cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James St Clair
E penn armeoù Breizh-Veur e oa e Flandrez e 1745. E 1746 e oa bet lakaet e penn 6000 soudard da vont arsailhat kêr Québec. A-benn ar fin ez eas da arsailhat kêr an Oriant, un arsailhadeg ma kemeras perzh ar prederour David Hume. Distruj a reas mogerioù-kreñv e-tal Kiberen.
Andigena hypoglauca
Anvet e voe Pteroglossus hypoglaucus (kentanv) da gentañ-penn (e 1833) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Poltred Giuliano de' Medici (Botticelli Berlin)
An daolenn Poltred Giuliano de' Medici  a zo e mirdi Berlin zo unan eus tri foltred Giuliano di Piero de' Medici (1453-1478), kenlevier Firenze gant e vreur Lorenzo il Magnifico, a oa bet livet gant Botticelli.
Adria
Adria zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Saint-Philippe (ar Reünion)
Saint-Philippe zo ur gumun e departamant tramor ar Reünion, e Meurvor Indez. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Pierre hag e kanton Saint-Benoît-2.
L'Haÿ-les-Roses
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer L'Haÿssiens anezho e galleg.
Bae Chesapeake
D'ar 5 a viz Gwengolo 1781 e voe un emgann bras war vor e Bae Chesapeake e-pad Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet.
Calyptura cristata
Calyptura cristata a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Kastell La Hunaudaye
Istor
Savet e voe ar c'hastell en gant an tiegezh Tournemine o doa bet aotre digant Pêr Brizhkloareg. An nor da vont da Benteür e oa kastell an Hunaudaye, savet adalek 1220. Kalz a zistruj a voe graet d’ar c’hastell e 1341, e-pad Brezel Hêrezh Breizh, met adsavet e voe goude-se etre dibenn ar ha kreiz ar. Da vare an Azginivelezh e voe graet labourioù el lojeiz d’ober eus ar c'hastell-kreñv ul lec'h-annez kletoc'h. Kalz a zistruj a voe avat e-pad an Dispac'h gall hag en e voe tennet kalz a vein eus ar c'hastell, en doa kollet e doenn, e bont-gwint, e blañchodoù, e arrebeuri.
Ceneselli
Ceneselli zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Nogent-sur-Marne
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Nogentais anezho e galleg.
Petits arrangements avec les morts
Goproù
Tapet e oa bet ar c'hCaméra d'or (Kamera aour) gant ar film da-geñver festival ar sinema e Cannes e 1994.
Aunis
An Aunis (distaget: ) a zo ur proviñs eus Bro-C'hall, e kornaoueg ar vro, en-dro da gêr ar Roc'hell. Ar proviñs bihanañ eus ar Frañs an hini eo. Inizi brasañ Bro-C'hall a gaver eno: Enez-Ré hag Enez-Oléron.
Castelguglielmo
Castelguglielmo zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Antoninus Pius
E vuhez
An impalaer Julian en deus lavaret diwar-benn Antoninus e oa un heskenner greun kumin (cuminum), da lavarout e oa un den pizh. Mervel a eure paket gant riv e Lorium, 18 km eus Roma, d'ar 7 a viz Meurzh 161, oajet a 71 vloaz.
Ramphastos vitellinus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
Canaro
Canaro zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Poltred Giuliano de' Medici (Botticelli Washington)
Lazhet e oa bet Giuliano, tad ar pab Klemañs VII (pab), en Irienn Pazzi, ha poltredet e oa bet, a greder, diwar maskl an den marv.
Robert Lee Yates
E 2002, Yates a oa barnet kablus eus muntr div vaouez e Pierce County. Hiziv-an-deiz emañ e trepas ar marv e Washington State Penitentiary.
Talbenn al-Nusra
D'an 28 a viz Gouhere 2017, goude emgannoù taer a-enep an Ahrar al-Sham ha strolladoù rebelled all, an Talbenn al-Nusra a zo kemmesket gant pevar strollad djihadour all evit dont da vezañ Hayat Tahrir al-Sham.
Ideologiezh
Penn uhel an Talbenn al-Nusra, an emir Abu Mohammad al-Julani, en deus diskleriet : "emaomp amañ evit seveniñ ur gefrifi nemetken, stourm a-enep ur renad hag e harperien war zouar, gant re an Hezbollah hag ar re all". E penn kentañ ar bloavezh 2014, Sami al-Oraydi, ur penn uhel lezennel eus ar charia er strollad, a zisklerie e oa awenet selloù al luskad al-Nusra gant kentelioù Abu Musab al-Suri un ezel eus Al-Qaeda.
Meredydd Evans
Peoc'hgarour e voe a-hed e vuhez, evit abegoù relijiel. Nac'h a reas mont d'an arme e-pad an Eil Brezel-bed ha kaset e voe dirak al lez-varn evit se.
Roman Filipov
Buhez prevez
Filipov a oa dimezet hag en devoa ur verc'h.
Klann Taira
Taira a oa un anv klann hêrezhel roet gant impalaerien ar Marevezh Heian da dud a oa bet izili eus an tiegezh impalaerel pa oant deuet da vezañ sujet. Alies e reer Heishi eus ar c'hlann e japaneg, ger-ha-ger "Taira klann", pe Heike 平家 "Tiegezh Taira", oc'h ober gant doareoù lenn an arouezioù onyomiek hei.
Eduard Douwes Dekker
E vuhez
Ganet e oa bet Eduard Douwes Dekker en Amsterdam. Da 19 vloaz ez eas da labourat evel kargiad da Indez ar Reter a oa un drevadenn nederlandat da neuze. E 1856, pa oa 36, e roas e zilez eus e bost e Jawa, heuget o welet pegen garv e oa planedenn annezidi ar vro hag en em lakaat a reas da skrivañ a-enep an drevadennouriezh hag ar ouennelouriezh.
Ur breur dezhañ, Jan Douwes Dekker, a oa tad-kozh da Ernest Douwes Dekker, un Nederlandad a gemeras perzh e stourm dieubidigezh Indonezia hag anavezet du-hont gant an anv Danudirja Setiabudi.
Hêrezh
E miz Mezheven 2002 e voe anvet al levr Max Havelaar d’an oberenn nederlandek pouezusañ biskoazh gant Kevredigezh al Lennegezh Nederlandek (Maatschappij der Nederlandse Letterkunde).
Porth Sgiwed
Apasadennoù eus ur bryngaer (ur c'hreñvlec'h) eus Oadvezh an Houarn a gaver e Porth Sgiwed, kenkoulz ha dismantroù ur "villa" hag un templ roman. Dismantroù nevesoc'hik zo, eus mogerioù-difenn a vije bet savet gant Harold II, roue Bro-Saoz, pa oa bet aloubet gantañ ar rann-mañ eus Kembre goude e drec'h war Gruffudd ap Llywelyn. Kontañ a reer e oa bet savet un ti eno gant Harold hag e oa bet distrujet gant Caradog ap Gruffudd, roue Gwent, e 1065.
Naria ostergaardi
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Dall e 1921 dindan an anv genad Cypraea.
Estry
Bodet e oa gant 13 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valdallière.
Enez Wake
Enez Wake (saozneg: Wake Island) a zo un atoll bihan en norzh da Inizi Marshall, perc'hennet gant ar Stadoù-Unanet.
Diplomatiezh Twitter
Implij hervez al lec'hioù
An Twiplomacy a oa bet studiet e 2013 evit gwelet an implij a veze graet anezhañ hervez ar gouarnamantoù dre ar bed:
Kain hag Abel
Kain, kantreer
Kondaonet e voe Kain gant Doue da gantren war an douar. Eno e vefe gwrizienn ar Boudedeo.
