cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
De Havilland DH.98 Mosquito
An de Havilland DH/98 Mosquito (“moustik”), lesanvet "Mossie", a oa un nijerez vrezel liesperzh eus Breizh-Veur. Implijet eo bet dreist-holl da nijerez emgann-ha-bombezañ e-kerzh an Eil Brezel-bed ha war-lerc'h, gant ar Royal Air Force, ha gant meur a aerlu all. Lesanvet e oa ivez "the wooden wonder" (ar marzh koad), pe c'hoazh "the timber terror" (ar spont prenn) abalamour ma oa efedus-kenañ, ha dre ma oa ur c'harr-nij savet e prenn — ar pezh a oa divoas-krenn d'an ampoent hag aet e-maez a c'hiz — diaes da welet dre-se gant ur radar war ar marc'had, hag unan eus nijerezioù primañ hec'h amzer. Daou zen a veze e-bourzh, ul levier hag ul loman-bombezer. Al Luftwaffe a glasko dreveziñ ar c'harr-nij-se gant o Focke-Wulf Ta 154 Moskito.
Marie von Sachsen-Weimar-Eisenach (1849-1922)
Marie Anna Alexandrine Sophie Auguste Helene von Sachsen-Weimar-Eisenach (1849-1922) a oa ur briñsez alaman eus Sachsen-Weimar-Eisenach.
Eleonora degli Albizi
Tri bugel he doe Eleonora gant Carlo, nemet n'ouzer nemet anv Bernardo (ganet e 1577 ha dimezet da Maria Gianfigliazzi). Goude e voe kaset kuit gant he fried e 1578, dre ma vije bet avoultrez, ha ret dezhi kavout repu en ur gouent, hini Fuligno, e Firenze, ma vevas 56 vloaz. Mervel a reas e 1634, er bloavezh en-eeun ma varvas Camilla Martelli, an hini he devoa kemeret he lec'h e kalon an dug-meur.
Valérien
Gerdarzh
Diwar an anv latin Valerianus.
Adélaïde-Louise d'Eckmühl de Blocqueville
Mont a reas da varkizez e 1835 goude dimeziñ gant ar markiz Edmond-François Pierre de Couliboeuf de Blocqueville (1788-1861). Gwelet e veze e lez Loeiz-Fulup Iañ alies betek mont e mignoniezh gant ar rouanez Maria Amalia.
Dwyriw
Er gumuniezh emañ kêriadennoù Llanllugan, Llanwyddelan hag Adfa.
E-kichen Llanllugan e oa manati sistersian Llanllugan, savet war-dro 1180. Meneg zo anezhañ e barzhonegoù Dafydd ap Gwilym met ne ouzer ket resis pelec'h e oa.
Polinezia C'hall
Polinezia C'hall, pe Polinezia Frañs (Polynésie française e galleg, Pōrīnetia Farāni e tahitieg) a zo ur vro tramor eus Republik Frañs, lec'hiet e gevred ar Meurvor Habask. Papeete, e Tahiti, eo ar gêr-benn anezhi.
2020
Deiziadurioù all
Klotañ a raio bloavezh 2020 an deiziadur gregorian gant ar bloavezhioù-mañ :
Marie Adelheid zur Lippe
Oberennoù
Meur a levr a sinas Marie Adelheid Prinzessin Reuss-zur Lippe ha Marie Adelheid Konopath a-hed he buhez. Bruderezh evit ar mennozhioù nazi zo en holl anezho.
Airsoft
22px Breizh
E Breizh e gaver skipailhoù airsoft e-leizh an darn anezho o kaout an anv Breizh e-barzh: Ne gaver ket anat un diforc'h gant ar skipailhoù all airsoft dre-ar-bed nemet ar fed da lakaat war-raok an orin breton war an unwiskoù dre implij simboloù Breizh evel an erminigoù pe ar Gwenn-ha-du.
Silvana
Orin
Diwar an anv Silvano, roet d'ar baotred.
Evelina Cattermole
Evelina Cattermole (Firenze, 1849 – Roma, 1896) a oa ur varzhez italianek. Romantoù he deus savet ivez. A-wechoù e sine Contessa Lara.
-73
Republik roman
---
Monteleone d'Orvieto
Monteleone d'Orvieto  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Luiz Felipe Scolari
Luiz Felipe Scolari (lesanvet Felipão), bet ganet d'an 9 a viz Du 1948 e Passo Fundo (Rio Grande do Sul, Brazil), a zo bet ur melldroader brazilian a orin italian.
Camilla Martelli
Camilla Martelli (Firenze, 1545 – Firenze, 1590) a oa serc'h ha goude pried morganatek Cosimo Iañ de' Medici, Dug-meur Toskana.
He buhez
Merc'h e oa da Antonio Martelli, den a renk uhel e kêr Firenze, ha da Fiammetta Soderini. Meulet e veze he c'hened ha goude marv Eleonora di Toledo, pried an dug, e kemeras lec'h e serc'h Eleonora degli Albizi, petra bennak ma oa c'hwec'h vloaz warn-ugent yaouankoc'h egetañ. Camilla a reas war-dro an dug-meur pa oa klañv, pa laoskas ar galloud gant e vab, Francesco Iañ de' Medici, d'en em dennañ d'ar villa medicea di Castello.
Abalamour d'he c'hlemmoù ha d'he froudennoù ha d'he barradoù nervennoù eo al leanezed a c'houlennas digant an dug-meur kas anezhi da gouent Santa Monica, ma oa-hi bet desket en plac'h yaouank. Laosket e voe da vont e-maez ar gouent ur wech, da vont da eured he merc'h Virginia, d'ar 6 a viz C'hwevrer 1586, gant Cesare d'Este, mab bastard da Alfonso Iañ d'Este, Dug Ferrara.
Jogaila
Bez e voe unan eus 24 den a ziazezas Urzh an Aerouant da zifenn ar gristeniezh ouzh an Durked.
Montefranco
Montefranco zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Ni a gomz brezhoneg
Cd
Unan eus al levrioù implijet gant Skol Ober eo "Ni a gomz brezhoneg".
Dafar
E-kichen al levr hag ar CD e kinnig Sav-Heol daou gaier :
Campolongo
Campolongo zo anv meur a gumun en Italia.
Adorazione dei Magi (Gentileschi)
Ne chomo an oberenn er Museo di San Martino nemet e-pad hanter-kant vloaz: goude e vo adlakaet en iliz-veur Pozzuoli pa vo addigoret.
Dihuner
thumb|Un dihuner elektronek. Un dihuner zo un horolaj bihan hag a ra un trouz, pe un trouzig, hir ha padus, d'un eur resis bennak evit dihuniñ un den. Meur a seurt dihunerioù zo.
Castel Giorgio
Castel Giorgio  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Don Giovanni de' Medici
E 1598 e oa kannad Toskana e Madrid. E 1600 e oa Master of the Field en arme an Impalaer. E 1616–1617 e oa pennjeneral arme Republik Venezia.
Bocca Baciata
An anv
Genoù poket dezhañ ne goll ket e vlaz, dont en-dro a ra evel ma ra al loar. Meneget eo ar c'hrennlavar en Decameron, dastumad kontadennoù italianek Boccaccio, e kontadenn Alatiel: ur briñsez sarazin kenedek he deus kousket un dek mil gwech bennak gant eizh serc'heg disheñvel en ur ober pevar bloaz, hag en em ginnig da roue an Algarve evel e bried gwerc'h.
