cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HADOPI
Ar ger HADOPI (Haute Autorité pour la diffusion des œuvres et la protection des droits sur Internet) a c'hell ober dave da meur a lezenn pe d'un aozadur :
Charlotta Eckerman
Serc'h da vreur ar roue
Ouzhpenn-se e c'hourc'hemennas ouzh ar Baron Carl Sparre, gouarnour kêr Stockholm herzel ha bac'hañ anezhi. Evel abeg e lavaras he devoa ganet ur bugel ha lazhet anezhañ e kuzh, hag he devoa kemeret perzh e sevel brudoù diwar-benn bastardiezh ar priñs pennhêr.
Odon
Odon zo un anv-tud gallek, a orin germanek, hag un anv lec'h.
Abberwick
Abberwick zo ur gêriadenn eus Northumberland, e hanternoz Bro-Saoz.
Postalesio
Postalesio zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Natività con i santi Lorenzo e Francesco
Natività con i santi Lorenzo e Francesco zo un eoullivadur gant Caravaggio e 1600. War ziskouez e oa e Palermo, en Oratorio di San Lorenzo, pa voe laeret e 1969.
Bartolomé Esteban Murillo
War-lerc'h e varv
Preizhet en voe darn eus en daolennoù gant ar soudarded c'hall pa voe dalc'het kêr Sevilla gante, entre 1810 hag 1812, ha kaset en voe lod aleshont da Mirdi al Louvre, re all a voe serret gant kargidi hag ofiserien, hag ar marichal Soult da gentañ-penn).
Bohriom
Un elfenn gimiek eo ar bohriom ; Bh eo e arouez kimiek, 107 e niver atomek ha 264,125 e dolz atomek. Ur metal ardreuzat eo. Un elfenn genaozet gant mab-den eo, n'he c'haver ket en natur. Skinoberiek eo ar bohriom.
Perzhioù
Gortozet int evel par da re elfennoù all ar strollad 7 (25Mn, 43Tc ha 75Re), hogen pounneroc'h, ha stabiloc'h e niver oksidadur.
Enrique Ballestrero
Copa Newton
D'ar 25 a viz Mae 1930 e oa Ballestrero diwaller-pal skipailh Uruguay a zeuas d'ober ur c'hrogad rampo (1-1) ouzh hini Arc'hantina : dre ma oa bet c'hoariet e Buenos Aires e oa aet ar maout gant Uruguayiz.
Sardeg
Er sardeg e-unan ez eus div rannyezh vras :
Rum and Coca-Cola
Goude bet skridpreizhet gant an aktour skinwel stadunanat Morey Amsterdam e reas berzh bras pa voe kanet e 1945 gant The Andrews Sisters.
Serpophaga
O c'havout a reer e Kreiz (S. cinerea hepken) ha Suamerika, seizh (7) isspesad dezhe en holl.
Abbeytown
Abbeytown, anavezet ivez evel Holme Abbey, zo ur gêriadenn eus Cumbria, e hanternoz Bro-Saoz.
Ready Player One (film)
Istor ar film a dremen er bloavezh 2045. Darn eus an denelezh a implij ar program OASIS evit bevañ en ur bed niverennel. Un emzivad Wade Watts (Sheridan) a gav ez eus ur c'hoari er program a rofe an tu da c'hounez perc'henniñ war ar bed niverennel. Klask a ra harperien evit klask bezañ trec'h er c'hoari a-raok ma vefe graet gant un embregerezh ramzel prevez renet gant Nolan Sorrento (Mendelsohn).
Kristen Nikolas
Kristen Nikolaz zo ur c'haner brezhonek evel ar re all en ur seurt. Kroget e oa gant ar festoù-noz 'lec'h ma teu milieroù a dud bep dibenn-sizhun da zañsal ouzh lusk ar sonerien pe ar ganerien kan-ha-diskan. Met disheñvel eo Kristen dre m'eo bet e-pad dek vloaz o foetañ bro. Eus Azia d'ar Maghreb en ur dremen dre Aostralia hag Indez, ar pezh en deus degaset dezhañ sonerezhioù liesseurt en ur c'hortoz distreiñ "d'ar vro". Anavezet eo evit bezañ bet e Kern, Anjelica ha Duo gant Didier Dréau. An doare da ganañ evel ur gaw heson kennañ zo gantañ. Alies mat 'veze kavet war al leuren er bloaveziou 90 e gouel broadel ar brezhoneg, pe festou liesseurt. Tremenet eo ivez en un atersaden gant Korbel en park an Tabor. Ne vez ket gwellet ken alies bremañ war leurennou braz ar vro, en Erer Kozh pe gouelliou Kornouilhail pez a lak e followers da gavout hir o amzer ha da chilaou muioc'h-mui diouzh Jonny Holiday, pe Justin Beber.
Württembergische Landesbühne Esslingen
Heidemarie Rohweder, mamm Nina Hoss, a zo bet renerez ar c'hoariva.
Hedvig Charlotta Nordenflycht
Daoust ma oa bet levezonet gant mennozhioù Kantved ar Sklêrijenn he devoa tapet deskadurezh drezi hec'h-unan, ha miret he devoa un tu deolour ha trivlidik a zo anat en he skridoù.
Agnès de Jésus
Gwenvidigezh
Lakaet eo bet war roll ar wenvidien d'an 20 a viz Du 1994 gant ar Pab Yann-Baol II.
Rouzañ
Dañjer
Dañjerus e c'hall efed skinoù an heol bezañ avat.
Snooker
Ar Snooker zo ur c'hoari a-orin eus Bro-Saoz ha diorroet e fin an, kar-tost d'ar bilhard.
Battlefield 2: Modern Combat
Savet ez eo bet gant ar studio Dice hag embannet gant Electronic Arts e miz du 2005.
San Biagio della Cima
Da 1 223 a dud e save ar boblañs enni d'an 31 a viz Eost 2022.
Cill Orglan
Brudet eo ar foar vras a vez eno e miz Eost, anvet Puck Fair e saozneg pe Aonach an Phoic en iwerzhoneg ("foar ar bouc'h"), ma vez kurunennet ur bouc'h bet tapet er menezioù tro-war-dro.
Hydrornis gurneyi
Hydrornis gurneyi (Pitta gurneyi kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Milion
Lennegezh
Il Milione eo anv levr Marco Polo diwar-benn e veaj da Sina, un anv deuet eus ul lesanv a veze graet, a-hervez, eus Polo abalamour d'e gontadennoù diwar-benn pinvidigezhioù diniver.
T-99 Armata
An Armata (T-14/T-15/2S35) a zo ur c'harr-hobregon pe tank hag a zo sevenet abaoe ar bloavezhioù 2009-2013 gant bro Rusia.
Fumichon
Fumichon a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Owen Poho
E 2006 en doa krouet gant e gamarad Brieg Ollivier an embregerezh Alato, a werzhe pezhioù feilhañs kinniget e boestoù gwastilli breizhek. Savet en deus arrebeuri ha betek tiez evit ar c'hamping Ty Nadan e Lokunole. Labouret en deus evit embregerezhioù brudet evel Henriot, Le Minor, Dolmen, Guy Cotten.
Martin Stanislas Gillet
Anvet e voe arc'heskob "entitlet" (in partibus) Nikaea (İznik e Turkia a-vremañ).
Stadoù ar Pab
Stadoù ar Pab, pe Stadoù an Iliz, a oa stadoù e-kreiz Italia, e gwirionez ur stad dizalc'h, dindan c'halloud ar pab entre 752 ha 1870, dezhañ justis, toulloù-bac'h, armeoù. N'eus ket anezho ken da vat abaoe Emglevioù Laterano e 1929.
Montamy
Montamy a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Tronador
En Arc'hantina emañ an Tronador e proviñs Río Negro, e departamant Bariloche, nepell diouzh San Carlos de Bariloche. E Chile emañ e Rannvro los Lagos.
