cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Melindwr
Melindwr zo ur gumuniezh eus Kembre, e kontelezh Ceredigion. Emañ er reter da Aberystwyth, hag enni emañ kêriadennoù Goginan, Pisgah, Cwmbrwyno, Pant-y-crug, Maes-bangor, Dollwen, Dol-y-pandy, Blaengeuffordd ha Pen-llwyn.
Le Tourneur
Le Tourneur a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Feiz, Esperañs ha Karitez
O anvioù
Klotañ a ra anvioù ar merc'hed gant an teir vertuz kristen: feiz, esperañs, karitez.
Ciampino
Ciampino zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Ben Side
Ur Ben Side (Bean sí en iwerzhoneg a-vremañ, hag a dalv "gwreg ar c'hrugelloù-bez") a zo ur spered benel e gwengelouriezh Iwerzhon ereet ouzh un tiegezh evel kannadez etre ar re vev hag ar re varv, o kehentiñ en ur c'harmiñ pe hirvoudiñ. Tro-dro ar beredvaoù hag an tumulioù (síde, pe ur síd en unander) e c'haller he c'havout.
Vera
Vera zo
Michelangelo (disheñvelout)
Michelangelo zo un anv-badez italianek, savet diwar an anv-badez all Michele, anv italianek an arc'hael Mikael, hag an anv-badez all Angelo ( ael e brezhoneg).
Bynea
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Bynea.
Menez-Dregan
Diskoachet e voe al lec'hienn, ur vougev kouezhet en he foull anezhi, e 1985 ha kaset e vez furchadegoù enni abaoe 1991. Dibar eo abalamour d'ar frammoù kelc'hiek e mein ha d'ar roudoù devidigezh enne a ziskouez e veze savet oaledoù eno. Dre-se eo Menez-Dregan unan eus lec'hiennoù koshañ anavezet er bed hag a ziskouez roudoù tan dalc'het gant an den (Homo erectus sur a-walc'h). Unan a fedoù heverkañ ar sevenadur Acheulean eo.
Barbados
Barbados zo un enezenn hag ur stad etre ar Mor Karib hag ar Meurvor Atlantel. Bridgetown e parrez St. Michael eo ar gêr-benn.
Trouville-sur-Mer
Monumantoù ha traoù heverk
Daou anezhe a varvas e miz Here 1917 e-pad ar Brezel-bed kentañ. An daou all varvas e-pad an Eil brezel-bed, unan e miz Mae 1940 hag an hini all e miz Eost 1944 e-doug Emgann Normandi.
Guidonia Montecelio
Guidonia Montecelio zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Putignano
Putignano  zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Lazhadegoù Gwengolo
C'hoarvezout a reas al lazhadegoù-se d'ur mare pa ma oa pennfollet ar reveulzierien c'hall. Aloubet e oa bet Bro-C'hall gant armeoù Aostria ha Prusia, ouzhpenn-se e oa brudoù o redek war un irienn roueelour (« le complot des prisons »). Eus un tu all e oa aon ivez gant ar reveulzierien e vefe un enep obererezh gant ar roueelourien a-enep dezho hag a vefe bet kroget en hañv 1792. Ar vuntrerien pe « septembriseurs » a oa aet e toullioù-bac'h Pariz hag a oa kroget gant lazhadegañ ar brizonidi. E-tro 1 300 a dud a voe lazhadeget garv e Pariz hag ur 150 bennak er peurrest eus ar vro. Gant al lazhadegoù-se e teu war-wel un aergelc'h spouron er vro. En dilennadegoù kannaded evit ar c'honvañsion ne voe nemet 10 % eus an dud enskrivet a vote. Ar Venezidi a ya kalz war-raok da geñver ar votoù. Ar gumun emsavet a bouezh war an dilennidi ha n'int ket tost eus outi.
Evit ar Menez e vez goulennet da gentañ e vefe kuzhet an darvoudoù, soñjal a ra dezho ez eo gant devezh an 10 a viz Eost, an darvoudoù reveulzier o deus bet roet an tu d'ar Republik da genel. Goude ma vefe bet riñset ar re Girondins e-pad devezhioù kabaduilh an 31 a viz Mae hag an 2 a viz even 1793, ar Menez a rebech dezho da vezañ chomet dioberiant e-pad al lazhadegoù. E-pad Prosez ar re Girondins, e miz Here 1793, ar re-se a vez rebechet dezho bezañ bet a-dreñv al lazhadegoù.
Alcobaça
Alcobaça zo un anv-lec'h portugalek.
Lazhadegoù Gwengolo
Ret eo gortoz hanter an ha levrioù Louis Mortimer-Ternaux ha Granier de Cassagnac, embannet gant nebeut blovezhioù etrezo evit gwelet oberennoù o komz eus al lazhadegoù-se. Ar re gentañ eo a embann sifroù diazezet war dielloù resis, dreist-holl rolloù an toullioù-bac'h eus Pariz. Kollet eo bet abaoe ar rolloù-se pa voent devet gant tan-gwall Kumun Pariz 1871.
Pelayo Asturiez
Orin
En dornskrid Crónica Albeldense, bet skrivet e 881 dindan ren Alfonso III Asturiez e oa Pelayo un uheliad [got Kement-se avat zo bet distroadet gant studioù nevesoc'h, ma tastumer e oa Pelayo ur penn astur ha ma arguzer e voe skrivet Crónica Albeldense 150 vloaz goude marv ar roue.
Eured ha bugale
Hervez an hengoun e oa dimezet Pelayo d'ur briñsez anvet Gaudiosa (695 ? - 737 ?), met n'eus testeni istorel solius da gement-se. Daou vugel a voe ganet :
Mariana (Millais)
She only said, 'My life is dreary, He cometh not,' she said; She said, 'I am aweary, aweary,' I would that I were dead!'
João Saldanha
Ezel e oa eus Partido Comunista Brasileiro.
Prezidant Brazil e oa Emílio Garrastazu Médici abaoe an 30 a viz Here 1969 ha n'en devoa graet tra ebet da zousaat an diktatouriezh a rene war ar vro abaoe taol-Stad an 31 a viz Meurzh 1964, na tost. Ne felle ket da Saldanha tamm ebet bezañ rediet da zibab c'hoarierien (Dadá Maravilha da skouer) hag a blije gwelloc'h d'ar renad milour bet kemeret ar galloud gantañ. Setu ma roas e zilez hag erlec'hiet e voe gant Mário Zagallo a gasas skipailh Brazil betek an trec'h e Mec'hiko un nebeud mizvezhioù diwezhatoc'h.
Aztec : Malédiction au cœur de la cité d'or
Senario
Goude-se e ya betek karter kenwerzhel Tlatelolco, ma klev keloù eus marv ar barzh Tlatli. Sklav ar barzh a lavar en doa Tlatli goulennet digantañ mont da garter an artizaned da glask turkvaen. Gant Tlatli ivez e oa ar gelc'hienn a oa bet roet gant an denjentil. E karter an artizaned e kej Naerig ouzh ur brezeler yaouank anvet Chimali hag a lavar dezhañ ec'h eo "Turkvaen" anv ur serc'h yaouank hag a zo o chom nepell. Honnezh a lavar e oa Tlatli war-nes kuitaat ar vro a-gevret gant un artizan anvet Chacoatl. Tamm-ha-tamm e teu anat emañ an daou vuntr ereet ouzh an droug a vez o vreviñ ar vro : e kerz Tlatli e oa ur parch hag a venege an droug-se.
Gant harp Chacoatl e teu Naerig a-benn d'en em silañ e palez an impalaer Moctezuma, ma kej ouzh kuzulierez an impalaer, ar Wreg-Naer, a vac'h anezhañ war an tach. Un tun eo ar vac'hadenn-se e gwirionez, evit ma ne ouife ket enebourien an impalaer diwar-benn ar gejadenn. Un emglev zo tizhet en diwezh : mar ne gav ket Naerig orin ar c'hleñved-red e vo aberzhet e dud.
