cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shogun: Total War
Ar c'hoari a dremen e Japan e-pad marevezh ar Sengoku jidai (mare ar rouantelezhioù o stourm) etre ar XVvet kantved hag ar XVIIvet kantved. Ar c'hoarier a choaz e penn peseurt klan samouraied e vo hag a glask dont da vezañ ar Shogun (penn ar vro) da zont.
Txillardegi
Obererezh politikel
Pa voe studier e oa ezel strolladig yaouank an Strollad Broadelour Euskarat (EAJ) ha gant un nebeut yaouank a gave re gouzañvat an EAJ e krouas Ekin ha da c’houde Euskadi ta alkartasuna (ETA), e 1959, an anv-se kavet gantañ. Atebek e oa war an Talbenn sevenadurel. Krouiñ a reas Branka, ur gelaouenn bolitikel ha sevenadurel, pa oa en harlu e Brussel, e 1966, met e yeas er-maezh eus an ETA, pa tisklerias an aozadur kuzh bezañ marksour-leninour e 1967. Atav en deus nac’het Txillardegi e oa bet levezonet gant ar marksouriezh. Tost-tre da diazezerien Enbata pa kroujont kentañ strollad abertzalour e Bro-C'hall. Pa voe deuet da Donostia en-dro e kemeras perzh d’ar vuhez bolitikel war kostez an tu-kleiz abertzalour. Dilennet e voe evel senatour Herri Batasuna div wezh (1983 ha 1986) hag e tarbas dezhañ koll e vuhez d’an 20vet a viz Du 1989, e Madrid, pa oa o koaniañ gant 3 dilennad e kostez e Hotel Alcala hag e teuas daou den armet d’ober un tennadeg, ken e lazhjont Josu Muguruza ha gwallc'hloazañ a rejont Iñaki Esnaola. E 2001, e emezelas gant ar strollad Aralar a nac’he groñs ar stourm dre armoù pa na oa ket souzet dioutañ Batasuna, hêr da Herri Batasuna, hag a voe berzhet an daou aozadur tro-ha-tro evit an abeg-se. E 2007 e embannas ne oa mui ezel Aralar, p’en doa ar strollad kemeret perzh en ul lid a enore tud ETA.
Hervez Iontzi Amado (S. O. Mammennoù), Txillardegi a zo bet an damkaniour kentañ en deus dispennet ar preder politikel a oa bet savet gant Sabino Arana (1865-1903) a embanne ne c'helle ket bezañ an Euskarat gwir hep bezañ gwriziet e douar Euskadi hag en e hengounioù kristen hag buhezegel. Er c'hontrol, Txillardegi en deus pouezet war ar yezh euskarek ha youl ar bezañ euskarat.
Notennoù ha daveennoù
{Daveoù}
Grenade
Grenade a zo un anv-lec'h gallek.
Philip Reeve
Philip Reeve a zo ur skrivagner saoz, bet ganet d'an 28 C'hwevrer 1966 e Brighton (Rouantelezh-Unanet).
Mobile Inshore Undersea Warfare
Ar Mobile Inshore Undersea Warfare a zo bet ipmlijet e meur a vrezel:
Grenada
<HR nShade> thumb|right|Kartenn eus Enez Grenada. Grenada (anv saoznek distaget [ɡrɨˈneɪdə], diwar an anv spagnolek orin Granada) a zo ur stad eus an Antilhez, enni seizh enezenn. Emañ Grenada er gwalarn da Drinidad ha Tobago, er biz da Venezuela hag er mervent da Sant-Visant hag ar Grenadinez. St. George's eo ar gêr-benn.
Maximiano de Sousa
Brudet bras e voe dre skingomz ha skinwel adalek ar bloavezhioù 1940 betek e varv. E-touez e ganaouennoù anavezetañ : Noites da Madeira, Bailinho da Madeira, A Mula da Cooperativa, Tingo Lingo Lingo ha Bate O Pé.
Meulles
Meulles a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Dan Tuohy
Respet
Komañset eo da c'hoari rugbi evel askeller gant Weston-super-Mare RFC Colts a-raok mont d'an eil renk. Da-geñver e grogad kentañ evel c'hoarier a-vicher gant Gloucester a-enep da London Irish e tapas Dan Tuohy ar maout "paotr ar match".
Fukuoka
Fukuoka (福岡市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Kyushu, e prefeti Fukuoka.
Levr Sefania
Levr Sefania a zo unan eus levrioù ar Brofeded en Tanac'h.
Bassiano
Bassiano  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Andrew Cramond
Andrew Cramond zo ur rugbier skosat ganet e Dinedin d'ar 15 a viz Ebrel 1994.
Komañset eo e Premiership gant Aberdeen Grammar ha sinet en deus gant Toulon pa oa ugent vloaz goude bezañ remerket da-geñver tournamant ar 6 broad U20.
Erruet eo e Gwened e miz Here 2017 evel joker mezegel Javier Lagioiosa.
Afon Twrch
Afon Twrch (Stêr Tourc'h) a vez lavaret e kembraeg eus ar stêrioù-mañ:
William Michael Rossetti
Buhez
William M. Rossetti a voe unan eus seizh kensaver ar Pre-Raphaelite Brotherhood ("Breuriezh rakrafaelour") e 1848, ma voe pennaozer amofisiel ar gevredigezh hag embanner The Germ, ur gelaouenn a embannas peder niverenn e 1850.
E 1874 e timezas da Lucy Madox Brown, merc'h d'al livour Ford Madox Brown (1821-1893). Bugale o doe :
Kawasaki
Poblañs
War-dro 1 457 315 a dud a zo o chom eno e 2014.
Aegithalos
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Nav spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Saitama
Poblañs
War-dro 1 266 656 a dud a zo o chom eno e 2016.
Bleuenn Roc'hoù
Bleuenn Roc'hoù zo ur skrivagnerez vrezhonek.
Préaux-Saint-Sébastien
Préaux-Saint-Sébastien a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Pyrenestes
O c'havout a reer holl en Afrika.
Sonerien Du
Ar Sonerien Du (mojenn)
An anv Sonerien Du a zo bet dibabet en enor da zaou soner eus ar Vro Vigoudenn hag a vije bet krouget e-lec'h daou laer en XVIIIvet kantved.
Niigata
Niigata (新潟市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Chūbu, e prefeti Niigata.
Douaroniezh
726,45 km2 eo gorread ar gêr.
Mathrafal
thumb|120px|dehou|Skoed Tiegezh Mathrafal (ha rouantelezh Powys) E Mathrafal, pe Castell Mathrafal, e-kichen Y Trallwng, e Powys, e Kembre, e oa lez Rouaned ha Priñsed Rouantelezh Powys adalek an betek ma voe distrujet e 1212 gant Llywelyn ap Iorwerth eus Gwynedd.
Leptopoecile
C'hwec'h (6) isspesad en holl.
Terracina
Terracina a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Sabina Grzimek
Buhez
Etre 1961 ha 1962 ec'h heulias kentelioù pleustrek e Porzellan Manufaktur Meißen ha goude-se e studias ar c'hizellañ betek 1967 e Kunsthochschule Berlin-Weißensee. Goude-se e labouras evel kizellerez, livourez ha dizagnourez grafek e Prenzlauer Berg. Abaoe 1972 e labour en Erkner. Abaoe 1997 e labour ivez evel kelenner e Grafik-Design-Schule en Anklam.
Sperlonga
Sperlonga a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Tair Talaith Cymru
An teir talaith
A-benn an e voe unanaet an teir talaith gant Llywelyn Fawr ha Llywelyn ap Gruffudd.
Lennegezh
D'ar varzhed en amzer-hont e oa ivez Tair Talaith Farddol, teir bro varzhel.
