cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ystrad Tywi
Rannoù
E deroù an VIIIvet kantved e oa ur rann eus rouantelezh Dyfed. Met e 730, pe seik, e tiframmas Seisyll ap Clydog, roue Ceredigion, Ystrad Tywi digant Rhain ap Cadwgan, roue Dyfed, ha staget e voe gantañ ouzh Ceredigion. Neuze e voe anvet Seisyllwg ar rouantelezh nevez kresket. E 894 e voe aloubet ar vro gant Anarawd Gwynedd hag ar roue saoz Alfred Meur, met divarrek e voent d'he mirout. E 920 e voe unanet Seisyllwg ha Dyfed gant Hywel Dda da sevel Deheubarth.
1160
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1160
Kavan-tour
Doareoù pennañ
War-dro 32 cm eo ment krenn al labous. Bihanoc'h eget ar vran zu hag ar frav du eo, ha gris eo e gilpenn. Un arliv rous zo da stuc'h ar re vihan.
Bloavezhioù 1990
Sonerezh
Dont a ra war wel al luskad grunge, kaset war-raok gant strolladoù evel Nirvana, Soundgarden pe Pearl Jam
James Ellroy
Levezonet eo e skridoù gant marv e vamm, muntret e 1958.
Elisabeth Charlotte von der Pfalz, La Palatine
He dimeziñ
Dimezet e voe d'an 19 a viz Du 1671 e Châlons-en-Champagne da Fulup Iañ Orleañs (1640-1701), breur d'ar roue gall Loeiz XIV.
Troet e oa he gwaz gant ar baotred, met dont a reas a-benn d'ober tri bugel dezhi.
Souloungeg
Ar souloungeg (sulung pe puroik) a zo ur yezh ha n'ouzer ket mat pelec'h he renkañ. Marteze eo kho-bwa, pe aostroaziatek, pe neuze eo unan digenvez-kaer. Komzet e vez e stad Arunachal Pradesh en India hag ivez e xian Lhünzê e Tibet. Komzet e vez gant ur 5 000 den bennak.
Midjoueg
Gwelet ivez
Miju-Mishmish 格曼语
Perwenan
Ardamezioù
"Geotet, e deir gebrenn en gul, eilet gant teir gwenanenn en aour; e gab en erminoù"
An iliz katolik er bourk.
Diavez
Medemblik
thumb|right|180px|Lec'hiadur Medemblik thumb|right|120px|Banniel Medemblik thumb|right|80px|Ardamez Medemblik thumb|right|180px|Krugell an oadoù (01/01/2008) Medemblik (distagañ : ) a zo ur gumun e proviñs Noord-Holland, e rannvro West-Friesland, en Izelvroioù. 179,00 km² eo gorread Medemblik, ha d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 27 213 annezad enni. Lakaet e voe da gêr e 1289. Er bloavezhioù 1500 e oa ur c'hastell eno, met distrujet e voe gant an Arumer Zwarte Hoop kaset gant Pier Gerlofs Donia ha Wijard Jelckama. thumb|right|180px|Medemblik D'ar 1añ a viz Genver 2007 e voe kendeuzet Medemblik gant Noorder-Koggenland ha Wognum, ha dalc'het e voe anv Medemblik, daoust ma oa ar gumun vihanañ eus an teir anezho a-fet poblañs.
Bois-Grenier
Bered ar C'hommonwealth:Y Farm Military Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. An 3 soudard eus Afrika ar Su a oa eus ar 1st Cape Coloured Labour Regiment, fuzuilhet int bet evit muntr.
Nicolas Escudé
Tagour anezhañ ez a gant ar servij-bole.
Alt Clut
Evit Dumbarton a zo saoznekadur an anv gouezelek Dùn Breatainn, da lavarout eo torgenn ar Vrezhoned. Hiziv e vez lavaret Dumbarton Castle pe Dumbarton Rock eus kreñvlec'h Alt Clut, ur c'hastell all, savet diwezhatoc'h, hag a chom dismantroù anezhañ a-us da gêr Dumbarton.
Istor
Moarvat ec'h echuas amzer an dizalc'hted gant marv Owen Voal, pa grogas tierniezh Kenneth mac Alpin da ren er c'hornad.
Caspar David Friedrich
E Dresden
E 1798 ez eas d'en em staliañ e Dresden, kêr-benn Sachsen, hag eno e voe ezel eus ur c'helc'h arzourien ha skrivagnerien levezonet gant ar romantelezh. Eno ivez edo Ludwig Tieck (1773-1853) o chom, hag eno ivez eo bet Goethe, August Wilhelm Schlegel (1767-1875) hag e vreur Friedrich Schlegel (1772-1829), Johann Gottlieb Fichte (1762-1814), Friedrich Wilhelm Joseph Schelling (1775-1854) ha Novalis (1772-1801) o chom. En e dresadennoù kentañ e weler dodennoù a gaver en-dro en e oberenn : traezhennoù meinek, plaenennoù ha lanneier, menezioù difin ha gwez o sevel war-du an oabl. E 1807 e krogas da eoullivañ. Heverk eo e zoare er Groaz war ar menez (1808, Staatliche Kunstsammlungen, Dresden). Pellaat a reas diouzh an arouezierezh relijiel ordinal evit livañ ar maezioù ; ar C'hrist war ar groaz a weler eus diadreñv, an heol o vont da guzh a-drek ar menezioù.
Geek
Ar skouer brudetañ eus ar geek eo hini an den yaouank (pe chomet yaouank a spered) a zo plijet gant ar skiantoù, an teknologiezhioù nevez hag ar c'hourharozed. Brasaet eo ar skouer muioc'h-mui war ar c'hoarioù-video (dreist-holl an MMORPG, er c'hoarioù perzh hag e bed al levrioù pe ar filmoù fantasy.
Orin an anv
E Tennessee Waltz gant Nic Franton e lavar an haroz, o komz eus Albert Einstein : Look at this guy's hair, what a geek ! ("Sell ouzh blev an den-mañ, pebezh geek !").
Ar geeks hiziv an deiz
En deskrivadur-mañ e c'hell ar stlenneg bezañ lakaet d'ur bed ijinet penn-da-benn, ma kav lod geeks un doare da dec'hel diouzh ar bed diavaez, an aliesañ e domani ar c'hrouadur dre urzhiataer (programmiñ, graferezh...)
Dudioù geek
Alies e vez ar geeks o tec'hel d'un hollved ha d'un dudi resis. Un dudi a c'hell bezañ anvet evel geek ma 'z eo liammet ouzh an teknologiezhioù nevez pe ar skiant-faltazi.
Julien Escudé
Difenner war an eskell eo.
Kiwix
Kiwix a zo ur meziant a ro tro d'an dud da bellgargañ Wikipedia hep ar skeudennoù, ha da lenn ar pennadoù hep mont war internet.
Blairville
Blairville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
1162
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1162
Amfipolis
Orin ar geoded
A-hed an kantved kent JK edo Aten o klask astenn he beli war Trakia, ur vro a-bouez dezhi abalamour d'an danvezioù krai a oa enni, ar metaloù (aour hag arc'hant) eus Menez Pangea, ar c'hoad da sevel listri, hag abalamour ma oa war an hent war-du an Hellespontos hag ar Mor Du e teue drezañ ed eus bro ar Skited.
Gerdarzh
Amfipolis, pe « en-dro da gêr », zo bet kaoz vras diwar-benn hec'h anv gant ar c'heriadurourien, en desped d'an displegadurioù sklaer roet gant Toukidides (IV.102.3): en un notenn eus ar Souda (a gaver ivez e Leksikon Photius) e lenner un ali all diwar un displegadur bet roet da gentañ, hervez Harpokration, gant Marsyas Pella (FGrH 135/6), ha gouez dezhañ e vije bet kalz a dud o chom en-dro da gêr.