Poggiorsini
Poggiorsini  zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Alcobaça (Portugal)
Alcobaça zo ur gêr hag ur gumun eus Portugal, en isrannvro Oeste e distrig Leiria.
M249 light machine gun
An M249 a implij gazoù evit bannañ ar bolodoù. Aes eo cheñch ar c'hanol pa vez ezhomm gant an tenner. Un trebez gant daou troad a zo stag ouzh beg ar vindrailherez, tu zo lakaat an trebez tri troad M192 LGM ma vez c'hoant.
Drouais
Drouais eo anv ar vroig istorel e Bro-C'hall tro-dro da gêr Dreux, etre Normandi hag Enez Frañs. Hiziv emañ war an harzoù etre Eure-et-Loir hag Yvelines.
Aerodramus brevirostris
Aerodramus brevirostris a zo ur spesad evned bihan eus ar c'herentiad Apodidae.
San Juan
San Juan zo un anv spagnolek
Dichrozona cincta
Anvet e voe Cyphorhinus (Microcerculus) cinctus (kentanv) da gentañ-penn (e 1868) gant an evnoniour aostrian August von Pelzeln (1825-1891). Ar spesad nemetañ er genad Dichrozona an hini eo.
Loch Raineach
Loch Raineach (Loch Rannoch e saozneg) zo ul loc'h e Perth ha Kinross, Bro-Skos.
Triton (doue)
Skeudennet eo evel ur morzen gant ul lost pesk, pe zaou.
Abati Tyndyrn
Dibenn ar Grennamzer
Nebeut-ha-nebeut e troas an abati, evel meur a hini sistersian all, eus melestradurezh an atantoù da hini an aotrounez. Mui-ouzh-mui a zouaroù-gounit a voe lakaet e feurm, un doare da gaout leveoù digemm hag ingal. Broudet e voe ar c'hemm gant digresk an niver a vreudeur lik hag ar c'hresk war goproù al labourerien diavaez. A-greiz an argerzh-se ec'h erruas ar vosenn e Kembre, er bloavezh 1349, ar pezh a vihanaas muioc'h c'hoazh an niver a labourerien. Ur skouer eus an emdroadur-se eo atant Merthyrgeryn : gant breudeur lik e oa meret e 1291, ha feurmet e oa ar pep brasañ anezhañ e 1388. A-hed ar c'hantved neuze e kendalc'has likadur armerzh an abati : en XIIvet ha XIIIvet kantvedoù e oa chomet ar galloud gant ar manac'h merer, a rae war-dro an holl vadoù hag a droe da abad peurliesañ, met er c'hantved war-lerc'h e rankas kilañ a-zirak ar maer, a oa lik. E 1402 e voe un hoberell eus ar c'horn-bro, John ap Wilcock, o verañ an abati ha 50 vloaz diwezhatoc'h e oa ar galloud gant ur par eus ar rouantelezh.
Daoust d'ar vosenn e chomas abati Tyndyrn unan vras a-walc'h, pa chome enni 14 manac'h hag an abad John Wysbech e 1395.
Hêrezh
Hiziv ne chom nemet dismantroù eus an abati, hogen dismantroù meurdezus hag a weler a-bell war ribl ar stêr Wy. Ganto e voe awenet meur a varzh en, en o zouez William Wordsworth (1770-1850) a savas ur varzhoneg diwar-benn abati Tyndyrn (Lines Composed A Few Miles above Tintern Abbey) pe c'hoazh Alfred, Lord Tennyson (1809-1892) ha meur a livour ivez, evel Joseph Mallord William Turner (1775-1851).
Neodrepanis hypoxantha
Boued
Bevañ a ra diwar nektar dreist-holl.
Annez
Emañ brosezat al labous e koadeier gleb reter-kreiz Madagaskar.
Troedrhiwffenyd
Troedrhiwffenyd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandysul, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 101,7 km eus Kerdiz.
Fiano Romano
Fiano Romano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Loch Ceiteirein
Loch Ceiteirein (Loch Katrine e saozneg) zo ul loc'h tost da Sruighlea, Bro-Skos.
San Giorgio di Piano
San Giorgio di Piano a zo ur gumun eus proviñs Bologna e rannvro Emilia-Romagna en Italia.
San Benedetto Val di Sambro
San Benedetto Val di Sambro a zo ur gumun eus proviñs Bologna e rannvro Emilia-Romagna en Italia.
Lândia
G
39.	Glaucilândia (MG) 40.	Gouvelândia (GO) 41.	Guzolândia (SP)
H
42.	Hidrolândia (CE) 43.	Hidrolândia (GO) 44.	Hortolândia (SP)
Cymbirhynchus
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad er genad-mañ : Cymbirhynchus macrorhynchos.
Ach
An ach (Apium graveolens anv skiantel ar spesad) a zo plant geotennek daouvloaziek eus ar c'herentiad Apiaceae. Gounezet e vezont evit o delioù, o greun hag o gwriziennoù. Kreskiñ a ra ar plant-gouez el lec'hioù gleb.
Aled
Amzer ar Romaned
thumb|Aber ar [[Renk, a-drek an tour Solidor, Dinarzh en tu all, war al lez kleiz. War lez dehou an aber e oa kêr Aled.]]
Ty'n-y-graig
Ty'n-y-graig (Tynygraig) zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Ystrad Meurig, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 105,2 km eus Kerdiz.
Hendre
Gerdarzh
Eus hen, kozh, ha tre (pe tref), kêr.
Gavin Williams
Gavin Williams a zo ur rugbier samoan ganet e Zeland-Nevez e Auckland d'ar 25 a viz Du 1979. C'hoarier kreiz eo war an dachenn pe a-wechoù askeller pe adreger. Er c'hampionad zelandneveziat en deus c'hoariet da gentañ gant skipailhoù Southland ha Auckland. E 2005 en deus erruet e Europa evit c'hoari gant skipailh proviñs Connacht e Iwerzhon. Kib ar Bed 2007 en deus graet Gavin Williams dindan roched an inizi Samoa daoust ma c'hoarie e dad evit an All Blacks. Goude-se eo bet e Dacs daou vloaz betek an diskenn e Pro D2. E-pad an diskar-amzer 2009 en deus sinet evit Clermont evel joker.
Cellamare
Cellamare  zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Sant'Agata Bolognese
Sant'Agata Bolognese  a zo ur gumun eus proviñs Bologna e rannvro Emilia-Romagna en Italia.
Akt Gouarnamant Kembre 1998
Akt Gouarnamant Kembre 1998 (pennad 38) zo un Akt digant Parlament ar Rouantelezh-Unanet.
Aerodramus fuciphagus
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned hag a bak diwar nij.
Kumuniezh kumunioù Treger-Uhel
Istor
D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa kendeuzet e Lannuon-Treger Kumuniezh.
Shōgakukan
An embanner amerikan Viz Media a zo perc'hennet gant Shōgakukan ha Shūeisha, ha gant Viz Media e vez embannet mangaoù an daou di-embann-se er Stadoù Unanet. Abaoe 1955 e vez roet bep bloaz Priz Shōgakukan da briziañ manga gwellañ ar bloaz.
Alessandro Gonzaga (1427-1466)
E vuhez
Breur e oa da Ludovico III Gonzaga, markiz Mantova war-lerc'h o zad.
Lanuvio
Lanuvio zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Alfonso II d'Este
Dimezioù
Bugel ebet n'en doa bet, se zo kaoz ec'h anvas e genderv Cesare d'Este da hêr.
Le Chat (film)
Da-geñver an oberenn-mañ (ar seizhvet evit ar sinema, diwar c'hwec'h warn-ugent en holl) e teuas a-benn Granier-Deferre da vodañ an div steredenn eus ar sinema gall — Jean Gabin (1904-1976) ha Simone Signoret (1921-1985) — er memes film : tapet e voe Arzh arc'hant ar gwellañ aktor gant Gabin ha hini ar gwellañ aktourez gant Signoret e Festival etrebroadel ar film Berlin (Internationale Filmfestspiele Berlin) (26 a viz Mezheven-6 a viz Gouere 1971).
