cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Breizh
Brezhoneg
Ur yezh geltiek eo ar brezhoneg, diskennet eus ar predeneg, ha kar ouzh ar c'herneveureg hag ar c'hembraeg. Degaset e oa bet da Arvorig ar c'hornôg adalek ar IV ha gant divroidi eus Enez Vreizh. Yezh ar gevredigezh a-bezh e Breizh-Izel e oa a-hed ar Grennamzer met tamm ha tamm, adalek fin ar Grennamzer Uhelañ e oa bet dilezet ar yezh gant an uhelidi, an Iliz hag ar vourc'hizien da c'houde. Yezh ar bobl war ar maez e oa chomet avat betek kreiz an.
Gallaoueg
Rouez eo ar gallaoueg skrivet a-raok an, war-bouez e lec'hanvadurezh, bet meur a sistem-skritur a oa bet krouet abaoe. Chom a reont dianav eus ar brasañ eus ar c'hallaouegerien a-vihanik avat, betek lakaat ar panelloù da vezañ digomprenus evito. E Liger-Atlantel, e-lec'h ma ne'z eus ket a bolitikerezh-yezh evit ar gallaoueg, e chome dianav ar ger gallo er bloavezhioù 2000 zoken, ha ne oar ket an dud ez eus skriturioù ha levrioù en o yezh.
Tisavouriezh
Tizhet e voe Breizh gant luskad an Azgivinelezh pa oa war-nes koll he dizalc'hiezh. Unan eus al lec'hioù-pennañ eo Kastell Duged Breizh e Naoned, a oa annez diwezhañ duked Breizh, a ziskouez ur cheñchamant eus ar stil gotek da hini an azgivinelezh. Tremenet e-bioù eo luskad an azgivinelezh gall e Breizh, war-bouez un nebeud lec'hioù e Breizh-Uhel. Kastell Kastell-Briand a oa bet treuzfurmet eus ur kreñvlec'h d'ur palez diwar stil Italia. Ne'z eas ket stiloù ar Grennamzer da get e Breizh-Izel, met kemmet e voe war al lec'h da c'henel ur stil dibar, a santer drest-holl er porzhioù-iliz a gaver ar stankañ e Leon, ur porzh kloz tro-dro d'un iliz kinklet-kenañ, a oa bet savet stank er XVIvet ha, a-wezhioù asambles gant programmoù delwennoù kemplezh anvet kalvaroù.
Arzoù kaer
Brudet eo Breizh evit al labourioù-nadoz a weled stank war koefoù ha dilhad an dud pa veze gwisket an dilhad hengounel c'hoazh, ha gant ar feilhañs, diorroet adalek an. Feilhañs Kemper zo brudet dre ar bed a-bezh evit ar bolennoù ha pladoù livet dre dorn an arzourien, met lec'hioù all, evel Pornizh a zalc'h an hevelep hengoun. War an objedoù e liver alies tudennoù breton gant ar gwiskamant hengounel, un daolenn adkemeret stank er feilhañs kinniget d'an douristed. Levezonoù luskad ar Reter peotramant an Arzh deko a c'heller gwelet ivez.
Sonerezh ha dañsoù Breizh
A-gozh e tañser e Breizh. Adalek ar Grennamzer e kaver testenioù eus an dañsoù a veze dañset, evel an trihori meneget gant Thoineau Arbaut hag Ambroise Paré. Eus an dañs-se e vije deuet an dañsoù-tro a anavezer hiziv. Dañsal a reer e tro, peotramant e chadennoù. Nevesoc'h eo an dañsoù daou-ha-daou. Degemeret e oa bet levezonoù dañsoù an noblañs peotramant dañsoù-pobl e Breizh, eus ar pachpî d'ar polka. Dañsoù a-bep seurt a c'heller gwelet e Breizh, ha cheñch a reont diouzh ar vro.
Qin Kanying
Ar Sinaez  Qín Kǎnyìng (sinaeg : 秦侃滢) ; Shanghai, ) zo ur vestrc'hoarierez echedoù abaoe 1992.
Breizh
Lec'hanvadurezh
War ar brasañ eus tiriad Breizh, met dreist-holl e Breizh-Izel, ez eus un orin predenek d'an anvioù-lec'h, gant un nebeud nemedennoù a zeu diwar ar galianeg (Enez Eusa, Gwened), diwar al latin (Montroulez) peotramant diwar ar galleg (An Oriant).
Deskadurezh
Skol-Veur kentañ Breizh a oa bet krouet e 1460 hepken, a-raok ar bloaz-se e ranke ar studierien eus Breizh mont betek Añjev, Poitiers, Caen pe betek Pariz zoken. Krouet e voe Skol-Veur Naoned gant an duk Frañsez II a felle dezhañ kadarnaat dizalc'hidigezh Breizh diouzh Bro-C'hall. Eno e kelenned an danvezioù hengounel : arzoù, doueoniezh, gwir ha medisinerezh. 1500 studier a oa er, met war an diskar e voe er c'hantved da heul tra ma oa kreizennet an Naoned tro-dro Koñverz atlantel ar Sklaved ha ne daole ket evezh ken ouzh hec'h emsavadurioù sevenadurel. Adalek 1735 e voe dilec'hiet ar Skol-Veur da Roazhon tamm-ha-tamm. Troc'het e voe an dilec'hiadeg-se gant an Dispac'h gall pa oa bet divodet ar skolioù-meur.
Kreñv-tre eo ar rouedad skolioù katolik e Breizh, kement hag e c'heller kaozeal eus brezel ar skolioù etre an daou sistem.
Gwilherm
Adstummoù
Anavezet eo evel anv-tiegezh ivez, a-wechoù Gwilhermig. Berrstummoù zo dezhañ: Laou, Laouig, Lom, Lomig, Gwilhoù.
Pala di Castelfranco
thumb|300px|Pala di Castelfranco - [[Tremplivadur war goad, 200 x 152 cm, aoter Iliz Sant Nicasius (Castelfranco Véneto). ]] Ar Pala di Castelfranco zo un tremplivadur war goad, graet etre 1503 ha 1504 gant Giorgione en iliz Castelfranco Veneto, e Veneto en Italia.
Antilopenn Amerika
Eil loen douarel vuanañ ar bed eo (betek 88,5 km/h) hag ar c'hentañ war hedoù hir (betek 56 km/h war 6 km).
Ye Jiangchuan
Mestr Meur Etrebroadel eo.
Posterezh
Perzhioù
Ur stumm strategel a c'hell ivez kaout ar postañ a-benn diogelaat diorroadur an embregerezh.
Dispignoù 'zo, an dispignoù liammet gant teknologiezhioù ar c'hehentiñ da skouer, a gustum bezañ adstaget ouzh koustoù an embregerezhioù. Lod eus an dispignoù-se a sell ouzh trezalc'h an arloadoù ha ne vezont ket alies jedet evel dispignoù postañ e konterezh an embregerezhioù (e Frañs).
Sanctuary (manga)
Diverrañ
Daou vignon eo Hôjô ha Asami. Ur pal boutin zo dezho : adreiñ blaz ar politikerezh d'ar Japaniz, hejañ ar vro.
Ajedrez 64
Ajedrez 64 (Echedoù 64 e spagnoleg) a zo ur gazetenn spagnolek embannet e Chile. Gouestlet eo d'an echedoù.
Posterezh
Dielfennadur meur-armerzhel
Ar feur kampi a dermen koust an amprestoù graet a-benn seveniñ ur postadur. Ma vez uhel e c'hell herzel ar postañ. Live endleadur an embregerezh a c'hoari ivez : un embregerezh endleet a vo ret dezhi gouestlañ ul lodenn eus e spletoù d'en em ziendleañ.
Maodez
E istor
Kaset en dije an naered kuit eus an enez, hag abalamour da se e vez pedet ouzh al loened-stlej, naered hag amprevaned a bep seurt.
