cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Józef Piłsudski
E varv
Mervel a reas Piłsudski d’an 12 a viz Mae 1935. Beziet e voe e gorf en iliz-veur Wawel e Kraków, goude bezañ diskouezet eno e-pad daou vloaz, ha lakaet e voe e galon e bez e vamm e Vilnius. Goude e varv e reas ar gomunourien bolonat ur “faskour” anezhañ. Hogen pennoù an darn vrasañ eus ar strolladoù politikel, ar minorelezhioù broadel (Ukrainiz) pe ar relijionoù (Iliz katolik, Yuzevien) a veulas e labour e penn ar vro.
Sagama
Sagama zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
Jederez
Gant binvioù all e vez programmoù jediñ etreoberiat, evel ar PDA (Personal Digital Assiastant), ar pellgomzerioù hezoug ha reizhiadoù korvoiñ an urzhiaterioù abaoe an UNIX kentañ.
Istor ar binvioù jediñ araok ar jederezioù
Ar jederezioù n'int ket mekanikoù, ardivinkoù int. Ne ziskennont ket diouzh an ijinennoù jediñ mekanikel eta, diouzh an urzhiaterioù kentañ ne lavarer ket rak gant ar reizhiad daouredel e reont o jedadurioù. Kemer a rejont o flas pa voe aet ar munudikaat war-raok, er bloavezhioù 1970. Dedennus eo gwelout peseurt binvioù a voe ijinet gant diaraogerien ar jederezioù elektronek avat.
Adalek ar bloavezhioù 1970 e voe gwerzhet jederezioù a-leizh gant embregerezhioù evel Texas Instruments, Casio ha Hewlett-Packard.
Blasted
Blasted (brezhoneg : peruzistrujet) a zo titl pezh-c'hoari kentañ ar c'hoarivaourez saoz Sarah Kane. C'hoariet e voe e 1995 er Royal Court Theatre Upstairs e Londrez. Divizoù a savas diwar e benn, ha lod brasañ ar gazetennerien a skrivas a-enep, o lavarout e oa tal-aese ur skrivagnerez yaouank a fell dezhi feukiñ an arvesterien Burutellerien'zo evel Michael Billington (The Guardian) a cheñchas ali goude-se,.
Union Island
Union zo unan eus inizi Sant Visant hag an Inizi Granadinas. 200 km zo ac'hano da Barbados hag a-wel da inizi Carriacou ha da Grenada, er c'hreisteiz dezhi. Clifton hag Ashton eo ar c'hêrioù brasañ. 3,000 den zo o chom en enez.
Kreien
Kreien boued-mor
Garlized a vez aozet er mod-se, gant tokoù-touseg ha keuz. Kreien toun ha kreien kregin-Sant-Jakez zo ivez. Gant meskl e vez graet ar meuz italian Cozze gratinate.
Focke-Wulf
Istor
An embregerezh a oa bet krouet e Bremen d'ar 24 a viz Here 1923 gant an anv Bremer Flugzeugbau AG gant Henrich Focke,Georg Wulf ha Werner Naumann. Tost raktal e voe kemmet anv an embregerezh e Focke-Wulf Flugzeugbau AG (ha goude-se Focke-Wulf Flugzeugbau GmbH).
Dre pouezioù ar gouarnamant, Focke-Wulf a gendeuzas gant an embregerezh Berlinat Albatros-Flugzeugwerke e 1931. An ijinour ha testour Kurt Tank eus an Albatros-Flugzeugwerke a zeuas da vezañ penn an departamant teknikel hag a grogas gant al labourioù war ar Focke-Wulf Fw 44 Stieglitz.
Hent-houarn Karaez Gwengamp
Tres
thumb|left|Marc'h-du diskouezhet e porzh-houarn Karaez
Isola d'Asti
Isola d'Asti a zo ur gumun eus Italia e proviñs Asti,  hag e  rannvro Piemonte.
Matilda FitzRoy
Dimeziñ a reas, a-raok 1113, da Gonan III, ha tri bugel he devoe :
Banari
Banari zo ur gumun e proviñs Sassari en enez Sardigna.
International Board on Books for Young People
Savet eo bet e Zürich, e Suis, e 1953. Ouzhpenn 60 kevrenn vroadel zo dre ar bed.
Spagn
Peder c'hevrenn zo:
Anne Auffret
Buhez
Pevar bloaz war-lerc'h, e kenlabour gant ar strollad "Alia Musica de Milan", ma sono gantañ er bloavezhioù war-lerc'h.
Micaela Bastidas
Micaela Bastidas Puyucahua ( war-dro 1745-1781) a oa ur vaouez yaouank, merc'h da Manuel Bastida, a orin afrikan, ha da Josefa Puyucahua, indianez. Koant meurbet e oa hag anavezet e oa evel Micaela la zamba, an anv a veze roet en amzer-se d'an hironed.
Deutsche Sagen
Embannet e voe an Deutsche Sagen war-lerc'h al levr Kinder- und Hausmärchen (anavezet ivez evel Kontadennoù Grimm), e 1812. N'eo ket ken brudet hag al levr kentañ met levezon bras en devoe e metoù ar studi lennegel.
Torosad Kreiz
An anv
Un anv nevez-tre eo Massif Central ar C'hallaoued pa'z eo bet savet e 1903 evit ar c'hartennoù skol.
Ad Valvas
Ad Valvas eo kazetenn skol-veur dieub Amsterdam (Izelvroioù). De Boelelaan 1105, Amsterdam eo chomlec'h ar gazetenn. Da Yaou e vez moullet abaoe 1952, 36 gwech ar bloaz (e-pad ar bloavezh skol-veur). Abaoe 1979 ez eo dizalc'h ar gazetenn, da lavaret eo ne zle ket ar re a ra war-dro kaout aotre pennoù-bras ar skol-veur a-raok lakaat embann E 2008-2009 e veze skignet 12 226 skouerenn. .
Avesnes
Gerdarzh
Dont a rafe eus ur ger germanek, pe frankek, afisna / avisna hag a dalv kement ha paeurvan
Lou
Lou a c'hall bezañ meur a dra :
Le Gué-de-Velluire
Le Gué-de-Velluire a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Bleiz-koad
An ûioù a vez dozvet en toulloù graet er c'hoad gant an imagoed pac'h eont er-maez goude o muzadur diwezhañ. Al larvennoù (preñved-koad pe preñved-prenn) a ziorro e-pad tri pe bevar bloaz.
Michela
Orin
Savet eo
Bleiz-gouel-Mikael
Hir ha bresk eo o favioù, berr o zastornelloù hag amparfal o nij evit ar re vrasañ.
An imagoed a zeu war-wel e miz Ebrel ha Mae. An eil remziad a nij war-dro miz Eost, miz Gwengolo.
Jamie Mc Menemy
Jamie McMenemy (bet ganet e kumuniezh iwerzhonat Glasgow, Bro-Skos, e 1953) zo ur c'haner hag ur soner bouzouki.
E-kerzh e studi war an arzoù e Glasgow e krogas da seniñ gant meur a laz sonerezh hengounel a-raok mont da soner a vicher el laz brudet Battlefield Band e 1976.
E-kerzh un droiad e sonas e Breizh, hag en em stalias eno e 1979. E 1981 e enrollas ur bladenn solo kent krouiñ al laz Kornog.
Kenlabouret en deus war enrolladennoù ar barzh ha kaner brudet kabil Lounis Aït Menguellet ha war re e vab Djaffar Aït Menguellet.
Mário Soares
A-raok adsav an demokratelezh e Portugal e vevas en harlu e deroù ar bloavezhioù 1970. Da neuze e voe o kelenn portugaleg e skol-veur Breizh-Uhel e Roazhon. D'an 19 a viz Ebrel 1973 e voe anvet da bennsekretour Strollad Sokialour Portugal, savet en harlu, e Bad Münstereifel, en Alamagn. E 1974 e teuas da vezañ Ministr an Aferoù Diavaez er gouarnamant demokratel nevez-savet. Kentañ Ministr Portugal e voe eus 1976 da 1978 hag eus 1983 da 1985, ha prezidant ar vro e voe etre 1986 ha 1996. Eus 1999 betek 2004 e oa kannad e Parlamant Europa.
