cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mindrailherez
Etre brezel hag Eil Brezel-bed
Gant ma oa gwelaet an danvezioù diazez goude ar c'hentañ Brezel-bed, ar vindrailherezioù lijer a oa bet tu gwelaat a-benn bezañ hezoug muioc'h c'hoazh. An tresoù evel re ar Bren o devoa kemeret plas ar vindrailherezioù kosoc'h evel al Lewis gun evit tan-harp ar skouadrennoù troadegiezh. Anatoc'h-anatañ e oa an diforc'h etre ar vindrailherezioù etre evel ar M1919 Browning hag ar re ponner evel an M2 Browning. An tresoù nevez a zilaoske ar podoù dour evit yenaat ar vindrailherezoù, re ziaes e oa da genderc'hel gante evit armoù hezoug. Kalz aesoc'h e oa bet da implij kanolioù a veze tennet hag eskemmet gant reoù nevez.
Morbig Finsch
Annez
Bevañ a ra al labous Enez ar Su (Zeland-Nevez); goañviñ a ra Enez an Norzh.
Renée Carpentier-Wintz
Renée Carpentier-Wintz (1913-2003) a oa ul livourez c'hall. Pried e oa da Raymond Wintz, livour. Kalz taolennoù he doa livet diwar-benn Breizh.
Artez (disheñvelout)
Artez (Artois e galleg) zo anv ur broviñs c'hall, en hanternoz Bro-C'hall, ha hini meur a zen.
Sergei Bubka
Kampion ar bed
Hevelep berzh en devoa graet er C'hampionadoù bedel en diabarzh, bet dalc'het e Pariz (18 a viz Genver 1985, 5,75 m), en Indianapolis (6 a viz Meurzh 1987, 5,85 m), e Sevilla (8 a viz Meurzh 1991, 6,00 m) hag e Barcelona (10 a viz Meurzh 1995, 5,90 m).
Chilpancingo de los Bravo
Chilpancingo de los Bravo eo kêr-benn stad Guerrero, e kreisteiz Mec'hiko, bihanoc'h eget kêr Acapulco, ar gêr vrasañ er stad-se.
Kantikou Brezonek Eskopti Kemper ha Leon
Rakskrid
Per-Yann Nedeleg a skriv en e rakskrid : "« Kanaouennou santel hon Eskopti n'eman ket ar wech kenta d'ezo da veza kempennet ha reizet en eun doare nevez. [...]" "Evit gwir, kaer e oa hor c'hantikou evel m'edont, met kaeroc'h e c'hellent beza Re stank e oa enno ar geriou·gallek, zoken er c'hantikou anavezeta, zoken pa vefe Ken aes – hag aesoc'h awechou – ober gant geriou brezonek implijet e pep lec'h. Pa fell d'eomp kana hor feiz ha meuli Doue e brezoneg, arabat kemmeska an dioul yez, nemet awechou p'eo aet da goll ar ger brezoneg ha pa gompren an dud an hano gallek hepken. Ouspenn-ze, ret eo anzao ne oa ket bepred ar c'hantikou aes da gana. En hol labour, hon eus klasket – ha deuet·omp a benn, koulz lavaret atao – lakaat ar pouez-mouez er geriou da vont da-heul an ton, ha diwall na stokfe an eil ouz eben diou vogalenn, dreist-holl pa vije bet diou wech an hevelep hini (evel « nag a anken »). E geriou 'zo, ne oar ket mui an dud re vat pet sillabenn da lakaat : tuet or da lavarout en eur zillabenn roet, frouez, h. a.; ar gwasa 'zo, n'eo ket henvel an doare da zistaga ar geriou-se en holl gorniou-bro. Setu perak, ma 'z eus geriou da veza distaget atao ha dre-holl e diou zillabenn (evel :·Dou-e, rou-e, krou-er, h. a.), evit re all, kement gwech ma ranko beza distaget diou zillabenn an eil diouz eben, e vo savet eur varrennig etrezo; da skouer : ro/it frou/ez... Evelse e vo gellet lenn ha kana difazi hag aes .»"
Kanton Gwegon (1790)
Krouet e voe Kanton Gwegon e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann Josilin e departamant ar Mor-Bihan e oa. Teir c'humun a oa ennañ: Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Diskaret e voe gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.
Kastell Dinbych
Rannet e oa ar c’hastell diouzh ar peurrest eus ar vro gant mogerioù-kreñv bras, evel kestell all savet e Kembre gant ar Saozon en amzer-se, Kastell Caernarfon da skouer.Un nor nemeti a oa da vont e-barzh ha difennet e oa an nor-se gant tri zour.
Roland Guillaumel
Albert Bourget ha Mathurin Méheut a voe e vistri e Skol an arzoù-kaer e Roazhon etre 1942 ha 1946, Paul Niclausse ha Louis Leygue diwezhatoc'h e Skol vroadel uhel an arzoù-kaer (Bro-C'hall) e Pariz.
Cosimo III de' Medici
Cosimo III de' Medici (1642-1723) a voe dug-meur Toskana eus 1670 da 1723. Mab e oa da Ferdinando II de' Medici ha da Vittoria della Rovere.
Gwenneg
E Bro-C'hall e veze implijet al lur gwechall. El lur gall e oa 20 gwenneg, ha pep gwenneg a oa ennañ daouzek diner. E Bro-Saoz hag e Breizh-Veur dre vras e oa unanennoù moneiz heñvel, al lur sterling, a oa 20 shilling ennañ, ha 12 penny a oa e-barzh pep shilling. En deroù e talveze al lur kement hag ul lur pouez a arc'hant. Ugent gwenneg a oa ul lur pouez a arc'hant ivez. A-hed ar c'hantvedoù avat eo digresket talvoudegezh ar pezhioù moneiz-se, hag e dibenn an ne dalveze mui ul lur kement hag un nebeud kantvedoù a-raok, pa voe kemeret e lec'h gant ar franc, da vare an Dispac'h gall.
Daoust ma oa bet degaset ur moneiz nevez gant an Dispac'h o deus dalc'het an dud d'ober gant ar gerioù kozh, "lur" ha "gwenneg". En hag e deroù an  e talveze 1 gwenneg kement hag 1/20 eus ar moneiz a oa en implij er Stad C'hall, kement ha 5 kantim eta.
Kobayashi Issa
Addimeziñ a reas div wech goude.
Ptiliogonys cinereus
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha hugennoù.
Belisama
Belisama a oa un doueez kelt e Gallia.
Guerrero (Chihuahua)
Guerrero zo ur gumun vras e stad Chihuahua, en hanternoz Mec'hiko, 5,603.6 km² dindani, ha kêr Vicente Guerrero eo ar gêr vrasañ enni. E 2005 e oa 37,249 a dud enni.
Belenos
Belenos (Belenus e latin) a oa unan eus doueed Kelted Galia, Aostria, hag Enez Vreizh. Doue an heol e oa.
Belerion a oa anv kozh Kernev-Veur.
Allison Mack
Brudet eo evit bezañ bet c'hoariet roll Chloe Sullivan er stirad skinwel Smallville.
Ercole II d'Este
Goude e varv
Mervel a eure e 1559, da 51 bloaz. Dre ma n'en em gleve ket Renée gant he mab Alfonso II, a save a-enep d'he feiz protestant, e tistroas an intañvez da Vro-C'hall, da Vontargis, e 1560, hag e roas harp eno d'ar brotestanted. Eno eo e varvas d'an 12 a viz Mezheven 1574, 15 vloaz goude he fried.
Jean Guiffan
Jean Guiffan, bet ganet d'ar 6 a viz Genver 1938, a zo kelenner war an istor hag an douaroniezh, hag istorour, eus Bro Naoned.