Artzentales
Artzentales  zo ur gumun eus kornôg Bizkaia en Euskal Herria.
Istor ar Sinema
Ragistor ar Sinema
N'eus ket bet kaoz eus an arz sinema a-raok an XXvet kantved, met, kavet e vez c'hoazh hiziv an deiz roudoù o tiskouez en deus a-viskoazh klasket mab-den da riellañ red an amzer. Da skouer, kavet e vez c'hoazh livadurioù eus ar ragistor war vogerioù ar mougevioù. Implijet e veze d'ar mare-se glaou koad pe livaj plant gant mab-den a-benn skeudenniñ ar chaseal, pe c'hoazh buhez al loened. An Ejiptianed, a gonte o istorioù war papyrus pe ivez war vogerioù. Ur skiant ampart deus al leurenniñ o doa dija, ha tennañ a raent gounit d'eus ar varregezh-se evit kontañ buhez ur roue, ar marv, pe c'hoazh ar vuhez pemdeziek.
Ar fiñvskeudennaouer : pennvad ar sinema
Da heul pennvad ar fiñskeudennaouer, ur bern a salioù sinema a ziwan e-pep-lec'h en Europa : d'ar 25 a viz geñver 1896 ar sal kentañ a zigor e dorioù e Lyon, d'ar c'houde e Londrez, e Bourdel, e Brusel pe c'hoazh e Berlin d'an 30 a viz ebrel 1896. Ar vrud-se a deu da vezañ bedel, met koulskoude en Amerika, un den implijet gant ar breudeur Lumière a vez arestet o filmañ ur brezel bouloù erc'h, war zigarez n'en doa ket ar gwirioù evit en ober. Ne c'helle ket ken neuze digas e Europa ar pezh en doa filmet.
Tregaranteg
Tregaranteg a zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Lesneven, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.
Leffrinkhoeke
kantved
Eil brezel-bed:
Anthisnes
Anavezet mat ar barrez gant ar festival keltiek, aozet bep daou vloaz, ar festival Anthinoises.
Robert Wiedemann Browning
Robert Wiedemann Barrett Browning lesanvet Pen Browning (9 a viz Meurzh 1849 e Firenze - 8 a viz Gouere 1912 en Asolo) a oa ul livour hag ur buruteller arzoù breizhveuriat, mab ar barzh ha skrivagner Robert Browning hag ar varzhez Elizabeth Barrett Browning. Diskouezet e voe e oberennoù e Londrez, er Royal Academy, er Grosvenor Gallery hag en Hanover Gallery.
Yeti
Enklaskoù DNA
E miz Here 2012 o deus disklêriet skiantourien eus Rusia hag o devoa studiet blev ur “yeti” kavet en ur c'hav e Kemerovo (Sibiria) e oa blev ur bronneg kar-tost d'an den (nebeutoc'h eget 1% a ziforc'h), kadarnaet eo bet an disoc'hoù gant skiantourien eus ar Stadoù-Unanet.
Marc'hvran
Boued
Hollzebrer eo ar spesad.
Peñse
Ar peñseoù e-keñver ar Gwir
Reolennoù pennañ gwir ar peñseoù a denn da berc'henniezh al listri war-nes mont da goll pe lezet da verdeiñ hep tud evit o leviañ.
Roll riezoù ar Bed
192 riez (pe stad dizalc'h), anavezet o dizalc'hded peurvuiañ
E Egipt - Emirelezhioù Arab Unanet - Ecuador - Eritrea - Estonia - Eswatini - Etiopia
F Fidji - Filipinez - Finland - Frañs
Y Yemen
The House of Love
Engouestlet e voent get ar label Fontana evit ur bern argant! Met àr-lerc'h un nebeud tonioù ha troioù fiskal e oa aet awen ar strollad da netra, hag e voe achu e 1991. Tenn e oa daet da vout an darempredoù etre izili ar strollad àr ar marc'had.... Ha drogaj ouzhpenn, tra ne oa ket evit gwellaat o stad.
Kalao kabell gwenn
Ar c'halao kabell gwenn a zo ur spesad kalaoed, Horizocerus albocristatus (Tropicranus albocristatus kent) an anv skiantel anezhañ.
Plistin
Melestradurezh
Meur a garter a zo e Plistin, en o zouez emañ dreist-holl reoù Sant-Rok, Sant-Jagu, Sant-Eflamm, Sant-Sebastian, Sant-C'haran, Toull ar C'hirri ha Porzh-Maeleg.
Antoon van Dyck
E vuhez
Antoon Van Dyck a oa mab ur gwerzher gwiad pinvidik. Merzet e voe e zonezon, hag eiler pennañ Pieter Paul Rubens e voe etre 1610 ha 1614. Livour emren e teuas da vezañ e 1615. E 1620 e reas e veaj kentañ da Vro-Saoz, met ne zeuas ket a-benn da vezañ kinniget da James Iañ a Vro-Saoz, ar roue. Pevar miz goude e tistroas da Flandrez. Goude-se ez eas da Italia, hag eno e studias e-pad c'hwec'h vloaz oberennoù arzourien evel Titian ha Paolo Veronese. Eno ivez e stagas gant al livañ poltredoù. E Genova en em stalias, hag er gêr-se e kinklas palezioù an noblañs gant taolennoù a denne d'ar relijion ha poltredoù hag a lakae war wel renk uhel an dud-se er gevredigezh. E 1627 e tistroas da Anvers hag eno e livas meur a bennoberenn. Charlez Iañ a Vro-Saoz a glevas kaoz eus e vrud, hag e c'halvas anezhañ da zont da Vro-Saoz. E 1632 e tistroas Van Dyck da Londrez, ha buan e reas berzh. Livañ a reas poltredoù ar roue, re Henrietta Anne Stuart, hag ivez poltredoù merc'h ar roue ha poltredoù meur a zen eus al lez. Emblotredoù ha potredoù e vestrez anvet Margaret Lemon a livas ivez. E dibenn e vuihez ne rae ken peurechuiñ taolennoù a oa bet savet gant e zeskibien diwar e zamdresadennoù.
Eur Zac'had Marvailhou
Eur Zac'had Marvailhou, pe Ur Sac'had Marvailhoù hervez doare ar brezhoneg a vremañ, zo un dastumad kontadennoù brezhonek skrivet gant Ivon Krog, ur skrivagner eus ar C'hab, embannet gant Buhez Breiz e 1924.
Jean-Marie Gustave Le Clézio
E vuhez
Mab Raoul Le Clézio (surjian diouzh e vicher) ha Simonne Le Clézio eo JMG Le Clézio. E familh, hag a oa a orin eus Breizh, a zivroas da enez Voris en kantved. E levr kentañ a skrivas da seizh vloaz, pa oa war vourzh ur vag hag a gase anezhañ, asambles gant e vamm, da Nigeria. Studiañ a reas e Nisa, ha goude bezañ kaset un nebeud bloavezhioù e Londrez hag e Bristol e teuas da vezañ kelenner er Stadoù-Unanet. E 1967 e reas e servij soudard e Thailand evel kenoberour, met buan e voe skarzhet goude bezañ savet a-enep da c’histierezh ar vuagel. Kaset e voe da Vec’hiko. E-pad pevar bloaz (1970 - 1974) e kasas holl e amzer gant indianed Emberá ha Wounaan, er Panama. E 1975 e timezas gant Jemia, ur plac’h a orin eus Sahara ar C’hornôg. Asambles o deus skrivet Sirandanes ha Gens des nuages. E 1976 e lakaas embann e droidigezh eus Prophéties du Chilam Balam , ul levr motologiezh amerindian. Arbennik war Michoacan eo Le Clézio, hag un dezenn istor en deus kinniget diwar-benn an tem-se e skol-uhel stidoù mec’hikan Perpignan. Goude-se en deus kelennet e skol-veur Albuquerque. Hiziv an deiz e kas e amzer etre Albuquerque, Nisa, Pariz hag aodoù Breizh (bae Douarnenez). A-fet skrivañ e ranner peurliesañ e oberenn e div lodenn : Etre 1963 ha 1975 e skrivas war temoù evel ar follentez, ar yezh hag ar skrivañ e-unan, gant ar pal ober taolioù-arnod, evel skrivagnerien all evel (Georges Perec pe Michel Butor). D’are mare-se e voe meulet gant Michel Foucault pe Gilles Deleuze. E dibenn ar bloavezhioù 1970 e kemmas e zoare da skrivañ koulz hag e demoù : ar bugaleaj, ar minorelezhioù hag ar beajiñ, sed aze an temoù a fellas dezhañ lakaat war wel.
