cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Foulk IV
Il eut avec l'archevêque de Tours une querelle qui faillit le faire excommunier; mais ses libéralités lui assurèrent l'indulgence des commissaires nommés par le pape pour examiner sa conduite. Bertrade de Montfort, sa femme, lui fut enlevée par Philippe Ier de France, roi de France. Il dut aussi combattre la révolte de son fils Geoffroy IV Martel, qui fut tué au siège de Candé en 1106, et meurt à Angers en 1109.
Foulques avait écrit une Histoire des comtes d'Anjou, dont il ne reste qu'un fragment, inséré dans le Spicilegium de Luc d'Achery et traduit par l'abbé Michel de Marolles dans ses Histoires des anciens comtes d'Anjou.
Strollad Broadel Saoz (1997-2002) ha Strollad an Demokrated Saoz (abaoe 2002)
Daoust d'ar Strollad na vezañ enebet ouzh dizalc'hidigezh Broioù keltiek ar Rouantelezh-Unanet ez sav diaesterioù gant :
Antoine Lavoisier
Adalek 1768 eo bet ezel eus an Académie des Sciences. Unan eus e zizoloadennoù pouezusañ eo an hini diwar-benn al loskadur, ha lavaret en deus e oa liammet al leskiñ gant an oksigen, hag o doa ezhomm ar plant hag al loened ivez da alanañ, hag e oa liammet ar merglañ gant an oksigen. Anvet en deus hidrogen an “aer loskus” kavet gant Henry Cavendish, an hidrogen, ha kavet, da-heul Joseph Priestley e ra glizh an hidrogen gant an oksigen, hag ar glizh-se a zo dour.
Dispac'h gall (1789-1794)
Bez eo unan eus an tri komiser an arc'hant e-kerzh ar Goñvañsion, karget gant un neveziadur eus sistem an tailhoù pa darzh ar Spont bras. Evit l'Ami du peuple ez eo un trafikour daonet butun brein dre ma oa renket fall. Kondaonet eo d'ar marv, pemp miz goude e harzadenn, d'ar 5 a viz Mae 1794, en desped d'un difennerezh kalonek gant Jean Noël Hallé kenlabourer dezhañ.
Willi Graf
Willi Graf a voe harzet e München d'an 18 a viz C'hwevrer 1943 asambles gant e c'hoar Anneliese. Kondaonet e voe d'ar marv d'an 19 a viz Ebrel 1943.
Luc'haj
Roll al luc’hajoù kavet e Brezhoneg
- Langaj chon ar Forest Fouenant
Dwynwen
Anavezet eo e Breizh ivez, ma reer Douenwenn anezhi. E Plouha, ma veze graet Santez Twina ar Mor anezhi, e veze pedet ar santez ouzh an derzhienn ha pardon a veze d'ar 16 a viz Mae. E Sant-Maloù ivez, ma vez graet Sainte Ouine anezhi, e vez ur foar en hec'h anv etre miz Genver ha miz C'hwevrer.
Broc'h-fured Myanmar
Emzalc'h
Un aneval-noz eo broc'h-fured Myanmar. En em vagañ a ra diwar amprevaned ha plant.
Basketeg
Ur yezh omotek eus is-skourr yezhoù ometoek ar c'hornôg eo ar basketeg (basket(t)o, baskatta pe mesketo) komzet gant 57.805 den evel yezh kentañ ha gant 8.961 den all evel eil yezh e Norzh Oromo en Etiopia (1998).
Longueville (Pas-de-Calais)
Longueville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Paul Gerhard Vogel
Paul Gerhard Vogel (ganet e Leipzig, Alamagn e 1915) a oa bet kaset d'an toull-bac'h gant an Nazied abalamour d'e revelezh.
Karoeg
Tost-tre eo d'ar hamareg.
Goapaer-olivezeg
Ar goapaer-olivezeg a zo ur spesad golvaneged bihan, Hippolais olivetorum an anv skiantel anezhañ.
Marcellus Iañ
Marcellus I a voe pab e Roma, eus 308 betek 309, bloavezh e varv. Lidet e vez d'ar 16 a viz Genver.
Timbroù Katanga
Implijet e veze da gentañ timbroù « Kongo Velgia » ha timbroù ar C’hongo gant ar soulgarg « Katanga ».
Kaerell hirlostek
Ar gaerell hirlostek (Mustela frenata) eo ar spesad boutinañ e-touez ar mustelideged en Amerika. Bevañ a ra e lec'hioù digor, e-kichen an dour, eus Kanada betek norzh Amerika ar Su.
Iran
Ar Parlamant (Majles)
Er Majles-e Shura-ye Eslami (bodadeg kuzuliañ islamek) ez eus 290 kannad dilennet evit ur respet pevar bloaz. Ar Majles a fard al lezennoù, a wirieka ar feurioù-emglev etrebroadel hag a aprou budjed ar vro. An holl re a laka o anv evit bezañ dilennet er parlamant a rank bezañ aotreet gant Kuzul ar warded. Sezoù a vez miret evit ar minorelezhioù relijiel.
Artyom Timofeiev
Meurc'hoarier echedoù rusian eo.
Iran
Ar Parlamant (Majles)
E mouezhiadeg ar gannaded d'an 21 a viz C'hwevrer 2020 e voe trec'h ar virourien.
Ar galloud barnerezhel
Gant an heñcher meur e vez anvet penn ar galloud barnerezhel hag a anv d’e dro rener al lez veur hag ar pennprokulor. Meur a seurt lezvarn zo, en o zouez al lezvarnioù publik a bled gant an aferioù keodedel ha kastizel, hag al lezvarnioù dispac’hel a bled gant aferioù evel an torfedoù enep ar surentez vroadel. Peurglozus eo divizoù al lezioù dispac’hel ha ne c’haller ket ober galv diwarno. Al lezvarn arbennik kloerel a bled gant an torfedoù graet gant izili ar c’hloer, daoust ma pled ivez gant aferioù enno tud laik. Mont a ra en-dro distag diouzh ar reizhiad barnerezhel ordinal ha ne rent kont nemet d’an heñcher meur. Peurglozus eo divizoù al lezvarn-se ivez ha ne c’haller ket ober galv diwarno.
Kuzul ar Warded
E-barzh kuzul ar Warded ez eus 12 gwiraour a vez anvet 6 anezho gant an heñcher meur. Erbedet e vez ar 6 all gant penn ar galloud barnerezhel (anvet gant an heñcher meur eñ ivez), ha lakaet e vezont en o c’harg ent ofisiel gant ar parlamant. Ar c’huzul a zispleg ar vonreizh hag a c’hall lakaat e veto d’ar parlamant. Ma soñjer ne genglot ket ul lezenn gant ar vonreizh pe ar Sharia (Lezenn islamek), e vez kaset en-dro d’ar parlamant evit bezañ adwelet.
Poblañsouriezh
Un niver bras a repuidi a vez degemeret en Iran, ouzhpenn ur milion. Dont a ra an darn-vrasañ anezho eus Afghanistan hag Irak. Ent ofisiel e klask ar gouarnamant kas ar re-se en-dro d’o broioù.
Kenelioù
Ur vozaikenn enni tremen 80 "kenel" disheñvel eo Iran. Ar muiañ-niver eus Iraniz a gomz ur yezh eus ar strollad indeziranek hag a gompren ar perseg. Indezeuropat ha turk (Azeri) eo an daou orin pennañ. Ar c’henelioù pennañ eo ar re-mañ : Persed (51%), Azeried 24%, Gilakied/Mazandaranied (8%), Kurded (7%), Arabed (3%), Baloutched (2%), Lored (2%), Turkmened (2%), Qashqai, Armeniz, Yuzevien iranat, Asirianed, Georgianed, Sircasianed, Tated hag all.
Sevenadur
Un hir a istor he deus Iran a-fet arz, sonerezh, barzhoniezh, prederouriezh, leun a hengounioù hag a ideologiezhioù. Kalz a Iraniz a soñj dezho eo o c’hultur an abeg nemetañ en deus graet d’o sevenadurezh chom bev war-lerc’h kantvedoù a drubuilhoù.
