cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biskoul
Ur viskoulenn arall
Biskoulenn a vez graet eus ar plakennoù a vez en-dro da rodoù kirri zo, evel tourterioù pe kirri-brezel, tankoù.
Logodenn (stlenneg)
Seurtoù logodennoù
Gellout a reer renkañ al logodennoù stlennegel hervez o zeknologiezh dilec'hiañ met ivez hervez ar mod da zreuzkas ar roadennoù d'an urzhiataer.
Kennaskerioù al logodenn
Al logodennoù gant funiom a vez luget ouzh an urzhiataer gant ur c'hennasker PS/2 peurliesañ. Muioc'h mui e vez kavet logodennoù luget ouzh ur porzh USB.
Belezeg
Belezeg  a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Reter e departamant Il-ha-Gwilen.
Damkan Sapir ha Whorf
Liammoù kreñv ha gwan etre yezh ha soñj
Diouzh un tu all ez eus tud hag a gred e soñj an dud hervez strukturioù ar yezh pe ar yezhoù komzet gante. Amplegadur yezhoniel kreñv (saoz. strong linguistic determinism) a vez graet eus kement-mañ. Hirie an deiz, avat, an darn vrasañ eus ar yezhonourion a zo a-du gant un doare amplegadur yezhoniel gwan (pe keñvelerezh yezhoniel), da lâret eo e c'hell bezañ levezonet an doare da soñjal an dud gant ar yezhoù ma komzont en ur anzav e vez savet strukturioù ar yezh ha dreist-holl an doare da didroc'hañ ar gwirvoud hervez an doare ma soñjont: diwar ar sevenadur e vefe ganet ar yezhoù ha meizadoù an dud neuze.
Arleux-en-Gohelle
Bered ar C'hommonwealth: Orchard Dump Cemetery
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Digoret e voe ar vered tost eus an talbenn nevez goude Emgann Arras gant unanadoù stourm e miz Ebrel 1917 hag implijet gante betek miz Du 1917. Goude an arsav-brezel eus an 11 a viz Du 1918 e voe degaset enni bezioù eus an tachennoù-emgann tro-dro hag eus beredoù all: Implijet e voe ar vered en-dro e-pad an Eil brezel-bed gant an ospital-tachenn No.2 Casualty Clearing Station staliet e Rouvroy .
Kalann
Anv
Erwan Vallerie ː Cazlan, 1387; Cozlan, 1516
Akademio de Esperanto
An Akademio de Esperanto (Akademiezh an esperanteg) a zo un aozadur yezhel a zo he fal derc'hel ha mirout pennreolennoù diazez an esperanteg ha kontrollañ e emdroadur.
Rakrafaelouriezh
Istor al luskad
Fellout a rae dezho sevel oberennoù disheñvel diouzh an akademiegezh viktorian, ha tostoc'h ouzh arzourien gentidik Italia, a-raok Raffaello, ha tostaat ivez ouzh o doare da livañ. Realouriezh an oberennoù, kalz munudoù hag implij livioù flamm eo ar pezh a felle dezho lakaat war wel. An dodennoù a zedenne anezho ar muiañ e oa ar Grennamzer, ar Bibl ha skridoù Shakespeare, Keats pe c'hoazh Browning... C'hoarvezout a reas dezho sinañ PRB (da lavaret eo Pre-Raphaelite Brotherhood) o oberennoù, ar pezh a lakaas tud zo da enebiñ outo, dre ma soñje da dud zo e oa an arouez-se un arouez ledouedel pe gevrinek.
La Spezia
Porzh
Ur porzh brezel eus morlu Italia a zo eno.
Rakrafaelouriezh
Istor al luskad
Daoust ma voe berrbad al luskad e voe ul levezon war meur a luskad arzoù all en kantved, dreist-holl war an arz nevez hag an arouezouriezh, a-drugarez da arzourien evel William Morris ha Aubrey Beardsley.
Koz-Meal
Ardamezioù
En aour, karget ouzh kab gant un tour en sabel digor ha dedoullek en aour, hebiaet gant div vrizhenn erminig en sabel; e vroudenn rannet etre glazur ha geot; ur c'halvar en aour war ur savenn en gul, difoupant ouzh beg ha balirant war al lodennadur
Aozer ː Bernard Le Brun. Degemeret gant Kuzul ar Gumun ː 15 Du 1993<reF<Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes du Finistère. 2001
Richard Polaczek
Mestrc'hoarier echedoù belgiat eo.
Mestr Etrebroadel FIDE eo.
Kistinid
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Titteya
Gouennadur
Dozviñ a ra an titteya war dro 300 vi er strudaj. Kalz vioù a vez debret gant ar c'herent hag aliet e vez d'o zennañ kuit goude an dozvaden ma fell dezhor gouennañ ar spesad e akwariom.
Emzalc'h
Ur pesk peoc'hek eo an titteya zoken ma c'hell ar piri bezañ argadus etrezo. N'int ket abeg da c'hloazadennoù an emgannoù-se, avat. Debriñ a ra amprevaned vihan ha kretenegion. En ereoù e c'heller e tegemer boued sec'h.
Tom Piceu
Stadegoù e Simbase
Hervez an diellaoueg echedoù Simbase, diwar 140 partienn, Piceu en deus : 45 eo e dregantad a drec'hoù neuze.
Roll rouaned ar Vandaled
Amañ e kavor roll rouaned ar Vandaled. An dachenn renet ganto a gemmas kalz a-hed o istor. Kent e zivroadeg e veve ar meuriad e kreiz-Europa hag ur rouantelezh en doa krouet e Spagn kent mont da Norzh-Afrika da ziazezañ ur riez a badas betek 534
Bifrost
Meneget eo en Edda e gwerzennoù, savet en diwar mammennoù koshoc'h, hag en Edda e komz-plaen, skrivet gant Snorri Sturluson, hag e barzhoniezh ar skalded.
Ledenez iberek
right|260px|thumb|Luc’hskeudenn eus al Ledenez iberek, tennet eus ul loarell.
Ar braz eus diabarzh al ledenez a ya d’ober uhelblaenennoù, ur 600 metr bennak a-us live ar mor. Un nebeud menezioù uheloc’h zo, evel Menezioù Kantabria en hanternoz pe ar Sierra Nevada er c’hreisteiz. War-bouez ar stêr Ebro, en em daol er Mor Kreizdouar, ez a ar pep brasañ eus stêrioù bras (Douro, Tajo, Guadalquivir) war-zu ar c’hornôg hag ar Mor Atlantel. Roc’hellek eo aodoù an hanternoz hag ar c’hornôg dre vras ; traezhennoù bras a gaver war aodoù ar reter hag ar c’hreisteiz.
Hidrosferenn
Hidrosferenn an Douar
Fonnusted an dour war an Douar a zo ur perzh ispisial a ziforc'h hon "planedenn c'hlaz" diouzh ar re arall e koskoriad an Heol. War-dro 70.8% eus gorre an Douar a zo goloet gant dour, 97% anezhañ er meurvorioù.
Strollad Bolchevikour (Norzh Kurdistan-Turkia)
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 7vet hag 8vet Kuzuliadegoù).
Martin Luther King, Jr.
Yaouankiz
Dimeziñ a ra d'an 18 a viz even 1953 gant Coretta Scott hag a gemero e anv evit dont da vezañ Coretta Scott King. 4 bugel o deus : Yolanda, ganet e 1955, Martin Luther King III, ganet e 1957, Daxter Scott, ganet e 1961, ha Bernice e 1963.Coretta a voe a-du bepred gant e emsav evit ar Gwirioù Keodedel.
