cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Janed II Navarra
He buhez
He zad, Loeiz X (Bro-C'hall), addimezet da Clémence de Hongrie, a varvas bloaz goude, en 1316, hag e wreg a c'hanas ur mab dalif, Yann Iañ (Bro-C'hall), ha ne vevas nemet un toullad deizioù. War zigarez e vije bet ur vastardez anezhi e oa bet lamet digant Janed he gwirioù war kurunennoù Navarra ha Bro-C'hall, ha war gontelezhioù Champagne ha Brie.
E 1317 e voe berzet ouzh ar maouezed ren e Bro-C'hall, hogen ne oa ket berzet e Navarra. Setu perak, unnek vloaz goude, pa voe marvet hec'h holl eontred, e c'hallas bezañ anvet da Rouanez Navarra. E Mezheven 1318, da 7 vloaz, e timezas da Fulup, kont Evreux, priñs gall, mab da Louis de France (ur c'henderv da Loeiz X (Bro-C'hall)), kont Évreux, ha da Marc'harid Artez. E kastell ar Séjour du Roy e Charenton e voe graet an eured hag eno e voe Janed o chom betek he marv.
He marv
Neuze e voe anvet he mab Charlez "ar Fallakr", 17 vloaz, da roue Navarra.
Llanerfyl
Llanerfyl zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e hanternoz Powys. Emañ hanter-hent etre Y Trallwng er reter ha Dolgellau er c'hornôg.
Marcelo Rebelo de Sousa
Unan eus saverien ar sizhunieg Expresso eo bet, ha labouret en deus ivez evit chadennoù skinwel e Portugal. Evel-se en deus tapet brud.
Montereale Valcellina
Montereale Valcellina (Montreâl e friouleg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pordenone, e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Naved Trugarez Doue
Promesaoù
thumb|left|90px|[[Faustyna Kowalska|Santez Faostina]] An navad-se zo ur bedenn a c'houlenn ma tegasfe grasoù d'ar re en ped. Ar promesaoù kinniget gant Jezuz-Krist da santez Faostina ha d'ar re a bedfe an navad-se a vefe ar re-se :
Ouzhpenn-se en dije promesaet Jezuz-Krist ur marv c'hwek evit an dud a bed an naved-se :
Morsano al Tagliamento
Morsano al Tagliamento (Morsàn da lis Ocjis e friouleg, da lavarout eo Morsàn an daoulagad) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pordenone, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, e Traoñienn an Tagliamento.
Yann-Eozen Jarl
Yann-Eozen Jarl (1902-1985), Jean-Yves Charles en ti-kêr, a oa ur barzh hag ur skrivagner ganet e Sant-Nouga.
Nueva Extremadura
Istor
En amzer aloubadeg Sumaerika, an tierra de Nueva Extremadura pe Nuevo Extremo a oa an anv roet d'ur rann eus an Impalaeriezh spagnol en tu all d'al lenn Titicaca ha da gouarnamant Nueva Toledo, a oa he c'hêrbenn e Santiago de Nueva Extremadura, savet gant ar c'honkistador extremeño Pedro de Valdivia,.
Yann-Eozen Jarl
Dimezet e oa gant Helena Dorange (1905-1994), ha beziet int o-daou e Sant Nouga.
Aldeanueva de Ebro
Aldeanueva de Ebro zo ur gumun e proviñs La Rioja en Spagn, war lez ar stêr Ebro.
L'Équipier
Goproù
Da-geñver lid ar Césars e 2005 o devoa kenstrivet hep na vijent bet gopret koulskoude, siwazh dezho.
Kanton Sennheim
11 kumun zo ennañ:
Kalif
En arabeg e sinifi ar ger kalif, susitour ar profed hag e voe graet gant an titl kalif evit levierien ar feiz muzulman, an Abbasided en o zouez. E dachenn a anver ur c'halifad.
Aramides
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1845 gant an evnoniour gall Jacques Pucheran (1817-1895).
Republik Katalan
Embann 1931
Hervez emglev Donostia, d'ar 17 a viz Eost 1930 e oa ar strolladoù republikan spagnol da gemmañ ar renad goude trec'hiñ en dilennadeg da vezañ, hag emren e oa Katalonia da vezañ e framm ar Republik spagnol.
Vierville-sur-Mer
Vierville-sur-Mer a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Santa Eulalia Bajera
Santa Eulalia Bajera zo ur gumun e proviñs La Rioja en Spagn.
Silzig
Ar silzig zo boued aozet gant kig-moc'h miñset temzet gant holen, spisoù ha louzoù frondus diouzh an dro. Dont a ra ar ger brezhonek « silzig » eus ar ger latin *salsica, zo deveret eus salsus, ur ger a dalvez kement ha « sall ». Boas e vezer da lakaat an aozad kig-moc’h-se en un tamm bouzellenn. Fardañ silzig zo un doare da virout ar c’hig-moc’h. Poazhet, sec’het pe mogedet e vez ar silzig, da vezañ miret pelloc’h ha gwelloc’h.
Le Mercier
Gerdarzh
Eus an anv-micher mercier, merser.
Septimania
Da vare ar Romaned e veze graet Gallia Narbonensis eus ar broviñs-se. Pa voe aloubet Galia gant ar pobloù german en em gavas e dalc'h ar Wizigoted adalek 462, da vare ar roue Teodorig II. En em astenn a rae Rouantelezh ar Vizigoted, da neuze, war Akitania ha war ul lodenn vras eus ledenez Iberia. Adalek ar mare ma voe aloubet Akitania gant Franked Hlodwig Iañ e 507, e voe graet gant an anv Septimania evit ar vro a oa chomet etre daouarn ar Wizigoted en hanternoz d'ar Pireneoù.
Pa voe aloubet ledenez Iberia gant ar Vuzulmaned (711-726) ez ejont betek Septimania. Rouantelezh a-bezh ar Wizigoted a gouezhas etre daouarn an Omeyaded.
Roatán
Adal 1742 e voe dalc'het gant ar Saozon, en 1856 e tegouezhas gant Honduras.
Marie Angélique de Scorailles
Buhez
Mervel a reas en abati Port-Royal e Pariz, oadet 20 vloaz.
Mekanikerezh kwantek
Frammadur an atom
Pouezus eo kavadenn an elektron gant Joseph John Thomson e 1897, dre ma ro un alberzh eus elfennoù an danvez. Soñjal a rae dezhañ ez eus kargoù muiel (+) en danvez evit kempouezañ kargoù leiel (-) an elektronoù : neuial a ra an elektronoù en ur soubenn kargoù muiel. Patrom ar plum pudding saoz a reer eus ar mennozh-se.
E 1913, Niels Bohr a implijas mennozhioù Planck hag Einstein diwar-benn kementadur an energiezh evit kinnig e kemmfe un elektron e gelc'htro dre gas pe dastum kementadoù energiezh. James Franck ha Heinrich Hertz a gadarnaas ar patrom-se e 1914.
Carlo Gozzi
Ar c'hont Carlo Gozzi, ganet e 1720 e Venezia ha marvet e 1806 e Padova, zo ur skrivagner italian hag a savas un toullad pezhioù-c'hoari.
La batea
Doare Tony Taño
Ur c'han da zañsal n'eo ken, digarez d'an dud da hejañ o c'horf. Kanet e vez c'hoazh gant Pupy y los Que Son Son, hag Omara Portuondo.
Izabel Portugal (rouanez hag impalaerez)
Izabel Portugal, pe Isabel de Portugal pe Isabel de Avis (e spagnoleg ha portugaleg), ganet e 1503 e Lisboa ha marvet e 1539 e Toledo, da 36 vloaz, a oa ur briñsez portugalat. Rouanez Spagn e teuas da vezañ pa zimezas da Carlos Iañ Spagn, hag impalaerez santel pa voe dilennet he fried da impalaer. Merc'h e oa da Manuel Iañ Portugal, ha d'e bried Maria Aragon. Hervez a veze lavaret, ha diouzh he foltred gant Tizian, e oa ur gaer a vaouez.