Kelenner eo bet e Lise Clemenceau, e kêr Naoned, hag e Skol-Veur Naoned. Skrivet ez eus bet gantañ meur a levr diwar-benn istor Breizh, hag Iwerzhon.
Montargis
Montargis a zo ur gêr hag ur gumun eus departamant Loiret e Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Montargis ha kanton Montargis eo.
Vauriella
Rummatadur
Renket e veze ar pevar spesad er genad Rhinomyias kent.
Amalia
Amalia zo un anv-badez alamanek, spagnolek, ha svedek.
Masimilian Iañ Mec'hiko
E 1857 e timezas e Brusel d'ar briñsez Charlotte Belgia, merc'h da Leopold Iañ Belgia, roue Belgiz, ha da Louise-Marie d'Orléans.
Goude bloavezhioù e morlu Aostria, e asantas d'ar c'hinnig graet dezhañ gant Napoleon III, impalaer Bro-C'hall, da vont da ren war Mec'hiko. Aloubet e oa bet Mec'hiko gant ar C'hallaoued e 1861, gant asant stadoù all Europa. Evit diazezañ eno ur galloud a-du gant Bro-C'hall e voe pedet Masimilian gant Napoleon III, da vont da impalaer ar vro. Mont a reas da Vec'hiko, gant skoazell an arme c'hall hag un nebeud mirourien vec'hikan. Hag anvet e voe da Impalaer Mec'hiko d'an 10 a viz Ebrel 1864.
Der Struwwelpeter
Troidigezhioù
Troet eo bet e meur a yezh.
Battlestar Galactica (lestr-egor ijinet)
An 12 Trevadenn o deus bet savet tro 120 lestr-egor brezel doare Battlestar e-pad ar brezel mil bloaz a-enep ar robotoù Cylon, ar re-se o deus listri-egor brezel anvet "Basestars" (bazennoù loarel). Pep Battlestar a zo ezel ur strollad brezel hag a grog gant ar berradur "BSG".
Stirad diazez 1978-1980
Ar Battlestar Galactica en deus 150 lestr doare Viper en e bourzh : 25 lestr tagañ e-mesk ar re en doa a-raok tagadenn ar Cyloned, 42 o tont eus al listri battlestar all e-pad an arsav-brezel, ar re all a zeuio eus ar Battlestar Pegasus.
Ouzhpenn d'ar re-se ar Battlestar Galactica en deus listri-egor dezougen.
Six contes moraux
Six contes moraux a vez graet eus un heuliad c'hwec'h film hag a voe sevenet gant ar filmaozer gall Éric Rohmer (1920-2010) :
Kursaal (Donostia)
thumb|295px| Palez Kursaal e Donostia
Kornigell gabellek
Annez
Bevañ a ra tri isspesad al labous — Vanellus coronatus coronatus, Vanellus coronatus demissus ha Vanellus coronatus xerophilus — en Afrika, eus aodoù ar Mor ruz e Somalia da greisteiz ha mervent ar c'hevandir.
Amalie von Pfalz-Zweibrücken-Birkenfeld-Bischweiler
Amalie von Pfalz-Zweibrücken-Birkenfeld-Bischweiler, ganet en 1752 ha marvet en 1828, a oa priñsez Bavaria deuet da vout Rouanez Sachsen dre zimeziñ.
Konklav
Abaoe mare an Abostoled e veze dibabet ar pab evel an eskibien-all, dre un emglev etre ar gloerdi ha tud an diosez. Goude 1059 eo bet spisaet korf an zilennerien evel bezañ skolaj ar gardinaled. En hor-mare ez eus bet cheñchamantoù c'hoazh, da skouer reolenn Paol VI a embanne e 1970 e vije ret d'ar gardinaled dilennerien bezañ dindan o 80 vloaz. Embannet eo bet ar resistedioù diwezhañ e 2013 gant Benead XVI.
Dibab an elektourien
Ne oa ezhomm nemet ur muiañ-niver evit dilenn ur pab betek 1179 pa voe brasaet niver ar mouezhioù d'an div drederenn e-pad sened-meur Latran. Abaoe 1621 n'o deus ket ar gardinaled ar gwir da votiñ evito-o hag aozet e voe ur sistem luziet evit mirout sekred ar vot en ur virout ar gardinaled da votiñ evit o fenn. Nullet e voe reolenn chom hep votiñ evit e benn gant Pi XII e 1945 o vrasaat niver ar mouezhioù ezhomm betek an div drederenn mui ur vouezh, met nullet e voe reolenn Pi XII gant Yann XXIII, a-raok bezañ adlakaet gant Paol VI ha nullet en-dro gant Yann-Baol II. Klask a reas e 1996 lakaat da bleustriñ ur reolenn a vuiañ-niver goude tri-ha-tregont pe bevar-ha-tregont tro votiñ bet nullet eo bet gant Benead XVI e 2007 en abeg da ne vije ezhomm nemet d'ur muiañ niver evit harzañ an dilenn betek an tri zro ha tregont.
Levezon ar politikerezh
E-pad un tamm mat eus he istor eo bet levezonet an Iliz hag dibab he renerien gant rouaned ha pennoù-bras ar bed. An Impalaerien roman o deus bet ul levezon bras war an dilennadegoù. E 418 e aozas Honorius un dilennadeg etre Bonifas Iañ ouzh Eulalius. Dre c'houlenn Bonifas e gourc'hemennas Honorius e vije ret aozañ un dilennadeg nevez kerkent ha ma vije un tabut war un dilennadeg. Goude e voe aet Impalaeriezh ar C'hornôg da get e tremenas tamm ha tamm al levezon d'ar rouaned Ostrogoted ebtek ma tisklerias Yann II a voe gwir da rouaned Italia gwiriekaat an dilennadegoù. Aloubet eo bet en-dro Italia gant an Impalaeriezh roman (pe ar Vizantioned) e 537 ha neuze e tremenas ar galloud d'an impalaerien e Kêrgustentin. Embannet e voe e vije ret d'ar re ofisiel reiñ keleier da Exarchat Ravenna goude marv ur pab a-raok bezañ dilennet ur pab nevez. Goude erruet d'un dibab e voe ret d'an elektourien diskleriañ an dilennadeg da Gêrgustentin evit kaout asant an Impalaer. Echuet e voe gant-se dre rebech Benead II ha freuzet e voe gant Impalaer Kustentin IV diwar e c'houlenn. Ret e voe c'hoazh d'ar re ofisiel e Roma diskleriañ an dilennadeg d'an Impalaer betek 741 pa voe Zakarias a pab diwezhañ o tiskleriañ e zilennadeg d'an Impalaer.
O votiñ
Ur votadeg nemetken zo aozet d'an abardaez kentañ. Ma ne vez ket dibabet ur pab er mare-se e vez aozet pevar votadeg en un devezh, daou d'ar vintin, daou d'an abardaez. Adlavaret eo al le e deroù ar vintin hag e deroù an abardaez. Ma ne vez pab ebet goude tri devezh votiñ e vez harzet an dilennadeg e-pad un devezh evit pediñ, hag ur brezegenn gant ar c'hardinal diagon henañ. Seizh votadeg e vez aozet goude-se, heuliet gant ur brezegenn-all gant ar c'hardinal beleg henañ ma chom ar gardinaled hep pab. Div wezh ouzhpenn e vez adgraet e-giz-se ma chom ar votadegoù hep disoc'h, gant prezegenn ar c'hardinal eskob hag un devezh-pediñ a-benn ar fin. Goude-se ne vez kinniget nemet an daou zen a oa aet ganto ar muiañ niver er votadeg diwezhañ.
Seran Kanariez
Annez
Bevañ a ra en enezegi Meurvor Atlantel an hanternoz Kanariez, Madeira hag Azorez.