Llullaillaco
E Chile emañ e rannvro Antofagasta hag en Arc'hantina e Proviñs Salta.
Alegorienn al liverezh
Istor
Soñjal a reer e plije kalz an daolenn da Vermeer : biskoazh ne werzhas anezhi, zoken pa oa diaes an traoù evitañ a-fet argant. E 1676 e roas Catharina, ha hi gwreg Vermeer, an daolenn d' he mamm Maria Thins, a-benn bezañ sur ne vefe ket gwerzhet a-benn resteurel kredourien. Anton van Leeuwenhoek, hag eñ sevenr testamant Vermeer, a embannas e oa bet roet da vamm-gaer Vermeer en un doare direizh.
Phaeomyias
Phaeomyias a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1902 gant an evnoniour alaman Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch (1850-1915).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Zooey
Zooey zo un anv saoznek hag a gaver en SUA :
Spechbach-le-Bas
Spechbach-le-Bas, pe Nieder-Spechbach, zo ur gumun eus Elzas, e kanton Altkirch, en Arondisamant Altkirch, e Haut-Rhin.
Buriasco
Buriasco zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Portugal er Brezel-bed kentañ
Taol-Stad
Un taol-Stad a voe d'ar 14 a viz Mae 1915 e Portugal.
Paul Leverkühn
Paul Georg Heinrich Martin Reinhold Leverkühn, bet ganet d'an 12 a viz Genver 1867 e Hannover (Kengevread alaman d'an ampoent) hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Kerzu 1905 e Sofia (Bulgaria), a oa un evnoniour hag ur mezeg alaman.
Kemmadur dre galetaat
E brezhoneg e kaleta ar c'hensonennoù deroù-ger aroueziet gant al lizherennoù B, D ha G, ma troont neuze e P, T ha K war-lerc'h ar ranganvioù-gour, ha gerioù-perc'hennañ: az, ez, ho.
Manuel Suárez Fernández
Ganet oa bet e Herias (Asturias) d'ar 5 a viz Du 1895. Aet eo da Anaon d'an 30 a viz Mezheven 1954 e Perpinyà (Katalonia).
Desket-kaer e komze pouezusañ yezhoù ar bed. War c'houlenn ar Pab Pi XII e kemeras perzh e kenaozadur an Emglev etre Bro-Spagn hag ar Vatikan.
Kuzul da C'hortoz ar Su
Aotreet e oa bet krouidigezh a rC'huzul ur sizhun a-raok an 11 a viz Mae goude disklêriadur Aden a oa bet disoc'h manifestadegoù evit harpañ al-Zoubaidi goude ma vefe skarzhet eus e bost a gouarnour. Ar C'huzul Su da C'hortoz a embann bezañ mestr war darn Su Yemen. Lod izili ar strollad a zo bet gouarnourien Dhale, Shabwah, Hadhramaut, Lahij, Socotra, ha gouarnamant Al Mahrah. Embann a ra kaout un nebeud eus tiriadoù e gouarnamantoù Abyan hag Aden.
Suzon
Suzon zo
Stêranvadurezh
Div stêr e Bro-C'hall
Sitting Bull
Ȟoká-Psíče (Broc'h a lamm) e oa e anv bugel.
Historia de un amor
Historia de un amor ("Istor ur garantez") zo ur ganaouenn spagnolek eus 1955 savet gant ar sonaozour panameat Carlos Eleta Almarán. E 1956 e voe pennkanaouenn ur film mec'hikan heñvelanvet ma c'hoarie ha ma kane an aktouez arc'hantinat, deuet da vout Mec'hikanez, Libertad Lamarque.
Gabrielle Wittkop
Gabrielle Wittkop, bet ganet Gabrielle Ménardeau ( 27 a viz Mae 1920 e Naoned – 22 a viz Kerzu 2002 e Frankfurt am Main) a oa ur skrivagnerez c'hall. Skrivet he deus levrioù kriz ha kañvus, hep kemer skiant ar mad e kont. En he skridoù e kaver levezon Markiz Sade, Villiers de L'Isle Adam, Lautréamont ha hini Edgar Allan Poe.
Maria Thins
thumb|320px|[[Dirck van Baburen, An houlierez, 1622, eoullivadur war lien, Museum of Fine Arts, Boston. Perc'hennet e oa an daolenn-se gant Maria Thins, ha hi mamm-gaer Johannes Vermeer. ]]
Médoc
Médoc (hervez ar galleg), pe Medoc (hervez an okitaneg), zo ur vro eus Akitania, etre ar Meurvor Atlantel er c'hornôg, ha lez kleiz aber ar stêr Garona er biz. Dre vras e klot gant arondisamant Lesparre-Médoc, er gwalarn da gêr Bourdel.
Bussoleno
Bussoleno zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Claes Jansz Visscher
E vuhez
E 1623, goude bezañ labouret war blakennoù Germania Inferior savet gant van den Keere en em stlias evel embreger ha kartennour. Labourat a reas dreist-holl war gartennoù an Izelvroioù ha re Alamagn. Un nebeud eus e gartennoù a voe implijet er Mercator-Hondius-Atlas.
Blancafort
Blancafort zo un anv-lec'h gallek ha katalanek.
Osmiom
Istor
E 1803, ar c'himiour saoz Smithson Tennant a lakaas platin da zileizhiñ en dour real (HNO3 + 3HCl), ha merzout a reas e chome darn eus ar metal hep dileizhiñ. Heñvel e oa c'hoarvezet gant kimiourien all c'hoazh, o devoa lavaret e oa grafit eus an nemorant. S. Tennant e soñjas dezhañ e oa un dra bennak all koulskoude, ha dre arnodiñ gant trenkennoù ha bazennoù e teuas a-benn da rannañ an nemorant e div elfenn vetalek nevez, a anvas iridium hag osmium. Eus ar gresianeg οσμή "osmê" ("c'hwezh") e teu an anv osmiom, abalamour d'ar c'hwezh kreñv a zeuas eus ar metal nevez.
Kenderc'hadur
Ral-kenañ eo an osmiom, pa n'eo nemet 0,05x10−9 eus krestenenn an Douar. En e stumm glan e vez kavet, pe e kendeuzadoù naturel evel an osmiridiom (muioc'h ag OS eget ag Ir) hag an iridiosmium (ar c'hontrol). Er gwiskadoù nikel ha kouevr en e gaver ivez e stumm kendeuzadoù naturel pe gejet gant metaloù eus ar strollad 10, hini ar platin. Dre buraat an nikel hag ar c'houevr e kenderc'her osmium.
Perzhioù
Ur metal kalet liv glas-louet eo an osmiom. An elfenn stabil stankañ eo, gant un douester a 22,589 g/cm3, brasoc'h c'hoazh eget hini an iridiom (22,550 g/cm3). Puzuilh eo daoust d'e zouester. Skedus e chom bepred, zoken e gwrezverkoù uhel. Diaes-bras eo e waskañ, pa'z eo ken kalet ha diamant.
Rupicola peruvianus
Anvet e voe Pipra peruviana (kentanv) da gentañ-penn (e 1790) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).
Hydrornis nipalensis
Hydrornis nipalensis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Leonor Benedetto
Leonor Benedetto (Paraná, 30 a viz Here 1941-) zo un aktourez arc'hantinat.
Margarete
Margarete pe Margarethe zo un anv-badez alamanek, hag a glot gant Marc'harid e brezhoneg.
Camporosso
Camporosso  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Casalborgone
Casalborgone zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Federation of Korean Trade Unions
E 1996 e voe aozet gant ar sindikad an harz-labour brasañ en istor ar vro gant e-tro 1,2 milion a izili o vanifestiñ.