Eulemur mongoz
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl, hep pismigañ ar bleuñv, an delioù hag an nektar avat.
Betelgeuse
Dezverkoù
Emañ Betelgeuse àr he zalaroù ha tarzhañ a ray en ur supernova èl razh stered Orion. Pa darzho, a-benn un toullad miliadoù a vleadoù avamañ, e c'hellor he gwelet ag an Douar e barr an deiz.
Georgios Kappadokia
Georgios Kappadokia a oa eskob arian kêr Aleksandria ha dekvet pab an Iliz ortodoks kopt, adal miz C'hwevrer 357 betek e varv d'ar 24 a viz Kerzu 361.
Cornovii ar Midlands
Cornovii zo anv ur bobl vrezhon en Enez Vreizh er reter da Gembre. Ganto eo e voe savet rouantelezh Powys.
Joe Alaskey
Joseph Francis Alaskey III, anavezetoc'h evel Joe Alaskey, ganet d'ar 17 a viz Ebrel 1952 e e Troy (New York), ha marvet d'an 3 a viz C'hwevrer 2016 e Green Island (New York), a oa un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Rocquancourt
left|thumb|200px
Divide et impera
Dont a ra ar bomm eus Fulup Makedonia : διαίρει καὶ βασίλευε (diaírei kài basíleue): «rann ha ren».
Bartolo di Fredi
Bartolo di Fredi (1330 e Siena-1410 e Siena ivez) a oa ul livour italian.
Piprites
Piprites a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Claude de Percin de Montgaillard
Tiegezh Percin de Montgaillard hag ar Bonedoù ruz
Drouklazhet e voe Charles de Percin de Montgaillard d'e dro d'an 12 a viz Gwengolo 1675. An daou vuntrer a oa noblañsoù eus Bro Karaez. Hervez mammennoù 'zo e tamallent da Charles bezañ re dost ouzh an emsaverien ha mammennoù all a lavar zoken o doa graet o zorfed war urzh an dug a Chaulnes.
Sonatina
Krouet e oa bet evit div gena, ambrouget gant ur gitar hag ur charango.
Pravisdomini
Pravisdomini zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Pordenone, e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Morfa
Setu ar morfeydd anavezetañ:
Janed Albret
Janed Albret, pe Jeanne d'Albret ( e galleg) zo anv meur a briñsez:
Tournay-sur-Odon
kantved
Eil brezel-bed: an dud a rankas kuitaat o c'humun e 1944 e-pad Emgann Normandi; mervel a reas un den nann-soudard e Tournay abalamour d'ar brezel.
Compiègne
Compiègne (distaget []) zo ur gêr en departamant Oise, e rannvro Hauts-de-France, war-dro 80 kilometr en norzh da Bariz. Unan eus isprefetioù an departamant-se eo. Emañ war lez ar stêr Oise. Ent-istorel n'emañ ket e Bro-Bikardi met en Enez-Frañs.
Vega de Infanzones
Vega de Infanzones zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Strix butleri
Annez
Kavout a reer ar spesad e hanternoz Oman ha reter Iran.
Pod-bronnek
Ur pod-bronnek, anvet evel-hen abalamour ma kemer lec'h bronn ar vamm da reiñ laezh, zo ur pod graet e gwer pe plastik gant ur chutell, da vagañ ar vugale vihan na c'hallont ket kaout eus laezh o mamm. Anvet e vez ivez pod-sunik, buredig.
Melanorectes nigrescens
Melanorectes nigrescens (Pitohui nigrescens kent) a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Pachycephalidae.
Roumarin
Keginerezh
Kriz pe sec'h e vez debret an delioù evel spis (temz). Lakaet e vezont er soubennoù, er c'heusterennoù, er soubilhoù hag er flanez.
Heinz Fischer
Heinz Fischer (ganet d'an 9 a viz Here 1938 e Graz) zo ur politikour eus Aostria ha prezidant ar vro abaoe 2004 (addilennet e 2010).
Cassacco
Cassacco zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Urzh an heureuchin
Urzh an Heureuchin (galleg : Ordre du Porc-Épic) zo bet savet gant Louis de France (1372-1407), dug Orleañs, e 1394 da geñver badeziant e vab henañ, Charles d'Orléans.
Roll 1439
Savet gant Charles, dug Orleañs, e Londrez, d'an 8 a viz Meurzh 1439.
Ataulf
E vuhez
War-dro 408 pe 409 edo Alaric e Toskana ma savas ur c'hamp hirbad, hag aozañ a reas e arme da vont da gemer Roma. Dont a reas Ataulf gant e varc'hegerien, a oa o tont a-hed an Danav, ma tifennent al limes diouzh an Huned. Kont ar varc'hegerien e oa e didl en arme Alarig.
E diskar-amzer ar bloaz 413 e klaskas aloubiñ tolead Marselha. C'hwitout a reas war e daol, ha mont etrezek Narbona, Toloza ha Bourdel, broioù a veze graet Galia Narbonense hag Aquitania anezho, hag eno e reas e annez ur pennad. Ac'hano avat ne c'hallent ket diraez ar mor, rak ar Romaned eo a zalc'he an aodoù. E Genver 414, en un doare dic'hortoz, e timezas Ataulf gant Galla Placidia (hervez ar c'hiz roman) e Narbona, petra bennak ma skriv an istorour Jordanes e oant bet dimezet e 411 er foro Livii (Forli). Marteze e ra dave Jordanes da vloaz an darempred etre hi hag ar roue got, rak istorourien zo a lavar e voe muioc'h a garantez eget a bolitikerezh en dimeziñ-se.
Ar Wizigoted en Hispania
Hervez an istorour Hidacio e ranked gwelout er marv-se sevenadur un diougan gant Daniel, a lavare merc'h ar Roue eus ar C'hreisteiz a zimezo d'ar roue eus an hanternoz, ha bugel ebet anezhi ne vevo.
Laura Chinchilla
Dindan ar prezidant Óscar Arias e oa besprezidantez, etre 2006 ha 2008. Er bloavezhioù 1990 e oa bet ministrez karget eus ar justis hag eus ar surentez. Dilennet eo bet gant 47% eus ar mouezhioù pa ne oa nemet war-dro 25% eus ar mouezhioù gant an eil den a oa war ar renk, Ottón Solís, eus an tu dehou.
Sternula saundersi
Anvet e voe Sterna Saundersi (kentanv) da gentañ-penn (e 1877) gant ar skiantour breizhveuriat Allan Octavian Hume (1829-1912) da zougen bri d'an den a aferioù breizhveuriat Howard Saunders (1835-1907) a oa un evnoniour arbennik war laboused ar c'herentiadoù Laridae ha Sternidae ivez.
Gnaeus Domitius Ahenobarbus
Reuz
Koñsul eo bet er bloaz 32, ha lakaet da gomiser e 37 gant Tiberius. E vab Lucius Domitius Ahenobarbus, hag a deuas da vezañ an impalaer Neron, a zo ganet d’ar 15 a viz Kerzu 37. Hervez Suetonius, pa oa bet gourc’hemennet evit ganedigezh e vab gant e vignoned, lavaret en deus e vefe kasaus ha dañjerus pep hini eus ar vugale ganet anezhañ hag Agrippina, ar pezh a droas gwir e-kerzh eil hanterenn renad Neron ; ha pa spazhas Neron ur paotr anvet Sporus evit e zimeziñ e-giz ur wreg, Suetonius a venegas un den all en doa klevet, hag en doa lavaret anezhañ e vefe bet kalz gwelloc’h ar bed m’en dije dimezet tad Neron un den heñveloc’h ouzh Sporus.
