cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tadorn radjah
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an daou isspesad anezhañ — Tadorna radjah radjah ha Tadorna radjah rufitergum — e norzh Aostralia, Ginea-Nevez hag Inizi Maluku.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 1980
Saverien
War un diazez 9–6–4–3–2–1 e oa roet poentoù evit ar c'hwec'h plas kentañ e pep redadeg. An holl boentoù merket gant ur saver a oa bet dalc'het en hollad.
Worms
Istor
Anavezet eo ivez dre ma'z eus meneg anezhi e deroù Kan an Nibelungen, ur meurgan alamanek eus an. Ur mirdi, anvet Nibelungenmuseum a oa bet digoret e kêr e 2001.
Falsboud
Ar falsboud zo un doare kendoniañ ijinet er Grennamzer diwezhañ, gant div vouezh (pe deir) ouzhpenn o kanañ an ton en un doare disheñvel. Implijet e veze dreist-holl e Bourgogn, ha gant Guillaume Dufay (1397–1474) a savas meur a don.
Ian Fleming
Ian Lancaster Fleming, ganet d'an 28 a viz Mae 1908 e karter Mayfair e Londrez hag aet da Anaon d'an 12 a viz Eost 1964 e Canterbury, a oa ur skrivagner, kazetenner ha spier saoz. Brudet-bras eo evit bezañ bet krouet an dudenn James Bond ha skrivet un heuliad romantoù diwar-benn e haroz.
La gallina ciega
La gallina ciega ("Ar yar zall") zo un daolenn gant Francisco de Goya e 1788, war ziskouez e Mirdi ar Prado e Madrid. Bugale o c'hoari mouchig-dall eo dodenn an daolenn.
Nisida
E gwirionez n'eo ket un enezenn ken, pa'z eo stag ouzh an douar bras gant un hent.
Istor
En Henamzer, da vare ar Republik roman, e veze aozet predoù bras e ti ar mondian Lucullus en enezenn.
Lizeri Breuriez ar Feiz
Savet e voe gant eskop Kemper, an aotrou Joseph-Marie Graveran, e 1844. Lenn a raed enni skridoù, troet diwar ar galleg pe savet war-eeun e brezhoneg, a gonte buhez ar visionerien a Vreizh dre ar bed. Displeget e veze neuze, e brezhoneg, doareoù ar broioù pell, stad ha kustumoù an dud enno ha labour ar visionerien-se.
Mordred
Familh Mordred
Morgan : Morgan zo merc'h Ingern ha Gourleiz, lezc'hoar Arzhur. C'hoant he deus da gemer ar galloud digant Arzhur. Morgan he deus hoalet Arzhur hag o deus bet Mordred asambles.
Ar rummad  "Merlin"
E penn-kentañ ar rummad eo Mordred un drouiz yaouank. Un deiz eo tamallet rak suspedet eo bet d'implijout an hud ha kondaonet eo da vervel, mes Merlin a sikour Mordred evit reiñ e frankiz dezhañ en-dro. Un nebeud bloavezhioù warlerc’h e ta Mordred da vout ur marc’heg eus an Daol Grenn evit sikour Arthur a-enep Morgane. Koulskoude, a-gaoz d'ur garantez vras e ya Mordred da yudaziñ Arthur evit saveteiñ ur sorserez hag en em renk e kostez Morgane. Neuze, ur brezel bras a darzh etre Camelot ha Morgane, war douar Camlan. Ha dont a ra a-benn Arthur da lazhañ Mordred mes eñ a varv goude abalamour d'ur gloazadenn graet get Mordred.
Antonietta Gonsalvus
He buhez
Antonia zo bet poltredet meur a wech, evel bugel hag evel maouez. Anavezet eo evel Tognina dreist-holl. He bugaleaj a dremenas e Kastell Fontainebleau e lez ar roue Herri II (Bro-C'hall). He zad, Petrus Gonsalvus, a oa ganet war-dro 1537 e Tenerife, en Inizi Kanariez. Pa erruas e lez Henri II e veze gwelet evel ur marmouz doñvaet da gentañ, ha netra ken. Tamm ha tamm e krogas darn da sellout outañ a dost. Latin a gomze moarvat. Roet e voe dezhañ ur wreg disvlev he c'horf. Bugale o doe, ha darn evel Antonia, a oa blevek evel o zad. Herri II a roas dezho un darn eus park Fontainebleau, en sell da ginnig dezho ur vuhez e-kreiz an natur ha gwarez ivez. An « dud-marmouz »-se a veze pedet d'an abadennoù a bep seurt, gwisket e dilhad al lez, ha Tognina e veze gwisket evel ur bompinell dalc'hmat. Er bloavezhioù 1580/90 e oa bet an tiegezh o veajiñ en Italia, hag o chom e lez an dugez Marc'harid Parma.
Brud
Al livourez italian Lavinia Fontana a reas un tamm poltred eus Tognina. Stefano della Bella (1610-1664), engravour war gouevr e Roma, a reas poltred Horatio Gonzales hag ivez un dresadenn o tiskouez un olifant marv.
Tadorn Aostralia
An tadorn Aostralia a zo un evn palvezek, Tadorna tadornoides (pe Anas tadornoides) an anv skiantel anezhañ.
Bartolomé
Bartolomé zo un anv-badez spagnolek a orin hebreek.
Stourm a-enep ur greizenn nukleel e Plougoñ
Doareoù stourm
Diaes eo bet evit an archerion vobil, lod anezhe o deus graet diwaskadennoù ken diaes e oa endur mont dont ar merc'hed gant o c'homzoù a hed an deiz. Tro 5 eur abardeiz e yae kuit kirri samm an archerion vobil diozuh an tiez kêr anneks. D'an eur mañ e oa an taerañ an traoù. Anvet e veze mare-se an deiz an "oferenn vras". Stourmerien Plougoñv en em strolle war an hent evit teurel maen gant Balisoù war an archerien. Livet e veze dilhad an archerien en ur deurel podoù livaj warno. Feulz e oa an traoù hag evel just e veze taolet doc'hte bombezennoù moged. Da vintin e save ar stourmerien abred kaer evit stankañ hentoù Plogoñv. Lakaet e veze a bep seurt traoù ( otoioù kozh ha mekanikoù labour douar entanet, gwez, maen, hañvouezh stlapet war al leur), Daoust da se e errue an archerien e Plouñgonv, daleet e vezent ha rediet da sevel abred e oant avat. Ur seurt brezel moral a oa ivez.
Pempvet Kenunaniezh
Ar brezel
E-keit-se edo ar Rouantelezh-Unanet o vrezeliñ ouzh Napoleon e Portugal hag e Spagn, met kas a reas tro-vrezel Walcheren en Izelvroioù, da skañvaat bec'h Aostria, a-hervez. Re ziwezhat e voe avat evit mirout ouzh faezhadenn Wagram, hag un drouziwezh bras e voe da arme Breizh-Veur.