Hamont-Achel
Hamont-Achel (e limbourgeg: Haëmet-Achel) a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e proviñs Limbourg.
Nadine Gordimer
Aet e oa priz Nobel al lennegezh ganti e 1991.
1164
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1164
Saint-Pair
Saint-Pair a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Madeleine Lagadeg
Madeleine Lagadeg (1962-1989) a oa ur glañvdiourez yaouank genidik eus Gwipavaz. Merc'h e oa da Yann-Vadezour Lagadeg. Labouret he doa e-pad tri bloaz evit un aozadur eus Suis a roe sikour en un ospital dalc'het gant an Talbenn Farabundo Marti en El Salvador. Harzet, jahinet, gwallet ha lazhet e voe gant soudarded eus arme gouarnamant ar vro e miz Ebrel 1989. Lazhet e voe gant ar soudarded-se d'ar 15 a viz Ebrel 1989.
Diadoked
Hennezh eo an anv bet roet d'ar jeneraled o deus renet goude marv Aleksandr Veur hag a zo bet rannet an impalaeriezh etrezo e -323 :
Er marevezh a-vremañ etre 1832 ha 1973 eo bet adimplijet an termen diadok evit ober anv eus pennhêr tron Gres.
Pleven
Ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor eo Pleven.
Sant-Stefan-ar-Roudouz
Sant-Stefan-ar-Roudouz a zo ur gumun eus kreiz Breizh e kanton Loudieg e departamant Aodoù-an-Arvor.
Emdroadur ar boblañs abaoe 1793
Emdroadur poblañs Sant-Stefan-ar-Roudouz etre 1793 ha 2012
Audignies
Audignies a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Alesant VI
Goude e varv
Goude marv Alesant VI ez eas pouez an tiegezh war zisteraat, ha kalz anezho a zistroas da Spagn.
Heribert Laon
Hervez un akta all sinet gant e verc'h hag e vab-kaer e varvas a-raok 762.
Roll al livourien e Breizh en XXvet kantved
J
Yvonne Jean-Haffen André Jolivet Lucien Jonas Xavier Josso
Metr karrez
Ar metr karrez (simbol m²) eo an unanenn SI evit muzuliañ ar gorreennoù.
Châtelet (Hainaut)
Châtelet (e walloneg:Tcheslet) a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut.
Ploubêr
Douaroniezh
Ploubêr he deus al Leger evit bevenn ouzh reter (Plûned, Bulian / Lannuon), ha gwazh Min-Ran ouzh kornog (Plouilio)
Kristian Brisson
Buhez
Tri bugel en deus, ur verc'h ha daou vab. E verc'h a zo skolaerez e Diwan.
C'hoant en dije bet da vezañ skrivagner pe sonaozer. N'eo ket bet sonaozer peogwir n'en doa ket gellet ober studioù war an danvez-se. Desket en deus seniñ ar piano hag an ograoù memestra. Seniñ a ra gant an ograoù evit ar barrez, evit heuliañ kantikoù. Plijout a ra ar sonerezh klasel dezhañ. Un diplom en deus bet, ar Brevet Élémentaire evit bezañ skolaer. Setu eo bet skolaer e Roazhon e-pad pemp bloaz ha goude-se kelenner cours complémentaire e Sizun ha war ar saozneg hag ar brezhoneg e Plougastell.
Skrivagner
Gant Ar Genkiz e voe entanet-tre gant ar pezh a skrive, gant an tudennoù. Laosket en doa e ijin hag e faltazi d'en em zispakañ. Goude ne skrive ket mui a varzhoniezh met lakaat a ra barzhoniezh en e romantoù.
Rink hockey
Istor
Ar c’hrogad rink hockey kentañ a oa bet c’hoariet e Danmark Rink Londrez e Bro-Saoz e 1878.
Goude krouidigezh ar Polo e 1876, tud zo o deus krouet ar polo war botoù-ruilh anvet roller polo. Ar roller polo a zo anv kentañ ar rink hockey.
Reolennoù
Ar fazioù a zo c’hwitellet gant un digoll pe un tenn kastiz.
Rannvroioù Chile
Chile zo rannet e 16 rannvro (región e spagnoleg) melestret gant un intendente, da lavarout eo un doare prefed) anvet gant prezidant Chile.
Dezső Kosztolányi
Dezső Kosztolányi zo ur skrivagner, barzh ha kazetenner hungarat ganet e 1885 ha marvet e Budapest e 1936.
Kanton Saint-Amand-les-Eaux-Ribl dehoù
Kumunioù
Kanton Saint-Amand-les-Eaux-Ribl dehoù a yae 7 kumun d'ober anezhañ:
Kalao daougornek
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl. Abalamour d'e skilfoù n'eo ket evit mont da breizhoù bras, ar pezh na vir ket outañ a zebriñ amprevaned ha mellkeineged bihan (evned bihan, glazarded, naered ha raned).
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1957
E 1957 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder gall Jacques Anquetil.
Sumatera
Un enez hir eo, en em astenn eus ar gwalarn d'ar gevred, ha tremen a ra ar c'heder drezi. Menezioù uhelik zo en enez, nemet er reter anezhi. Er gevred emañ Jawa, rannet diouzh Sumatera gant strizh-mor Sunda. En hanternoz emañ Ledenez Malaya, en tu all da strizh-mor Malaka. Er reter emañ enez Borneo.
Rannet eo an enez, hag an enezennoùigoù zo tro-dro, e nav froviñs :
Rugbi
thumb|right|200px|C'hoarier gwenn o klask [[douarañ ar c'hoarier gwer o tougen ar vell]] thumb|right|Mell rugbi
Istor
Ar Rugbi a voe krouet e-kerzh ur c’hrogad mell-droad e kêriadenn Rugby (Bro-Saoz) war tachenn ar skolaj pennañ. Hervez ar vojenn, e-kerzh ur c’hrogad mell-droad e kreiz 1823, William Webb Ellis (poltred), ur skolajiad eus ar Rugby school, a zougas ar vell en e zaouarn evit pladañ anezhi a dreñv linenn ar pal. Lakaet e voe reolennoù evit ar wech kentañ e 1846 gant ar skolajidi, ha gwellaet e voent an 8 a viz Kerzu 1863, e Cambridge, gant studierien ar skol-veur, an holl diouto bet skolajidi e kêriadenn Rugby. Ar Rugby-Football a oa ganet. E 1871, evit diforc’hañ eus ar football e voe krouet ur c’hevread Rugbi : anvet e voe ar Rugby Football Union (RFU). E-pad ar bloavezh-se e voe graet ar c’hrogad ofisiel kentañ etre Bro-Saoz ha Bro-Skos. Erruout a reas ar rugbi e Bro-C’hall e fin ar bloavezhioù 1870, ar c’helc’h kentañ o vezañ An Havr Nevez. Tamm ha tamm, ar RFU a cheñchas ar reolennoù evit gwellaat ar c’hoari, e-giz dilammañ an taolioù dañjerus, lakaat an niver a c’hoarierien da dremen eus 20 da 15 e 1877, pe c’hoazh, ar gwir da ober pasoù gant an dorn e 1875.
