cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Viarigi
Viarigi zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
Tugdual de Kermoysan
Brezeliñ a reas gant ar c'honestabl Arzhur Richmond evit Yann V, dug Breizh, ha goude gant ar roue gall Charlez VII. Perzh a gemeras e seziz Orleañs gant Janed Ark
Bro Felger
Bro Felger zo ur vro hervez lezenn Voynet. Bodet ez eus 58 kumun enni, war ur gorread 1,026 km² ha 84,026 a dud zo o chom enni (d'ar 1 a viz Genver 2011).
Pik-estlammiñ
Ar pik-estlammiñ, pe ar pik-estlamm, a zo un arouezenn boentaouiñ — ! — hag a dalv da verkañ dibenn ur frazenn estlammiñ.
Denver (Norfolk)
Dont a ra an anv Denver eus an anv hensaoznek Dena fær a dalvez kement ha "roudour an Daned", abalamour da aloubadegoù an Daned pe Vikinged er Grennamzer.
Emgann Hingston Down
Emgann Hingston Down a c'hoarvezas e 838, e Hingston Down, e Kernev-Veur etre un armead Kerneveuriz ha  Vikinged en un tu, hag un armead Saozon, pe  West Saxons, kaset gant  Ecgberht, roue Wessex.
Klaus Störtebeker
Klaus Störtebeker (bet ganet war-dro 1360 ha dibennet d'an 20 a viz Here 1401 e Hamburg) a oa ur c'hourser brudet eus hanternoz Alamagn. Bez' e oa e penn ur vandennad kourserien lesanvet Vitalienbrüder en alamaneg ("Breudeur ar Bevañs").
Cri d'alarme
Istor
Cri d'alarme a oa bet embannet e Gil Blas an 23 a viz Du 1886, ha goude en dastumad Le Colporteur en 1900.
Panorpa communis
Panorpa communis a zo ur spesad Mekoptered hag a vez renket er genad Panorpa er c'herentiad Panorpidae.
Merops oreobates
Annez
Kavout a reer ar spesad e koadegi douaroù uhel reter Afrika.
Meriadeg Herrieu
Meriadeg Herrieu a oa ur beleg katolik hag ur skrivagner brezhonek. Ganet e oa bet d'an 26 a viz Genver 1924 e Sant-Karadeg en Henbont ha marvet d'an 22 a viz Kerzu 2009 e Santez-Anna-Wened. Mab e oa da Loeiz Herrieu ha da Loeiza er Meliner.
Pik-goulenn
Lizherennerezh
Frazenn skouer hervez doare lizherennaouiñ galleg Bro-C'hall : "E pe vloavezh 'ta, e 1783 pe e 1789, e oa ganet ma mamm-guñv [esaouenn] ? [esaouenn] N'on ket gouest d'hel lavarout." (E Skeud Tour Bras Sant Jermen gant Yeun ar Gow, Al Liamm, 1978 p. 8).
Podarcis hispanica
Podarcis hispanica zo ur stlejvil kreizdouarel ar c'hornôg. Kavet e vez eus su Bro-C'hall da Dunizia.
Kevar
Palioù
Palioù ar rann Kevar a oa lies:
Sonerezh Breizh
Istor ar sonerezh
•	Krouidigezh ar bagadoù goude ar brezel •	Penn kentañ ar c’hanaouennoù stourm (Glenmor) •	Adkaset eo an delenn geltieg gant Alan Cochevelou (anvet diwezhatoc’h Alan Stivell), •	Implijet e vez binjivi a ne oa ket anavezet gant ar sonerien : binioù bras Bro Skos, gitar klev
Adalek 1965 en em ziorro ar muzik oc'h en em zisklaeriañ breizhat hag alies stourmerek (Alan Stivell e-penn 1añ, hag er bloavezhioù 70, Tri Yann, Gilles Servat ha reoù all c’hoaz) cheñch a reont temmoù kozh evit kas da benn traoù nevezoc’h ha d’ar chiz (implijet ‘vez gitar elektrek, ha binviji perku da skouer), mesk a reont sonnerezh disheñvel ha n’ho deus ket aon da kompozisiñ traoù-nevez ( da skouer [Ar re Yaouank]), o kavout gwelloc’h brasaat ha liesaat ar sonnerezh. Ar mouvamant muzik a zo skoazellet gant meur a festoù-noz aozet un tamm e-pep lec’h e Breizh.
Sonerezh Hengounel ha Sonerezh Klasel
Goude bezañ bet tost da vont da get e kreizh an XXvet kantved o deus adkoumeret lañs ar c'houpladoù (bombard ha biniou kozh) ; dedenniñ a reas ar festou noz ha c’henstrivadegoù sonerien kalz a genstriverien hag arvesterien. E-pad ar bloavezhioù 1970 e vez graet kalz dastumadegoù meuleudioù, gwerzioù ha dañsoù. Kalz a donioù ha sonioù a zo bet savetaet gant sikour embregerezhioù evel [SKV] (krouet gant Georges Epinette) ha Dastum.
Eleonore Juliane Brandenburg-Ansbach
He buhez
Eleonore Juliane a oa merc'h da Albert II, Margrav Brandenburg-Ansbach (1620–1667) had'eeil pried Sophie Margarete (1634–1664), merc'h da Joachim Ernst, Kont Oettingen-Oettingen. D'an 31 aviz Here 1682, en Ansbach, e timezas da Frederick Charles, Duke of Württemberg-Winnental, with a commemorative coin struck for the wedding At the wedding Eleonore's brother John Frederick met the composer Johann Sigismund Kusser, who later worked at Ansbach.
Klochedigoù
Lizherennerezh
Unan bennak en doa skrivet dindan gant un tach : [esaouenn] « [esaouenn] Hag hep bilhed ebet [esaouenn] ». (Ti Vatriona gant Ernest ar Barzhig, Al Liamm, 1976 p. 12).
Tizh
Bevennet gant arlakadenn ar geñverelezh arbennik Albert Einstein eo skalfad an tizh, en em astenn eus 0 m/s (an difiñv) betek 299 792 458 m/s (tizh ar gouloù er peurc'houllo) ; herr eo anv an tizh er fizik keñverel.
Tizh linennek ha tizh a-spin
Buanded a-spin eo an termen a zere pa vez sturiet troiad un draezenn ; mentenn ar vuanded a-spin eo an tizh a-spin neuze. Seul vrasoc'h ar vuanded a-spin (kelc'htorioù/eilenn), seul vrasoc'h ivez an tizh a-spin (m/s) ; seul vrasoc'h skin ar c'helc'h, seul vrasoc'h ivez tizh a-spin e drohed. Kement-se a vez lakaet e pleustr evit diskouez tizh linennek ur c'harr war an hent : muzuliet e vez trohed ur rod ha lieskementet dre an niver a droioù dre eilenn, alese an tizh diskouezet e km/h ; seul vrasoc'h ar rod, seul nebeutoc'h a droioù evit diskar 1 km.
Surf
Spot
A drugarez da lieseurtegezh aochoù Breizh eo disheñvel tre ar spotoù evit surfiñ. Spotoù mil anavezet'zo e Breizh, da skouer, an Dorchenn e bro vigoudenn. Krouet eo bet skol surf gentañ e Breizh en Dorchenn. Betek 10 skol surfiñ a gaver enno. Lec'hiet eo e dibenn bae Gwaien, ar pezh a lak ar spot-se da vezañ tost atav. Ar Palud e Kraoñ a zo anavezet mat ivez, pe c'hoazh Aod Gouez Kiberen. An dalc'h gant ar spotoù-se ez eo, e vezont darempredet stank. E-pad an hañv e c'heller gwelet tri c'hant surfour war an dour e beg an Dorchenn.