Loeroù Ruz
Istor
En arbenn da bemzekvet deiz-ha-bloaz skol Loeiz Herrieu, Diwan an Oriant, e oa bet tri devezh gouel. Ur pred a oa bet d'ar sul 26 a viz Gwengolo 1993. Kanerien ha sonerien a oa er sal ha setu teir flac'h en em lakaet da ganañ, Sofi an Huñseg, Anaig Lucas ha Beatris ar Moing, o-zeir wa un dro evit ar wech kentañ. Ker brav o doa kanet ma voe buan-tre klask war o lerc'h evit kanañ er festoù-noz hag er filajoù. Buan-tre ivez e kreskas ar strollad hag un nebeud mizioù goude e oant aet a deir da eizh, gant Marie-Rose Pipet, Jislen ar Gwilhant, Magdi Bellego, Katrin Pasco ha Marie-Claire Louis. Un anv a oa ret kaout, unan a voe kavet evit o fest-noz kentañ e Pleuwigner : al « Loeroù Ruz ». E 2010 ne oant nemet c'hwec'h ken : Sofi an Huñseg, Anaig Lucas, Magdi Bellego, Gena Hellou, Vero Bourgeot, hag unan nevez, kelennerez e skol-vamm an Alre : Mari Stervinou.
Río San Pedro
Río San Pedro zo anv meur a stêr er bed.
Thyestes
Hendadoù Thyestes
Evel mab da Belops e oa mab-bihan da Dantalos, mab da Zeus. Hantervreur e oa da C'hrysippos, breur e oa da Nikipe, ha breur gevell da Atreüs. Dimeziñ a reas da Laodamia, hag engehentiñ a reas Orc'homenos, Áglao, Calileonte, Pelopeia, hag ouzhpenn-se e oa war un dro tad ha tad-kozh da Aigisthos.
Rouaned Mykenai
Repu a gavjont neuze e kêr Mykenai, ma voent degemeret gant ar roue Eurystheüs. Hennezh a yeas da vrezeliñ a-enep an Herakleided, diskennidi Herakles, hag int a gemeras e lec'h pa oa aet da vrezeliañ. Sklaer e oa ne badje ket pell o ren, nemet mervel a eure ar roue er brezel. Piv eus an daou vreur a oa da vezañ roue Mykenai neuze? Sed a voe goulennet ouzh an orakl. Hennezh a embannas e oa ur mab da Belops an hini a ranke bout roue e Mykenai, hag an hini anezho en devoa un oan aour, arouez e berzhioù roueel.
Notennoù
<References/>
Langhirano
Langhirano zo ur gumun eus Proviñs Parma  e rannvro Emilia-Romagna.
Christophe du Chastel
Christophe du Chastel a oa bet eskob Treger eus 1465 da 1479.
Emsavadeg Bar-Kokhba
Soñjal a reer e voe klasket diverkañ liamm ar Yuzevien ouzh Judea dre ma voa adanvet ar proviñs Palestina ha lakaet e-barzh Syria Palestina, met tabut a zo evit gouzout hag-eñ e oa pal gwir Hadrian pe ket. Difennet e voe d'ar Yuzevien chom tro-dro da Jeruzalem ha mont d'ar gêr, nemet ur wezh ar bloaz. Ul levezon bras en doa bet an emsavadeg war ar Yuzevegezh, da gentañ penn war doueoniezh ar mesiaz a voe tennet he stêr politikel dezhi gant ar rabined deuet da vezañ mirour-kenañ. Lakaet e voe an difenn politikel da zistreiñ da Jeruzalem da vezañ un difenn relijiel. Gant aon e vije distrujet ar Yuzevegezh e voe komañset da zastum tammoù eus al lezenn dre gomz gant aon e vije kollet. Unan eus an darvoudoù meur a greñvaas an diforc'h etre ar Yuzevegezh hag arGristeniezh a voe ivez. Difennet e oa ouzh ar Gristenien mont da Jeruzalem ivez, daoust ma n'o doa ket kemeret perzh en emsavadeg.
Houad eskell gwenn
Annez
Bevañ a ra en Azia ar Gevred.
Woodfordia
Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Ariana Grande
Ariana Grande, bet ganet Ariana Grande-Butera d'ar 26 a viz Even 1993 e Boca Raton (Florida), zo ur ganerez hag aktourez stadunanat.
Gwalldaol an 22 a viz Mae 2017 er Manchester Arena
D'an 22 a viz Mae 2017, e-fin un abadenn sonerezh gant ar ganerez Ariana Grande, e voe un dagadenn emlazh gant ur sponter eus ar Stad Islamek. 23 a dud a voe lazhet ha 120 gloazet don.
Drepanis
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged oc'h ober ar genad hiziv an deiz :
Bartolome (abostol)
Bet eo lakaet gant an iliz katolik war roll ar sent.
Gouarnerezh Tucumán
D'an 21 a viz Mae 1534 e voe krouet gant an impalaer Carlos Iañ gouarnerezh Nueva Toledo evit Diego de Almagro ha gouarnerezh Nueva Andalucía evit Pedro de Mendoza. Pep gouarnerezh en devoa 200 lev hed eus an norzh d'ar su, ha tapout a rae eus aod ar meurvor Habask betek hini ar meurvor Atlantel, hag an aod gant Portugal e oa a-hed al ledred 25°31'36" S.
Hoper-noz
An hoper-noz zo unan eus ar boudoù mojennel a vez meneget d'ober aon d'ar vugale. Un toullad anvioù all a bep seurt zo c'hoazh: bugul-noz, kannerez-noz, hervez ar c'hornadoù.
Justin Trudeau
Justin Pierre James Trudeau (ganet d'ar 25 a viz Kerzu 1971) zo ur politiker eus Kanada. 23e Kentañ Ministr Kanada eo abaoe miz Du 2015.
Noceto
Noceto zo ur gumun eus Proviñs Parma  e rannvro Emilia-Romagna.
Julia Maesa
He buhez
Ganet e oa Julia Maesa en Emesa (Homs hiriv), e Siria, anezhi merc'h henañ Julius Bassianus, beleg meur Templ an Heol, an doue-heol El-Gabal. C'hoar henañ Julia Domna e oa, ha hounnezh a voe impalaerez araozi.
Early life and marriage
As she was an Arab, her cognomen, Maesa, is the feminine nomen agentis of the Arabic verb "masa" which signifies walking with a swinging gait. This would be an appropriate female name as the verb from which it was derived was used by Arab poets to describe the figures of the women that they write about.
Distro da Emesa
Etre 219 ha 221 eo Julia Maesa a renas an impalaeriezh, gant skoazell Comazon, anvet da prefed ar pretor. He mab-bihan Eliogabal ne rae nemet war-dro an aferioù relijiel, evel beleg meur an doue Elagabal a oa pouezusoc'h dezhañ eget e garg a impalaer.
Viktoria von Baden
Viktoria von Baden (pe Victoria av Baden e svedeg), ganet e 1862 en Karlsruhe, ha marvet e 1930 en Roma, a oa ur briñsez alaman hag a deuas da vezañ rouanez Sveden dre zimeziñ d'ar priñs a renas evel Gustaf V.
Dimeziñ
Dimeziñ a reas Viktoria e Gwengolo 1881 d'ar priñs Gustaf, mab da Oscar II ha da Sofia von Nassau.
