cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katelin Iañ
A ouenn izel
Paour e oa he zud. Lavaret ez eus bet e oant served, tec'het diouzh douaroù o mestr. Hervez tud zo e oa touller-bezioù he zad. Mervel a reas he zud gant ar vosenn war-dro 1684/5, ma chomas o femp bugel emzivaded. Katelin a gavas bod e ti ur voereb hag a roas anezhi da skoliata da Ernst Glück, ar pastor luteriat a droas ar Bibl e latveg, en Marienburg. Eno e voe matezh, ha ne voe ket desket dezhi lenn zoken. A-hed he buhez e chomas dilizherennek.
Kemeret e voe kêr Marienbourg gant ar Rused, ha setu prizoniet Martha yaouank. Evit ar Pastor Glück a ginnigas labourat evit ar rused ha kaset voe da Voskou da jubennour evit ar Field Marshal Boris Sheremetev.
Assessment
In general, Catherine's policies were reasonable and cautious.
Le Syndrome du Titanic (film)
Diazezet eo ar film war ul levr gant ar memes anv Le Syndrome du Titanic e lec'h ma tispleg Nicolas Hulot traoù liammet gant emdroadur an endro ha diskar ar bevliesseurted.
Kog-beleg
Ar c'hog-beleg (Nassarius reticulatus) zo ur blotvil gasteropod.
Kastreg Roissal
Kastreg Roissal (Symphodus roissali) a zo ur pesk mor hag a vev e reter ar meurvor Atlantel (eus Pleg-mor Gwaskogn da Jibraltar), er mor Kreizdouar hag er mor Du.
Tud daou spered
Ez-hengounel e veze implijet hervez kredennoù ar meuriad-mañ'r-meuriad evit lâret e veve en un den bennak daou spered pe ene, unan gourel hag unan benel. Amprestet eo bet an termen hiziv ivez evit ober dave da dud LGBT hag etrereizhel hag a orin indian gante o-unan.
An dud daou spered a wisk ur meskaj dilhad evit diskwel int paotred ha merc'hed war un dro gant un identelezh (pe stad-den) revel resis disheñvel diouzh tud all ar meuriad ha c'hoari a reont ur rol arbennik er gevredigezh, da skouer ober war-dro ar re glañv hag ivez ar re varv, kontañ ar mojennoù, kanañ ha dañsal, rakwelet an dazont hag all.
Hilde
Anvioù-badez kenorin
Setu anvioù-badez all savet diwar ar ger alamanek hild:
Arzhig du
Burutellerezh
Lod tadoù ha mammoù a gav eo familh a c'hiz kozh a weler en istorioù, en doare ma'z eo gwisket an tudennoù ha rannet al labour etre mamm ha tad en ti. Koulskoude e reont berzh, en div yezh, ha n'eo ket nec'het ar vugale gant prederioù ar seurt-se.
Herri III (Bro-C'hall)
E 1573 e voe dilennet da roue Polonia. Henryk Walezy ("Herri Valois", e poloneg) a renas war ar vro adalek ar 24 a viz Genver betek an 18 a viz Even 1574. Evel ma oa marvet e vreur Charlez IX, d’an 30 a viz Mae 1574, e kuitaas Polonia dre guzh evit tapout tron Bro-C’hall, ur vro kalz pinvidikoc’h ha galloudusoc’h. Sakret e voe e Reims, d’an 13 a viz C’hwevrer 1575 hag e teuas da vezañ ar roue Herri III. D’ar 15 a viz C’hwevrer e euredas da Loeiza Loren.
Clark Ashton Smith
E vuhez
Oberenn Smith a zo gwall zisheñvel diouzh hini ar skrivagnerien lovecraftian all : ne gaver nag emgannoù na diskouezadur an nerzh-korf enni (er c'hontrol da skridoù Robert Ervin Howard). Peurliesañ ez eo diazezet e skridoù war sorserien, diaouled, pe sunerien-wad en un endro mizus diazezet war bedoù kollet ha disoñjet.
Plijout a rae da Smith implijout gerioù blizidik, rouez pe kozh-bras. Frazennoù hir a save, enno kalz munudoù barzhoniel. E ziouer a deknik akademikel a gempoueze gant pinvidigezh e c'heriaoueg, un ijin hunvreidik bras-divent hag ur c'hoant difaezhus da zeskiñ traoù nevez.
Giovanni
Giovanni eo an anv-badez italianek hag a glot gant Yann e brezhoneg. An eil anv boutinañ en Italia eo war-lerc'h Giuseppe.
Morilhon
Ur morilhon zo
Floyd Landis
thumb|right|Floyd Landis war tennad diwezhañ Tro Frañs France 2006
Port Láirge
Gevelliñ
Gevellet eo gant Sant-Ervlan e Bro-Naoned.
Kontelezh Port Láirge
right|thumb|kontelezh Port Láirge
Unaniezh Maghrib Arab
E 1988 e oa bet dalc'het pennemgav kentañ ar Maghrib gant pemp riez: Aljeria, Libia, Maouritania, Maroko ha Tunizia, ha sinet e oa bet an emglev-se bloaz war-lerc'h. Ur post kadoriad, dalc'het tro-ha-tro gant ar pemp riez. Evit ar poent eo an Tunizian Habib Bin Yahia ar c'hadoriad. N'eus bet bro all ebet oc'h emezelañ abaoe.
Icel Mercia
Hervez an hengoun e vefe bet e penn e bobl pa oa o treuziñ Mor an Hanternoz.
Joan
Katalaneg hag okitaneg
E katalaneg hag e okitaneg e talv Joan kement ha Yann, un anv roet d'ar baotred eta.
Te gant heiz
Prientet e vez mugicha dre c'hlec'hiañ heiz rostet ha gallout a reer e servij en-yen pe en-tomm. E Japan e reer gant seierigoù heñvel ouzh ar re a reer ganto da brientiñ an te, ha lakaet e vezont en dour yen e-pad an hañv. E Korea avat, e prienter anezhañ giz gwechall c'hoazh : dre skuilhañ dour tomm war an heiz.
1020
Diwar-benn bloavezh 1020 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Gregamp-ar-Feunteunioù
Gregamp-ar-Feunteunioù a zo ur gumun a Vreizh e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Damnonii
O anv
Rivet & Smith, p. 343 :
Bev
Anv-gwan
Evel anv-gwan
Ibrahim Rugova
Buhez
Darbet e voe dezhañ mervel d'ar 15 a viz Meurzh 2005 pa darzhas ur vombezenn bet lakaet en ur pod-lastez d'ar mare ma yae hebiou gant e garr.
Ouigoureg
Doareoù-skrivañ
Kregiñ a reead da implijout al lizherenneg arabek evit ar wezh kentañ en 10vet kantved pa oa bet degaset an Islam d'an Ouigoured, implijet kichen-ha-kichen neuze gant al lizherenneg henouigourek. Implijet e vez hiziv c'hoazh al lizherenneg arabek.
Ne reas ket berzh avat an doare-skrivañ nevez-se ha disteriñ a rejont d'al lizherenneg arabek adarre, adstummet ar wezh-mañ (anvet Uyghur Ereb Yéziqi)
Ar raganvioù
Int Ular
Devezhioù ar sizhun
Dimeurzh Sishembe
Dimerc'her Qarshembe
Disul Yexshembe
An niveroù
C'hwezhek on alte
Eil ikkinchi
Marsupilami
E voued
Kalet eo e stomog, a c'hall da skouer diwaskañ litradoù a alkool-leskiñ.
Er sinema
Emañ ur film hir da vezañ savet gant Alain Chabat e fin 2010.