Conversano
Conversano zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Francesco II Gonzaga
Servij a reas en arme dug Milano ha Republik Venezia.
Gioia del Colle
Gioia del Colle  zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Ynys Tachwedd
Ynys Tachwedd (Enez Miz Du, e kembraeg) zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Y Borth, e Kembre, e kontelezh Ceredigion.
Llangaeo
Llangaeo (Llancayo e saozneg) zo ur gêriadenn vihan e gevred Kembre, e Sir Fynwy. Emañ e kumuniezh Gwehelog Fawr, en hanternoz da v-Brynbuga.
Morilhon Baer
Ar morilhon Baer a zo un evn palvezek, Aythya baeri an anv skiantel anezhañ.
En arvar bras emañ an evn, abalamour d'ar chase war a seblant.
Pancho Amat
E vuhez
Abaoe ur pennad e son gant ul laz anvet Cabildo Del Son.
Nancwnlle
E 2011 e oa poblet gant 804 a dud, ha 352 anezho a oa kembraegerien (45,1%).
Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels
Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels zo anv div briñsez:
Tepot Iañ Navarra
E vuhez
Brezeliñ a rankas ouzh ur c'henderv a felle dezhañ bout kont en e lec'h,
Al-Khalil
Ur gêr nevet eo d'an teir relijion undoueek : ar yuzeviezh, ar gristeniezh hag an islam, hag ul lec'h pirc'hirinañ eo, rak tost ac'hano emañ Bez ar Batriarked, ur c'hev ma vefe bet beziet Abraham, Sara, Izaag ha Rivka.
Philepitta schlegeli
Annez
Emañ brosezat al labous e kerniaouegi kornôg Madagaskar.
Maria Deraismes
Delwenn Maria Deraismes
Un delwenn zo bet savet er XVIvet arondisamant e Pariz evit enoriñ Maria Deraismes. E 1898 e voe staliet oberenn arem an arzour Louis-Ernest Barrias. Distrujet e voe e 1942 gant an Alamanted evit adimplij ar materioù. Adsavet e voe unan all e 1983 hag a zo c'hoazh eno.
CNews
CNews (berradur Canal News), anvet I-Télévision ha goude-se I-Télé en e a-raok (skrivet raloc'h iTélé pe I>Télé), zo ur chadenn skinwel c'hall keleier dizehan. Perc'hennet eo gant ar strollad Canal+, ur skourr eus ar strollad Vivendi, perc'hennet dre an ti-eskemm gant Bolloré, renet gant Vincent Bolloré.
Triton (Douar-Nevez ha Labrador)
Triton zo ur gêriadenn en Douar-Nevez, e proviñs Douar-Nevez ha Labrador e Kanada.
Goffredo
Goffredo zo un anv-badez italianek, roet d'ar baotred.
Burgh by Sands
Istor
Moger Hadrian a dremene dre eno gwechall, hag ur c'hreñvlec'h roman a oa, anvet Aballava. Tostaet eo bet an anv-se d'an anv Avalon, a gaver e mojenn Arzhur.
Gigi ar Merdy
E Skol an Arzoù-Kaer Naoned he deus desket tresañ ha livañ. Kemer perzh a ra Gigi ar Merdy er gevredigezh anvet Spered Kelt a-gevret gant arzourien all (livourien, kizellerien, skrivagnerien, h.a.). Skrivet he deus ul levr ivez, Croisez l'Ankou, restez Zen, embannet gant embannadurioù Opéra.
Cliara
Emañ Cliara war-hed 5,6 km diouzh an douar-bras. Mont a c’haller di gant bigi a loc’h diouzh ur c’hal e-kichen Cluain Cearbán (Louisburgh).
Simone Signoret
Simone Signoret, bet ganet Henriette Charlotte Simone Kaminker e Wiesbaden (Hessen, Alamagn a-vremañ) d'ar 25 a viz Meurzh 1921 hag aet da Anaon en Autheuil-Authouillet (Eure, Bro-C'hall) d'an 30 a viz Gwengolo 1985, a oa un gomedianez c'hall koulz er c'hoariva, er sinema hag er skinwel.
Monte San Savino
Monte San Savino zo ur gumun italian e proviñs Arezzo.
Estelada
An Estelada (eus estel, steredenn e katalaneg) eo banniel dizalc'hourien Katalonia hag ar Broioù Katalan. Savet eo gant Banniel Katalonia (anvet Senyera) mui un tric'horn ouzh gwint, gant ur steredenn pempbarrek ennañ. Dre vras eo glas an tric'horn ha gwenn ar steredenn, met gallout a reer gwelet ivez un tric'horn melen gant ur steredenn ruz (doare implijet gant tud muioc'h a-gleiz). Diazezet eo an dresadenn war Bonreizh Republik Katalonia (1928) a lavare e oa banniel ar vro melen gant peder bandenn ruz mui un tric'horn glas gant ur steredenn wenn. Diazezet e oa an dresadenn-se war banniel hengounel Katalonia, mui banniel Kuba.
Meulbrezegennoù latin
Panegyrici Latini pe Meulbrezegennoù latin a reer eus un dastumad daouzek prezegenn a veul oberoù un toullad impalaerien roman, savet gant skrivagnerien disheñvel, etre ar Iañ kantved hag ar IVe kantved.
Karma (boudaegezh)
Karma (sañskriteg, pe karman, Pāli: Kamma) a dalvez "ober". Kement tra a vefe graet, lâret, pe soñjet gant unan bennak zo ur c'harma. Er voudaegezh, ar ger karma a vez implijet evit an oberoù sevenet a-ratozh (sañskriteg cetanā, Pali: cetana). An Oberoù mat, ampart (pāli: "kusala") hag ar re fall, dizampart (Pāli: "akusala") a zegas un disoc'h (sañskriteg, Pali vipāka pe ur frouezhenn (sañskriteg, Pali: phala), pe er vuhez-mañ, pe en ur vuhez goude un adc'hanedigezh da zont . Implijet e vez alies an daou c'her asambles (vipākaphala). Klask chom hep seveniñ oberoù n'int ket vertuzius ha seveniñ oberoù vertuzius zo anvet śīla (eus ar sañskriteg : "emzalc'h diouzh ar vuhezegezh"). ar c'harma eo an nerzh a laka da dreiñ rod kelc'hiad an adc'hanedigezhioù hep kontrol ebet (Sañskriteg, Pali  saṃsāra) evit pep boud. En testennoù kentañ avat n'eo ket ar wikefre abegel nemetañ a levezon buhezioù ar boudoù santidik. Relijionoù indian all o deus ur sell disheñvel diwar-benn ar c'harma.
Finnmark
E Finnmark emañ an darn vrasañ eus Samied Norvegia o vevañ.
Seaborgiom
Un elfenn kevanaozet gant mab-den eo ar seaborgiom, n'eus ket anezhañ en natur.
Izotopoù
Meur ag izotop da Sg zo bet kevanaozet a-c'houde 1974, dre zagweredoù disheñvel, a gavor en daolenn amañ a-is.
Gulden
Ar gulden e oa moneiz an Izelvroioù, adalek 1279 betek an 28 a viz Genver 2002, a-raok ma voe lakaet an euro en e lec'h. thumb|right|200px|Ur bilhed 2,50 gulden, eus 1927 Aroueziet e oa gant ƒ pe fl., diwar an anv florin, pe gulden florijn (gouden florijn), da lavarout eo florin aour, deuet eus ar fiorino d'oro en italianeg dre ma oa bet krouet gant tud Firenze en Italia.
Commios
Istor
Bevet en deus Commios e mare ar c'hentañ darempredoù entre Roma hag Enez Vreizh, en em gannet eo evit Caesar da gentañ hag enep dezhañ goude. Hogen kement-se n'ouzer nemet dre un testeni, hini Frontinus, a voe e penn lejionoù roman Breizh etre 69 ha 98.
