cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urzh Monte Gaudio
Istor berr
Roet e voe an aotre da sevel an urzh gant Jacint, kannad ar pab, hag aprouet e voe gant ar pab Alesant III (pab) a-raok ar 24 a viz Kerzu 1173. Klask a reas ar pab mirout ouzh tabut da sevel etre an urzh nevez hag urzh Santiago ha difenn a reas degemer en urzh ar Monte Gaudio marc'heien a vije bet en urzh Santiago, na perc'hennañ madoù a vije bec'h diwar o fouez gant an urzh-se.
Da gentañ e voe harpet an urzh gant ar roue Alfonso II Aragon a venne mirout ouzh kresk levezon Urzh an Templ hag Urzh an Ospital,
Unan eus emgannoù pouezus istor marc'hegeien an urzh eo emgann Kerniel Hattin en 1187, met lazhet e voe holl varc'heien an urzh eno.
Conversió en Orde del Sant Redemptor
aballero de Santiago en Tierra Santa, el 7 de julio de 1172, siendo aprobada por el Papa Alejandro III entre esa fecha y el 24 de diciembre de 1173.
Rodrigo en doa krouet an urzh e  Reino de Castilla ha Reino de Aragón a-raok he diazezaén e  Rouantelezh Jeruzalem en la torre de Ascalón.
Paderne
Paderne zo anv meur a lec'h e Galiza ha Portugal.
Pierre Elliott Trudeau
Joseph Philippe Pierre Yves Elliott Trudeau, anavezetoc'h evel Pierre Elliott Trudeau (PET) (18 Here 1919 – 28 Gwengolo 2000) a oa ur politiker eus Kanada hag a voe Kentañ Ministr Kanada dre ziv wech (1968–1979 ha 1980–1984).
Padern Avranches
Padern Avranches, pe Paterne, Patier, Pair e galleg, marvet war-dro 563, a oa eskob Avranches.
Ganet e oa e Poitiers e ti tud pinvidik. Mont a reas da vanac'h, da abati Ansion (pe abati Saint-Jouin-de-Marne).
Inis Oírr
Gallout a reer mont eus an douar-bras da Inis Oírr gant listri a loc'h diouzh porzh Ros a' Mhíl, e Conamara pe diouzh porzh Dúlainn e kontelezh An Clár, pe diouzh an div enezenn all. Bras eo plas an touristerezh e buhez an enez ha dont a ra kalz tud yaouank da beurzeskiñ iwerzhoneg enni.
San Paolo di Jesi
San Paolo di Jesi zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Sogn
Sogn a oa unan eus rouantelezhioù Norge er Grennamzer, hiziv e fylke Sogn og Fjordane.
Biéville-Beuville
Melestradurezh
Ar c'huzul-kêr a zo 23 ezel ennañ, ar maer ha 6 eilmaer en o zouez. Abaoe ar e ya ar gumun d'ober perzh e Caen la Mer.
Douglas DC-3
An Douglas DC-3 a zo unan eus kirri-nij brudetañ istor an nijerezh. Savet e oa bet gant an embregerezh amerikan Douglas Aircraft Company e 1936 hag ouzhpenn 16 000 skouerenn a zo bet graet, hag implijet e vez c'hoazh e tu pe du er bed bremañ (400 a oa c'hoazh e servij e 1998). Un nijerez dougen daougefluskerek ez eo hag ur perzh bras en deus bet e-kerzh an Eil Brezel-bed.
Elisabeth von Hessen-Darmstadt
Elisabeth von Hessen-Darmstadt, pe Elizaveta Feodorovna (d'ar 1añ a viz Du 1864 e Darmstadt - d'an 18 a viz Gouere 1918, en Alapaievsk) a oa priñsez Hessen-Darmstadt ha dugez-veur eus ar familh Romanov dre he dimeziñ gant an dug-meur Sergey Aleksandrovitch Romanov, mab da Aleksandr II ha da Varia Aleksandrovna.
J. E. Mainer
Savet e voe war ar maez er menezioù e-kichen Weaverville, e North Carolina ha deskiñ a reas seniñ banjo ha violoñs en yaouank. E vreur Wade a zeskas seniñ banjo ivez, setu perak e tibabas ober gant ar violoñs. hepken.
Menezioù Baining
Ar Menezioù Baining zo ur venezieg e Ledenez Gazelle, e reter Enez Breizh-Nevez, e Papoua Ginea-Nevez.
Owain Foel
Owain Foel, pe Owen Voal e brezhoneg, pe Eugenius Calvus e latin, a oa roue Strat Clut en kantved. Mervel a eure marteze en emgann Carham e 1018.
N'ouzer ket pegoulz e varvas, met marteze en emgann-se. Marteze e oa tad da Máel Coluim a oa meneget e anv evel "mab da roue ar Gambrianed" war-dro 1050.
Grenland
Grenland a oa unan eus rouantelezhioù Norge er Grennamzer.
Na h-Eileanan a-staigh
Eus an holl inizi-se e vez lavaret Inizi Gall.
Franz Bopp
Gant Franz Bopp ez eo bet savet ha brudet ar yezhoniezh keñveriet, dre e gelennadurezh hag e skridoù.
En e voe unan eus ar re, gant ar baotred Jacob ha Wilhelm Grimm, pe c'hoazh gant an Danad Rasmus Rask, a studias an heñvelderioù etre al latin, an henc'hresianeg, ar yezhoù germanek, ar yezhoù slavek, ar sañskriteg... hag zisplegas e oa kar an holl anezho. Ganto e voe displeget meizad familh ar yezhoù indezeuropek. Ar yezhoù keltiek a oa lod eus ar familh-se, evel m'en displegas Franz Bopp.
Colleville-Montgomery
Melestradurezh
Abaoe ar e ya ar gumun d'ober perzh e Caen la Mer evel div gumun all : Ouistreham ha Saint-André-sur-Orne.
François de Rugy
François Goullet de Rugy (a vez graet François de Rugy anezhañ), bet ganet d'ar 6 a viz Kerzu 1973 e Naoned (Liger-Atlantel) a zo ur politikour breizhat.
Enkelados mab Ouranos
Gwengel
Enkelados a oa unan eus ar Ramzed, ganet diwar gwad Ouranos pa gouezhas war an Douar en deiz ma voe spazhet an doue gant e vab Kronos. Ar Ramzed a vrezele a-enep Zeus ha Doueed an Olimpos ha graet e vez Gigantomac'hia ag an emgann-se, ar gad veur evit derc'hel ar c'hosmos. Ur Ramz anvet Enkelados, o stourm ouzh Athena, a c'haller gwelet war ur pod oberiet ha kinklet en Attika  er VIvet kantved kent JK.
Port Laoise
E 1556 e oa bet savet eno, war urzh ar rouanez Mari Iañ Bro-Saoz, "The Fort of Maryborough", ha "Mayborough" a voe graet eus kêr e saozneg, betek dizalc'hidigezh Iwerzhon. E 1922 e oa bet adanvet Port Laoise (skrivet Port Laoighise neuze, hervez doare-skrivañ iwerzhonek an amzer-se).
Wilhelmina an Izelvroioù
Wilhelmina an Izelvroioù, pe Wilhelmina van Oranje-Nassau (1880–1962), a oa rouanez an Izelvroioù eus 1890 da 1948. Merc'h e oa da Willem III, roue an Izelvroioù ha mamm d'ar rouanez Juliana.
Charles Étienne Brasseur de Bourbourg
Charles-Étienne Brasseur de Bourbourg (8 Gwengolo 1814 – 8 Genver 1874) a oa anezhañ ur skrivagner gall, un etnologour, un istorour hag un arkeologour. Dont a reas da vezañ un arbennigour war studi Kreizamerika, ur ranndir ergerzhet gantañ a-zevri.