Acheno
Kumunioù treuzet
Sant-Filberzh-Deaz (andon), Sant-Lezer-ar-Gwiniegi, Porzh-Pêr, Keiz-Raez, Rodent ha Pentelloù (kember).
King's Game (manga)
King's Game (王様ゲーム, Ōsama Gēmu) zo ur romant evit ar pellgomzioù hezoug skrivet gant Nobuaki Kanazawa (Pakkuncho e anv-pluenn). Adal ar romant ez eus bet savet ur manga e pemp lodenn, treset gant Hitori Renda hag embannet evit ar wech kentañ er gelaouenn Manga Action embannet gant Futabasha etre Genver 2011 ha miz Even 2012. Ar stumm gall a zo bet embannet gant Ki-oon etre C'hwevrer 2013 ha C'hwevrer 2014. Bez ez eus bet savet ur film e 2011 dindan an anv Ōsama Gēmu.
Un heuliad en a-raok a zo bet ivez anvet King's Game Origin (王様ゲーム 起源, Ōsama Gēmu Kigen, « Orinoù ar King's Game ») treset gant J-Ta Yamada hag embannet er gelaouenn Monthly Action. Embannet e oa bet etre miz Genver 2014 ha Meurzh 2016. 6 lodenn a ya d'ober an heulaid-se.
King's Game
D'An 19 a viz Here 2009, 32 lisead eus ar memes klasad a gav un sms war o pellgomzerioù hezoug da hanternoz rik. Hervez an destennig e vez rediet dezho sentiñ d'un urzh. Ma ne vez ket sentet gant pep hini anezho e vo ur binijenn. Kentañ urzhioù ar roue a zo reoù gwelet evel farsus gant al liseidi. Buan a-walc'h e teu an urzhioù da vezañ reoù direnkus. Ar re ne sentont a zo lazhet.
Zentrygon carrikeri
Rummatadur
Sellet e voe outañ evel un isspesad da Zentrygon lawrencii e-pad pell amzer.
Foxygen
Foxygen zo ur strollad sonerien rock dizalc'h stadunanat bet krouet e 2005 e Westlake Village, Kalifornia (SUA) gant Sam France ha Jonathan Rado (izili all : Shaun Fleming ha Justin Nijssen).
Puffinus persicus
Puffinus persicus a zo ur spesad evned-mor eus ar c'herentiad Procellariidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
La Puerta de Segura
La Puerta de Segura zo ur gumun e proviñs Jaén, en Andalouzia.
Sebastianu Dalzeto
Sebastianu Dalzeto eo anv-pluenn Sebastianu Nicolai (Bastia, 1875 - Ville-di-Petrabugnu, 1963), ur skrivagner eus Korsika, e korseg hag e galleg.
Sorihuela del Guadalimar
Sorihuela del Guadalimar zo ur gumun e proviñs Jaén, en Andalouzia.
Christopher Hitchens
E miz Gouere 2008 ec'h asantas bezañ jahinet gant dour a-benn sevel ur pennad diwar-benn an doare-se da jahinañ er magazin Vanity Fair.
Urosticte
Spesadoù
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika.
Carles Puigdemont
Mennozhioù
E 2017 e tisklêrie e oa an Unaniezh European "ur c'hlub broioù aet da neuz and diamzeret" a oa "kontrollet gant un nebeud tud", hag e tamlavare e tlefe Katalonia bezañ aotreet da vouezhiañ da guitaat an Unaniezh European ma felle d'ar Gatalaned. Daoust m'emañ a-du krenn gant Unaniezh Europa hag an euro, en deus harpet ar soñj "e tlefemp labourat da gemm anezhi". Kavet en deus abeg en deus un Unaniezh na warez ket Gwirioù mab-den hag ar gwir da vezañ dileuriet. Nac'het en deus bezañ "eurofobek" ha termenet en deus e emzalc'h hag hini e strollad e-keñver an Unaniezh n'eo ket evel un emzalc'h euroamgredik met evel "un emzalc'h a c'houlenn kalz digant Europa".
Buhez prevez
Dimezet eo Puigdemont gant ar gazetennerez roumanian Marcela Topor abaoe 2000. Div verc'h o deus, Magali and Maria, ha bevañ a raent e Girona. Komz a ra katalaneg, saozneg, galleg, Roumaneg ha spagnoleg. Ur supporter eus Girona FC ha FC Barcelona eo ha seniñ a ra ar gitar rock hag ar piano tredan. Pa oa bugel e sone ar gitar boud en ul laz-senin katalanek berrbad savet war-dro 1980.
Adriana
Orin
Dont a ra diwar an anv-badez Adriano, roet d'ar baotred.
Emgann Kergustentin (378)
Un nebeud mammennoù istorel a gont e oa bet sebezet ar C'hoted o welet ur soudard arab o tont e-maez ar gêr e-unan, ha noazh, hag eñ da lammat war lu ar C'hoted en ur evañ gwad adal gouzoug ar re lazhet gantañ. Hervez mammennoù all e oa bet saouzanet ar C'hoted o welet e oant kalz nebeutoc'h evit o enebourien.
Springville
Springville zo un anv-lec'h stank a-walc'h e SUA.
Kib vell-droad ar bed 1986
Kib vell-droad ar bed 1986 a zo ur gevezadeg-sport hag a oa bet dalc'het, evit an trizekvet gwech, e Mec'hiko eus an 31 a viz Mae d'an 29 a viz Mezheven 1986.
Lewis
Orin
Meur a orin disheñvel a c'hall bezañ dezhañ. Da gentañ e teu eus an anv normanek Lowis, deuet eus an anv latin Lodovicus, kar d'an anv-badez gallek Louis). Met mesk a zo bet goude e Breizh-Veur e-lec'h m'eo deuet da vezañ ivez ur saoznekadur eus an anv kembraek Llywelyn, pe c'hoazh eus an anv gouezelek Mac Lughaidh.
Aozadur ar C'hevelerezh Islamek
Aozadur ar C'hevelerezh Islamek (AKI) (منظمة التعاون الإسلامي en arabeg; Organisation of Islamic Cooperation (OIC) e saozneg; Organisation de la coopération islamique, (OCI) e galleg) a zo un aozadur etrebroadel hag etregouarnamantel savet e 1969 hag ennañ 57 stad. Lavaret a ra an aozadur ez eo "mouezh voutin ar bed muzulman" hag e labour evit "gwareziñ ha difenn interestoù ar bed muzulman gant ar spered kas war-raok ar peoc'h hag an unvaniezh etrebroadel". Betek 2011 e oa "Aozadur ar Guzuliadeg Islamek" e anv. Emañ ar sez e Jeddah (Arabia Saoudat), hag an arabeg, ar galleg hag ar saozneg eo ar yezhoù ofisiel.
Historia Augusta
Historia Augusta zo un dastumad buhezskridoù latin diwar-benn impalaerien roman etre ar bloavezhioù 117 ha 284. Dizemglev zo etre an istorourien da c'houzout gant piv int bet savet, kinniget int evel oberennoù c'hwec'h den disheñvel, anvet  Scriptores Historiae Augustae, ha skrivet en amzer an impalaerien Diocletianus ha Constantinus Iañ (284-337).
Likoma (enez)
thumb|[[Lenn Malawi gwelet eus enez Likoma]] thumb|Lec'hiadur Likoma ha Chizumulu Enez Likoma eo an enezenn annezet vrasañ e lenn Nyasa.
