cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kleñved Naplez
Istor
Une publication de début 2008 redonne un fort crédit à l'hypothèse de l'origine américaine. Elle se base sur l'étude génétique de différentes souches de sous-espèces de Treponema pallidum. Il semblerait que le plus proche « parent » de Trepomnema pallidum sous-espèce pallidum (T. pallidum pallidum) (agent de la syphilis) soit la souche américaine de Treponema pallidum sous-espèce pertenue (T. pallidum pertenue) (agent d'une tréponématose cutanée, le pian ou yaws, transmissible par simple contact cutané, donc non vénérien). L'explication retenue par les auteurs serait que T. pallidum pertenue serait liée à l'espèce humaine depuis l'apparition même de l'homme (des tréponèmes simiens sont très proches de cette souche). Cette sous-espèce aurait migré avec l'homme à travers le monde et aurait présenté quelques mutations. Les compagnons de Christophe Colomb auraient rapporté cette souche en Europe et, lors de ce transfert sur un hôte nouveau, pour une raison inconnue, une dernière mutation aurait transformé son pouvoir pathogène et son mode de transmission et, ainsi, aurait produit T. pallidum pallidum, agent de la syphilis.
Selon les pays, elle est appelée « mal de Naples », « mal des Anglais », « mal des Français ». Personne ne veut en revendiquer la paternité. Elle n'épargne pas leurs royales altesses François I et Charles Quint.
Comme pour le VIH, le préservatif ou la connaissance du statut sérologique de son partenaire stable sont les meilleurs moyens de s'en protéger.
Emdroadur ar c'hleñved
<!-- La syphilis se transmet par des rapports sexuels non protégés (vaginal, anal et bucco génital), par voie sanguine (transfusion ou rarement usage de matériel souillé) et par voie transplacentaire pendant la grossesse, de la mère à l'enfant.
Eilean Dubh (Kyles of Bute)
En hanternoz emañ Eilean Dearghag er reter e weler ar Burnt Islands.
Kleñved Naplez
Nouvelle classification
La stadification classique a été modifiée, avec une dichotomisation thérapeutique en deux temps :
Traitement
C’est la pénicilline parentérale qui représente le traitement de choix de la syphilis à tous ses stades. Ce traitement a prouvé son efficacité dès le milieu des années 1940. Contrairement à beaucoup de germes vis-à-vis des antibiotiques, il n'a pas été retrouvé, depuis, de souches résistantes.
syphilis tardive
En cas de diagnostic de syphilis, il est important que le ou les partenaires du patient (contemporain(s) ou ancien(s)) soient pris en charge par un médecin pour qu'un dépistage MST complet soit fait et qu'ils soient traités s'ils sont positifs.
204
Impalaeriezh roman
--
Haucourt (Pas-de-Calais)
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Sant-Rien
Sant-Rien (distaget: ) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.
731
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 731
Apofoniezh
Peurliesañ e teu an apofoniezh diwar diorroadur ur yezh a-hed an amzer pa deu da vezañ ur perzh morfologel ha/pe kevreadurezhel kemmoù a orin fonologel.
Apofoniezh dreistskizhel
! colspan="2" | ! Kemm tonenn
Apofoniezh kv. Treuzkemmadur
! Ger ! Ster ! Patrom kemm
Lelystad
Savet e oa bet Lelystad e 1967 ha deuet e oa da vezañ ur gumun e 1980. Anvet eo bet Lelystad (kêr Lely) diwar anv Cornelis Lely, bet ministr aferioù an dour en Izelvroioù ha lusker al labourioù evit stankañ ar Zuiderzee war-bouez ar stankell anvet Afsluitdijk e deroù an. Da-heul al labourioù-se e oa bet savet polderioù ec'hon zo aet da ober ur broviñs nevez, Flevoland.
La Vîngtaine du Rondy
La Vîngtaine du Rondy eo anv jerzenezek unan eus pemp vîngtaine e parrez Trinneté e Jerzenez, anvet La Vingtaine du Rondin e galleg ha saozneg.
William DuVall
E fin ar bloavezhioù 1980 e tistro ivez er skol-veur e-lec’h e tap un diplom war ar brederouriezh.
La Vîngtaine d's Augrès
La Vîngtaine d's Augrès eo anv jerzenezek unan eus pemp vîngtaine e parrez Trinneté e Jerzenez, anvet La Vingtaine des Augrès e galleg ha saozneg.
Houlaolaeg
Skrivet e vez gant al lizherenneg hebraek.
Breizh Brothers
Corentin Pronost a ginnig d'ar strollad e teufe ur mignon dezhañ da seniñ ganto. Hemañ a c'hoari gitar boud ha setu Yohann Tanguy er strollad penn-da-benn e 2001. Corentin a ya kuit eus ar strollad e 2002 evit bezañ erlec'hiet gant Tangi Ropars, soner akordeoñs ha breur da Stefan. Ur bloaz goude eo Annie Jezequel a deu da seniñ ganto gant he zaboulinoù.
Emmanuel, ar soner gitar a oa aet da labourat da Bariz. Neuze e oa ret dezho klask unan all. Goude un esae gant Fabrice Beaumin eo Benoît-Pierre Kerbirio a zo chomet. E 2007 ez a kuit Tangi eus ar strollad abalamour da vont da veajiñ ha Benoît-Pierre a ya kuit eus ar strollad ivez rak n'en doa ket a-walc'h a amzer vak.
Miltiades (pab)
Miltiades (e latin: Miltiades), ganet e Hanternoz Afrika ha marvet d'an 10 pe d'an 11 a viz Genver 314, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 2 a viz Gouere 311.
La Vîngtaine dé Souos la Hougue
La Vîngtaine dé Souos la Hougue eo anv jerzenezek unan eus c'hwec'h vîngtaine e parrez Saint Saûveux e Jerzenez, anvet La Vingtaine de Sous la Hougue e galleg ha saozneg.
Kervaria-Sular
Kervaria-Sular (distaget: ) a zo ur gumun eus kanton Perroz-Gireg, e Treger, e Breizh.
C'haris
Koulskoude, hervez Hesiodos, eo Aglaia, ar yaouankañ eus ar C'haritezed, an hini a oa pried da Hefaistos.
Wardrecques
Bevenn yezhel
War ar vevenn yezhel emañ Wardrecques ha Thérouanne, en tu pikardek, e su ar ganol ; en hanternoz dezhi emañ tachenn ar flandrezeg kornôgel gant kumunioù Ruisscheure hag Hazebroek.
Ereadurioù gresianek
Stank-tre e oa deuet da vezañ seurt ereadurioù en adskridoù gresianek d'ar Prantad Bizantek dresit-holl, met kavet e vezent, hag e vezont c'hoazh hiziv met raloc'h, e yezhoù all, en o zouez ar re a implij al lizherenneg latin, da skouer Æ, æ.
Thérouanne
XVIvet kantved
Seziz e 1513 ha distruj e 1553.
La Vîngtaine d'la P'tite Longueville
La Vîngtaine d'la P'tite Longueville eo anv jerzenezek unan eus c'hwec'h vîngtaine e parrez Saint Saûveux e Jerzenez, anvet La Vingtaine de la Petite Longueville e galleg ha saozneg.
Kyknos
Meur a zen en deus bet douget an anv-se e mojennoù Hellaz kozh:
An anv
Κύκνος / Kýknos e gregach a dalv alarc'h. Eus ar ger-se e teu ar galleg "cygne".
Kouenon
Douaroniezh
Emañ e andon e La Pellerine, e-tal stang Vézins, e kumun Saint-Pierre-des-Landes e Mayenne. Treuziñ a ra Biz Breizh dreist-holl hag en em deurel a ra e Pleg-mor Sant-Maloù.