Vilanova i la Geltrú
Vilanova i la Geltrú zo ur gumun e Katalonia (Spagn). Pennlec'h Komark Garraf eo, e proviñs Barcelona.
Norma (Italia)
Norma  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Pontinia
Pontinia  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Zita Kabátová
Beziet eo e bered Vyšehrad en Praha.
12 Angry Men (film)
An danvez
En un tu bennak e Stadoù-Unanet Amerika. Tamallet eo ur paotr yaouank da vezañ lazhet e dad a daolioù kontell en e ranndi ha fiziet en ur juri a zaouzek den e varn. Da-heul ar votadeg kentañ e tiskouez an toued niverenn 8, tisavour diouzh e vicher, kaout douetañs diouzh kablusted an tamallad yaouank. Ma van e-unan-penn rak an douidi all a glask ober dezhañ cheñch e veno evit ma vo kemeret an diviz mat a-unvouezh, evel m'eo dleet. Padal, dre forzh arguziñ ouzh an testeni-mañ-testeni ha lakaat war wel diwirheñvelded ar brouenn-mañ-prouenn e teu a-benn an eizhvet toued da cheñch penn d'ar vazh o kendrec'hiñ e gendouidi, an eil war-lerc'h egile. M'eo didamallet ar paotr yaouank a-barzh fin ar gont, goude eurvezhioù a dabutoù lakaet garv ha faezhus abalamour d'an amzer douforek o ren e-barzh ar sal kement hag er-maez anezhi. Echuiñ a ra ar film pa guita an douidi al lez-varn : torret eo d'ar glav arnevek ha ne oar ket Yann Arvester ha kablus e oa ar paotr yaouank pe get...
Roll ar gomedianed
Skrivañ a c'heller ez eo pouezus-kenañ ar roll a zalc'h Henry Fonda er film dre ma teu a-benn e dudenn da gendrec'hiñ an douidi all d'e savboent a-barzh fin ar gont. Fentus eo stadañ en devoa c'hoariet Fonda roll un den tamallet e gaou e The Wrong Man (deuet e-maez e miz Kerzu 1956) gant Alfred Hitchcock...
Zigoitia
Zigoitia (Cigoitia e kastilhaneg ha diofisiel) zo ur gumun eus proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Barbara Nikomedia
Kastizet e voe he bourevier gant un taol-kurun. Setu perak e vez pedet Barba a-enep d'an dañjerioù a varv trumm stag ouzh an taolioù-kurun, an tan, an tredan. Enoret e vez e Breizh, er Faoued dreist-holl, ha brudet eo chapel santez Barban ar Faoued.
Tennet eo bet hec'h anv eus anvioù ar sent ofisiel abalamour ma ne oa ket asur gwirionded ar vojenn.
Barbara Campanini
thumb|125px|Timbr e 1957 thumb|125px|Timbr e 1983 Barbara Campanini, lesanvet la Barberina (a-wechoù La Barbarina), a oa ur gorollerez italian ganet e Parma d'ar 7 a viz Mezheven 1721 ha marvet e Barszów (Silezia Izel) d'ar 7 a viz Mezheven 1799.
Pedro Luis Ferrer
E dad a oa a-du gant dispac'h Fidel Castro, met kuit ez eas eus an enez, hep e diegezh. Sonet en deus Pedro Luis Ferrer er bloavezhioù 1960 el laz Kapeles, er pevarad Nova, ha gant Carlos Alfonso ha Mike Porcella el laz rock Los Dada.
Global Positioning System
Ar Global Positioning System (GPS) (anv saoznek hag a c'haller treiñ gant Sistem lec'hiañ bedel, pe Reizhiad lec'hiañ hollek) a zo ur sistem merdeiñ dre loarell hag a c'hall kelaouiñ kement implijer war an Douar pe en e ardremañs, gantañ ur resever GPS, ne vern pelec'h emañ (gant ma vo a-wel da beder loarell da vihanañ), ne vern penaos eo an amzer a ra ha ne vern pegoulz. Gallout a ra reiñ lec'hiadurioù hag euriadurioù resis-kenañ. Dalc'het a-ratre eo ar sistem digoust-se gant ar Stadoù-Unanet.
Nemo censetur ignorare legem
Evel ma ne c'hall den anavezout an holl lezennoù eo ret kompren n'hall den en em zifenn dirak ul lez-varn o kemer da arguzenn n'anaveze ket al lezenn a damaller dezhañ bezañ torret. Diazezet eo ar gwir war al lezenn, ha n'eo ket war gredenn hini pe hini, se zo kaoz e komzer eus fictio legis, ur fed diwir hogen rekis evit gallout lakaat ar gwir da dalvezout.
Goudor ar Vartoloded e Sant-Voran
Goudor ar Vartoloded e Sant-Voran, e kumun Kombrid, zo un ti herberc'h ma veze degemeret ar besketaerien.
Völsunga saga
Eured Gudrun diwezhañ
Roue Jormunrek a hete dimeziñ gant Svanhild, mes Bikki a gendrecʼhas Randver, mab Jormunrek e vefe ur gwaz gwelloc'h eget e dad ha neuze e yejont asambles eñ ha Svanhild. Met diouzh alioù Bikkie tivisas Jomunrek krougiñ Randver hag e kasas Svanhild da vout pilet gant kezeg betek ar marv.
Morel
Anv-tiegezh
War dachenn ar gerdarzh e talv Morel kement ha teñval e groc'hen.
Kezeg
Lesanv ur marc'h du eo Morel. Kezeg brudet :
San Valentino Torio
San Valentino Torio  zo ur gumun italian e proviñs Salerno, e Campania.
Beinette
Beinette zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Kordennerien
En 1789 o devoa kement ha 284 manati, hag an holl a voe serret en 1790.
Strollad Komunour Alamagn
Pennoù
right|100px 220px|Karl-Liebknecht-Haus, sez ar strollad adalek 1925 betek 1933.
Elisabeth von der Pfalz (1618-1680)
Elisabeth von der Pfalz (1618-1680) a oa merc'h d'an dilenner Friedrich V von der Pfalz ha d'e bried Elizabeth Stuart. Mont a reas da leanez hag abadez Herford e voe e Westfalen.
Brezel Granada
Trec'h e voe armeoù Spagn, kaset gant ar roue Fernando II Aragon war re Mohammed XII az-Zughbî, anavezet ivez evel Boabdil, ha fin a voe lakaet d'ar vezañs vuzulman e Spagn e 1492, an año crucial hervez istorourien Spagn.
Senna Lodigiana
Senna Lodigiana zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
Crypt Style
Crypt Style eo titl eil pladenn studio ar strollad sonerien amerikan The Jon Spencer Blues Explosion, bet embannet evit ar wech kentañ e 1992 e Japan gant "1+2". Goude-se e voe embannet e 1993 en Alamagn (e CD gant nebeutoc'h a donioù) hag e pladenn vinil er Stadoù-Unanet gant Crypt Records. Tonioù ar bladenn a voe enrollet e daou vare disheñvel : da gentañ e miz Gouere 1991 gant Kramer, ha goude-se e miz Du hag e miz Kerzu 1991 gant Steve Albini. Al lodenn vrasañ eus tonioù ar bladenn a gaver er bladenn bootleg A Reverse Willie Horton hag e The Jon Spencer Blues Explosion (pladenn), bet embannet er Stadoù-Unanet e 1992. Da lavaret ez eo tri stumm disheñvel eus ar memes pladenn.
Péault
Péault a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Christiane Eberhardine von Brandenburg-Bayreuth
Bugel
Ur mab he doe, Aogust III, a renas war-lerc'h e dad.
Homo Divisus
Homo Divisus zo ur romant skiant-faltazi polonek savet gant ar skrivagner polonat Konrad Fiałkowski, embannet e 1979 gant an ti-embann Iskry e Varsovia.