Kaset da Gebek
Bloaz goude e velegadenn e voe aprouet karg Brasseur de Bourbourg gant an Arc'heskob Joseph Signay, hag en diskar-amzer 1845 e kuitaas Europa evit trevadenn vreizhveuriat ar broviñs kanadian. War an hent e e reas un ehan berr e Boston.
Dizoloadenn labourioù Diego de Landa
Padal, da c'houde dielfennadenn gentañ Brasseur de Bourbourg ha re all, diskouez a reas "lizherenneg Diego de Landa" bezañ kudennek ha diasur. C'hwitañ a reas an taolioù-esae kentañ da lenn ar glifoù maya dre ar seurt maen Rosetta-se. Koulskoude, dizoloadenn an teul-se gant Brasseur de Bourbourg ha lizherenneg de Landa a ziskouezas diwezhatoc'h bezañ hollbrizius evit disifrañ ar glifoù maya. Faziañ a reas Brasseur de Bourbourg ha re all war e lerc'h o klask displegañ an arouezennoù evel lizherennoù. Pa voe komprenet e oant evit gwir silabennoù anezho evit ar pep brasañ e voe gallet ober araokadennoù bras.
Marv ha priziadur e zegasadennoù
Marvet eo Brasseur de Bourbourg e Nisa e penn-kentañ 1874. 59 bloaz e oa.
Epinephelus malabaricus
Epinephelus malabaricus a zo ur spesad pesked-mor eus kerentiad ar Serranidae.
Arrietty, le petit monde des chapardeurs
Ar sonerezh orin a zo bet savet gant an arzourez vreizhat Cécile Corbel, telennourez ha kanerez.
Luzzara
Luzzara zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
Ginevra d'Este
E 1440 e varvas Ginevra. Daou vloaz goude ec'h addimezas he fried da Polissena Sforza, merc'h d'an danvez-dug Milano, Francesco Sforza. Ginevra, ha diwezhatoc'h ivez Polissena, a voe beziet e mozoleon Tempio Malatestiano.
Nordmøre
Er Grennamzer e oa bet ur rouantelezh vihan (småkongerike), a-raok mont da gontelezh (fylke).
Efialtes mab Ouranos
Hervez Levraoueg Apollodoros, Efialtes a gemeras perzh e Brezel ar Ramzed ma voe lazhet gant Apollon hag Herakles. Apollon a dennas ur saezh davet e lagad kleiz, hag ur saezh arall en e lagad dehou gant gwareg Herakles.
Rouantelezh Oppland
Oppland a oa unan eus rouantelezhioù Norge er Grennamzer ; ur gontelezh eo hiriv, Kontelezh Oppland.
Ramiro
Ramiro zo un anv-badez spagnolek, a orin vizigotek. Diwarnañ eo deuet an anv-tiegezh Ramírez.
Gwask
Gerioù deveret eus gwask Ar gwaskell a c'hall ober dave :
Ginepro
Ginepro, pe Fra Ginepro, a oa ul lean ac'h ae da heul Francesco d'Assisi.
Parthenay
Parthenay zo ur gumun en departamant Deux-Sèvres hag er rannvro Akitania-Nevez, e kornôg Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Parthenay eo.
Pallas mab Ouranos
Pallas ( Henc'hresianeg) zo ur gigant e gwengelouriezh Hellaz, mab da C'haia (an Douar) hag Ouranos (an Oabl), pe da C'haia ha Tartaros. E-kerzh Brezel ar Ramzed e voe trec'het gant Athena, an doueez a zigroc'henas anezhañ hag a implijas e groc'hen evit en em wareziñ.
Jenna
Jenna zo un anv-badez stadunanat, skignet e broioù all.
Suva
Suva eo kêr-benn Republik Fidji hag ivez ar gêr vrasañ. En Viti Levu emañ, brasañ enez an enezeg. E 2007 e oa 85 691 a dud o vevañ e kêr, ha gant ar c'hêrioù tro-war-dro e tap 330 000 a annezidi pe war-dro, ar pezh a zo en tu-hont d'un drederenn eus poblañs ar vro.
Campagnola Emilia
Campagnola Emilia zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
Mongo Santamaría
Brudet eo evel oberour ar pezh "Afro Blue", enrollet gant John Coltrane ha re all. En 1950 ez eas da chom da Evrog Nevez ma sonas gant Pérez Prado, Tito Puente, Cal Tjader, Fania All Stars, ha re all.
Comerio
Comerio zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese, e rannvro Lombardia.
Inger Sandberg
Labourat a reas evel kelennerez e-pad c'hwec'h vloaz a-raok mont da skrivagnerez a vicher. Abaoe 1953 e sav levrioù evit ar vugale, gant he gwaz Lasse Sandberg a zo skeudennaouer. E-touez he levrioù anavezetañ emañ Lilla Anna och Långa farbrorn, Tummen ha Lilla spöket Laban. Troet eo bet he levrioù en un tregont yezh bennak. Tresadennoù-bev zo bet savet diwar he levrioù ivez.
Comabbio
Comabbio zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese, e rannvro Lombardia.
Cunardo
Cunardo zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese, e rannvro Lombardia.
Callithrix nigriceps
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Ginevra Sforza
Kazeg a reas irienn an tiegezh Malvezzi en 1488, met en 1501 e voe un irienn all a-enep an tiegezh Bentivoglio, steuet gant an tiegezh Marescotti. Diwar ali Ginevra e voe lazhet un toullad mat a dud eus an tiegezh-se, kement ha reiñ ur gentel vat dezho.
Na Scealaga
thumb|270px|An inizi Scealaga, gwelet eus enez [[Dairbhre (Valentia) : Sceilig Bheag a-gleiz ha Sceilig Mhichíl a-zehou.]] Na Scealaga (hervez an iwerzhoneg) pe Skellig Islands (hervez ar saozneg) zo un enezeg, enni div enezenn didud, dirak aodoù Kontelezh Ciarraí, en Iwerzhon. Gant an inizi Blascaodaí ez int unan eus al lec’hioù pellañ er c’hornôg en Europa.
Gesoriacum
Gesoriacum e oa anv ur gêr gozh el lec'h m'emañ Boulogne-sur-Mer bremañ. Ur porzh-mor bras e oa e bro ar Vorini, war ribl an Oceanus Britannicus, da lavaret eo Mor Breizh.
Llanfair Cilgedin
Llanfair Cilgedin (Llanfair Kilgeddin e saozneg) zo ur gêriadenn vihan e gevred Kembre, e Sir Fynwy. Emañ er gwalarn da v-Brynbuga hag er gevred da Y Fenni.
Lucrezia d'Este (1535-1598)
Dimezioù
Dimezet e oa da Antonio Alberico II Malaspina. Div verc'h o doe :
Raymond de Peñafort
Raymond de Peñafort (e katalaneg: Ramon de Penyafort),zo bet ganet e Vilafranca del Penedès e-kichen Barselona etre 1175 ha 1180. Aet eo da Anaon d'an 7 a viz Genver 1275. Ezel oa eus urzh ar vreudeur prezegerien.
Impalaerien Bizantion
Anvioù
Soñjal a rae da annezidi Impalaeriezh ar Reter e oa an orbis (ar bed) roman unan ha dirannadus, da viken neuze e padje an Impalaeriezh. Betek diskar Kergustentin e 1453 e vez graet gant an istorourien o c'hamp evel hini ar Romaned ha ne oa ket hini ar C'hresianed pe hini ar Vizantined. A-hed ar Grennamzer e vez soñjet da Gergustentin pa vez meneg eus an Impalaeriezh Roman, er C'hornôg pe er Reter, ar pezh a lakae ar Varbared da glask bezañ gwisket gant arouezioù koñsuled. Zoken goude sakradurezh Karl Veur e 800 ne voe roet an titl Basileus ar Romaned nemet d'ar re a reer Impalaerien Bizantion anezho bremañ.