Sterrhoptilus
Brosezat int e Filipinez, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.
Douar Israel
Hervez ar Yuzevegezh ez eo Douar Israel an douar ma vez al Lezenn yuzev an hini bouezusañ ha ne gont ket tiriadoù e-lec'h ma n'eo bet biskoazh an hini bouezusañ. Un tiriad eo hag a oa bet roet d'ar Yuzevien gant Doue hervez an Torah (ha dreist-holl hervez Levr ar C'heneliezh) a gont penaos e oa bet prometet an douar da Abraham evit e ziskennidi.
George Washington Memorial Park (Jackson, Wyoming)
N'eo nemet e 1976, pa voe ouzhpennet ur blakenn er c'hourliorzh da lidañ 200 vloaz krouidigezh Stadoù-Unanet Amerika, ma voe roet he anv ar c'hourliorzh a-vremañ, George Washington Memorial Park. Mein a voe ouzhpennet e-kichen pep arc'h e pevar c'horn ar c'hourliorzh er memes bloaz.
Brezhoneg beleg
Menegoù eus ar brezhoneg beleg
E 2002 e oa bet aozet un diskouezadeg e Mirdi Breizh diwar-benn ar brezhoneg, ha meneg eus ar brezhoneg beleg er gazetenn gatolik c'hallek La Croix. E 2014 e oa bet meneget ivez gant Martial Ménard e Ouest-France.
Peurunvan
E 1996 eo bet implijet an droienn c'hallek breton de curé gant daou skolveuriad breizhat, Jean Le Dû hag Yves Le Berre : ''Le standard dit « breton de curé » est-il une langue de contact ? » ''.
Bagnaria
Bagnaria zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia.
Ar Briñsez hag ar Bizenn
An istor
En ur rouantelezh pell e oa ur priñs o klask ur briñsez, ur gwir briñsez, emezañ, da zimeziñ dezhi. Meur a hini a voe kinniget dezhañ met hini ebet ne gave diouzh e c'hrad.
Keltia
Keltia eo ar Broioù keltiek. Gallout a ra ober dave da veur a dra all :
Dryobates
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad a ya d'ober ar genad :
Harlu Babilon
Pa gouezhas Babilon dindan beli Kirus II, roue ar Bersed, e 539 a-raok hon mare e voe leusket ar Yuzevien da zistreiñ da vro Yehouda ha da sevel un Eil Templ. Ul levezon bras meurbet en deus bet ar mare-se war diorren ar Yuzevegezh, e-keñver an doueoniezh met ivez war skrivañ ar Bibl.
Yitzhak Rabin
Yitzhak Rabin (Hebraeg [] ; ganet d'ar 1 a viz Meurzh 1922, lazhet d'ar 4 a viz Du 1995) a oa ur politikour ha jenerak israelat, brudet evit bezañ sinet Emglev Oslo gant Aozadur Dieubiñ Palestina e 1992 pa oa kentañ ministr. Muntret e voe e 1995 gant ur sponter yuzev a-enep an emglev.
Alfred John North
Bez' e voe unan eus kenskriverien an American Ornithological Society adalek 1902.
Rabih az-Zubayr
Letanant az-Zubayr (1870-1879)
Ganet e oa e Halfaya al-Muluk (e-tal Khartoum) war-dro 1842 en un tiegezh Hamaj, arab-soudanat. Servij a reas ur pennad er rejimantoù marc'hegerien egiptat da vare brezel Etiopia, ha gloazet e voe. Disoudardet e voe er bloavezhioù 1860, ha dont a reas da vout letanant ar morianetaer az-Zubayr Rahma Mansur. Brudet e oa e grizded rak bazhata a rae ar sklaved na felle ket dezho plegañ.
Anas
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seizh spesad evned-dour ha tregont a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
Pallenn-moger
Ur pallenn-moger zo ur pallenn gwiadet, da lakaat a-ispilh ouzh ur voger. Gwiadet e veze war ur stern a-blomm.
Emilio Salgari
Emilio Salgari (pe Sàlgari, pe Salgàri, en italianeg), ganet e Verona d'an 21 a viz Eost 1862 ha marvet e Torino d'ar 25 a viz Ebrel 1911, zo ur skrivagner italianek, savet gantañ ur bern romantoù ha danevelloù troioù-kaer. Gantañ eo bet krouet Sandokan, tigr Borneo, haroz ur c'helc'hiad romantoù diwar-benn morlaeron Malezia. Met kelc'hiadoù romantoù all zo dibar-benn morlaeron ar Mor Karib ivez. Ha romantoù istorel, skiant-faltazi. meur a film zo bet savet diwar e skridoù.
James Macpherson
James Macpherson (Gouezeleg Skos: Seumas MacMhuirich pe Seumas Mac a' Phearsain), ganet d'an 27 Here 1736 ha marvet d'an 17 C'hwevrer 1796, a oa ur skrivagner, ur barzh, un dastumer lennegezh pobl hag ur politiker skosat brudet evit bezañ bet treuzkaser rendaelet Skourr Ossian, un heuliad barzhoniezh meulgan. Evel Iolo Morgannwg ha Teodor Kervarker e voe tamallet gant lenneien evit bezañ bet ur falser p'en doe lakaet da voullañ tammoù lennegezh skrivet pe dre gomz hag int adskrivet gantañ.
Obererezhioù all
E 1774, Macpherson a yeas da sekretour ar gouarnour trevadennel, George Johnston, e Pensacola (Florida), met e teuas da Vreizh-Veur en-dro goude un tabut gant e vestr. Aotreet e voe treiñ e gopr da leve. Sevel a reas meur a skrid istorel, ar pouezusañ anezho, embannet e 1775, Original Papers, containing the Secret History of Great Britain from the Restoration to the Accession of the House of Hanover, gant ar raktitl Extracts from the Life of James II, as written by himself (1775). Gopret e voe evit difenn ha brudañ politikerezh ar gouarnamant renet gant Lord North ha e voe anvet da dileuriad Mohamed Ali Walajan, priñs India, war ur post paeet mad-tre. E 1780 e voe dilennet da zilkannadannad pastell-vro Camelford (Kerne-Veur)hag e chomas gant ar saviadur-se betek e varv.
Kannad Breizh-Veur
O vezañ ma voe Jakobited e familh, met aet war-du an Tiernach o ren en em lakaas war ar renk hag e tapas ur sez e Camelford e-doug an dilennadegoù kannaded e 1780. Addilennet e voe e 1784 ha en eztezioùd a-heul betek dibenn e vuhez. Ne voe kavet kalz a roudoù eus e labour kannad, nemet e rolloù kannaded bet gopret evit obererezhioù dangel evit harpañ ar gouarnamant. Diskouezet eo e-barzh un nebeud lizhiri prevez skrivet gant politikourien kempred. E 1783 e labouras gant Sir Nathaniel Wraxal. hag e voe merzet gant an dud evel un den pinvidik-tre.