Caridad Mercader
NKVD
Sur eo e voe tutaet gant an NKVD e deroù 1937. Hervez a voe kontet gant Luis Mercader, un tamm goude distroet eus México, er goañvezh 1937 (ne lavar ket Luis resisoc'h), ez eas gant e vamm da welout Ramón en talbenn Madrid. Un hir a gaoz a voe etre Ramón ha Caridad, eme Luis, da gendrec'hiñ Ramón da vont ivez en NKVD. Mizioù goude, en Ebrel, sklaer an traoù da Luis : «...me enteré de que mi madre estaba relacionada con los soviéticos (los llamábamos así). Después comprendí que mi hermano Ramón estaba relacionado con ellos» ( Kompren a ris e oa ma mamm en darempred gant ar Soviedoù (evel-se e laremp anezhe) Goude e komprenis e oa ma breur Ramon e darempred ganto). Dre hanterouriezh Caridad Mercader e voe tutaet komunourien all gant an NKVD, evel África de las Heras, pe Carmen Brufau, mignonez da Caridad.
Jakez Ducamp
"Beleg a zoare, Breizhad birvidik, den kalonek. E vignoned."
Montecchio Maggiore
Montecchio Maggiore zo ur gumun  en Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Masamune
thumb|250px|Poltred Masamune Masamune Okazaki (正宗) peGoro Nyudo Masamune (五郎入道正宗) (e-tro 1264–1343) a oa unan eus goved veur Japan. Ne ouezer ket kalz traoù diwar e benn, met peurliesañ e vez lavaret e voe govellet gantañ lod brasañ sabrennoù Japan etre 1288 ha 1328, hag e vije bet o chom e proviñs Sagami. Deskiñ a reas ar vicher gant Shintogo Kunimitsu, Saburo Kunimune, hag Awataguchi Kunitsuna, ha lavaret e vez e save armoù gant dir glan, padal e veze alies dic'hlan d'ar mare-se.
Kinju
(金重)
Ali Abdullah Salih
Mont a reas Ali Adballah Salih d’an arme e 1958 ha, tamm-ha-tamm, e pignas gant skeul an derezioù ofiserien. Goude un taol-stad a-enep ar prezidant kent, Ahmad al-Ghashmi, e oa bet unan eus ar pevar ofiser karget da ren Yemen an Norzh, ha d’ar 17 a viz Gouere 1978 e oa bet dilennet da brezidant ar republik gant ar parlamant.
Eilean Donan
Ur c'hastell zo warni, hag ur pont da vont dezhañ.
Inis Píc
E 2009 e voe roet an enezenn da guzul Kontelezh Corcaigh ha graet e voe labourioù evit digeriñ al lec'h d'an douristed. Ur vag-treizh zo da gas an dud d'an enezenn adalek Cóbh. Gallout a reont gweladenniñ kreñvlec'h kozh an arme, koulz hag ar prizon. E 2016 e oa bet 45,000 a douristed o vont da Inis Píc.
Phylloscopus neglectus
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus Irak hag Iran da Afghanistan ha Pakistan, ma plij ar c'hoadegi o hin kerreizh dezhañ.
An Naer Produksion
Renerezh
Merourien: Gwenael Henry ha Henri Prigent
Carus
Carus zo un anv latin.
Tamanghasset
Istor
-E 1974 Tam(lesanvet eo e-giz se gant hec’h annezidi) a zo kêrbenn ar Wilaya gant 30 000 annezad. -Etre 1978 ha 1980 ec’h erruas an douristelezh, en em diorroiñ a ra neuze buan-tre.
Young Magazine
Young Magazine'(ヤングマガジン e japaneg) a zo ur magazin manga sizhuniek embannet gant Kōdansha. Krouet eo bet e 1980, ha krouet eo bet evit lennerien anvet seinen (paotred 18-30 vloaz). Meur a vanga brudet a zo bet embannet e-barzh Young Magazine:
Benjamin Disraeli
E-pad eil respet Disraeli e voe gwelet an Impalaeriezh Otoman o vont war ziskar tamm-ha-tamm, tra ma felle da Rusia astenn he galloud war ar Balkanioù. Gant Disraeli e voe broudet tud eus Breizh-Veur da gemer lodennoù e kompagnunezh Kanol Suez, nevez-savet en Ejipt hag a oa e dalc’h an Impalaeriezh Otoman da neuze. E 1878, goude ar Brezel etre Rusia ha Turkia ha trec’h ar Rusianed, e voe Disraeli, e penn dileuridi ar Rouantelezh Unanet, o kemer perzh e Kendalc’h Berlin war statud broioù ar Balkanioù, evit difenn interestoù Breizh-Veur el lodenn-se eus ar bed. Gwelet e voe disoc’h ar C’hendalc’h-se evel un trec’h war Rusia, a glaske kaout levezon war ar Balkanioù, ha gwelet e voe Disraeli evel unan eus ar pennoù gouarnamantoù barrekañ en Europa.
Valère
Valère zo un anv-badez gallek.
Koua Verreaux
Annez
Bevañ a ra al labous en isdezerzhioù mervent Madagaskar.
Marostica
Marostica a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Margaret Drummond (serc'h)
He marv
<!-- As a general rule, claims of poisoning made in relation to a historical figure who died after a sudden illness should be treated with caution, but in this case, with three people who presumably died shortly after eating the same meal, the contemporary judgement should be accepted. The three sisters are buried together in Dunblane Cathedral, their graves can still be seen in front of the altar. This did not cause a great deal of suspicion at the time; standards of food hygiene are unlikely to have been very good then, and cases of accidental food poisoning have happened in any period.
Murder theories
Serious historians are skeptical of the theory. It is not supported by the contemporary evidence, and originates in a history of the Drummond family written by Viscount Strathallan in 1681. Her death was probably a case of accidental food poisoning, a common cause of death at that time. The idea that James had to be pressured to marry Margaret Tudor is dubious. As Scotland was the less important and poorer country, it is more likely that James IV pressured Henry VII to give him his daughter. It is also clear that negotiations for the marriage had been taking place before Margaret Drummond died.
Mary Seton
Dibabet e voe gant ar rouanez Mary of Guise pa oa bugel bihan, da vezañ kompagnunez d'he merc'h Mari Bro-Skos, hag unan eus ar Peder Mary a oa peder dimezell a enor d'ar rouanez vihan hag en oadoù ganti, war un dro gant Mary Fleming, Mary Beaton ha Mary Livingston. Dibabet e oant bet, war-bouez Mary Fleming, dre ma oa Gallezed o mammoù. Mont a reas ar Peder Mary gant Mari Bro-Skos da Vro-C'hall ma tlee dimeziñ d'an Daofin.
Quando, Quando, Quando
Quando, Quando, Quando zo ur ganaouenn italianek skrivet gant Giulio Rapetti ha Alberto Testa, ha sonaozet gant ar c'haner Tony Renis ; gant T. Renis e voe enrollet, hag un doare all a voe enrollet gant Emilio Pericoli. E 1962 e voe kinniget er Festival di Sanremo. Berzh bras a reas en Italia, ha pelloc'h en SUA ivez, azasaet e saozneg gant Ervin Drake ha kanet gant Pat Boone ; ur bern re all a ganas Quando, Quando, Quando en e c'houde. E-touez ar re vrudetañ : Deana Martin, Engelbert Humperdinck...
Knecht Ruprecht
Anavezet eo mojenn Sant Nikolaz hag e eilerien e broioù kozh an Impalaeriezh Santel. Jacob Grimm a ra anv anezho en e levr Deutsche Mythologie,
São Vicente de Fora
São Vicente de Fora zo ur barrez kozh e kumun Lisboa e Portugal. 3 539 a oa enni e 2011, ha 0,32 km² dindani. Enni emañ iliz Santa Engrácia, Panteon Broadel.
