cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sarah Siddons
Hiziv
En Aberhonddu, kêr he c'havell, ez eus un ostaleri anvet Sarah Siddons, hag ur marc'h-du war an hent-houarn a zo ivez en hec'h anv.
Arthur Balfour
Kentañ Ministr ar Rouantelezh-Unanet e voe adalek miz Gouere 1902 betek miz Kerzu 1905, ha rener ar Strollad Mirour eus 1902 betek miz Du 1911. Kannad e voe e Ti ar C'humunioù eus 1874 betek 1922 ha ministr an Aferioù diavaez e voe e gouarnamant David Lloyd George etre 1916 ha 1919.
Gruaro
Gruaro zo ur gumun en Italia e meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
La Confession (danevell, Eost 1884)
An danevell
Ar c'habiten Hector-Marie de Fontenne, un den sirius anezhañ, a vez souezhet a-wechoù gant c'hoarzhadennoù e bried Laurine. Un noz, goude maneurioù en arme, setu eñ sachet gant e genvreuseur ofiserien, ha dihuniñ en ur gwele en ur gamb dianav...
Karlskrona
Karlskrona zo ur gêr eus Sveden, e proviñs istorel Blekinge hag e kontelezh Blekinge. E 2010 e oa 35 212 a annezidi. Krouet e voe Karlskrona e 1680 gant ar roue Karl XI, a oa fellet dezhañ diazezañ pennlec’h morlu Sveden e kreisteiz ar vro, a-dal da aodoù Alamagn ha Danmark, kentoc’h eget e Stockholm. En enezennig Trossö e voe diazezet ar porzh-brezel nevez ha roet e voe dezhañ an anv Karlskrona en enor d’ar roue. Bremañ c’hoazh ez eo Karlskrona ur porzh-brezel a bouez hag eno emañ ivez penngreizenn Gwarded-aod Sveden.
American Folk Songs for Children
Istor
Dibabet e voe an unnek kan gant Seeger eus ul levr embannet gant e lezvamm, Ruth Crawford Seeger, hag anvet American Folk Songs For Children, ISBN 0-385-15788-6.
Remiz ar c'hoadeier
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e kornôg ha kreiz Afrika :
Pobl Chango
An anvioù Camanchacos, camanchangos pe Chango hep mui zo anvioù roet da veur a bobl rakspagnol en arvor ar meurvor Habask entre Camaná (Perou) hag ar stêr Elqui e Chile. En Chile e ranner an arvor-se etre : al lodenn norzh, adal Arica betek ar stêr Loa; an aod kreiz, adal ar stêr raganvet betek Antofagasta ; an aod su, adal ar gêr raganvet betek ar stêr Copiapó.
Legio I Minervia
Da vare an Antonini
A-drugarez da enskrivadurioù all e ouzer hag al lejion a zo tremenet ivez dre kamp Carvo (hirie Neder-Betuwe, rannvro Gelderland, Izelvroioù), Albaniana (hirie  Alphen aan de Rhijn, Izelvroioù), Castra Herculis (hirie  Arnhem, Izelvroiù), ha nebeut lec'hioù all eus Germania Secunda.
Noale
Noale zo ur gumun en Italia e meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Alberto Guillén Paredes
Buhez
Nebeut goude ez eas Alberto Guillén Paredes da weladenniñ Cuzco ha Puno en-dro. Er bloaz 1929 e voe anvet da sekretour kannadurezh Perou e Rio de Janeiro e Brazil, ma chomas betek diskar ar prezidant e 1930. Mont da Chile a reas neuze, ma chomas e Santiago. E 1932 e tistroas da Berou, ma klañvaas kent mervel e 1935.
C'hametz
C'hametz zo produet gant unan eus ar pemp seurt greun mesket gant dour ha leusket da repoziñ ouzhpenn 18 munutenn a-raok poazhañ tra ma teu da vezañ goet.
Brezelioù balkanek
Ar brezelioù balkanek pe brezelioù ar Balkanoù zo brezelioù c'hoarvezet er Balkanioù e 1912 ha 1913. Fellout a rae d'ar pobloù kristen a oa bet dalc'het en Impalaeriezh otoman hag o doa distaolet ar yev turk brasaat o stadoù ha bodañ enno ar pobloù heñvel o yezh hag a oa chomet e "Turkia Europa", un dra diaes da ober gant ar mesket ma oa ar poblañsoù.
Brezel an Eil Kenunaniezh
Kenarroud
D'an 20 a viz Ebrel 1792 e voe diskleriet ar brezel etre ar c'hallaoued hag an Aostrianiz. Er Brezel ar c'hentañ Kenunaniezh (1792–97), Frañs a stourm gant ar braz eus e amezeien, ha gant Breizh-veur, Portugal hag an Impalaeriezh otoman. Daoust oa gouniet an trec'h gant ar genunaniezh, er fin e oant argaset tra ma oa kemeret meur a diriad gant ar c'hallaoued hag o deus staliet republikoù c'hoar war an takadoù aloubet. Brezeliadennoù italiat e-kerzh an dispac'h gall, renet gant Napoleon Bonaparte e norzh italia a argasas an nerzhioù aostriat hag e echuas gant feur-emglev Leoben (18 Ebrel 1797) hag ar Feur-emglev Campo Formio (Here 1797). tra ma chomas Breizh-veur e-unan, mod-se e voe gourfennet ar genunaniezh.
Yom ha-Shoah
E 2020 e oa bet dalc'het d'ar 21 a viz Ebrel pa vo d'an 8 a viz Ebrel e 2021.
Pariz-Roubaix
Pariz-Roubaix zo unan eus ar c'hoshañ redadegoù war hent war varc'h-houarn, bet krouet e 1896 gant Théodore Vienne ha Maurice Pérez (neutaerien anezhe) goude ma oa bet digoret marc'hhouarnva nevez Roubaix (Norzh). Estreget bloavezhioù ar Brezel-bed kentañ hag an Eil Brezel-bed e vez redet bep bloaz, e miz Meurzh pe Ebrel. Abaoe 1968 ne loc'h ket eus Pariz ken met eus Compiègne (Oise) kent mont war-du an norzh a-hed 250 kilometrad.
496
Diwar-benn ar bloavezh 496 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 496
Guy Le Lay
Embreger ha difenner sistr Kerne
Dindan an anvadur Strilherezh ar Mein hir (Distillerie des Menhirs) e talc'has da ziorren ha staliañ hent nevez ar sistr produet e Bro-Gerne. Gounezet e voe an droed d'ober bruderezh evit sistr ar vro gant an anvadur orin gwarezet (AOG) termenet evit sistr Fouenant ha sistr Kerne e 1990. Roet en deus brud d'al lambig fardet e Breizh ivez. Un evaj hengounel all a voe da wellaat evit ledanaat ar gwerzhioù hag an avaleg a voe anavezet muioc'h-mui evit bezañ kinniget evel un digor-kalon.
Chavouot
Chavouot pe Shavuot ( שָׁבוּעוֹת, "Sizhunioù"; Shovues) zo anavezet evel Gouel ar Sizhunioù pe alies Pantekost (🇬🇷 Πεντηκοστή). Ur gouel yuzev eo, lidet d'ar 6 a viz Sivan (hanter-miz Mae - hanter miz Even). Daou natur a zo d'ar gouel : merkañ a ra eostiñ ar gwinizh e douar Israel (Ermaeziadeg 34:22) ha lidañ a ra koun roadenn an Torah a-berzh Doue d'an Israelited e Menez Sinai - goude ma n'eo ket skrivet al liamm-se ger-ha-ger en Torah.
Himinbjörg
Himinbjörg ("menez an neñv") eo annez an doue Heimdallr er wengelouriezh norzhek hag a c'haller kavout menegoù anezhañ en Edda e gwerzennoù, kement hag en Edda e komz-plaen hag an Heimskringla skrivet gant Snorri Sturluson. El lec'h ma tizh Bifröst an neñv emañ Himinbjörg.