Magadeg
Liammoù diavaez
Rosetta Project
Iran
Sevenadur
نیست گوینده زین قیاس خجل
Kentreg
Anv
gerdarzh
639
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 639
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 639
Kaerell kof melen
Ar gaerell kof melen (Mustela kathiah) zo ur c'higdebrer bihan e kerentiad ar mustelideged a vev e gevred Azia eus norzh Pakistan betek su Vietnam. Er rannvroioù meneziek e kaver anezhi, etre 1800 ha 4000 m.
Doareoù pennañ
Muzuliañ a ra ar gaerell kof melen war-dro 25 cm ha pouezañ war-dro 1,5 kg. Heñvel eo dre he feson ouzh kaerell Europa met gell-du eo he blevenn gant ur c'hof melen. Sklaeroc'h eo ar gouzoug hag ar min.
Frañsez Kervella
Goude ar brezel
Eurediñ a ra gant Yvette Le Dret (Ivetig an Dred-Kervella) en 1947. Asambles gant e bried eo en em lakajont da gas ar brezhoneg war-raok dre genlabourat gant lies kelaouenn. Skrivañ a reas e-barzh Barr-Heol hag Al Liamm, met ivez en Hor Yezh.
Arnhem
Istor
Krouet e voe kêr er Grennamzer Uhelañ, e kroashent hentoù o kas da Nijmegen, Utrecht ha Zutphen.
E dibenn an e teuas Arnhem da vezañ darempredet stank gant tud pinvidik eus kornôg an Izelvroioù, a reas o annez enni, ar pezh a dalvezas dezhi bezañ lesanvet Haagje van het Oosten ("an Haag vihan eus ar reter") pe Parkstad ("Kêr ar Park"). E-pad an Eil Brezel-Bed e c'houzañvas kalz tud Arnhem. Eno e c'hoarvezas Emgann Arnhem e miz Gwengolo 1944, a daolenner er film A Bridge Too Far (1977).
Aradon
Ardamezioù
Kuzul ar Gumun, 26.02.1988, reizhet 05.06.1992.
Tud
Tud bet ganet en Aradon :
Quattrocento
Milano
E 1450 e Milano, war-lerc’h trec’hadennoù Francesco Sforza, e tremenas ar galloud eus daouarn ar re Visconti da re Sforza. Ludovico Sforza a c’houlennas digant Leonardo da Vinci sevel dezhañ un delwenn anezhañ war varc’h, evel d’an impalaerien roman, a-benn diverkañ ar soñj eus al lignez a oa bet en e raok. Ne vo savet nemet rakskeudennoù eus an delwenn
Joseph Gallagher
Mestrc'hoarier ha skrivagnour echedoù iwerzhonat, breizhveuriat ha suis.
Ag Iwerzhon emañ e dud, Norah ha Patrick. Dimeziñ a reas gant ur vaouez eus Suis. E Neuchâtel (Suis) emañ o vevañ. Broadet eo bet suis. Kampion echedoù Breizh-Veur e 2001, kampion echedoù Suis e 1997, e 1998, e 2004, e 2005 hag e 2007.
Dedennet eo gant ar poker ivez.
Chapel-Baz-Meur
Anv
Gerdarzh̟
Devedig
Un isspesad ha tri-ugent (61) bev c'hoazh en holl.
Quesques
Quesques a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Ioweg-Otoeg
Gwelet ivez
Yezhoù siouek Yezhoù ar Stadoù-Unanet
Troad oblikel
E pourepetchaeg (purepecha) e vez implijet un droad oblikel rik a dalvez da verkañ koulz ar renadenn eeun hag ar renadenn dieeun (meket gant al lostger "-ni" - implijet hervez ma vez bev an daveenn pe get ivez), disheñvel d'o zro diouzh merkadur ar rener (nominativ: merk mann), da skouer :
Breizhveuradelezh
Keal ar vreizhveuradelezh a embann e vefe, en tu-hont da vroadoù dibar an Inizi Predenek (Bro-Saoz, Kembre, Kernev-Veur, Skos hag Iwerzhon) un gwirvoud a-us dezho en defe treuzpadet a-hed an amzer hag a vefe talvoudek c’hoazh. Kemmus hag amjestr eo bet a-viskoazh ar c’heal-se a-hed an amzer avat.
Igantzi
thumb|right|260px|Sede pelec'h emañ Igantzi Igantzi (Yanci hervez ar stumm spagnolek diofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria. Igantzi zo unan eus ar Bortziriak.
Mandaneg
Fonologiezh
Setu fonemmoù ar mandaneg :
1701
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1701
Pudask pavioù du
Doareoù penanñ
War-dro 45 cm eo e hirder hag 1 kg e bouez. Ul lost blevek 15 cm en deus ivez. Evel izili all e gerentiad eo moan ha hir e gorf ha berr e bavioù. Gwenn eo e vlevenn dre vras nemet e bavioù, e c'houzoug ha penn e lost hag a zo du. Ne gemm ket e liv diouzh an amzer.
Llywarch Hen
Stag eo e anv ouzh Llanfor, e-kichen lenn Tegid, er Bala e Meirionnydd.
Barzh
Kantvloaziek e oa pa varvas e 634.
Mor Kreizdouar
An anv
Kreizdouar (kreiz + douar) a zeu eus troidigezh rik an anv-gwan latin mediterraneus, hemañ o treiñ ar gregaj mesogeios (μεσογεῖος). Bez' ez eus (bet) anvioù all :
Westhoek
right|thumb|220px|Westhoek, en daou du d'ar veveenn etre Belgia hag ar Stad C'hall. Westhoek (korn ar c'hornôg en nederlandeg) a zo ur rannvro a Flandrez, lodennet etre arondisamantoù Diksmuide, Ieper ha Veurne e Belgia hag arondisamant Dukark e Bro-C'hall. Al lodenn c'hall eo ar rannvro nemeti eus Frañs ma komzer nederlandeg c'hoazh.
Viana (Nafarroa)
Duged Viana a veze lavaret eus priñsed pennhêred rouantelezh Nafarroa.
Landerne
Landerne (distaget ) a zo ur gumun eus Bro Leon ha Bro-Gerne e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh. Penngêr kanton Landerne eo.
Orin
A-gozh e sav diazezadur ur gêr e traoñ aber ar stêr Elorn. Seblantout a ra an anv Landerne dont pe eus Lann + Ternog pe eus Lann + Tenenan, a oa o-daou ermited eus ar.
Monumantoù ha traoù heverk
Pont Landerne, savet war an Elorn, a reer anv anezhañ en ur skrid eus 1336. E 1510 e oa bet adsavet gant mein gant Yann II a Roc'han. Abaoe e reer pont Roc'han anezhañ. Da gentañ e oa war ar pont ur vilin, ur gored, ur chapel, un ti-gward hag ur prizon. En e voe savet tiez-annez warnañ.
Devedig an Atlas
Devedig an Atlas a zo un evn, Sylvia deserticola an anv skiantel anezhañ.
Jim Lee
E vuhez
E 1992 e voe Lee unan eus ar seizh den a guitaas Marvel hag a savas Image Comics (asambles gant Marc Silvestri, Rob Liefeld, Erik Larsen, Jim Valentino, Todd McFarlane ha Whilce Portacio). Lee a labouras neuze war Gen 13, Stormwatch ha WildC.A.T.s. Hervez tud zo ez eo dipitus an heuliadoù-se peowgir en deus Lee lakaet holl e nerzh war an tresañ, hag ez eo dipitus ar senario. Daoust da se e voent gwerzhet mat-tre.
Mozilla Firefox
Savennoù a c'hell lakaat Mozilla Firefox da dreiñ
Firefox a zo ur poellad a dro war un niver bras a reizhadoù korvoiñ.