Verde Visconti
He buhez
Tad Viridis, Bernabò, a oa un tirant kriz ha didrugar. Pan ae droug ennañ ne c'halle den tostaat dezhañ nemet e wreg, Beatrice Regina. Enebour d'an Iliz e oa ha ne felle ket dezhañ plegañ da aotrouniezh ar bibien. Difenn a reas ouzh hini ebet eus tud Milano kaout afer ouzh Curia Roma, gouarnamant ar bibien. Kemer a reas kêr Bologna digant an Iliz. Eskumunuget e voe en arbenn da se en 1363 gant ar pab Urban V a aozas ur brezel a-enep dezhañ.
Lizherenneg ar galleg
Lizherenneg ar galleg  eo al lizherenneg implijet da skrivañ galleg. Diazezet eo war al lizherenneg latin modern, gant 26 lizherenn
Dromococcyx
Dromococcyx zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant an naturour alaman Maximilian zu Wied-Neuwied (1782-1867), ennañ koukouged eus Amerika.
Biscuiterie nantaise
Istor an embregerezh hag ar merk
E 1973 e voe gwerzhet an embregerzh gant ar familhoù Lotz ha Linÿer d'an amerikan General Mills. Digoret e voe ul labouradeg e Compiègnes, serret ar sez istorel Plasenn Fransez II e 1981 ha digoret unan nevez en Enez Beaulieu. Digoret e voe ivez ur greizenn klask ha diorren (K & D) e Gwerzhav. E 1992 e voe prenet an embregerezh gant ar stroll PepsiCo.
En em garit an eil egile
En em garit an eil egile zo ur frazenn tennet eus Aviel Yann ( 13,34 ).
Valstagna
Valstagna  a oa ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Johan Cruijff
Kib vell-droad ar bed
Kreizer pe argader e bost dezhañ war an dachenn, n'en devoa kemeret perzh nemet en un dalc'h :
Ceolwulf
Ceolwulf, pe raloc'h Ceolwulph, zo un anv hensaoznek.
Koukoug Sulawesi
Anvet e voe Hierococcyx crassirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1872) gant an evnoniour skosat Arthur Hay (1824-1878).
Maria Francisca Benedita de Bragança
Maria Francisca Benedita de Bragança, pe Maria Francisca Benedita Ana Isabel Josefa Antónia Lourença Inácia Gertrudes Rita Joana Rosa de Bragança (Lisboa, 1746 — Lisboa, 1829) a oa un infantez portugalat. Hec'h anv Benedita zo dleet da anv ar pab Benead IV.
Dimeziñ
D'an 21 a viz C'hwevrer 1777 e voe dimezet d'he niz José, Priñs Brazil, mab henañ he c'hoar. Pemzek vloaz e oa an ozhac'h yaouank, ha tregont vloaz e wreg. E miz Meurzh e varvas ar roue kozh hag anvet e voe Maria da rouanez, ha José da briñs pennhêr kurunenn Portugal, ha Benedicta da briñsez Brazil.
Stroncone
Stroncone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Conco
Istor
Kendeuzet e oa bet gant Lusiana d'an 20 a viz C'hwevrer 2019 d'ober ur gumun nevez : Lusiana Conco.
Franz Beckenbauer
Franz Anton Beckenbauer, bet ganet d'an 11 a viz Gwengolo 1945 e München (Trede Reich dindan renerezh Kevredidi an Eil Brezel-bed d'ar mare-se), a zo bet ur melldroader etrebroadel alaman, aet da c'hourdoner da-heul e amzer c'hoarier.
Tomás Ó Criomhthain
Broudet e voe Tomás Ó Criomhthain da gontañ e vuhez gant Brian Ó Ceallaigh eus Cill Airne, goude ar Brezel-bed Kentañ. Pouezañ a reas Brian Ó Ceallaigh warnañ ha diskouez dezhañ e oa bet skrivet gant skrivagnerien veur levrioù hag a zeskrive buhez an dud vunut. En em lakaat a reas Tomás Ó Criomhthain neuze da gas lizhiri bemdez da Ó Ceallaigh, ha kenderc'hel evel-se e-pad pemp bloaz ! Gant ar skrivagner Pádraig Ó Siochfhradha ("An Seabhac") e voe stummet al lizhiri-se ha bodet da sevel ul levr.
Duncan Weir
Duncan Weir, bet ganet d'an 10 a viz Mae 1991 e Rutherglen (Bro-Skos), zo ur c'hoarier rugbi XV etrebroadel skosat.
La Croix
La Croix zo un anv-lec'h gallek (ar groaz e brezhoneg), un anv-tud, ha hini un nebeud traoù.
Lucasfilm
Lucasfilm berraet a-wechoù en LFL a zo ur studio sinema ha skinwel amerikan krouet e 1971 gant George Lucas. Ober a ra war-dro an heuliadoù film Star Wars hag Indiana Jones. E San Francisco emañ e sez.
Istor ar studio Lucasfilm
Lucasfilm a zo bet krouet gant ar sevener filmoù George Lucas e 1971. Lucas a zo chomet e-penn an embregerezh evel danvez prezidant a kannad meur betek ar bloavezh 2012.
Monique Papon
Monique Papon, bet ganet d'ar 5 a viz Here 1934 e Gentilly (Bro-C'hall), a zo ur bolitikourez naonedat dindan banniel an UMP (Unvaniezh evit ul Luskad Poblel). Kelennerez war an istor e oa. Bet eo bet :
San Venanzo
San Venanzo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Beg-pikern meur
Ar beg-pikern meur a zo ur spesad golvaneged bihan, Oreomanes fraseri an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Oreomanes.
Anvet e voe gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913) da zougen bri d'an evnoniour breizhveuriat Louis Fraser a voe mirour muzeom ar Zoological Society of London.
Qianlong
Ur barzh, livour ha kaerskrivour ampart e oa ha harpañ a rae ar sevenadur dre holl an impalaeriezh. Kelenn a rae unan ar vrasañ dastumadoù arz ar bed hag al levraoueg ar pevar teñzorioù: Siku Quanshu.
Caterina Visconti (1342-1382)
Dimeziñ
Goude lazhet he fried gant he breudeur e 1362 ez addimezas da Feltrino Gonzaga, aotrou Novellara ; bugel ebet n'o devoe, hag adintañveziñ a reas Caterina Visconti e 1374.
6vet lu (Werhmacht)
Emgann Stalingrad
Kodianet en doa ar 6vet lu etre an 31 a viz Genver hag an 2 a viz C'hwevrer 1943. Ar c'holloù alaman a oa bet 147 200 lazhet ha gloazet gant 91 000 prizoniet. Ar Feldmarschall Paulus, 24 jeneral ha 2500 ofiser a renk izeloc'h a oa e-touez anezho. N'eus nemet 5000 anezho a zo distroet goude ar Brezel.
Taddea Visconti
He buhez
He zud-kozh a-berzh he mamm e oa Mastino II della Scala hag e bried Taddea da Carrara; a-berzh he zad e oa Stefano Visconti hag e bried Valentina Doria.
Dimeziñ ha bugale
Tri bugel he doe:
Proviñs Rionegro
Rionegro zo unan eus 15 proviñs e departamant Cundinamarca e Kolombia, en Suamerika.
Salomėja Zaksaitė
Mestr echedoù (WIM) lituanian.
Harz (menezioù)
Er Grennamzer e veze graet Hart eus an tolead-se, ar pezh a dalveze « koad meneziek ». En em astenn a ra an Harz war harzoù teir stad eus Alamagn, Saks-Izel, Saks-Anhalt ha Thüringen. Ur park natur broadel zo bet krouet er venezieg.
Staiti
Staiti zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Douglas C-47 Skytrain
An Douglas C-47 Skytrain (anvet Dakota gant ar RAF hag ar C'hommonwealth) eo doare milourel an Douglas DC-3, un nijerez dougen savet gant an embregerezh amerikan Douglas Aircraft Company. Implijet eo bet kenañ ar C-47 gant ar Re Gevredet e-kerzh an Eil Brezel-bed evit dougen soudarded (harzlammerien en o zouez, gant un addoare en Europa: ar C-53 Skytrooper), gloazidi, pourvezioù... Implijet e voe kalz ivez da vare Blokus Berlin e 1948-1949 e-kerzh ar "Brezel Yen".
