cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lizher kentañ Sant Pêr
War gont Pêr an abostol eo bet lakaet al lizher-mañ abaoe penn kentañ an Iliz. Skrivet e vefe bet a-raok marv Pêr (e 64 pe e 67 GJK) eta ha kaset da ilizoù Azia-vihanañ a oa e-touez diaesterioù.
Sasia abnormis
Anvet e voe Picumnus abnormis (kentanv) da gentañ-penn (e 1825) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Núñez
Núñez zo un anv-tiegezh spagnolek.
Jimena Díaz
Eured ha bugale
Dimezet e voe, etre Gouhere 1074 ha mae 1076,da Rodrigo Díaz de Vivar, El Cid
Skrivañ
Skrivañ zo notenniñ komzoù ur yezh war un dra fetis, war-bouez arouezennoù. Dre m’eo anavezet an arouezennoù-se gant meur a zen e c’hall ar “skrid” savet evel-se bezañ komprenet gant tud all ouzhpenn an hini en deus e savet.
Hiziv an deiz e oar an darn vrasañ eus an dud lenn ha skrivañ er broioù diorroet ha pinvidik. Hogen e kalz broioù n’eus nemet un niver bihan a dud a oar skrivañ, rak kalz tud n’int ket bet er skol o teskiñ.
Aesti
An Aesti pe Aestii a oa ur bobl en Henamzer hag a oa o chom er reter d'ar Mor Baltel. Meneget e voent gant an istorour roman Tacitus en e levr Germania (war-dro ar bloavezh 98). Hervez Tacitus e oa Aestui, bro an Aesti, un tu bennak er reter da vro ar Suiones (e Sveden), war ribl ar Mor Baltel. Diwar an displegadennoù-se e c'haller soñjal e oant oc'h ober o annez er pezh a voe Lituania ha Prusia ar Reter diwezhatoc'h (rannvro Kaliningrad hiziv).
Skrivañ
Kreizamerika
Evel-se eta e voe "ijinet" ar skrivañ meur a wech, e meur a lec’h dre ar bed. Tud Sumer, tud Henegipt, tud Sina ha tud Kreizamerika o deus savet pep a zoare-skrivañ disheñvel. Hogen en holl zoareoù-skrivañ-se e voe da gentañ lunioù a aroueze traoù. Al lizherennegoù evel hon hini zo disheñvel : diazezet int war soniadoù ar yezhoù komzet. Deveret eo an darn vrasañ eus al lizherennegoù-se diouzh al lizherenneg fenikianek.
Richard Ratsimandrava
Richard Ratsimandrava (21 a viz Meurzh 1931 - 11 a viz C'hwevrer 1975 en Antananarivo) a oa ur soudard hag ur politikour eus Madagaskar.
Levrioù bannoù-treset liammet ouzh istor Breizh
Rummad " Les Aigles décapitées", embannet gant Glénat
Ur rummad hir eo "Les Aigles décapitées" peogwir ez eus bremañ 26 levrenn ennañ. Kroget eo bet gant Patrice Pellerin ha Jean-Charles Kraehn e 1985 en dastumad "Vécu". Levrennoù 'zo zo bet savet gant Jean-Charles Kraehn ha Michel Pierret, unan gant Kraehn e-unan, reoù all gant Erik Arnoux evit an istor (14-18) ha Michel Pierret. Abaoe al levrenn 19 e vez an istor hag an tresañ gant Michel Pierret. Istor Hughes de Crozenc hag e familh a dremen da vare Loeiz IX a vro C'hall ha brezelioù ar Groaz. E Breizh emeur evit div levrenn :
Campethera bennettii
Anvet e voe Chrysoptilus Bennettii (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant al loenoniour skosat Andrew Smith (1797-1872) : dougen a ra anv al loenoniour ha skrivagner saoz Edward Turner Bennett (1797-1836).
Kannerez
Liverezh
Plijout a rae d'al livourien poltrediñ kannerezed: brudet eo re al livourien c'hall Jean Siméon Chardin (en kantved) hag Edgar Degas (en ).
Gwyn ap Nudd
Gwyn ap Nudd (a-wechoù, ha gwechall, Gwynn ap Nudd), un den hag a zo anv anezhañ e mojennoù kozh Kembre, a zo roue Annwn, ar Bed All, hag an Tylwyth Teg (an Dud Vadelezhus), ar boudiged.
Campethera punctuligera
Campethera punctuligera a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Strollad Komunour Kuba (1965)
Strollad Komunour Kuba (e spagnoleg : Partido Comunista de Cuba) berraet e PCC a zo ur strollad politikel kuban savet d'an 3 a viz Here 1965 hag a ren war Republik Kuba. Ur strollad komunour eo doare marksour-leninour, hervez bonreizh ar vro ar strollad a zo an"nerzh penn d'ar gevredigezh ha d'ar Stad". Aboae Ebrel 2011, Kentañ sekretour strollad komunour Kuba a zo Raúl Castro, prezidant Kuba ha breur yaouankañ Fidel Castro aet da Anaon d'ar 25 a viz Du 2016, ar bessekretour a zo José Ramón Machado Ventura.
Ger-mell amstrizh
Ar ger-mell amstrizh a vez implijet evit diskwel ez eo diresis ha dispis an anv-kadarn stag outañ. Da skouer:
E brezhoneg
En doare-skrivañ KLT, savet e 1908, e veze skrivet eun, eul, eur. Bremañ e vez skrivet un, ul, ur, hervez doare skrivañ ar peurunvan, levezonet gant skritur ar gwenedeg.
Manuel II Portugal
Manuel II de Bragança, pe Manuel Maria Filipe Carlos Amélio Luís Miguel Rafael Gabriel Gonzaga Xavier Francisco de Assis Eugénio de Bragança Orleães Sabóia e Saxe-Coburgo-Gotha, a voe roue Portugal e-pad daou vloaz, eus 1908 da 1910. Roue diwezhañ ar vro e oa.
Kunsthistorisches Museum
thumbnail|"Itron Varia ar pradoù" gant [[Raffaello Sanzio|Raffaello]] thumbnail|"[[Tour Babel (Brueghel)|Tour Babel" gant Pieter Brueghel.]] thumb|Hañv, gant [[Giuseppe Arcimboldo, 1563.]] thumbnail|"Merc'h yaouaer ar roue Margarita Teresa en he dilhad glas" gant [[Diego Velázquez.]] thumbnail|Er mirdi. thumb|right|Delwenn da dThutmosis III. Kunsthistorisches Museum ("Mirdi istor an arz" en alamaneg), pe Mirdi an arzoù-kaer, a zo ur mirdi e Vienna, kêr-benn Aostria, hag unan eus ar re binvidikañ er bed. En ur savadur war ar Ringstraße emañ.
Hag ivez
Mirdioù all stag ouzh Kunsthistorisches Museum Vienna:
Juan Ramón Jiménez
Brudet eo an danevell Platero y yo en 1917. Enebet e oa ouzh kostezenn Franco, ma rankas tec'hel da Puerto Rico en 1939. Eno edo pa voe roet Priz Nobel al lennegezh dezhañ en 1956.
Pachyptila vittata
Pachyptila vittata a zo ur spesad evned-mor bihan e-touez kerentiad ar Procellariidae.
Golda Meir
Goude krouidigezh stad Israel, e 1948, e teuas Golda Meyerson da vezañ kannadourez e Moskva (1949-1956) ha ministrez evit an aferioù estren goude (1956-1966). E 1956 e tivizas hebraekaat he anv hag ober gant ar stumm Golda Meir. E 1966 e teuas da vezañ e penn Strollad al Labour (Mapai). Goude marv ar c'hentañ ministr Levi Eshkol e kemeras he lec'h e penn ar gouarnamant.
Mervel a reas d’an 8 a viz Kerzu 1978, e Jeruzalem, d’an oad a 80 vloaz. Beziet e voe e Menez Herzl e Jeruzalem d’an 12 a viz Kerzu 1978.