Felgueiras
Tud
Felgueiras zo ivez un anv-tiegezh
Codogno
Codogno zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
Hypargos
O c'havout a reer holl en Afrika issahara.
Sally St. Clair
Morris a zeskriv St. Clair evel "moutig, gant daoulagad du kreolek" gant "blev rodellek hir ha du" ha hervezañ e oa-hi marvet gant un taol goaf a oa da vezañ roet d'he amourouz, ar serjant Jasper. Mont a ra an aozer betek embann "Ne oa ket ul lagad sec'h pa oa bet beziet Sally St. Clair, nepell diouzh ar stêr Santee, en ul lec'h glas en disheol evel pa vefe bet ul lodenn tennet eus ar baradoz."
André Kolingba
Stummet e voe e Brazzaville hag e Bro-C'hall a-raok bezañ kannadour ha ministr e fin ar bloavezhioù 1970. E miz Gwengolo 1981 e tistroadas David Dacko hag en doa lakaet anezhañ e penn an arme un nebeud mizioù a-raok. Lakaat a reas un diktatouriezh soudardel e plas ha n'eo nemet goude manifestadegoù er vro e 1991 ma'z asantas d'al liesstrolladegezh. Un dilennadeg a voe aozet e 1993 ha Kolingba a'n em gavas er pevare plas. Asantiñ a reas d'an disoc'h ha leuskel ar garg a brezidant da Ange-Félix Patassé.
Seziz Savannah
Sez Savannah (saozneg: Siege of Savannah) pe Second Battle of Savannah a oa bet un emgann e 1779, e-kerzh Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet (1775-1783). Bloaz a-raok, kêr Savannah, e Georgia, a oa bet aloubet gant un un nerzh saoz renet gant al Letanant-koronal Archibald Campbell. Ar sez e-unan a oa bet un taol kleze en dour gant un nerzh stadunanat-gall o klask adkemer kêr Savannah, etre ar 16 a viz Gwnegolo hag an 18 a viz Gwengolo 1779. D'an 9 a viz Here e oa bet un dagadenn hollek war an nerzhioù saoz, met en aner. E-pad an dagadenn c'hwitet, ar c'hont polonat Casimir Pulaski, penn ar varc'hegiezh stadunanat-gall, a oa bet gloazet marvus. Gant c'hwitadenn an dagadenn gevreet e voe paouezet gant ar seziz. An nerzhioù saoz a oa chomet mistri war kêr Savannah betek Gouhere 1782, tostik-tost fin ar brezel.
For sale: baby shoes, never worn
For sale: baby shoes, never worn (Da werzhañ: botoù babig, morse gwisket) a zo un danevell glok a c’hwec’h ger. Alies eo bet lavaret e vefe bet skrivet gant Ernest Hemingway, daoust ma n’eo ket bet prouet.
PlayStation 2
Ul lodenn e oa ar PlayStation eus ar 6vet remziad koñsolennoù c'hoarioù video o vezañ war ar renk a-enep an Dreamcast gant Sega, an Xbox gant Microsoft hag ar GameCube gant Nintendo. E 2011, ar PlayStation 2 a oa deuet da vezañ ar goñsolenn c'hoarioù video o vezañ bet gwerzhet ar muiañ en istor: tizhet e oa bet 155 milion a skouerennoù gwerzhet. Embannet ar c'heloù e 1999, Sony en doa kroget da sevel ar c'hoñsolenn dre berzh mat ar PlayStation 1. Ar PS2 a ro an tu da implij an DualShock kement hag ar c'hoarioù bet embannet a-raok.
Berea (distrig)
Berea zo un distrig eus Lesotho.
Cara al sol
Cara al sol, Canto de guerra y paz de Falange Española ("E-tal an heol", Kan a vrezel hag a beoc'h ar Falanks Spagnol"), a oa kan-bale ar faskourien-broadelourien e Spagn, bodet er Falange Española, ar Falanks Spagnol.
Joseph Sheridan Le Fanu
Ur mestr war an istorioù tasmantoù e oa en e amzer ; drezañ pergen e voe diorroet an doare er mare viktorian, eus deroù ar bloavezhioù 1830 betek diwezh ar bloavezhioù 1890. Brudet-bras eo e oberennoù Uncle Silas (ur c'hevrin), Camilla (ur sunerez-gwad lesbian) ha The House by the Churchyard (ur romant istorel).
Buhez
E Dulenn, e karter Chapelizod e voe ganet en ur familh a-orin hugunot, iwerzhonat ha saoz, mab da Emma Lucretia Dobbin, a skrivas buhez ar mezeg Charles Orpen (1791-1856) ha Thomas Philip Le Fanu, dean en Iliz Iwerzhon. Un dramaourez e oa e vamm-gozh Alicia Sheridan Le Fanu (1753–1817) ; un dramaour ivez e oa e eontr-kozh Richard Brinsley Sheridan (1751–1816). Ur c'hoar henañ a oa, Catherine Frances, hag ur breur a voe ganet en e c'houde, William Richard. Bloaz goude e c'hanedigezh, e 1815, tud J. T. Sheridan Le Fanu a zilojas da Báirc an Fhionnuisce (Phoenix Park), e Dulenn bepred, ma voe anvet an dean da aluzener al lec'h. E 1826, pa oa Joseph 12 vloaz, e tilojas an tiegezh da Abington e Kontelezh Luimneach da heul an tad. Daoust dezhañ kaout ur c'helenner prevez, J. T. a implijas levraoueg e dad evel emzeskad. Tri bloaz goude, oadet 15 vloaz, e voulc'has skrivañ barzhoniezh, a ziskoueze d'e vamm, d'e c'hoar ha d'e vreur hogen nepred d'e dad.
Aogust II
E vesterd anavezet
—Gant Fatima, deuet da vout Maria Aurora von Spiegel:
—Gant Anna Constantia von Brockdorff :
Unkorneg
Unkorneg (a-wechoù marc'h-korneg pe likorn) a reer e brezhoneg eus ul loen mojennel skeudennet evel ur marc'h pe ur c'havr, gwenn peurliesañ, dezhañ bouchig ur bouc'h, karnioù faout, lost ul leon hag ur c'horn hir, sonn, troellennek ha begek, e kreiz e dal, hag a zo e arouezenn bennañ, met a-hed an Istor en deus cheñchet ar stumm anezhañ hervez ar broioù hag ar sevenadurioù, ar pep heverkañ eo e seblant bezañ graet a-dammoù eus loened all. Er Grennamzer e oa al loen mojennel brudetañ, anezhañ ul loen gouez, arouez ar c'hlanded, ha ne c'halle bezañ tapet nemet gant ur werc'hez.
Istor
Tamm-ha-tamm e voe dizoloet ne oa ar c'herniel-se nemet stilhonoù narwal ha ne oa taolennadur an unkorneged marteze nemet deskrivadurioù disneuziet ar frikorneg hag an antilopenn. Neoazh e veze tabutet diwar-benn bezoud an unkorneg betek kreizig-kreiz an. Dedennet e veze ur bern tud gant an unkorneg : doueoniourion, mezeien, naturourien, barzhed, lennegourien, ezoterourion, alkimiourion, arouezelourion hag istorourion.
Castelnuovo di Garfagnana
Castelnuovo di Garfagnana  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Lucca, e Toskana.
Karavelenn
Implij
E 1522 e voe hedet aodoù Aostralia gant teir c'haravelenn Cristóvão de Mendonça.
Oreopsar bolivianus
Oreopsar bolivianus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Oreopsar an hini eo.
Peníscola
Peníscola zo ur gêr eus kumuniezh Valencia e Spagn.