Les Cowboys fringants
Izili ar strollad
Tud o deus kuitaet ar strollad :
Quand les Bretons chantaient l'Histoire
Quand les Bretons chantaient l'Histoire zo ul levr embannet gant Coop Breizh e 2013, ennañ gwerzioù diwar-benn darvoudoù istorel e Breizh hag e Bro-C'hall : ar c'holera, an darvoudoù e 1848, an alumetez chimik, an hentoù-houarn, ar Gomun e Pariz, an dislonk-tan ha distruj Sant Per ar Martinik, ar brezelioù, Gambetta, Spoutnik hag evid echuiñ, Fañch Miterrand.
Sylvain Tesson
Sylvain Tesson zo ur skrivagner-beajer gall, ganet d'ar 26 a viz Ebrel 1972 e Pariz. Daoust ma eo un douaroniour a vicher, en devoa dibabet kantren a-hed ar bed gant doareoù diaes-kenañ a-wezhioù (treuziñ kevandirioù war velo pe war droad) ha sevel karnedoù eus e droioù-kaer. Oberour a zanevelloù beaj ha skridoù-arnod eo bremañ. Eñ zo loread gant meur a briz, e-touez ar re-se emañ priz Goncourt an danevell e 2009, hag ar priz Renaudot e 2019.
Het Parool
Betek ar 1añ a viz Genver 2003 e oa perc'hennet gant PCM Uitgevers NV, hag a zo perc'henn war De Volkskrant, NRC Handelsblad, Algemeen Dagblad ha Trouw ivez.
THR Breizh
Trenioù implijet
Stad an traoù e 2010.
Programmoù ar rannvro
Budjed ar rannvro evit 2011 :
Jörg Bong
Jörg Bong, bet ganet e 1966 e Bonn (Bad Godesberg) a zo un embanner, un troer, ur skridvarnour hag ur skrivagner alaman. Abaoe 2008 eo rener an ti-embann S. Fischer Verlag. Kenpennskridaozer ar gelaouenn lennegel Neue Rundschau eo ivez.
Anvet eo bet Jean-Luc Bannalec da vMesen Breizh e 2016.
Armand Coupel
Mont e reas war e leve e 1961 e Lanseeg, e ti kenkiz ar Galon Sakr, e lec'h e yeas da Anaon d'ar 7 Mezheven 1966. Sebeliet eo bet e bered Kumuniezh Krehen.
Hameln
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Hameln gant ar c'hêrioù-mañ :
Culey-le-Patry
kantved
Eil brezel-bed, 1944 : daou zen nann soudard a varvas e Culey-le-Patry abalamour d’ar brezel d’an 11 a viz Eost 1944,.
L'Île-d'Elle
L'Île-d'Elle a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Bleizig-teil
Ar bleizigoù-teil a vez oberiant diouzh an noz etre miz Ebrel ha miz Here. Bevañ a reont e tachennoù fresk, liorzhoù, pradennoù hag e-kichen ar stankoù. Pa serr an noz e krog ar pared da ganañ.
Buoc'hig-Doue
An hevelep reoliadur emvagañ a vo heuliet gant an imagoed. Preizhataerien int met chaseet ivez d'o zro hag evit skarzhañ o enebourien ec'h eztaolont un dourenn melen-orañjez flaerius.
Les Légendaires
Les Légendaires ("Ar Re Vojennel") zo ur rummad bannoù-treset gall.
Ceggia
Rumad:Kumunioù Veneto
Enez Sable
Berr ha treut eo ar glazur, gant an avel greñv, ha latarek e vez an oabl alies.
Pramaggiore
Pramaggiore zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Amsterdam Weekly
Enni e veze kavet pennadoù diwar-benn ar sevenadur en Amsterdam ha tro-war-dro : sonadegoù, pezhioù-c'hoari, filmoù, darvoudoù ar metoù heñvelreviat (paotred ha merc'hed). Skignet e veze e levrdioù, sinemaoù, kleuboù, ispiserezhioù, pretioù ha tavarnioù. Diwar al lec'hienn e c'halle al lennerien pellgargañ stumm PDF ar gazetenn ivez.
Cona
Cona zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Puñs Sant Padrig
Puñs Sant Padrig, pe Pozzo di San Patrizio en italianeg, zo ur puñs istorel en Orvieto en Ombria, savet gant an ijinour Antonio da Sangallo, eus Firenze, entre 1527 ha 1537, war c'houlenn ar pab Klemez VII, repuet en Orvieto e-pad arigrap Roma en 1527 gant Karl V.
Louis Yhuel
Seniñ a reas e meur a lec'h met brudet e voe dreist-holl evel ograouer Iliz-chabistr Gwenrann.
Puñs Sant Padrig
En un enskrivadur e lenner : QUOD NATURA MUNIMENTO INVIDERAT INDUSTRIA ADIECIT.
Nalliers (Vande)
Nalliers a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Klafouti
Klouar e vez servijet. Lezet e vez eskern ar c'herez evit derc'hel o blaz hag evit ma chomfe ar chug er c'herezennoù. Estreget ar c'herez ez eus ezhomm eus bleud, sukr, laezh ha vioù, a-wechoù amann pe dienn. Frouezh all a c'hall bezañ lakaet : tammoù aval, prun, prunaoz, per, lus, mouar, abrikez. Anvet eo ar flaunharda neuze, ur wastell eus Bro-Lemojez, Aovergn ha Perigòrd.
Kemened-Hevoù
Aotrouien
E-touez an aotrouien a voe e penn Kemened-Hevoù, e c'haller menegiñ :
Leanegan
Di Cesnola a lavare e 1904 e veze kavet al leaneged glas e-mesk ar geot glas, e-skoaz ar re c'hell a veze gwelet kentoc'h e-touez ar geot gell krazet gant an heol. Pa veze ret dezhe mont d'ul lec'h na gouche ket gant o liv, hogos an holl a veze lazhet gant preizherien evel an evned. Kement-se a ziskouez e talvez o liv da guzhat.
Przibram a zisklêr e 1907 e c'hall ur c'hemm gwrezverk degas ur c'hemm el liv : an amprevaned a ziglore e metoù yen a yae da c'hlas goude o muz gant ma veze gwrez hag heol. Hep kemm er gwrezverk hag ur c'hemm e liv an endro hepken, ne oa cheñchamant liv ebet en amprevaned. Kement-se a ya kontrol d'ar pezh a lavar Di Cesnola, a zisklêr en deus studiet an amprevaned d'ar memes mare hag er memes lec'h (ha dre se gant ar memes gwrezverk).
Owain Owain
Labourat a reas e kreizenn nukleel Windscale e Bro-Saoz a-raok distreiñ da Gembre e 1956 gant e wreg, da chom da Vangor. Pevar bugel o doe, hag en o zouez Robin Llwyd ab Owain.
François Kerveadou
Eskob
Sevel e reas ur sened-iliz e 1969, hag a yeas etrezek 1970, hep kaout fin ebet.
Stlejerez
Stlejerez magnetek
thumb|Stlejerez magnetek aleman
Scáthach
Hervez mojennoù zo en em gannas Scáthach ha Cú Chulainn evit gouzout piv a vefe perc'henn war Enez-Sgitheanach. Goude tri devezh emgann e azezjont da zebriñ kraoñ-kelvez, frouezh an anaoudegezh, ha Cú Chulainn en em rentas kont ne zeufe morse a-benn da drec'hiñ Scáthach. Distreiñ a reas neuze da Vro-Iwerzhon.
Tula (Sardigna)
Tula  zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Octavia
Octavia zo anv meur a vaouez eus ar gens Octavius e Roma an Henamzer.
Thüringen
Deskadurezh uhel
E Thüringen e kaver nav ensavadur a zeskadurezh uhel :
Yvette Brelet
Dimeziñ a reas e 1939 gant André Pierre Lauverjat hag e 1961 gant Robert Désiré Daloux.
Capel
Capel, a zo chapel e kembraeg, zo ur ger hag a gaver stankik e lec'hanvadurezh Kembre.