Jean-Pierre Léaud
Dibabet e voe e 1959 gant François Truffaut (1932-1984) da zelc'her perzh Antoine Doinel e-barzh Les Quatre Cents Coups kentañ film hir ar filmaozer gall : gwisket e voe dilhad an hevelep tudenn gant Léaud da-geñver L'Amour à 20 ans (1962), Baisers volés (1968, Domicile conjugal (1970) ha L'Amour en fuite (1979), kement a filmoù sevenet gant Truffaut.
Aurore Clément
Bloavezhioù 1980
Triwec'h film (30 en holl).
Bagnara Calabra
Bagnara Calabra zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Accipiter badius
Anvet e voe Falco badius (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
Cill Airne
Cill Airne, gant e-leizh a savadurioù hag a lec'hioù kaer en trowardroioù, evel Caisleán an Rois, Teach Mhucrois, lennoù Cill Airne, menezioù Na Cruacha Dubha, Dún Lóich, a zesach ur bern touristed.
Emma Normandi
Emma Normandi (985-1052) a oa ur briñsez norman, deuet da vout rouanez Bro-Saoz, Danmark ha Norge.
Gerard David
Gerard David (Oudewater, e-kichen Gouda, war-dro 1455 - Brugge, 1523) zo ul livour izelvroat eus dibenn ar. Gwelet eo evel unan eus diwezhañ livourien skol Brugge gant Jan van Eyck, Petrus Christus ha Hans Memling.
Derventio Brigantum
An anv
Meneget eo an anv Derventio er skridoù latin.
Uruguaiana
Uruguaiana zo ur gêr hag ur gumun e Brazil e beg kornôk stad Rio Grande do Sul, war lez ar Stêr Uruguay, a-stok ouzh Arc'hantina hag Uruguay.
Concorde
Nijal a reas evit Air France ha British Airways etre 1976 ha 2003.
H
H (bras) zo :
X
X zo:
Va Zammig Buhez
Kant trizek pajenn ha pevar-ugent a ya d'ober an oberenn-se a zo rannet etre c'hwec'h lodenn ; ul listenn "Gerioù tregeriat rik" (eus Alanig Kof-Ruz da dturlutat) a gloz anezhañ.
Quinto Vicentino
Quinto Vicentino  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Catamarca (proviñs)
thumbnail|290px|Sede pelec'h emañ Proviñs  Catamarca  en Arc'hantina
Catamarca zo unan eus an 23 froviñs a ya d'ober Republik Arc'hantina. San Fernando del Valle de Catamarca eo ar gêr-benn anezhi.
Dominique Blanc
Dominique Rose Marie Blanc, bet ganet e Lyon (Rhône, Bro-C'hall) d'ar 25 a viz Ebrel 1956, a zo ur gomedianez c'hall koulz er c'hoariva, er sinema hag er skinwel.
Emma Bro-C'hall
Emma Bro-C'hall zo anv meur a briñsez frank.
Valerius Maximus
Valerius Maximus a oa un istorour roman eus ar, en amzer an impalaer Tiberius Caesar Augustus, an eil impalaer roman.
Enez Christmas (Aostralia)
Annezet eo gant 70% a Sinaiz, 20% a dud wenn ha 10% a Valeziz. Meur a relijion a gaver gant an dud : 36% anezho zo boudaiz, 25% muzulmiz, 18% kristenien, 15% daoidi. Ar saozneg eo ar yezh ofisiel, met kaozeet e vez sinaeg ha malezeg gant an dud ivez.
Calanna
Calanna zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Aurora Sanseverino
Ganet e oa e Saponara (hiriv Grumento Nova, e proviñs Potenza). He zad, Carlo Maria Sanseverino, a oa priñs Bisignano ha kont Saponara, hag he mamm Maria Fardella, a oa kontez Paceco. lakaet e voe da studiañ latin, prederouriezh, liverezh ha sonerezh, met ar varzhoniezh eo a blije dezhi ar muiañ. D'ar 25 da viz Kerzu 1680 e voe dimezet, da 11 vloaz, d'ar c'hont Girolamo Acquaviva di Conversano. A-benn un toullad bloavezhioù en em gavas intañvez. Distreiñ a reas da Saponara neuze, hag ober a reas meur a veaj gant he zad, da gêrioù Palermo ha Napoli.
D'an 28 a viz Ebrel 1686 ec'h addimezas da Nicola Gaetani dell’Aquila d’Aragona, kont Alife, dug Laurenzana ha priñs Piedimonte. Daou vugel he doe, Cecilia ha Pasquale. E Saponara e voe lidet an eured war an ton bras, hag aozet e oa bet ur pezh-c'hoari, ur seurt bugulgan dramatek, anvet Eliodoro. Goude ez eas ar priedoù da chom da Napoli, ma oa ti an ozhac'h, en ur gêr ma verve ar vuhez sevenadurel. D'he zi e teue barzhed, sonerien ha livourien, ma teuas da vezañ ur saloñs lennegel. Plijout a rae dezhi mont da chaseal er menezioù diwar-dro ivez.
Volcán de Fuego
Unan eus menezioù-tan meur Kreizamerika eo, ken taer e vez e zidarzhioù. Hep mar ez eo ar menez-tan oberiantañ abaoe alouberezh Guatemala gant Spagn (1524-1697). Chi'gag "Al lec'h m'emañ an tan" eo e anv er yezh ar vro, ar c'haktchileg.
Hilaire Rama
Hilaire Rama, bet ganet war Aod an Avel (Martinik) d'an 19 a viz Gouere 1948, a zo ur soner gitar-boud breizhat a orin martinikat hag a zo o chom e Bro Pourlet, er Gemene, abaoe pell. Tad eo da Elodie, kanerez, ha da Stéphane, soner gitar-boud ivez.
Emma Bro-C'hall (943-968)
Mervel a reas da 25 bloaz hep bugel ebet.
Stêr Ibicuí
Mont a ra d'en em deurel er Stêr Uruguay, etre kêrioù Uruguaiana hag Itaquí.
<!--
Fue límite entre Brasil y Uruguay hasta 1851, cuando el llamado Gobierno de la Defensa de Montevideo (colorado) contrajo compromisos con Brasil que forzaron la entrega de los territorios ubicados desde el Ibicuy hasta el Cuareim, esto como parte de los tratados de Río de Janeiro, firmados entre el Imperio de Brasil y el gobierno colorado del Estado Oriental del Uruguay (representado por Andrés Lamas). El Partido Nacional rechazó tal cesión al menos hasta tiempos del presidente  Bernardo Prudencio Berro pero depuestos  los nacionales orientales, por el general colorado Venancio Flores con ayuda brasileña, en 1865  se ratífico la entrega del terrritorio entre el Cuareim y el Ibicuy al Brasil.
-->
Megastictus margaritatus
Anvet e voe Myrmeciza margaritata (kentanv) da gentañ-penn (e 1855) gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913). Ar spesad nemetañ er genad Megastictus an hini eo.
Belouizdad
Istor
1988: tarzhañ a ra un emgann etre ar servijou publik hag an annezidi.
Hayder
Hayder a c'hall ober dave d'an dud-mañ:
Nicola Sturgeon
E 1999 e voe dilennet da gannadez e Parlamant Bro-Skos, ha dont a reas da vezañ mouezh an SNP evit ar justis da gentañ, hag evit an deskadurezh hag ar yec'hed da c'houde.
E 2004 e voe dilennet da vesbrezidantez ar strollad, pa voe dilennet Alex Salmond da brezidant.