Bougy
Bougy a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Strollad Demokrat Kristen
Bez ez eus 17 500 ezel eus ar PCD d'ar 30 a viz Eost 2013.
Owen Morgan Edwards
Ganet e oa bet Owen Edwards e Llanuwchllyn, e Sir Feirionnydd. E-kreiz an e veze komzet kembraeg gant an holl eno, met er skol e veze graet gant ar Welsh Not da lakaat ar vugale da saoznegañ. Kontet en deus Owen Edwards en e eñvorennoù ("Clych Adgof", embannet e 1906), e veze lakaet ar Welsh Not en e gerc'henn alies, dre ma komze kembraeg.
Annev (askorn)
An annev eo an eil eus an tri askornig a zo e skouarn grenn ar bronneged hag o deus ur roll e kas hag amplaat ar son.
Gustav II Adolf
Dimeziñ ha bugale
Ur serc'h en doa, Margareta Slots (1600 -1669 ), hag ur mab o doe:
You Like Me Too Much
Dister e kave an oberour e-unan You Like Me Too Much. Ma ne oa-hi ket bet meneget zoken en I, Me, Mine (emvuhezskrid George Harrison, 1980).
Centro Atlético Lito
Ennañ e c'hoarias un nebeud melldroaderien vojennel, evel ar re a oa aet ar maout gante da-geñver Kib vell-droad ar bed 1930 bet dalc'het en Uruguay : Héctor Castro, José Pedro Cea ha José Nasazzi.
Kenkiz Sesini
Lennegezh
Ar Genkiz Susini (sic) ha kistion ar jahinañ a-enep da stourmerien aljerian ha da soudarded c'hall zoken a zo e kreiz ar romant  Alje 57 , bet savet gant Pierre-Emmanuel Marais, hag embannet e 2012 gant Al Liamm.
Llanwrthwl
En em astenn a ra ar gumuniezh er c'hornôg d'ar gêriadenn hec'hunan, war torgennoù Elenydd. Drygarn Fawr (641 m) eo an dorgenn uhelañ.
E 2011 e oa 191 a dud o chom e kumuniezh Llanwrthwl hag 35 anezho a oa kembraegerien (18,4%).
Cercenasco
Cercenasco zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Laudomia de' Medici
Laudomia di Pierfrancesco de' Medici
Poltredet e voe gant Agnolo Bronzino.
Robyn Lawley
thumb|220px|Robyn Lawley Robyn Lawley (ganet d'an 13 a viz Mezheven 1989) zo un dougerez dilhad aostralian deuet da vout brudet dreist kalz re all en he micher abalamour d'he ment, a zo 1,88 m. Krouet he deus dilhad evit maouezed bras ha skrivet ul levr keginerezh.
North
North zo ur ger saoznek (hanternoz, norzh e brezhoneg) hag a gaver el lec'hanvadurezh hag evel anv-tiegezh. Northern zo un anv-gwan deveret hag a gaver ivez el lec'hanvadurezh.
Isca (anv stêrioù)
Anvioù hirie
- 10 = Exe
Morzhol (askorn)
Koublet eo ouzh an annev ha stag ouzh an daboulin. An askornig hirañ eus an tri eo ar morzhol hag e skouarn mab-den eo well-wazh 8 mm a hirder hag etre 22 ha 29 mg a bouez.
Melchior García Sampedro
Ganet eo bet d'ar 26 a viz Ebrel 1821 e Cortes e-kichen Oviedo (Asturias). Studiet en deus an deologiezh e Skol-veur Oviedo. Beleget eo bet e 1847 e kouent dominikan Ocaña.
Miguel Lillo
Miguel Ignacio Lillo, bet ganet d'ar 26 a viz Gouere 1862 e San Miguel de Tucumán (Arc'hantina) hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Mae 1931 er memes kêr, a oa ur c'helenner hag un naturour arc'hantinat.
Pseudocolopteryx
Spesadoù
Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Hasiom
Istor
E 1978, en Ensavadur Unvanet an Enklaskoù Nukleel (ruseg : Объединённый институт ядерных исследований, ОИЯИ) e Dubna, e teuas ur skipailh renet gant Youri Tsolakovitch Oganesian ha Vladimir Outyonkov a-benn da genaozañ izotop 270 an elfenn 108 dre vombezenniñ radiom gant kalkiom. E 1983 e kenaozjont an izotop 263 dre vombezenniñ bismut-209 gant manganez-55, an izotop 270 adarre dre vombezenniñ kaliforniom gant neon hag an izotop 264 dre vombezenniñ plom-208] gant houarn-58. E 1984 avat e voe kavet an izotop 265 er GSI (Gesellschaft für Schwerionenforschung "Krevedigezh-Enklask war an Ionoù Pounner", bremañ GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung GmbH "Kreizenn Helmholtz evit an Enklask war an Ionoù Pounner" ) e Darmstadt (R.K. Alamagn d'ar mare-se), gant skipailh Peter Armbruster ha Gottfried Münzenberg, dre vombezenniñ plom-208 gant houarn-58 ivez. E 1993 ez anzavas an International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) ar GSI evel dizoloer ofisiel an elfenn 108, rak resisoc'h e oa e zisoc'hoù eget re an ОИЯИ — ha resisoc'h c'hoazh pa oant kadarnaet gant labour Soviediz.
Gary Sinise
Gary Sinise, ganet Gary Alan Sinise d'ar e Blues Island (Illinois, SUA), a zo un aktour, filmaozer, soner ha produer stadunanat. Enoret eo bet gant un Emmy Award, ur Golden Globe Award, un Hollywood Walk of Fame ha lakaet e anv evit un Academy Award.
Llanwyddelan
Person e voe ar barzh Walter Davies (Gwallter Mechain) e Llanwyddelan eus 1803 da 1807.
Futbol Club Barcelona
Futbol Club Barcelona (anv ofisiel katalanek), berraet e FC Barcelona hag er yezh pemdez e Barça (distaget: ), a zo ur skipailh mell-droad, diazezet e Barcelona e Katalonia, hag unan eus skipailhoù pennañ ar bed.
Onychognathus blythii
Anvet e voe Amydrus Blythii (kentanv) da gentañ-penn (e 1859) gant an evnoniour alaman Gustav Hartlaub (1814-1900) da zougen bri d'an apotiker hag evnoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).
South African Air Force
230px|thumb|right|Banniel ar SAAF Ar South African Air Force e saozneg (berradur: SAAF), Suid-Afrikaanse Lugmag en afrikaneg, eo aerlu Suafrika. Krouet e voe e d'ar 1 a viz C'hwevrer 1920. Talvezout a ra an anv kement ha Nerzh aer Suafrika.
Inizi Diego Ramírez
An inizi
Daous stroll inizi zo, ur ganol 3 km led etreze:
Estadio Centenario
Kroget e voe da sevel d'an 21 a viz Gouere 1929 a-benn degemer krogadoù kentañ Kib vell-droad ar bed (13-30 a viz Gouere 1930). Abalamour d'ar glaveier a gouezhas a-bil war gêr-benn Uruguay e voe daleet al labourioù : ne voe digoret nemet d'an 18 a viz Gouere 1930 gant kentañ krogad skipailh broadel Uruguay ouzh hini Perou (bet gounezet 1-0 gant La Celeste ).
Elinor de Montfort
He yaouankiz
Pa oa Eleanor en he zrizek vloaz e voe lazhet he zad Simon hag he breur Henry en emgann Evesham d'ar 4 a viz Eost 1265. Hervez ar gronikourien Nicholas Trivet, William Rishanger ha re all, e oa bet graet emglev etre Simon ha Llywelyn ap Gruffudd, ha Llywelyn hag Eleanor a oa da zimeziñ an eil d'egile. Goude marv Simon e rankas e diegezh tec'hel diouzh Bro-Saoz : mont a reas an div Eleanor, ar vamm hag ar verc'h, da leandi dominikan Montargis, e Bro-C'hall, a oa bet savet gant an tiegezh Montfort.