I have a dream
D 'an 28/08/63 eo 250 000 den a deuas da Washington da gejañ gant kerzhadeg ar Gwirioù Keodedel, dirak al Lincoln Monument. Ar wech-mañ eo "I have a dream", prezegenn vrudetañ M.L.K. a voe klevet. Sed aze un tamm : "Un hunvre am eus graet e vo un deiz du-hont en Alabama e ouennelourien vis-fall hag e c'houarnour leun e vuzelloù a c'herioù evel hanteriñ ha nullañ, un deiz du-hont en Alabama e c'hallo ar baotred du bihan hag ar merc'hed du bihan liammañ o daouarn gant re ar baotred wenn bihan hag ar merc'hed gwenn bihan, evel breudeur ha c'hoarezed." Goulenn a ra an deiz-se ouzhpenn paouez gant an dispartiañ hervez liv ar c’hroc'hen ha doujañ ouzh ar justis, paouez ivez gant ar ghettoioù dispi ha stourm a-enep ar baourentez. Na vir ket ouzh ar ghettoioù da darzhañ war lerc'h, nag ar ouennelourien da zistruj ilizoù ha da zeviñ kroazioù, re ar Re Zu. [[Media:I Have A Dream sample.ogg|Prezegenn Washington]]
Prizioù
Embannet eo Den ar Bloaz 1963 gant ar gelaouenn "Time" koulskoude ha roet Priz Nobel ar Peoc'h dezhañ e 1964. D' an deiz-se e lâr : "Ar broadoù pinvidik-mor a rank ober eus o seizh gwellañ a-benn stankañ an toull-don a zo etre un nebeud tud re binvidik hag ar muiañ niver ar re baour".
Pilikant gell
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar pilikant gell en urzhiad Ciconiiformes pe Pelecaniformes.
ANSI
> X3.139 evit al live MAC
> kevaraezet amloadusted aregoù evel Fortran, Cobol pe C.
Charles Cornic du Chesne
Ganet e oa e kastell Susunioù e Plouyann (ur gumun enteuzet e Montroulez hiziv), ha pa oa paramantour e dad e krogas da verdeiñ evel mous war listri e dad. Pleustriñ a reas ar vicher pesketaer en Douar-Nevez. Goude bezañ bet div wech prizoniad war bagoù kourserien ez eas e 1757 d'ofiser war vor evel letanant fourgadenn diwar an abeg m'en doa torret ar gronn-mor saoz (ar Brezel Seizh Vloaz a oa) ha degaset da Vrest ur gargad kanab prenet en Izelvroioù.
1617
Diwar-benn bloavezh 1617 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ledenez Gŵyr
Penrhyn Gŵyr pe Ledenez Gŵyr zo ul ledenez e kreisteiz Kembre, etre Bae Abertawe ha Bae Caerfyrddin, e Morgannwg. Diskleriet eo bet Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol, pe Kornad Kenedek Naturel.
Sint-Amands
Sint-Amands a oa ur gumun eus Flandrez Belgia, e proviñs Antwerpen, betek dibenn 2018. Abaoe ar 1añ a viz Genver 2019 ez eo ul lodenn eus kumun nevez Puurs-Sint-Amands.
Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)
Sant Yann-Vadezour, anv 8 taolenn en holl gant Caravaggio, eo anv an div daolenn anvet ivez Paotr yaouank gant ur Maout, a c'haller gwelout er Musei Capitolini, e Roma evit an eil, hag en Doria Pamphili Gallery e Roma evit eben. Tost peurheñvel eo an daou livadur, o-daou gant Caravaggio, hervez a greder.
Un tamm mesk a voe e bedig anaoudeien binvidik Roma, e 1602, gant livadur Cupido (anavezet evel Amor Vincit Omnia en deiz a hiriv), graet evit an arc'hanter meur Vincenzo Giustiniani, skoazeller meur a arzour. Er memes bloavezh e oa bet urzhiet ul livadur gant Ciriaco Mattei, un arc'hanter meur all, en doa ur breur anvet Asdrubale a oa kamarad da Garavaggio, ha goulennet en doa un daolenn en enor da anv-badez e vab henañ Yann-Vadezour. pe e vije war c'houlenn Mattei (kement-se a c'hallfe bezañ, met prouenn ebet n'eus ganeomp) pe ne vije ket eo ar memes paotr a gemeras da batrom evel evit Amor Giustiniani.
Strollad Komunour Perou (Marksour-Leninour)
Embannet e vez gant ar Strollad ar c'helaouennoù Bandera Proletaria ha Cuadernos Polémicos.
Kaledvoulc'h
thumb| Excalibur the Sword , skeudenn gant [[Howard Pyle, 1902 . Ne vez ket desket d'ar Vretoned yaouank anv orin kleze Arzhur.]] thumb|250px|Penaos e voe taolet ar c'hleze Kaledvoulc'h e-barzh an dour gant [[Bedivere|Sir Bedivere, gant Aubrey Beardsley (1894)]]
Excalibur
Kembraeg a ouie Jafrez Menoe, ha gantañ e voe latinekaet anv Kaledvoulc'h a zeuas da vezañ Caliburnus, en e levr Historia Regum Britanniae en XIvet kantved. Caliburnus pe Caliburn a droas neuze da Excalibur, Escalibor, pa voe kontet an istor e galleg.
Valkirienn
Ar valkiriezed pennañ
Gunnr (hag a zo meneget er Rök Runestone) ha Skögul (a zo meneget en ur skrid runoù eus an XIIIvet kantved e Bergen) a zo ivez valkiriezed pouezus.
Hamas
Enskrivet eo bet war roll an aozadurioù sponterezh gant Israel, ar Stadoù-Unanet hag an UE. Disklêriet eo bet ganto ne vefe ket anavezet Hamas evel kendivizer en argerzh peoc'h e ken kaz e vije izili anezhañ e gouarnamant da zont dilennadeg kannaded Palestina 2006.
Istor
E vad en deus graet Hamas eus digoridigezh an Aotrouniezh palestinat evit mont war ar renk evit dilennadeg ar 25 Genver 2006 hep dilezel ar stourm armet, ha pa vije bet embannet un "harz brezel" gant an aozadur. Disoc'h ofisiel an dilennadeg a ginnig d'an Hamas ar muiañ-niver dreist gant 76 sez war 132.
Brozhig berr-berr
Brozhig berr-berr a vez graet eus ur seurt dilhad damheñvel ouzh ur vrozh nemet n'eo ket graet evit gwiskañ kalz a dra, ha berroc'h eget ur vrozh verr eo.
Gallaoueg
Renkadur
Evel ar yezhoù oil all n'eo ar gallaoueg na henc'halleg, nag un trefoedaj eus ar galleg modern. Elfennoù boutin a gaver etre an div yezh (levezon ar frankeg er c'heriaoueg hag en ereadurezh, koll ar renad rejim-rener, koll ar sonioù-diwezhañ...). Emdroet eo ar gallaoueg abaoe an Henamzer asambles gant ar yezhoù romanek all, hag adalek ar Grennamzer e c'heller komz eus henc'hallaoueg. Dre ma ne oa ket skoueriekaet an henc'halleg ha tost an div yezh e c'helle skriverien ar Grennamzer implijet troiennoù o rannvro en o zestennoù. Roudennoù henc'hallaoueg a lenner e testennoù gallek Dugelezh Breizh hag e Breizh-Uhel neuze.
Un tamm levezon en deuz bet ar brezhoneg war ar gallaoueg dre ma'z int komzet war takadoù tost an eil d'egile ha dre m'int bet komzet war takadoù mesk-ha-mesk gwechall. Amprestet e oa bet un nebeud gerioù da skouer. Implij araogennoù evel verboù-skoazell a zeuje eus un orin keltiek koshoc'h avat. Keñveriet e oa bet an darempred etre an div yezh ouzh hini gouezeleg Skos hag ar skoteg. Koulskoude, stadan a ranker eo chomet dister a-walc'h roud ar brezhoneg war ar gallaoueg. Kentoc'h eo ar brezhoneg en deus amprestet gerioù e-leizh digant ar gallaoueg hag ar galleg mesk-ha-mesk.