Tortuga (Galápagos)
Enez Tortuga, pe Brattle, zo un enezenn vihanik eus Ecuador, en Inizi Galápagos, er gevred tostik da Enez Isabela, hag e kanton Isabela, unan eus tri c'hanton an inizi. 260 devezh-arat zo dindani (130 ha, 1,3 km²), ur menez-tan kozh zo anezhi.
Berchidda
Berchidda zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Lucien Fruchaud
Buhez
Goude bet vikel e Yestinieg e-pad pemp bloaz, eus 1962 da 1967, e voe lakaet en karg ar re yaouank rann bastorel Enorzh eus 1967 da 1969, kent bezañ anvet aluzener an eskopti evit ar Mouvement rural de la jeunesse chrétienne (MRJC) eus 1969 da 1972, ha goude se aluzener rannvroel evit ar c'henstrollad-se betek 1975. Deuet e oa da vezañ aluzener an eskopti evit Chrétiens dans le monde rural (CMR).
Anvet e voe eskob Sant-Brieg ha Landreger d'ar 7 Gouere 1992 gant ar pab Yann-Baol II, ha sakret d'an 19 Gwengolo ar bloaz-se.
D'an 13 Gouere 1997 en doa lidet Sakramant an Aoter evit 100vet deiz-ha-bloaz iliz abbati Sant-Magloar Lehon, hag hervez ar pezh a vez kontet, en dije benniget an ograoù nevez.
Ligured
Al Ligured a oa ur bobl diazezet e kornôg an Alpoù hag war ribl ar Mor Kreizdouar, er reter d'ar stêr Ron, el lec'h m'emañ bremañ rannvroioù Liguria ha Piemonte, en Italia hag e Provañs e Bro-C'hall. Roet o deus o anv d'ar rannvro italian Liguria. Komz a raent ur yezh ha n'ouzer ket kalz a dra diwar he fenn nemet e c'hallfe bezañ indezeuropek hag e vefe bet kar d'ar yezhoù indezeuropek komzet tro-dro, ar galianeg hag ar yezhoù italek.
Combray
Tud
Geoffroi de Combray ( kantved), meneget e rolloù kompagnuned Gwilherm II.
Richville
Richville zo anv meur a lec'h e SUA :
Konfusius
Soñjoù Konfusius
N'eus skrid ebet diwar zorn Konfusius e-unan. Dre fazi e voe lakaet da aozer Bloazdanevelloù an Nevezamzerioù hag an Diskar-amzerioù, pa oa ar c'hendastumer anezho hepken, pe embanner Klaselour al Lidoù, anezho daou levr eus ar Pemp Klaselour sinaat.
Inis Uí Mhaolchluiche
Istor
A-raok Naonegezh Vras 1841 e oa 124 a dud o vevañ en enezenn, o 45 bugel o vezañ skoliataet enni. En eil hanterenn an eo digresket an niver a annezidi, met ur familh zo c'hoazh o chom (abaoe 1750). Kalzik a dud a vez e-pad an hañv ivez. Tredan zo war an enezenn abaoe 1999.
Konfusius
Ag enebourien da vignoned
Er bloavezhioù 1980, goude marv an Dispac'h Sevenadurel, e voe a-nevez kelennet ar Pevar Levr hag ar Pemp Klaselour er skolioù ha studiet er skolioù-meur. Aboe kreiz ar bloavezhioù 1990 ha betek hiziv an deiz e vez maget ar studioù konfusian gant skridoù o tont eus ar bloavezhioù 300 KJK a zo bet kavet war lavnennoù bambouz. Muioc'h a dud a vez o weladenniñ al lec'hiennoù konfusian evel Qufu, ha renerien Sina a embann meuleudioù diwar-benn mennozhioù Konfusius. Keloù zo a sevel Ensavadurioù Konfusius en Afrika, Europa, Azia hag Amerika an Norzh hag ar Su a-benn kelenn sinaeg er bed a-bezh.
Michelle de Saubonne
Mignonez da Anna Vreizh
E 1503 edo e lez ar roue Loeiz XII, hervez testeni un akta ma'z eus anv eus marc'hadourezh kaset da Mademoiselle Michelle de Saubonne da gas goude da Rouanez Hungaria ...
War-dro 1506 e kinnigas kemer Jean Marot da servij ar rouanez, dre ma plije dezhi e varzhonegoù. E vab Clément Marot a zalc'has soñj e voe unan eus ar re gentañ o tegemer e dad, mon père vivant, quand à la Cour du Roy fut arrivant.
E lez Ferrara
Pour ta demeure à Dieu je vouldrois faire
Pekah
Hervez an Tanac'h e voe Pekah (hebraeg: פֶּקַח‎, Pẹqaḥ; "e zaoulagad digor"; latin: Phacee), mab Remalia, roue Israel etre 737 KJK ha 732 KJK, goude bezañ lazhet Pekahia, mab Menahem.
Georg von Frundsberg
Buhez
Daou vloaz goude, e 1513, e oa e tu ar Spagnoled en Emgann Creazzo, gant 3 000 goafer, ha trec'h e voe war arme Venezia a oa dindan Bartolomeo d'Alviano.
E 1516 e tifennas adarre kêr Verona gant Marco Sittich.
E 1522 e vrezelias evit Sforza gant 6 000 soudard, hag e miz Ebrel e kemeras perzh en Emgann Bicocca gant e c'hoaferien a-enep Suised Alberto Pietra.
En Emgann Pavia (1525) edo ivez, pa voe trec'het an arme c'hall ha prizoniet ar roue Frañsez I gant an arme impalaerel renet gant Charlez III Bourbon.
Lezennouriezh (prederouriezh sinaat)
Al lezenn hag ar bobl
Peogwir e lakae al lezennourien ar Stad a-us ar bobl n'o devoa an dud gwir hiniennel ebet, ha kement frankiz a chome dezho a ranke kreñvaat galloud ar rener. Petra bennak ma ouie Han Feizi war divoud ar c'heal a "wirioù mab-den" e rae goap outañ peogwir e krede kreñv en anataenn bennañ al lezennourien : n'eus nemet droug ha sotoni en dud izel o renk hag en o oberoù. Dre o dellidoù avat e c'halle an dud tizhout un dere uheloc'h er gevredigezh evel meizet gant al lezennourien : kurioù ur soudard a c'halle ober ur jeneral dioutañ, ur marc'hadour a c'halle bezañ anvet da gañseller, ar pezh na c'halle ket c'hoarvezout er c'hwec'h Stad sinaat estreget Qi.
Emdroadur al lezennouriezh
E sinaeg e reer 儒表法裡 ru biao fa li "Konfusian, ar gorre ; lezennour, an diabarzh" eus prederouriezh Impalaerezh Sina : c'hwekder talvoudegezhioù Konfusius war krizder mennozhioù Shang Yang ha Han Feizi.
Porterville
Porterville zo anv meur a lec'h :
Fedora (anv-badez)
Fedora zo un anv-badez italianek, deuet diwar an anv rusek Feodora, hag a zo deuet eus an anv gresianek Teodora.
Erwan ar C'hoadig
Labour war dachenn ar brezhoneg
E miz Here 2000 e voe tutaet gant Ofis ar Brezhoneg ha lakaet da benn an Ajañs Diorren ar brezhoneg ha ne voe nemet ur goprad en deroù, eñ e-unan (8 e 2022).
Banniel Aod an Olifant
Banniel Aod an Olifant zo graet gant teir bandenn a-sonn : orañjez, gwenn ha gwer. Dibabet e voe e 1959, bloaz a-raok dizalc'hiezh ar vro.
Domesday Book
Kaset e voe tud a-berzh ar roue dre ar vro evit sevel rolloù eus ar c’hêrioù, ar c’hêriadennoù, ar manerioù ar milinoù ha notenniñ bep taol petra e oa madoù ar berc’henned enno. Gant tud a iliz ha noblañsoù e voe graet al labour dre-vras ha gant menec'h e veze skrivet ar rolloù.
E 2006, evit lidañ 900 vloaz an Domesday Book, e voe lakaet enlinenn skrid al levr penn-da-benn, gant un droidigezh saoznek eus an destenn latin. Gallout a ra an dud klask un anv-lec’h ennañ ha lenn ar pezh a gaver evit ar maner, ar gêr pe ar gêriadenn en anv-se.