Stand Up Paddle
thumb|250px
Kanton Caen-7
Kanton Caen-7 a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Gnassingbé Eyadéma
Gnassingbé Eyadéma (ganet Étienne Eyadéma e 1935 pe 1937, marvet d'ar 5 a viz C'hwevrer 2005) a oa ur soudard ha prezidant Togo adalek 1967 betek e varv.
Sylvanus Olympio
Ganet e voe Sylvanus Épiphanio Olympio e Kpando, e lodenn alaman Togo hag a zo e Ghana bremañ. Genedik e oa eus ur familh kenwerzherien binvidik. Studiañ a reas er c'hentañ derez er Gefrifi gatolik alaman hag er skol drevadennel gall, hag en eil derez en ur skol saoznek e Kpando (hag a oa deuet da vezañ an Togo vreizhveurat goude ar Brezel-bed kentañ). Kuitaat a reas Afrika e 1920 evit mont da Londrez lec'h ma tremenas al London Matriculation (kevatal d'ar vachelouriezh) hag e 1926 e voe diplomet en armerzh er London School of Economics hollvrudet. Kenderc'hel a reas goude gant studioù gwir etrebroadel e Dijon e Bro-C'hall hag e Vienna en Aostria. Distreiñ a reas da Afrika ha labourat a reas adalek 1932 evel pennrener an United Africa Company (UAC), un iskevredad eus stroll Unilever en takad gallek.
Gnassingbé Eyadéma
E penn kentañ ar bloavezhioù 1990, goude manifestadegoù a voe kaoz eus kantadoù a varvioù, e voe rediet da aotren strolladoù politikel all da ginnig tud en dilennadegoù. E 1993 hag e 1998 e voe addilennet adarre daoust ma oa amreizh an dilennadegoù. Goude bezañ cheñchet ar Vonreizh e c'hellas lakaat e anv adarre ha gounit dilennadegoù 2003. Mervel a reas d'ar 5 a viz C'hwevrer 2005 er c'harr-nij a gase anezhañ da Europa evit bezañ ospitalizet. E vab, Faure Gnassingbé, a voe lakaet e penn ar vro neuze.
Sylvanus Olympio
D'an 13 a viz Genver 1963 e voe lazhet gant ur strollad soudarded e-kerzh un taol-Stad. Emmanuel Bodjollé hag a oa e penn ar strollad-se a voe e penn Togo e-pad daou zevezh a-raok leuskel plas da Nicolas Grunitzky. Luziet e chom marv Olympio : lazhet e vije bet dirak kannati ar Stadoù-Unanet gant Emmanuel Bodjollé pe gant Gnassingbé Eyadéma (hemañ a embannas bout al lazher araok lavarout ar c'hontrol). E 1967 e voe kemeret ar galloud gant Gnassingbé Eyadéma dre un taol-stad a-enep da Nicolas Grunitzky. Gouel broadel Togo eo an 13 a viz Genver.
Oreothlypis gutturalis
Rummatadur
Renket e veze er genad Parula kent.
Leonor Plantagenêt
Mamm e oa d'ar rouaned Enrique Iañ Kastilha ha Berenguela Iañ Kastilha, ha da Leonor Kastilha (1202-1244), dimezet da Jaime Iañ Aragon.
Picumnus exilis
Picumnus exilis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Ibolya Oláh
E miz Du 2011 e voe embannet da vezañ heñvelreizh gant an tabloid Blikk.
Podarcis melisellensis
Podarcis melisellensis a zo ur stlejvil hag a vev en Italia hag er Balkanoù.
François Guillemot de Villebois
François Guillemot, anvet Villebois, pe Nikita Petrovitch Vil’boa, besamiral rusian, ganet e Gwenrann d’an 3 a viz Meurzh 1681 ha marvet d’an 13 a viz Mae 1760 e Dorpat, bremañ Tartu (Estonia), a oa eil-a-gamp, mignon ha filhor d'an tsar Pêr Iañ.
Modibo Keïta
Goude e studioù e Bamako hag e Dakar e teuas da vezañ skolaer. E miz Du 1956 e voe maer Bamako hag e 1957-1958 sekretour-Stad e gouarnamantoù gall ar pevare Republik. D'an 20 a viz Gouere 1960 e voe lakaet e penn Kevread Mali (Soudan c'hall ha Senegal), ur gevread hag a badas betek miz Gwengolo. D'an 22 a viz Gwengolo 1960 e tisklêrias dizalc'hiezh Soudan c'hall hag a zeuas da vezañ republik Mali hag eñ prezidant ar Stad nevez.
Kreion
Ur c'hreion pe pluenn-blom zo ur benveg da skrivañ ha da livañ, implijet er skolioù dreist-holl. Peurvuiañ e vez graet gant koad lakaet en-dro d'ur varrennig kalet a liv.
Seurtoù
A bep seurt kreionoù zo: thumb|Kreionoù liv.
Klenket e vezont e boestoù-kreionoù, pe sac'higelloù. A-wechoù e ranker advegañ anezho, ha graet e vez gant ur benveg anvet beger-kreionoù. gwechall e veze graet gant ur gontellig.
Inizi Shetland ar Su
<HR noShade> Inizi Shetland ar Su (saozneg; South Shetland Islands; spagnoleg: Islas Shetland del Sur) a zo un enezeg lec'hiet ur 120 km bennak en norzh da ledenez Antarktika. Da heul Feur-emglev Antarktika (1959) n'eo perc'hennet gant hini ebet eus ar broioù sinet ganto ar feur-emglev. Arc'het eo bet avat gant ar Rouantelezh-Unanet abaoe 1908, hag evel un darn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur abaoe 1962. Arc'het eo ivez gant Chile abaoe 1940 hag Arc'hantina abaoe 1943. Meur a vro a zalc'h bonnoù skiantel enne.
Rhinogydd
Givri gouez a vev er menezioù.
Till Eulenspiegel
Orin
Hervez an hengoun e vije ganet Eulenspiegel en Kneitlingen e-tal Braunschweig war-dro 1300. Beajiñ a reas dre an Impalaeriezh Santel Roman, dreist-holl e hanternoz Alamagn, hag ivez en Izelvroioù, Bohemia hag Italia.
Rouerie (Maupassant)
Istor
Kentañ ma voe embannet Rouerie a oa e Gil Blas an 12 a viz Kerzu 1882, sinet Maufrigneuse. Ne voe adembannet nemet goude marv ar skrivagner, en dastumad dalif Le Père Milon en 1899.
Chutzpah
Klokaat a c'haller ster chutzpah neuze dre zeskrivañ un den na anzav morse e giriegezh daoust d'an tremen bezañ anat, hag a lez an dud all dilavar dirak kement a hardison ken digredus, pa ne ziskouez an den hini ebet eus perzhioù denel evel an onestiz, ar gablusted, ar broud-koustiañs, ar c'hefaeziñ hag an emskiant.
Vicoli
Vicoli zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
Rêves (Maupassant)
Rêves (Hunvreoù) zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1882.
Ar studier Brezon
Mennozhioù politikel
N'eus ket mennozhioù politikel dibar er gazetenn diwar-benn emdroadur Breizh d'ar mare-se. Evel Strollad Broadel Breizh e klaske difenn un hent a-enep renad gouarnamant Vichy hag ivez a-enep harperien ar jeneral Charles de Gaulle. Frazennoù flemmus pe gunujennus a veze embannet ingal war ar "c'hozh" Philippe Pétain pe "Ar jeneral de G...".