Bevenn etre ar gallaoueg hag ar yezhoù oil nes
E reter ar gallaouegva e klever yezh ar Vezven, añjeveg (an daou-mañ o vezañ perzh eus ar memes kendalc'heg hag ar gallaoueg), an normaneg ha poateveg er su. E familh yezhoù oil emañ an holl yezhoù-se, derevet-holl eus al latin. Start eo sevel bevennoù yezh etrezo hag alies-mat e vezont bevennet kentoc'h gant ar broioù istorel. Ur gendalc'heg yezh an hini eo, da lavaret eo e cheñchont tamm-ha-tamm a seurt ma c'heller en em gompren etre amezeien tost a-raok en em gavet dirak yezhoù disheñvel penn-da-benn, met diaes eo kompren unan eus ar memes kendalc'heg a vev pelloc'h. Kendalc'heg ar yezhoù oil zo lec'hiet etre bevenn reter ar brezhonegva er c'hornôg ha Belgia, Elzas hag Alamagn er reter m'en em gav tal-ouzh-tal gant yezhoù germanek. Tamm-ha-tamm e tremener eus ar gallaoueg da barlantoù ar Vezven, d'an normaneg, da yezh Champagn, d'ar pikardeg hag all. Ne glot ket ar bevennoù yezh hag ar bevennoù melestradurel.
Variezonoù ha rannyezhouriezh
An diforc'hioù e distagadur ar gerioù a ra d'un nebeud gerioù cheñch penn-da-benn, evel er ger "labous". Ar stummoù oazé, oazéo, oézë, ouézéo ha ouéziao a glever war-bouez en un takadig e gwalarn Roazhon ma klever ur [g] e deroù ar ger : gaziao. Moarvat e oa deuet ar soniad [g]-se d'en em zizober eus un hiatus ha distagañ aesoc'h. Gallout a reer soñjal ivez er mod ma oa aet an [w] keltieg da [g] gant ar yezhoù latin (waspa, lastez, en deus roet ar galleg gaspiller). Tro-dro da Wened e lavarer pichon, diwar al latin pippione, en deus roet ar brezhoneg pichon hag ar galleg pigeon.
Disheñveladur ar gallaoueg
Roudoù skrivet kentañ ar gallaoueg a sav d'an. Ar Roman d'Aiquin eo ar ganaouenn-jestr nemeti eus Breizh, hag enni ez eus un nebeud pozioù a glever e gallaoueg a-vremañ, evel s'aroter ("mont gant e hent") pe choazh lours (raganv perc'hennañ "o", par d'ar galleg leur). Al Livres des Manières, gant Etienne de Fougères a zo ennañ dibarderioù gallaouek ivez, evel enveier ("kas"), il deit ("rankout a ra") pe chasteaus ("kestell" : chatiaos e gallaoueg modern).
Politikerezh
Abaoe war-dro 1978 ez eus stourmerion vrezhon o sevel a-enep ar gallaoueg, sellet evel ur skoilh evit emled ar brezhoneg a sellont evel yezh vroadel nemeti Breizh hag ar gallaouegoù evel rannyezhoù tud trec'het, hep tamm lennegezh skrivet ebet, nemet galleg e vefe.
Loarennoù Yaou
A-douez holl blanedennoù ar sistem Heol eo Yaou, an hini vrasañ anezho, eo he deus ar muiañ a loarennoù, ar pezh n'eo ket souezh.
Sae verr
Ur sae verr zo ur sae a wisk ar c'horf adalek an divskoaz peurvuiañ, ha ne dap ket izeloc'h eget ar pennoù-glin. Gallout a bezañ divilgin, pe gant milginoù, berr pe hir. Gallout a ra bezañ ledan pe strizh.
Spoutnik
Spoutnik 6
Bannet e voe d'ar 1añ Kerzu 1960. Daou gi a oa e-barzh, Ptchelka ha Mouchka, met al loarell a voe distrujet o vont tre an aergelc'h.
Nicolas Borouchowitz
Distreiñ a ra da Velgia e 1919. Dont a ra da vout ezel eus Kelc’h Echedoù Antwerpen. Mont a ra da Liège goude da beurechuiñ e studi war an ijinouriezh. Dont a ra da vout ezel eus Kelc’h Echedoù Liège ha labourat a ra d’e adsevel.
Yann ar Badezour, Toledo, Spagn
thumb|right|Yann-Vadezour, livet gant Caravaggio (a greder), Toledo (Spagn), Mirdi an Iliz-veur. thumb|right| [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Aberzhidigezh Izaag , gant Caravaggio, war-dro 1598. Doare Princeton, New Jersey, SUA.]] thumb|right|[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Aberzhidigezh Izaag, Caravaggio, war-dro 1598 (lodenn eus an daolenn a ziskouez penn Izaag). Dastumad prevez, Princeton, New Jersey - o welet pegen heñvel eo pennoù an daou baotr en daou livadur e c'haller soñjal int diwar zorn an hevelep livour.]] An daolenn Yann-Vadezour a zo er Museo Tesoro Catedralicio (mirdi teñzor an Iliz-veur) e Toledo (Spagn) a greder eo bet savet gant al livour Caravaggio. Dizemglev zo diwar-benn al livadur avat: soñjal a ra lod eo un oberenn diwar zorn Bartolomeo Cavarozzi, un diskibl dezhañ.
Yann a zo diskouezet dirak ur winienn c'hlas, drein outi, azezet war ur sae ruz, damguzhet e reizh dindani, ur groaz hir en e zorn, o sellout ouzh un dañvad en e c'hourvez e-harz e dreid. Livet eo an delioù, ar plant, an drein, an douar e-harz an treid, gant evezh ouzh ar munudoù, kement hag en e zaolenn Panerad frouezh. Gant melkoni ar c'hrennard e c'haller gwelout preder ar profed. E delioù ar winienn e c'haller lenn kemenn Ar Goan Ziwezhañ hag ar gwin a vo diskennet d'an Daouzek Abostol.
Livourien all
thumb| Yann ar Badezour , gant [[Leonardo da Vinci]]
Leonardo en doa livet ur Badezour yaouank mousc'hoarzhus ha kevrinus, gant ur biz savet (da ziskouez an Neñv) hag e zorn all o tiskouez e vruched, hag Andrea del Sarto en doa graet unan a zo evel ur rakkinnig da re Caravaggio.
Ospital
Ospitalioù hollek ha pennospitalioù
Pa gomzer eus an ospitalioù peurliesañ e taveer d'un ospital a c'hell ober war-dro meur a gleñved ha da veur a c'hloazadenn. E kazimant an holl ospitalioù-se ez eus ur servij mezegiezh prim (pe servij an trummadoù) e-lec'h e vez klasket pareañ diouzhtu ar gwaskadoù yec'hed pe kas ar re glañv d'ur servij mezegiezh arbennik prest evit degemer an trummadoù.
Bianca Maria Visconti
Eured
Ar gaoz da zimeziñ Bianca Maria da Leonello d'Este, markiz Ferrara, Modena ha Reggio, ne voe nemet un arnod politikel da rediañ Sforza da zilezel e emglev gant Republik Venezia a-enep Milano. Evit se ez eas Bianca Maria da Ferrara e miz Gwengolo 1440, he c'hentañ beaj eus Abbiategrasso. Met aner e voe hec'h arnod da glask rediañ Sforza da gemm e emgevioù ha distreiñ a reas Bianca Maria d'he c'hastell e miz Ebrel 1441.
Mathias de Wachter
2 296 edo e renk Elo e miz Gouere 2008.
Brozh
Amzer
Hiroc'h pe verroc'h e vez douget ar vrozh hervez ar c'houlz-bloaz, pe hervez pelec'h ha pegoulz e vodouget, hervez oad an dougerez ivez alies.
Llywarch y Nam
Ar barzh
Evel gant Llywarch Llaety, n'anavezomp nemet ur pezh eus e oberenn, ur meulgan da Llywelyn ap Madog, mab henañ ha hêr Madog ap Maredudd eus Powys, a voe lazhet tost war-lerc'h marv e dad en 1160.