Blitzkrieg
Ur skouer
E-pad aloubadeg Polonia e 1939, armeoù alaman o fiñval prim a enkelc'hias an nerzhioù polonat (kelc'hioù glas) na oant ket nerzhioù hobregonet dishual met nerzhioù hobregonet, troadegiezh, aerlu ha kanolierezh kenaozet.
Elesbed Aostria (1554-1592)
Elesbed Aostria (1554–1592), ganet ha marvet e Vienna, a oa ur briñsez aostrian hag a zeuas da vout rouanez Bro-C'hall goude dimeziñ d'ar roue gall Charlez IX.
Gonars
Gonars zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Torralba de Aragón
Torralba de Aragón zo ur gumun e proviñs Huesca, en Aragon.
Arondisamant Oloron-Sainte-Marie
Arondisamant Oloron-Sainte-Marie a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, en departamant gall Pireneoù-Atlantel, hag er rannvro Akitania-Nevez.
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Pireneoù-Atlantel d'ar 1 a viz Genver 2017. 122 gumun zo en arondisamant Oloron-Sainte-Marie bremañ.
Claudio Beauvue
Alc'hwez :
P : Pal (niver a balioù lakaet)
Alessandro de' Medici (dug Firenze)
E dud
Mab bastard e oa da Lorenzo II de' Medici, met krediñ a reer e c'hall bezañ bet mab d'ar c'hardinal Giulio di Giuliano de' Medici, a voe anvet da bab. Petra bennak ma oa bastard e voe kentañ dug Firenze gant skoazell ar pab.
Raymond Centène
Harpet en deus kevredigezhioù katolik hag emsavel. Souten a ra Ar Gedour, renet gant Eflamm Caouissin. E 2015 en doa savet rakger ar vandenn-dreset Santez Tereza vihan, troet gant Fabrice Coupechoux hag embannet gant Imbourc'h. E miz meurzh 2018 en deus anavezet Tiegezh Santez Anna en un doare ofisiel, evel "kumuniezh prevez a feizidi" stag ouzh eskopti Gwened.
Alessandro de' Medici (dug Firenze)
E dud
Abalamour d'e lesanv il Moro e kreder e c'hallfe bezañ bet ganet gant ur vatezh hiron a laboure evit an tiegezh Medici, anvet Simonetta da Collevecchio, hervez tud all e oa mab d'ur goueriadez roman. Teñval e oa liv e zremm ha netra ken.
Ampelornis griseiceps
Rummatadur
Renket e veze er genad Myrmeciza betek 2013.
Sant Efflamm hag ar Roue Arzhur
Un doare all zo bet enrollet gant Tri Yann hag embannet en o fladenn La belle enchantée e 2016.
Landgraviezh Hessen-Kassel
XVIIvet ha XVIIIvet kantved
Adal deroù ar Brotestantiezh e oa aet Tiegezh Hessen a-du gant ar relijion nevez, war-bouez un hinienn bennak.
Although it was a fairly widespread practice at the time to rent out troops to other princes, it was the Landgraves of Hesse-Kassel who became infamous for hiring out contingents of their army as mercenaries during the 17th and 18th centuries. Hesse-Kassel maintained 7% of its entire population under arms throughout the eighteenth century. This force served as a source of mercenaries for other European states .Frederick II, notably, hired out so many troops to his nephew King George III of Great Britain for use in the American War of Independence, that "Hessian" has become an American slang term for all German soldiers deployed by the British in the War. One of these regiments that saw service in America was the Musketeer Regiment Prinz Carl.
Un coq chanta
Istor
Embannet e Gil Blas ar 5 a viz Gouhere 1882. Adembannet en dastumad Contes de la bécasse e 1883.
Charolles
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Charollais anezho e galleg.
Gallienus
Gallienus (Publius Licinius Egnatius Gallienus, 218 - 268) a oa un impalaer roman adal 253 betek 268.
Arondisamant Lo Mont de Marsan
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Lo Mont de Marsan e 17 kanton hag e 178 kumun :
Kastell Brennieg
Annezet eo ar c’hastell c’hoazh. E 1975 e oa bet lakaet da vonumant istorel.
Ganga divroudenn
Ar ganga divroudenn a zo un evn, Pterocles bicinctus an anv skiantel anezhañ.
Leo Perutz
Eus ur familh yuzevien e oa. Ober a reas studioù matematik e Vienna ha goude-se e kavas labour gant ar gompagnunezh Assicurazioni Generali e Trieste (a oa en Impalaeriezh Aostria da neuze). Gloazet e voe war talbenn ar Reter e-pad ar Brezel-bed Kentañ. E-pad ar brezel e embannas e levr kentañ, Die dritte Kugel. Beajiñ a reas er bloavezhioù 1920, da Dunizia, d'an Unvaniezh Soviedel. Embann a reas levrioù all ha tamm-ha-tamm e tapas brud.
-32
722 Ab Urbe Condita = 32 kent J.-K.
Tantalos (mab Thyestes)
<hr noShade />
Tour-en-Bessin
Tour-en-Bessin a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Coseano
Coseano zo ur gumun eus Italia, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, hag a oa e proviñs Udine a-raok 2018.
Saint-Albin
Saint-Albin zo un anv-lec'h gallek, deuet da vout anv-tiegezh.
Heliomaster
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
Barbareta
Hervez a voe embannet e 2007 e vije bet gwerzhet gant ur gompagnunezh eoul-maen d'ur Stadunanat. Daoust da se e lavar gouarnamant Honduras eo un dachenn miret ha repu evned.
Albin
Albin zo un anv-badez gallek, deuet da vout anv-tiegezh.
Armand Robin
Brezhoneg
Ur brezhoneger a-vihanik a oa anezhañ. Troet en deus e galleg un darn eus oberenn Maodez Glanndour (Milc'hwid ar serr-noz, deuet da vezañ "Les mauvis de proche nuit").
-30
724 Ab Urbe Condita = 30 kent J.-K.
Lapoutroie
Lapoutroie (e galleg), pe Schnierlach (en elzaseg hag en alamaneg), pe Lè Peutraille (e welcheg), zo ur gêrig eus Elzas. Pennlec'h kanton Lapoutroie e oa betek 2014. Lec'hiet eo en departamant Roen-Uhel, en arondisamant Kolmar-Rappoltsweiler, etre ar winieg hag ar menez, 18 km er gwalarn da gêr Golmar.
Menez
Er gumun emañ ar menez anvet  lo Faudé hag a vije bet, a gred lod, ul lec'h keheliñ d'an drouized.
L'Illa d'Albigés
L'Illa d'Albigés (Lisle-sur-Tarn e galleg) a zo ur gêr vihan eus Lengadok hag ur gumun e departamant an Tarn e rannvro Okitania.
Corydoras semiaquilus
C'hwec'h cm hed a c'hell tizhout ha plijout a ra gwelloc'h dezhañ dour etre 6 hag 8 ar pH anezhañ hag etre 22 ha 26°C tachad ar gwrezverkoù.
Moiron (danevell)
Moiron zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1887.
Laodike
Pa voe kemeret Troia gant an enebourien e kouezhas Laodike en un islonk.
La Belle et la Bête (film, 1946)
An danvez
E-keit-se e oa distroet ar Goantenn da gastell al Loen, hag eñ war e dremevan : dont a ra ar vuhez en-dro ennañ a-drugarez da selloù karantezus Belle paret warnañ. Treiñ a ra al Loen en ur paotr kaer, neuz Avenant warnañ : lakaet e oa bet dindan gazel-ge abalamour ma ne grede er marvailhoù...
Ganga kabellek
Annez hag isspesadoù
Pemp isspesad zo dezhañ :
Dogna
Dogna zo ur gumun eus Italia, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, hag a oa e proviñs Udine a-raok 2018.