Ifig Troadeg
Ifig Troadeg, ganet er Vinic'hi e 1956, a zo ur c'haner kan-ha-diskan breizhat. Kanañ a ra e-barzh meur a goublad, hag asambles gant e bried Nanda ar peurliesañ. Kenlabouret en deus gant ar c'hevredigezhioù Dastum Bro-Dreger ha Mod All.
Koadeg-domani
E Bro-Frañs, ur goadeg-domani, pe ur forest-domani, zo ur goadeg perc'hennet gant ar stad c'hall. Meret e vez gant Ofis Broadel ar C'hoadeier (Office National des Forêts e galleg).
Oberhagenthal
Oberhagenthal, pe Hagenthal-le-Haut e galleg, zo ur gumun eus Elzas, e kanton Huningen, en arondisamant Mülhausen hag en departamant Haut-Rhin.
Manuel Larramendi
Manuel Garagorri Larramendi, ganet d'ar 25 a viz Kerzu 1690 en Andoain ha marvet d'an 29 a viz Genver 1766 en Azpeitia, a oa ur beleg, skrivagner, yezhour hag istorour euskarat. Labourat a reas evit kas an euskareg war-raok da Vare ar Sklêrijenn. Sellet a reer outañ evel un diaraoger evit al lennegezh euskarek e Gipuzkoa hag evit ar vroadelouriezh euskarat dre vras.
Cypraea tigris
Bevoniezh
Kregin eus ar re anavezet ar muiañ eo ar Cypraea tigris. Kavet e vezont etre nebeut metroù donder betek un 30 m donder bennak an aliesañ.
Al loen a seblant bezañ kigdebrer liesseurt o peuriñ gant e radula war a bep seurt loened bev pe marv zoken.
Mostefa Lacheraf
Ganet eo Mostefa Lacheraf d'ar 7 a viz Meurzh 1917 e Chellalat El Adhaoura (su rannvro Alje). Goude bezañ graet e studioù uhel e Thaâlibiyya Alje ez a da gelenn el lise Mostaganem hag el lise Louis-le-Grand e Pariz. Trañslater-jubenner e voe e skol ar yezhoù-sav-heol e Pariz. Adalek 1939 e kemer perzh e partiad ar bobl aljerian, e fiñv evit trec'h ar frankizoù demokratel, skrivañ a ra pennadoù e kelaouennoù kuzh. Toullbac'het eo bet d'an 22 a viz Here 1956 Khider, Lacheraf, Aït Ahmed, Boudiaf ha Ben Bella gant an arme trevadennel.
Emezeliñ a ra Mostefa Lacheraf an FLN. Kuitaat a ra neuze Pariz e miz Du 1954 evit mont da vro-Spagn e lec'h ma gejo gant Mohamed Khider. Dont a ra da vezañ ezel eus dileurierezh renerien an « dispac'h aljeian », kediet dreist-holl gant Ahmed Ben Bella, Hocine Aït Ahmed, Mohamed Boudiaf ha Mohamed Khider. Toull-bac'het eo bet d'an 22 a viz Here1956 Khider, Lacheraf, Aït Ahmed, Boudiaf ha Ben Bella gant an arme trevadennel. Dieubet e voent e 1961 evit abegoù yerc'hed ha lakaet dindan annez evezhiet e bro-C'hall. Kuitaat a ra neuze bro-Frañs dre guzh evit kerioù Le Caire ha Tunis. Ezel eus kuzul broadel an dispac'h Aljerian, a kemer perzh e miz mae 1962 e savidigezh ar « Program Tripoli ».
Gerace
Gerace zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Ich bin die fesche Lola
Adimplijet e oa bet gant ar filmaozer izelvroat Paul Verhoeven (1938-) da-geñver e film brezel Zwartboek, embannet e miz Gwengolo 2006. Kanet eo gant an arzourez izelvroat Carice van Houten (1976-) a dalc'h perzh "Rachel Stein/Ellis de Vries", ur yuzevez yaouank hag a ya da rezistantez ouzh an Nazied da-heul lazhadeg he familh a-bezh.
Saguinus labiatus
Saguinus labiatus a zo ur spesad primated.
Haydar
Haydar (skrivet حيدر en arabeg) zo un anv arabek, unan eus ar re a dalv da lavarout leon. Haider, Haidar, Haydar, Hajdar hag Heydar a zo doareoù treuzskrivañ damheñvel.
Tennis Girl
The Tennis Girl zo ul luc'hskeudenn brudet er bed saoznek, aet d'ober ur skritell, ma weler kein ur plac'h o kerzhout war-du ur roued tennis, ur paliked en he dorn dehou, hag he dorn kleiz o sevel he brozh da skrabañ he feskenn divragoù.
Abri du Marin
Jacques de Thézac en doa graet eus ar Goudorioù-se binvioù evit stourm ouzh ar baourentez hag an dienez sokial, lec'hioù plijus evit degemer ar vartoloded.
Maria Christina Aostria (1742–1798)
Maria Christina Aostria, pe Maria Christina Johanna Josepha Antonia (1742–1798) a oa Arc'hdugez Aostria, Dugez Saks-Teschen, gouarnerez an Izelvroioù.
Beatrice Regina della Scala
Bugale
Pemzek bugel he doe, pemp mab ha dek merc'h.
Bugale all en doe Bernabò gant maouezed all, serc'hed pe nann.
Phaethon aethereus
Phaethon aethereus a zo ur spesad evned-mor eus ar c'herentiad Phaethontidae.
Saguinus oedipus
Saguinus oedipus zo ur spesad primated e-touez kerentiad ar Cebidae.
Plouhinec
Gerdarzh
Diwar ploe (« parrez ») hag ethin « lann», hag an dibenn -ec. Ithinuc pe Ecthinoc a zo « lanneg ».
Nur Devlet
Mervel a reas e 1503 e-kichen Moskov. E gorf a voe kaset da Grimea ha sebeliet e Bahçesaray.
Let's Spend the Night Together (kanaouenn)
E miz Du 1966 e voe enrollet ar sonenn er Studioioù Olympic gant ar strollad sonerien vreizhveuriat The Rolling Stones hag embannet d'an 13 a viz Genver 1967 war tu B ur bladennig daou ditl ; 3'36" eo he fad, e-skoaz Ruby Tuesday, war an tu A, hag a bad 4'31". He c'havout a reer ivez evel kentañ kanaouenn an albom studio Between the Buttons a voe embannet e Stadoù-Unanet Amerika d'an 11 a viz C'hwevrer da-heul. Tra ma voe pedet an arzour stadunanat Jack Nitzsche (1937-2000) da seniñ ar piano da-geñver an abadennoù enrollañ ne seblant ket ar soner gitar-boud Bill Wyman (1936-) bezañ kemeret perzh enne !
Aurora Venturini
Mignonez e oa da Eva Perón, ha labourat a reas ganti. . En 1948 he doa bet ar Premio Iniciación, roet dezhi gant Jorge Luis Borges por, gant e levr El solitario.
Jean Chouan (film)
An danvez
Emeur e mare istor Bro-C'hall ma stourm ar Chouaned ouzh ar soudarded republikan. Karout a ra Jacques Cottereau, mab Jean Cottereau, Marie-Claire (merc'h Maxime Ardouin), hag hemañ dileuriad ar Republik C'hall e Naoned. Dre heg eo bet adkaset Jacques gant e dad da du ar re Wenn ma'z eo Markizez a Dorigneg o harozez dezhe. Magañ a ra Maryse Fleurus, bet maouez a lez, kasoni vras ouzh Marie-Claire Ardouin. Honnezh a vo diskuliet he jeu, goude meur a daol-kaer ; mont a ra an daou dad da Anaon hag eurediñ an daou amourouz.