Kement-se, ha bout o anvioù damheñvel, a ro da soñjal e c'hallfe Llywarch y Nam ha Llywarch Llaety bezañ lesanvioù roet d'ur barzh hepken, met n'oar ket evit prouiñ.
Evn
Evnoniezh a vez graet eus studi an evned. Evneta zo kement ha chaseal evned, hag an evnetaerezh a zo gwelet evel un arz gant tud zo.
Pilikant Aostralia
Boued
Bevañ a ra diwar besked.
Strollad Komunourion Republik Moldova
Strollad Komunourion Republik Moldova (e moldaveg: Partidul Comuniştilor din Republica Moldova) a zo anv ur strollad komunour bet krouet e Moldova e 1993, gant Vladimir Voronin en e benn.
Er galloud emañ ar Strollad e Republik Moldova, aet ar maout gantañ en div votadeg diwezhañ evit dilenn ar Parlamant, hag izili eo Prezidant ar vro Vladimir Voronin, ar C'hentañ Ministr, Zinaida Greceanîi, ha Mouezhier ar Parlamant, Marian Lupu.
Derez santigrad
An derez santigrad zo un elfenn eus ar skeuliad gwrezverk santigrad relativel, ijinet e 1742 gant ar steredoniour ha fizikour svedat Anders Celsius. Ar skeuliad santigrad a laka e zerez mann da glotañ gant gwrezverk ar skorn teuz ha 100 gant gwrezverk an dour o virviñ dindan gwask an aergelc'h muzuliet 0 e live ar mor.
Adolfo Bioy Casares
E vuhez
1919 - klevout a ra e dad o lavarout barzhonegoù arc'hantinat : ar Martín Fierro; Fausto gant Estanislao del Campo; A Rosas, gant José Mármol; El Inválido gant Bartolomé Mitre; El Ombú gant Luis Dominguez hag El Cigarro gant Florencio Balcarce.
Hydrobatidae
Diouzh Doare 10.2 an IOC World Bird List ez a daou c'henad evned-mor d'ober ar c'herentiad hiziv an deiz :
Kommanna
Monumantoù ha traoù heverk
savet.
Kerambreoù
Kerambreoù (Hogwarts e saozneg) zo ur skol sorserezh brudet, e romantoù Harry Potter. Krouet eo bet ouzhpenn 1000 bloaz zo (n'ouzer ket aresis e pe vloaz). Renet eo gant ar c'helenner Albus Dumbledore. E diwezh ar romant Harry Potter and the half-blood prince e teu ar gelennerez Minerva McGonagall, besrenerez ar skol, da vezañ renerez.
Garigell
Garigell ar plac'h nevez
En un eured e vez kaoz a-wechoù eus garigell ar plac'h nevez (pe kabestr eured, hervez Geriadur Favereau), ur seurt seizenn a glaske ar baotred laerezh diwar morzhed ar plac'h nevez e-kerzh ar pred-eured. thumb|left|Ur c'harigell wenn
Kerambreoù
Al lenn
Don-kenañ eo al lenn. Kavout a reer enni ur stiogenn ramz a zeu war varr an dour gwezh-ha-gwezh all. Poblet eo gant ur meuriad morganed ha morganezed a gemero perzh en aventurioù Harry Potter er romant anvet : Harry potter hag ar gib tan (Harry Potter and the gobelet of fire)
Marzhin
Lec'hanvadurezh
E gavout a reer en anv-lec'h Sant-Varzhin
TéléNantes
Istor
Kregiñ a ra ar chadenn gant. E miz Du 2009 e tivizas lez-varn kenwerzh Naoned e vo adkemeret Nantes 7 gant TéléNantes en ur zerc'hel un hanter eus an implijidi eus ar chadenn.
Parashurama
Parashurama Bhargava (Sanskrit: परशुराम भार्गव) pe Parachurama, Rama gant e vouc'hal, zo ar c'hwec'hvet eus enkorfadurioù Vichnou e mojennoù an Hindoued. Anadiñ a ra er Treta Yuga.
Pontos
Pontos a zo
Holland ar C'hreisteiz
Holland ar C'hreisteiz (pe Holland ar Su, nederlandeg: Zuid-Holland) zo unan eus proviñsoù an Izelvroioù, a-hed Mor an Hanternoz. Gwechall e oa ul lodenn eus proviñs kozh Holland, a voe daouhanteret e 1840.
Herve Nedeleg
Herve Nedeleg (ganet e-tro 1260 en Eskopti Treger - marvet d'ar 7 a viz Eost 1323 e Narbona), Hervæus Natalis e latin, ha lesanvet «de Brito» (ar Breton), a oa ur beleg ha teologour en Urzh an Dominikaned ha mestr bras an urzh e teuas da vout e 1318, hag e chomas betek e varv. Kas a reas da benn prosez santeladur Tomaz Akin (Tommaso d'Aquino).
Loer
Istor
Adalek ar Grennamzer e veze gwisket ar c'horf penn-da-benn : loeroù evit an daoudroad, ha bragoù evit an divhar.
Gorgoned
Mojenn
Taolennet e veze ar Gorgoned evel merc'hed yaouank, alies gant eskell ha dent hir, ha naeron bev e-lec'h blev. Hervez Ovidius (Metamorfozoù), ne oa an hevelep blev nemet gant Medousa. Poz dezhañ, Poseidon, dedennet gant liv alaouret blev ar c'horgon-se, en doa c'hoariet ar bouteg ganti e templ Athena hag homañ he doa roet an neuz-se d'ar plac'h abalamour d'he c'hastizañ rak an taol disakr. A-wezhioù o doa ar Gorgoned eskell aour, krabanoù kouevr ha skilfoù evel ar moc'h-gouez. Aesc'hulos a skrive n'o doa ken ul lagad hag un dent evito o-zeir, evel ar c'hoarezed Graied. O selloù a droe ar re a wele o dremm e maen gant an divalav hag ar spouronus ma oant.
Arto Paasilinna
Arto Paasilinna a zo unan eus ar skrivagnerien a ra ar muiañ a verzh e Suomi, met brudet-mat eo deuet da vezañ er-maez eus e vro ivez. Jäniksen vuosi (1975) a zo e romant brudetañ, ha troet eo bet e galleg (Le lièvre de Vatanen), e saozneg (The Year of the Hare) hag en un 20 yezh all bennak. Gallout a reer menegiñ ivez Ulvova mylläri (1981), troet e galleg dindan an anv Le Meunier hurlant.
1081
Diwar-benn bloavezh 1081 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Strollad Labourerion Bangladesh
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 6vet, 7vet hag en 8vet Kuzuliadegoù).
Skol divyezhek
Skolioù divyezhek Breizh
Daou seurt skolioù divyezhek zo
Er broioù all
E broioù all ivez e kaver skolioù divyezhek : saozneg-spagnoleg da skouer er Stadoù Unanet hag e meur a vro eus Kreiz Amerika ; saozneg-galleg e Pariz, Londrez hag e kêrioù bras all er broioù saoznek. Ar Skolioù europat, a gaver e meur a lec'h en Unaniezh Europa, zo skolioù liesyezhek ma vez graet skol e div pe deir yezh d'an holl vugale.
Tort Bulwer
Annez
Bevañ a ra al labous tost d'ar c'heheder.
Ethernet
Rouedad CSMA
Ar wikefre-mañ e vez dinoet (detektet) oberiantiz tredan ar fun ganti da zidermenañ stad houmañ. Pa ne vez ket dreuzkas ne vez ket arhentoù tredan war ar fun. Hogen pa vez o treuzkas un irienn, an ec'hoder a dreuzkas war an dro arhentoù tredan implijet da vonegañ an elfennoù daouredel. Daoust dezhe bezañ disheñvel diouzh ar gwagennoù douger arveret da dreuzkas arhentoù e vez graet evelkent "douger" anezhe. O wiriañ bezañs un douger un urzhiataer a c'hell didermenañ hag eo dieub ar fun pe get. Ma n'eus ket, e c'hell neuze ec'hodiñ an irienn anez-se e ranko gortoz pelloc'h. Anvet e vez ar galvezouriezh-se "Carrier Sense".