Sant-Pêr-ha-Mikelon
Istor
Ul lammgresk armerzhel en doe an enezeg e eil lodenn an gant pesketaerezh ar moru.
C'hrysippos (mab Pelops)
Gwallet
Skrapet e voe gant Laios, e gelenner eus Thebai, p'edo ouzh e gas da C'hoarioù Nemea, ma ranke ar paotr kenstrivañ. E-lec'h mont di ez eas gantañ da Dhebai, ma en gwallas. Abalamour da se e voe kastizet e diegezh hag e geoded gant an doueed diwezhatoc'h. Meur a zoare a oa da gontañ e varv. Hervez ur skrid a veneg Peisandros e vije en em lazhet gant e gleze abalamour d'ar vezh.
Jämtland
Östersund eo ar gêr vrasañ, war ribl al lenn Storsjön. En-dro da Jämtland emañ proviñsoù Härjedalen ha Medelpad er c’hreisteiz, Ångermanland er reter, Lappland en hanternoz, ha rannvro Trøndelag e Norvegia er c’hornôg.
Lez-veur SUA
Dre voaz e vez graet gant anvioù ar glemmerien hag an difennerien evit ober anv eus aretoù al lez-veur. Da skouer :
Grandmetz
Grandmetz a zo ur gumun a-wechall eus Belgia e proviñs Hainaut. E kumun Leuze-en-Hainaut e voe lakaet gant lezenn 1977.
Field
Hag ivez
Streets of Rage 2
Doare c'hoari
Chom a ra Streets of Rage 2 gant un doare c'hoari dammheñvel evit hini ar c'hentañ c'hoari, gwellaet e vez a nebeut memestra. Ar c'hemm rbashañ a zo da glask war-zu an tagadennoù ispisial. Er c'hentañ c'hoari e veze tu gervel un oto polis a lazhe an holl enebourien a oa ouzh ar skramm. Er c'hoair nevez e vez un dagadenn ispisial a-enep nebeutoc'h a enebourien hag a goust buhez d'an dudenn c'hoariet. Pep tudenn a vez tu c'hoari a zo bet brasaet e fiñvoù pe tagadennoù posubl evit ma vefen hiniennoù gant o doare c'hoari ha tro-spered dezho e-unan.
Llanllywel
Llanllywel (saoznekaet e Llanllowell) zo ur gêriadenn eus Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er gevred da gêr Brynbuga, e norzh ar gontelezh.
Lavaret a reer bremañ eo gouestlet iliz Llanllywel da sant Llywel Met war a seblant e oa gouestlet da gentañ da sant Hywel. .
Perdicula manipurensis
Perdicula manipurensis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Phasianidae.
Luang Prabang
Luang Prabang (pe Luang Phrabang pe Louangphrabang; ຫຼວງພະບາງ, Lūang Phabāng, distaget [] e laoeg) zo ur gêr vras e hanternoz Laos. E 2005 e oa 47,510 a dud o vevañ eno. Kêr-benn proviñs Luang Prabang eo. Kêr-benn rouantelezh kozh Lan Xang e oa ha kêr-benn Laos e oa en amzer an trevadennerezh gall. Betek diskar rouantelezh Laos e 1975 e oa lec'h-annez ar roue.
Falleron (stêr)
Ar Falleron a zo ur stêr e gevred Breizh hag e Vande (Bro-C'hall), 52 km dezhi, hag en em daol er Meurvor Atlantel.
Saezh
Ur saezh, pe ur bir, zo un arm hag a vez tennet gant ur wareg.
Ammonastes pelzelni
Boued
N'eus bet embannet tra war an danvez ; gouzout a reer, koulskoude, e vev diwar amprevaned a bep seurt ha kevnid ivez.
Niobe (merc'h Tantalos)
Niobe (Νιόβη / Niốbê e gregach) a oa merc'h da d-Tantalos e mojennoù Hellaz kozh.
Los Ríos
Los Ríos zo un anv-lec'h spagnolek.
She's a Rainbow
Ouzhpenn Jagger ha Richards e kemeras perzh an izili all eus ar strollad — Brian Jones (1942-1969), Charlie Watts (1941-) ha Bill Wyman (1936-) — en enrolladenn, a-gevret gant ar pianoour Nicky Hopkins (1944-1994). Kempennet e voe ar binvioù dre gerdin gant John Paul Jones (1946-).
Enez Pancha
thumb|300 px|Tourioù-tan ha pont an Enez Pancha
Torreano
Torreano zo ur gumun eus Italia, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, hag a oa e proviñs Udine a-raok 2018.
Rudyard Kipling
Joseph Rudyard Kipling (distaget [ˈrʌdjəd ˈkɪplɪŋ] e saozneg) (30 a viz Kerzu 1865 – 18 a viz Genver 1936) a oa ur skrivagner saoznek a skrive istorioù-berr, romantoù, barzhonegoù ha kontadennoù evit ar vugale. Resevet en doa Priz Nobel al Lennegezh e 1907. Daoust ma oa ganet e Bombay a oa bet savet e Bro-Saoz adalek 5 bloaz. Anavezet eo evit Levr ar Janglenn pe The Man Who Would Be King ("An Den a felle dezhañ bezañ roue").
Ganga Lichtenstein
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar gangaed en urzhiad Columbiformes pe Pteroclidiformes.
Yann Arthus-Bertrand
Yann-Arthus Bertrand zo ul luc'hskeudenner, produour hag ekologour gall. Ganet eo d'an 13 a viz Meurzh 1946 e Pariz. E levr La Terre vue du ciel, hag a oa bet embannet e 1999 ha savet un teulfilm d'e heul e 2004, zo deuet da vezañ ur best-seller bedel.
Charlez IV, dug Alençon
E vuhez
E 1497, pa varvas e eontr-kozh Charles d'Armagnac, e teuas da vout kont Armagnac ha Rodez.
E 1509 eo e timezas da Varc'harid Bro-C'hall, merc'h da Charles d’Orléans, kont Angoulême, ha da Louise de Savoie, c'hoar henañ ar roue gall Frañsez Iañ.
Rockfield
Rockfield zo un anv-lec'h saoznek:
Ganga masklet
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar gangaed en urzhiad Columbiformes pe Pteroclidiformes.
Richard Gwyn (merzher)
An tec'had
E Mae 1581 Gwyn a zo kaset en iliz Wrexham, enkelc'hiet eo gant 6 den. Staget e vez gant chadennoù ponner d'ur burev. Pa fiñv e ziv c'har e vez trouz spontus gant ar chadennoù kement ha mouezh ar beleg a zo mouget. Kaset e vez er mirlec'h. Ur beleg anglikan a goapa outañ o tisklêriañ e oa gantañ alc'hwezoù an iliz ha n'eo ket da Sant Pêr. Respontet e oa bet dezhañ gant fent
Myrmeciza longipes
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e reter Panamá, hanternoz Suamerika, hag Enez Trinidad :
Abdallah Iañ Jordania
An drouklazhadenn
Mab henañ Abdallah ben Hussein, a bignas war gador-roue Jordania dindan an anv Talal Iañ Jordania ; dre ma oa klañv a spered e voe digadoriet d'an, hag e vab Hussein a voe roue d'e dro, d'an oad a 17 vloaz. E 1967 e pardonas Hussein Iañ Jordania da c'hougemenner drouklazhadenn e dad-kozh.
Gwaregata
Ur bern eus gwaregata deveret zo (ski-arc, run archery...), ha se zo ur sport a emdro e-pad bloazioù. An tenn 3D zo ar stumm deveret yaouankañ, ar pal zo da dennañ war sibloù e 3D.
Macaca nigra
Macaca nigra a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.
NGC 1672
NGC 1672 zo ur c'halaksienn troellennek barrennet lec'hiet war-dro 60 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg an Aouredenn.