Tresadennoù-bev
Ar skinwel
Klask a reas ar chadennoù all skignañ stiradoù tresadennoù-bev ivez, met hini anezho ne badas pelloc'h eget bloaz war-bouez Scooby-Doo, a badas tost da 40 bloaziad. Berzh a voe evelato gant an tresadennoù-bev skignet abred da veure kent mont d'ar skol, ha diwezhatoc'h e voe krouet chadennoù skinwel gouestlet d'an tresadennoù-bev, evel Disney Channel ha Cartoon Network.
Kalvezerezh
En darn vrasañ eus an tiez e vez treset ha livet ar c'hinkladur war karton tev gant gouach, dourlivadur pe c'hoazh liv akrilek. War baper e vez treset an tudennoù a vo blivet, gant ur c'hreion da gentañ ; goude-se e vezont huzet kent bout lakaet war follennoù kelluloid treuzwelus ma vezont livet gant gouach.
Rannet e vez ar blivadur etre meur a bazenn hag a zen. Gant ar pennbliver e vez treset an emzalc'hioù pouezusañ (ar "skeudennoù alc'hwez" e yezh ar vicher), gant tud all e vez graet an emzalc'hioù etre, gant tud all c'hoazh ar skeudennoù a vank evit flouraat ar blivadur.
Charreadeg Take Ichi
Kolloù ar charreadeg Take Ichi a oa bet pouezus a-fed strategiezh. Ar c'hwitadenn da gas div zivizion betek al lec'hioù difenn oa lakaas Pennoù uhel lu Impalaeriezh Japan da zivizout kemm linenn difennerezh Japan eus 970 km en a-dreñv. Galloud stourm an divizionoù a oa bet gwanaet kalz gant ar c'holloù ramzel. Stourm a rejont memestra a-enep nerzhioù an United States Army, met hep bezañ un harp gwall vras da zifennerezh Impalaeriezh Japan.
Emgann ar Panaro
Joachim Murat, Roue Naplez, a zisklêrias ar brezel da Aostria. Bagadoù soudarded aostrian a oa oc'h en em dolpañ e Lombardia. Un armead vihan a 6600 soudard dindan ar jeneral Bianchi e dugelezh Modena a glaskas herzel arme Murat, a oa e penn 40,000 den, hag o kerzhout war-zu an hanternoz, goude staliet e benngarter en Ancona.
Krog (disheñvelout)
Skouerioù
Mar bez implijet evit pesketa pe kregina pe dastum ar bezhin e reer gant krog-aod.
Ippolita Maria Sforza
Dimeziñ ha bugale
D'an 10 a viz Here 1465, e Milano, e timezas Ippolita, 19 vloaz, da Alfonso, Dug Calabria ( 1448 – 1495), mab henañ ar roue Ferdinando Iañ Naplez ha Isabella di Chiaramonte, dugez Calabria. Ippolita ne voe ket rouanez: mervel a reas dek vloaz a-raok na voe anvet he fried da roue.
Ippolita Maria Sforza en arz
Meur a boltred a voe graet anezhi a-hed he buhez adalek hec'h oad tenerañ. Ur goantenn a blac'h e oa, treset kaer, meleganez, hir he blev, daoulagad glas dezhi, uhel he zal. Un darnzelwenn anezhi a voe graet gant Piero della Francesca.
Istor Meudig
Ar marvailh
Emañ an naonegezh oc'h ober he reuz er vro. Ur c'hoadour hag e wreg n'o deus netra ken da zebriñ na da reiñ d'o seizh mab. Un noz, pa oa kousket ar vugale, setu graet o soñj gant an daou bried mont d'ar c'hoad da goll o bugale. Dre chañs e oa Meudig, ar bihanañ, o selaou. Hag eñ diouzh ar beure da gemer meinigoù gwenn da leuskel da gouezhañ war an hent, abalamour dezhañ ha d'e vreudeur da gavout o hent d'ar gêr.
Georges Danton
Evel Robespierre, dont a ra buan da vezañ un den dreistordinall gant harperien leal. Evit an istorourien hervez ma z'int a-du gant Robespierre pe gant Danton e vo stourmoù ideologel ha politikel garv dreist-holl e-kerzh an Trede Republik. Evit harperien Robespierre, Danton a oa ur politikour hep damant, tost ouzh an arc'hant, prest da dreitouriñ an Dispac'h. Evit e harperien e oa un demokrat birvidik, brogarour don hag un den Stad brokus.
Montescano
Montescano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia.
Eugène Pottier
Bet kondaonet d'ar marv dre zesfailh d'ar 17 a viz Mae 1873 ez eas en harlu da Stadoù Unanet e-lec'h ma aozas ar gengred evit ar gumunarded forbanet. Eno ivez ec'h emezelas ar frañmasonerezh ha goude Strollad sokialour labourerien Stadoù Unanet.
Kantik Sant Gwenole
Sant Gwenole benniget, hon patron hag hon tad, Grait ma vimp gwir gristenien, gwir Vretoned dalc'hmat. Grait ma chomo gwriziennet, don en hor c'halonoù, Ar feiz ho peus prezeget er vro-mañ d'hon tadoù.
Burzhudoù bras Gwenole, anavet tro-war-dro, A c'halve da Lann ar Sent tud eus pevar c'horn ar vro. Eñ a zeske d'hon tud-koz penaos servij Doue, Ha kerzhet a bazoù bras war wenojenn an Neñv.
Preden-Nevez
Preden-Nevez pe Breizh-Nevez (ent-ofisiel: New Britain pe Niu Briten) eo enezenn vrasañ Enezeg Bismarck e Papoua Ginea-Nevez, er reter d'ar vro. Anvet eo diwar anv Breizh-Veur. Pa oa e dalc'h an Alamaned (etre 1884 ha 1914) e oa anvet Neupommern (Pomerania-Nevez).
Bastida Pancarana
Bastida Pancarana zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia, en tolead anvet Lomellina ar reter. 953 a dud zo enni o chom.
Xoán Fernández de Andeiro
Xoán Fernández de Andeiro e galizeg, pe João Fernandes Andeiro e portugaleg (c. 1320 - Lisboa, 6 a Gerzu 1383), anavezet ivez evel  Kont Andeiro, a oa eil kont Ourém, e Portugal.
Dugelezh Bouillon
Istor
Un aotrouniezh e oa, stag ouzh priñselezh Liège. Un dugelezh e teuas da vout en 1456. Gant skoazell Bro-C'hall e teuas da vezañ emren. A-benn ar fin e oa dizalc'h en 1676.
Benny Benassi
Bloavezhioù 2010
Kemer a reas perzh er memes bloaz e "Set Electro" Gouel Joan Ark en Orleañs, e Bro-C'hall. Kreditet e voe dezhañ tri zon war an albom MDNA embannet gant Madonna e 2012 (Girl Gone Wild, I'm Addicted ha Best Friend).
Cura Carpignano
Cura Carpignano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia.
Kantved ar Sklêrijenn
E broioù all ivez en em ledas levezon ar Sklêrijenn ha renerien Stadoù zo a zegasas kemmoù brazik d'o gouarnamant daoust ma virjont ar galloud evito o-unan. E-touez ar renerien Stadoù a c'haller lavaret diwar o fenn e voent sklêrijennet edo Katelin Veur e Rusia, Frederig Veur e Prusia ha Gustav III e Sveden.