Koan Diwezhañ
Ar goan
Krouet ha savet e oa Sakramant an Aoter en nozvezh-se. Prederiet e vez war ar grouidigezh hag ar savidigezh-se gant ar Misterioù Goulaouus.
Melanerpes uropygialis
Melanerpes uropygialis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Aberdeen (disheñvelout)
Aberdeen eo anv saoznek ur porzh ha trede brasañ kêr Bro-Skos, gwelet Obair Dheathain.
Spizaetus
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Eupodotis
Spesadoù
En Eupodotis pe Lissotis :
Yungipicus maculatus
Rummatadur
Renket e veze er genad Dendrocopos kent.
Juscelino Kubitschek
Yaouankiz
Studier donezonet-mat mont a ra etrezek hent ar vedisinerrezh.
Lizartza
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ Lizartza, e [[Gipuzkoa]]
Cuvette
Cuvette zo un departamant eus Republik Kongo, e kreiz ar vro. Harzoù en deus gant Gabon er c'hornôg ha gant Republik Demokratel Kongo er reter.
Schwerin
Istor
Tro-dro da Schwerin ez eus kalz lennoù, an hini vrasañ anezho, anvet Schweriner See, a zo 60km² gorread dezhañ. War inizi e-touez al lennoù e oa ar bobl abotrit o chom en kantved. Anvet e oa al lec'h-se Zuarin, ha sed orin anv Schwerin. E 1160 e voe trec'het an Abotrided gant Herri al Leon hag a dapas Schwerin ivez. Azalek ar mare-se e teuas da vezañ ur gêr a-bouez : savet e voe ur c'hastell hag a voe kresket a-hed ar c'hantvedoù. Lavaret e vez e vefe ennañ un tasmant anvet Petermännchen.
Cymydmaen
Douaroniezh
Stok e oa ouzh kombodoù Cafflogion ha Dinllaen, en un kantrev, er reter dezhañ. E penn al ledenez, e oa Mor Iwerzhon en dro-dezhañ. Edo Laighin en Iwerzhon en hanternoz dezhañ, Bae Ceredigion, gant Porth Neigwl ha Bae Aberdaron er c'hreisteiz.
St. Florence
St. Florence zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh eus Kembre, e kreisteiz Sir Benfro. Un anv saoznek eo St. Florence ha n’eus stumm kembraek ebet d’an anv-lec’h-se. Emañ er c’hornôg da gêr Dinbych-y-Pysgod. Gouestlet eo an iliz, savet er Grennamzer, da santez Florence.
Eurylaimidae
Eurylaimidae, a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1831 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849) , Eurylaimus ar genad skouer anezhañ.
Antonio Machado
C'hoariva
(a-gevred gant e vreur Manuel Machado)
Omeiaded
An Omeiaded, pe Omeyaded, (en arabeg: الأمويون (al-ʾUmawiyyūn), pe بنو أمية (Banū ʾUmayyah)) a oa un dierniezh kalifed arab etre 661 ha 750. Dont a ra o anv eus ʾUmayyah ibn ʿAbd Šams, goureontr d'ar profed Mahomet, eus ar meuriad Qurayš, a rene e Mekka en amzer Mahomet. Kalifiezh an Omeiaded a voe unan eus ar Stadoù brasañ er bed.
Lékoumou
Lékoumou zo un departamant eus Republik Kongo. Harzoù en deus gant Gabon.
Oppidom Corent
Furchadegoù Guichard ha Collis
Enklaskoù nevez a grogas dre ur rummad arglaskerezh e 1988, heuliet gant sondadegoù e 1991 dindan renerezh Vincent Guichard (rener Kreizenn Henoniezh European Bibracte) ha John Collis (kelenner emerit eus skol-veur Sheffield). Ar sontadegoù-se a dalvezas da vuzuliañ pegen stank e oa an aspadennoù e lec'h-mañ-lec'h, ha dre-se da dermeniñ takadoù strishoc'h, ar re binvidikañ, e-kreiz an oppidom dreist-holl.
Frammoù dizoloet
Amañ ne vo gwelet nemet frammoù an oppidom er ster strizh, da lavaret eo re eil oadvezh an houarn.
Kêr-benn an Arverned?
"Evitañ da vezañ karet gant ar werin e veaje Luern war ur c'harr a-reuz ar vro, ha kas a rae aour hag arc'hant d'ar Geletd diniver az ae war e lerc'h. Lakaat a rae da glozañ ur gorread 12 stad karrez da vezañ staliet warnañ bresadoù boeson ker-ruz, ha kement a voued ma c'halle kement hini a felle dezhañ mont e-barzh ha tañvañ ar predoù, e-pad meur a zevezh, disehan."
Corent, Gondole ha Gergovie
Oppidomoù Corent, Gergovie ha Gondole a zo tost tre an eil re ouzh ar re all. N'eus nemet 7 kilometr pellder etrezo. A-fed amzer int tost ivez, o vezañ ma oant bet o c'henvevañ e-pad meur a zekvloaziad. Padal n'eus bet meneget hini ebet eus an div gêr all pennad Caesar diwar-benn emgann Gergovie. Ha peseurt darempred a oa etre an teir c'hêr-se a-benn-ar-fin?
Polandball
Dodennoù
Polonia, hec'h istor, he darempredoù gant ar broioù all hag he bloc'heiladoù eo diazez Polandball. Poloniz a vez gwelet evel brashunvreerien vezhus o vezañ Poloniz. Brudet e voe ar meme goude ma'z eas un nijerez Tu-154 d'an traoñ e Smolensk er bloaz 2010, o lazhañ Lech Kaczyński, prezidant Polonia. E Broken English ha luc'haj ar Genrouedad e vez ar chomzoù e Polandball, ar pezh a zo damheñvel ouzh ar meme Lolcat. A-ratozh-kaer e vez mell Polonia treset e ruz a-us gwenn, a zo ar c'hontrol eus banniel ar vro. Atav e vez Polonia o ouelañ e dibenn ar vandenn-dreset.
Ricardo Palma
Ricardo Palma (Lima, 7 a viz C'hwevrer 1833 - Miraflores, 6 a viz Here 1919) a oa ur skrivagner perouat.
Carlo Emanuele III Savoia
Carlo Emanuele III ganet e Torino e 1701, ha marvet eno e 1773, a voe roue Sardigna, dug Savoia ha priñs Piemonte adal 1730 betek 1773. Mab e oa da Vittorio Amadeo II hag Anne-Marie d'Orléans.
GoPro
Kinnig
Amatourien pe tud a-vicher o klask filmañ dre ur gobari, un dron, ur viñsaskell pe ur c'harr-nij pellurzhiet a reont awalc'h gant ar c'hameraioù-se uhel o diarunusted.
HD Hero 3
thumb|GoPro Hero 3 Black Edition
HD Hero 3+
Da echuiñ e c'hrata GoPro ur son gwelloc'h dre vihanaat trouzioù an avel.
War dachenn ar sport
Graet e vez gant ur GoPro er surf hag ar sportoù riklañ dre vras, en o zouez ar re graet er menezioù. Ar c'hoant sevel videoioù estlammus a lak sportourien zo da kemer riskloù. Lod a lavar e vefe dañjerus kaout ur c'hamera war an tokarn peogwir n'eo ket ken gwarezus evit ar penn, ha gwashaat an daraez klopenn zoken mar bez gwallzarvoud, evel e vije bet evit ar blenier Michael Schumacher.
Banniel Armenia
Arouezelezh
Hervez testenn bonreizh Armenia (mellad 2), sed amañ ster ar banniel:
Talvoudegezhioù simploc'h a zo anavezetoc'h. Ar ruz eo ar gwad skuilhet evit difenn ar vro; ar glaz eo an oabl; an orañjez, pinvidigezh douar ar vro. Lavaret e vez ivez eo ar banniel arouez ar wareg-ar-glav gwelet gant Noe pa daolas troad war Menez-Ararat.