Blitzkrieg (heuliad c'hoari video)
Aergelc'h
An aergelc'h a zo unan adsavet ar gwirañ ouzh hini ar mare. An tresoù 3-ment gwirvoudel a gemer e gont ar c'houlzioù-amzer, ar zonennoù hin hag ar barradoù amzer a c'hell bezañ un enebour da strategiezh ar c'hoarier. Korventennoù-erc'h pe korventennoù-traezh a lakaa ar c'hirri-nij da vezañ stanket ouzh an douar neuze ne vez ket an tu d'ar c'hoarier da gaout sikour bombezadegoù war e enebourien. Ar gwad a c'hell bezañ tennet evit ma vefe nebeutoc'h a feulster er c'hoari. Er c'hoari e adkaver 350 unvezh hag objedoù istorel disheñvel. Ar c'hoarier a c'hell sevel pontoù evit tremen ar stêrioù, an tu a zo gant an ijinourien da sevel fozioù-difenn, da blantañ minennoù enep troadegiezh pe enep tankoù, an tu a zo ivez da zresañ ar c'harbedoù pe da bareañ an unvezhioù troadegiezh.
Argoños
Argoños zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Martine Sarcey
Eviti da vezañ kaset he micher er c'hoariva peurliesañ, tapet he devoa brud a-drugarez da heuliadennoù skinwel dreist-holl, La porteuse de pain (An dougerez vara e brezhoneg) peurgetket. Unan e-touez mouezhioù meur bed an advouezhiañ e oa ivez : prestet he devoa he mouezh d'an aktourez vreizhveuriat Audrey Hepburn en darn vrasañ eus he filmoù (adalek 1958) ha d'an aktourez stadunanat Elizabeth Montgomery en heuliad Bewitched da skouer.
Parfouru-sur-Odon
Parfouru-sur-Odon a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed: mervel a reas pevar den nann-soudard abalamour d'ar brezel d'an 13 a viz Even e Parfouru e-pad Emgann Normandi ; dieubet e voe Parfouru-sur-Odon d'ar 4 a viz Eost 1944 gant ar Vreizhveuriz.
Ribamontán al Mar
Ribamontán al Mar zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Forn (disheñvelout)
Lec'hioù
Ar ger a c'hall ober dave ivez:
Wagga Wagga
Kentañ annezidi ar rannvro e oa ar boblad Wiradjuri ; kement ha bran e talveze wagga en o yezh, ha peogwir e savent al liester dre adlavarout ar ger ez eo wagga wagga ur vro ma vez kalz brini. Hervez displegadennoù all eus an anv e talvezfe wagga kement ha ''brañsellat", "dañsal", "riklañ" pe "bale gant poan".
Newsweek
Newsweek a zo ur gazetenn gelaouiñ amerikan, krouet e 1933. Embannet e vez e New York dindan ur stumm sizhuniek, embannet e veze 3 milion a skouerennoù er Stadoù-Unanet ha 4 milion a skouerennoù en etrevroadel a-raok ma vefe lakaet un embann niverennel nemetken adal ar bloavezh 2012.
Sablé-sur-Sarthe
Sablé-sur-Sarthe zo ur gumun en departamant Sarthe hag er rannvro Broioù al Liger, e kornôg Bro-C'hall. Lec'hiet eo en arondisamant La Flèche.
Friedrich Ludwig
Friedrich Ludwig, pe Frederig Loeiz e brezhoneg, zo un anv alamanek savet diwar an daou anv-badez Friedrich ha Ludwig, ha hini meur a zen en Alamagn.
Levraoueg Vroadel Bro-C'hall
Krouet e oa bet diwar al levraoueg roueel savet dindan ren Charlez V, e 1368. E 1792 e oa deuet al "levraoueg roueel" da vezañ "levraoueg vroadel".
Gradisca d'Isonzo
Gradisca d'Isonzo  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia  betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Impalaeriezh Mali
An impalaeriezh a oa bet savet gant Sundiata Keita ha brudet e voe dre mestroni ar pennoù uhel evel Musa Keita. Yezhoù mandingek a veze komzet en impalaeriezh. Bez e voe an impalaeriezh vrasañ e Kornôg Afrika hag hiziv-an-deiz c'hoazh e chom e skeud dre ar yezh, lezennoù hag hengounioù.
Enez Margarita (Venezuela)
Enez Margarita (Isla de Margarita e spagnoleg), zo un enezenn eus Venezuela, er Mor Karib.
Gant inizi all bihanoc'h (Coche ha Cubagua) e ya d'ober stad an Nueva Esparta.
Cercopithecus mitis
Cercopithecus mitis a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cercopithecidae.
Titus Labienus
Titus Labienus, ganet war-dro 100 kent JK ha marvet d'ar 17 a viz Meurzh -45 en Emgann Munda, a oa ur jeneral roman, hag unan eus eilerien Caius Julius Caesar e-pad Brezel Galia (-58 / -52). "Tribun ar Bobl" e voe e -63.
Beannchar (An Dún)
Emañ en arvor, war ribl kreisteiz Loch Lao, an aber a liamm Béal Feirste ouzh Mor Iwerzhon. Emañ un 20 km bennak er reter diouzh kreiz kêr Béal Feirste ha tost a-walc'h ivez da aerborzh ar gêr-se. E 2001 e oa annezet gant 58 388 a dud. Ur porzh bigi-plijadur zo e Beannchar, unan eus ar re vrasañ en Iwerzhon.
Otus brucei
Anvet e voe Ephialtes Brucei (kentanv) da gentañ-penn (e 1872) gant ar skiantour breizhveuriat Allan Octavian Hume (1829-1912) da zougen bri d'an evnoniour stadunanat Henry James Bruce (1835-1909).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl ha kemer bronneged bihan, glazarded ha kevnid ivez.
Pascale Chiron
Pascale Chiron (ganet e 1975) zo kuzulierez e ti-kêr Naoned, en anv Europe Écologie.
Santiurde de Reinosa
Santiurde de Reinosa zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Rudolf II an Impalaeriezh Santel
Rudolf II an Impalaeriezh Santel (Vienna, 18 a viz Gouere 1552-Praha, 20 a viz Genver 1612) a voe unan eus impalaerien an Impalaeriezh Santel Roman alaman. Mab e oa da Vasimilian II an Impalaeriezh Santel.
Geras
Geras (Γῆρας, Gễras) a oa doue ar gozhni e mojennoù Hellaz kozh. Enebet e veze ouzh Hebe, doueez ar yaouankiz.
Adrien de Carné
Adrien de Carné, Adrien Ernest Michel Henri Anne de Carné-Carnavalet er marilhoù, ganet d'ar 5 a viz Kerzu 1854 e Brest ha marvet d'an 13 a viz Genver 1943, e Bourg-la-Reine, a oa un emsaver, ur skrivagner, ur barzh (gallek ha brezhonek), ur saver pezhioù-c'hoari hag un troer brezhonek. Degemeret e voe e Goursez Vreizh ha Barzh an Arvor e oa e anv-barzh. Prezidant Kevredigezh Vroadel Breizh e voe.
Morgan Brittany
Buhez personel
Brittany he deus kenskrivet levrioù, evel What Women Really Want e 2014. Displegañ a ra ivez ingal he mennozioù mirour war lec'hiennoù internet hag e abadennoù skinwel war FOX News ha CNBC da skouer.
Anton Mussert
Pa voe aloubet an Izelvroioù e miz Mae 1940 e savas Mussert a-du gant un emglev gant Alamagn. C'hoant en doa da vezañ anvet e penn ur stad izelvroat faskour. Met fiziet e voe melestradur an Izelvroioù en Arthur Seyss-Inquart, un ofiser nazi uhel. E 1941e oa an NSB ar strollad izelvroat nemetañ a oa aotreet gant an alouberien alaman. Betek 100,000 ezel a voe ennañ da neuze. E miz Gwengolo 1940 e voe karget unan eus izili an NSB, Henk Feldmeijer, da sevel un unvez SS (Schutzstaffel) nederlandat (Nederlandsche SS).