Castel de Cabra
Castel de Cabra zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
Castelnou
Castelnou zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
Casaleggio
Casaleggio zo anv div gumun en Italia :
Kalon ar Bed
Kalon ar Bed zo ur ganaouenn-veur skrivet gant Job an Irien (e 1999) evit ar « bloavezh santel 2000 » (jubile). Ar sonerezh a voe savet gant Christian Desbordes ha René Abjean. Kontañ a ra istor ar Gristeniezh e Breizh.
Paulo Dias
C'hoarier echedoù portugalat.
Guanajuato (stêr)
Ar stêr Guanajuato zo ur stêr e Mec'hiko, e stad Guanajuato, adstêr d'ar stêr Lerma, hag a dremen dre gêr Guanajuato (kêr).
Llyn Nantlle Uchaf
Llyn Nantlle Uchaf (Lenn Nantlle Uhelañ) zo ul lenn e Dyffryn Nantlle, e Gwynedd, e Kembre.
Bretagne
Bretagne zo un anv-lec'h gallek, hag un anv-tiegezh ral awalac'h. Un anv-badez hollrouez eo ivez. Diwar an anv latin Britannia eo tennet.
Psilopogon henricii
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Mike Spence
Michael "Mike" Spence (bet ganet d'an e Croydon, marvet d'ar  en Indianapolis) a oa ur blenier redadegoù kirri saoz en deus redet kalz e Formulenn 1 etre 1963 ha 1968, hag ivez e redadegoù all evel en Andur pe ar redadegoù amerikan. Graet en deus e zisoc'hoù gant Team Lotus e-kichen Jim Clark, met redet en deus ivez gant BRM. Goude marv Clark eo bet pedet gant Colin Chapman mont da redek an Indianapolis 500 gant Lotus met lazhet eo bet gant ur gwallzarvoud e-pad an esaeoù.
Michael Clarke Duncan
Michael Clarke Duncan, bet ganet e Chicago (Illinois, Stadoù-Unanet Amerika) d'an 10 a viz Gouere 1957, zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Rui Damaso
C'hoarier echedoù portugalat.
Pheucticus
O c'havout a reer e Norzh, Kreiz ha Suamerika, daouzek (12) isspesad dezhe en holl.
Wilhelm Prusia (1783–1851)
Mab e oa da Friedrich Wilhelm II, roue Prusia.
Karv Filipinez
Ar c'harv Filipinez (Rusa marianna) a zo ur bronneg daskirier eus ar Filipinez.
Arondisamant Bayeux
Arondisamant Bayeux a zo ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar C'halvados hag e rannvro Normandi.
Daniel Clérice
Daniel Jean Clérice, bet ganet d'an 23 a viz Here 1912 e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 10 a viz Meurzh 1990 e Bourdel (Gironde, Bro-C'hall), a oa un aktour sinema gall.
Gussago
Gussago zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Iarlles y Ffynnon
Iarlles y Ffynnon (Itron ar Feunteun e brezhoneg), pe Owain, zo unan eus danevelloù ar Mabinogi kembraek, hag unan eus an teir danevell a ya d'ober skourr An Tri Romant, anv al lodenn eus ar Mabinogi a zo kaoz enne eus ar Roue Arzhur.
Orin an danevell
Awenet eo bet krouer ar romant gant an istor hag ar roue brezhon Owain mab Urien, roue Rheged, en Hen Ogledd, er.
Sonico (Lombardia)
Sonico zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Hag e paro an heol
Savet eo ar c'hantikoù nevez-mañ gant Job an Irien (komzoù), Mikael Skouarneg ha René Abjean (sonerezh). Embannet e voe da gentañ gant Bleun-Brug, ha goude-se gant Minihi Levenez.
Hag e paro an heol 2
Bezañ ennañ : ''Ma tigorez ; Meuleudi deoh ; C'hwi ’peus komzet ouzom ; Klask a ran ; Ra gano poblou ar bed ; Magnifikad ; Eienenn an dour beo ; Evid ar mor, ar meneziou ; Gwalhet ’peus ar vuhez ; Salm 101. Doue beo da viken ; Karget eo ar bed ; Gwennole, tad benniget''.
Statud emrenerezh Katalonia (2006)
Ul lañs evit reformiñ er bloavezhioù 2000
A-benn ar fin e voe kavet un emglev an deiz a-raok ar votiñ hag adoptet e voe ar Statud nevez gant Parlamant Katalonia gant 120 mouezh a-enep 15 mouezh (reoù ar PP).
Referendom
Divizet e oa bet aozañ ur referendom evit lakaat ar Gatalaniz da reiñ o soñj war ar Statud nevez. ERC a zivizas a-benn ar fin bezañ a-enep ar Statud nevez, kar ne'z ae ket pell a-walc'h hervezo ar raktres kinniget da vat d'ar Gatalaniz e-keñver an hini votet gant ar Parlamant. Divizout a rejont votiñ gwenn da gentañ a-raok mont betek kinnig da votiñ "nann". An diviz-mañ a skarzhas ERC eus ar gouarnamant hag e zegasas dilennadegoù nevez.
Votet e voe neuze al lezenn gant ar C'hortes e Madrid ha lakaet e voe ar Statud e pleustr e miz Gwengolo 2006.
Ensavadurioù ar gouarnamant emren
Gant Parlamant Katalonia emañ galloud lezennel a vro ha gant ar gouarnamant emañ ar galloud ober.
Chaumont
Gant un astenn:
Philippine Charlotte von Preußen
Philippine Charlotte von Preußen , pe Philippine Charlotte Prusia, (ganet e 1716 en Berlin; aet da anaon e 1801 en Braunschweig), a oa ur briñsez eus Rouantelezh Prusia a zeuas da vout, dre zimeziñ, dugez Braunschweig-Wolfenbüttel.
Berimbau (kanaouenn)
Ar gerioù
Quem é homem de bem An neb a zo un den mat Não trai ! Ne werzh ket ! O amor que lhe quer Ar garantez a ro dezhañ Seu bem ! E vuiañ-karet ! Quem diz muito que vai An neb a lâr diehan ez ay kuit Não vai ! N'ay ket kuit ! Assim como não vai Hag evel ma n'a ket kuit Não vem !... N'eus netra o tont !...
Quem de dentro de si Não sai ! Vai morrer sem amar A varvo hep karet Ninguém ! Den ebet ! O dinheiro de quem Arc'hant an neb Não dá ! Na ro tra ! É o trabalho de quem Eo labour an neb Não tem ! N'en deus ket ! Capoeira que é bom An dañser capoeira zo mat Não cai ! Ne gouezh ket ! E se um dia ele cai Ha mar kouezh un deiz Cai bem !... E kouezh mat !...
Gonneville-sur-Honfleur
Gonneville-sur-Honfleur a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Castrezzato
Castrezzato zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Großer Belchen
Großer Belchen (gwechall hag a-wechoù c'hoazh: Sultzer Belchen; galleg: Grand Ballon) eo menez uhelañ ar Vogezoù gant 1 424 m. Menez uhelañ Bro-Elzas an hini eo. Emañ 25 km er gwalarn da Vülhausen.
Xipholena
Spesadoù
O c'havout a reer e Suamerika.
Maria Pia von Sachsen-Coburg-Gotha Bragança
Afer Poidimani
E 1985 e tibabas Maria Pia von Bragança an aotrou Rosario Poidimani da bennhêr, en desped d'he div verc'h ha d'he daou vab-bihan. Hennezh a oa, emezañ, a noblañs sikilian. En ur baperenn sinet e 1986 e tisklêrias Maria Pia bout kar da Poidimani, hep ket a resisadur.
Am Monadh
Uhelennoù pennañ
Menezioù uhelañ Bro-Skos a gaver en tolead-se:
Carpodectes
Spesadoù
Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Cephalopterus
Spesadoù
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika.
Adieu (Maupassant)
Istor
Un danevell heñvelanvet, Adieu !, a oa bet embannet gant Honoré de Balzac en 1830.