Ar skoroù treuzkas arveret evit Ethernet
> topologiezh alvezel ha mezoniel e bus
Parzhioù elektronek an tolper e vez darvanet ("simulation") gante ur fun alvezel (bus) en doare ma vez an trevnad a-bezh o vont en dro evel ur rouedad Ethernet reizh.
> 10BaseT (10Mbde ; treuzkas dre "bann diazez" enbonegañ "Manchester" ; Twisted Pair - reoù gwedennet - UTP 2 pe 4 re)
Tort Jouanin
Annez
Bevañ a ra al labous e gwalarn Meurvor Indez.
1251
Diwar-benn bloavezh 1251 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
La Chapelle-d'Armentières
La Chapelle-d'Armentières e galleg, Armentiers-Kapelle en izelvroeg, a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Bered ar C'hommonwealth: Desplanque Farm Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Krouet e oa bet e miz Here 1914 gant unanadoù ar 6th Division. Implijet e voe betek miz Even 1916. Tost emañ ouzh an atant Desplanque .
Herlegon
Spesadoù
E-touez an herlegoned emañ :
Raganv-gour
Elfennoù deiktel eo ar raganvioù-gour peurliesañ (estreget ar brizhraganvioù dre ma reont dave d'un anv bet meneget dija en destenn pe da vezañ meneget emberr hag a c'hellfe bezañ komprenet da biv pe da betra emeur oc'h ober dave gant ar raganv dre dielfennañ ar c'henarroud.
Bez' e c'hellont ober dave da berzhioù yezhadurel all ivez, en o zouez: an troad, da skouer o tiforc'hañ etre gresianeg: "εγώ" (nominative: rener ar frazenn), "με/εμένα" (akuzativel: renadenn eeun), "μου" (genitivel: renadenn dieeun); ar jener, da skouer "eñ" (gourel) ~ "hi" (benel); traoù bev/traoù nann-bev ha/pe tud/nann-tud, da skouer saozneg "piv" (tud) ~ "petra" (traoù).
Kraków
War ribl ar stêr Vistula emañ kêr. Savet e voe e-harz ur c'hastell, kreñvlec'h Wawel. Kraków zo bet a-viskoazh ur greizenn sevenadurel, skiantel hag arzel a bouez evit Poloniz. Kêr-benn Polonia e voe, d'ur mare. En enep d'ar pezh a c'hoarvezas gant kalz kêrioù all eus Polonia, ne oa ket bet kalz a zistruj e Kraków e-pad an Eil Brezel-bed. Hiziv ez eo ul lec'h gweladennet gant e-leizh a douristed, Poloniz pe estrenien.
Suleyman II
Suleyman II, ganet d'ar 15 a viz Ebrel 1642, a voe ugentvet sultan an impalaeriezh otoman.
Mab e oa da Ibrahim I ha da Saliha Dilashub, ha breur Mehmet IV.
Bouda
Diwar-benn ar c'hentañ bouda istorel lenn ar pennad Siddhārtha Gautama
An titl Bouda (sañskriteg बुद्धा buddha - gourel pe direizh, buddhā er furm wregel - « dihun », anv-gwan-verb-gouzañv eus ar wrizienn verb budh-, « dihuniñ »), a vez roet er voudaegezh d'un den en deus tizhet an dihun, dre e furnez (prajñā) peurgetket, da lâret eo en deus tizhet an nirvāna (hervez an hīnayāna), pe trehontet an daouelezh samsara/nirvana (hervez ar Mahāyāna). Gallout a reer ober anv anezhañ gant anvioù-gwan all : « gwenvidik » (भगवत् bhagavat), « an hini en deus trec'het » (जिन Jina), « Deuet evel-henn » (तथागत Tathāgata).
Jean-Jacques Goldman
Buhez prevez
Dimeziñ a ra Jean-Jacques Goldman da Catherine Morlet d'an 7 a viz Gouere 1975 ha tri bugel o deus : Caroline (1975), Michael (1979) ha Nina (1985). Dibriediñ a reont e 1997 hag addimeziñ a ra e miz Here 2001 gant ur fan, Nathalie Thu Huong-Lagier, ganet e 1979, gall-ha-viêtnamat ha studierez matematikoù. Teir merc'h o deus : Maya (2004), Kimi (2005) ha Rose (2007). En em staliañ a reont a Marselha, kêr orin Nathalie. E miz Here e tilojont en ur banlev eus Londrez.
Roll prezidanted ar Pempvet Republik C'hall
Setu amañ Prezidanted ar Pempvet Republik c'hall :
James Macrae Aitken
Mestrc'hoarier echedoù skosat.
Deiz an doue
Livet eo bet an daolenn e Bro-C'hall etre div chomadenn e Tahiti.
Emplantenn-vronn
Istor
Diwar neuze ez eus bet klasket gwellaat an emplantennoù-se dre astenn o fad implij, dre wellaat ar santadenn a roont pa zouger anezho, ha dre vroudañ nebeutoc'h ar gwiad bevoniel gwiennus er c'hapsulennoù tro-dro d'ar stramm. Techet eo ar c'hapsulennoù da lakaat an emplantenn da galetaat, da reiñ un neuz gweet ha dinaturel dezhi, ha gallout a reont degas poan. Bakterioù, ar silikon o tiverañ hag an amzer eo an abegoù pennañ a laka ar c'hapsulennoù da furmiñ. An emplantenoù leuniet gant disolvadenn fiziologel ivez a c'hell furmiñ kapsulennoù. Digresket eo ar feur kapsulennoù gant an emplantennoù nevesoc'h gwiadet, gant goloennoù tevoc'h a fu nebeutoc'h, ha gant geloù stagañ tevoc'h.
Riskloù ha breutadeg
Kaozeet ez eus bet kalzik diwar-benn ar riskloù-yec'hed stag ouzh an emplantennoù-bronn er bloavezhioù tremen. Gouez da lod ez eo kiriek an emplantennoù-se da gleñvedoù, peurgetket ar c'hleñvedoù emimmunizet daoust ma ne vez ket kadarnaet gant prouenn ebet. Koulskoude e konter an ansimetriezh, an torradur, an tarzhadur, an infektadur ha kaletadur an emplantennoù pe "kapsulenn" e-touez ar c'hudennoù deuet dre ar protezennoù-bronn.
Mehmet IV
Yaouankiz
Penn kentañ e ren a voe ur prantad dizurzh. Meret e veze ar vro gant e vamm-gozh, Kösem Sultan hag e vamm. Kevezerezh a greskas etre an div vaouez betek ma voe dizoloet un irienn savet gant Kösem Sultan evit distroadañ Mehmet IV. Tud Turhan Sultan a lazhas neuze mamm-gozh ar sultan (1651).
Emplantenn-vronn
Riskloù ha breutadeg
thumb|Bruched ur vaouez 30 vloaz a zo tarzhet emplantenn-vronn he bronn gleiz thumb|Glaz kapsulel e bronn zehoù ur vaouez 29 bloaz, seizh vloaz goude ma voe pozet emplantennoù-bronn kilwagrennel leuniet gant gel silikon, 560 cm³ o volum
Liège (proviñs)
Proviñs Liège, diwar anv kêr Liège, a zo unan eus proviñsoù Belgia, e reter Wallonia. 84 kumun enni. 4 arondisamant : Huy, Liège, Verviers, Waremme.
Ghana
Torosennadur
Eus ar savanenn war harzoù Burkina Faso en norzh betek ar mor er su, etre koadeier Aod an Olifant er c'hornôg ha menezioù Togo er reter emañ plaenennoù ar vro.