Edward Turner Bennett
Edward Turner Bennett, bet ganet d'ar 6 a viz Genver 1797 e Hackney (Bro-Saoz) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Eost 1836 e Londrez, a oa ul loenoniour, ur skrivagner ha surjian saoz.
Busan
E 2014 e oa war-dro 3,525,913 a annezidi e Busan ha war-dro 4,6 milion a dud a oa en tolpad-kêrioù. An eil kêr vrasañ eus Republik Korea eo Busan, goude Seoul, ar gêr-benn.
Pitta
Pitta a c'hall bezañ meur a dra :
Beizama
An eil uhelañ kumun e Gipuzkoa eo war-lerc'h Bidegoian. Kreiz ar broviñs eo ivez.
Calyptomena
Annez
Bevañ a ra an tri spesad e koadegi trovanel gleb Azia ar gevred : Borneo, ledenez Malaysia, Myanmar ha Sumatera.
Cresseveuille
Cresseveuille a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Sidonia von Borcke
Prosez ha marv
Prosez Wolde Albrechts, harzet d'an 28 a viz Gouhere 1619 a c'hoarvezas a-raok hini Sidonia von Borcken. D'an 18 a viz Eost e voe tamallet dezhi maleficium ha Teufelsbuhlschaft, da lavarout eo embarañ gant an diaoul.
Linenn Benrath
Seul belloc'h ez eer war-zu ar c'hreisteiz, seul splannoc'h eo efedoù ar c'hemmadur kensonennoù-se. Al linenn Benrath avat n'eo ket ar vevenn hanternosañ anezhañ, rak un izoglos all zo, al linenn Uerdingen, hag a zisparti an daou zistagadur ik ha ich evit ar raganv gour unan, un tammig pelloc'h en hanternoz.
Maner Kergroadez
Ur pezh savadur karrezek eo maner Kergroadez, gant tourioù e pep korn. Er voger-dal e kaver div zor, an eil evit an dud war droad hag eben evit ar re war varc’h, a ro digor war ur porzh diabarzh, tre evel e maner Keryann. A-us ar porched e lenner un enskrivadur latin tennet eus ar Bibl : "Si non in timore di tenveriste instanter cito subvertatur domus tua" (« Mar ne chomez ket bepred e doujañs an aotrou e vo distrujet da di »). A-gleiz d’ar porzh emañ ar marchosi hag a-zehou pourpezioù all. War tal a-raok an ti-annez ez eus meur a brenestr, enno kroazioù maen. A-zehou d’ar maner ivez emañ ar chapel.
Kendalc'h Verona
Kaoz a voe ivez eus Brezel Dizalc'hted Gres.
Flavia Iulia Helena
Flavia Iulia Helena, anavezetoc'h evel an Impalaerez Elena, ganet war-dro 248/250 en Drepanon, hiziv Karamürsel, en Bitinia, marvet d'an 18 a viz Eost 330 e Kergustentin), pe Helena a Gergustentin (diwar an anv kembraek Helena o Gaergystennin), pried d'ar jeneral hag impalaer Constantius Chlorus, ha mamm d'an impalaer roman Constantinus, pe Kustentin Veur.
Houlgate
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Banniel Luksembourg
Banniel Luksembourg eo banniel broadel Dugelezh Veur Luksembourg. Un banniel triliv eo gant teir bandenn gevatal a-led, ruz, gwenn ha glas. Peuzheñvel eo ouzh Banniel an Izelvroioù nemet ez eo sklaeroc'h arliv ar glaz, hag ivez gant e genfeurioù a zo 3:5 (pe 1:2) e-lec’h 2:3 evit hini an Izelvroioù (ar pezh na c'hoarvez ket bepred dre ma vez graet dre vras gant kenfeurioù heñvel pa vez lakaet bannieloù kichen-ha-kichen).
Sylt
thumb|250px|Skeudenn tennet eus ul loarell
Piton
Piton zo anv meur a dra:
Edinburgh of the Seven Seas
Edinburgh of the Seven Seas eo ar gêr nemeti en enez Tristan da Cunha, e Meurvor Atlantel ar Su.
Cricqueville-en-Auge
Emdroadur ar boblañs 1962-2009
.
Alessandro Farnese (kardinal)
Ur vastardez en doe, Clelia Farnese.
Emgann an Trocadero
Orin
Pa voe diskaret an impalaer Napoleon en 1815 e voe roet en-dro o c'hurunennoù da rouaned an Tiegezh Bourbon e Gall hag e Spagn. E Spagn en doa ranket ar roue Fernando VII plegañ, en desped dezhañ, da g Cortes Cadiz, ar vodadenn vroadel he devoa savet ur Vammlezenn awenet gant ar frankizouriezh. E kuzh avat en devoa goulennet skoazell digant an Emglev Santel, (Rusia, Aostria, Prusia ha Bro-Saoz) evit derc'hel penn ouzh Bodadenn ar c'h -Cortès.
Mahomed Guadix
Abu Hadjad, anvet ivez Mahomed Guadix, marvet e 1392, a oa roue Granada er. Ren a reas war-lerc'h Mahomed el Viejo, a renas e-pad trizek vloaz.
Royal Navy
Ar re Royal Marines, troadegiezh ar brezelioù-kuzh a zo ur rann eus ar Royal Navy.
Picus puniceus
Picus puniceus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Joseph Beuys
Joseph Heinrich Beuys (12 a viz Mae 1921 e Krefeld - 23 a viz Genver 1986 e Düsseldorf) a oa un arzour alaman. Sevel a reas tresadennoù, livadurioù, delwennoù, taolioù-kaer, staliadurioù, oberennoù video ha kelennadurioù war an arzoù. Politikel-tre eo e oberennoù. Prederiañ a reas war an denelouriezh, an ekologiezh hag ar sokiologiezh. Gantañ e voe krouet ar c'hizellañ sokial hag a zo par d'un oberenn arzel hollek (neb a gar a zo arzour), dre ma'z eo diazezet war ar gevredigezh hag ar politikerezh. Tud zo a gav ez eo a dalvoudegezh e labour, re all ne gavont ket. Gwelet e vez memestra evel unan eus arzourien bouezusañ arz fin an kantved. Peurliesañ e vez keñveriet e labour gant hini arzourien al luskad Fluxus.
Noe
Noe pe Noah (hebraeg: נֹחַ (nōa'h) ; arabeg : نوح (nûh) : diskuizh pe frealz) a zo un den eus Levr ar C'heneliezh, levr kentañ ar Bibl, hag eus ar C'horan.
Pier Luigi Farnese
E vuhez
Mab e oa d'ar c'hardinal Alessandro Farnese, eus an tiegezh Farnese, a voe anvet da bab hag a renas evel Paol III, ha da Silvia Ruffini, un itron eus Roma. Ur c'hoar ha daou vreur en doe, Costanza, Paolo ha Ranuccio.
Ivan Kramskoy
E-penn luskad an arz demokratel rusian e oa (Peredvijniki).
Boise
Boise (distaget [ˈbɔɪsiː] e saozneg) eo kêr-benn ha kêr vrasañ Idaho er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 205 671 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Boise en ur mod ofisiel e 1863.
Emgann Puebla
Emgann Puebla a c'hoarvezas d'ar 5 a viz Mae 1862 nepell diouzh kêr Puebla de Zaragoza, e Mec'hiko, entre 4 000 soudard eus armeoù Republik Mec'hiko dindan ar jeneral Ignacio Zaragoza, ha 6000 soudard eus arme an Impalaeriezh c'hall dindan Charles Ferdinand Latrille, kont Lorencez. Trec'h e voe Republikaned ar Vro, hag int nebeutoc'h, war an impalaerourien c'hall.
Pavo muticus
Boued
Bevañ a ra diwar divellkeineged, frouezh, krignerien, raned ha stlejviled.
Cumhuriyet
Er gazetenn Cumhuriyet e kaver un doare yezh anvet öztürkçe, ur seurt turkeg gant e-leizh a c'herioù nevez savet diwar gwriziennoù turkek, tra ma kaver amprestoù arabek pe saoznek e kazetennoù all.