Club Atlético Capurro
Kampion Divisional Extra de Fútbol de Uruguay e voe e 1922 ha kampion Divisional Intermedia de Fútbol de Uruguay e 1924.
Sayornis
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Casiornis
Casiornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1856 gant an evnoniour gall Marc-Athanase-Parfait-Œillet Des Murs (1804-1894).
Naginata
Abaoe ar 17vet kantved ez eo an arm gourenerezh an implijetañ gant merc'hed bro Japan.
Nisaetus alboniger
Annez
Neizhañ a ra ar spesad en un takad hag a ya eus koadegi kreisteiz Myanmar da ledenez Malaysia, Sumatera ha Borneo.
Claviere
Claviere zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Mor Galilea
Kastell-dour an div Stad amezek
Kastell-dour Israel e voe al lenn adal krouidigezh ar Stad, met ur mirlenn etrebroadel eo deuet da vezañ, pa'z eus eskemmoù dourioù ha tredan gant Jordania a c'houzañv ar sec'hor ivez. Pourchaset e vez dour da ha gant Israel, pa vez pourvezet darn an energiezh tredanel evit an disallañ gant parkadoù fotovoltaek savet e Jordania.
Hasan Rohani
Hasan Rohani (farsieg: حسن روحانی, treuzlizherennet ivez Rouhani, Ruhani, Rohani, Rowhani), Hassan Fereydoun e anv badez, a zo ur politikour eus Iran dilennet da brezidant d'ar 14 a viz Mezheven 2013. Ar 7 prezidant eus Iran eo, erlerc'hier Mahmoud Ahmadinejad.
Fiat lux
Sed ar frazenn en he hed: ... dixitque Deus fiat lux et facta est lux (... hag e lavaras Doue "Ra vo gouloù", ha gouloù a voe).
Río Percey
Treuziñ a ra ar Valle 16 de Octubre, war lez kêr Trevelin, adstêr d'ar stêr Corintos, ul lev hanter a-raok kember ar stêr Corintos hag ar stêr Futaleufú, izeloc'h eget ar stankell-lenn Amutui Quimei.
Maizet
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|An iliz katolik
Colleretto Giacosa
Colleretto Giacosa zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Aphanotriccus
Aphanotriccus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1905 gant an evnoniour stadunanat Robert Ridgway (1850-1929).
Beg ar C'hastellig
Eus Beg ar C'hastellig e c'haller gwelet enez Dumed war an tu dehou, gourenez Rewiz pelloc'h, hag inizi Houad hag Edig pa vez sklaer an amzer ; war an dorn kleiz e weler Beg ar Groazig.
Miguel Capuccini
Miguel Capuccini, bet ganet d'ar 5 a viz Genver 1904 e Montevideo (Uruguay) hag aet da Anaon d'an 9 a viz Mezheven 1980 er memes kêr, a oa ur melldroader etrebroadel uruguayat (diwaller-pal e bost dezhañ war an dachenn).
Kib vell-droad ar bed
Kemeret en devoa perzh Miguel Capuccini en un dalc'h hepken :
Weston under Penyard
Douaroniezh
Emañ Weston er reter da Ross-on-Wye (Rhosan ar Wy e kembraeg), ur gêr eus Herefordshire ivez, met a zo war lez ar stêr Gwy, war harzoù Kembre. Anv un dorgenn hag ur c'hastell warni eo "Penyard".
Robert Browning
Robert Browning, ganet d'ar 7 a viz Mae 1812 e Camberwell (Surrey, Bro-Saoz) ha marvet d'an 12 a viz Kerzu 1889 e Venezia (Italia), a oa ur barzh hag ur saver pezhioù-c'hoari saoznek brudet-bras.
Emilio Recoba
Emilio Recoba, bet ganet d'an 3 a viz Du 1903 e Montevideo (Uruguay) hag aet da Anaon d'an 12 a viz Gwengolo 1992 er memes kêr, a oa ur melldroader etrebroadel uruguayat (difenner e bost dezhañ war an dachenn).
Anthus richardi
Anthus richardi a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Motacillidae.
Capsiempis flaveola
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ en un takad hag a ya eus kreisteiz Nicaragua da reter Brazil :
Sirystes
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
Konomor
Testenioù
Pezh a ouzomp diwar e benn (met meur a Gonomor a c'hall bezañ bet) a deu :
Mojennoù
Stag eo anv Konomor ouzh hini sant Treveur.
Domingo Tejera
Copa América
Ezel e oa eus skipailh Uruguay pa voe renket da drivet e 1922. C'hoariet e voe an holl grogadoù en Estádio das Laranjeiras (Rio de Janeiro (Brazil)) ha sed amañ da-heul ar re en devoa kemeret perzh enne :
Elzas Uhel
Uhel eo Elzas Uhel dre ma'z eo bro naoz uhelañ ar stêr Ill, he deus roet hec'h anv da Elzas, bro an Ill.
Hamars
kantved
Eil brezel-bed:
Margarethe von Hanau
Margarethe von Hanau
Margarete von Alertshausen
He buhez
En diskar-amzer er bloaz 1629 e voe tamallet da Margaret von Alertshausen bout sorserez. Dibennet e voe, ha devet he c'horf.
Santa Maria la Fossa
Santa Maria la Fossa zo ur gumun e proviñs Caserta, e Campania.
Elzas Izel
Distrig Elzas Izel (1871-1919)
distrig  (en alamaneg : Bezirk Unterelsass) a oa unan eus tri distrig Elzas-Loren, en impalaeriezh alaman, etre 1870 ha 1918.
Lennegezh pers
همی بوی مشک آید از دوستان
Battlefield 1942 : Armoù-kuzh
Danvez nevez e leizh
8 kartenn nevez, 7 arm ouzhpennet, un doare c'hoari ouzhpenn ( tizhout ur pal resis) ha 16 a mekanikoù primmpatrom gwirion da sturiañ.
Lennegezh pers
نیست گوینده زین قیاس خجل
Liv (anv-badez)
Liv zo un anv-badez norgeek.
Anna Stolberg
Anna Stolberg, pe  Anna zu Stolberg  en alamaneg, zo anv meur a vaouez:
Falcade
Falcade a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Leitir Ceanainn
War-dro 20,000 a dud zo o chom e Leitir Ceanainn. Daoust m'eo kêr vrasañ ar gontelezh n'eo ket ar gêr-benn anezhi.
Carlos Riolfo
E skipailh broadel Uruguay
Div wech en devoa douget krez La Celeste e 1928, hep merkañ pal ebet.
Livinallongo del Col di Lana
Livinallongo del Col di Lana a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Kunigunde
Lennegezh
Kunigunde
Bosez-Poudour
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2017, pa oa bet bodet kumunioù Ar Genkiz-Yuzhael, Plouvalae ha Tregon-Poudour.
William George Horner
Kalz pennadoù a skrivas war dachenn ar matematik, diwar-benn an ataladoù kevreizhel, arlakadenn an niveroù hag arlakadenn an arnesañ. Ker barrek all e oa war an danvezioù klasel.
Jedoniezh
Kentañ gwech ma voe klevet anv eus W. G. horner evel matematikour e voe en almanag The Ladies' Diary, anvet ivez Woman's Almanack.
A communi observantia non est recedendum
A communi observantia non est recedendum zo ul lavar latin hag a dalv da lavarout eo " Arabat pellaat diouzh ar soñjoù boutin".
Kement-se da lavarout e rank an nen, ar barner da skouer, diazezañ e emzalc'h, pa c'hoarvez dezhañ termal, war ar  sensus communis  (ar skiant voutin, pe ar skiant vat ), hep pellaat diouti.