864
Diwar-benn bloavezh 864 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Pokerig-Korsika
Ar pokerig-Korsika (liester : pokeriged-Korsika) a zo un spesad evned eus ar c'herentiad Sittidae, Sitta whiteheadi an anv skiantel anezhañ.
Mousterdelav
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed Brezel Aljeria
Landrethun-le-Nord
Landrethun-le-Nord a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Marta Hillers
Marta Hillers (26 a viz Mae 1911 e Krefeld -16 a viz Even 2001 e Basel) a oa ur gazetennerez alaman. Er Sorbonne he deus studiet, hag ouzhpenn alamaneg e ouie komz ruseg ha galleg. Beajet he deus kalz en Europa goude he studioù.
Kaerell Kolombia
E koadegoù an Andoù e vev, etre 1500 ha 2000 metr, en un endro istrovanel.
Karnod
Karnod (Chartres-de-Bretagne e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Bruz e departamant Il-ha-Gwilen.
Arondisamant Namur
Istor
Arondisamant Namur a oa bet krouet e 1800. Ul lodenn e oa eus departamant gall Sambre-et-Meuse a oa bet savet e Belgia e 1795, ha pevar arondisamant ennañ.
Ruvelieg
Ardamezioù
Troc'het : ouzh 1 en argant e groaz pavek en gul, heuliet ouzh kab dehou gant ur steredenn ivez en gul ; ouzh 2 en gul e gastell tourigellet a dri en aour, digoret ha dedoullek en glazur, heuliet gant div vrizhenn c'hinerminig en argant.
Lukian Samosata
E vuhez
N'eur ket evit gwiriañ kement tra zo bet kontet diwar e benn. Eñ a lare e oa ganet e Samosata, e rouantelezh Kommagene, a oa bet enteuzet en Impalaeriezh roman, hag a oa ur rann eus Siria. Lakaet e oa bet da zeskiñ ar c'hizellerezh gant breur e vamm, met paouez a reas adalek ar gentel gentañ.
C'hoari video
Istor
Ar c'hoarioù kentañ a implije binviji elektronek gant meur a stummoù diskwel. Ar skouer kentañ a zo eus 1947, ur breou evit ar "benveg c'hoari korzenn a skin katodoù"(Cathode ray tube Amusement Device) a zo bet marilhet e miz Genver 1947 gant Thomas T. Goldsmith Jr. hag Estle Ray Mann, ha deuet er-maez e miz Kerzu 1948 evel U.S. Patent 2455992.
Diorroadur
Diorroadur ur c'hoari video a zo renet, evel ar stummoù dudi all, gant ur bern tud dezho micherioù disheñvel. En o zouez e kaver dreist-holl programourien ha neuzourien grafek. A-hed ar bloavezhioù eo emdroet ar c'hoarioù ha implijet e vez pep doare barregezh evel ar filmoù, en o zouez ar neuzer son, ar sonerien, ha teknikourien all. Tu zo ivez da gavout micheroù spesius d'ar c'hoari video evel ar game designer. An holl re-mañ a zo renet gant ar produour c'hoarioù.
Ar feulster evit ober van hag ar feulster gwirion
Live feulster c'hoarioù video zo a laka tabutoù da sevel. Ar goulenn evit gouzout ha gallout a ra ar c'hoarioù feuls lakaat da greskiñ al live feulster er vuhez wirion a zo savet alies Studioù zo a laka da zister al liamm etre ar c'hoari hag ar feulster. padal, lod a all a embann e laka an dud da vezañ feulsoc'h pa c'hoariont da c'hoarioù feuls. Hogen, an holl studioù-se a vez atav kavet abeg enno evit abegoù moral, relijiel pe bolitikel.
Gwareziñ ar vugale
Er bloavezhioù 1990, pa oa deuet tres grafek ar c'hoarioù video da vezañ tostoc'h-tostañ d'ar wirionez, ez eus be tlakaet e plas meur a sistem rummata tro-dro d'ar bed. Gwareziñ ar vugalez ha titouriñ ar gerent o lakaat evit pep c'hoari ur vevenn oad eo ar pal. Ar c'hevredigezhioù-se o deus ar gwir d a zifenn gwerzh c'hoarioù enno re a danvez feuls, seksel, hag all. Ma n'eus sistem rummata ebet war ur c'hoari ez eo difennet d'ar gwerzh.
Ar c'hoarioù video hag an epilepsiezh
Kazetennoù zo o deus skrivet e c'halle ar c'hoarioù video bezañ abeg da varroù epilepsiezh, ha pa ne vefe ket ali an holl skiantourien war an dra-se. . Ul lodenn eus kumuniezh ar vedisined o deus savet ar goulenn ha gallout a rafe skeudennoù ar c'hoari video distignañ barroù epilepsiezh. Araokadennoù teknikel ar c'hoñsolennoù video hag ar skrammoù o deus talvezet da lakaat digresk war ar riskl barroù, dreist-holl gant ar frekañsoù ha diarunusted uheloc'h.
Amezketa
Amezketa (anv ofisiel euskarek,  Amézqueta e spagnoleg), zo ur gumun eus Gipuzkoa, en Euskal Herria.
Frankiz Breizh
Dilennidi zo bet gantañ e Brest met gwan e oa e levezon e-maez e dachenn istorel, Goueled-Leon.
Divodet e oa bet ar strollad e 2008 hag an darn vrasañ eus e izili a zo aet e-barzh an UDB.
Lanvodan
Brezhoneg
E distro-skol 2022 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 16 skoliad (22,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez). https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm
Willies
Willies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Konkaneg
Skrivet vez kement gant ar skritur devanagari ha gant al lizherenneg latinek pe c'hoazh gant ar skritur kannadek.
Amouroustet eun den coz
Amouroustet eun den coz, an titl en e hed a zo Amouroustet eun den coz pêvar huguent bloaz Pehini so orguet à vez à eur plach jaoanc hen oad a chuezecq bloaz etc, zo un oberenn a zo bet kavet roudoù anezhi er geriadur savet gant Loeiz ar Pelleter, embannet e 1792 gant ''Dom Ch. Taillandier'' hag e-barzh un dornskrid savet gant ar Pelleter ivez. Siwazh, tra ma oa un tamm huderezh en oberenn-mañ, ez eo bet kollet an darn vrasañ eus ar skrid orin; adskrivet en deus pozioù, gwerzennoù pe c’herioù hag a zo dedennus da studiañ. Embannet e oa bet al levrig en doa talvezet d'ar Pelleter er bloaz 1647 e Montroulez.
Arondisamant Cambrai
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo Arondisamant Cambrai e 7 kanton hag e 117 kumun.
Olympias
He buhez
Hervez a skriv Ploutarc'hos, en e levr Moralia, e oa anvet "Polyksena" da gentañ, ha kemmañ hec'h anv a reas e Myrtale a-raok hec'h eured, evel ur bazenn en he deskoni en ur c'hehelerezh bennak. Olympias eo an trede eus ar pevar anv anavezet dezhi: krediñ a reer e voe kemeret ganti da lidañ trec'h Fulup er C'hoarioù Olimpek e -356, hag a glot gant bloavezh ganedigezh o mab Alesant.
Goude mavr Fulup
E miz Eost -336 e voe lazhet Fulup II. Daoust ma n'eo ket peursur e kreder eo war urzh Olympias e voe graet an taol, ouzhpenn ma skoazelle he mab Alesant da gemer ar galloud (met ne greder ket e kemeras Alesant perzh ebet er muntr). Hag e-pad ma oa Alesant o vrezeliñ en hanternoz ar rouantelezh e lakaas lazhañ Kleopatra hag he mab.
Pa varvas Antipatros e -319 e reas emglev gant Polyperc'hon, nevez-erru e penn Makedonia: ezhomm en doa-eñ eus mouezh rust mamm Alesant evit trec'hiñ war Kassandros Makedonia, mab Antipatros. A-gevret e teujont a-benn eus Fulup III Makedonia, hantervreur da Alesant, a voe lazhet war un dro gant e wreg Euryidike e -317.