An Dizalc'h
Adal Bonreizh 1954 e voe kresket ar Breujoù, dilennet war-eeun gant an dud, hep tremen dre Guzul o foblad. An Difenn hag an Darempredoù Etrebroadel hepken a chomas e galloud Breizhveuriz. Kenderc'hel a reas ar CPP da greizennañ politikerezh ar vro en desped d'an enebiezh a oa war sevel : e 1954 end-eeun e krouas ar boblad Asante an National Liberation Movement (NLM) e felle dezho ur gouarnamant kengevredadel gant muioc'h a c'halloud lezet d'ar Rannvroioù. Da gred an NML e oa ar CPP war hent an Diktatouriezh. A-greiz sevel ur Vonreizh all e kuitaas an NML hag an NPP (Northern People's Party) ar bodad-labour, ar pezh a lakaas aon er CPP rak London a c'hallje soñjal ne oa ket Aod an Aour darev da vezañ emren. A-du gant ar CPP e savas London avat, hag urzh a voe roet d'ar gouarnour nullañ ar Breujoù a-benn gouzout ha heuliet e vije ar CPP en e vennozh da c'hourc'hemenn an Dizalc'h, a vije asantet mar gounezje 2/3 eus ar Breudoù nevez-dilennet e 1956. Ar pezh a voe gounezet, ha d'ar 6 a viz Meurzh 1957 e tisklêrias Kwame Nkrumah Ghana free forever, "dizalc'h da viken".
Poperinge
Bered ar C'hommonwealth: Poperinghe New Military Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Digoret e oa bet e miz Mae 1915, pa oa bet serret an hini gentañ. Douaret eo bet enni 14 soudard fuzuilhet evit bout bet dizertet ha tri arall, fuzuilhet abalamour d'o laoskentez. En ti-kêr eo bet miret al lochoù lec'h ma vezent lakaet hag ur post a servijas d'o stagañ d'o fuzuilhañ.
Erich Maria Remarque
Erich Maria Remarque zo ur skrivagner alaman brudet gant e levr Im Westen nichts Neues (Netra nevez e tu ar c'huzh-heol), ur romant peoc'hgarour diwar-benn ar Brezel-bed Kentañ, embannet en 1929, brudet dre ar bed a-bezh. Devet e voe miliadoù anezhañ gant an Nazied kenkent ha 1933. Repu a gavas Remarque en Suis, ha goude e SUA.
Mehmet III
Mehmet III, ganet d'ar 26 a viz Mae 1566, a voe an trizekvet sultan en impalaeriezh otoman.
Yaouankiz
E anv a voe roet dezhañ gant e dad-kuñv, Suleyman Iañ, en enor da Mehmet an Alouber.
Ren
Kerkent ha tapet ar galloud gantañ e pledas ar sultan nevez gant ar c'hudennoù en Aostria hag e Valakia.
Vichegrad, war bord ar stêr Tuna, a gouezhas e krabanoù enebourien an Otomaned nebeut goude.
Spanell beg melen
Ar spanell beg melen a zo ur spesad evned hirc'harek, Platalea flavipes an anv skiantel anezhañ.
Manhua
Xiao Pan hag Embannadurioù an Amzer a skign kalzik anezho e Frañs.
Dún Gar
Dún Gar (anvet Frenchpark e saozneg) zo ur gêr vihan e Kontelezh Ros Comáin e-kreiz Iwerzhon. Eus Dún Gar e oa genidik Douglas Hyde, unan eus saverien Conradh na Gaeilge ha prezidant kentañ Republik Iwerzhon.
Mont-Blanc (departamant)
Istor
Krouet e oa bet gant ar C'hallaoued, pa voe aloubet Savoia gante, diwar-goust rouantelezh Sardigna.
Strollad Komunour Nepal (Kreizenn Unaniezh-Masal)
Goude ma kouezhas diktatorelezh ar Rouantelezh e miz Ebrel 2006 en em disrannas ar Strollad e meur a rann:
Kastell-Nevez-ar-Faou
Ardamezioù
Aozer ː Kuzul an Departamant war Ardamezioù Penn ar Bed.
Degemeret gant ar Prefeti ar 17 Gouere 1978
Albatroz roueel
Boued
Bevañ a ra diwar gefalopoded dreist-holl.
Annez
Kavout a reer ar spesad en inizi Campbell hag Auckland (Zeland-Nevez).
Albatroz kantreat
An albatroz kantreat (Diomedea exulans) a zo un evn mor bras hag a vev en hantervoul su.
1254
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1254
Spanell roueel
Ar spanell roueel a zo ur spesad evned hirc'harek, Platalea regia an anv skiantel anezhañ.
Gerioù brezhonek heñvelson
Heñvelson el liester
Daou liester pe neuze unander en un tu ha liester en tu all
Vogalenn a-raok
Gwelit ivez:
Mjuka vokaler
Liège
Liège (en alamaneg Lüttich, e nederlandeg Luik, e walloneg Lîdje) a zo ur gêr eus Belgia e rannvro Wallonia, ha kêrbenn proviñs Liège. Eus 972 da 1795 e oa kêrbenn ur stad emren, Priñselezh Liège.
Breal-Gwitreg
Breal-Gwitreg (Bréal-sous-Vitré e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Reter e departamant Il-ha-Gwilen.
Vincent Riou
250px|thumb|right|Vincent Riou e 2006
Albatroz Antipodes
An Albatroz Antipodes pe Albatros Antipodoù, a zo ur spesad evned-mor bras, Diomedea antipodensis an anv skiantel anezhañ.
Emgann Marathon
Liammoù diavaez
<div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 4px; spacing: 0px; text-align: left; float: right;"> The Academic Publishing Wiki en deus ur pennad-skrid kazetenn diwar-benn an danvez da-heul: Ar stourm evit Bro-C'hres: Marathon hag Artemision
Hogsmeade
Ar foukenn yuderez
Ar foukenn yuderez (Shrieking Shack e saosneg) zo un ti satanazet a-hervez. Koulskoude n'eo ket satanazet da vat : ar yudadennoù a gleved enni un nebeud bloavezhioù kent a oa laosket gant Lupin pa oa studier e Hogwarts. Mont a rae da guzhat eno pa zeue da vezañ ur bleiz-garv kuit da c'hloazañ den. Antreal a reer enni dre ar riboul kuzh a zigor e-harz ar wernenn-skoer.
Bernard Kouchner
Kargad uhel an ABU eo bet ivez.
Diéval
Diéval a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
1255
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1255
Cthulhu
Taolennadur
« Ph'nglui mglw'nafh Cthulhu R'lyeh wgah'nagl fhtagn » : sed aze ul letani liammet ouzh azeulerezh Cthulhu (Azeulerien Cthulhu hag an doueed arall a lavar ivez « Iä, Iä, Chtulhu fhtagn » alies-tre). Talvezout a ra kement ha “En e annez e keoded R’lyeh, emañ Cthulhu varv oc’h hunvreal hag o c’hortoz”. Kement-se a zo tost a-walc’h d'ur frazenn a gaver en Necronomicon (al levr milliget ijinet gant Lovecraft) : « N’eo ket marv ar pezh a zo kousket da viken hag, e peurbadelezhioù iskis, e c’hall ar Marv e-unan mervel”. E-barzh un danevell gant August Derleth hag a zo stag ouzh mojenn Cthulhu, en deus ar skrivagner degaset kemm da zibenn ar frazenn, en ur ober gant ur stumm nac'h : «nafl'ftaghn» a zo bet skrivet gantañ, ar pezh a c’hallfe talvezout ez eo dihun Cthulhu.
Albatroz Amsterdam
An Albatroz Amsterdam a zo ur spesad evned-mor bras, Diomedea amsterdamensis an anv skiantel anezhañ. Dont a ra e anv eus Enez Amsterdam ma ouenn enni.
Mil
Arme
.mil (evit military, milourel e saozneg) zo un domani evit lec'hiennoù internet Armeoù ar Stadoù-Unanet.