Skol-veur Niccolò Cusano
Skol-veur Niccolò Cusano ((italianeg Università degli Studi Niccolò Cusano - UNICUSANO) a zo bet krouet d'an 10 a viz mae 2006 e Roma, Italia. 10,107 studier a zo enni.
Kalkiom
Ne vez ket kavet en un doare pur en natur. An izotopoù a gaver an aliesañ eo ha.
Ar pempvet elfenn a gaver ar muiañ e pluskenn an Douar eo (en tu-hont da 3%) hag hollret eo evit an danvez organek : an eskern, an dent, ha kregin an uioù.
Compagnie Marat
D'ar muiañ e oa un 60 a dud a yae d'ober ar bagad.
Spilornis
Tri isspesad warn-ugent (23) en holl.
Candidoni
Candidoni zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Callithrix humeralifera
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Vanessa Paradis
Dont a reas da vezañ brudet pa oa 14 vloaz, a-drugarez d'he c'hentañ pladenn Joe le taxi.
John Gay
Ganet e oa e Barnstaple, e Bro-Saoz, skoliet er gêr-se. Pa ziskolias ez eas da labourat da di ur marc'hadour seiz da Londrez; skuizh e oa aet, hervez Samuel Johnson, "of either the restraint or the servility of his occupation", hag eñ distro da gêrig Barnstaple, da vout kenteliet gant e eontr John Hanmer, ar pastor. Ha da Londrez en-dro
Jacques-Bénigne Bossuet
Jacques-Bénigne Bossuet (1627 -1704) a oa eskob, sarmoner ha skrivagner gall.
Árainn Mhór
Emañ Árainn Mhór war-hed 5 km diouzh an douar-bras, dirak porzh Ailt an Chorráin (Burtonport) ha liammet eo ouzh ar porzh-se gant linennoù bigi.
Gilfachreda
Gilfachreda zo ur gêriadenn e kumuniezh Llanarth, e Ceredigion, e Kembre, 128 km diouzh Kerdiz.
Plastik
Gant Alexander Parkes (1813-1890), ur Saoz, e oa bet ijinet ar plastik kentañ e 1855.
Santa Maria sopra Minerva
Ne ouzeer ket kaz tra a-zivout templ Minerva z vije bet savet gant Pompeius war-dro 50 kent JK.Bet ze eus bet ivez un templ dediet da Isis ha Serapis war al lec'h rak kavet ez eius bet un obeliks egiptat e liorzh kouent an dominikaned e-kichen an iliz. Roet eobet al lec'h da venec'h deuet eus ar Reter gant ar Pab Zakarias (741-752). Ne chom roud ebet eus an iliz kentañ-se. Ar savadur a-vremañ a zo oberenn an dominikaned a resevas an dachenn digant ar Pab Aleksandr IV en XIIIvet kantved hag a savas un iliz hag ur gouent eno.
Seminara
Seminara zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Llandogo
Llandogo zo e kumuniezh hag e parrez Tryleg. Hervez a gonter e teu anv ar gêriadenn eus sant Euddogwy (Oudoceus e latin), unan eus an tri sant enoret en iliz-veur Llandaf. Hervez Levr Llandaf e oa Euddogwy o vevañ er e kreisteiz Kembre. Savet en dije un iliz e Llaneuddogwy, un anv aet da Llandogo diwezhatoc'h. An iliz a weler bremañ avat a voe savet etre 1859 ha 1861.
Acanthiza
O c'havout a reer en Aostralia hag e Ginea-Nevez, tregont (30) isspesad dezhe en holl.
Joseph-Sabin Raymond
Pa voe krouet eskopti Saint-Hyacinthe e 1852 e voe anvet Vikel-vras. Seveniñ a reas ar garg e-pad 35 bloaz o chom war memes to e penn ar c'hloerdi.
Nevez (lec'hanvadurezh)
Broioù ha proviñsoù
Impalaerezhioù trevadennel zo bet anvet "nevez" : Spagn Nevez, Bro-C'hall-Nevez, Bro-Saoz Nevez (bremañ ur rannvro e reter SUA), Holland Nevez, Sveden Nevez... Kalzig a vroioù eus ar Bed Nevez-se zo bet anvet "nevez" ivez:
Tavurvur
An Tavurvur zo ur menez-tan tostik d'ar mor, e ledenez Gazelle, e-kichen Rabaul, e reter Breizh-Nevez e Papoua Ginea-Nevez.
Spilornis cheela
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an isspesad warn-ugent anezhañ en Azia :
Jean-Charles Prince
An Aotrou Jean-Charles Prince a voe kentañ eskob Saint-Hyacinthe (Kebek) Ganet eo bet e Saint-Grégoire de Nicolet d'an 13 a viz C'hwevrer 1804. Aet eo da Anaon d'ar 5 a viz mae 1860 e Saint-Hyacinthe. Mab da Jean Prince, labourer douar, ha Rosalie Bourg e oa.
Buceros hydrocorax
Buceros hydrocorax a zo ur spesad kalaoed eus kerentiad ar Bucerotidae.
Callithrix melanura
Annez
Kavout a reer al loen e kreiz Suamerika : reter Bolivia, mervent Brazil, hanternoz Paraguay.
Bhumibol Adulyadej
Hervez Bonreizh bro Thailand e oa ur roue bonreizhel e oa penn ar Stad ha difenner ar relijionoù.
Amsterdam Nevez
Amsterdam Nevez zo anv meur a lec'h.
Monte do Gozo
Ar Monte do Gozo (a vefe Brelevenez e brezhoneg) zo ur menez e Galiza.
Rizziconi
Rizziconi zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Maria Beatrice d’Este
Maria Beatrice d’Este zo anv div briñsez anavezet:
Callithrix chrysoleuca
Callithrix chrysoleuca (pe Mico chrysoleucus) a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Portigliola
Portigliola zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Yaşar
Yaşar zo un anv-paotr turkek a dalv "(an hini) a zo bev".
Grotte (Sikilia)
Grotte zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Erol
Erol zo un anv-paotr turkek a dalv "bez ur paotr/gwaz" (er = "gour/gwaz/paotr en e oad).
SS British Free Corps
An niver a emouestlidi
P'edo en e varr ne voe nemet 27 soudard hepken o sevel ar strollad SS British Free Corps. Un enklask spis gant ar c'hazetenner Adrian Weale en deus kavet 59 den hag a vije bet liammet e mare pe vare gant an unvez, lod anezho evit un nebeud devezhioù hepken.
Başak
Başak zo un anv-plac'h turkek a dalv "penn-ed" pe "(arouez) ar werc'hez".
C'hoarigandi Roazhon
C'hoarigandi Roazhon, pe Opera Roazhon, zo ur c'hoarigandi e-kreiz kêr Roazhon, e Breizh. A-dal d'an ti-kêr emañ.
Ulawun
An Ulawun <abbr title="Daveoù a vank">pe Ulawon, Uluwun, pe Vatr, pe North Son,The Father, zo ur menez-tan 2 334 m e uhelder e Breizh-Nevez e Papoua Ginea-Nevez.
Cambridge
Cambridge (Caergrawnt e kembraeg) zo ur gêr e Bro-Saoz, kêr-benn kontelezh Cambridgeshire, war lez ar stêr Cam. Brudet eo abalamour d'he skolioù-meur ha d'ar roeñvadegoù war ar stêr.
Anv
Meur a anv zo bet : Durcinate, Duroliponte
Istor
War zouar an Trinobanted edo Duroliponte, war ar stêr Cam; eus anv ar stêr e teu Cam-Bridge, "Pont war ar stêr Cam", Cam o talvout kement ha "kamm", "kildroenn".
Janed Bourbon (1337-1378)
Janed Bourbon (1337-1378) a oa ur briñsez c'hall, merc'h da Pêr Iañ Bourbon (war-dro 1311-1356), dug Bourbon, ha da Isabelle de Valois (1313-1383).
