cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hiriburu
Hiriburu (Sent Pèr d'Irúber en okitaneg; Saint-Pierre-d'Irube e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Lapurdi, ha pennlec'h kanton Hiriburu, en Iparralde Euskal Herria.
Seneca
Pobl
Ar bobl Seneka, en Amerika an Hanternoz.
Marv Pontkalleg
Sonerezh
Sonet ha kanet eo bet ar werz gant kalzik a sonerien hag a ganerien.
Isola Rizza
Isola Rizza (Isola Riza e veneteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
Isola della Scala
Isola della Scala (Ìsola de la Scala e veneteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
Saint-Pierre-le-Vieux (Vande)
Saint-Pierre-le-Vieux zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Lazise
Lazise (Lasìse e veneteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
Le Nain jaune (disheñvelout)
Le Nain jaune zo anv meur a dra:
Hip hop
Pa gomzer eus hip hop e vez alies anv eus ar sonerezh hip hop, met n'eo ket nemet an dra-mañ, meur a zoare arz a zo estregeti e-barzh ar sevenadur-mañ : an dañs (breakdance), ar grafiti, an deejaying (disk-jockey), hag elfennoù all c'hoazh. Tennañ a ra an hip hop e orin eus ghettoioù du New York. Ledañ a reas er vro a-bezh hag er bed betek dont da vezañ bremañ ur sevenadur kêr a-bouezh.
Terenez (Rosloc'hen)
Terenez zo un enezennig e lenn-vor Brest, stag ouzh kumun Rosloc'hen, e penn aber ar stêr Aon, dirak Landevenneg.
The Man with the Twisted Lip
The Man with the Twisted Lip zo unan eus ar 56 danevell savet diwar-benn avanturioù Sherlock Holmes gant Arthur Conan Doyle, hag ar seizhvet en dastumad The Adventures of Sherlock Holmes. Kentañ ma voe embannet a oa e miz Genver 1892, e Strand Magazine, skeudennaouet gant Sidney Paget (1860 - 1908).
Nogara
Nogara (Nogàra e veneteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
Ar Falz
Anvet e oa bet Ar Falz abalamour ma veze implijet ar falz gant ar gomunourien da aroueziañ ar gouerien.
María Luisa Gabriela de Saboya
Maria Luisa di Savoia en italianeg, pe María Luisa Gabriela de Saboya e spagnoleg, (Torino, 13 a viz Gwengolo 1688 – Madrid, 14 a viz C'hwevrer 1714), a oa ur briñsez eus Savoia hag zimezas da Felipe V, roue Spagn, hag a voe rouanez Spagn adal 1701 betek 1714. Karet e oa gant ar bobl a-hervez, ha lesanvet e oa "La Savoyana".
Pete Seeger
Pete Seeger zo ur c'haner stadunanat, bet ganet e New York d'an 3 a viz Mae 1919 ha marvet e New York ivez d'ar 27 a viz Genver 2014 d'an oad a 94 vloaz.
E yezhoù all
Kalzik anezho zo bet lakaet e yezhoù all. Graeme Alright a gan lod anezho e galleg: Little Boxes, Big Muddy.
Le Nain jaune
Ar gontadenn
Ur rouanez he devoa meur a vugel ha ne chom nemet ur verc'h eus ar re vravañ, anvet Toute-Belle. Fae a ra ar briñsez war an holl briñsed a deu a bell vro d'ober o lez dezhi. Displijet ar rouanez, aon dezhi ne gavje ket he merc'h pried ebet gant seurt doareoù. Ha hi goulenn ali boudig an dezerzh. Honnezh zo leoned ouzh he diwall ha ne c'hallont bezañ doñvaet nemet gant ur wastell vurzhudus, graet gant vioù krokodil. Setu ar rouanez o vont da geginerez, hag en hent gant he gwastell. Skuizh eo, kousket a ra e-harz ur wezenn. Pa zihun n'eus gwastell ebet ken, ha setu ma klev al leoned prest da zebriñ ar rouanez d'o lein. Er wezenn e wel ur c'horrigan o tebriñ orañjez, ha hennezh a ginnig he saveteiñ ma promet reiñ dezhañ dorn he merc'h. Ha hi da brometiñ, ha da semplañ. Pa zihun emañ en he falez ha krediñ a ra he deus graet un hunvre.
Doare saoznek
Troet e voe e saozneg hag embannet evel The Yellow Dwarf gant Andrew Lang e The Blue Fairy Book levrenn gentañ e zastumad kontadennoù, The Lang's Fairy Books, e 1889.
Ar Sigoter
Istor
Laeret e oa bet e miz Kerzu 1978 gant ar strollad gall anveliour-komunour Action directe, hag adkavet e miz C'hwevrer 1979.
Pastrengo
Pastrengo (Pastréngo e veneteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
Celle di Macra
Celle di Macra (Cèlas en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Nicolae Ceaușescu
Met ar politikerezh estren-se ne dalveze ket e oa tuet Ceaușescu, en aferioù diabarzh ar vro, gant an demokratelezh. Kalet e voe e renad evit an disivouderien. Gant ur polis kuzh anvet Securitate e veze kontrollet buhez ar vro ha gwasket an disterañ enebiezh politikel. War un dro e oa aozet « azeuladur » Ceaușescu dre ar vro.
Er bloavezhioù 1970 e voe boulc’het ur programm dreist-industrielaat dre ar vro, heñvel a-walc’h ouzh an hini a oa bet gant Stalin er bloavezhioù 1930, ha gouzañv kalz a reas pobl ar maezioù. Evit gallout paeañ an dle d’ar broioù estren, ha da vroioù ar C’hornôg dreist-holll abaoe ma oa yenaet an darempred etre Roumania hag URSS, e voe ezporzhiet a-vras gounidoù al labour-douar. Kregiñ a reas an dud da c’houzañv abalamour d’an diouer a voued. Keit ha m’o deveze naon ha ma teuent da vezañ paouroc’h-paour, ne vanke netra da renerien ar vro ha kreskiñ a rae azeuladur rener ar stad hag e wreg. Tailhet e veze ar boued d’an dud vunut, troc’het e veze an tredan hag ar gaz aliesoc’h-aliesañ. E-pad ar bloavezhioù 1980 e tiskennas live bevañ tud Roumania.
Stresemannia bougainvillei
Annez
Brosezat eo ar spesad en enez Bougainville (Papoua Ginea-Nevez) evel m'hen diskouez splann e anv skiantel (bougainvillei).
Stroll-skol Sant-Frañsez Itron Varia Lesneven
Ensavadur Sant-Frañsez a Asiz
E 1908 e voe digoret skol kentañ-derez an Itron Varia. E 1914 e voe kemmet an anv da Ensavadur Sant-Frañsez a Asiz. Diwar al lezennoù a verze an darn vuiañ eus ar c'henvreuriezhoù relijiel e voe serret ar skolaj-kumun. War al lec'h e voe staliet ur skol gant kelennerien lik pe ziveleget, dindan pennrenerezh an aotrou Alain Moenner. Pelloc'h e voe erlec'hiet gant an Aotrou Dujardin.
Magdalena Sibylle Prusia
thumb|Magdalena Sibylle gant he mab [[Christian Iañ (Sachsen-Merseburg)|Christian, dug Sachsen-Merseburg. ]] Magdalena Sibylle Prusia (Magdalena Sibylle von Preußen en alamaneg), pe Brandenburg, pe Hohenzollern, ganet e Königsberg e 1586 ha marvet e 1659 e Dresden, a oa ur briñsez eus dugelezh Prusia, deuet da vout priñsez-dilennerez Saks.
Meng Zi
Buhez
Pa varvas e vamm e kuitaas Meng Zi ar Stad Qi da zistreiñ d'ar gêr ma aozas obidoù konfusian-rik ha ma chomas e-pad tri bloavezh da gañvaat evel ma oa rekis hervez ar gelennadurezh.