406
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ul Lun
Yezhoù Unaniezh Europa
Yezhoù ofisiel Unaniezh Europa
Servijoù jubenniñ war-ar-prim a reer gante evit emvodoù UE a bep seurt ha dre ret e vez jubennet holl emvodoù Parlamant Europa ha Kuzul Europa. Setu penaos e vez savet skridoù UE e meur a yezh: https://web.archive.org/web/20050429144348/http://europa.eu.int/comm/dgs/translation/bookshelf/brochure_en.pdf
Yezhoù all komzet e Unaniezh Europa
Ouzhpenn yezhoù kenofisiel Spagn hag an iwerzhoneg, bez' eus eus meur a yezh all a vez komzet e broioù UE hag a reer yezhoù rannvro pe yezhoù bihanniver anezhe hag n'o deus tamm statud ofisiel ebet e UE, daoust dezhe bezañ anavezet a-wechoù en o bro orin gant ar Stad-ezel e lec'h ma vezont komzet.
En o zouez e kaver ar re-mañ:
1021
Diwar-benn bloavezh 1021 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1021
Rheinland-Pfalz
Aozadur diabarzh
12 Kreisfreie Stadt Rheinland-Pfalz:
Bevoniezh
Implijet e vez ivez an termen biologiezh, savet diwar ar gregach βίος = buhez ha λόγος = gouiziegezh.
Koulskoude ez eus organegoù unkellennek hag a zo o dafar genetek strewet e-barzh o c'hitoplasm hep kalonenn ebet. Ar seurt kellennoù-mañ a vez graet prokarioted anezho.
Mêlann
Anv
Gerdarzh
Kaoter
Ur gaoter (eus ar ger latin caldarium, kibelladenn domm), pe chidhouarn, pe chaodourenn zo ul lestr, pe endalc'her, a vent vras, didroad pe troadek, a dalvez da aozañ boued war an tan, en un oaled peurvuiañ, gwechoù zo ouzh un drezenn-bod pe gwechoù all war un trebez, met e-maez an tier kenkoulz all.
Louise de Keroual
He yaouankiz
Tud a noblañs eo an tad hag ar vamm, un tiegezh a bouez o deus e Leon, met n'int ket eus ar pinvidikañ ha bihan eo ar gwenneien er c'hastell. He studioù a reas Louise e kouent Santez-Ursula Lesneven ma oa ur voereb dezhi e-touez al leanezed.
Serc'h d'ar roue
En 1684, war c'houlenn Charlez, e voe graet dugez Aubigny (Aubigny-sur-Nère, e Berry, en Sologne) gant Loeiz XIV, abalamour, hervez ar saoz, e oa bet an douar-se d'an tiegezh Stuart, hag ouzhpenn e voe graet  Pair de France. Er bloaz-se en-eeun e prenas kastell Tremazan, e Leon, da stagañ ouzh douaroù Keroual.
Constança Arle
Buhez
Ne voe ket degemeret mat war a seblant ha marteze eo abalamour da se e klaskas he dial o tammall lod eus ar pennoù bras da vout disivouderien.
Yezh nebeut implijet
Gwelet ivez:
Menez Ida
Menez Ida zo anv daou venez e mojennoù Hellaz kozh :
Fidel Castro
E vuhez
E dad a oa ur perc'henn douar deuet eus Galiza, e vamm ur vatezh. Bastard e oa, ha droug a viro ouzh e dad. Skoliataet e voe e ti Jezuisted Santiago de Cuba. Pa oa studier e La Habana e reas war-dro ar politikerezh hag e voe klask warnañ gant ar polis. Dimeziñ a eure d'un nizez d'ar prezidant-diktatour Batista a oa harpet gant SUA.
Klask a reas ober un taol -brezel ha kemer kazarn La Moncada e Santiago gant ur bagad tud armet, met kazeg a reas, ha lazhet e voe kalz eus e vignoned. Gant skoazezll e wreg ha hini an eskob ne voe ket kondaonet re griz, ha pa voe laosket da vont ez eas da Vec'hiko da brientiñ un taol all.
Morfem stag
E brezhoneg e kaver morfemoù stag boutin evel da skouer : "-idigezh", "-ded", "-erezh", ha "rak-" ha kement zo … hag ivez an dibennoù yezhadurel pa vez displeget ur verb (d.s. "kanomp"), merkoù al liester (d.s. "tadoù") hag ar stummoù benel (d.s. "sekretourez"), h.a.
Oinokoe
En Henc'hres, un oinokoe (en henc'hresianeg οἰνοχόη, oinokhóê, eus οἶνος, oĩnos, ar « gwin » ha χέω, khéô, « fennañ ») a oa ur picherad evit ar gwin a dalveze da gemer gwin er c'hrater — e lec'h ma oa bet troc'het gant dour — a-raok reiñ anezhañ d'an everien.
Ur skouarn, dezhi etre 20 ha 40 sañtimetrad, a veze ouzh al lestr-se. Lakaet e vez kemm etre rummadoù disheñvel diouzh stumm genou al lestr pe stumm he zor. An hini stankañ (rummad 1) a vez ur beg e stumm ur velchonenn outi. Tennañ a ra ar rummad 8 ouzh ar chopinoù a-vremañ, gant ur c'horf.
Morfem distag
Ur morfem distag zo ur morfem a c'hell bezañ implijet er yezh evel ur ger ennañ e-unan, da skouer "ki" ha "dour" er ger kevrennek "dourgi".
Guillermo Fadanelli
Krouet en deus ar gelaouenn underground Moho e 1989 hag an ti-embann gant ar memes anv e 1995.
Kamouseg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù nilotek ar reter eo ar c'hamouseg (camusa pe chamusa) komzet gant tro-dro da 21 000 den e norzh Kenya.
S/2003 J 2
S/2003 J 2 eo anv da c'hortoz ul loarenn gilgradek direizh eus Yaou. Gant ur strollad steredonourien eus Skol-veur Hawaii e voe dizoloet e 2003. An hini pellañ eus loarennoù Yaou eo.
John Ronald Reuel Tolkien
Bugaleaj
John Ronald Reuel Tolkien a voe ganet d'an 3 a viz Genver 1892 e Bloemfontein, Stad dieub Oranje (Stad-Dieub hiziv) da Arthur Reuel Tolkien (1857–1896), ur bankour saoz eus Birmingham, hag e wreg Mabel Suffeld (1870–1904), a oa genidik eus Birmingham ivez. Kuitaat Bro-Saoz a reas an tiegezh pa voe anvet Arthur Reuel da rener adti Bank of England e Bloemfontein. Eno ivez e voe ganet Hilary Arthur Reuel (1894–1973), breur John Ronald Reuel. Pa oa yaouank-tre c'hoazh e voe dantet gant ur gevnidenn vabouin, ar pezh a oa bet liammet gant meur a hini ouzh euzhviled euzhusañ e istorioù, met Tolien e-unan n'en doa soñj ebet ken eus ar gwallzarvoud ha disklêriet en doa n'en deze ket kement-se a aon eus outo evel den gour.
E 1895, hag eñ oadet tri bloaz, ez eas Ronald da Vro-Saoz gant e vamm hag e vreur da rentañ ur gweled hir d'ar familh e Birmingham. Siwazh e varvas an tad en Afrika a-raok dont daveto en Europa. En em gavet a reas ar vamm hep peadra, setu ez eas gant he daou vab da vevañ e ti he mamm a-raok kavout lojeiz war ar maez e kêriadenn Sarehole (ur c'harter eus Birmingham hiziv). Eno edo moereb Ronald o terc'hel un atant anvet Bag End, alese chomlec'h Bilbo e The Hobbit. Plijadur en deze oc'h ergerzhet al lec'hioù tro-dro, Sarehole Mill, Moseley Bog ha rozioù Clent, Lickey ha Malvern, a voe mamenn senennoù e levrioù diwezhatoc'h asambles gant kêriadennoù all evel Bromsgrove, Alcester pe Alvechurch.