Yaşar Kemal
Yaşar Kemal (Kemal Sadık Gökçeli e anv gwir) (Gökçedam, proviñs Osmaniye, 6 a viz Here 1923 – Istanbul, 28 a viz C'hwevrer 2015) a oa ur c'hazetenner ha skrivagner eus Turkia.
Roll an emgannoù e-kerzh brezelekadenn ar C'hallaoued e Mec'hiko
E 1864 e voe savet Eil Impalaeriezh Mec'hiko, harpet gant darn eus ar renkadoù pinvidikañ, dindan ar priñs aostrian Masimilian Iañ Mec'hiko.
Campephilus melanoleucos
Anvet e voe Picus melanoleucos (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Thryomanes bewickii
Thryomanes bewickii a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Troglodytidae.
Celeus undatus
Celeus undatus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Alice Keppel
Alice Frederica Keppel (ganet Edmonstone; 1868 – 1947) a oa un ostizez skos ha serc'h d'ar roue Edward VII.
Spanish Fort (Alabama)
Istor
Savet e voe ur c'hontouer eno e 1712 gant ar gall Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville. Eno e veze graet kenwerzh etre ar C'hallaoued hag an Amerindianed. E 1763 e voe lezet ar c'hontouer-se, ha kalz douaroù all en arvor, gant Breizh-Veur. E-pad Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet e voe kemeret gant ar Spagnoled a savas ur c'hreñvlec'h e-lec'h ar c'hontouer. Alese an anv “Spanish Fort”. Adkemeret e voe gant ar Saozon e 1781 ha kollet ganto adarre. Goude ar Brezel etre Breizh-Veur hag ar Stadoù Unanet, etre 1812 ha 1815, e teuas da vezañ e dalc'h ar Stadoù Unanet, da vat.
Prezidant
Broioù ma'z eus prezidanted
Dre vras e vez prezidanted en holl vroioù ma n'eus ket a roue pe a briñs e penn ar vro, met doareoù disheénvel a vez d'o envel.
Rouaned pe briñsed zo er broioù-mañ :
Honda Racing F1 Team
Div wech eo deuet Honda, ar saver-kirri japanat, e Formulenn 1, ar wech gentañ etre 1964 ha 1968 hag an eil wech etre 2006 ha 2008, goude bezañ adprenet BAR ganto. Etre ar bloavezhioù-se en deus graet Honda kefluskerioù evit skipailhoù F1, o c'hounit trec'hioù ha titloù gant Williams, McLaren. Staget eo ar mare-se ouzh Ayrton Senna.
Mohoua albicilla
Mohoua albicilla a zo ur spesad golvaneg.
Désiré Letort
Désiré Letort, ganet d'an 29 a viz Genver 1943 e Boursaout, ha marvet d’an 9 a viz Gwengolo 2012 e Sant-Maloù, a oa ur marc'hhouarner breton a-vicher, etre 1965 ha 1973. Kampion Bro-C'hall e oa bet e 1967 met kollet en doa e renk abalamour d'an doperezh. Douget en devoa ar roched velen ivez e Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1969.
Devezh Etrebroadel ar Yoga
Disklêriet e voe devezh an 21 a viz Mezheven Devezh Etrebroadel ar Yoga gant Bodadeg Veur Aozadur ar Broadoù Unanet d'an 11 a viz Kerzu 2014 Ar Yoga a zo ur pleustr eus ar c'horf hag ar spered a gaver e orin en India ouzhpenn 6000 vloaz 'zo. Unaniñ ar c'horf hag ar spered eo e bal. .
"« Ar yoga zo ur prof dibriz a-berzh hengoun India. Enkorfañ a ra unaniezh ar c'horf hag ar spered ; ar preder hag an ober ; an dalc'h hag ar sevenidigezh ; an emglev etre mab-den hag an natur ; un hentenn hollek evit ar yec'hed hag an hevoud. N'eo ket ur bleustradenn met bez' eo kentoc'h dizoleiñ skiant an unaniezh ennoc'h hoc'h-unan, ar bed hag an natur. Dre cheñch hon doare-bevañ hag hon emskiant e c'hell sikour ac'hanomp da dalañ ouzh cheñchamantoù an hin. Strivomp da gas degemer un Devezh Etrebroadel ar Yoga da benn. »"
O kinnig an 21 a viz Mezheven, hag a zo ar goursav-heol, da Zevezh Etrebroadel ar Yoga e lavaras Narendra Modi ez eo an deiziad-se an devezh hirañ eus ar bloaz en hantervoul norzh, ha bez' en deus ur ster dibar e kalz a lec'hioù er bed.
Deiniolen
Deiniolen zo ur gêriadenn eus Kembre, e hanternoz kontelezh Gwynedd, etre Mynydd Llandygái ha Llanberis hag e-harz ar menez Elidir Fawr. E-kichen ez eus div gêriadenn vihan, Dinorwig ha Clwt-y-Bont.
Mohoua ochrocephala
Mohoua ochrocephala a zo ur golvaneg brosezat e Zeland-Nevez.
Muiris Ó Súilleabháin
Muiris Ó Súilleabháin (distaget [] en iwerzhoneg ; Maurice O'Sullivan e saozneg) (19 C'hwevrer 1904 – 25 Mezheven 1950) a oa ur skrivagner iwerzhonat, brudet e levr eñvorennoù Fiche Blian ag Fás, embannet e 1933 en iwerzhoneg hag e saozneg (gant an titl Twenty Years a' Growing). El levr-se e kont Ó Súilleabháin penaos e oa e vuhez pa oa yaouank war An Blascaod Mór, an enezenn vrasañ en enezeg Na Blascaodaí, dirak aod kontelezh Ciarraí, e mervent Iwerzhon.
Genidik eus An Blascaod Mór e oa Ó Súilleabháin, met mont a reas d'an Daingean, war an douar-bras, goude marv e vamm, pa ne oa nemet c'hwec'h miz. Dont a reas en-dro d'an enez pa oa eizh vloaz da chom gant e dad hag e dad-kozh hag ar peurrest eus e familh. George Derwent Thomson, ur yezhour hag a oa aet d'an enez da zeskiñ iwerzhoneg, a vroudas Ó Súilleabháin da skrivañ e eñvorennoù ha da chom en Iwerzhon, kentoc'h eget divroañ da Norzhamerika, evel ma rae kalz tud d'ar mare-se. Labour a gavas Ó Súilleabháin er polis ha skrivañ e eñvorennoù en iwerzhoneg. Embannet e voent, ha troet e voent e saozneg, gant George D. Thomson.
Douville-en-Auge
Douville-en-Auge a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Paris, ma bonne ville
Paris, ma bonne ville (Pariz, ma c'hêr vat e galleg) zo ur romant gallek skrivet gant Robert Merle hag embannet e 1980, anezhañ an trede levr eus an heuliad istorel Fortune de France.
Diverradenn
Echu gantañ e studi medisinerezh e tistro Pierre de Siorac da vMespech, met lazhañ a ra en un duvell enebour e diegezh, Bertrand de Fontenac. Rankout a ra Pierre mont da Bariz gant Miroul evit goulenn gras Charlez IX e-pad gouelioù eured Herri Navarra ha Marguerite a Valois. War an hent en em gav gant Michel de Montaigne a ro dezhañ alioù hag ul lizher a c'hall sikour anezhañ. Gwelout a ra Pierre buhez al Lez, gwrac'hetaj ar Barizianed, hag achap a ra Pierre hag e vignoned diouzh lazhadeg Gouel Bertele, ma varv an Amiral a Goligny ha meur a brotestant, gwazed, merc'hed ha bugale.