Prederouriezh
Peogwir e oa ur C'honfusian anezhañ e oa Meng Zi intret gant termenadur Konfusius, ha gant hêrezh ur gelennadurezh a ouezas kas pelloc'h en e zoare dezhañ.
Politikerezh
Peogwir eo ar renerien kefridiourien an Neñv en e c'hoant da esteurel e vadelezh, eme Veng Zi, ez eo dre hevoud ar bobl e c'haller gouzout ha dellezek eo ar rener eus e garg (7/2/14). Mar n'eo ket e rank e vaodierned e skarzhañ (5/2/9). Er pennad 1/2/8 eus ar Mengzi e wenna ar prederour ur gwaz en deus muntret ur roue na oa ket ur junzi :
Bredoniezh ha madelouriezh
Hollret eo neuze d'an den diorren 心 xīn, ar galon-spered, a-benn bevañ evel ur junzi, un den a enor hervez Konfusius. Penaos ober ? Ha dreist-holl, penaos na c'hwitañ war ar pal ? Er Mengzi (2/1/2) emañ respont ar prederour, hag er pennad-se e hañval ar C'honfusian treiñ da gevrinad daoat, ar pezh a zo pell diouzh kentelioù ar Mestr kozh er C'hendivizoù.
Neuze : gant qì an natur e vez maget ar galon-spered, a zo arallgar dre natur ; dre ar youl hag an oberennoù reizh e vez diorroet ar galon-spered a vag qì an den d'he zro ; seul greñvoc'h qì an den, seul greñvoc'h e galon-spered, seul reishoc'h e emzalc'h, seul vuanoc'h e vez tizhet ar stad a junzi – hag an neñv, evel ma lavar Meng Zi er pennad 7/1/1.1 : ''Neb en deus peurziorroet e galon-spered a oar diouzh e natur. Peogwir e oar diouzh e natur e oar diouzh an Neñv.'' Gant ur galon-spered arallgar e vez ganet an den, met dav eo dezhañ, ambrouget gant ar fured hag ar skridoù kozh, ober reizh ha magañ qì, alese diorren ar pennaennoù ennañ, hag en diwezh dont da vezañ un den gwirion hervez c'hoant Tiān, an Neñv. Natur wirion an den eo deroù ha penn an hent, met ar magadur zo hollbouezus ivez ; daoubennek eo bredoniezh ar vadelouriezh hervez Meng Zi : dizoleiñ natur vat an dud ha diorren an natur-se.
Den ne oar resis ha pouezus e oa prederouriezh Meng Zi en e amzer, hogen harpet e voe gant Konfusianed veur evel ZHU Xi (1130-1200) ha WANG Yangming (1472-1529). Hiziv an deiz e chom Meng Zi hag al levr a zoug e anv un danvez dedennus-bras evit ar re a studi bredoniezh an emdroadur, bredoniezh ar vadelouriezh, ha bevoniezh ar gevredadouriezh.
Iwan-Vari Tillenon
Obererezhioù politikel ha sevenadurel
Ezel e oa a-gozh eus Kevredigezh Broadel Breiz, ne'z eas ket da Unvaniez Arvor krouet er bloaz ma'z eas da ezel eus ar C'hoursez (1911). Ur skridaozer pennadoù brezhonek puilh e voe a grogas gant testennoù loenoniezh kaset da Groaz ar Vretoned hag e kasas pennadoù evit ar c'helaouennoù renet gant Taldir (Ar Vro, Ar C'hevre Breizek, An Oaled). E poellgor paeroniezh an hini diwezhañ e voe. War meur a graf e skrivas e meur a gelaouenn eus an Emsav, hag e savas studiadennoù istorel hag arzel a zo chomet diembann. Desachet e voe gant Taldir da vezañ ezel eus Poellgor ar C'hoursez ha diouzh-se e voe anvet da Zrouiz Douger-Kleze. Kas a rae en-dro "Frankizenn Bariz" ar Varzhed hag e tegemere an Drouiz Meur enni. Krouiñ a reas Unvaniezh sportoù ar Vreizhiz e Pariz, ar c'helc'h keltiek "Les Ajoncs", en Alfortville ha bez' e voe unan eus diazezerien Kêr-Vreizh. Dileuriad an Hospitaliers Sauveteurs bretons ha meur a ober all a renas ivez. Emezelañ a reas e Strollad Broadel Breizh.
Korfadurezh
Gerdarzh
Savet eo an termen korfadurezh war ar wrizienn korf, kar d'al latin corpus. Implijet e vez ivez un termen all, anatomiezh, zo savet dre ar galleg anatomie diwar ar gresianeg ἀνατέμνω ànatémno ma talv ἀνα- ana- kement ha "dre" ha τέμνω temnō kement ha "troc'hañ" ; an hevelep gerdarzh hag an termen latin dissecare eo (diwar di- ha seccare "troc'hañ").
Zep
Buhez
Mab ur poliser hag ur gemenerez. Krouiñ a ra e fanzine kentañ e 1979 hag envel a ra anezhañ Zep evit enoriñ Led Zeppelin. Enfredet eo gant Kelaouenn Spirou e 1985. Tresañ a ra un toullad farsoù e-barzh Fluide glacial, embann a ra tri albom, Victor n'en rate pas une e 1988, Léon Coquillard e 1990 ha Kradok Amanite Bunker e 1991. Gant se ne chom ket diseblant ha gant an embannadurioù Glénat e krog troioù-kaer Titeuf e 1992.
Eugenia Sveden
He buhez
Mignonez e oa d'ar skrivagnerez kantikoù, Lina Sandell.
ER
ER zo berranv meur a dra:
Llanychan
N'eus nemet div iliz e Kembre en anv Sant Hychan, a vije unan eus mibien Brychan, ha Llanychan zo unan anezho. Meneget eo an iliz-se en ur skrid eus 1254.
Sanfront
Douaroniezh
En-dro dezhi emañ Barge, Brossasco, Envie, Gambasca, Paesana, Rifreddo, ha Sampeyre.
Kimberley (Suafrika)
Brudet eo hec'h istor, hini ar mengleuzioù diamant, ha hini seziz Kimberley e-pad Eil brezel ar Voered. Eno eo e reas Cecil Rhodes ha Barney Barnato o finvidigezh, eno eo e  savas Rhodes e gompagnunezh diamantoù.
Tarifa
Douaroniezh
Kreisteisañ kumun Spagn eo, 105 km eus Cádiz, kêr-benn ar broviñs. Enni emañ Beg Tarifa, en enez Las Palomas, stag hiriv ouzh an douar-bras, hag ouzh kêr end-eeun.
Er reter da d-Tarifa emañ Algeciras ha Los Barrios, en hanternoz emañ Medina Sidonia, er biz emañ Vejer de la Frontera ha Barbate, er c'hornôg ar Meurvor Atlantel hag er c'hreisteiz hag er gevred ar Mor Kreizdouar.
507
Diwar-benn ar bloavezh 507 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Retorik
Aristoteles
Brudet eo levr Aristoteles, Ar Retorik, (ΤΕΧΝΗΣ ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ e gregach, Ars Rhetorica, e latin), diwar-benn arz ar c'hendrec'hiñ, savet er kantved kent JK.
Windisch
Windisch a zo ur gumum e Suis, e kanton Aargau, e distrig Brugg.
506
Diwar-benn ar bloavezh 506 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 506
Vix (Vande)
Vix a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Hans Holbein ar Yaouankañ
Hans Holbein, pe Hans Holbein ar Yaouankañ (Augsburg war-dro 1497 – Londrez 1543) a oa ul livour hag engravour alaman, mab da Hans Holbein an Henañ. E vreur henañ Ambrosius Holbein a oa livour ivez.
San Giorgio su Legnano
San Giorgio su Legnano a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Sambuco
Sambuco zo un anv-lec'h en Italia.
Petchora (stêr)
Ar Petchora a zo ur stêr, 1 809 km hed dezhi, e Rusia.