Pedro Iañ Portugal
Dimezioù ha bugale
Addimeziñ a reas da Teresa Lourenço hag ur mab o doe:
Cornelia Cinna
Mervel a reas war-dro 25 bloaz, a-raok da Gaesar mont da g-quaestor da Spagn.
Fernand Guériff
Brudet eo dreist-holl dre ma tastumas kanaouennoù, tonioù ha mojennoù e Gourenez Gwenrann hag er Briwer.
Trelew (Kernev-Veur)
Trelew zo ur gêriadennig e Kernev-Veur, e parrez Lannwydhek (Mylor e saozneg).
Óengus Óg
Anv
Anavet eo evel Óengus Óc / Aengus Óg ("Óengus ar yaouank"), Mac ind Óc ("mab ar yaouankiz"), Maccan, pe Mac Óc / Mac Óg ("ar mab yaouank").
Hervez keltiegourion evel John T. Koch ha Kenneth H. Jackson e klot Aengus gant ar pikteg Onuist / Unuist hag an hengembraeg Unust.
An ti Satanazet
Adembannadurioù
Adembannet e voe ar skrid e stumm ul levrig, kant teir fajenn ha tregont ennañ, – An ti Satanazet an titl anezhañ – gant Skridoù Breizh e 1944 ; skeudennaouet e oa bet gant Pierre Péron. Adembannet e oa bet al levr e miz Gwengolo 1999 gant Brud Nevez hag e miz Gwengolo 2012 gant An Alarc'h embannadurioù.
Blanca II Navarra
He buhez
Ganet e oa e 1424. Merc'h e oa da Blanca Iañ Navarra, infantez Navarra, ha da Juan II Aragon, dug Peñafiel, hec'h eil pried.
La découverte ou l'ignorance - Histoire de mes fantômes bretons
Istor an diellfilm
Ar sevener, pa oa krennard, en doa dizoloet e oa bet lod eus e familh o vont e-barzh ar Bezen Perrot, evel Job (Pierre) Hirgair lesanvet Ivarc'h. Marvet e oa en Alamagn e-kerzh bombezadeg ur charreadenn tren, an hini diwezhañ eus ar Bezen Perrot marvet e-pad un emgann.
Inês de Castro
Merc'h a wad uhel e oa, eus tiegezh galloudus Castro, e Galiza, kar da Rouaned kentañ Kastilha, merc'h da Pedro Fernández de Castro «el de la Guerra», kentaén aotrou Monforte de Lemos hag Aldonza Lorenzo de Valladares. Hanterc'hoar e oa da Fernán Ruiz de Castro «Toda la lealtad de España», IIIde Kont Lemos, ha da Juana de Castro «la Desamada», ha c'hoar da Alvar Pérez de Castro «el Viejo».
Pedro Iañ Kastilha
Bizkaia
Ar roue, goude, a heskinas Nuño Díaz de Haro, ur bugel tri bloaz, mab da Juan Núñez de Lara hogen marvet e dad, evit tennañ digantañ aotrouniezh Bizkaia. Ne deuas ket a-benn da gregiñ ennañ met kemer a reas douaroù Las Encartaciones, aloubet gant Fernán Pérez de Ayala, tad ar c'hronikour Pero López de Ayala.
Derou an emsavadeg
En amzer-se dija e oa serc'heg da María de Padilla. Goude erruet e Valladolid e zanvez-pried, Blanca de Borbón, e timezas dezhi d'an 3 a viz Gouhere 1353, dre abeg a Stad. Hogen kuitaat a reas Blanca a-benn daou zevezh, war zigarez ma ne oa ket paeet gant Bro-C'hall an argouroù, ha gourc'hemenn a reas he serriñ en Sigüenza ha goude en Alcázar Toledo; diwar-se ez eas da fall an darempredoù gant Bro-C'hall, kouezhañ a reas Alburquerque hag emsavadeg a voe en Toledo da gentañ, hag e meur a gêr all buan a-walc'h.
Dimezioù ha bugale
Teir gwech e timezas :
NGC 6745
NGC 6745 a zo ur c'halaksienn direoliek a gaver war-dro 206 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg al Lourenn.
Norwegian Wood (This Bird Has Flown)
Dizimeziñ a reas John ha Cynthia Lennon d'an 8 a viz Du 1968 tra ma taremprede ar c'hanour an arzourez japanat Yoko Ono (1933-) abaoe mizvezhioù c'hoaz.
Douvres-la-Délivrande
kantved
Eil brezel-bed: mervel a reas 31 den nann-soudard e Douvres e 1944 ha tri all e 1945 abalamour d'ar brezel. Er gumun e oa bet aozet un diazlec'h dizoleiñ nijerezioù gant an Alamaned gant 230 soudard enni. Daoust d'an tagadennoù bet graet gant ar soudarded kanadian e talc'has mat he difennourion betek ar 17 a viz Even ma voe kemeret gant ar 41st Royal Marine Commando (Rouantelezh-Unanet) skoazellet gant tankoù arbennik.
Marzio (Italia)
Marzio zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Caius ist ein Dummkopf
Caius ist ein Dummkopf zo ur romant alamanek evit ar yaouankiz savet e 1953 gant Henry Winterfeld.
Portus Itius
Portus Itius a oa ur porzh-mor roman en hanternoz Gallia ; ac'hane ec'h eas Julius Kaezar da dagañ Enez Vreizh e 55 ha 54 kent J.K. E skridoù Kaezar e kaver an droienn ad portum Itium ( implijet div wech ) (Pelec'h ?) evit ober anv eus unan eus ar porzhioù a implijas evit an dilestradeg.
Tevenn Pilat
Tevenn Pilat pe Tevenn Pialat (Duna deu Pilat pe Duna deu Pialat en okitaneg, Dune de Pilat ha dre gammober Dune de Pyla e galleg) eo an tevenn brasañ a zo en Europa. Emañ e Gwaskogn en Okitania, e kumun La Tèsta de Bug. Lec'hiet eo e mulgul Loc'h Arcaishon. Sevel a ra 110 m a-us da live ar mor a zo en e harz, 2,7 km eo e hed ha 0,5 km e led.
Llanfihangel Ystum Llywern
Un tamm eus Kleuz Offa zo e-kichen ar gêriadenn ha tremen a ra Gwenodenn Kleuz Offa drezi.
Formosa
Formosa zo un anv-lec'h a gaver el lec'hanvadurezh ar broioù portugalek ha spagnolek.
Pontécoulant
Pontécoulant a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Choro
Choro (distaget [ˈʃoɾu] en portugaleg, leñv en brezhoneg), a-wechoù chorinho (leñvig, pe klemmig) zo un doare sonerezh poblek brazilian ganet war-dro 1870 e Rio de Janeiro, tremen 130 vloaz dezhañ. Chorões a vez laret eus ar sonerien, ha regionais (rannvroidi) eus al lazoù. En desped d'an anv trist eo ur sonerezh prim ha laouen, ha diaes-bras, ma tiskouez ar sonerien o ampartiz, gant se e rankont anavezout mat o binvioù ha gouzout diouzh an doareoù-seniñ.
Vittoria Farnese
Vittoria Farnese zo anv div vaouez eus an tiegezh Farnese:
Francesco Maria II della Rovere
Dimezioù
E 1599 ec'h euredas gant Livia Della Rovere, ur geniterv a oa 36 bloaz yaouankoc'h egetañ, evit klask kaout ur pennhêr. E Mae 1605 e c'hanas Livia ur mab, Federico Ubaldo della Rovere. Hennezh a zimezas da Claudia de' Medici e 1621, hag a roas da Francesco Maria II ur verc'h-vihan, Vittoria della Rovere.
Gül
Gül zo un anv-plac'h turkek a dalv "rozenn" diwar ar perseg گل gol "rozenn".