Pêr-Vari
Pêr-Vari pe Pêr-Mari zo un anv-badez kevrennek brezhonek deveret eus Pêr ha Mari.
The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman
The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman, pe Tristram Shandy e-berr, zo ur romant saoznek gant ar skrivagner iwerzhonat Laurence Sterne (1713-1768) en.
Artigas
Artigas zo un anv-lec'h spagnolek hag un anv-tiegezh.
CMYK
Ar patrom livioù CMYK (saozneg C evit cyan, M evit magenta, Y evit yellow melen, K evit key, alc'hwez (evit du)), anv a vez adkaver er braz eus yezhoù ar bed (met e galleg e reer gant CMJN), anvet ivez "kouadrikromiezh" (eus ar gerioù latin "quadra", pevar, ha gresianek "chromia", liv), a zo un doare da voullañ livioù, adalek tri liv diazez (cyan, magenta, melen) mui al liv du.
472
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 472
Lê Đức Anh
Lê Đức Anh, ganet d'ar 1añ a viz Kerzu 1920 ha marvet d'an 22 a viz Ebrel 2019 a oa ur politikour ha jeneral vietnamian. Bez' e voe pevare prezidant Viêt Nam etre 1992 ha 1997.
Philippe de Hainaut
Philippe de Hainaut, hiriv Philippa pe Philippine (24 a viz Even 1310/1315 – 15 a viz Eost 1369) a oa rouanez Bro-Saoz goude dimeziñ d'ar roue Edouarzh III. Bec'h a savas etre o daou vab, Jean de Gand hag Edmond de Langley ha diwar-se e savas ur brezel-diabarzh er rouantelezh, Brezel an Div Rozenn.
Teacsa
<HR noShade> thumb|dehou|[[Ceann Garbh, lec'h uhelañ Teacsa.]] Teacsa (Texa e saozneg), zo un enezenn didud 700 metr er c'hreisteiz da Enez Ìle, en Inizi Gall, e Bro-Skos. Stag eo ouzh parrez Cill Daltain, en Ìle.
Corvus bennetti
Annez
Kavout a reer ar spesad e kornôg ha kreiz Aostralia.
Perig ar Meud
Thumbling's Travels
In the forest, Thumbling is found by a band of robbers, who recruit him help them rob the king's treasure chamber. Sneaking past the sentries, Thumbling begins to toss coins from the chamber window to the robbers. This perplexes the king and guards, as they cannot find the hidden thief but are certain they are being robbed. Thumbling mocks them as they chase the invisible intruder about the treasure chamber. He eventually rides down with the last of the coins and escapes. The robbers offer to make him their captain but he declines.
Yann-Baol
Yann-Baol zo un anv-badez kevrennek tennet eus Yann ha Paol.
Tom Cruise
Kroget eo gant bezañ un aktour a-vicher pa oa 19 vloaz er film Endless Love (1981). Goude-se e voe rolloù a-eil er filmoù evel Taps (1981) pe The Outsiders (1983), e c'hentañ kentañ roll a voe er gomedienn karantez Risky Business, embannet e miz Eost 1983. Cruise a zeuas da vezañ un aktour diazez eus Hollywood goude e roll a Pete "Maverick" Mitchell er film drama niñvek Top Gun (1986). Dre ar film-se e voe brudet dre ar bed holl. Goude-se e voe roet dezhañ rolloù penn e filmoù a reas berzh bras eus ar bloavezhioù 1980, evel ar re drama The Color of Money (1986), Cocktail (1988), Rain Man (1988), ha Born on the Fourth of July (1989).
Feilhañs Kemper
Kevezerezh
E 1772, unan eus poderien ar feilhañserezh De Caussy, François Éloury e anv, a zigoras e stal dezhañ er straed Izel, ma fardas podoù gwerniset ha pezhioù e krag. E 1787, e vab Guillaume a savas ur forn evit ar feilhañs. Un eil feilhañserezh a voe e Kemper neuze, a chomas dister ivez betek deroù ar bloavezhioù 1870 ha donedigezh Alfred Beau. Meur a wech e prosezas De Caussy outi, en aner avat. Pa varvas Pierre-Clément de Caussy e 1782 e oa 66 400 lur talvoudegezh e feilhañserezh, pa nElourye oa nemet 356 lur hini François Éloury.
Stil Kemper
An hollad doareoù-se, a reer "stil Kemper" anezhañ er bed a-bezh, zo chomet diazez kenderc'hañ ar feilhañserezh HB betek hiziv.
Goude an Eil Brezel-bed
En daoust d'ar grouusted diroll-se, ar feilhañs livet poblek e doare an an hini a yae d'ober 90% eus kenderc'hadur feilhañserezhioù Kemper ha da beurleuniañ ar c'hefioù. En abeg d'ar berzh-se e teuas daou feilhañser nevez d'en em staliañ e kêr-benn Kernev. E 1950 e voe tremen 500 den o labourat e greanterezh ar feihañserezh e Kemper.
Victor Lucas (1897-1958) a oa un ijinour bet stummet gant Skol-uhel Vroadel ar C'hroc'hanerezh Sèvres hag ur sturier teknikel e ti HB adalek 1922 betek 1940 ; e 1946 e tigoras ur stal war tor Menez Fruji, ma krouas ar merk « Keraluc ». Gervel arzourien a reas evit neveziñ stummoù ha kinkladurioù ar feilhañserezh kemperat tra ma roas ul lañs nevez da genderc'hadur lestroù e krag. Da varv Victor Lucas e 1958 e voe e vab Paul e penn ar greanti, kent e verc'h an itron Chauveau. Tost da 100 den a laboure e ti Keraluc e 1970. E 1971 e resevas Keraluc Priz ar C'hresk digant maodierniezh c'hall ar Sevenadur.
Jacques-Marie Glezen
Aet e oa bet da Anaon d'ar 6 a viz Du 1801 e Roazhon e-lec'h ma oa bet roet e anv d'un alez.
Oud
Oud a c'hall bezañ:
Bertele Iañ a Gergustentin
Ganet e oa dindan an anv Dimitrios Arhondonis (Δημήτριος Αρχοντώνης, Dimítrios Arc'hontónis) e kêriadenn Agios Theodoros war enezenn Imbros (a voe adanvet Gökçeada gant Turkia). Metropolit Filadelfia ha C'halkedon e oa a-raok mont da batriarch.
Seziz Jadotville
Kenarroud
D'ar merc'her 13 a viz Gwengolo 1961, sekretour-meur Aozadur ar Broadoù Unanet, Dag Hammarskjöld, a roas an aotre da nerzhioù lu an ABU da gregiñ gant an oberiadur-brezel Morthor, un oberiadur da enebiñ ouzh ar strolladoù goprsoudarded a roe harp da Stad emzisklêriet Katanga, a oa disrannet diouzh ar peurrest eus Kongo-Léopoldville e miz Gouhere 1960.
Mesa (Arizona)
Mesa zo ur gêr lec'hiet e kreiz Arizona er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 439 041 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Mesa en ur mod ofisiel e 1878.