Breudeur Guichen
O buhez arzour
Betek pelec'h int bet o c'hoari ? E Polonia, Spagn, Italia, Belgia, Alamagn, Karachi, Lahore, Islamabad e Pakistan, Jakarta, Singapour, Phnom Phen hag Angkor e Kambodia, Moncton e Kanada, Taipei e Taïwan, Tahiti e Polinezia ha Tokyo e Japan.
Al-Ghazali
Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad al-Ghazālī (c. 5 a viz Gouere 1057 - 19 a viz Kerzu 1111) (ابو حامد محمد ابن محمد الغزالی e perseg), anvet ivez Algazel e kornôg Europa, a voe ganet ha marvet e Tus, e Persia. Bez' e oa un doueoniour muzulmat, ur gwiraour, ur prederour, ur steredoniour, hag ur c'hevrinour. Unan eus brasañ lenneien ar bed muzulmat eo.
Meleagris
C'hwec'h (6) isspesad en holl.
Drouizelezh
Termenadur
Gwelet eo bet an drouizelezh, pe evel ur relijion, pe url luskad speredel, pe evel relijion an Natur. Alies e vez termenet evel ur baganiezh a-vremañ. Meur a strolladoù drouizel a zo levezonet gant an "New Age" hag enklaskoù war ar chamaniezh. O klask war a war speredelezh geltieg emaint an izili peurvuiañ. Darn anezho a gav pouezus hen termeniñ evel ar speredelezh henvroad. Bez ez eus drouized a glask kenveriañ an drouizelezh gant kredennoù henvroidi ar bed, kredennoù an henvroidi australian ha re an Amerindianed, da skouer.
Hans von Kulmbach
E vuhez
Soñjal a reer en em gavas Kulmbach e Nürnberg e-tro 1505. Deskiñ a reas ar vicher gant Jacopo de Barbiri, hag a labouras eno e-pad ur pennad. Von Kulmbach a zeskas goude-se gant Albrecht Dürer. Kulmbach en doa e stal-labour dezhañ e Nürnberg, hag a-wechoù e laboure e Kraków. Labourat a reas ivez evit an impalaer Maksimilian I hag ar margraf Casimir Hohenzollern von Brandenburg-Kulmbach. Gwer-livet a savas e meur a iliz : St Sebald e Nürnberg, er Frauenkirche hag ivez aoter Nikolaus e Lorenzkirche. E 1511 ec'h echuas aoter Santez Varia e Skałka (Kraków).
Taz (stêr)
An dTaz a zo ur stêr, 1 401 km hed dezhi, e Rusia.
Ili
An Ili a zo ur stêr en Azia, 1 439 km hed dezhi, hag a dremen dre Sina ha Kazakstan.
San Fabián
San Fabián zo unanv-lec'h spagnolek, ha hini meur a lec'h e meur a vro.
Stêr Ñuble
Ar Stêr Ñuble (Río Ñuble e spagnoleg) a red dre rannvro Ñuble e Chile. Adstêr eo d'an Itata, hag ober a ra an harzoù d'ar proviñsoù Itata, Diguillín ha Punilla, ha d'ar c'humunioù Chillán, San Carlos, Coihueco, San Fabián, Portezuelo ha San Nicolás.
Toull-bac'h Poulo Condor
Galeoù gall
Kalz izili brudet eus ar Việt Minh a voe toullbac'het eno. Broadelourien Viêt Nam brudet a veze kaset di.
Guess What!
Istor
Metropolenn Hasgar a zo rannet e karterioù hervez pinvidigezh an dud. Er c'harterioù kornôg, ar re baourañ, ez eus un haroz o tont war wel anvet Guess What! Ur maskl-gaz, sonerezh en divskouarn, difenn a ra gant feulster ar re baour ha munut.
Narmada
An Narmada a zo ur stêr, 1 289 km hed dezhi, en India.
Armand du Châtellier
E vuhez
Goude studioù e Roazhon ha goude labourat ur pennad er maltouterezh, e pledas da vat gant an istor. Bez' e voe unan eus izili an Académie des sciences morales et politiques e Pariz, an Association bretonne e Kemper, ha gantañ e voe krouet ar gazetenn Le Quimperois. Perc'henn e oa war kastell Kernuz ha maer Pont-'n-Abad e voe eus miz C'hwevrer 1874 da viz Du 1877.
Augst
Augst a zo ur gumun eus Suis, e kanton Basel-Landschaft, e distrig Liestal.
Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr
Testamant nevez
E-kichen an anv e levr ar Gonideg eo lakaet an anv a glot e Testamant Nevez Al Liamm e 1971.
Coserans
Okitaneg gwaskonek eo yezh hengounel ar vro. Sent Guironç eo ar gêr vrasañ.
Podolsk
thumb|Iliz an Dreinded, e Podolsk
Proviñsoù Chile
Rannvro Aysén
Kêr-benn rannvro: Coyhaique.
Aleksandr VIII
Aleksandr VIII (e latin: Alexander VIII, en italianeg: Alessandro VIII),  Pietro Vito Ottoboni e anv-tiegezh, ganet d'an ha marvet d'ar, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar.
Republik roman (1798-1799)
Diazezet e oa banniel ar Republik roman war banniel Bro-C'hall, gant tri liv a-serzh, du, gwenn ha ruz.
Désirée Clary
Bernardine Eugénie Désirée Clary, anavezet evel Désirée Clary, ganet e Marseille, d'an 8 a viz Du 1777 ha marvet e Stockholm d'ar 17 a viz Kerzu 1860, a oa pried ar jeneral gall Jean-Baptiste Bernadotte, a voe lakaet da roue Sveden evel Karl XIV Johan, ma teuas-hi da vout rouanez Sveden, anvet Desideria.
Basiglio
Basiglio  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Panzerfaust
Ar Panzerfaust ("meilh-dorn hobregonet", liester: Panzerfäuste) a oa un arm enep-tankoù alaman implijet e-kerzh an Eil Brezel-bed. Savet e oa gant un duelenn karget gant ur penn enep-tank. Da vezañ implijet gant ur soudard nemetken e oa. Hendad ar Panzerfaust a oa ar Faustpatrone. Eus ar Panzerfaust ez eus bet savet un toullad armoù all oc'h implij ar patrom simpl ha marc'had-mat. Implijet e oa bet eus 1943 betek fin ar brezel. Ar rusianed o deus adimplijet diazezoù an arm evit sevel o re.
Proviñs Novara
E 1992 eo bet distaget proviñs Verbano-Cusio-Ossola diouti.
Bubbiano
Bubbiano  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Samogitianeg
Unan eus yezhoù baltek ar reter eo ar samogitianeg (samogitianeg : žemaitiu kalba, žemaitiu rokunda, žemaitiu šnekta, žemaitiu ruoda; lituaneg : žemaičių tarmė, žemaičių kalba). Komzet e vez e Samogitia, ur rannvro e reter Lituania. D'ur rannyezh lituanek e vez lakaet peurliesañ.
War-gresk ec'h a an niver a gomzerien a-vihanik.
Scandentia
Scandentia zo un urzhiad e rummatadur ar bronneged, ennañ loened bihan a vev e gevred Azia.
Mother (kanaouenn gant John Lennon)
Mother a zo ur ganaouenn saoznek savet gant ar c'haner-sonaozer saoz John Lennon (1940-1980).
Niver Strahler
En hidrografiezh
Gwrizienn un dourredenn zo ar c'hemberadur el lec'h ma koll an dourredenn-se hec'h anv, da lâret eo, evit ur stêr vras, he genoù. Urzh un diazad doureier zo hini e zourredenn bennañ. Gallout a ra ar rummatadur depantoud eus skeuliad ar gartenn implijet,.
Breiz (sizhunieg)
Dindan an titl "Breiz" e c’halled lenn « kazetenn savet evit difenn ar feiz hag ar vro » (en niverennoù kentañ e oa skrivet « kasetenn savet evit difenn ar fe hag ar vro »). Graet e oa evit brezhonegerien "Treger, Kerne ha Goelo". Peder fajenn a veze embannet bep taol, gant pennadoù savet peurvuiañ gant Erwan ar Moal e-unan, gant ar Yeodet, gant Evnig Penn-ar-C'hoad ha sinet gant anvioù-pluenn, Fistoulik, Skiant-prenan, Mir-e-yez...