Istor
Deuet e vefe ar stêr da vezañ ar vevenn etre eskopti Dol hag hini Avranches hag etre Breizh ha Normandi adalek 1009 hepken. Araok e vefe bet ar Sélune, nemet e-pad ur maread a 70 bloaz pa oa Cotentin e Breizh.
Kren-douar
Muzuliañ ampled ar c'hrenoù-douar
Nerzh 2-3 : Santet un tammig, met dreist-holl gant ar binvioù. Etre 100 000 ha 500 000 bep bloaz.
Nerzh 5-6 : Santet mat-tre. Mogerioù frailhet. Spontet eo an dud. Etre 200 ha 1 000 bep bloaz.
Erminig
Doare bevañ
Un aneval-noz eo an erminig met gallout a ra mont er-maez diouzh an deiz ivez. Ober a ra gant e c'hwesha evit kavout e breizhoù.
The Flowers of Romance
The Flowers of Romance a zo ur strollad saoz berrbad a-walc'h, en deus graet reuz e dibenn ar blezadou 70.
Boulvriag
Boulvriag a zo ur gumun eus Bro Dreger, e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh. Penn kanton e oa betek 2015. left|thumb|200px
thumb|kleiz|Ar vourc'h
Glav
A belec'h e teu ar glav
Diwar diaezhennad ar glebor e vez krouet ar glav. Diouzh al ledennadoù dour (morioù, lennoù, geunioù, etc...) e sav ar glebor dindan stumm an aezhenn zour ken a ya war yenaat pa sko ouzh takadoù ma 'z eus an aer yenoc'h. Evit ma teu an aezhenn d'ar glizhennadur ez eus ezhomm eus rannigoù solut bihan evel ar boultrenn, ar pollen pe kementadoù bihan aezhennoù aerosoloù. Pa ya ar glizhennadur betek stummadur an takennoù dour (an takennoù glav pe ar glavennoù) e teu ar glav diwar o kouezhañ. Ma ya an takennoù glav a-dreuz da dakadoù yen-skorn e c'hellont mont d'ur stumm solutoc'h evel an erc'h, ar grizilh (kazarc'h), ar milerc'h.
Koadeg
Ul ledennad gwez, brousgwez ha plant all o c'holoiñ ur gorread bras eo ar goadeg, pe ar wezeg, ha ne gaver nemet e broioù glavek. Liesseurt kenañ eo ar c'hoadegoù dre o ment, o uhelder, o stankter, hag an hin : lodenn vrasañ ar c'hoadeier zo en takad trovanel (45%), ha war-lerc'h en Hanternoz, dindan hin kerreizh hag evit echuiñ en takad istrovanel. Er c'hoadeier emañ 80% eus bevliesseurted ar bed.
Foranerezh
Krennlavar
Meur a grennlavar a ra meneg, pe damveneg, eus ar foranerezh.
Niveradur arabek
Orin
! Talvoud ! 0 ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9
Amfiktyon
Hervez un doare all e oa ur bugel ganet didad eus an douar. Brud en deus da vezañ savet Amfiktyonia Delfi. E-kichen ti ar c'huzul amfiktionek-se e oa un templ (herôon) a oa bet savet d'e glod.
595
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 595
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 595
Lez roueel
Ul lez a vez da gement unpenn zo, roue, impalaer, pe briñs. Tud a lez zo kerent ha servijerien, kuzulierien ha mignoned, ha kannaded ivez a-wechoù. Tostaet e vez Prezidanted Bro-C'hall ouzh ar rouaned kozh alies ha dre-se e vez kaoz er c'hazetennoù eus lez ar brezidanted c'hall.
Lec'hanvadurezh
Ur ster nes da hini tiegezh an unpennoù a vez kavet evit ar bodadegoù justiz (lezioù justiz). Al lez(-varn) a zo ez-resis ar varnerien (ar varnerien a-vicher hag an douidi.
Beskenn
Gerdarzh
Dont a rafe ar ger eus bez (biz), ha ken (kroc'hen).
2
755 AUC  (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr-Roma) = 2 goude ganedigezh J.-K.
593
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 593
Vyborg
thumb|300px|right|Vyborg Vyborg (ruseg: Выборг, finneg: Viipuri), kêr e gwalarn Rusia, e strizh-douar Karelia. Betek 1940 e oa e Finland, hag adtapet e oa bet gant ar Finlandiz e 1941 betek 1944.
Pelves
Pelves a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Tasbih
Tasbih (arabeg تَسْبِيح, turkeg: tesbih) zo un doare dhikr, un adlavar c'hoazh hag adarre eus frazennoù a veul Doue, en islam.
Italia
Stêrioù ha lennoù
Stêrioù pennañ Italia zo :
Istor berr-ha-berr
Sellet ouzh Istor Italia.
Eil lodenn an ha deroù an  – Mare kempred
E 2006 e oa ar maout gant an tu kleiz, kaset en-dro gant Romano Prodi en Dilennadegoù kannad 2006. E miz Eost 2006 en doa goulennet Ehud Olmert digant Romano Prodi lakaat Italia da gemer penn ar Finul a oa "kreñvaet" goude ar brezel etre Israel ha Liban e 2006, ar pezh a vo graet e miz C’hwrever 2007.
Armerzh
Italia zo ezel eus an S8 (S8 : an eizh bro c’hreantelaetoc’h er bed) hag ar c’hwec’hvet Stad armerzhel eus ar bed ivez. Rannvroioù an norzh, Lombardia en o zouez, o deus unan eus PDKoù (produadur diabarzh kriz) dre annezad an uhelañ eus Unaniezh Europa (29 140 dolar/annezad e 2004). Ken uhel pe dost ouzh PDK Île de France pe hini rannvro Londrez. En enep ez eus dale gant rannvroioù ar c’hreisteiz evit a sell diorren an armerzh e-keñver rannvroioù an norzh.
Daveoù
-
Europa (merc'h Agenor)
Steredeg
Steredeg an Tarv a ra dave, a-hervez, da skrapadeg Europa.
Gnothi seauton
Troet e vez e latin gant « Nosce te ipsum ».
Hervez skridoù all e vije bet lakaet war gont Phemonoe, ur varzhez vojennel. Meneget eo al lavar gant ar barzh roman Juvenal en e flemmganoù (Flemmgan XI) ma skriv e teu ar gentel -se de caelo (eus an neñv).
Strollad Komunour Turkia/Marksour-Leninour - Hareketi
Goude an taol-stad e 1980 e tec'has meur a benn betek kornôg Europa.
Leun a diaesterioù ha disemglevioù diabarzh e oa ar prantad 1983-1984 ha dalc'het e oa bet ar C'hendalc'h Dresitordinal Kentañ e 1986 evit klask dont a-benn d'ar c'hudennoù.
Priz Nobel al Lennegezh
Roll loreidi priz Nobel al lennegezh
Bloavezhioù 1900 - 1910 - 1920 - 1930 - 1940 - 1950 - 1960 - 1970 - 1980 - 1990 - 2000 - 2010
Vidkun Quisling
Goude bezañ bet darbarer en arme e Petrograd (1918-1919) ha Moskov (1927-1929) e tiskouezas bezañ a-du gant ar renad soviedel kent pellaat dioutañ e 1933 ha diazezañ ar Vodadeg Vroadel (Nasjonal Samling) a savas a-du gant an nazied.
A-c'houde an darvoudoù-se ez eo deuet e anv da vezañ kevatal d'ar ger "kenlabourer" (gant an enebour) e norvegeg.