Baou voutin
Doareoù pennañ
Anavezet eo ar vaou voutin diouzh an anv sparfell vras ivez. Ul labous-preizh deiz eo hag a vuzuilh etre 46 ha 58 cm, gant un hed-eskell eus 1,10 betek 1,32 metr. Bevañ a ra en Europa, Azia hag Afrika. N'eo ket ul labous tremeniad nemet en norzh.
Liesadur
Liesadur daou gevan a c'hell bout desellet evel ur sammadur arrenet lies gwech. Da skouer, 3 lies 4 a c'hell bout gwelet evel sammadur tri niver 4 : Al liesadur a c'hell kevaraezañ da gontañ elfennoù renket en ur reizhkorn pe da jediñ gorread ur reizhkorneg a anavezer an hed hag al led anezhañ. Er memes mod e kevaraez da zidermenañ ur priz prenañ anavezer a 'r priz unanek hag a 'r c'hementad prenet.
Ajedrez Canário
Ajedrez Canário (Echedoù Kanarias e spagnoleg) a zo ur gazetenn spagnolek gouestlet d'an echedoù. Krouet e oa bet e 1967. Embannet e veze en Inizi Kanarias. He fenngazetennour a oa Pedro Lezcano. E-pad meur a vloaz e oa bet Bent Larsen oc'h ober war he zro.
Michifeg
Michifeg (pe Mitchif, Mechif, Michif-Cree, Métif, Métchif) a zo anezhañ ur yezh komzet gant ar bobl hiron (galleg "métis") e Kanada, ganet diwar maouezed kreek ha gwazed c'hallegerion a Ganada.
IIIe kantved
../.. | | |  kantved | | | ../..
Bloavezhioù 200 | Bloavezhioù 210 | Bloavezhioù 220 | Bloavezhioù 230 | Bloavezhioù 240
Arondisamant Philippeville
Arondisamant Philippeville a zo unan eus an tri arondisamant eus Proviñs Namur.
1743
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1743
Nukleüs (an atomoù)
Klotañ a ra an niver atomek Z gant an niver a brotonoù e nukleüs an nukleid, tra m'eo an niver mas kevatal da somad an niveroù a brotonoù hag a neutronoù. Dre se eo kevatal an niver a neutronoù da N = A - Z.
Brean jave ruz
Ar brean jave ruz a zo un evn amprevanetaer ha greundebrer. Emberiza caesia eo e anv skiantel.
Trescault
Trescault a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Timbroù Keoded Dieub Lübeck
Etre an 13 a viz Kerzu 1810 ha 1815 e save Lübeck ha tiriadoù tro-war-dro un departamant gall anvet Bouches-de-l'Elbe
Nilgo
Doareoù pennañ
Daou gorn du ha lemm zo gant ar par.
Urdd Gobaith Cymru
Urdd Gobaith Cymru, a dalv kement hag Urzh Goanag Kembre, hag a vez troet e saozneg gant Welsh League of Youth, hag a vez graet an Urdd anezhañ hepmuiken, zo ur c'hevredad yaouankiz kembraek gant tremen 1 500 skourr hag ouzhpenn 50 000 ezel (e 2006).
Istor
-->
Yezh kemmesk
Skouer gwellañ ur yezh kemmesk a rank bezañ ur yezh anvet michifeg, savet diwar ar galleg hag ar c'hreeg.
Marateg
Yezh ofisiel Maharashtra an hini eo, hag unan eus yezhoù ofisiel India.
Sint Eustatius
Istor
Indianed, pe Karibed, e oa an annezidi gentañ, degouezhet eno eus an douar-bras, hini Kreisteizamerika war-dro dibenn ar. A-bell e voe gwelet an enezenn gant Kristoc'h Koulm e 1493, ha 22 wech e voe kemmet ar vro oa perc'henn dezhi en ur ober 150 vloaz goude-se.
<!--En 1636 elle fut colonisée par la Kamer (chambre) de Zélande de la Compagnie néerlandaise des Indes occidentales.
Le 3 février 1781, les britanniques prennent Saint-Eustache. En effet, le gouverneur De Graaff n'avait pas été informé de la déclaration de guerre entre les deux nations et avait capitulé face aux forces britanniques de l'amiral Rodney. Dix mois plus tard, l'île est conquise par les français, alliés des néerlandais qui retrouvent leur souveraineté sur Saint-Eustache en 1784.
Viktor Bologan
2 686 edo e renk Elo eus miz Gouere 2008: 37 vet c'hoarier ag ar bed eo. Gwellañ c'hoarier Moldova eo.
Jack Butler (Jiwarli)
Tremen a reas al lod brasañ eus e vuhez den en oad e Mount Stuart Station e-lec'h ez eas e darempred gant giz-vuhez ar c'hornog. Dimeziñ a reas gant Molly Ashburton e 1927 ha pevar mab o doe. Mont a reas da vevañ war e leve en Onslow er bloavezhioù 1970 ha mervel a reas e Carnarvon d'an 10 a viz Mae 1986.
Edward John Eyre
Ganet e oa bet e Bro-Saoz. Pastor e oa e dad. Mont a reas da Aostralia da seitek vloaz.
Senador Guiomard
Douaroniezh
20.505 annezad zo en ur gorread a 2.047 km² (10,01 den/km²).
Marv
Enebet e vez ar marv ouzh ar c'hanedigezh, p'eo ar marv diankadenn ar vuhez evel pa ne dalm mui kalon an den. Met diaes eo termenañ an harz etre ar vuhez hag ar marv, pa c'heller lakaat ur galon da dalmañ en-dro er bruched, pe zoken he-unan en un amprouetezad dourenn Ringer.
Hindoustaneg
Implijet e vez an termen hindoustaneg (hindustani) evit ober dave da veur a yezh pe rannyezh tost-keñan an eil d'eben komzet e gwalarn India ha Pakistan dreist-holl.
1744
Diwar-benn bloavezh 1744 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1744
Saola
Ar saola (Pseudoryx nghetinhensis) a zo ur bronneg daskirier hag a vev e rannvroioù meneziek e Laos ha Vietnam. N'ouzer ket kalz a dra diwar e benn evit poent rak n'eus ket kalz anezho en natur ha ne vev ket pelloc'h eget 5 miz er mirvaoù. Ar spesad nemetañ eo er genad Pseudoryx.
Arondisamant Lille
Arondisamant Lille a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant an Norzh hag e rannvro Nord-Pas-de-Calais.
The Stone Roses
Prantadoù kentañ ar strollad :
Setu savet gete un album e 1989, goude o devout enrollet 5 pladenn vihan (singles). Ur bennoberenn sur ha n'eo ket marteze. Kudennoù gwirioù o doa bet er mareoù-se avat, get o zi-embann peurgetket. Sonadegoù brudet a rezont ('Ally Pally' gig e North London's Alexandra Palace d'ar 25 a viz Kala-gouañv 1989 hag unan e Spike Island e-kreiz ar ster Mersey d'ar 27 a viz Mae 1990).
Izili ar strollad é valafenniñ, adsavet 'vo ar strollad... pe ne vo ket ?
E miz Mae 2005 e voe klevet komz a-zivout adsevel ar strollad en-dro, diàr pozioù Squire e-unan e-barzh ur gazetenn bennaket. Gwelet e voe a-stroll get Mani ha Reni en ur sonadeg bennak, peadra da vouetaat ar safar a-zivout adsavadur ar strollad. Reni en deus savet sonennoù ha c'hoant en deus d'o seniñ get Mani, daoust ha graet e vo un dra bennak get ar labourioù-mañ en ur raktres get the Stone Roses, n'eo ket sur pa ouier e veze aozet rac'h ar sonennoù get Ian Brown pe John Squire e-raok ?