Yaouankiz
E miz Here ar bloaz-se e krogas Ronald gant e studioù en Exeter College en Oxford. Eno e choazas ar studioù klasel,a-raok cheñch e vennozh e 1913 ha treiñ war-du ar saozneg hag al lennegezh. E 1915 e voe diplomet gant an enoroù brasañ. E-touez e heñchourien en Oxford e voe Joseph Wright, en doa skrivet Primer of the Gothic Language en doa levezonet Tolkien er skol.
Brezel-bed kentañ
D'an 22 a viz Meurzh 1916 e voe euredet J. R. R. Tolkien hag Edith Mary Bratt en iliz katolik Warwick ; goude-se ez ejont da lojañ en un tiig e Little Haywood, nepell diouzh ar c'hamp-stummañ. D'an 2 a viz Mezheven e voe kaset Ronald da Bro-C'hall. Da c'hortoz ma vije dezverket ur post dezhañ e skrivas ur varzhoneg, The Lonely Isle, hag e skrivas lizheroù da Edith ; rineget e oa al lizheroù-se evit tremen dreist kontrollerezh ar British Army. E deroù miz Gouere 1916 en em gavas ar besletanant Tolkien e penn ur batailhon e talbenn Emgann ar Somme, unan eus emgannoù gwadekañ Istor Mab-den. D'ar 27 a viz Here, pa oa an emgann nes da echuiñ (18 a viz Du) hag e batailhon o tagañ Staufen Riegel e-kichen Le Sars, e voe diskaret gant terzhienn a trañcheoù, evel 25% eus ar soudarded vreizhveuriat, en abeg d'al laou. D'an 8 a viz Du e voe advroet hag e tistroas davet Edith e Little Haywood. D'ar 17 a viz Du 1917 e voe ganet John Francis Reuel Tolkien, mab henañ Ronald ha Edith.
Andy Warhol
Filmoù
aka Andy Warhol's Frankenstein (USA) aka Andy Warhol's Dracula (USA)
Dispac'h Gall
An Dispac'h gall eo an anv roet d'an heuliad darvoudoù hag oberoù a oa bet e Bro-C'hall etre 1789 ha 1799, hag a voe diskaret ar Roueelezh hag ar Renad kozh ganto.
Dilennadegoù kannaded ar Stadoù-Meur
Ar galv da emvod ar Stadoù-Meur en doa degaset spioù e-leizh e-touez ar boblañs gall. Pep korf eus ar gevredigezh a wel o tont etrezek eno gwirioù nevez, galloudoù nevez hag un adaozadur eus ar gevredigezh a vezo dedennus dezho:
An Trede Urzh a c'houlenn ma vefe doublet e niver a dileuridi evit ma vefe gwiroc'h ar votadegoù. Degemeret eo gant ar Roue. Goulenn a reont ivez ma vefe graet ar votoù dre penn ha ket dre urzh. Ar roue a chom mut war an dra-se. Gant ma vez gwan mouezh ar roue e vez gwelet ul luskad brogarour o tiwan e Pariz ha dre ar vro. Gant ma vez an ali foran o genel, krabaduilh a vez er c'hêrioù, dreist-holl e Roazhon hag en Dauphiné. Kenderc'hel a raiao a-hed ar mizioù a-raok an emvod meur e Versailhez.
Hañv 1789
D'an 13 a viz Gouhere, 40 harz d'octroi diwar 50 a voe distrujet dre an tan. Mirlec'hioù greun ar gouentoù a zo preizhet. Bezenioù bourc'hiz a vez krouet.
Kerzhadenn ar maouezed war Versailles d'ar 5 ha d'ar 6 a viz Here 1789
Da gentañ e sav a-du ar roue gant goulennoù ha c'hoantoù ar bobl. Memes devezhe, prezidant ar Vodadeg Vroadel Vonreizhel Mounier a ya hag un-dro da c'houlenn gant Loeiz XVI ma embannfe Diskleriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour 1789 hag al lezennoù eus ar 4 hag ar 26 a viz Eost a ro lamm d'ar gevredigezh a urzh. E-kerzh an noz, goulennet gant Kumun Pariz, La Fayette a erru e Versailles. Abred ar mintin war-lerc'h, ul lodenn eus an engroez a zo kounnaret hag a embann e vint feuls gant ar familh roueel. Daou gward korf a zo lazhet. Hervez dezrevell an enklask savet gant le Châtelet war an darvoud-se, diazez eus an Dispac'h Gall : "le salut du roi, de la reine, de la famille royale, fut uniquement dû à la Garde nationale et à son général", La Fayette. Ar roue a zo rediet sevel a-du gant kuitaat Versailles (biken ne zistroo eno) ambrouget gant tud eus Pariz.
Ren ar C'hoñsul
Ren ar C'hoñsul a bado betek an 28 miz ar Bleuñv bloavezh XII (18 a viz Mae 1804), deiziad fin ar Republik c'hall ha diskleriadur ar c'hentañ impalaeriezh.
Wismar
Aloubet e voe Wismar gant Sveden e 1631, ha chom a reas e dalc'h Sveden betek 1803. Neuze e voe gwerzhet da arc'hdugelezh Mecklenburg-Schwerin, hogen n'eo nemet e 1903 e peurzilezas Sveden he gwirioù warni. E 1945 en em gavas a-gevret soudarded eus Stadoù Unanet Amerika, Breizh-Veur hag an Unvaniezh Soviedel eno. Dont a reas Wismar da vezañ ul lodenn eus Republik Demokratel Alamagn. E 2002 e voe lakaet Wismar war roll Glad ar Bed gant an UNESCO.
Sant-Ke-Porzh-Olued
Sant-Ke-Porzh-Olued zo ur gumun e Breizh e Bro-Oueloù, e departamant Aodoù-an-Arvor.
Masaieg
Tost-tre eo d'ar yezhoù maek all, ar sambouroueg hag ar c'hamouseg, ken ma vez implijet ar ger ɔl maa alies a-walc'h gant pep hini eus ar pobloù-se evit ober envel o yezhoù-i.
Gandhi (disheñvelout)
Implijet e vez ivez evit ober anv eus tiegezh Khan Feroze (12 Eost 1912 - 8 Gwengolo 1960) ur c'hazetenner ha politikour indiat. Kemmet en deus Feroze e anv-tiegezh hervez lezenn evit hini 'Gandhi' a-raok dimeziñ gant Indira Nehru. Merc'h da Jawaharlal Nehru (1947–1964), kentañ ministr India e oa Indira. Dont a reas da c'hoari ur rol a bouez-bras e buhez ar vro. N'eo ket kar an tiegezh da Mohandas Gandhi avat; Dont a ra an anv-tiegezh Gandhi eus hini Feroze Gandhi. E-touez izili brudet ar familh-se emañ :
Yo La Tengo
Yo Lat Tengo a zo ur strollad indie (dazeilat) a-orin eus Hoboken (New Jersey, Stadoù-Unanet). Krouet eo bet e 1984 gant ar c'houblad Ira Kaplan-Goergia Hubley, ha tro 15 pladenn a zo bet embannet gantañ. Ma n'eo ket gwall vrudet ez eo gwelet evel una eus strolladoù indie pouezusañ ar bloavezhioù 1990. Ennañ emañ Georgia Hubley (taboulinoù, kan), Ira Kaplan (kan, gitar) ha James McNew (gitar boud). Abaoe 1993 eo bet embannet holl bladennoù ar strollad gant Matador. Liesseurt eo sonerezh ar strollad: noise, pop, country, shoegaze, sonerezh-arnodiñ, punk hag electronica.
Niver (yezhoniezh)
Gerioù all a c'hell merkañ an niver ivez evel e saozneg 'this sheep' (unander) ha 'these sheep' (liester).
Toullañ an hugenn
Pareañ a rafe buan-ha-buan a-hend-all a-drugarez da stankder ar gwazhied en hugenn.
Trede Kroaziadeg
Richarzh Kalon Leon, war e hent dre vor d’an Douar Santel, a aloubas Kiprenez, kemeret digant Impalaeriezh Bizantion, e 1191 Dont a reas Kiprenez da vezañ un diazez start evit ar groazidi, ha chom a reas etre daouarn tud eus kornôg Europa e-pad meur a gantved, betek ma voe aloubet gant an Impalaeriezh otoman e 1571. . Fulup Aogust a erruas e Siria hag a lakaas, asambles gant Richarzh Kalon Leon, seziz war Akko. Kemeret e voe kêr ganto ha prizoniet e voe an holl soudarded vuzulmat a oa enni, a-raok o lazhañ. Fulup Aogust a zistroas da Vro-C'hall goude an trec'h-se.
Cotonou
E Cotonou e vez fardet eoul palmez, bier, simant, hag ivez kirri-tan ha marc'hoù-houarn. Ezporzhiañ a reer koad, baoksit, houarn ha tireoul, eztennet eus strad ar mor dirak Cotonou.
Komunouriezh
Ar gomunouriezh a zo un ideologiezh a glask sevel ur gevredigezh kevatalouriezh, hep renkad hag he stad dizezet war perc'hientiezh voutin an tuoù a broduadur. ,, Evel ur skour eus ar sokialouriezh e vez gwelet. Honnezh a zo ur rummad ledan ag ideologiezhoù sokial ha politikel a zeu eus eus luskadoù politikel ha sokial liesek levezonet gant prederourien eus mare an Dispac'h Greantel hag an Dispac'h Gall. Ar gomunourien a ginig diskoulmoù d'ar c'hudennoù kenstag, hervezo, ouzh ar kapitalouriezh. Hervezo, an tu nemetañ da aozan ur gevredigezh beoc'het ha frank, hep renkad pe gouarnamant a zo da ziskarr ar bourc'hizelezh ha d'hec'h erlerc'hiañ gant ar gwerin. Stummoù pennañ ar gomunouriezh, evel ar stalinouriezh, al leninouriezh hag an drotskouriezh a zo diazezet war ar varksouriezh met stummoù arall a gomunouriezh a zo war gresk adalek diskarr an Unvaniezh Soviedel.
Howard Phillips Lovecraft
Savet en deus pennadoù diwar-benn ar brederouriezh hag ar skiantoù ivez, ha skridoù evit skrivagnerien all. Brud a zeuas dezhañ goude e varv.
E vuhez
Ijinañ a reas ur gosmonogiezh varzhus diazezet war doueed, krouadurioù ha lec'hioù iskis, holl anezho bodet dindan an anv Mojenn Cthulhu, un anv ijinet gant ar skrivagner August Derleth goude marv Lovecraft. An anv-se a gaver el lodenn vrasañ eus skridoù Lovecraft, padal n'en deus biskoazh graet gantañ.
Beg-tev
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
Kaoter Gundestrup
Plate C: Broken Wheel
Plate C shows the bust of a bearded god holding on to a broken wheel. A smaller leaping figure with a horned helmet also is holding the rim of the wheel. Under the leaping figure is a horned serpent. The group is surrounded by griffins and other creatures, some similar to those on plate B. The god has been associated with the Irish Dagda. The wheel's spokes are rendered asymmetrical, but judging from the lower half, the wheel may have had twelve spokes, consistent with chariot burials excavated in East Yorkshire.
Plate D: Bull Sacrifice
Plate D shows a scene of bull-slaying. Three bulls are depicted in a row, facing right. Each bull is attacked by a man with a sword. Under the hooves of each bull is a dog running to the right, and over the back of each bull is a cat, also running to the right.
Silezieg
Ur yezh slavek eus ar c’hornôg, komzet e Silezia, eo ar silezieg. Komzet e vez etre harzoù istorel ar vro war-du ar reter hag ul linenn Syców-Prudnik war-du ar c'hornôg, hag ivez e rannvro Rawicz. Betek 1945 e veze komzet ivez en enezennoù'zo e Silezia Izel.
Burgondia
Burgondia eo an anv a reer eus ar rouantelezh savet gant pobl ar Vurgonded, goude ma oa bet distrujet o rouantelezh kentañ adalek ar bloavezh 443, en-dro d’o c’hêr-benn Geneva, e-kreiz ur vro a en em lede war un darn eus Suis, hanternoz Italia hag un darn eus reter Bro-C'hall a hiziv.
Levezon war an Impalaeriezh
Kemeret perzh o defe ar Vurgonded e muntr an impalaer Petronius Maximus kent dizalbad Roma gant ar Vandaled hervez ur pennad disklaer en un destenn gant Sidonius Apollinaris. Tamallet e oa bet Ricimer ivez, hag an darvoud-se a verk al liamm kentañ etre Ricimer hag ar Vurgonded. Posupl eo e oa breur-kaer Gundioc hag eontr Gundobad.
Fin ar rouantelezh
Kevreet gant ar Franked e oa ar Vurgonded da gentañ ha gant ur briñsez vurgondat Klotild e oa bet euredet Hlodwig Iañ. Goude marv Hlodwig e vroudas Klotild, merc'h Chilperic II, e vibien da argasiñ rouantelezh ar Vurgonded, a oa renet gant diskennidi muntrer e dad. Faezhet e voe roue Burgondia Sigismund Burgondia en Emgann Vezeroñs e 524. Gant Klotar Iañ e voe douget da Orleañs ha lakaet d'ar marv eno diwezhatoc'h. Lazhet e oa bet C'hlodomer penn al lu frank ha dont a reas da benn erlerc'hier Sigismund, Gundomar, da adaloubiñ e rouantelezh gant skoazell nerzhioù kaset gant Theodorik Meur.
Liberia
Yezhoù
Ar saozneg eo ar yezh ofisiel, met n’eus nemet un drederenn eus an dud a oar ar yezh-se. Un ugent yezh bennak all a vez kaozeet gant an dud all.
RSS Moldavia
En hañv 1941 en em stagas Roumania ouzh an Trede Reich ha stourm a reas keñver-ouzh-keñver gant an Nazied evit aloubiñ an Unaniezh Soviedel. Da ziwezh an Eil Brezel Bed e teuas Reter Moldavia dindan beli URSS adarre hag adsavet e oa bet RSS Moldavia en-dro.
Gisela Swabia
Gisela Swabia (989 pe 990 – 14 a viz C'hwevrer 1043 e Goslar) a oa merc'h da Herman II Swabia ha d'e bried Gerberga Bourgogn.
1585
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1585
Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet
Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet, brezel etre Europeaned trizek trevadenn Breizh-Veur eus Norzh-Amerika, skoazellet gant Spagn, Bro-C'hall hag an Izelvroioù, ha Rouantelezh Breizh-Veur. Kregiñ a reas e miz Mezheven 1775 hag echuiñ a reas e 1783 pa rankas Breizh-Veur anzav e oa bet trec'het hag asantiñ da dizalc'hidigezh ar Stadoù Unanet gant Emglev Pariz (1783).
1212
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1212
Lamp Aladdin
Petra eo an istor ?
E Sina emaomp da gentañ. Un den yaouank paour eo Aladdin, deuet da vezañ diskibl ur mestr e c'halloudoù hud. Goude ur veaj hir, goulenn a ra ar mestr da Aladdin da glask ul lamp eoul chomet e goueled ur c'hroc'h, en ur reiñ dezhañ un draig burzhudus. Gwell eo dezhañ, avat, dont da berc'henn al lamp. Neuze Aladdin zo lezet eno gant ar mestr. E-barzh al lamp ez eus un huder…
Sofia Bar
Sofia, ganet war-dro 1018, marvet d'an 21 a viz Mezheven 1093, a voe kontez Bar ha Mousson.
Otto von Bismarck
Yaouankiz
Ganet e oa e Schönhausen, en ur familh binvidik e kornôg Berlin, e proviñs prusian Saks. An tad, Karl Wilhelm Ferdinand von Bismarck (1771–1845), a oa ur Junker perc'henn domani hag ofisour milourel prusian. Ar vamm, Wilhelmine Luise Mencken (1789–1839), a oa ur vaouez desket mat eus ur penn e gouarnamant ofisiel Berlin. Daou vugel all a oa: ur breur henañ Bernhard (1810–1893) hag ur c'hoar yaouankoc'h (1827–1908). Bismarck a blije dezhañ ar skeudenn a Junker a oa gantañ. Setu perak e plije dezhañ bezañ gwelet en unwiskoù soudard. Bismarck a oa bet desket mat ha mailh war ar c'homz. Ouzhpenn an alamaneg, e yezh vamm, e vestronie ar saozneg, ar galleg, an italianeg, ar poloneg hag ar rusianeg.
Skoliet a oa bet e skol Johann Ernst Plamann, hag e skol Friedrich-Wilhelm ha Graues Kloster evit an eil derez. Etre 1832 ha 1833, e oa bet o studiañ ar Gwir e Skol-veur Göttingen, eno e oa ezel eus ar Corps Hannovera Göttingen. Goude-se e oa bet e Skol-veur Berlin (1833–35).
Fañch Kerrain
An UDB
Er bloaz 1976 e kavas gwelloc'h kuitaat Skol an Emsav hag ober politikerezh. Emezelañ a reas en UDB, e-lec'h ma chomas un ugent bloavezh bennak, bet zoken e penn kevredad Treger-Goueloù e-pad eizh vloaz. Dilezet en deus ar strollad pa 'z eus bet goulennet digantañ mont da gelenn da zDiwan. Ezhomm en doa da gaout kalz a frankiz-spered hag a nerzh-kalon evit prientiñ al labour nevez a ranke pleustriñ warnañ.
Ergativel-absolutivel
Er yezhoniezh e vez implijet an termen ergativel-absolutivel pe ergativel hepmuiken evit komz eus ur yezh ganti ur steudadur morfologel-kevreadurezhel a verk en he morfologiezh ha/pe en he c'hevreadurezh arguzenn bennañ ur verb amdranzitivel (S: rener) en un doare heñvel ouzh arguzenn amskouer ur verb tranzitivel (O: renadenn), disheñvel merkadur o-daou diouzh un tu neuze diouzh hini graer ur verb tranzitivel (A), da lâret eo:
S = O ; A disheñvel
Odo
Odo, pe Oda, zo un anv-badez frankek, kar d'an anv alamanek Otto, d'an anvioù Odon hag Eudes e galleg. Un anv brudet e oa er Grennamzer.
Coffeeshop
thumb|right|200px|Ur c'hoffeeshop en Amsterdam Coffeeshop a reer eus stalioù a gaver en Izelvroioù ma c'haller prenañ ha butuniñ kanab enno. Kement-se a vez graet dindan reolennoù strizh. Aotreet eo ar seurt stalioù en Izelvroioù abaoe 1976. An aotre a voe roet goude ma voe embannet an danevell Baan (1972). Abaoe m'eo bet embannet lezenn « Damokles » (miz Ebrel 1999) e c'hall ar vaered lakaat serriñ ar c'hoffeeshopoù en abeg d'an noazadur pe ma'z a a-enep d'al lezenn diwar-benn an opiom. An Izelvroioù a zo unan eus ar broioù nemeto er bed ma vez asantet (hep ma vefe diouzh lezenn) ar gwerzhañ hag an implij kanab. Lod brasañ ar pratikoù a zeu eus ar broioù tro-war-dro : Frañs, Belgia, Alamagn. Touristelezh ar c'hanab a reer eus an dra-se. Setu perak e klemm alies gouarnamantoù ar broioù-se, hag e c'houlennont ma vo strishoc'h ar reolennoù evit a sell ar gwerzhañ kanab da douristed. Abaoe 2005 e seblant politikerezh an Izelvroioù bezañ bet kemmet un tammig : nebeutoc'h a aotreoù digeriñ coffeeshopoù a vez roet, evit ma ne greskfe ket an niver a stalioù a'r seurt-se.
Frank Lloyd Wright
Liesseurted labour Wright
E 1917 e veajas Wright da Japan, hag e voe dedennet ur wech ouzhpenn gant ar savouriezh japanat. E 1934 e stagas gant e raktres tiez usonian. Tiez bihan int, evel ar Willey house. Wright a zo bet ivez un diaraoger a–fed savouriezh pa’z ijinas savadurioù dibar evel Ti al Lamm-dour (Fallingwater house) pe c’hoazh mirdi Guggenheim New York. Betek 1937 e tresas tiez en ur gemer e kont an teknikoù nevez. Meur a levr savouriezh a zo bet skrivet gant Wright. Bras eo bet levezon e labour war ar savouriezh a-vremañ, er Stadoù-Unanet koulz hag en Europa. Luskadoù arzoù en deus bet levezonet ivez, an eztaoladur en o zouez. En holl en deus Wright treset war-dro 800 raktres, ouzhpenn an hanter a zo bet sevenet.
Ƽ (lizherenn)
Implijet e veze evit merkañ an donenn skrivet [˧] hervez al Lizherenneg fonetikel etrebroadel hag abaoe 1986 e vez implijet al lizherenn q en he lec'h.
Oud-Berkijn
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Ч
Awenet e oa bet stumm al lizherenn-mañ gant hini ar sifr 4.
Verb daoudranzitivel
Skouerioù:
Ploutarc'hos
E vuhez
Mignon eo ivez da veur a gargad uhel en impalaeriezh. Lucio Mestrius Florus, koñsul roman, a roas harp dezhañ da zont da vezañ keodedour roman, hag evit e enoriñ eo e kemeras an anv Mestrius. E-touez e vignoned all e oa tud a bouez evel Soscius Senecio ha Fundanus, daou senedour en deus dediet dezho darn eus e oberennoù diwezhañ.
Macbeth
Diwar-benn ar c'hoari
E Bro-Saoz e lârer eo ur pezh a sach ar gwallchañs war ar c'hoarierien, ha ne vez ket lâret e anv, met « The Scottish Play » (ar pezh skosat) a vez graet anezhañ.
Unaniezh Afrika
Bingu wa Mutharika eus Malawi eo bet prezidant kentañ an Unaniezh.
Ar stadoù
Un unaniezh stadoù eo Unaniezh Afrika : 54 stad zo enni, da lavaret eo kement stad zo war kevandir Afrika. Abalamour ma oa bet anavezet republik Sahara ar C'hornôg gant an AUA, en amzer an aozadur-se, e oa aet kuit Maroko anezhañ e 1984. Deuet eo e-barzh Unaniezh Afrika en-dro e miz Genver 2017.
Renadenn verb
Hervez ar yezhoniezh eo ar renadenn verb (saoz. object) unan eus arguzennoù pennañ ur verb tranzitivel o tennañ, peurliesañ, da pal ar verb-se.
BMEzine
Rannoù kuzh
Rannoù kuzh zo bet savet gant daou "embreger kanadian" : Oliver "ding dong" Gingras ha Jean-Michel "houla-hoop" Beaudin.
Den Helder
thumb|right|200px|Den Helder thumb|right|200px|Lec'hiadur Den Helder thumb|right|150px|Banniel Den Helder thumb|right|90px|Ardamez Den Helder thumb|right|200px|Krugell an oadoù e Den Helder (01/01/2008)
Istor
Huisduinen eo lodenn goshañ ar gêr, padal ne oa Den Helder nemet ur gêriadenn. Met dre ma oa en ul lec'h strategel-tre e voe kreñvaet ha lesanvet Helledore ha Den Helsdeur (dor an ifern) abalamour d'an holl zifennoù a vire ouzh bagoù enebour da vont er Zuiderzee. Marteze e teu ivez an anv Helder eus Helle/Helde (torgenn) pe eus Helre (beg traezhek) Ur perzh bras en doe Den Helder e-keñver merdeerezh en Izelvroioù. Da vare Kantved aour an Izelvroioù e veze savet bagoù tost ouzh Den Helder, a-raok ma'z afent da verdeiñ er bed a-bezh. Er bloavezhioù 1820 e voe savet Noordhollandsch Kanaal etre Amsterdam ha Den Helder. An tour-tan Lange Jaap a voe savet e 1877. Tour-tan potin brasañ Europa eo (63,45 m uhelder).
Diazezlec'h ar morlu
Ken abred hag en kantved e voe savet un diazezlec'h morlu e Den Helder. E miz Eost 1799 e tilestras un arme saoz ha rusian e Den Helder hag e preizhas morlu ar Republik Batav. Napoleon Bonaparte a weladennas Den Helder e 1811 ha gantañ e voe urzhiet lakaat sevel ur c'hreñvlec'h (Kijkduin) hag ar chanter-bagoù (Willemsoord). An dokoù a voe savet etre 1813 ha 1827. Lakaet e voe Den Helder da ziazezlec'h ofisiel morlu an Izelvroioù e 1947. Skol morlu an Izelvroioù ha Mirdi izelvroat ar morlu a zo ivez enni. Chanter-bagoù Willemsoord, e norzh Den Helder, a zo hiziv an deiz ul lec'h ma c'haller kaout dudi : pretioù har ur sinema a zo bet savet eno e-touez traoù all. Kaset eo bet ar chanter pelloc'h war-du ar reter.
Sangtameg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù aoek eo ar sangtameg (sangtam, isachanure pe lophomi) komzet gant tro-dro da 39.000 den (1997) e mervent Nagaland en India.
Etrevroadel saviadelour
Ar gelaouenn
Holl zanvez an aozadur a gaver er gelaouenn "Internationale situationniste" hag e daou levr : "Traité de savoir vivre à l'usage des jeunes générations" (1967), gant Raoul Vaneigem ha "La société du spectacle" (1967), gant Guy Debord. Er gelaouenn e kemeras perzh Guy Debord, Mohamed Dahou, Giuseppe Pinot-Gallizio, Maurice Wyckaert, Constant, Asger Jorn, Helmut Sturm, Attila Kotanyi, Jørgen Nash, Uwe Lausen, Raoul Vaneigem, Michèle Bernstein, Jeppesen Victor Martin, Jan Stijbosch, Alexander Trocchi, Théo Frey, Mustapha Khayati, Donald Nicholson-Smith, René Riesel, René Viénet. 12 niverenn a voe embannet etre 1958 ha 1969.
Gnaeus Pompeius Magnus
An Driumvirelezh kentañ
E 55 kent JK e voe anvet Pompeius da goñsul evit an eil gwech ha savet e voe gantañ ar c'hoariva roman brasañ kenkoulz ha Curia Pompeius.
Marv ur Roman meur
Klask a reas Pompeius Magnus repu en Egipt, met gourc'hemenn a reas Ptolemaios XIII, breur ha gwaz Kleopatra, hag al lezroue Pothinus, e lazhañ, ar pezh a voe graet e Pelusium gant Septimus a oa bet dindan Bompeius pa oa lejionad. Dizenorusañ zo : dibennet e voe hag e chomas e gorf war traezhenn Pelusium e-pad devezhioù. Ptolemaios a soñjas dezhañ plijout da Gaesar o profañ dezhañ penn e enebour kozh. Sevel a reas Caesar obidoù d'ar Roman meur-mañ avat. Pothinus a voe lakaet d'ar marv gantañ. Ptolemaios a voe digarget ha Kleopatra lakaet war an tron e lec'h he breur.
Vitry-en-Artois
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Genghis Khan
E familh
Temujin zo bet 3 bruer hag 1 c'hoar dezhañ :
Dolouoeg
Liammoù diavaez
Kiluo
Plourivoù
Plourivoù (distaget: ) a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Oueloù, e kanton Pempoull, e departamant Aodoù-an-Arvor.
1588
Diwar-benn bloavezh 1588 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Krater (lestr)
thumb|300px|Krater kavet en [[akropolis Mikene, warnañ brezelourien armet. War-dro 1200-1100 kent JK, Mirdi Broadel an Hendraouriezh, en Aten]]
Ur c'hrater (diwar ar verb gresian — "meskañ") a oa ul lestr implijet en Hellaz kozh da veskañ gwin ha dour.
Roue (pesk)
Ar roue (Serranus cabrilla) a zo ur pesk mor hag a vev er meurvor Atlantel, eus Iwerzhon betek Kab ar Spi Mat, er mor Kreizdouar hag er mor Du.
Arnaut Daniel
Ne chom nemet 16 barzhoneg gant Arnaut Daniel hag unan hepken gant muzik. Aozet e oa bet ar muzik-se ur c'hantved d'an nebeutañ goude marv an arzour.
1215
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1215
Piramidenn Djoser
Ar c'hentañ piramidenn egiptat a yae d'he ober c'hwec'h mastaba (bihanoc'h-bihanañ o ment) savet an eil a-us d'egile. Sklaer eo e oa savet e-giz-se o tegas tamm-ha-tamm adweladennoù ha gwellaennoù d'ar raktres kentañ. En deroù e oa ar biramidenn 62 metr uhelder hag he sichenn a oa 109 m x 125 m, hag e oa goloet gant ur gwiskad maen-raz gwenn levnet. Ar biramidenn dereziek (pe kentpiramidenn) a vez sellet outi evel ar c'hoshañ savadur maen bras-kenañ, daoust ma seblant ez eo koshoc'h c'hoazh ar c'hloz anvet Gisr el-mudir.
Briseis
Ar vojenn
En Ilias e oa prizoniadez Akilles, profet dezhañ gant arme an Arkeaned. Eñ a gare anezhi, hag a lavare e oa o darempred evel hini un ozhac'h gant e wreg. Se zo kaoz ne oa ket evit gouzañv ar soñj e kouskje Agamemnon ganti. Pa echuas an tabut etre an daou vrezelour e touas Agamemnon ne oa ket bet Briseis o kousket gantañ biskoazh.
Piramidenn Djoser
Bez ar su
Bez ar su zo tost un eilenn eus frammoù dindandouar ar biramidenn met hep ar frammoù a-us d'al leur.
Ar porzh bras
E-kreiz etre bez ar su hag ar biramidenn ez eus ul leurenn vras. N'anavezer ket e ster gwirion met war a hañval e oa liammet ouzh lidoù lestr ar faraon ha marteze e c'hall bezañ tostaet d'ul leurenn heñvel (n'eo ket bet dizoloet avat) e kenkiz real Menfis, ma c'hallfe ar faraon kas ar memes lidoù da benn.
Geneva
Liammoù diavaez
{|
Priedelezh
Ar briedelezh eo ar stad a vuhez a zo bet aozet, dre un emglev hervez al lezenn, etre ur paotr (ar pried, ar gwaz pe an ozhac'h), hag ur plac'h (ar bried pe ar wreg), pe a-wechoù ivez en un nebeudig broioù etre daou waz pe div vaouez, en oad da zimeziñ hervez al lezenn da sevel un tiegezh.
Da viken en iliz katolik
Hervez relijionoù zo, evel ar relijion gatolik, ne echu ar briedelezh nemet da varv unan eus an daou bried, rak n'eo ket anavezet an torr-dimeziñ gant an Iliz katolik nag an Iliz anglikan.
Brean-korz
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an naontek isspesad anezhañ :
Los Ángeles
Los Ángeles zo un anv spagnolek a gaver e meur a vro. Talvezout a ra kement hag « an Aeled ».
Jafrez III (kont Anjev)
Jafrez III, pe Jafrez Barvek, ganet en 1040, marvet en 1096 pe 1097, a voe kont Gâtinais eus 1056 da 1068, kont Anjev ha Teurgn eus 1060 da 1068, goude marv e eontr Jafrez II.
1590
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1590
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1590
Olympique lyonnais
Gourdonerien abaoe 1950
{|
Pastelloù-bro Island
Abaoe 2003 ez eo rannet Island dre 6 pastell-vro. Diazezet eo an dilennadegoù en Alþing warno.
Bollywood
Dont a ra ar ger Bollywood eus ar meskaj etre « Bombay » (anvet Mumbai hiziv an deiz) ha « Hollywood ».
Ur skourr eus sinema India eo Bollywood, e-kichen skourroù all e lec’hioù all er vro, ma reer filmoù e tamileg (Kollywood), e banglaeg (Tollywood) hag e yezhoù all c’hoazh.
Filmoù Bollywood bet brudet er bloavezhioù tremenet
Chak De ! India gant Shimit Amin Dhoom 2
2002 : Saathiya ~ Company
1997 : Dil to Pagal Hai ~ Pardes
Aktourien hag aktourezed brudet
Kajol ~ Shahrukh Khan ~ Aishwarya Rai ~Madhuri Dixit ~ Amitabh Bachchan ~ Ajay Devgan ~ Sanjay Dutt ~ Salman Khan ~ Hrithik Roshan ~ Aamir Khan ~ Akshaye Khanna ~ Akshay Kumar ~ Saif Ali Khan ~ Bobby Deol ~ Sunny Deol ~ Esha Deol ~ Jackie Shroff ~ Kareena Kapoor ~ Karisma Kapoor ~ Arjun Rampal ~ Abhishek Bachchan ~ Preity Zinta ~ Rani Mukherjee ~ Anil Kapoor ~ Raj Kapoor ~ Vivek Oberoi ~ Priyanka Chopra ~ Shahid Kapoor ~Lara Dutta ~ Bipasha Basu ~ John Abraham ~ Govinda ~ Diya Mirza ~ Celina Jaitley ~ Sushmita Sen ~ Shilpa Shetty ~ Fardeen Khan ~ Juhi Chawla ~ Vidya Balan ~ Suniel Shetty ~ Dino Morea ~ Amrita Arora ~ Ranbir Kapoor ~ Deepika Padukone
Leo Weisgerber
Mennozhioù pennañ war ar yezhoù
Dre forzh studiañ kudennoù degaset gant an troidigezhioù e talc'has da brouiñ e vez frammet spered an dud gant framm o yezhoù. Teorienn ar sprachliche Zwischenwelt (Gweled ar bed dre ar yezh) eo hag e heulie Teorienn ar yezhoniezh jeneral a oa bet embannet gant Ferdinand de Saussure nevez oa. Hervez Weisgerber, pep kumuniezh yezhel he deus he savboent dezhi war ar bed ha ne c'hell ket bezañ heñvel-rik ouzh re ar strolladoù-tud all.Pouezañ a rae war an troioù-lavar arbennik ha perzhel a vez kavet e pep yezh ken ez eus adsterioù disheñvel ha pa vefe kavet eztaoladurioù heñvel e div yezh. Ar c'hodoù yezh a vefe ar framm pennañ e kerz an dud evit intentiñ ar bed.
Yezhoù dinkek-nouerek
Un isskourr eus yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar yezhoù dinkek-nouerek.
Republik Soviedel Ukraina
Roet e oa bet ur sez da RSS Ukraina er Broadoù Unanet ouzhpenn hini an Unaniezh Soviedel hag hini RSS Bielorusia.
Frañsez II (Bro-C'hall)
Dimezet e oa bet d'e bemp bloaz da Vari Stuart, rouanez Bro-Skos ha merc'h-vihan Claude Loren (1496-1550), 1 dug Guise. E 1558 e voe graet an eured hag e teuas da vezañ roue Skos. Kurunennet e oa bet roue Bro-C'hall d'e bemzek vloaz, goude marv Herri II, marvet a-daol-trumm, d'an 10 a viz Gouere 1559.
Matsuo Bashō
Ne felle ket dezhañ sevel un deorienn. Kelenn a rae dre reiñ skouer. E ziskibled eo o deus klasket bodañ pennaennoù e arz. "Anargemmadezh ha berusted" a vefe o diverradur.
Yann ar Badezour
Hervez an Avieloù
Lavarout a rae Yann bezañ ar vouezh a c'harm en dezerzh (Yann 1:23), ar pezh a gadarnae un diougan gant Yeshaia (Mazhev 3:1-4, Lukaz 3:4-6, Yeshaia 40:3-5).
Samourai
Istor
Arabat eo chom sac'het gant ur skeudenn a gadourien nemetken pa vez kaoz eus ar re samurai. Pa veze peoc'h e choment stag ouzh un doare bevañ a glaske tizhout ar peurvad, hep klask mont war hent ur vuhez hiniennel diwar goust an dud all. Labouret e veze ganto war ar skrivañ barzhonegoù hag al livouriezh, da skouer. Setu penaos ez int deuet da vezañ skeudenn arouezius Japan o klask bezañ ar bobl wellañ e touez ar re all. Bamet ez eo hiziv an deiz c'hoazh pobl Japan gant ar re samurai. O anavezout a sikour da gompren gwelloc'h (evit un nebeud) e tro-spered Japaniz. Mojenn ar 47 rōnin, istor Tomoe Gozen hag ar samurai all a gendalc'h da vagañ ha da aweniñ Japaniz.
Erastes
An erastes (ἐραστής e henc'hresianeg), en Hellaz kozh, a oa ur gwaz a veve gant ur c'hrennard a veze graet eromenos anezhañ.
Un den a-bouez, pinvidik peurvuiañ, e oa an erastes. Ober a rae war-dro aferioù ar geoded, ha dimezet ha tad a diegezh e oa peurvuiañ.
Jan Zábrana
Jan Zábrana a labouras neuze en ul labouradeg sevel bagonioù, ha goude-se evel troour diwar ar rusianeg hag ar saozneg. Lakaat a reas embann tri romant polis ha teir dastumadeg barzhonegoù er bloavezhioù 1960. E zeizlevr Celý život (Ur vuhez-pad), en holl 1 1000 pajennad, a voe adkavet goude e varv, hag embannet e 1992.
Juan Perón
Unan eus politikourien bouezusañ Arc'hantina a oa bet Perón abalamour d'e levezon war ul lod vras eus ar bobl. E penn an emsav justisour e oa gant e eil gwreg Eva Perón (a veze graet Evita anezhi gant tud Arc'hantina).
Speg krenn
Ar speg krenn (liester : speged krenn) pe speg brizh krenn, a zo ur spesad evned eus kerentiad ar speged, Dendrocoptes medius an anv skiantel anezhañ (Dendrocopos medius ha Leiopicus medius kent).
Toullañ an abrant
Etre 6 ha 8 sizhunvezh e pad ar maread-pareañ, ha peurliesañ ne sav kudenn yec'hed ebet diwar an doare toullkorfadur-mañ.
Mabaneg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù nilotek ar c'hornôg eo ar mabaneg (mabaan) komzet gant tro-dro da 25.000 - 50.000 den (1987) war harzioù etre stadoù Nil Uhel ha Nil Glas Soudan.
1028
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1028
Eunomia
Steredoniezh
Un asteroidenn a zo bet badezet (15) Eunomia.
Fromelles
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
1593
Diwar-benn bloavezh 1593 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1593
Kroc'hen
Kroc'hen an dud
Dindan ar c'hroc'hen (ezkroc'hen ha tonenn) emañ ar c'houdonenn, ur gwiad laosk a endalc'h ul lodenn vat eus druzoni ar c'horf. Ar gwiskad druz-se a ya d'ober ur gwarez diouzh ar stroñsoù hag ar c'holl gwrez.
Koshaat a ra ar c'hroc'hen, ar pezh a zo anataet gant ar roufennoù. Digreskiñ a ra ivez an niver a wiennoù elastin ha war zispennaat ec'h a ar c'hollagen en donenn. Diwar-se e koll ar c'hroc'hen un nebeud eus e stirennegezh.
Pereg
Pereg eo anv brezhonek
Strollad Komunour Gres (marksour-leninour)
Krouet e oa bet KKE(m-l) e miz Kerzu 1976 gant an darn vrasañ eus izili Aozadur Marksourion-Leninourion Gres (OMLG), ur strollad disrannet d'e zro diouzh Strollad Komunour Gres e 1964. Krouet e oa bet Strollad Komunour Marksour-Leninour Gres (ML-KKE) gant an izili all, ar bihan-niver anezhe.
Metaplasmenn
Implijet e vez ivez an termen metaplasmenn evit komz eus ar fed ma c'hell kemmañ reizh un anv-kadarn er yezhoù romanek a-hed ar wezh, da skouer:
Osric Northumbria
Roue Northumbria e oa Osric eus marv Coenred e 718 betek e varv d'an 9 a viz Mae 729. Hervez Simeon Dyrham e oa ur mab da Aldfrith Northumbria, ar pezh a dalvez e c'hellfe bezañ ur breur pe un hantervreur da Osred. Posupl eo ivez e oa mab Alhfrith Deira.
Edouarzh IV (Bro-Saoz)
Marv dic’hortoz ar roue goude bloavezhioù a beoc’h e Bro-Saoz a lakas Brezel an Div Rozenn da loc’hañ adarre. E vab, Edouarzh V a oa torret diwar e garg gant e eontr Richard III, Breur Edouarzh IV, war-zigarez en doa div wreg.
Gistel
Kartenn
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; left:0px;top:0px;"> 400px|
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:236px;top:7px;height: 12px; width: 12px;">
Edward Poynter
Mab ar savour Ambrose Poynter e oa, ha ganet e voe e Pariz. Mont a reas da studiañ da Ipswich School, Brighton College, ha goude-se ez eas da Londrez, da Roma (ma vamas rak oberennoù Michelangelo Buonarroti) ha da Bariz ma teskas gant Charles Gleyre (eno eo e kejas gant James McNeill Whistler).
Luis Ricardo Falero
E vuhez
Luis Ricardo Falero a studias an arzoù e Pariz, ha da gentañ e livas poltredoù. Er bloavezhioù 1880 ez eas d'en em staliañ e Londrez. Dodenn bennañ e oberennoù eo ar maouezed hag e lod brasañ e oberennoù e kaver elfennoù a denn d'ar reter, d'ar mojennerezh pe d'ar faltazi.
Argol
Ardamezioù
Aozer : L. Le Quennec, 1935
Amzer-dec'h
Implijet e vez amzerioù evel-hen er yezhoù bantouek hag e yezhoù all kozmet en Afrika, da skouer e louoeg, merket gant rakger "ny-".
Volta-Uhel
Tri skourr a zo gant ar stêr-se :
Mor-Bihan
Douaroniezh
Meur a aber a gaver war aodoù ar Mor-Bihan, hag anvet e vezont stêr e Bro-Gwened. E-leizh a inizi a zo er pleg-mor en deus roet e anv d’an departamant: Enizenac'h hag an Arzh eo ar re vrasañ anezho.
Er-maez d’an aodoù ez eus pemp enez bras a-walc’h, peder anezho a zo annezet:
Priedelezh e Breizh
Istor
Un dra a-bouez eo an emglev-se, rak bevañ a c'hall daou zen an eil gant egile hep ma vefent priedoù anavezet gant al lezenn.
Gwechall ne c'halle ket tud ha ne oant ket dimezet hervez al lezenn bevañ asamblez. Rak kement-se a dalveze e oant e-maez al lezenn, hag e c'hallent bezañ kastizet.
Eured
Kregiñ a ra ar briedelezh gant ul lid anvet eured, a c'hell bout relijiel pe nann.
Arkham
Menegoù
Meneget e vez Arkham evit ar wech kentañ en danevell The picture in the house (1920). Menegoù all a gaver ivez e-barzh The Colour out of Space (1927), The Dreams in the Witch House ha The Thing on the Doorstep (1933).
Gouere 2007 e Breizh
2007 e Breizh
Plagad
Ur gumun e Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor e oa Plagad. Penn kanton e oa betek 2015.
kantved
Kendeuzet e oa bet gant Kastellaodren d'ar 1 a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : Kastellaodren-Plagad.
Pedrog
Ganet e oa e Kembre, ha kelennet e voe en Iwerzhon. Sant Kevin a voe diskibl dezhañ eno a-hervez. Goude e teuas da Zomnonea. Diazezañ a reas manati Padstow, ma voe o chom pell amzer, ha hini Bodmin ma varvas e 564 ha ma vez enoret.
Matthias Platzeck
D'ar 15 a viz Du 2005 ez eas da benn SPD, war-lerc'h Gerhard Schröder. D'an 10 a viz Ebrel 2006 e kemeras e retred.
Faraon
Regalia
Merzet en deus an Egiptologour Bob Brier ne oa ket bet dizoloet kurunenn ebet biskoazh petra bennak ma vezont gwelet stank e skeudennoù ar faraoned. E bez Toutanc'hamon, dizoloet tost en e stad orin, e oa bet dizoloet arouezioù eus e c'halloud evel ar Grommell hag ar skourjez, met kurunenn ebet. Krediñ a rae Egiptiz e veze perzhioù hud gant ar c'hurunennoù, ha lakaat a ra Brier e oa arouezioù na c'halle ket ur faraon marv kas gantañ er bez hag a zlee bezañ roet da hêr ar galloud.
Named
The first king of Egypt mentioned by name in the Bible is Shishaq (probably Sheshonk I), the founder of the twenty-second dynasty and contemporary of Rehoboam and Jeroboam (1 Kings 11:40; 2 Chronicles 12:2 sqq.). The title pharaoh is prefixed to his name in the Great Dakhla stela—as in Pharaoh Shoshenq—which dates to Year 5 of his reign. The next king, So—an ally of Hoshea—King of Israel (2 Kings 17:4), is commonly identified with Osorkon IV, who was a minor pharaoh at Tanis who ruled over a divided Egypt. He was contemporary with Tefnakht of Sais and Nimlot of Hermopolis among many other Egyptian rulers. Taharqa, who was the opponent of Sennacherib, is called King of Ethiopia (2 Kings 19:9; Isaiah 37:9), and hence is not given the title Pharaoh which he bears in Egyptian documents. Last are two kings of the twenty-sixth dynasty: Necho II, who defeated Josiah (2 Kings 23:29 sqq.; 2 Chronicles 35:20 sqq.), and Apries or Hophra, the contemporary of Sedecius (Jeremiah 44:30). Both are styled pharaoh in Egyptian records.
Agnieszka Babenberg
Agnes von Babenberg en alamaneg, Agnieszka Babenberg e poloneg (war-dro 1111-1157), anavezet ivez evel Agnes Aostria, a oa ur briñsez alaman, merc'h da Leopold III Aostria, markgrav Aostria eus 1095 da 1136, ha d'e eil pried Agnes Alamagn, merc'h da Herri IV an Impalaeriezh Santel.
Dimezioù etre paotred pe etre maouezed
E Breizh-Veur
Tud zo a gav souezhus o dije c'hoant an heñvelrevidi da gaout gwir da zimeziñ, pa 'z eo disteraet kalz pouez an dimeziñ abaoe ma'z eo koazhet pouez ar relijion.
Pieter Coecke van Aelst
E vuhez
E Brusel e teskas ar vicher, gant Bernard van Orley. Soñjal a reer ez eas da Italia etre 1521 ha 1525, hag eno ec'h arvestas ouzh oberenn an Henamzer. E 1527 en em stalias en Antwerpen, ma tigoras e stal-labour ma veze savet a bep seurt oberennoù : engravadurioù, delwennoù, leurenniñ, gwer livet, tresadennoù pallennoù-moger ha bravigerezh. Hans Vredeman de Vries ha re all a genlabouras gantañ. Coecke van Aelst a zeskas ivez ar vicher d'e vab-kaer, Pieter Brueghel gozh.