Psarisomus dalhousiae
Anvet e voe [Eurylaimus] Dalhousiae (kentanv) da gentañ-penn (e 1835) gant an naturour skos Robert Jameson (1774-1854). Dibabet e oa bet an anv skiantel anezhañ evit enoriñ Christina Broun (1786-1839), aet da na kontez Dalhousie goude bezañ dimezet da George Ramsay (1770-1838).
Gluten
Ar gluten zo un hollad proteinoù a zo e kalz greun ed (gwinizh, segal, heiz...).
Severinus
Gerdarzh
Diwar Severus.
Gcompris
Petra eo GCompris ?
Ur meziant kelennadel o kinnig obererezhioù liesseurt d’ar vugale etre 2 ha 10 vloaz eo GCompris.
Kastiz ar marv
Lies abegoù zo evit kastiz ar marv er Stadoù o deus e viret en o gwir : muntr, spierezh (da geñver ar Stad), trubarderezh (da geñver ar Stad), heñvelreviadezh, avoultriezh, renavierezh, nevid tud, goubrenadur politikel. A-wezhioù e vez kastiz ar marv implijet da venveg politikel a-benn reiñ ur skouer d'ar boblañs : e 2007, e Korea an Norzh, e voe lazhet un den dirak 15 000 a dud abalamour m'en devoa pellgomzet d'an estrenvro.
Henc'hres
Disheñvel e oa sell Platon, pa wele kastiz ar marv evel un doare da c'hlanaat mab-den, rak ur saotradur eo pep torfed hervezañ. El Lezennoù ez embannas e vije rekis distrujañ an traezoù pe al loened a zo bet pennabeg marv un den. Dinatur eo ar muntr hervezañ, klañvidi ar vuntrerien, a zo ret pareañ dre an deskadurezh pe lazhañ mard eo dic'hallus o reizhañ.
Muntroù
A-douez an trovezhioù-se emañ ar muntroù bet sevenet kevret gant un torfed all : meur a vuntr war an dro, muntr ha gwallgas war bugale, muntr ha jahinerezh, muntr ha gwallerezh, muntr ha laeroñsi, muntr ha skrapadenn, muntr sevenet en eskemm ouzh arc'hant (dle eo d'ar goprer koulz ha d'ar muntrer bezañ barnet neuze), lazhañ ur poliser p'emañ o seveniñ e garg.
Stad a-vremañ
A-c'houde an Eil brezel-bed ez eus er bed ul luskad war-du torradur kastiz ar marv. C'hwezek Stad o devoa e dorret e 1977, pa oa 97 anezho e 2011 (gwelit ar gartenn).
thumb|450px|Stad kastiz ar marv er bed er bloavezh [[2011 : {{Legend|#3f9bbb|Torr evit kement torfed — 97 Stad}} {{Legend|#d4df5a|Torr da geñver an torfedoù e-maez darvoudoù dibar (da skouer : brezel) — 8 Stad}} {{Legend|#e8aa30|Lakaet da gastiz lezennel, hogen hep bezañ bet lakaet e pleustr abaoe 10 vloaz da nebeutañ — 35 Stad}} {{Legend|#cc7662|Lakaet da gastiz lezennel, ha bet lakaet e pleustr nevez zo c'hoazh — 58 Stad}} • Stadoù-Unanet Amerika : disheñvel eo al lezenn a Stad da Stad, hogen lezennel eo kastiz ar marv el live kevredadel.
Vélodrome d'Hiver
E 1959 e voe kaset ar velodrom d'an traoñ.
August Ames
D'ar 5 a viz Kerzu 2017, Ames a oa bet adkavet krouget en he zi e Camarillo (Kalifornia) d'an oad a 23 bloaz. War e seblant ez eo he emlazhet goude bezañ gouzañvet an harellerezh war ar rouedadoù sokial dreist-holl Twitter. Nac'het he devoa kaout darempredoù reizhel gant un aktour heñvelreizh dre ma oa aon ganti e vefe klañv. Soubet he oa bet gant tagadennoù lies a-benn neuze.
Bến Tre
Ben Tre zo ur gumun eus Viêt Nam, e kumuniezh emren proviñs Ben Tre. Gorread: 67 km2, poblañs : 143639 annezad e 2006. Kêr Ho-Chi-Minh a zo 85 km e norzh Ca Mau. My Tho a zo 18 km e norzh Ben Tre. Aerborzh Tan Son Nhat a zo 90 km e norzh Ben Tre.
Ida Lupino
Ida Lupino, bet ganet d'ar 4 a viz C'hwevrer 1918 e Londrez (Bro-Saoz) ha marvet d'an 3 a viz Eost 1995 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika), a oa un aktourez hag ur filmaozerez stadunanat.
Leanez
Leanezed zo er relijion gatolik hag er voudaegezh dreist-holl.
New York City I
New York City I zo un daolenn aozet gant al livour izelvroat Piet Mondrian. Graet eo en eoul ha tammoù paper peget ouzh al lien. E Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen Düsseldorf e c’heller gwelout anezhi.
Cent
Penny
E SUA ha Kanada, e vez lavaret penny alies eus ar pezh 1¢, diwar anv ofisiel ar pezh a vez implijet e Breizh-Veur, hag a zo bremañ kantvet rann al lur sterling.
Rignano Flaminio
Rignano Flaminio zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Ruairí Ó Brádaigh
right|thumb|Ruairí Ó Brádaigh
Piet Mondrian
thumb|Piet Mondrian
Kastell Bienassis
Istor
Savet e voe kastell Bienassis er, gant an aotrou Yann Kelenneg hag e vag Jafrez, war douaroù ma oa ur c’hastell koad diagent. E-pad Brezel ar C'hevre e voe distrujet ar c’hastell un tammig, e 1590, met adsavet e voe adalek 1620 gant e berc’henn nevez, Gilles Visdelou.
Géraud Reveilhac
Red e vicher
Adalek an 20 a viz Gwengolo 1886 betek an 8 a viz Mezheven 1889 e voe Reveilhac lod eus an nerzhioù a oa bet kaset da Annam ha da Donkin d'ober war-dro an div vro-se bet lakaet dindan warezveli gant ar stad c'hall. Etretant e oa bet anvet da bennvatailhon d'an 29 a viz Meurzh 1889. Ingal e kendalc'has red e vicher, hag eñ aet da letanant-koronal d'ar 17 a viz Eost 1797, da goronal d'an 30 a viz Kerzu 1902 ha da jeneral brigadenn d'an 21 a viz Gwengolo 1909.
Ne voe ket digarget Géraud Reveilhac koulskoude ha mont a reas betek dibenn ar brezel e penn un adunanenn. Daoust d'ar from bras a seizas ar vro en he fezh pa voe diskuliet afer Pevar C'horporal Souain e 1921 e kasas ul leve sioul e-kichen Naoned ma oa genidik e wreg. Tri bloaz goude ma voe gwennet enor Girard, Lechat, Lefoulon ha Maupas e varvas Reveilhac en e wele.
Ar sonadeg (Vermeer)
Al livadur
Un den a weler o seniñ virjinal ha kein un den all o seniñ lud dirak ur vaouez en he sav en e gichen. En dalenn gentañ e weler un doubier lakaet war un daol, ur violoñs hag ur gourrebed lakaet war al leur. 200px|thumb|Lizher kaset gant skipailh [[Isabella Stewart Gardner Museum da gemenn eo bet laeret an daolenn]]
Jacques Gamblin
Jacques Jean Marie Gamblin, bet ganet d'ar 16 a viz Du 1957 e Granville (Manche, Bro-C'hall), a zo un aktour gall.
Ausonius
Buhez
Ganet e oa e Burdigala (Bourdel hiriv), war-dro ar bloaz 309. Mab d'ur senedour e oa. Kelenner war ar retorik e voe e Burdigala. Kelenner-ti an impalaer Flavius Gratianus e voe, pa oa yaouank hennezh.
quaestor* (= den al lezenn en karg war aferioù an arc'hant )
Skubellenn
Ur skubellenn pe balaenn zo ur benveg da naetaat leur un ti pe ur sal, anezhi ur broust hag un troad hirik, d'an implijer da chom en e sav.