Glos
kantved
Eil brezel-bed, 1944: pemp den nann-soudard a varvas abalamour d'ar brezel e Glos e mizioù Eost ha Gwengolo e-pad Emgann Normandi; daou anezhe, izili eus ar Rezistañs FTP, a voe fuzuilhet d'an Alamaned, unan all a voe lazhet gant tennoù kanol hag unan all gant ur vindrailhadeg.
La Confidence (Maupassant)
La Confidence (Kuzhut) zo un danevell gant Guy de Maupassant, en 1885.
Istor
Da gentañ e voe embannet er gazetenn Gil Blas, d'an 20 a viz Eost 1885. Adembannet e voe er bloaz-se en dastumad Monsieur Parent.
Adolphe Thiers
D'an 31 a viz Eost 1871 ez as da gentañ prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall.
An Itron hag an Unkorneg
An Itron hag an unkorneg zo ur stignad c'hwec'h tapis flandrezat eus ar e Mirdi Cluny, e Pariz, Bro-C'hall.
Peulgae
thumb|left|290px|Ur peulgae koad thumb|right|290px|Ur peulgae [[sklent, a-hed hent-houarn Talyllyn, e kontelezh Gwynedd, e Kembre. Gwelet e vez peulgaeoù heñvel e kornioù zo eus Breizh.]]
Hemitriccus
Phylloscartes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1860 gant an daou evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) ha Ferdinand Heine (1809-1894).
Katell Chantreau
Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg
Div wech he deus tapet Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg, e 2006 en hec'h anv, hag ur wech all e 2011 dre hanterouriezh ar gevredigezh Hipolenn. Ha danvez loreadez eo bet e 2003.
M. Pokora
Komedienn war gan: Robin des Bois "Ne renoncez jamais"
E miz Gwengolo 2012, M. Pokora a c'hemenn e tapas kaout roll pennañ ar gomedienn war gan Robin des Bois: "Ne Renoncez Jamais" rakwelet evit Gwengolo 2013. Ar gomedienn war gan-se a zo bet krouet gant Gilbert Coullier ha Roberto Ciurleo. An tudennoù pennañ a zo hini Robin ar C'hoadoù dalc'het gant M. Pokora, Stéphanie Bédard o c'hoari perzh Marianna, Dumé o c'hoari roll Sheriff Nottingham, Caroline Costa o c'hoari hini Bedelia, Sacha Tran Adrien, Nyco Lilliu Breur Tuck ha Marc Antoine Petit Jean. An abadenn gentañ a vo c'hoariet d'ar 26 a viz Gwengolo 2013 e Palais des Congrès de Paris. 55 den a vo war al leurenn en ur gontañ ar ganerien.
Émile Loubet
Lakaet e voe evel ministr republikan dindan Carnot ha Ribot. Bez e voe kentañ ministr Bro-C'hall e 1892. Pa oa Prezidant (1899–1906), e oa bet eus an Diskouezadeg hollvedel e Pariz e 1900. Dindan e resped e voe savet an emglev Entente Cordiale gant ar Rouantelezh-Unanet o tremen dreist ar c'hudennoù savet gant Brezel ar Boer hag an Afer Dreyfus.
Michiel de Ruyter
Gloazet e voe e-pad emgann Agosta, etre morlu an Izelvroioù ha morlu Bro-C'hall, dirak aodoù Sikilia, ha mervel a reas un nebeud devezhioù diwezhatoc'h, d'an 29 a viz Ebrel 1676.
Eskopti Bùi Chu
Istor
Krouet e voe Vikeldi apostolek Tonkin kreiz d'ar 5 a viz Gwengolo 1848 gant ar Pab Pi IX diwar un darn eus tachenn Vikeldi apostolek Tonkin ar Reter (bremañ eskopti Haïphong). Fiziet e voe er visionerine dominikan spagnol. Gwallgaset e voe ar re-mañ e-pad degadoù a vloavezhioù.
Battlefield: Bad Company
An tu a zo d'e c'hoari war XBOX 360 ha Playstation 3.
Stromae
Ran gant an hip hop hag ar sonerezh elektronek e son Stromae ar bateri hag ar c'hlavier ivez.
Deuet er-maez d'ar 26 a viz Gwengolo 2009 e reas berzh bras e ganaouenn Alors on danse en ur ober dezhañ bezañ anavezet en Europa a-bezh. Ar sonenn-mañ a zo e-barzh e gentañ albom, Cheese an anv anezhañ, deuet er-maez d'an 21 a viz Mezheven 2010.
E 2016 e tapas Priz meur ar c'hallegeriezh digant an Académie Française.
Abderrazak El Albani
Abderrazak El Albani a zo un douarour, kelenner e skol-veur Poitiers. Kas a ra e labour glaskerezh da benn e skipailh HydrASA an ensavadur IC2MP, ur gevrenn glaskerezh eus skol-veur Poitiers hag ar CNRS.
Kevredigezh relijius ar Vignoned
Kevredigezh relijius ar Vignoned zo ul luskad reijius savet e Bro-Saoz er kantved gant disrannourien eus an Iliz anglikan hag eus he luskad puritan. Anavezet eo izili al luskad-se dindan an anv a Grenourien pe Quakered met etrezo e reont « Mignoned » ha « Mignonezed » anezhe. Alies e vez anvet al luskad Kevredigezh ar Vignoned hepken.
Issiglio
Issiglio zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Vladivostok
Vladivostok (rusianeg: Владивосто́к; distaget: [vlədʲɪvɐˈstok]; sinaeg: 海参崴) a zo ur gêr eus Reter-Pellañ Rusia, lec'hiet war an aod, nepell diouzh an harzoù gant Sina ha Norzhkorea. Porzh brasañ Rusia war ar Meurvor Habask eo hag eno eo diazezet Lestraz Rusian ar Meurvor Habask (morlu). 605 049 a dud a oa o vevañ eno e 2019.
E 1859 e oa diazezet evel bon evit ar morlu. Treugiet eo gant Moskou hag Europa e 1903 gant an tren. Difennet eo d'an estrañjourien etre 1958 ha 1990. E 2012 e tegemer Emvod-uhel Takad Ekonomikel ar Meurvor Habask.
Gwifl
thumb|right|270px|Gwifl en un ti
Beatrice
Beatrice zo un anv-badez italianek ha saoznek.
Gwad
Danvezennoù er gwad
Gant mel an eskern hir e vez kenderc'het kelligoù ar gwad. Ar c'helligoù meneget a-us a ya d'ober 45 % eus ar gwad. Ar peurrest eo ar plasma.
StG44
Istor ar Sturmgewerh 44
An URSS ha Komiserdi poblel an armañ kounnaret o welet an Trede Reich o kaout kement a lañs war armoù modern gant an StG44 dreist-holl, a sevenas adal ar 15 a viz Gouere 1943 ur genstrivadeg a-benn sevel ur arm Soviedel a c'hellfe talañ d'al lañs a oa gant an Almanted.
Kloued
Meur a seurt klouedoù zo, hervez ma vezont en-dro d'un ti hag ul liorzh, pe en-dro d'ur park pe d'un dachenn vras.
La Tombe
La tombe zo ur gontadenn gant Guy de Maupassant e 1884.
Zoetrop
Istor
E 1834 e voe ijinet ar zoetrop a-vremañ, gant ar jedoniour saoz William George Horner (1786-1837). Dædalum eo an anv a roas d'e ijinadenn, diwar Dedalos, un haroz e mojennoù Henc'hres ; "rod an diaoul" e voe lesanvet gant ar bobl diwezhatoc'h. En hevelep bloavezh e voe ijinet ivez gant ar jedoniour Aostrian Simon von Stampfer (1790 pe 1792-1864), a ijinas ar stroboskopiezh, dindan an anv Stroboskopische.