Roll kantonioù Penn-ar-Bed
Kent 2014
kanton Karaez-Plougêr - kanton Kastellin - kanton Kastell-Nevez-ar-Faou - kanton Kraozon - kanton ar Faou - kanton an Uhelgoad - kanton Pleiben
kanton Landivizio - kanton Lanneur - kanton Montroulez - kanton Ploueskad - kanton Plouigno - kanton Gwitevede - kanton Kastell-Paol - kanton Sant-Tegoneg - kanton Sizun - kanton Taole
Abaoe 2014
4 — Kanton Brest-4 Boc'harzh • Brest/An Ermitaj • Brest/Ar Gazeg Wenn • Gouenoù • Gwiler-Leon
22 — Kanton Pont-'n-Abad Ar Gelveneg • Loktudi • Penmarc'h • Pont-'n-Abad • Pornaleg-Leskonil • Triagad
27 — Kanton Lokournan Brelez • Konk-Leon • Enez-Eusa • Gwiproñvel • Lambaol-Blouarzhel • Lannildud • Lanriware • Lokmaria-Plouzane • Milizag • Molenez • Lokournan • Plonger • Plouarzhel • Plougonvelen • Plourin-Gwitalmeze • Porspoder • Trebabu • Treouergad
Tocco da Casauria
Tocco da Casauria   zo ur gumun  en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
Serramonacesca
Serramonacesca zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
Treveur Lezernan
Treveur Lezernan eo anv-pluenn unan eus kenlabourerien ur geriadur brezhoneg-galleg kensavet gant Maivon Gwazhampiz, dindan renerezh skiantel Divi Kervella, hag embannet gant Yoran Embanner e 2006.
Avaloù kontell
Dont a ra an anv deus ar fed n'eus ezhomm nemet ur gontell an aliesañ (pe beñveg ebet) evit galloud debriñ anezho. A-wechoù e vez renket en o zouez an avaloù da boazhañ.
Gwladus ferch Llywarch ap Trahaearn
Gwladus ferch Llywarch ap Trahaearn (merc'h da Llywarch ap Trahaearn) a oa pried kentañ Owain Gwynedd, roue Gwynedd, en hanternoz Kembre.
Daou vab he doe:
Sannerville
Sannerville a oa ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Seán Ó Donnabháin
Seán Ó Donnabháin (saozneg : John O'Donovan; Atateemore e Kilcolum, Kontelezh Cill Chainnigh, 25 a viz Gouere 1806 – Dulenn, 10 a viz Kerzu 1861) a oa ur c'helenner war an iwerzhoneg. Studial a reas e Port Láirge.
Angelina
Gerdarzh
Savet eo diwar an anv Angela.
Neuvy (Loir-et-Cher)
Neuvy a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e kanton Chambord, en arondisamant Bleaz, e rannvro Centre-Val de Loire.
Yves Miossec
Lennegezh vrezhonek
Kontañ a ra e amzer prizoner e-pad ar brezel el levr Tammoù eñvorennoù eus an amzer griz e 1994. E oberenn ziwezhañ a zo un esae war Yann-Bêr Kalloc’h.
ZAD
Istor
Deuet eo an teskanv nevez war wel e Bro-C'hall e deroù ar bloavezhioù 2010. Abaoe ez eo deuet da vezañ anavezet gant an enebiezhioù keodedel ouzh raktres an aerborzh e Kernitron-al-Lann, e gwalarn Naoned. Emsav ar ZADoù a grogas gant enebiezh ouzh ar raktresoù lakaet da dalvoudegezh publik, met astennet e voe ivez en anv an doujañs d'an endro, gwir ar pobloù lec'hel da zibab petra ober gant o glennoù (zoken pa vez ret en em gannañ gant ar pennadurezhoù) ha distaol en ekonomiezh kendec'helour. E Bro-C'hall, emsavoù un tamm heñvel ouzh ar ZAD zo c'hoarvezet a-raok dija : ar stourm e Larzac (1971-1981), ar manifestadegoù a-enep raktres ar greizenn nukleel e Creys-Malville en Isère, hag e Plougoñ (1978-1981).
Altavilla Monferrato
Altavilla Monferrato (Altavila pe Autavila en piemonteg) zo ur gumun italian a 425 den, e proviñs Alessandria, e Piemonte.
Yves Rocher
Yves Rocher (7 a viz Ebrel 1930 e Gazilieg – 26 a viz Kerzu 2009 e Pariz) a oa un ijinelour war dachenn ar gwezelad.
Albera Ligure
Albera Ligure (Arbêa e ligureg) zo ur gumun italian e proviñs Alessandria, e Piemonte.
Andreas Baader
Bernd Andreas Baader (bet ganet d'ar 6 a viz Mae 1943 e München, ha marvet d'an 18 a viz Here 1977 e Stuttgart) a oa ezel ha penn an aozadur stourm alaman « Tuad an Arme Ruz» (Rote Armee Faktion RAF), anavezet ivez gant anv «Bandenn Baader» ). Empleget eo gant 5 gwalldaol gant ar vombezenn e-pad ar bloavezh 1972. Arzet ar bloaz-mañ, lakaet eo bet en toull-bac'h er memes amzer e vignonez ha kendiazerez ar RAF, Gudrun Ensslin, ha Jan-Carl Raspe e 1977 hag int-o-tri kavet marv en o log. Ar mezeien lezennel a gloz gant un emlazhadenn a-stroll, ha ma kalz elfennoù a enkredeka tezenn ul lazherezh.
A felliezh da stourm
E miz meurzh 1970, distreiñ a ra e Berlin gant e vignonez Ensslin. Met flatret eo bet gant Peter Ubracht, ha arzet e-pad ur gaou kontroll war an hent, drevezet gant ar polisourion. Adlakaet eo bet en toull-bac'h e Tegel. Ar 14 a viz mae er memes bloavezh, e-pad e treuzkas d'an Institud-Sokial e Berlin, e oa bet dieubet gant ar gazetennerez Ulrike Meinhof, hag he doa aozet un toull-trap gant izili ar RAF dazont.
Argenon
An Argenon (Arguenon e galleg) zo ur stêr e reter Aodoù-an-Arvor, e hanternoz Breizh. 53,4 km a hirder dezhi.
Clair de lune (danevell, Gouhere 1882)
An danevell
Emañ Julie en he ranndi e Pariz, o tegemer he c'hoar Henriette, a zo nevez distro eus Suis, pa'z eo aet he fried d'ar gêr da Normandi. Ha hi souezhet bras o welout blev gwenn Henriette pa n'eo nemet pevar bloaz warn-ugent. Petra zo kaoz? .
Álvaro Cunqueiro
E vuhez
En 1937 e c'houlennas Jesús Suevos, penn bras ar Falanxe en Galiza ha rener El Pueblo Gallego, digantañ ober war-dro pajennoù al lennegezh hag an darvoudoù er pemdezieg ; Álvaro a gemeras ar garg hag ac'h eas da chom da Vigo. E Vigo ivez e kelennas portugaleg ur pennadig en ur skol.
Marcomanni
O anavezout a reomp dre skridoù tud evel an istorour Tacitus pe an douaroniour Strabon. Moarvat e oant kerent d'ar Sueved. Krediñ a reer e teu o anv eus daou c'her henc'hermanek, a zo aet en alamaneg bremañ da "Mark" (harzoù) ha "Männer" (tud) : "tud an harzoù" e vijent eta.
En Eil kantved e oant kevreet gant pobloù all, evel ar Vandaled hag ar Sarmated, a-enep an Impalaeriezh Roman, moarvat dre ma veze bountet warno gant pobloù all, evel ar C'hoted. Hervez an istorour Eutropius e voe emgannoù etre soudarded roman an impalaer Marcus Aurelius hag emglev ar C'hermaned e-pad tri bloaz, e kreñvlec'h Carnuntum e Pannonia. Gant Eutropius e voe keñveriet ar brezel-se, ha trec'h Marcus Aurelius, a-benn ar fin, ouzh ar Brezelioù punek : da gentañ e oa bet trec'het ar Romaned, gallet o doa ar Marcomani mont e-barzh proviñsoù roman Pannonia ha Noricum, ha ne oant bet harzet nemet pa oant o vont da dizhout Aquileia war ribl Mor Adria.
Marteze e voe kristenaet ar Marcomanni e dibenn ar, rak kenskrivañ a reas o rouanez Fritigil gant sant Ambroaz Milano war-dro 396.