Théodore Chassériau
Bet eo bet Théodore Chassériau skoliad Dominique Ingres etre 1830 ha 1834. Dedennet eo bet Thépophile Gautier gant oberennoù Chassériau adalek ar bloavbvezhioù1 1830. Kejet o doa pa oa Chassériau 14 vloaz ha prizañ a reas e oberennoù er gelaouenn La Presse. E 1839 e tiskouezas Chassériau Suzanne au baine saloñs al livourien. E 1840 ez eas da Roma gant al livour Henri Lehman. Eno e livas poltred Henri-Dominique Lacordaire.
Bamet oa ouzh oberenn Eugène Delacroix ha dedennet eo bet gant ar "Reter". Pedet e voe gant kalif Konstantin (Aljeria) Ali Ben Ahmed e 1846. Livadurioù emgannoù war varc'h pe merc'hed Aljer a reas eno. Diskouez a reont e varregezh evit ar fiñv hag al livioù.
Bet eo bet ar gomedianez Alice Ozy e vestrez e-pad daou vloaz.
Cyd Charisse
Cyd Charisse (1922 - 2008) a oa anv-micher Tulla Ellice Finklea, dañserez stadunanat, brudet he divhar. E barr he brud e voe gant ar film Singin' in the Rain e 1952.
Aglaia
Asteroidenn
Roet eo bet o anv da 47 Aglaea, un asteroidenn.
Llan-ffwyst
Tremen a ra Kanol Sir Fynwy ha Brycheiniog dre ar gêriadenn.
Borgorose
Borgorose zo ur gumun en Italia, e proviñs Rieti ha rannvro Lazio.
Timpetill - Die Stadt ohne Eltern
Skoet e oa bet e vab Thomas gant an derzhienn-ruz ha graet e vennozh gant Henry Winterfeld sevel un istor evitañ, ouzh e astenn a zeiz da zeiz, war e bouezig. Embannet e oa bet al levr e Zürich (Suis) gant an ti-embann Dr. R. Corrodi e 1937 a-benn ar fin. Troet eo bet e meur a yezh all.
Mehmed Iañ Giray
E 1523 e voe tapet Astrahan gant tatared Krimea. War an distro e voent taget gant Nogayed ha lazhet Mehmed Giray hag e vreur, ar c'halgay Bahadir Giray. E vab, Gazi I Giray a renas war e lerc'h.
Virginia de' Medici
Dimeziñ ha bugale
E miz C'hwevrer 1586, da 18 vloaz, e voe dimezet da Cesare d'Este, mab da Alfonso d'Este, Dug Modena ha Reggio, ha da Giulia della Rovere.
Blanche de Navarre (1226-1283)
En 1236, da 10 vloaz, e voe dimezet da Yann Iañ (1217-1286), dug Breizh. Tri bloaz goude e c'hanas he mab kentañ. Seizh bugel all o doe.
Nakayoshi
Mangaoù embannet gant Nakayoshi
{| style="font-size:90%;"
Krewella
Izili
Izili bet
Maria Farnese
Dimeziñ
E 1631, da 16 vloaz, e timezas da Francesco Iañ d'Este (1610-1658), Dug Modena ha Reggio. Mervel a reas Maria e 1646, hag addimeziñ a reas an intañv Francesco gant he c'hoar Vittoria.
Anthornis melanura
Anvet e voe Certhia melanura (kentanv) da gentañ-penn (e 1786) gant an naturour svedat Anders Sparrman (1748-1820).
Aglaia (anv-badez)
Asteroidenn
Roet eo bet o anv da 47 Aglaea, un asteroidenn.
Filottrano
Filottrano zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Morro d'Alba
Morro d'Alba zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Arthur Hughes
Arthur Hughes zo anv meur a zen:
Zouc
Zouc, bet ganet Isabelle von Allmen d'an 29 a viz Ebrel 1950 e Saint-Imier (Kanton Bern, Suis), a zo ur fentigellourez suis.
Sceilig Mhichíl
Istor
Derezioù mein serzh a gas eus traoñ ar garreg betek ar manati. Eno ez eus c’hwech logell, daou beniti, 31 bez, ur groaz vaen hag un iliz eus an, gouestlet da sant Mikael. Moarvat ne oa nemet un dousennad menec'h eno, gant un abad.
Callithrix marcai
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Mico).
Heñchadurioù roman
Kartennoù ar bed, ar broioù, ar morioù, ar stêrioù, an hentoù, ar gêrioù, gwelet e-pad an Impalaeriezh roman.
Pen-cae
Pen-cae zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanarth, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 109,8 km eus Kerdiz.
Dover (Kent)
Monumantoù ha traoù heverk
Dover Castle at Night.jpg|Ar c'hastell
Vulcano
Vulcano (Vurcanu e sikilianeg) a zo un enezenn volkanek vihan e Mor Tirrenia. Unan eus an Inizi Eolian eo, an hini ar muiañ er su. Emañ an enez 16 km er-maez da aod norzh Sikilia. Bev eo menez-tan an enez gant divogedennoù volkanek. Er bloaz 1890 e oa c'hoarvezet an dislonkadenn diwezhañ.
Les Enfants de Timpelbach
Les Enfants de Timpelbach zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour gall Nicolas Bary e 2007.
Emgann ar Sabis
Julius Caesar an hini a oa e penn an armead roman, 15 000 den enni. Hervez e zanevell-vrezel, e voe darbet dezhañ bezañ trec'het, met ken bras e oa ampartiz ar jeneral roman ha ken prim e teuas un adarme deuet d'o skoazellañ ma voe flastret o enebourien.
Goude an emgann
Anvet e voe ur roue nevez, e penn an Atrebates, gant Caesar, Commios e anv, ha kaset e voe hennezh da Enez Vreizh gant ar Romaned a-raok aloubiñ an enezenn, da gomz en o anv. Dre ma chomas feal Commios da Julius Caesar e-pad emsavadegoù enep-roman ar bloazioù 54-53 kent J.K., ne voe ket lakaet tailhoù war an Atrebated. Diwezhatoc'h avat e kemerjont perzh en arme a yeas war sikour Verkingetoriks e -52. Flastret e voent avat ha kodianañ a reas Commios gant Marcus Antonius.
An Teirgwern Pembroke
thumb|dehou|200px|Pajenn gentañ golo al levr bet embannet e 1959 An Teirgwern Pembroke a zo ur romant gant Jarl Priel.
Action-RPG
An Action role-playing game pe action-RPG (berraet en A-RPG) zo un doare c'hoari video o kendeuziñ an RPG gant ul lodenn c'hoari oberiant. An diforc'h bras etre un ARPG hag ur c'hoari video RPG boaz a vez en emgannoù. En ur c'hoari RPG boaz e vez tro-ha-tro an dagadennoù, padal en un ARPG e vez sevenet an emgannoù evel en ur c'hoari oberiant. Alies e vez implijet doare d'ober ar c'hoarioù video oberiant doare hack and slash pe c'hoarioù tenn.
Hermann Maier
An hini a veze graet Herminator anezhañ en devoa paouezet gant ar c'henstrivadegoù e miz Here 2009.
Eleonora de' Medici (1591-1617)
Dibried
Mervel a eure Eleonora da 26 vloaz gant ar vrec'h.
Tuy
Tuy zo anv meur a lec'h.
Macha
Macha zo anv meur a dra:
Aguadulce
Aguadulce  zo ur gumun eus Spagn e proviñs Sevilla, e kumuniezh emren Andalouzia.
Jair Ventura Filho
Jair Ventura Filho (pell anavezetoc'h evel Jairzinho), bet ganet d'ar 25 a viz Kerzu 1944 e Rio de Janeiro (Rio de Janeiro (stad), Brazil), a zo bet ur melldroader etrebroadel brazilian aet da c'hourdoner da-heul e amzer c'hoarier.
Inis Trá Tholl
Inis Trá Tholl (Inishtrahull e saozneg) zo un enezenn eus Iwerzhon, e kontelezh Dún na nGall, dirak Cionn Mhálanna. Al lodenn norshañ eus Iwerzhon eo, ma lakaer a-gostez karreg Rocabarraigh hag a zo pelloc'h c'hoazh en donvor.