Tregeneg
Tregeneg a zo ur gumun er Vro Vigoudenn, e kanton Ploneour-Lanwern, e departamant Penn-ar-Bed, e mervent Breizh.
Amfiteatr
A belec'h e teu an amfiteatroù?
Un amfiteatr zo evel daou deatr, pe c'hoariva, lakaet penn ouzh penn. E-kreiz ez eus ul leur hag en-dro dezhi diri o sevel.
An arvestoù en amfiteatr
En amfiteatr e c'hoarveze emgannoù gladiatourien dreist-holl. En deiz a-raok e veze aozet ur banvez, Cena libera, a oa evit mann, ha ma c'halle an dud dont da welout an emgannerien.
Janet Frame
Janet Frame zo ur skrivagnerez zelandneveziat ganet e Dunedin e 1924 ha marvet e 2004.
Kampionad europat ar gouren hag ar back-hold
Kostin.
Un disoc’h tost eus al Lamm, ur gouezhadenn war ur skoaz nemet ken eo.
Diviz.
Un diviz a vez graet gant an tredeogourien evit reiñ an trec’h da unan eus ar c’hourenerienn e fin ar c’hogad ma ne vez ket a efed pe ma vezont gant efedoù kevatal.
Fazi Bras.
Ar fazi bras a vez roet evit 3 fazi er c’hogad. Dalvezout a ra e vez kollet diouztu ar c’hogad, un divrud eo met nemet evit ar c’hogad.
Ar back-Hold
Skeudenn:22346_319231008359_699863359_3393731_5212852_n.jpg thumb
Ar stumm d'en em lakaat
Ur mod gourenañ nemet war-zao hag e pal eo lakaat e enebour da touch al leur gant forzh peseurt lodenn eus e c’horf (estreget an treid).Un doare ispisial a zo da lakaat an daouarn, ret eo d’ar gourenerien en em lasennañ hag stagañ an daouarn stanket a-dreñv keiñ e enebour. Lakaet e vez Grink e tu dehou war skoaz e enebour ha ret eo lakaat ar vrec’h war hini dehou e enebour. Pa vez prest an daou gourener e vez tu kregiñ ar krogad.
Mont en dro ar krogad
5 minutenn a-pad ar krogad Gouren gant 2 minutenn 30 a astennigezh ma ne vez na Lamm ha Kostin ha pa vez Kein e vez graet anezhi. E fin an astennigezh ma ne vez disoc’h ebet e vez graet an diviz gant an tredeogerien, ne vez Kouezh ebet.
Disoc'hoù ar skipaimhoù abaoe 1986
Skipailh ar baotred 2007 en deus gounezet e Leon (spagn)
Ar rummadoù pouez
Ar rummadoù pouez ar c’hampionnat etrevroadel n’eo ket heñvel mik eget hini ar c’hampionnadoù e Breizh
Kalao Mindanao
Annez hag isspesadoù
Ar spesad ez eo brosezat an daou isspesad anezhañ e kreisteiz Filipinez :
South Charford
South Charford a zo ur geriadenn e Hampshire
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1970
E 1970 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder belgiat Eddy Merckx.
Plounevez-Moedeg
Anv
E. Vallerie : Plebe Nova, 1330; Ploenevez, 1516; Plouenez 1630; Plounevez-Moedic, 1779
Brezel-bed kentañ
Mervel a reas 170 gwazabalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,58% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
Jafrez IV (kont Anjev)
Jafrez IV (Geoffroy Martel e anv gallek), marvet d'an 19 a viz Mae 1106, a voe kont Anjev war un dro gant e dad, eus 1098 da 1106. Mab e oa da Foulk IV, kont Anjev ha Teurgn, ha da Ermengarde de Bourbon.
Pennie Smith
Smith az eas da skol-arzoù Twickenham e dibenn ar bloavezhioù 1960, hag eno e studias ar graferezh hag an arzoù-aker. Asambles gant ar c'hazetenner sonerezh Nick Kent ha Barney Bubbles e reas war-dro ar gelaouenn Friends etre 1969 ha 1972. E 1970 ec'h aozas golo ar bladenn Never Never Land evit ar strollad Pink Fairies. Unan eus a c'hefridioù kentañ kinniget dezhi a voe luc'hskeudenniñ Led Zeppelin e-pad un droiad aozet e 1970. Labourat a reas evel luc'hskeudennerez evit ar gelaouenn NME betek penn-kentañ ar bloavezhioù 1980.
Rez (yezhoniezh)
Er yezhoniezh e vez implijet an termen rez (saoz.: register) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ar fed ma vez implijet doareoù fonadur a-gevret gant tonennoù en ur sistem unvan, da lâret eo emañ stag un donenn ouzh un doare fonadur resis.
E yezhoù 'zo emañ distag an tonennoù diouzh an doareoù fonadur implijet gant ar yezhoù-se. E meur a yezh all avat, ar burmeg hag ar shanghaieg en o zouez, e vez implijet rezioù, enne un donenn hag un doare fonadur resis stag an eil ouzh egile war un dro.
Iorwerth
Tud
Hag ivez
Tu-enepc'houzañv
Kalz raloc'h eo an tu-enepc'houzanv evit an tu-gouzañv, avat, implijet dreist-holl gant yezhoù hengounel Aostralia hag Amerika, met ivez gant un nebeud yezhoù all.
En euskareg
Implijet e vez an tu-enepc'houzañv gant an euskareg. Lakaet e vez ar graer/rener en troad absolutivel, met ne vez ket diverket ar renadenn absolutivel, ha neuze e vez merket koulz ar graer hag ar renadenn gant an hevelep troad, da skouer:
Alfred Nobel
Buhez
Goude freuz-stal an embregerezh e tistroas ar familh da Sveden, m'en em ouestlas Alfred da studi an danvezioù-tarzh, ha da genderc'hadur an nitroglikerin bet ijinet e 1847 gant Ascanio Sobrero, unan eus studierien Théophile-Jules Pelouze e skol-veur Torino). Meur a darzhadenn a voe e labouradeg o ziegezh en Heleneborg e-kerzh e enklaskoù ; unan anezhe a lazhas breur yaouankañ Alfred, Emil ha meur a vicherour e 1864. Alfred Nobel eo aozer Nemesis, un drajedienn e pevar arvest diwar-benn Beatrice Cenci, awenet evit darn gant The Cenci, savet gant Percy Bysshe Shelley. Moullet e voe pa oa an dramaour war e dremenvan. Distrujet e voe holl skridoù ar pezh-c'hoari, war-bouez tri anezhe, diouzhtu goude marv Alfred Nobel, rak e hêred a sellas ouzh Nemesis evel ouzh un disakridigezh. Un embannadur divyezhek svedeg-esperanto) a voe e Sveden e 2003. Troet eo bet e slovenieg dre an esperanto, hag e galleg e 2008
Plevenon
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Karrnijour e oa. Marvet eo d'ar 5 a viz Even 1945 goude dibenn an Eil brezel-bed e-pad un nijadenn embregiñ e bourzh ul Lancaster,.
Trabrivan
Trabrivan pe Tabrien a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.
Mangez
Produerezh hag ezporzhiañ
Er bed a-bezh e vez produet war-dro 26,3 milion a donennadoù (sifroù 2004). Ar 6vet frouezh produet ar muiañ eo. En holl e vez gounezet mangez e 89 bro disheñvel er bed. Abaoe un nebeud bloavezhioù ez eo aet ar produiñ mangez war gresk, hag a galz, a-drugarez da vroioù evel Sina (eil bro broduour). Ar broioù ma tebrer mangez enno abaoe kantvedoù o deus lakaet o froduerezh da greskiñ ivez, evel en India, daoust ma vez debret er vro al lod brasañ eus ar pezh a vez produet er vro.