Comezzano-Cizzago
Comezzano-Cizzago  zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Vulpes et uva
Skrid latin
De vulpe et uva
Lamontann Pèlé
Lamontann Pèlé (kreoleg; Montagne Pelée e galleg) a zo ur menez-tan bev er Martinik. 1 397 m eo bremañ. Er bloaz 1902 e c'hoarvezas ur pezh mell dislonkadenn hag a zistrujas kêr Sen-Pè hag a lazhas tost da 30 000 a dud.
Van Eyck
Van Eyck (arzourien)
Ur familh arzourien a-orin flamank a oa anvet van Eyck. Daoust ma voent ganet ha desavet e-kostez ar stêr Meuse (Maaseik), ez ejont da labourat da gêrioù Gent ha Brugge, ma tegasjont kemmoù d'an doareoù livañ bet implijet araozo, ha ma kasjont ivez an teknikoù livañ war-raok. Ganto e voe savet ul lodenn vras eus pennoberennoù ar 15 kantved. Er familh-se e oa : Hubert van Eyck, Jan van Eyck, o breur Lambert van Eyck, hag o c'hoar Margareta van Eyck, ha marteze a-walc'h ivez Barthélemy d'Eyck, gallekaet e anv.
SANAA
E 2010 e voe roet ar Priz Pritzker da Kazuyo Sejima ha Ryue Nishizawa.
Risle
D'an 30 a viz Gouere 2012 e oa aet ar Risle diwar-wel, en ur ponor, etre La Ferrière-sur-Risle ha La Houssaye. Redek a ra dindan an douar war-hed 8 kilometr a-raok dont war-wel en-dro.
Astrud Gilberto
Da virviken e chomo liammet hec'h anv ouzh ar ganaouenn Garota de Ipanema (The Girl from Ipanema an anv anezhi e saozneg) he devoa kanet a-gevret gant João Gilberto e miz Meurzh 1964.
Arondisamant Laval
Abaoe miz Ebrel 2016
Adrannet e voe arondisamantoù Mayenne d'an 30 a viz Meurzh 2017. 34 c'humun zo en arondisamant Laval bremañ.
Società Sportiva Calcio Napoli
An Società Sportiva Calcio Napoli S.p.A., berraet e SSC Napoli hag er yezh pemdez e Napoli (distaget: ), a zo ur c'hlub mell-droad italian krouet e 1926. Kemer a ra perzh er Rummad A.
La Font de la Reina
La Font de la Reina (Fuente la Reina e spagnoleg) zo ur gumun eus proviñs Castelló e kumuniezh Valencia.
Elisabeth Christine Ulrike von Braunschweig-Wolfenbüttel
He buhez
Buan e voe splann ne oa ket tomm an daou bried an eil ouzh egile. Ar roue en devoa c'hoant da gaout ur mab-bihan, met gwelout a rae ne rae ket Friedrich Wilhelm war-dro e wreg hag ez ae da glask afer da lec'h all ken alies ha bemdez.
Goude marv Frederig Veur e 1786 e voe aezetaet he buhez. Pa zegouezhas an arme c'hall e 1810 e c'hallas Elisabeth mont da chom d'ur maner bihan war ar maez a voe badezet ganti Friedrichsgnade (truez Frederig).
Fermiom
Un elfenn gimiek treuzuraniat skinoberiek eo ar fermiom ; Fm eo e arouez kimiek, 100 e niver atomek ha 257,095 e dolz atomek. An daouzekvet aktinid eo e taolenn drovezhiek an elfennoù kimiek.
Villa dei Misteri
La villa aveva stanze molto raffinate per cene ed intrattenimento e spazi più funzionali. Una pressa per il vino venne scoperta durante i lavori di scavo ed è stata rimessa nel suo posto originale. Non era insolito per le abitazioni di famiglie ricche includere aree per la produzione di vino, olio d'oliva o altri prodotti agricoli, soprattutto dal momento che i romani possedevano terre agricole o frutteti nelle immediate vicinanze delle loro ville.
Cigole
Cigole zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Road Hog
Ar ganaouenn
Ur bleiner zo en e garr war an hent, hag ur ruz-revr en ur c'harr all dirazañ. Gwelout a ra egile oc'h ober fazioù, ha c'hoarzhin a ra ar c'honter peogwir e oar penaos emañ afer o vont d'echuiñ. Fentus eo an istor, kontet brav.
Renée Vivien
He buhez
Pauline Mary Tarn a oa merc'h da John Tarn, ur Saoz pinvidik, ha d'ur Stadunanadez. He zad a varvas en 1886, hag a laoskas ur bern arc'hant ganti. E-pad he bloavezhioù-skol, tremenet e Pariz da gentañ hag e Londrez goude, e voe remerket he darempred gant Violet (pe Violette) Shillito (marvet en 1901), hag e kenskrivas gant Amédée Moullé en 1893, pa oa-hi c'hwezek vloaz hag eñ hanter-kant.
E 1899 e tistroas da chom da Bariz ma veve en ur ranndi a stroñs er rez-or, en niverenn 23, Avenue Foch, hag a zigore war ul liorzh japanat.
Morlu Impalaeriezh Rusia
Diazezadur
E-pad ar brezel Rusian-Svedat, 1656-1658, nerzhioù lu Rusia o devoa aloubet kreñvlec'hioù Dünaburg ha Kokenhusen e kornôg Daugava. An hini koshañ a voe advadeziet Borisoglebsk hag an hini all Tsarevich-Dmitriyev. Ur boyar anvet Afanasy Ordin-Nashchokin a gavas un arsenailh e kreñvlec'h Tsarevich-Dmitriev ha kerkent e krogas da sevel bigi evit bageal war ar Mor Baltek. E 1661, Rusia en devoa kollet an tiriadoù-se ha reoù all dre feur-emglev Cardis. Rusia a oa savet a-du gant rentañ an holl tiriadoù svedat aloubet, distrujet e voe an holl bigi savet e Tsarevich-Dmitriev.
Château-Gontier
Château-Gontier a oa ur gumun e departamant Mayenne hag er rannvro Broioù al Liger, e kornôg Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Château-Gontier eo.
Alos
Alos zo un anv-lec'h gallek, deuet eus an okitaneg Alòs.
Yves Floc'h
Yves Floc'h, bet ganet e Plougerne d'ar 24 a viz Mae 1906 hag aet d'an Anaon e-kichen Douarnenez d'an 12 a viz Eost 1990 (douaret eo e Dinan), a oa ul livour breizhat, poltredour-gweledvaour, hag ur c'helenner war an tresañ adalek 1933 betek 1971.
Doliornis
Spesadoù
O c'havout a reer e Suamerika.
Kursaal
Kursaal zo ur ger alamanek hag un anv a vez graet eus savadurioù zo e meur a vro. Kurhaus a vez lavaret a-wechoù ivez.
Henry Morton Stanley
Buhez ha beajoù
Kemer a reas perzh, en daou du, e Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika ha goude e teuas da vezañ kazetenner evit an New York Herald, e 1867. Beajiñ a reas evit ar gazetenn-se : unan eus he c'henskriverien e voe e kornôg ar Stadoù Unanet da gentañ, e Turkia da c'houde, ha mont a reas da Afrika e 1869. Kelaouaer e voe en Etiopia, kas a rae keleier eus ar brezel etre Breizh-Veur hag Etiopia, war harzoù ar vro-se. E 1869 e voe fiziet ennañ gant e gazetenn ar garg da glask ha da adkavout an ergerzher skosat David Livingstone, a oa bet kollet ar roud anezhañ e reter Afrika meur a viz diagent.
Rhön
E meur a zoare eo bet displeget orin an anv Rhön, ha n’eus hini ebet a vefe asur. Evit lod e vefe un anv o tont eus ar c'heltieg hag evit tud all e vefe un anv germanek. Gallout a rafe dont eus ur ger kar d’ar ger brezhonek "run" (da lavaret eo "torgenn"), pe c’hoazh eus ur ger kar da "rann" ("bevenn", "harz") ; pe eus ur ger germanek "hraun" a dalveze "douaroù roc’hellek", kar d’ar gerioù islandek "hraun" pe zanek "røn".
Buachaille Èite Mòr
Buachaille Èite Mòr (gouezeleg, "Bugul Èite Bras"; Buachaille Etive Mor e saozneg) a zo ur menez e Bro-Skos, hag unan eus ar re vrudetañ anezho abalamour d'e stumm evel ur biramidenn. Emañ en Uheldirioù, nepell diouzh Gleann Comhann. "Stob Dearg" eo ar gern uhelañ anezhañ (1 022 m).
Strontiom
Kimiek
Dazgweredus-kenañ eo ar strontiom : pa vez lakaet e darempred gant dour e ro hidrogen (H) ha hidroksidenn strontiom (Sr(OH)2) ; deviñ a ra en aer en ur reiñ oksidenn strontiom (SrO) ha nitrid strontiom (Sr3N2).
Arver
Kentañ arver ar strontiom e voe ar c'henderc'hañ sukr digant beterabez-sukr dre hidroksidenn strontiom Sr(OH)2 adalek 1849, ar pezh a voe graet en Alamagn betek dibenn an XIXvet kantved ; tremen 100 000 t a hidroksidenn strontiom a veze arveret bep bloaz kent ar brezel-bed kentañ a-benn kaout sukr. Skort eo arveroù ar rubidiom hag e genaozadoù hiziv an deiz, hogen implijet e vez da zisrannañ an TDN, da fardañ neudennoù luc'hek, kleuzeurioù (lampoù), binvioù da welet en deñvalijenn. Servij a ra ivez da gevanaozañ kenderc'hadoù kimiek, ha gant ar c'heziom e vez arveret en horolajoù atomek. Muioc'h ag arveroù zo da kenaozadoù ar strontiom : Lod kenaozadoù kemplezh a vez arveret er vezegiezh hag e greanterezh an elektronik.
Llandre
Gerdarzh
Savet eo an anv diwar llan (iliz), ha tref.
J'avais deux amis
A-viskoazh ez eo bet sot ha levezonet-mat Eddy Mitchell gant ar rock 'n' roll stadunanat. Evel ma oa ar c'hustum d'ar mare ma krogas Mitchell da ganañ e reas gant sonennoù saoznek kanet pe savet gant arzourien estren all, stadunanat evit an darn vrasañ anezhe : azasaet e galleg evitañ. Se zo kaoz e voe kanet J'avais deux amis gantañ, un nebeud bloavezhioù war-lerc'h an daou zarvoud reuzus a c'hoarvezas e dibenn ar bloavezhioù 1950/penn-kentañ ar bloavezhioù 1960.
Cortes Generales
Cortes Generales eo an anv kastilhanek roet da Barlamant Rouantelezh Spagn. Diazezet eo o galloudoù war Bonreizh ar vro.
Cossypha
O c'havout a reer holl en Afrika.
Amaurospiza
Amaurospiza a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1861 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Un parricide
Un parricide zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet e 1882.
Amalie von Hessen-Darmstadt
He buhez
A-hed he friedelezh e klemmas diwar-benn pegen yen outi e oa he zad-kaer Karl Friedrich ha pegen bugelel e wreg.
Bayeux
Ardamezhioù
en gul, e leonparzh en aour, leinet gant pennlizherennoù B ha X ivez en aour
Res Gestae Divi Augusti
Framm ar skrid
En eil rollad, anvet Res gestae, a voe engravet an danvez anezhañ war div daolenn arem lakaet ouzh peulioù dirak Bez-meur Aogust, hag eiltaolennoù zo bet graet ha lakaet ouzh mogerioù an temploù niverus a oa bet savet e pevar c'horn an impalaeriezh roman.
Diana Lebacs
thumb|right|200px|[[Diana Lebacs, skrivagnerez nederlandek]] Diana Lebacs zo ur skrivagnerez papiamentek ha nederlandek ganet e 1947, e Curaçao, en Antilhez.
Oberennoù
thumb|330px|Diana Lebacs gant [[Derek Walcott, loread Priz Nobel al Lennegezh, d'an 19 a viz Mae 2008]]
Scribus
Savet eo diwar XML, e vo enporzhiet testennoù diouzh restroù o mentrezh OpenDocument pe restroù RTF, Microsoft Word .doc, ha HTML ken mat all.
Kyūshū
Lavaret e vez ez eo kavell sevenadur Japan.
Arondisamant Lunéville
Abaoe 2023
Adrannet e voe arondisamantoù Meurthe-et-Moselle d'ar 1 a viz Genver 2023. 162 gumun zo en arondisamant Lunéville bremañ.
Freuzadenn an Unaniezh Soviedel
En desped da fin ar Brezel Yen, un toullad republikoù soviedel kozh o deus dalc'het liammoù don gant Rusia hag o deus savet aozadurioù lieskostez evel Kenglad ar Stadoù Dizalc'h hag an Unvaniezh Ekonomikel Eurazian. Eus un tu all, ar broioù baltek ha darn eus broioù bet izili Pakt Varsovia a zo bet degemeret en Unvaniezh Europat betek emezeliñ en NATO. Lod republikoù all evel Ukraina, Jorjia pe Moldova c'hoazh a zo krog da vezañ dedennet gant ar memes hent abaoe ar bloavezhioù 1990, en desped da enebiezh Rusia. Bet eo unan eus abegoù ar Brezel etre Rusia hag Ukraina
Arondisamant Nancy
Abaoe 2023
Adrannet e voe arondisamantoù Meurthe-et-Moselle d'ar 1 a viz Genver 2023. 196 kumun zo en arondisamant Nancy bremañ.
Vire (kêr)
Bodet e oa gant seizh kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Vire-Normandie.
Oidipoüs
Oidipoüs (Οἰδίπους, IPA /oi'dipous/, « troad koeñvet » en henc'hresianeg, Οιδίποδας Oidipodas e gresianeg a-vremañ) zo un haroz ha roue Thebai e gwengelouriezh Hellaz kozh. Brudet eo dre zaou ober : diskoulmañ luziadell ar sfiñs ha bezañ graet daou dorfed hep gouzout dezhañ, lazhañ e dad ha dimeziñ d'e vamm. Troioù ha gwalldroioù Oidipoüs a zo danvez teir zrajedienn gant Sofokles.
Ar vojenn
Hervez ar wengelouriezh henc'hresian e oa an doue Zeus hendad Labdakos, mab Polydoros ha diazezer tierniezh al Labdakided, roueed Thebai. E vab Laios a voe roue Thebai d'e dro. Un torfed a reas Laios p'en devoe darempredoù revel gant ur paotr yaouank anvet C'hrysippos, en em lazhas en abeg d'ar vezh a-c'houde bout bet gwallet.Pelops, tad ar paotr yaouank, a vallozhas an torfedour hag e lignez da zont. Un orakl a gemennas da Laios e donkadur : mar deuje ur mab dezhañ, ar mab-se e lazhje e dad hag a zimezje d'e vamm. Daoust da strivoù Laios e voe ganet ur mab gant e wreg Iokaste. Divizout a reas ar roue hag ar rouanez kaout an dizober eus ar bugel, a zilezjont war ur menez e Kithairon gant e dreid liammet dre ur spilhenn vras – alese an anv Oidipoüs, « troad koeñvet ». Ne varvas ket ar bugel avat ; dastumet e voe gant ur mêsaer-deñved anvet Forbas ha kaset da roue Korinthos, Polybios, en desavas gant e wreg Merope evel o mab dezho.
Sérgio Mendes
Anavezet eo, dreist-holl, evel soner Mas que Nada, un oberenn gant Jorge Ben Jor, gant ar strollad Brasil '66.
La Bigne
Monumantoù ha traoù heverk
Trooper e oa er  Reconnaissance Corps R.A.C. 43rd (2/5th Bn. Gloucestershire Regt.) Regiment. Mervel a reas d'ar 7 a viz Eost 1944 e-doug Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.
12 Trevadenn
Politikerezh
N'eo ket diskleriet resis munudoù aozadur politikel an 12 Trevadenn met un nebeud titouroù zo roet memestra.
Justis
Dieub eo ar Justis diouzh ar gouarnamant trevadennel. Caprica a zo ar blanedenn mammenn da darn an dud a vicher er justis. E-pad ar brezel kentañ a-enep ar Cyloned e voe lakaet e-plas an urzh brezeleg a flastras dishualded ar justis dindan galloud al lu Trevadennel. Goude diskar an trevadennoù e voe adlakaet an urzh brezeleg ha lamet darn eus galloudoù ar Justis., aesaet e voe an obererezh dre ma oa marvet darn tud a-vicher en dagadenn.
Suzanne
Un anv-lec'h eo ivez.
Lec'hanvadurezh c'hallek
Anv div gumun c'hall eo:
Teresa Ansúrez
Teresa Ansúrez, pe Teresa León (a-raok 943 - Oviedo, 25 a viz Ebrel 997) a oa rouanez kenseurtez León goude dimeziñ da Sancho Iañ, roue León.
Itriom
Arver
E 2011 e voe arver an itriom dasparzhet etre ar prierezh (59 %), ar vetalouriezh (39 %), ar peurrest (2 %) o vont gant ar fardañ gwarelloù, binvioù elektronek ha binvioù dre laser. Setu amañ un nebeud eus implijoù an itriom : N'eus ket gwelloc'h eget an itriom evit an erounidoù-se ; klasket ez eus bet implijout kalkiom en e lec'h, gant disoc'hoù dipitus avat.
Incudine
Incudine zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Arondisamant Bar-le-Duc
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Bar-le-Duc e 9 c'hanton hag e 109 c'humun :
Brémoy
Brémoy a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Glencoe Island
Glencoe Island, pe Enez Glencoe, zo un enezenn e Kanada, en Strizh-mor Hudson, e Nunavut, e rannvro Qikiqtaaluk. Nepell diouti emañ ar Strathcona Islands ha Spicer Islands.
San Ferdinando (Italia)
San Ferdinando zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Mariano Rajoy
Kelenner skol-veur e oa e dad-kozh, hag unan eus ar re a skrivas Statud Emrenerezh Galiza e 1936. Prezidant lez-varn proviñs Pontevedra e voe e dad. Studioù war ar gwir a reas Mariano Rajoy e skol-veur Sant-Jakez (Santiago de Compostela). Kregiñ a reas d'ober politikerezh e 1981, pa'z eas e-barzh ar strollad Alianza Popular (deuet da vezañ Partido Popular, abaoe). Dilennet e voe da gannad e Parlamant Galiza. E 1989 e voe dilennet da gannad e Parlamant Spagn, evit proviñs Pontevedra.
Étienne Tshisekedi
thumb Etienne Tshisekedi wa Mulumba, lesanvet Sfinks Limete, (ganet d'ar 14 a viz Kerzu 1932 ha marvet d'ar a viz C'hwevrer 2017 e Brusel) oa ur politikour eus Republik Demokratel Kongo, bet Kentañ Ministr Zair meur a wech er bloavezhioù 1990. Edo e penn ar strollad politikel UDPS (Union pour la Démocratie et le Progrès Social).
Irma (Lombardia)
Irma zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Tarascon
Tarascon (en okitaneg hag e galleg) zo ur gêr eus Provañs hag ur gumun eus departamant Bouches-du-Rhône.
Riders on the Storm
Riders on the Storm zo ur ganaouenn saoznek gant ar strollad sonerien stadunanat The Doors.
Seziz Sevastopol
Kêr Sevastopol a zo bet lakaet seziz warni div wech :
Glencoe (Nova Scotia)
Glencoe zo anv meur a lec'h e Nova Scotia.
Kanton Neulieg (1790)
Krouet e voe Kanton Neulieg e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel eus Bann Pondi e departamant ar Mor-Bihan e oa. Div gumun a oa ennañ:
Carlos Iañ Portugal
Ganet e oa d'an 28 a viz Gwengolo 1863 e Terreiro do Paço, nepell diouzh Lisboa. Mab e oa d'ar roue Luís Iañ Portugal ha d'ar briñsez Maria Pia Savoia. Anvet e voe da roue goude marv e dad e 1889.
Dimeziñ
Ur vastardez en doe ivez: Maria Pia von Sachsen-Coburg-Gotha Bragança (1907-1995).
Sainte-Marguerite-d'Elle
Sainte-Marguerite-d'Elle a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Indez Nederlandat ar Reter
Indez Nederlandat ar Reter (nederlandeg: Nederlands-Oost-Indië), pe ent-berr Indez Nederlandat pe Indez an Izelvroioù (Nederlands-Indië e nederlandeg; Hindia Belanda en indonezeg) a oa un drevadenn deuet da vezañ Indonezia e 1949 ha Papoua ar C'hornaoueg e 1963, homañ ziwezhañ staget nebeut goude ouzh Indonezia. Savet e oa bet er bloaz 1800 pa oa bet broadelaet Kompagnunezh Nederlandat Indez ar Reter.
Trio Esperança
Al laz-mouezhioù kentañ
Ne reas ket berzh ar bladenn gentañ a deuas er-maez er memes bloavezh, an div ganaouenn O menino do amendoim ha Rock do espirro warni. E 1962, gant an eil pladenn − Filme triste/Broto no cha cha cha − e voe gwelloc'h an traoù. Dont a reas er-maez an albom kentañ - Nós somos o sucesso - e 1963 ha teir fladenn all : Dominique/Tua/O sapo/Bolinha de sabão, Olhando para o céu/Ensinando a bossa nova hag Aconteça o que acontecer/O passo do elefantinho. Ha da-heul :
An eil laz-mouezhioù
Erlec'hiet e voe Eva gant he c'hoar yaouankañ Marizinha.
Arondisamant Château-Salins
Kantonioù ha kumunioù
Rannet e oa arondisamant Château-Salins e 5 kanton hag e 128 kumun :
Malonno
Malonno zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Emsavadeg ar Strollad Wagner
Prigojin en doa embannet e oa an emsavadeg unan da respont d'an tagadennoù gant nerzhioù lu Rusia a-enep e strollad goprsoudarded. Komzet en devoa war Telegram, oc'h embann e oa bet diabeg e gwirionez Aloubadeg Ukraina gant Rusia, e oa dre fazi ministr an Difenn Sergei Choigou ma oa hir ha diaes an aloubadeg, hag embann et en doa zoken e oa Choigou o profitañ hag o lakaat padout ar brezel evit laerezh arc'hant ha madoù gant sikour oligarked rusian.
Arondisamant Metz-Maezioù
Arondisamant Metz-Maezioù a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Moselle hag e rannvro Lorraine. Diskaret eo bet d'ar 1 a viz Genver 2015.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet e oa arondisamant Metz-Maezioù e 9 c'hanton hag e 142 gumun :
Inverness-shire
Inverness-shire (Siorrachd Inbhir Nis e gouezeleg) a oa ur gontelezh e Bro-Skos, hag Inverness e oa ar penngêr anezhi.
Fiona Apple
Fiona Apple pe Fiona Apple Maggart, ganet e 1977, zo ur ganerez stadunanat.
Lanyugon-Kumun-Nevez
Istor
D'ar a viz Ebrel 1973 e oa bet bodet kumunioù Lanyugon, Leskoed ha Sant-Yunieg. Doloù en doa nac'het ar strollañ-se, met d'ar a viz Genver 2016 en deus kevanet ar gumun nevez.
Seizh (disheñvelout)
Seizh a zo:
Mazzano
Mazzano zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Enrique II
Enrique II a vez lavaret eus daou roue:
Dover
Orin
Kentañ Dover anavezet eo Dover Kent. Dont a rafe an anv eus ur ger predenek kar d'ar ger brezhonek dour.
Maurice Utrillo
Buhez
Ganet e oa e karter Montmartre e Pariz. Dizimez e oa e vamm Suzanne Valadon (Marie-Clémentine Valade he gwir anv) ha dianav e dad. Ne oa ket al livour katalan Miguel Utrillo, serc'heg da Suzanne Valadon, a anavezas ar bugel koulskoude en 1891.
Kornigell an Andoù
Kornigell an Andoù pe kernigell an Andoù (Vanellus resplendens) a zo un spesad evned eus kerentiad ar Charadriidae.
Arondisamant Sarreguemines
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo an arondisamant e daou ganton hag ul lodenn kanton-all, hag e 83 c'humun abaoe 2015:
P. G. Wodehouse
♦ Romantoù
notenn : goude bloaz an embann er Rouantelezh-Unanet emañ hini Stadoù-Unanet Amerika etre krommelloù ; lod oberennoù a voe embannet en SUA kent dont er gouloù en R-U ; lod titloù zo disheñvel en SUA.
♦ C'hoariva
Tri fezh-c'hoari zo bet savet gant P.G. Wodehouse en e unan : Good Morning, Bill (1927),Candle-light (1934) ha The Inside Stand (1935) ; kenlabourat gant meur a zen en deus graet evit aozañ an 39 fezh all. notenn : goude anv ar pezh-c'hoari emañ ar gêr hag an deiziad m'eo bet c'hoariet da gentañ, heuliet gant bloaz an embann etre krommelloù ; e Londrez e voe an holl embannadurioù.
Seziz Sevastopol (1854-1855)
Seziz Sevastopol a vez graet eus ur sez hir a oa bet adal ar 17 a viz Here 1854 betek an 9 a viz Gwengolo 1855, e-pad Brezel Krimea.
Muscoline
Muscoline zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Loch Afraig
Loch Afraig (Loch Affric e saozneg) zo ul loc'h e Gleann Afraig, en Uheldirioù Bro-Skos, un 40 km er c'hreisteiz da A' Mhanachainn.
Preseglie
Preseglie zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Quetteville
Quetteville a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Pralboino
Pralboino zo ur gumun en Italia, e proviñs Brescia e Lombardia.
Servon
Servon (Servon-sur-Vilaine e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Kastell-Geron e departamant Il-ha-Gwilen.
Baquerín de Campos
Baquerín de Campos zo ur gumun eus proviñs Palencia, e Spagn.
Stêr Beauly
Ar Stêr Beauly (Abhainn nam Manach [avɪɲ nə manəx] e gouezeleg) zo ur stêr eus Highlands Bro-Skos, ur 15 km er c'hornôg da gêr Inverness.
Francisca de Bragança
Francisca de Bragança pe Francisca Carolina Joana Leopoldina Romana Xavier de Paula Micaela Rafaela Gabriela Gonzaga de Bragança (Rio de Janeiro, 1824 — Pariz, 1898), Priñsez Joinville, a oa ur briñsez a Vrazil.
He buhez
Pevare bugel Pedro Iañ, impalaer Brazil, hag e bried Maria Leopoldine Aostria e oa; dre se e oa c'hoar d'an impalaer Pedro II. He mamm, a oa merc'h da Frañsez II an Impalaeriezh Santel, a varvas en 1826.
Karl Ludwig Friedrich von Baden
Karl Ludwig Friedrich von Baden (Karlsruhe 1786–1818 Rastatt), a oa ur priñs alaman en kantved, ha dug-meur Baden etre 1811 ha 1818.
Suzanna
Suzanna zo unan eus doareoù saoznek an anv-badez a zo Suzana e brezhonek, a orin hebreek o-daou.
Karl Ludwig Friedrich von Baden
E vuhez
Dimezet e voe Karl e miz Ebrel 1806 da Stéphanie de Beauharnais (1789–1860), merc'h da Claude de Beauharnais, adverc'het gant Napoleone Buonaparte. Da gentañ ne voe ket evurus ar priedoù. Ouzhpenn e oa Karl dindan levezon e eontr Ludwig Iañ von Baden (1763-1830), rouler ha gastaouer.
Corbon
Corbon zo un anv-lec'h gallek eus Normandi.
Acacia sieberiana
Implijet e vez evit e vertuzioù yac'haat.
Ulm
Darempredoù etrebroadel
N'eo ket gevellet gant kêrioù all en ur mod ofisiel, met darempredoù zo gant :
Dluzh-mor
An dluzh-mor (Salmo trutta) a zo ur pesk mor.
Marie von Brandenburg-Kulmbach
Marie von Brandenburg-Kulmbach (1519 - 1567) a oa ur briñsez eus Brandenburg-Kulmbach deuet da vout Priñsez-Dilennerez Pfalz.
Charlotte von Preußen (1831-1855)
Eured ha bugale
Dimeziñ a reas da Georg II von Sachsen-Meiningen, dug Sachsen-Meiningen.
Barzh-lez
Ur barzh-lez zo ur barzh ofisiel e lez ur priñs pe roue, karget da ganañ meuleudi d'ar priñs ha d'e diegezh ha da sevel barzhonegoù hervez c'hoant ar priñs a vag hag a bae anezhañ. Kement-se a c'hoarveze e Kembre hag Iwerzhon ar Grennamzer, ha Taliesin a zo ur skouer anezho. Roud a gement-se a gaver e Breizh ivez.
Skouer Taliesin
Padet e vije an hengoun e Kembre betek dibenn ar Grennamzer.
Anvioù-badez spagnolek
Setu ur roll anvioù-badez spagnolek.
Ophelia
Liverezh
Meur a daolenn zo anvet Ophelia, pe Ophélie:
Servon (disheñvelout)
Servon zo un anv-lec'h brezhonek ha gallek.
Enez Veur Douar an Tan
Menezioù
Menez Darwin eo ar menez uhelañ, 2 488 m dezhañ, e Chile.
Kêrioù
Ushuaia eo ar gêr vrasañ, ha Río Grande goude, o-div en Arc'hantina.
Enicurus
Enicurus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1822 gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Vestalenn
Vestalenn diwezhañ
Celia Concordia (384).
Strollegezh tramor
Pemp a zo anezho :
Kampionad zimbabweat an echedoù
Kampioned
Diglok eo ar roll.
Molibden
Kendeuzadoù
Abalamour ma'z eo marc'hadmatoc'h e vez ar molibden lakaet da erlec'hiañ ar wolfram c'hoazh hiziv an deiz. Evel danvez-strujañ ez implijer poultr molibden (war ar c'haol-fleur da skouer).
Flavius Arcadius
E vuhez
Evel impalaerien, Honorius a oa dindan galloud ar Vandal romanekaet ha Magister militum Flavius Stilicho ; evit Arcadius a oa dindan galloud e vinistr Rufinus. Stilicho en dije klasket lakaat an daou impalaer dindan e c'halloud betek lakaat muntrañ Rufinus gant goprsoudarded c'hot e 395. N'eus ket bet kavet prouenn anat ebet a gement-se, met a-dra sur e oa ur redadeg sot politikel ha milourel evit bezañ mestr war div lodenn an impalaeriezh e-pad mare kentañ ren Arcadius.
Pec'hed orin
Sant Aogustin er IVvet kantved e voe kentañ gerier kelennadurezh ar pec'hed-orin. N'eus anv ebet eus ar pec'hed orin er Bibl.
Stephanoxis lalandi
Stephanoxis lalandi a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Gwernogle
Eus Gwernogle ivez e oa ar stourmer hag ar barzh Thomas Evans (Tomos Glyn Cothi), ganet e Capel Sant Silyn, e 1764.
Kumuniezh kumunioù Bro Matignon
Kumuniezh kumunioù Bro Matignon a oa anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Dinan, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh. Krouet e voe e 1996. Rannet e oa bet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre Dinan Tolpad-kêrioù (7 kumun) ha Lambal Douar ha Mor (2 gumun).
Vertemate con Minoprio
Vertemate con Minoprio zo ur gumun eus Italia e Proviñs Como, e Lombardia.
Kontelezh Sikilia
Kontelezh Sikilia pe Gran Contea, a oa ur stad dizalc'h etre daouarn an Normaned, gant bennozh ar pab, savet e 1071 evit an dug norman Roger Iañ Sikilia.
Emgann Verdun (1916)
Emgann Verdun (Bataille de Verdun) zo un emgann eus ar Brezel-bed kentañ padet e oa eus an 21 a viz C'hwevrer d'an 19 a viz Kerzu 1916 e-kichen Verdun e Bro-C'hall graet Région Fortifiée de Verdun anezhi er mare-se, etre an armeoù gall hag alaman. Prientet e oa bet gant ar jeneral von Falkenhayn, penn an arme alaman, evel un emgann a oa e bal « diwadañ net an arme c'hall » dindan ur glav obuzioù. Hogos ken koustus e vo avat evit an arme alaman hag evit ar C'hallaoued. 300 000 soudard a varvas, 163 000 soudard gall ha 143 000 alaman. Echuiñ a reas an emgann gant un distro da stad an traoù araozañ. E-pad an amzer-se, eus miz Gouere da viz Du en em ganne an arme saoz en emgann la Somme, ken gwadus all ha gant disoc'hoù ken dister all.
Ar steuñv diazez evit an Alamanted a oa tapout uhelderioù ar rannvro ha gortoz kuzhet hag armet mat an tagadennoù gall evel ma oa bet boaz a-raok er brezel. Eil Emgann Champagne a oa c'hoarvezet dres evel-se, riset e oa bet ar soudarded gall o klask adpakañ an tiriadoù kollet.
D'ar 6 a viz Meurzh, 20 1⁄2 divizion gall a oa e Verdun gant difennioù kalz gwelloc'h bet savet. Pétain a roe an urzh da chom hep kilañ met ouzhpenn-se e redie an divizionoù c'hall da glask enepargadiñ an Alamanted. An urzhioù-se a lakaas da bignaat uheloc'h c'hoazh ar c'holloù evit al lu gall. Flastret e oa an droadegiezh gant ar c'hanolierezh Alaman. D'an 29 a viz Meurzh e oa kroget ar c'hanolierezh gall da dennañ dizehan war kostez Kornôg an dachenn emgann. Al lec'hioù difenn alaman a oa bombezet kreñv, ar c'holloù eus o tu a oa aet war-gresk kalz. E-pad miz Meurzh, an argadenn alaman a oa kaset etrezek ribl kleiz ar ster Meuse. Ar pal a oa da bakañ an dachenn implijet gant ar al lu gall evit sturiañ an tennoù kanol etrezek fozioù-difenn an Alamanted hag a oa en uhelderioù. An Alamanted a zeuas a-benn da vont war-raok met stanket e voent gant skoazelloù nevez erruet eus tu Bro-C'hall. Tost e oant eus ar palioù da dizhout met stanket.
Paol Kalvez
Buhez
Mont a reas da studiañ al latin, al lennegezh, an douenoniezh hag ar brederouriezh e skolioù kristen, e Bro-Okitania hag e Bro-Dunizia. Fellout a rae dezhañ mont da visioner. Soudardet eo bet e 1943 betek 1945. Daoust dezhañ klask bout misioner ha beleg, e voe nac'het dezhañ hag e tistroas el Lu e-men e teuas da vout kontaouer hag is-ofisour. En em staliañ a reas e Roazhon.
Kanton Mendon (1790)
Krouet e voe Kanton Mendon e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro eus Bann an Alre e departamant ar Mor-Bihan e oa. Div c'humun a oa ennañ:
War Raok !
Ouzhpenn da Padrig Montauzier e skriv Yann Mikael, Youenn Caouissin pe Fulup Pirc'hirin ingal e-barzh.
Bramm
Goap a vez graet eus ar vrammerien.
Villa Guardia
Villa Guardia zo ur gumun eus Italia e Proviñs Como, e Lombardia.
Querula purpurata
Anvet e voe Muscicapa purpurata (kentanv) da gentañ-penn (e 1776) gant al loenoniour alaman Philipp Ludwig Statius Müller (1725-1776). Ar spesad nemetañ er genad Querula an hini eo.
Taifa Tortosa
Istor
Dalc'het e voe Tortosa gant ar Vuzulmaned adalek 714.
Amadeo Iañ Spagn
Mab e oa da Vittorio Emanuele II, roue Piemonte-Sardigna, deuet da vout, adal 1861, roue Italia, ha d'e bried Adelheid von Österreich.
Roll kumunioù Bro-Wened
Sed amañ roll kumunioù Bro-Gwened:
Castroverde de Campos
Castroverde de Campos zo ur gumun eus proviñs Zamora e Spagn.
Stéphanie de Beauharnais
Pa zimezas Napoleone Buonaparte da Joséphine ec'h adverc'has Stéphanie, a deuas da vout ur briñsez c'hall.
Alzate Brianza
Alzate Brianza a zo ur gumun eus Italia e Proviñs Como, e  Lombardia.
Châteaubourg
Châteaubourg zo un anv-lec'h gallek.
Sainte-Marguerite-des-Loges
Bezioù ar C'hommonwealth: Sainte-Marguerite-des-Loges Churchyard
Leviourion e oant o-daou. Mervel a rejont e 1944 e-pad Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed, hini ar Royal New Zealand Air Force (Eilvet Skwadrenn RAF) d'ar 16 a viz Even, hini ar Royal Air Force (266 Skwadrenn) d'ar 17 a viz Eost.
Cerano d'Intelvi
Cerano d'Intelvi zo ur gumun eus Italia e Proviñs Como, e  Lombardia.
Kobus
Kobus a zo ur genad daskiriered e-touez kerentiad Bovidae.
Kastell Almenar de Soria
Kastell Almenar de Soria zo ur c'hastell krennamzerel en Almenar de Soria. Al lodenn goshañ zo eus an Xvet kantved.
Showbox
SHOWBOX Co., Ltd. (hangeul: (주)쇼박스) zo unan eus embregerezhioù galloudusañ embann filmoù eus Korea ar Su. Savet e oa bet e 1996. Showbox a zo skourr postañ arc'hant, produiñ hag embann Mediaplex, Inc., ur rann eus an Orion Group. Kevezerien bennañ Showbox eo CJ Entertainment, Lotte Entertainment, ha Next Entertainment World (NEW). En desped m'eo berr e istor ez eo pignet buan Showbox betek kaout 6 diwar 10 film o kaout an niver uhelañ a arvesterien e Korea. Ar film en deus graet ar muiañ a berzh a oa bet embannet e 2012, The Thieves. Abaoe e kendalc'h an embregerezh da embann filmoù ha d'ober berzh bras ganto.
Listennad kumunioù an Izelvroioù
thumb|Kumunioù an Izelvroioù (2018)
Boulay-Moselle
Boulay-Moselle zo ur gumun en departamant Moselle hag er rannvro Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Boulay-Moselle e oa betek 2014.
Jules Ferry
500px|thumb|right|Jules Ferry