Arese
Arese a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Istor Suis
En Henamzer e oa tudet gant Galianed ha gant Reted hag aloubet e voe gant ar Romaned er Ikantved kent JK. Ouzh ar sevenadur galian-ha-roman e voe ouzhpennet al levezon germanek e dibenn an Impalaeriezh roman p'en em ledas an Alemanned en hanternoz hag er reter. En em gavout a reas Suis e-barzh Impalaeriezh ar Franked er. Goude-se e tremenas al lodenn reter e Dugelezh Swabia, en Impalaeriezh Santel Roman, tra ma oa stag ar gornaoueg ouzh Rouantelezh Bourgogn.
Leoù Straßburg
Kent al Leoù
Loeiz an Deol a zibabas un hent etre : Lotar, e vab reizhwir henañ, a voe lakaet da bennhêr ha kurunennet kerkent evel kenimpalaer e 817 ; Pepin en defe ar galloud (potestas) war dugelezh Akitania, dugelezh Gwaskogn, marzhoù Toloza, ha kontelezhioù Carcassona e Septimania, Autun, Avallon ha Nevers e Burgondia ; da Loeiz e vefe roet Bavaria — kement-se holl goude marv o zad.
Roi (Bilal Hassani)
Eurovision
Hassani a sell ouzh kenstrivadeg Eurovision ar c'han abaoe meur a vloaz.
Lein
Pred kentañ an devezh eo lein (pe dijuniñ). Kemeret e vez goude bezañ savet eus e wele, pe diwezhatoc'h er beure.
Baroja
Baroja zo un anv-tiegezh a orin euskarek.
Serr-noz (stirad skinwel)
Serr-noz (Y Gwyll e kembraeg, Hinterland e saozneg) zo ur stirad skinwel kembreat.
Merenn-vihan
Ar grennarded, ar merc'hed dougerez pe o vronnañ o babig, hag an dud hag a laka kalz kas d'o c'horf (ar sportourien, micherioù zo...) a zebr merenn-vihan ivez.
Lein
Al listri
Implijet e vez un tas, ur volenn pe ur mug, ur pod-kafe pe ur pod-te. Un asied evit lakaat e damm bara, ur gontell evit ledañ an amann hag ul loa evit ledañ ar c'hoñfitur. Gant ur gontell e vez ledet o c'hoñfitur gant ar Saozon.
Merenn-vihan
E broioù all
E kalz broioù e vez heuliet an hengoun-se. E Bro-Saoz e vez evet ur banne te ha debret gwispid tro 5 eur, afternoon tea a vez graet eus an dra-se. Er broioù kreizdouarat hag Amerika ar Su e vez debret merienda (graet gant kouignoù, sandwichoù bihan, evajoù tomm pe yen..), hag e Polonia vez debret podwieczorek.
Rosana
Rosana zo un anv-badez portugalek ha spagnolek.
Bron
Anv-lec'h
Er yezhoù predenek e ra dave d'un dorgenn e stumm ur vronn.
Psephotellus
Psephotellus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1913 gant an evnoniour amatour aostralian Gregory Mathews (1876-1949).
Jean-Pierre Andrevon
Jean-Pierre Andrevon (Jailleu, ) zo ur skrivagner gall skiant-faltazi ha fantasy, ur skeudennaouer hag ur sonaozour gall.
Sepik
Ar Sepik a zo ur stêr en Okeania, e Papoua Ginea-Nevez hag Indonezia, 1 126 km hed dezhi.
Kontelezh Durham
Douaroniezh
Ouzhpenn aotrounelezh unvan Kontelezh Durham (rannet betek ar 1añ Ebrel 2009 e 7 distrig) e chom er gontelezh lidel -daoust dezho bezañ disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel-se, 3 melestradurezh unvan all:
Marie Louise Élisabeth d'Orléans
Mervel a reas da 24 bloaz. Dougerez e oa adarre. Da fall e oa aet he yec'hed gant he gwilioudoù.
Rosalie Prudent
Rosalie Prudent zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1886.
Skeledenn
Spoue
Graet eo skeledenn ar spoue gant spikulennoù kalkek pe silikek.
Ekinodermed
Strinkennoù kalkit hag un nebeud oksidenn vagneziom MgO a ya d'ober skeledenn an ekinodermed (teureug, anduilh-mor, stered-mor...). Emañ dindan an ezkroc'hen.
Finale Emilia
Finale Emilia zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
Elisabeth Augusta Lindenov
Brudet e oa da vezañ gros, karget a zle, dre ma oa ur c'hoarierez touet. N'en em gleve ket gant he c'hoar Leonora Christina Ulfeldt, ha ne roas skoazell ebet dezhi pa savas bec'h etre Leonora hag ar roue. Ne oa ket tost d'he breudeur ha c'hoarezed. Dalc'hmat e voe sammet a zle.
Benvegad koazhañ
An dud hag al loened a denn o energiezh eus ar boued a vez debret ganto. Ar boued, ur wech lonket er genoù, a ya e-barzh ar c’horf dre ar benvegad koazhañ. Tremen a ra eus ar bouzelloù d’ar gwad hag a gas elfennoù magus d’ar c’horf a-bezh.
Golo-lizher
Pa vez serret ar golo-lizher gant al lizher e-barzh e skriver warnañ chomlec'h an den a venner kas al lizher dezhañ, hag e peger un timbr warnañ. Neuze e c'haller lakaat ar golo-lizher en ur voest.
Roots: The Saga of an American Family
Da zigentañ e oa bet taolennet al levr evel unan "faltazi," met gwerzhet el lodennoù nann-faltazi ar stalioù levrioù. Implijet eo ar chabistr diwezhañ eus e levr gant Haley evit diskrivañ e labour studiañ war e orinoù familh dre gomz ha dre studiañ dielloù. Goude studiadennoù gant istorourien ha lignezourien o deus kavet e oa kudennoù bras gant an enklaskoù gant Haley. Darn eus ar romant a vez gwelet bremañ evel ijinet betek sevel a-enep prouennoù istorel. Evit al lodenn ijinet e vez rebechet d'an aozour bezañ kopiet lodennoù eus ar romant The African
Tatou seizh roudenn
An tatou seizh roudenn (Dasypus septemcinctus) a zo ur bronneg hag a vev e Suamerika (Arc'hantina, Brazil, Paraguay ha Bolivia).
Der Teufel und seine Großmutter
Der Teufel und seine Großmutter (An diaoul hag e vamm-gozh) zo ur gontadenn alamanek gant ar vreudeur Grimm, niverenn 125 e kontadennoù Grimm. E renkadur Aarne-Thompson eo klenket en niverenn 812.
Kastell Gwitreg
Unan eus kestell meurdezusañ Breizh eo kastell Gwitreg.
Esben and the Witch (kontadenn)
Orin
Dastumet e oa bet ar gontadenn danek gant Jens Kamp. Lakaet e voe e saozneg gant Andrew Lang, pe marteze gant e wreg, a rae kalz eus al labour treiñ dindan e anv, ha lakaet e The Pink Fairy Book.
Smocza Jama
Ar Smocza Jama zo ur vougev e Krakovia, e Polonia, dindan kastell ar Wavel. Eno, hervez ar vojenn e oa un aerouant o chom, ha hennezh a deue er-maez ac'hano da noz da lammat war ar chatal pe an dud, hag ar merc’hed yaouank dreist-holl.
Urban VIII
Urban VIII (e latin: Urbanus VIII, en italianeg: Urbano VIII), Maffeo Barberini e anv-tiegezh, ganet e miz Ebrel 1568 e Firenze ha marvet d'ar, a zo bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar.