Ffaldybrenin
Ffaldybrenin pe Ffald-y-brenin, zo ur gêriadenn vihan e Sir Gaerfyrddin, e Kembre. Emañ e hanternoz ar gontelezh, er gevred da gêr Llanbedr Pont Steffan. E kumuniezh Llanycrwys emañ.
Lallaing
Lallaing a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Annum
An annum (« bloaz » e latin), a e arouez, zo un unanenn da vuzuliañ an amzer ha n'eo ket un unanenn eus Reizhiad an unanennoù etrebroadel (SI). Talvezout a ra ur bloavezh juluan, da lâret eo 365,25 deiz pe 31,557 6 × 106 eilenn. Implijet e vez e diskiblezhioù skiantel disheñvel e-giz ar paleogenetik, skiantoù an Douar pe skiantoù an hollved, pe ar fizik nukleel, da vuzuliañ ar paderezh e skeuliadoù amzer filogenetek, geologek, astronomek pe prantadoù radioelfennoù. Emsav eo da vuzuliañ prantadoù brasoc'h evit ar bloaz, rak re vihan e vefe an unanenn SI (an eilenn) evite.
Borgo a Mozzano
Borgo a Mozzano a zo ur gumun eus Italia e proviñs Lucca, e Toskana, war lez ar stêr Serchio. 6 651 a dud zo enni o chom
María Victoria
María Victoria zo un anv spagnolek, savet diwar an anvioù-badez María ha Victoria, hag anv meur a vaouez:
Cornovecchio
Cornovecchio zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
Cornegliano Laudense
Cornegliano Laudense zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
Tonnerre de Brest
Tonnerre de Brest zo anv meur a dra :
Extra Width
Trede pladenn studio The Jon Spencer Blues Explosion eo Extra Width, embanne eo bet e 1993. Adembannet eo bet e 2000 gant Mute Records hag ouzhpennet dezhi tonioù Mo' Width.
Kevadegezh ha treadegezh
Gerdarzhioù
Savet eo ar ger treadegezh diwar patrom ar ger kevadegezh gant ar rakger tre- o talvezout « a-dreuz » hag ar wrizienn ad o taveiñ d'an oadvezh ; ar ger-se zo un treuztres eus an amprestadenn ouiziek savet e galleg gant Ferdinand de Saussure (1916) diwar batrom ar ger synchronie, gant ar gwriziennoù gresianek, δια-, « a-dreuz », ha χρόνος, « amzer ».
Lodi Vecchio
Lodi Vecchio zo ur gumun italian e Proviñs Lodi, e Lombardia.
Mokhotlong (distrig)
Mokhotlong zo un distrig eus Lesotho.
Inizi Kalzenez
An obererezhioù ekonomikel
Bremañ eo an touristerezh hag ar pesketaerezh an obererezhioù pennañ. Pesketaet e vez ligistri, chevr ruz, sili-mor, draeneged, meilhed ; mesklerezh hag istrerezh zo ivez. Daou vod zo evit an douristed, an eil en atant kozh (oberiant betek 1989) hag egile e Port Marie. Ul leti, ur preti hag un ispiserezh zo ivez.
An natur
Ur gwarezva evned a voe krouet e 1987. Kemer a ra perzh an enezeg er program Natura 2000.
Stomiopera
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Aostralia, daou (2) isspesad dezho en holl.
Kraperig
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Nav spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
FSB
Kefridioù pennañ an FSB eo an enep-spierezh, surentez diabarzh ar vro hag en harzoù, enep-sponterezh, spierezh dre ar vro ha pa vez torfedoù grevus e c'hell bezañ kefridiet a-benn sikour an nerzhioù surentez rusian all. Goude ar KGB e voe krouet Servij kevredadel an enep-spierezh Rusia (Federalnaya Sluzhba Kontrrazvedki) ; d'an 12 a viz Ebrel 1995, prezidant Rusia Boris Yeltsin a sinas ul lezenn a gemene da adurzhiañ an FSK, ar pezh a zegasas krouidigezh an FSB. E 2003 e voe brasaet galloudoù an FSB dre kendeuziñ kantañ servij ar warded d'an harzoù hag ul lod bras eus ar FAPSI (Ajañs kevredadel ar gouarnamant evit ar c'hehentiñ hag ar c'heleier), hag a voe divodet. Daou damm a chom c'hoazh eus aozadur ar KGB hag a vez dizalc'h diouzh an FSB da geñver melestradur : an SVR (Sluzhba vneshney razvedki, servij spiañ en estrenvro) hag an FSO (Federalnaya Sluzhba Okhrany, Servij kevredadel an difenn).
Metazoenn
Savet eo meizad ar metazoenned e-keñver hini ar protozoered, anezhe bevedegoù unkelligek, d'ar mare ma vezent lakaet c'hoazh e renad al loened. Araokadennoù ar filogeniezh o deus lakaet ar skiantourien da viret an naoutur a loen (anv takson : Animalia) evit ar Metazoa hepken. An takson Metazoa n'eo ket heñvelster ken gant 'Animalia.
Kanton Angelu
Emdroadur ar boblañs
0 annezad a oa o chom er c'hanton e.
Teyateyaneng
thumb|Lec'hiadur Teyateyaneng e Lesotho Teyateyaneng eo eil kêr vrasañ rouantelezh Lesotho ha pennlec'h distrig Berea.
Now I Got Worry
Un adenrolladenn eo ar pevare ton, Fuck Shit Up : gant Dub Narcotic e oa bet enrollet da gentañ.
Auguste Karoline von Braunschweig-Wolfenbüttel
Auguste Karoline von Braunschweig-Wolfenbüttel (1764-1788) a oa ur briñsez alaman, eus dugelezh Braunschweig-Wolfenbüttel. Ganet e oa e Braunschweig, ha hi ar bugel henañ eus seizh bugel he zud, Karl Wilhelm Ferdinand von Braunschweig-Wolfenbüttel hag Augusta Charlotte von Hannover. He mamm a oa c'hoar da George III, roue Breizh-Veur. He c'hoar Caroline von Braunschweig-Wolfenbüttel a zimezo d'o c'henderv George IV.
E miz Here 1780, da 15 vloaz, e timezas da Friedrich, niz da Karl II, dug Württemberg.
Damage (Blues Explosion)
Ouzhpenn ar bladenn e oa ivez un DVD 22 vunutenn-pad savet gant Niko Tavernese (ma veze gwelet ar strollad oc'h enrollañ Damage).
Capel Celyn
D'an 19 a viz Here 2005, tremen 50 vloaz war-lerc'h, e voe embannet gant kuzul-kêr Liverpool en doa keuz rak an darvoud-se hag e c'houlenne bezañ pardonet gant annezidi ar gêriadenn ha gant Kembreiz dre vras.
Aimée du Buc de Rivéry
As Nakshedil Sultan
Aimee became the wife of the sultan, taking the name of Nakshedil. She introduced French ideas to the Ottoman people, especially the sultan, and her French-style reforms may have led to his death at the hands of the Janissaries and the Ulema, which were against the liberalization of the empire. During the rule of Abdul Hamid I, Aimee taught him French; and for the first time, a permanent ambassador was sent from Istanbul to Paris. Selim started a French newspaper and let Nakshedil decorate the palace in rococo style, which was popular in France at that time. Aimee bore a son named Mahmud II, who became sultan after his father's death.
Cinco Villas
Cinco Villas zo un anv-lec'h spagnolek eus Spagn.
Aimé Paine
War he lerc'h
Skolioù ha levraouegoù, lazoù ha straedoù, zo bet roet hec'h anv dezho e proviñs Río Negro, ha betek ur straed e Puerto Madero e Proviñs Buenos Aires
Hent-bale hir 37
An Hent-bale hir 37 a gas eus Gwitreg betek Douarnenez. Tremen a ra dre an Argoad.