Kastell Edo
E 1457 eo bet savet kastell Edo (江戸城 -jō) gant Ota Dokan en Edo, el lec'h a zo bremañ ranngêr Chiyoda Tokyo Eno eo bet dizazezet ar shōgunelezh Tokugawa gant Tokugawa Ieyasu. Dre ma oa annez ar shōgun hag ar bakufu eo bet ur gêr-benn vilourel a-hed marevezh Edo istor Japan. El lec'h-se emañ c'hoazh Kōkyo (皇居, "annez an impalaer"). Deuet ez eus betek ennomp tammoù mogerioù, ramparzhioù ha fozioù. Koulskoude, e-pad marevezh Edo e oa kalz ec'honoc'h al lec'h eget ar pezh a c'halljemp soñjal hiziv gant gar Tokyo ha lodenn Marunouchi kêr e diabarzh bevenn ar foz pellañ. Endalc'het ivez e oa Park Kita-no-maru, an Nippon Budokan (日本武道館, Nippon Budōkan, "Sal Arzoù-emgannañ Japan", bet savet e 1964 evit ar C'hoarioù olimpek) ha lec'hioù anavezet all er biojoù.
1088
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1088
Manhay
Manhay (e walloneg: Manhé) a zo ur gumun eus Belgia e proviñs Luksembourg.
Revelezh denel
Stadoù-den revel
Daoust ha ma hañval bezañ liammet stadoù-den revel-se ouzh an tuadur reizhel, n'eo ket eeun al liamm-se dre ret atav, rak unan a c'hell bezañ arallrevour ha kaout darempredoù gant paotred all gwech ha gwechall (s.o. MSM) pe c'hoazh heñvelrevour ha chom hep kaout darempredoù reizhel ebet.
Mikroprosesor
Doare-labourat ar mikroprosesor
Eztaolet vez frekañs labourat ar prosesorioù e Hertz (simbol Hz). Ar frekañs labourat eo an niver a sikloù horolaj dre eilenn.
Pluvaodan
Pluvaodan zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.
Paul Sérusier
E Breizh eo ma kav e hent ha ma ya ar pellañ evit kavout e dro-livañ : e Pont-Aven da gentañ e-lec'h ma tarempred arzourien all, evel Gauguin, ha da c'houde e Kastell-Nevez-ar-Faou hag en Uhelgoad.
Struj trovanel
Struj trovanel, pe  Gwel eus ar Martinik (Végétation tropicale, Martinique e galleg), zo un daolenn livet gant Paul Gauguin e 1887 en enez Martinik. War ziskouez emañ en Dinedin, en National Gallery of Scotland.
Ingria
Reizhkredennek eo pobloù orin ar vro - ar voted hag an izhoriz - met goude an aloudabeg svedek e teuas Finniz Ingria, luterianed anezho, da vezañ ar re niverusañ. Ingria n'eo ket bet ur stad biskoazh, nemet e 1920 pa voe savet republik Ingria an Norzh hag hec'h annezidi ne furment ket ur vroad daoust ma oa anavezet o broadelezh gant an Unvaniezh Soviedel. Aet eo hogozik da get pobloù-orin ar vro asambles gant o yezhoù na vezont mui komzet nemet gant un nebeud tud kozh.
Markermeer
thumb|right|250px|Ar Markermeer, an IJsselmeer hag o chaoserioù
Savet e oa bet e 1976, pa oa bet rannet an Ijsselmeer gant ur chaoser anvet Houtribdijk, a gas eus Lelystad da Enkhuizen. Ar soñj a oa d'ar mare-se da zisaniañ ha disec'hañ goueled an IJsselmeer kozh d'ober polderioù el lodenn-se. Evit meur a abeg (manifestadegoù ekologourien, diaesterioù teknikel...) e voe dilezet ar soñj-se.
Albatroz Sanford
An albatroz Sanford a zo un evn-mor bras, Diomedea sanfordi an anv skiantel anezhañ.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket an albatroz Sanford en urzhiad Ciconiiformes pe Procellariiformes hag er c'herentiad Diomedeidae pe Procellariidae.
Kingisepp
Kingisepp (Rusianeg : Кингисе́пп, gwechall Yamburg (Я́мбург)) ha Jaama (Я́ма), a zo ur gêr en Oblast Leningrad, Rusia, war ribloù ar stêr Luga emañ lec'hiet, 137 km war-du ar c'honôk eus Sankt Peterbourg, 20 km war-du ar reter eus Narva ha 49 km war-du ar su eus Pleg-mor Finland. 50,295 annezad he-deus hervez kontadeg 2002.
Orhan Pamuk
Daeloù
Abeg zo bet kavet e skridoù ar romantour gant ur strollad romantour all, en o zouez ar skrivagner broadelour Murat Bardakçı : d'ar 26|Mae|2002 e tisklêrias er gazetenn Hürriyet bout kavet en oberennoù Pamuk arroudoù a-bezh tennet eus levrioù all ; hervezañ, ar romant Benim Adım Kırmızı ("Ruz eo ma anv", 1998) zo un eilskrid eus Ancient Evenings Norman Mailer (1983) ; er romant Beyaz Kale en devije kavet arroudoù tennet eus Kanuni Devrinde İstanbul ("Istanbul da vare Suleiman ar Meurdezus") Mehmed Fuad Carim. Biskoazh n'en deus respontet Orhan Pamuk d'an tamalloù-se, hep mar en abeg d'e c'houdevoudernouriezh ma embann bepred ober gant an etreskrivañ, da lavarout eo stummañ e skrid dre skridoù all.
Prosez
E miz C'hwevrer 2005 e Turkia e tisklêrias Orhan Pamuk d'ar gelaouenn suis Das Magazin, anezhi ur stagadenn sizhuniek da veur a gazetenn : "Thirty thousand Kurds have been killed here, and a million Armenians. And almost nobody dares to mention that. So I do. 'Tregont mil Kurd zo bet lazhet amañ, hag ur milion ag Armenianed. Ha hogos den ebet ne gred ober meneg eus kement-se. Neuze e ran.'" Da heul an disklêriadenn-se, an alvokad dreistbroadelour Kemal Kerinçsiz a savas klemm, ha levrioù Pamuk a voe devet e Bilecik da geñver ur dolpadenn broadelourien. Keisiet e voe Orhan Pamuk en abeg m'en devije kunujennet Turkia a-glev d'an holl, ar pezh a dalveze e c'hellje bout bac'het e-pad 6 mizvezh da nebeutañ ha 2 vloaz d'ar muiañ. Ar romantour a embannas gouzañv ur c'habalarezh kasoni, ha kuitaat Turkia a reas ; e dibenn ar bloavezh avat e tistroas evit en em zifenn. Disklêriañ a reas e BBC News e venne difenn ar frankiz eztaoliñ, pa oa kement-se an doare nemetañ da lakaat Turkia da asantiñ d'hec'h istor : "What happened to the Ottoman Armenians in 1915 was a major thing that was hidden from the Turkish nation; it was a taboo. But we have to be able to talk about the past. 'Ar pezh a c'hoarvezas gant an Armenianed otoman e 1915 a voe un dra bouezus hag a voe kuzhet diouzh ar vroad turk ; un tabou e oa. Met ret eo dimp bout gouest da gomz a-zivout an tremened.'" Pa voe aterset gant CNN Türk e kadarnaas bout lavaret e oa bet lazhet Armenianed, hogen e nac'has groñs bout lavaret e oant bet lazhet gant Turked. En Alamagn, p'en devoe Priz ar Peoc'h al levraouegerien alaman, ez adlavaras ar pezh en devoa lavaret e Suis :"I repeat, I said loud and clear that one million Armenians and 30,000 Kurds were killed in Turkey. 'Adlavarout a ran, lavaret em boa fraezh ha sklaer e voe lazhet ur milion ag Armenianed ha 30 000 Kurd e Turkia'."
Albatroz Tristan
Boued
Bevañ a ra diwar gefalopoded ha pesked moarvat.