Elisabeth Auguste von Pfalz-Sulzbach
Eured
E 1764 setu ur serc'h da Carl Theodor an dañserez Françoise Despres-Verneuil. War he lerc'h, e 1766, e voe tro Josefa Seiffert, un dichekadenn ouzh Elisabeth Auguste. Adalek 1768 ez eas ar wreg da chom da gastell Oggersheim, gant he lez, met bep an amzer ez ae da weladenniñ he fried en e lez dezhañ; goude 1781 avat n'eas ken. Tristik e kave lez Bavaria, re spartek he doare. Karet e oa e Pfalz avat, seul mui ma'z eas Karl Theodor da chom da Vavaria adal 1777.
Der Bärenhäuter
En doare sikilian, Don Giovanni de la Fortuna, zo bet dastumet gant Laura Gonzenbach er Sicilianische Märchen, hag an droidigezh saoznek anezhañ a gaver e dastumad Andrew Lang anvet The Pink Fairy Book.
Palagano
Palagano zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
Carrara
Ger-stur
Fortitudo mea in rota (Ma nerzh er rod).
Istor
Kêr istorel an anarkouriezh italian eo Carrara, hag ur mirdi dezhi zo.
Tapti
An dTapti a zo ur stêr, 724 km hed dezhi, en India. En em deurel a ra e Mor Arabia e-kichen Surat, e stad Gujarat.
Pont del Diable (Ceret)
Pont del Diable, pe  Pont Major de Ceret, zo ur pont dreist an Tec, e kêr Ceret, e komark  Vallespir, e Katalonia, savet entre 1321 ha 1341.
Bac'h (disheñvelout)
Ur vac'h a zo ur c'hrog, pe un higenn vras ivez.
Lebensraum
Ur wech tizhet ar galloud gant Adolf Hitler, al Lebensraum a oa deuet da vezañ diazez a-fed mennozhioù an naziegezh kement hag un digarez evit aloubadegoù an Trede Reich e kreiz ha reter Europa. Ar Generalplan Ost ('Steuñv hollek evit ar Reter') e oa anv an doare da aloubiñ ha didroc'hañ an tiriadoù nevez pe da vezañ aloubet. Gant ar sell-se, Alamagn he devoa ezhomm bras da gaout tiriadoù bevañ evit dreistbevañ. Pobladoù an tiriadoù-se a oa da vezañ riñset pe dre deportadurioù e Siberia, lazhadeget, pe c'hoazh lakaet da sklaved. Ar re-se a oa Poloniz, Ukrainiz, Rusianed, Tcheked hag ar broadoù slav gwelet evel nann-aryan.
Vincent Debaty
thumb|170px
Olimpia (anv-badez)
Olimpia zo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed.
Roc'h ar Hon
Istor
Savet e voe an ti e 1758. Nevesaet e oa bet e 1990.
Aleksandr Dvornikov
Aleksandr Vladimirovich Dvornikov (Александр Владимирович Дворников e rusianeg ; bet ganet d'an 22 a viz Eost 1961) zo ur jeneral arme eus Nerzhioù Douar Rusia hag un haroz eus Kevread Rusia.
Olga Chorens
En 1951 edo Olga Chorens hag he fried, Tony Álvarez, o kinnig un abadenn skinwel e Kuba anvet  El show de Olga y Tony, hag ul laz-seniñ ganto.
Raalte
Raalte zo ur gêriadenn hag ur gumun en Izelvroioù,  en proviñs Overijssel.
Arthur Bernède
Aet e oa da Anaon e Pariz d'an 20 a viz Meurzh 1937, paket ma oa bet gant un taol-kalon goude dibunañ ur brezegenn dirak Kevredigezh al Lennegezh. Douaret e oa bet e bered L'Haÿ-les-Roses.
ESSEC Business School
An ESSEC Business School, lesanvet École supérieure des sciences économiques et commerciales e galleg, zo ur skol uhel e Pariz.
Hent-houarn Pornizh Pembo
Al linenn Hent-houarn Pornizh Pembo a oa ul linenn hent-houarn etre Pornizh, e Bro-Naoned, ha Pembo,  e Bro-Naoned ivez, hag e departamant al Liger-Izelañ,  e Breizh.
Xiomara Alfaro
Ouzhpenn 28 pladenn he deus graet, ha darn gant Bebo Valdés pe Ernesto Duarte Brito.
Durrës (rannvro)
Durrës zo ur rann velestradurel eus Albania, e kornôg ar vro.
thumb|center|Kêr Durrës
Elbasan (rannvro)
thumb|center|Kastell Elbasan
Santa Cruz (Galápagos)
Enez Santa Cruz pe Isla Santa Cruz e spagnoleg, zo un enezenn er Meurvor Habask hag unan eus an Inizi Galápagos, en Ecuador. En dro dezhi emañ an inizi Pinzón, Batra, ha Santa Fe.
Esperanza Rodríguez Gómez
Esperanza Rodríguez Gómez a oa ur skolaerez c'halizat hag ur republikanez hag a gemeras perzh e brezel Spagn er Milicias Gallegas da gentañ hag er c'hentañ Brigada Mixta dindan Enrique Líster, hag en emgann Seseña.
Württemberg
Württemberg a oa ur vro en Alamagn. Da gentañ ne oa nemet un aotrouniezh. Goude e voe kontelezh, dugelezh, ha rouantelezh en XIXvet kantved. Stuttgart e oa ar gêr-benn.
Di Penates
Di Penates, anvetPenates ivez, a oa doueed e relijion Henroma, anezho doueed an tiegezh, kehelet er gêr. Pa veze koulz ar predoù e veze taolet un tamm en oaled evit an di Penates.
Bloavezh bizeost
Ur bloavezh bizeost a zo ur bloavezh gant 366 devezh e-lec'h 365. An devezh ouzhpenn-se eo an 29 a viz C'hwevrer. Ne vez eus an devezh-se nemet bep pevar bloaz dre vras. Ar bloaz 2012 hag ar bloaz 2016 a zo bloavezhioù bizeost. Kement-se a c'hoarvez abalamour ma tro an Douar en-dro d'an Heol en ur ober 365,242198 devezh, da lavaret eo e vez ret lakaat da adklotañ an traoù ur wechig an amzer. Kement-se a vez lakaet da dalvezout en deiziadur gregorian, an deiziadur a vez graet gantañ ar muiañ er bed.
Oksana Malaya
Ganet eo e kêriadenn Nova Blagovishchenka, e Hornostaivka Raion, en oblast Kherson, en Ukraina, a oa ur republik soviedel neuze. Hervez ar vedesined e oa ganet reizh met dilezet e voe gant he zud, kollet gant ar boeson, ha bevañ a reas gant he c'hiez; kavet e voe da 8 vloaz ha ne ouie ket komz.
Esperanza Rodríguez Cerdán
Pa echuas ar brezel e oa milisianez oc'h ober war-dro ar sevenadur en un ospital evit an arme en Benidorm ( proviñs Alacant). En miz Meurzh 1939 ez eas da repuiñ da Aljeria, hag e 1961 ez eas da chom da Bariz. Ne zistroas ket da Spagn a-raok 1982. Mervel a reas e Valencia daou vloaz goude.
Perfidia (bolero)
« Perfidia » zo ur bolero spagnolek savet e 1939 gant ar sonaozer mec'hikan Alberto Domínguez (1907-1975) a oa eus San Cristóbal de las Casas, Chiapas.
Azalaís de Porcairagues
Azalaís de Porcairagues a oa un droubadourez okitan eus an. N'eus chomet nemet ur ganaouenn war he lerc'h.
Solaro (Italia)
Solaro  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Proviñs Pavia
Proviñs Pavia a zo ur broviñs en Italia, e rannvro Lombardia, ha Pavia eo he c'hêrbenn.
La semaine sanglante
Sizhun ar Gwad a zo an darvoud moustrerezh hag a dorras Kumun Pariz.
Enez Santa Cruz
Meur a Enez Santa Cruz zo er bed :
Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld
Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld (1786 - 1861), a oa ur briñsez alaman, merc'h da Franz von Sachsen-Coburg-Saalfeld ha da Augusta von Reuss zu Ebersdorf. Div wech e timezas.