Ojibweg ar c'hreiz
Ur yezh aljek eus is-skourr eus ar yezhoù ojibwek eo ojibweg ar c'hreiz, komzet gant e kreiz Ontario e Kanada.
Kemper
Monumantoù ha touristerezh
Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.
Ar ramparzh
Ed an tourioù war ar c'hostezioù Su ha Reter, e-lech e c'hellfe lañset an argadoù en un doare aesoc'h.
En e voe dilezet tamm-ha-tamm ar ramparzh d'ar berc'henned tost ha distrujet ar pozhioù evit aesaat an tremenerezh.
Sonerezh
E Kemper e kaver meur a vagad, tri outo o kemer perzh er rummad kentañ : Bagad Kemper bet kampion Breizh, Bagad Ar Meilhoù Glaz ha Bagad Penhars. Kavet e vez ivez Bagad Kerne, Bagad an Erge Vras, Bagad Ar Re Gozh ha Bagad Sant Padrig.
Poblañs
Emdroadur ar boblañs abaoe 1790 (Kemper hag ar c'humunioù bet staget outi e 1960: an Erge-Vihan, Kerfeunteun ha Penharz)
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1992
E 1992 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder spagnolat Miguel Indurain.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1993
E 1993 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder spagnolat Miguel Indurain.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1994
E 1994 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder spagnolat Miguel Indurain.
Samzun (Dol)
Ar richenn
Samzun a zeuas er bed e Kembre war-dro ar bloaz 480. E dud, Amon a Dyved hag Anna a wGwent, a oa pennoù uhel. Fiziañ a raed o mab da sant Iltud, abad manati Llanilltud Fawr e-kichen Kerdiz. Gant aotre sant Iltud, Samzun en em dennas en Enez Kaldey evel penitiour. Goude-se e yeas Samzun da abad Llantwit. Meur a vloaz goude, da Sul-Fask, ur vouezh deuet eus an neñv a lavaras dezhañ treuziñ ar mor. En em lakaat a reas raktal en hent ha douarañ a reas en aber Gwioul, e Breizh-Uhel. Deuet e oa e genderv; sant Maelor (latin : Maglorius) gantañ. Eno e savas e beniti, a deuio gant an amzer manati ha eskopti brudet Dol. Difennour ar bobl hag ar gwir, Samzun a varvas war-dro ar bloaz 565.
Menez C'homm
Istor
Anavezet e oa gant merdeerien an Henamzer dre an anv latin Mons occidentalis p'eo un mell arouez-aod. Hervez tud 'zo, evel Léon Fleuriot, e c'hallfe bezañ ivez ar Cruc Ochidient meneget gant Nennius (Historia Brittonum , rann 27) hag a ro bevennoù an dachenn roet d'ar Vrezhoned kentañ er pezh a zeuy da vezañ Breizh diwezhatoc'h: « ... multas regiones a stagno quod est super verticem montis Jovis usque ad civitatem quae vocatur Cant Guic, et usque ad cumulum occidentalem, id est Cruc Ochidient » (...meur a rann-vro etre ar poull a gaver e beg menez Jovis, betek ar gêr a zo anvet Cant Guic, ha betek beg ar menez er c'huzh-heol a zo Cruc Ochidient) (taolit pled eus ar ger cumulum a seblant degas da soñj ar ger komm).
Touristerezh
Treuzet eo Menez C'homm gant ar GR 37.
Rospezh
Douaroniezh
Kumunioù amezek : Louaneg; Kervaria-Sulard; Trezeni; Lanvilin; Kemperven; Kaouenneg-Lanvezeeg; Lannuon (Bulien; Brelevenez)
Ahmet Altan
Ahmet Altan a zo ur skrivagner ha kazetenner turk ganet e Ankara e 1950.
Norzh (departamant)
An Norzh (e brezhoneg) (Nord e galleg hag ent-ofisiel, distaget ; Noorderdepartement e nederlandeg) zo, abaoe 1790, un departamant, en hanternoz Bro-C'hall, savet diwar ar rann eus Flandrez a oa bet staget ouzh Bro-C'hall, er rannvro Hauts-de-France. Lille eo ar pennlec'h anezhañ, hag an 59 an niverenn lakaet dezhañ. An departamant pobletañ eus ar Frañs eo.
Artemisia Gentileschi
Roma da gentañ
E 1612, en desped d'hec'h ampartiz, e voe nac'het outi bezañ degemeret en Akademiezhoù an Arz ha ne oa nemet gwazed enne. D'ar c'houlz-se e oa he zad o labourat gant Agostino Tassi hag o kinklañ bolzioù Casino della Rose e diabarzh palez Pallavicini Rospigliosi e Roma. Goulennet en doa Orazio Gentileschi ouzh Tassi kelenn e verc'h. E-pad ur gentel e voe gwallet Artemisia gant Tassi. Da gentañ e prometas ar gwaller dimeziñ da Artemisia, evit reiñ hec'h enor hag he brud vat dezhi en-dro, nemet ne sevenas ket e ouestl, ken ez eas he zad da ziskleriañ ar gwaller d'ar bennadurezh. Prosez a voe, ha 7 miz e padas. Klevet e voe er prosez edo Tassi en sell da lazhañ e wreg, en devoa pec'het gant e c'hoar-gaer, ha c'hoantaet laerezh lod eus taolennoù Orazio war ar marc'had. E-kerzh ar prosez e rankas Artemisia gouzañv un enselladenn eus he c'hourzh hag ar jahinerezh : gwasket e voe he bizied gant un durkez, un dra spontusoc'h c'hoazh d'ul livourez. Kement-se a voe graet da wiriañ he c'homzoù hag he zamall. Krediñ a raed neuze e ranke bezañ gwir un istor pa veze adkontet heñvel war-lerc'h un abadenn jahinerezh. E dibenn ar prosez e voe bac'het Tassi e-pad bloaz ha kaset d'an harlu. Abaoe dibenn an e vez gwelet Artemisia evel un harozez eus stourm ar merc'hed.
Adarre e Roma ha war-lerc'h e Venezia (1621-1630)
Abalamour d'an diouer a zihelloù n'ouzer ket gwall vat da belec'h ez eas Artemisia d'ar c'houlz-se. Sur eo edo e Venezia etre 1627 ha 1630, moarvat o klask labour paeet gwell, hag anaout a reer lizheroù ha gwerzennoù ma vez kanet meuleudi d'he labour eno. Start a-walc'h e vez a-wechoù deiziadiñ hec'h oberennoù, met gallout a reer lavarout eo neuze e livas
An arzourez
"Hervez ur soñj a'r seurt-se ne vije nerzh-krouiñ Artemisia nemet e livañ merc'hed kreñv, ke n'hallfed ket krediñ e raje war-dro skeudennoù relijiel ordinal, evel ur Werc'hez Vari gant he mabig jezuz, pe ur werc'hez o c'hortoz sentus ar C'hemenn; hag ouzhpenn ez eus bet kontet e nac'has an arzourez kemm he doare da livañ ar sujedoù-se da blegañ da c'hoant pratikoù a oa gwazed moarvat. Daou efed zo bet d'ar stereotip: lakaet en deus an arzvarnerien da ziskrediñ diwar-benn piv en doa graet al livadurioù pa ne glotent ket gant ar patrom deskrivet, ha da reiñ nebeutoc'h a dalvoudegezh d'ar re ne glotent ket gant ar c'hliched."
Abalamour ma adtaole bep an amzer da livañ taolennoù kriz, evel Judit o tibennañ Holofern, eo temptus krediñ e klaske un dial en taolennoù-se. Koulskoude e kred istorourien zo e klaske c'hoari fin gant he brud war-lerc'h he frosez evit kavout pratikoù en ur marc'had diaes d'ar merc'hed.