Doujañs da skouer ar Web
Ar prouad Acid2 a zo bet tremenet abaoe an 3 stumm, padal ez eo an test Acid3 n'eo tremenet ul lodenn nemetken, gant 93% evit stumm diwezhañ ar poellad (Firefox 3.5). Hogen, an disoc'h-mañ a vez o kreskiñ dibaouez (94/100 evit ar 3.6 beta3).
Louarn an Inizi Maloù
Louarn an Inizi Maloù (Dusicyon australis, anvet gwechall Canis antarcticus), anvet ivez Warrah, bleiz an Inizi Maloù, a oa ar bronneg orin nemetañ en Inizi Maloù. Aet da get e-tro ar bloaz 1876, diouennet abalamour ma kave d'an dud nevez-staliet en inizi e oa dañjerus evit an deñved. Ar Canidae nemetañ aet da get er marvezh istorel eo. Ar spesad tostañ ouzh ar genad Dusicyon (Louarn an Inizi Maloù eo ar spesad nemetañ ennañ) eo Pseudalopex griseus, ar c'hulpeo pe "louarn Patagonia", a zo bet enbroet en inizi n'eus ket keit-se. En div enezenn e veze kavet met n'ouzer ket hag-eñ e oa kalz a zisheñvelderioù etre an daou rumm.
Niseg
Ur yezh papouek eus skourr yezhoù reter Geelvink Bay eo an niseg (nisa, bonefa pe kerema) komzet gant tro-dro da 500 den (1987) e Papoua ar C'hornaoueg.
Sant-Jili-Roazhon
Sant-Jili-Roazhon (Saint-Gilles e galleg) zo ur gumun e Breizh e Kanton Meled e departamant Il-ha-Gwilen.
Viana
Bro-C'hall
Viana, anv okitanek div gumun:
Charles Jules de Gaulle
Charles Jules Joseph de Gaulle (anvioù-pluenn : Charlez a Vro-C'hall, Barz Bro-C'hall) ganet e Valenciennes (Norzh, Bro-C'hall) d'an 31 a viz Genver 1837 ha marvet e Pariz d'ar 1 a viz Genver 1880, a zo bet ur c'heltiegour, ur c'helaouenner hag ur barzh brezhonek.
Brudet eo p'en doa roet lañs d'ar sinadeg kentañ evit goulenn digant ar Republik c'hall ma vije savet un deskadurezh e brezhoneg hag er yezhoù rannvroel all. Eontr e oa d'un den kalz brudetoc'h, Charles de Gaulle (1890-1970), bet prezidant gouarnamant gall ha prezidant ar Republik C'hall.
1967
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1967
Étienne Rivoallan
Étienne Rivoallan (ganet e 1931 - marvet d'an 11 a viz Genver 1961 e Boulvriag) a oa un talabarder eus Kelc'h Keltiek Boulvriag hag a gustume seniñ gant ar biniaouer Jorj Kadoudal. Ul levezon vras en deus bet war sonerien Breizh.
Troad akuzativel
Implijet e veze gwezhall an akuzativ gant an holl yezhoù indezeuropek, en o zouez al latin, ar henc'hresianeg, ar sañskriteg, ha hiziv e vez implijet gant meur a hini anezhe c'hoazh, en o zouez ar gresianeg a-vremañ, ar yezhoù slavek (d.s. ar ruseg hag ar poloneg, ar roumaneg (yezh romanek hag an alamaneg (yezh c'hermanek) hag ivez ar yezhoù finnek-ougrek (d.s. ar finneg hag an hungareg) hag an arabeg klasel (yezh semitek).
Kerravaot
Kerravaot (La Remaudière e galleg), a zo ur gumun a Vreizh e Kanton Gwaled, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Ploveren
Ploveren, distaget [plɛˈrɛˑn] dre vras e brezhoneg , a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwened-2 e departamant ar Mor-Bihan.
1703
Diwar-benn bloavezh 1703 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Jaan Kross
Yaouankiz
Ganet e oa Kross e Tallinn, kêrbenn Estonia. Bet e oa e Skol-Veur Tartu (1938-1945. Kelenn a reas eno betek 1946 (hag adarre evel kelenner Artes Liberales e 1998).
Impalaeriezh roman
Istor
Biskoazh n'eus bet embannet e oa ur renad nevez a vije impalaeriezh e anv. E-pad pell ec'h eo bet miret gwiskamantoù ha pennaennoù ar Republik roman, rak aon bras o deveze ar Romaned ma vije renet ur c'hemm enep an henvoazioù hag enep youl an doueoù marteze. Hervez an istor ofisiel, diwar o intrudu en em lakae ar Republik, ar Bobl hag o Sened etre daouarn un den hepken. Princeps senatus ("penn ar sened") e oa e ditl boutinañ, ha ne oa nemet hini ar senedour en doa aotre da gomz a-raok an holl. Ur wech c'hoazh e oa ur ster relijiel kuzh pa grede ar Romaned e oa an den kentañ o komz an hini awenet gant an doueoù hag e veze selaouet pizh outañ. Abalamour d'an aon rak ar c'hemm e vezed kustum ivez er mareoù kentañ da reiñ d'ar princeps an titl a gonsul, a oa ar rezhaouer uhelañ er Republik.
Ingal e veze roet titloù ouzhpenn d'ar princeps, hag imperator en o zouez ; eus ar ger imerator e teu impalaer. D'ur jeneral trec'hour e veze roet gant e soudarded a-raok ar boaz d'e reiñ d'ur senedour.
1963
Diwar-benn bloavezh 1963 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Louise Bourgeois
Hec'h oberennoù
Er bloavezhioù 1950 e savas delwennoù a denn da dotemoù levn ha kildroennek, diwar levezon al luskad dreistrealour. D'ar mare-se e oa Louise Bourgeois e-kreiz ur pennad hiraezh. Mankout a rae he familh ha he mignoned dezhi ha kregiñ a reas da sevel totemoù koad dezho stummoù tud : un doare da aroueziñ bezañs he mignoned e oa, hag un doare da bareañ war un dro.
Priz
E 1999 e resevas Louise Bourgeois Leon aour diskouezadeg daouvloaziek Venezia da enoriñ holl hec'h oberenn.
Devedig ar glasten
Annez
Bevañ a ra al labous e broioù kreizdouarel.
Elnaw ap Dogfael
Elnaw ap Dogfael e oa mab Dogfael ap Cunedda ha roue Dogfeiling. War-dro 500 en dije perc'hennet rouantelezh Glastenning a voe renet gant e familh betek 645.
Moñforzh
Gevelliñ
Gevellet eo Moñforzh gant :
830
Diwar-benn bloavezh 830 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
642
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 642
Mark Twain
Doare skrivañ
Mark Twain ha Herman Melville a voe ar skrivagnerien gentañ da skrivañ saozneg e mod "amerikanek".
Lisieux
Henamzer
Diskouez a ra an anv Noviomagus e oa bet krouet da vare ar Romaned, hag e oa ur gêr digor.
Tudual / Teudobaudus ?
Eskob Lexovioensis
Un tabut zo abaoe pell zo evit gouzout pelec'h emañ, en un doare resis, eskopti Lexobie. An darn vrasañ eus ar Vretoned a soñj dezho e oa e ar Gozh-Keoded = Vetus Civitas, e Ploulec'h, e genoù ar stêr Leger. Klaskerien all, Normaned, a soñj dezho e oa e Lisieux. Heuliet int bet gant Léon Fleuriot (1999). Menegiñ a ra breviel koshañ Sant-Brieg ː "Lexoviensem urbem, in pago Neustrie sitam revisit". Ret eo adlavarout e oa Normandi ken "armorikan" ha Breizh.
Arondisamant Tournai
Istor
Pa voe savet arondisamantoù Ath ha Soignies e 1818 e voe roet kantonioù Ath, Ellezelles, Frasnes-lez-Anvaing Landen ha Quevaucamps da sevel Arondisamant Ath ha kanton Lessines da sevel Arondisamant Soignies.
Padrig (sant)
thumb|Gouel Sant Padrig e [[Buenos Aires (Arc'hantina).]]