Emgann Pariz
Emgann Pariz pe Seziz Pariz zo anv meur a emgann pe a seziz a-hed an Istor.
Remorques
An danvez
Tra m'emañ o lidañ eured unan eus e vartoloded ez eo ret da André Laurent, kabiten ar ramoker Cyclope, mont war sikour al lestr-karg Mirva o lezel ar wreg-nevez hag e wreg Yvonne war e lerc'h. Houmañ, kuzhet he c'hleñved bras ouzh he gwaz, a fellfe dezhi e tilezfe-eñ e vicher evit gwir.
Ha'ir
Ha'ir (העיר en hebraeg, a dalvez Ar gêr) a zo ur gazetenn sizhuniek lec'hel a vez embannet e Tel Aviv en Israel. Ment un tabloid a zo dezhi. Embannet e voe evit ar wech kentañ e miz Here 1980. Roet e vez evit netra abaoe miz Ebrel 2005.
Sainte-Marie
Sainte-Marie zo un anv-lec'h gallek.
Narcos
Koulzad 3
Anvet eo bet ar gwazour Peña e penn an DEA e Kolombia goude berzh afer Escobar. E-keit-se eo deuet kartell Cali da vezañ e penn marc'had ar c'hokain. En em silet eo e-touez pennoù bras ar vro. Fellout a ra dezhañ sturiañ e aferioù war-du obererezhioù lezennel en ur gontañ war e zanvez bras berniet dre an trafikerezh dramm. Kregiñ a ra da gevraouiñ e zaskor gant ar gouarnamant kolombian.
Pevarvet koulzad (2018)
N'eo ket deuet er-maezh c'hoazh.
Sibylle von Jülich-Kleve-Berg (1512–1554)
He bugale
Eus hec'h eured gant Johann Friedrich Iañ von Sachsenhe devoe Sibylle von Jülich-Kleve-Berg pevar a vugale:
Müller
Müller zo un anv-tiegezh alamanek, hag a dalv kement ha miliner.
TheMarker
Istor
Lec'hienn internet TheMarker a voe digoret d'ar 1añ a viz Mae 2000, hag enni e oa keleier diwar-benn ar brudañ, marc'had an traoù hitech, ar media, marc'had al labour, ar madoù diloc'h, ar justis, ar c'hirri hag an transportoù. E 2001 e krogas ar c'henlabour etre skipailh TheMarker ha hini ar gazetenn "Haaretz" ha war gresk ez eas tamm-ha-tamm. E 2005 e voe embannet asambles gant Haaretz. Pa voe embannet Calcalist e 2008 e voe kresket an niver a bajennoù a gaver e TheMarker hag embannet e voe distag diouzh Haaretz. En un enklask diwar-benn gwerzh ar c'hazetennoù etre dibenn 2008 ha dibenn 2009 e voe merzet e oa digresket perzh TheMarker eus 7,8% da 7,6 %.
Kastell Schönbrunn
Er bloavezh 1569 e voe prenet douaroù war ribl ar stêr Wien gant an Impalaer Santel Masimilian II, d’ober un dachenn chaseal ganto. En dachenn-se e veze lezet loened-pluñv ha loened-blev hag un ti-chase a oa ivez.
E 1744 ha 1749 e voe kempennet ar c’hastell ha roet dezhañ e neuz a vremañ.
Alcippe (genad)
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seitek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Mondaino
Mondaino zo ur gumun en Italia, e proviñs Rimini hag e rannvro Emilia-Romagna.
Accipiter chilensis
Annez
Kavout a reer ar spesad eus Andoù kreiz Chile hag Arc'hantina da Enezeg Douar an Tan.
Szentgotthárd
Szentgotthárd (distaget [] en hungareg ; St. Gotthard en alamaneg, Monošter e sloveneg) zo ur gêr e kornôg Hungaria, war lez ar stêr Rába, tost d'an harzoù gant Aostria ha Slovenia. E kontelezh Vas emañ.
Athene blewitti
Annez
War zigresk emañ ar boblañs, a zo brasjedet e-tro 400 – muic'h eget 250 a-dra-sur – abalamour d'an digoadañ ha d'ar chase,.
Grav
Ur stêr e Breizh eo ar Grav, a red a-hed 28,1 km kent kemberiñ gant al Liger en Ankiniz.
Chapel Itron Varia Krann
Chapel Itron Varia Krann, pe Itron Varia ar Gwir Sikour, zo ur chapel e Krann (Cran e galleg), 3 km er gevred da vourk Trevlean.
Oliver Kahn
Kib vell-droad ar bed
Kemeret en devoa perzh e pevar dalc'h :
Essaouira
Gevelliñ
Gevellet eo Essaouira gant :
Fulup Iañ Kastilha
Fulup Habsburg (Philipp von Habsburg en alamaneg) (1478-1506), pe Fulup IV Bourgogn‎, a oa dug Bourgogn. Roue Kastilha ha roue León e oa ivez, gant e gant e bried Janed Kastilha, hag anvet Fulup Iañ Kastilha neuze.
E vugaleaj
Mab e oa Fulup da Vasimilian Iañ, Impalaer Santel. Digant e vamm, Mari Bourgogn, en devoe da hêrezh Dugelezh Bourgogn hag an Izelvroioù bourgognat. En 1480 en doe ur c'hoar, Marc'harid Aostria (1480-1530). D'ar 27 a viz Meurzh 1482 e varvas e vamm da 25 bloaz goude gouezhañ diwar varc'h pa oa o chaseal, hag eñ 4 bloaz.
Saint-Vigor-des-Mézerets
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: tri den nann-soudard a varvas e Saint-Vigor abalamour d'ar brezel, unan a voe lazhet e miz Eost gant ur vombezadeg, unan e miz Gwengolo gant ur vinenn, hag an hini diwezhañ e miz Here gant un darzhadenn.
Taurianova
Taurianova zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Bovalino
Bovalino  zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Euryloc'hos
Euryloc'hos a oa unan eus an diaraogerien kaset gant Odysseüs da anavout Bro al Lestrigoned. Dont a ra a-benn da dec'hout dioute ha da zistreiñ d'e lestr.
Alarc'h trompilh
Annez
Bevañ a ra al labous en Alaska, kornôg Kanada ha hanternoz-kreiz SUA,.
Riviera
Dre ar bed
Diwar skouer ar Riviiera ligur, ez eo bet roet an anv da aodoù all dre ar bed.
Artur Mas
Ezel eo eus ar strollad Convergència Democràtica de Catalunya, ha 129vet prezidant Katalonia eo etre ar 27 a viz Kerzu 2010 hag an 12 a viz Genver 2016.
Buhez prevez
E 1979 e-pad un dimeziñ en deus kejet gant Helena Rakòsnik. Dimezet int abaoe 1982. Tri bugel o deus.
Félicité de Genlis
Félicité de Genlis pe Stéphanie Félicité du Crest (1746-1830 Pariz), kontez Genlis ha markizez Sillery, a oa ur skrivagnerez c'hallek.
He buhez
Félicité de Genlis se fit connaître par ses principes sur l’éducation des jeunes gens et par de nombreux ouvrages littéraires. Elle rencontra Rousseau et Voltaire et fut l'amie de Charles-Pierre Claret de Fleurieu, de Bernardin de Saint-Pierre, de Talleyrand, de Juliette Récamier, et composa une œuvre riche de quelque cent quarante volumes. Son premier essai, Théâtre à l'usage des jeunes personnes, reçut les éloges de Marmontel, d'Alembert et Fréron.