Penbontrhydyfoethau
Penbontrhydyfoethau zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandysiliogogo, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 113,4 km eus Kerdiz.
Trecastelli
Trecastelli zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche,  ha 7 457 a dud zo enni o chom.
Callithrix acariensis
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Vilafranca (Ports)
Vilafranca zo ur gumun eus proviñs Castelló e kumuniezh Valencia.
Gérson de Oliveira Nunes
Gérson de Oliveira Nunes (pell anavezetoc'h evel Gérson), bet ganet d'an 11 a viz Genver 1941 e Niterói (RJ, Brazil), a zo bet ur melldroader etrebroadel brazilian.
Canhotinha de Ouro (Kleiziad Aour e brezhoneg) a veze graet anezhañ ivez.
Glazaour Europa
Ar glazaour nemetañ eo a vez gwelet e Breizh.
Germignaga
Germignaga  zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Enez Taiwan
E yezhoù ar c'hornaoueg ez eus bet graet e-pad pell gant stummoù deuet diwar an anv bet roet gant ar Bortugaliz (Illha Formosa, enez kaer) er kantved, eleze Formoza e brezhoneg. N'eo ket aet da get an implij-se c'hoazh met war nebeutaat emañ.
Aber-nant (Sir Gaerfyrddin)
Abernant pe Aber-nant zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre.
Llain-wen
Llain-wen zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Penbryn, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 115,7 km eus Kerdiz.
Abercrychan
Abercrychan zo ur gêriadennig eus biz Sir Gaerfyrddin, e Kembre. Ur 6 km zo alese da gêr Llanymddyfri, a zo en hanternoz dezhi. Nepell emañ ar c'hoad anvet Coedwig Crychan .
Leonor Foix
He buhez
E 1458 e teuas da vout roue kurunenn Aragon ouzhpenn.
Anthony Floch
Loreadeg
Skipailh rugbi Frañs (2008)
Westmalle (Malle)
Armerzh
left|thumb|180px|Ur werennad [[Westmalle (bier)|Westmalle Dubbel]]
Callithrix manicorensis
Annez
Emañ brosezat al loen e gwalarn Brazil.
Isabel do Brasil
Buhez
Ganet e oa Isabel Cristina Leopoldina Augusta Micaela Gabriela Rafaela Gonzaga de Bragança e Bourbon e Palez São-Cristóvão e Rio de Janeiro d'an 29 a viz Gouhere 1846. Hi a voe diwezhañ priñsez impalaerel Brazil. Anvet e voe diwar-lerc'h he mamm-gozh a-berzh mamm, María Isabel Spagn (1789-1848), rouanez an Div Sikilia.
Pfalz-Zweibrücken
Alberz
En 1394, goude marv Eberhard, diwezhañ kont Zweibrücken eus lignez Saarbrücken, e tegouezhas ar gontelezh etre daouarn Dilenner Pfalz Rupert II eus Wittelsbach.
Les Wittelsbach
Charles XII de Suède étant mort sans descendance mâle en 1718, la principauté de Deux-Ponts passa à la branche de Birkenfeld (1731), à laquelle appartient Charles Théodore, comte palatin de Deux-Ponts puis, également, électeur palatin (1742), puis électeur de Bavière (1777). Il mourut sans descendance légitime en 1799. -->
Devlet Iañ Giray
Savet e voe e lez ar sultan otoman Süleyman ar Meurdezus en Istanbul ha lakaet war tron khanat Krimea gantañ e 1551 e plas Sahib I Giray. Lakaat a reas lazhañ Sahib Giray hag e familh nebeud goude.
Dindan e ren eo e voe klasket gant an Otomaned sevel ur ganol etre ar stêrioù Volga ha Don. Itriket en dije Devlet Giray a-enep ar raktres-se gant aon e vefe kresket betek re levezon an Otomaned war Krimea.
Vulkan
Bugaleaj
Homeros avat a gont ez eo Yaou e-unan a skoas Vulkan eus lein an oabl. Un deiz e fellas dezhañ kastizañ e wreg Junon he devoa lakaet ur gorventenn da sevel evit ober e stal da Herkules, mab bastard d'he fried. Abalamour da se en devoa ispilhet anezhi e-kreiz an aer. Vulkan avat, dre druez outi, ac'h eas d'he distagañ. Ker e koustas dezhañ e druez. Yaou a grogas ennañ dre e dreid hag a skoas anezhaén dre an aer. A-hed an deiz e oa bet Vulkan o ruilhal en oabl pa gouezhas en enez Lemnos, ma voe dastumet ha prederiet gant tud an enez. Diwar ar mell lamm-se e oa bet torret e zivhar, ma chomas kamm da viken.
Ar gador aour
Un deiz edo Junon o pourmen war an douar hag en em gavas gant div vagerez Vulkan. Pa welas ar bravigoù ken brav a oa gante e c'houlennas an doueez a belec'h e teuent. Respontet e voe dezhi e vezent graet gant ar bugel o devoa dastumet ha savet. Ha Junon da vont d'e gaout. Pa welas e oa tort ar bugel e komprenas e oa ar mab he devoa skoet e-maez an Olimp gant ar vezh. Kaozeal brav a reas ouzh he mab da c'houlenn bravigoù bravoc'h eget ar re a oa er c'hovel en-dro dezhi. Ha Vulkan, droug ennañ outi moarvat, d'ober dezhi ur gador aour. Plijout a ra ar gador brizius da Junon kenañ, hag azezañ a ra warni. Neuze eo stardet e-barzh ha n'hall ket tec'hel, Vulkan hepken a c'hall he dieubiñ. Fent o doe an doueeed, hervez Homeros, pa glevjont kaoz eus an abadenn.
Neopsephotus bourkii
Anvet e voe Euphema Bourkii (kentanv) da gentañ-penn (e 1841) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881) : dougen a ra anv ar jeneral Sir Richard Bourke (1777-1855) a voe gouarner Sukembre-Nevez adalek 1831 betek 1837.
Vulkan
Vulcanalia
Lidet e veze ar Vulcanalia d'an 23 a viz Eost, ha kinniget e veze pesked ha loened bihan taolet en tan.
Castelvetere sul Calore
Castelvetere sul Calore zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
Foulehaio carunculatus
Foulehaio carunculatus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Meliphagidae.
Volturara Irpina
Volturara Irpina  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Bombezenn FAB 5000NG
Implij brezel
Div dagadenn a voe sevenet war nerzhioù alaman d'an 12 a viz Gouhere er memes lec'h. Paouezet e voe implij ar vombezennoù-se dre ma oant re zañjerus evit an nerzhioù soviedel ivez. Hervez mamennoù soviedel e oa bet distrujet daou skraper-oabl leun a izili eus ar Gestapo hag harperien polis Belarusian gant div FAB-5000 e kêr Mogilev, e Bielorusia. Hervez ar mammennoù diasur-se e oa bet sevenet an oberiadur d'ar 26 a viz Mae 1943. D'ar 7 a viz C'hwevrer 1944, div vombezenn FAB-5000 a voe bannet war Helsinki, e-pad bombezadegoù meur Helsinki 1944. Lec'h pennañ an tren-buzug hag an ti-gar a voe riñset. Nebeut devezhioù war-lerc'h e voe bannet div vombezenn ouzhpenn war kêrbenn Finland. Ar vombezenn FAB-5000 ziwezhañ da vezañ bet bannet e oa bet war ti-gar Brailiv, Ukraina, d'an 9 a viz Meurzh 1944. En graet e oa bet e-pad emgannoù Godell Kamenets-Podolsky, an eskemmoù dre tren a voe harzet e-pad meur a zevezh.
Priz Merlín
Dek mil euro a vez roet d'al loread.