Padrig, Maewyn Succat e anv (war-dro 385-461), zo ur sant brezhon ha roman, avielour ha sant broadel Iwerzhon. Lidet e vez d'ar 17 a viz Meurzh e kement bro ma'z eus Iwerzhoniz war an douar.
Beuzid-Klison
Beuzid-Klison (Boussay e galleg) a zo ur gumun a Vreizh e Kanton Klison, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Assen
Assen zo ur gêr hag ur gumun eus biz an Izelvroioù. Kêr-benn proviñs Drenthe eo. Annezet e oa gant 66 477 a dud e 2009. 83,48 km² eo gorread Assen (douar : 82,06 km², dour : 1,42 km²). Brudet eo Assen abalamour d'ar redadegoù mirc'hi-tan a vez eno bep bloaz e miz Mezheven war ar TT Circuit Assen.
Xianfeng
Xianfeng (1831-1861), Impalaer Sina eetre 1850 ha 1861, zo ur rieg eus an Dierniezh Qing.
Dont a reas unan eus e serc'hed da vezañ an impalaerez trederannerez Cixi, mamm d'he mab ha pennhêrTongzhi.
Veurne
left|thumb|200px|Ar blasenn-veur, an ti-kêr hag ar befrez Veurne (Furnes e galleg) a zo ur gêr hag ur gumun eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Pennlec'h Arondisamant Veurne eo.
Star Trek (heuliadenn orin)
Star Trek (heuliadenn orin) - pe Star Trek Klasel - zo ur stirad skinwel skiant-faltazi eus Stadoù Unanet, krouet gant Gene Rodenberry. 79 fennad zo bet skignet etre an 8 a viz Gwengolo 1966 hag an 2 a viz Gwengolo 1969, war ar chadenn NBC.
Hollveliouriezh
Perzhioù ur riez hollveliour
Studiet eo bet pizh ar reizhiad hollveliour gant ar brederourez Hannah Arendt, da gentañ holl en he levr brudet "Orinoù an hollveliouriezh" (1951). Ennañ e tiskouez eo bet lakaet da vont en-dro an hollveliouriezh e div riez hepken : an Trede Reich alaman dindan ar renad nazi (1933-1945) hag Unaniezh ar Republikoù Skialour ha Soviedel (URSS), dindan Jozef Stalin (1924-1953) dreist-holl.
1707
Diwar-benn bloavezh 1707 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1707
Sahaja Yoga
Hervez ar strollad, ur sektenn evit lod, ez eo ar sahaja yoga an hentenn nemiti a c'hell kas d'an emanaoudegezh dre dihuniñ nerzh ar c'h-kundalini. Diazezet eo neuze war sistem ar chakraoù.
Kensonenn hugenn-ankoue
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn hugenn-ankoue (saoz.: uvular-epiglottal consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti an hugenn hag an ankoue da lec'hioù distagañ pennañ war un dro, evel e somalieg /q/ distaget [q͡ʡ], d.s. [q͡ʡíìq͡ʡ] "modegiñ".
Kensonenn gweuz-logigoù
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn gweuz-logigoù (saoz.: labial-alveolar consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn kendistaget ganti an diweuz hag al logigoù dent da lec'hioù distagañ pennañ war un dro.
Rakoun korr
Ar rakoun korr (Procyon pygmaeus) a zo ur bronneg hag a vev en enez Cozumel e Bro-Vec'hiko.
Veda
Ar Veda pe ar Vedaoù (ved en hindi ha veda e sañskriteg) a c'hoarvez eus ur stroll testennoù relijiel, anezho sichenn ar vedegezh hag an hindouegezh.
Kirikirieg
Div rannyezh a zo:
Keurzelwenn Rodos
Distruj ar geurzelwenn
Stereotip an distruj gant an Arabed hag hini gwerzh un hevelep delwenn d'ur marc'hadour yuzev a zeu moarvat eus istor hunvre Naboukadnesar diwar-benn distruj un delwenn vras marzhus ha intentet e veze gant forzh peseurt manac'h eus ar kantved evel ur brouenn eus an Apokalips da zont.
Doare ar geurzelwenn ha faltazi
Daoust d'ar skeudennoù faltazi ne c'hallje ket bezañ savet ar geurzelwenn a-ramp a-us da c'henoù ar porzh evel m'eo deskrivet e Classical Dictionary Lemprière evit abegoù tekenek. Ma vije bet savet ar geurzelwenn a-ramp a-us genoù ar porzh e vije bet stanket hemañ keit ha ma oad ouzh he sevel, ha lakaet e vije bet un harz d'ar c'hoñvers ivez. Ne vije ket bet gouest Rodosiz da zragañ ha da zigeriñ ar porzh en-dro goude al labourioù.
Isabel
Gerdarzh
Anat eo, hervez an destenn, e oa implijet an anv Isabel evel troidigezh anv mamm Yann ar Badezour. Sklaer eo ivez e teu eus stummoù latin ha gresianek an anv hebreek.
Escalles
Escalles, en izelvroeg: Skale, a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
George Grosz
E vuhez
Lesanvet e voe "Marichal Propagandada" hag e voe e-touez ar re a aozas ar Foar etrebroadel kentañ e Berlin d’ar 5 a viz Even 1920. E-touez an aozerien e oa ivez Raoul Hausmann ha Heartfield.
Doutaieg
Ur yezh papouek eus isskourr yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù eo an doutaieg (doutai, taori, taori-so pe tolitai) komzet gant tro-dro da 335 den (1993) e Papoua ar C'hornaoueg.
Tongzhi
Dont a reas Tongzhi da vezañ impalaer da 5 bloaz pa'z eas e dad, an impalaer Xianfeng, da anaon. E vamm, Cixi, a zeuas da vezañ an impalaerez trederannerez Ci'an, hag e eontr, ar priñs Gong, a zeuas da vezañ rejañt goude bezañ skarzhet an hini kentañ, Sushun.
Landunvez
Douaroniezh
27 km zo eus Landunvez da Vrest, 17 km eus Lokournan ha 7 km eus Gwitalmeze.
Berrig
Ardamezioù
En erminoù, e deir dreustell en glazur; e c'hrenngonk en aour karget gant ur wezenn diframmet en geot
Levi Eshkol
Levi Eshkol a gasas da benn het Ze'ev Jabotinsky, degas a reas e gorf evit ma ve beziet en Israel. Labourat a reas da ziorren darempredoù etrevroadel Israel gant ar bed. Da skouer e krouas darempredoù gant Alamagn ar Reter e 1965, ha liammoù sevenadurel gant an URSS. An Unaniezh Soviedel a aotreas yuzevien rusian da zivroañ war-zu Israel. Eshkol a zo bet ar c'hentañ ministr israelian kentañ o vezañ pedet en ur weladenn ofisiel er Stadoù-Unanet Amerika e miz Mae 1964. E darempred gant ar prezidant Lyndon Johnson a sikouras anezhañ e-pad maread ar brezel c'hwec'h devezh e miz Even 1967.
Stad
Gant Max Weber eo bet termenet evel an aozadur nemetañ a c'hall ober gant an nerzh hervez al lezenn en ur vro bennak, an nerzh o vezañ an arme, ar polis, ar velestradurezh, al lezioù-barn.
Brigadenn Ronarc'h
Ar Vrigadenn e Bro-Bariz
Adalek an 13 a viz Eost e tegouezh martoloded e Pariz. Bodet int er Palez Meur. Ul lodenn a ya da batrouilhañ dre straedoù Pariz, a-gevred gant ar polis, ar re arall a zo lakaet da embregiñ.
Flandrez
En istor e roer ur ster disheñvelik d’ar ger Flandrez : an anv-se a raed gwechall eus ur gontelezh en em astenne etre ar stêr Escaut ha Mor an Hanternoz.
Gorread ar vro a zo 13 522 km2. Ar relijion pennañ eo an hini katolik. Kan Broadel Flandrez eo ar Vlaamse leeuw.