Picumnus cinnamomeus
Picumnus cinnamomeus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Yann an Toullgofer
Elizabeth Stride, « Long Liz » he lesanv
Ar savadur ma oa bet kavet Elizabeth Stride en e borzh a roe bod da Yuzevien hag Alamaned. Troc'het don e oa bet he goûg ha, diwar desteni ur paotr-karr, e tiwade c'hoazh pa oa bet kavet ar paourkaezh maouez gantañ. Graet e voe Lucky Lizbeth gant ar gazetennerien eus an hini n'en devoe ket amzer al lazher d'he zoullgofañ, direnket ma oa bet gant un test.
Mary Jane Kelly, « Ginger » he lesanv
Bet ganet e-tro 1863-1864 e kêr pe gontelezh Luimneach (Iwerzhon), intañvez Davies, e oa bet drouklazhet d'ar Gwener 9 a viz Du 1888 e-tro teir eur diouzh ar beure e niverenn 13 Miller's Court. Douaret e oa bet e bered katolik Sant Padrig Londrez.
Lazhidi all hag a c'hallfe bezañ lakaet war gont Yann an Toullgofer
Meur a vaouez all a oa bet argadet pe lazhet dres d'ar mare m'edo Yann an Toullgofer oc'h ober d'ar spont ren e Londrez : a-wechoù e vez lakaet lod eus an torfedoù-mañ war e gont.
Brud
E-skoaz lazherien a steudad all en devoa Yann an Toullgofer graet nebeut a lazhidi. Gallout a ra meur a abeg displegañ e vrud. D'an ampoent edo an holl gazetennoù o tiorren ha gwall gevezerezh a veze kenetrezo o klask war-lerc'h an darvoudoù biskoazh sebezusoc'h. Ouzhpenn, arloup hag ampartiz al lazher a oa souezhus-eston ken e oa : dibaot ar re gouest da zic'hoûgañ, da zibennañ ha da doullgofañ ur vaouez gant kement a ouezoni ha resisted war un dro. Primded Yann an Toullgofer ne voe ket dister e kresk e vrud ivez.
Millançay
Poblañs
War-dro 750 a dud a zo o chom eno e 2016.
Taol-stad Gwengolo 1973 e Chile
Un taol-stad a voe graet d'an 11 a viz Gwengolo 1973 e Chile gant an arme ha diskaret e voe gouarnamant Salvador Allende ha kemeret ar galloud gant ar jeneral Augusto Pinochet.
Bauzy
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Jean-Paul Touchet da vaer.
Fruela Iañ Asturiez
Mab e oa da Alfonso Iañ Asturiez ha d'ar rouanez Ermesinda, ha mab-bihan da Pelayo Asturiez.
Picumnus lafresnayi
Dougen a ra anv an dastumer hag evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861) en devoa studiet pemp spesad Picumnus all : dorbignyanus, granadensis, olivaceus, squamulatus ha temminckii.
Gwengolo 2012 e Breizh
2012 e Breizh
Maria Anna von Pfalz-Sulzbach
Lennegezh
Diwar buhez Maria Anna ez eus bet skrivet ur romant, Die Dame mit dem Samtvisier, gant ar skrivagner alaman Horst Wolfram Geißler e 1931.
Montrieux-en-Sologne
Poblañs
War-dro 660 a dud a zo o chom eno e 2016.
Kanton Romorantin-Lanthenay
Emdroadur ar boblañs
0 annezed a chom er c'hanton e.
Sternerzhoniezh
Ober a reer sternerzhoniezh, pe astrodinamik c'hoazh, eus ar skiant a denn da studi ar fiñvoù e tachenn an astraerezh hag ar steredoniezh.
Dendropicos obsoletus
Dendropicos obsoletus (Dendrocopos obsoletus, Picoides obsoletus kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Marcel Oudin
Marcel Oudin, bet ganet d'an 10 a viz Kerzu 1882 e Pariz hag aet d'an Anaon d'an 11 a viz Du 1936 er memes kêr, a oa un tisavour gall.
Dendropicos griseocephalus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika :
Mur-de-Sologne
Mur-de-Sologne a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e kanton Selles-sur-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Yves Pothet da vaer.
Carlos II Spagn
E vuhez
Mervel a reas e dad e 1665. Anvet e voe Carlos da roue neuze, da bevar bloaz. D'an oad-se eo e krogas da gaozeal . E vamm a oa rejantez e-kerzh e vugaleaj. Roue ar Spagnoù, an Indez, Naplez, Sardigna, ha Sikilia, e oa, ha dug Bourgogn ha Milano, soveren an Izelvroioù, entre 1665 ha 1700, goude marv e dad Felipe IV.
Ren
Gant skoazell an uhelidi e kerzhas don Juan José gant un arme war-zu Madrid ma kemeras ar galloud en 1677, met mervel a eure diskoazell daou vloaz goude. Evel ma n'halle ket Carlos gouarn e-unan e voe skoazellet gant dug Medinaceli (1680-85), gant kont Oropesa (1685-91 et 1695-99) hag ar c'hardinal Fernández de Portocarrero (1699-1700).
Agnes Keyser
Agnes Keyser (1852 – 1941) a oa ur vondianez ha kourtizanez saoz, pried-kleiz d'ar roue saoz Edward VII betek e varv e 1910.
Francisca
Francisca zo un anv-badez portugalek ha spagnolek, roet d'ar merc'hed, diwar an anv Francisco.
Giulia Beneni
Giulia Beneni, lesanvet ‘La Barucci’, a oa ur gourtizanez c'hall, a orin italian, e dibenn an e Pariz.
Malurus amabilis
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.
Chambord (Eure)
Poblañs
War-dro 170 a dud a zo o chom eno e 2016.
Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet
15 riez a ya d'ober ar C'huzul Surentez: 5 riez pad (anvet "izili hollbadus"), dezho ur gwir veto (Republik Frañs, Rouantelezh-Unanet, Kevread Rusia, Republik Pobl Sina, Stadoù-Unanet Amerika) ha 10 riez dibad dilennet evit 2 vloaz (cheñchet evit hanter bep bloaz), eus rannoù bras ar bed (Afrika, Amerika Latin...). Emañ sez ar C'huzul e sez ar Broadoù Unanet, e New York. Izili ar 15 bro-se a rank bezañ war al lec'h bepred, pa'z eo un aozadur pad.
Alférez
Orin
Dont a ra ar ger eus an arabeg الفارس (al-fāris), hag a dalvez marc'heg, marc'heger. Ar stumm portugalek  alferes zo implijet e Portugal evel ma oa ivez e Brazil.
Lizher kentañ Sant Yann
Emañ tri Lizher Sant Yann e-touez Lizheroù Katolik an Testamant Nevez. Hervez Maodez Glanndour e vije bet skrivet al lizheroù-mañ etre 95 ha 105 GJK, war-dro fin buhez an abostol, d'ar mare m'edo o skrivañ e aviel.
Ar Bobl
Buan a-walc’h e sachas skipailh Ar Bobl trubuilhoù war e gein : taget e voe gant kazetennoù eus Pariz evel L'Aurore ha La Lanterne ha gant politikourien eus ar vro, a gave abeg e mennozhioù breizhek Jaffrennou. Meur a wech e voe graet prosez d’Ar Bobl dirak al lezioù-barn. Kondaonet e voe da baeañ telloù-kastiz, abalamour da skridoù a oa bet kavet e wallvrudent politikour pe bolitikour.
E 1908 en em gavas ar gazetenn en ur wall enkadenn ha rankout a reas ar rener, Jaffrennou, goulenn skoazell arc’hant digant un toullad tud. Goulenn a reas ar re-se ma vefe resisaet linenn bolitikel Ar Bobl. Ur skrid, dek poent ennañ, a voe savet da embann mennozhioù a-du gant an digreizennañ (adsevel ar proviñsoù ha lemel an departamantoù) ha mennozhioù all eus an tu-dehou (gwareziñ ar madoù familh, aozañ ar micherioù dre gorfuniadoù). Neuze e voe gwelet Ar Bobl, muioc'h c'hoazh, evel ur gazetenn na oa ket "a-du gant ar Republik".