Dhuizon
Poblañs
War-dro 1 400 a dud a zo o chom eno e 2016.
Nana Dzagnidze
thumb|right
La Maison Tellier
Unan eus re vrudetañ Maupassant eo, gant Boule de suif, hag evel honnezh all e c'hoarvez e bed ar gasterezh.
Macé (anv)
Anv-lec'h
Un anv-lec'h eo ivez, evit kumunioù e kreisteiz Normandi :
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1905
E 1905 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder gall Louis Trousselier, a c'hounezas pevar zennad diwar an unnek a oa.
Colibri coruscans
Colibri coruscans a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Sancha León, rouanez León
He buhez
Merc'h henañ ar roue Alfonso IX León (-1230) hag e bried kentañ, Teresa Portugal e oa. He mamm a oa merc'h da Sancho Iañ Portugal, Roue Portugal. Ur breur yaouankoc'h he doa, Fernando de León, hag ur c'hoar, Dulce León. He breur eta a oa da ren war-lerc'h o zad, met mervel a reas an infant Fernando en 1214, ha diwar-se e voe unanet an div rouantelezh, León ha Kastilha, gant Fernando el Santo, hantervreur da Sancha, ganet eus eil pried Alfonso IX, Berenguela Kastilha, goude torret eured tad ha mamm Sancha gant ar pab, en 1194, dre an abeg a genwadelezh.
Loreley
Lennegezh
Kontet eo bet istor ar voudig-se e-barzh oberennoù e-leizh eus al lennegezh alamanek hag ar sonerezh. Brudet eo barzhoneg Heinrich Heine (Die Lore-Ley), skrivet e 1824 ha lakaet sonerezh warni gant ar sonaozour Friedrich Silcher. Lakaet eo bet e brezhoneg gant Françoise Lermen.
Julio Llamazares
Lennegezh beajoù
Esaeoù: El entierro de Genarín, 1981 ha Los viajeros de Madrid, 1998)
Vic Chesnutt
E vuhez
Brudetoc'h e teuas Chesnutt da vezañ e 1996 pa voe embannet ar bladenn Sweet Relief II: Gravity of the Situation, ma kaver tonioù Chesnutt sonet en-dro gant arzourien evel Garbage, The Smashing Pumpkins (gant Red Red Meat), Madonna, R.E.M. ha Live.
Sindikadelezh
Ar ger “sindikadelezh” a zeu eus ar ger gresian “sundikos” a dalvez skoazellañ un den bennak a gaser dirak ar justis. Ar sindikalezh a zo anezhañ ul luskad e bal unvaniñ al labourerien en aozadurioù, er sindikadoù, e-benn difenn o interestoù boutin (kreskiñ ar goproù, aozioù labour gwellañ, digreskiñ pad al labour, stourm a-enep d'an dienfredadurioù…)
Ar sindikalezh e Frañs
Tra m’eo a-boan uheloc’h feur ar sindikadelaat eget 5 % er gennad prevez (tra m’eo feur sindikadelaat ar broioù europat all tro-dro da 30 %, 50 % zoken), e Frañs ez eus ur bed sindikadel disrannet, a zo ennañ pemp kengevread a rae o mad eus un derc’houezusted dinac’hadus betek al lezenn eus an 20 a viz Eost 2008. (CGT. Ar c’hengevreadoù-se zoCFDT, FO, CFTC ha CFE-CGC, kerkoulz hag an tri aozadur all UNSA, FSU ha Unvaniezh sindikadel Kengret, zo enno ar sindikadoù SUD, e-touez traoù all.
Maria Ana de Bragança (dugez-veur Luksembourg)
Maria Ana de Bragança (1861-1942), infantez Portugal, a oa dugez-veur Luksembourg. Merc'h e oa da Miguel Iañ, roue Portugal, diroueet.
Pontmaen
Pontmaen (Pontmain e galleg hag ent-ofisiel) a zo ur gumun e departamant Mezven e Bro-C'hall, sko ouzh Breizh.
Mademoiselle Fifi
Mademoiselle Fifi zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, en 1882, embannet en dastumad heñvelanvet Mademoiselle Fifi. Unan eus re vrudetañ Maupassant eo, gant Boule de suif, hag evel honnezh all e c'hoarvez e bed ar gastaouerezh.
Maximilien de Robespierre
Marv
Augustin Robespierre, Louis Antoine de Saint-Just ha Georges Couthon a oa ar re brudetañ. Lakaet e voe an holl pennoù en ur c'houfr koad, peurrest ar c'horfoù a zo lakaet en ur c'harrad. An holl korfoù a voe bannet en ur bez kumun. Ar bez a oa e bered an Errancis ha lakaet e voe raz-bev evit ma ne chomfe roud ebet eus korf an tiran Robespierre. An daou devezh war-lerc'h e voe lazhet 83 harper da Robespierre all, dibennet an holl anezho.
Comme un p'tit coquelicot
Daoust ma voe kanet gant ur bern arzourien all — Leïla Bekhti, Marie-Paule Belle, Louis Chedid, Jacqueline Dulac, Maxime Le Forestier, Les Compagnons de la chanson ha Les Sunlights en o zouez — e chomas liammet Comme un p'tit coquelicot ouzh Mouloudji e vuhez-pad.
Leonor Kastilha (1307-1359)
He zad a oa mab da Sancho IV el Bravo ha da María de Molina. He mamm a oa merc'h da Dinis Iañ, roue Portugal, ha d'e bried Santez Izabel Portugal.
Hadsund
Hadsund zo ur gêr hag ur porzh e hanternoz Jutland, e Danmark. E miz Genver 2019 e oa 5 520 a dud o chom enni.
Leonor Kastilha (rouanez Navarra)
Bugale
Eizh bugel o doe.
Pteroglossus frantzii
Dougen a ra anv an naturour alaman Alexander von Frantzius (1821-1877).
Clara Elisabeth von Platen
Bugale
Daou vugel he doe:
Le Rosier de madame Husson
An danevell
Emañ an daneveller o tegouezhout e Gisors, e Normandi. Mont a ra da di ur c'hamarad kozh hag a gont dezhañ istor Isidore.
Aostria
Hin
Aostria n'eo ket bras anezhi, met abalamour d'an Alpoù e vez cheñch-dicheñch an amzer hag an hin eus an eil rannvro d'eben, hag eus an eil traoñienn d'eben zoken. Dre vras eo kerreizh an hin eno. Dindan levezon an hin gevandirel e vez sec'hoc'h an amzer er reter pellañ, e traoñienn an Danav hag e penn kompezenn Hungaria. Eus an tu all, er c'hornôg pellañ e vez muioc'h a c'hlav abalamour d'an avelioù kornôg : eno ez eus seblant hin veurvorel. Muioc'h a c'hlav a vez e Karintia ivez, ar rannvro greisteisañ, diwar ar Mor kreizdouar a zo nepell. Evel-just, gant an uhelder ez a an hin war yenaat : izarktikel, toundra pe polel zoken eo war menezioù uhelañ an Alpoù.
Oradea
En eo bet cheñchet kalz ar boblañs : tra ma oa hungaregerien an darn vrasañ eus an annezidi e deroù ar c'hantved (91% anezho e 1910), eo annezet bremañ gant roumanegerien dreist-holl (70% anezho e 2002).
Aostria
Yezhoù
Kenofisiel eo ar sloveneg, an hungareg hag ar c'hroateg er Stadoù ma vezont komzet. E Karintia hag e Stiria emañ ar vinorelezh slovenek. Er reter pellañ, e Burgenland, ul lodenn gozh eus Rouantelezh Hungaria, emañ ar re hungarek ha kroatek. Honnezh a ra gant kroateg Burgenland, ur rannyezh dibar d'ar vro. Teir yezh all zo anavezet, hep kaout ur statud ofisiel avat : ar slovakeg hag an tchekeg e Vienna hag ar romeg e Burgenland. E 2001 e voe sinet Karta Europa ar yezhoù gant Aostria evit gwareziñ ha kas war-raok ar c'hwec'h yezh-se.