Ogam (kelaouenn)
Ogam, pe Ogam Celticum, a oa ur gelaouenn istorel drimiziek, e galleg dreist-holl met gant stagadennoù brezhonek a-wechoù, embannet etre 1948 ha 1986.
Celticum a oa ur stagadenn ma veze embannet aktaoù kollokoù aozet gant embannerien Ogam Christian-Joseph Guyonvarc'h ha Françoise Le Roux er bloavezhioù 1960, ha goude-se levrioù, evel Textes mythologiques irlandais  (1980).
72
825 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0072 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Sirieg
Div rannyezh pennañ ez eus:
Mikeal Treger
200px|thumb|Mikael Treger e Gwiseni e 2008 Mikeal Treger (Michel Tréguer), ganet d'an 20 Here 1940 e Bro-Leon, zo ur skrivagner, ur produour hag ur sevener filmoù hag abadennoù skingomz. Mab d'ur skolaer lik ha brezhoneger eo, ha bet eo studier en École polytechnique. Pa oa o labourat e bed ar skinwel en deus bet tro da gejañ ouzh tud evel Julien Gracq, René Girard, Jacques Lacan pe c'hoazh Claude Lévi-Strauss.
Mandaeg klasel
Ur yezh semitek eus is-skourr Yezhoù mandaek eo ar mandaeg klasel komzet gwechall en Iran.
Ur yezh varv an hini eo, met implijet e vez c'hoazh evel yezh sakr ar Vandeed en Iran, irak hag er Stadoù-Unanet hag Aostralia.
Judit ha Holofern
An anvioù
Hebraek eo an daou anv : eus יְהוּדִית‎ Yec'houdit "Yuzevez" e teu Judit, hag eus הולופרנס  Holofernes e teu Holofern ; den ne oar ster an anv diwezhañ-mañ, a zo deuet moarvat, dre ar perseg, eus Asiria, ma oa Oropherne e stumm.
Burutelladenn
Sellet a ra ar pep brasañ eus al lenneien ouzh an istor-se hag ouzh ar jeneral Olofern evel evel un ijinadenn penn-da benn. Enebiñ a ra an danevell an nerzh hag an tagusted diouzh un tu hag ar gwander hag an divarregezh d'en em zifenn diouzh an tu all. Distrujet eo an nerzh avat gant ar c'hoantegezh. En arz e vez lakaet war wel alies dañjer hoal friant ar vaouez a laka ar wazed dindan gazelge en un doare re aes evel Olofern.
Plungė
thumb|right|Palez Plungė Plungė a zo ur gêr a Lituania.
73
Levrioù talvoudus
70er
Pierre Charles Fournier de Saint Amant
thumb|right|Pierre Charles Fournier de Saint-Amant Pierre Charles Fournier de Saint-Amant a zo bet ganet e 1800 e Monflanquin e departamant Lot-ha-Garona (Bro-C'hall) ha marvet dre gwallzarvoud e 1872 en Hydra (Aljeria).
Triptolemos
Triptolemos (Τριπτόλεμος / Triptólemos e gregach) zo anv un haroz eus mojennoù Hellaz. Daou zen zo bet anvet Triptolemos avat.
Brice Lalonde
E vuhez
Krouet en deus Génération écologie, ha kuzulier-rannvro ar strollad-se e oa bet e Breizh, etre 1992 ha 2004.
Maer Sant-Briag eo bet etre Miz Even 1995 ha Miz Meurzh 2008.
Kambrian
Deiziadur ar c'hambrian
Deiziadur dre skinoberiusted reier eus Brunswick Nevez a zamveneg ec'h echuas ar c'hambrian abred 511 milion a vloavezhioù 'zo, ar pezh na lez nemet 21 milion a vloavezhioù evit an ismareadoù arall. Un deiziadur nevesoc'h a laka deroù ar c'hambrian da 542 milion a voavezhioù 'zo. Diazezet eo war studi goueledadennoù eus Oman. Er vevenn etre ar c'hambrian hag ar proterozoig ez eus un diskar ment eus fonnusted ar c'harbon 13. Hervez Amthor (2003) e vefe liammet gant ul lazhadeg a vefe bet c'hoarvezet e fin an ediakareg. Dre chañs ez eus e goueledadennoù Oman ur gwiskad ludu tanveneziek, zirkonioù ennañ a c'heller amzeriñ en un doare resis a-walc'h eus 542 milion a vloavezhioù 'zo. Gwirheñvel e vo lakaet d'an amzeriad-se deroù ar c'hambrian.
Hinad
Tomm a-walc'h e oa hinad ar c'hambrian. Evel ma no oa kevandir ebet er pennoù-ahel e c'helle ar redoù-mor tremen-distremen en un doare frank ha kelc'hiad ebet na oa yen a-walc'h evit ma skornje ar mor.
Partij voor de Vrijheid
Istor ar strollad
D'an 2 a viz Gwengolo 2004 e kuitaas ar c'hannad Geert Wilders e strollad, Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (Strollad frankizour, VVD) e anv, en Eil kambr, dre ma ne save ket a-du gant mennozhioù ar strollad. Geert Wilders a zivizas mirout e bost ha krouiñ e strolald politikel, anvet Groep Wilders. Ezel nemetañ ar strollad e oa. Start e vez dre vras e soñjoù war an divroañ hag ar justis, hag an daou dem-se eo ar re a vez meneget kalz gantañ.
Republik Demokratel Alamagn
Harz diabarzh Alamagn
Etre DDR hag Alamagn ar C’hornôg (BDR) e oa un harz 1 393 km anezhañ. Unan eus lodennoù evezhietañ ar Rideoz Houarn e oa. An holl ziazezadurioù surentez a dape 344 km² eus tachenn DDR, ha bez' e oa 80 500 km orjal dreinek ha 2 230 000 a vinoù. Evezhiet e oa an harz gant 14 000 soudard ha 600 ki. Gwir o doa ar soudarded da dennañ war kement hini en dije klasket tremen dreist d’an harz.
Itaerezh
Implijet e vez an termen itaerezh (saoz. itacism) evit ober dave d'ar fed ma vez erbedet distagañ [i] al lizherenn c'hresianek eta (Η, η) hervez erbedennoù ar sistem krouet gant Reuhlin.
Rebecques
Rebecques a oa ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Aligator
An aligatored eo ar stlejviled a ya d'ober ar genad Alligator. Dont a ra o anv eus ar c'hastilhaneg el lagarto a sinifi ar glazard.
Ballabili
E barrez klasel e implijer an termen ballabili pe ballabiles sevit deskrivañ un dañs kaset da-benn gant ar corps de ballet a-bezh, gant pe hep ar penn-dañserion/ezed. Alies avat e vez graet hep ar penn-danserion/ezed evit o leuksel da diskuizhañ ha da cheñch etre pep variation e framm ur grand pas.
Spered ar re varv o veilhañ
En diadreñv e weler un iskis a zen gwisket e du : an tupapau an hini eo. War gostez emañ, hag oc'h antreal e-barzh ar gambr, war ar seblant. E foñs an daolenn ez eus tarchoù ruzc'hlas : traoù kevrinus a zo e steuñv, marse...
Samhain
Samhain distaget [ˈsawənʲ] a dalvez Miz Du en iwerzhoneg hag e gouezeleg Skos.
Fouetté jeté
E barrez klasel ec'h implijer an termen fouetté jeté evit deskrivañ ul lammadenn hir adalek ur fouetté a-raok kas an eil gar en avant ("dirak") a-daol trumm.
て (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo て, romanikaet te.
で (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo で, romanikaet de.
Viktor Iañ
Viktor I (e latin: Victor), ganet en Afrika roman ha marvet e 199 e Roma (Impalaeriezh roman), a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e 189.