Joseph Conrad
Desavet e voe el lodenn eus Polonia a oa en Impalaeriezh Rusia. Mervel a reas e vamm hag e dad pa oa yaouank ha desavet e voe ar paotr gant un eontr dezhañ. Kuitaat a reas ar skol da 17 vloaz da vont da vartolod war ur vag kenwerzh gall. E-pad un nebeud bloavezhioù e voe o vont hag o tont war vor, eus ar Mor Kreizdouar betek Suamerika. Goude se ez eas e bourzh bigi saoz, da vont war-zu Afrika, India ha broioù all c’hoazh, hag evel-se e teskas saozneg hag en em staliañ e Bro-Saoz.
Castel di Iudica
Castel di Iudica  zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Sant Aubert
Mojenn
Ganet e oa nepell diouzh Avranches en un tiegezh uhel en amzer ar roue frank Childebert IV. E 704 e voe anvet da eskob Avranches goude marv an eskob kozh.
África de las Heras Gavilán
Brezel yen
Goude an Eil brezel-bed e krogas da labourat gant an aozadur soviedel KGB, ma sine e gemennoù gant an anv Patria.
Loreo
Loreo zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Kilhog Java
Ar c'hilhog Java (liester : kilhegi Java, kilheien Java) a zo ur spesad evned, Gallus varius an anv skiantel anezhañ.
London Hilton on Park Lane
D'ar 15 a viz Genver 2018, Dolores O'Riordan, anezhi kanerez ar strollad The Cranberries, a varvas en unan eus kambreier London Hilton on Park Lane.
Enorioù
Enoret eo bet London Hilton on Park Lane gant ar prizioù amañ da heul :
Kimon (disheñvelout)
Kimon a c'hall bezañ :
Lendinara
Lendinara zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Hanau
Hanau zo ur gêr eus Alamagn, e Hessen, war lez ar stêr Main. E dibenn 2012 e oa poblet gant 88 834 a annezidi, ar pezh a rae anezhi ar c’hwec’hvet kêr vrasañ e Hessen. Tost eo da gêr Frankfurt am Main, er reter dezhi.
Koblenz
Istor
Diwezhatoc'h e voe aloubet kêr gant ar Franked. E Koblenz an hini e voe breutaet etre ar mibien-vihan Karl Veur a sinas Feur-emglev Verdun goude-se, e 843. E 1018 e teuas da vezañ e dalc'h arc'heskob Trier.
Élisa (film)
An danvez
Da noz an Nedeleg ec'h en em lazh Élisa, aet he gwaz diouti, o lezel he merc'hig Marie war he lerc'h. Desavet eo houmañ en un emzivati : ne bad-hi ket gant ar c'hoant da adkavout an tad-mañ a zo pennkaoz da varv he mamm, hervezi. Lakaet en he soñj e lazhañ ec'h en em gav Marie gant he zad war Enez Sun : kollet-net an den ha ken gwalleürus ha hi. Tostaat a ra eñvor Élisa an tad ouzh e verc'h hag int da loc'hañ gant ur vuhez nevez.
Rannvroioù Portugal
Rannvro Lisboa
Kêr-benn : Lisboa. Kêrioù bras all : Setúbal, Almada, Amadora, Barreiro, Queluz, Agualva-Cacem.
Algarve
Kêr-benn : Faro. Kêrioù bras all : Portimão, Lagos, Tavira, Silves, Ollão, Loulé.
San Martino di Venezze
San Martino di Venezze zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Les plus Beaux cantiques de Bretagne
Embannet eo an albom gant Coop Breizh, gant un titl gallek, hep tamm brezhoneg ebet war ar golo, e doare ar gompagnunezh, goude ma n'eus nemet titloù kantikoù brezhonek skrivet war ar c'hein. Skrivet eo anv ar ganerez, Anne Auffret, ha re ar sonerien: an talabarder, Daniel Féon, hag an ograouer, Loïk Le Griguer. Ur skeudenn vrav a zo, hini un daolenn gant Jules Breton, Le pardon de Kergoat, hag a zo war-ziskouez e Mirdi an Arzoù-Kaer e Kemper.
Manuel Iañ Portugal
Dimezioù ha bugale
Teir gwech e timezas.
Naria irrorata
Gwelout ivez
Naria ostergaardi spesad all ar genad,
Kreizenn nukleel Fort Calhoun
E 2011 e oa bet gronnet gant dour-beuz ar stêr Missouri, ha gant sac'hadoù traezh edo al labourerien o virout ouzh an dour da vont e-barzh ar greizenn.
Pangur Bán
Implij modern
Fay Sampson he doa skrivet un heuliad levrioù diwar-benn ar varzhoneg. Heuliañ a reont troioù-kaer Pangur Bán, e vignon, Niall ar manac'h, ha Finnglas, ur briñsez eus Kembre.
Villadose
Villadose zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Herri VI
Herri VI zo anv meur a roue pe impalaer.
Samos (disheñvelout)
Samos zo
Manuel, Priñs Portugal (1568-1638)
Manuel de Portugal (1568-1638), Priñs Portugal, a oa mab da António Iañ, roue Portugal.
Chaetodon trifasciatus
Chaetodon trifasciatus a zo ur spesad pesked indo-habaskel eus kerentiad ar Chaetodontidae.
Kimon
Kimon (en henc'hresianeg, Κίμων — Kimōn) (510, Aten – 450 kent J.-K., e Citium, e Kiprenez), a oa un den Stad eus Aten en Henamzer, strategos e oa, ha politiker pennañ ar geoded e-kreiz ar kantved. Mab e oa da Miltiades, trec'her Maraton. Kimon en doe ur roll a-bouez e krouidigezh impalaeriezh Aten war vor da-heul c'hwitadenn an eil aloubadeg eus Henchres gant Kserses I e 480-479 kent J.-K.. Kimon a zeuas da vezañ un haroz eus ar brezelioù en Aten. Dont a reas da vezañ amiral goude m'en doe kemeret perzh en Emgann Salamis.
Montchamp (Calvados)
Montchamp a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 13 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valdallière.
Brahmapoutra
An anv
ब्रम्हपुत्र Bramhaputra a reer eus ar stêr en hindieg, da lavaret eo "Mab Brahma". ব্ৰহ্মপুত্ৰ Brôhmôputrô eo hec'h anv en asameg, ব্রহ্মপুত্র নদ Brohmoputro e banglaeg, ཡར་ཀླུངས་གཙང་པོ་ Yarlung Tsangpo e tibeteg.
Marc'harid Bro-C'hall (1158-1197)
Dimezioù
Div wech e timezas:
Kumuniezh-kumunioù Plangoed-Plelann-Vihan
Edo he sez e Plangoed. He frezidant diwezhat a oa Michel Raffray, maer Pludunoù.
Mamm Tereza
Ezel e oa Santez Tereza Kolkata an urzh misionez Sœurs de Notre-Dame de Lorette, kuitaat a ra ar gumuniezh e 1949 evit mont gant hent « he galv » ha krouiñ a ra neuze e 1950 un urzg nevez. He oeberezrezh gentañ a vezo gant ar re baourañ e-liamm gant skoliata bugale ar straedoù ha digeriñ marvdi Kalighat (Nirmal Hriday) e Calcutta. E-pad 40 vloaz e gendalc'ho gant ar gefridi sikour ar re vunut, ar re glañv, ar re war o zalaroù. Da gentañ e vezo en India ha goude-se dre ar bed a-bezh, chom a raio penn da misionerien an Drugarez.
Francesca Dellera
thumb| Francesca Dellera Francesca Dellera eo anv-micher Francesca Cervellera, un aktourez italian, ganet e 1965 e Latina (Lazio).