Les Galettes de Pont-Aven
An danvez
Ren a ra Henri Serin, gwerzhour disglavieroù diouzh e vicher, ur vuhez dister. Livañ a ra evit e blijadur ha sorc'hennet eo gant ar fulenned o revr mentet-kaer...a blij kalz dezhañ taolenniñ. Ober a ra anaoudegezh gant Émile, ul livour bras e c'henoù. Hemañ a ro tro dezhañ da gejañ gant ur gaer a Ganadianez hag a ra dezhañ mont diouzh e familh ; chom a reont asambles e-pad un nebeud devezhioù entanet. Menel a ra sac'het e Pont-Aven e-lec'h ma krog da evañ betek re. Padal, aze ec'h adkav ur vuhez reizh a-drugarez da gened ha koantiri Marie : ober a ra e soñj d'ober e annez eno da werzhañ galetez.
Aostria
Sinema
Arnold Schwarzenegger, bet ganet e Thal (Stiria), eo an aktour aostrian brudetañ abaoe ar bloavezhioù 1980, da-heul filmoù evel Conan the Barbarian ha Terminator.
Aostria ha Breizh
Daou levr gant ar skrivagner aostrian Stefan Zweig a oa bet embannet e brezhoneg e 2013 : Ar c'hoari-echedoù ha Lizher ur vaouez dianavez, o-daou troet gant Gérard Cornillet.
Jean-Luc Bleunven
Jean-Luc Bleunven, ganet d'an 20 a viz Kerzu 1958 e Plabenneg, zo ur politikour ha stourmer breizhat katolik eus an tu-kleiz. Dilennet e oa bet da gannad evit trede pastell-vro Penn-ar-Bed (Goueled Leon) gant 52,29 % eus ar mouezhioù en eil tro d'ar 17 a viz Even 2012. Etre 2008 ha 2014 e oa maer (tu-kleiz) kumun Plabenneg ha besprezidant ar gumuniezh kumunioù anvet bro an Aberioù etre 2011 ha 2014. Goude-se ez eo distroet ar gumun a zehoù goude dilennadegoù miz Meurzh 2014. Trec'het eo bet en eil tro an dilennadegoù kannad gant Didier Le Gac (En Marche!) p'en deus rastellet hennezh 39,31% eus ar mouezhioù.
Kumuniezh kumunioù Dol ha Bae Menez-Mikael
Ar c'humunioù
E Kumuniezh kumunioù Dol ha Bae Menez-Mikael ez e oa 8 kumun :
Cinnyris asiaticus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ eus reter Ledenez Arabia da Azia ar Gevred :
Vaglio Serra
Vaglio Serra (Vaj e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti hag e rannvro Piemonte.
Snake (c'hoari video)
Snake war pellgomzerioù Nokia
Nokia a zo anavezet evit bezañ bet lakaet Snake war e bellgomzerioù hezoug.
Rosciano
Rosciano zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
Cellarengo
Cellarengo (Slarengh e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti hag e rannvro Piemonte.
Duratón
Duratón zo un anv-lec'h spagnolek e Spagn:
Marc'hegezh
<p align="left" style="spacing:6px; padding:6px; border:1px solid #006699; background:#EAF5FB">100px Savet eo ar pennad-mañ diwar labour bet graet gant skolidi. Sikourit da wellaat an danvez, mar plij ganeoc'h.
An dudi marc'hegouriezh
Redadegoù d'ar galoup
March
March zo anv meur a dra.
Popoli
Popoli zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
Marche (disheñvelout)
An anv Marche a c'hall bezañ:
Arondisamant Carcassona
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Carcassona e 18 kanton (betek 2014) hag e 207 kumun :
Sea Shepherd Conservation Society
Feulster
Evit an FBI Amerikan ez eo ar Sea Shepherd Conservation Society ur strollad sponterezh glas Izili ar strollad dre hanterenn an degemener Paul Watson a nac'h a-grenn bezañ sponterien glas. .
Un singe en hiver (film)
Pevarvet film ha tregont Henri Verneuil an hini eo, bet savet war-lerc'h Les lions sont lâchés (miz Gwengolo 1961) hag a-raok Mélodie en sous-sol (miz Meurzh 1963).
Porthstinian
Porthstinian (St Justinian pe St Justinian's e saozneg pe St Justinians) zo ur porzhig e Tyddewi e Penfro, e Kembre, war aod bae Porthstinian. Anvet eo diwar anv Sant Jestin, ur sant hag a vefe deuet eus Breizh.
Clelia Farnese
Dimezet da Giovan Giorgio Cesarini
Lidet e voe an eured d'an 13 a viz C'hwevre 1571 e Rocca Sinibalda, <!-- il officiate dal vicario generale del vescovo di Rieti, alla presenza di importanti personaggi del patriziato romano hogen hep ar c'hardinal Farnese, a gave gwell chom kuzh en aferioù e verc'h ha ne oa ket brudet c'hoazh he bezañs er bed. Per sperare nella tiara, infatti, bisognava conformarsi al regime di austerità controriformistica imposto da Pio V. La dote di Clelia, trentamila scudi d'oro versati a rate entro il terzo anno di matrimonio, permise di rimpinguare le dissestate finanze dei Cesarini.
Ar priedoù ac'h eas da chom d'o falez, e Torre Argentina, visitati assiduamente dai patrizi che abitavano nelle vicinanze e che erano legati, in un modo o nell'altro, al cardinale. A loro spettava un compito di "affettuosa sorveglianza", e le missive al porporato che hanno consegnato ai posteri costituiscono un documento importante, seppur non imparziale, delle vicende biografiche di Clelia. La fanciulla, nonostante i consigli di parenti ed ecclesiastici, pensava prevalentemente al divertimento, approfittando della vita gaudente che ancora caratterizzava gli ambienti aristocratici e le corti cardinalizie Nella notte tra il 9 e il 10 novembre nacque la bambina che portava in grembo, ma pochi giorni dopo il battesimo, amministrato il 19, la piccola morì. .
Priedelezh
Sembrava il preludio ad una nutrita prole, ma non fu così: Clelia non ebbe altri figli. Tante volte si credette potesse essere nuovamente incinta, e tanti rimedi furono tentati, dalle diete speciali alle cure termali; nulla si rivelò fruttuoso Subito dopo il matrimonio, comunque, Clelia si dedicò con piacere alla vita mondana e alle numerose feste che popolavano l'ambiente romano. L'elezione al soglio pontificio di Gregorio XIII, padre naturale di Giacomo Boncompagni, aveva incrinato la stretta puritana applicata dal suo predecessore. A Torre Argentina, a san Pietro in Vincoli o nelle case della nobiltà Giovan Giorgio e Clelia svolgevano un ruolo di primo piano, prendendo parte a banchetti, balli e rappresentazioni teatrali, tipici elementi di feste che si prolungavano sino all'alba. .
If You Want to Sing Out, Sing Out
If You Want to Sing Out, Sing Out (Mar fell dit kanañ kreñv, kan kreñv) a zo ur ganaouenn saoznek savet, ton ha son, gant ar c'haner-sonaozer breizhveuriat Cat Stevens.
Loreto Aprutino
Loreto Aprutino zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
Brit Air
Istor
E 1991 e voe krouet ur greizenn stummañ (ICARE) evit an nijerien e Montroulez. Prenet e voe un darvanerez nij war ATR 42/72. Tri c'harr-nij warn-ugent a oa neuze er strollad, 12 ATR en o-zouez.
Lir (doue)
Lir, pe gwell Ler (Lear en iwerzhoneg a-vremañ; Lir eo ar genitiv, ha Ler an nominativ), eo anv doue ar mor e gwengelouriezh Iwerzhon. Unan eus doueed veur Tuatha Dé Danann eo. Tad eo da vManannan Mac Lir, da vBendigeidfran ha da vBranwen. Kaoz anezhañ zo e mojenn Oidheadh Chloinne Lir.