Arc'hwelerezh
Dre nerzh an aer o pignat e troe elvennoù e laez an duellenn, pep elvenn o tougen follennoù paper a-ispilh, gant tresadennoù warno. Pa veze lakaet an ardivink da dreiñ d'an tizh mat e seblante ar skeudennoù fiñval. Ur granenn didoenn lakaet war un ahel eo an Dædalum. Un heuliad tresadennoù zo peg ouzh diabarzh an daboulin tro-dro d'an deun anezhi. Un dek pe daouzek faoutenn zo dasparzhet ingal tro-dro da c'horread diavaez ar granenn, dik a-us ar vandennad skeudennoù. A-benn loc'hañ ar c'hammzerc'h a fiñv e ranker lakaat ar c'hoariell da dreiñ ; seul vrasoc'h an tizh, seul flouroc'h dibun ar skeudennoù. Meur a zen a c'hall sellet dre ar faoutoù war un dro.
Hêrezh
Er bloavezh 2011 e savas an arzour amerikan Scott Blake (ganet e 1976) ur zoetrop a ziskouez dizehan un nijerez eus United Airlines, hini an nijadenn 175, o vont a-benn tour Su ar World Trade Center e New York d'an 11 a viz Gwengolo 2001.
Lessonia (evned)
Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Corneille
Corneille zo un anv-badez gallek, hag a gaver ivez el lec'hanvadurezh.
Sophie von Fersen
He buhez
Adalek war-dro 1790 he devoe un hir a zarempred gant ar Baron Evert Wilhelm Taube af Odenkat, kenderv da Hedvig Taube. Er c'heid amzer-se e oa un darempred all etre he mignonez ar briñsez Hedvig Elizabeth Charlotte hag he breur yaouank Fabian von Fersen, ha lizheroù a veze etre an div vaouez ma veze anv eus "F." ha "T."
Tassili n'Ajjer
An Tassili n'Ajjer zo ur gompezenn veneziek e gevred Aljeria, ma vev Berbered touareg. Djanet eo kêr vras an tolead.
Pif
Tonegezh ha skeuliad
LA♭ (SOL#) eo tonegezh ar pif peurliesañ. Ur benveg treuzlec'hier eo, da lavaret eo e son ul LA♭ pa vez un DO skrivet war ar regenneg.
Gwispid
Gwispid a zo ur seurt kouignoù sec'h, poazhet div wech en ur forn.
Pif
Ar pif el lu
Dre ma vez bihan, skiltr ha klevet a bell e veze ar pif implijet er brezel adal an Azginivelezh en Europa, degaset ma oa bet gant gopreidi suis hag alaman. Par da hini ar sonerien binioù en armeoù ar Rouantelezh-Unanet e oa perzh ar Soldatenpfeife d'ar mare : gervel d'an armoù, d'ar predoù, luskañ an armead war vale (gant skoazell an taboulinoù), ha seniñ evit plijadur ar soudarded pa vezent o tiskuizhañ.
Geriadur brezhoneg-galleg Roparz Hemon
Marevezh Al Liamm
E-kichen ar geriadur brezhoneg-galleg e oa bet savet ur geriadur galleg-brezhoneg ivez gant Roparz Hemon, bihanoc'h un tamm, savet diwar an hevelep danvez. Strollet e voe an daou c'heriadur en ul levrenn, evit ar wech kentañ e 1970.
San Pietro Val Lemina
San Pietro Val Lemina zo ur gumun italian e proviñs Torino.
Lucius Verus
Marcus Aurelius a zimezas e verc'h Ania Lucilla da Lucius Verus er bloaz 164.
John Jones Maesygarnedd
E vuhez
Troet-kenañ e oa John Jones gant ar relijion ha kenskrivañ a rae gant Morgan Llwyd ha Vavasor Powell. Gantañ e voe lakaet embann skridoù gant Morgan Llwyd, en Iwerzhon.
Adam (disheñvelout)
Adam zo
Rif (Maroko)
thumb|upright 1.3|Menezioù ar Rif hag an [[Atlas]] Ar Rif (Arrif e rifeg, الريف Ar-Rīf en arabeg) zo menezioù e hanternoz Maroko, a-stok ouzh ar Mor Kreizdouarel.
Charles Haskins Townsend
Charles Haskins Townsend, bet ganet d'an 29 a viz Gwengolo 1859 e Parnassus (Pennsylvania, Stadoù-Unanet Amerika) hag aet da Anaon d'an 28 a viz Genver 1944 e Miami (Florida, SUA), a oa ul loenoniour stadunanat.
Beatrice Portinari
Beatrice Portinari, pe Bice di Folco Portinari hervez he gwir anv (Firenze, war-dro 1266 – Firenze, 8 a viz Mezheven 1290), eo anv ar vaouez he devije awenet ar barzh italianek Dante Alighieri a oa orgedet outi. Dimezet e oa-hi da Simone de Bardi ha mervel a eure e 1290, da 26 vloaz. Karantez outi a vage Dante abaoe e yaouankiz, ha lec'h a reas dezhi en e oberenn.
Lemie
Lemie zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Black Mirror
Black Mirror (Melezour du) zo ur stirad skinwel skiant-faltazi saoz krouet gant Charlie Brooker, gant Charlie Brooker hag Annabel Jones evel produourien. Ar stirad a zo unan oc'h implij kalz ar fent du, o vurutellañ ar gevredigezh a-vremañ dre sell an teknologiezhoù nevez. Pep lodenn a zo distag, hag a dremen pe en amzer vremañ pe en un dazont tost. Ar wech kentañ ma voe skignet ar stirad er skinwel a voe war Channel 4, e miz Kerzu 2011. E miz Gwengolo 2015, Netflix a brene ar stirad, koumanantet e oa bet 12 lodenn met a-benn ar fin e voe rannet an 12 a div heuliad 6 lodenn. Ar pevare heuliad a voe embannet d'an 29 a viz Kerzu 2017.
I Should Have Known Better
Klevet e vez ivez just war-lerc'h roll digeriñ ar film A Hard Day's Night p'emañ "tad-kozh" Paul McCartney hag ar strollad e bagon bost un tren. Kregiñ a reont da c'hoari ar c'hartoù ha goude un nebeud rannoù e tistroont gant gitaroù, harmonika ha taboulinoù.
Lessolo
Lessolo zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Curcy-sur-Orne
Bodet eo bet gant 4 c'humun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Le Hom.
Ángel Melogno
Chomet e oa da c'hoari, a-hed e vicher, en Uruguay :
Teir gwech en devoa douget krez La Celeste e 1925, hep merkañ pal ebet.
Nesotriccus ridgwayi
Annez
Brosezat eo ar spesad en Isla del Coco, er Meurvor Habask.
Abdelhamid Abaaoud
Familh hag orinoù
Ganet e Anderlecht, Abdelhamid Abaaoud en doa an div vroadelezh : belgiat ha marokat.
Fenakistoskop
Arc'hwelerezh
Bez' ez eus bet fenakistoskopoù graet gant div gantenn, an eil gant an tresadennoù hepken hag eben gant ar faoutoù hepken. Patok un tamm e oant, met ne oa ezhomm a velezour ebet.
Johanna Rolland
Johanna Rolland, ganet d'an 11 a viz Mae 1979 e Naoned, zo ur bolitikourez vreizhat, ezel eus ar Strollad Sokialour.
Aberllydan
Ur gêriadenn vihan eus Sir Benfro eo Aberllydan (Broad Haven e saozneg), e Bae Sain Ffraid, ur 6 miltir er c'hornôg da Hwlffordd.
Erzh
Treuzoù an Erzh
350px|thumb|right|[[Kember an Erzh hag al Liger e Naoned.]]
Amorosi
Amorosi zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
Deiziadur
Graet e vez deiziadur ivez eus un taolennadur eus ar reizhiad-se, alies evit ur bloavezh resis, e stumm paper, hag all.