Egretta vinaceigula
Anvet e voe Melanophoyx vinaceigula (kentanv) da gentañ-penn (e 1895) gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).
Maria Leopoldine Aostria-Este
Dimeziñ
Dre heug ha dre zroug, hag evit kas an dorzh d'ar gêr, e nac'has ar briñsez kousket gwech ebet gant he fried, hag e tispac'has el lez ken e sponte an holl dirazi, hag he fried kozh dreist ar re all. Un toullad serc'heged he devoe, evel ar c'hont Maximilian Montgelas, ha dreist-holl Maximilian Zweibrücken, kenderv a bell, priñs pennhêr, hag enebour da Garl Theodor.
Askari
Trevadennoù Alaman
Al lu Trevadennel Alaman (Schutztruppe) eus an Impalaeriezh trevadennel a oa ur c'hemmesk etre Afrikaned, ofiserien eus Europa ha lod eus an trevadennoù.
Mantes-la-Jolie
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Mantais anezho e galleg.
Vierzon
Vierzon zo ur gumun en departamant Cher, e-kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Vierzon eo.
Afrodeutsche
Liammoù Afrika hag Alamagn etre 1884 betek 1945
E-pad emvod Berlin Kongo 1884, gant an holl vroioù europat galloudus ar mare, Ee voe rannet Afrika a dammoù. Da bep bro e oa bet roet tiriadoù deuet da vezañ trevadennoù. Alamagn a oa e-touez anezho hag a voe roet dezhi douaroù e Kornôg Afika ha rann-vro al lennoù bras. Kontrol d'ar vroioù all Alamagn a implijas tud arbenikaet an douaroù-se evit ober war o zro. Ar velestradurezh lec'hel a oa sevenet gant Afrikaned dindan urzhioù alamanted. Evit dont a-benn d'en ober e voe kaset Afrikaned da Alamagn evit studiañ an ekonomiezh, ar Gwir. Ar re-se a oa paotred yaouank evit an darn bras anezho. Nebeut anezho a oa deuet a-benn da dizhout liveoù uhel ha dont-tre ar skolveurioù, met an darn anezho a oa gourdonet e kreizennoù trevadennel evit dont da vezañ ofiserien, servijourien pe mistri-skol.
Karl Theodor Bavaria
Besterd
Eus e zarempred gant Maria Josefa Seyfert, Kontez von Heydeck (1748-1771) e voe bugale all:
Cœur de pirate
He buhez
Kroget e oa da c'hoari piano da dri bloaz, sikouret gant he vamm hag a c'hoari piano da vicher. Da 15 vloaz e son ar piano e-barzh ar strollad sonnerezh anvet « December Strikes First ». Goude-se e ra pemp bloavezh studioù war an arz, ar skrid hag ar c'hehentiñ, e Montréal. Graet he deus ivez studioù graferezh rak roant he doa sevel ha tresañ mangaioù. E 2007 e krogas da skrivañ kanaouennoù, broudet gant he mignoned. E 2008 e teuas er-maez he fladenn gentañ « Cœur de pirate ». E miz Du 2011 e teuas er-maez an eil pladenn: « Blonde ». Doare sonerezh « Cœur de pirate » zo Pop Folk, an darn vrasañ eus he c'hanaouennoù a zo e galleg. Komz a ra ivez kalz eus ar garantez en he c'hanaouennoù, ar pezh he deus bevet.
Abell 36
Abell 36 zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar Werc'hez.
2001 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
Stinson L-5 Sentinel
Ar Stinson L-5 Sentinel a oa un nijerez daremprediñ hag arsellet implijet e-kerzh an Eil Brezel-bed gant holl skourroù an armeoù amerikan ha gant ar Royal Air Force. Lesanvet e oa ar “Flying Jeep” (ar jeep nij). Daou zen a veze e bourzh, ur sturier hag un arseller.
Lomagna
Lomagna zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Missaglia
Missaglia    zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Geoteg Eurazia
Douarouriezh
Div lodenn zo e Geoteg Eurazia :
August Albrecht Sabac el Cher
Ganet e oa e Kurdufan en Egipt. Emzivad, roet e oa bet evel prof d'ar priñs prusian Friedrich Heinrich Albrecht. Ur c'hoarier violoñs donezonet e oa.
Paths of Glory (film)
Roll ar gomedianed pennañ
War roll aktourien ur film brezel n'eo ket gwall souezhus kavout un aktourez hepken, Christiane Susanne Harlan hec'h anv. E dibenn ar film e talc'h perzh ur brizoniadez alaman goulennet ganti kanañ Der treue Husar en alamaneg dirak ar soudarded c'hall a-raok dezhe distreiñ d'an emgann. Eurediñ a reas da gKubrick e 1958.
Roll kañsellerien Alamagn
E 1867 e voe krouet ar garg e Kengevread Hanternoz Alamagn, pa voe Otto von Bismarck anvet da Gañseller kentañ istor Alamagn. Pa voe unvanet Alamagn ha staliet an Impalaeriezh alaman e 1871 e troas ar C'hengevread d'ur Stad-broad, ha "Kañseller Alamagn" e voe anv ar garg. Betek hiziv ez eo Otto von Bismarck ar c'hañseller a renas ar pellañ : 28 vloaz, betek 1890.
Chaetodon paucifasciatus
Annez
Bevañ a ra e kornôg Meurvor Indez : er mor Ruz ha pleg-mor Aden, petra bennak m'eo bet gwelet en Afrika ar Reter ivez.
Cantello
Cantello zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Hent-houarn Rosko Montroulez
Tres
Testenn e galleg da dreiñ e stumm evezhiadenn da-heul
Magazine Z
E miz Gwengolo 2008 e voe embannet e vefe paouezet Magazine Z, hag a niverenn ziwezhañ a voe embannet d'ar 26 a viz Genver 2009.
Leggiuno
Leggiuno  zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Jambalaya (meuz)
E doare Louiziana eo temzet kreñv ar riz, riz kreol Jumbalaya, gant silzig, gambas pe istr ouzhpenn; er Me-o-My-O Jumbalaya e lakaer bevin. En Provañs, e vez graet ar jambalaia gant riz ha safran, ha kig yar, evel a zo skrivet gant René Jouveau, en e levr diwar-benn keginerezh Provañs, ha gant Frédéric Mistral el levr  Lou Tresor dóu Felibrige.
Colonnella
Colonnella zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Menez Gwenn
Ar Menez Gwenn (Mont Blanc e galleg hag en arpitaneg, Monte Bianco en italianeg) eo menez uhelañ an Alpoù hag Unaniezh Europa ; 4 808,72 m eo e uhelder. War an harzoù etre Italia ha Frañs emañ e lein.
Bermuda
Bermuda pe ar Bermudez, Bermuda dre vras e saozneg, met The Bermudas pe Somers Isles ent-ofisiel, a zo un tiriad tramor eus Breizh-Veur er Meurvor Atlantel an Norzh, er-maez da aodoù gevred ar Stadoù-Unanet. Hamilton eo ar gêr-benn.
Plouzer krec'hin
Ar c'hivijerezh
Pal ar c'hivijerezh a zo souplaat ar c'hroc'hen evit ar savadenn, ha gwareziñ anezhañ gant produoù kimiek, evit lakaat anezhañ da vezañ divrein a-enep tagadennoù ar bakterioù, an togoù-touseg pe an amprevaned. Ar c'hroc'hen a vez trempet e-barzh produoù kimiek disheñvel evit mirout e liv orin.