Atom
Dont a ra ar ger eus an henc'hresianeg ατομος, atomos, « na c'heller ket rannañ ». Da veno prederourien c'hresian eus an henamzer e oa an atomenn an elfenn materi vihanañ.
B (lizherenn)
Istor
Al lizherenn B a grogas moarvat evel piktogram leurzi un ti e hieroglifoù Egipt.
Atom
Dezverkoù an atom
Neptu eo karg tredanel an atomennoù peogwir eo kevatal niver elektronoù (karget ent-negativel) ar « goumoulenn elektronek » d'an niver a brotonoù (karget ent-pozitivel) a furm an nukleüs. Dre se en em null ar c'hargoù tredanel diouzh ur savboent meurselladel.
Perzhioù fizikel ha kimiek an atomoù zo da gentañ-penn diouzh an niver a brotonoù a zo en o nukleüs. Dre se e vez renket an atom hervez an niver-se, anvet niver atomek.
Morphine
Prantadoù kentañ ar strollad
sakso (sonet get Dana Colley), taboulinoù (sonet get Billy Conway pe Jerome Deupree) ha gitar-boud slide div-gordenn get Sandman, mouezh c'hwek hemañ hag ar pozioù. Setu dañvezioù ur blaz dibar a-walc'h, jazz ha blues ivez meur a wezh, pezh a voe graet "Low Rock" get Sandman e-unan.
Brean melenc'hris
Ar brean melenc'hris a zo un evn amprevanetaer ha greundebrer, Emberiza cineracea an anv skiantel anezhañ.
Zaven Andriasian
2523 emañ e renk Elo (Kevre Bedel An Echedoù - FIDE).
Brean-karreg
Ar brean-karreg a zo ur golvaneg amprevanetaer ha greundebrer, Emberiza cia an anv skiantel anezhañ.
Tevfik Esenç
Ur memor mat-kenañ en doa, ha kompren a reas buan palioù Dumézil hag ar yezhourien all a oa o weladenniñ anezhañ. Dave kentañ an oubic'heg e oa, met ivez mojennerezh, sevenadur hag hengounioù ar bobl Oubic'h. Ouzhpenn komz oubic'heg e komze an Hakuchi, rannyezh an Adigeg. Se a bermetas ul labour keñveriañ etre an daou ezel eus familh Yezhoù kaokazek ar gwalarn. Komz a reas un turkeg flour ivez.
Truman Washington Dailey
E vuhez
Ganet e oa e 1898 er meuriad Otoe en Oklahoma. Dimeziñ a reas e 1928 gant Lavina Koshiway, merc'h Jonathan Koshiway hag a oa unan eus diazezerien an Native American Church.
Proton
Klaset eo ar protonoù e-giz barionoù ha kenaozet int gant daou gwark up hag ur c'hwark down, dalc'het asambles gant an nerzh kreñv douget gant ar gluonoù.
Rhos
Rhos zo un anv kembraek, heñvel ouzh Roz e brezhoneg (a gaver e Rosporden ha Rostren), ha hini meur a lec'h e Kembre.
Ned Maddrell
Edward "Ned" Maddrell (war-dro 1877/1878 – 27 a viz Kerzu 1974) a oa ur pesketaer eus Enez Vanav. Ar manaveger a-vihanik diwezhañ e oa, goude marv e genvroadez Sage Kinvig war-dro 1870 – 1962), hogen manevegerien a-vihanik nevez zo hiziv.
Brean lost hir
Annez
Bevañ a ra al labous en Azia ar Reter.
Kensonenn rakfriet
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn rakfriet pe stankenn rakfriet (saoz.: prenasalized consonant pe prenasalised stop) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus un heuliad kensonennel ennañ ur gensonenn fri mui ur stankenn hag a dalvez da sonenn unvan kentoc'h evit div sonenn renk-ouzh-renk e-keñver framm fonologel ur yezh bennak.
Bangor-is-y-coed
Bangor-is-y-coed (Bangor-on-Dee e saozneg) zo ur gêriadenn eus pastell gozh Maelor, hiziv e kontelezh Wrecsam, e biz Kembre, war lez ar stêr Dyfrdwy, tost da harzoù Bro-Saoz. Stag eo ouzh kêr Wrecsam bremañ. 227.6 km zo ac'hane da Gerdiz.
Erotes
Lakaet eo bet an oberenn war gont Lukian, met hiriv e vez lavaret n'hall ket bezañ Lukian abalamour ma n'eo ket e zoare da skrivañ. Neuze e vez lakaet dindan anv ur pseudo-Lukian.
Marzhan
Marzhan a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Wened, e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
Li Shilong
Mestr FIDE abaoe 1995, Mestr Meur Etrebroadel abaoe 2002.
Peng Zhaoqin
right|thumb|Peng Zhaoqin (2013) Peng Zhaoqin a zo bet ganet d'an 8 a viz Mae 1968.
Brean kabell gwenn
Ar brean kabell gwenn a zo un evn amprevanetaer ha greundebrer, Emberiza leucocephalos an anv skiantel anezhañ.
Timbroù Martinik
thumb|left|140px| Timbr Martinik 1892
Lábaro
Gant emsav broadel Kantabria e vez implijet ur banniel mouk gant ul "lábaru" melen en e greiz.
Kensonenn gweuz-drek-logigoù
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn gweuz-drek-logigoù (saoz.: labial-postalveolar) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn kendistaget ganti ar diweuz ha diadreñv al logigoù dent da lec'hioù distagañ pennañ war un dro.
Margaret McMurray
Cultezron (arabat mesklañ gant kastel Culzean e-kichen) zo un atant bihan e fabourzioù kêr Am Magh Baoghail e Siorrachd Inbhir Àir ar Su.
Brean penn du
Ar brean penn du a zo un evn amprevanetaer ha greundebrer, Emberiza melanocephala an anv skiantel anezhañ.
Hosea (profed)
Bevet en doa e Rouantelezh Israel da vare Yarovam II, d'ar memes mare ha Yeshaia ha Mic'ha eta. Prezegenniñ a reas war-dro ar bloavezhioù 750-730 kent JK. Ar pep brasañ eus e lavaroù a sell ouzh Rouantelelezh Israel anvet ivez Efraim. Ne veneg morse Jeruzalem ha Sion.
Kod yezh
Hiziv e vez implijet ar muiañ ar c'hodoù yezh ISO 639-1 ha ISO 639-2. Gwezhall e veze implijet alies ivez kodoù SIL, bet enteuzet gant re ISO 639-3.
Gorre-Goulen
Ardamezioù
Degemeret gant ar Gumun ar 26 Gwengolo 1980.
Wu Shaobin
Wu Shaobin a zo bet ganet d'ar 4 a viz C'hwevrer 1969.
Lokenole
Lokenole (distaget ) a zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Montroulez, e departamant Penn-ar-Bed, e Gwalarn Breizh. Gant he 85 ha eo Lokenole ar bihanañ kumun e departamant Penn-ar-Bed.
Banglaeg
Meur a doare-yezh banglaek ez eus, hervez al lec'h ma vez komzet ha live ar yezh:
1746
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1746
Smbat Lpoutian
E 2001 e tapas ar Vendalenn Aour e anv Armenia e Kampionad ar Broadoù.
866
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 866
Antilopinae
Antilopinae a zo un iskerentiad e rummatadur ar bronneged.
Tameg (sinek-tibetek)
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr Yezhoù himalayek ar c'hornôg eo an tameg (thami pe thangmi) komzet gant tro-dro da 14.400 den (1991) e Nepal hag ivez en India.
1747
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1747
Algy Paterson
Tad Algy a oa europan, neuze e oa dilennet ar mab evit bezañ tennet diouzh e familh gant ar pennadurezhioù. Se oa ar politikerezh anvet bremañ Remzad Laeret. E familh a guzhe anezhañ er bush e-lec'h e vevjont en ur mod c'hantreat hengounel. Dont a reas Algy d'e vent o komz martuthunira ha kurrama, ha ne zeskas ket saozneg a-raok a voe pempzek bloaz.