Korfkenn (toullgorferezh)
Ar bep aliesañ ne van kleizenn ebet da heul an toullgorfadur-mañ
1170
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1170
Ceol Wessex
Ceol Wessex a voe roue Wessex etre 591 ha 597 goude bezañ kaset kuit e eontr Ceawlin en Emgann Woden's Barrow. Mab Cutha, mab Cynric Wessex e oa. Goude e varv e tremenas an tron d'e vreur Ceolwulf Wessex.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1913
Peurdrec'h ar skipailh Peugeot a oa dre ma oa ac'hubet an tri flas kentañ gant ar rederien anezhañ. Dilezet en devoa ar reder breizhat Lucien Petit-Breton goude kouezhañ war al leur e-kerzh ar 14 tennad-hent.
Salamun
Salamun, pe Salomon, pe Solomon, zo un anv hebreek, hag anv meur a zen:
Genitivel (Troad)
Yezhoù baltek-finnek
Enebet e vez ivez ouzh an droad partitivel, merket gant al lostger "-(t)a", da skour
Eskibien Llanelwy
Eskob Llanelwy eo penn Eskopti Llanelwy en Iliz Anglikan Kembre (Yr Eglwys yng Nghymru).
Hervez an hengoun e voe savet an eskopti gant Cyndeyrn, anvet ivez Kentigern pe Mungo, war-dro kreiz ar.
E-touez brudetañ eskibien Llanelwy emañ Jafrez Menoe ha William Morgan, troour ar Bibl e kembraeg.
Sinaloa (stad)
Kêrioù
Culiacán eo ar gêr-benn. Sede anvioù ar c'herioù all: Mazatlán, Los Mochis, Guasave, Guamúchil, Escuinapa, El Fuerte, Sinaloa de Leyva, El Rosario, San Ignacio de Piaxtla, Choix.
Gregor Mendel
Lezennoù Mendel
En conclusion, Mendel propose que les caractéristiques héréditaires des vivants sont gouvernées chacune par une double commande (une paire d'allèles) et que seule une sur deux est transmise au descendant par chaque parent. « Experiments in Plant Hybridization ».
Thaomas
Den-marc'h
Un den-marc'h zo bet Thaomas e anv ivez.
Oh du lieber Augustin
Doare all
2. Rock ist weg, Stock ist weg, Augustin liegt im Dreck. Ach, du lieber Augustin, Alles ist hin!
Skinwel
Ar skinwel a zo un teknik dezhañ e bal treuzkas, dre orjal pe dre wagennoù skindredanel, skeudennoù fiñv pe arvestoù bev, a-gevret gant ur son peurvuiañ, da vezañ gwelet war ar prim war ur skramm, keñver un ardivink resever a reer skinweler anezhañ.
Llywelyn Goch ap Meurig Hen
Llywelyn Goch ap Meurig Hen, pe Llywelyn Goch Amheurig Hen (war-dro 1330 - war-dro 1390), a oa ur barzh kembraek er. Mab e oa da Meurig Hen ab Ynyr ap Meurig ap Madog ap Cadwgon ap Madog ap Cadwgon ap Bleddyn ap Cynfyn, sede e oa a renk uhel. Brudet eo ar marvnad a skrivas d'e vestrez Lleucu Llwyd, eus Pennal, Meirionnydd, ur varzhoneg hag a zo unan eus pennoberennoù e amzer. E-unan e oa eus Meirionnydd, kar d'an tiegezh Nannau, eus parrez Llanfachreth, e-kichen Dolgellau.
Holodomor
Holodomor (ukraineg: Голодомо́р,« lazhadeg dre an naon ») eo an anv roet en Ukraina d'an naonegezh a zo c'hoarvezet etre 1932 ha 1933 en URSS. Reuz a reas e Bielorusia hag e kreiz ha reter Ukraina, war lezoù ar Volga, e douaroù du kreiz Rusia, e broioù Kozaked an Don hag ar C'houban (un darn eus Rusia poblet stank gant Ukrainiz).
Cracticidae
Cracticidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù hag a vev en Aostralazia. E rummatadurioù 'zo e vez renket e holl spesadoù er c'herentiad Artamidae.
1171
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1171
Prionopidae
Prionopidae a oa ur c'herentiad e rummatadur an evned.
Hiziv an deiz ez eo renket ar golvaneged a rae anezhañ er c'herentiad Vangidae.
23 Gouere
Lidoù
Deiziadur Hen-roman : ''X ante calendas Augustas. Neptunalia'' = Xvet deiz kent deiz kentañ miz Eost. Gouel an doue Neptun.
Caradoc Freichfras
Caradoc er mojennoù
Kemer a ra perzh e avanturioù mojenn Arzhur dindan an anv a Garados Briefbras.
Porched:Izelvroioù
Inizi an Izelvroioù
Inizi Friz ar C'hornôg - Texel - Noorderhaaks - Richel - Skylge - Flylân
Senegal
Douaroniezh
E-tu ar c'hornaoueg emañ ar Meurvor Atlantel hag inizi Republik Kab Glas. En norzh emañ Maouritania, Mali er reter, Ginea er su, ha Ginea Bissau er mervent. Ur peuzenklozadur eo Gambia enni, war-hed 300 km e diabarzh ar vro (ha dispartiañ a ra dre-se Kazamañs diouzh ar peurrest eus ar vro).
Morzer bras
Ar morzer bras, pe flemmer bras, pe pesk mare-mor bras, (Trachinus draco) a zo ur pesk mor flemmus hag a guzh dindan an traezh.
1172
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1172
Trêgad
Douaroniezh
420 px
Dereadegezh politikel
An dereadegezh politikel eo ar gerioù a vez implijet da ober anv eus doareoù da gomz, pe da skrivañ, pe d'en em zerc'hel, mennet da chom hep feukiñ kredennoù relijiel pe ideologiezh un den pe ur strollad tud, pe da zoujañ ouzh tud disheñvel o emzalc'h pe o doare-bevañ diouzh hini an darn vrasañ eus an dud pe c'hoazh diouzh reolennoù normativel ar gevredigezh.
Irenidae
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad golvaneged oc'h ober ar c'herentiad :
Ar brezhoneg hag ar post
Gallekadur an anvioù-lec'h e Breizh
Brezhonek eo ar braz eus an anvioù-lec'hioù hag anvioù-tud e Breizh-Izel, ha gall eo melestradurezh ar post. Dre ma ne fell d'ar velestradurezh-se anavezout nemet ar yezh ofisiel n'he deus ket kalz a zoujañs ouzh ar brezhoneg dre-vras, ne vern pegen tomm ouzh o yezh e c'hall an nebeud brezhonegerien a labour enni bezañ a-hend-all. N'eo ket techet da zegemer ar chomlec'hioù skrivet e brezhoneg eta, ha ne zegemere nemet ar stummoù gallek betek ar bloavezhioù 1970, pa grogas an emsaverien yaouank da implij ar brezhoneg dre skrid, betek lakaat kelaouennoù brezhonek evel Al Liamm da embann o chomlec'h e brezhoneg, pa ne raent nemet e galleg a-raok.
Liammoù diavaez
Diwar-benn afer gallekadur an anvioù-lec'h e brezhoneg
L'Hermitage
L'Hermitage zo un anv-lec'h gallek a gaver e Breizh ivez, ha zoken e broioù all.
Charlie Chaplin
First National
<li>A Dog's Life</li> <li>The Bond</li> <li>Shoulder Arms</li> </ol> <li>Sunnyside</li> <li>A Day's Pleasure</li> <li>The Professor </li> </ol> <li>The Kid</li> <li>The Idle Class</li> </ol> <li>Pay Day</li></ol> <li>The Pilgrim</li></ol>
Nick Drake
Nicholas Rodney Drake, bet ganet er Rangoon (Birmania) d'an 19 a viz Even 1948, marvet d'ar 25 a viz Du 1974 en Tanworth-in-Arden (Bro-Saoz), a oa ur barzh, ur saver kanaouennoù, ur c'haner hag ur soner saoz.
Paris
Paris zo :
Anvioù-lec'h
thumb|right|250px|Roched gwerzhet gant Diwan. Pariz e Breizh ha Paris e Bro-C'hall.
Lleucu Llwyd
Lleucu Llwyd a oa, hervez a ouzer, mestrez ar barzh Llywelyn Goch ap Meurig Hen (war-dro 1350 - 1390). Gantañ e voe savet d'ar plac'h yaouank, pa varvas, unan eus brudetañ barzhoneg al lennegezh kembraek, anvet Marwnad Lleucu Llwyd, ur marvnad eus ar re vravañ.
Manitas de Plata
Buhez
Manitas de Plata, paotr distudi, a zileur Europa evit gala ar bloaz ar Broadoù Unanet. E genvroad katalan Salvador Dali a c'houlennas un aotre ispisial da arvestiñ ouzh ar gala evit bezañ gouest da zougen testeni ur Jipsian, katalan eveltañ, en doe lakaet ar c'hatalaneg da vont e-barzh ar BU.
Jibraltar
Istor
D'ar 4 a viz Mae 1604, e-kerzh ar Brezel pevar-ugent vloaz e tistrujas an Izelvroiz ur flodad spagnat hag a oa eoriet e Bae Jibraltar.
Mikmakeg
Div rannyezh pennañ a zo:
Levneg du
Al levneg du (Pollachius virens) a zo ur pesk mor, prizet ar c'hig anezhañ.
Glywys
Mab koshañ ar roue Solor e oa Glywys, ha meneg zo anezhañ evel un den santel en un enskrivadur en Ogmore. Dimezet e oa da Gwawl, merc'h d'ar roue Ceredig, eus Ceredigion, ha daou vab warn-ugent o dije bet.
Hervez an hengoun en defe tremenet bloavezhioù diwezhañ e vuhez evel penitiour. Mont a reas da gernev-Veur, ma savas iliz Penryn. Se zo kaoz e vez graet Glywys Cernyw anezhaén alies.
D'e rouantelezh, anvet Cerniv betek-hen, e rojod e anv goude e varv.
Evel ma oa ar c'hiz en amzer-hont e voe rannet etre e bevar mab: Gwynlliw Farfog, Pawl, Merchwyn Vesanus, hag Edelig Edeligion. Tri c'hantrev a voe krouet: Gwynllwg, Penychen ha Gorfynydd.
Tudwal
Tugdual (dre fazi) pe Tudgwal, pe Tudwal, zo un anv-badez brezhonek. Brudet eo an abalamour d'ar sant brezhon Tugdual, unan eus ar seizh sant diazezer enoret e Breizh.
An Tri Romant
260px|thumb|dehou|Linennoù kentañ [[Geraint ac Enid (Geraint fab Erbin) e Llyfr Coch Hergest.]] An Tri Romant (Y Tair Rhamant e kembraeg) eo an anv roet hiziv da deir danevell gembraek (pe grenngembraek) eus ar Grennamzer, a vez staget ouzh kelc'hiad ar Mabinogion.
Simone Bittencourt de Oliveira
Merc'h eo da Otto Gentil de Oliveira ha Letícia Bittencourt de Oliveira. Ganet e oa goude eizh miz douget. Seizhvet bugel un tiegezh a nav bugel e oa. He zad Otto a felle dezhañ hec'h envel Natalina, met he mamm Letícia hec'h anvas Simone.
Tregastell
Douaroniezh
War aod Mor Breizh, etre Pleuveur-Bodoù, Perroz-Gireg ha Lannuon (Servel) emañ Tregastell.
Kanton Le Quesnoy-Reter
Kanton Le Quesnoy-Reter a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Divi
Istor
Kontañ a reer en e vuhezskrid e c’hoarvezas ur burzhud pa oa o prezegenniñ en ul lec’h anvet Brefi. Klemm a rae lod eus an dud en-dro dezhañ peogwir ne c’hellent ket gwelout na klevout anezhañ mat ; neuze e savas an douar da stummañ un dorgenn dindan treid Divi ha dont a reas ur goulm wenn da gludañ war e skoaz. Anvet eo al lec’h-se hiziv Llanddewi Brefi.
Kanton Maubeuge-Norzh
Kanton Maubeuge-Norzh a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Kavan beg ruz
A bep seurt
Loen arouez Kernev-Veur eo ar c'havan beg ruz ha graet e vez palores anezhañ e kerneveureg.
John Atta Mills
Prezidant Republik Ghana e oa abaoe ar 7 a viz Genver 2009.
An tri frederour
An tudennoù
Alegoriennoù eo an tudennoù: ur c'hozhiad barvek, un Arab hag ur paotr yaouank e-kreiz ar maezioù. En diadreñv ez eus ur gêriadenn ha menezioù.
Inizi Breizh
Meur a enezenn a zo a-hed aodoù Breizh hag ivez er plegoù-mor evel Mor Bihan Gwened pe en aberioù bras. Un toullad mat a inizi zo tud o chom warno, ha kêrioù pe kêriadennoù zo er re vrasañ. Eus Normandi betek Poatev e kaver:
Pardalotidae
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad golvaneged oc'h ober ar c'herentiad :
Nena
Buhez
Ganet e voe Gabriele Susanne Kerner d'ar 24 a viz Meurzh e Hagen. D'ar c'houlz-se edo he zud o chom e Breckerfeld. D'he zri bloaz e voe lesanvet Nena (a dalv "plac'hig vihan" e spagnoleg pemdez) gant he zud p'edont o vakañsiñ e Spagn. E Breckerfeld eo e tremeanas Nena he pemp bloavezh kentañ a-raok mont gant he ziegezh da chom da Hagen ma tremenas he yaouankiz ha ma tarempredas al lise Christian-Rohlfs-Gymnasium. Kuitaat a reas al lise a-raok an termen evit mont da heuliañ ur stummadur tri bloaz da vont da orfebourez.
Bank (azezenn)
Boutin
En ilizoù protestant, pe e kor an ilizoù katolik, e vez uheloc'h ha ledanoc'h ar bankoù, hag ur c'hein oute ouzhpenn.
Martin Heidegger
Kalz rendaeloù en deus lakaet e oberenn da sevel. Lod a sell outañ evel unan eus ar brasañ prederourien ar c'hevandir tra ma ne vez gwelet gant lod all en e oberenn ken ur gregaj digomprenus. E zarempredoù gant an ideologiezh nazi o deus talvezet dezhañ kalz tamalloù.
Pardalotus
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
Gwerz Kêr Is
Ar werz
Eno, gant heh amouroujen, Ema fenoz an abadenn, Eno, en aour hag en perlez, Evel an heol a bar Ahez.
Istor
Meur a werz zo bet awenet gant ar vojenn, meur a zanevell ivez. <poem style="font-style:italic;"> Chanchet eou quys da Ys, ha gardys punysset. N'en deus ty, na castell, na tourell rebellet : Enhy, bras na bihan, unan nen deus manet… An mor so dygoret, dyredet do mettou... <poem style="font-style:italic;"> Gwenole, ma niz mat, assistañs dre ho kras ! Pedit Doue 'vidoun, evit m'en em dennin Demeus ar mor glas mañ, rak emaoun o veuzin ! Sklaer a-walc'h eo e felle d'an daou skrivagner diskouez peger kozh ha kreñv e-touez ar Vretoned ar c'hredennoù diwar-benn Kêr Is, feuket ma 'z int bet gant ar "Santez Dahud" embannet gant Roparz Hemon e 1935.
Ton
War an ton-se e vez kanet meur a werz all, evel "Gwerz Fañchig Kemper", savet e 2017 diwar-benn ar bugel lesanvet Fañch Tildenn.
Aleksei Troitzky
Ur studiadenn a 1909
4. Dc5+ Rb3
Brecqhou
Un enezenn brevez an hini eo, feurmet abaoe 1993 gant ar vreudeur David ha Frederick Barclay, perc'henned ar gelaouenn saoz The Daily Telegraph. Abalamour da veur a gudenn etreze ha Gouarnamant Sark o deus klasket distagañ an enez diouzh Sark ha dont da vezañ emren evit mont hebiou da lezennoù Sark, da skouer evit gallout bleniañ o c'hirri-tan war an enez, a zo difennet groñs hervez lezennoù Sark, pezh ne vir ket oute a en ober.
Piano
Ar C'hlavikerdinell
Ar c'hlavikerdinell 'zo bet krouet er XVvet kantved. Ar benveg kentañ a familh ar c'hlavieroù 'oa é vout implijet get an holl tiegezhioù muziker. Dre ma 'oa bihan a-walc'h, e veze e lakaet àr an daol. Kerdin ar c'hlavikerdinell a veze skoet get laonennigoù e laton anvet tangentes. An tangentes a boueze àr ar c'herdin betek ma vehe laosket an douchenn get ar biz. Tu 'oa neuze produiñ meur a efed é cheñch gwask ar biz àr an douchenn. Dous-tre 'oa son ar benveg-mañ daoust ma 'oa div gordenn evit pep notenn a-benn ma vehe kreñvoc'h ar son.
Daouad evit ar piano
Un daouad a zo ur pezh evit daou soner. Dre ma 'z eo frank-tre skeuliad ar piano, ez eo an daouadoù sonerezh ur pevar dorn d'ar liesañ (daou soner àr ur c'hlavier). Sonaozerion zo o deus skrivet pezhioù get muioc'h a zanvez evit daou biano.
Seine-Maritime
thumb|left|Kartenn ar Seine-Maritime
Teatro alla Scala
Diskaret e voe an iliz e dibenn an XVIIIvet kantved evit sevel en he lec'h an “Nuovo Regio Ducal Teatro alla Scala”, digoret en ofisiel d'an 3 a viz Eost 1778, pa voe c'hoariet L'Europa riconosciuta, savet gant Antonio Salieri.
Boezinge
Bered ar C'hommonwealth : Essex Farm Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Krouet eo bet e miz Ebrel 1915. Implijet e voe betek miz Eost 1917.
Charlotte Guest
He buhez
Barrek e oa war ar studi, hag hec'h-unan e teskas arabeg, hebreeg, ha perseg. Benjamin Disraeli, a oa da vezañ Kentañ Ministr diwezhatoc'h, a reas un tamm lez dezhi pa oa krennardez.
E 1855 e lezas ar garg a rener gant G. T. Clark pan eas da zimeziñ da Charles Schreiber, ul lenneg hag a oa kannad evit Cheltenham ha divwezhatoc'h evit Poole e Bro-Saoz.
Mikael
Er yezhoù all
Kavet vez an anv en holl yezhoù Europa ha dre ar bed :
Tibor Szamuely
thumb|right| Tibor Szamuely Tibor Szamuely (1890 – 1919) oa bet anezhañ unan eus pennoù komunour Hungaria, bet kroget gantañ er penn-kentañ evel ezel eus ar Strollad Sokial-Demokratel.
Soudard e oa bet Szamuely da geñver ar Brezel Bed Kentañ ma oa bet lakaet da brizoniad gant Rusiz e 1915. Goude an Dispac'h Bolchevikour e 1917 e oa bet leusket da vont kuit ha dont a raes da vezañ komunour. E miz Kerzu 1918 ec'h eas betek Alamagn ma kemeras perzh er C'hevredad Spartakour gant Karl Liebknecht ha Rosa Luxemburg.
Wijdemeren
thumb|right|180px|Lec'hiadur Wijdemeren thumb|right|150px|Banniel Wijdemeren thumb|right|80px|Ardamez Wijdemeren thumb|right|180px|Krugell an oadoù (01/01/2008) Wijdemeren (distagañ : ) a zo ur gumun e proviñs Noord-Holland, en Izelvroioù. 76,55 km² eo gorread Wijdemeren, ha d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 23 437 annezad enni. Ar c'hêrioù, kêriadennoù ha distrigoù da-heul a ya d'ober Wijdemeren : Ankeveen, Boomhoek, Breukeleveen, 's-Graveland, Kortenhoef, Muyeveld, Nederhorst den Berg, Nieuw-Loosdrecht, Oud-Loosdrecht. thumb|right|150px|Lenn Vuntus, Oud-Loosdrecht
Roll an dud arroudennet
Lennegezh dre gomz
Breudeur Grimm
Relijion
Roll Sent Vreizh
Skiantoù
Albert Einstein
Kan
Yann-Fañch Kemener
Sesil Karatantcheva
Difenn a oa bet graet outi a c'hoari e-pad 2 vloaz adalek an 11 Genver 2006 evit bezañ tapet nandrolon.
Keginerezh India
Keginerezh India n’eus ket anezhañ e gwirionez, rak meur a geginerezh rannvroel disheñvel an eil diouzh egile zo kentoc'h. Ul lodenn vras eus ar boblañs ne zebr tamm kig ebet, pe e vefe dre zibab, pe dre redi relijiel. Setu perak e kaver meuzioù a bep seurtaozet hep kig, ha diazezet kentoc’h war al legumaj sec’h (piz sisez, piz-rouz hag all), rak leun a broteinoù int. Diazezet eo war implij ar masala, ur meskaj spisoù a gaver e kement sekred-kegin a zo. E broioù ar C’hornôg e reer “kuri” eus ar meskaj-se, ar pezh a zo direizh, rak ne vez ket implijet pe dost en India. Ha pa vez implijet e talvez keusteurenn, pe meuz mitonet. Spisoù a gaver dre ret e keginerezh India, a-benn reiñ blaz d’ar pezh a farder.
Lavarenn greizennus
Abalamour m'eo difetis ha ledan he ster, er yezhoniezh eo bet dielfennet ar greizennelezh e meur a doare disheñvel.
James Fenimore Cooper
James Fenimore Cooper a oa ur skrivagner amerikan, bet ganet d'ar 15 a viz Gwengolo 1789 e Burlington, New Jersey (SUA), marvet e Cooperstown, Stad New York d'ar 14 a viz Gwengolo 1851.
Deroù e vuhez
Berr amzer goude ar Brezel Dieubiñ e lakaas ar Stad e gwerzh an douaroù bet d'an Irokezed. Tad James a brenas meur a vil devezh-arat douar e norzh Stad New-York a-hed ar stêr Susquehanna. War-dro 1788 en doa William dibabet al lec'h evit staliañ Cooperstown. Lakaat a reas sevel un ti war aod al lenn Otsego lake hag e diskar-amzer 1790 e tegasas e familh eno. Buan e krogas da lakaat sevel ar maner a zo anvet dindan an anv a Otsego Hall. Echu e voe e 1799 pa voe James dek vloaz. Pa voe trizek vloaz e voe kaset James da Skol-veur Yale. Met goude bezañ c'hoariet un toullad troioù-kamm e voe skarzhet e-kerzh e drede bloavezh hep bezañ bet e ziplom. Dipitet gant ar skol-veur e klaskas labour. E 1806, da seitek vloaz, e voe kemeret evel martolod war ul lestr-kenwerzh. E 1811 e voe anvet asagn e morlu nevez ar Stadoù-Unanet Amerika. Sinet e voe e anvidigezh gant Thomas Jefferson.
E skridoù
Distreiñ a reas Cooper d'ar Stadoù-Unanaet e 1833. Embann a reas neuze A Letter to My Countrymen, o reiñ e sell war ar vreutadeg hag o tamall groñs e genvroiz evit o ferzh enni. War-lec'h ec'h embannas romantoù ha meur a levr notennoù a-zivout e veajoù hag an darvoudoù bevet en Europa. Kavout a reer e Homeward Bound ha Home as Found emboltredoù bravaet-kenañ.