Abbateggio
Abbateggio zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Henry Wainwright
Buhez
Brudetoc'h evit re Jack the Ripper e voe an torfed. Henry ha Thomas a voe barnet en Old Bailey gant Sir Alexander Cockburn. Lakaet e veoent da gablus : Henry evit ar muntr ha Thomas evit sikour en torfed. Henry Wainwright a voe kondaonet d'ar marv ha krouget gant William Marwood d'an 21 a viz Kerzu 1875.
Ker
Anvioù nevez savet abaoe ar kantved
Traoù all :
Heskenneg kabellek
Annez
Bevañ a ra al labous a-dreuz Norzhamerika,.
Mixteked
Ar Vixteked, pe Michteked, zo ur bobl kreizamerikan eus Mec'hiko a vev er c'hornad anvet La Mixteca, da lavarout eo stadoù mec'hikan Oaxaca, Guerrero ha Puebla. Amezeien int d'ar Zapoteked, hag emañ o div yezh er skourr otomangek.
« Pobl ar c'houmoul » e talv miztek en nahouatleg. En o yezh e lavaront ñuu savi, ñuu djau, ñuu davi, naa savi, anezho o-unan, pe anvioù all c'hoazh hervez al lec'hioù.
Istor
L'histoire mixtèque nous est relativement bien connue grâce à une série de codex : le Codex Vindobonensis, le codex Bodley, le Codex Zouche-Nuttall, le Codex Selden. L'archéologue mexicain Alfonso Caso est le premier à avoir reconnu que ces manuscrits contenaient une mine d'informations sur l'histoire mixtèque. Au commencement du Xe siècle, ils occupèrent le bassin d'Oaxaca et refoulèrent vers l'est les Zapotèques. Vaincus par les Aztèques au XVe siècle, ils opposèrent au siècle suivant une résistance acharnée aux Espagnols avant d'être soumis par ces derniers. Leur civilisation a influencé fortement celle des autres peuples du Mexique précolombien. Les Mixtèques sont souvent divisés en trois aires géographiques et culturelles : la Mixteca Alta dans les montagnes de l'ouest d'Oaxaca, la Mixteca Baja au nord et à l'ouest du précédent, et la Mixteca de la Costa dans les plaines du sud et sur les côtes du Pacifique. Les Mixteca Alta dominaient politiquement la région. Au sud, les Mixtèques prirent part à la civilisation maya en déclin ; au nord ils défendirent leur indépendance contre les Aztèques.
Culture
La culture mixtèque fut florissante dans le sud du Mexique du au, et les Mixtèques eux-mêmes étaient réputés être les meilleurs artisans du Mexique. Leur travail du métal et de la pierre, par exemple, resta inégalé. En 1520, lors d'une exposition à Bruxelles sur les œuvres d'art mixtèque, (Cortés avait envoyé à Charles Quint plusieurs cadeaux qu'il avait reçu lui-même de Moctezuma II) le peintre Albrecht Dürer fut très impressionné par la haute qualité artistique qu'avait produit cette civilisation et par les statues zapotèques. La plupart de ces œuvres d'art sont malheureusement aujourd'hui perdues, car fondues par les Espagnols. Les compositions de plumes, les poteries peintes aux motifs polychromes, le tissage et la broderie de tissus faisaient partie des arts dans lesquels ils étaient passés maîtres. Les Mixtèques laissèrent une mémoire pictographique de l'histoire militaire et sociale (beaucoup de ces codex sont parvenus jusqu'à nous), des techniques agricoles, et un calendrier semblable à celui qui était utilisé par les Aztèques..
Stad ar yezh
300 000 a dud a gomze mikstekeg e dibenn an kantved.
Victor Amadeus
Victor Amadeus zo anv daou briñs alaman:
Toull-bac'h Saint-Lazare
An Toull-bac'h Saint-Lazare a oa un toull-bac'h e Pariz, a-raok Dispac'h 1789, hag un ospital goude, an Ospital Saint-Lazare. Savet e oa bet e-barzh savadurioù kozh un urzh relijiel, hag a oa ti-kreiz Kenvreuriezh ar Gefridi, pe Ti Saint-Lazare, hiriv en 10 arondisamant, e niverenn 107 ar straed Faubourg-Saint-Denis, e kloziad kozh Saint-Lazare.
Kerion (strollad)
Kerion zo ur strollad power metal simfonek a orin eus Bro c'hall.
Buhezskrid
Remi en deus neuze tutaet Flora, kanerez, a oa mignonez ar strollad abaoe pell ha Kerion a zo bet stummet e 2002. Ur c'hentañ demo "Conspiracy Of Darkness Staraxis Part 1" a zo bet embannet e 2003. An demo a oa penn-kentaén ur meizad krouet gant Christophe (skrivagner ar strollad ) e 3 lodenn.
Savet o deus neuze tonioù nevez hag e 2005 o deus enrollet un demo nevez "The Last Sunset", heuliadenn ar meizad, gant un doare metal simfonek. Embannet o deus e 2008 un albom nevez, "Holy Creature Quest", gant ur produadur gwelloc'h, hag a zo bet gwellet mat gant ar wask. E 2009 o deus diskleriet e embannfent an albom "The Origins", a tistrofe war o gannaouennoù kentañ.
Amadeus
Amadeus zo un anv-badez latin hag alamanek. Klotañ a ra gant Theophilos e gregach.
468
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 468
France-Antilles
Ur stumma ll zo, anvet France-Guyane e Cayenne, en Guyane. embannet gant France-Antilles.
Michel Le Bris
E bered Plouezoc'h eo bet douaret.
Macronus
Tregont (30) isspesad en holl.
Jean Jan
Jean Jan, ganet d'ar 15 a viz Mezheven 1772 e Baod ha marv d'ar 24 a viz à Melrand, a oa e penn chouanted Melrant da gourz an Dispac'h gall. Letanant Georges Cadoudal e oa.
Guadiana
Adstêrioù
Setu amañ adstêrioù pennañ ar Guadiana :
Sven Sveden
Bugale
dimezet e oa da Helena Stenkilsdotter, merc'h da Stenkil, ha bugale o doe:
Feur-emglev Pariz (1796)
Heuliadoù ar feur-emglev
Gant Feur-emglev Pariz avat e rankas roue Sardigna reiñ Kontelezh Nisa, dugelezh Savoia, kontelezh Tenda ha Buèlh da Vro-C'hall, Mervel a reas ar roue un toullad mizioù goude.
Tan-gwall bras Roazhon
Bilañs
Meneget e vez gantañ ivez e oa bet savet dre bres 248 barakenn war ar plasennoù, a-hed ar mogerioù-kreñv ha war an holl dachennoù prest da reiñ bod d'an dudigoù. Leanezed Urzh Gouel Maria-Lid o devoa o deskrivet bezañ « dister-kenañ an darn vrasañ anezhe, savet gant koad ha dizingal ar stumm anezhe ». Hervez Xavier Ferrieu e chom meur a di war o sav c'hoazh e straed Gouel Maria-Lid.
Daoust d'ar bilañs-danvez bezañ bet spontus-kenañ e oa chomet izel niver an dud varv : un dek bennak, hervez Claude Nières adarre, da lâret eo ar re a oa bet lazhet en o c'housk e-pad an nozvezh kentañ. Dilojet e oa bet an annezidi all bep ma'z ae an tan-gwall war-raok.
Sezinando Raimundo das Chagas Franco
Sezinando Raimundo das Chagas Franco, anavezet evel Chagas Franco (1878-1944) a oa ofiser en arme Portugal ha kelenner e Skolaj Arme Portugal. E-pad ar Brezel-bed Kentañ e oa bet o vrezeliañ a-enep an Alamaned, diouzh tu Bro-C'hall. Da neuze en doa gwelet Breizh. Ha war-lerc'h ar brezel en doa divizet ober e annez en hor bro.
Afonso V
E vuhez
Mab e oa da Duarte Iañ Portugal ha da Leonor Aragon. Ne oa nemet c'hwec'h vloaz pa varvas e dad, e 1438, ha re yaouank e oa neuze da vezañ anvet da roue. E vamm Leonor a yeas da rejantez. E miz Kerzu 1439 avat e voe tennet ar garg diganti ha roet da Dom Pedro, eontr Afonso.
Piklost Maccoa
Ar piklost Maccoa a zo un evn palvezek, Oxyura maccoa an anv skiantel anezhañ.
Groundation
Istor
E miz Gouere 2008, goude un droiad hag a kasas Groundation e pep lec'h er Stadoù-Unanet, e kuitaas an tambouliner Paul Spina ar strollad, ennañ abaoe 2001. Ar strollad a c'hoarias diouzhtu en Europa 'pad an hañv 2008, gant e dambouliner nevez, Te Kanawa Haereiti, hag en doa dija c'hoariet gant Groundation e-pad e droiad anvet "Tribute to Bob Marley" e miz C'hwevrer 2008.
Kant Devezh
Ar gomz
Da gentañ ne dalveze ket al lavar gallek « Les Cent-Jours » da ober anv eus distro an impalaer, met eus ezvezañs ar roue Loeiz XVIII eus kêr Bariz. Savet e vije bet gant ar prefed Chabrol de Volvic, prefed an departamant Seine, a zegemeras Loeiz XVIII pa zistroas eus e eil harlu gant ar gerioù-mañ : « Sire, cent jours se sont écoulés depuis le moment fatal où Votre Majesté, forcée de s'arracher aux affections les plus chères, quitta sa capitale au milieu des larmes et des lamentations publiques ». Ne oa ket ar wirionez rik peogwir e oa bet ouzhpenn kant deiz entre skampadenn ar roue d'an 20 a viz Meurzh hag e zistro d'an 8 a viz Gouhere: dek deiz ha kant a oa bet.
Sophie von La Roche
Bugale
Eizh bugel o doe Georg ha Sophie, pemp a vevas pelloc'h eget o bugaleaj :Maximiliane (1756–1793), Fritz (* 1757), Luise (*1759), Carl (1766–1839) and Franz Wilhelm (1768–1791).
Kangourou-gwez Seri
Pa voe kavet e voe sellet outañ evel ouzh un is-spesad eus kangourou-gwez Doria (Dendrolagus dorianus), met e 2005 e voe anzavet evel spesad gant an denoniour saoz Colin Groves.
Dasparzh
Den ne oar c'hoazh perak e vev ar c'hangouroued-gwez Seri ken uhel er goadeg.
Deskrivadur
Arc'hantet-mat eo feur al loened en o oad-gour, a c'hall chom darguzhet en un doare espar peogwir en em vesk o sae gant livioù ar man hag ar c'hinvi e koadegi uhel ar menezioù.
Kangourou-gwez gell
Ar c'hangourou-gwez gell (Dendrolagus ursinus) a zo ur bronneg godellek a vev e kornaoueg pellañ Ginea-Nevez.
Forrest J Ackerman
Buhez
Ganet e voe Forrest James Ackerman e Los Angeles d'ar 24 a viz Du 1916, mab da William S. Ackerman (1892-1951) ha Carroll C. Wyman (1883-1977).
Dre e gelaouenn Famous Monsters of Filmland (1958–1983) e lakaas ur remziad yaouank da zeskiñ a-zivout Istor ar filmoù S-F, moliac'h ha spont. Ouzhpenn da skrivañ en FMoF e savas pennadoù evit kelaouennoù damheñvel er bed a-bezh, en o zouez ur pennad miziek er gelaouenn Arc'hantinat La Cosa: Cine Fantástico.
Ur wezh e oa
Ur wezh e oa a zo ul levr brezhonek gant ur bladenn da selaou, embannet e 2000 gant TES evit ar vugale, ha skeudennaouet gant skolidi.
Rous
Ul liv eo hag a gaver kalz en natur (blev al loened pe an dud, douar, koad...).
Pelec'h vez kavet al liv rous ?
Kavet e vez al liv rous e meur a dra :
Wisconsin (disheñvelout)
Wisconsin zo un anv-lec'h e SUA:
Saint-Loup-de-Fribois
Saint-Loup-de-Fribois a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Komiser politikel
Istor
Kentañ komiserien bolitikel a voe kaset d'an armeoù a voe e-pad an Dispac'h gall.
Lenn Veur
Pinvidik eo an natur eno, koulz e-keñver al loened hag ar plant. Ur mirva naturel zo eno ivez, a zo meret gant hemolc'herien. Lenn vrasañ Breizh eo a-bell, hag unan eus lennoù brasañ plaenennoù Europa ar C'hornaoueg.
Renan
Renan zo un anv-badez brezhonek, kar da Ronan. Un anv portugalek eo ivez.
Jamy Gourmaud
Da vare ar prantad-kraouiañ a zo bet e Frañs e 2020 e kinnige bemdez ur "gabulenn-graouiañ" (capsule de confinement) war YouTube evit displegañ berr-ha-berr un draig bennak liammet ouzh an natur pe an deknologiezh.
Europa ar Su
Europa ar Su (pe a-wechoù Europa ar C'hreisteiz pe Kreisteizeuropa pe Sueuropa ) a vez lavaret eus al lodenn a zo e su kevandir Europa. Dre vras, pa gomzer eus douaroniezh, e vez lakaet enni ar broioù a-hed ar Mor Kreizdouar, ha dezho un hin greizdouarel, hag ivez Portugal ha broioù ar Balkanoù. Hervez ABU emañ e-barzh broioù Ledenez Iberia, broioù Ledenez Italia, broioù ez-Yougoslavia ha Gres.
Steuziadur ar gwenan
Azoniad Diskar ar C'holoniennoù Gwenan (A.D.K.G.)
E 2019 ne zigresk ket an niver a wenan a vez prederiet gant gwenanerien, kreskiñ a ra zoken petra bennak ma varv lod ruskennadoù en un doare naturel. Ar pezh a zo chalus eo niver ar gwenan gouez hag an holl bollenered all. Nebeutoc'h-nebeutañ a annezioù ha danvezioù zo evito. Meur a wech ez eus bet distrujet girzhier, gwez, drez ha bleuñv gouez evit sevel parkeier brasoc'h, evel er Beauce. An diouer a lec'hioù gouez zo fall-tre evit ar gwenan.