Emgann Kırkkilise
Emgann Kırkkilise (pe emgann Kırklareli, emgann Lozengrad) a c'hoarvezas d'ar 24 a viz Here 1912 e-pad ar c'hentañ brezel balkanek e-tal kêr Kırklareli, hiriv en Turki, etre arme Bulgaria ha hini an Impalaeriezh otoman.
Goude an emgann
887 soudard bulgar a voe lazhet ha 4 034 all gloazet en emgann. 1 500 soudard a voe gloazet pe lazhet e-touez an arme otoman, hag entre 2 000 ha 3 000 prizoniad a voe graet anezho.
Elisabeth Christine
Elisabeth Christine von Braunschweig
Hent-houarn Brest Roazhon
Tres
Dre astenn e vez ebarzhet an tioù-gar al linenn evit Pariz hag a zo e Breizh.
Ekipamant
Tredanet eo gant ar mod. Kinniget eo bet al linenn gant tredan deus Roazhon da Sant-Brieg d'an 23 a viz Ebrel 1987. D'an 12 a viz Gwengolo 1989 e oa posupl evit ar stlejerez mont betek Brest gant tredan. Implijet e vez ar e-hed al linenn. Koulskoude e vez tamm-ha-tamm nevesaet al linenn gant ar. Ar evit ar prantad 2015 - 2020 en deus kinniget an nevezadenn-mañ etre Plouared ha Gwengamp.
492
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 492
491
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 491
Anneux
kantved
e dibenn 1917, e-pad Emgann Cambrai . Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Bered ar C'hommonwealth: Anneux British Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo.
Captain America
Da vare Oad argant ar c'homics
Captain America a zistroas en The Avengers #4 (miz Meurzh 1964), ma tispleger e oa kouezhet diwar ur c'harr-nij arnodiñ er Meurvor Atlantel e dibenn ar brezel, hag e oa chomet skornet en ur bloc'had skorn. Buan e voe lakaet e penn ar strollad. Da-heul berzh gourharozed all krouet gant Marvel e voe lakaet Captain America da haroz "aloubet e spered gant eñvorennoù kozh, hag a glask azasaat da gevredigezh ar bloavezhioù 1960."
E-touez disoc'hoù "Civil War" emañ marv Steve Rogers e Captain America vol. 5, #25 (miz Meurzh 2007). Ed Brubaker hag a skrivas ar senario, a lavaras "An dud eus an tu-kleiz a blij Captain America dezho a felle dezho e rafe prezegennoù a-enep politikerezh George W. Bush hag ar re eus an tu-dehou a felle dezho ez afe da Vaghdad, da skeiñ gant Saddam Hussein".
Bloavezhioù 1940
E dibenn miz Ebrel 1945, da zevezhioù diwezhañ an Eil Brezel-bed e klask Captain America ha Bucky mirout e vefe distrujet ur c'harr-nij gant Baron Zemo. Ur vombezenn a zo bet lakaet er c'harr-nij gant Zemo ha pa dizh Captain America ha Bucky ar c'harr-nij e tarzh. Soñjal a reer e varv Bucky war an taol, ha kouezhañ a ra Captain America er mor. Met n'int ket marv.
Marv Captain America
Stark a resev ul lizher m'eo skrivet c'hoantoù diwezhañ Rogers : dav eo da Stark saveteiñ Bucky, ha daoust m'eo marvet Captain America en deus ezhomm ar bed anezhañ Bucky a asant kinnig Stark hag e wisk dilhad Captain America, gant ma vo emren. Derc'hel a ra Bucky skoed Captain America, met cheñch a ra dilhad, hag e toug ivez ur bistolenn hag ur gontell. Thor a zeu a-benn da eskemm gant spered Steve Rogers da-geñver kentañ deiz-ha-bloaz e varv. Dont a ra a-benn Thor da lakaat holl vedia tredan SUA da chom a-sav e-pad ur vunutenn da enoriñ Captain America. .
Distro Steve Rogers
Kadarnaet e voe gant New York Daily News ha Newsarama e teufe Steve Rogers en-dro. An istor a grogas e #600, D'ar 1añ a viz Gouere 2009 e voe bev Steve Rogers en-dro en heuliad 6 levrenn anvet Captain America: Reborn..
Enebourien
Abaoe 60 vloaz ma stourm Captain America en deus bet tro da gejañ ouzh enebourien arouezius eus an enepamerikaniezh : nazied (Red Skull, Baron Zemo), neveznazied (Crossbones, Doctor Faustus), faskourien (AIM, Arnim Zola), komunourien (Aleksander Lukin) ha sponterien (HYDRA).
Amzerioù (merc'hed)
An amzerioù pe mizioù eo ar skarzhadeg reoliek a wad ha danvezioù-korf a c'hoarvez gant ar merc'hed pa vez distrujet an neizh, savet en uterus bep miz kenkaz e vije speret, ma n'eo ket hiliet. Skarzhet eo ar gwad dre ar forzh.
Kalzig eus ar merc'hed a sant azonoù bras pe vrasoc'h, betek santout poan vras a-wezhioù (8% eus ar merc'hed).
Mango glas
Anvet e voe Trochilus viridis (kentanv) da gentañ-penn (e 1801) gant an daou skiantour gall Jean Baptiste Audebert (1759-1800) ha Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
Siôn Corn
Istor
N'eus ket kaoz amañ eus kirvi-erc'h na stlejell.
San Adrian (Nafarroa)
thumb|Sede pelec'h emañ San Adrian e Nafarroa San Adrian, pe San Adrián hervez ar spagnoleg ofisiel, zo ur gumun e kreisteiz Nafarroa, en Euskal Herria.
Adiós muchachos (tango)
Er ganaouenn emañ an daneveller war e dalaroù o kimiadiñ diouzh e vignoned.
Michela Miti
Michela Miti, Michela Macaluso hervez he gwir anv, zo un aktourez italian ganet e 1963.
Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)
An daou enebour pennañ war an dachenn e oa bet an Alamagn Nazi hag Unvaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel, pep hini anezho a oa harpet gant kevredidi a youl-vat pe rediet. Ar Rouantelezh-Unanet hag ar Stadoù-Unanet ne oant ket bet engouestlet en emgannoù met harpet o devoa tu an URSS dre pourvezadurioù milourel ha trevour. Lend-Lease a voe graet eus an harp dafarel-se. An oberiadurioù brezel German-Finland dre an harzoù norzh ha reter Finland-URSS hag er rannvro Mourmansk a vez lakaet da dalvezout evel ul lodenn d'ar brezel war Talbenn ar Reter. Ouzhpenn-se Brezel kendalc'hus Soviet–Finland a vez lakaet, met raloc'h, da vezañ ul lodenn en norzh d'an hollad Talbenn ar Reter.
Toirdhealbhach Mac Suibhne
Toirdhealbhach Mac Suibhne (saozneg : Terence James MacSwiney ; Corcaigh, 28 Meurzh 1879 – London, 25 Here 1920) a oa ur skrivagner saoznek hag ur politikour iwerzhonat. Dilennet e voe evel Maer Corcaigh er strollad Sinn Féin e-kerzh Brezel dizalc'hted Iwerzhon e 1919. Lakaet e voe harz warnañ gant ar gouarnamant saoz evit bout klasket ober kabal, ha kaset e voe d'an toull-bac'h. Mervel a reas goude 74 deiz a zisvoued, e miz Here 1920. Dre e aberzh e voe lakaet brezeladenn ar republik iwerzhonat war wel er bed a-bezh.
Father Christmas
Ar skeudenn a zo anezhañ hiriv a voe krouet e dibenn an XIXvet kantved, en amzer ar rouanez Victoria, hag a zo bet kemmesket gant tudenn Santa Claus. Siôn Corn a vez graet anezhañ e Kembre abaoe 1922.