Kraperig Sikkim
Ar c'hraperig Sikkim a zo ur spesad golvaneged krimper, Certhia discolor an anv skiantel anezhañ.
Capannori
Capannori  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Lucca, e Toskana.
Peshawar
Kêr-benn Proviñs Khyber Pakhtunkhwa eo, kement hag ar gêr vrasañ eno. Peshawar zo annezet dreist-holl gant tud a orin Pachtoun, an eil strollad etnek niverusañ er vro.
Margareta Slots
Margareta Slots pe Margareta Cabiljau (marvet e 1669) a oa serc'h Gustav II Adolf (1594-1632), roue Sveden, ha mamm e vab bastard Gustav Gustavsson Wasaborg.
E 1616 e c'hanas ur mab, Gustav Gustavsson ; Gustav a anavezas he mab hag a roas ul leve dezhi. Neuze e timezas Margareta d'ar miliner-paper Arendt Slots, a varvas un toullad bloavezhioù goude, ha neuze d'an artilher Jakob Trell (marvet e 1632). Roet e oa bet dezhi un domani e Benhamn en Uppland, ma vevas gant he friedoù, en ur c'houlenn profoù bep an amzer digant ar roue.
En 1630, pa n'o devoa darempred ebet ken, e tegouezhas adarre gant ar roue.
Fehu
Ar run a zeu eus ar proto-germaneg *fehu er Futhark kozh, gant ar ster hañval: "argant, chatal, pinvidigezh".
Careggine
Careggine  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Lucca, e Toskana.
Kraperig Manipour
Ar c'hraperig Manipour a zo ur spesad golvaneged krimper, Certhia manipurensis an anv skiantel anezhañ.
Alex Zülle
Alex Zülle zo ur reder marc'h-houarn, eus Suis, ganet d'ar 5 a viz Gouere 1968 e Wil, e kanton Sankt Gallen, reder arbennik eus 1991 betek 2004. Redet neus gant skipailhoù italian.
Anavezet eo da vezañ gwellañ ruilher hag arbennigour ar redadegoù dre brantad. Gounezet en deus div wech Tro bro Spagn, hag echuet eo div wech en eil plas, en Tro Bro-C'hall. Aet oa ar maout gantañ er c'hampionad bedel ar c'hontr la montr « redadeg dinadan amzer » e 1996. Argaset voe eus Tro Bro-C'hall e 1998, anzav a rankas bezañ bet drammet, barzh an afer Festina. E 1996 e kuitaas ar skipailh ONCE evit mont gant hini Festina. E 1998 e voe sturier ar skipailh, e-kerz tro Italia, voe e penn ar renkadur, kent echuiñ da 14 vet. E-pad Tro Bro-C'hall e voe kavet dramach e-barzh karr-tan ar skipailh Festina. E-pad ar guarde a vue ez anzavas bout bet tapet dramm, pezh a ehanas anezhañ e-pad 7 miz. Distreiñ a reas, neoazh e Tro Bro-C'hall e 1999 gant ar skipailh Banesto, ma echuas da eilvet plas. Da c'houde ne voe ket dreistordinal e disoc'hoù.
Gallicano (Italia)
Gallicano  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Lucca, e Toskana.
Bojano
Bojano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
Claudia Octavia
Neuze e voe lazhet Claudia Octavia war urzh Neron, d'an 19 a viz Mezheven 62.
Tarzhadenn gambrian
Istor ha pouezusted
thumb|[[Opabinia en deus c'hoariet ur roll bras da sachañ evezh ar skiantourien a-nevez diwar-benn an darzhadenn gambrian]] thumb|Ar garrekaenn [[Marrella splendens |Marrella-se a ziskouez pegen resis e vez munudoù ar c'harrekaennoù a gaver e chistoù Burgess.]] thumb|Ur Rusophycus ha roudoù karrekaet all hag a zeu eus Gog e-kichen al [[Lenn Louise e Kanada.]] Adalek amzer Buckland (1784-1856) o deus merzet ar skiantourien an niver bras a garrekaennoù a oa bet e-doug ar C'hambrian. Charles Darwin a selle ouzh an dra-se evel unan eus gwanoù pennañ e vartezeadenn diwar-benn ar selektadur naturel. D'ar mare-se e seblante al loened-se dont eus neblec'h ha gouestliñ a reas Darwin dezhe ur rannbennad klok eus e levr, Orin ar spesadoù. Soñjal a reas ar paleontologour amerikan Charles Walcott e oa bet ur prantad geologek, badezet Lipalian gantañ, ha ne oa ket bet dizoloet c'hoazh hag e oa anadet hendadoù loened ar C'hambrian er mare-se.
Minucciano
Minucciano a zo ur gumun eus Italia e proviñs Lucca, e Toskana.
Mademoiselle Cocotte
Mademoiselle Cocotte zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1883.
Civitanova Marche
Civitanova Marche zo ur gêr eus Italia e proviñs Macerata e rannvro ar Marche, e kreiz Italia.
Fiumenicà
Istor
Aber ar Fiumenicà zo meneg anezhi ivez gant ar skiantour meur arab Al-Idrisi, a laboure e lez Ruggero II war-dro an XIIvet kantved, en e levr douaroniezh anavezet evel "Il libro di Re Ruggero" (Tavv, V, VI e VII) ma lenner "Eus ar Punta dell'Alice d'an iliz a en em gav war ar alla Punta di Fiumenicà: 12 miltir. Aleshont da Rossano 20 miltir" (12 miltir=17,790 km; 20 miltir =29,650 km). Eus an "iliz"-se n'eus meneg istorel all ebet na roud all ebet.
Stagonopleura
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Super-Fiction
Anavezet-kaer eo al levrioù eus an dastumad gant al lennerien sot gant ar skiant-faltazi en abeg d'o goloioù liv arc'hant un dresadenn liesliv outo.
Annia Aurelia Galeria Lucilla
He buhez
En 161 e voe aozet he dimeziñ da Lucius Verus a genrene gant he zad, hag en 164 e voe graet an eured, pa oa he fried 18 vloaz warni. Ha setu hi anvet da Augusta (titl).
Grand Gedeh
Grand Gedeh zo ur gontelezh eus Liberia.
Neochmia
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
William B. Shepard Smith
Eus ur familh iwerzhonat divroet da Amerika e oa W.B.S. Smith. Studiet en doa ar c’hembraeg hag an iwerzhoneg, a-raok dont da Vreizh e 1936 da beurstudiañ brezhoneg en doa desket el levrioù. C’hwec’h miz e chomas e Sant-Wazeg, o kavout bod er presbital, gant ar person, an aotrou Gwilhoù Saout. Ur wech distroet d’ar Stadoù Unanet e kelennas ar yezhoù keltiek e skol-veur Columbia. Er bloaz 1940 e embannas, e stumm ur stagadenn da Language, kelaouenn al Language Society of America, un Dictionnaire étymologique de la toponymie bretonne (geriadur etimologel eus lec’hanvioù Breizh), diazezet war ul labour diembann gant Aogust Brizeug, erruet e levraoueg Columbia University goude bezañ bet etre daouarn Maurice Le Dault, levrdier e Kemper.
Pok ar marv
Pok ar marv, pe Pok Judaz, zo ur gomz pe un droienn a ra anv eus ur merk a vignoniezh etre daou zen hag a ziskouez ez eus unan anezho o vont da ober droug d'egile e gwirionez.
FC Krylia Sovetov
An FC Krylia Sovetov (e rusianeg Профессиональный футбольный клуб "Крылья Советов") zo ur c'hleub rusian eus kêr Samara.
Kabestr
Ur c'habestr zo ur pezh eus harnez ar c'hezeg a vez lakaet ouzh penn an aneval evit gallout e zerc'hel pe e gas. Staget e vez en-dro d'ar gouzoug, a-drek an divskouarn, hag en-dro d'ar genoù.