Vieux (Calvados)
Anv
Dont a rafe anv Vieux eus hec'h anv galianek Aregenua,  miret e latin : eus ar gerioù galianek are- ("war"), a gaver ivez en Aremorica,  ha gen-ava ("genoù ur stêr"), p'emañ Vieux a-us kember ar stêrioù Guigne hag Orne.
kantved
Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas 47 den nann-soudard e Vieux abalamour d'ar brezel, an darn vrasañ anezhe a voe lazhet gant ur vombezadeg d'an 13 a viz Even e-pad Aloubadeg Normandi ; dieubet e voe Vieux gant ar 43rd Wessex Infantry Division (Rouantelezh-Unanet) d'ar 4 a viz Eost.
Bananez
Ar frouezh
Emañ ar bananez e-touez ar frouezh a vez gounezet ar muiañ er broioù trovanel. E 1992 e oa bet gounezet 66 milion a donennoù anezho dre ar bed. Ar bananez, pa vezont darev, zo kalz potasiom ha sukr enno. Degas a reont kalz a energiezh ivez (375KJ/100g) ha diazezet mat e vezont gant ar benvegad-treizhañ abalamour ma n'eus ket kalz druzoni enno. Peurvuiañ e vezont debret ent kriz en hor broioù, met poazhet e c'hallont bezañ ivez. Er plantadegoù bananez e vezont kutuilhet pa vezont glas c'hoazh, rak aesoc'h e vezont da gas evel-se, pa n'int ket ken bresk. Kaset e vezont da werzhañ da greizennoù dasparzh hag a-wechoù e vezont lakaet eno da zareviñ buanoc'h war-bouez etilen (pe eten). En natur e vez krouet an danvez-se gant ar plant o-unan.
Ar plant
Daoust ma c'hall ar bananezenned bezañ bras a-wechoù (betek 9 metr), n'int ket gwez hogen plant geotennek, rak n'eus ket gwiennoù koadek enno ha n'o devez kef gwirion ebet. Lostigoù an delioù bras, a-gevret, a stumm un dra heñvel ouzh un doare kef avat. Bras-kenañ eo an delioù pa c'hallont tapout 4 metr hed hag 1 metr led. Berr eo garennoù ar bananezenned ha dindan an douar emaint. Kreskiñ a reont a-ziwar dangorz, a daol garennoù nevez bep an amzer. Ouzh an dangorz-se ez eus gwrizioù hir ha moan.
Athene brama
Athene brama a zo ur spesad evned-preizh noz eus ar c'herentiad Strigidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
Saint-Pierre-Tarentaine
Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
Badia Tedalda
Badia Tedalda zo ur gumun italian, 971 a dud enni, e proviñs Arezzo e Toskana, tostik d'an harzoù gant Marche hag Emilia-Romagna.
Ginevra Cantofoli
Deskiñ he micher a reas digant Elisabetta Sirani en Bologna. Livañ a reas e meur a iliz. En o zouez ur Goan Diwezhañ en iliz San Procolo, ur Sant Tomaz Villanova evit penniliz San Giacomo Maggiore, ur Santez Apollonia evit iliz La Morte, ur Werc'hez evit iliz San Lorenzo.
Noël du Fail
E oberenn, dudius ha sirius war un dro, zo un testeni talvoudus eus kevredigezh maezioù Breizh er.
İsmet İnönü
E penn an arme e voe ivez eus 1922 da 1924, ha Kentañ Ministr dre deir gwech, eus 1923 da 1924, euis 1925 da 1937 hag eus 1961 da 1965.
Nirvana (relijion)
An nirvāṇa (sañskriteg निर्वाण ; pali निब्बान (nibbāna); prakrit णिव्वाण) zo ur meizad a-bouez e relijionoù India. Er preder sramanek ez eo stad ar boud dieub eus ar boan. Er brederouriezh hindou ez eo an unvaniezh gant ar boud meur dre ar moksha. Ar ger a dalvez "lazhañ", ar pezh a ra dave er voudaegezh da lazhañ tan ar c'hoantegezh, ar gasoni, hag an touell.
Er vouadegezh
Ar meizad er voudaegezh, an hini ar muiañ anavezet hiziv, a ra dave da bal ar Voudaiz, an dihun (bodhi). Emañ en tu all da bep deskrivadur ha ne c'hall bezañ termenet nemet en un doare negativel evel diwezh an diouiegezh, faktor ret-holl ar Pratītyasamutpāda, hag an tri sec'hed : c'hoant ar skiantoù (kāma-taṇhā), c'hoant bezoud pe youl bevañ (bhava-taṇhā) ha c'hoant da baouez a vezañ (vibhava-taṇhā). An nirvāṇa zo un doare disoc'h a c'hall bezañ keñveriet, hervez an testennoù, ouzh mougadur ur flammenn (hiniennelezh pe skiant an-unan). Evel ma ne c'haller deskrivañ un tan na zev ket, n'haller ket deskrivañ un den zo en em zizc'hraet eus an tammoù bezoud (c'hoantegezhioù, youloù, soñjoù faos) a sach un den n'eo ket "dihunet" eus an eil adc'hanedigezh d'eben.
Un termenadur all eo hini ar peoc'h diabarzh klok dibaouez a zeu eus an distagadur diouzh traoù ar bed. War a lavarer er voudaegezh e c'haller tizhout ar « stad-se » (termenet evel ur « nann-stad ») e-doug ar vuhez, pe, da vare ar marv. Arabat e vefe sellet ouzh an nirvāṇa evel ur « baradoz » ma talc'hfed da vezañ goude ar marv. Kontrol eo ar soñj-se da gelennadurezh voudaek an nann-an-unan hag eus goullonder an anadennoù hag eus ar peurvoud. Ne c'haller ket eta na « mont e-barzh » na « chom ennañ ». An nirvāṇa n'eo ket ar marv kennebeut, mes kentoc'h diwezh ar gredenn en un ego emren hag hollbad.
Île Ronde
Île Ronde zo un anv-lec'h gallek.
Pont Penn-ar-C'hoad
Un treust zo en e greiz, ha div arc'h en-dro dezhañ.
En ur stad dirapar emañ bremañ.
Flavius Julius Valens
E vuhez
Eil mab an impalaer Gratianus Funarius e oa.
Mervel a reas er brezel, en emgann Adrianopolis (378) ouzh ar C'hoted.
Toud Madagaskar
Toud Madagaskar (Asio madagascariensis) a zo un evn-preizh brosezat e Madagaskar.
Ranuccio Iañ Farnese
Iriennoù
En 1606 ec'h embannas Ranuccio ne oa nemetañ a c'halle chaseal e korniadoù zo ma veze a noblañsed o chaseal a-raok. Kement-se a zisplijas dezho evel-just, enebiezh a voe, kriz e voe dial an dug, ouzh markizez Colorno, Barbara Sanseverino, bet serc'h d'e dad-kozh Ottavio Farnese dreist-holl.
Gouarnamant Jean-Marc Ayrault (2)
An eil gouarnamant Jean-Marc Ayrault eo ar gouarnamant savet gant ar Parti Socialiste a ren ar Frañs abaoe d'an 18 a viz Mezheven 2012 betek an 31 a viz Meurzh 2014. Da heul ar c'hentañ gouarnamant Jean-Marc Ayrault e teuas. Heuliet gant Gouarnamant Manuel Valls e voe.
Batailhon ar maouezed
1añ Batailhon Maouezed ar Marv
E fin miz Mae, Ministr ar Brezel rusian evit ar Gouarnamant da c'hortoz, Alexander Kerensky, a roe ar gwir da sevel 1añ Batailhon Maouezed ar Marv e Petrograd.