Inizi Marshall
An douaroniezh
Emañ an inizi en norzh da Nauru ha Kiribati, er reter da Stadoù Kevreet Mikronezia, hag er su da Enez Wake, un tiriad melestret gant ar Stadoù-Unanet, met a zo arc'het gant gouarnamant Inizi Marshall. 29 atoll ha 5 enezenn digevannez a ya d'ober ar vro. Daou strollad inizi a zo: aridennad Ratak (ar sav-heol) ha hini Ralik (ar c'huzh-heol).
Saint-Sever-Calvados
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944:
Anatolio Partida
E penn ar brezelekadennoù edo e Sierra Mazamitla.
Joseph Plateau
Buhez
Brud a c'hounezas Joseph Plateau en abeg d'e enklaskoù war dreistpad al luc'hsae, ha gant ijinadenn ar fenakistoskop e stalias ar pennaennoù evit ar sinema hag an tresadennoù-bev.
Enklaskoù
Goude bezañ bet e ziplomoù ez ijinas ar fenakistoskop.
Lusigliè
Lusigliè zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Arpaia
Arpaia  zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
Baselice
Baselice  zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh
Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh (De l'Oust à Brocéliande Communauté e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Mor-Bihan, e Breizh.
Priñselezh Orange
Priñsed Orange
Hiriv e vez graet priñsez Orange eus Catharina-Amalia an Izelvroioù, eus an tiegezh Oranje-Nassau.
Ar briñselezh
Ur 180 km2 a oa dindani, 19 km hed ha 15 km led, adal ar stêr Ron betek an Dentelles de Montmirail. Douaroù all a oa e-kreiz Daofinez.
Bucciano
Bucciano zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
Statud mirerezh
Ar spesadoù tost da vezañ en arvar
Spesadoù tost da vezañ en arvar (IUCN : NT) zo ur statud mirerezh roet d'ar spesadoù ha d'an taksa a c'hell bezañ sellet oute evel en arvar da vont da get en dazont tost, daoust ma n'int ket lakaet er stadud "spesad en arvar" (IUCN :EN). Evel-se e tiskouez an IUCN ez eo pouezus priziañ en-dro statud an taksa-se alies. 37 480 daksa zo er rummad-se e miz Genver 2022. An arouezioù-barn implijet da renkañ ar spesadoù er rummad-se a rank diskouez emañ tost ar strolladoù loened e kaoz da dremen er rummad war-lerc'h (spesadoù chalus) pe e c'hallfent tremen er rummad-se. Lod eus spesadoù ar rummad-se zo spesadoù a chom en ur stad mat a-walc'h a-drugarez d'ar strivoù graet evit o mirout, e-kichen a-raok o devo ur rummad dezhe o-unan.
Daniel Delaveau
Dilennet e oa bet da vaer Roazhon d'an 22 a viz Meurzh 2008. Prezidant Roazhon Meurgêr e oa bet etre miz Ebrel 2008 ha miz Ebrel 2014. Evit an daou respet-se e teue war-lerc'h Edmond Hervé.
N'en deus ket lakaet e anv evit dilennadeg maer Roazhon e 2014. Kemeret eo bet e lerc'h gant Nathalie Appéré d'ar 4 a viz Ebrel 2014.
Corapipo altera
Corapipo altera a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pipridae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Kreiz ha Suamerika :
AEK-971
Dre ur goust uhel hag ur sevel diaes memes mod 'vit an Nikonov AN-94 ez eo roet nemetken da begennoù al Lu Rusian. Sevenet ez eo dreist-holl gant an embregerezh Izhmash hag uzin mindrailherezoù Kovrov.
Karr-kamm Bras
Ar stered heverkañ
Eus an hini skedusañ eus an hini wanañ :
Le Mesnil-Guillaume
kantved
Eil brezel-bed: c'hwec'h den nann-soudard a varvas abalamour d'ar brezel e Le Mesnil-Guillaume, unan anezhe e miz Gouere ha daou all, lazhet gant ur vindrailhadeg, e miz Eost 1944, e-pad Emgann Normandi, an tri all a varvas e 1945.
Beaumesnil (Calvados)
Monumantoù ha traoù heverk
, gant un delwenn eus Sant Kristol eus an kantved rummet enni.
Chine : Intrigue dans la Cité interdite
Sinopsiz
Desk a ra Anjing da gentañ ma voe empleget ar muntrad en un adskrid oberennoù ha dreist-holl e sielloù impalaerel, en ur menegiñ en eiler en e azavadenn, an tizog penn Ma, ma zo diwar neuze erlec'hiet en e kefridioù anezhi. Neoazh eo Ma lazhet araog e c'halle bezañ aterset gant Anjing. Renet eo gant e enklask cavet an tizog penn Wen a labourat er sal ar palez, ma vezont ar sielloù roueel e-barzh. E-pad ma dizolo prouennoù sammus e burev Wen, en em adkav Anjing krak gant ar c'helan e disfiziad en e brec'hioù. En ur mervel, e diskuilhet ar rener Li du bureau des placets impériaux.
Dont a ra klaskañ Li war roud a ren betek al liorzhoù impalaerel. Degouezhet, gwel a ra un tizog saouzanet o tec'hout ur groc'h : ar c'helan ar rener zo e-barzh. gant ul list enañ: « Wang ; Ma ; Wen ; Jin Cao » : an teir anv kentañ zo roudennet, ha diviz Anjing da glaskañ Jin Cao ma zo war wel eret an irienn. Desk a ra ma zo hennen an tizog penn ar pevarek adwreg an impalaer ha ma yeas d'ar burevioù an Ti impalaerel (ma labour Anjing). Degouezhet, kav a ra Jin Cao, o marvañ e barr alter, en ur en kemmeskañ gant an dreistmerour Da hag en ur menegiñ e mestrez.
Goude ur c'hlask er ranndioù anezhi, dizolo Anjing ma zo liammet an adwreg ouzh an irienn hag a deus c'hoant da lakaat e man war gador, goude kaout muntret an impalaer. Da muioc'h menegont an dielloù gaou an adrenadur Da. Goude aters koreek, diemorsañ a ra ar stign a pal o lazhañ Quianlong, ha zo uhelet. Marv eo Da e karc'har, harluet eo an adwreg en ur monasti ha n'eo ket trubuilhet e mab.
M-60
Implij a ra bolodoù 7,62 x 51 mm Otan.
Istor an M-60
Ma z'eo bet implijet kalzig hag ez eo brudet-mat gant an dud e chom un arm gant kalzig a sioù. Aes e oa da gavout anezhi bout pe dre un tamm torret pe teuzhet pe c'hoazh pa oa lous anezhi. Ouzhpenn da-se ez eo ret bezañ arbenikaet ha munut evit derc'hel anezhi kempenn.
Frederig V Danmark
Eured kentañ
Da gentañ ec'h euredas da Louise Breizh-Veur. Pevar bugel o doe:
Blanc et Bleu
Istor
Adembannet e oa bet e 1907 en Œuvres complètes de Guy de Maupassant, gant an Éditions Conard, hag adarre e 1912 en dastumad dalif Misti gant Paul Ollendorff.
Wilhelm Gustloff (lestr)
Ar peñse
Ur bern listri a voe kaset d'ar strad e-pad an Eil Brezel-bed. Met peñse ar Wilhelm Gustloff eo ar gwallzarvoud gwashañ a c'hoarvezas biskoazh en istor ar merdeiñ, diouzh a ouzomp ; kalz gwashoc'h eget peñse an Titanic, ma voe beuzet 1,500 den.
Oberennoù
Gant gwallzarvoud ar Wilhelm Gustloff e voe awenet ar skrivagner alaman Günter Grass, pa skrivas e romant "Im Krebsgang", troet e meur a yezh. Meur a levr ha meur a film zo bet savet a-hend-all diwar-benn peñse ar Wilhelm Gustloff.