Feur-emglev Lausanne (1923)
Dre ar feur-emglev-se e tisklêrie Turkia e paoueze da glask adkemer an tiriadoù a oa bet dindan an Impalaeriezh Otoman.
Freikorps
Freikorps war-raok, an harz a losk. Evit ur bed torret.
Amazona tucumana
Anvet e voe Chysotis tucumana (kentanv) da gentañ-penn (e 1885) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906). Dont a ra e anv eus hini proviñs arc'hantinat Tucumán, lec'hiet e gwalarn ar vro.
Aberhafesb
E 2011 e oa poblet gant 406 a dud, ha 65 anezho (16%) a oa kembraegerien.
John Donne
John Donne (distagadur : ; skritur a-vremañ : Dun ; Londrez, 22 a viz Genver 1572 - idem, 31 a viz Meurzh 1631) a oa ur barzh hag ur prezegenner saoz en amzer ar roue James VI ha I. E-touez e oberennoù e kaver barzhonegoù karantez, sonedennoù relijiel, troidigezhioù diwar al latin, marvnadoù, kanaouennoù ha sarmonioù.
Aberriw
Aberriw (Berriew e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Powys, e Kembre, 157 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 1312 a dud, ha 125 anezho (9,5%) a oa kembraegerien.
Cathair Dhónaill
Cathair Dhónaill (saozneg: Caherdaniel) zo ur gêriadenn eus mervent Iwerzhon, e kontelezh Ciarraí. Emañ e ledenez Uíbh Ráthach (Iveragh).
Ryūichi Sakamoto
1970-1979
Kroget en deus abred-tre ar piano hag ar sonaozadur. Plijout a rae dezhon ar sonerezh pop rock èl The Beatles hag The Rolling Stones.
Studiet en deus e 1970 er National University of Fine Arts and Music, e Tokyo.
Abaty Cwm-hir
A-raok bezañ e Powys, Abaty Cwm-Hir e oa ur barrez hag ur gêriadenn eus Maesyfed
Patrick Malrieu
Stourmer sevenadurel
Ezel eo bet eus meur a gelc'h keltiek e Pariz pa oa bugel. Kregiñ a reas abred da zeskiñ seniñ gant ar binioù bras. Da 18 vloaz e kemeras perzh e krouidigezh Bagad Pariz.
Kampionad srilankat an echedoù
Kampionad hollek
! Bloaz !! Kampion
Kampionad ar maouezi
thumb|[[Vineetha Wijesuriya, kampionez unnek gwezh]]
Scordia
Scordia   zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Bianca de' Medici
He bugale
15 bugel he doe. Eus ar re ganet en harlu n'ouzer ket nemeur a dra.
Spatula
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Dek spesad houidi a ya d'ober ar genad :
Santa Venerina
Santa Venerina   zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Kampionad spagnol an echedoù
Kampionad spagnol an echedoù eo kampionad broadel an echedoù e Spagn. E 1902 e voe graet evit ar wech kentañ. Abaoe 1928 e vez aozet gant ar Federación Española de Ajedrez (FEDA - Kevre spagnol an echedoù). Abaoe 1950 e vez aozet kampionad ar maouezi.
Bartolomeo Eustachi
Bet deskrivet gant Bartolomeo Eustachi, e 1543, an drompilh selaou a ya d'ar skouarn d'ar c'havom e voe anvet houmañ Tromba di Eustachio gant ar mezeg italian Antonio Valsalva da enoriñ e henaour.
Philippe de Champaigne
Philippe de Champaigne, ganet e 1602 e Brusel ha marvet e 1674 e Paris a oa ul livour brabantat, deuet da vout Gall er.
Kib mell-droad merc'hed ar bed 2023
Poulloù
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù
Sarcelles
Sarcelles zo ur gumun en departamant Val-d'Oise hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Sarcelles eo.
Half-Life (heuliad c'hoarioù video)
Half-Life pe HλLF-LIFE, zo un heuliad c'hoarioù video tenn kentañ sell sevenet hag embannet gant Valve. E darn eus ar c'hoarioù e vezer Gordon Freeman, ur fizikour o klask talañ ouzh un aloubadeg boudoù maez douarel. Daou eus ar c'hoarioù a gaver en heuliad a zo c'hoarioù o-unan, Half-Life hag Half-Life 2, daou all, Half-Life 2: Episode One hag Half-Life 2: Episode Two, a zo berroc'h, ul lodenn ouzh ur c'hoari diazez. Un trede c'hoari lodennek a oa da vezañ embannet da Nedeleg 2017 anvet Half-Life 2: Episode Three. Seblantout a ra ez eo bet dilaosket betek-henn.
Grammichele
Grammichele  zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Mousked
Ur mousked a oa un arm-tan, hir e ganol, en implij adalek ar. Anezhañ eo e teu ar fuzuilh a vremañ.
Jean-Guy Le Floch
Jean-Guy Le Floch, bet ganet d'an 9 a viz Du 1953 e Karaez, a zo ur penn-embregerezh breizhat.
Nanterre
Gevelliñ
Kevratoù kenlabour zo bet skoulmet gant :
Pediculariidae
Iskerentiad ha genad
Hervez ar skiantourien e vez renket ar spesad nemetañ a zo er c'herentiad-mañ dindan un iskerentiad Cypraediinae hag ur genad nemetken.
Mellisuga
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
Herri ar Roue Yaouank
E 1158 e voe rakdimezet da Varguerite, kentañ merc'h Loeiz VII hag e eil pried, Constanza Kastilha (1136-1160)‎. E 1160, gant aotre ar pab Alesant III, e voe euredet Herri, 5 bloaz, da Varguerite, 2 vloaz. Mall bras a oa war Herri II da gaout argouroù e verc'h-kaer, Vexin.
Mervel a reas e 1183, da 28 vloaz, tri bloaz a-raok e vreur Jafrez, dug Breizh, ha c'hwec'h vloaz a-raok e dad. E eil breur, Richarzh Kalon-Leon, a renas war-lerc'h o zad.
Letocetum
Anv
Ur stumm latinaet e oa an anv-se eus un anv-lec'h keltiek adsavet evel *Lētocaiton (a vefe "koad louet" e brezhoneg). Nennius a ra anv eus ul lec'h anvet Cair Luit Coyd e-touez ar c'hêrioù meneget gantañ en e Historia Brittonum.
Nicolosi
Nicolosi zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh italianek.
Rochefort
Rochefort zo un anv-lec'h gallek.
Journal des savants
Istor
Adal 1816 e teuas er-maez a-nevez, gant an talbenn Journal des savants, evel m'emañ c'hoazh hiziv an deiz. Izili Ensavadur Bro-C'hall a skrive enni, ha gant an Imprimerie Nationale e veze moullet, ha diwar goust ar Stad c'hall betek 1900. En abeg da grennadurioù war kellidsteuñv ar Stad e voe paeet ar moullañ gant Ensavadur Bro-C'hall evit ar bloavezhioù 1901 ha 1902, hag an Ensavadur a voe e penn ar gazetenn betek 1908.
Larry Nassar
Taget e vefe bet gantañ, d'an nebeutañ, 250 plac'hig, en o zouez reoù brudet ur wech jiminast a-vicher. Anzavet en deus dek tagadenn nemetken.
Mondeville (Calvados)
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|Iliz katolik Notre-Dame des Prés, - kantved
Ríos
Ríos zo ur ger galizek ha spagnolek, deuet da vout anv-lec'h hag anv-tiegezh.
Gerdarzh
Liester ar ger río (stêr) eo.
Bodfari
Treuzet eo Bodfari gant gwenodenn Kleuz Offa.