Ar 1añ Batilhon Maouezed ar Marv renet gant Bochkareva, a oa c'hoazh en talbenn pa oa kroget ar Reveulzi. Rediet e voe d'en em zisranañ dre ma oa kreñv an enebiezh etre darn ar baotred soudard hag o unvez. Ar baotre a oa a-enep dezho rak c'hoant o devoa paouez gant ar brezel ha gwelet e oa ar vaouezed evel entanet betek-re.
Flavius Gratianus
Buhez
Ganet e oa d'an 18 a viz Ebrel (pe 23 a viz Mae) 359, e Cibalae, pe e Sirmium (hiriv Sremska Mitrovica en Serbia). Mab e oa d'an impalaer Valentinianus ha da Marina Severa, e wreg kentañ.
Gratien
Gratien zo un anv-badez gallek a orin latin.
Yr Eglwys Wen
Yr Eglwys Wen zo anv kembraek daou lec'h e Bro-Saoz:
Gratian an Henañ
E vuhez
Ganet e oa war-dro 290 e kêr Cibalae, e kreisteiz Pannonia Secunda, hiriv Vinkovci e Kroatia. Pa oa yaouank e voe lesanvet Funarius, paotr ar fun, peogwir e werzhe kerdin. Brud en devoa da vezañ kreñv ha dispont: ur wech e vije bet en em gannet ouzh pemp soudard a glaske laerezh e varc'hadourezh digantañ.
Mont a eure da soudard, ha dont da vezañ protector domesticus en amzer an impalaer Kustentin Veur. Gouzout a reer e oa ur protector domesticus anvet "...atianus" e Salona (Split) en amzer-se, ma c'haller soñjal e oa eñ an hini a oa bet anvet eno.
Carl Grimes
Carl Grimes zo un dudenn ijinet e bed ar c'homics ha stirad skinwel The Walkind Dead. C'hoariet eo gant Chandler Riggs. Krouet gant ar skrivagner Robert Kirkman hag an treser Tony Moore, an dudenn a zo bet tu gwelet evit ar wech kentañ er c'homics The Walking Dead #2 e 2003. En daou stumm, skinwel ha comics, ez eo mab Rick Grimes ha Lori Grimes.
Dharma (boudaegezh)
Dhamma (pali धम्म) pe Dharma (sañskriteg धर्म) er voudaegezh en deus tri ster :
Lukian Tangi
«Kizidik ha fromus pa gont planedenn "Paotrig ar baraer", fentus ha goapaus peurvuiañ ha buhezek bepred, ar C'hernevad Lukian Tangi a skriv en ur yezh poblek ha pinvidik.»
Íte ingen Chinn Fhalad
Íte ingen Chinn Fhalad, pe Ita, Ida pe Ides, lesanvet Brec'hed Mumhan, ha marvet war-dro 570 pe 577, a oa ul leanez ha santez iwerzhonat, maeronez Cluain Credhail (Killeedy). D'ar 15 a viz Genver e vez lidet.
Goulven Salaun
Moustrerezh an emsavadeg
Goulven Salaun, mevel paour en un davarn a oa pignet e tour ar gêr evit senniñ ar c'hloc'h-galv. Ar bobl a Naoned a oa bet o freuzañ burevioù ar roue ha plantañ tan er paperioù-timbr. Ur c'higer, ur stripour, ha div vaouez a oa e-penn an emsavadeg hervez mistri ar gwaskadur. Michelle Roux, lesanvet « l'Eveillonne », hag ur vaouez all anvet. Skampet kuit e oa an holl pennoù e-fin an emsavadeg met klask a oa warno.
Sambuci
Sambuci zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Kaouenn gorr ar Yunga
Kaouenn gorr ar Yunga a zo ur spesad evned-preizh, Glaucidium bolivianum an anv skiantel anezhañ.
No Milk Today
E 1968 e voe enrollet gant Graham Gouldman war e albom The Graham Gouldman Thing, hag adembannet war ur single. E 2006 edo war albom-dastum 10cc Greatest Hits ... And More a voe Gouldman unan eus diazezerien ar strollad.
Cecilia Caesarini
Cecilia Caesarini oa ul leanez dominikan, unan eus keneilezed Diana degli Andalò.
Ganet eo bet war-dro 1203. Aet eo da Anaon e 1290. Bet eo bet lakaet war roll an dud wenvidik gant ar Pab Leon XIII d'ar 24 a viz Kerzu 1891 asambles gant e geneilez Amata.
Castel Focognano
Castel Focognano zo ur gumun italian e proviñs Arezzo e Toskana.
Granida
D'ar 1añ a viz Meurzh 1605 e echuas Pieter Corneliszoon Hooft (1581-1647) e bezh. Awenet e oa bet gant e garantez ouzh Ida Quekels, merc'h ur marc'hadour a garas en e yaouankiz.
Popocatépetl
Menez-tan Popocatépetl (e nahouatleg, popoca, « divogediñ » ; tepetl, « menez» ; ar menez a zivoged) a zo ur Menez-tan oberiant lec'hiet e Mec'hiko e Stad Puebla. An eil menez uhelañ e Mec'hiko eo war-lerc'h ar pikern Orizaba. Er park broadel Iztaccíhuatl-Popocatépetl emañ. Un dislonkadenn bouezus a oa bet e 1947: d'an 21 a viz Kerzu e 1994 e skarzhas ar menez-tan ludu hag aezhennoù hag a voe kaset 25 km ac'hann gant an avel. Lakaet e voe an dud da guitaat ar c'hêrioù tostañ.
Classis Britannica
Enez Vreizh
- Pevensey / Anderitum
Llan-dawg
Llan-dawg zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e su Sir Gaerfyrddin, e-kichen Sanclêr.
Blonville-sur-Mer
Blonville-sur-Mer a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. left|thumb|Ar maezioù hag an aod
Melestradurezh
left|thumb|An ti-kêr
Sax Rohmer
Buhez hag oberenn
E 1959 e varvas Rohmer abalamour d'ar grip H2N2 ("grip Azia"). Goude e varv e voe adimplijet tudenn Fu Manchu gant Cay Van Ash, hag a oa mignon da Rohmer. Ur romant anvet The Terror of Fu Manchu skrivet gant William Patrick Maynard a voe embannet e miz Ebrel 2009.
Er sevenadur pobl
Ton kentañ an albom Heretic Pride gant the Mountain Goats a zo anvet "Sax Rohmer #1" hag er ganaouenn-se ez eus anv eus "spies from imperial China". Tudennoù istorioù Fu Manchu a gaver ivez e Master of Kung-Fu, embannet gant Marvel Comics.
Jordan von Sachsen
Skrivet en deus al Libellus de principiis Ordinis Praedicatorum, un danevell eus buhez Domingo de Guzmán hag eus deroù an urzh.
E 1236 e yeas da weladenniñ tiez an urzh en Douar Santel. War hent a distro e reas peñse ar vag a zegase anezhañ d'an 13 a viz C'hwevrer 1237 er-maez da aodoù Siria. Adkavet e voe e gorf ha Beziet e voe e kouent Akr (bremañ Akko war dachenn stad Israel).
Llandeilo Abercywyn
Llandeilo Abercywyn zo ur gêriadenn eus Kembre, e Sir Gaerfyrddin, er su da gêr Sanclêr, war ribl ar stêr Cywyn.
Mut
Ar simud  eo kleñved an den na c'hall ket komz. Kement-se a c'hoarvez peogwir n'hall ket ober sonioù en e c'henoù pe abalamour da stad e deod, kerdin e vouezh, pe e skevent.
Nitrat
Implijoù
Nitrat amoniom mesket gant mazout a ya d'ober un danvez-tarzh galloudus met stabil hag a rank bezañ antellet evit tarzhañ.
Bennachie
Anv
Rivet & Smith, p. 370-71 :
Tri Martolod Yaouank
A bep seurt
Tri Martolod a zo ivez anv ur bier eus Breizh.