Arondisamant Montalban
Arondisamant Montalban a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Tarn-ha-Garona hag e rannvro Okitania.
Ariano Irpino
Ariano Irpino  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Superman
Superman a zo un haroz faltazi a gaver e comic books embannet gant DC Comics. Krouet eo bet gant ar skrivagner Jerry Siegel hag an arzour Joe Shuster ha deuet war wel evit ar wezh kentañ e-barzh Action Comics #1 (Miz Even 1938). Bet eo bet an dudenn-se e-barzh meur a filmoù, c'hoarioù-video pe heuliadoù skinwel. Da gustum e vez gwisket gant ur gwiskamant glas, ur c'hap ruz hag ur skoed melen gant un "S" ruz ennañ war e vruched. Kontet e vez gant istor orin Superman eo ganet gant an anv Kal-El war ar blanedenn Krypton a-raok bezañ kaset d'an Douar gant e dad skiantour Jor-El ur pennadig a-raok distruj Krypton. Kavet ha advugelet eo bet gant ur menajer eus Kansas hag e wreg ha savet gant an anv Clark Kent.
Mathieu
Mathieu zo un anv-badez gallek hag a gaver ivez evel anv-tiegezh, hag a glot gant Mazhe e brezhoneg.
Pennad kar
Mathieu
Turkestan
Un orin persek zo d’ar ger "Turkestan" (ترکستان). N’eo ket bet biskoazh anv ur vro pe ur stad unvan. Graet e veze gant ar ger-se, gant tud Persia, d’ober anv eus al lec’hioù annezet gant pobladoù turkek, en norzh d’o bro. Kavell ar pobloù turk eo bet Turkestan hag alese ez ejont warzu ar c’hreisteiz hag ar c’hornôg da sevel an Impalaeriezh otoman. Kalz diwezhatoc’h e voe aloubet ar vro gant he amezeien vras, Rusia er gwalarn ha Sina er reter.
Goude an Dispac'h Rusian e voe savet ur Republik Sokialour Soviedel Emren e Turkestan ar C’hornôg, met e 1924 e voe rannet e meur a stadig emren : RSS Tadjikistan, RSS Turkmenistan, RSS Ouzbekistan, Oblast Emren Kara-Kirgizia hag Oblast Emren Karakalpak. Paouezet e voe d’ober gant ar ger Turkestan en URSS. E Sina e voe savet ur stad verrbad anvet Republik Turkestan ar Reter er bloavezhioù 1930 hag adarre er bloavezhioù 1940. Bremañ avat ne reer ket gant ar ger-se ken : Xinjiang eo anv ofisiel rannvro emren ar c’hornôg, un anv hag a dalvez "harzoù nevez". Evit pennadurezhioù Republik Pobl Sina, komz eus Turkestan ar Reter zo kement ha kaout ur prezeg disrannour.
Los Sarrasins
Los Sarrasins zo ur gumun en departamant Tarn-ha-Garona hag er rannvro Midi-Pyrénées, e su Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Los Sarrasins eo.
Margherita Aldobrandini
Bugale
Dopo aver lasciato la reggenza, Margherita continuò a vivere a corte e morì nel 1646, lo stesso anno del figlio.
Comme tous les mariages farnésiens célébrés pour motifs politiques, celui-ci n'est pas heureux, Marguerite, dévote, doit vivre avec un homme débauché et colérique. Elle doit accepter les nombreux fils illégitimes que Ranuce a de ses nombreuses relations adultérines.
Yunquera
Yunquera zo un anv-lec'h spagnolek ha hini meur a gumun eus Spagn
Bec'h ar brouenn
Bec'h ar brouenn (pe onus probandi, hervez an droienn latin) a vez laret eus ar garg a zo gant un den da zegas prouenn, pe arguzenn fetis, ma fell dezhañ bezañ trec'h en ur gaoz bennak.
Guararapes (São Paulo)
thumb|260px| Sede pelec'h emañ Guararapes e stad São Paulo
Paotr e varv glas
An istor
Ur wreg ranell a deu da c'houzout ar wirionez diwar-benn he fried: ur muntrer gwragez a zo anezhañ.
Cuevas Bajas
Cuevas Bajas zo ur gumun  eus Spagn,  e proviñs Málaga.
Pant-y-crug
Pant-y-crug zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Melindwr, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 115 km eus Kerdiz.
Summonte
Summonte  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
İslam II Giray
E 1586 hag e 1587 e voe kaset div ergerzhadenn vrezel war-zu Moskva gant khanat Krimea.
Euryceros prevostii
Dougen a ra anv an naturour hag ar skeudennaouer gall Florent Prévost (1794-1870).
Pseudeos fuscata
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv hag ivez frouezh ha pollen.
Marie-Hélène Morvan
Marie-Hélène Morvan zo ur skrivagnerez vrezhonek hag ur gomediañcherez vrezhonek. C'hoari a ra e Strollad Kallag ha kenskrivet he deus meur a bezh gant Sylvain Botrel.
K. J. Parker
The Engineer trilogy
Diwar-benn Ziani Vaatzes, un ijinour rediet da vont en harlu hag a aoz e veñjañs.
Charles Louis de Secondat, baron La Brède ha Montesquieu
Buhez
Charles Louis de Secondat a voe ganet d'an en un tiegezh tud-a-lezenn protestant eus an noblañs a sae e kastell La Brèda (Gironde) e-kichen Bordèu, mab henañ Jacques de Secondat (1654-1713) ha Marie-Françoise de Pesnel (1665-1696), baronez La Brèda ; niz Jean-Baptiste de Secondat, baron Montesquiu (Lot-et-Garonne) e oa, alese e daou ditl a varon La Brèda diwar e vamm ha baron Montesquiu diwar e eontr. An daou anv La Brède ha Montesquieu a zougas gant lorc'h betek e varv. Ur c'hlasker bara anvet Charles a voe dibabet da baeron da Louis gant e dud, evit ma ne zisoñjje ket e oa ar beorien e vreudeur . Seizh vloaz e oa Charles Louis pa varvas e vamm d'an.
Paracuellos de la Ribera
Paracuellos de la Ribera zo ur gumun e Spagn e proviñs Zaragoza.
Eufrosyne
Eufrosyne (Ευφροσυνη /Euphrosúnê e gregach, da lavarout eo « Levenez »), pe Euthymia (Εὐθύμία /Euthúmia « Fiziañs » ) a oa unan eus ar C'haritezed e mojennoù Hellaz kozh.
Evel he c'hoarezed e oa merc'h da Zeus ha d'an Okeanidenn Eurynome, pe da Eunomia, unan eus an Eurioù. Hervez Caius Julius Hyginus avat, e oa merc'h da Erebos ha da Nyks, ha c'hoar da Aglaia ha da Dhalia. Peurvuiañ e soñjer e oa ar c'hoar etrehenañ, etre Thalia hag Aglaia.
Éric Tabarly
Deut oa da vezañ brudet d’an 18 a viz Even 1964 peogwir en doa gounezet ar redadek « La Transat Anglaise » gant e vag ar Pen Duick II graet gant plankennoù koad peget, ober a ra 13,60m. Sort bagoù-mañ zo anvet « ketch ». Treset oa bet gant ar vreudeur Constantini. Eric Tabarly en doa graet ar redadeg-se e-pad 27 devezh. Anvet e oa bet « Chevalier de la Légion D’honneur » gant ar Jeneral de Gaulle.
Ar Pen Duick V savet e 1969 a ra 10,60m, treset gant Michel Bigoin ha Daniel Duvergie sikouret gant E.Tabarly, ar vag-se oa evit ober ar Vendée Globe.
Cantref Mawr
E Cantref Mawr edo Kastell Dinefwr, kastell ar priñs, hag Abaty Talyllychau.
Abergorlech
Istor
Gwechall e oa e kombod Caeo hag er c'h-Cantref Mawr.