Hanternoz Kozh
Lennegezh
Kalz eus an dud meneget e lennegezh kembraek ar Grennamzer a zo eus an Hanternoz kozh. Da skouer: Hag ivez ar varzhed :
Istor
Daou roue hepken a anavezer dre skridoù ar Grennamzer. An hini kentañ e oa Coroticus, pe Ceretic Alt Clut, hag en dije resevet ul lizher digant sant Padrig, hag a oa, hervez ur buhezskrider, roue an uheldirioù war-dro ar stêr Clyde ha roue Alt Clut (pe Dumbarton Rock bremañ) er {{Vvet kantved. Sklaer eo e oa Ceretic ur c'hristen, evel holl noblañsoù ar vro moarvat.
Baot-aligator
Ar vaot aligator (Macrochelys temminckii), liester baoted aligator, a zo ur vaot dour hag a vev e Norzhamerika (Stadoù-Unanet).
Beaufort-Blavincourt
Beaufort-Blavincourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Orfeüs
Ar veaj gant an Argonaoted
Bevañ a rae ar morverc'hed-se e teir enezennig roc'hellek a veze graet Sirenum scopuli anezho e latin, ha seniñ a raent kanaouennoù biskoazh kaeroc'h a sache martoloded hag o listri war ar c'herreg. War-lerc'h ar peñse e veze drailhet korfoù ar voraerien gant ar morverc'hed-se.
Marv Eurydike
Istor Eurydike eta ne vije nemet ur vojenn diwezhat, ouzhpennet ouzh mojennoù Orfeüs.
Bruno Guillon
Er radio
D'an 19 a viz Even 2008 e tilez Bruno Guillon eus NRJ evit mont war Virgin Radio en distro 2008, luskañ a ra, gant Camille Combal un abadenn eus 5e da 8e, anvet Le 17/20. D'ar 4 a viz Gouere 2008 e vez ar 6/9 diwezhañ lusket gant Bruno a-raok kuitaat NRJ.
Er skinwel
Er skinwel en deus graet dreist-holl abadennoù gant parodienn. E 2003 e vez er skipailh parodiennoù war ar chadenn Comédie ! e-barzh La Téloose. E 2005 e lusk Le Soiring de TPS Star war TPS Star. E 2006 e labour gant M6 evit luskañ Manu et Bruno sont dans la télé, an holl abadennoù a barodiennoù en deus graet a zo bet graet gant Manu Payet.
79
Levrioù talvoudus
70er
Soter
Soter (e latin: Soterius), ganet e Fondi (Campania, Impalaeriezh roman) ha marvet e 174 e Roma (Impalaeriezh roman), a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e 166.
Filippo Maria Visconti
An den
<!--
and by employing such as — who unsuccessfully led his troops at the Battle of Anghiari, 1440— and Francesco Sforza, he managed to recover the Lombard portion of his father's duchy.
Le gouvernement de Jean Marie fut lourdement marqué par les conflits entre les factions politiques adverses qui recherchaient alors la prédominance dans l'ex-duché de Jean Galéas. Au cours de la lutte, la suprématie revint au condottiere Facino Cane qui réussit à fomenter une rivalité entre le jeune duc et la régente. Déterminé à atteindre son but, il vit son action se concrétiser en 1404 lorsque Jean Marie fit arrêter et enfermer sa mère dans le château de Monza. Ironie du sort, ce château était celui que lui avait offert, le jour de ses noces, son mari Jean Galéas, vingt-quatre ans plus tôt. Après environ deux mois de captivité, Catherine mourut, dans l'indifférence des grands tumultes politiques.
En 1423, à la mort de Georgio Ordelaffi, seigneur de Forlì, alors que son fils Tebaldo Ordelaffi était encore petit, Philippe Marie, en tant que tuteur de Tebaldo nommé par Georgio, saisit l'occasion de tenter la conquête de la Romagne. Une guerre éclata alors avec Florence fermement décidée à contrarier ses ambitions.
Dimezioù ha bugale
Daou bried en doe Filippo Maria: Met bugel ebet n'en doe an dug digante, met gant e bried-kleiz Agnese del Maino en doe div verc'h bastard:
べ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo べ, romanikaet be.
Strollad Bavaria
Strollad Bavaria ( Bayernpartei, BP) a zo ur strollad disranner bavariat krouet e 1946 hag a zo e bal sevel ur republik Bavaria dizalc'h e-barzh Unaniezh Europa. Kannidi eñ-deus bet er Bundestag etre 1953 ha 1957 hag e landtag Bavaria betek 1962. War zigresk eo bet adalek-se, avat, ha da zister eo bet e bouez er vuhez bolitikel lec'hiel. Andreas Settele eo e brezidant a vremañ.
Brestiz o Vreskenn
Perzhioù dibar an oberenn
Pajenn gartoñs a-dreñv al levr a ziskouez ur plac'h o vale en hec'h-unan da serr-noz, en ur c'harter bennak. Yen e seblant an amzer bezañ, teñval a-walc'h an oabl. Un nebeud gouleier a sklerijenna an diavaez. Ar plac'h-mañ a c'hell bezañ Mona Dilaser, pe c'hoazh Klaodina o tistreiñ d'ar gêr, goude un devezhiad labour-hir. Goullo, sioul, marv, yen ez eo ar santadurioù a gaver, ar gerioù a zeu e genoù ar seller. An enebiezh-se, etre an div skeudenn a zo deuet eus dorn Tudual Huon, a glot gant an istor, gant an titl ha gant ar gronologiezh : tamm-ha-tamm ez a Brest da gousket goude ur frapad follentez a vuheziñ. E wir romant kentañ dindan an anv pluenn Yann Gerven eo Brestiz o Vreskenn evit Yvon Gourmelon.
Judit
Er Grennamzer
Anv meur a briñsez frank eo bet:
Ki-dour Kanada
Annez
War an douar emañ douarenn ki-dour Kanada met en dour e vez o hemolc'hiñ. E-barzh meur a annez dourel e vez o chom: lennoù, stêrioù, geunioù pe zoken, e kornioù-bro 'zo, er mor. Alies e kaver anezhañ asambles gant an avanked a grou un endro a glot gant e ezhommoù.
Kaiman lunedek
Ar c'haiman lunedek (Caiman crocodilus) a zo ur stlejvil hag a vev e Kreiz ha Suamerika.
Geert Wilders
Abaoe m'eo bet drouklazhet Theo van Gogh gant un islamour ez eo bet brudet Wilders abalamour d'e gomzoù a-enep d'an islam, hag a zo, hervezañ, un «ideologiezh faskour ». Lavarout a ra da skouer : « N'em eus tra ebet a-enep d'an dud, met ur gudenn a sav gant an ideologiezh islamour. Ne fell ket din ma vo kaset en-dro d'ar gêr ar re a zo o chom amañ hag a zo enframmet, met lavarout a ran dezho en em zizober diouzh an ideologiezh-se, hag a zo faskour diouzh ma savboent.» Sevel a ra dreist-holl a-enep da blas ar maouezed ha da hini an dud heñvelreizh en islam, hag e kav ez eo ur relijion ma vez diforc'het an dud war diazez ar reizhelezh.
Hirder kensonennel
Er yezhoniezh e vez implijet an termen hirder kensonennel (saoz.: consonant length) war tachenn ar fonologiezh hag ar fonetik evit komz eus ar fed ma c'hell ur gensonenn bezañ distaget berr pe hir, da skouer e saozneg orange juice [ˈɒɾɪnʤːuːs] « chug orañjez » ha katalaneg Gal·la « Galianez » kv. gala « gouel, lid ».