Malurus cyaneus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
Pritilata Waddedar
Goude bezañ bet tapet ur skrid-testeni war ar brederouriezh ez eas da gelennerez kent emouestlañ en ur c'helc'h dispac'herien a-enep beli ar Rouantelezh-Unanet a oa kaset gant Sourya Sen eus an Indian National Congress.
Celeus loricatus
Anvet e voe Meiglyptes loricatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1854) gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
Michael An Gof
Michael Joseph, lesanvet Myghal Josep an Gof e kerneveg ha Michael Joseph An Gof e saozneg, marvet d'ar 27 a viz Mezheven 1497, a oa gant Thomas Flamank e penn Emsavadeg Kernev-Veur e 1497.
Haemorhous cassinii
Haemorhous cassinii (Carpodacus cassinii kent) a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Fringillidae.
Anvet e voe Carpodacus cassinii (kentanv) da gentañ-penn (e 1854) gant ar skiantour stadunanat Spencer Fullerton Baird (1823-1887) : dougen a ra anv an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869).
Eil lizher Sant Yann
Gant piv eo bet skrivet ?
« Gant an abostol Sant Yann, hervez an hengoun, eo bet skrivet al lizher-mañ[...](Lizher kentañ Sant Yann)» a skriv Maodez Glanndour. « Daoust n'int sinet nemet gant un ano diresis, « an Henaour », ez int bet lakaet a viskoazh dindan ano Sant Yann. E soñjoù, e zoare a gaver enno evit gwir, ha diaes eo krediñ e vefe bet roet ano an Abostol da skridoù ken dister, mar ne vefent ket eus e zorn. » a lavar a-zivout an eil hag an trede lizher.
Charles Brunellière
Charles Brunellière, bet ganet d'an 22 a viz Here 1847 e Naoned hag aet da Anaon e memes kêr d'an 12 a viz C'hwevrer 1917 oa ur paramantour ha politiker breizhat.
Clementine
Gerdarzh
Diwar an anv latin Clemens.
Stopping by Woods on a Snowy Evening
Stopping by Woods on a Snowy Evening zo ur varzhoneg gant ar barzh stadunanat Robert Frost (1874-1963), embannet en dastumad New Hampshire e 1923.
Brezel ar c'houignoù
Emgann
Dont a reas ar C'hallaoued a-benn eus gwarnizon kreñvlec'h San Juan de Ulúa (gwelout ar pennad Emgann San Juan de Ulúa), rak gwall gozh e oa kanolioù arm Mec'hiko, ha savet e oa bet ar c'hreñvlec'h e koural (piedra mucara), ha se ne oa ket kenkoulz ha mein. dilestrañ a reas an arme c'hall d'ar 4 a viz Kerzu 1838 ha kemer a reas porzh Veracruz.
D'an 9 a viz Meurzh 1839 e tegouezhas ur bagad bras a listri saoz gant an amiral Richard Packenham. Disklêriañ a reas e oa o vont da dennañ war al listri gall ma choment da stankañ porzh Veracruz ha kuit ez eas ar C'hallaoued.
María Isabel Spagn
María Isabel Spagn (1789 -1848), pe María Isabel de Borbón pe Maria Isabella en italianeg, a oa un infantez spagnol, deuet da vout rouanez an Div Sikilia.
Dimeziñ
E miz Here 1802, pa oa 13 vloaz, e voe dimezet da Francesco Iañ an Div Sikilia, ur gwaz a 25 bloaz, nevez intañvet goude marv e bried Maria Klementine von Österreich (1777–1801), ha tad d'ur verc'hig anvet Marie-Caroline de Bourbon-Siciles, hag a vo dugez Berry.
Malurus lamberti
Dougen a ra anv al louzawour breizhveuriat Aylmer Bourke Lambert (1761-1842).
Mayerling
Mayerling zo er gêriadenn en Aostria, e kumun Alland war lez ar stêr Schwechat, e menezioù ar Wienerwald (Koad Vienna), 24 km er mervent da gêr Vienna.
Koadeg trovanel gleb
Bolz an deliaoueg
Muioc'h a c'houloù zo en deliaoueg, bras eo an delioù ha kreñv ar skourroù evit harpañ toenn ar goadeg. Eno e kaver ar muiañ a spesadoù loened, eus an amprevaned munutañ betek ar bronneged bras.
Toenn ar goadeg
Un drevreizhiad a-bezh eo toenn ar c'hoadegi trovanel gleb. Enno hepken e kaver ar gwiskad-mañ, a zo e gwirionez laez gwez a gresk betek 70 pe 80 metrad a-us al leur-zouar. N'eo ket stank ar struj el live-se, hogen gouest eo da zelc'her penn da dommder an heol, da nerzh an avelioù ha d'un aergelc'h kalz sec'hoc'h eget en traoñ.
Plant
War-dro 70 % eus ar spesadoù plant bet renablet er bed a vev er c'hoadegi trovanel gleb. Gwez ha plant bleuñvek zo dreist-holl ; bez' e c'haller kavout etre 80 ha 200 spesad gwez dre hektar, da lavaret eo meur a wezenn disheñvel dre vetrad-skouer, ha dibaot a wezh e kaver div wezenn eus an hevelep spesad o kreskiñ wan an hevelep hektar. N'eus spesadoù trec'h nemet war harzoù ar goadeg hag er mangrovoù. Uhel-uhel eo ar gwez, a gresk gorrek war-du toenn ar goadeg kent startaat o sav dre ledanaat hag uhelaat o gwrizioù. Hir-kenañ eo an delioù peurliesañ, a-benn skarzhañ an dour a vir ouzh ar gwez ag analat hag a ro tu d'ar plant kenvevat da neriñ. Dre ma n'eus ket a c'hoañvezh ne goll ket ar gwez o delioù, ha ne gaver hogos broñsenn ebet. En dangoad ne c'hall kreskiñ nemet plant ha brouskoadoù boas d'an damdeñvalijenn ; troelloù a-vil-vern a zo war skourroù izel ar gwez, o virout c'hoazh ouzh ar gouloù a dremen. Dre vras e c'haller lavaret ne gresk er c'hoadegi trovanel gleb nemet struj a c'hall dreistbevañ al latar hag ar glebor dizehan. En abeg da stankter ar struj ha d'an delioù a chom bras ha glas bepred ne c'hall ket ar gouloù sklêrijennañ treuziñ ar pemp gwiskad eus an oabl betek al leur-zouar, ar pezh a vir ouzh an dud a c'hounit tra pe dra er goadeg dre al labour-douar hep he diskar.
Denim
Dont a rafe ar ger Denim eus ar gerioù gallek "Serge de Nîmes" (gwiad eus kêr Nimes, e kreisteiz Bro-C'hall), war a lavarer. N'emañ ket an displegadenn-se diouzh grad an holl avat hag ur c'hemmesk gloan ha seiz e oa « danvez Nimes » gwechall.
Emgann Elhri
Istor
Ur pennad a-raok e oa bet kemeret Khenifra gant Lyautey, ha krog e oa da varc'hata gant Mouha ou Hammou Zayani, a oa e penn ar Zayaned. Lyautey a soñje tizhout un emglev, ha lavaret en doa d'al letanant-koronal René Laverdure, e penn gwarnizon Khenifra, chom hep arsailhat ar Zaianed.
Ducula galeata
Annez
Bevañ a ra al labous enez Nuku Hiva en Inizi Markiz.
Muxía
Muxía zo ur gumun hag ur porzh e gwalarn Galiza, e Proviñs A Coruña, nepell diouzh Fisterra.
Maria Francisca de Assis de Bragança
Spagn
Evel Europa an amzer-se e oa rannet lez Spagn etre div gostezenn bolitikel, ar virourien touet, ha Kont Molina a oa en o fenn, hag ar frankizourien, harpet gant breur yaouankañ ar roue, an infant Francisco de Paula Spagn, ha dreist-holl e bried, ha nizez, Luisa Carlotta, ur vaouez a benn.
He bugale
Tri mab o doe Maria Francisca hag he fried Carlos de Borbón, pa ne oa bugel ebet c'hoazh gant ar roue Fernando, hag eñ bet dimezet teir gwech.