Briga Alta
Briga Alta zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Poephila
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Gwilym Prichard
Brudet eo e daolennoù leun a liv ma vez skeudennet maezioù Kembre, ken karet gantañ.
Yannig Audran
Yannig Audran (Yannick Audran), ganet d'ar 17 Du 1969 e Pondivi ha marvet gant un orc'had empenn d'ar 6 Mae 2021 e Gwened, oa skolaer gant Diwan, soner gant Kerlenn Pondi ha skrivagner brezhonek.
531
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 531
Auguste Charlotte von Kielmannsegge
He zad, Peter August von Schönberg, a oa marichal ar palez e lez Dilenner Sachsen. Emzivadez da zek vloaz, savet e voe gant he mamm-gozh hag ur c'houarnerez kozh, a stummas he zemz-spered aotrounius ha kalet.
Caligavis
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Zhu Xi
Ur skrivagner meur e voe Zhu Xi ivez, pa lezas un niver bras a oberennoù lennegel ha gouiziegel. Hiziv an deiz c’hoazh e seller ouzh e labourioù war ar skridoù sinaek kozh evel ouzh ul labour skiantel a-zoare.
Prederouriezh
Dre emdroadur an diouganouriezh e Sina e voe savet 64 c’hwec’hlun ar Yi Jing a-benn aroueziañ holl zarvoudennoù danvezel, speredel, naturel pe istorel an hollved dre genc’hoari ar pennaennoù yin (gourel, oberiant, ampar) ha yang (benel, gouzañvus, par) evel displeget gant an Daoegezh. Hervez an damkan-se neuze ez eus, a-raok pep tra ha pep boud en hollved, kent ar yin hag ar yang, ur pennaenn veur anvet 态丌 tài jī, “ar stad hen” ; unvaniezh an hollved eo tài jī, a vez aroueziet dre ur c’helc’h gwenn, hag e tài jī emañ an dào (道, dào), “an hent”.
Montefano
Montefano zo ur gumun eus Italia e proviñs Macerata, e rannvro Marche.
Zhu Xi
理学, lĭ xué, “gouziegezh an abegoù” / “gouiziegezh ar gwiadur”
Evel ma vez Zhu Xi anavezet evit e zamkan lĭ xué, “gouiziegezh an abeg”, ez eo Liu Jiuyuan kounaet evit xīn xué, “gouiziegezh ar galon”.
Chaleur humaine
Ar c'hanaouennoù
Chaleur humaine
Napolitaneg
Anavezet eo ar yezh gant ar rannvro Campania abaoe 2008.
Montecassiano
Montecassiano zo ur gumun eus Italia e proviñs Macerata, e rannvro Marche.
Flines-lez-Raches
Flines-lez-Râches a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Glycifohia
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1929 gant an evnoniour amatour aostralian Gregory Mathews (1876-1949).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Lazhadeg Deutsch Schützen
Da-heul al lazhadeg
E miz Mae 1945 ur bodad enklaskerien hungariat a zigoras ar bez-hollek. Dont a refont a-benn da anavezout darn ar c'horfoù ha goude-se e voe adbeziet ar c'horfoù.
Bragelonne
Istor
Bragelonne a oa bet savet e 2000 gant Stéphane Marsan hag Alain Névant. Deuet e oa an anv eus hini ar romant Le Vicomte de Bragelonne (1847-1850) gant Alexandre Dumas. Brud en deus tapet Bragelonne dre labour aketus hag ampart ar skipailh, en embann hag er brudañ, gant doare liesseurt e levrioù (oberiadur 3,99 euro al levr, levrioù elektronek....) met ivez dre embann lennegezh angl-ha-saoz (pal pennañ an ti-embann). Un toullad skrivagnerien zo bet brudet gant sikour an ti-embann evel David Gemmell, Joe Abercrombie.
Tabor (menez)
An hengoun kristen
An Tabor a c'hellfe bezañ ar menez e-lec'h ma c'houlenn Jezuz digant e ziskibien en em vodañ e Bro-C'halilea : « An unnek diskibl a yeas da Vro-C'halilea, betek ar menez merket dezho gant Jezuz » (Mz 28,16)
Ketouvim
Ketouvim (כתובים,) pe Ar Skridoù, a zo trede lodenn an Tanac'h.
William Tecumseh Sherman
Hervez an istorour milourel saoz B. H. Liddell Hart, William Tecumseh Sherman a oa the first modern general, "ar c'hentañ jeneral arnevez". Brudet e oa evel un den a gave mat an alkol, hogen n'eo ket sklaer daoust ha mezvier e oa.
A Game of Thrones (romant)
A Game of Thrones ("Ur C'hoari Tronioù") zo kentañ romant an heuliad A Song of Ice and Fire gant ar skrivagner stadunanat George R. R. Martin. Embannet eo bet evit ar wech kentañ d'ar 1añ a viz Eost 1996.
Dinbych
Istor
Ur c'hastell, Kastell Dinbych, a gaver war lez kêr. Er c'hreisteiz d'ar c'hastell-se e oa an hini kentañ, savet war douar Llywelyn ap Iorwerth, a brofas anezhañ d'e verc'h Gwenllian ; abalamour da se e voe graet anezhañ e-pad pell "Llys Gwenllian" (« Lez Gwenllian ») ha "Hen Ddinbych". Ur voudenn-gastell e oa,. E 1283 e voe roet urzh gant Edouarzh I da sevel ur c'hastell nevez, an hini a weler e rivinoù bremañ.
Sugomel
Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Caldarola
Caldarola zo ur gumun eus Italia e proviñs Macerata, e rannvro Marche.
Camerino
Camerino  zo ur gumun eus Italia e proviñs Macerata, e rannvro Marche.
Anhiers
Anhiers a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Rechnitz
Istor
E-pad an noz etre ar 24 hag ar 25 a viz Meurzh 1945 e voe lazhet e-tro 200 yuzev a orin eus Hungaria e-kichen Rechnitz. N'eo ket bet adkavet o c'horfoù c'hoazh Ar skrivagnerez aostrian Elfriede Jelinek he deus savet ur pezh-c'hoari (Rechnitz – der Würgengel). diwar-benn al lazhadeg. Un darvoud heñvel a c'hoarvezas e Deutsch Schützen.
Voinjama
War-dro 26 000 den a oa o chom enni e 2008.
Hosti non solum dandam esse viam ad fugiendum, sed etiam muniendam
Tennañ a ra un tamm d'ar c'hrennlavar italianek A nemico che fugge ponti d'oro.
Saint-Ouen-des-Gâts
Saint-Ouen-des-Gâts a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Loreta Janeta Velázquez
Loreta Janeta Velázquez (26 a viz Even 1842 –1923) a oa ur spierez stadunanat, marteze a orin kuban, hag a gemeras perzh, gwisket evel ur gwaz, e Brezel diabarzh ar Stadoù-Unanet. E 1861 eo ez eas da soudard, goude marv he fried. Stourm a reas en emgannoù Bull Run, Ball's Bluff ha Fort Donelson.
Adwelouriezh
El lodenn ziwezhañ eus al levr Davis a ersav a-enep implij Velazquez gant stoumerien politikel benelourien pe hispanek kement ha gant al lennegezh postmodern. An holl anezho a implij an dudenn evit difenn o mennozhioù padal ne ouier ket tamm ebet ar gwirvoud pe get a-dreñv he istor.
Buchanan (Liberia)
E miz Kerzu 1832 e voe savet un drevadenn, anvet Port-Cresson, gant quakered du eus SUA lec'h m'emañ Buchanan hiziv. Distrujet e voe e miz Even 1835 gant Bassaed met adsavet, en anv Bassa Cove, miz goude. Anvet eo bet diwar Thomas Buchanan, gouarnour kentañ Liberia ha kenderv ar prezidant amerikan James Buchanan.