Ortalis
Ortalis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1786 gant ar bevoniour alaman Blasius Merrem (1761-1824).
Kenurzhiennoù sferek
Kenemglevioù
E fizik e vez eilpennet an notadurioù ϕ ha θ peurliesañ, hervez ar standard ISO 31-11 war ar sinoù hag an arouezioù matematikel da implijout e fizik hag e teknologiezh. Alies e vez notet r ar pellder diouzh ar pol.
Feur-emglev Rastatt
Feur-emglev Rastatt, sinet d'ar 6 a viz Meurzh 1714, en doa lakaet fin da Vrezel Hêrezh Spagn. Sinet e oa bet etre Rouantelezh Bro-C'hall hag Arc'hidugelezh Aostria war-lerc'h kendivizoù etre Eugène de Savoie-Carignan (evit Aostria) ha Claude-Louis-Hector de Villars (evit Bro-C'hall), adalek miz Du 1713.
Jean-Baptiste de Lubersac
Augustin-René-Louis Le Mintier a oa deuet war e lerc'h.
Arthur Schnitzler
Buhez
Liboudenneg a voe graet eus Schnitzler goude embannadur ar pezh-c'hoari Reigen, m'eo diskouezet ennañ dek tudenn a-raok ha goude ar par, gant ur c'hast en deroù hag en dibenn. Ar wallskouer diwar-benn ar pezh-c'hoari-mañ a voe eztaolet gant gerioù enepyuzev a-grenn; oberennoù Schnitzler a voe meneget evel "fank yuzev" gant Adolf Hitler. Azasaet e voe Reigen en ur film gallek er bloavezhioù 1950 gant ar film-aozer alaman Max Ophüls, dindan an anv La Ronde.
Achkenazed
Ar Yuzevien Achkenaz, pe Achkenazed hag Ashkenazim (gant ar merk liester hebraek), (Hebraeg אַשְׁכְּנַזִּים, Distagadur hebraek ashkennaz : [ˌaʃkəˈnazim], unander : [ˌaʃkəˈnazi], Hebraeg modern : [aʃkenaˈzim, aʃkenaˈzi]; pe c'hoazh יְהוּדֵי אַשְׁכְּנַז Y'hudey Ashkenaz) zo ur boblañs eus an diaspora yuzev diwanet en Impalaeriezh Santel Roman German e fin kentañ milved hon mare. O yezh hengounel eo ar yideg, ur yezh c'hermanek gant elfennoù hebraek, aramaek ha slavek, diwanet dre o fiñvadegoù war-zu norzh Europa, hag eus Frañs betek Europa ar Reter dre Alamagn. Betek ma oa adsavet implij an hebraeg evel ur yezh vodern pemdez e oa evito ur yezh sakr implijet er shul nemetken. E fin ar Grennamzer e oant staliet er pezh zo anavezet evel yidishland (yidegva) e Polonia, Bielorusia, Ukraina ha Rusia a-vremañ. An XVIII kantved a voe en o zouez ur mare Sklêrijennoù yuzev, gant ur gwir birvilh a bep tu, ar pezh en doa krouet luskadoù relijiel nevez kenkoulz hag ur vuhez yuzev lik hag ur preder war o flas er bed en doa degaset war-lerc'h soñj ar Zionouriezh ha krouidigezh stad Israel. Hogozik peur-zistrujet e voe Achkenazed Europa da vare ar Shoah e-pad an Eil Brezel Bed de heul politikerezh Adolf Hitler hag an naziegezh. Ar pep brasañ eus an Achkenazed a-vremañ a vev er Stadoù-Unanet hag en Israel bremañ.
Nerzhioù Demokratel Siria
E miz Meurzh 2019, an Nerzhioù Demokratel Sirian o deus embannet faezhadenn ar Stad Islamek e Siria, ur wech aloubet ganto Baghuz, ar gêr ziwezhañ dalc'het gant ar c'halifad. E 2017 e istimed e oa gant an NDS war-dro 60 000-75 000 ezel.
Laer
War vor
Al laer-mor eo an den a ra an ober-se war vor.
Saks
Politikerezh
Abaoe m'eo bet adunvanet Alamagn e 1990 ez eo CDU strollad pennañ Saks. Setu amañ aozadur ar gouarnamant abaoe miz Kerzu 2019 :
Mizrac'hed
Ar Yuzevien Mizrac'h ( יהודי המִזְרָח‎; يهود مزراحي) pe Mizrahim ( מִזְרָחִים), a c'hellez ivez ober anezho Mizrachi (מִזְרָחִי), Edot HaMizrach ( עֲדוֹת-הַמִּזְרָח; "Kumuniezhioù ar Reter"; hebraeg mizrac'h : ʿEdot(h) Ha(m)Mizraḥ), pe Yuzevien ar Sav-Heol zo diskennidi ar c'humuniezhioù yuzev a oa anezho en Henamzer er Reter-Nesañ hag Afrika an Norzh. Da gentañ e oa an anv "Mizrahim" un droidigezh en hebraeg eus Ostjuden, ul lavaren alamanek implijet evit an Achkenazed. A-raok ar bloavezhioù 1950 e oa anavezet ar c'humuniezhioù-se evel Yuzevien hepken (Yehoud en arabeg), a-raok ma oa bet roet an anv Mizrac'hed dezho gant uhelidi Israel, alies mat Ostjuden anezho o-unan, evit dispartiañ anezho diouzh ar sevenadurioù yuzev all.
Roland Guillou
Roland Guillou a zo ur c'haner hag ur c'honter breizhat.
Bae Penrhyn
Kreskiñ kalz a reas kêriadenn Bae Penrhyn en, ha bremañ emañ e bannlev Llandudno.
Champouenn
thumb|right|300px|Kroz champouenn war ar penn Ar champouenn a zo ur produ gludek evit gwalc'hiñ ar blev pe drederiañ anezhañ. Lakaet e vez war ar blev gleb, meratet e vez tonenn ar penn ha riñset e vez gant dour.
Legio I Macriana Liberatrix
Goude ma oa en em zistrujet Neron, d'an 11 Mezheven 68, e teuas Galba da vezañ an impalaer nevez en e blas.
Trapez
Teorem an trapez
300px|right
Inis Muirígh
Inis Muirígh (Inishmurray e saozneg ) zo un enezenn vihan war aod kontelezh Sligeach e gwalarn Iwerzhon.
Kyffin Williams
Ganet e voe e Llangefni, en Enez Môn. Goude e studioù ez eas d'an arme, met korbellet e voe e 1941 abalamour d'e yec'hed (klañv e oa gant an drougsant). Lavaret e voe dezhañ gant e vedisin plediñ gant an arz. Mont a reas da Londrez da studiañ er Slade School of Fine Art ha goude-se e kelennas en Highgate School, e Londrez, eus 1944 betek 1973. E dibenn e vuhez e veze sellet outañ gant an arzvarnerien evel gwellañ livour Kembre. Eoullivadurioù a reas dreist-holl, eus e vro c'henidik hag eus an dud enni dreist-holl. E 1968 ez eas da Batagonia da ober taolennoù eus ar Wladfa. Anvet e voe da ezel er Royal Academy of Arts ("Akademiezh Roueel an Arzoù") e 1976. Roet e voe Gwobr Glyndŵr dezhañ e 1995 ha garedonet e voe gant medalenn an Order of the British Empire e 1982, abalamour d'e oberenn. E bloavezhioù diwezhañ e vuhez e oa Kyffin Williams o chom e Pwllfanogl, en Enez Môn. Eno e varvas, gant ur c'hrign-bev e 2006. Beziet e voe e bered Llanfair-yng-Nghornwy.