Glazaour Seram
Glazaour Seram (Oriolus forsteni) a zo un evn brosezat en Enez-Seram (Indonezia).
Camerata
Camerata zo un anv lec'h italianek :
Roparzh II
Roperzh II pe Roparzh II, zo anv meur a roue pe zug pe gont.
Eurylaimus ochromalus
Eurylaimus ochromalus a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad an Eurylaimidae.
ASM Clermont Auvergne
thumb|200px
Tuy (proviñs)
Tuy pe Tui a zo unan eus proviñsoù Burkina Faso. Emañ er rannvro Hauts-Bassins. Houndé eo ar pennlec'h. Rannet eo e 7 departamant.
Gazi II Giray
Prizoniad e voe en Iran e-pad un nebeud bloavezhioù ha tremen e amzer o skrivañ barzhonegoù ha studiañ ar sonerezh hag ar steredouriezh. Dont a reas a-benn da achap kuit ha kavout repu e lez ar sultan otoman. Anvet e voe khan gant Murat III goude marv e vreur İslam II Giray e 1588. Kregiñ a reas gant e ren o lakaat urzh en-dro er c'hanat ha reiñ e bardon d'an holl. Distreiñ a reas Safa Giray, mab Mehmed II, da Grimea neuze.
Bettina von Arnim
He buhez
Merc'h e oa Bettina da Peter Anton Brentano ha d'e eil pried Maximiliane von La Roche. C'hoar e oa d'ar barzh alamanek Clemens Brentano. Dont a rae an tiegezh Brentano eus lezioù lenn Como, e Lombardia, en hanternoz Italia. Merc'h-vihan e oa d'ar skrivagnerez Sophie von La Roche (1731-1807), a oa bet karet gant Wieland ha Goethe (1749-1832). C'hoar e oa da Clemens Brentano, brudet evel barzh, ha hennezh a alias anezhi da lenn barzhoniezh, hini Goethe dreist-holl.
Goethe
Goude marv he fried e 1831 avat ec'h advevaas tan ar garantez ouzh Goethe en he c'hreiz. E 1835 ec'h embannas al levr Goethes Briefwechsel mit einem Kinde, da lavarout eo al lizhiri he devoa bet digant Johann Wolfgang von Goethe : diouzh a lenned e oa bet karantez etrezo pa ne oa nemet ur plac'hig anezhi. Koulskoude, pa voe kavet lizhiri ar barzh goude he marv e voe gwelet he devoa kempennet ar skrid.
He bugale
Seizh bugel o doe:
Lizhiri
Hec'h oberenn brudetañ eo an Goethes Briefwechsel mit einem Kinde, embannet e 1835, anezhañ un dastumad lizhiri skrivet ganti ha Johann Wolfgang von Goethe, a zarempredas e 1807, ma tamweler ur garantez romantel eus o ferzh o-daou. Koulskoude, pa voe kavet ar skridoù orin goude o marv, e weler eo bet embannet al lizhiri-se evit reiñ da grediñ e oa un darempred personel don. Lizhiri Goethe avat ne oant ket tener met dibersonel ha furmel e-skoaz ar re embannet gant Bettina. Gant troidigezh c'hallek al levr bepred eo bet awenet Honoré de Balzac pa skrivas Modeste Mignon.
Studiet eo bet buhez Bettina von Arnim, ha dreist-holl he darempredoù gant Goethe, gant ar skrivagner tchek Milan Kundera en e romant L'Immortalité (deuet er-maez e galleg e 1990, a-raok Nesmrtelnost e 1993 e tchekeg).
Pont Paith
Pont Paith zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfarian, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 117,5 km eus Kerdiz.
Renaud Séchan
Renaud Séchan, anavezetoc'h evel Renaud, ganet d'an 11 a viz Mae 1952 e Pariz, zo ur c'haner gall, bet un tamm aktour. 26 fladenn en deus graet, kanet e galleg hag e luc'haj gantañ. Lakaat a ra en e ganaouennoù fent, from ha e savboentoù war ar gevredigezh evit difenn gwirioù mab-den, an ekologiezh pe c'hoazh an enebarmeerezh.
Barra de Guabiraba
thumb|260px|Sede pelec'h emañ Barra de Guabiraba e stad [[Pernambuco]] Barra de Guabiraba zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco.
Vitória de Santo Antão
thumb|260px|Sede pelec'h emañ Vitória de Santo Antão e stad [[Pernambuco]] Vitória de Santo Antão zo ur gumun eus Brazil e stad Pernambuco.
Died
Eno e vez graet an died anvet cachaça Pitú.
Malnate
Malnate zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Oups
Oups (distaget []), zo ur ger brezhonek ha gallek nevez, deuet er yezhoù-se er eus ar ger saoznek stadunanat oops (distaget [], pe []), deuet eus ar ger all whoops,.
E brezhoneg
Er XXIañ kantved ez eo tremenet eus ar galleg da vrezhoneg komzet ar yaouankizoù, war skouer ar ger koûl (eus cool) en e raok, ha krog eo da vezañ implijet gant ar rummadoù koshoc'h, evel kement ger zo diouzh ar c'hiz. A-raok anavezout ar ger-se e veze graet gant gerioù evel kaoc'h, chaous, gast, pe sakreadennoù all.
Tabula Peutingeriana
Istor
Hep mar e oa ar gartenn orin unan a voe savet dindan ren ar jeneral roman Marcus Vipsanus Agrippa (c. -62 – -12). Goude e varv e voe engravet ar gartenn e marmor ha lakaet a-wel d'an holl er Porticus Vipsania er c'harter anvet Campus Aggrippae e Roma nepell diouzh an Ara Pacis Augustae, an aoter gouestlet da Bax, doueez ar Peoc'h. Marteze ez eo an Tabula Peutingeriana an eilskrid nemetañ a zo bremañ ; adwelet hag astennet e oa bet e dibenn ar IV re pe gentoc'h er, rak anadurezhioù zo : , Neoazh ez eus bet miret ditouroù hen a oa war ar gartenn roman hep ket a var, evel munudoù niverus en Arabia Petraea na c'hallont ket bout eus ar Vre pe ar V kantved, ha meneg Pompei a voe distrujet er bloaz 79 ha na voe biskoazh adsavet, ar pezh a gadarna ur vammenn e kartenn Marcus Vipsanus Agrippa.
Langrune-sur-Mer
kantved
Eil brezel-bed, 1944: dieubet e voe Langrune-sur-Mer d'ar 6 a viz Even 1944 gant ar 48th Royal Marine Commando (Rouantelezh-Unanet) hag a gollas 50% eus e soudarded er stourmoù start ouzh ar 716 Rannlu Troadegiezh alaman ; mervel a reas triwec'h den nann soudard e Langrune abalamour d'ar brezel.
Tabula Peutingeriana
Istor
Er bloaz 2007 e lakaet gant an UNESCO en he marilh "Eñvor ar Bed" (Memory of the World)
Vincent Yves Boutin
Vincent Yves Boutin, bet ganet e Lavreer-Botorel d'ar 1añ a viz Genver 1772 hag aet d'an Anaon e 1815 e Siria, a oa un ofisour breizhat ha spier an impalaer Napoleon Iañ en Afrika an Norzh hag er Reter-Nesañ.
Maria II Portugal
Dimezioù
Div wech e timezas.
Babel
Babel zo un anv-lec'h.
Sisyfos
Sisyfos (gregach : Σίσυφος, Sísyphos) a zo un den eus gwengelouriezh Hellaz. Hervez ar vojenn e oa bet rediet da ruilhal ur pezh mell roc'h betek krec'h un dorgenn, met ar maen-se a ruilhe d'an traoñ bep tro, ma ranke Sisyfos adober e labour bep gwech, ul labour didermen ha da viken eta.
Rhos Haminiog
Rhos Haminiog zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llansantffraid, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 109,1 km eus Kerdiz.