Promerops
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Caerwys
Caerwys zo ur gêr vihan hag ur gumuniezh e kontelezh Sir y Fflint, Kembre, 250 km eus Kerdiz. Emañ er mervent da Dreffynnon. E 2011 e oa poblet gant 1238 a dud, ha 240 anezho (19,4%) a oa kembraegerien.
Enez Robinson Crusoe
Enez Robinson Crusoe zo unan eus an Inizi Juan Fernández e Chile. An eil enezenn vrasañ eus an enezeg eo. Stag eo ouzh Proviñs Valparaíso, e Rannvro Valparaíso.
Phoebetria palpebrata
Boued
Bevañ a ra diwar gefalopoded ha krill dreist-holl petra bennak na ra ket fae ouzh kresteneged all ha pesked koulz hag ouzh gagnoù manked, reuniged, karamelled pe sataniged.
Bausley a Chrugion
Bausley a Chrugion, pe Bausley gyda Chrugion, zo ur gumuniezh e kontelezh Powys, Kembre, 173 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 690 a dud, ha 54 anezho (7,8%) a oa kembraegerien.
Boncath
Boncath zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 115.6 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 720 a dud, ha 441 anezho (61.3%) a oa kembraegerien.
KT Tunstall
thumb|200px|KT Tunstall, Seattle, miz Du 2010. KT Tunstall (Kate Victoria Tunstall ez-ofisiel) zo ur ganourez hag ur sonourez gitar bet ganet d'an 23 a viz Mezheven 1975 e Dinedin (Bro-Skos). E Cill Rìmhinn he deus tremenet he bugaleaj, e-lec'h ma oa hec'h adtud o chom. Krog eo gant ar piano hag ar fleüt a-raok deskiñ seniñ gitar.
Pedro Alfonso Kastilha
Lazhet e voe da 14 vloaz, war un dro gant e vreur Juan, war urzh o lezvreur Pedro Iañ el Cruel.
Menez Kameroun
Er bloavezh 2012 e oa c'hoarvezet an dislonkadenn diwezhañ.
Le Theil
Le Theil zo un anv-lec'h gallek, hag anv meur a gumun, e Normandi dreist-holl.
Caldicot
Caldicot (pe Cil-y-Coed a-wechoù e kembraeg ) zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Fynwy, Kembre. E 2011 e oa poblet gant 9,278 a dud, ha 984 anezho (10.6%) a oa kembraegerien.
Irienn ar Re Pazzi
Irienn ar Re Pazzi ( Congiura dei Pazzi en italianeg) zo un irienn steuet e Firenze, en 1478, gant an Tiegezh Pazzi evit lazhañ an daou vreur Medici, mibien arc'hantourien vras, a oa e penn ar geoded neuze, ha tennañ ar galloud digant an tiegezh Medici da-vat. Ur breur hepken a voe lazhet, Giuliano di Piero de' Medici, gloazet e voe egile, Lorenzo, met chom a reas e buhez, harzet e voe an drouglazherien, ha krouget lod anezho.
Enebourien d’an tiegezh Medici
An Tiegezh Pazzi a oa un tiegezh kozh eus noblañs kêr Firenze, a orin eus Valdarno, ma oa e zouaroù, hag enebet ruz ouzh an tiegezh Medici. Brud a oa war an anv, en 1099 edo Pazzino de Pazzi o vrezeliañ er Groaziadeg kentañ, hag eñ eo ar marc’heg kristen a gerzhas da gentañ en kêr Jeruzalem). Er XVvet kantved e oa unan eus koshañ ha pouezusañ tiegezhioù Firenze, arouez an urzh kozh ma veze an noblañsed o ren e republikoù Italia.
Sadorn 25 a viz Ebrel 1478
Giuliano avat ne deuas ket d'ar banvez dre ma oa dihet.
Albert Poulain
Buhez
Goude ar skolaj e heulias ur stummadur a dresour evit ar sevel tiez.
Pteroptochos
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Baños
Baños (kouronklec'h) zo anv spagnolek meur a lec'h hag a gumun.
Kampionad suafrikan an echedoù
Kampionad suafrikan an echedoù eo kampionad broadel an echedoù e Suafrika. E 1892 e voe graet evit ar wech kentañ, aozet e voe gant Kleub echedoù ar C'hab. Abaoe 1992 e vez aozet e vez gant Chess South Africa  (CHESSA – Echedoù Suafrika). Abaoe 2000 e vez aozet kampionad ar maouezi.
Cnemarchus erythropygius
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika, en un takad hag a ya eus Kolombia da vBolivia :
Bañuelos (Guadalajara)
Bañuelos zo ur gumun e proviñs Guadalajara, e Kastilha-La Mancha.
Longovicium
Anv
Talvoudegezh ː diaes evit ar silabenn gentañ. Stourmerien war listri ?
Villablanca
Villablanca zo ur gumun e proviñs Huelva en Andalouzia.
Treron bicinctus
Anvet e voe Vinago bicincta da gentañ-penn (e 1840) gant ar skiantour breizhveuriat Thomas Caverhill Jerdon (1811-1872).
Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Castellar de la Frontera
Castellar de la Frontera zo ur gumun eus Spagn, e  proviñs Cádiz en Andalouzia.
Chiclana de la Frontera
Chiclana de la Frontera zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Cádiz en Andalouzia.
Villamartín
Villamartín zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Cádiz en Andalouzia.
Deiziadur holosenek
<!--
Algar
Algar zo anv spagnolek meur a lec'h.
Persed
Ar Bersed zo ur bobl indezeuropat hag a weler o tegouezhout en istor Iran war un dro gant ar Veded war-dro ar bloavezh 1000 kent JK. Parsi pe Farsi a vez graet eus o yezh e perseg.
Div impalaeriezh vras a voe savet gante:
Gerondiv
E spagnoleg
E spagnoleg, koulz evel e galizeg ha portugaleg, e lakaer dibennoù d'ar verb, ando pe (i)endo : cantando (o kanañ).
Cesar
Cesar zo un anv-lec'h hag un anv-den spagnolek ha portugalek.
Sezambr
<HR noShade> Sezambr (Cézembre e galleg) a zo un enezenn e kumun Sant-Maloù, 4 km er-maez, hogen 3,5 km eus Sant-Enogad, e Dinarzh. 700 metrad hed zo dezhi ha 250 metrad led d'ar muiañ, ha 18 hektar dindani.
La Viñuela (Málaga)
La Viñuela zo ur gumun  eus Spagn,  e proviñs Málaga, en Andalouzia, en komark Axarquía. 48 km zo ac'hano da gêr Málaga ha 505 km da gêr Madrid.
Kan ma bro
thumb|right|250px|Pajenn gentañ golo al levr Kan ma bro zo ul levrig barzhonegoù brezhonek – div bajennad ha hanter-kant ennañ – gant ar Bigouter Yann Bijer bet embannet gant Al Liamm e dibenn miz Mezheven 2013.
Galați
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Galați gant ar c'hêrioù-mañ :
Cervantes (Galiza)
Cervantes zo ur gumun eus reter Galiza, e proviñs Lugo.
Poblañs
<Gallery> File:Palloza en Piornedo, Lugo.jpg|Ti-soul Piornedo File:Casa O crego, Vilaquinte, Cervantes.jpg File:Casa O crego, Vilaquinte, Cervantes, Galiza (España).jpg File:Ancares, degrada a Piornedo, Cervantes. Tres Bispos.jpg|Ancares, degrada a Piornedo, Cervantes. Tres Bispos </Gallery>
Nahuel Pérez Biscayart
Nahuel Pérez Biscayart a zo un aktour arc'hantinat. Ganet eo d'ar 6 a viz Meurzh 1986 e Buenos Aires. Gwelet eo bet e meur a film gall (evel 120 battements par minute, enoret gant priz meur Festival Cannes e 2017, pe Au revoir là-haut). Troet en deus bet ivez e filmoù arc'hantinat, alaman, belgiat ha suis.
Cefn Meiriadog
Poblañs
E 2011 e oa poblet gant 382 a dud, ha 116 anezho (30,4%) a oa kembraegerien.
Vélez
Vélez zo un anv-lec'h hag anv-tiegezh spagnolek.
Cyffylliog
Cyffylliog zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 250 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 482 a dud, ha 255 anezho (52,9%) a oa kembraegerien.
Alfarnatejo
Alfarnatejo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Málaga.
Guglielmo de' Pazzi
En 1478 e kemeras perzh e eontr Jacopo de' Pazzi hag e vreur Francesco en un irien a-enep ar Medici : drouklazhet e voe Giuliano de' Medici ha gloazet Lorenzo il Magnifico.
Catherine Ringer
Catherine Ringer (bet ganet d'an 18 a viz Here 1957 e Suresnes en Hauts-de-Seine), a zo un aktourez, ur ganerez c'hall hag ur sonerez barrek war un toullad mat a vinvioù.
Pêr Loquet
Ur rezistant eo bet adalek an oad a 14 vloaz.
Enez Stewart (Chile)
242,1 km² zo dindani. Hin an toundra a ren enni, glaveier bras hag avelioù kreñv eus ar c'hornôg.
Deiziadur sinaat
Implijet e vez an deiziadur sinaek gant al labourerien douar evit gounit an douar hag evit ar gouelioù hengounel pe gouelioù relijius evel ar c'hala bloaz sinaat pe gouel kreiz an diskaramzer, hag evit steredouriezh.
Le calendrier solaire agricole et les Jieqi
Un jie ou un qi équivaut à un déplacement du Soleil de 15 degrés le long de l’écliptique, soit une durée d'à peu près 15 jours. Leur durée et leur répartition dans l’année solaire étaient originellement réglées sur des mois de durée à peu près égale, mais leur calcul a vite été établi selon le "soleil vrai", c’est-à-dire selon l’observation du déplacement du Soleil sur le plan de l’écliptique. La course visible du Soleil étant plus rapide en automne et en hiver (lorsque la Terre est plus proche du Soleil) qu'au printemps et en été, les mois solaires chinois et donc aussi les jieqi sont donc plus courts en durée en fin d'année (le calendrier grégorien, par contre, a été défini pour équilibrer la durée des mois au cours de l’année - mais de façon irrégulière pour des raisons historiques - sans suivre le soleil vrai et donc sans tenir compte de l’excentricité de l’orbite elliptique terrestre, qu’on observe pourtant en voyant que le zénith du Soleil projette sur Terre, au cours de l’année, un « huit » aux deux boucles de grandeurs inégales et que le Soleil parcourt à des vitesses inégales).
Julia Domna
Julia Domna (160–217), ganet e proviñs roman Syria, a oa eil pried an impalaer roman Septimius Severus, a renas eus 193 da 211.
Bubo nipalensis
Bubo nipalensis a zo ur spesad evned-preizh bras eus ar c'herentiad Strigidae.
Jakob Ammann
E vuhez
Ganet e vefe bet Jakob Amman e kanton Bern. Ne vezer ket sur eus e zeiziad ganedigezh resis. Gellout a rafe bezañ an 12 a vie C'hevrer 1644. Mab Michael Amann hag Anna Rupp oa. Bevet en dije Steffisburg pe tro war dro betek 1693. Ezel oa e dad eus kumuniezh advadezour Erlenbach moarvat. Abalamour d'an heskinerezh relijiel a rene e Kanton Bern e kuitaas kalz advadezourien ar vro. Ober a reas Ammann e annez en Elzas. Adalek 1696 edo e Sainte-Marie-aux-Mines e Dugelezh Loren.
An hent heuliet gant Ammann, ar skism
Levezonet oa bet Ammann gant kredennoù mennoidi an Izelvroioù. Diazezet o doa gwalc'hidigezh an treid div wech ar bloaz e-pad lid ar Goan. Dilezet oa bet gant kumuniezh Suis. E 1693 e savas dizemglev etre Jakob Amman ha Hans Reist ha Benoît Schneider, levierien all al luskad advadezour e Suis. Kavout a rae ne sente ket trawalc'h mennonited Suis eus ar genurzh ha diouzh an doareoù kent.
Argas an advadezourien diouzh Elzas
Skrivañ a reas de la Houssaye d'ar velied reiñ keloù d'ar re a oa o chom en o beliezh d'an 9 a viz Gwengolo 1712.
Daoust d'ar c'heloù-se, bet embannet meur a wech e chomas un toullad advadezourien en Elzas.
E 1727 e c'houlennas ar merour, an Ao.de Harlay, e voe savet roll resis an advadezourien chomet en Elzas. Kaset e voe d'ar roue d'ar 24 a viz Du 1727.
Cynwyl Gaeo
Cynwyl Gaeo zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Gaerfyrddin, Kembre.
Deiziadur etiopek
<!-- Like the Coptic calendar, the Ethiopian calendar has twelve months of 30 days each plus five or six epagomenal days, which comprise a thirteenth month. The Ethiopian months begin on the same days as those of the Coptic calendar, but their names are in Ge'ez. The sixth epagomenal day is added every four years without exception on August 29 of the Julian calendar, six months before the Julian leap day. Thus the first day of the Ethiopian year, 1 Mäskäräm, for years between 1901 and 2099 (inclusive), is usually September 11 (Gregorian), but falls on September 12 in years before the Gregorian leap year.
Higuera la Real
Higuera la Real zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Badajoz, en Extremadura.
Enezeg Reina Adelaida
An Enezeg Reina Adelaida zo un enezeg eus Chile, er gwalarn da Strizh-mor Magalhaes. Lavaret e vez ez eus 2000 enezenn en enezeg.
Battlefield Companion
Pa vez lañset ur c'hoari Battlefield (adalak an hini 1) e tremener dre Battlefield Companion.
Enez Hoste
Stag eo ouzh kumun Cabo de Hornos, e proviñs an Antártica Chilena, e Rannvro Magallanes.
Anvadur dre zaou anv
Istor
A-raok ma voe degemeret reizhiad an anvadur dre zaou anv da envel ar spesadoù, ar re a skrive diwar-benn al loened hag ar plant a implije an anvioù kumun er yezhoù disheñvel pe a implijje deskrivadennoù standardizet en un doare bennak. En Europa er Grennamzer e veze savet an deskrivadurioù-se e latin a oa yezh ar skiantoù. A-wezhioù e tenn an anvioù-se d'an anvioù a-vremañ gant daou anv met disheñvel-kenañ ez int e gwirionez abalamour ma'z int deskrivadurioù. E levr plant Gerard, da skouer, e teskriver seurtoù Tradescantia : "an hini kentañ zo anvet phalangium ramosum, (Tradescantia gant barroù) ; an eil, phalangium non ramosum, (Tradescantia hep barroù). egile ... zo lakaet gant reizhded phalangium ephemerum virginianum, (Tradescantia berrbad Virginia) Ar frazennoù latin zo deskrivadurioù berr kentoc'h evit merkoù anavezadur. Ar pezh a zo, a-vuzul ma tizoloed spesadoù nevez ez ae an anvioù deskrivus-se war hiraat da lakaat kemm etre ar spesad nevez hag ar re anavezet a-raok. An tomatez, da skouer o doa an anv hir a Solanum caule inermi herbaceo, foliis pinnatis incisis, a dalvez "ar solanum geotennek dezhi ur c'harenn levn ha delioù stuc'hek skejet".
Penrith
Penrith zo un anv-lec'h predenek hag a gaver e teir bro:
Kreizenn nukleel Flamanville
Kreizenn nukleel Flamanville	zo ur greizenn nukleel e kumun Flamanville Manche, e Normandi, en arvor kornôk Cotentin, e-harz un torrod 70 m, 25 km er c'hornôg da Cherbourg hag 20 km er c'hreisteiz da labouradeg-lastez nukleel La Hague.
Khải Định
Diwezhatoc'h e c'hanas unan eus e serc'hed, Tu Cung, ur mab dezhañ. Kurunennet e voe Rouanez peogwir he doa ganet o mab, Nguyen Phuoc Thien, a zeis da vezañ Priñs Vinh Thuy ha diwezhatoc'h Impalaer Bảo Đại.
Lock, Stock and Two Smoking Barrels
Istor diazez ar film a zo ul laeroñsi gant ur c'hoarier truchour kartoù hag en deus bet kollet 500 000 £ hag a dle anezho d'ur penn torfedour. Evit dont a-benn da baeañ an dle uhel, ar c'hoarier gant e gamaladed a zo vont da laerezh ur gang a vez o labourat er skraber-oabl e-kichen hini ar penn torfedour.
Alexandre Exquemelin
Alexandre-Olivier Exquemelin, skrivet a-wechoù « Oexmelin » pe « Exmelin », a oa ur surjian norman ha morlaer gall, ganet war-dro 1645 e Honfleur, ha marvet en Harfleur war-dro 1707. Skrivet en deus ul levr brudet diwar-benn morlaeron ar.
Felix
Adstummoù
D'ar merc'hed e roer an anvioù deveret Felicia, Felicity, Félicité, Felicitas, Felizitas
Kirkby Thore
Anv
Kirkby : ur gêriadenn gant un iliz (kirk) ; skrivet Kirby ivez.
Penrydd
Penrydd, skrivet ivez Penrhydd, Penrhudd, Penrith, Penreth, Penrieth, a oa ur barrez kozh e Sir Benfro, e Kembre, e kombod Emlyn Is Cuch.
Chloephaga poliocephala
Anvioù lec'hel
E spagnoleg e vez graet "cauquén cabeza gris", "cauquén cabecigrís", "canquén", "caiquén", "cauquén", "cauquén real", "gansillo y avutarda" eus ar spesad-mañ.
Lamprolia
Lamprolia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1874 gant ar skiantour alaman Otto Finsch (1839-1917).
Oliva de la Frontera
Oliva de la Frontera zo ur gumun eus Spagn, en Extremadura, e  proviñs Badajoz.
Emgann Ahvenkoski
Kodianidigezh
Ar godianidigezh a voe asantet hag e-tro 800 Gward ruz a heulie ar penn ofiser Oskar Vinter dre al linennoù Alaman e kornôg ar stêr d'ar 5 a viz Mae. Ur wech treuzet ar pont Rajasilta, e rofont o armoù. En desped d'ar marc'hata, ar soudarded ne voent ket dieubet. Ur wech prizoniet ar re Ruz, ar Re Wenn finlandat a lakae a gostez an ofiserien, an ofiserien etre hag izel, ar sindikalisted. Ar re-se a voe kaset e kreñvlec'h Svartholm. Erruet eno e voent holl fuzuilhet. Ar re all a voe dalc'het e-pad an noz e kêriadenn Vähä-Ahvenkoski, ha kaset goude-se evit an darn e toulloù-bac'h gwenn e su Finland. E-fin ar sizhun goude e voe lazhadeget e-tro 300 komunour e traoñienn Kymi.
Haliastur indus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Chloephaga picta
Chloephaga picta zo anv skiantel ur spesad evned eus ar c'herentiad Anatidae.
Saint-Félix
Saint-Félix zo un anv-lec'h gallek.
Epistemologiezh
Prederourion o deus labouret diwar-benn an epistemologiezh
An epistemologiezh zo unan eus an diskiblezhioù a vez kelennet er Skol-Veur pa raer studioù war ar brederouriezh pe war ar skiantoù.
Sed ar brederourion hag ar skiantourion bennañ hag o deus labouret war an epistemologiezh : Aristoteles, Stéphane Lupasco, Albert Einstein, Gaston Bachelard, René Descartes, Paul Feyerabend, Thomas Samuel Kuhn, Willard Van Orman Quine, Ludwig Wittgenstein ha meur a hini all.
Cortes de la Frontera
Cortes de la Frontera zo ur gumun eus Spagn e Proviñs Málaga, en Andalouzia.
São Félix
Parrezioù:
Pseudastur occidentalis
Anvet e voe Leucopternis occidentalis (kentanv) da gentañ-penn (e 1876) gant ar skiantour saoz Osbert Salvin (1835-1898).
Annez
Kavout a reer ar spesad e koadegi menezioù kornôg Ecuador ha gwalarn Perou.
Närke
Emañ e rannvro Svealand. Annezet eo ar broviñs gant 195 000 a dud hag en em astenn a ra war 4 126 km². En-dro dezhi emañ proviñsoù Västmanland en hanternoz, Södermanland er reter, Östergötland er mervent ha Värmland er gwalarn.
Arondisamant La Trinité
Arondisamant La Trinité a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor Martinik. Krouet e oa bet an arondisamant e 1965.
Touche pas à mon poste !
Istor
Titl an abadenn a zo ur c'hoari ger diazezet war lugan SOS Racisme, « Touche pas à mon pote », Cyril Hanouna, stourmer ar gevredigezh-se en devoa goulennet gant Dominique Sopo prezidant al luskad ma oa tu e implij ar pezh a oa bet aotreet. Kinniget gant Cyril Hanouna harpet gant ur strollad animatourien, an abadenn a ginnig da dabutal war abadennoù all ar skinwel pe war an tabutoù a sav er skinwel. Kinniget e vez da arvestiñ filmigoù tennet eus abadennoù skinwel all pe eus ar rouedad. E-pad ar rubrikennoù eus an abadenn e vez savet c'hoarioù lies gant an animatourien hag an dud bet pedet. An dud pedet a zispleg o buhez, o obererezhioù.
Gwehelog Fawr
Gwehelog Fawr zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Fynwy, Kembre, 34,5 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 485 a dud, ha 54 anezho (11.1%) a oa kembraegerien.
Ivan Vazov
Ingal e kemeras perzh e politikerezh e vro, gant mennozhioù stag ouzh Rusia, pezh a redias anezhañ da vont d'an harlu tri bloavezh (1886-1889). Meur a wezh e voe dilennet kannad (1880-1886; 1894-1899). Dindan gouarnamant Konstantin Stoilov (1897-1899) e voe anvet da vinistr an Deskadurezh.
2014 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
Carn Uí Néid
Unan eus begoù-douar brudetañ Iwerzhon eo Carn Uí Néid ha dont a ra di touristed a-leizh da sellet ouzh ar mor hag ouzh an tornaodoù. E penn pellañ ar beg-douar, war kerreg liammet ouzh an douar-bras gant ur pont, ez eus un tour-tan, ur savlec’h amzer hag un arouezva kozh hag a zo aet bremañ d’ober ur mirdi gouestlet d’ar merdeadennoù a-dreuz ar Mor Atlantel ha d’ar c’hehentiñ gwechall.
Llandderfel
E 2011 e oa 1,095 a dud o chom e kumuniezh Llandderfel ha 708 anezho a oa kembraegerien (67,1%).
Gourejen
Ar gourejen (Bos primigenius) a oa ur bronneg daskirier hag a veve en Europa, Azia ha Norzh Afrika. An tarv hag ar vuoc'h (Bos taurus) a zo stummoù doñvaet deveret eus ar gourejen.
Le Marin
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Marinois anezho e galleg.
Régina (Gwiana c'hall)
Brudet eo ar rom graet enni.
Ambrosio
Ambrosio zo un anv-badez spagnolek.
Maxime Maufra
E 1916 e oa bet anvet da livour ofisiel ar Verdeadurezh.
Puig Arboç
Puig Arboç zo anv meur a venez pe tosenn e Katalonia.
Ysgeifiog
Etre Nannerch ha Caerwys emañ, 248,5 km eus Kerdiz.
Antonio da Correggio
thumb|200px|Io ha Zeus, gant Antonio da Correggio. Antonio Allegri da Correggio, lesanvet il Correggio (Correggio Eost 1489 – Correggio, 5 a viz Meurzh 1534) a oa ul livour italian, eus skol Parma.
Ría Viveiro
Emañ en aber ar río Landro, e kumun Viveiro. War he lez emañ porzh pesketaerien parrez Celeiro, kêr-benn ar gumun, ha parrez Covas.
Antón Risco
Kelenn a reas e skolioù-meur lies bro, SUA, Kanada. Skrivañ a reas romantoù e galizeg.
Llansteffan
Llansteffan zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Gaerfyrddin, Kembre, 89,9 6km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 924 a dud, ha 429 anezho (46,4%) a oa kembraegerien.
Paco Ibáñez
E vuhez
Barzhonegoù Federico García Lorca, Rafael Alberti pe Miguel Hernández eo a gan dreist-holl. Hag ivez kanaouennoù Georges Brassens lakaet e spagnoleg.
Abegondo
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Phnom Penh
Phnom Penh (kmereg: ក្រុងភ្នំពេញ) eo kêr-benn ha kêr vrasañ Kambodja, war ribl ar Mekong. 1,501,725 a annezidi a oa o chom enni e 2012, ha war-dro 2,2 vilion a dud a zo o vevañ er gêrva.
Inizi Desventuradas
Kentañ Europiz
D'an 8 a viz Du 1574, da lavarout eo pevar bloaz ha hanter-kant goude ma voe dizoloet kreisteiz Chile gant Fernando de Magallanes, ha nav bloaz ha tregont goude ma voe gweladennet an hanternoz anezhi gant Diego de Almagro, e teuas ar sturier spagnol Juan Fernández da gavout an inizi San Félix ha San Ambrosio, anavezet ivez evel an Inizi Desventuradas.
Anas erythrorhyncha
Anas erythrorhyncha zo anv skiantel un evn eus ar c'herentiad Anatidae.
Astana (Kazakstan)
Astana, bet Akmolinsk betek 1961, Tselinograd betek 1992, hag Akmola betek 1998 eo kêr-benn Kazakstan hag eil brasañ kêr ar vro. A-raok Astana e oa Almaty, kêr vrasañ ar vro, an hini a oa kêr-benn. Da 1 350 228 a dud e save ar boblañs d'ar 1añ a viz Kerzu 2022.
Llanwinio
Ouzhpenn kêriadenn Llanwinio hec'h-unan, emañ ar c'hêriadennoù-mañ er gumuniezh : Cwm-bach, Cwmfelinmynach ha Blaen-waun.
Poltred ur vaouez yaouank (Botticelli)
Piv eo ar vaouez?
Arzvarnourien a soñj e c'hallfe bout poltred Clarice Orsini, pried Lorenzo il Magnifico, pe hini Fioretta Gorini, serc'h da Giuliano de' Medici, pe Alfonsina Orsini (1472-1520), pe Lucrezia Tornabuoni (1425-1482).
Cathair Saidhbhín
1 294 annezad a oa o vevañ eno e 2006.
La Puebla de Cazalla
La Puebla de Cazalla  zo ur gumun eus Spagn e proviñs Sevilla, e kumuniezh emren Andalouzia.
Marc'h Przewalski
Marc'h Przewalski, marc'h Prjevalski (spesad Equus przewalskii, isspesad Equus ferus przewalskii pe Equus caballus przewalskii), zo ur spesad pe un isspesad kezeg gouez tost-kenañ d'ar spesad Equus caballus.
Distro kezeg Przewalski en natur
Da-heul ar raktresoù-se e oa e diwezh 2007 war-dro 330 loen-kezeg en o frankiz e Mongolia : 200 e Park broadel Hustai, 110 e gouelec'h Gobi, hag ouzhpenn 20 e Khomiin Tal (Mongolia ar c'hornôg ).
Carlo Iañ
Carlo Iañ zo bet anv meur a zug
Deerstalker
Wiski
Ur wiski zo anvet Deerstalker ivez.
Haematoderus militaris
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, e biz Amazonia.
Leopold Museum
Al Leopold Museum zo ur mirdi arzoù-kaer e Vienna, en Aostria.
Menno Simons
Menno Simons, Minne Simens e frizeg, (1496–31 a viz Genver 1561) a oa ul levier relijiel advadezour a Vro-Friz. Diazezet e voe al luskad mennonat gant e ziskibled.
Ferrante II Gonzaga
Ferrante II Gonzaga (1563 – Guastalla, 1630) a oa ur priñs italian ha kont Guastalla etre 1575 ha 1621, ha dug Guastalla etre 1621 ha 1630, hag ivez dug Amalfi.
Henry James
Anavezet eo dreist-holl abalamour d'un toullad romantoù ma teskriv an darempredoù etre Stadunaniz hag Europiz hag o darempred gant ar galloud er gevredigezh. E-touez ar romantoù-se emañ The Portrait of a Lady, The Ambassadors ha The Wings of the Dove.
Ouzhpenn romantoù e voe embannet gant Henry James : danevelloù, pennadoù ha levrioù skridvarnerezh, levrioù beaj, pezhioù-c'hoari, arnodskridoù ha kounskridoù. Daoust ma oa bet ganet er Stadoù-Unanet ez eas da chom da Europa, betek ober e annez e Bro-Saoz ha dont da vezañ Breizhveurad e 1915, bloaz a-raok e varv.
Bichkek
Bichkek (e kirgizeg ha ruseg: Бишкек) eo kêrbenn ha kêr vrasañ Kirgizstan. War-dro 1.000.000 annezad zo enni.
Boiro
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Ingvar Kamprad
E varv
Marvet e oa Kamprad en e gousk gant an danijenn skevent en e di e Småland, Sveden, d'ar 27 a viz Genver 2018. Oadet e oa a 91 vloaz.
Tabutoù
Hervez un nebeud kazetennerien e voe krouet an embregerezh IKEA gant arc'hant an nazied e-fin an Eil Brezel-bed.
Kambr (empenn)
Peder c'hambr a zo :
left|thumb|350px|e ruz : ar c'hambroù kostezel ; e glas : trede (e krec'h) ha pevare kambr (en traoñ)
Cadfarch
Cadfarch zo ur gumuniezh e kontelezh Powys, e Kembre. Emañ er gevred da gêr Machynlleth, hag enni emañ kêriadennoù Penegoes, Aberhosan ha Derwen-las. Savet e voe ar gumuniezh e 1974 ha roet e voe dezhi anv ar sant enoret en iliz Sant Cadfarch e Penegoes.
Petroica rosea
Annez
Emañ brosezat ar spesad e gevred Aostralia (eus biz Sukembre-Nevez da vervent Victoria).
De l'horrible danger de la lecture
Ur flemmskrid
De l’horrible danger de la lecture zo un destenn verr, arguzennet, ur flemmskrid a ro bazhadoù, n'eo ket d'ar relijionoù o-unan (Voltaire a lavare krediñ e Doue), met d'ar re a gomz en o anvioù.
Vilasantar
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Cabolafuente
Cabolafuente zo ur gumun eus Spagn e Proviñs Zaragoza, en Aragon.
Guðbrandur Þorláksson
Mont a reas d’ober e studi da skol-veur Kopenhagen, ha goude-se e tistroas da Island da vezañ rener skol Skálholt, beleg e Breiðabólstaður hag eskob Hólar, diwezhatoc’h, betek e varv d’an 20 a viz Gouere 1627.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1986
E 1986 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder amerikan Greg LeMond evit ar wech kentañ.
François Michel Le Tellier de Louvois
François Michel Le Tellier de Louvois (1641 e Pariz - 1691 e Versailhez) a oa ministr ar brezel e gouarnamant ar roue gall Loeiz XIV. En 1689, en doa c'hoariet war ar roue evit kas da benn arigrap Pfalz en Alamagn.
Camariñas
Kanaouenn
Kanet gant Luz Casal ha Luar na Lubre : http://www.youtube.com/watch?v=adVzzfHu16Q
Carballo
Carballo zo ur gumun eus Galiza, e proviñs A Coruña.
Ría de Ortigueira
Ar Ría de Ortigueira, pe de Cariño e Ortigueira, zo unan eus aberioù hanternoz Galiza hag unan eus ar Rías Medias. Enni e tegouezh doureier ar río Mera, etre kumunioù Cariño hag Ortigueira.
Ana Alicia
Ana Alicia zo anv-micher Ana Alicia Ortiz, ganet e 1956, aktourez vec'hikan-stadunanat.
Porthcawl
Porthcawl zo ur gumuniezh e kontelezh Pen-y-Bont ar Ogwr, Kembre, 227.6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 15647 a dud, ha 1339 anezho (8.6%) a oa kembraegerien. .
Cardeñajimeno
Cardeñajimeno zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
Phoeniculus
O c'havout a reer holl en Afrika issahara, pevarzek (14) isspesad dezhe en holl.
Roma Eterna
Roma Eterna zo ur romant saoznek gant ar romantour stadunanat Robert Silverberg e 2003, anezhañ un ukroniezh diwar-benn an impalaeriezh roman hag a bad betek hon amzer. Savet eo diwar dek danevell ha c'hwec'h anezho a oa bet embannet da gentañ en Asimov's Science Fiction, etre 1989 ha 2003.
Spittal
Spittal zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 162 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 483 a dud, ha 101 anezho (20.9%) a oa kembraegerien. .
Rhosfarced
Savet eo an anv-lec'h Rhosfarced diwar ar ger Rhos, anv ur c'hantrev gwechall, hag ar ger saoznek "market".
Phoeniculidae
Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)
O c'havout a reer en Afrika issahara.
Istor Iran
En Iran ez eus aspadennoù eus obererezh mab-den hag aspadennoù sevenadurel eus oadvezh ar maen. Adkavet ez eus bet binvioù maen eus ar Paleolitik izelañ e Balouchistan Iran. Emaint e-touez ar binvioù koshañ a zo bet dizoloet en Iran, hag istimañ a reer o oad da 800 000 a vloavezhioù.
Petroica multicolor
Anvet e voe Muscicapa multicolor (kentanv) da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Medina de Pomar
Medina de Pomar zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
Istor Iran
Donedigezh an Islam
Ezel eo ar Safavided eus un urzh relijiel soufi, ar gQizilbash. Kemer a reont Tabriz e 1501, hag ober o c’hêr-benn anezhi. Diwar atiz Ismail Iañ, roue kentañ ar Safavided anezhañ, e tro Iran ouzh ar chiitiezh. Gant an distro-se e tiskouez he youl da gemer he c’hreñv war aotrouniezh an Otomaned sunnit ha da grouiñ un identelezh iranat dibar.
E barr o brud emañ ar Safavided dindan ren Shah Abbas Iañ (1587 - 1629) : dont a ra a-benn d’en em zizober diouzh ar gourdrouzoù diavaez dre sinañ feurioù-emglev. Kempouezañ a ra galloud ar strolladoù armet dre grouiñ ur rann-arme gant Armeniz ha Georgiz feal dezhañ, astenn an tiriad meret gant e Stad ha kreizennañ muioc’h c’hoazh ar velestradurezh. Skoazellet en deus ivez an ensavadurioù relijiel dre sevel moskeennoù ha madrasaoù (skolioù relijiel). Padal, dindan e ren e weler an ensavadurioù relijiel hag ar Stad o tisrannañ tamm-ha-tamm, en ul lusk war-du un urzhaz relijiel dizalc’h. Un oadvezh aour eo e ren ivez evit ar c’henwerzh hag an arzoù. Degemer a ra kenwerzherien estren (Breizhveuriz, Hollandiz, Frañsizien hag all) goude bezañ argaset Portugaliz a zalc’he strizh-mor Ormouz.
Ar stad vodern
Gant ar roueed Qajar da-heul e kresko muioc’h c’hoazh fulor ar bobl hag ar goulenn adreizhoù, betek dispac’h bonreizhel 1906.
Petroica goodenovii
Petroica goodenovii a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Petroicidae.
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus diabarzh kreisteiz Aostralia da aodoù kornôg ha kreisteiz ar vro.
Bazenn nijlu Al Anad
Nebeut devezhioù war-lerc'h, d'ar 25 a viz Meurzh, an aerborzh a oa aloubet gant soudarded Houthi ha gant an 201vet brigadenn hobregonet eus douarlu Yemen. Tennet e oa bet obuzennoù war al lec'h gant an nerzhioù chomet leal d'ar prezidant Abd Rabbuh Mansur Hadi, nebeut Houthis a oa aet kuit.
Scuderia Ferrari
Ar Scuderia Ferrari (Strollad Ferrari en italianeg) a zo ur skipailh redadegoù kirri krouet gant Enzo Ferrari hag a red e Formulenn 1 abaoe 1950. Redek a ra ivez en Andur, gant e anv-eñ, pe gant sikour skipailhoù-all. Gounezet en deus meur a wech titl ar vlenierien pe titl ar saverien e F1 ha 24 eurvezh ar Mañs. Redek a ra e-barzh ar gevezadeg 2022 gant ar vlenierien Charles Leclerc ha Carlos Sainz.
Carnota
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Giovanna d'Aragona (1502-1575)
Eured
Giovanna he devoa heuliet he fried da Marino. Koulskoude ne oa ket evurus gantañ rak dilezet e veze. E 1538, gant bennozh an impalaer, e kuitaas he fried da vont gant he bugale da chom da Ischia. Daoust da se e chomas mignonez da Vittoria.
Paul Auster
Pa oa yaouank, e oa Paul Auster un troour, o trein barzhed gallek, hag o skrivañ barzhonegoù, araok skrivañ romantoù. Er bloavezhioù 1990, en deus sevenet un nebeud filmoù ivez.
Giovanna d'Aragona (1502-1575)
Eured
<!--  Il fatto suscitò scalpore; numerosi letterati, fra cui il Betussi, dedicarono componimenti di lode a Giovanna. Nel frattempo, essendo rimasta vedova il 24 marzo 1557, si dedicò ad appoggiare il figlio Marcantonio, favorendo fra l'altro il matrimonio di Fabrizio, figlio di Marcantonio, con Anna Borromeo, sorella di San Carlo e nipote dell'ex papa Pio IV. Dopo la morte, il suo corpo venne sepolto a Paliano.
La Chevelure (Maupassant)
La Chevelure zo un danevell c'hallek, gant Guy de Maupassant, embannet en 1884.