Poirino
Poirino zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Jimena Muñoz
Merc'h e oa d'ar c'hont Munio Muñiz ha d'e bried Velasquita. Munio Muñiz a oa mab d'ar c'hont Munio Rodríguez ha da Jimena Ordóñez, ha honnezh a oa merc'h d'an infant Ordoño Bermúdez, mab bastard da Bermudo II León.
Enez ar Priñs Edouarzh
Div enezenn zo anvet Enez ar Priñs Edouarzh pe Prince Edward Island hervez o anv saoznek:
Ilpenn
Roll an ilpenn
E roll anavezetañ eo kenurzhiañ ar fiñvadennoù, lakaat anezhe da vezañ resis ha da c'hoarvezout e koulz. Resev a ra kemennadennoù a-berzh ar reizhiadoù skiantel ha lodennoù all eus an empenn hag ar mel-livenn. Diouzh ar c'hemenadennoù-se e kav ar jestroù a glot gant an ezhomm. Alese n'eo ket seizi a c'hoarvez pa vez gloazet an ilpenn met dizurzh er fiñvoù, er c'hempouez, e dalc'h ar c'horf.
Valle di Maddaloni
Valle di Maddaloni  zo ur gumun eus Italia e proviñs Caserta e Campania.
Pseudelaenia leucospodia
Pseudelaenia leucospodia a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Last Christmas
4:24 he fadelezh ez eo perzh eus ar bladennig-arc'hant a oa deuet e-maez d'an 20 a viz Kerzu 1984, Everything She Wants an eil kanaouenn a gaver war an eil tu anezhi.
Coco, coco, coco frais !
An danevell
Un niz yaouank a gont istor e eontr a gav ur marc'hadour koko war e hent.
Platyrinchus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Perosa Canavese
Perosa Canavese zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Egretta thula
Doareoù pennañ
Anavezadus-mat eo al labous en abeg da vizied melen e bavioù.
Enez Marion
Enez Marion (e saozneg: Marion Island; en afrikaneg: Marion-eiland) zo un enezenn en Enezeg ar Priñs Edouarzh, war-hed 1 756 km eus aod Suafrika, er gevred da bPort Elizabeth, e mervent meurvor Indez. Ur mirva naturel eo abaoe 1995.
Sophie von Dönhoff
Merc'h e oa da Friedrich Christian von Voss ha da Amalia Ottilia av Vieregg. En 1789 e teuas da vout dimezell a enor gant rouanez Prusia, Frederika Louisa von Hessen-Darmstadt.
Dimezet e voe Sophie ha Friedrich e Palez Charlottenburg d'an 11 a viz Ebrel 1790. Kanerez ha sonerez piano ampart e oa, ouzhpenn bezañ koant. Klask a reas Sophie levezoniñ Friedrich a-enep Wilhelmine von Lichtenau ha Bischoff Werder, met respont a reas dezhi chom hep kemer emellout er politikerezh.
Monfaucon
Monfaucon zo anv div gumun e Bro-C'hall.
Bibl an Dek ha Tri-Ugent
Istor
Buan a-walc'h, goude diazezet kêr Aleksandria gant Aleksandr Veur en -331, e kreskas enni an diaspora yuzev, ha dreist-holl en-dro da balez ar roue, kement ha ken bihan ma voe miret daou eus pemp karter kêr evit « diskennidi Abraham ».
Kleñved ar paludoù
Kleñved ar paludoù pe Malaria (diwar an italianeg : mal'aria, « aer fall ») a zo ur pore hag ur c'hleñved-red drastus abalamour da arvevaded. Pakañ a reer ar malaria pa zeu an arvevaded er gwad. Ur poreadur marvel zo graet gante betek lazhañ miliadoù a dud bep bloaz ( 207 million a dud klañv ha 627 000 aet da anaon er bloavezh 2012).
Istor kleñved ar paludoù
D'ar 6 a viz Du 1880 e ospital soudard Constantine (Aljeria C'hall), ur medisin soudard el lu Gall, Alphonse Laveran, en deus dizoloet ar c'hleñved. Bet en deus bet ur priz Nobel korfadurezh pe medisinerezh er bloavezh 1907.
Edele Jernskjæg
Merc'h e oa da Mikkel Andersen Jernskjæg ha Margrethe Andersdatter af Særslev. Anvet e voe da zimezell a enor da-gichen ar rouanez Christina von Sachsen, en 1496. Mont a reas da-heul ar rouanez da Stockholm en 1499 hag en 1501. Eno e voe brudet he darempred gant ar roue. En 1501, e tistroas da Vro-Danmark gant ar roue, tra ma oa chomet ar rouanez e Sveden. Dimezet e voe d'an denjentil Torben Bille hag ar roue a deue d'he gweladenniñ aliezik, ken na varvas e 1512.
Charles Landelle
Charles Landelle (1821-1908) a oa ul livour ha poltredour gall.
Trent (stêr)
An Trent zo unan eus stêrioù bras Bro-Saoz.
Divwregiezh
Al divwregiezh eo stad a vuhez ur gwaz en deus div wreg. Ma en devez muioc'h eget div e komzer eus lieswregiezh.
Beatrice Cenci
Ar prosez
Kaset e voe ar prosez en-dro gant ar barner Ulisse Moscato ha berzh a reas an arvest. E-kerzh ar prosez e voe klevet daou eus brudetañ alvokidi ar mare: Pompeo Molella, eus Alatri, evel prokulor, ha Prospero Farinacci evit an damallidi.
Sonerezh
E-touez an oberennoù niverus sed ar re bouezusañ:
Zoilo Saldombide
Copa América
Ezel e oa eus skipailh Uruguay p'en devoa gounezet e 1926. C'hoariet e voe an holl grogadoù en Campos de Sports de Ñuñoa (Santiago de Chile) ha sed amañ da-heul ar re en devoa kemeret perzh enne :
Kib vell-droad ar bed
Kemeret en devoa perzh en un dalc'h hepken :
Mazzè
Mazzè zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Elisabeth Helene von Vieregg
He buhez
Merc'h e oa da Adam Otto von Vieregg til Weitendorff, eus Mecklenburg, bet ministr e Prusia, ha kannad prusian e Copenhagen, kêr-benn Danmark, eus 1698 da 1706.
Acquaro
Acquaro zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
Folioskop
Hêrezh
Petra bennak ma vez ar folioskopoù lakaet da c'hoarielloù evit ar vugale pergen e vezont c'hoazh arveret e bed ar bruderezh, en arzoù hag en tiez-embann luc'hskeudennoù.
Er bloavezh 2004 e voe dalc'het kentañ Gouel ar folioskopoù e Stuttgart, Alamagn ; unan all a c'hoarvezas e Linz en Aostria.
Olier IV Klison
Brezel Hêrezh Breizh
Amaury, breur Olier, a oa savet a-du gant Montfort, Olier IV avat ac'h eas a-du gant Blois-Penthièvre. E miz Genver 1342 e voe dibabet e gastell e Blaen evel pennlec'h gant Robert Bertrand, letanant ar roue kaset gant Fulup Valois (1293-1350), da reiñ skoaz da Charles de Blois ha da dreiñ tud kostezenn Montfort da sentiñ ouzh o dugez Janed Pentevr.
AK-74
Liammoù diavaez
Diell teknikel an AK-74.
Simbario
Simbario zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
Reizhiad nervel kreiz
Deskrivadur
E reizhiad nervel kreiz an den ez eus :
Dafydd ap Gruffudd
Eñ eo diwezhañ roue Gwynedd, petra bennak ma vez graet Llywelyn Ein Llyw Olaf ("Hon friñs Diwezhañ", priñs diwezhañ Kembre) eus e vreur.