Yuzevegezh virour
Ar Yuzevegezh virour (pe Yuzevegezh Masorti er-maez eus ar Stadoù-Unanet) zo ul luskad relijiel yuzev a lavar e teu aotrouniezh al lezenn yuzev diwar asant an dud hag ar c'humuniezhioù a-hed ar remziadoù, muioc'h eget diwar an diskuliadenn doueel. An halakha neuze zo un dra ret met a c'hell kemm diwar un diorren a-hed an istor. Diazezañ a ra ar rabined virour o doare da zisklêriañ an destenn dre hentennoù an enklaskoù istorel ha burutellek ouzhpenn an doare hengounel er Yuzevegezh kenkoulz ha ma ro pouez d'ar c'humuniezhioù a-raok kemer un diviz bennak. Hervezo eo an hentenn a bleg ar gwellañ ouzh boazioù ar Yuzevegezh, feal d'al labour bet kaset en o raok met a chom hep bezañ re sonn, ar pezh a zegas ivez lieseurted el luskad.
Murilo Huff
Murilo Huff (Goiânia, 14 a viz Here 1995) zo ur c'haner-sonaozer brazilian en doare sertanejo.
Marc'harid Aostria
Marc'harid Aostria, pe Margarete von Österreich en alamaneg, zo anv meur a briñsez eus an Tiegezh Habsburg.
Jeannot et Colin
Ar gontadenn
Jeannot ha Colin zo mignoned e kêr Issoire, en Aovergn, en Gall. Bet int o-daou o studiañ er skol. Tad Jeannot, markiz ar Jeannotière, a gas e vab da Bariz. Colin a skriv d'e gamarad, met ar markiz bihan ne respont ket.
Ioánnis Metaxás
Ioánnis Metaxás (e gresianeg : Ιωάννης Μεταξάς), ganet d'an 12 a viz Ebrel 1871 ha marvet d'an 29 a viz Genver 1941, a oa un ofiser hag ur politiker eus Gres. Kentañ Ministr Rouantelezh Gres e voe adalek 1936 betek e varv, da vare un diktatouriezh anvet "Renad ar 4 a viz Eost". Ren a reas ar vro hervez ar vonreizh e-pad mizioù kentañ e respet, hag evel un diktatour da c'houde. D'an 28 a viz Here 1940 e nac'has kodianañ gant Italia Mussolini, ar pezh gasas d'ar brezel etre Gres hag Italia.
Toumperezh
Ar simbalennoù
Peurliesan e kouevr, kavout a reer meur a seurt simbalennoù da skouer ar charleston graet get div simbalenn stok ha stok (gellet a ra bout c'hoariet digor pe serret), ar "crash" get un treuzkiz etre 14" ha 20", ar "ride" etre 18" ha 24" pe ar "clash" ur simbalenn vihan get un treuzkiz eus 6" betek 12".
Großstadt
Un deirzaolenn eo, a ziskouez ur gêr diouzh an noz da vare Republik Weimar. Al lodenn gleiz a ziskouez ur soudard kozh mac'hagnet o vont etrezek gisti. An daolenn greiz a ziskouez diabarzh un davarn-noz gant ur strollad sonerien o lakaat tud pinvidik da zañsal. An daolenn dehoù a ziskouez gisti evit an dud pinvidik gwisket gant feur a zo o vale e-kichen ar soudarded vac'hagnet hep sellet outo.
Avengers (comic)
Goude Secret Invasion, Dark Reign ha Dark Avengers
Norman Osborn a brofitas eus an emgann-se evit lakaat diaes Tony Stark hag e strollad. Divodet e voe SHIELD ha skarzhet Tony Stark. Osborn a voe lkaet e penn un aozadur nevez anvet HAMMER.
E-pad darvoudoù dic'hortoz ha distro Scarlet Witch (Loki e gwirionez) e tivizas izili' zo eus Avengers en em vodañ en-dro, ha sevel a rejont ur strollad nann-ofisiel anvet Mighty Avengers ma kaver :
The Ultimates
E 2002 e voe krouet The Ultimates gant ar senarioour, Mark Millar. Er skipailh e kaver izili ar skipailh orin, renet gant SHIELD. Gwall zisheñvel eo The Ultimates diouzh ar c'homics all. Stag eo ar senario ouzh darvoudoù politikel SUA (da-heul an 11 a viz Gwengolo 2001).
Kegin c'hlas
Annez
Al labous a vev ar pevar isspesad anezhañ e Norzhamerika :
Gustave Garrigou
Gounezet e oa bet 9 Tro Bro-C'hall gantañ e 1911.
Théophraste
Théophraste zo un anv-badez gallek.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1910
41 reder hepken a oa deuet a-benn da dizhout Pariz war ar 110 o devoa lakaet o anv er penn-kentañ.
Cdiscount
Cdiscount en deus rastellet 1.6 miliard a euroioù e 2013.
Na h-Eileanan Flannach
Meur a enezenn hag a garreg zo en enezeg : Eilean Mòr ("enez vras"), er biz, Eilean Taighe ("enez an ti"), Soray (pe "Eastward Isle"), Sgeir Tomain, Eilean a' Gobha ("enez ar gov") er gornaoueg, Roaireim ha Bròna Cleit. En holl ez a gorread an inizi da ober 50 hektar, ha 17,5 hektar eo an enezenn vrasañ, Eilean Mòr. Sevel a ra poent uhelañ Eilean Mòr betek 88 metr uhelder.
Anela
Anela zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Tulebras
Tulebras  zo ur gumun en Nafarroa en Euskal Herria, e merindad Tudela.
Jarl
Jarl zo ur ger a gaver e meur a yezh.
Joseph-Dominique de Cheylus
Joseph-Dominique de Cheylus a oa bet eskob Treger eus 1762 da 1766.
Earl
Anv-badez
Un anv-badez eo deuet Earl da vout e SUA.
Kegin Steller
Ar gegin Steller a zo ur spesad golvaneged, Cyanocitta stelleri an anv skiantel anezhañ.
Boued
Hollzebrer eo ar spesad.
Jack
Orin
Da gentañ e veze implijet evel stumm-bihanaat an anv-badez Jackson, met gallout a ra bezañ implijet evel berranv kalz anvioù-tud all, evel John, Jacob, Jason, Jan, Johann, Johannes, Joachim, ha James zoken,  dre levezon an anv-badez gallek Jacques.
Ar saoznegerien a ra ivez gant Jack e kalz troioù-lavar ha leterc'hadoù, evel Yann e brezhoneg, da skouer Jackass (hag a dalv azen), Jack-o'-lantern, lumberjack (koadour) hag all.
Octave Lapize
Gounezet e oa bet 8 Tro Bro-C'hall gantañ e 1910.
Banniel Burkina Faso
Bloaz goude taol-Stad Thomas Sankara e voe dibabet ar banniel-se. D'ar memes koulz e voe cheñchet anv ar vro, a oa bet "Volta-Uhel" betek neuze, evit diskouez un troc'h gant ar renadoù kent.
Sejm
Ar Sejm (distaget [] e poloneg) eo kambr izel Parlamant Polonia. Ennañ ez eus 460 kannad (posłowie e poloneg), dilennet dre ar mouezhiañ hollek, evit pevar bloaz.
Venerio
Aet e vije da Gorsika e-pad daou-ugent deiz d'ober un toullad burzhudoù.
Klañvgarr
Peurvuiañ int sammorelloù, met kavout a reer klañvgirri er bed hag a zo marc'hoù-tan, kirri-tan, busoù, aerlistri (ur viñsaskell pe ur c'harr-nij peurliesañ), pe bigi.
Krouet e voe ar c'hlañvgirri e-pad ar brezelioù evit kas ar c'hloazidi er-maez eus an dachenn. A-raok ma oa ijinet ar c'hirri-tan ne oant nemet kirri sachet gant kezeg pe tud.
Henri Pélissier
Aet e oa bet da Anaon d'ar 1 a viz Mae 1935 e Dampierre (Yvelines a-vremañ), lazhet gant e wreg kleiz Camille Tharault en he zi.
Mary Hamilton (Rusia)
Anzav a reas Mary Hamilton al laeroñsi ha bezañ lazhet he c'hrouadur nevez-c'hanet, met daoust d'ar boureviadur ne destenias ket a-enep Orlov.
PNL (strollad sonerezh)
PNL (Peace N' Lovés) zo ur strollad rap savet e 2008 gant daou vreur, Tarik ha Nabil Andrieu (lesanvet Ademo ha N.O.S), e Corbeil-Essonnes (Enez-Frañs).
O albom kentañ, Le Monde Chico, a zeuas er-maez e 2015. Berzh-bras a reas o eil albom e 2016, Dans la légende, rak an albom muiañ gwerzhet e voe e Frañs, ur milion a skouerenn a voe gwerzhet er bed. O zrede albom, Deux frères, a zeuas er-maez e 2019, hag ivez ar single "À l'ammoniaque", "91's" hag "Au DD".
Douron
Meur a wazh-dour a gember gant an Douron, ar Skirioù (er Pontoù), an Dour Uzel (war harzoù Plegad-Moezan ha Tremael) hag an Dourmeur (e-kichen Toull ar C'hirri, e Plistin) en o zouez.
Zachary Richard
Zachary Richard zo ur c'haner ha soner stadunanat eus Louiziana. Akordeoñs dreist-holl a son, hag e galleg e kan, goude ma oa kaner saoznek da gentañ.
Rencontre
Anv daou lec'h e Newfoundland and Labrador,
Malalai Anaa
Skolioù hag ospitalioù zo bet lakaet en hec'h anv. Meneget eo hec'h anv en holl levrioù-skol ar vro.
Astorga
Savet e oa bet Astorga er bloaz 14 kent J.K., gant an anv latin Asturica Augusta.
Ceann an Chairn
Ceann an Chairn (Carnsore Point e saozneg ) zo ur beg-douar e gevred iwerzhon, e kontelezh Loch Garman.
Legio I Maximiana
Istor
E 354, ur strollad eus al lejion a voe kaset da harpañ an arme ergerzh (comitatenses) staliet e bro Trakia, e-kichen Adrianopolis (hirie Edirne e Turkia).
Kazi sur en doa kemeret perzh en emgann Adrianopolis pa voe lazhet an impalaer Valens, hag an arme kazi freuzet (9 Eost 378).
Suicides
Suicides (emlazhoù) zo anv meur a oberenn c'hallek pe saoznek.
Rencontre (Maupassant, 1884)
Rencontre zo un danevell gant Guy de Maupassant, en 1884. Arabat droukveskañ gant un danevell goshoc'h henvelanvet, Rencontre e 1882.
Arta (rannvro)
Arta zo ur rannvro eus Djibouti.
Dikhil (rannvro)
Hervez niveradeg 2009 e oa er rannvro : 24 886 den o chom e kêr, 22 510 den o chom war ar maez ha 41 552 gantread.
Olivier Jegou de Kervilio
Chaloni hag arc'hdiagon Kemper e oa pa oa bet anvet gant ar roue eskob Treger, war-lerc'h Eustache Le Sénéchal de Carcado, d'an 29 Mae 1694, ha sakret en iliz Port-Royal d'an 3 Here ar bloaz-se. Tomm e oa ouzh doktrin Jansenius, hag enebet e oa ouzh ar builh "Unigenitus" embannet gant ar pab Klemañs XI, hag abalamour da se e oa tostaet d'ar c'hardinal de Noailles, arc'heskob Pariz, hag e oa e penn ar c'halverien. Abalamour da se, e-giz respont, ne oa ket bet pedet gant ar pab, eñ na den ebet eus an eskopti, e jubile 1725. Da vare an Aotrou de Kervilio e oa bet diazezet e Landreger, gant an Itron de Lezardot, ur gumuniezh merc'hed anvet Seurezed Sant-Paol. Aotreet e oant bet gant an eskob d'an 23 Mezheven 1727.
Kezarien
Displegadenn ha breutadenn
Pierre Dufraigne, displeger Aurelius Victor, n. 27, p. 106 ː "Ur fazi eo. Ar rannadur se etre ar c'halloudoù n'eo deut nemet e-kerzh ar renadur war lec'h. An traoù a zo laket war o rez gant "Istor Aogust".
Tadjourah (rannvro)
Tadjourah zo ur rannvro eus Djibouti, e norzh ar vro, sko ouzh Etiopia hag Eritrea.
Koko
Koko a c'hall bezañ :
Kurzeme
thumb|390px|Broioù istorel Latvia
Kurzeme zo ur rannvro en arvor Latvia, war lez ar Mor Baltek. Lodenn gornôk Dugelezh Kourland, un dugelezh istorel kozh, e oa.
Dorothea
Dorothea zo un anv-badez latin,alamanek, hag izelvroek, roet d'ar merc'hed.
Gerdarzh
Dont a ra an anv Dorothea eus an anv gregach Δωροθέα (Dōrothéa) hag a dalv kement ha roet digant Doue. Kar-tost eo d'an anv Theodora.
Earth Abides
An istor
Ish, a oa e-unan er menezioù, er Sierra Nevada, zo chomet bev goude distrujet ar boblañs er Stadoù Unanet, hag er bed moarvat, gant ur c'hleñved-bed. Tra ma kouezh ar sevenadur en e boull e klask adsevel ar gevredigezh.
Villers-Guislain
Bezioù-brezel ar C'hommonwealth
Bered ar C'hommonwealth:Gauche Wood Cemetery Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Digoret e voe gant Ofisour Douarañ an 21 Rannlu d'an 6 ha d'ar 7 a viz Here 1918. Bered ar C'hommonwealth:Meath Cemetery Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Digoret e voe gant Ofisour Douarañ an 33 Rannlu e miz Here 1918.
Rien Poortvliet
Buhez
Mab henañ Zacharias Poortvliet, ur plastrer, hag e wreg Cornelia e oa Rien. Petra bennak ma oa yaouank-tre pa ziskouezas bezañ donezonet evit an tresañ ez enebas e dud, protestanted strizh anezho, ouzh e c'hoant da vont da arzour.
Labour a-walc'h en devoa an skeudennaouer e dibenn ar bloavezhioù 1960 evit bevañ diwar e arz, ha mont da hemolc'hiñ gant e zaoulagad digor-bras : e 1972 e voe embannet e levr kentañ, Jachttekeningen ("Tresadennoù hemolc'h") ma taolenne loened ha gweledvaoù gant tresadennoù ha dourlivadurioù.
Djibouti (kêr)
thumb|Kêr Djibouti thumb|Djibouti ha rannvroioù all ar vro Djibouti eo kêr-benn ha kêr vrasañ Djibouti, e Korn Afrika, war aod pleg-mor Tadjoura. E 2009 e oa 475 322 den o chom enni, da lâret eo ouzhpenn an hanter eus poblañs ar vro.
Emerenzia
Emerenzia  pe Emerentia, eo an anv a zo bet roet, adalek ar XVvet kantved hag en un nebeud broioù, da mamm Santez Anna, da lavarout eo mamm-gozh ar Werc'hez Vari, ha mamm-guñv Jezuz. Lakaet e vije bet da santez.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 1960
Blenierien
Roet e oa ar poentoù war un diazez 8–6–4–3–2–1 da bep redadeg, met ar c'hwec'h disoc'h gwellañ hepken a oa dalc'het.
Charles Miossec
Ganet e voe Charles Miossec e Lanhouarne met e Pariz e voe desavet dre ma oa e dud o labourat eno. Goude studioù ekonomiezh e labouras evit an embregerezh Rhône-Poulenc. E 1963 e tistroas da Vreizh, da labourat e ti ar marc'hadour gwin Guével e Pleiber-Krist. Dilennet e voe e kuzul-kêr Logeginer-Sant-Tegoneg da gentañ. Dilennet e voe da gannad e 1978, war anv an RPR (Rassemblement pour la République), da guzulier kanton Landivizio e 1982 ha da vaer Landivizio e 1983. Prezidant Kuzul-meur Penn-ar-Bed e voe eus 1988 da 1998 ; er bloavezh-se e voe trec'het an tu-dehoù gant an tu-kleiz ha mont a reas Pierre Maille e penn an departamant.
Dorothe Engelbretsdatter
thumb|right|200px|Dorothe Engelbretsdotter thumb|right|200px|Engelbretsdotter ouzh he zaol-labour, hervez un engravadur e 1685
He buhez
E 1683 e varvas he fried. Nav bugel he doa, met seizh anezho a varvas ha daou ac'h eas da goll. He glac'har eo danvez he barzhoneg Afften Psalme.
Kegin gaer
Annez
Bevañ a ra al labous e Suamerika (Ecuador ha Kolombia).
Emmanuel Macron
Tachennoù ekonomikel ha sokial
Emmanuel Macron a zo frankizour. E miz Du 2018, ez eo e-kreiz ar jeu a-fed Luskad ar jiletennoù melen. Al luskad a zo kroget goude ma vefe bet uhelaet priz an dour-tan gant ar gouarnamant hag a zo emledet war-zu un enebiezh daonet d'ar prezidant ha d'e zoare da ren ar vro.
C'hwil-derv
Ar c'hwil-derv, pe buoc'h-derv, pe c'hwil-Mae, (Melolontha melolontha) zo un amprevan rous e feureskell.
Haruna (morreder)
E 1945, an Haruna a oa bet kaset da vazenn morlu Kure. Eno e voe distrujet e-kerzh ur vombezadeg gant kirri-nij an Task Force 38 d'an 28 a viz Gouhere 1945.
Eustache Le Sénéchal de Carcado
Mervel e reas an eskob Eustache a-greiz-holl d'ar 15 Meurzh 1694 e Pariz. Sebeliet eo bet en iliz parrez Saint-Cosme.
Rodrigo de Triana
Lepe
Hervez Gonzalo Fernández de Oviedo, en Historia general y natural de las Indias, e 1535, e c'hallfe ar martolod Rodrigo-se dont eus Lepe e Proviñs Huelva.
Sremska Mitrovica
Douaroniezh
War lez ar stêr Sava emañ Sremska Mitrovica
Piedramillera
thumb| 260px| Sede pelec'h emañ Piedramillera e [[Nafarroa. ]]
The Great Silkie of Sule Skerry
Ar werz
Hervez ar ganaouenn e vo tennet gant ur gunner, ur fuzuilher. Skeudennoù eus an amzer a ziskouez peurvuiañ tud o skeiñ ur goaf-bann.
Kegin kolier gwenn
Annez
Ar spesad a gaver an tri isspesad en Andoù :
Dorothea von Preußen
Dorothea Danmark, pe Dorothea von Preußen (1añ a viz Ebrel 1504 e kastell Gottorf – 11 a viz Ebrel 1547 e Königsberg) a oa ur briñsez danat deuet da vout dugez Prusia.
Midrash
An doare-se da zisklêriañ an Torah a glask tennañ gounid eus kement testenn, kement frazenn, kement ger ma n'eo ket kement ger ezvezant, evit reiñ displegadennoù ouzhpenn ar re a zo bet roet dija (james ne glask erlec'hiañ ar pezh zo bet skrivet a-raok), a-wezhioù o sevel goulennoù diwar an destenn, a-wezhioù o respont dezho, a-wezhioù o leuskel al lennerien da respont o-unan.
C'hwil-kornek
An ûioù a vez dozvet en douar gant ar barez. Al larvennoù a chom kuzhet er c'hoad bruket pe gwrizioù un dervenn gozh lec'h ma gleuzont ribouloù e-pad tri pe bemp bloaz. Ar muzadur diwezhañ a vez graet 20 cm dindan gorre an douar. Digloriñ a reont en diskar-amzer ha chom en douar betek miz Even.
Norman Rockwell
Buhez
Goude-se, pa voe 19 vloaz, e voe degemeret evel arzour e skipailh Boys' Life, ma reas bep miz ur golo ha skeudennoù un istor ha ma voe anvet da c'hourseller al labour arzel. E-pad tri bloaz e voe gopret er post-se goude e c'holo kentañ, Scout at Ship's Wheel e miz Gwengolo 1913.
Kegin jave du
Ar gegin jave du a zo ur spesad golvaneged, Cyanolyca pumilo an anv skiantel anezhañ.
Gojira
Cavalera Conspiracy ha The Way of All Flesh (2008−Bremañ)
Joe Duplantier zo bet pedet gant saverien ar strollad brazilian Sepultura, ar vreudeur Max hag Igor Cavalera, da zont ganto evit o strollad nevez, Cavalera Conspiracy evel soner gitar boud. An albom Inflikted zo bet embannet e miz Meurzh 2008 hag sonadegoù o deus graet e kreizh 2008.
Disklêriet o deus d'ar 27 a viz Here 2010 int aet e studio evit kregiñ da enrollañ pevar zitl nevez evit sikour Sea Shepherd.
Gagliuso
Gagliuso, anvet Cagliuso ivez, zo ur gontadenn italianek hag a voe embannet er Pentamerone, un dastumad kontadennoù gant Giambattista Basile e 1634, hag a zo gwelet evel eil koshañ stumm kontadenn Kazh e heuzoù lêr, pa'z eo Costantino Fortunato gant Giovanni Francesco Straparola eo an hini goshañ. Pevare kontadenn an eil devezh eo.
Kanton Boulogne-sur-Mer-1
Kanton Boulogne-sur-Mer-1 a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.
Abati Quedlinburg
Abati Quedlinburg zo un abati impalaeriezh chaloniezed e Quedlinburg, e Sachsen-Anhalt, en Alamagn.
Templ Jeruzalem
Evit gwir ez eus bet daou Dempl, an hini savet hervez an Torah gant Salomon, mab David, evit erlec'hiañ an Tabernakl implijet en dezerzh, hag al lec'hioù hael all implijet betek-henn. Damzistrujet e voe gant Roue Ejipt Shoshenq Iañ a-raok bezañ dreset gant Yoshia. Peurzistrujet e voe gant armeoù Naboukadnesar II a Vabilon.
Hervez Levr Ezra e voe savet un eil Templ diwar atiz Kirus Veur e 538 a-raok hon mare, goude fatidigezh Babilonia. E-kreiz diaezamantoù ar Yuzevien gant Gresianed ar Rouantelezh Sekeukid e oa an Templ-se, dre ma klaske ar C'hresianed hellenekaat ar Yuzevien. Treuzfurmet e voe an Templ en un templ pagan e-pad ur mare, a-raok bezañ haelet adarre e fin brezel ar Vakabeed (diwar an istor-se e lider hanouka). Da vare ar Romaned e voe an Templ e-kreiz dizemglevioù start etre ar Yuzevien hag ar Romaned, dirak emzalc'hioù digomprenus an eil sevenadur evit eben. Disakr e seblante ar Romaned bezañ evit ar Yuzevien, hag ar Romaned ne oant ket evit kompren seurt e boazioù ha kustumoù ar Yuzevien. Adsavet hag ledanaet e voe an Templ gant Herodez Veur er savadur anvet Templ Herodez, an hini en doa anavezet Jezuz Nazaret. Distrujet e voe an Templ gant ar Romaned e 70, goude un emsavadeg kaset gant ar Yuzevien. Un emsavadeg all, hini Emsavadeg Bar Koc'hba e 132-135, a zisoc'has war difenn ar Yuzevien bezañ tost ouzh Jeruzalem, ar pezh a viras outo da adsevel an Templ. Daoust da volontez an Impalaer Juluan da adsevel an Templ e 363, ne voe ket graet abalamour d'ur c'hrenn-douar ha kristenadur an Impalaeriezh a viras ouzh ar Yuzevien da adsevel o Zempl en-dro. Goude aloubadegoù ar Vuzulmaned e voe savet ar voskeenn Al-Aqsa e plas an Templ kozh ha chomet eo evel-se abaoe.
François-Ignace de Baglion de Saillant
Anvet e voe da eskob Treger, war-lerc'h Balthazar Grangier, d'an 12 Mezheven 1679, ha sakret e Pariz d'an 23 Gouere war-lerc'h.
Kanton Brebières
Kumunioù
Kanton Brebières a ya 33 c'humun d'ober anezhañ:
Queen of Hearts (Joan Baez)
Had I the store in yonder mountain Where gold and silver is there for counting I could not count for thought of thee My eyes so full I could not see
Doare Joan Baez
Embannet eo bet er bladenn "Farewell Angelina", e 1965.
La Française
La Française a oa un embregerezh marc'hoù-houarn ha pezhioù distag bet krouet e 1891 e Pariz. Ur skipailh marc'hhouarnerezh gall e oa ivez hag en doa kemeret perzh e redadegoù etre 1901 ha 1955. A-hed ar prantad-se e oa bet liammet e anv ouzh sponsorioù all :
Prenet e oa bet gant Alcyon e 1924.