Torrita Tiberina
Torrita Tiberina zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Nouveau Dictionnaire Breton-Français/Français-Breton
Ar geriadur galleg-brezhoneg
Un tamm mat a gresk zo el lodenn-mañ ivez. Mont a ra eus ar pajenn 859 da 1518, da lavarout eo 71 bajennad muioc'h eget Geriadur Hemon-Huon 2005, a yae eus 779 betek 1367. Petra zo dreist-holl nemet an anvioù kumunioù lakaet en un doare sistematek, ha ne oant ket gwall niverus a-raok.
B
-Gerioù a vank : -Ouzhpennet: -Evezhiadennoù:
Llanfynydd
Llanfynydd zo un anv-lec'h kembraek.
Gerdarzh
Diwar llan, iliz, ha mynydd, menez.
Vallepietra
Vallepietra zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Llanofer
Llanofer (skrivet Llanover e saozneg) zo ur gêriadenn e Sir Fynwy, e gevret Kembre. Emañ er c'hreisteiz da Y Fenni.
Roub' al-C'hali
Ar Roub' al-C'hali (arabeg : الربع الخالي, ar-Rubʿ al-Ḫālī, "ar c'hard goullo") zo ur gouelec'h bras e Ledenez Arabia. Ar brasañ dezerzh traezh eus ar bed eo, en tu-hont da 650,000 a gilometradoù-karrez dindanañ.
1st Pennsylvania Regiment
Ar 1st Pennsylvania Regiment, brudet ivez evel 1st Pennsylvania Rifles, 1st Pennsylvania Battalion, Pennsylvania Rifle Regiment, ha 1st Continental Regiment, a oa ur rejimant savet dindan urzhioù ar C'horonal William Thompson evit servij er C'hontinental Army.
-80
674 Ab Urbe Condita = 80 kent J.-K.
Henllys (Ceredigion)
Henllys zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Genau'r-glyn, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 124,8 km eus Kerdiz.
Impossible n'est pas français
Lavaret e vije bet gantañ e miz Du 1808 e Spagn, en Emgann Somosierra, er sierra Guadarrama. D'ar c'houlz-se edo Napoleone war e hent da vont da gemer kêr Madrid da vare Brezel dieubidigezh Spagn. Erru e oa an arme c'hall e-harz ode Somosierra, gwall strizh, er sierra de Guadarrama. Eno e oa peder baterienn kanolioù war an uhel, ha tennerien kuzhet.
Vicovaro
Vicovaro zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Llanmilo
Gerdarzh
Diwar llan (iliz) hag un anv sant dianav Milo.
Llanllwch
Llanllwch zo ur gêriadenn eus Kembre, e Sir Gaerfyrddin, er c'hornôg da gêr Caerfyrddin.
Llannewydd
Llannewydd zo ur gêriadenn eus Kembre, e Sir Gaerfyrddin, en norzh da gêr Caerfyrddin, war lez ar stêr Gwili.
Saint-Ouen-des-Besaces
Saint-Ouen-des-Besaces, gwezhall Saint-Ouen-de-la-Besace, a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Étienne de Besançon
Ganet eo bet e Besançon (Kêr Dieub Impalaerel) war-dro 1250. Aet eo da Anaon d'an 22 a viz Du 1294 e Lucca o tistreiñ da Roma goude bezañ bet da weladenniñ kouentoù an urzh.
Caer-went
Pa voe aloubet bro ar Silured gant ar Romaned, e voe savet ur gêr nevez gant an alouberien. Venta Silurum e oa anv ar gêr-se, krouet goude ar bloavezh 78 gant ar gouarnour roman Sextus Julius Frontinus. A-raok e oa ur c'hreñvlec'h a bouez gant ar Silured, nepell, e Coed Llanmelin. Venta Silurum eo ar gêr roman a ouier ar muiañ a draoù diwar he fenn e Kembre, hag an eil kêr roman anavezetañ eo e Breizh-Veur goude Calleva Atrebatum (Silchester).
Februus
Marteze ivez e oa anvet Februus en enor da Februa an Etrusked, pe d'ar Februalia pe Februatio, lid an emwalc'hiñ ha glanaat da vare an nevezamzer. Miz Februus e oa Februarius (eus Februa), ha diwar-se anv C'hwevrer.
Tuaim
E 2011 e oa 8,242 a dud o chom enni.
Kevrenn Brest-Sant-Mark
Neuze e oe ret deskiñ seniñ
N'eus forzh penaos, abaoe m'eo bet adsavet ar PAC (anvet Le Quartz en deiz a hiriv), e teu bep bloaz e-leizh a Vrestiz da selaou evit ar wech kentañ an tonioù a zo bet desket gant sonerien ar Gevrenn e-pad ar goañv.
Gaovan hag an Den Gwer
Ar romant
Banvez bras a zo e Kamelod, kastell ar Roue Arzhur, da Zeiz Kentañ ar Bloaz, pa zegouezh ur ramz war e varc'h, ken gwer o-daou hag an holl draoù douget gant an den-mañ. Gaovan e-unan, niz ar roue, a yelo da dennañ ar blouzenn diwar skoaz an Den Gwer.
Rozenn-Groaz
Etre 1607 ha 1616 e oa embannet daou vanifesto, da gentañ e Bro-Alamagn ha diwezhatoc'h en Europa a-bezh : Ar Fama Fraternitatis RC (brud breudeuriezh RC) ha Confessio Fraternitatis (kofez breuriezh RC). Levezon ar skridoù-se, kinniget gante un "urzh meulus-kenañ" a zoktored-prederourien-kevrinourien hag a laboure evit un "adreizhadenn hollek eus Mab-den". Lakaat a reas da ziwan ur birvilh anvet gant e istorourez, Frances Yates, "sklêrijennadur ar Rozenn-Groaz"
Allectus
Ar rest eus e arme, gant ar c'hopridi Franked, aet da glask repu e Londinium (Londrez), a zo lazhet tout gant arme Constantius Chlorus. N'eus hini ebet a zo chomet bev.
Llan-non (Sir Gaerfyrddin)
Llannon zo ur gêriadenn eus Kembre, e Sir Gaerfyrddin, etre Llanelli hag Y Tymbl.
Y Fenni
En amzer an Impalaeriezh Roman e oa Y Fenni ur greizenn a bouez dija, er vro annezet gant pobl ar Silures. Diwezhatoc'h, er Grennamzer, e teuas da vezañ ur gêr a bouez evit ar c'henwerzh, war harzoù Kembre. Gwelet a reer c'hoazh dismantroù ur c'hastell savet da vare donedigezh an Normaned.
Abbadia Cerreto
Abbadia Cerreto zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia. 275 a dud zo enni o chom.
Pāṇḍava
Er Mahābhārata, unan eus an daou zanevellgan meur India, e reer Pāṇḍava-ed eus ar pemp mab anavezet gant Pāṇḍu, bet ganet gant e ziv wreg Kuntī ha Mādrī, priñsez Mādra. Anvet int Yudhiṣṭhira, Bhīma, Arjuna, Nakula ha Sahadeva. O-femp a oa dimezet d'ar memes plac'h, Draupadī.
A-gevret e stourmas ar vreudeur gant berzh ouzh o c'hendirvi, ar gKaurava-ed, en ur brezel bras a zeuas da vezañ anavezet evel Brezel Kurukṣetra.
Llan-y-bri
Llan-y-bri (pe Llanybri) zo ur gêriadenn eus Kembre, e Sir Gaerfyrddin, er gevred da Sanclêr.
Samuel Gottlieb Gmelin
Lod e oa eus ur familh a skiantourien vrudet : e dad Johann Konrad Gmelin (apotiker ha surjian, 1707-1759), e eontr Johann Georg Gmelin (kimiour ha louzawour, 1709-1755) hag e genderv Johann Friedrich Gmelin (kimiour ha naturour, 1748-1804).
Continental Army
An drevadennerien evel Richard Henry Lee o doa kinniget sevel un nerzh broadel. Siwazh dezho e oa savet ar C'hentañ kendalc'h trevadennel a-enep. Pep trevadenn a felle dezhi chom emren.