Meiglyptes tukki
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
Castelletto Monferrato
Castelletto Monferrato (Castlèt Monfrà e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
New York Mining Disaster 1941
An danvez
Ne voe gwallreuz poull-glaou ebet e New York e 1941. Deuet e oa danvez ar ganaouenn d'an daou vreur Gibbs tra ma oant manet sac'het e log skalieroù savadur Polydor Records war-lerc'h un troc'h tredan. Trouz ar bignerez o tremen hebiou dezhe en deñvalijenn a reas dezhe soñjal e oant evel tapet e donig-don ur vengleuz. Komzoù nec'het ur mengleuzier a zo dibunet a-hed ar sonenn, o tiskouez poltred e wreg d'unan all ("It's just a photograph of someone that I knew." ; "Have you seen my wife, Mr. Jones?" ) hag o klask gouzout hag-eñ ez eus tud o klask o dieubiñ c'hoazh ("Maybe someone is digging underground," ; "Or have they given up and all gone home to bed," ).
Marc'hallac'h sklaved
Mare modern
Trafikerezh ar re zu a oa en Enez Gorée, e Bae Benin, en Aleksandria, e Zanzibar, e Zabid e Yemen, e Maskat en Oman, hag all... betek an XIXvet kantved hag.
Laurel and Hardy
Kroget o devoa o labour e-pad mare ar sinema mut a-raok ma grogfe ar sinema da gaoz. Bez e vint eus ar re nebeut a teuio a-benn da dremen eus un doare sinema mut d'an doare sinema a gaoz. Ma oant brudet e-pad mare ar sinema mut, dont a rint a-benn da vezañ brudetoc'h c'hoazh e-pad mare ar sinema a gaoz. Ar c'hentañ komedienn gant komzoù gant Laurel hag Hardy e voe embannet e miz Mae 1929. an daouad fent a gompren diouzhtu penaos ez eo ur bed nevez o kregiñ evit ar sinema ha penaos ez eo dedennus evito an araokadennoù teknikel o tiwanañ. Implij a reont ar jestraouiñ evel ma raetn e-pad ar sinema mut met ivez bremañ fent ar gaoz hag an trouz. O doare da c'hoari a zo unan sioul ar pezh a laka anezho da vezañ disheñvel diouzh an aktourien fent all. N'int ket ivez aktourien o komz dizehan evel ma oa ar re Marx Brothers da skouer. Laurel hag Hardy ne glaskont ket degas ur c'hemenn, ur burutellañ sokial, kentelioù war ar mat ha ne glaskont ket degas ivez ur c'hoari pe komzoù dreisttremen.
Skarzh-dent
Ur skarzh-dent zo ur benveg bihan e koad, implijet da dennañ eus ar genoù an tammoù boued chomet etre an dent.
Enrique Iañ Kastilha
Mab e oa da Alfonso VIII ha d'e bried Leonor Plantagenet. E dud-kozh a-berzh tad e oa ar rouaned Sancho III Kastilha hag e bried Blanca Garcés Pamplona, e dud-kozh a-berzh mamm e oa ar roue Herri II (se zo kaoz e voe anvet Enrique) hag e bried Eleanora Akitania.
Oza dos Ríos
Oza dos Ríos zo ur gumun eus Galiza, en gwalarn proviñs A Coruña. Akendeuzet e 2013 gant Cesuras, d'ober kumun nevez Oza-Cesuras.
Enezeg Calbuco
Inizi
14 enezenn zo : Huar, Puluqui, Calbuco, Chidhuapi, Tabón, Mayelhue, Lín, Quenu, Quihua, Huapi Abtao, Chaullín, Caicué o lagartija, Tautil ha Queullín.
Estadio Olímpico de Montevideo
An Estadio Olímpico de Montevideo zo ur sportva bet savet e Villa del Cerro (unan eus karterioù Montevideo (Uruguay)).
Brandenburg-Prusia
Istor
Abaoe 1415 edo Marz Brandenburg etre daouarn ur skourr yaouank eus an Tiegezh Hohenzollern. Unan anezho, Yann III Sigismond, a zeuas da vout priñs-dilenner en 1608 goude marv e dad Joachim III Friedrich.
Oc'hlokratiezh
James Mackintosh
En 1791, en Vindiciae Gallicae, e skrive ar prederour skosat James Mackintosh (1765-1832) e ranked sellout ouzh « aotrouniezh ur boblañs trouzus evel ouzh un oc'hlokratiezh eget ouzh un demokratiezh, evel mac'homerezh an engroez, ha n'eo ket gouarnamant ar bobl».
Königsmarck
Königsmarck zo un anv-lec'h alamanek hag un anv-tiegezh.
Santez Berc'hed
Santez Berc'hed, pe Brec'hed, (+ 523), anvet ivez Berc'hed Iwerzhon, pe Berc'hed Kildara (Bríd pe Brìghde Chill Dara e gouezeleg; Brid, pe Ffraid e kembraeg), zo ul leanez ha santez iwerzhonat, goueliet d'ar 1añ a viz C'hwevrer.
Königsmarck
Traoù all
Ar c'hleze berr anvet colichemarde a c'hallfe dont eus anv an Tiegezh Königsmarck, bet un tiegezh brezelourien.
Falanks
Falanks an hoplited
Stankik eo implij ar ger en Ilias, gant Homeros : 34 gwech en holl. Implijet eo bet ivez gant Hesiodos, en Teogonia. Da gentañ e oa savet ar falanks gant keodedourien ar polisoù gresian a stourme evit difenn o c'heoded. Ne oa ket un aozadur milourel hepken met ur gumuniezh tud par;
374
Bloavezh boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Merc'her
Lausanne
Ardamezioù
En gul e gab en argant
Tchang Kai-chek
Tchang a oa un ezel pouezus eus ar C'huomintang (KMT), ar Strollad broadelour sinaat. Bez e oa ivez un harp a-grenn da Sun Yat-sen. Tchang a oa deuet a-benn da vezañ penn an akademiezh vilourel Kuomintang ha de gemer plas Sun evel penn ar KMT goude Taol Kanton e 1926. Ur wech lazhadeget tu kleiz ar strollad, Tchang a gemere penn an argadenn norzh a oa bet dalaeet gant Sun abaoe pell amzer. Dre an argadenn-se e voe aloubet pe marc'hataet gant darn Mistri-brezel Sina.
Beatriz Navarra (kontez Marcha)
Beatriz Navarra pe Beatrice d'Evreux (war-dro 1392 - Olite, 14 a viz Kerzu 1407), a oa ur briñsez eus Navarra, merc'h da Carlos III Navarra el Noble, roue Navarra ha d'e bried Leonor de Trastámara, infantez Kastilha. C'hoar e oa da Blanca Iañ de Navarra, a renas war-lerc'h o zad.
Sam Nujoma
E 1960 e teuas da vezañ prezidant ar SWAPO. Goude bezañ goulennet en aner digant ar Broadoù Unanet lakaat Suafrikaned da baouez gant o zrevadennerezh e Mervent Afrika (anv kent Namibia) ec'h aotreas an emsav armet e 1966. Deroù brezel dieubidigezh Namibia e voe. Dre ma oa Nujoma e penn ar SWAPO e voe lakaet da brezidant Namibia pa voe dizalc'h ar vro e 1990. Addilennet e voe e 1994 hag e 1999 gant ouzhpenn 76% eus ar mouezhioù bewech.
Veilleins
Tud
Pierre Culioli, penn-rezistant er rouedad ADOLPHE e-kerzh an Eil Brezel-bed. E Veilleins e oa e bost-gourc'hemenn.
Peroked gris Afrika
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika, en un takad hag a ya eus gevred Aod an Olifant da gKenya, Tanzania hag Angola, hag inizi Pleg-mor Ginea.