Ingeborg Danmark (rouanez Bro-C'hall)
Goude an eured
Daoust da se e voe embannet an dorr-dimeziñ gant arc'heskob Reims, Guillaume de Champagne, eontr d'ar roue. Ar rouanez a oa hec'h-unan, hep skoazell ebet, ne gomze na galleg na latin. Kement-se ne vire ket outi da ziskouez hec'h enebiezh gant un nebeudig geriennoù latin: « mala Francia » « Roma, Roma », emezi, evit goulenn kas keloù d'ar pab Celestinus III.
Kentañ sened-Iliz
D'ar 7 a viz Mae 1196 e voe bodet ur Sened-Iliz gant ar pab Celestinus III e Pariz, evit sevel un emglev etre an daou bried, met tro wenn a reas, abafet ma oa an dud gant ar roue hag al lez. Ingeborg a zisklerias fraezh bout a-enep an torr-dimeziñ. Kreñvoc'h a se e voe goulennet gant ar roue. Bac'het e voe ar rouanez e tour Étampes evit gallout lidañ e eured gant Agnes Merania d'ar 1añ a viz Mezheven 1196.
Prizoniadez politikel
Degemer a c'haller an displegadur-se pa weler personelezh daouduek Fulup II.
He marv
En he zestamant e c'houlennas bout beziet en iliz-veur Sant-Denez, hogen nac'het e voe outi gant mab-bihan an Aogust, Loeiz IX.
1257
Bloavezh boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ul Lun
Redadeg
Kevezadeg
Peurvuiañ e klask ar rederien redek buanañ ma c'hallont evit gounit. Ur gevezadeg tizh eo neuze.
Atleterezh
En atleterezh e vez termenet pizh an traoù pa gomzer eus an diskiblezhioù olimpek :
Rumspringa
Goude Rumspringa e tistro ar c'hrennard er gevredigezh hag e vez badezet. Diwar-se e vo ret dezhañ (dezhi) heuliañ reolennoù strizh ar relijion.
Flammeg
Ar flammeged zo evned hirc'harek an urzhad Phoenicopteriformes, ennañ ar c'herentiad Phoenicopteridae.
Doareoù pennañ
Peurliesañ e chom ar flammeged en o sav war ur pav hepken, egile o vezañ pleget ha sanket en o fluñv. Den ne oar perak en em zalc'hont en doare-se. Gouest eo ar flammeged da nijal, alese ar boaz da venañ pluñvennoù o divaskell pa vezont e dalc'herezh evit mirout outo a dec'hel kuit.
Loeiz II (roue ar Franked)
Dimeziñ ha bugale
Eurediñ a reas da Ansgard Burgondia, mamm Loeiz III ha Karloman II, ha goude se d'ar rouanez Adelaid Frioul a roas dezhañ ur mab : Charlez III, bet ganet goude e varv.
The Germ
An div niverenn ziwezhañ a voe anvet Art and Poetry.
Touchennaoueg (urzhiataerezh)
Un tamm istor
E 2003 e voe ergrafet gant an ijinour Philippe Basciano Le Gall un douchennaoueg "C'HWERTY", gant stokelloù a aesa e implij gant ar vrezhonegerien (c'h, ch, ù, ñ).
Abel Tasman
Anv Abel Tasman a zo bet roet da veur a lec’h, en o zouez :
Bosfor
Koulskoude eo tost "bous" d'ar verboù gresianek buō ha buzō (hemañ tost d'an anv-lec'h Bizantion, Istanbul hiziv), ar verboù evit "strizhañ" ken eo "treizh strizhet" an dalvoudegezh wir.
Devonian
Ekosistemoù morel
Uhel e oa live ar morioù e-pad an devonian. Ar furmoù a vuhez pennañ a oa ar bryozoa, ar brac'hyiopodoù hag ar c'houral. Boutin e oa ar grinoided tra ma oa an trilobitoù war ar diskarr hag en e choment fonnus c'hoazh. Ar besked ur javed ganto gentañ, ar blakodermed, a yeas war wel asambles gant ar bleizi-mor kentañ, ar Cladoselache. Er stêrioù ez a war wel ar besked e flip o angelloù. Da hendadoù an tetrapodoù ez afent.
Steudadur morfologel-kevreadurezhel
Steudadur aostronezek
An daou doare steudadur pennañ (ergativel-absolutivel ha nominativel-akuzativel) a vez implijet war un dro gant ar yezhoù aostonezek komzet er Filipinez, Borneo, Taiwan ha Madagaskar anvet steudadur aostronezek pe steudadur filipinezek.
Louis Nicolas Davout
Louis Nicolas Davout pe d’Avout, dug Auerstaedt, priñs Eckmühl, a oa ganet d'an 10 a viz Mae 1770 en Annoux (Yonne) ha marvet d'ar 1añ a viz Mezheven 1823, a oa unan eus gwellañ ofiserien Napoleon. Gounit a reas e ditloù en emgannoù Auerstaedt hag Eckmühl, ma voe trec'h war an armeoù aostrian.
Kanton Brest-An Ermitaj-Gouenoù
Kumunioù
Kanton Brest-An Ermitaj-Gouenoù a yae ur gumun a-bezh hag ul lodenn eus ur gumun d'ober anezhañ :
Vandaled
En Afrika (429-439)
Goude-se ez eas Genserig hag ar Vandaled war-zu ar reter. Ar peoc’h a voe graet gant ar Romaned e 435 ha grataet e voe douaroù d’ar Vandaled e hanternoz Afrika. Derc’hel a rejont da glask mont war-raok war-zu ar reter avat, evit gounit muioc’h a zouaroù ha muioc’h a vadoù. Kemeret e voe Kartada gant ar Vandaled d’an 19 a viz Here 439.
1624
Diwar-benn bloavezh 1624 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Pluvaelgad
Ardamezioù
Eon a Bluvaelgat a zo bet konestabl Roazhon er bloaz 1388
Loeiz III (Bro-C'hall)
Loeiz III (war-dro 863-† 882), mab Loeiz Vesteod hag Ansgard Burgondia, a oa roue Bro-C'hall eus 879 da 882.
Erwan ar Moal
E vuhez
O chom e oa Koadoud, en un ti anvet Kermabrouz, ma oa Jef Fulup o chom diwezhatoc'h.
Ahmet III
Brezel Prout
Da heul an trec'h-se e voe ivez adtapet Mora digant Venezia d'an 22 a viz Eost 1715.
Marevezh an tulipez
Graet e vez marevezh an tulipez eus an 12 vloaz, etre 1718 ha 1730, ma vleunias ar sevenadur, al lennegezh hag an arzoù en impalaerezh.
Diktatouriezh ar broleteriezh
Koulskoude ez eus bet kalz marksourien o lavaret ne oa an URSS nag un «Diktatouriezh ar broleteriezh» nag ur «stad a sokialouriezh», met un diktatouriezh war ar broleteriezh, hag a-wechoù ur vro a gapitalouriezh-stad.
Lizherenneg Fraser
Skeudenn:Fraser01.gif
Jean-Auguste-Dominique Ingres
Livour e oa e dad, ha broudañ a reas c'hoant e vab da livañ. Deskiñ ar vicher a reas en Akademiezh Tolosa, adal e 11 vloaz. E 1796 ez eas da Bariz da zeskiñ gant David.
Albatroz Galápagos
An Albatroz Galápagos a zo ur spesad evned-mor bras, Phoebastria irrorata an anv skiantel anezhañ. An albatroz nemetañ eo a-gement a vev en trovanoù.
Kanton Brest-Plouzane
Kumunioù
Kanton Brest-Plouzane a yae ur gumun a-bezh hag ul lodenn eus ur gumun all d'ober anezhañ :
Albatroz Galápagos
Boued
Bevañ a ra diwar gresteneged, pesked bras ha stioganed peurvuiañ.
Albatroz lost berr
Annez
Kavout a reer ar spesad e kreiz ha hanternoz ar Meurvor Habask.