Maouez o lenn (Gwreg al livour)
A-raok dimeziñ gant al livour e veve Sofia gant un den dimezet, ul livour all anvet Popov ; en hec'h unan e chomas goude m'en doa al livour kuitaet Impalaeriezh Rusia, ha barnet e voe gant an dud. He stad ne oa ket mat. En deizioù-hont he doa graet anaoudegezh gant Ivan Kramskoy, hag hennezh en doa astennet e zorn dezhi. Met dimeziñ ganti ne oa ket evit sikour ar vaouez yaouank hepken. Karout a rae anezhi ivez.
Châlons-en-Champagne
Châlons-en-Champagne zo ur gêr eus Bro-C'hall, e departamant Marne. Pennlec'h an departamant eo ha kêr-benn rannvro Champagne-Ardenne. E 2005 e oa 45 400 a annezidi enni.
Loulay
Loulay zo ur gumun c'hall e departamant Charente-Maritime, er rannvro Akitania-Nevez.
Oulmes
Oulmes a oa ur gumun eus departamant ar Vande e Frañs.
Ptilinopus roseicapilla
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl.
Annez
Emañ brosezat ar spesad en inizi Mariana (Aguijan, Guam, Rota, Saipan ha Tinian).
Firestone
Firestone Tir ande Rubber Company a zo un embregerezh amerikan krouet e 1900 gant Harvey Firestone a sav bandennoù-rod. 23 000 a labourat evitañ tro-dro ar bed. Adprenet a oa bet gant Bridgestone e 1988.
Gweladennour dic'hortoz
Gweladennour dic'hortoz a zo un daolenn gant al livour rus Ilya Repin, savet er bloavezhioù 1884-1888.
Morwennel gantreat
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Vorwennel gantreat er c'herentiad Laridae (bremañ, hervez IOC 5.2. (2015) pe e Sternidae.
Marylise Lebranchu
Savet eo a-enep Naoned e Breizh.
24 eurvezh ar Mañs
Ar c'hirri
War-dro 60 karr a c'hell redek, met n'int ket holl eus ar memes rummad. Rummadoù diseurt a zo bet met bremañ n'eus nemet pevar, daou eus ar rummad Kentpatromoù (Le Mans Prototype 1 pe LMP1 ha Le Mans Prototype 2 pe LMP2), ha daou eus ar rummad Touristerezh Bras (Grand Tourisme e galleg, Grand Tourer e saozneg) (GT Endurance Pro evit ar vlenierien a vicher ha GT Endurance AM evit ar re n'int ket) a heul reolennoù ar FIA GT2. An holl a red asambles, met loreet e vez un trec'hour e pep rummad ouzhpenn an trec'hour hollek. Ar rummad pouezusañ eo an LMP1, hag alies mat e teu an trec'hour eus ar rummad-se. A-wezhioù avat e trec'h unan eus ar rummadoù all a drugarez d'ur fiziout gwelloc'h.
Ar vlenierien
Da gentañ ne oa reolenn ebet evit ar vlenierien, ha, ma oa implijet da nebeutañ daou vlenier gant pep skipailh e-pad ar bloavezhioù kentañ, e voe klasket gant tud zo (Pierre Levegh hag Eddie Hall da skouer) ober ar redadeg a-bezh gant ur blenier nemetken, evit mirout amzer eus cheñchamantoù blenierien. Berzet e voe se diwezhatoc'h. E fin ar bloavezhioù 1980 e voe embannet e voe ret d'an holl skipailhoù lakaat tri blenier da redek hag arabat e voe redek muioc'h a beder eurvezh diouzh renk hag ouzhpenn se e voe berzet redek e-pad muioc'h a bevarzek eurvezh, evit klask gwellaat ar savete.
Renkadur
Ouzhpenn d'ar reolenn-se a laka ar renkadur da c'hortoz da vezañ savet e rank an otoioù doujañ da reolennoù all :
Tarahumaraed
Tarahumaraed a zo ur bobl amerindian a gomz outoeg-aztekeg hag a vev e stad Chihuahua e norzh Mec'hiko. Anavezet int ivez evel rarámuri (aotrounez) pe muki (itronezed).
Humphrey B. Bear
Humphrey B. Bear, deuet war-wel d'ar 24 a viz Mae 1965, a zo un dudenn hag un heuliad abadennoù skinwel aostralian savet evit ar vugale.
René Primevère Lesson
René Primevère Lesson, bet ganet d'ar 20 a viz Meurzh 1794 ha marvet d'an 28 a viz Ebrel 1849 e Rochefort, a oa ur surjian, un naturour, ul loenoniour hag un evnoniour gall.
Skravig mouchig gwenn
Ar Skravig mouchig gwenn a zo un evn-mor (liester: Skraviged mouchig gwenn). Onychoprion anaethetus eo e anv skiantel.
Treron australis
Anvet e voe Columba australis da gentañ-penn (e 1771) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Matelin Prielleg
Mab henañ e dud e oa, seizh bugel dezho. E dad a oa bet maer Gregam.
Gävle
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Gävle gant ar c'hêrioù-mañ :
John Gould
John Gould, bet ganet d'ar 14 a viz Gwengolo 1804 e Lyme Regis (Dorset, Bro-Saoz) hag aet da Anaon d'an 3 a viz C'hwevrer 1881 e Londrez (Bro-Saoz), a oa ur bevoniour, un evnoniour hag ur skeudennaouer saoz.
Robert Swinhoe
Robert Swinhoe, bet ganet d'ar 1añ a viz Gwengolo 1836 e Kolkata (Indez Breizh-Veur) ha marvet d'an 28 a viz Here 1877 e Londrez (Bro-Saoz), a oa un naturour breizhveuriat.
Gerygone igata
Boued
Bevañ a ra diwar gevnid, amprevaned hag al larvenned anezhe.
Vesta (disheñvelout)
Mitologiezh
Vesta a zo un doueez eus Henroma, kar da Hestia en Hellaz kozh.
Hispania vizigot
Aloubadegoù german
Adal an IIIde ha Vvet kantved e oa bet gwelet div bobl c'herman o treuziñ ledenez Iberia :ar Sueved hag ar Vandaled, hag ivez an Alaned, ur bobl iranat, a zo anezhi bepred en Osetia, e menezioù Kaokaz. War-dro 409 pe 410, ez eus meneg eus donedigezh un 30 000 a Sueved (dizemglev zo diwar-benn o niver etre an istorourien) dre ar Pirineoù, ar bobl a aloubas gwalarn al ledenez, Gallaecia, ha Braccara e oa o c'hêr-benn.
Diu vi salvi Regina
An Diu vi salvi Regina eo kan broadel Korsika. Krouet e oa bet e 1676 en Italia gant ar beleg italian Francesco di Geronimo (1642-1716). Dont a ra an Diu vi salvi Regina eus ar Salve Regina, skrivet e latin e 1097 gant an eskob gall Adhemar di Monteil (~1055-1098).
Patagioenas oenops
Patagioenas oenops a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.
Leon III
Leon III zo anv meur a zen.
Viktor ha Petronilh
E Brest ha Lokmaria-Plouzane, e-kreiz miz Mezheven 1935, e c'hoarvez ar romant hag a chomo diechu da viken dre ma kloz krenn gant ar gerioù diwezhañ-mañ : « Atav-atav en em zifretañ gant tudigoù n'oa ket en o c'horf a-bezh an hanter eus ar vailhantiz. »
Jeremiah O’Donovan Rossa
Jeremiah O’Donovan Rossa a oa un emsaver iwerzhonat.
Quand la mer monte (kanaouenn)
Quand la mer monte zo ur ganaouenn c'hallek savet gant ar c'haner gallek Jean-Claude Darnal e 1968 evit e gamarad Raoul de Godewarsvelde.