An darn vrasañ eus yezhoù ar bed, en o zouez ar brezhoneg, ne ra diforc'h fonologel ebet etre vogalennoù hir ha kensonennoù, da lâret eo daoust ha ma c'hell bezañ hiraet ur gensonenn dindan levezon elfennoù fonetikel all ne dalvez ket an diforc'h etre kensonennoù berr ha kensonennoù hir da diforc'hañ etre gerioù peuzheñvel a-hendall. Gant yezhoù all, avat, e talvez an hirder kensonennel da berzh fonemek evit lakaat ar c'hemm etre gerioù disheñvel o ster, evel da skouer en italianeg, japaneg, arabeg, finneg ha gandaeg.
Luskell va bag
I
Me ne ran van, ret eo kaout poan
Trec'h omp d'an avel-vor
Kanton Kintin
Kanton Kintin a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.
Kanton Pempoull
Kanton Pempoull zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Brasaet e oa bet da 10 kumun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.
Kaiman korr
Ar c'haiman korr (Paleosuchus palpebrosus) a zo ur stlejvil hag a vev e Suamerika.
Moselle (stêr)
Ar Mosel (Mosel en alamaneg, Moselle e galleg, Musel e luksembourgeg) eo anv ur stêr a zo andoniet e Bussang, e 731 m uhelder e menezioù ar Vosges, kent redek dre Loren, dre Luksembourg ha kornôg Alamagn.
Volos
Istor
Eno e voe c'hoariet darn eus an abadennoù mell-droad e-kerzh C'hoarioù Olimpek 2004.
82
Levrioù talvoudus
80er
Sauté (barrez)
E barrez klasel e implijer an termen sauté(e) evit deskrivañ ur pas kaset da-bnn en ur lammat, da skouer un échappé sauté a zo un échappé kaset-da benn o lammat kentoc'h evit war al leur.
Nguyễn Ngọc Trường Sơn
E miz Here 2006, e renk Elo (FIDE) a oa 2534; 3de c'hoarier eo e Viêt Nam.
Saubresaut
E barrez klasel (Skolioù gall ha rusek) e implijer an termen saubresaut evit deskrivañ ul lamm kaset da-benn a-daol trumm gant an daou droad war un dro en ur vont war-raok en emstumm croisé pe effacé hag o tont en-dro war al leur gant an treid en hevelep emstumm evit er penn-kentañ.
こ (lizherenn)
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 己.
Etaerezh
Distagadur al latin
Arguzenniñ a reas ar re a difenne ar sistem diazezet war an etaerezh na glotae ket ar sistem kent diazezet war distagadur ar gresianeg a-vremañ gant dielfennadurioù pizh ar skridoù orin, da gentañ peogwir ne gave ket dezhe e oa poellek ma vije bet ijinet kemendall a doareoù disheñvel evit skrivañ un hevelep son ha da eil peogwir e vezent treuzskrivet en un doare disheñvel e latin. Ouzhpenn-se e c'heller kavout er skridoù fazioù reizhskrivañ pa implijer A (alpha) e lec'h H pe c'hoazh E e lec'h H, met raloc'h a bell e veze kavet E e lec'h H. Diwar-se e oa bet tu dezhe da sevel ur vartezeadenn nevez, da lâret eo e veze distaget H hanter-hent etre E hag A.
Pas de basque (barrez)
Kregiñ a ra an dañserez er pempvet emstumm croisé ha kas a ra da-benn ur plié keit ha ma astenn ar c'har dirak betek tendu avant. Gant ar c'har dirak e kas da-benn ur demi rond de jambe war-du ar c'hogn kontrol a-dreñv keit ha ma tro an dañserez evit sellet war-du ar c'hogn all dirak. Kemmañ a ra buan pouez ar c'horf war ar c'har oberiant (an hini o fiñval, da lâret eo amañ an hini dirak). Neuze e kas an dañserez ar c'har m'emañ en he sav warni betek ar c'hentañ emstumm a-raok kas da-benn ur chassé en avant, oc'h achuiñ en emstumm croisé.
Koailh
Ar goailh (liester : koailhed), koailh-soul ent-strizh evit he disheñvelout diouzh ar c'hoailhed all, a zo un evn kuilh, Coturnix coturnix an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra en Afrika hag Eurazia.
Skiñvieg
Anv
Bernard Tanguy (1992) : "Eccl. de Sciffiec, war dro 1330; par. de Schifiec, 1380; Squiffryec, 1389; Squiffiec, fin XIVè, 1461; Squiviec, 1464".
Prometheüs
Tad e oa da z-Deukalion, en doa bet gant Pronoia (pe Klymene).
Parrezioù keodedel Bro-Saoz
Elfenn diazez aozadur amaezhel Bro-Saoz eo ar barrez keodedel (civil parish e saozneg). Arabat eo he c'hemeskañ gant ar barrez relijiel
Anicetus (morlaer)
Pa savas ar brezel-diabarzh goude marv Neron (Bloavezh ar Pevar Impalaer) ez eas Anicetus a-du gant Vitellius hag e kemeras penn un emsavadeg vras a-enep Vespasianus e Pontos ha Kolc'his e 69. Distrujañ a rejont ar morlu roman (Classis Pontica) en un arsailh dic'hortoz e Trapezus. Adal neuze e krogas Anicetus da ober brezel war vor gant ul lestr anavezet evel camarae.
Mouget e voe an emsavadeg avat gant un arme nevez gourc'hemennet gant Virdius Geminus, ul letanant da Vespasianus, en aber ar stêr Cohibus (hiziv Khobi, er c'hornôg da Jorjia).
Porched:Egiptopedia
Aozadur politikel
150px|
Kanton Plerin
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Jules Gros
Kavadenn al Lizhiri brezhonek
Pa voe 15 vloaz e tremenas Jules e vreved, ha bloaz war-lerc'h e krogas da c'hounez e vuhez gant micherioù bihan : paotr-ispiser e Suresnes, kourcher er stal-levrioù Beauchêne e straed Roazhon, sekretour e ti Michelin, bali Péreire. Ne voe ket kement-se evit mirout outañ da genderc'hel gant e studioù. Kavout a reas evel-henn ar gevredigezh La Bretagne pa oa o klask war-lerc'h kentelioù-noz. An aozadur-se, staliet tro-dro da iliz Notre-Dame-des-Champs, bali Montparnasse, a sikoure ar Vretoned nevez-erruet e Pariz da gavout lojeiz ha labour. En tu-hont da se e veze roet kentelioù evit an dud gour. En em rollañ a reas neuze Jules er c'hentelioù yezhoù keltiek, kaset da benn gant ar beleg Kamenen, e-keit ma talc'he da vont gant e studioù war ar saozneg hag ar c'hastilhaneg. Eno e voe kreñvaet e soñjoù diwar-benn Breizh hag ar brezhoneg.
Josef Kling
Josef Kling a zo bet ganet d'an 19 a viz Meurzh 1811 e Mainz (Alamagn) ha marvet d'ar 1 a viz Kerzu 1876 e Londrez (Breizh-Veur).
86
839 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0086 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Gembloux
Gembloux (Djiblou e walloneg, Gembloers en izelvroeg) a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e Proviñs Namur.
Krokodil
Spesadoù
Ar stlejvil Tomistoma schlegelii a c'hell bezañ renket er c'herentiad Crocodylidae ivez.
Kanton Montreuil-sur-Mer
Kanton Montreuil-sur-Mer a oa ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Neved Sûrya
Kit da welout ivez
Hellened
Dont a ra an anv-se, evel hini Hellaz, eus anv ar roue Hellen, tad mojennel an Hellened.
ほ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ほ, romanekaet ho.