Ne oa ket ral kaout emouestlidi yaouankoc'h evit 16 vloaz.
Blanca Garcés Navarra
He marv
Mervel a reas er gwentloù, o c'henel hec'h eil mab.
Izabel Portugal (santez)
Izabel Aragon, pe Izabel Portugal , pe Isabel de Aragão (e portugaleg, pe Yzabel hervez portugaleg ar Grennamzer), ganet e Zaragoza (Aragon) e 1271, marvet en Estremoz e 1336, a oa ur briñsez eus Aragon, deuet da vout rouanez Portugal dre he dimeziñ da Dinis Iañ Portugal. Anvet eo bet da santez katolik. Gant ar bobl e veze graet Rainha Santa Isabel, ar Rouanez Santez Izabel anezhi, pe A Rainha Santa, ar rouanez santel, hepmui.
Brembio
Brembio zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
Llwyn-y-brain (Hendy-gwyn ar Daf)
Gerdarzh
Diwar llwyn (bod-gwez) ha brain (brini).
Rhopias gularis
Anvet e voe Thamnophilus gularis (kentanv) da gentañ-penn (e 1825) gant an evnoniour alaman Johann Baptist von Spix (1781-1826). Ar spesad nemetañ er genad Rhopias an hini eo.
Saadet III Giray
Pignat a reas war tron ar c'hanat pa 'c'h eas Selim I Giray da birc'hirinañ da Vekka e miz Meurzh 1691.
D'an 20 a viz Eost e voe pilet an arme otoman e Slankamen, e-kichen ar stêr Danav, gant an Aostrianed ha lazhet ar vizir Köprülü Fazıl Mustafa Paşa. Saadet Giray a erruas re ziwezhat evit kemer perzh en emgann. Pa voe echu an ergerzhadenn vrezel e miz Kerzu 1691 e voe lamet e garg digantañ hag anvet Sefa Giray en e blas.
Garazi
thumb Garazi (Pays de Cize e galleg) zo ur vroig e traonienn uhelañ ar stêr Errobi, e Nafarroa Beherea, unan eus teir froviñs Iparralde, en Euskal Herria.
Pen-y-bont
Pen-y-bont (a ve penn ar pont e brezhoneg) zo anv meur a lec'h e Kembre.
Delizia del Verginese
An Delizia del Verginese zo unan eus 19 palez an Estensi (anvet delizie) nepell diouzh Portomaggiore.
Brisbane (disheñvelout)
Brisbane a c'hall bezañ:
Égypte : 1156 av. J.-C. - L'Énigme de la tombe royale
Sinopsiz
Diouzh noz en em gav dirak bez ar faraon, ha gant harp darn eus ar skipailh a vez o kleuziañ hag o kinklañ ar bez e kav ur maen, warnañ un tres eus ar bez ha skeuden ur marmouz ; arouez Hori, unan eus an dreserien o deus labouret er bez, eo ar marmouz-se.
Pitta anerythra
Pitta anerythra a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Pittidae.
Rouantelezh Italia (1805-1814)
Istor
Napoleone Buonaparte, goude bout anvet da Impalaer ar C'hallaoued ha kurunennet gant ar pab e Pariz e 1804, a droas Republik Italia en Rouantelezh Italia, hag a gemeras an anv a Roue Italia e 1805. Milano e oa ar gêrbenn.
Er c'hreisteiz, e voe roet broioù Massa, Carrara ha Garfagnana da priñselezh Lucca ha Piombino, ha lakaet ar priñs Felice Baciocchi en he fenn, dre ma oa dimezet da Elisa Buonaparte, c'hoar an impalaer.
Cengio
Cengio zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
Kaloré
Yezh
Ar gumun nemeti a grog hec'h anv gant "k" e Brazil eo. Un anv gwaraniek eo, hag a dalv gwezeg, koadeg. Peurvuiañ e vez skrivet gant "c" an anvioù a orin gwaraniek.
Pieve Fissiraga
Pieve Fissiraga zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
Giuliano di Pierfrancesco de' Medici
Goude emgann Marciana, e tec'has adarre, gant e genderv Pierre Strozzi, da Vro-C'hall, pa oa kar d'ar rouanez Caterina de' Medici,.
Goude marv Cosme, il se réconcilia avec le nouveau grand-duc Ferdinand  (1574), et ha mont da Firenze en 1576.
Lauw (Elzas)
Gerdarzh
Dont a ra an anv Lauw eus « auw », « die Au » (pe « Auw » en alemaneg), ar « prad ». Deuet eo ar ger-mell gallek d'en em stagañ ouzh an anv, evel a zo c'hoarvezet en anvioù brezhonek zo.
Péronne
Péronne zo ur gumun eus departamant ar Somme (Bro-C'hall).
Kemmadurioù dre c'hwezhadenniñ
Ar c'hemmadurioù dre c'hwezhadenniñ zo kemmadurioù a c'hoarvez e brezhoneg er c'hensonennoù K, T ha P, anezho kensonennoù-tarzh kalet, hag a dro da C'H, Z, F, anezho kensonennoù-c'hwezh.
Finale Ligure
Finale Ligure zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
Erythropitta arquata
Annez
Kavout a reer ar spesad e Borneo.
Jean-Honoré Fragonard
Meur a wech e poltredas e verc'h, Rosalie Fragonard.
Bouzelloù
Ar bouzelloù eo al lodenn eus ar benvegad koazhañ a gas eus ar stomog d'ar fraezh. E korf an dud hag ar bronneged all ez eus div lodenn anezho : ar vouzellenn voan hag ar vouzellenn dev.
Saint-Martin-des-Besaces
Saint-Martin-des-Besaces, gwezhall Saint-Martin-de-la-Besace a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Cécile Duflot
Bet ministrez al lojeiz e gouarnamant Jean-Marc Ayrault.
Oberburbach
Oberburbach (en alamaneg), pe Bourbach-le-Haut (e galleg), zo ur gumun eus Kanton Masevaux, en Elzas, en arondisamant Thann-Gebweiler, en departamant gall Haut-Rhin.
Thorpe (Nottinghamshire)
Thorpe, pe Thorpe by Newark, zo ur gêriadenn e-kichen Newark-on-Trent, e kontelezh Nottinghamshire.
Janed Bro-C'hall (1464-1505)
Goude he marv
Lakaet eo bet da wenvidigez e 1742, ha da santez e 1950 gant Pi XII.
Mossano
Istor
Kendeuzet e oa bet gant Barbarano Vicentino d'ar 17 a viz C'hwevrer 2018 d'ober ur gumun nevez : Barbarano Mossano.
Tripura
Teir yezh ofisiel zo er stad : ar banglaeg, komzet gant an div drederenn eus an dud, ar yezh kokborok (unan eus ar yezhoù bodek), komzet gant ur c'hard eus an dud, hag an hindieg.
Login
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Login.
Lorenzino de' Medici
Yaouankiz
En 1526 ez eas gant e vreur Giuliano hag e genderv Cosimo da Venezia, abalamour d'ar reuz savet e Firenze gant donedigezh al Lanzichenecchi. Bloaz goude, pa voa bet lakaet kêr Roma en arigrap ha gwanaet galloud ar pab Klemañs VII, ur Medici all, e voe kaset kuit an tiegezh adarre eus Firenze.
Diwar e benn
Marc'harid Navarra, George Sand ha dreist-holl Alfred de Musset o deus kontet e vuntr, pep hini anezho en e zoare. Brudet-bras eo an drama Lorenzaccio, gant Musset.
Poltred
Ur poltred gant Francesco de' Rossi (Il Salviati), er Saint Louis Art Museum a vije hini Lorenzino. *Portrait of a Florentine Nobleman/Poltred un den yaouankeus Firenze, hini Lorenzino de' Medici marteze.
Pig-spern beg tev
Annez
Bevañ a ra al labous en Azia ar Reter.