Numerianus
Marv Numerianus
Numerianus a voe kavet marv en e deltenn. Arrius Aper a guzhas e varv, o lavarout e oa klañv bepred gant e zaoulagad, ne c'halle ket mont er-maez ha n'houle gwelout den nemetañ. En kas a reas en ul leter da Nicomedia. A-benn un toullad deizioù e voe ken kreñv flaer ar c'horf ma voe dizoloet an afer. Tamallet e voe Arrius Aper war leur-greiz an arme, tra ma voe anvet da impalaer penn gwarded an impalaer, Diocles. Ha Diocles da skeiñ Arrius Aper gant ar gontell, hep e leuskel d'en em zisplegañ.
Sundsvall
Sundsvall (distaget [] e svedeg) zo ur gêr eus Sveden, e kontelezh Västernorrland hag e e proviñs Medelpad. E 2010 e oa 51,354 a dud o chom enni, hag ouzhpenn 95,000 a annezidi a oa e Kumun Sundsvall.
Llangelynnin
Llangelynnin zo anv div gêriadenn e Kembre :
Kuzul an Norzh
Izili
E-touez izili Kuzul an Norzh emañ ar stadoù hag an tiriadoù-mañ :
Skol Sara
Tud skol Sara a oa beleien, desket mat, hag a skrive levrioù a relijion, barzhoniezh dreist-holl, en euskareg ar bobl, hep latinegadurioù e doare Joanes Leizarraga. En em varn hag en em reizhañ a raent an eil egile.
Carlota Spagn
E Brazil
En amzer-se e oa Spagn dindan dreid gant armeoù Napoleone Buonaparte, hag ar rouaned Carlos IV, he zad, ha Fernando VII, he breur, a oa prizoniet e Bro-C'hall.
D'ar 4 a viz Gouhere 1812 e varvas Pedro Carlos de Borbón e Boa Vista, hep bezañ adwelet Portugal na Spagn e vugaleaj, ha setu Teresa intañvez da 19 vloaz.
Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels (1648-1681)
Dimeziñ ha bugale
Bugale o doe
Ailurofobiezh
An ailurofobiezh, pe kazhkasaouriezh, zo ur gasaouriezh difer, hini an aon dreistvuzul hag anpoellet rak ar c'hizhier.
Adriana Partimpim
Adriana Partimpim zo ur bladenn bortugalek er bloaz 2004, gant ar ganerez vrazilian Adriana Calcanhotto, adanvet Adriana Partimpim er bladenn, un anv roet dezhi gant he zad pa oa bihanik. Seizhvet pladenn ar ganerez eo, hag ur bladenn aour he deus bet evit he labour, da lavarout eo he deus gwerzhet ouzhpenn 100 mil skouerenn en he bro.
Paraguay (disheñvelout)
Paraguay a zo ur vro en Amerika ar Su.
Jorge Negrete
Jorge Alberto Negrete Moreno, anavezetoc'h evel Jorge Negrete (1911-1953) zo ur c'haner hag aktour mec'hikan, anezhañ unan eus Tres Gallos Mexicanos (an tri c'hilhog mec'hikan) "Época de Oro" (''oadvezh aour) ar filmoù mec'hikan, gant Pedro Infante ha Javier Solís.
Adriana Calcanhotto
He buhez
Da c'hwec'h vloaz e oa bet roet ur violin dezhi gant he zad-kozh, ha hi da gregiñ da seniñ ha da ganañ. Levezonet eo bet gant an MPB, hag al lennegezh vrazilian vodern, ha dreist-holl ar Movimento antropofágico savet gant Oswald de Andrade, Tarsila do Amaral ha re all.
Llandrillo-yn-Rhos
Llandrillo-yn-Rhos, pe Llandrillo hepmuiken, (Rhos-on-Sea e saozneg) zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh e hanternoz Kembre, en arvor Sir Conwy. Emañ un tammig er c'hornôg da gêr Bae Colwyn ha deuet eo da vezañ un astenn d'ar gêr-se. E 2011 e oa 7,593 a dud o chom e Llandrillo-yn-Rhos ha 18,4% anezho a oa kembraegerien.
Arme Frañs
Un arme a-vicher eo deuet da vezañ abaoe e oa divizet ehanañ ar servij broadel gant ar prezidant Jacques Chirac. Unan eus ar re vrasañ eo budjet al lu gall e gwerzh dizave gant hini al lu alaman hag hini al lu breizhveuriat. Distremenet eo gant budjet al lu rusian avat abaoe ar bloavezhioù 2010. N'eus nemet Bro-Frañs, Breizh-Veur ha Bro-Rusia en deus un nerzh dibennadiñ nukleel. Renket eo an arme gall an eil en Europa e 2017 a-dreñv Rusia hag ar pempvet er bed. Hervez ur studiadenn amerikan e chomo Bro-C'hall an damani vilourel pennañ en Europa (e-maez Rusia) hag e-touez ar pemp kentañ er bed er bloavezhioù 2030.
Llanllyfni
E 2011 e oa 4,135 a dud o chom e Llanllyfni ha 3,156 anezho a oa kembraegerien (79,2%).
Stoney Creek Bridge
Stoney Creek Bridge a zo ur pont-gwareg lec'hiet e British Columbia etre Revelstoke ha Golden. Savet e voe ur pont kentañ e koad e 1885, an hini uhelañ er bed e oa da neuze, 90m a-us ar stêr.
Luleå
Luleå (Luleju e samieg, Luulaja e finneg) zo ur gêr eus hanternoz Sveden, e kontelezh Norrbotten. Kêr-benn ar gontelezh eo.
Callithrix emiliae
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Mico).
Garfield
Brudet eo bet dre ar bed gant fiñvdresadennoù tennet eus ar bannoù-treset. Ul loen lezirek eo, kazh e gof, sot gant al lasagne.
Ffestiniog
Alese e c'haller gwelet ar Moelwynion, menezioù en Eryri. Er gumuniezh emañ kêriadennoù Blaenau Ffestiniog, Llan Ffestiniog, Tanygrisiau. Drezi ivez e red ar stêr Afon Cynfal.
Loís Alibèrt
E-pad an Eil Brezel-bed e savas a-du Alibèrt gant renad ar marichal Pétain. E 1946 e voe barnet ha kondaonet, asambles gant e wreg, evit "atteinte à la sûreté de l'Etat". Dont a reas e-maez an toull-bac’h e 1951. Abalamour d’ar gondaonidigezh-se ne gemeras ket nemeur a berzh en emsav okitanek goude ar brezel nag e krouidigezh an Institut d’Estudis Occitans (IEO) e 1945, daoust ma voe degemeret an doare-skrivañ diazezet en e yezhadur gant an aozadur-se Labourat a reas evit lakaat an doare-skrivañ klasel da glotañ ouzh perzhioù dibar ar gwaskoneg Goude-se e labouras war ur geriadur okitaneg-galleg ha ne voe embannet nemet goude e varv, e 1965, dre aked Robèrt Lafont, Raymond Chabbert ha Pèire Bèc. .
C'hakasia
C'hakasia (Хакасия e c'hakaseg, Хакасия ivez e rusianeg), ent-ofisiel Republik C'hakasia (Хакас Республиказы e c'hakaseg, Респу́блика Хака́сия e rusianeg), a zo ur Republik eus Kevread Rusia. Ağban eo ar gêr-benn, lec'hiet e su Sibiria. Er bloaz 2010 e oa 532 403 a dud o vevañ er vro, 82% anezho a ra Rusianed, ha 12% hepken a oa C'hakased (50% e oant e 1926).
Séché Environnement
Hiriv an deiz eo Séché Environnement an trede aktor war tachenn al lasteziou. Veolia ha Suez Sita o vezan kentañ hag eil.
Sponsorerezh (skipailh marc'hhouarnerezh)
D'ar c'hentañ a viz Genver 2016 eo adanvet ar skipailh Fortuneo-Vital Concept.
Maria Schilder
Buhez
Etre 1927 ha 1939 e ya da veajiñ e meur a vro da studiañ hoc'higed-mor e mirdioù ha dastumadegoù prevez gant he gwaz.