Chapel Itron Varia ar Sklaerded (Plonevez-Porzhe)
Kantik
Kantik savet gant Jacques Thomas e 1948.
Krokodil Amerika
Krokodil Amerika (Crocodylus acutus) a zo ur stlejvil hag a vev e Kreizamerika, en Antilhez hag e Florida.
ぼ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ぼ, romanikaet bo.
Tregonev
Douaroniezh
War lez kleiz an Trev emañ Tregonev. Kumunioù amezek : Skiñvieg; Pañvrid-ar-Beskont; Pabu; Plouizi; Kervoroc'h
.
Harpalyke (loarenn)
Harpalyke (eus ar gresianeg αρπαλικη) pe Yaou XXII a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol Veur Hawaï e voe dizoloet e 2000. Hi a berc'henn da strollad Ananke, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 19.3 milion km ha 22.7 milion km gant ur stouadur a 150°. Tost eo,war a seblant, dre e genaozadur, ouzh ar planedennigoù a zoare C.
Kneset
Perzhioù
Ar galloud lezenniñ a zo gant ar C'hneset, hag ivez ar galloud evezhiañ ar galloud seveniñ. Er C'hneset e vez :
Yann-Frañsez ar Gonideg
E diegezh
E 1777 e varvas ar vamm er gwentloù hag ar bugel dizanv a zouge, e Konk-Leon. Goude-se e voe dilezet ar vugale gant an tad a yeas da chom de Vro-Dreger. Advabet e voe ar vugale, hag an daou vab a voe advabet gant e voereb Jeanne-Renée de Kersaozon.
Eskopti Dol
Pennadoù kar
Gwelet ivez Arc'heskopti Roazhon, Dol ha Sant-Maloù, an arc'heskopti a-vremañ.
Kaiman Schneider
Emzalc'h ha reol-boued
En em vagañ a ra ar re vihan diwar amprevaned dour hag artropoded all. Diwezhatoc'h e tebront mellkeineged (evned, pesked ha stlejviled). D'an oad gour e chaseont kentoc'h war an douar ha debriñ bronneged evel hoc'hed-dreinek ha pakaed.
Alarc'h kristilh
An Alarc'h kristilh (liester: Elerc'h kristilh) a zo un evn palvezek, Cygnus cygnus an anv skiantel anezhañ.
Telesphorus (pab)
Telesphorus, ganet e Bro-C'hres ha marvet e 137 e Roma (Italia), a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman war-dro 126.
Eskopti Kerne
Roll an eskibien
St Kaourintin (VIvet Kantved)
Blenlivet, pe Salvator, 945
Raoul, 1130-1138
Geoffroy de Coëtmoisan, 1352-1357
Alain Le Maout, 1484-1493 Claude de Rohan, 1501-1540
Guillaume Eder, 1540-1546
Nicolas-Cajetan Sermonetta, 1550-1560
Etienne Boucher, 1560-1573
Will Self
Will Self (26 a viz Gwengolo 1961) zo ur skrivagner hag ur c'hazetenner saoz. Skoliataet eo bet en University College School, e Christ's College Finchley hag en Exeter College, en Oxford. Dimezet eo gant ar gazetennerez Deborah Orr. E Stockwell (Londrez) e vez o chom. Labouret en deus evit The Observer, The Independent, Prospect ha New Statesman. Brudet mat e oa Will Self evel kazetenner, met treiñ a reas an traoù da fall e 1997. D'ar mare-se e oa o labourat evit The Observer hag e heulie kabal John Major. Will Self a brofitas eus karr-nij Major evit kemer heroin. Reuz-bras a savas ha skarzhet e voe eus The Observer.
Sathamangalam R. Srinivasa Varadhan
Ganet eo Sathamangalam R. Srinivasa Varadhan d'an 2 a viz Genver 1940 e Madras (Chennai bremañ), en India. Ur probablour amerikan a orin indiat eo.
Koueriadez dirak ur parkad gwinizh
Koueriadez dirak ur parkad gwinizh zo bet livet e 1890 gant Vincent van Gogh.
Avignon
Istor
Etre 1309 ha 1418 edo ar bibien o chom e kêr Avinhon.
Phantasy Star I
Skeudennoù
225px   250px     250px     250px  250px
Skolaj-Lise Diwan Gwened
E 2020 e voe krouet al lise, gant ur c’hlas 2e.
Tor
An tor zo ur ger brezhonek
Tŷ Newydd
Tŷ Newydd zo un ti e Kembre e Llanystumdwy, e-kichen Cricieth, e Gwynedd, ma vez desket skrivañ da zanvez skrivagnerien gembraek ha saoznek. Ti David Lloyd George, ur c'hentañ ministr breizhveuriat, eus Kembre, e oa.
David ar Gall
Bara Brith
Embannadurioù Al Liamm, 2015.
Gran Chaco
Douaroniezh
Ar Gran Chaco en em led etre an Andoù hag ar stêr Paraguay, ha dezhañ ur gorread a 647,500 km².
Dispac'h an EDSA
right|thumb|250px|E-kreizig-kreiz an emsavadeg e vez soñjet e oa bet etre ur milion ha tri milion a dud o tibuniñ war un dro e straed an [[Epifanio de los Santos Avenue (EDSA)|EDSA leun-kouch a dud eus Ortigas Avenue penn-da-benn betek Cubao. Diskouez a ra ar skeudenn a-us ar c'hroashent etre an EDSA ha Boni Serrano Avenue, dres etre Camp Crame ha Camp Aguinaldo.]]
Yaou (doue)
Astronomiezh
Roet en deus e anv da blanedenn vrasañ koskoriad an Heol : Yaou.
Aegidius
Ur jeneral roman a zifennas Galia betek e varv e 464 e oa Aegidius. N'eo ket anavezet bloaz e c'hanidigezh.
Kanton Roazhon-Kreiz-Kornôg
Kanton Roazhon-Kreiz-Kornôg  a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh.
Grand jeté
Kas a ra an dañser/ez ar c'har dirak reut d'an nec'h a-daol-trumm kentoc'h evit ober un dévelopé pe ur fiñvadenn flour ha goustad, ha neuze e kas d'an nec'h ar gar a-dreñv da heul en ur difourkañ an divc'har e-keit m'emañ en aer. Bez' e c'hell bezañ kaset da-benn en avant, à la seconde pe en arrière.
よ
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn hiragana diwar ar sinalun 与 skrivet gant an dorn keit ha ma oa bet diorroet al lizherenn katakana diwar ar sinalun 舆.
ゐ
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn hiragana diwar ar sinalun 為 skrivet gant an dorn keit ha ma oa bet diorroet al lizherenn katakana diwar ar sinalun 井.
94
847 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0094 PC (goude ganedigezh J.-K.)
ゑ
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ゑ, romanekaet we.
Skarzhet e oa bet ez-ofisiel diouzh ar silabenneg gant Ministrerezh an Deskadurezh e 1946 pa voa bet adwelet ar yezh.
Chañ-Mai Skragn
Yann-Vari Skragn (Jean-Marie Le Scraigne en ti-kêr), graet Jañ-Mari Skragn ha Chañ-Maï Skrañgn anezhañ ivez), bet ganet d'an 2 a viz Mezheven 1920 er Fao, e parrez An Uhelgoad ha marvet eno d'an 11 a viz Kerzu 2016, a voe ur c'honter hag ur skrivagner brezhonek ha gallek.
Arondisamantoù Aodoù-an-Arvor
Pevar arondisamant a zo en Aodoù-an-Arvor :
6
759 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr-Roma) = 6 goude ganedigezh J.-K.