Battlestar Galactica (stirad skinwel, 1978)
Battlestar Galactica zo ur stirad skinwel skiant-faltazi stadunanat krouet gant Glen A. Larson hag a voe mammen d'ar Frañchiz Battlestar Galactica. An aktourien penn a oa Lorne Greene, Richard Hatch, ha Dirk Benedict. An istor a roe tro da heuliañ dreistbeverien an denelezh el lestr-egorel Battlestar Galactica ha nebeut reoù all o terc'hout rak ar Cylons. Skignet eo bet e 1978–1979 evit ar c'houlzad unan ha paouezet eo bet goude 24 lodenn.
Francesco Maria Iañ della Rovere
E dud
Mab e oa da Giovanni Della Rovere, aotrou Senigallia ha Kabiten Jeneral an Iliz, ha da Giovanna da Montefeltro, merc'h da Federico Iañ II da Montefeltro. Kelennet e voe en e yaouankiz gant Ludovico Odasio.
Caloperdix oculeus
a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Phasianidae. Ar spesad nemetañ er genad Caloperdix an hini eo.
Taol Anthropoid
Taol Anthropoid a oa anv-kod un taol bet aozet gant izili Special Operations Executive (ur rann eus servijoù kuzh Breizh-Veur he fal sikour an stourm enepnazi en Europa) e bal lazhañ ar penn nazi Reinhard Heydrich, hag a oa eil penn SS d'ar mare-se. Kaset e voe an taol da benn vat gant Tchekoslovaked a voe lakaet da bleustriñ e Londrez, ha gant harzoù-lamm e tizhjont gwarez-stad Bohemia-Moravia.
Kanton Longuenesse
Kumunioù
Kanton Longuenesse a ya 7 kumun d'ober anezhañ:
Taol Anthropoid
Distro-gwall
Goulenn a reas Hitler gant izili SS ha re Gestapo ma vefe furchet e pep lec'h e Bohemia evit adkavout ar re o doa graet an taol. Er penn-kentañ en doa soñjet lazhañ Tcheked e-leizh, met cheñch ali a reas rak ezhomm en doa eus labour an Dcheked hag a oa a bouez bras evit arme an Trede Reich. A-benn ar fin ez eo miliadoù a dud a c'houzañvas.
Duged Milano
Tiegezh Visconti
1339-1349 : Giovanni Visconti (1290 † 1354) ha Luchino Visconti (1292 † 1349), mibien da Matteo, a oa eontred da Azzone,
Padria
Padria zo ur gumun e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Padru
Padru zo ur gumun e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Taol Anthropoid
Heuliadoù politikel
Dre ma oa Heydrich unan eus pennoù bras an Trede Reich e voe aozet daou lid-kañv : an eil e Praha ma voe miliadoù a SS o tougen pennoù-gouloù war bord hent ar c'hastell, hag egile e Berlin, ma kemeras perzh holl bennoù bras ar renad nazi. Gant Hitler e-unan e voe lakaet medalenn Urzh Alamagn ha hini Urzh ar gwad war un dorchenn.
Sevenadur
Ar ganaouenn A Lovely Day Tomorrow (2004) gant ar strollad British Sea Power. Da gentañ e voe embannet evel tu B ur bladenn single. Adenrollet e voe asambles gant al laz-seniñ tchek «The Ecstasy of St. Theresa», e saozneg koulz hag e tchekeg (Zítra bude krásný den).
Kinniget eo bet an taol da-geñver un diskouezadeg bet aozet er Mirdi Broadel Slovak e miz Mae 2007, da enoriñ ar rezistanted tchek ha slovak.
Duged Milano
Tiegezh Visconti
1402-1412 : Gian Maria Visconti (1389 † 1412), dug war-lerc'h e dad,
1412-1447 : e vreur Filippo Maria Visconti (1392 † 1447),
Catherine Howard
Catherine Howard (Lambeth, Londrez, ~ 1524 – Londrez, 13 a viz C'hwevrer 1542), skrivet Katheryn Howard a-wechoù, a voe rouanez kenseurt Bro-Saoz (1540-1541) evel pempet pried ar roue Herri VIII. Dibennet e voe dre ma he devoa darempredet gwazed yaouank.
Venere Anadiomene (Tizian)
Venere Anadiomene zo un eoullivadur gant Tizian ma weler ur goantenn en he noazh o tont e-maez an dour. War ziskouez emañ en National Galleries of Scotland.
Daniel Carré
Daniel Carré, ganet e 1947 e Ploue, zo bet kelenner alamaneg, brezhoneg hag istor-douaroniezh, hag enseller brezhoneg.
Roll ar gwerzhidadoù eurioù hervez ar broioù
Hemañ zo ur roll eus ar gwerzhidoù-eur hervez ar broioù.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2010
Renkadur hollek
Notenn a-bouez — Lezet hon eus amañ an disoc'hoù kentañ. Met dirummet eo bet ar gounezer abalamour d'an doperezh, hag aet ar maout eta gant Andy Schleck.
Ogooué-Ivindo
Ogooué-Ivindo zo ur proviñs eus Gabon, e reter ar vro. Harzoù en deus gant Republik Kongo.
Mango Prévost
Ar mango Prévost a zo ur spesad evned, Anthracothorax prevostii an anv skiantel anezhañ.
487
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 487
Trede Brezel Dizalc'hiezh Italia
En 1862 e kuitaas Giuseppe Garibaldi porzh Genova da vont da Sikilia, ha dilestrañ a reas e Palermo gant soudarded emouestl, mennet da vont da gemer Roma, o soñjal e vefe laosket d'ober gant ar roue. Gant 2 000 a emouestlidi e lestras eus Catania hag e tilestras e Melito d'ar 24 a viz Eost, prest da vont war-du an Aspromonte. Met ar jeneral Cialdini a gasas ur rannarme, renet gant ar c'horonal Pallavicino da herzel arme an emouestlidi.
Ceann Léime (Gaillimh)
Emañ e penn kornôkañ kontelezh Gaillimh, er mervent da An Clochán. Nepell alese e oa bet daou nijer, John W. Alcock hag Arthur Whitten Brown, o pradañ d'ar 15 a viz Mezheven 1915, 16 eurvezh goude kuitaet St. John's, en Douar-Nevez. An nijadenn gentañ e oa dreist ar Meurvor Atlantel.
Ogooué-Lolo
Ogooué-Lolo zo ur proviñs eus Gabon. Harzoù en deus gant Republik Kongo.
Dont a ra e anv eus an Ogooué, stêr bennañ Gabon.
An diwaller er segaleg
An diwaller er segaleg (The Catcher in the Rye) zo ur romant saoznek gant J. D. Salinger, embannet e 1951. Meneget eo bet ar romant, gant Modern Library hag e lennerien, war roll ar c'hant romant gwellañ skrivet e saozneg en.
Christian-Jaque
Goude studioù war an arzoù-kaer en doa savet skritelloù filmoù evit un embregerezh amerikan. Eus ar mare-se e teu e anv arzour. Kenlabourat a rae eno gant Jacques Chabraison, ha kensinañ a raent "Christian-Jacques". Mirout a ra an anv-se, cheñchet ar skrivadur anezhañ un tamm bihan-bihan.
Tren
Tren marc'hadourezh
Un tren marc'hadourezh a vo ar peurliesañ ur strobad bagonioù stlejet gant ur stlejerez. Alies e vez ar stlejerez o vont en-dro gant diesel hag an tren marc'hadourezh a ya dousikoc'h eget unan gant beajourien. Displeg a reomp an dra-se gant ma vez al linennoù marc'hadourezh leusket a-gostez da geñver al linennoù beajerien : n'int ket tredanaet hag o tres n'eo ket bet gwellaet abaoe pell 'zo.