Koati Nelson
Koati Nelson (Nasua nelsoni pe Nasua narica nelsoni) a zo ur bronneg hag a vev war enez Cozumel e Bro-Vec'hiko. A-wechoù e vez lakaet anezhañ da vezañ un isspesad eus Nasua narica (an c'hoati min gwenn).
Kensonenn rak-staon
Kavet e vez kensonennoù rak-staon e mandarineg hakaeg, ha woueg komzer e Sina hag ivez en abc'hazeg, poloneg, ruseg, oubic'heg, japaneg, koreaneg ha serbeg. Gant ar c'hanaoreg (pe kinnauri) e vez implijet friennoù rak-staon ivez.
Gresianeg
Gregaj – dismegañsus a-wezhioù, o taveiñ d'ur yezh lenneien digomprenus – ha gresim – ger lennek – a vez implijet ivez evit envel an henyezh.
Gored (kumun)
Ardamezioù
Rannet etre gul hag aour, e groaz vleuñvellek en erminoù balirant ; heuliet ouzh konk 1 gant ul leon en argant kurunet, teodet ha krabanet en aour ; ouzh konk 2 gant ur pig mengleuzier en glazur ; ouzh konk 3 gant ur blokad greunwin en argant skoret en aour ; ouzh konk 4 gant ur flourdilizenn he zroad bouedek en glazur.
1953
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1953
Rouelazh
Ur rouelazh pe ul lazh-roue a ra an den a lazh ur roue.
334
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Meurzh
Akropol Aten
Akropolis Aten eo an akropolis (pe akropol) brudetañ er bed. Lec'h uhelañ kêr Aten eo, anezhañ ur roc'h plaen a sav 150 m uheloc'h eget ar mor, hag eno emañ ar savadurioù ha monumantoù pouezusañ savet en Henamzer. Akropoloù (pe akropoleis hervez ar gregach) a oa ivez e kêrioù arall en Hellaz, met alies e lavarer an Akropol hep mui d'ober anv eus hini Aten. Kekropia a veze graet anezhañ ivez, war-lerc'h Kekrops, an den-naer a oa kentañ roue Aten hervez ar vojenn.
Loa
Istor
E Roma gozh e oa anavezet al loa vras hag al loa vihan. E latin e veze lavaret cochlearium, ger deuet eus cochlea, "maligorn", met n'ouzer ket ha kregen maligorned implijet evel loaioù e oant pe loaioù da zebriñ maligorned.
Agustín Fernández Paz
Liammoù diavaez
-
648
Diwar-benn ar bloavezh 648 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Zorah
Zorah zo un anv-lec'h hag anv-badez.
Kaoteriad
Ar gaoteriad (diwar ar ger kaoter) zo ur seurt keusteurenn, a gaver e Su Breizh, gant pesked ha kranked a bep seurt, legumaj (ognon, karotez, kignon) ha temzoù. "Brittany Fish Stew" a vez graet eus ar meuz-se gant ar saoznegerien. Damheñvel ouzh zarzuela ar Broioù Katalan eo.
Gwin gwenn sec'h a ya mat ganti, evel ar Muskadig ha Gros-plant a vro Naoned.
Yezhoù afrikat-hag-aziat direnk
N'eus nemet ur yezh er bloc'had-mañ komzet en Etiopia:
Biraleg
War-nes mervel emañ ar yezh-se.
Embannadurioù Al Liamm
E 1999 e oa bet adkemeret gant An Here. Pan eas An Here d'ar strad e 2001 e voe adstaget ouzh ar gelaouenn.
Embannadurioù
E-touez ar skrivagnerien vrudetañ:
Wolaiteg
Ur yezh omotek eus is-skourr yezhoù ometoek ar c'hreiz eo ar wolayteg (wolaytta, wel(l)amo, wolataita, borodda, uba pe ometo) komzet gant 1.231.673 a dud evel yezh kentañ ha gant 89.801 den evel eil yezh e Wolaytta en Etiopia (1998).
Ur rannyezh ez eus :
Piauí
Piauí zo unan eus 26 stad Brazil, er rannvro Nordeste. 252.378 km² eo ar gorread anezhañ, brasoc'hik eget ar Rouantelezh-Unanet. Teresina eo ar gêr-benn.
Stêr Aon
Adstêrioù
En tu kleiz
ISKCON (Hare Krishna)
Anv ofisiel ar strollad-mañ eo Kevredigezh Etrebroadel evit Anaoudegezh Krichna (saozneg International Society for Krishna Consciousness (ISKCON)), met peurliesañ e vez graet ar re Hare Krichna oute gant an dud.
Seizh pal ISKCON
Daoust ma m'eo aet ISKCON mui-ouzh-mui war hent ar c'hornaouekaat, an holl izili a dremen hep debriñ kig, hep ober gant ar c'hoarioù arc'hant, hep evañ alkool pe c'hoazh tamm dramm ebet hag ivez hep kaout darempredoù revel nemet e vefe evit genel bugale gant ur c'houblad dimezet.
Kudennoù diabarzh war-lerc'h marv Prabhupada
Goude marv Prabhupada ez eo bet kemmet meur a gredenn ivez.
Kudennoù diavaez
Ar skandaloù braña a dennas d'an doare ma oa bet mac'homet bugale eus skolioù an aozadur gant pennoù ISKCON, dreist-holl gwalloberioù revel, bet anavezet ez-forna gant ISKCON e 1998.
Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg
Prizioù 2012
Roet eo bet ar prizioù e Roazhon d'ar 28 a viz Genver 2012.
Republik Alba
Banniel
Gant Juan Antonio Ranza e voe treset banniel ar republik-se hag a zo e livioù
649
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 649
Lucca
Lucca zo ur gêr hag ur porzh e Toskana, en Italia, war lez ar Mor Kreizdouar, ha pennlec'h proviñs Lucca.
Impalaeriezh trevadennel Spagn
Deroù
Kristol Goulm, goude ma oa bet distaolet e ginnig gant roue Portugal, a voe degemeret mat e servij gant ar rouanez Izabel Kastilha hag ar roue Ferdinant Aragon. Asantiñ a rejont arc’hantañ beaj ar moraer eus Genova a glaskfe tizhout an Indez hag o zeñzorioù, en ur vont war-zu ar c’hornôg. E miz Here 1492 e voe tizhet gant Kristof Goulm enez San Salvador (en enezeg Bahamas), ha goude-se e voe diazezet gantañ an drevadenn spagnol gentañ en Amerika war enez Hispaniola. Graet e voe anezhañ "besroue an Indez" (1493-1500) gant rouaned Spagn. Hogen drastus e voe e zoare da ren an Indez, ken evit an drevadennerien aet d’an enez, ken evit annezidi gentañ Hispaniola a yeas o niver d’an traoñ buan. E-kerzh e deir beaj all e voe ergerzhet gant Koulm an inizi Antilhez hag aodoù Kreizamerika. Met un den all eus Genova, Amerigo Vespucci, an hini a roas e anv d’ar c’hevandir nevez-kavet, Amerika, goude e veajoù etre 1499 ha 1504. Er e voe ergerzhet douaroù e-leizh gant ar Spagnoled : adalek Kalifornia ha Florida betek Douar an Tan, hag er Meurvor Habask, betek an inizi Filipinez hag an inizi Salomon. Gant ar pab e 1493 ha gant Emglev Tordesillas e 1494 e voe kompezet an tabut a save etre Spagn ha Portugal, ha rannet e voe ar bed etre div lodenn : an hanter a c’hallje bezañ trevadennet gant Portugal (Afrika, Azia) hag an hanter all gant Spagn (Amerika, nemet Brazil ma oa douaret Portugaliz dija, hag an tammoù reterañ eus Azia).