Giuseppe Arcimboldo
Frouezh ha legumaj
</Gallery>
95
Relijionoù
Pab : Sant Klemañs. 88-97 pe 101 ?
Levrioù talvoudus
90er
Kanton gall
Dilenn
Rannet eo ar c'hêrioù bras etre meur a ganton peurvuiañ, ha takadoù diwar ar maez stag ouzh pep hini a-wechoù. Kement-se a c'hoarvez da skouer gant kêr Brest, rannet etre 5 kanton betek 2015 :
Kembraeg
Hengembraeg
Stummoù kozh ar c'hembraeg zo anavezet mat. An hengembraeg (Hen Gymraeg) zo tost-kar d'an henvrezhoneg. Yezh lezennoù ar roue Hywel Dda eo, ha yezh barzhonegoù eus Kembre hag an Hanternoz kozh. Pa voe aloubet kreiz Breizh-Veur gant ar Saozon hag an Angled (Anvioù kembraek kêrioù saoz) e voe troc'het yezherien geltiek Kembre diouzh re hanternoz Bro-Saoz (Cumbria) ha diouzh re ar mervent (Kernev-Veur).
Stad ar yezh
Kaozeet e vez kembraeg evel yezh pemdeziek ha yezh kentañ e rannvroioù hanternoz ha kornôg Kembre, dreist-holl, e kontelezhioù Gwynedd, Dinbych, Enez Von (Ynys Môn), Caerfyrddin, hanternoz Penfro, Ceredigion, hag e kornôg Morgannwg. Met kavout a reer kembraegerien a-vihanik ha tud all a gomz ar yezh flour dre Gembre a-bezh.
Niver ar gembraegerien
Da gentañ e ranker menegiñ levezon al lezennoù evit unvaniñ Kembre ha Bro-Saoz e 1536 ha 1542. Ar saozneg e oa ar yezh ofisiel nemeti e Kembre. N’eo nemet e 1943 e voe aotreet komz kembraeg en ul lez-varn, ha c’hoazh evit ar re na oant ket gouest da gomz saozneg. Etre 1700 ha 1870 ne voe anvet eskob ebet e Kembre a ouije kembraeg. Gant al Lezenn war an deskadurezh eus 1870 e voe embannet e oa ar saozneg a oa yezh ar skolioù.
Kanton Fruges
Betek 2015
Kanton Fruges a yae 25 kumun d'ober anezhañ.
Emdroadur ar boblañs
0 annezed a chom er c'hanton e.
Ptilonorhynchus violaceus
Anvet e voe Pyrrhocorax violaceus (kentanv) da gentañ-penn (e 1816) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar spesad nemetañ er genad Ptilonorhynchus an hini eo.
Lestovka
Un doare tchotki pe chapeled ispisial eo al lestovka (ruseg: лестовка, diwar ar slaveg: lestivitsa "skeul") pe vervitsa (diwar ar slaveg verv "kordenn") graet gant lêr pe hiziv gant vinil. Kavet e vez 109 "fazenn" war pep lestovka.
Hélène Jegado
Penn-kentañ he buhez ha torfedoù kentañ
Ganet e voe Hélène Jegado en un ti-feurm e-kichen An Oriant. E 1810 e varvas he mamm, Anne Liscouët diouzh hec'h anv plac'h yaouank, pa oa-hi seizh vloaz ; lavaret e oa bet gant lod he dije Hélène he c'hontammet dre lakaat benede e-barzh he soubenn. He zad (Jean e anv-bihan) a oa bet en arme ar jeneral chouan Jorj Kadoudal ha mont a reas da Anaon e Rianteg d'ar 1añ a viz Genver 1836. Goude marv he mamm e voe kaset Hélène Jegado da labourat evel matezh e presbital Bubri, ma laboure div voereb dezhi. E presbital Seglian eo e teskas ar vicher a geginerez ; skarzhet e oa bet kuit e 1833 gant ur person abalamour ma kave-hi re vat he banne.
Ar prosez
Kondaonet e voe Hélène Jegado d'ar marv ha dibennet e voe d'ar 26 a viz C'hwevrer 1852 er Champ-de-Mars e Roazhon.
Roll ar Pennoù Stad e 6
Reter-kreiz
Rummad:6
Boreas
Boreas (Βορέας e gregach) eo anv avel yen an hanternoz e mojennoù Hellaz kozh. Talvezout a ra e anv kement hag avel an hanternoz, pe an hini a zebr. Unan eus an Anemoi eo, kar ha par eo d'an Aquilo latin. Avel ar goañv eo, kreñv hag imoret fall. Diskouezet eo bet evel un den kozh askellek, gant blev ha barv hir, ur grogenn gantañ. Hervez Pausanias n'eo ket treid en doa Boreas met naered. Koulskoude eo treid denel askellek a weler dezhañ en oberennoù arzel. Liammet e veze e anv ouzh ar c'hezeg. Lavaret e veze e oa tad da zaouzek ebeul, goude kemeret gantañ stumm ur marc'h, diwar kezekenned Eric'hthonios, roue Troia. Al loened-se a oa brudet da redek er parkadoù greunek hep kerzhout war ar plant.
Tadorn roueel
Boued
Amprevaned, bezhin, buzhug-aod, kranked bihan, kregin, plant-dour ha preñved.
Paul Gauguin
Livadennoù kentañ
E vignon bras, Émile Schuffenecker, un ajant eskemm kozh a felle dezhañ ivez mont da arzour, a oa o chom e-kichen. Gauguin a ziskouezas livadurioù e diskouezadegoù trivliadelour dalc'het e 1881 ha 1882. Ne oant ket priziet, daoust ma'z eo brudet-kenañ lod anezhe hiziv an deiz, evel Jardinoù legumajerien Vaugirard.
Bevennouriezh ha sintetegezh
E-barzh Ar C'hrist melen (1889), meneget alies evel un oberenn vevennour beurvat, e teu ar skeudenn da vezañ treset gant gorreadoù liv divesk dispartiet gant linennoù du tev. En hevelep oberennoù ne daole ket Gauguin evezh ouzh ar berspektivenn glasel ha tennañ a rae kuit hardizh pep dereziad liv soutil. Oc'h ober an dra-se e torre gant an div bennaenn arouezusañ eus al livouriezh goude an Azginivelezh. Diwezhatoc'h e emdroas e liouriezh trema ar sintetegezh ma ne drec'h nag ar stumm nag al liv, dezhe pep a roll kevatal.
Kentañ beaj e Tahiti
Prestet e oa bet da c'hGauguin skouerennoù eus Voyage aux îles du Grand Océan hag eus État de la société tahitienne à l'arrivée des Européens, enno deskrivadurioù eus sevenadur ha relijion Tahiti gwezhall. Boemet e oa Gauguin gant an danevelloù diwar-benn kevredigezh an Arioi hag o doue, 'Oro. Abalamour ma ne oa skeudenn ebet el levrioù-se ha ma oa aet ar patromoù tahitian da get pell zo, e c'halle lezel e faltazi da redek. Seveniñ a reas war-dro ugent livadur hag un dousennad engravadur war goad e-pad ar bloaz kentañ. Ar c'hentañ e oa Te aa no areois (had an Areoi), a ziskoueze gwreg Oro war an douar, Vairaumati (er Metropolitan Museum of Art emañ hiziv). E garned notennoù skeudennaouet, Ancien Culte Mahorie, zo miret el Louvre hag embannet e oa e stumm ur facsimile e 1951.
Distro da Vro-C'hall
Klask a reas mignoned Gauguin dastum arc'hant digant ar public foran evit un distro da Dahiti, met pa ne voe ket tizhet ar samm ret e tleas al liver e c'houlenn digant e vignoned o-unan. E miz Mezheven 1895 e voe kavet un treizh marc'had-mat ha e loc'has Gauguin eus e vro da viken.