Malki-Sedek
Setu ar pezh a skriv Maodez Glanndour en notenn a gaver p. 514 eus an Testamant Nevez embannet gant Al Liamm a-zivout Hebr 7,1-3 : "'Melkisedek a zo meneget en destenn Sakr hep ano ebet eus e c'hourdadoù nag eus e varo, ar pezh a zo kontrol da voazioù ar Skritur a ro evit an dud vras, o lignez a-raok ha goude. Gant-se emañ Melkisedek, ar Roue-beleg, evel en diavaez d'an amzer, ha rakskeudenn ar C'hrist.'"
Enez Terceira
Enez Terceira, pe Ilha Terceira e portugaleg, zo un enezenn en Azorez. Angra do Heroísmo eo ar gêr vrasañ en enezenn, gant 35 581 a annezidi e 2001.
Angwazhiad
Angwazhiad a vez graet eus un harz trumm eus donedigezh ar gwad en ul lec'h resis eus ar c'horf, ar pezh a grou un oaled iskemiezh lec'hel. An angwazhiad a zo liammet ouzh un Thrombus e red ar gwaziennoù a-raok lec'h an iskemiezh. Ar stouf a c'hell bezañ awenet gant meur a dra evel lipidoù, kellligoù gwad, pe diskolpadennoù kelligoù Endothelium.
Sarah Biffen
Sarah Biffen (1784 - 1850) a oa ul livourez saoz hag a oa ganet hep brec'h ebet. 94 cm a uhelder e oa.
Sult
Ar romant
Un den a zo o pourmen, e-unan-penn, e kêr Christiania (Oslo bremañ) gant an naon.
Film
Ur film eo deuet da vezañ e 1966.
Napoleone della Torre
E vuhez
At this point Ottone Visconti (who had been named archbishop of Milan in 1262 but had never been able to enter his seat), and now the main exponent of the opposition in Milan and in Brianza against the Della Torre, waged war against him. Napo initially defeated Visconti's troops in the battle of Guazzera (near Lake Maggiore), but, on 21 January 1277, he was beaten and captured in the battle of Desio together with his son Guido. His imprisonment marked the end of della Torre rule in Milan, replaced by the Visconti, who held it until the 15th century.
Thomas Culpeper
E vuhez
Thomas, mab da Alexander Culpeper ha d'e eil pried Constance Chamberlayn, a oa kar a-bell d'an tiegezh Howard, a oa galloudek en amzer-hont. Kreskiñ a reas e levezon goude marv ar c'hardinal Thomas Wolsey en 1529, hag e-pad ren berr Anne Boleyn (1533-1536).
Napoleone della Torre
Sconfitta e morte
Otton a zegouezhas neuze e kêr Milano.
Pont Llogel
Gwenodenn Glyndŵr a dremen hebiou ar gêriadenn.
Mikhail Kirponos
Tro-spered
Kirponos ne oa ket un ofiser mailh laret e vez eus outañ e oa un den emgar, diampart da vezañ e-penn bagadoù bras soudarded. Ne oa ket bet stummet ha n'en doa ket klasket en bezañ ha n'en doa ket santadur ebet. Ouzhpenn-se e oa dedennet muioc'h gant ma vefe renket mat an traoù milourel, dreist-holl ma ne vefe ket direnket ofiserien uhel Moskva.
Saartje
Saartje (ral eo Saartjie) zo un anv-badez izelvroek roet d'ar merc'hed, diwar Saar, deuet eus Sarah.
Burgelu
Burgelu pe Bugu (en euskareg ofisiel), pe Elburgo (e spagnoleg, kenofisiel), zo ur gumun eus proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Antonio de' Medici
Ganedigezh
Francesco a oa dimezet da Janed Aostria (1547-1578), hogen pitilh e oa aet gant Bianca, ha honnezh a oa dimezet. Kuzh eta e oa o darempred. Chaok avat a voe pa voe lazhet pried Bianca, goude ma n'ouzer ket penaos. Mervel ivez a reas Janed, pried Francesco, e 1578. Neuze e c'hallas an dug-meur dimeziñ da Vianca e 1579, hogen furoc'h e voe kavet ober un dimeziñ kuzh, abalamour da enebiezh c'harv e diegezh ouzh e bried nevez, a oa bet serc'h dezhañ keid-all hag abed da vrud fall.
Adsao
Adsao e oa kazetenn viziek ar strollad rannvroelour breton katolik gant ar memes anv er bloavezhioù 1929 ha 1935. Krouet e oa bet gant an aotrou Madeg, unan eus pennoù ar Bleun Brug hag a oa bet evel an aotrou Perrot o vont etrezek an emsav broadelour breton en desped da urzhioù eskob Kemper Adolphe Duparc.
Georges Louet
Georges Louet a oa dean iliz Añje pa oa bet anvet da eskob Treger er bloaz 1602 war-lerc'h Guillaume du Halgoët. Aet e oa da Anaon kent bezañ sakret.
João Fernandes Lavrador
Anvet e voe da berc'henn an douaroù dizoloet gantañ, hag ar c'hentañ perc'henn europat e Labrador e voe.
Enogad
Enogad so ur sant breizhat hag a vije bet pempvet eskob Aled. Roet en deus e anv da barrez ha kumun Sant-Enogad, staget hiriv ouzh Dinarzh.
London Grammar
Ur wech achu gant o studioù e stagjont da soniñ ha da droiñ e tavarnioù hag e kleuboù, e kêr Londrez peurliesañ. Ar ganaouenn Hey Now a embannjont e YouTube e miz Kerzu 2012. Berzh a reas, evel an EP (= pladenn verr) Metal & Dust ma oa embannet. Gant un dek festival bennak e Europa dija e voe kouviet ar strollad e-pad an hañv.
Gwarez-stad Bohemia-Moravia
Heskinerezh diazezet war ar ouenn
El lezenn dchek e veze anavezet ar geodedouriezh hag ar vroadelezh ivez (tchek, slovak, alaman, yuzev, polonat, hungarat, rom...). Pa voe preizhet ar vro gant an Trede Reich e voe implijet ar rolloù-se da gas an heskinañ da benn vat. Implijet e voent ivez goude ar brezel da aozañ ar skarzhañ Alamaned Sudetenland (dekredoù Beneš).
Heskinerezh ar Yuzevien
War a lenner en ur rentañ-kont alaman eus dibenn 1942 e voe forbannet 69 677 Yuzev a orin eus ar gwarez-stad, hag e chome 15 550 anezho er vro. E dibenn ar brezel ne chome nemet 6 550 e diavaez ar c'hampoù. Al lodenn vrasañ anezho a oa izili koubladoù kemmesk.
Pete Rodríguez
Pete Rodríguez zo anv meur a zen.
Kabaduilh e Kebek e 1918
Gouzañverien
An dud lazhet a oa bet stoket gant boledo-tarzh : Honoré Bergeron (49 bloaz), kalvez ha tad da 6 bugel, Alexandre Bussières (25 bloaz), mekanikour er Canadian National Railways ha nevez dimezet, Édouard Tremblay (23 bloaz), studier er skol deknikel, Georges Demeule (14 vloaz), mab ul labourer peur botaouer ,
Sant-Mikael
Sant-Mikael zo un anv-lec'h brezhonek tennet eus anv Mikael, anv Sant Mikael, an arc'hael.
Seziz Gaeta
Meur a seziz zo bet anvet Seziz Gaeta.
Nelson
Nelson zo un anv-tiegezh saoznek da gentañ; diwar brud an amiral hag haroz broadel eo deuet da vout un anv-badez hag un anv-lec'h. Implijet e vez er broioù portugalek ivez, skrivet Nélson a-wechoù.
George Pickett
George Edward Pickett, bet ganet d'ar 16 a viz Genver 1825 hag aet da Anaon d'an 30 a viz Gouhere 1875, a oa un ofiser en United States Army ha deuet da vezañ major jeneral e Lu Stadoù Kengevreet Amerika e-kerzh Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.
The Book of Princes and Princesses
The Book of Princes and Princesses zo ul levr kontadennoù saoznek skrivet gant Mrs. Lang, da lavarout eo Leonora Lang, pried Andrew Lang, hag embannet e oa gant Longmans e 1908. Skeudennaouet e oa al levr gant H. J. Ford. Gwelet eo evel an triwec'hvet eus levrioù ar rummad The Lang's Fairy Books.