Fina Casalderrey
1997
Lakaet e listenn "Re wellañ an dekvloaziad" gant CLIJ 1999. Troet e katalaneg, kastilhaneg, euaskareg hag astureg.
Carlo Emanuele IV Savoia
Dimeziñ
Bugel ebet n'o doe Carlo Emanuele ha Clotilde. Deol e oa, evel e wreg, ha harpañ a rae Urzh ar Jezuisted, ha mont a reas da Jezuist e-unan goude marv e wreg.
Vashti
Dont a ra Ester, merc'h Avihail, eontr Mardec'hai a save anezhi evel ur verc'h dezhañ abaoe marv he zud, da vezañ rouanez e-lec'h Vashti. "N'he devoa ket diskleriet Ester he fobl nag he ganedigezh rak Mardec'hai en devoa difennet outi hen diskleriañ." .
Genji Monogatari
Ar framm
Iskis eo dibenn al levr, pa'z echu e kreiz ul lavarenn. Den ne oar hag a-ratozh e oa bet graet, ha meur ag ali zo bet roet : lod e soñj dezho ez eo klok ar skid a zo deuet betek ennomp, lod all a embann n'eus nemet un nebeud pajennoù a gement a vije bet kollet, lod all c'hoazh e kred dezho n'eo bet biskoazh echuet da vat peogwir n'he devoa Murasaki Shikubu raktres ebet evit he danevell, a skrive diouzh red e ijin. Lod diwezhañ a lavar ez eo diechu al levr abalamour ma varvas an aozerez, tra ken.
Cessapalombo
Cessapalombo  zo ur gumun eus Italia e proviñs Macerata, e rannvro Marche.
Nesoptilotis
Rummatadur
Renket e veze an daou spesad er genad Lichenostomus kent.
Genji Monogatari
Ar yezh
N'eus anv ebet da dudennoù ar Genji monogatari e korf ar skrid, peogwir e oa diseven gelver tud al Lez dre o anv ; dre o renk el leze ez anavezer ar wazed, dre livioù o dilhad ar merc'hed, pe c'hoazh dre o c'homzoù pe o c'herentiezh. Neuze e c'hall an dudenn-mañ-tudenn bezañ anvet e meur a zoare gant red al levr.
Blaz an danevell
Un testeni eo ar Genji monogatar eus blizidigezh an arzoù hag ar sevenadur japanat da vare al lezrouaned Fujiwara.
Viena
Viena zo:
Nevez-Konfusianegezh
Da vare ar remziad Tang (618-907)
Er bloavezh 845 GJK, dindan ren an impalaer Tang Wuzong, e voe berzet ar Vouddhaegezh en impalaeriezh ha serret ar manatioù, a oa deuet da vezañ kalz re c’halloudus ha pinvidik. Lec’h a oa neuze evit ar Gonfusianegezh da adkavout he hent war-du al Lez, met nebeut a chome enni eus mennozhioù Mestr Kong Zi, ken don e oa bet kemmet dre levezon ar Vouddhaegezh.
Da vare ar remziad Qing (1644-1912)
Betek 1912, pa voe diskaret an impalaeriezh ha lamet an Arnodennoù, e chomas an Nevez-Konfusianegezh – da lavaret eo kelennadurezh Konfusius adstaliet gant Zhu Xi ha Wang Yangming – sichenn ar brederouriezh e Sina. Kendelc'her a reas an tabut evelkent : GU Yanwu (1613-1682) a dagas tu bouddhaat Wang Yangming pa c'houlennas ma vije doujet da vennozh Konfusius : skañvaat buhez ar werinidi. Gant HUANG Zongxi (1610-1695) e voe adlakaet war wel mennozhioù Kong Zi a-zivout deverioù ar renerien. Ur prederour konfusian all, YAN Yuan (1635-1704), a bouezas war mennozhioù Meng Zi a-fed rannañ an douaroù ha DAI Zhen (1724-1777) a savas enep tu daoat an Nevez-Konfusianegezh hervez Zhu Xi en ur bouezañ war kentelioù danvezel Konfusius, levezonet ma oa gant skiantoù ha teknikoù ar C'hornôg evel kinniget gant ar Jezuidi a oa staliet e Beijing.
Ar Gonfusianegezh Nevez
Etre an Impalaeriezh Sinaat (221 KJK-1912) ha Republik Pobl Sina (abaoe 1949) e voe Republik Sina (disheñvel diouzh Republik Sina Taiwan hiziv), a vennas ober eus ar Stad sinaat unan ken arnevez da geñver skiant ha teknologiezh ha re ar C'hornôg. War-du prederouriezh ar C'hornôg e troas an dud ivez, hag argas ar Gonfusianegezh a rejont peogwir e vije kontrol d'ar skiant ha d'an araokaat. Unan eus saverien Republik Sina e voe ar prederour konfusian XIONG Shili (1885-1968), a zilezas ar politikerezh e 1917 en abeg d'ar goubrenadur ha da "c'hladdalc'helezh kuzh" an dispac'herien. Stourm a reas ouzh ar brederouriezh kornogel, a gave izeloc'h eget hini Sina, ha da heul labour Wang Yangming e savas ur framm nevez d'ar Gonfusianegezh. Ur Nevez-Konfusian all anvet FENG Youlan (1895-1990) a glaskas er c'hontrol azasaat kelennadurezh Zhu Xi ouzh prederouriezh ar C'hornôg. Xiong Shili ha Feng Youlan eo a roas lañs adalek 1921 d'al lusk a anver Konfusianegezh Nevez (新儒家xīn rú jiā, "skol gonfusian nevez").
Haman
E Levr Ester ez eo Haman Kentañ ministr fallakr roue Persia, Ahashverosh.
Nevez-Konfusianegezh
Ar Gonfusianegezh Nevez
A-c'houde 1949 ha ganedigezh Republik Pobl Sina e kendalc'has ar Gonfusianegezh da vevañ, petra bennak ma tec'has he frederourien a-zirak ar Gomunourien ha ma kavjont repu e Taiwan, en Hong Kong hag e Stadoù-Unanet Amerika. Unan anezho e oa MOU Zongsan (1909-1995), anezhañ ur studier da Xiong Shili. Desket-mat e oa war ar Gonfusianegezh hag an Nevez-Konfusianegezh, ha studiet en devoa ar brederouriezh kornogel ivez, kement ha ken bihan ma selle ouzh ar prederour alaman Immanuel Kant (1724-1804) evel ouzh "Konfusius ar C'hornôg". Gant daou brederour konfusian all, TANG Junyi (1909-1978) ha XU Fuguan (1902-1982) ha gant harp ar politikour ha prederour ZHANG Junmai (1886-1969) ez embannas Mou Zongsan Ur skrid a-zivout Sevenadur Sina evit ar Bed er bloavezh 1958, a voe lesanvet Skrid-embann ar Gonfusianegezh Nevez er bloavezhioù 1970.
Loezherieg-Dompêr
Loezherieg-Dompêr (Luitré-Dompierre e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen, e tolead Felger.
Komandant
Komandant zo un titl milourel pe drevourel, hag ur rez a ofiser milourel e luioù zo.
Microptilotis
Rummatadur
Renket e veze an dek spesad er genad Meliphaga kent.
Vienne (stêr)
<HR noShade> thumb|260px|Ar pont Sent Estève war ar stêr Vienne e kêr [[Lemojez.]] thumb|260px|Ar stêr Vienne e [[Cubord.]]
Daniel Bashiel Warner
thumb Daniel Bashiel Warner (19 a viz Ebrel 1815 - 1 a viz Kerzu 1880) a oa ur politikour eus Liberia, bet trede prezidant ar vro (1864-1868).