Lakaat ar groc'hen war ar stumm korf
Lakaet e vez ar c'hroc'hen war ar stumm korf, gant un tamm druzoni evit ma vefe aesoc'h da lakaat. D'an aliesañ ez eo ret kempenn toulloù bihan a chom war ar c'hroc'hen pe war ar stumm korf a-raok ar wriadenn ziwezhañ. Tu 'zo ivez sec'hañ, broustañ pe livañ ar c'hroc'hen evit ma vefe hi bravoc'h. Evit reoù 'zo evel ar pesked, eo aesoc'h ober ur vouladenn eus kroc'hen al loen diouzhtu (gant danvezioù e plastik soupl), aesoc'h eo ober-se evit ar plouzer krec'hen (met keroc'h eo). Ar vouladenn a vez implijet ivez evit kempenn lodennoù 'zo evel pavioù, dent, ur beg pe ur moj.
Istor
Er ragistor, ez eo bet kavet teknikoù kentañ ar c'hivijerezh. A-hed ar bloavezhioù ez eo bet lakaet teknikoù all e pleustr evel an ambaomiñ gant an Egipsianed. Adalek ar XVIvet kantved, e veze implijet teknikoù nevez evit mirout korf ul loen marv degaset eus ur vro nevez disoloet. Tro-dro 1748 eo bet klasket implijout ar plouzañ krec'hen a drugarez da labourioù Jean-Baptiste Bécoeur. E 1793, Louis Dufresne a zeu da vezañ plouzer krec'hin er Muzeom Broadel Istor Naturel. E-pad tost 50 vloaz ez eo bet implijet nemetken an teknikoù a vremañ hep klask ijinañ traoù all. Da c'houde ez eo bet ijinet teknikoù nevez. En XIXvet kantved e oa diouzh ar c'hiz da vat ar plouzer krec'hin a drugarez da levrioù 'zo hag a oa aet maez. Digoret eo bet atalieroù plouzeier krec'hin gant Jean-Baptiste Deyrolle e 1831 e Pariz hag Rowland Ward e Londrez.
Bénouville (Calvados)
Melestradurezh
Ar c'huzul-kêr a zo 19 ezel ennañ, ar maer ha 5 elimaer en o zouez.
Monthly Shōnen Rival
Monthly Shōnen Rival (japaneg : 月刊少年ライバル) a zo ur magazin manga shōnen miziek (embannet e vez d'ar 4 bep miz) embannet gant Kōdansha. An niverenn gentañ a zo deuet er-maez d'ar 4 a viz Ebrel 2008.
Pentre-llyn
Pentre-llyn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanilar, e Ceredigion, e Kembre, 144km Kerdiz.
La Bataille du rail
An danvez
Eil Brezel-bed : o lakaat o buhez en argoll e stourm harzerien Kevredad broadel hent-houarn Frañs, gant o holl nerzh, da ziaezañ an ac'huber alaman. Dilestradeg ar Gevredidi e Normandi a ra d'an darvoudoù tremen buanoc'h eget na oa raktreset. Evit na dizho ket an Alamaned an aodoù e koulz e ra an henthouarnerien c'hall d'an tren milour Apfelkern (Spluzenn aval) diroudennañ.
Pedro Iañ Brazil
Pedro Iañ Brazil, pe Pedro IV Portugal, pe Pedro de Alcântara Francisco António João Carlos Xavier de Paula Miguel Rafael Joaquim José Gonzaga Pascoal Cipriano Serafim de Bragança e Bourbon (1798-1834), a oa roue Portugal hag Impalaer Brazil.
E Brazil
D'ar 17 a viz Here 1829, e Rio de Janeiro, ec'h addimezas Pedro gant Amélie von Leuchtenberg (1812-1873) (merc'h da Eugène de Beauharnais).
E vugale
18 bugel en doe Pedro.
Digant e bried kentañ, Maria Leopoldine Aostria, Arc'hdugez Aostria:
Genoveva
Genoveva zo un anv-badez alamanek, izelvroek, portugalek ha spagnolek.
Faltazi an amzerioù kent
Embannet e oa bet al levr e 1999, gant Mouladurioù Hor Yezh, savet ar rakskrid anezhañ gant Pêr Denez.
John Davies (istorour)
Buhez
Ganet e oa John Davies e traoñienn Rhondda, e su Kembre, met tremenet en doa e vugaleaj e kêriadenn Bwlch-llan e Ceredigion ha gant se e voe lesanvet diwezhatoc'h John Bwlchllan. Mont a reas da skol-veur Kerdiz ha goude-se da skol-veur Cambridge d’ober studioù istor. Ur post a dapas e skol-veur Aberystwyth da gelenn istor Kembre.
Jambalaya (kan)
E galleg
Meur a stumm gallek zo bet:
Canzano
Canzano zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Asón
Asón zo un anv lec'h spagnolek.
Bisenti
Bisenti zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Janed ar Beltraneja
Enebiezh
Un tamm a-raok-se avat e oa bet Herri IV o kinnig e verc'h Janed da Afonso V, roue Portugal, evit e vab João, infant Portugal.
Menez Fuji
Deuet eo Fuji-san ("Aotrou Fuji") da vezañ unan eus arouezioù Japan. Lakaet eo war roll Glad bedel an Unesco abaoe 2013.
Friedrich Karl
Friedrich Karl zo un anv-badez kevrennek alamanek.
Bellante
Bellante zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Leon VI ar Fur
E dud
A-hed e yaouankiz en deus gouzañvet kaz ha heug e dad ofisiel outañ. Pa felle dezhañ dimeziñ da Zoe Zoutsina e ankas plegañ da zimeziñ da Théophano. Pa ziskoueze e heug ouzh e wreg e voe bac'het gant e dad e-pad tri miz.
Aferioù diabarzh
En 899, <!--il fit convoquer un grand synode destiné à restaurer les relations entre les Églises d'Occident et d'Orient. Pendant ce temps, Léon s'attacha à la révision et à la recodification du droit romain, commencée sous Basile. Les lois furent regroupées matière par matière dans des volumes spécifiques puis traduites en grec, seule langue alors comprise par le peuple et les fonctionnaires.
Mariages et postérité
Il épousa d'abord sur ordre de son père en 886 Théophanô († 896), fille de Martinacos, noble byzantin de la famille des Martinakioi, dont il eut :
Mithras
Templou gouestlet da Vithra (Mithraea) dre an impalaerezh roman
da beurglokaat
Pannonia
Poetovio / Ptuj-Pettau
Rodrigo Álvarez de Sarria
Rodrigo Álvarez (Rudericus Aluari e latin), marvet e 1187 pe 1188, a oa un den uhel eus Galiza, kargoù uhel dezhañ e Rouantelezh León. Gantañ e voe savet Urzh Monte Gaudio e 1174.
Sieg
Dont a rafe an anv « enez Sieg » eus « enez Hieg », diwar anv ur sant iwerzhonat, « sant Hieg ». En em astenn a ra an enezenn a reter da gornôg, a-hed ur c’hilometr, war ur gorread 18 hektar. Pa vez tre e vez stag ouzh an douar-bras war-bouez un erv draezh, a reer anezhi "Pont an Enez". Abaoe 1975 n’eus mui den ebet o vevañ eno a-hed ar bloaz, met labouret e vez an douar c’hoazh, e parkeier al lodenn norzh eus an enezenn.
Istor
E-pad ar Brezel-bed Kentañ e voe bac’het e Sieg tud a orin alaman hag aostrian, pe eus Elzas-Loren, a oa o vevañ e Bro-C’hall a-raok deroù ar brezel hag a oa bet harzet gant ar polis da neuze.
Urzh Monte Gaudio
Urzh Monte Gaudio, pe Urzh Montjoie, pe Urzh Alfambra, pe  Urzh Trufac, pe Ordo Equitum Montis Gaudii e latin, a oa un urzh marc'heien gatolik spagnol da vare Brezelioù ar Groaz, savet en 1173-1174 e rouantelezh Aragon.