Ciao (magazin)
Ciao  (japaneg : ちゃお) a zo ur magazin manga shōjo miziek embannet gant Shōgakukan. Krouet eo e 1977 bet evit lennerezed etre 9 ha 13 vloaz. 440 yen e koust an niverenn. E 2007 e veze skignet 982 834 skouerenn. Bep miz e ve ouzhpennet ur profig (kreion, eurier, karnedig...) d'ar magazin. Kevezerezh a zo etrezañ ha Ribon ha Nakayoshi.
Campagnano di Roma
Campagnano di Roma zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Ráth Cruachan
Cruachan (iwerzhoneg: Ráth Cruachan) zo un hollad lec'hioù henoniel ha kêr-benn gozh Connacht, nepell diouzh Tuilsce e Kontelezh Ros Comáin.
Kev-iliz
Ur c'hev-iliz zo ul lodenn eus un iliz kristen, izeloc'h eget an douar alies, ma lakaer bezioù peurvuiañ.
Logaritm neperian
Logaritm natural x a zo ar galloud a raker lakaat da e evit kavout x.
Bancycapel
Ur gêriadenn e Sir Gaerfyrddin eo Bancyfelin, 2 lev bennak er c'hornôg da Gaerfyrddin.
Roll oberennoù H. P. Lovecraft
Oberennoù gant August Derleth liammet gant labourioù ha notennoù H. P. Lovecraft
Petra bennak ma vez alies lakaet an oberennoù-mañ da genlabour e vez tabut war o statud ; boaz e vezer avat d'o lakaat da elfennoù Gwengel Cthulhu|Wengel Cthulhu]]. En e H.P. Lovecraft: A Comprehensive Bibliography, S. T. Joshi a skrivas : E gwirionez, ar c'hwezek istor-mañ listennet evel gant H. P. Lovecraft hag August Derleth'' a oa bet skrivet en o fezh gant August Derleth koulz lavarout. Peurliesañ e veze diazezet an istorioù war ur mennozh pe meur a hini bet notennet gant Lovecraft en e levrig Commonplace Book ; da skouer, diazezet eo The Fisherman' of Falcon Point war ar mennozh-mañ : Ur pesketaer a vann e roued er mor pa vez loargann – ar pezh a gav. Gant Derleth penn-da-benn e voe ar steuñvenn, an deskrivadurioù, an divizoù, an tudennoù hag elfennoù all. Dre-se ne c'hallont ket bout rummataet evel oberennoù Lovecraft. A-wechoù, gwir arroudoù gant Lovecraft a voe lakaet gant Derleth en e skridoù. Er romant The Lurker at the Threshold ez eus war-dro 1 200 ger digant Lovecraft diwar un 50 000 ger bennak, al lodenn vrasañ o vout tennet eus darn ur skrid anvet Of Evill Sorceries Done in New England, ha ar peurrest eus darn ur skrid anvet The Rose Window bremañ. War un damskrid hiroc'h eget ar re all ha meur a notenn digant Lovecraft e 1934 evit un istor eo diazetet The Survivor and Others. Unan eus an deskrivadurioù hag a zo e The Lamp of Alhazred zo diazezet war un darn eus ul lizher digant Lovecraft da Zerleth,deiziade 18aviz Du 1936. An arroudoù pe kevelc'heriadoù-se, koulskoude, n'int ket bet kavet merkidik a-walc'h evit bout dellezek da vout lakaet el levrlennadur-mañ.''
Marc'harid Bourgogn (1290-1315)
He marv
Marc'harid a voe kraouiet e kreñvlec'h ar Château Gaillard, ha dalc'het e kuzh eno e-pad tostik da zaou vloaz. Kavet e voe marv en he c'hell e 1315, gant ar riv moarvat.
Chã de Alegria
thumb|260px|Sede pelec'h emañ Chã de Alegria e stad [[Pernambuco.]] Chã de Alegria  zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco.
Rotondi
Rotondi zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Rhydcolomennod
Rhydcolomennod zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangrannog, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 115,5 km eus Kerdiz.
Vallesaccarda
Vallesaccarda zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Dormentes
Dormentes zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco.
Glazaour eskell du
Ar glazaour eskell du a zo ur golvaneg, Oriolus nigripennis an anv skiantel anezhañ.
Passau
Passau zo ur gêr eus Bavaria, e su Alamagn. E 2006 e oa 50 644 o chom enni.
Eozen Pentevr
Mab e oa da Jafrez Iañ, dug Breizh, ha da Hawiz Normandi, merc'h da Richarzh Iañ, dug Normandi. E vreur henañ Alan III a oa dug Breizh war-lerc'h o zad.
En 1040 e skrapas e niz Konan II, a oa da ren e dugelezh Breizh. Pa laoskas ar c'hrennard da vont en 1047, e talc'has da ren en darn vrasañ eus ar vro, ken na voe tapet gant e enebourien en 1056.
Mochdre (Powys)
Poblañs
Poblet e oa Mochdre gant 494 a dud e 2011 ha 13,3% anezho a oa kembraegerien.
Eozen Pentevr
E vuhez
Goude marv e vreur Alan III e teuas a-benn en 1040 da vezañ anvet da ziwaller e niz Konan II, hag embann a reas bout kont Breizh. ne voe dieubet an dug yaouank nemet e 1047 gant e harperien. Trec'het e voe Eozen gant Gwilherm an Alouber pa oa o vrezeliñ skoaz ouzh skoaz gant Herri Iañ Bro-C'hall en emgann Mortemer en 1054. Neuze e reas emglev gant Jafrez III, kont Anjev, a-enep dug Normandi.
Inizi Fernando de Noronha
thumb|360px|Enezeg Fernando de Noronha, e stad [[Pernambuco.]] Fernando de Noronha zo un enezeg enni 21 enezenn pe enezennig er Meurvor Atlantel, perc'hennet gant Brazil, 354 km diouzh aod stad Pernambuco, ha stag outi.
Eozen Pentevr
E vuhez
Mervel a reas d'ar ha beziet e voe en iliz-veur Sant-Brieg.
Yenisey
Ar Yenisey (rusianeg: Енисе́й) a zo ur stêr vras eus Sibiria e Rusia (tu Azia). Emañ hec'h andon e Mongolia hag he genoù e Mor Kara. An hini greiz eo eus an teir stêr a red d’ar Meurvor Arktek (an div all eo an Ob hag al Lena), hag ar reizhiad vrasañ a zo ganti. Ar pempet hirañ stêr eus ar bed eo (war-dro 5 540 km).
Castilla de Oro
Er rann gornôk, er c'huzh-heol d'an dugelezh, a zo hiziv arvor kornôk Panamá ha Costa Rica, a voe staget en 1540 ouzh ar Veragua real (an douaroù a chome eus ar Veragua gozh), evit ober Proviñs Nuevo Cartago y Costa Rica.
Morgan Jones (The Walking Dead)
Morgan Jones zo un dudenn ijinet e bed ar c'homics ha stirad skinwel The Walkind Dead. C'hoariet eo gant Lennie James kement er stirad diazez evit er stirad skinwel deveret Fear the Walking Dead. Er c'homics pe stirad skinwel, ez eo un tad afro-amerika o klask saveteiñ e vab ur wech marvet e wreg. Gant e vab, Duane, e klask goudor e kêr ar sheriff Rick Grimes, ur wech kroget an aloubadeg zombi. Ar c'hentañ dreistbeverien eo a vo gwelet gant Rick ur wech dihunet diouzh ar c'homa.
Capel Iwan
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre, eo Capel Iwan .
Bessatsu Shōnen Sunday
Bessatsu Shōnen Sunday (japaneg : 別冊少年サンデー) a oa ur magazin manga shōnen miziek a veze embannet gant Shōgakukan.
Bron-y-gaer
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Bron-y-gaer. Er c'hornôg da Sanclêr emañ, e-kreiz ar gontelezh.