Bagad Bro an Aberioù
Bagad ha Bagadig Bro an Aberioù
Ar bagadig a zo bet krouet e 1998 gant ar pal stummañ sonerien eus pep bloaz evit deskiñ dezho sonerezh Breizhek. Ar bagad-se a gemer perzh abaoe 1999 e kenstrivadeg ar pempvet rummad e Kemper ha Karaez.
Gwiskamant bagad an Aberioù a zo un dra a ziforc’h kalz diouzh ar bagadoù all. Krouet e 2000 gant Bleuenn Seveno, ar gwikamant a zo ur gwiskamant hengounel met nevesaet evit ar bagad. Paotr ha plac’h a zo disheñvel : ur jiletenn gant livioù Bro an Aberioù evit ar baotred hag un davañcher gant ar memes livioù evit ar merc’hed.
An trouz en Aberioù
Diouzh an abardeiz ez eus bet ur c'henstrivadeg Binoù bras gant al liveoù da heul :
Presterezh
Bagad bro an aberioù a gemer perzh bep bloaz e festoù lec’hel e-giz :
373
Diwar-benn ar bloavezh 373 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Meurzh.
Duratón (Segovia)
Lec'hanvadurezh
Dont a rafe an anv eus an hengeltieg, *Durato, ma rankfed gwelout ar ger indezeuropek dhur-, ‘dor’.
Mafalda di Savoia (1902-1944)
Buchenwald
D'ar 24 a viz Eost 1944 e voe bombezet al labouradeg pourvezioù-brezel a oa e kamp Buchenwald gant an Amerikaned, ha lazhet e voe ouzhpenn 400 prizoniad. Gloazet fall e voe Mafalda, a oa lojet e-kichen. Pa grogas ar vombezadeg e voe douaret betek he gouzoug en atredoù ha poazhet e oa bet he brec'h. Buan e voe bulumet he brec'h, ha troc'het outi. Ne baoueze ket da wadañ, semplañ a reas, ha mervel e-pad an noz etre ar 26 hag ar 27 a viz Eost 1944. Goude ar brezel e voe kaset he c'horf da zouarañ da gastell Kronberg Castle en Hessen.
Bugelenn-mor
Ar bugelenn-mor (diwar ar ger kelenn moarvat) zo ur plant dreinek a gresk war an aod, Salsola kali o anv skiantel.
Memento Park
Memento Park pe Szobor Park « Park an delwennoù » zo ur mirdi dindan an amzer e kêr Vudapest. Gouestlet eo da reiñ da ziskouez spouroni an hollveliegezh komunour a oa bet war Hungaria dre an delwennoù bet savet da enoriñ ar gomunouriezh. « Ur sell diwezhañ dre ar Rideoz-houarn [...] Kantadoù a donennadoù a gomunouriezh »
Istor Memento Park
Lakaet int bet war ziskouez en ul lec'h hepken, ur mirdi test eus an hollveliegezh komunour a oa bet war ar vro.
Peroked Rüppell
Ar peroked Rüppell a zo ur spesad evned trovanel, Poicephalus rueppellii an anv skiantel anezhañ.
Falanks (kumuniezh)
Hervez an utopiezh-se e vo 1 620 den er falank, paotred ha merc'hed kement ha kement, 810 a bep seurt, bodet en ul lec'h, da labourat ha da vevañ, anvet falanksti.
Dont a ra ar ger falanks (« phalange » gant Fourier) diwar hini an arme c'hresian, en Henamzer.
Brezel dieubidigezh Namibia
D'ar 26 a viz Eost 1966 e krogas ar brezel evit an dieubidigezh pa voe taget nerzhioù difenn Suafrika gant brezelerien ar SWAPO en Omugulugwombashe. Un devezh gouel eo deuet da vezañ e Namibia hiziv an deiz.
Aotism
Petra eo an Aotism ?
Hervez Renkadur Etrebroadel ar C'hleñvedoù (CIM 10), an aotism, anvet ivez aotism Kanner, ha kendoareoù-all par d'an aotism (sindrom Asperger, sindrom an X bresk, sindrom Rett) zo ur seurt TAD (Trubuilh Aloubus an Diorroadur).
Romagne
Romagne zo un anv-lec'h gallek meur a gumun e Bro-C'hall.
Gilgamech
Gilgamech (/ɡilˈɡa:mɛʃ/, e skritur gennheñvel Akkadek:   , Gilgameš, anvet ivez Bilgames en testennoù sumerian kentañ) a oa pempved roue Uruk, er vro zo Irak ha Koweit hiziv (tierniezh abred II, kentañ tierniezh Uruk), hag en dije renet war-dro 2500 vloaz kent J.K. Hervez ar rolloù rouanez sumerian en dije renet e-pad 126 vloaz.
Er meurgan, e dad a oa Lugalbanda hag e vamm Ninsun (anvet Rimat Ninsun gant lod), un doueez. E mitologiezh Mezopotamia, Gilgamech a oa un hanterzoue, dezhañ un nerzh dreistdenel, a savas murioù keoded Uruk da zifenn e bobl diouzh gourdrouzoù an diavaez, hag a reas ur veaj hir hag arvarus da gejañ gant ar fur Utnapishtim, a oa chomet bev war-lerc'h al Liñvadenn Veur. Deskrivet e vez peurliesañ evel doue evit div drederenn ha den evit un drederenn.
Readings
-->
Koad Roazhon
Koadeg domani Roazhon, pe Koad Roazhon ent-berr, a zo ur goadeg hag en em astenn war 3 025 hektar e kumun Liverieg dreist-holl, e Bro-Roazhon hag en Il-ha-Gwilen. Koadeg domani vrasañ Breizh eo.
Carlos, Kont Molina
Kentañ brezel ar garlouriezh (1833-1840)
E Madrid e voe staliet ur rejañs frankizour dindan ar rouanez Maria Cristina an Div Sikilia.
Burrow-in-Lonsdale
Anv
Rivet & Smith : Evit an talvoudegezh, div grizienn a zo meneget : *caliacos = gervel; *cala, *gala = maen > aet da kreñlec'h war ur garregen (gwelout Kallag, e Breizh)
Peroked Meyer
Boued
bevañ a ra diwar frouezh, greun, hugennoù, kraoñ ha plant gounezet.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ en Afrika :
Brezel diabarzh Rusia
Luskadoù lies broadelourien ha disrannerien a oa bet savet gant ma oa an impalaeriezh rusian o kouezhañ en he foull hag a gemeras perzh er brezel. Tiriadoù Finland, Estonia, Latvia, Lituania ha Polonia a zeuas a-benn da vezañ Stadoù emren ha dieub gant o brezel diabarzh broadel. Ar peurrest eus an impalaeriezh rusian a voe adaozet en Unaniezh Soviedel.
Sebastião Gabriel de Bourbon e Bragança
E lez Spagn
Buan e voe div gostezenn er palez, rannet diwar-benn an hêrezh, ha mamm Sebastián Gabriel, troet gant mennozhioù kozh, a oa savet a-du gant he breur-kaer don Carlos, o klask lakaat e graban war ar gurunenn. Pa varvas Fernando VII en 1833 ha pa grogas rejañs ar rouanez María Cristina, e voe harluet María Teresa hag an holl dud a-du gant an infant Carlos eus Spagn.
Ponti (Italia)
Ponti (Púit e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Dispac'h Greantel
An houarnouriezh
An ezhomm a houarn evit fardañ mekanikoù ha binvioù da labourat an douar, mekanikoù evit ar greanterezh, dafar-brezel ha hentoù-houarn a greñvaas an houarnouriezh. Div ijinadenn a lakaas kresk er c'henderc'hadur : argerzhioù ar bresadur (saozneg : puddling), bet ijinet gant ar Saoz Henry Cort' (1740-1800) e 1783 evit gwellaat an houarn dre lemel ar c'harbon dioutañ, hag al laoniadur evit fardañ barrennoù houarn. Buan e voe kendeuzet bresadur ha laoniadur, neuze e voe staliet uhelfornelloù tost d'ar mengleuzioù peogwir e oa ar glaou marc'had-mat, puilh ha gwrezus-kenañ. Er bloavezh 1740, ur moñcher-alc'hwezer saoz anvet Benjamin Huntsman (1704-1776) a gavas an doare da galetaat an dir, hogen a-gementadoù bihan ha ker.