Dimezioù ha bugale
E miz Kerzu 1803 e timezas e Coburg da Emich Carl von Leiningen (1763-1814). E eil pried e oa-hi dezhañ. An hini gentañ, Henrietta von Reuss-Ebersdorf, a oa moereb dezhi. Daou vugel o doe : Dimeziñ a rejont, ha bugale o doe. Mervel a reas he fried e 1814.
Intañvez adarre
Dug Kent a varvas trumm e miz Genver 1820, un nebeud deizioù a-raok e dad, George III. An dugez intañvez n’he devoa abeg ebet da chom er Rouantelezh- Unanet : ne gomze ket saozneg, hag ur palez a oa dezhi en he bro, e Coburg, ma c’halle bevañ marc’had-mat diwar madoù he fried kentañ, Priñsf Leiningen.
Ne oa ket bras an arc’hant roet d’an Dugez gant ar Civil List, ha bras e oa ar bern dle. Ne felle ket d'ar Parlamant kreskiñ an arc'hant roet dezhi abalamour da zispignoù bras an Dug Kent kent. He breur Leopold, a voe roue Belgia, hennezh avat a roe tammoù arc'hant dezhi, rak pinvidik e oa abalamour ma oa bet votet 50 000 lur sterling dezhañ ar bloaz pa oa dimezet gant Charlotte Augusta Kembre, oc'h esperout e vije rouanez e bried.
Rouaned Spagn
Tiegezh Trastámara
Pa varvas ar rouanez Isabel e voe lakaet he merc'h Juana da rouanez, hogen gant he zad evel rejant ; petra bennak ma tisplije Fernando da uhelidi Kastilha hag a gavas gwell lakaat da rouez pried Juana, Fulup ar C'haer, e voe adanvet Fernando da rejant da varv e vab-kaer. Pa varvas ar Roue Katolik e voe ur marevezh reuz ha distabilded abalamour ma oa dic'houest e verc'h Janed, troet he spered, ma embannas e vab-bihan Carlos neuze, e Brusel, eo eñ an hini a renfe, hag a-du gantañ e savas Kastilha; en Aragon avat ne voe ket a emglev, hag a-benn ar fin e voe anavezet Juana ha Carlos evel rouaned Aragon.
Tiegezh Borbón
Goude marv Carlos II, roue divugel, ez eas Kurunenn Spagn gant e sobrino-nieto, mab-bihan ivez da Loeiz XIV, Philippe d'Anjou, kentañ priñs eus an Tiegezh Bourbon en Spagn. Pa voe anvet da Roue Spagn e voe kemmet anv Philippe da Felipe, hag an anv Bourbon a voe kastilhanekaet en Borbón.
Tiegezh Savoia
Ne voe nemet ur roue, Amadeo Iañ, en tiegezh-se.
Afrodite Capua
Troet eo he fenn war-du an tu kleiz, hag he div vrec'h zo savet da zerc'hel, a greder, skoed an doue Ares, implijet gant Gwener evel pa vije ur melezour.
Cardona
Cardona zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh.
Gudo Visconti
Gudo Visconti a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Brock James
Brock James a zo ur rugbier aostralian ganet d'an 22 a viz Here 1981 e stad Victoria. C'hoari a ra evel niverenn dek ASM Clermont Auvergne abaoe 2006.
An Isild a-heul
An Izild a heul zo ur pezh c'hoari brezhonek gant Per Jakez Helias.
All in the golden afternoon...
N'en kaver ket en droidigezh vrezhonek Troioù-kaer Alis e Bro ar Marzhoù.
Shtandart (fourgadenn, 1999)
An advag
Diechu e oa al labour avat ; ur bloavezh all a voe ret evit staliañ an ardivinkoù arnevez : an daou geflusker (svedat, evel un arouez a beoc'h), pentonioù an trelosk hag an dour, ar seizh kanol-saludiñ, ar binvioù elektronek hag all. E deroù ar bloaz 2000, bloaz diwezhañ an, e voe prest Shtandart da vont war vor.
Vlorë
Vlorë zo ur gêr eus Albania, eil porzh-mor ar vro goude Durrës, war aod Mor Adria. War-dro 80 000 annezad zo e Vlorë hag unan eus kêrioù brasañ Albania eo. Enni e voe embannet dizalc'hiezh Albania d'an 28 a viz Here 1912. Kêrbenn gentañ ar vro e voe betek ma voe aloubet ha dalc'het gant Italia adalek 1914 betek 1920.
Frau Holle
Frau Holle, pe An Itron Holle, zo unan eus kontadennoù ar vreudeur Grimm, hag a oa en embannadur kentañ e 1812, daskemmet en embannadur 1857. An anv roet d'ar vaouez vojennel a ra an erc'h er broioù alamanek eo.
Toaz (disheñvelout)
Keginañ
Toaz a vez graet gant bleud ha dour evit fardañ bara da gentañ, hag ivez gwastilli, kouignoù, krampouezh, bignez, tartez, kichez, pizzaioù hag all. Fetisoc'h eo eget ar yod pe ar gaotigell da skouer. Pladet e vez an toaz gant ur rodig-pastezerezh pe rodig-toaz. Ret eo poazhañ anezhañ evit e zebriñ. Meur a seurt toaz a zo :
Legio I Adiutrix
Legio I Adiutrix zo ul lejion roman hag a oa bet savet er bloaz 68, pe gant Neron, pe gant Galba. Ar C'harv (Capricornus) e oa hec'h arouez.
Goewin
Mojenn
Un niz d'ar roue, Gilfaethwy, zo orgedet ouzh Goewin. E vreur drouiz a laka brezel da sevel ouzh Pryderi evit rediañ Math da vont d'an emgann, da bellaat ouzh Goewin. Brezel zo, hag e-keit se eo bet gwallet Goewin gant Gilfaethwy.
Capua
Istor
Dont a ra an anv Capua eus an anv oskek Kapu, pe eus an anv etruskek Capeva, a dalv kement ha kêr ar paludoù. Hiriv e komzer eus Capua gozh, a vije bet savet en IX kantved kent JK, el lec'h m'emañ Santa Maria Capua Vetere hiziv, a oa ar Vulturnum etrusk er V kantved kent JK, hag a oa o c'hreñvlec'h da aloubiñ Campania, ar vro tro-war-dro.
Bathilde (rouanez ar Franked)
Bathilde, pe Batilde, Bathylle, pe Beaudour, Bauthieult, ganet war-dro 626 ha marvet d'an 30 a viz Genver 680 e Chelles, a oa rouanez ar Franked ha pried da Glovis II, roue Neustria ha Bourgogn (639 – 658).
Anna McGarrigle
Mamm eo d'ar ganerez Lily Lanken.
Cassina de' Pecchi
Cassina de' Pecchi    a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Contes nouveaux ou Les Fées à la mode
Contes nouveaux ou Les Fées à la mode zo un dastumad danevelloù gallek en 1698, gant Marie-Catherine d'Aulnoy (1651-1705). Embannet e voe ar peder levrenn anezhañ e 1698 e Pariz.
Jouanne
Ar Jouanne zo ur stêr eus Bro-C'hall, en departamant Mayenne, 58,5 km hed dezhi, hag a dremen dre Entrammes a-raok en em deurel er stêr Mezven.
Beda
Beda zo un anv e meur a yezh.
Ahmet Zogu
Ganet e voe e Burrel, en impalaeriezh otoman, bremañ e-kreiz Albania, en ur familh pinvidik ha galloudus. Kaset e voe da Istanbul d'ober e studioù a-raok distreiñ d'e vro goude marv e dad ha mont da c'houarnour proviñs Mat, e rannvro Dibër. Goude ar Brezel-bed kentañ e voe gouarnour Shkodër, ministr an diabarzh ha pennkomandant arme Albania.
Karel Jaromír Erben
Karel Jaromír Erben (distaget e tchekeg ; 1811 – 1870) a oa ur skrivagner tchek, istorour, barzh ha dastumer kanaouennoù ha kontadennoù.