Fritur
Ur fritur pe bouedvirerezh zo ul labouradeg ma lakaer boued e boestoù.
Izar
An Izar a zo ur stêr eus Breizh, hag a gember gant ar Gwilen e Fegerieg, e-kichen Redon. Lodennoù eus he naoz a voe implijet d'ober Kanol Naoned-Brest.
Azoniad Poland
Azoniad Poland pe sindrom Poland a zo ur c'hleñved dianav e abeg ha tapet a-vihanik. Etre 1 ha 3 babig diwar 100.000 ganedigezh a vez ganet gant ar c'hleñved-mañ.
Pierre Gustave Toutant de Beauregard
Pierre-Gustave Toutant de Beauregard, ganet d'an 28 a viz Mae 1818 e Saint-Bernard, hag aet da anaon an 20 a viz C'hwevrer 1893, a oa ur politikour, ijinour, skrivagner, kargad, ha jeneral eus lu Stadoù Kengevreet Amerika e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.
Arondisamant Albertville
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Albertville e 9 c'hanton hag e 82 gumun :
Porzia de' Medici
He buhez
Ganet e voe goude marv he zad ha savet e voe evel he c'hoar Giulia de' Medici e kouent aogustinian San Clemente e Firenze er Via San Gallo. Diazezet e oa bet ar gouent gant Maria Salviati, mamm an dug Cosimo Iañ de' Medici, evit reiñ bod da verc'hed bastard Alessandro.
Chom a reas er gouent avat, dont a reas da vout abadez, hag eno e varvas e 1565 d'an oad a 27 vloaz.
Baked beans
Baked beans zo ur meuz angl-ha-saoz a ya d'e ober fav gwenn, poazhet en ur chaous tomatez gant aromou.
Accipiter erythronemius
Anvet e voe Nisus vel Accipiter erythronemius da gentañ-penn (e 1850) gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
Alcantara
En Andalouzia:
Blanche Bourbon (1339-1361)
Blanche de Bourbon (1339–1361) pe Blanca de Borbón (e spagnoleg) a oa ur briñsez c'hall deuet da vout Rouanez Kastilha.
Le Tempestaire
Le Tempestaire a zo ur film berr gallek, sevenet e gwenn ha du gant Jean Epstein e 1947. Eil diwezhañ oberenn ar filmaozour gall e voe, a-raok Les Feux de la mer.
Heliomaster longirostris
Anvet e voe Trochilus longirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1801) gant an daou skiantour gall Jean Baptiste Audebert (1759-1800) ha Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
Mongoled
Kenelioù liammet gant ar Vongoled eo ar c'henelioù Khalkha, Daur, Buryat, Evenk, Dorbot, Kalmyk, Oirat, Chakhar, Tumed, Ordos, Bayad, Dariganga, Urianhai, Uzemchin ha Zakhchin.
E-pad an 13 kantvet e servijas da anv-stroll ur strollad bras a veuriadoù gant Genghis Khan e penn.
Alcanadre
Alcanadre zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Montluçon
Montluçon (e galleg hag en okitaneg) zo ur gumun eus Bro-C'hall en Allier ha pennlec'h arondisamant Montluçon. 0 a dud a oa enni e, 78,015 en tolead-kêr e 2010.
Anguciana
Anguciana zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Diego Forlán
Kib vell-droad ar bed
Kreizer pe argader e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e tri dalc'h :
Arnedillo
Arnedillo zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Kaketou Filipinez
Kaketou Filipinez (Cacatua haematuropygia) a zo un evn brosezat e Filipinez, en arvar bras da vont da get.
Arenzana de Arriba
Arenzana de Arriba zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Kib vell-droad ar bed 1978
Kib vell-droad ar bed 1978 a zo ur gevezadeg-sport hag a oa bet dalc'het, evit an unnekvet gwech, en Arc'hantina eus ar 1añ d'ar 25 a viz Mezheven 1978.
Ochthoeca
Ochthoeca a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Arrúbal
Arrúbal zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Thierry la Fronde
An istor
E 1360 emañ roue Frañs, Jean II, e dalc'h ar Saozon. Priñs Kembre, Edouarzh a Woodstock, mab henañ ar roue Edouarzh III a Vro-Saoz, en deus aloubet ul lodenn vat eus rouantelezh Frañs.
Gary Lineker
Kib vell-droad ar bed
Araoger kreiz e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e daou zalc'h :
Epidii
Ur bobl keltiek staliet e Kintyre, Enez Vreizh An Epidii (gresianeg : Επίδιοι) a oa ur bobl keltiek staliet e hanternoz Enez Vreizh. Meneget e voent gant un douaroniour eus an Henamzer Klaudios Ptolemaios, war-dro ar bloavezh 150.
Biatas nigropectus
Anvet e voe Anabates nigro-pectus (kentanv) da gentañ-penn (e 1850) gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861). Ar spesad nemetañ er genad Biatas an hini eo.
Lassy (Calvados)
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant div gumun all d'ober ur gumun nevez: Terres-de-Druance.
Stêr Colorado (Arc'hantina)
Ar stêr Colorado (Río Colorado e spagnoleg) zo ur stêr eus Arc'hantina. Gant ar stêr-se e vez merket bevennoù melestradurel etre proviñsoù Neuquén ha Mendoza hag etre Río Negro ha La Pampa.
João VI
E vuhez
Ganet e oa e Lisboa, kêr-benn Portugal, d'an 13 a viz Mae 1767, hag eno e varvas d'an 10 a viz Meurzh 1826. Mab e oa da Maria Iañ, rouanez Portugal, ha da b-Pedro III Portugal, roue kenseurt.
En 1788 e varvas José, ha setu João lakaet da bennhêr kurunenn Portugal, hag anvet da briñs Brazil ha da 17vet dug Braganza. E vamm rouanez, glac'haret da-heul ar bazhadoù-se a grogas da goll he spered, ma voe anvet João da rejantPortugal, de facto en 1792, ha de jure en 1798. Evit e bried Carlota, a oa priñsez Brazil abaoe 1788, a deuas da vezañ rejantez kenseurtez Portugal.
E Brazil
Gant e guzulerien e voe aozet modernaat ar vro hag he digeriñ d'ar c'henwerzh etrevroadel, gant ensavadurioù stabil.
Goude Napoleon
E 1811 e voe dieubet Portugal diouzh an arme c'hall. Met João VI ne fellas ket dezhañ distreiñ da Europa. D'ar 16 a viz Kerzu 1815, ec'h embannas savidigezh « Rouantelezh unanet Portugal, Brazil hag an Algarvoù ». Gant kement-se e oa kreñvaet lec'h Brazil e-kreiz ar bed portugalat. E 1816, goude marv e vamm Maria Iañ, e Portugal, e teuas ar rejant da vout roue. Ha bec'h warnañ: e Portugal e felle d'an dud e teuje en-dro, hag e Brazil ne felle ket dezho e lezel da vont kuit ha dont da vezañ un drevadenn adarre. A-benn ar fin e tistroas João VI gant e lez da Lisboa d'an 3 a viz Gouhere 1821, goude envel ar priñs Pedro da rejant Brazil.
Jack Kirby
Pevare Bed DC Comics
Daoust ma labouras kalz Kirby war an heuliadoù-se ne voe ket plijet pennoù DC peogwir ne voent ket gwerzhet mat, ha nullet e voent ganto. Kenderc'hel a reas memestra da labourat evit DC hag e krouas Kamandi, The Demon ha Omac.
Toussaint-Guillaume Picquet de La Motte
E miz Genver 1782 e voe anvet da letanant-jeneral morluioù Rouantelezh Bro-C'hall.