Ar mekanikoù-binvioù
Hep mekanikoù-binvoù ne vije ket bet tu da sevel mekanikoù evit an Dispac'h Greantel. E-kerzh an XVIIIvet kantved e oa bet fardet ar re gentañ evit ar voñcherien da genderc'hiñ pezhioù bihan a-steudadoù. Diwar patrom an horolajoù e voe savet ar mekanikoù kentañ evit greanterezh ar gwiadoù.
An dispac'h el labour-douar
Dre ma oa muioc'h a dud da vagañ e rankas al labourerien-douar kenderc'hiñ muioc'h, ar pezh a oa diaes en abeg da barkeier re vihan dasparzhet fall ha d'ar reizhiad hengounel a barkeier digor. Ret e voe kemmañ an doare da verañ an douaroù aradus. Gant an dro-spered nevez-se e tivizas perc'henned an douaroù klozañ ar parkeier ha krouiñ atantoù brasoc'h ha dizalc'h an eil re diouzh ar re all. Etre ar bloavezhioù 1700 ha 1810 ez embannas Breujoù ar Rouantelezh-Unanet kantadoù ag Enclosure Act-où ("lezennoù-klozañ"), o devoe daou heuliad pennañ : lakaat un diwezh d'ar reizhiad aotrouniek ; argas kouerien pe o zreiñ da zevezhourien rak ne oa ket an holl berc'henned pinvidik a-walc'h evit kas ar c'hlozadurioù da bennvat. Lod perc'henned vihan a rankas gwerzhañ o douaroù ha mont e kêr da chom ha da labourat el labouradegoù.
Pedro Pablo Kuczynski
Goude studioù e Perou, e Bro-Saoz hag e Stadoù Unanet Amerika eo bet Kuczynski o labourat er Stadoù Unanet, a-raok en em dreiñ war-zu ar politikerezh e Perou. Bet e voe kargoù uhel gantañ e Bank ar Bed hag er Font Moneizel Etrebroadel a-raok bezañ anvet e penn bank kreiz Perou. Ministr an Energiezh hag ar Mengleuzioù e voe er bloavezhioù 1980 ha ministr an arc'hant er bloavezhioù 2000. Kentañ Ministr e voe, dindan ar prezidant Alejandro Toledo e 2005-2006.
Louis Rousseau
Falanksti avat ne voe biskoazh. Pa varvas Louis Rousseau en 1856, e kendalc'has Emma hag o mab Armand kenderc'hel gant raktres Louis, met Keremma ne voe nemet lec'h hañviñ pemp bugel hag a savas pep a vaner e-kreiz an domani.
Arondisamant Istre
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Bouches-du-Rhône d'ar 1 a viz Meurzh 2017. 21 kumun zo en arondisamant Istre bremañ.
Dryocopus lineatus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika :
Manifestadegoù 2001 a-enep ar G8 e Genova
D'an 20 betek an 22 a viz Gouere 2001 e oa dalc'het e Kêr Genova kuzuliadeg etrevroadel ar G8. Evel pa c'hoarvez pa vez aozet an emvodoù-se, e voe aozet ur vanifestadeg vras. D'an 19 betek an 22 ez eas un 300 000 den bennak da vanifestiñ a-enep mennozhioù ar G8. Met reuz a oa ha muioc'h eget 600 den a oa gloazet, tost 400 harzhet, 300 den dismegañset. Evit ar wech kentañ, unan a oa lazhet gant un den eus ar surentez.
Madeleine Sologne
Madeleine Sologne, pe Madeleine Simone Vouillon hec'h anv en ti-kêr, bet ganet d'ar 27 a viz Here 1912 e La Ferté-Imbault (Loir-et-Cher, Bro C'hall) hag aet d'an Anaon d'an 31 a viz Meurzh 1995 e Vierzon (Cher), a oa un aktourez (c'hoariva ha sinema) c'hall.
Istre
Istre (Istres e galleg) a zo ur gêr eus Frañs, e departamant Bouches-du-Rhône, rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Ara ararauna
Anvet e voe Psittacus Ararauna (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Trine
Trine a zo ur c'hoari birvidik/savenn e side-scrolling (fiñv war al ledander), a dro war PC ha PlayStation Network. Diorroet eo bet gant ar gompaniunezh finlandad Frozenbyte. Embannet eo bet ar c'hoari war PC an 3 a viz Gouere 2009. Ar stumm PSN a oa sañset bezañ embannet e miz Gouere 2009, met bugoù a zo bet dizoloet un tamm a-raok e embann, neuze ez eo bet daleet Marteze ez eo bet embannet ar 17 a viz Gwengolo 2009 evit Europa ha 22 a viz Here 2009 evit Norzhamerika. Ur stumm Xbox Live Arcade a zo diorroet gant Atlus. . An 20 a viz Mae 2010 ez eo deuet er-maez gant ar patch 1.07 ul live nevez : Path to New Dawn.
Gameplay
Trine a implij PhysX Nvidia evit lakaat an tudennoù hag an objedoù da fiñval en un doare tost d'ar wirionez.
Istor ha aergelc'h
Kont a ra istor ur rouantelezh lakaet en arvar gant skeledoù o tont en dro eus an douar da lazahñ an dud. D'ar mare-se e tiviz ul laerez mont da laerañ un teñzor en akademiezh astral. En em gavout a ra e mod-se tri den, al laerez, ur marc'heger hag ur sorser tapet en Trine, un objed a liamm an eneoù etrezo. Klask a reont neuze kavout un doare da adkavout o c'horf dezho gant sikour memor ar sorser hag an teulioù a gavont. Kaset e vint neuze d'ober ur veaj etrezek ar vro, hag a zo aloubet gant ar skeledoù.
Ouette
Ar Ouette zo ur stêr e Bro-C'hall, en departamant Mayenne, 35,5 km hed dezhi, hag a dremen dre Entrammes a-raok en em deurel er stêr Mezven.
Serge Gainsbourg
Mab e oa da zivroerien yuzev rus. En e yaouankiz e hunvree bezañ livour. Dont a reas da vezañ brudet e-giz kaner-sonaozer, ha stekiñ a reas ouzh meur a zoare-sonerezh, met ivez ouzh ar sinema hag al lennegezh. Koulskoude, pa grogas da vont war al leurenn ne oa ket ken aes ha se dre e gorfelezh diaes. E vuhez pad, Serge Gainsbourg a c'houzañvas dre m'en doa ar santimant da vezañ laosket a-gostez ha dre ar skeudenn a gase dezhañ e velezour : hini ur paotr termenet e-giz droch. Krouet en deus meur a film, videooù-klipoù ha kompozet ouzhpenn 40 bandenn-sklent.
Roue Württemberg
Rouantelezh Württemberg
Serge Gainsbourg
E penn kentañ e bed ar sonerezh
E album kentañ, Du chant à la une, a ziston met a zo ur c'hwitadenn genwerzhel. Remerket eo gant Marcel Aymé. E vestr Boris Vian, a-raok mervel e 1959, a laka anezhañ da dennañ ouzh Cole Porter.
Pa grog da vezañ anavezet
E 1968 e ra anaoudegezh gant Jane Birkin. Je t'aime ... moi non plus ha 69 Année érotique, kanaouennoù skrivet dezhi, a zo brudet-tre. Dont a reont e-pad 10 bloaz da vezañ ur c'houblad lakaet kalz war-raok gant ar mediaioù, e ditloù bras an neventi.