Camunni
Merket eo o anv war ar monumant Tropaeum Alpium, e Turbia.
Brezel diabarzh en Al-Ándalus
Fitna Al-Ándalus zo ur maread distabilded ha brezel diabarzh a renas er vro etre 1009 ha 1031. D'e heul e c'hoarvezas diskar kalifiezh Córdoba ha savidigezh ar rouantelezhioù taifa.
Cerro Maggiore
Cerro Maggiore a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Merched Llanbadarn
Merched Llanbadarn zo ur varzhoneg kembraek gant ar barzh Dafydd ap Gwilym er. Enni e kont penaos e selle ouzh ar merc'hed en iliz Llanbadarn Fawr e-lec'h selaou ar beleg.
Moumin
Bevañ a ra an tiegezh e Traouienn ar Voumined (Mumindalen), anezhañ ar mab Mumin (Mumintrrollet), ar vamm Mumin (Muminmamma) hag an tad Mumin (Muminpappa). Amezeien o deus Sniff, Lilla My, Snusmumriken ar foeter-bro, Snorkfröken, a zo pitilh gant Mumin,
Moraima Secada
Kregiñ a reas da ganañ er bloavezhioù 1950 gant al laz merc'hed America Anacaona, a reas beajoù dre ar bed. Kanañ a rae ivez gant Cuarteto Los Meme ha Cuarteto D'Aida.
Sittaung
Eienañ a ra er bladenn Shan, er gevred da vMandalay. Redek a ra trema ar su betek pleg-mor Martaban, etre an Irrawaddy (er c'hornôg) hag ar Salween (er reter). Ar stêr a dremen dre Naypyidaw, kêrbenn ar vro.
Skolaj-lise Itron Varia Gwengamp
1974-1999
E 1977, goude krouidigezh ar c'hlasoù eilved T4 da gentañ, heuliet gant digoradur an hentadoù SMS ha STT, e teu Itron Varia da vout ul lise eus an eil derez hag ul lise teknik. E 1986 e tigor an ensavadur d'ar gelennadurezh uhel gant digoradur ar c'hentañ hentad BTS (obererezh kenwerzhel), heuliet e 1988 gant un eil stummadur (bureveg, deuet da vezañ skoazeller renerezh).
E 1988 ez a kuit ar frered diwezhañ.
E 1996-1997, an Ao. Philippe Le Faou, bet skoliet er skolaj-lise, bet rener ar skolaj Sant-Erwan e Landreger ha bet e karg eus stummadurioù an eil-derez e DDEC Sant-Brieg, a gemer lec'h an Ao. Daniel Le Chevillier, galvet da ren Charles-de-Foucauld e Brest.
Henry Dunant
Buhez
Kregiñ a reas Henry Dunant da labourat evit ur bank. E 1853 ez eas da veajiñ da Aljeria, Tunizia ha Sikilia. Klask a reas lakaat e aferioù da greskiñ e Saint-Arnaud (El Eulma hiziv hon deiz, e bro Setif). E miz Ebrel 1859 e teuas da vezañ gall. Er memes bloavezh ez eas da Solferino, ur gêriadenn nepell diouzh lenn Garda e Lombardia. Heuget e voe gant ar pezh a welas eno : 38000 den marvet pe c'hloazet, hep den ebet da sikour anezho. Klask a reas aozañ an deborzhioù kentañ gant tud ar vro. Ar c'hantouez daraezus-mañ eo ar pezh a laka anezhañ da zisplegañ spouronioù ar brezel en e skridoù.
Peter Joseph Lenné
thumb|right|200px|Delwenn da Beter Joseph Lenné e park Petzow Peter Joseph Lenné (29 a viz Gwengolo 1789 e Bonn - 23 a viz Genver 1866 e Potsdam) a oa ul liorzhawour alaman. thumb|200px|right|An ti ma voe ganet Lenné ([[Bonn)]]
Bohechío
Bohechío a skoazellas e vreur-kaer Caonabo da arsailhat kreñvlec'h La Navidad, savet e 1492-1493 gant Kristof Koulm, e broMarién (cacicazgo all), ma rene Guacanagarix.
Hilda Whitby
He buhez
Lidet e vez d'ar 17 a viz Du gant an Iliz katolik ha d'an 19 a viz Du gant an Iliz anglikan.
Ñuble
Ñuble zo un anv-lec'h e Chile.
Doron
Anvioù kar eo Dore ha Dordogne, e Bro-C'hall, ha Dora, en Italia, ha Duero e Spagn.
Louis Turmel
Treitour da Vro-C'hall
E-pad ar Brezel Bed Kentañ e seblante an Alamaned bezañ kelaouet eus pezh a c'hoarveze e bodadegoù kuzh ar Gannaded, ha klasket e voe gouzout penaos e ouient keid-all. E miz Gouhere 1917 e kavas un urcher eus ar Gambr, e kombod-dilhad Turmel, ur c'hombod a oa war hanter dezhañ ha d'ur c'hannad all, ur golo-lizher dizanv hag ennañ 25 000 lur suis. Aliezik ez ae Turmel da Suis da bourmen gant e wreg. E miz Gwengolo 1917 e voe brudet an afer, reuz bras a voe, seul vrasoc'h ma voe c'hwezhet war an tan gant enebourien bolitikel Turmel.
Rouanez Charlotte
Listri
Meur a lestr saoz zo bet anvet HMS Queen Charlotte
Grégoire
Grégoire zo un anv-badez gallek.
Bedreuziad COVID-19
Doareoù
Ur viruz eus familh ar grip hag ar sifern eo, kar ivez da hini ar SRAS (2003) hag d'ar gripoù H5N1 hag H1N1. Infektiñ a ra dreist-holl ar skevent. 80% eus an dud detektet o dez simptomoù bihan (terzhienn, pas) met evit ar peurrest anezho e c'hell ar c'hleñved bezañ grevus a-walc'h, betek kas unan bennak d'an ospital ma n'eo ket e lazhañ. Seblantout a ra chom hep touchal ar vugale dindan 10 vloaz ha seul goshoc'h an den klañv, seul zañjerusoc'h evitañ, dreist-holl ma vez klañv gant traoù all (krign-bev...). Adalek 60% e c'hell ar c'hleñved lazhañ 30% eus an dud detektet.
Garbagnate Milanese
Garbagnate Milanese a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Anacaona
Anacaona (1464-1504) a oa rouanez pobl Taino Bro Xaragua, unan eus pemp rouantelezh Enez Kiskeya, pe Hispaniola (an enez a zo rannet hiriv etre Haiti hag ar Republik Dominikan), goude marv he breur Bohechio, roue Xaragua. Krouget e voe war urzh ar gouarnour spagnol Nicolás de Ovando en 1504. Dimezet e oa d'ar roue Caonabo, a rene e Maguana, ar vro amezek. He breur hag he fried a oa daou eus ar pemp pennroue a rene en Hispaniola pa erruas ar Spagnoled e 1492.
Locate di Triulzi
Locate di Triulzi  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Bedreuziad COVID-19
Er bed
Meur a vartezeadenn a zo diwar-benn ar c'hlañvour kentañ ha eus a belec'h e teu. An hini kentañ zo bet kavet e oa bet paket klañv gant ar viruz nevez a oa bet kavet roudoù anezhañ d'ar 1añ a viz Kerzu 2019 e Wuhan e Sina Hervez lod avat e oa bet marvet ar c'hlañvour kentañ, un den 55 vloaz anezhañ, d'ar 17a viz Du 2020. . D'an 30 a viz Kerzu 2019 e voe sachet evezh gouarnamant Sina gant ur strollad medisined eus Ospital Kreiz Wuhan, renet gant Dr. Ai Fen ha Li Wenliang, diwar-benn ur c'hurunviruz nevez heñvel ouzh ar SARS-CoV.
Gant lidoù ar Bloaz Nevez Sinat, ha gant Wuhan bezañ un hub a-bouez e treuzdougen ar vro, e strewas ar c'hleñved e-kerzh miz Genver da broviñsoù all Sina goude ur prantad ma zouble an niver a dud klañv bep sizhun. D'an 20 a viz Genver 2020 e oa bet kelaouet e oa 6174 a dud o doa bet simptomoù.