Ar g-Conquistadored
Conquistadored (da lavarout eo « alouberien », e spagnoleg) a reer eus ar Spagnoled aet da aloubiñ douaroù nevez Amerika. E 1511 e oa bet aloubet an inizi brasañ, an Antilhez Bras (Kuba, Hispaniola, Puerto Rico). Tudjentil a renk izel e oant, ha gant ar mojennoù a veze kontet diwar-benn an Eldorado, ar vro varzhus leun a aour a oa en tu all d’ar mor, e oant broudet da guitaat Kastillha da vont d’an « Douar Nevez », da redek an avantur. Gant Hernán Cortés, hag un nebeud kantadoù a dud war e lerc’h, e voe aloubet Mec'hiko diwar-goust an Azteked e 1519-1521 ; Francisco Pizarro, eñ, a lakaas e grabanoù war Perou, diwar-goust an Inkaed e 1532-1534. Dre ma oa armoù dreist gant ar Spagnoled, ha dre ma oa rannet an Amerindianed e voe aloubet kement a zouaroù ken buan-se. Ur wech staliet mat en Amerika ez eas ar Spagnoled da drevadenniñ an inizi Filipinez, en tu all d’ar Meurvor Habask er bloavezhioù 1560 ; ha neuze e chomjont a-sav war harzoù Impalaeriezh trevadennel Portugal, evel ma oa bet rakwelet gant Emglev Tordesillas e 1494.
An Amerindianed
Daoust ma ne veze ket graet gwall vrav d’an Amerindianed na d’ar re Zu, e teuas Amerika latin, ha dreist-holl Brazil, da vezañ ur skouer dibar eus ur gevredigezh hiron.
Diskar an impalaeriezh
Kregiñ a reas galloud trevadennel Spagn da vont war ziskar er, daoust (pe abalamour) ma kresk poblañs an trevadennoù. An aour kaset da Spagn a veze dispignet buan evit paeañ dleoù d’ar vankerien a Alamagn pe Italia. Hag e-keit-se e kolle Spagn lod eus he zud a yae da redek bro en tu all d’ar mor. Gant ar brezelioù en Europa (Brezel ar Pevar-Ugent Vloaz, Brezel Tregont Vloaz) e voe dispignet nerzh hag arc’hant Spagn.
Arzourien an Azginivelezh italian
Z
B Antonio Badile Cesare Baglioni Giovanni Balducci Matteo Balducci Federico Barocci Fra Bartolomeo Bartolomeo Montagna Jacopo Bassano Domenico Beccafumi Francesco Beccaruzzi Giovanni Bellini (pittore) Ambrogio Benzone Bergognone Pietro Bernini Giovanni Francesco Bezzi Francesco Bissolo Giovanni Bizzelli Boccaccio Boccaccino Camillo Boccaccino Paris Bordone Orazio Borgianni Andrea Boscoli Raffaello Botticini Franceschino Boxilio Bramantino Ludovico Brea
Giovanni Filippo Criscuolo Girolamo Curti D Ambrosino da Tormoli Liberale da Verona Girolamo dai Libri Felice Damiani Daniele da Volterra Antonio Danti Sigismondo de Magistris Simone De Magistris Giulio De Rossi Orazio De Rossi Raffaello De Rossi Raffaellino del Colle Iacopino del Conte Giovanni del Giglio Nicolò dell'Abate Stefano Dell'Arzere Giovan Battista della Cerva Giovanni Francesco Di Palma
Rugby strobet
Ur sport hengounel a Vreizh eo ar Rugby Strobet. ha c'hoariet abaoe e Lok-Maze (an Drenneg, Penn-ar-Bed) e-pad "Gouel Lok-Maze".
Reolennoù
Daou skipailh 5 c'hoarier a zo war an dachenn, merc'hed ha paotred mesket. Staget eo o zreid (da vezañ strobet). Ar pal eo lakaat ar volotenn rugby er poulloù-dour, e-giz er Rugby. 2 boent a gont ur pal lakaet gant ur plac'h.
1966
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1966
Zalophus
Zalophus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.
Zwolle
thumb Zwolle zo ur gêr eus reter an Izelvroioù ; kêr-benn proviñs Overijssel eo. Enni ez eus 114 544 a annezidi (2007), war ur gorread 111,33 km2. Emañ war ribloù ar stêrioù IJssel ha Zwarte Water.
Lincolnshire
Abaoe ar 1añ Ebrel 1996 ez eo Biz Lincolnshire (9) ha Norzh Lincolnshire (8) Amaezherezhioù unvan, daoust dezho bezañ e kontelezh lidel Lincolnshire.
Arondisamant Liège
Istor
Bodet e voe kantonioù Dalhem, Fléron, Glons, Herve, Hollogne-aux-Pierres, Liège, Louveigné, Seraing ha Waremme en Arondisamant Liège.
Kazh loupard
A-vent eo gant ur c'hazh doñv. Diforc'hioù rannvroel bras a zo avat. En Indonezia e vuzuilh war-dro 45 cm gant ul lost 20 cm tra ma vuzuilh 60 cm e rannvro an Amour. E vlevenn vrizhellet zo melen gant spesadoù ar su, met da wenn-arc'hant ez a gant spesadoù an norzh. E vruched ha lodenn izelañ e benn zo gwenn.
Morleon Japan
Betek 2003 e veze rummataet evel un isspesad da Zalophus californianus.
1950
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1950
Morleon Galápagos
Rummataet e c'hell bezañ ivez evel un isspesad da Zalophus californianus.
Vigell
Vigelloù ar merc'hed
En oad kaezour e krog buhez strujus ar maouezed. Neuze e teu a bep vigell ur viell dre bep maread 28 deiz (mareadoù viellañ). Ret e vez d'ar vielloù reuziñ un tamm lec'h evit mont e-barzh trompilhoù Falloppio ha mont war-bouez etrezek ar gouhin.
Jafrez II (dug Breizh)
Jafrez II Plantagenet (1158 - 1186) a oa Dug Breizh.
Barbaregneg
Ur yezh varv an hini eo, bet komzet gwechall war ribloù su Kalifornia er Stadoù-Unanet.
339
Bloavezh boutin, o kregiñ ha hoc'h echuiñ gant ul Lun
Ventouregneg
Ur yezh tchoumachek eo ar ventouregneg (saozneg: Ventureño).
Papaseneg
Ur yezh gant tonennoù an hini eo.
340
Bloavezh bizeost o kregiñ gant ur Meurzh hag hoc'h echuiñ gant ur Merc'her
Pourisimegneg
Ur yezh tchoumachek eo ar pourisimegneg (saozneg: Purisimeño).
Hébuterne
kantved
Brezel-bed kentañ:
Puig-Rusia
Annez hag issepsadoù
Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Yezhoù baiek
Ur skourr eus ar yezhoù tibetek-burmek eo ar yezhoù baiek, komzet e gwalarn Sina, ennañ ur yezh nemetken:
16 Kerzu
Ganedigezhioù
thumb|right|150px|Jane Austen
Istor ar rock 'n' roll
Ar bloavezhioù 1970
Awenet gant Elvis, e teuas The Rolling Stones da vezañ unan eus marvailhoù ar rock. Strolladoù all, evel The Who pe The Kinks a zispakas ur sonerezh mod ha The Animals ha The Yarbirds o deus ijinet ur blues rock saoz. Pinvidigezh soner an eil hanter eus en 20vet kantved he deus en em forset er bed a-bezh gant nerzh an talant saoz. Mard eo Elvis diazezer ar rock ha The Beatles diazezerien ar pop, eo chomet ar rock atav kanet e saozneg (The Stooges, Pixies, Nirvana, Sonic Youth...) Deuet eo Bob Dylan da vezañ kaner klemm ar rock. Ar bloaz war-lerc'h eo deuet ar rock da vezañ un doare da c'houlenn e frankiz. Strolladoù o deus c'hoariet ur roll pouezus e-pas ar prantad "hippie" : Jimi Hendrix, The Doors, Led Zeppelin.
D'ar 4 a viz Even 1979 e Manchester, avat, e voe ganet da vat ar rock. Reiña reas The Sex Pistols ur sonadeg dirak rummad kentañ ar rock, gant God Save the Queen. New York Dolls, Ramones ha The Clash o deus bet ivez o flas e-barzh an istor, en ur gemer plas e New York, er CBGB. Buan eo deuet ar mellad rock da vezañ elbiker gant kanaouennoù evel "Anarchy in the UK" hag ar c'hentañ kemenn deuet er-maez eo : "N'eus ket ezhomm da c'houzout ober sonerezh evit bezañ punk".
Ar bloavezhioù 1990
E-pad ar bloavezhioù 1990 e voe brudet Blur pe Oasis gant o sonerezh pop. Depeche Mode, Human League hag Eurythmics o deus ijinet ur stil farlotet hag a-zoare. Evit ar rock gall e chom dedennus Telephone, Indochine, Trust, Noir Désir.
Festina lente
Ti
Un ti anvet Festina lente zo e Krakow, e Pologn.
Jörg Haider
Ideologiezh
War a seblant ne oa ket a ideologiezh eeun da Haider. Meskañ a rae elemantoù broadelour, sokialour, frankizour, pro-arabek, pro-italian, enep-slovenek hag enep-amerikan, met cheñchet en doa e savboenchoù politikel gwech ha gwech all. Sklaer eo avat e oa bet levezonet gant ideologiezh e dud hag a oa nazied penn-kil-ha-troad.
1318
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1318
Canna
Canna zo un anv-lec'h, hag un anv-den.
Anv-den
Ur santez eus Kembre, Canna, a gaver hec'h anv e Kerdiz e-barzh al lec'hanvioù
George Walker Bush
Dilennet eo bet gouarnour stad Texas etre 1994 ha 1998 hag etre 1998 ha 2000, a-raok dont da vezañ ar 43 prezidant amerikan. Merket eo bet e respet prezidant gant gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001 ha gant Eil Brezel Irak.
Canaigh
.
1240
Diwar-benn bloavezh 1240 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Sivet-palmez Afrika
Sivet-palmez Afrika (Nandinia binotata) a zo ur bronneg kigdebrer bihan.
1319
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1319
Roll ar fizikourien
Fizikourien resevet Priz Nobel ar Fizik ganto
Sellet ivez ouzh roll loreidi priz Nobel ar fizik
Emgann Montenotte
E Cairo Montenotte, e-kichen Savona, en Italia, e voe faezhet soudarded aostrian ar jeneral Jean-Pierre de Beaulieu gant re Napoléon Bonaparte en emgann Montenotte d'an 12 a viz Ebrel 1796.
Hengoun
An hengoun (liester : hengounioù) a zo doareoù ober pe doareoù komz treuskaset a rumm da rumm en ur strollad tud evel ur bobl pe ur renkad kevredigezhel. Termenet e vez a-wechoù evel ar pezh a vez kelennet d'ar yaouankiz gant an dud koshañ. Peurliesañ e vez intentet e vez treuzkaset an hengoun dre ar gomz hag ar skouer ha pa vefe traoù hengounel zo treuzskrivet ha treuskaset dre ar skridoù. Dre vras e kaver anaoudegezhioù en hengounioù, da lavaret eo elfenn ditour. Hervez armezhourien zo (Friedrich Hayek ha Thomas Sowell) ez a un dalvoudegezh armerzhel gant heuliañ an hengounioù : pa vezont komprenet gant ar gempredidi e c'hellont lakaat anezho da esper an amzer.
Gerdarzh
Savet eo bet hengoun diwar an anv-gwan hen ha ne vez ket mui kavet nemet e-barzh ar gerioù kevrennek a dalvez kement ha kozh ha koun (kemmadur goude hen).
Gouel (bageal)
Tost d'an avel
Evit gwellaat kurioù ar bagoù, savourien ar bagoù redadeg o deus graet gant stumm ar wern (krommañ, gwern askell) evit gwellaat c'hoazh an deveradennoù.
Ville palladiane
Ar Ville palladiane zo palezioù savet e Veneto, en Italia, gant an tisavour Andrea Palladio, er XVIvet kantved, ha darn anezho zo dindan gwarez an UNESCO. E proviñs Vicenza emañ an darn vrasañ anezho.
Ar Ville gwarezet
24 zo anezho:
Dreolan Formoza
An dreolan Formoza pe dreolan Taiwan a zo un evn amprevanetaer brosezat e Taiwan. Regulus goodfellowi eo e anv skiantel.
Gouel (bageal)
Ar ouel a drederenn
Ar ouel-se n'eo ket rez diouzh ar ouel garrez met he deus kasadennoù gwellaet. Anavezet eo en 19vet kd hag e penn kentañ an 20vet kantved dreist holl e Breizh, gant ar bigi pesketa evel ar « sinago » er Mor-bihan pe ar chalouper sardineta.
Ar ouel livard
Ar ouel livard anvet ivez balestron he deus ur spar o tont eus ar wern betek penn uhelañ al lienn. Ar sistem-se a laka al lienn d'en em stennañ. A-raok e veze implijet dreist-holl war ar stêrioù-meur peogwir e oa mat evit ar bigi a c'helle rabatiñ pe dennañ ar wern evel ar c'hobarioù. Azalek 1947 edo war an optimistoù,
Vande (departamant)
Ar Vande (Vendée e galleg hag ent-ofisiel) a zo abaoe 1790, un departamant gall, e kornôg Bro-C'hall, er c'hreisteiz da Vreizh, sko ouzh Bro-Naoned.
Kaden
Kaden a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Kistreberzh e departamant ar Mor-Bihan.
Yezhoù muskogeek
Verboù
Merket e vez ar c'hentañ hag an eil gourioù ha diverk eo an trede gourioù.
Lionel Buannic
Liammou
Lec'hienn LB Groupe Lec'hienn Brezhoweb
Northamptonshire
Ur gontelezh eus Bro-Saoz eo Northamptonshire. Lodennek e rannvro Reter Midlands eo. Northampton eo e benngêr.
Zakynthos
Zakynthos (Ζάκυνθος e gresianeg, Hyrie en Henamzer, anvet Zante a-wechoù, anv a orin eus Venezia pa oa stag outi) zo unan eus an Inizi Ionian. An trede brasañ anezho eo, gant ur gorread a 405,55 km². 40 759 a dud oa o chom enni e 2011, ha Zakynthos (C'hora) eo ar pennlec'h. 756 m eo an dosenn uhelañ.
Orest Miller
Orest Fyodorovitch Miller (Оре́ст Фёдорович Ми́ллер) (4 Eost 1833 - 1 Mezheven 1889) a oa ur folklorour rus ha kelenner lennegezh rusek, a orin alaman. Skrivet en deus "Илья Муромец и богатырство киевское" ("Ilya Muromets ha bogatyred Kiev").
Dreolan kabell ruz
Rummatadur
Renket e veze er genad Regulus kent.
Chieti
Chieti a zo ur gêr e bro Italia, kêrbenn proviñs Chieti, e rannvro Abruz.
Luskad Krouiñ
Luskad Krouiñ (saozneg: "Creativity Movement") a zo anezhañ un aozadur relijiel diazezet war ar ouennelouriezh hag an enepyuzevegezh. Savet e oa bet a-ratozh-kaer evel ar relijion nemeti evit "Ar Re Wenn".
Feulster gant izili al luskad
Daoust ha ma vez disklêriet ez-ofisiel n'eun deus deus netra da welet gant ar feulster nag e sav a-du gantañ, e gwirionez meur a taol feuls ez eus bet kaset da benn gant izili al Luskad, ha gant pennoù ar strollad zoken.
Bredual
Istor
Bredual e oa trev Morzhell.
Konan Iañ
E vuhez
Goude kaout an dizober eus Wicohen a oa arc'heskob Dol hag en devoa lakaet e dad da blegañ d'e aotrouniezh, ez eas Konan da lakaat e grabanoù war Bro-Ereg gant skoazell Orskand a oa eskob Gwened (970-992).
Seoul
Lec'hiañ
Emañ Seoul e gwalarn Korea ar Su, war ar Stêr-Han, 45 km hepken diouzh ar zonenn divouleret a zo etre Korea an Norzh ha Korea ar Su hag a dalvez da harzoù etrezo.
Unanennoù diazez ar sistem etrebroadel
An unanennoù amañ da heul eo ar re ziazez a zo deveret an holl re all diouto. Dizepant ez int ent mentel, nemet ar c'handela a zo bet adtermenet diwar an unanennoù SI diazez all. Daoust da se eo chomet un unanenn ziazez evit abegoù istorel.
Yezhoù kouchitek ar reter
Un is-skourr eus ar yezhoù kouchitek eo yezhoù kouchitek ar reter, ennañ 34 yezh komzet e Somalia, Etiopia ha Kenya.
Lizmerzher
Lizmerzher a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Kistreberzh e departamant ar Mor-Bihan.
Hlodwig Iañ
C'hlodwig, pe Hlodwig (war-dro 466 – 27 a viz Du 511), a oa roue ar Franked Salian, war-lerc'h e dad Childerig Iañ, war-dro 480 goude Jezuz-Krist, en ur vro er c'hornôg d'ar stêr Roen, en-dro da gêr Tournai. Eñ eo ar roue frank kentañ a unvanas ar meuriadoù frank en-dro dezhañ. Dont a reas a-benn da astenn e veli war an darn vuiañ eus Galia. Gwelet e vez gant an istor ofisiel gall evel kentañ roue Bro-C'hall. Dont a reas e anv da vezañ skrivet Louis e galleg ha Loeiz e brezhoneg.
Dimeziñ ha bugale
Gant ur vaouez dianv :
Kernow Gledh
Krouet d'ar 1añ a viz Ebrel 1974 ez eas da get d'ar 1añ a viz Ebrel 2009, kendeuzet ma voe, evel Distrigoù all Kernev-Veur, gant ar C'huzul-Kontelezh da sevel a-gevret hiviziken Kuzul Kernev-Veur.
Ivetig an Dred-Kervella
Skrivañ e brezhoneg
N'he doa ket bet soñjet skrivañ drezi hec'h-unan, met dre ma oa brezhonegerez a-vihanik e oa bet goulennet ganti mont d'ober kaozeadennoù e Kamp Etrekeltiek ar Vrezhonegerien (KEAV), ur c'hamp a vez anezhañ c'hoazh bep bloaz hag a zegemer bep hañv studierien war ar brezhoneg c'hoant ganto en em soubañ er yezh. Goude ar brezel, e oa an tier-embann evel Barr-Heol hag Al Liamm o klask lakaat merc'hed da skrivañ. Setu m'he deus lakaet he c'haozeadennoù dre skrid. Skignet int bet ivez war Radio Kimerc'h, renet gant Charlez ar Gall.
Familh
Desket ganti brezhoneg er gêr gant he zud, ez eo Ivetig an Dred merc'h henañ ur familh a seizh bugel. Marc'hadour krec'hen a oa he zad. E 1947 e timezas gant Frañsez Kervella, skrivagner ha yezhadurour brudet ar brezhoneg, anvet ivez dre an anv-pluenn Kenan Kongar. Asambles o deus strivet da gas war-raok ar brezhoneg. Pevar bugel o deus bet asambles, Riwanon, hag a ra war-dro Skol Ober ha bet roet dezhi Kolier an Erminig e 1994, Divi, a ra war-dro an embann brezhonek evit Kuzul ar Brezhoneg a vod meur a di-embann brezhonek, un eil merc'h, Annaig hag a ra war-dro abadennoù brezhonek war Frañs3 hag Erwan, he mab henañ, treser fent ha barzh, bet ivez unan eus skolaerien gentañ Diwan, marvet e 1984 en e bemp bloaz ha tregont.
Soñjoù
Hervez testeni Daniel Giraudon ez eus eus Ivetig an Dred ur vaouez eürus ha leun a startijenn, a vousc'hoarzh kalz hag a lavar he soñj, hag a vez prest dalc'hmat da reiñ sikour d'ar re a zeu da welout anezhi evit he gouiziegezh.
Yezhoù yuzev-romanek
Ar yezhoù yuzev-romanek eo ar yezhoù deveret eus yezhoù romanek komzet gant kumuniezhioù Yuzevien ha bet kemmet kement ganto m'int deuet da vezañ gwir yezhoù anavezet evel-se. Mont a reont d'ober ur skourr eus ar yezhoù yuzevek.
Stad a-vremañ
Ladinoeg a vez komzet gant ar pezh a chom eus kumuniezhioù Sefaraded ar Maghreb e Norzhafrika hag er Reter-nesañ, dreist-holl e Turkia gant da nebeutañ 150 000 a dud, divyezhegerien anezho-holl da nebeutañ koulz lavaret.
Elektra
Tud a vremañ
Carmen Electra|thumb|180px|right
Mestre (Venezia)
Mestre zo ul lodenn eus kumun Venezia hag ur gêr en Italia e proviٌٌٌñsٌٌٌٌ Venezia ha rannvro Veneto.
Arondisamant Verviers
Arondisamant Verviers a zo unan eus ar pevar arondisamant a zo e Proviñs Liège e Belgia.
Kazh gouez
Ar c'hazh gouez (Felis silvestris) a zo ur bronneg hag a vev en Afrika hag Eurazia.
Flouperig hantergolierek
Annez
Bevañ a ra al labous er c'hoadegi meneziek ar Balkanioù da walarn Iran.
Malaka
Malaka (Jawi: ملاك; malayeg: Melaka), lesanvet The Historical State (Malayeg: Negeri Bersejarah) pe ar Stad Hang Tuah (Malayeg : Negeri Hang Tuah), eo an trede stad vihanañ eus Malaysia, goude Perlis ha Penang. Emañ e su ledenez Malaysia, war aodoù Strizh-mor Malaka. En e gichen emañ Negeri Sembilan en norzh ha stad Johor er reter. Bandaraya Melaka (Malacca City) eo ar gêr-benn.
1941
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1941
Àird nam Murchan
thumb|Adal [[Eilean Chaluim Chille war-du Àird nam Murchan.]] thumb| Àird nam Murchan gwelet eus an oabl. thumb|240px|right|Panelloù divyezhek en Àird nam Murchan. Àird nam Murchan (Ardnamurchan e saozneg), zo ul ledenez e Loch Abar, en Uheldirioù Bro-Skos, brudet dre ma'z eo ul lec'h sioul ha disaotr. Talvezout a ra an anv kement ha "roz ar morioù bras", "beg-douar ar morioù bras".
Kaouenn.net
Istor
E miz Mae 2006, e voe kaset gant Kaouenn un teuliad kinnig d'ar c'h-Comité Technique Régional ha d'ar Conseil Supérieur de l'Audiovisuel (CSA) evit kaout ur frekañsenn evit Kaouenn FM, raktres skingomz brezhonek Bro-Dreger. D'an 18 a viz Du 2006 e voe nac'het ar goulenn gant ar CSA.
Yezhoù oromoek
Un is-skourr eus yezhoù kouchitek ar reter eo ar yezhoù oromoek, ennañ 6 Yezh komzet en Etiopia ha Kenya:
Malañseg
Malañseg zo ur gumun e Breizh e Kanton Kistreberzh e departamant ar Mor-Bihan.
Pierre Matisse
E dad a livas un nebeud poltredoù anezhañ ha Joan Miró a zedias ul livadenn dezhañ : « Da Pierre Matisse, treizher entanet. » Balthus ivez a reas ur poltred anezhañ e 1938 (New York, The Metropolitan Museum of Art).
Gamaleg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù kamek eo ar gamaleg (gamale pe kham, gamale) komzet gant tro-dro da 10.000 den (1988) e Nepal.
Lizherennegoù jorjiek
Ne ra diforc'h ebet etre al lizherennoù bras hag ar re vihan. Klasket zo bet, koulskoude, implijout un doare skritur koshoc'h anvet asomtavrouli da dalvezout da lizherennoù bras: