cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Merc'her (doue)
Merc'her (Mercurius e latin) a oa un doue roman, damheñvel ouzh Hermes, un doue eus Hellaz kozh.
Pêr II (Yougoslavia)
Roue diwezhañ Yougoslavia e oa adalek 1934 betek 1945.
Barzhaz Breizh
Barzaz-Breiz hervez e zoare orin, Barzhaz Breizh hervez an doare-skrivañ a vremañ, eo talbenn un dastumad kanoù brezhonek hengounel storbet gant ar beskont Théodore Hersart de la Villemarqué (1815-1895) – a reer "Kervarker" anezhañ ivez – hag embannet e 1839 p'edo war e studi e Skol an Dielloù e Pariz. E Barzhaz Breizh ez eus 91 gwerz vrezhonek dastumet gantañ, pe gant e vamm evit darn, troet e galleg gantañ, embannet pep hini gant ar pozioù brezhonek, displegadennoù gallek hag an tonioù da-heul.
Embannadurioù
E 1883 e teuas er-maez an eizhvet embannadur digant ti Didier & Cie.
Brud
Kerkent hag embannet e voe brudet Barzaz-Breiz , e kazetennoù Breizh da gentañ, hag e bed al lennegezh e Pariz goude. Diouzhtu e voe troet lod kanoù en alamaneg, e poloneg, e saozneg hag e svedeg. Kalonekaet e voe an dastumer, a ec'honaas tachenn e enklaskoù, e Kerne-Uhel pergen. Tri c'han ha tregont ouzhpenn a voe en embannadur 1845, enno kanoù brezel enep an enebour gall, ar pezh a voe degemeret mat gant ar vurutellerien alaman, saoz ha zoken gall. E 1846 e voe roet al Lejion a enor d'ar beskont, hag e 1851 e voe lakaet da ezel kenskriver estren Akademiezh roueel Berlin. D'an 23 a viz Here 1852 ez embannas George Sand ur pennad a-zivout Barzaz-Breiz er gelaouenn L'illustration ma lakaas ar werz XII, Drouk-kinnig Neumenoiou, par da Ilias Homeros, ha ma reas « diamantoù » eus tremen ugent gwerz all. Aozer Barzhaz Breizh, a oa 24 bloaz d’ar mare-se, a voe uhelaet e staelad kevredigezhel, ar pezh a roas tro dezhañ da studiañ donoc’h ar brezhoneg ha tragedioù kozh Breizh. E 1858, pa voe brudet a-walc'h, e voe lakaet Kervarker da ezel eus an Académie des inscripions et belles-lettres, ur skourr eus an Institut de France hag en devoa nac'het e labour 21 bloaz kentoc'h.
Ar brezhoneg
Ken abred ha 1867 e redas ur vrud fall skignet gant Fañch an Uhel ha tud all eus bedig ar brezhoneg : Kervarker ne ouie ket ar yezh pa oa deuet Barzaz-Breiz er-maez. Kement-se a voe skrivet ivez gant ar c'heltiegour gall Henri d'Arbois de Jubainville goude marv ar beskont, gant François Falc'hun c'hoazh e 1949, hag adarre e 1966 gant Fañch Gourvil.
Gwir eo ez eo iskis ha dizingal reizhskrivadur ar brezhoneg a lenner e doareoù kentañ Barzaz-Breiz, hogen kement-se ne ziskouez nemet pegen dianaoudek e oa Kervarker eus reolennoù ar yezh skrivet – hervez an helenneien bepred. Ar pezh zo, dre lenn karnedoù an dastumer e verzer aes e ouie brezhoneg, pa oa gouest da zisrannañ ar gerioù kenetrezo, da skrivañ lod kemmadurioù (kan I/ XVII, Ann distro a Vro-Zaoz) ha da lakaat an dambouezioù el lec'hioù dereat. Anat eo e ouie an dastumer yezh e vro, pa oa dic'hallus bevañ hepti e Kerne e kreiz an, koulz en noblañs hag er werin ; penaos, a-hend-all, en devije gallet komz gant an dud – kozhidi an darn vuiañ anezho, ha dic'hallek evel-just – a-raok ma teurvezjent kanañ evitañ ? Ouzhpenn, gouzout a ouie diforc'hañ etre rannyezhoù ar brezhoneg, p'en o merkas evit pep kan ; gregach e vije bet forzh pe rannyezh d'e zivskouarn mar ne ouije ket brezhoneg. Skrivañ hep gouzout ar reolennoù reizhskrivadur brezhonek a dalveze d'e vare an hini a reas neuze – peadra da vagañ tabut etre ar ouizieien, tra ken.
Korseg
Yezh ha sevenadur
N’en deus ket klasket emsav sevenadurel Korsika lakaat an holl Gorsiz d’ober gant ar c’horseg peurunvan. Lavarout a ra ar yezhoniourien gorsat ez eo ar c’horseg ur “yezh polynomik” ; diazezet eo kelenn ar c'horseg da gentañ war ar rannyezh a vez graet gantañ en takad-bro ha da c'houde e vez desket en un doare dizoberiant an holl rannvyezhoù a vez komzet en enezenn. Abaoe un nebeud bloavezhioù, koulskoude, eo krog al lenneien, ar grouerien, an dud a vicher a bled gant ar c’hehentiñ, d’ober gant ur c’horseg “savet”, da lavaret eo ez eo ur yezh unvan a-walc'h. Ar yezh-se a vez graet gantañ war un tiriad, ma’z eo gwan ar gwask poblañsel, ma'z eus bet c’hoant gant an dud kaozeal galleg (ar pezh a vez adkavet alies e lec'h all) evit bezañ “enframmet” gwelloc’h hag e-se e voe torret al liamm a yae etre ar remziadoù en eil hanterenn eus an XXvet kantved, ma vez graet gant ur yezh all estreget ar c'horseg e pep lec'h ha gant an holl dud hiziv (mediaoù, skol...), ma'z eo bet mesket kement an dud ma'z eus nebeutoc'h-nebeutañ a dud o treuzkas o yezh-vamm hiziv, ma ne zalc’h ket ar Stad c’hall kont eus ar yezhoù minorel evel ma tere, ma c’haller en em c’houlenn hag-eñ e chomo bev ar c’horseg. Deuet eo ar vroadelourien da gaout ur statud a “yezh” d’ar c’horseg, daoust ma n’eo ket ret deskiñ anezhi er skol kentañ derez. Biskoazh ne oa bet skrivet ar c’horseg da vare aloubidigezh an enezenn gant tud Pisa pe Genova. An darn vrasañ eus an anvioù-lec'h n'int ket skrivet e korseg met en italianeg. Er XVvet hag er XVI kantved o doa klasket un nebeud kartennourien c’hall lakaat anezho e galleg – ne chom nemet daou gallek hiziv an deiz : Île-Rousse ha Saint-Florent (en italeg emañ stummoù istorel an anvioù italianek pe gallek ne vezont ket implijet ken hiziv an deiz).
Gregor Iañ
E kembraeg
E kichen an anv Grigor Fawr e kaver Geirioel, meneget en ur varzhoneg gant Iolo Goch (war-dro 1320-1400).
Timbroù Tanganyika
Etre 1935 and 1961 eo unvanet melestradurezhioù-post trevadennoù saoz ar rannvro dindan anv « East African Posts and Telecommunications Administration » hag implijet an hevelep timbroù evit an holl vroioù gant ar meneg « Kenya, Uganda, Tanganyika". Ar framm-se a bado betek 1976.
Aramaeg ar Samaritaned
Ur yezh semitek eus is-skourr yezhoù aramaek ar c'hornôg eo ar mehreg (mehri pe mahri) komzet gant war-dro da 620 Samaritan (pe Shamerim) e Kornôg Jordania nepell diouzh Nablous hag e Ghaza e Palestina (1999) hag ivez e C'holon e-kichen Tel Aviv en Israel.
Igboeg
Ur yezh nijerek-kongoek eus is-skourr ar yezhoù igboek eo an igboeg (igboeg: asụsụ ndi Igbo) komzet gant tro-dro da 18 milion a dud e Nigeria ha Ginea ar C'heheder dreist-holl.
Dilennadeg Kuzul Kernev-Veur, 2009
D'ar Yaou 4 Mezheven 2009 e voe dilennet evit ar wezh kentañ Kuzul Kernev-Veur.
Mammout
Ar mammouted a oa bronneged en urzhad Proboscidea hag er c'herentiad Elephantidae.
An Alloz
An Alloz (Lalleu e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
Mammout
En Afrika e voe kavet ar c'houenn goshañ anezhe, Mammuthus africanavus.
Oisy-le-Verger
Oisy-le-Verger zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Kanton Gwitreg-Reter
Kanton Gwitreg-Reter  a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh.
Kador-doull
Er privezioù a hiziv n'eo ket ken disheñvel-se ar gador-doull, war-bouez ar c'hein. An doare da skarzhañ ar fank eo ar c'hemm bras.
Staotlec'h
Istor
Gwechall e staote ar baotred n'eus forzh pelec'h. Ma oa mat war ar maez n'halle ket bezañ e kêr, abalamour d'ar c'hwezh, dreist-holl dirak an ostalerioù. Se zo kaoz e veze kavet staotlec'hioù er c'hêrioù.
Kemmadur (yezhoniezh)
Daoust ha ma vez brudet-meur ar yezhoù keltiek abalamour ma reont gant kemmadurioù, e vez kavet kemmadurioù a bep seurt e meur a familh yezh all dre ar bed, da skouer:
あ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo あ, romanikaet a.
Skritur ar c'hozheuropeg
Meizad ar c'hultur heneuropat ha skritur an heneuropeg a zo bet embannet gant an arkeologourez Marija Gimbutas diwar-benn kavadennoù deiziatet eus 7000 betek 4000 kent Jezuz-Krist. E Serbia, Hungaria ha Kroatia ez int bet graet. War meur a dra (pladennoù, pouezioù-gwiad, delwennigoù-pri) ez eus bet gwelet arouezioù ul lizherenneg dianav. Lod eus an hendraourien o deus klasket liammañ anezhi d'an etruskeg pe d'ar fenikianeg. Skritur Vinča e vez graet ivez eus ar skritur-mañ p'eo bet kavet meur a skouer er gêr-se e-kichen Beograd. E kêriadenn Jela nepell diouzh Beograd eo bet graet meur a gavadenn gant enskrivadurioù ivez. Forzh penaos eo bet skritur Vinča kalz koshoc'h eget hini ar Sumeridi hag hini an Henegiptiz koshañ.
Bara
Istor ar bara hag ar baraerezh
Goude bezañ bet chaseourion ha kutuilherien gantreer e teskas an dud labourat an douar. Diwar gutuilhañ o devoa desket anavezout an edoù gouez, a grogjont da c'hounez peogwir o devoa merzet e c'helled o mirout e-pad ar goañv, pa veze ral ar boued.
Ar goell
"Panenn" a reer eus bara a zo bet fardet hep goell (bara-kann, bara dic'hoell eo neuze). "Panenn" ivez a reer eus bara ha n'eo ket bet goet a-walc'h.
Gateshead
Load kefridiel Distrig Gateshead
Regofad
Peurvuiañ ne bad ket pelloc'h evit un devezh pe zaou. Pa bad pelloc'h ha pa vez terzhienn dalc'hmat e c'hall bezañ kontammadur dre ar boued, ha ret eo gwelout ur medisin. En deizioù war-lerc'h ur regofad e vez ret evañ kalz dour, debriñ boued skañv, legumaj ha frouezh dreist-holl.
Arzhur Iañ (dug Breizh)
Arzhur I, pe Arthur Plantagenêt, ganet d'an 29 a viz Meurzh 1187 e Naoned ha marvet d'an 3 a viz Ebrel 1203 e Rouen, a voe Dug Breizh eus 1201 betek e varv. Dibabet e oa da bennhêr gant e eontr Richarzh Kalon Leon, a oa divugel, ha dezhañ e tlee bezañ kurunenn e eontr.
Kalvennig c'hlas
Ar galvennig c'hlas (liester : kalvenniged glas), a zo ur spesad golvaneged bihan, Cyanistes caeruleus an anv skiantel anezhañ.
Norzh Tyneside
Un distrig deuet da vezañ er pleustr un velestradurezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Tyne ha Wear e 1986, eo Norzh Tyneside (North Tyneside e saozneg). Wallsend eo e bennlec'h.
ざ (lizherenn)
Kevatal eo d'al lizherenn ザ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Karr
Karr (karroù pe kirri el liester) zo ur ger brezhonek a vez graet eus meur a dra. Dre vras eo ur c'harbed, ur rod pe muioc'h dezhañ, da sachañ pe da zougen traoù pe tud.
TCP/IP
Al live arload
> DHCP : Ur c'homenad kefluniañ a ro ent emgefreek an arventennoù TCP/IP d'an arvaloù (pratikoù) war ur rouedad eo.
> FTP : Ur c'homenad treuzkas restroù eo.
Emgann Boroughbridge
E-touez ar pennoù-bras disuj e voe lazhet Humphrey de Bohun, pevare kont Hereford, ha prizoniet e voe ar re arall. Lakaet e voent d'ar marv diwezhatoc'h.
Richardis Swabia
He buhez
Ganet e oa en Elzas. He zad a oa eus an tiegezhiad Ahalolfinger.
53
806 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0053 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Richardis Swabia
He buhez
Tamall a reas Karl neuze d'e wreg bezañ avoultrez ha kas a reas anezhi kuit war zigarez ne oa ket gwir briedelezh etreze. Prosez a voe. Barnet e voe voe Richardis dre an tan, ha didamallet. Serret e voe Karl en un abati. Klask a reas Richardis kemer ar galloud neuze met ne deuas ket a-benn.
Santez
Richardis a boe ivez abadez e Säckingen ha Zürich.
Faeroeg
E 1937 e teuas ar faeroeg da vezañ yezh ofisiel an Inizi Faero e-lec'h an daneg.
Alt-Hohenschönhausen
thumb|100px| Skoed ardamez Alt-Hohenschönhausen
Galated
Krouidigezh Galatia
Trec'het gantañ ez eas ar Gelted d'an takadoù meneziek uhelañ a zo e Reter Frigia, hag a voe anvet Galatia da-heul. Ar briñselezh nevez he doa harzoù boutin gant rouantelezh Pontos ha hini Paflagonia e Norzh, Kappadokia er Reter, rouantelezh Pergamon er Su hag hini Bitinia er C'hornôg. Pa oa disheñvel o renad eus hini o amezeien e veze graet Kumuniezh ar C'halated eus o zeir fobl. (Koinon Galatôn e gresianeg ha Commune Galatarum e latin). Graet o doa o annez e kastelloù-kreñv nepell eus ar c'hêrioù a oa chomet ar gresianeg yezh o annezerien.
Kaledonia
Orin an anv
Gwelout ivez : Nennius 56, diwar-ben un emgann ar Roue Arzhur : bellum in silva Calidonis (Celidonis), id est Cat Coit Celidon ( = emgann Koad Kalidon, e kembraeg Coed Celyddon)
C'haritezed
O lignez
Ur gaoz hir zo gant Pausanias en e levr Deskrivadur Hellaz (levrenn 9, chabistr 35, 1 - 7) diwar-benn ar gizioù stag ouzh ar C'haritezed, en Hellaz an douar-bras koulz hag en Inizi Ionia.
Skiantoù an den
Roiñ a ra skiantoù an den da gompren e-barzh teskad ar gouiziegezhioù istorel ha ar skiant-prenañ en deus bet tapet an nen a-hed pad e istor.
Ciências humanas
Argonaoted
Mojenn
Jason a oa mab da Aeson, roue Iolkos (hiziv Volos) e Magnesia (e bro Thessalia), met an tron a oa bet kemeret gant lezvreur Aeson, anvet Pelias.
Da gentañ e rankent dont eus Thessalia, bro ar v-Minianed, met anvioù all a voe lakaet ouzhpenn gant ar gonterien, anvioù tud eus mareoù disheñvel evel Herakles pe Orfeüs.
An harozed
E-touez an traoù dic'hallus da ober e oa stagañ daou darv, o zreid arem hag o fronelloù o teurel tan, ouzh un arar, ha gant an arar-se arat ur park ha hadañ ennañ dent aerouant Kadmos. Pa voent hadet e savas diwarne ur bagad tud armet a glaskas lazhañ jason, met dre chañs e voe sikouret ar paotr gant troioù hud merc'h ar roue, Medea hec'h anv.
Golvan tiez
Ar golvan tiez pe golvan-tiez, pe filip c'hoazh, zo un evn bihan, Passer domesticus an anv skiantel anezhañ.
Doubladur kevreadurezhel
Mont-en-dro an doubladur kevreadurezhel
Peurliesañ ne vez ket merket dre skrid an doublñadur estreget en degouezhioù ma saver gerioù kevrennek, da skouer: "chi sa"-> chissà ('piv 'oar').
Emanuel Berg
thumb|right|Emanuel Berg e Gouel [[Echedoù Mazovia, Varsovia, 2008]] Emanuel Berg a zo bet ganet e d'an 28 a viz Kerzu 1981 e Skövde (Sveden).
Candela
Orin
Diazezet eo ar c'handela war an unanenn gozh, ar c'houlaouenn-goar (galloudezh ar c'houlaouenn-goar ), a oa kreñvder gouloù ur "c'houlaouenn-goar stantart" (1,018 candela) anavezet he c'hompozadur. Candela eo an anv latin a sinifi goulaouenn-goar.
Revr
Korfadurezh
Kavet ez eus bet revrioù kalz tevoc'h gant pobloù zo, evel an Hottentoted. E 1810 e voe degaset Saartjie Baartman (1789 – 29 Kerzu 1815), un Afrikanez revrek da Londrez da vezañ diskouezet er foarioù. Mervel a reas e Pariz e 1816. Er Muséum national d'histoire naturelle e voe moulet he c'horf ha miret hec'h eskern; hec'h organoù engehentiñ hag hec'h empenn, a veze diskouezet betek 1974 er Musée de l'Homme. Daskoret e voe korf ar Gwener hottentot da Suafrika e 2002.
Ur ger naturel
Troioù-lavar a-leizh a vo kavet er wiki-geriadur.
Ur ger lous
Lod tud a gav koulskoude eo ur ger lous, hag e kavont gwelloc'h ober gant ar ger penn a-dreñv.
Yezhoù eskimoek-aleutek
Ur familh-yezhoù eo ar yezhoù eskimoek-aleutek komzet e Kalaallit Nunaat(Greenland), Kanada, Alaska hag e lec'hioù zo eus Siberia. Er familh-se emañ diouzh an tu ar yezhoù eskimoek a reer inuktitut anezhe e norzh Alaska, Kanada ha Kalaallit Nunaat ha diouzh an tu all ar yupikeg e kornôg Alaska hag yuiteg hag an aleuteg e Siberia.
Yezhoù eskimoek-aleutek
Donceel
Donceel ( e walloneg:Doncél) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Liège.
Guidnerth
Sed a lenner er skrid latin: « Rak Guidnerth e-unan hag ar Vretoned hag arc'heskob an douar-hont a oa ar memes yezh ganto hag eus ar memes pobl e oant, dezho da vout rannet gant ar bellder »… « ha seul aesoc'h e oa dezhañ anzav e dorfed ha goulenn pardon ma oa anavezet e yezh ».
ら (lizherenn)
Kevatal eo d'al lizherenn ラ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Armerzh
Termenañ
An armerzh zo ur skiant sokial dezhi ar pal da studiañ penaos 'implij ar gevredigezh he feadra rouez a-benn produiñ, a-ziwar ezhommoù ha c'hoantoù pep hini ha deus an doare ma vez addalc'het rezultajoù ar produiñ-mañ d'an dud. An ekonomiezh a zo ur skiant a studiñ mont en-dro an ekonomiezh, da lâret eo oberiantizoù ur strollad tud evit produiñ, distribuiñ ha beveziñ ar produioù-se evit bevañ ha krouiñ pinvidigezh.
Setu an ekonomiezh a studi an doare ma vez dispignet pe espernet arc'hant gant tud prevez ha gant an embregerezhioù ha penaos e vez dasparzhet ar pinvidigezhioù. Komzet e vez eus ekonomiezh prevez. Ekonomiezh publik a vez graet eus studiadenn perzh ar Stad e-keñver ekonomiezh (divizoù, dilerc'hioù).
= Pennreolennoù =
Sirenikeg
Ur yezh yupikek eo ar sirenikeg. Aet eo da get ar yezh-mañ rak ne veze komzet en un doare flour nemet gant un den kozh e Chukotka (biz Rusia). Ar vaouez-mañ, Vyie (Valentina Wye) (ruseg: Выйе), a varvas e Genver 1997. , ,
Tro-dro da gêriadenn Sireniki (Сиреники) e veze komzet.
De Moeren (Flandrez Belgia)
De Moeren, De Moern e flandrezeg kornôgel, a oa ur gumun nepell ag aod Mor an Hanternoz e Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Emañ bremañ e kumun Veurne.
き (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo き, romanikaet ki.
Kevatal eo d'al lizherenn キ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Galateg
Ur yezh keltiek kar-nes d'ar galianeg eo ar galateg hag ur yezh varv a zo bet komzet e Galatia, bro ar C'halated, e-kreiz Azia-Vihanañ tro-dro da gêr-benn Turkia, Ankara hiziv (bet Ankira hag Angora gwechall). N'eus chomet nemet nebeut a roudoù pa n'eus testenn hir anavezet ebet anezhi. Anaout a reer war-dro 120 ger, anvioù-tud an darn-vuiañ anezho. Deuet int betek ennomp dre ar skridoù gresianek kozh ha dre un nebeud enskrivadurioù.
し (lizherenn)
Kevatal eo d'al lizherenn シ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Hebraeg
Skrivet e vez an hebraeg gant al lizherenneg hebraek (hag a vez implijet evit al lodenn vrasañ eus ar yezhoù yuzevek all ivez), met n'eo ket a orin hebraek e gwirionez rak amprestet eo bet digant an aramaeg en Henamzer.
Cúige Mumhan
Cúige Mumhan pe, ent-berr An Mhumhain (distagadur LFE /ənˈvuːnʲ/)— Munster e saozneg —, a zo unan eus peder froviñs hengounel Iwerzhon. Emañ er mervent ha Korkig eo he c'hêr-benn.
Peulvan
Ar ger brezhonek hag ar ger etrebroadel
Ar ger maen-hir, gant ar stumm menhir, a zo deuet da vezañ ar ger etrebroadel evit envel ar savadur-se.
Daoust d'ar pezh a vez lavaret alies ez eo ar ger "maen-hir" ur gwir c'her brezhonek, ha kavet e vez koulz er yezh komzet hag en anvioù-lec'h.
Ar vein-hir er bed
En Afrika e kaver mein-hir dreist-holl e gwalarn Maroko, e norzh Aljeria hag e norzh Tunizia, ha reoù all e Senegal ha Mali.
Mein-hir uhelañ ar bed
thumb|right|Maen-hir Kerloaz e [[Plouarzhel (Breizh). An hini brasañ er bed en e sav.]]
Borso d'Este
E vuhez
Mab bastard e oa da Nikolaz III d'Este, markiz Ferrara, Modena ha Reggio Emilia, ha d'e serc'h Stella de' Tolomei.
D'an 18 a viz Mae 1452, e voe roet dezhañ, a berzh an impalaer Frederig III, an titl a zug en e zouaroù. D'an 12 a viz Ebrel 1471, e voe savet da zug Ferrara gant ar pab Paol II en Iliz Sant Pêr Roma.
Edward Lhuyd
E 1699, gant harp ur yalc'had digant Isaac Newton, ec'h embannas Edward Lhuyd Lithophylacii Britannici Ichnographia, katalog ar fosiled kavet e lec'hioù zo e Bro-Saoz, peurliesañ en-dro da Oxford hag aet e-kerz an Ashmolean Museum. E 1707 ec'h embannas levrenn gentañ an Archaeologia Britannica : an Account of the Languages, Histories and Customs of Great Britain, from Travels through Wales, Cornwall, Bas-Bretagne, Ireland and Scotland. (Danevell war istorioù ha kustumoù Bro-Saoz savet diwar beajoù e Bro-Gembre, Kernev-Veur, Breizh-Izel, Iwerzhon ha Bro-Skos). Ur vammenn eus ar re bouezuzañ eo evit deskrivañ ar brezhoneg hag ar c'herneveg en amzer-hont.
Regensburg
Kumunioù tost
Ar c'hêrioù hag ar c'humunioù da-heul a zo tost ouzh Regensburg, hag e-barzh Landkreis Regensburg : Lappersdorf, Zeitlarn, Wenzenbach, Tegernheim, Barbing, Neutraubling, Obertraubling, Pentling, Sinzing ha Pettendorf.
Proviñs Britannia
An takadoù merañ
E-doug ar c’hentañ hag an eil kantved e voe rannet ar broviñs e takadoù disheñvel :
Diazez ar melestradur e oa ar c’heodedoù pe ar ar meuriadoù kelt evel e Galia a vere o aferioù diabarzh
Ar romanekadur
Setu a skriv Tacitus diwar-benn ar Vrezhoned :
Latveg
Yezhadur
Ur yezh dilivus eo al latveg, gant meur a stumm analitikel. Daou c'hour a zo e latveg, gourel ha gwregel, ha daou niver, niver unan ha niver lies. Seizh tro-anvioù a zo: nominativ, genitiv, dativ, akuzativ, instrumentel, lokativ, ha vokativ.
Istor
Goude adsavidigezh an dizalc'h e 1991, e voe krog gant ur politikerezh deskadurezh nevez. Ar pal pennañ o vezañ kendeuzidigezh an holl annezidi e endro yezh ofisiel ar stad, en ur zoujañ ouzh yezhoù minorelezhioù Latvia en un dro.
Tric'horn (kampoù bac'h)
Ster ar merkoù
Daou dric'horn an eil war c'horre egile:
Maneg (dilhad)
Gwisket e vez ivez manegoù gwenn evit lidoù gant merc'hed zo.
Tatou Patagonia
Tatou Patagonia (Zaedyus pichiy) a zo ur bronneg hag a vev e Chile hag en Arc'hantina. Ar spesad nemetañ eo er genad Zaedyus.
Porajmos
Porajmos eo ar ger a vez graet gantañ gant ar Romed (pe "tsiganed" pe c'hoazh "jipsianed") evit ober anv eus gouennlazh o fobl kaset da benn gant an nazied da vare an eil brezel bed.
Pladennroll Korn
Cover songs
War al leurenn:
6 sennet gant Richard Patrick (formerly of Filter, now in Army of Anyone);
Jacques Demy
E vuhez
Jacques Demy a oa bet ganet d'ar 5 a viz Mezheven 1931 e Pontkastell-Keren e Bro-Naoned. Marvet e oa bet d'an 27 a viz Here 1990 e Pariz. Douaret eo e vered ar Montparnasse (9 rann).
Dimezet e oa gant Agnès Varda ha dediet he deus un nebeud filmoù dezhañ : Jacquot de Nantes (1991), Les Demoiselles ont eu 25 ans (1993), L'Univers de Jacques Demy (1995). Mathieu Demy eo o mab.
Kirus II
Anvet eo Kuresh e troidigezh an Testamant Kentañ gant Pêr ar Gall ha Job Lec'hvien.
Istor Naoned
Kontelezh Naoned dindan galloud Rouantelezh Breizh (851-908)
Goude feur-emglev Angers (851) e voe Naoned e Breizh evit un hanter-kant bloavezh bennak. Erispoe, roue Breizh, a zeuas da vezañ kont Naoned ; e vreur-kaer Salaun a voe kont en e c'houde, eus 857 betek 874. Pa varvas Salaun e savas jeu etre Gurvan, kont Roazhon ha mabeg Erispoe, ha Paskweten, kont Gwened ha mabeg Salaun, a-benn pakout an tron. Paskweten a voe kont Naoned, met ne renkas ket e gudenn gant Gurvan a-zivout kurunenn Breizh. E vreur Alan Iañ, a voe kont Naoned e 877, eo a zeuas da vezañ roue Breizh tro 890 betek e varv e 907.
Ürümqi
Douaroniezh
Ar gêr vrasañ eo e kornôg Republik Pobl Sina. Bez' eo ivez unan eus kêrioù ar bed en em gav ar pellañ diouzh ar mor (war-hed ouzhpenn 2.500 kilometr emañ ar mor tostañ).
Brezel
Gant ar brezel e vez kaset tud d'ar marv ha n'int holl dibellaus, dreist-holl pa vez lazhet nannsoudarded e-leizh evel e-korf brezelioù an ha re an  ivez. E-pad an eo bet jedet e c'hellfe bezañ bet lazhet etre 130 000 ha 142 milion a dud, nannsoudarded an darnvuiañ anezho. Hag e-touez ar buhezioù kollet-se, 51 milion a dud a zo marvet e diwezh an Eil brezel bed.
574
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 574
Privàs
Emdroadur ar boblañs 1793-2009
Histogramme
Boulig ha Billig
Boulig
Boulig zo ur paotrig, mestr ha mignon Billig, e gi. Bepred e vez gwisket gant ur frag glas hag un tee-shirt melen.
Caroline
Caroline eo baot an tiegezh.
Pouf
Pouf eo mignon Boulig. Ne soñj nemet e c'hoari an Indianed.
Sant-Yann-ar-Gwilen
Sant-Yann-ar-Gwilen (Saint-Jean-sur-Vilaine e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
Gourenez Rewiz
Gourenez Rewiz eo anv ar c'hourenez eus Bro-Wened a serr Mor Bihan Gwened er c'hreisteiz, ha dezhi ur stumm hir ha strizh a-walc'h (4-10 km). Ar pemp kumun zo enni a ya d'ober kanton Sarzhav e departamant ar Mor-Bihan.
Kerien-Boulvriag
<HR noShade>
Kerien-Boulvriag, pe Kerien ent-berr, a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Gernev hag e departamant Aodoù-an-Arvor.
Dugelezh Ferrara
Eus kumun Ferrara da signoria an Tiegezh Este
Krouet (pe adkrouet) e voe an dugelezh pa yeas Obizzo II d'Este da unpenn Ferrara e 1264. Embannet e voe unpenn Modena e 1288 ha Reggio e 1289. E 1452 ez eas ar familh d'Este da zuk Reggio ha Modena ha Ferrara a yeas d'un dugelezh e 1471. Pa varvas Alfonso II d'Este hep hêr ebet e 1597 e tremenas ar gêr da Stadoù ar Pab. Mirout a reas an Tiegezh d'Este Reggio ha Modena betek 1796.
61
Marvioù 61
60er
Efim Bogolyoubov
Mestrc'hoarier echedoù ukrainan.
ち (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ち, romanekaet chi.
Galaxie 500
Istor
Ar gitarour Dean Wareham, an tabouliner Damon Krukowski hag ar sonerez gitar boud Naomi Yang a gejas e Dalton School e New York City, met a-fet sonerezh e krogjont da seniñ asambles pa oant e skol-veur Harvard. , Wareham ha Krukowski a sone en ur strollad anvet Speedy and the Castanets, met ar soner gitar boud a oa aet kuit. Yang a grogas neuze da seniñ ganto, ha kemmet e voe anv ar strollad evit dont da vezañ Galaxie 500, diwar anv karr ur mignon dezho (Ford Galaxie 500, ur c’harr eus ar bloavezhioù 1960).
Battement glissé
E barrez klasel e implijer an termen battement glissé evit deskrivañ un doare battement kaset da-benn buan-ha-buan, peurliesañ 2-3 cm. diwar al leur, kv. Battement tendu jeté.
Fois
Fois (distaget /ˈfujs, ˈfujʃ/ en okitaneg ; anv (gallek ofisiel : Foix, distaget /fwa/), eo pennlec'h departamant gall an Arièja.
Oostkappel
Oostkappel, Oost-Cappel he anv ofisiel, zo ur gumun e Flandrez Frañs e departamant Norzh, er Westhoek.
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Troad eksesivel
Un droad ral-kenañ eo homañ, implijet a-wezhoù gant rannyezh finnek Savo hag e rannyezhoù ar gevred nemetken, merket gant al lostger "-nta/ntä", da skouer:
Barry
Barry zo un anv-lec'h hag un anv-badez saoznekaet a orin iwerzhonat, deuet da vezañ un anv-tiegezh. Un anv-tiegezh eus kreisteiz Bro-C'hall, ha peul eus Kornôg Afrika, eo ivez.
Laurent de La Hire
Laurent de La Hire (pe : La Hyre) (27 a viz C'hwevrer 1606 e Pariz - 28 a viz Kerzu 1656) a oa ul livour gall eus ar.
La Hyre zo ur skouer eus an attegelezh (ger savet diwar Attika, ur vro en Henc'hres), da lavarout eo un arz mestroniet ha sioul e-skoaz barokelezh Simon Vouet en Italia a-raok 1627.
Tad eo da Philippe de La Hire.
び (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo び, romanikaet bi.
Kevatal eo d'al lizherenn ビ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 比.
Gediminas Sarakauskas
Mestrc’hoarier echedoù lituanian eo.
Euanthe (loarenn)
Euanthe (eus ar gresianeg Ευανθη) pe Yaou XXXIII a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol Veur Hawaï e voe dizoloet e 2001. Hi a berc'henn da strollad Ananke, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 19.3 milion km ha 22.7 milion km gant ur stouadur a 150°.
Yezhoù nyoek
Ur skourr eus ar yezhoù kwaek eo ar yezhoù nyoek (nyo) ennañ un 50 yezh bennaket komzet e Ghana dreist-holl hag ivez e su Aod an Olifant.
Hirola
An hirola (Beatragus hunteri pe Damaliscus hunteri) a zo un antilopenn hag a vev e reter Afrika (Kenya ha Somalia).
Ramzed Hellaz
Ar remziad kentañ
Hervez un doare all e vijent bet krouet gant Gaia hec'h-unan, evit kaout an digoll war-lerc'h an dichekadenn graet d'he mibion e-kerzh Brezel an Ditaned.
Setu anvioù un toullad anezho :
Darius Iañ
Graet e oa "douger kargas" Kirus II ha "douger goaf" Kambise II e-pad aloubadenn Bro-Egipt. Dimeziñ a reas da unan eus merc'hed Gobrias hag a roas tri bugel dezhañ, en o zouez : Artobarzanes ar breur henañ, hag Ariabignes.
Darius a gemer ar galloud
Aet e oa droug er vrientinien abalamour da ren Bardia kement ha ken bihan ma tivizas ar jeneral Otanes diskar anezhañ un nebeud mizioù hepken goude e gurunidigezh e 522 kent J.-K.. Bodañ a reas pemp irienner all, en o zouez Gobrias a c'houlennas skoazell digant e vreur-kaer Darius.
Hervez ar c'hiz e timeze ar rouanez nevez gant gwragez o diagentad. Eureudiñ a reas Darius gant div verc'h Kirus II : Atosa, intañvez Kambises II ha Bardia, Artistone, unan eus merc'hed-bihan Parmis, ha Faidime, intañvez Bardia ha merc'h Otanes. Diwezhatoc'h e eureudas Fratagoune, merc'h e vreur Artanes.
XVIIIvet kantved
Bloavezhioù 1750 | Bloavezhioù 1760 | Bloavezhioù 1770 | Bloavezhioù 1780 | Bloavezhioù 1790
Christiaan Bakkes
Skrivañ a ra diwar-benn diwall an natur,.
く (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo く, romanikaet ku.
Cristina Branco
Cristina Branco zo ur ganerez portugalat ganet en Almeirim (Ribatejo) d'an 8 a viz Kerzu 1972, ha brudet evel unan eus gwellañ kanerezed ar fado.
う (lizherenn)
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 宇.
Moneiz
Moneiz a c'hall bezañ resisoc'h ha daveiñ d'unan eus ar binvioù arc'hant a zo anezho. Anv zo eus un unanenn arc'hant d'ar mare-se. Lies eo moneizoù ar bed dre o stummoù hag o zachennadoù.
Goteg
N’eus nemet un dek bennak a skridoù e goteg, met testenioù a bouez int rak bez int ar skridoù koshañ zo en ur yezh c’hermanek bennak. An hini brudetañ eus ar skridoù-se eo al Levr Arc’hant (Codex Argenteus), zo ennañ un tamm bras eus ar pevar aviel.
1352
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1352
Soledad Bravo
Kanañ a ra jazz, salsa, sonerezh ranchera ha bolero.
Meud
Troad
Meud-troad a vez laret eus biz tevañ an troad.
La Vîngtaine d'la Rue
La Vîngtaine d'la Rue eo anv jerzenezek unan eus peder vîngtaine e parrez Grouville e Jerzenez, anvet Vingtaine de la Rue e galleg ha saozneg.
Enezeg Molenez
An enezeg
right|400px|Enezeg Molenez Setu an inizi a ya d'ober an enezeg:
す (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo す, romanikaet su.
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn hiragana diwar ar sinalun 寸 skrivet gant an dorn keit ha ma oa bet diorroet al lizherenn katakana diwar ar sinalun 須.
Bannoù-treset
Anvioù disheñvel evit ur memes arz
Er broioù gallek, ouzhpenn an dro lavar "bande dessinée", e veze komzet eus "illustrés" (levrioù skeudennet) pe c'hoazh eus "Petits Mickeys", gerioù tennet eus geriaoueg ar vugale.
Istor ar bannoù-treset
E Belgia, pelloc'h e oa krouet ar Petit Vingtième, ur gelaouenn gristen evit ar yaouankiz hag e tegemeras labour Georges Rémi a rae gant Hergé evit e anv-pluenn. Hemañ a ijinas un istor gant ur c'helaouenner yaouank oc'h ober ur veaj en Unvaniezh soviedel. Pal an oberour koulz hag hini rener kristen ar gealouenn a oa pismigañ ar gomunouriezh a rene buhez ar riez nevez. Berzh a reas an istor hag e voe embannet e 1930 en ul levr distag, Tintin e bro ar soviedoù. Kroget e oa bet "Troioù-kaer Tintin".
Er bloavezhioù 1950 eo dispaket da vat an embann bannoù-treset e Japan gant berzh labour Osamu Tezuka da skouer.
La Vîngtaine du Rouoge Bouoillon
La Vîngtaine du Rouoge Bouoillon eo anv jerzenezek unan eus 6 vîngtaine e parrez Saint Hélyi e Jerzenez, anvet Vingtaine du Rouge Bouillon e galleg ha saozneg.
Autingues
Autingues a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
La Vîngtaine du Mont Couochon
La Vîngtaine du Mont Couochon eo anv jerzenezek unan eus 6 vîngtaine e parrez Saint Hélyi e Jerzenez, anvet Vingtaine du Mont Cochon e galleg ha saozneg.
Christophe Honoré
E vuhez
Displeget eo bet e bezh-c'hoari kentañ Les débutantes e Festival Off Avignon e 1998. Dont a ra en-dro e 2005 er festival "in" ar wech-mañ, gant Dionysos Impuissant hag a zo azasadenn a-vremañ Ar Bakantezed gant Euripides. Louis Garrel a c'hoari Dionysos ha Joana Preiss a zo Semele.
Rekspoede
Rekspoede en izelvroeg, anv ofisiel Rexpoëde, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.
Kevelouri
Termenadur
Ar gevelouri a zo ur stumm kevredad diazezet war pennaenn ar c'hevelerezh. Servijout ar gwellañ e berzhidi (gopridi pe gevelourien) eo he fal. Diazezet eo war ar bennaenn zemokratel « un den, ur vouezh » evit an divizoù da gemer, er mod-se eo par a-fet gwir ar c'hopridi pe ar gevelourien. Un embregerezh aparchant d'an armerzh kenwerzhel eo ar gevelouri, nemet ne bren ket e genberc'hennerien kevrannoù, met lodennoù sokial ha ne resevont nemet ul lodenn eus ar gounidoù.
Istor berr
Kumuniezhioù kevelourel a gaver bremañ dre ar bed a-bezh, unan eus ar skouerioù brasañ hag ar muiañ a berzh dezhañ a zo hini Mondragón e Arrasate e Su Euskadi (s.o. al liamm a-is). Kevelourioù o deus graet berzh e Yougoslavia da vare Tito lec'h ma voe deroet da guzulioù micherour ur roll heverk er merañ.
ぬ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ぬ, romanikaet nu.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 奴.
Sozialdemokratische Partei Deutschlands
thumb|right|250px|Logo SPD Strollad sokial-demokrat Alamagn (Sozialdemokratische Partei Deutschlands, SPD) a zo unan eus strolladoù politikel pennañ Alamagn. Strollad politikel koshañ Alamagn eo ivez hag an hini nemetañ a oa anezhañ en ur stumm damheñvel a-raok an Eil Brezel-Bed. Sez ar strollad a zo e Willy Brandt-Haus e Berlin.
1353
Diwar-benn bloavezh 1353 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Kalydon
Anv
Dont a ra hec'h anv eus hini an den he savas, Kalydon, mab da Aitolos ha Pronoe. Dimeziñ a reas da Aiolia ha div verc'h o doe, Epikaste ha Protogeneia.
Kêr
En akropolis e oa un templ bras, anvet Lafria, en enor da Apollon hag Artemis.
68
821 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0068 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Mederieg
Ardamezioù
N'eus ket.
Biz-bihan
Broioù all
En India e vez savet ar biz-bihan gant an dud da ziskouez emaint o vont da droazhañ.
69
822 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0069 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Guatemala
Guatemala (República de Guatemala e spagnoleg) a zo ur riez e Kreizamerika. Harzoù he deus gant Mec'hiko er gwalarn, gant Belize er biz ha gant Honduras hag El Salvador er gevred. Ar vro greizamerikan bobletañ eo ha Ciudad de Guatemala eo ar gêr-benn anezhi.
Slayer
An oad aour : ar bloavezhioù 1980
Etre an div gantenn-mañ e voe produet ur gantennig (Haunting The Chapel) hag ar gantenn-leurenn Live Undead. Lavaret e vez e ve bet ar gantenn-mañ lerc'hwezet en ur studio hag ouzhpennet efedoù “Live” e-pad ar c’hemmeskaj. Hiziv an deiz c’hoazh e vez nac’het displegadennoù gant ar strollad, daoust d’ar fed e vez gouezet bremañ e oa e gwirionez ul lerc'hwezad aozet e sal-bleustriñ ar strollad, an arvesterion o vezañ 4 soner mignon dezho.
1986 a zo ur bloavezh penn a-raok evit ar strollad : gortozet eo an o trede kantenn hag ankeniet eo ar faned. An abeg : produer ar gantenn, Rick Rubin e anv, a zo ur produer rap ! Emañ an disoc’h en tu all d’ar pezh a oad o c’hortoz : 10 ganaouenn o padout nebeutoc’h evit 30 munutenn en holl d’an holl, ur feulster sonerezhel dibar, ur fonnusted digredus : Reign in Blood a reveulzi an thrash metal dre e zihegarated dibar d’ar mare. Buan ne c’heller ket mui tremen e-biou d’ar gantenn-mañ hag a levezono rummadoù a sonerion. Ouzhpenn-se e e merk ar gantenn-mañ penn-kentañ ur mare a dabut diwar-benn ar strollad en abeg da bozioù ar ganaouenn "Angel Of Death" hag a ziskriv griziesterioù ar mezeg nazi Josef Mengele en Auschwitz.
Iwerzhon
Iwerzhon (Éire en iwerzhoneg) eo an trede enezenn vrasañ en Europa. Emañ war ribl ar Meurvor Atlantel. Republik Iwerzhon (ez ofisiel, Éire pe Ireland), a zo enni pemp c'hwec'hvedenn eus ar gorread (Su, Reter, Kornôg, Gwalarn) hag ar peurrest, er Biz a zo gant Norzhiwerzhon, dindan Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon.
Deuteriom
An deuteriom (simbol 2H pe D) zo un izotop eus an hidrogen. 1 proton hag 1 neutron en deus.
Anicetas Uogelė
Anicetas Uogelė a zo bet ganet d'an 12 a viz Ebrel 1933 e Žagarė (Lituania).
Gad Amerika
Gad Amerika (Lepus americanus) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev er Stadoù-Unanet ha Kanada.
MoDem
Ar Modem a zo ur strollad politikel gall eus ar c'hreiz krouet gant François Bayrou goude dilennadeg ar Prezidant e 2007.
Klingoneg
Ur yezh savet a-ratozh evit "Star Trek" eo ar c'hlingoneg (tlhIngan Hol e klingoneg, distagadur fonetikel: /t͡ɬɪˈŋɑn xol/). Komzet e vez gant ezdouaridi "Klingon". Savet eo bet gant Mark Okrand evit Paramount Pictures.
Kanton Pembo
Kanton Pembo a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel, er c'hreisteiz d'ar stêr Liger, hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs).
Bedřich Smetana
Bedřich Smetana, ganet d'an 2 a viz Meurzh 1824 e Litomyšl, ha marvet d'an 12 a viz Mae 1884 e Praha, a oa ur sonaozour tchek. Brudet eo e varzhoneg simfoniek Vltava (Moldau en alamaneg), an eil en ur rummad a c'hwec'h anvet Má vlast ("Ma Bro"), hag e c'hoarigan Prodaná nevěsta (Kefrisa gwerzhet).
Waneta Hoyt
Waneta Ethel Hoyt (13 a viz Mae 1946 e Richford – 13 a viz Eost 1998 e New York) ) a oa ul lazherez a steudad stadunanat.
573
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 573
Arondisamantoù Belgia
Arondisamantoù Belgia a zo rannoù melestradurel eus Rouantelezh Belgia.
Roll an arondisamantoù
.
Kreiz Nevez
D'an 29 a viz mae 2007 e voe embannet.
2004 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
572
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 572
Warrem
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Warrem Communal Cemetery
Mervel a rejont e-pad an Eil brezel-bed: 42 anezhe a oa milourion e tirlu ar Rouantelezh-Unanet, mervel a rejont e mizioù Mae hag Even 1940 e-pad ar giladenn war-zu Dukark (met evit unan anezhe n'ouier ket resis pevare e oa marvet), ar seizh arall, marvet holl d'ar 24 a viz Even 1944 a oa nijourion, pevar er Royal Air Force, daou er Royal Australian Air Force hag unan er Royal New Zealand Air Force.
Darya Saltykova
Prosez ha toull-bac'h
Betek 1768 e voe dalc'het Saltykova, amzer d'an enklask da vezañ kaset da benn. Meur a dest a voe goulennataet gant izili Collegium Justis Katelin II, ha studiet e voe ivez kement tra a denne d'he domani. Gant an enklaskerien e voe kavet 138 marv diskred warno, al lod brasañ anezho a voe lakaet war gont Saltykova.
Maria Bethânia
Filmoù liesseurt
<!--
Chico Buarque de Holanda
Bez' e voe e-touez an arzourien, a-gevret gant Gilberto Gil ha Caetano Veloso peurgetket, a roas ul lañs nevez d'ar sonerezh brazilian. E dibenn ar bloavezhioù tri-ugent e kemeras perzh e krouidigezh ar Música Popular Brasileira.
Mikael an Noblez
Mikael an Nobletz, ganet e Plougerne e 1577 ha marvet e 1652 e Konk-Leon, a oa ur beleg, ur teologour, hag ur misioner breizhat. Bet eo bet Mikael an Nobletz an hini kentañ hag unan eus nerzhusañ misionerien an Adkempenn katolik e Breizh-Izel, en penn kentañ ar seitekvet kantvet.
Buhez
E 1639 pe 1640, e teuas dom Mikael en-dro en e eskopti Leon : un ti a brenas e Konk-Leon, ma chomas ennañ e-pad an daouzek pe trizek bloavez diwezhañ eus e vuhez. E 1651 pe 1652, e oe roet dezañ gant Doue kaout merkoù Pasion Or Zalver en e gorv. Mervel a reas e Konk-Leon, d’ar 5 a viz Mae 1652, d’an oad a bemzek vloaz ha tri-ugent.
Crusader Kings
Crusader Kings a zo ur c'hoari strategiezh veur graet gant Paradox Interactive a-zivout ar maread 1066 - 1453. Er-maez ez eo aet e 2004. Er c'hontrol da c'hoarioù arall Paradox (Hearts of Iron, Victoria hag heuliad Europa Universalis) ne zle ket ar c'hoarier merañ ur vro met un diernegezh. An dra-se a dosta anezhañ ouzh ar c'hoarioù-roll, hag eñ e chomas ur c'hoari strategiezh dreist-holl.
Hent Sant-Jakez (disheñvelout)
' Meur a dra zo anvet hent Sant Jakez''':
Kanton Hondschote
Kumunioù
Kanton Hondschote a yae 8 kumun d'ober anezhañ :
Sultan
Monark muzulman a ren diouzh reol ar charia (chari'ah)
Diwezhatoc'h ne voe ket ken niverus ken ar renerien o tougen an anv "sultan". Implijet eo bet an termen gant renerien gentañ tiegezh roueel a-vremañ Maroko. Hiziv an deiz ne vez mui implijet nemet gant Sultan Oman, Sultan Brunei hag aotrounez zo e su Filipinez, war Java hag e Stadoù kozh Malaysia zo bremañ e-barzh Stad a-vremañ Malaysia. Tachenn ur sultan a vez graet sultanad anezhi. E bed ar c'hornôg ez eus bet savet un termen sultanez; un droidigezh dizampart-tre evit ober anv eus gwragez ar sultaned.
Veselin Topalov
Trec'het eo bet gant Vladimir Kramnik er match aozet gant ar FIDE evit adunaniñ ar c'hampionad bedel. Padout a reas eus dibenn miz Gwengolo 2006 betek ar 14 a viz Here 2006.
Galleg
Lennegezh
E-mesk ar c'hentañ oberennoù pouezus :
Implij ar galleg er bed
Ar C'hallegeriezh a zo un aozadur etrebroadel a vroioù hag a c'houarnamantoù e men e vez kaozeet galleg.
Hamburger
Un hamburger a zo ur sandwich ennañ kig drailhet (kig bevin peurliesañ) poazh, krizaj ha lipig. Eus ar ger alamanek Hamburger, da lavaret eo annezad Hamburg e teu an anv — en Alamagn e vez vez anvet ar meuzioù diwar anv o lec'h orin.
Skol
E Breizh e anvezer meur a framm skol :
Olga Novo
Prizioù
Meur a briz he deus bet:
Colette Renard
He buhez
En 1998, he deus skivet istor he buhez : Raconte-moi ta chanson (Grasset, ISBN 2246574110).
Cheeseburger
Un Cheeseburger a zo un hamburger ennañ un tamm formaj. Cheeseburger a zo ur ger diazezet war daou c'her :
Armañs ar C'halvez
Gant evezh e studias kudennoù ar gelennadurezh divyezhek er broioù bihan evel Kembre, ar Friz pe ar Schleswig-Holstein. Adalek 1963 pe war-dro e stagas da aozañ un dezenn war an divyezhegezh e Bro-Gembre. E 1969 eo e tisplegas e dezenn dirak ur bodad-barn e Skol-Veur Roazhon hag e voe degemeret da zoktor. Embannet eo bet e dezenn e stumm ul levr galleg, gant e di-emban, Skol, e 1970, hag anvet e oa "Un cas de bilinguisme: Le Pays de Galles".
Kristian
Kristian zo un anv-badez a gaver e meur a yezh, en o zouez en albaneg, bosnieg, brezhoneg, bulgareg, daneg, finneg, kroateg, makedoneg, norvegeg ha svedeg. Roet e vez d'ar baotred ha talvezout a ra kement ha kristen.
Stummoù all
Kristián e vez skrivet e tchekeg ha slovakeg, gant un tired lemm war an "a" eta. E yezhoù all e gaver ar stummoù Christian ha Cristian, ha Christiaan e nederlandeg.
Elara
Elara (henc'hresianeg : Ἐλάρα) a zo merc'h d'ar roue Orc'homenos e mojennoù Hellaz kozh.
Yezh
Gerdarzh
Dont a rafe ar ger yezh (yez e 1499), eus *jaxtis e keltieg, deuet diwarnañ ivez yeth e kerneveureg ha iaith e kembraeg.
Edward Burne-Jones
Sir Edward Burne-Jones (28 a viz Eost 1833 e Birmingham – 17 a viz Even 1898 e Londrez) a oa ul livour breizveuriat, ezel eus al luskad rakrafaelour.
E vuhez
En 1862 e veajas da Italia evit an eil gwech (e veaj kentañ en doa graet e 1858), gant e wreg hag ar buruteller John Ruskin. Er memes mare e tiazezas e stil, ennañ elefennoù rakrafaelour, re glasel ha re all a denne da arzourien gentidik Italia.
Clarques
Clarques a oa ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Kendeuzet e oa gant Rebecques d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Saint-Augustin.
UTC
Termenet e oa ar GMT dre an heol pe dre ar strered. AN UTC zo muzuliet gant eurieroù atomek. Tra ma c'horreka troadur an Douar, e tap hemañ dale e-keñver an amzer atomek. Goubredet eo an UTC gant an deiz hag an noz UT1, hag ouzhpenner pe dennet e vez eilennoù lamm (leap seconds) e dibenn pep Mezheven ha Kerzu. E karg emañ ar Servij Etrebroadel war Troadur an Douar da dermeniñ an eilennoù lamm diouzh ar muzulioù stadet war troadur an Douar.
Eur ar Genrouedad
Kalz standardoù war ar Genrouedad hag ar Worl Wide Web a ra gant an UTC. Servijer Wikipedia e-unan a implij an UTC da ziazez evit e listenn hizivaat ar pennadoù.
Ulrich von Hutten
Daveoù
Belles-Lettres
Tannhäuser
Tannhäuser a oa ur Minnesänger hag ur barzh alaman eus an kantved. Ne ouezer tost netra diwar e benn, ha ne ouezer ket hag-eñ e voe anezhañ zoken. Ar roud nemetañ anezhañ eo e varzhonegoù : peurliesañ e soñjer e voent savet etre 1245 ha 1265. Soñjal a reer ez eo liammet ouzh ur familh a renk uhel anvet Thannhausen. Diskennidi ar familh a zo o chom hiziv an deiz e kastell Tannhausen, e-kichen Ellwangen ha Dinkelsbühl. Soñjal a reer ivez e voe ezel eus lez Friedrich II Aostria. Er Große Heidelberger Liederhandschrift e weler Tannhäuser gwisket gant dilhad an Urzh Teut, neuze e c'haller soñjal en dije kemeret perzh er pempvet kroaziadeg.
Mojenn Tannhäuser
thumb|right|In the Venusberg gant [[John Collier, 1901]]
Oberennoù diwar e benn
Er filmoù Blade Runner ha Soldier ez eus anv eus Tannhauser Gate. Un dave da Dannhäuser eo.
Roparzh Surcouf
E vuhez a gourser
E 1795 e c'hortoze Robert e gentañ lizher hag a rofe dezhañ ar gwir da dagañ bigi an enebour saoz met n'en doa nemet ar gwir d'en em zifenn rak aon en deus ar gouarnament rak ar Saozon.
Chase an amiral
E Gouere 1798 e kasas Surcouf e vreur Nicolas da vont e darempred gant ar Saozon evit gouzout petra z'eus da gas evit kaout Charles en dro ; ret eo bet d'an daou vreur mont da welout an amiral saoz. Mont a reont kuit eus Naoned gant la Clarisse. Eus 1798 betek 1799 e oa la Clarisse war-vor. Ar vag a zo bet tapet gant ar skorbut ha ret e voe da la Clarisse mont d'un enezenn c'hall. E-Barzh ti ar gouarnamant e tizoloont emañ ar Sybille a heul Surcouf. Evit mont en-dro war ar vor e siliont gant ur vag-all, La Confiance. Un devezh e kejas ar Sybille gant ur vag saoz diskaret anvet Henter hag un eurvezh goude e oa Surcouf o lidañ e daol.
Levrioù kozh
Alain Roman "Robert Surcouf et ses frères " editions Christel, Saint Malo. isbn:978-2-84421-050-0..mai 2007. Kendalc'h Saga ar Surcoufed, isbn:2-84421-046-5
Vinkem
left|thumb|220px|Iliz katolik  Sint Audomarus Vinkem  en izelvroeg,  Vienkem  e flandrezeg kornôgel, a zo ur gumun a-wechall e Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez er Westhoek. Lakaet eo bet e kumun nevez Beauvoorde e 1970. Staget eo bet homañ ouzh kumun Veurne gant lezenn 1977.
Emdroadur ar boblañs
Dave:NIS, www.westhoek.be ha kêr Veurne
Levrig A
Al Levrig A zo anv ur postadur arc'hant er bank.
La Vîngtaine du Rotchi
La Vîngtaine du Rotchi eo anv jerzenezek unan eus teir vîngtaine e parrez Saint Cliément e Jerzenez, anvet Vingtaine du Rocquier e galleg ha saozneg.
729
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 728
Kanton Lannuon
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Currywurst
Hervez ur bern tud e kaver currywurst gwellañ Berlin e stal Konnopke’s Imbiss e Schönhauser Allee, hag alies e ranker gortoz pell a-raok bezañ servijet.
Menez-tan
Eus ar magma d'al lava
Pa strink al lava er-maez eus toull-diskarg ar menez-tan e red buan-tre a-hed torioù ar menez-tan hag e kalet dindan 900°C.
Pab
En Iliz katolik
Warlerc'hiad Pêr eo eskob Roma. Abalamour da se ez eo mestr war an Iliz katolik penn-da-benn, karget ma'z eo bet sant Pêr gant Jezuz-Krist eus an Iliz hag eus he gouarnamant. Ur penn speredel eo evit ar gatoliked koulz hag ur penn politikel, mestr ur riez, ar Vatikan. Ur galloud hollvedel en deus war an Iliz : envel an eskibien a ra hag o zerriñ diouzh o c'harg a c'hell ober ivez, kemend-all. Dreist-holl en deus ar garg da c'houarn, da unaniñ ar fideled, d'o c'helenn dre gelc'hlizherioù. Gant Yann-Baol II ez eo kroget ar bibien da weladenniñ ar broioù, hag e vodont engroezioù bras evel ar JMJ er Filipinez a vodas 5 milion a dud en-dro dezhañ.
Ellezelles
Ellezelles (en izelvroeg : Elzele, e pikardeg :Elziele) a zo ur gumun eus Belgia e proviñs Hainaut, e Rannvro	 Wallonia.
Merzhin
Merzhin ha Myrddin
Dont a ra an anv Merzhin eus Myrddin e kembraeg. Hervez lod e teufe Myrddin eus °mori-dunon, hag e talvezje « kreñvlec'h ar mor ». Koulskoude ne vez ket kaoz eus ar mor gwall alies e mojennoù Merzhin. Kavout a reer anv Myrddin en anv-lec'h Caerfyrddin. Kavout a reer ar stumm Marzin er Barzaz Breiz ha Marzhin gant kalzik a skrivagnerien ha kanerien goude, evel Langleiz.
Biz-yod
right|thumb|Ar biz-yod right|thumb|150px|Ur [[beskenn|veskenn ouzh ar viz-yod: un arm eo homañ]]
Diablo (c'hoari)
Gameplay
Pa vez kroget, tu zo deomp dibab peseurt renk stourmer e vimp ; • Brezelour, kreñv war an emgann korf-ouzh-korf, gantañ klezeoù ha bouc'hili. • Laer, kreñv war an emgann a-bell, implijet e vez gantañ ar gwareg ha troioù-hud • Hudour, mestr war an troioù-hud ; diaes eo da c'hoari evit an den o dizoloeiñ ar c'hoari rak d'an nebeut a poentoù buhez hag a zo gantan.
Bug anavezet
War PlayStation, enrolañ ar c'hoari a implijo holl plas o gartenn memor.
Europa (merc'h Okeanos)
Hi a c'hallfe bezañ an hini he deus roet hec'h anv d'ar c'hevandir eta, met n'eus ket a emglev war ar poent-se.
421
1174 Ab Urbe Condita = 421 goude J.-K.
Bloavezh boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ que ur Sadorn.
Martial Ménard
Geriadurour
E-pad bloavezhioù en devoa dastumet dafar da sevel ur geriadur istorel nevez. Kompren a reas e-kerzh ar bloavezhioù tremenet o sevel embannadur kentañ Geriadur an Here e oa a-bouez kaout skouerioù niverus evit termeniñ ar penngerioù. Geriadur istorel ar brezhonegRoparz Hemon, evitañ da vezañ prizius, ne oa ket a-walc'h. Lennet gant MArtial Ménard eta un niver bras a skridoù klasel evit kavout skouerioù a ziskouez implij ar gerioù brezhonek.