Bortziri
An anv
Dont a ra eus bortz, a zo pemp en euskareg, ha herri, bourk, gant an dibenn lies ak. Kenster eo an anvioù euskarek ha spagnolek eta.
Houad lostek
An houad lostek (liester : houidi lostek) a zo un evn palvezek, Anas acuta an anv skiantel anezhañ.
Skylla
Meur a vaouez zo bet anvet Skylla e mojennoù Hellaz kozh.
BBC Radio Cymru
A-hed ar bloavezhioù ez eus bet graet un tamm brav a labour da vrudañ ar yezh, gant an displegerien sportoù o sevel ar gerioù nevez o devoa ezhomm, gerioù a zo bet degemeret diwezhatoc'h gant ar yezhourien.
Roland Jourdain
thumb|right|250px|[[Roland Jourdain e Sant-Malo e 2002, a-raok loc'h evit Hent ar Rhum]] Roland Jourdain, lesanvet « Bilou », a zo ur merdeer Breizhat ganet d'an 28 a viz ebrel 1964 e Kemper.
Gdańsk
Istor
E 1308 e voe dilezet gant roue Polonia Władysław IV, da vont gant Urzh ar Varc'heien deutonek. Anavezet e voe neuze dindan an anv alamanek Danzig. Unan eus porzhioù bras an Hansa e oa, e-kichen Lübeck, Hamburg ha Bremen. Er e voe tro-ha-tro e Prusia hag e Polonia. Goude-se, ha betek dibenn an, e voe ur gêr zieub e rouantelezh Polonia, hag an darn vrasañ eus hec’h annezidi a oa germanegerien.
Deuet eo Gdańsk da vezañ porzh brasañ Polonia hag ur greizenn c’hreantel a bouez. E 1970 e voe harzoù-labour ha manifestadegoù bras gant ar vicherourien a voe kiriek da ziskar penn komunour ar vro, Władysław Gomułka. Dek vloaz war-lerc’h e voe ganet, e chanterioù sevel listri Gdańsk, ar sindikad Solidarność a zegasas diwezhatoc’h diskar ar renad komunour e 1989. Penn Solidarność, Lech Wałęsa, a zeuas da vezañ prezidant Republik Polonia e 1990.
Ar Chapel-Nevez
Ar Chapel-Nevez pe ar Chapel Nevez zo anv :
Tigrigneg
Daoust d'an diforc'hioù a rannyezh da rannyezh e pep keñver (distagadur, geriadur ha yezhadur) e teu an dud a-benn d'en em glevet hep kalz a boan ha betek hen n'he deus talvezet rannyezh resis ebet da yezh unvan.
Reizhiad pentatonek
Ar piknon
Ar pennad sol-la-si eus ar skeulenn a zo pouezus-kenañ :
Elektra: Assassin
thumb|right|150px| Golo Elektra: Assassin, embannadenn saoznek thumb|right|150px| Golo an embannadenn c'hallek Elektra: Assassin a zo titl un heuliad comics berr (8 levrenn) hag a voe a-bouez bras en istor ar c'homics. Embannet e voe gant Epic Comics, ur skourr eus Marvel Comics, etre 1986 ha 1987. Ar senbario a zo bet skrivet gant Frank Miller hag an tresadennoù savet gant Bill Sienkiewicz.
Krouerien
Frank Miller ha Bill Sienkiewicz a oa e barr o brud e-touez al lennerien comics pa voe embannet Elektra:Assassin. Degemeret mat-tre e voe an heuliad gant al lennerien, dres d'ar mare ma teuas ivez Batman: The Dark Knight Returns er-maez.
Árni Magnússon
Ganet e oa e 1663 e Kvennabrekka, e Dalasýsla, e kornôg an enezenn. Mont a reas da studiañ da Zanmark, da skol-veur København, hag eno e voe eiler Dihellour ar Roue, Thomas Bartolin, e-pad 6 vloaz.
Beajiñ a eure da Alamagn e-pad 2 vloaz, ha pa zistroas da Zanmark e 1697 e voe anvet da sekretour Dihelloù ar Roue. Da 48 vloaz e teuas da vout kelenner an Dihelloù kozh er skol-veur.
Kanton Bronn
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
MSM (revelezh)
Ledanoc'h eo neuze an termen MSM (pe PpP e brezhoneg) evit an termen heñvelrevelezh
Viktor Tcherkesov
Tost-tre da Vladimir Poutin eo.
Calocitta
Calocitta a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù, tost ouzh ar gegin, hag a vev e Norzhamerika.
Friedrich Engels
Buhez
Goude dispac'hoù 1848 e vez skarzhet Engels ha Marx eus Belgia. E Kologn en em staliont neuze. Hag ur gazetenn nevez a embannont : Ar gazetenn Rhenan. Engels a gemer perzh birvidik e dispac'h alaman 1848. Eñ zo o labourat evit emsav Elberfeld. Emganniñ a ra e pradeier Badn a-enep d'ar brusianed e kerzh miz even ha miz eost 1849. Skoazell-kamp ez eo da August Willich, mestr argad, leader an arme dipac'hour a Vaden-Palatinat.
Mervel a ra e Londrez e 1895, hep bugel ebet.
Norcia
Niver an annezidi zo.
Ardivink-genel
Evit a sell ouzh ar c'horfoù anat o reizh e komzer eus organoù ar reizh, eus ar binvioù-engehentiñ, binvioù-gouennañ. Karget int da speriañ, da zougen frouezh, da wilioudiñ, da c'horiñ, da zozviñ hervez ar spesad.
Kanton Kallag
Abaoe 2015
Kanton Kallag a ya 26 kumun d'ober anezhañ :
Loutch
Ur stal sevel armoù da vare URSS e oa al Loutch.
Kanton Kallag
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Aphelocoma
a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù tost ouzh ar c'hegined, krouet e 1851 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Niveroniezh
Niveroniezh elfennel
An eil asantadur-mañ a 'n termen zo studiet er pennad munudet.
Rachid Nourgaliev
E 1980 e voe e skol-veur uhel ar C'hGB. E 1981 e labouras evit KGB Karelia. E 1999 e voe anvet da eilrener an FSB. E 2002 ez eas da vesministr an Diabarzh. Etre 2003 ha 2012 eo bet Ministr an Diabarzh. Abaoe emañ e penn Kuzul Surentez Kevread Rusia.
Tost-tre d'ar prezidant Vladimir Poutin eo.
Neuquén
Neuquén zo un anv-lec'h eus Arc'hantina
Kanton Dinan-Kornôg
Kumunioù
Kanton Dinan-Kornôg a yae 13 kumun d'ober anezhañ :
Vienna
Yezh
Hervez niveradeg 2001, n'eo nemet an div drederenn eus poblañs Vienna alamanegerien a-vihanik. Lod anezho a ra gant ar vienneg (weanerisch), rannyezh hengounel Vienna, hag ar re all gant an alamaneg standard. War-dro 400 000 a dud a gomz yezhoù all, en o zouesk 97 000 serbeger, 71 000 turkeger, 40 000 kroateger (20 000 anezho a gomz kroateg Burgenland), 21 000 poloneger ha 15 000 hungareger.
Treglañviz
Istor
Treglañviz e oa un trev Pederneg
Vienna
Keginerezh Vienna
Evel he yezh he deus bet levezonet keginerezh Vienna gant re meur a bobl. Meuzioù anavezetañ Vienna eo:
Gevelliñ
Meur a arondisamant a zo gevellet gant kêrioù zo e Japan ha Sina.