Emgann Spotsylvania
Istor
Grant en doa adlakaet mat e linennoù evit klask freuzañ al linennoù enebour ur wech c'hoazh met en ur glask kaout un hent aesoc'h evit tagañ Lee. Kroget e voe gant an rgadenn ziwezhañ gant Hancock d'an 18 a viz Mae, met un taol-kleze en dour e voe. Ur sklêrijennadenn nerzhus gant al letanant jeneral Richard S. Ewell en Harris Farm d'an 19 a viz Mae a voe ur c'hwitadenn wadus. D'an 21 a viz Mae, Grant a gile e nerzhioù lu ha tec'hout war-zu ar gevred o klask tremen dreist tu dehoù Lee. Kampagn Overland a gendalc'ho gant Emgann North Anna.
Palma il Vecchio
War-dro 1510 e kuitaas Bergamo da zont da Venezia. Er bloavezhioù 1512-1514 e livas un Assomption er Scuola di Santa Maria Maggiore.
Pont an Diaoul (Lanniliz)
Ar vojenn
Pont an Diaoul e Lanniliz n'eo ket disheñvel diouzh pontoù an diaoul all a gaver dre Europa. Dre vras eo ganet ar vojennoù tro-dro d'ar pontoù-se er XIVvet kantved. Doareoù disheñvel a gaver eus ar vojenn met ar memes istor diazez a chom atav:
Moses Jacob Ezekiel
Moses Jacob Ezekiel, brudet ivez evel Moses Ritter von Ezekiel, ganet d'an 28 a viz Here 1844 hag aet da Anaon d'ar 27 a viz Meurzh 1917, a oa ur c'hizeller yuzev-stadunanat en devoa bevet ha labouret e Roma e-pad un darn eus e vuhez. Ezekiel a voe "the first American-born Jewish artist to receive international acclaim" (ar c'hentañ yuzev-amerikan o vezañ meulet dre ar bed).
Edwin Francis Jemison
Marv
Jemison a voe lazhet ouzh ar stourm d'ar 1añ a viz Gouhere 1862, e-pad Emgann Malvern Hill. Tizhet e oa bet gant un tenn kanol ha dibennet. E varv a zo bet testeniekaet e 1887 en e skrid-obidoù gant e vreur yaouankañ, Sam, memes ma oa bet ur fazi en emgannoù ha diskleriet e oa marvet e-pad Emgann First Manassas. Goude Emgann Malvern Hill, pep tu en doa beziet ar re varv war an dachenn emgann. Goude ar brezel diabarzh, aozadurioù evel an United Daughters of the Confederacy a oa distroet d'an tachennoù emgann da adkemer korfoù ar re gengevreet marvet evit reiñ dezho ur bez bravoc'h evel el lodenn kengevreet eus bered Hollywood nepell diouzh Richmond (Virginia).
Gragnano Trebbiense
Gragnano Trebbiense zo ur gumun eus Italia, e proviñs Piacenza, e rannvro Emilia-Romagna.
Haakon Magnusson
Haakon Magnusson zo anv meur a roue e Norvegia.
Pete Rodríguez (boogaloo)
Pete Rodríguez Y Su Conjunto
4. I Like It Like That (A Mí Me Gusta Así). Alegre Records 8550. 1966.
Cotentin
Istor
Gwechall e oa anvet Pagus Constantiensis, da lavarout eo bro Coutances, etre aber ar stêr Vire ha Bae Menez-Mikael.
La Mothe-Achard
La Mothe-Achard a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C’hall. Emañ e-barzh kumun nevez Les Achards bremañ.
Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)
Fillide
E daou ved e veve Caravaggio: tud uhel ha pinvidik, evel ar gardinaled, a zaremprede evit gonit e voued; met tud evel Fillide a zaremprede evit ar blijadur.
Banteux
kantved
.
Brezel Naplez (1815)
A-raok ar brezel
Kant devezh e padas distro Napleon, trec'het e voe en emgann Waterloo.
Dorn Irulegi
Peder linenn skrid a zo en dorn-se graet a bikoù engravet, 40 arouezenn en holl. An doare implijet a zo un adstumm eus an arouezeg iberek hag ar yezh, hep ket a var, a zo heneuskareg, anvet ivez henvaskeg pe c'hoazh akiteneg. An testeni hirañ e heneuskareg eo ar skrid-se, a-hend-all e chom dreist-holl anvioù-tud hag anvioù-lec'h. M'emañ ar yezhourien a-du evit lavarout ez eo ar ger kentañ « sorioneku » ur ger dougen-chañs euskarek, kar da c'herioù a-vremañ (zorioneko. " Zorionak » a lavarer evit reiñ gourc'hemennoù), n'eus ket unaniezh evit ar peurrest ha da studiañ e vo c'hoazh an arouezennoù evit sevel martezeadennoù asur pe asuroc'h.
TOULL (ZULOA) Evit derc'hel war-bouez un tach pe a-istribilh a greder.
TESTENN (TESTUA) Peder linenn a zo, 4O arouezenn en holl.
Emgann New Market
Kolloù ar VMI
An New Market Day ceremony zo ul lid bloaziek dalc'het er VMI e-tal mein-koun ar Virginia Mourning Her Dead, en New Market Corps. Kizellet eo bet gant ar c'hizeller Cavaliere Moses Ritter von Ezekiel, eus klasad 1866 ar VMI, en doa kemeret perzh en emgann. Anv an holl yaouaerien eus ar c'horfadoù eus 1864 a zo bet skrivet ouzh ar monument. C'hwec'h a-ziwar dek marvet e-pad an emgann zo beziet el lec'h koun.
Carlos Embale
Carlos Embale (La Habana, 1923-1997 La Habana) zo ur c'haner kuban. Skiltr hag uhel e oa e vouezh, aes d'anavezout, ha kanañ a rae bolero, son, la guaracha, ha dreist pep tra rumba.
François de la Tour
Buhez
Dilezel e reas diouzh e garg e 1587.
Ivan Tyulenev
Buhez
Tyulenvev a emezelas el Lu Ruz dres goude ar Reveulzi e-pad Brezel diabarzh Rusia er 1añ lu marc'hegiezh. Kemeret en devoa perzh ivez e flastradenn Emsavadeg Kronstadt ha goude-se er Brezel Polonia-Soviet. E 1939 e oa penn an 12vet arme URSS e-pad aloubadeg Polonia gant an nerzhioù lu soviedel. Lakaet e voe d'ar renk a jeneral eus al lu e 1940.
Emgann Campo Tenese
Istor
Aet e oa ar roue Ferdinando, roue an Div Sikilia (Naplez ha Sikilia), a-du gant an Trede Kenunaniezh a-enep Napoleon. Napoleon avat a oa bet trec'h war armeoù ar Genunaniezh en emgann Austerlitz, hag e miz C'hwevrer 1806 en doa kaset un arme da aloubiñ rouantelezh Naplez, setu ma oa an eil aloubadeg en ur ober seizh vloaz.
Thule-Gesellschaft
Ar skrivagner Nicholas Goodrick-Clarke a embannas ne oa bet nemet Hans Frank ha Rudolf Hess evel izili gwirion. An holl bennoù nazi all a oa bet pedet da gomz e-kerzh emvodoù Thule pe na oant ket bet liammet don ouzh ar gevredigezh-se. Hervez Johannes Hering, « N'eus prouenn ebet e vefe bet biskoazh Hitler o welet ar Gevredigezh Thule. »
Llanos
Al Llanos zo gorreennoù plat ma kresk geot hepken peurvuiañ. Diazezet eo ekonomiezh ar c’hornadoù-se war ar sevel chatal hag ar c’has eoul-maen en ul lodenn anezho, e rannvroioù Arauca, Casanare, Anzoátegui, Apure ha Monagas.
Alessandra
Alessandra zo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed.
Santez Katell (Caravaggio)
Istor
Da batrom e kemeras Caravaggio ar gourtizanez Fillide Melandroni. Serc'h d'an arzour e oa marteze, ha sachañ droug a reas warnañ. Poltredet e voe gantañ meur a wech : e Conversione della Maddalena, Giuditta e Oloferne, hag er poltred distrujet e Berlin e 1945.
Kallistus II
Arc'heskob Vienna e oa, pa voe dilennet da bab e 1119, en abati Cluny.
Burns Supper
Lidadur
War-lerc'h ar yec'hedoù e tistag ur gwaz ur brezegenn diwar-benn ar merc'hed, Address to the Lassies. E deroù hengoun ar Burns Suppers e veze trugarekaet ar merc'hed o devoa fardet koan ; hiziv an deiz e vez komzet diwar-benn ar merc'hed en un doare hollek, fentus alies hogen doujus bepred. Holl wazed ar bodad a ev ur bannac'h whisky gant yec'hedoù d'ar merc'hed.
Norman Doray
Remixes
2006:
2008:
Maite Hontelé
Liammoù diavaez
-e-barzh El País : -e-barzh El Nacional :
Norman Doray
Remixes
2016:
Aloubadeg Rouantelezh Naplez (1806)
Aloubadeg Rouantelezh Naplez gant an arme c'hall a c'hoarvezas e miz Genver 1806, evit lakaat Giuseppe Buonaparte, breur an impalaer gall Napoleone Buonaparte, war gador ar roue Ferdinando IV Naplez.
485
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 485
Jean-Baptiste
Jean-Baptiste zo un anv-badez gallek par d'an anv brezhonek Yann-Vadezour, anv ur sant kristen.
Kemmadurioù ar brezhoneg
Rummadoù kemmadurioù
Pevar rummad zo anezho :
Ar c'hemmadurioù dre c'hwezhadenniñ
Hini ebet.
Gazzola
Gazzola   zo ur gumun eus Italia, e proviñs Piacenza, e rannvro Emilia-Romagna.
Goulven (sant)
Sant Goulven (skrivet ivez Goulwen), pe Goulc'hen, a voe eskob Leon er. Anavezout a reomp e vuhez dre ur skrid latin. Ganet e vije bet e Bro-Leon, diwar tud bet deuet eus Enez Vreizh, ha breur e vije da santez Peronell. Sevel a reas ur peniti en distro, en arvor Bro-Leon, e-kichen Plouneour-Traezh, ha goude-se ur manati er memes lec’h, war douaroù a oa bet roet dezhañ gant ar c’hont Even. Hervez ar vojenn e voe roet da sant Goulven kement a zouar ha ma c'helle ober an dro anezhañ dindan un devezh (evel sant Gouenoù e Gouenoù). Ur foz vurzhudus en em stummas war e lerc’h, da verkañ bevenn ar vinic'hi. Eno emañ bremañ parrez ha kumun Goulc'hen. E-touez e ziskibled eno e voe sant Maden.
Goueliet e vez d’ar 1 a viz Gouere.
Julien
Julien zo un anv-badez gallek a gaver e saozneg a-wechoù ivez, hag a glot gant an anv brezhonek Juluan.
Lech Wałęsa
Labourat a reas Lech Wałęsa, lesanvet a-wechoù Leszek (Louarn), evel tredaner adalek 1967 e chanter sevel listri Lenin e Gdańsk. En hañv 1980 e voe unan eus pennoù an harz-labour eno.
Deadpool (film)
Deadpool zo ur film gourharoz stadunanat embannet e 2016. Diazezet eo war ar c'homics Deadpool gant Marvel. Embannet eo bet gant 20th Century Fox. An eizhvet film eo e bed ar filmoù X-Men hag ar c'hentañ hini e-unan evit an dudenn Deadpool. Sevenet eo bet gant Tim Miller a-ziwar ur senario gant Rhett Reese ha Paul Wernick. Aktourien ar film eo Ryan Reynolds evit Wade Wilson / Deadpool gant Morena Baccarin, Ed Skrein, T. J. Miller, Gina Carano ha Brianna Hildebrand. Er film, Wilson eo an enep-haroz Deadpool o klask an den en deus treuzfurmet anezhañ en ur c'hemmad euzhus.
Ysgol yr Hendre
Ysgol yr Hendre (distaget []) zo ur skol gembraek ha spagnolek e Hendre, e-kichen Trelew, e Patagonia, en Arc'hantina. Digoret e oa bet e miz Meurzh 2006. En 2005 e oa 62 klas kembraek e skolioù Chubut.
Days Gone
Days Gone zo ur c'hoari video dreistbevañ-spont sevenet gant SIE Bend Studio hag embannet gant Sony Interactive Entertainment war PlayStation 4. Ar c'hoari a implij al lusker video Unreal Engine 4.
Tudennoù Warcraft
Gul'dan
Krouet gant Chris Metzen, gwelet e voe evit ar wec'h kentañ e 1995 er c'hoari Warcraft II: Tides of Darkness. Er c'hoari-se ez eo ur sorser Ork stummet gant an euzhvim Kil'jaeden hag o klask adkavout bez Sargeras a rofe an tu dezhañ da c'hounid un nerzh hep e barr. Kemer a ra perzh e aloubadeg Lordaeron e-pad an Eil brezel skoazh-ha-skoazh gant ar penn Ork Orgrim Doomhammer met a-benn ar fin e zegaso an trec'h warnañ pa guitao al lu leizh e-pad sez Dalaran evit mont da glask bez. Gul'dan a varvo en ur glask mont er bez.
Pocahontas
Merc'h e oa da Bowhatan, ur penn meuriad eus ur rouedad meuriadoù Indianed e rannvro Tsenacommacah, war aod Virginia. Saveteet he devoa buhez an trevadenner saoz John Smith e 1607, pa oa bet prizoniet gant he meuriad. Lakaet he devoa he fenn a-us hini Smith pa oa he zad o vont d'e lazhañ.
Paskal II
Paskal II (e latin: Paschalis II), Raniero di Bieda e anv-tiegezh, ganet tro 1050 e Bieda (Latium) ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an.
Festa degli amorini
Festa degli amorini pe Omaggio a Venere zo un eoullivadur (172 x 175 cm) gant Tizian, war-dro 1518-1519, war ziskouez e Mirdi ar Prado e Madrid.
Brigitte Macron
Brigitte Macron (ganet Trogneux ha bet Auzière), ganet d'an 13 a viz Ebrel 1953 en Amiens, zo gwreg Emmanuel Macron, prezidant ar Republik gall, goude bezañ bet hini ar bankour André-Louis Auzière.
Elisabeth von Sachsen-Altenburg (1826–1896)
He buhez
Elisabeth a oa an drede eus peder merc'h Joseph von Sachsen-Altenburg (1789-1868) hag e bried Amalie (1799–1848). He mamm a oa merc'h d'an dug Ludwig von Württemberg. Skoliataet e voe war un dro gant he c'hoarezed Marie ( a voe rouanez Hannover), Therese hag Alexandra ( a vo Dugez-veur Rusia), gant Carl Ludwig Nietzsche, tad d'ar prederour Friedrich Nietzsche. .
Llandinam
Llandinam zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Powys, e-kreiz Kembre, etre Y Drenewydd ha Llanidloes.
Khalifa Haftar
Miz Du 2021, Khalifa Haftar a embann bezañ war ar renk evit dilennadegoù prezidant Kerzu 2021.
Alexandra
Alexandra zo un anv-badez alamanek ha saoznek roet d'ar merc'hed, skrivet Aleksandra e ruseg. Klotañ a ra gant Alexander, an anv-badez roet d'ar baotred.
Léon Le Calvez
Tad-kaer ar marc'hhouarnour breizhat François Mahé e oa ivez.
Jean-Baptiste Le Gras
Jean-Baptiste Le Gras a oa bet eskob Treger eus 1572 da 1583.
Buhez
Genidik e oa eus Sant-Brieg.
Jakamar tri biz
Ar jakamar tri biz a zo ur spesad evned, Jacamaralcyon tridactyla an anv skiantel anezhañ.
Torc'h
250px|thumb|Torc'h arem galian (oberiadenn nevez eus un torch kozh) An torc'h eo an dro-c'houzoug metal, arem pe aour peurvuiañ, a veze douget gant ar Gelted ha pobloù all en Henamzer. Diwezhatoc'h e voe douget ivez gant soudarded Roma ha Vikinged er Grennamzer.
Anna Christine Luise von Pfalz-Sulzbach
Dimeziñ ha marv
Beziet e voe Anna en iliz-veur Torino. Addimeziñ a reas he fried Carlo Emanuele d'ur geniterv dezhi.
Jean-Louis
Jean-Louis zo un anv-badez gallek kevrennek graet gant Jean ha Louis. Troet eo bet a-wechoù e brezhoneg e Yann-Loeiz.
Livioù panafrikan
E-maez Afrika
''Notenn: Broioù 'zo a c'hall kaout al livioù-se ivez, evel Afghanistan, Libia pe broadelourien Karelia, hep na ve tra da welet. Gwelet ivez livioù panarab.''
Erwan
Kalz stummoù brezhonek all anezhañ a zo. Roet e vez kalz d'ar baotred abaoe eil lodenn an e Breizh hag er broioù gallek dreist-holl.
Stummoù e-leizh
Setu stummoù all eus an anv Erwan :
Kalon
Un organ kigennek eo ar galon. Karget eo da gas ar gwad dre ar gwazhied dre he stegnadennoù.
Hervé Bazin
Hervé Bazin pe Jean-Pierre Hervé-Bazin en ti-kêr, bet ganet d'ar 17 a viz Ebrel 1911 en Añje hag aet d'an Anaon er memes kêr d'ar 17 a viz C'hwevrer 1996, a oa ur skrivagner hag ur barzh gallek, ezel an Akademiezh Goncourt.
Robert Burns
Buhezskrid
D'an 13 a viz C'hwevrer 1784 e varvas William Burnes diwar skuizhder a-c'houde ar prosez, en devoa gounezet koulskoude e miz Genver ; e holl arc'hant a oa aet er stourm. E miz Meurzh e feurmas Robert hag e vreur Gilbert un atant e Mossgaville e Maghlinn ("Mauchline"). Eno e kejas Robert ouzh e amourouzez nevez, Jean Armour. D'an 22 a viz Mae 1785 e teuas ur verc'h da Robert, goude e zarempredoù gant Elizabeth Paton a oa servijourez e Lochlea. E vugel anpriedel kentañ e voe Elizabeth vihan. E miz C'hwevrer 1786 e teuas keloù d'ar familh Burnes a-zivout Jean Armour o c'hortoz bugel digant Robert. En hevelep bloavezh e kejas hennezh ouzh Mary Campbell, a varvas nebeut goude e Grianaig. E miz Gouere e voe embannet e levr Poems Chiefly in the Scottish Dialect gant Kilmarnock Edition. E miz Gwengolo e c'hanas Jean Armour ur plac'h hag ur paotr gevell ; mervel a reas ar plac'hig e dibenn ar bloavezh. E miz Du ez eas Robert Burns da Zinedin evit ober war-dro eil embannadur e varzhonegoù, a zeuas er-maez d'an 21 a viz Ebrel 1787.
D'an 31 a viz Meurzh 1791, ur servijourez er Globe Tavern e Dùn Phrìs anvet Anna Park a c'hanas ur verc'h d'ar barzh ; Jean Armour a gemeras ar bugel e karg, kent genel d'he zro, d'an 9 a viz Ebrel, ur mab da Robert a voe anvet William Nicol. E miz Du e tilojas ar familh da Wee Vennel, un ti e Dùn Phrìs ; e dibenn ar miz ez eas Robert da Zinedin evit ar wech diwezhañ. Eno e welas Nancy Maclehose d'ar 6 a viz Kerzu, evit ar wech diwezhañ ivez.
Eliezer Ben Yehouda
Da dri bloaz e oa staget da zeskiñ hebraeg hag an Torah, evel ma oa ar c'hiz e reter Europa. Da zaouzek vloaz en devoa lennet bommoù eus an Torah, Mishna, hag an Talmud. E vamm hag e eontr o devoa c'hoantaet ma'z afe da rabbi ha kaset e voe neuze d'ur yeshiva. Eno e kejas gant mennozhiou ar Sklerijennoù, gant ul lodenn skridou lik. Galleg, rusianeg hag alamaneg a zeskas hag kaset e voe da Dürnaburg (eil ker vrasañ Estonia) evit donat e zeskadurezh. O lenn aketus ar gazetenn Hashahar e voe levezonet kalz gant an emsav sionour hag ar raktres da adsevel an hebraeg bev e bro Israel, lec'h bodañ holl yuzevien ar bed. Studiañ a reas istor ha politikerezh ar reter kreiz, er Sorbonne e Pariz. Ober anaoudegezh a reas gant ur yuzev all, hag e rejont an dibab d'ober gant an hebraeg evit kaozeal eus ar vuhez pemdeziek. Ur perzh a-bouez e voe warnañ. E 1881 ec'h eas Ben Yehouda da Balestina.
Edmund Husserl
Galloud preder Husserl a vez santet c'hoazh hiziv, dreist-holl en Alamagn hag e Frañs. E-touez ar re levezonet bras gantañ e c'haller menegiñ Martin Heidegger, Oskar Becker, Ludwig Ferdinand Clauß, Eugen Fink, Edith Stein, Günther Anders. Max Scheler, Alfred Schütz, Jean-Paul Sartre, Maurice Merleau-Ponty, Emmanuel Levinas hag ur bern re all.
Martigues
Lo Martegue en okitaneg, Martigues an anv gallek ofisiel, zo ur gumun e kreisteiz Bro-C'hall, e Provañs, e Bouches-du-Rhône war lez Loc'h Berro ha Kanol Caronte.
Maria Josepha von Sachsen (1731-1767)
thumb|
Maria Josepha von Sachsen, pe Maria Josepha Karolina Eleonore Franziska Xaveria von Sachsen (1731-1767), a oa merc'h da Aogust III, roue Pologn ha Priñs-dilenner Rouantelezh Sachsen, ha da Maria Josepha Aostria. E 1747 e timezas d'an Daofin gall.
Edith Wessex
Edith Wessex (c. 1025 – 18 Kerzu 1075) a oa rouanez Bro-Saoz goude dimeziñ da Edouarzh ar C'hofesour e 1045 ha betek marv he fried e 1066. Anavezet eo dre ar Vita Ædwardi Regis (Buhez ar roue Edward), savet gant ur manac'h.
Risorgimento
Emsavadegoù
betek deroù an XIX kantved e c'halled soñjal, evel a lavare Metternich, ne oa Italia nemet ur c'herienn hag a denne d'an douaroniezh. Un darvoud a bouez en istor Europa eta e voe unvanidigezh ar vro dre ma'z eo bet troet ar ger douaroniel da wirvoud politikel. Mar demañ a-du an holl da lavarout eo bet a-bouez an unvaniñ en darempredoù etrebroadel e sav dizemglev etre an istorourien diwar-benn ar perag hag an orin anezhi. Darn a wel un darvoud italian hepmui, hep liamm ouzh kudennoù ar mare. Darn all a gav dezho eo un argerzh naturel ha boutin da holl vroadoù Europa, ha da holl re ar bed zoken : ur Reveulzi hollvedel eta, savet da ziskar frammoù kevredigezhel deuet da vezañ diamzeret.
Despotegezh sklêrijennet
En XVII kantved eo e weler an despotegezh sklêrijennet, an illuminismo, o levezoniñ ar gevredigezh italian hag o krouiñ diazezoù ideologel an unvaniñ da zont. Kreñv pe greñvoc'h e oa an emsavioù-se hervez ar stadoù italien ha politikerezh o rouaned pe renerien.
Bagnoli di Sopra
Bagnoli di Sopra a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
Emgann Bataan
En desped da vezañ berr a-fed pourvezioù, an nerzhioù stadunanat ha filipinat a oa deuet a-benn da dalañ ouzh nerzhioù Impalaeriezh Japan e-pad tri miz. Taget o devoa anezho e-pad ar giladenn war-du ar su. An nerzh kevredet a oa kondaonet met deuet e oa a-benn da c'hounit amzer prizius evit Japaniz, en dije degaset un trec'h peurglok evito er Meurvor Habask.
Etxe
Anvioù deveret
Hag ive:
Aleksandra von Engelhardt
El lez
Dizesk ha diouiziek e oant holl da gentañ, met speredek ha youlek e oant, hag Aleksandra dreist he c'hoarezed, ha kenteliet e voent ha buan e voent e-touesk ar re enoret ar muiañ evel pa vijent bet izili eus tiegezh an impalaerez. Lavaret e veze e oant "hogos dugezed-meur" hag e oant bravigoù ha kinkladur lez Rusia. Potemkin a roas dezho dowries bras hag a reas da Gatelin II kemer anezho evel dimezelled a enor. Kontet e veze e oant serc'hed o eontr, unan eus ar brudetañ teodadoù eus an amzer. E serc'h kentañ anezho e oa Varvara: pa zimezas-hi e 1779, eo Aleksandra, yaouankoc'hik, a gemeras he lec'h. Pa baouezas o darempred, e 1779 ivez, eo he c'hoar yaouankoc'h Jekaterina a eas da dommañ gwele an eontr, hag a reas c'hoazh bep an amzer goude dimeziñ betek marv ar priñs. Kement-se ne viras ket ouzh ar vignoniezh da badout etre Aleksandra ha Potemkin.
Gregor VII
Orin
A orin eus ur familh aotrouien vihan eus Toskana e oa Ildebrando. Yaouank e oa pa voe kaset da vanac'h da Roma. Buan a-walc'h e teuas da vezañ chapalan Gregor VI, ur pap reformour tost anezhañ eus doareoù Clunysian (Manati Cluny, e Bourgogn) da welet ar relijion. Pa varvas Gregor VI e voe anvet Leon IX da bab. Aze e pignas Ildebrando e hierarkiezh an Iliz Roman. Anavezet e oa evit bezañ ur reformour taer en e zoare da welet bed an Iliz. Ret e oa disaotrañ anezhi eus breinadurezh ar re lik, ar Simoniezh (koñvers kargoù an dud a Iliz) hag an Nikolaouriezh (dimeziñ an dud a Iliz ha treuskas o c'hargoù d'o bugale goude). War-lerc'h un tamm mat eus e vuhez tremenet o kuzuliañ un heuliad a bibien e voe dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an. Dindan gwask pobl Roma e voe kaset Ildebrando da bab, spi un den feal da gomzoù ar C'hrist, hag ur gwir reformour ennañ. Kemer a reas anv Gregor VII, e memor da Gregor Iañ.
Ar Gall
Ar Gall zo un anv-tiegezh brezhonek a gaver stank e Breizh. Gallekaet eo bet e Le Gall gant marilh gall ar boblañs, a-wechoù Le Gal. Argall zo un anv-tiegezh ral awalac'h a gaver e Bro-Saoz ivez. Gall avat zo un anv-tiegezh all n'eus netra da welout gant an anv breizhat.
Viskacha ar plaenennoù
Viskacha ar plaenennoù (Lagostomus maximus) a zo ur c'hrigner hag a vev e Suamerika (Arc'hantina, Paraguay ha Bolivia).
Richard von Weizsäcker
E-pad e respet prezidant e voe adunanet an div Alamagn e 1992 ha prezidant kentañ Alamagn unvanet e voe. Ned eas ket war ar renk en-dro e 1994 ha kemeret e voe e lec’h gant Roman Herzog.
Arme Veur
Niver a soudarded
War-bouez ar c'horfoù-arme polonat hag aostrian ne oa nemet ur jeneral gall e penn pep hini eus ar re-se.
Bucco
Bucco a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).
Thule
Amzer vremañ
Goude bout bet kaset da Iwerzhon da labourat, ar menteour saoz Charles Vallancey (1731-1812) a chomas eno hag a droas d'un arbennigour war henoniezh ar vro. Kerkent ha talbenn e levr An essay on the antiquity of the Irish language (1772) e skrivas e oa Iwerzhon an enezenn anvet Thule gwezhall. D'an hevelep mare, e 1775, an ergerzher saoz James Cook a roas an anv Southern Thule ("Thule ar Su") d'un enezeg a gavas nepell diouzh Antarktika, el ledred 59° S — un Thule a oa dija war-dro 60° N. An Estonian Lennart Meri, en e levr Hõbevalge ("Gwenn-argant", 1976) ma kont Istor Estonia ha broioù ar Mor Baltel diwar danevelloù beajoù hen ha kartennoù ken hen all, a ginnigas ma teuje Thule eus ur varzhoneg estonian hengounel diwar-benn ganedigezh Lenn Kaali war Enez Saaremaa. Er bloaz 2010 e voe embannet Germania und die Insel Thule – Die Entschlüsselung von Ptolemaios ("Germania hag Enez Thule – Dirinegañ Ptolemaios"), ma tiskouez ur skipailh douaroniourien e Berlin ez eus fazioù jediñ e kartennoù Ptolemaios ; goude o reizhet e kavjont e c'hellje Thule Ptolemaios bout Enez Smøla e Norvegia.
Nant Glas
Nant Glas (skrivet ivez Nant-glas) zo ur gêriadenn eus Kembre, e-kreiz Powys. Emañ e-kichen Rhaeadr Gwy hag e kumuniezh Nantmel.
Istor Sveden
Dindan ren Gustav Vasa e troas Sveden a-du gant ar brotestantiezh, degemeret e voe al luteregezh da relijion ofisiel ar vro, ha lakaet e voe seziz war madoù an iliz katolik.
Goude-se he deus klasket Sveden chom neptu ha chom en diavaez d’an emglevioù etre stadoù e-pad ar Brezel Yen. Kostezenn ar social-demokrated zo bet er galloud e-pad 44 bloaz dibaouez (1932-1976) ha dindano ez eus bet savet politikerezhioù penn-araok evit difenn gwirioù al labourerien hag evit gwareziñ an endro. E 1995, goude dibenn ar Brezel Yen, e oa aet Sveden e-barzh Unaniezh Europa, met betek-henn n’o deus ket degemeret an euro da voneiz.
Sachsen-Zeitz
Sachsen-Zeitz a oa un dugelezh en Alamagn hag a badas daouzek vloaz ha tri-ugent, etre 1656 ha 1718.
Dominique Venner
Dominique Venner (ganet d'ar 16 Ebrel 1935 in Paris; marv d'an 21. Mae 2013 en Iliz-veur Notre-Dame Pariz) a oa ur saver arnodskridoù hag ur skrivagner gall. Skrivet en deus diwar-benn ar prantad istorel etre 1914 ha 1945, ha labourat a reas kalz war studi an armoù. Ar priz Broquette-Gonin a voe roet dezhañ gant an Académie française.
Gerallt Gymro
E vuhez
Ganet e oa war-dro 1146 e kastell Manorbŷr, e Sir Benfro, e mervent Kembre, ha Kembread ha Norman e oa. E dad a oa ur marc'heg norman, Guillaume de Barri, hag e vamm Angharad ferch Nest a oa ur briñsez kembreat. Mab-bihan e oa d'ar baron norman Gerald de Windsor ha d'ar briñsez Nest, merc'h da Rhys ap Tewdwr.
Enezeg Toskana
Inizi
Enezennoùigoù: