cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trimurti
An Trimurti evel m’eo anavezet bremañ (Brahma, Vichnou ha Chiva) eo an hini a gaver er Puranas, testennoù savet er c’hentañ milved kent J.K. hag a gont istor an hollved eus e grouidigezh betek e zistrujidigezh.
Percnostola
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Crai
E 2011 e oa 241 a dud o chom e kumuniezh Crai ha 76 anezho a oa kembraegerien (32,3%).
Sándor Kocsis
Sándor Péter Kocsis (Kocsis Sándor hervez an doare hungarek), bet ganet e Budapest (Hungaria) d'an 21 a viz Gwengolo 1929 hag aet da Anaon e Barcelona (Spagn) d'an 22 a viz Gouere 1979, a oa ur melldroader etrebroadel hungarian.
Delarivier Manley
He buhez
Ganet e oa, a greder, e Jerzenez. C'hwec'h bugel o doa he zud, hi e oa an trede. He zad, Sir Roger Manley, a oa un ofiser, eus kostezenn ar roueelourien, hag un istorour. He mamm a oa genidik eus an Izelvroioù spagnol, a varvas pa oa yaouankik Delarivier. War a seblant ez ae gant he c'hoar Cornelia da-heul o zad, pa veze anvet tu pe du. Eñ ne rae ket war o zro nemeur.
Kaer (anv-tiegezh)
Kaer (hag ar C'haer pa vez implijet gant ar ger-mell) zo un anv-tiegezh brezhonek, savet diwar ar ger kaer.
Beriliom
Ar beriliom zo un elfenn gimiek ; 4 eo he niver atomek ha Be hec'h arouez.
La Farce de maître Pathelin
E brezhoneg
Un oberenn gant Yann-Vari Perrot: ''Alanik al Louarn. Pe "n'euz den fin n'en deuz e goulz". Pez c'hoari plijadurus rimet e daou Arvest, Brest, Moullerez "Ar c'hourrier", 1905'' zo bet savet diwar ar pezh gallek.
Yquelon
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, Even 1944: lazhet e voe pemp den nann-soudard gant ur vombezadeg en Yquelon d'an 6.
Marie-Dominique Chenu
Krouiñ a reas kol-uhel ar studioù war ar Grennamzer e Montréal e 1930.
Johann Tetzel
Tro-spered Tetzel
"Pa vez heklev an arc'hant er c'hefioù,
An ene a lamm adal ar Purgator!"
Marie-Vincent Bernadot
Ganet eo bet e 1883. Aet eo da anaon e 1941.
Llandegfedd
Llandegfedd (saoznekaet e Llandegveth) zo ur gêriadenn eus kreisteiz Kembre, e Sir Fynwy. Emañ e kornaoueg ar gontelezh, war an harzoù gant distrig Torfaen, en hanternoz da gêr Casnewydd. E parrez Llangybi Fawr emañ.
Baou skoazioù ruz
Annez
Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ.
Thierry Jamet
Embannadurioù
Loreet eo bet gant Priz brezhoneger ar bloaz e 2013, er Prizioù, roet gant F3 Breizh hag Ofis Publik ar Brezhoneg.
Barzanò
Barzanò  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
RFB X-114
An RFB X-114 a oa ur skramm-nijerez, savet evit nijal dresik a-us an dour met en ur gellout nijal uheloc'h ma oa ezhomm. An tu a oa da gaout etre 5 ha 6 treizhad pe dafar da zezougen. Ur skramm-nijerez evezhiañ e oa da gentañ holl. Unan a oa bet amprouet gant nerzhioù lu Alamagn ar C'hornôg e fin ar bloavezhioù 1970, met ne voe ket roet urzh da sevel hini ebet a-benn ar fin.
Cwm-twrch
Ur feunteun, a vefe burzhudus, zo er gêriadenn. C'hwez fall zo ganti, abalamour d'ar soufr zo enni.
Lennegezh
Krediñ a reer e teu an anv "twrch" eus Twrch Trwyth, al loen emañ ar roue Arzhur o chaseal e kreisteiz Kembre er marvailh Culhwch ac Olwen, unan eus pevar skourr ar Mabinogi. Met "twrch" a gaver stank el lec'hanvioù.
Troedyraur
Troedyraur zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh eus Kembre, e kreisteiz Kontelezh Ceredigion. Er gumuniezh emañ kêriadennoù Rhydlewis, Ffostrasol, Brongest, Capel Cynon, Coed-y-bryn, Croes-lan ha Llangynllo.
Chubut (proviñs)
Chubut zo unan eus proviñsoù Arc'hantina, e rannvro Patagonia Arc'hantina. Enni emañ y Wladfa, ar vro annezet gant tud a orin eus Kembre, ha kembraegerien anezho.
Rhydlewis
Rhydlewis zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion.
Andrée Limozin-Balas
Deskadez e voe da Jules Joseph Lefebvre ha Tony Robert-Fleury en Académie Julian.
Tomás de Torquemada
Tomás de Torquemada (1420 - Ávila, 1498) a oa ul lean dominikan spagnol. Kofesour ar Rouanez Izabel Iañ Kastilha (1451-1504) hag ar roue Ferdinant II Aragon (1452-1516). Kentañ Inkizitour Meur Inkizision Spagn e voe, eus 1483 betek e varv. Gantañ e voe kroget gant heskinerezh ar yuzevien kristenaet (judeoconversos) entre 1480 ha 1530.
Geotyar ar pradennoù
Ar c'heotyar ar pradennoù (Tympanuchus cupido cupido) a zo un evn aet da get eus kerentiad ar Phasianidae.
Misti (Maupassant)
Istor
Embannet e oa bet e Gil Blas an 22 a viz Genver 1884, sinet Maufrigneuse.
Gup kabellek
Ar gup kabellek (liester : guped kabellek) a zo ur spesad evned-preizh, Necrosyrtes monachus an anv skiantel anezhañ.
Wilhelmine von Hessen-Kassel
He buhez
Brud he doa da vezañ ur vaouez kenedus ha plijus he doare.
Dimeziñ
‎Dispartiañ a reas an daou bried e 1766 ha bugel ebet n'o doa. Kaoz a voe eus un darempred avoultr a-berzh ar briñsez, dilezet alies gant he gwaz a gave gwell kompagnunezh ar soudarded evit hini e wreg.
Melville
Melville zo un anv-lec'h hag anv-tiegezh saoznek a gaver e Bro-Skos ha Bro-Iwerzhon, disheñvel o orin avat.
Bulciago
Bulciago  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Abd al-Rahman Sanchuelo
Ganet e oa entre 983 ha 986. Mab e oa da ibn Abi Amir al-Mansur, pe el Almanzor ar c'hronikoù kristen, ha da Abda, anv arabek ur pried d'an tiern amirí, ur verc'h da Sancho Garcés II Pamplona ha da Urraca Fernández. Hervez a veze kontet e oa ken heñvel ouzh e dad-kozh ma voe lesanvet Sanchuelo, da lavarout eo Sanchig.
Mansilla Mayor
Mansilla Mayor zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Alan Pentevr
E vuhez
Dimeziñ a reas da Berta Breizh, merc'h pennhêrez Konan III, dug Breizh, ha Mathilde Normandi. Pa varvas e dad e tegouezhas dezhañ e zouaroù e Bro-Saoz, deuet a-berzh breudeur e dad.
A Anglaterra
El mareix 1140, el rei el va enviar a Cornwall (Cornualla) per dirigir una contraofensiva contra Reginald de Dunstanville, el comte de Cornualla. Aquest últim estava duent a terme una campanya contra els barons locals hostils a la seva mitja germana Matilde. Alan va troba un cert suport. Va aconseguir aïllar al seu adversari, que ja no controlava més que un territori limitat a un sol castell (probablement el de Launceston). Alan va ser capaç de mantenir la seva posició com a comte de Cornualla, i fins i tot va reunir un tribunal a Bodmin.
Parouzia
Kavout a reer un dave d'an darvoud-mañ e Lizher kentañ Paol Tarsos d'ar Gorintidi (15-23) da skouer.
Dolavon
Gerdarzh
Un anv kembraek eo, savet diwar ar gerioù dôl (prad) hag afon (stêr).
Istor
E 1865 eo e tegouezhas ar c'hentañ Kembreiz er vro. E 1915 e tegouezhas ar Central of Chubut Railway, ul liamm gant kêr Trelew, hag e 1919 e voe krouet ar gumun en ofisiel.
Zotes del Páramo
Zotes del Páramo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Aalst
Aalst zo o un anv-lec'h izelvroek.
Pazo de Meirás
Er bloavezhioù diwezhañ e klever muioc'h-mui a dud o c'houlenn a reer e vefe "rentet ar maner da bobl Galiza". War atiz gouarnamant emren Galiza eo gwarezet ar maner, abaoe miz Kerzu 2008, dre ma'z eo ur Bien de Interés Cultural, abalamour d'e interest a-fet an istor hag ar sevenadur. Kement-se a dalvez e rank bezañ digoret d'ar weladennerien 4 devezh bep miz. Klasket o deus ar berc'henned stourm ouzh ar redi-se. E 2010 e oa bet kadarnaet diviz gouarnamant Galiza gant ul lez-varn. D'ar 25 a viz Meurzh 2011 e oa bet digoret dorioù ar maner d'ar weladennerien evit ar wech kentañ.
Llanwnnen
Llanwnnen zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh eus Kembre, e kontelezh Ceredigion. Emañ e traoñienn ar stêr Teifi, er c'hornôg da Llanbedr Pont Steffan. Gouestlet eo an iliz da santez Gwnnen.
Morales de Rey
Morales de Rey zo ur gumun e proviñs Zamora.
Bistolida owenii
Gwelout ivez
Bistolida ursellus, Bistolida hirundo, Bistolida kieneri tri spesad all ar genad.
Hypocnemis
Hypocnemis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Morales del Vino
Morales del Vino  zo ur gumun e proviñs Zamora.
Zoran Stefanović
Zoran Stefanović (serbeg kirillek: Зоран Стефановић; 21 a viz Du 1969 e Loznica, Serbia, Yougoslavia) zo un skrivagner, skriver senario ha istorour bannoù-treset serb Krouet en deus ar bannoù treset brudet Le Troisième Argument. .
Courseulles-sur-Mer
Courseulles-sur-Mer a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Montjoie-Saint-Martin
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Castelfranco
Castelfranco zo un anv-lec'h italianek ha hini meur a gumun.
Philipp Iañ Hessen
E vuhez
Mab e oa da Wilhelm II von Hessen, landgrav Hessen, ha d'e eil pried, Anna von Mecklenburg-Schwerin. E dad a varvas e 1509, pa ne oa Philipp nemet 5 bloaz. E 1514, goude kaout bec'h gant stadoù Hessen, e teuas he mamm a-benn da vout rejantez evit he mab. Dre ma kendalc'he an traoù da dreiñ fall e voe disklêriet Philipp major en 1518, ha roet ar galloud dezhañ er bloaz goude. Torret e oa bet galloud ar stadoù gant e vamm.
Jean Cardonnel
Aet oa da lojañ e ti mignoned ha goude en un ti diskuizh.
Tito Rodríguez
Tito Rodríguez zo ur soner, kaner, ha rener laz-seniñ eus Puerto Rico.
Hafferia
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Emgann Kergidu
Emgann Kergidu zo un emgann a c'hoarvezas d'ar 24 a viz Meurzh 1793, e Kergidu e-kichen Plougouloum, etre kouerien eus Bro-Leon ha soudarded ar Republik, renet gant ar jeneral Canclaux.
Cwmystwyth
Cwmystwyth zo ur gêriadenn eus Kembre, e reter kontelezh Ceredigion.
Alberobello
Alberobello zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bari, en Puglia.
Konrad Kyeser
Konrad Kyeser, ganet d'ar 26 a viz Eost 1366 ha marvet goude 1405, a oa un ijinour ha skrivagner alaman. Brudet eo dre m'en doa skrivet al levr Bellifortis e-tro 1405. Al levr brudet-se a bled gant an teknologiezhoù brezel implijet er. Da gentañ penn e oa bet savet evit ar roue Wenceslaus IV eus Bohemia, Kyeser, ur wech echuet e levr, a embanne e oa bet savet evit Roparzh Iañ, roue Alamagn.
Kyeser, genidik a Eichstätt, a oa bet stummet evel mezeg ha bevet en devoa e lez Padova a-raok mont d'ar groaziadeg a-enep an Durked a echuas fall spontus evit ar groazidi gant emgann Nicopolis e 1396. Kyeser a oa chomet e menezioù Bohemia e-pad ren Sigismund etre 1402 betek 1403.
Bukan
Bukan (بوکان Bukān en perseg ; Bokan en kurdeg) zo ur gêr vras e gwalarn Iran. Annezet eo gant 180 000 a dud (e 2013). Pennlec'h proviñs Azerbaidjan ar C'hornôg eo Bukan.
Richard Burton (disheñvelout)
Gallout a ra bezañ ivez:
Narros del Puerto
Narros del Puerto  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Helveted
Anv a vez graet anezho gant Julius Caesar en e Commentarii de Bello Gallico, ma kont e klaskjont mont eus an Alpoù war-zu mervent Galia e 58 kent JK. Miret e voe outo a dreuziñ bro an Allobroged gant armeoù Caesar. Neuze e klaskjont tremen dre zouaroù ar Sequani hag an Aedui : taget e voent gant ar soudarded roman ha faezhet en emgann an Arar (Saône). Ur pennadig goude e voent trec’het adarre en emgann Bibracte, e bro an Aedui. Rankout a rejont distreiñ d’o bro orin ha roet e voe dezho ar gefridi da zifenn harzoù an Impalaeriezh roman diouzh ar C’hermaned, ha ganto ur statud a « bobl gevredet » (foederati). C’hwec’h vloaz war-lerc’h koulskoude e voe an Helveted o reiñ harp da emsavadeg Verkingetorix e 52 kent JK.
Bazenn (kimiezh)
Termenadurioù
C'hwerv eo o blaz.
Boyar
Ma oa titloù noblañs ar gerioù boyar pe жупънь - ispan ( evel dug, kont, markiz, baron) ne oa gwir evit an anvioù Князь - kniaz, na voivod, hospodar, a oa anvioù kargoù, ha diskarget pe torret a garg e c'halled bezañ, pe prenañ ar garg a c'halled ivez. Er priñselezhioù rouman e veze dilennet ar priñs gant bodadeg ar voyared.
Vivian
Istor
Anavet eo an anv latin Vivianus abaoe ar goude JK
Bariom
Istor
E deroù ar Grennamzer e ouie an alkimiourien diwar-benn ar barit, a anvent maen Bologna peogwir en e gavent kostez Bologna en Italia. Gouzout a ouient ivez a-zivout mordan ar mein-se, a c'halle lugerniñ bloavezhioù-pad goude bezañ bet lezet er gouloù. E 1774 e verzas ar c'himiour hag apotiker Svedat Carl Whilhelm Scheele bezañs un elfenn nevez er barit, hep gallout mont pelloc'h eget kavout stumm oksidet ar bariom (i.e. BaO). Heñvel e voe graet gant ar c'himiour svedat all Johan Gottlieb Gahn daou vloaz war-lerc'h. Batote eo an anv a voe roet d'ar c'henaozad BaO gant ar c'himiour gall Louis-Bernard Guyton de Morveau kent bezañ kemmet e baryta gant ar Gall Antoine-Laurent de Lavoisier. En hevelep mare e kavas ar maenoniour saoz William Withering ur c'hailh pounner nevez e mengleuzioù plom, a anvas witherite peogwir ez eo arwenn e liv — karbonat bariom BaCO3 eo ar witherite.
Geranoaetus melanoleucus
Anvet e voe Spizaetus melanoleucus (kentanv) da gentañ-penn (e 1819) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
Galaksioù ar Mourrennoù
An anv
Anvet int evel-se dre ma tennont da vourrennoù hir un amprevan.
Bistolida stolida
Taksonomiezh
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Bistolida stolida bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Lojze Slak
Lojze Slak (23 a viz Gouere 1932 – 29 a viz Gwengolo 2011 ) a oa ur soner sloveniat. Slak a oa e-touez ar re gentañ o reiñ lusk d'ar sonerezh hengounel a Slovenia, diazezet war an akordeoñs diatonek. Savet en doa un toullad kanaouennoù n'int ket dic'hizet, hag a veze sonet gant e Lojzeta Slaka Ansamble.
Eric Defoort
Kelenner istor e oa eus e vicher ha levraoueger e skol-veur katolik Brusel (Katholieke Universiteit Brussel). Bet eo ezel eus kuzul-merañ skingomz ha skinwel Flandrez (Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie, VRT).
Goude bloavezhioù gouestlet d’e vicher e teuas en-dro d’an emsav flandrezat : er bloavezhioù 1990 e voe oberiant en aozadur anvet Vlaamse Volksbeweging (emsav ar bobl flamank) kenkoulz hag er strollad politikel Volksunie. Eilprezidant diwezhañ ar strollad Volksunie e oa bet, a-raok ma voe rannet ar strollad-se e div gostezenn. Mont a reas Defoort a-du gant Geert Bourgeois ha Bart De Wever da sevel ar gostezenn zehou a zeuas da vezañ diwezhatoc’h an Nieuw-Vlaamse Alliantie.
Penbryn
Gerdarzh
Eus pen (penn), ha bryn'' (bre).
Gwioñvarc'h
N'ouzer ket ha kemer a reas an anv a ri, pe roue. En hanternoz Breizh e renas bepred, da lavarout eo kornôg Domnonea. Soñjal a ra da lod e oa eus Bro-Leon rak Gwioñvarc'h e oa an anv a veze roet da mab henañ Konted Leon.
Danichmended
Krouidigezh ar beylik
E 1080 e kemeras Sivas digant ar Vizantiniz. Diwar an trec'h-se e c'hellas diazezañ e c'halloud war an trowardroioù ha stagañ Amasya, Tokat, Niksar, Kayseri, Zamantı, Develi ha Çorum ouzh e veylik.
San Vicente de Arévalo
San Vicente de Arévalo zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Ávila, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Stourpaine
Stourpaine (distaget [] e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur barrez keodedel eus kreisteiz Bro-Saoz, e kontelezh Dorset.
Kristin Knutsdatter
Rouanez
He fried Magnus a roas e skoazell d'he zad Knud ha d'hec'h eontr Erik a-enep Niels, roue Danmark. E 1133 e tec'has Erik ha Malmfrid eus Danmark da Norge da gaout gwarez digant Magnus. Hogen ar rouanez Kristina a zizoloas edo he fried Magnus o vont da werzhañ hec'h eontr hag he moereb, ha diskuliañ a reas kement-se da Erik ha Malmfrid, hag int neuze d'ober emglev gant enebour ar roue Magnus, Harald IV, roue Norge. Neuze e tispartias Magnus diouzh e wreg Kristina.
Llundain-fach
Gerdarzh
Dont a ra an anv eus Llundain, anv kêr Londrez e kembraeg, hag an anv-gwan bach (bihan).
Aiello del Sabato
Aiello del Sabato a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Valencia del Mombuey
Valencia del Mombuey zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Badajoz, en Extremadura.
Eskopti Naoned
Eskopti Naoned (Dioecesis Namnetensis e latin), a zo unan eus nav eskopti istorel Breizh, hag a glote mui-pe-vui gant Bro-Naoned gwechall, gant departamant al Liger-Atlantel hiziv.
An eskopti a-vremañ
An eskopti a-vremañ a zegouezh gant departamant al Liger-Atlantel abaoe 1801, stag ouzh Arc'heskopti Teurgn, hag ouzh Arc'heskopti Roazhon abaoe 2003.
Esquel
Touristelezh
The city, the main town of the area, is located by the Esquel Stream and surrounded by the mountains La Zeta, La Cruz, Cerro 21 and La Hoya. La Hoya is known as a ski resort with good quality snow right through the spring. The Los Alerces National Park is 50 km northwest of the city.
Martine L'Haridon
Martine L'Haridon, bet ganet d'an 8 a viz Gwengolo 1966 e Lokournan, a zo ur varc'houarnerez vreizhat.
Björn Järnsida
E eontr, Erik II, roue Danmark, a roas urzh d'e lakaat d'ar marv.
Kreizenn ar Geriaouiñ
En he lec’hienn (Brezhoneg21.com) e vez kavet geriadur ar skiantoù hag an teknikoù, fardet gant rann ar skiantoù rik, unan eus an div lodenn eus Kreizenn Ar Geriaouiñ.
Savet eo bet ar geriadur adalek ar geriaouegoù bet embannet a‑hed ar bloavezhioù tremenet : matematik (1989, 1992, 1995), fizik‑kimiezh (1989, 1994), skiantoù an natur (1989, 1991, 1995), kompoderezh (1991).
Saye Zerbo
Saye Zerbo (ganet d'ar 27 a viz Eost 1932) zo ur soudard hag ur politikour, bet prezidant Volta-Uhel (Burkina Faso hiziv).
Sangoulé Lamizana
En em gavout a reas e penn ar Stad goude dilez Maurice Yaméogo d'an 3 a viz Genver 1966. E 1970 e cheñchas ar Vonreizh evit ma vefe an ofiser koshañ er rez uhelañ, da lâret eo eñ, e penn ar Stad. An Trede Republik a voe embannet e 1977 ha trec'h e voe en dilennadeg aozet da heul e 1978. D'ar 25 a viz Du 1980 e voe skarzhet da-heul un taol-Stad hag ar c'horonal Saye Zerbo a gemeras e garg.
Kreizenn ar Geriaouiñ
War al lec’hienn e vez kavet ivez un toullad pajennoù ha teulioù war ar skiantoù hag an teknikoù, hag a ra un danvez‑ensiklopedienn. Houmañ a vo pinvidikaet tamm‑ha‑tamm gant neb a garo kemer perzh.
Bonne
Bonne zo un anv-badez gallek a gaver e noblañs ar Grennamzer.
Bain
Bain zo un anv-lec'h gallek, Bains a-wechoù, hag a gaver ivez e broioù all.
Richard Francis Burton
Oberennoù
Skrivañ a reas ivez ur bern pennadoù evit ar c'helaouennoù.
Zaccanopoli
Zaccanopoli zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
Anton von Sachsen
Anton  Clemens Theodor Maria Joseph Johann Evangelista Johann Nepomuk Franz Xaver Aloys Januar von Sachsen, (1755 en Dresden; 1836 en Pillnitz bei Dresden) a voe roue Sachsen, war-lerc'h e vreur, adal 1827 betek 1836.
Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols
Istor ar bladenn
Never Mind The Bollocks eo ar bladenn ofisiel neemti bet embannet gant Sex Pistols e-keit ha ma oa ezel Johnny Rotten eus ar strollad, daoust ma adkaver ar memes kanaouennoù en ur bern kendastumadoù (nebeutoc'h evit tri miz goude embann ar bladenn e voe divodet ar strollad). Ar 4 fladenn single bet embannet gant ar strollad a-raok a gaver er bladenn, war-bouez tuioù B ar singles. the group had effectively disbanded less than three months after the album's release). Stummoù disheñvel eus ar memes tonioù a glever er film The Great Rock 'n' Roll Swindle.
Berzh
Albom
Alentejo
Évora eo ar gêr-benn hag ar gêr vrasañ. Un tammig bihanoc'h e oa ar broviñs kozh eget ar rannvro a zo bremañ ha rannet e oa e div lodenn, Alto Alentejo ha Baixo Alentejo. Er broviñs kozh e oa ivez ur gêr hag a zo e Spagn abaoe 1801 : Olivenza (pe Olivença).
Breizh hag ar broioù keltiek er bannoù-treset
Kalzik bannoù-treset o deus Breizh pe ur vro geltiek bennak evel danvez pe leurenn. Setu amañ un toullad anezho.
Llanio
Eno, e Cae'r Castell, emañ ar c'hreñvlec'h roman BREMIA (Ravenna 10625).
Dalida
Ganet e oa hi en ur familh Italianed staliet en Egipt. Dibabaet e oa bet evel Miss Egipt e 1954.
Marv
E nozvezh an 2 a viz Mae 1987en emlazhas Dalida dre lonkañ barbiturik. Un notenn emlazh a zo bet adkavet hag a embann e galleg, "La vie m'est insupportable... Pardonnez-moi.". Beziet eo bet Dalida e Bered Montmartre.
Swithun
Mervel a reas en 862. E 971 e voe lakaet e relegoù en iliz-veur Winchester.
Breizh hag ar broioù keltiek er bannoù-treset
Rummad L'auberge du bout du monde
E ti Casterman.
Teir levrenn zo bet embannet : Bodet int bet en ul levr a vent vihan e 2008, hag a-nevez e 2014 en ul levr brasoc'h e vent ; ISBN 978-2-203-01799-3.
Fernando II León
Ren a reas goude marv e dad en 1157. E vreur Sancho III a renas e Kastilha. E-pad 30 e renas hag ur roue hegarat ha fur e voe. Rejant Kastilha e voe goude marv e vreur Sancho III, e-pad minorelezh e niz Alfonso VIII Kastilha.
Breizh hag ar broioù keltiek er bannoù-treset
Rummad Claymore
Embannet e ti Glénat, dastumad Vécu.
Rummad Les pionniers du Nouveau-Monde
En hevelep levrenn e reer anaoudegezh gant Neil O'Shea, un Iwerzhonad, ezel eus arme Breizh-Veur d'ar mare-se hag a vez adkavet a-hed an istor goude ma vefe bet graet war e dro gant gallegerien.
Kuitaet en deus Benjamin an Douar Nevez hag adkavet e vez e Bro-Skos el levrenn 8, Petit homme, 1995. E 1761 emeur, hag emañ o timeziñ gant Lisa MacTavish, merc'h ur paramantour ha penn ar c'hlann. Klask a ra hemañ stourm ouzh ar Saozon a wask e vro gant sikour ar C'hallaoued (an dug a Choiseul) el levrenn 10 : Comme le souffle d'un bison en hiver, 1997, ha kas e dud da Ganada. El levrenn 11 : Le piège de la Rochelle e tizoloer e kinniger da VacTavish emglevioù kenwerzhel n'hell ket degemer (kenwerh tric'hornek). Lazhet eo. Dont a ra Benjamein a-benn da dec'hout ha da zont da vezañ mestr "Lisa", lestr MacTavish, gant sikour ur spierez. E-keit-se he deus Lisa kuitaet Bro-Skos davit Bro-C'hall. El levrenn 13 : Les chemins croches e kaver Lisa ha Benjamin war hent Amerika war al lestr "Lisa", a ra peñse. Savetaet eo an harozed gant gallegerien Louisiana. Ober a reont o annez eno (levrenn 14 : Bayou Chaouïs, 2003). Mervel a ra Lisa gant an derzhienn velen el levrenn 15 : Le choix de Crimbel, 2005. Mar kendalc'h troioù-kaer Benjamin n'eus ket kaoz eus Bro-Skos ken.
Kan ar brezhoneg
Pozioù
Ma 'peus karantez evit Breizh
Breizh hag ar broioù keltiek er bannoù-treset
Bran : Une histoire de l'Île d'Errance
Istor gant Flora Grimaldi, tresañ gant Maike Plenzke; embannet gant Glénat e 2015 ; ISBN 978-2-344-00149-3. Dave eeun ebet d'ar Gelted, met istor ar Priñs Bran boemet gant ur boud hud (un heizez/plac'h en deus lazhet) a zeu da vezañ bran e-pad an deiz gant lavar un den ha den e-pad an noz gant koagadennoù ur vran. Klask a ra sikour ur bareourez anvet Macha a zeu da vezañ louarnez pa fell dezhi. Kavout a reer un Aaengus, Riahnon, Airmed ha boudoù spontus anvet Fomoires a laka da soñjal e traoù zo. Zoken anv an enezenn : Errance. Displijus-kenañ eo Bran e penn-kentañ an istor, ha n'eo ket eeun an darempredoù etre an daou haroz. Gwelet e vezont o kemmañ tamm-ha-tamm dre an darvoudoù skrijus bevet asambles.
Yeter
Yeter zo un anv-den turkek roet d'ar baotred koulz ha d'ar merc'hed. Talvezout a ra kement ha Trawalc'h ha roet e vez gant ar gerent a faot dezho e vefe o bugel diwezhañ.
Michel Micombero
Michel Micombero (1940 - 16 a viz Gouere 1983) a oa ur soudard hag ur politikour tutsi eus Burundi ha prezidant kentañ ar vro.
Escacena del Campo
Escacena del Campo zo ur gumun e proviñs Huelva.
Ángel Zárraga
Ángel Zárraga y Argüelles, ganet e Victoria de Durango d'ar 16 a viz Eost 1886 ha marvet d'an 22 a viz Gwengolo 1946, zo ul livour mec'hikan. Diazezañ a reas ar skol anvet El Ateneo de la Juventud. Bevañ a reas en Europa ur pennad, e Pariz ha Madrid. Brud en doa da vezañ eus an tu dehou pellañ.
Deuddwr
Deuddwr (daou zour e brezhoneg) zo un anv-lec'h kembraek.
Nivlennad ar Valafenn (Naeretaer)
<HR noShade>
La Tène (Neuchâtel)
La Tène a zo ur gumun eus Suis eo e kanton Neuchâtel, war lez Lenn Neuchâtel. Eno emañ al lec'h anvet La Tène, anavezet mat e bed an arkeologiezh.
Audrieu
Audrieu a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
.
Arondisamant Argelèrs
Arondisamant Argelèrs a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Pireneoù-Uhel hag e rannvro Okitania.
Madalen Bro-C'hall (1443-1495)
Dimeziñ ha bugale
Daou vugel he doe:
Airbus
Airbus eo ar rann eus Airbus Group SE a ra war-dro ar sevel nijerezioù sivil dreist-holl, ha milourel evit un darnig. Diazezet eo e Blanhac, e bannlev Toloza, ma vez peurstrollet an nijerezioù savet a-dammoù e Frañs, Alamagn, Spagn hag ar Rouantelezh-Unanet. En tu-hont d'an hanter eus nijerezioù sivil ar bed a vez savet gant Airbus.
Albino
Albino zo un anv-badez italianek, portugalek, ha spagnolek, deuet diwar an anv latin Albinus, hag a dalvez gwenn.
Medina del Campo
Medina del Campo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Valladolid.
Chauna chavaria
Boued
Debrer-glasvez eo ar spesad.
Marigny (Manche)
Marigny a zo ur gumun a-wezhall eus departamant gall Manche e Bro-C'hall. Pennlec'h kanton Marigny e oa.
Amado mio
En 1989 e voe kanet gant Grace Jones en hec'h albom Bulletproof Heart.
Klaus Iohannis
E 2014 e oa aet war ar renk evit bezañ prezidant Roumania e dilennadeg miz Du er bloavezh-se. En dro gentañ e erruas da eil, gant 30% eus ar mouezhioù, goude Victor Ponta (40% eus ar mouezhioù). En eil tro avat, d'ar 16 a viz Du 2014, e voe dilennet da bempvet Prezidant Roumania. Ha kroget en doa gant e respet d'an 21 a viz Kerzu er bloavezh-se.
Urraca López de Haro
Urraca López de Haro (c. 1160-c. 1230), a a oa merc'h d'ar c'hont Lope Díaz Iañ de Haro, aotrou Bizkaia, ha d'ar gontez Aldonza, diazezerien Manati Cañas en 1169.
Where Have All the Flowers Gone?
Istor
An tri c'houblad kentañ a oa bet savet gant Pete Seeger e miz Here 1955, pa oa en ur c'harr-nij da vont d'ur sonadeg da Ohio. Oc'h adlenn notennoù en e garned e oa pa lennas al linennoù-mañ: "Where are the flowers, the girls have plucked them. Where are the girls, they've all taken husbands. Where are the men, they're all in the army." (Pelec'h emañ ar bleunioù? Merc'hed o deus o c'hutuilhet. Pelec'h emañ ar ar merc'hed? Gwazed o deus o c'hemeret. Pelec'h emañ ar wazed? An arme he deus o c'hemeret). Tapet e oa al linennoù-se eus ur ganaouenn Kozaked "Tovchu, tovchu mak", meneget e romant Mikhail Sholokhov Sioul e red an Don (1934), lennet gant Seeger " bloaz pe zaou a-raok da vihanañ". An ton avat eo hini al luskellerez rusek Koloda-Duda (Колода-Дуда). Goude-se e voe astennet gant Joe Hickerson e 1960. Daou genoberour zo d'ar ganaouenn eta. Embannet e voe ar ganaouenn diwezhatoc'h er gelaouenn Sing Out! e 1962. E 1967 e voe embannet en albom Pete Seeger's Greatest Hits gant Columbia Records, niverennet CS 9416.
Herve Seubil gKernaudour
Herve Seubil gKernaudour, ganet d'an 12 a viz Even 1957, zo barzh, yezhoniour, saver pennadoù gwask ha troour brezhonek. Arbennigour war ar c'hoariva brezhonek rak-vodern ha war rannyezh Treger eo. Dentour eo eus e vicher. Hervé Sebille Kernaudour eo e anv ofisiel.
Buhez
Studioù dentouriezh e Skol-veur Paris Descartes en deus graet ha, war un dro, en deus studiet meur a dra all ivez : denoniezh, istor, yezhoù (heniwerzhoneg, krenniwerzhoneg, krenngembraeg), nadozwanerezh, henegipteg, saozneg, sañskriteg, yideg, hebraeg, ketchouaeg, finneg, poloneg ha hungareg). Un aotreegezh war ar brezhoneg hag unan all war an hebraeg hag ar yideg en deus bet, un DEA war an istor hag unan all war an hebraeg. Diskibl eo bet da Édouard Bachellery, Léon Fleuriot ha Pierre-Yves Lambert, en École pratique des hautes études. Gant Gwenole ar Menn eo bet heñchet war-zu ar c'hoariva brezhonek kozh. Barrek eo war ur pemzek yezh bennak : brezhoneg, alamaneg, galleg, saozneg, kembraeg, kerneveureg, iwerzhoneg, islandeg, hungareg, hebraeg, arameeg, yideg, nahuatleg, latin, henc’hresianeg.
Skrivagner liesdanvez
Un toullad barzhonegoù brezhonek gant klotennoù diabarzh en deus skrivet evit ar gelaouenn Al Liamm. Skrivañ a ra e brezhoneg war meur a zanvez (gerdarzhadurezh, rannyezh Treger, c'hoariva rak-vodern) er c'helaouennoù evel Hor Yezh hag Al Liamm ha boued en deus roet da vMoutig. Levrioù yaouankiz en deus troet diwar ar galleg, an alamaneg hag unan all diwar ar saozneg amerikan. Prientet en deus evit an embann dornskrid geriadur rannyezhoù Treger ha Kerne-Uhel savet gant François Vallée.
Marsel Guieysse
Yaouankiz
Mab e oa da Pierre-Paul Guieysse, ministr an trevadennoù etre 1895 ha 1896, Kannad radikal ha republikan eus Bro Gwened, isprefed Sarlat ha goude-se e Vire (Calvados) etre 1905 ha 1911 ha da Jeanne Louise Aline Marguerite Juif.
Stourm evit frankiz Breizh
Etre miz Gouere 1938 ha miz Gouere 1939 e oa e penn ar PNB (Strollad Broadel Breizh) gant Olier Mordrel hag Olier Chevillotte, war ar memes tro ez eo sekretour-teñzorer ar strollad.
Marsel Guieysse e fin an Eil brezel-bed
War a seblant e klaske bezañ kondaonet d'ar marv ha dont da vezañ ur merzher dre ma oa unan eus pennoù broadelourien Breizh. Kondaonet e vezo da 5 bloaz toull-bac'h, skrapet e vadoù ha divri broadel a-hed e vuhez. Ne voe ket kreñv ar varnadenn dre ma oa dall, klañv ha dre ma oa mab da Pierre-Paul Guieysse.
John le Carré
David John Moore Cornwell diouzh e anv gwir (19 Here 1931, Poole (Dorset) - 12 Kerzu 2020, Truru, Kerne-Veur), en devoa labouret evit servijoù kuzh (MI5 ha MI6) ar Rouantelezh-Unanet er bloavezhioù hanter-kant ha tri-ugent.
José Iañ Portugal
Mab e oa d'ar roue João V ha d'e bried Maria Anna Aostria (1683–1754).
Modernaat e vro a reas gant e Vinistr kentañ Sébastien José de Carvalho et Melo, markiz Pombal anvet en 1756.
Bretteville-l'Orgueilleuse
Bodet e oa gant pemp kumun-all d'ar 1 a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Thue-et-Mue.
kantved
.
Frederickena
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Nivlennad ar Valafenn (Krug)
<HR noShade>
Arcevia
Arcevia zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Dot Allison
Allison a lakaas embann he fladenn gentañ, Afterglow he zitl, e 1999 ha dre vras e voe degemeret mat gant ar vurutellerien. Ur bladenn eni sonerezh pop e oa, hag e 2002 e lakaas embann ur bladenn sonerezh elektropnek ha house anvet We Are Science. E 2007 e lakaas embann Exaltation of Larks, ur bladenn sonerezh folk ha psikedelek. Pa son war al leurenn e kaver ganti sonerien eus The Fall, Two Lone Swordsmen, Tindersticks, Death in Vegas, Massive Attack ha Tokyo Windbag.
Carl Reiner
Carl Reiner, bet ganet e The Bronx (New York, SUA) d'an 20 Meurzh 1922 hag aet da Anaon e Beverly Hills (Kalifornia, SUA) d'an 29 Mezheven 2020, a oa un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Fécamp
War aod ar Pays de Caux emañ, un 40 km bennak diouzh an Havr-Nevez. Ur porzh morueta eo bet e-pad pell.
Rozenn Talec
Buhez
An diskaner Jean-Claude Talec eo he zad. Taleg tad ha merc'h zo o strollad.
Bona di Savoia (dugez Milano)
He buhez
Pemzekvet bugel Ludovico Iañ Savoia (1413-1465), dug Savoia, e oa. He mamm a oa Anna Lusignan (1419-1462), a oa merc'h da Janus Kiprenez (1375-1432), roue Kiprenez, ha Charlotte de Bourbon (1388-1422).
Torrecillas de la Tiesa
Torrecillas de la Tiesa  zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn.
Ayşe
Ayşe zo un anv-plac'h turkek a glot gant an anv arabek Aisha (A'isha عائشة‎), unan eus priedoù Mohammed.
Ronja
Ronja zo un anv-badez svedek roet d'ar merc'hed e Lec'hlenn.
Emgann Vouillé
An emgann
En nevezamzer 507 e kerzhas arme ar roue frank Hlodwig Iañ, renet gantañ ha gant e vab henañ Teodorig, hag e treuzjont ar stêr Liger etrezek Poitiers. Arme ar Vizigoted renet gant ar roue Alarig II a deue eus ar c'hreisteiz gant ar spi da herezl o enebourien ha da gaout skoazell digant an Ostrogoted Italia, met ar re-se o doa d'ober eno gant arme Bizantion, broudet marteze gant ar roue frank.
Henri Queuille
Henri Queuille, bet ganet e Neuvic (Corrèze) d'an 31 a viz Meurzh 1884 hag aet da Anaon e Pariz d'ar 15 a viz Mezheven 1970, a oa ur politikour gall.
Charles Maurice de Talleyrand-Périgord
Pennadoù kar
Penn Kuzul ar Vinistred (Bro-C'hall)
Nozvezh Wadek
Anvet e voe Manuel Maria Coelho e penn ar gouarnamant, ur garg ha ne zeuas a-benn da zerc'hel nemet betek ar 5 a viz Du 1921 ! Padal, ne zistroas ket ar peoc'h er vro ha chom a reas bev-mat an difreterezh enni, o tiougan bloavezhioù diwezhañ Kentañ Republik Portugal...
Abati Westminster
En abati Westminster e vez graet al lidoù a denn da rouaned ha rouanezed Bro-Saoz ha Breizh-Veur : kurunidigezh, dimeziñ hag obidoù. Er savadur emañ bezioù un darn vat eus ar rouaned ha rouanezed-se. Tud brudet all zo bet beziet eno ivez, evel Winston Churchill, Oliver Cromwell, Charles Darwin, Charles Dickens, Benjamin Disraeli, Georg Friedrich Händel, David Livingstone, William Shakespeare ha John André.
Brynrefail
Brynrefail, pe Bryn-yr-efail ( Bre ar c'hovel, diwar ar gerioù kembraek bryn ha gefail) zo anv meur a gêriadenn e Kembre:
Ayşe Hafsa Sultan
Div vartezeadenn zo war hec'h orin :
Agustín Gamarra
Agustín Gamarra (Cuzco, 27 a viz Eost 1785 - Ingavi, 18 a viz Du 1841) a voe prezidant Perou.
Angela Borgia
He buhez
Merc'h bastard e oa da Guillem Ramon de Borja y Sanoguera, un denjentil katalan marvet e 1503, hag a oa e Roma o servij e eontr kardinal, ha da Isabel de Montcada. He zad a oa mab da Otic de Borja y Montcada ha d'e bried Violant Sanoguera. Otic a oa mab da Galceran de Borja y Escrivà ha d'e bried Isabel de Montcada, merc'h da Ot de Moncada ha d'e eil pried, Constança Díeç. Mamm Angela, Isabel de Montcada, a oa keniterv d'ar c'hardinal Rodrigo de Borja.
Tabut e Ferrara
Sot ganti e oaqnt o-daou, nemet da Giulio eo e oa douget Angela. Ar C'hardinal Ippolito, un deiz ma oa oc'h ober al lez d'ar goantenn, a glevas anezhi o lavarout dezhañ : "Monsignore, daoulagad ho preur Giulio a dalv muioc'h egedoc'h penn-kil-ha-troad ...". Dirollañ a reas ar c'hardinal gant ar gonnar.
He marv
Hervez a veze kontet e voe kontammet gant he mamm-gaer Eleonora Bentivoglio, a oa o ren e Sassuolo. Mervel a eure etre 1520 ha 1522, e Sassuolo, ha beziet e voe e kouent San José, gant he fried Alejandro, marvet e ????
Ludwig Iañ von Baden
E vuhez
Mervel a reas e vreur henañ en ur gwallzarvoud e 1801, hag e dad, ar markgrav Karl Friedrich von Baden, 73 bloaz dezhañ, a laoske anezhañ da ren an dugelezh en e lec'h.
Guy Verhofstadt
Guy Maurice Marie Louise Verhofstadt (distaget [] e nederlandeg ; ganet d'an 11 a viz Ebrel 1953 e Dendermonde) zo ur politiker belgiat eus Flandrez. Kentañ Ministr Belgia e oa bet eus 1999 da 2008, bes-kentañ ministr eus 1985 da 1992 ha ministr an Arc’hant eus 1985 da 1992. Kannad e oa bet e Kambr an Dileuridi, evit pastell-vro Gent-Eeklo eus 1985 da 2009.
Las Palmas de Gran Canaria
E 2020 e oa 381 223 a dud enni o chom, ha gant se eo pobletañ kêr Kanariez hag an navvet pobletañ e Spagn.
Svea
Orin
Dont a ra eus anv ar skeudenn vojennel Moder Svea.
Sifaka Milne-Edwards
Annez
Brosezat eo al loen e koadegi reter Madagaskar.
Dafydd Llwyd o Fathafarn
Dafydd Llwyd o Fathafarn pe Dafydd Llwyd ap Llywelyn ap Gruffudd (war-dro 1400 – war-dro 1490 ) a oa ur barzh kembraek eus ar, genidik eus Mathafarn, e Powys.
Bouvignies (Norzh)
Bouvignies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Puerto de la Cruz
Puerto de la Cruz zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Santa Cruz de Tenerife.
Buenavista del Norte
Buenavista del Norte zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Santa Cruz de Tenerife.
Le roman de Ponthus et Sidoine
Le roman de Ponthus et Sidoine zo ur romant bet skrivet e galleg ar Grennamzer, war-dro 1390-1405, gant Geoffroi IV de la Tour-Landry († 1406) pe gant unan eus e gerent.
Steuñvenn
Fromet eo ar roue gant ar reuz a c'hoarvez e Galiza, setu e tiviz fiziout Pontus er senesal evit ma vije desavet a-zoare gant e zere. D'an oad a 16 vloaz e c'hoarvez karantez etre ar mael galizat ha Sidonia, priñsez Breizh, merc'h ar roue. Honnezh a ro da Bontus ur walenn a zo ur gouestl a garantez peurbad.
Troidigezhioù
Un droidigezh alemanek zo, krediñ a reer e voe skrivet etre 1440 ha 1460 e Suis.
Oxyura ferruginea
Annez
Kavout a reer ar spesad eus Andoù kreisteiz Kolombia da greisteiz Arc'hantina ha kreisteiz Chile.
Olibrius
Olibrius zo un anv latin, ha hini meur a zen.
Gup-palmez
Ar gup-palmez a zo un evn-preizh, Gypohierax angolensis an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous er c'hoadegi palmez eus Afrika trovanel.
Campillo de Arenas
Campillo de Arenas zo ur gumun eus Spagn e Proviñs Jaén (Spagn).
Podargidae
Annezva
O c'havout a reer en Aostralazia hag Azia ar Gevred.
Komark Terra Chá
Kumunioù
Ennañ emañ kumunioù
Izomeriezh
Izomeriezh chadenn
Da skouer : C4H10
Izomeriezh pozadenn
Izomeriezh pozadenn a lavarer pa vez ur stroll fonksional eus an izomeroù plaset war atomoù karbon disheñvel e-barzh chadenn an atomoù karbon, eleze ez eo ar stroll a cheñch plas er skeledenn. Doareet eo an izomeroù-se dre m'o deus perzhioù fizikel disheñvel ha perzhioù kimiek damzisheñvel. Izomeroù "pozadenn" a vez graet eus an izomeroù-se.
Seurtoù all
Diastereoizomeriezh a vez etre div volekulenn izomer dezho ar memes chadennadur eren, hag o deus div greizenn kiralder pe meur a hini (atomoù a zoug 4 stroll fonsional disheñvel) ha n'int ket enantiomeroù. Da skouer : furmoù (R)-(S) hag (R)-(R) an drenkenn dartrek zo diastereoizomeroù dezho perzhioù fizikel disheñvel.
Rochester (Kent)
Anv
Rivet & Smith(Petra eo ?), p. 346, 347, 348
Leonardina woodi
Anvet e voe Leonardia woodi da gentañ-penn (e 1905) gant an evnoniour stadunanat Edgar Alexander Mearns (1856-1916) : ar spesad nemetañ er genad Leonardina an hini eo.
Sylvie Kinigi
Anvet e voe Kinigi da vinistrez kentañ Burundi gant Melchior Ndadaye d'an 10 a viz Gouere 1993. Dre ma oa hutu ar prezidant e tiskoueze hec'h anvidigezh ur c'hoant da sevel liammoù etre div genel ar vro. Torret e voe ar c'hoant-se gant lazhadeg Ndadaye ha 6 eus e vinistred gant soudarded d'an 21 a viz Here 1993. Kregiñ a reas neuze ur brezel diabarzh kriz etre Hutued ha Tutsied. Kinigi a gavas repu e kannati Bro-C'hall. Sevel a reas ur gouarnamant nevez ha mont da brezidantez en etrekarg d'ar 27 a viz Here.
Cyprien Ntaryamira
Ne chomas nemet daou viz er garg-se kar d'ar 6 a viz Ebrel 1994 e voe taget karr-nij Juvénal Habyarimana, prezidant Rwanda, ma oa ivez Ntaryamira. An daou brezidant a voe lazhet hag an darvoud-se a voe kaoz eus ar gouennlazh a c'hoarvezas e Rwanda.
Pietro Bembo
Pietro Bembo (Venezia, 1470 – Roma, 1547) a oa kardinal, skrivagner, barzh, yezhadurour, troour italian. Diazezañ a reas an italianeg skrivet ha brudañ skridoù Petrarca.
Ramón Cabrera y Griñó
Kentañ brezel ar garlouriezh
Kemeret e voe e vamm gant jeneraled ar rouanez, ha Cabrera a fuzuilhas maered hag ofiserien. Ar jeneral Agustín Nogueras a lakeas fuzuilhañ mamm Cabrera. Ha Cabrera neuze da brometiñ lakaat ar gwad da ruilhal e Katalonia, ken e voe lesanvet Tigr ar Maestrazgo. Fuzuilhañ a reas 1110 prizoniad brezel, 100 offiser, ha tud disoudard e-leizh, en o zouez gwragez pevar den a-du gant ar rouanez Isabel II, da zialiñ e vamm.
Trevignano
Trevignano zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
Igromañserezh
Henamzer
Early necromancy was related to – and most likely evolved from – shamanism, which calls upon spirits such as the ghosts of ancestors. Classical necromancers addressed the dead in "a mixture of high-pitch squeaking and low droning", comparable to the trance-state mutterings of shamans. Necromancy was prevalent throughout antiquity with records of its practice in ancient Egypt, Babylonia, Greece, Rome, and China. In his Geographica, Strabo refers to νεκρομαντία (nekromantia), or "diviners by the dead", as the foremost practitioners of divination among the people of Persia, and it is believed to have also been widespread among the peoples of Chaldea (particularly the Hermeticists, or "star-worshipers"), Etruria and Babylonia. The Babylonian necromancers were called manzazuu or sha'etemmu, and the spirits they raised were called etemmu. Traditional Chinese folk religion involves necromancy in seeking blessing from dead ancestors through ritual displays of filial piety.
While some cultures considered the knowledge of the dead to be unlimited, ancient Greeks and Romans believed that individual shades knew only certain things. The apparent value of their counsel may have been based on things they knew in life or knowledge they acquired after death. Ovid writes in his Metamorphoses of a marketplace in the underworld where the dead convene to exchange news and gossip. -->
Psilopogon lineatus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Arondisamant Albi
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Albi e 23 c'hanton hag e 170 kumun :
Chiarano
Chiarano zo ur gumun e proviñs Treviso e Veneto, en Italia.
Condado
-e proviñs León,
Kartenn istorel
Ur gartenn istorel zo ur gartenn a zo liammet ouzh an dachenn bolitikel peurvuiañ, a ziskouez stad ur vro pe ur rannvro d'ur mare bennak, pe hec'h emdroadur e-pad ur marevezh bennak.
Myrmelastes
Myrmelastes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1858 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).
Myrmoderus
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Whitby (Yorkshire)
Abaoe e vez dedennet touristed da Whitby, dreist-holl abaoe donedigezh an tren eno e 1839. Dont a reont da welet kêr, brudet dre ma tremen enni ul lodenn eus istor Dracula e levr Bram Stoker, ha da welet park natur an North York Moors.
Albert Zafy
Albert Zafy (ganet e 1927 en Ambilobe) zo ur politikour eus Madagaskar, bet prezidant ar vro etre 1993 ha 1996.
Oryol (fourgadenn)
Kentañ bag brezel Rusia e oa. Savet e oa bet etre 1667 ha 1669 pa oa bet savet arsanailh Dedinovo war ar stêr Oka. Memes ma voe paket ha devet ar vag e 1670, e oa bet ur bazenn kement hag ur simbol hollbouezus evit diazezadur ur gwir morlu rusian. An Oryol a seller outañ evel kentañ bag doare european Rusia. Araozañ e oa bet ar vag Frederick (pe Friedrich), savet e 1636 en Nizhny Novgorod. Ar Frederick a oa e servij duged Holstein-Gottorp, ha n'eo ket hini Rusia. Savet e oa bet oc'h implij labourerien ha materi rusian, met gant Holstein e oa bet paeet hag ar saverien-bigi a oa o tont eus ar vro-se.
Burutellerezh
Ar burutellerezh eo al labour barn talvoudegezh un oberenn arzel bennak.
Cwm Hyfryd
Divizout a reas Fontana mont ganto hag e 1885 ez eas e penn ur strollad anvet Rifleros del Chubut, ennañ un toullad mat a Gembreiz eus ar Wladfa, en o zouez John Daniel Evans, da zizoleiñ lodenn uhelañ Dyffryn Camwy, war-zu an Andoù.
Diazezet e voe ar rannvro en ofisiel d'an 18 a viz Here 1888, ha se zo kaoz e voe roet an anv Valle 16 de Octubre dezhi. E miz Here 1891 e teuas John Evans hag e diegezh da Gwm Hyfryd, ha savet e voe ur vilin ganto, ha Trefelin e voe anvet al lec'h.
Ptilopachus nahani
Ptilopachus nahani a zo ur spesad evned eus kerentiad an Odontophoridae.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, blotviled bihan ha divellkeineged, ha plant a bep seurt ivez.
Oidipoüs hag ar Sfins
Mojenn
Kaset eo bet ar Sfins da gêr Tebai gant an doueez Hera da gastizañ kêr goude muntr ar roue Laios.
Sciaphylax
O c'havout a reer e Suamerika (kornôg ha kreisteiz Amazonia), pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Dafydd Elis-Thomas
E miz Here 2016 en doa kuitaet Plaid Cymru, met chomet eo e Bodadenn Vroadel Kembre evel kannad dizalc'h, a-du gant gouarnamant Carwyn Jones.
Martin Brundle
Martin John Brundle (bet ganet d'ar e King's Lynn) a zo ur blenier redadegoù kirri saoz ha daneveller redadegoù kirri evit ar chadenn saoz Sky Sports F1.
Dimeziñ dre jubenn
An dimeziñ a veze graet dre jubenn alies e-touez an tiegezhioù uhel hervez an ezhommoù politikel. An tad a varc'hatae, hag a zivize, hag ar mab pe ar verc'h a sente.
Jacques Félix Emmanuel Hamelin
Ar baron Jacques Félix Emmanuel Hamelin, pe Emmanuel Hamelin ganet e Honfleur (Calvados) d'an 13 a viz Here 1768 ha marvet e Pariz d'an 23 a viz Ebrel 1839, a oa ur moraer gall eus Normandi, laosket e anv gantañ e daou lec'h en Aostralia (Hamelin Bay ha Hamelin Pool ).
Yes Scotland
An daou aozer a zo Olivier Hengesen, kazetenner o labourat e Dinedin evit mediaoù gallek (RFI, Libération, Le Soir...) ha Daniel Casanave tresour o chom hag o labourat e Reims. Embannet eo bet e galleg gant "La Revue Dessinée" e 2014 ha troet e brezhoneg gant Yannig Laporte ha Jeremi Kostioù.
Canterbury
Durovernum
- Ravenna 10636 R&C 72) : Duroaverno Cantiacorum
Canterbury
- Canterburie 1086 KInq
Faustina Maratti
Faustina Maratti, pe Faustina Maratta, pe  Aglauro Cidonia (Roma, war-dro 1679 – Roma, 1745), a oa ur varzhez ha livourez italian.
Marv an Indian
Troet hag embannet eo bet al levr gant Keit Vimp Beo e 1982. E gwenn ha du.
Rutherfordiom
Kimiek
Dianav c'hoazh eo perzhioù kimiek ar rutherfordiom, met tost da re an hafniom, e amezeg tostañ e strollad 4 an daolenn, eo ar perzhioù a zo bet jedet.
Trochilus
Trochilus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ evned-kelien, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
L'Enquête (film, 2015)
L'Enquête a zo ur film gall savet gant Vincent Garenq e 2013 ha deuet er-maez d'an.
An danvez
Ar film-se a gont strivioù bras ar c'hazetenner Denis Robert a-enep breinadur e bed an Arc'hant bras, dre e levrioù, e enklask, hag tout darvoudoù a ra perzh en Afer Clearstream.
Norbert Ratsirahonana
Anvet e voe da vinistr kentañ an enez e miz Mae 1996. Pa voe torret e garg digant Albert Zafy d'ar 5 a viz Gwengolo 1996 e teuas da vezañ prezidant Madagaskar en etrekarg. Lakaat a reas e anv en dilennadeg da heul (miz Du 1996) met koll a reas ouzh Didier Ratsiraka hag a yeas da brezidant d'an 9 a viz C'hwevrer 1997.
Glascwm
Glascwm zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh eus Kembre, e gevred kontelezh Powys. Emañ er reter da Llanfair-ym-Muallt, nepell diouzh harzoù Bro-Saoz. Emañ Moger Offa war-dro 3 km er reter.
La Défense et illustration de la langue française
La Défense et illustration de la langue française (La Deffence et Illustration de la Langue Francoyse, hervez ar skrid orin) zo ur skrid gallek savet gant ar barzh gall Joachim du Bellay e 1549, gwelet evel « manifesto » barzhed bodad ar Pléiade.
Danvez
Sevel a ra a-enep d'an troidigezhioù avat, a gav re izel ha na c'hallfent ket diskouez holl binvidigezh ar skridoù orin.
Drymophila
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Michel Piquemal
Michel Piquemal, ganet e 1954 e Besièrs, zo ur skrivagner gallek evit ar yaouankiz. Ouzhpenn 200 levr en deus skrivet, dre vras 6 bep bloaz. Ar mailh eo war an Amerindianed.
Taorined
Istor
Ral eo anv ar bobl en Istor. Krediñ a reer e voe savet un drevadenn roman eno e 27 kent JK hag anvet Castra Taurinorum, ha diwezhatoc'h Julia Augusta Taurinorum (Torino hiziv). Titus Livius (v. 34) koulz ha Strabon (iv. p. 209) a ra anv eus bro an Taurini hag a lavar e oa enni unan eus odeoù-tremen an Alpoù.
Oldfield Thomas
Oldfield Thomas (21 a viz C'hwevrer 1858 - 16 a viz Mezheven 1929) a oa ul loenoniour saoz.
Paolo Giordano Iañ Orsini
E vuhez
Mab e oa da Girolamo Orsini ha Francesca Sforza. Mab-bihan e oa, a-berzh e dad, da Felice della Rovere (merc'h vastard d'ar pab Jul II) ha da Gian Giordano Orsini, hag a-berzh e vamm d'ar C'hont Bosio Sforza ha da Costanza Farnese, merc'h vastard d'ar pab Paol III.
Vittoria
E 1581 e voe lazhet gwaz Vittoria Accoramboni. Evel-just e voe diskred war Paolo Giordano.
Nomascus gabriellae
Annez
Brosezat eo al loen en Azia ar Gevred (Laos, Kambodia ha Vietnam).
Pašman
Pašman (distaget [pǎʃman] e kroateg) zo un enezenn war aod Kroatia, etre kêr Zadar, war an douar-bras, hag enez Dugi Otok, en diavaez. Annezet eo gant 2 004 a dud (2001), o vevañ war ur gorread 60,11km².
Kaspar Hauser
Deroù an afer
Kavet e voe e oa skrivet an daou lizher gant ar memes dorn.
Kaoz Hauser diwar-benn e vuhez en un tour-kastell
Hiziv c'hoazh eo brudet istor Kaspar Hauser. D'an ampoent avat e voe sachet an evezh warnañ eus holl vroioù Europa. Brud a savas diwar e diegezh, a vije bet priñsed a renk uhel, marteze eus Baden, met lavaret e veze ivez e oa oc'h ober van.
Troc'h
D'ar 17 a viz Here 1829 ne deuas ket Hauser d'e verenn, met kavet e voe e kav ti Daumer, un troc'h en e dal. Lavarout a reas
Teiresias
thumb|300px|Teiresias dirak [[Odysseüs e-pad an aberzh, Heinrich Füssli, 1780-1785, Graphische Sammlung der Albertina (Vienna).]]
Marburg
Kêr-benn Landgraviezh Hessen-Marburg e voe a-vareoù, etre ar hag ar  kantved. Savet e voe Skol-veur Marburg (Philipps-Universität-Marburg) e 1527 hag ur plas bras he deus e buhez kêr abaoe.
Teiresias
Orin an donezon
Teiresias ne oa ket ganet diouganer anezhañ, na dall kennebeut. An doueed zo kaoz, met meur a vojenn disheñvel zo.