Kanton Calais-3
Emdroadur ar boblañs
0 annezed a chom er c'hanton e.
Kloreg
Ar c'hloreged, pe preñved du, pe c'hwiled du, eo an amprevaned a ya d'ober an urzhiad Blattaria.
Kanton Calais-2
Kumunioù
Kanton Calais-2 a ya 25 kumun hag ul lodenn Calais d'ober anezhañ:
Andarta
Azeulerezh
Doueez ar brezel e oa Andarta evit ar boblad Uocontii. Dre fazi e voe lakaet gant an istorour roman Cassius Dio (~155 – goude 235) d'an doueez a voe galvet gant Boudika en Enez Vreizh er bloaz 61 : Andraste, doueez an trec'h, e oa honhont.
Lakewood (Colorado)
thumb|300px| thumb|250px| Lakewood zo ur gêr lec'hiet e kreiz Colorado er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 142 980 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Lakewood en ur mod ofisiel e 1889.
Job Morvan
thumb|right|150px|Job Morvan Job Morvan (Joseph Morvan e anv gwir) a oa ur reder war varc'h-houarn a-vicher breizhat, bet ganet d'an 3 a viz Kerzu 1924 e Moustoer-Logunec'h.
The Joan Baez Ballad Book
Ar c'hanaouennoù
An holl ganaouennoù zo hengounel, war-bouez unan :
Yom Kippour
Yom Kippour ( יוֹם כִּיפּוּר, LFE : [ˈjom kiˈpuʁ], pe יום הכיפורים), anavezet ivez evel Deiz an Damantiñ, eo deiz haelañ ar bloavezh relijiel yuzev. Treiñ a ra tro-dro d'an damantiñ, da c'houlenn digarez evit e fazioù, evit dont a-benn da vont pelloc'h er vuhez. D'an deiz-se e vez yunet e-pad 25 eurvezh tro-dro, o pediñ start er sinagogenn. Heuliet e vez ivez gant yuzevien ha ne bleustront ket kalz al lidoù relijiel er mareoù all zoken.
Greg Bear
Buhez
E 1979, e-kerzh m'edo o labourat evit ur gazetenn e San Diego, e voe embannet e romant kentañ, Hegira, a bled gant an amzer drovezhiek, an naouegezh alvezel, ar vuhez alvezel hag ar planedennoù alvezel ivez. E-kerzh e studi c'hoazh, e 1970, e kemeras perzh er poellgor a ziazezas ar Golden State Comic Book Convention, a zo anvet San Diego Comic-Con International bremañ.
E 1983 e timezas gant Astrid Anderson, a oa merc'h d'ar skrivagner S-F Poul Anderson. Bloaz goude, e 1984, e voe deroet dezhañ Priz Hugo an istor berr gwellañ evit Blood Music, a c'hounezas ivez ar Priz Nebula en hevelep bloaz. Daou vloaz goude e reas berzh bras gant e romant Eon. A-hed ar bloavezhioù 1980 e voe unan eus skrivagnerien bennañ an hard science fiction, da lavaret eo an S-F diazezet war fedoù skiantel a zo prouet.
Bagad Sonerien Bro Dreger
Istor ar Bagad : ar bagad eus 1983 da 2008
Ar Bagad e 1984 Ur rener nevez a zo dilennet er Bagad, Herve SANQUER an hini eo.
Mohammed-Fripouille
Istor
Kentañ ma voe embannet Mohammed-Fripouille a oa er pemdezieg e Le Gaulois an 20 a viz Gwengolo 1884. Adembannet e voe en dastumad Yvette e 1884 ivez.
Romana
Romana a c'hall bezañ meur a dra.
Amhara
thumb|left|Menez Simien
Benishangul-Gumuz
Benishangul-Gumuz zo ur rannvro eus Etiopia, e kornôg ar vro. Harzoù he deus gant Soudan.
Le Garde
Istor
Kentañ ma voe embannet Le Garde a oa er pemdezieg Le Gaulois, d'an 8 a viz Here 1884. Adembannet e voe en dastumad Yvette e 1884 ivez.
Kanton Hénin-Beaumont-1
Emdroadur ar boblañs
0 annezed a chom er c'hanton e.
Hugo Lloris
Hugo Lloris, ganet d’ar e Nice (Alpes-Maritimes), zo ur melldroader gall.
Nouvelle Droite
An Nouvelle Droite (brezhoneg: "Dehou Nevez") zo ul luskad speredel eus an tu dehou klok, deuet war wel e 1969 gant krouidigezh ar GRECE (ur gwreskanv a dalva: "Strollad enklask ha studi evit ar sevenadur europat"). Ezel pennañ ar gevredigezh eo ar prederour hag arnodskridour Alain de Benoist.
Kanton Hénin-Beaumont-2
Emdroadur ar boblañs
0 annezed a chom er c'hanton e.
Mirva biosferenn an inizi ha mor an Hirwazh
Brasaet e oa bet e 2012 evit degemer Enez Sun er gwarezva.
Mendaza
Poblañs
E 2013 e oa 320 a dud o chom enni.
Cornelius Jansenius
Buhez
Cornelius Jansen, lesanvet Jansenius, a oa bet ganet d'an 28 Here 1585 en Acquoy, e-kichen Leerdam, en Izelvroioù.
Putifigari
Putifigari zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Karrez
Kornioù ha kostezioù
Ar c'harrezioù o deus pevar c'horn skouer (evel ar skouergornegoù) ha keit eo o fevar c'hostez (romboù int). Parallelek daou-ha-daou eo kostezioù enep ar c'harrezioù, ha gant se ez int skouerioù dibar eus parallelogramoù.
Diagonalennoù
Kenskouer eo diagonalennoù ar romboù setu ez eo kenskouer diagonalennoù ar c'harrezioù.
Istor
Ken abred hag er e oa podoù kinklet gant karrezioù e Mezopotamia.
Vefa de Bellaing
Sot e oa gant al lennegezh, ha roet he devoa fiñv d'he fluenn ivez, koulz e galleg hag e brezhoneg, dindan hec'h anv pe anvioù-pluenn, evel Soaz Kervahe pa skrive e brezhoneg, pe Herve Huiban evit ar gelaouenn Armor Magazine.
Mary Hamilton (treuzwiskerez)
Mary Hamilton (fl. 1746) a oa ur Saozez hag a voe kaset dirak lez-varn he bro en XVIIIvet kantved, dre ma veze gwisket en paotr ha dimezet dre c'haou d'ur vaouez.
Johann Iañ von Sachsen (1801-1873)
Johann Iañ von Sachsen (1801-1873) a voe Roue Sachsen etre 1854 ha 1873. Daoust ma oa a-du gant Aostria e rankas unaniñ e rouantelezh gant an Impalaeriezh alaman.
Georges Dumézil
E labour war ar c'hevredigezhioù hag ar relijionoù indezeuropat o deus digoret selloù nevez war an enklaskoù istorel hag ar skiantoù denel. Arveret e veze kalz a yezhoù gantañ da geñveriañ testennoù kozh eus meur a sevenadur indezeuropat. Gant ar wengelouriezh hag ar relijionoù da gentañ-penn.
Novak Đoković
Gounezet en deus kalz a gamionadoù, evel ar re-mañ: Australian Open, US Open, Wimbledon hag all.
Sarah Siddons
He buhez
Ganet e oa Sarah Kemble en Aberhonddu, e Sir Frycheiniog, e Kembre. Merc'h e oa da Roger Kemble (1721– 1802), un aktor a rene ur gompagnunezh bale-bro ma oa tud eus e diegezh, evel he mamm, Sarah "Sally" Ward (1735–1807). Daouzek bugel all a voe war-lerc'h Sarah, o merc'h henañ.
Mrs Siddons a guitaas ar vicher e 1812, met dont a reas en-dro meur a wech c'hoazh goude. Da ziwezhañ e voe d'an 9 a viz Mezheven 1819 evel Lady Randolph er pezh Douglas gant John Home.