D'an 10 a viz Genver e voe embannet gant Aozadur Bedel ar Yec'hed ur gemmennadenn evit goulenn gant an dud o veajiñ e rannvro Wuhan da heuliañ doareoù da "zigreskiñ riskloù iñfektiñ en ur veajiñ." Ne c'houlenne ket e vije berzet beajiñ e Wuhan avat, goude ma chome amsklaer an doareoù iñfektiñ. D'an 12 a viz Genver e voe embannet gant an ABY ne oa ket riskloù evit micherourien ar yec'hed ha ne oa ket prouet e veze kaset ar c'hleñved a zen da zen.
Deiziadur diarsav
An hini, disklêriet deoc'h amañ, a zo sur a-walc'h eus ar re aesañ da gompren.
Bedreuziad COVID-19
Er bed
D'an 13 a viz Genver e voe diskuliet ar c'hlañvour kentañ er-maez eus Sina, ur beajour sinat D'an 20 a viz Genver e voe disklêriet gant Bodad Yec'hed Broadel Sina e oa eus treuzkazoù den da zen gant ar c'hCOVID-19. D'ar 24 a viz Genver e voe nevesaet alioù an ABY diwar-benn ar beajoù o c'houlenn ma vije arsellet ar veajourien, hep berziñ ar beajoù avat. D'an 27 a viz Genver e voe lakaet gourdrouz ar c'hCOVID-19 da "uhel dre vras" gant an ABY. .
Ez ofisiel e voe disklêriet ar stad a vedreuziad evit ar c'hCOVID-19 d'an 11 a viz Meurzh gant Aozadur Bedel ar Yec'hed, goude ur prantad ma chome ar c'hleñved-red kontrollet tamm pe tamm e meur a lec'h er bed gant Europa o tont tamm ha tamm da vezañ kreiz ar c'hleñved-red Muioc'h a dud klañv anavezet a oa bet kavet er-maez eus Sina eget e-barzh ar vro adalek ar 16 a viz Meurzh. D'an 19 a viz Meurzh ne voe disklêriet tamm den klañv nevez ebet e Sina (war-bouez tud deuet eus an estrenvro) tra ma voe muioc'h a dud marvet gant ar c'hleñved en Italia eget e Sina d'an deiz-se. .
Motta Visconti
Motta Visconti  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Deiziadur diarsav
Listenn ar bloavezhioù doare L2, eus 328 da 1996
328; 356; 384; 412; 440; 468; 496; 524; 552; 580; 608; 636; 664; 692; 720; 748; 776; 804; 832; 860; 888; 916; 944; 972; 1000; 1028; 1056; 1084; 1112; 1140; 1168; 1196; 1224; 1252; 1280; 1308; 1336; 1364; 1392; 1420; 1448; 1476; 1504; 1532; 1560; 1596; 1624; 1652; 1680; 1720; 1748; 1776; 1816; 1844; 1872; 1912; 1940; 1968; 1996;
Charity
Orin
Deuet eo diwar unan eus anvioù ar vertuzioù kristen, a zo karitez pe karantez e brezhoneg. Hope ha Faith zo anvioù-badez saoznek all tennet eus ar vertuzioù-se.
Bedreuziad COVID-19
E Frañs
Daou zervezh war-lerc'h, d'ar 14 a viz Meurzh e oa bet disklêriet gant Édouard Philippe e vije serret an holl stalioù n'int ket eus ar redioù kentañ (tavarnioù, sinemaioù...) ha goulennet gant an dud chom "ar muiañ posupl er gêr". Chom a ra digor ar stalioù-boued, an apotikerezhioù hag un nebeud stalioù all. Koulskoude e chomo dalc'het an dilennadegoù ti-kêr raktreset an deiz war-lerc'h hag ar genstrivadegoù publik daoust d'an niver a dud o komañs da sevel o mouezh.
War an abadennoù sevenadur
Dre an divizoù bet kemeret evit talañ ouzh ar bedreuziad (berziñ ar bodadoù tud ouzhpenn 5000 den, da c'houde 500, 10... ; kenfinañ an dud hag all...) a oa bet ul levezon kreñv war bed ar sevenadur, evit ar publik kenkoulz hag evit an dud a labour er bed-se. Er broioù a oa bet tapet ar muiañ e oa bet nullet pe daleet ur bern abadennoù arz, diskouezadegoù ha serret an holl virdioù, levraouegoù, stalioù-levrioù e fin miz Meurzh, Diaezamantoù a oa bet savet ivez e greanterezh ar sinema abalamour ma oa bet ranket serriñ ar seveniñ evit meur a film, daleet embannadur filmoù zo a-raok ma oa bet serret ar sinemaoù el lec'hioù tapet gant ar viruz. Daleet e voe Gouel ar filmoù Canas d'un deiziad ne oa ket bet lavaret e penn-kentañ.
War an endro
Abalamour d'ar muzulioù bet kemeret evit talañ ouzh ar c'hleñved, abalamour d'an digresk e-keñver implij an trañsportoù e oa bet kavet e oa nebeutoc'h a saotradur en aer en ur bern broioù ha rannvroioù er bed : da skouer e oa 25% nebeutoc'h a garbon en aer e Sina e-pad ar c'henfinañ Kavet e oa bet gant Ajañs European an Egor e oa bet digresket ar saotradur oksid nitrus produet gant an otoioù, ar greizennoù tredan hag an ijinadegoù e plaenenn ar Pô en Italia etre deroù miz Genver hag an 11 a viz Meurzh 2020. Koulskoude e oa bet kavet ne oa ket keloù mat dre ret abalamour d'ar c'hoant m'o dije ar broioù da adtapet o dale pe c'hoazh d'an diouer a arc'hant abalamour d'an enkadenn ekonomiezh gortozet evit arc'hantaouiñ e-barzh an energiezhioù padus. Sachet e oa bet evezh an dud ivez diwar-benn ar meskloù d'en em zizober anezho hag a veze skarzhet en natur. Un efed padus eus ar bedreuziad a vije war ar pell-labour, ar pezh en deus ul levezon mat war ar saotradur abalamour d'an trañsportoù met ul levezon fall war ar saotradur abalamour d'ar rouedad internet. .
Anthochaera
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant an daou skiantour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840) ha stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859).
Sonnet 15
Ar sonedenn
Holds in perfection but a little moment,
Vaunt in their youthful sap, at height decrease,
Bulnes
Bulnes zo un anv spagnolek, anv-lec'h hag anv tiegezh.
Ernest Petit
Ernest Petit zo ur jeneral, rezistant ha politikour breizhat ganet e Pembo e 1888 ha marvet e Créteil (Bro-C'hall) e 1971. Kemeret en deus perzh en daou vrezel-bed ha stourmet en deus goude war an dachenn bolitikel evit ar peoc'h.
Ar politikour
Addilennet eo e miz Even 1958 e moueziadeg diwezhañ Kuzul ar Republik. Addilennet eo ivez da senedour e miz Ebrel 1959 en trede plas a-dreñv Jacques Duclos ha Georges Marrane. Kenderc'hel a ra da zifenn ur politikerezh diazezet war ar peoc'h hag an dizarmadur nukleel.
Alexandre Audebert
Alexandre Audebert a zo ur rugbier gall ganet e Suresnes (Hauts-de-Seine) d'ar 4 a viz Eost 1975. C'hoari a ra en trede renk gant ASM Clermont Auvergne abaoe 1999.
San Vittore Olona
San Vittore Olona  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Proviñs Lecce
Proviñs Lecce zo unan eus proviñsoù rannvro Puglia, en Italia, ha kêr Lecce eo ar pennlec'h anezhi. 97 kumun zo enni.
Buscate
Buscate a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Gliciphila melanops
Anvet e voe Certhia melanops (kentanv) da gentañ-penn (e 1801) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).