Philippe Muray
Brudet eo Muray bremañ e Bro-C'hall evit « homo festivus », ur personaj faltaziet krouet gant Muray evit deskrivañ an hinienn a vev er bed modern hag evit deskrivañ ar speredenn ar bed modern.
Joseph Jenkins Roberts
D'an 9 a viz C'hwevrer 1829 e kuitaas SUA e bourzh an Harriet evit divroañ da Liberia. Asambles gantañ e oa e vamm, pemp eus e vreudeur ha c'hoarezed, e wreg hag e vabig. En em staliañ a reas e Monrovia ma tigoras ur stal genwerzh. E 1830 e varvas e wreg hag o bugel hag addimeziñ a reas gant Jane Rose Waring. E 1833 e teuas da vezañ high sheriff, e karg da zastum taosoù digant pobloù ar c'horn-bro. Lakaet e voe da vesgouarnour e 1839 hag e 1841, goude marv Thomas Buchanan, e teuas da vezañ gouarnour. E 1846 e c'houlennas dizalc'hiezh an drevadenn hag a voe asantet dre referendom. D'ar 26 a viz Gouere 1847 e tisklêrias an dizalc'hiezh. Gounit a reas an dilennadeg aozet war-lerc'h ha d'an 3 a viz Genver 1848 e krogas gant e garg a brezidant Liberia.
Strollad Wagner
D'an 23 a viz Even, Prigojin en doa roet lañs d'un emsavadeg armet. Paouezet e oa bet trumm an emsavadeg ha distroet ar goprsoudarded en o c'ampoù d'ar 24 a viz Even goude un emglev gant Alyaksandr Loukachenka, prezidant Belarus.
Tuta ha gourdoniñ
E dibenn ar bloavezh 2019, ur c'hod a enor Wagner a oa bet embannet gant dek gourc'hemenn da heuliañ evit izili an aozadur. En o zouez e oa : difenn interestoù Rusia bepred hag e pep lec'h, gwareziñ enor ar soudard rusian, chom hep stourm evit ar moneiz nemetken, bezañ trec'h bepred hag e pep lec'h.
Unvezioù
Savet eo bet ar strollad gant Alexey Milchakov ha Yan Petrovsky en hañv 2014, goude bezañ echuet o mare deskiñ ha gourdoniñ el Lejion Impalaerel Rusian, skourr stourm al Luskad Impalaerel Rusian.
Saint-Michel-le-Cloucq
Saint-Michel-le-Cloucq a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Rebetiko
Istor ar Rebétiko
E 1936 e oa roet ar gallout da Ioánnis Metaxás (Ιωάννης Μεταξάς), un diktatourer. An dalvoud-se a cheñche an traoù gant ar rebétiko. An téké a oa serret gant Ionnis Metaxas. Kontrollezh a oa war an testennoù. Ar rebétiko oa difennet war an radio. Bouzouki hag baglamas a veze distrujet pa veze kavet gant ar boliserien evit naetaat ar sevenadur gresian deus traoù ar Reter. Ret oa d’ober gant ar c’hontrollerezh. Kuzhet e oa bed ar Rebetiko e-pad ar mare mañ, sonadegoù ha kejadennoù oa aozet e-sekred. Un nebeud sonerien e veze ranket mont kuit deus an Attika (Αττική) Daoust ma oa bed ar rebetiko dindan ar c’hontrollerezh e oa skrivet c’hoazh kanaouennoù hag ar rebétes a ijine traoù evit chom hep bezañ tapet…da skouer e oa a-wezhoù great an testennoù gant skridoù kuzh.
Rebetiko e Stadoù-Unanet
Goude 1918, gant ar brezel hag an treuztiriadurioù etre an impalierezh otoman ha Bro-C’hres ez ae ur bern tud da Stadou unanet. E 1919 e oa krouet an ti-embann pladenn gentañ, bez oa enrolladennoù e Stadou-Unanet a-raok e Bro-C’hres. Unan a zo brudet-tre: “Mirlisou” sonerezh film Pulp Fiction a zo ur standar rebetiko.
Amin Maalouf
Buhez
Ganet e Beirout, e Liban, an eilvet eus pevar bugel, graet en deus Maalouf e gresk e karter kristen Badaro.
Loeiza Savoia (1476-1531)
Merc'h e oa da Fulup II Savoia, dug Savoia, lesanvet an Dizouar, ha d'e bried Marc'harid Bourbon (1438-1483), merc'h da Charlez Iañ Bourbon, dug Bourbon, ha da Agnès de Bourgogne. Pa varvas he mamm e voe fiziet en he moereb, Anne de Beaujeu, merc'h da Loeiz XI, Roue Bro-C'hall, rejantez Bro-C'hall ; ur skouer e voe Anne de Beaujeu evit Loeiza Savoia.
Dre ziv wech e voe rejantez e-kerzh brezelioù he mab karet :
Fangataufa
Stag eo Fangataufa ouzh kumun Tureia, enni atolloù Tureia, Moruroa, Tematangi ha Vanavana. Roet e oe bet da Vro-C'hall e 1964 d'ober hec'h arnodoù nukleel.
The Hobbit (sonerezh orin)
The Hobbit: The Battle of the Five Armies
An albom evit The Battle of the Five Armies zo deuet er-maez d'an 8 a viz Kerzu 2014 koulz en ambannadur eeun hag en hini ispisial. Sonet e oa gant an New Zealand Symphony Orchestra ha Wellington University Gamelan Orchestra evel evit The Desolation of Smaug. ar Soprano Grace Davidson a gane ar pozioù. Billy Boyd, hag a c'hoarie Peregrin Took e The Lord of the Rings, en deus savet hag enrollet ar son "The Last Goodbye.
Luise Henriette von Oranien
Dilennerez
Brudet e oa da vezañ speredek, ha madelezhus.
Frederig
Frederig a zo un anv-badez brezhonek ral, deuet diwar an anv-badez gallek Frédéric, deuet eus an anv alamanek Friedrich.
François Antoine Legall de Kermeur
Mat Legall
7. Md5#
Tornado Alley
Lec'hiadur
Lavaret ez eus bet ivez ez eus meur a Dornado Alley. Ouzhpenn an takad Texas/Oklahoma/Kansas e vefe an Upper Midwest (Iowa, Michigan, North Dakota ha South Dakota ouzhpenn Minnesota ha Wisconsin), traoñiennoù izelañ ar stêrioù Ohio hag ar Mississippi, traoñienn al Little Tennessee River.
Kreizennoù nukleel gall
Amañ e kaver listenn kreizennoù nukleel Bro-C'hall.
Ptilotula
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Human (albom)
Human zo un albom gant ar c'haner breizhveurat Rag'n'Bone Man er bloavezh 2017.
Frederig III
Meur a zen, impalaer, roue, pe briñs, zo bet anvet Frederig III.
Chleuasicus atrosuperciliaris
Annez
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Gwenn (anv-badez)
Gwenn zo un anv-badez brezhonek a ra dave d'al liv gwenn ha da Santez Wenn. Roet e vez d'ar merc'hed kenkoulz ha d'ar baotred. Kar eo d'an anv-badez kembraek Gwen.
Proviñs Perugia
Proviñs Perugia zo unan eus proviñsoù Italia, e Rannvro Umbria, ha Perugia eo ar gêr-benn.
The Water Is Wide
The Water Is Wide (pe "O Waly, Waly") zo ur ganaouenn saoznek, hag a deufe pe eus Bro-Saoz, pe eus Bro-Skos, pe eus Iwerzhon, savet er bloavezhioù 1600. Brudet eo bepred en Iwerzhon, hag e SUA. Kontet eo da vezañ ur ganaouenn geltiek. Kanet eo bet gant tud e-leizh, Joan Baez ha Pete Seeger en o zouez.
The Water Is Wide
<!--