Pennestin
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed Brezelioù didrevadenniñ
Pataneg
Teir rannyezh ez eus:
Lokireg
Ardamez
Ardamez ebet
Iañ kantved kt JK
|  |
Manga (bannoù-treset)
En tu-gin e-keñver ar boas a zo er C'hornôg da lenn ar bannoù-treset e vez savet ar mangaioù : eus an tu-dehou d'an tu-kleiz (memes tra evit al lagadennoù) da lavaret eo e vez miret an urzh-lenn diouzh mod japan. Lod eus an embannerien a zibab eilpennañ pep tra evit an Europiz met koustañ a ra ker dezho.
Antilopenn India
Antilopenn India (Antilope cervicapra) a zo ur bronneg daskirier a-orin eus India ha degaset da Arc'hantina ha Stadoù-Unanet Amerika.
Arondisamant Lens
Arondisamant Lens a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Pas-de-Calais hag e rannvro Hauts-de-France.
Manga (bannoù-treset)
Teknikoù dibar
Gwenn-ha-du e vez ar mangaioù peogwir e vezont embannet e kelaouennoù marc'hadmat, war baper adaozet. E liv e c'hell bezañ pajennoù kentañ ar gelaouenn (evit lakaat ur rumm bennak war wel). Se zo kaoz e c'heller gwelet pajennoù e liv e kreiz mangaioù zo (deuet diwar un embann kentañ en ur gelaouenn).
84
Gwelet ivez
80er
Manga (bannoù-treset)
Teknikoù dibar
Trouzadelloù a vil vern a vez ivez, koulz evit ar jestroù, an oberoù pe ar soñjoù. E japaneg ez eus ur bern anezho : niko niko eo hini ar mousc'hoarzh, shiiin hini an didrouz pe pika pika (ha diwar se an anv Pikachu) evit ar strinkellikat.
Robert Diat
Ur politikour breizhat eo Robert Diat. Ganet eo d'ar 20 a viz du 1955. Ezel eo eus Kuzul broadel an UMP. Emañ kannad ar pempvet pastell-vro eus Liger-Atlantel abaoe marv Edouard Landrain d'an 24 a viz even 2006 dre ma oa e eiler.
Choumtchoeg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo ar choumtchoeg (shumcho pe sumtsu) komzet gant tro-dro da 2,174 den (1998) en India.
Brean korr
Ar brean korr (liester : breaned korr) a zo ur spesad golvaneged, Emberiza pusilla an anv skiantel anezhañ.
Gazella
Spesadoù
Renket e Gazella pe e Nanger:
Procapra
Procapra a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ tri spesad gazelenned hag a vev en Azia.
Kolombia
Lies eo orinoù hec'h annezidi : amerindian, europat, afrikan. Brudet eo ar vro evit gounit kafe, bleunioù, emrodez, glaou ha tireoul. Kenderc'her kokain pennañ ar bed eo chomet e-pad pell, a-raok bezañ bet digresket ar produerezh abaoe un nebeud bloavezhioù.
Xu Jun
Xu eo an anv-familh.
Mestrc'hoarier echedoù sinaat eo.
Andy Marechal
Ur mestrc'hoarier echedoù belgiat eo.
Mestr FIDE eo.
Arhantsusi
thumb|right|270px|Sede pelec'h emañ Arhantsusi, e [[Nafarroa Beherea.]]
Difrenestriñ Praha
thumb|300px|Eil difrenestriñ Praha
Brezel Tregont Vloaz
Katoliked a-enep da brotestanted
Mont a reas war washaat an darempredoù etre stadoù Europa e penn-kentañ ar XVIIvet kantved. Dedennet e voe roue Spagn gant aferioù diabarzh Alamagn dre ma oa Fulup III Spagn a orin eus familh Habsburg, ha dre ma oa perc’henn war douaroù tost ouzh harzoù kornôg Stadoù alaman zo. Ken liammet e oa daou skourr ar familh Habsburg ken e oa boutin o folitikerezh diavaez. Roue Spagn an hini eo a rene war pep tra e gwirionez. Pennoù Bro-C’hall a voe dedennet ivez gant aferioù Alamagn, rak gwelout a raent e oant kelc’hiet gant douaroù dindan beli ar familh Habsburg. Gwall iskis e voe politikerezh Bro-C’hall d’ar mare-se: a-du e savas Richelieu gant ar briñsed protestant a-benn talañ ouzh familh Aostria (hag a oa e penn ar stourm katolik a-enep d’an Durked) padal e kendalc’he da flastrañ ar brotestanted e Bro-C’hall. Sveden ha Danmark a voe dedennet ivez gant norzh Alamagn, met dreist-holl abalamour d’o interestoù armerzh, memes ma oa ivez prederiadennoù a-fet politikerezh.
Pevar frantad ar brezel
Boas e vezer, pa studier ar Brezel Tregont Vloaz, da rannañ anezhañ e pevar frantad : pep prantad a glot gant kresk niver an emgannerien. Bewech ec'h echuas an tri frantad kentañ gant trec'h ar gostezenn gatolik hag an impalaer, ar pezh a lakaas emgannerien all da zont da sikour ar gostezenn brotestant.
Sant-Ervlon-an-Dezerzh
Gerdarzh
Dont a rafe an anv eus ur sant Erblon pe Herblon. Gallout a rafe bezañ pe ar sant Herbod anavezet e Kerne-Uhel (evel e Plonevez-ar-Faou) pe hini Hermelandus eskopti Naoned.
Lizherenneg fonetik etrebroadel evit ar saozneg
E-barzh an taolennoù treset a-is, e berr gomzoù, ez eo kinniget an doare aesañ da lakaat al Lizherenneg fonetik etrebroadel (LFE) da glotañ gant ar saozneg evit deskrivañ anezhañ.
Skritur chamoukek
Implijet e vez dreist-holl gant vuzulmiz e India ha Pakistan]] pa ra ar siked ha tud all er Pandjab en India kentoc'h gant ar ar skritur gurmukhi.
Hozta
Hozta (Hosta e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Nafarroa Beherea, en Iparralde, e kanton Iholdi.
1751
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1751
Goubenner
Egipt
Goubennerioù koad ha maen zo bet kavet er bezioù.
Féron
Féron a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Euklides
Euklides (henc'hresianeg - Εὐκλείδης, Eukleides), anvet ivez Euklides Aleksandria, a oa ur matematikour gresian eus ar marevezh hellenadek hag a veve en Aleksandria, moarvat dindan ren Ptolemaios Iañ (323 kent J.-K. - 283 kent J.-K.). Graet e vez “Tad ar Ventoniezh” anezhañ alies. E levr Στοιχεῖα (Stoikheía, Elfennoù) eo an dornlevr brudetañ en istor ar matematik moarvat.
Liammoù diavaez
Στοιχεῖα
Loeiz ar Pelleter
Oberenn
Ur skouerenn eus geriadur ar Pelleter zo e levraoueg Roazhon.
Listenn ar pennwiskoù
Togoù
A bep seurt togoù zo:
thumb|Maouez kozh gant he zog kembreat right|thumb|200px|Un tog-kloc'h war benn ar filmc'hoarierez [[Vilma Banky.]]
676
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 676
Inizi antarktek ha tro-war-dro
Inizi antarktek (er su da 60° Su)
<!--
Leue
War-dro 45 kg e pouez al leueoù pa vezont ganet. Neuze e vezont lipet gant o mamm. Pa savont ne chomont ket en o sav: re bonner int, ha re amparfal al loen en eurioù kentañ.
Hormonoù
Savet e vez leueoù en un doare natureloc'h gant un nebeud saverien avat. Gwelout ar pennad kig leue.
Borsalino (tog)
Ar borsalino zo un tog feltr aozet gant an italian Giuseppe Borsalino en Alessandria e Piemonte.
Leue
Bugel aonik
Leue e vamm a vez graet eus ur bugel a chom tost d'e vamm, krog en he sae alies.
Merk (yezhoniezh)
Disheñvel eo seurt merkoù diouzh un termen heñvel all implijet e yezhoniezh "stumm merket", ma ra dave dur furm nann-diazez kentoc'h evit ur stuumm diazez anvet "amverk", da skouer "kazh" (stumm amverk diazez) kv. "kizhier" (stumm merket nann-diazez). A-wezhoù e klota ar fed m'en deus ur furm amverk merk yezhadurel ebet, evel da skouer an nominativel er yezhoù indezeuropek, met ne glot ket an daou stumm dre ret atav evel da skouer e latin ma vez implijet merkoù yezhadurel gant furmoù amverk. Diouzh an tu all e c'hell talvezout an diouer a verkoù ("merk mann") evit stummoù merket nann-diazez evel al liester genitivel anvioù zo e ruseg.
Pierre de Fermat
Teorem bihan Fermat
Ma'z eo p un niver kentael hag a un niver anterin naturel, ha ma n'eo ket a rannapl dre p, neuze
677
Diwar-benn ar bloavezh 677 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ali Farka Toure
Ali Ibrahim "Farka" Touré (1939 - 7 a viz Meurzh 2006), kaner ha gitarour a vro Mali, hag unan eus ar sonerien brudetañ en Afrika. E sonerezh a zo ur meskaj etre ar sonioù hengounel eus e vro genidik hag ar Blues amerikan. Kanañ a rae e meur a yezhoù afrikan : songhaieg, fulaeg, pe d/tamacheg da skouer.
Arvorig
Arvorig hiziv
Lod a gav n'eo ket dinoaz na dizrouk an implij-se, dreist-holl pa vez kemeret gant aozadurioù-stad, da guzhat an anv Breizh a c'hallfe bezañ re bolitikel.
Cuius regio, eius religio
E Bro-C'hall
Evel-just e ya ar bennaenn-se a-enep ar frankiz relijiel a voe anavezet davare an Dispac'h gall. <!-- Con ello se concede confirmación imperial al principio promulgado en la Confesión de Augsburgo de 1530.
678
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 678
Abjad
Meur a zoare-skrivañ a zo bet diorroet diwar un abjad dre ouzhpennañ sinoù evit ar vogalennoù hag a zo deuet da vezañ dre-se lizherennegoù, da skouer al lizherenneg c'hresianek savet diwar an abjad fenikek. Gwechoù all avat int deuet da vezañ un abugida evel ar skritur etiopek.
Kanton Hazparne
Istor
Makea zo bet pennlec'h ur c'hanton ma oa Makea, Lekorne ha Luhuso, hag a oa stag ivez ouzh distrig Uztaritze.
Donamartiri zo bet penn ur c'hanton ma oa Mehaine, Donoztiri, Donamartiri, Aiherra hag Izturitze, stag ouzh distrig Donapaleu.
Listenn kumunioù Amazonas
Listenn ar c'humunioù e stad Amazonas e Brazil. 62 gumun, pe municípios e portugaleg, a zo en Amazonas.
Hindeg
Skrivet e vez gant ar skritur devanagari
Kêr
Roll armerzhel ha sokial
Perzhioù pennañ ar c'herioù a zo ar perzhioù armerzhel pa vez kavet enno nebeut a dud o c'hounid an douar. Er c'hêrioù e kaver stalioù-kenwerzh e-leizh, stalioù servijoù ha stalioù greantel a bourvez labour d'an annezidi ha da du o chom tro-war-dro.
Temptadur Sant Anton (Hieronymus Bosch)
Arabat droukveskañ al livadur-mañ gant an deirzaolenn Temptadur Sant Anton (teirzaolenn) graet gant Bosch ivez.
Luimneach
Luimneach (Limerick e saozneg) a zo ur gêr vras eus kornaoueg Iwerzhon. 90 000 den bennak a zo o chom e kêr ha tro-war-dro. Gevellet eo gant Kemper.
870
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 870
Appenzeller
An Appenzeller, pe Appenzell, a zo ur formaj suis a vez fardet e kanton Appenzell. Eno ez eo yac’h an endro (rakalpek eo) ha brudet eo ivez geot ar c’hanton-se.
Timbroù Afrika c'hall ar C'hornôg
Ur c’hevredad broioù eo bet Afrika c'hall ar C'hornog (e galleg : « Afrique Occidentale Française » pe AOF), o vodañ dindan aotrouniezh ar Frañs eizh tiriad ar c’hevandir : Maouritania, Senegal, Soudan c'hall (ar Mali hiriv), Ginea, Aod an Olifant, Niger, Volta-Uhel (Burkina Faso hiriv) ha Dahomey (Benin bremañ).
Meurzh ha Gwener (Veronese)
Meurzh gant Gwener, pe Marte che spoglia Venere con amorino e cane en italianeg, zo un eoullivadur war lien (163 cm x 125) graet e 1580 gant al livour italian Paolo Veronese. War ziskouez emañ en National Gallery of Scotland en Dinedin.
Sacavém
thumb Sacavém zo ur gêr eus Portugal.
Stumm merket (yezhoniezh)
Er yezhoniezh e vez implijet an termen stumm merket (saoz: marked form) evit komz eus furm nann-diazez ur ger keit ha ma vez graet stumm amverk eus ar furmoù diazez, da skouer e brezhoneg
Sabrenn
right|200px|Sabrenn Ur sabrenn (sabrennoù pe sabrinier, el liester) zo un arm dir goveliet da skeiñ gant ar beg hag al lemm. Kamm eo al laonenn anezhi, ha n'eus nemet an tu diavaez a zo lemm, pa vez lemm daou du laonenn ar c'hlezeier. Gant un dorn pe an daou e vez skoet, kement-se zo hervez doare ar sabrenn.
Penaos eo disheñvel diouzh ar c'hleze ?
Daou droc'h zo d'ar c'hleze, setu eo aesoc'h da c'hoari gantañ, met lemmañ al laonenn a ra dezhi bezañ bresk. Gant un troc'h hepken eo kaletoc'h ar sabrenn, ledanoc'h keil (?) al laonenn anezhi. Un arm eus ar c'hentañ evit ar soudarded war varc'h.
Stumm merket (yezhoniezh)
Krouet ha diorroet e oa bet ar c'heal war dachenn ar yezhoniezh gant Skol Paga anvet ivez Kelc'h Yezhoniezh Praga, da gentañ holl war dachenn resis ar fonologiezh ha war an dachenn-mañ ec'h eo unan eus ar c'healoù epnnañ c'hoazh.
Finland
Istor
D’ar 6 a viz Kerzu 1917, nebeut amzer goude an dispac'h bolchevik e Rusia, e voe embannet dizalc’hiezh Finland. Ur brezel diabarzh a zeuas da c’houde, etre ar Re ruz, harpet gant ar galloud rusian nevez, hag ar Re wenn, skoazellet gant Impalaeriezh Alamagn. Anavezet e voe dizalc’hiezh ar vro gant Emglev Tartu e 1920 ha resisaet e voe gant an emglev-se petra e oa an harzoù etre Finland ha Rusia. E-pad an Eil brezel bed, koulskoude, e voe adaloubet Finland gant armeoù an Unaniezh Soviedel, dre ziv wech, ur wech kentañ e 1939–1940 hag un eil gwech e-pad 1941–1944. An eil gwech-se e voe skoazellet Finland gant Alamagn.
Holland
Aliezik, e meur a yezh, e reer gant Holland evit ober anv eus hollad an Izelvroioù, dre fazi, rak n'eo nemet ul lodenn anezho (en hevelep doare e c'heller kavout ar ger hollandeg implijet e-lec'h nederlandeg).
Finland
Douaroniezh
Ur c’hard eus ar vro en em gav en norzh da Gelc'h Arktika. El lodenn-se eus ar vro neuze e weler heol hanternoz e-pad meur a sizhun, ha seul belloc’h e vezer en norzh seul hiroc'h ar prantad ma vez gwelet. E penn norshañ Finland ned a ket an heol da guzh e-pad 73 devezh en hañv, ha noz e vez e-pad ar goañv e-pad 51 devezh.
Mehaine
Mehaine (Meharin en okitaneg; Méharin e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Benafarroa, en Iparralde, e kanton Hazparne.
Finland
Poblañs
Hervez ur studiadenn eus 2004, an darn vrasañ eus tud Finland (83,8%) a zo Luterianed hag un niver bihan anezho (1,1%) a zo ortodoksed. Anavezet eo an div iliz-se, luterain hag ortodoks, gant ar stad. Ar peurrest eus an dud a heuilh relijionoù all, kredennoù protestant (estreget al luteriegezh), yuzevegezh, islam, pe c’hoazh n’o deus relijion ebet.
Llyn y Fan Fach
Ouzh troad ar menez Fan Brycheiniog emañ, er Mynydd Du, e Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog. Eno emañ eienenn ar stêr Tawe a red betek Bae Abertawe.
Victor Hugo
E soñjoù politikel
Bet e oa a-du gant an impalaer Napoleon Iañ. Sevel a reas a-enep e niz Napoleon III. Mont a reas en harlu etre 1851 (taol-stad Napoleon III) ha 1870 (Brezel Frañs Prusia) e Brusel asambles gant Alexandre Dumas ha da c'houde e Jerzenez ha war-lec'h e Gwernenez.
Kell
Kell a c'hall bezañ meur a dra.
Lucrezia (Veronese)
Meur a wech eo bet livet ar sujed gant tud evel Tizian, Rembrandt pe Raffaello Sanzio. Perzh Veronese eo, ouzhpenn an doug d'ar meleganezed lart, an evezh lakaet da livañ plegoù an dilhad ha bravigoù an itron.
Lucrezia
Maouezed eus Italia
Un anv stank e voe er XVvet ha XVIvet kantved e lezioù priñsed Italia: Hag ivez
Christopher Dodd
thumb|right|Christopher Dodd Ur politikour demokrat eo Christopher Dodd, anezhañ senedour Connecticut etre 1981 ha 2011.
E 1945 e oa bet ganet. Katolik eo.
Lamprez
Al lamprez (unander lamprezenn) eo ar pesked arvevat debradus a ya d'ober ar c'herentiad Petromyzontidae hag an urzhiad Petromyzontiformes.
Genadoù
جلكي Petromyzontidae
Brean kaner
Annez
Bevañ a ra ar pevar isspesad warn-ugent (24) anezhañ e Norzhamerika.
Kanton Appenzell
Dont a ra an anv eus an anv latin abbatis cella, kell an abad, en abeg da abati Sant-Gall.
Skingomz vrezhonek
Radio-Roazhon dindan pouez an Nazied (1941-1944)
Evit gouzout muioc'h, sell ouzh Radio-Roazhon E 1941 e aotreas an aotrouniezh alamanek ma vo skingaset abadennoù brezhoneg war "le Poste de Rennes" (Radio-Roazhon), ur skingomz staget ouzh Radio-Paris. Da Roparz Hemon, ur skrivagner brezhonek hag un emsaver e oe fiziet karg sekretourva ar skingomz en e bezh hag hini an abadennoù brezhonek. Harpet e oa evit-se gant Abeozen ha Youenn Drezen. Paeet e oa gopridi ar skingomzoù gall gant melestradur ofisiel Radio-Paris, met homañ a oa arc'hantaet gant al Lu alaman. Pa ne vez skingaset an abadennoù nemet en dro da Roazhon, ne veze ket tizhet ar selaouerien e lec'h m'emaint niverus, da lavaret eo er Brezhonegva. Diwar diouer an tredan, ne c'helle mui skingomz Roazhon, staliet e seulioù uhel er Post pennañ, plasenn ar Chenwerzh, astenn e skinadur betek pell. Ne chom ket kalz roudoù an abadennoù pa 'z int bet distrujet an enrolladennoù war bladenn. Gant Hor yezh eo bet embannet tammoù ar pezh a zo bet savet gant Abeozen ha Youenn Drezen. Savet en deus Roparz Hemon un nebeud pezhioù-choari.
Dora
Stêrioù italian
Un douranv a orin keltiek (kar d'ar ger dour) a gaver en anv meur a stêr eus hanternoz Italia (evel e-barzh Dordogne ha Durance):
871
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 871
Doralice
Doralice zo un anv-badez italianek a seblant bezañ bet ijinet gant Ludovico Ariosto (1474 – 1533), oberour Orlando furioso, pa ne oa ket anavezet a-raok.
Mor Arabia
250px|right| Mor Oman pe Mor Arabia Mor Arabia (evel ma lavarer e saozneg pe en arabeg: بحر العرب, Bahr al-'Arab), pe Mor Oman (evel ma lavarer e galleg) a zo ul lodenn eus Meurvor Indez a zo etre ledenez Arabia hag Indez.
Académie française
Liammoù diabarzh
Sellit ouzh ar pennadoù :
Rakgerioù ar sistem unanennoù etrebroadel
Taolenn ar rakgerioù
Da skouer:
Emdroadur ar rakgerioù
E-barzh deved an 18 germinal An III (7 ebrel 1795) e oa lodenn ar rakgerioù miria ha mirio eus rakgerioù ar sistem degel nevez (e-kichen al lieskementoù kilo-, hekto- ha deka-, hag ar ranngementoù desi-, santi- ha mili-). Talvezout a raent a-getep dek mil ha un dekmilvedenn. Implijet e voent betek 1960.
Arthwyr ap Seisyll
Mab Seisyll ap Clydog hag eil roue Seisyllwg e oa Arthwyr ap Seisyll. N'anavezer hogozik netra diwar e benn. War e lerc'h e renas e vab Dyfnwal ap Arthwyr.
Mozhon
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed Brezelioù didrevadenniñ Brezel Aljeria.
Yezhoù kadoek
Marv eo an darn vrasañ eus ar yezhoù er familh-mañ.
Pachtoueg
Ur yezh iranek eo ar pachtoueg pe pouc'htoueg (pashto pe pukhto پښتو), komzet gant 39 millon a dud en Afghanistan ha kornôg Pakistan (16%-20% eus ar boblañs).
Yezhoù kadoek an norzh
Setu penaos e vez renket ar yezhoù er familh-mañ:
Assembleia do Povo Unido
En em divodañ a reas d'an 29 a viz C'hwevrer 1995 goude meur a vloaz a dizoberiantiz goude ma oa bet kaset da benn he zaol diwezhañ gant o EGPGC e 1991 ha bezañ bet tapet gantañ 1.492 votos (0,1%) e mouezhiadegoù Parlamant Galiza e 1993.
Yezhoù kreolek
Yezhoù eeun eo ar yezhoù pidgin savet war ar prim gant tud na ouzont ket yezh ur strollad tud all hag a rank mont e darempred gante e mod pe vod.
Kreoleg Strizh-mor Torres
Komzet evel yezh kentañ gant poblañs Strizh-mor Torres.
Saramakeg
Komzet e Surinam. Disheñvel-tre eo deuet ar yezh kreolek-mañ da vezañ e-keñver ar yezhoù orin hag e oa bet savet diwarne. Diorroet he deus ar yezh-mañ ur sistem tonioù zoken.
Aire (Aostralia)
thumb|right|200px|Ar stêr Aire An Aire, pe  Aire River e saozneg, zo ur stêr en Aostralia, e stad Victoria.
Timbroù Kroatia
Emañ Kroatia en Europa ar Su, o vezañ etre Slovenia, Hungaria, Serbia, Bosnia-Herzegovina, Montenegro ha Mor Adria.
Betek fin ar Brezel-bed kentañ n’eus ket eus Kroatia e gwirionez : ur rannvro eus Impalaeriezh liesyezhek ha liesbroadel Aostria-Hungaria eo. E 1918 avat eo savet Rouantelezh ar Serbed, ar Groated hag ar Slovened hag e krog postoù Kroatia da embann timbroù dre implij timbroù Hungaria soulgarget gant ar ger HRVATSKA (« Kroatia » e yezh ar vro).
Grip A
Is-tip H1N1
Influenzaviruz A is-tip H1N1 a ro o anv d'ar viruz is-tip H1N1 eus al lignez tip A. Kiriek int d'ar grip a-vareadoù dreistholl met ivez d'ar c'hleñvedoù-bed eus ar bloavezhioù 1918 ha 2009.
Mauritshuis
Mauritshuis (nederlandeg a dalvez Ti Maoris) a zo ur mirdi gouestlet d'an arzoù, lec'hiet e Den Haag en Izelvroioù. Savet eo bet ar savadur etre 1636 ha 1641. Bet eo ti Johan Maurits van Nassau-Siegen. Ennañ e kaver oberennoù gant Johannes Vermeer, Rembrandt van Rijn, Jan Steen, Paulus Potter, Frans Hals ha gant Hans Holbein yaouank. En holl e kaver tost 800 oberenn ennañ.
Aezhenn
Perzhioù fizikel
Tizh ar son : 401 m/s à 130 °C ; war greskiñ e ya pa ya uheloc'h an temperadur : ewar-dro 800 m/s e 1 000 °C.
Gadidae
Genadoù
E Gadidae pe Lotidae :
Mellad 175
En holl e voe bet bac'het ha kastizet hervez termenoù ar mellad-se en-dro da 140,000 a dud a-hed ar wezh. Adalek 1935 e voe bet lakaet e pleustr ar Mellad 175 en un doare mantrus-kenañ gant an Nazied, hiraet e voe padelezh ar c'hastiz eus 6 miz betek 5 bloaz en toull, ledanaet e voe an oberioù lakaet da dorfed ha krouet e oa bet ur c'hastiz ispisial evit "torfedoù dreistordinal" ma c'helle bezañ kaset an dud da gampoù-labour e-pad dek vloaz.
Bro-C'hall
Anvet e vez Frañs ivez, diwar ar ger latin "francia", a oa deuet en anv ar rouantelezh kozh Royaume de France (a oa bet Rouantelezh ar Franked un tamm a-raok). En Henamzer e veze graet Galia eus un darn eus he zachennad, met e Galia gozh edo Belgia, Alamagn, Suis, Italia hag Spagn.
An anv Bro-C'hall ha Frañs
An anv latin Galia a glot gant terouer Frañs a-vremañ evit ul lod, gant Belgia, Suis hag un tamm eus hanternoz Italia hag Alamagn. Ar ger gall brezhonek n'en deus netra da welet gant ar ger latin Galia. Ur ger keltiek eo hag a dalvez kement hag estren.
Istor
Istor riez Bro-C'hall (latin : regnum Francorum e deroù ar Grennamzer) a c'hell bezañ lakaet e orin e krouidigezh Gallia occidentalis (Galia ar c'hornôg) e 843. Ul lodenn eus an Impalaeriezh karolingat roet da Charlez ar Moal da-geñver hêrezh e dad-kozh Karl Veur. Met, ma veze graet eus an tiriad-mañ Gallia e veze graet kement ha kement Francia occidentalis. E brezhoneg e vez kavet roud an daou hengoun gant Bro-C'hall ha Frañs.
Goude m'eo bet gwanaet galloudegezh roue Bro-C'hall dre savidigezh ar c'hladdalc'helezh er Grennamzer e talc'has heuliad ar rouaned bodañ dindan o beli muioc'h-muiañ a diriadoù, da lavaret eo lakaat da greskiñ an domani roueel, bihan a-walc'h e - ha ledanoc'h-ledanañ dre an dimezioù pe dre c'hounidoù ar brezelioù. Diwar ar rannvroioù bras, lod anezho krouet da vare an impalaeriezh karolingat (Akwitania, Breizh, Loren, Poatev...) e teuas war-wel ar proviñsoù evel ma oant klokaet (goude aloubadeg Elzas e 1675) e fin ar vonarkiezh. Ar proviñsoù, renet gant priñsed vras gwechall, a oa deuet da vezañ pastelloù-bro melestradurel, o statudoù liesseurt koulskoude.
Yezhoù
Daoust d'ar politikerezh yezh renet abaoe pell 'zo (Skrid-embann Villers-Cotterêts e 1539 paneveken) hag a glask lakaat ar vro da vezañ unyezhek-rik — hag ar yezh-se eo ar galleg — e vez komzet meur a yezh war diriad Frañs Europa, daoust dezhe bezañ bet gwallgaset. A-hend-all ez eus yezhoù all hep tiriad, evel ar yezhoù rom, pe neuze yezhoù deuet da heul enbroidi, evel ar c'hreoleg, an arabeg, ar c'habileg, ha meur a hini all...
Armerzh
E-barzh Kenvarc'had Unaniezh Europa emañ Frañs. An euro eo ar moneiz abaoe 1999. 10vet brasañ armerzh ar bed eo e parelezh galloud-prenañ e 2015, hag an eil en Europa. Ijinerezh ar gounezvouederezh, an armerezh, an ijinerezh aerlestrel, ar stroñs, an bankoù, ar gretadurezh hag an touristelezh a zo e-touez he gennadoù pennañ.
Brean jave gwenn
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned peurvuiañ.
Gaia (roue)
Gaia (en tifinagh : ⴳⴰⵢⴰ ), marvet war-dro 206 kent JK, a oa roue ar Massylii, ur bobl eus Numidia ar reter da vare an eil brezel punek ( kent JK). Breur e oa da Oezalces. E vab Massinissa a renas war e lerc'h.
Aire-sur-l'Adour
Aire-sur-l'Adour (Aira en okitaneg) zo ur gumun c'hall, e Tursan (en departamant Landes), war lez kleiz ar stêr Adour.
Lekuine
Bihanañ kumun Iparralde eo.
Hillary Clinton
Hillary Clinton, ganet Hillary Diane Rodham d'ar 26 a viz Here 1947 e Chicago (Illinois), zo ur bolitikourez amerikan ezel eus ar Strollad Demokrat. Pried Bill Clinton eo, bet 42 prezidant Stadoù-Unanet Amerika etre 1993 ha 2001.
Fred D.Thompson
Ur politikour republikan eo Fred D.Thompson, bet senedour Tennessee.
E 1942 e oa bet ganet.
War ar renk eo bet evit an dilennadegoù prezidant e caucus 2008.
Ron Paul
E 1935 e oa bet ganet.
Grant Lee Buffalo
Albomoù :
Mighty Joe Moon (1994)
Copperopolis (1996)
Lucretia
Liverezh
Gwallidigezh hag emlazh Lucretia zo bet livet meur a wech, gant Tizian (div daolenn), Giampietrino, Rembrandt, Dürer, Raffaello, Sandro Botticelli, Paolo Veronese, Jörg Breu an Henañ, Johannes Moreelse, Simon Vouet, ha re all.
Thomas de Keyser
Un delwenn da Dhomas de Keyser a zo ouzh mogerioù Stedelijk Museum en Amsterdam hag ur straed gouestlet dezhañ a zo en Enschede.
Duncan Hunter
Ur politikour republikan eo Duncan Hunter, anezhañ dileuriad Kalifornia.
Sifaks
Trec'het e voe Sifaks ha prizoniet en 203 kent JK gant ar jeneral Gaius Laelius, gant skoazell Massinissa, e-tal Cirta (hiziv Constantine). Kaset e voe da Roma gant ar jeneral roman Scipio, ha mervel a reas eno en 202 pe 203 kent JK.