Baryphthengus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Chapel Sant-Herbod
Meur a chapel Sant-Herbod zo e Breizh :
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 1990
Blenierien
Notenn:
Chaudefontaine (Marne)
Chaudefontaine zo ur gumun en departamant Marne hag er rannvro Grand Est, e reter Bro-C'hall. En arondisamant Sainte-Menehould emañ.
Europa ar C'hreiz
Stadoù
N'eo ket gwall aes bevenniñ sklaer pere eus ar stadoù a zo da lakaat e-barzh ha pere n'emaint ket. Dre vras e c'haller lakaat ar re-mañ:
Periscope
Gwirioù an dud
Tu a vez o filmañ e ti tud all pe e straedoù, e pretioù... Ar gudenn a sav a denn d'ar gwir da embann skeudennoù kemeret e lec'hioù foran pe brevez.
Bez ar Gonideg e Konk-Leon
Bez Yann Frañsez Vari ar Gonideg a voe savet e 1845 e bered Lokrist, e-kichen Konk-Leon.
La Chapelle-Hermier
La Chapelle-Hermier a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Tierniezh Qing
Tierniezh Qing eo bet tierniezh diwezhañ Sina. Renet he deus ar vro etre 1644 ha 1912 (gant un adsav c'hwitet e 1917). Araozi e oa bet Tierniezh Ming ha war he lerc'h Republik Sina.
Michel Marion
Brezel dizalc'hidigezh
Gant an argadenn-se e voe torret seziz ar C'hallaoued ha dieubet an dug Frañsez II. Roet e voe un argouroù 3000 lur d'e verc'h gant Anna Vreizh evit e drugarekaat. Aotren a reas dezhi dimeziñ d'ur paotr eus he ziegezh ivez.
Electron
Electron a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1848 gant al loenoniour alaman Johannes Gistel (1809-1873).
Krommenn Laffer
Ma ne vez ket lakaet tailhoù gant ar stad, n'he do ket savadennoù telladurel dre ma ne vo ket paeet tailhoù gant ar boblañs. Diskouezet eo e-penn kentañ ar grommenn. Goude-se, kresket 'vez an tailhoù ha neuze ar savadennoù telladurel betek un optimum (e penn tout ar grommenn). An optimum a ziskouez ar feur tailhoù digemeret gant ar bobl, hag ar savadennoù telladurel uhelañ hag a zo posupl kaout gant ar stad. Adalek an optimum, da lavaret eo, en tu-dehoù d'ar grommenn, ma vez uhelaet c'hoazh ar feur tailhoù gant ar stad, ne vo ket gounezet savadennoù ken uhel hag a-raok gant ar stad ken. Ne degemero ket ken ar boblañs paeañ muioc'h.
Ein Blusten : Kevra en mission
Istor
Ein Blusten zo ezel eus ar C'hevras, ur strollad enklaskerien gant dreistgwirioù. Fiziet e vez enni ar gefridi da adkavout Oami, merc'h patron an S.A.H.A hag a zo steuziet. Ein a glask ar plac'h harpet gant Ejoa, un IA fentus. Netra na den na viro outi da vont etrezek ar pal.
Bellovesos
Bellovesos a oa ur pennbrezel galian er VI kantved kent JK, meneget e anv en Istor Roma gant Titus Livius, hag en dije kaset e bobl da chom da hanternoz Italia. Ur roue mojennel a vije anezhañ.
Emgann Medina de Rioseco
Istor
Goude trec'h an arme c'hall d'an 12 a viz Mezheven en emgann Cabezón ez eas lod eus an arme da gêr Valladolid, dilezet ganti tri devezh war-lerc'h.
Hesperusbahnen
Hesperusbahnen ("Hent Hesperus") zo ur valsenn savet gant ar sonaozour aostrian Josef Strauss (1827-1870) e 1870.
Idi Amin Dada
E penn Ouganda, Idi Amin Dada a voe da gentañ a-du gant broioù ar gornaoueg ha skoazellet gant Israel hag er fin a-du gant diktatour Libia Muammar al-Gaddafi, gant hini Zair Mobutu Sese Seko, gant an Unvaniezh Soviedel, ha gant Alamagn ar Reter, E 1975 e teuas Amin Dada da vezañ kadoriad an Aozadur evit Unvaniezh Afrika (OUA), savet evit harpañ ar c’henlabour etre stadoù Afrika. Er bloavezhioù 1977–1979 e oa Ouganda, renet gantañ, unan eus izili ar Bodad war Gwirioù Mab-den er Broadoù Unanet. Ha war un dro e voe skoazellet Amin Dada gant Stadunaniz ar CIA, a gasas bombezennoù hag armoù all da arme Ouganda hag ar gemeras perzh asambles gant arme Amin Dada e taolioù kaset da benn en Ouganda. . E 1977, pa baouezas gouarnamant Londrez da gaout darempred gant Ouganda, e tisklêrias Idi Amin Dada e oa bet trec’h war Breizh-Veur hag e lakaas war-lerc’h e anv al lizherennoù "CBE", evit "Conqueror of the British Empire" (Alouber Impalaeriezh Breizh-Veur).
Pa glaskas Amin Dada stagañ rannvro Kagera, ur broviñs eus Tanzania, ouzh Ouganda, e 1978, e tarzhas ar brezel etre Ouganda ha Tanzania. Trec’h e voe Tanzania ha diskaret e voe Idi Amin Dada da-heul. Tec’hout a reas en harlu da Libia da gentañ ha da Arabia Saoudat goude. Eno e vevas betek e varv d’ar 16 a viz Eost 2003.
Emgann Chancellorsville
Emgann Chancellorsville (saozneg: The Battle of Chancellorsville ) a oa bet un emgann e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika (1861–1865), hag an hini pouezusañ e-pad Kampagn Chancellorsville. Stourmet e oa bet etre an 30 a viz Ebrel hag ar 6 a viz Mae 1863, en Spotsylvania County, Virginia, nepell diouzh kêriadennig Chancellorsville. Daou emgann a oa bet e-tro an 3 a viz Mae nepell diouzh Fredericksburg. E-pad ar c'hampagn brezel e oa bet lu an Unaniezh renet gant ar Major jeneral Joseph Hooker, an Army of the Potomac, o stourm a-enep ul lu kengevreet hanter bihanoc'h renet gant ar Jeneral Robert E. Lee, an Army of Northern Virginia. Emgann Chancellorsville zo brudet evel "Emgann ampart" Lee rak rannet en devoa e lu e daou damm e-tal ul lu kalz galloudusoc'h ha trec'h e oa bet ar re gengevreet. An trec'h a oa bet unan kalonek gant Lee oc'h implij lentidigezh Hooker, met gant kolloù ramzel. E-touez ar c'holloù bras e oa hini al letanant jeneral Thomas J. "Stonewall" Jackson. Jackson a oa bet tennet warnañ gant soudarded dezhañ, rediet e oa bet da droc'hañ e vrec'h kleiz. Siwazh e oa marvet gant an dorzhellegezh eizh devezh war-lerc'h. Ur c'holl ramzel e oa bet evit Lee hag en devoa embannet e oa marvet e vrec'h dehoù. Spontus e oa bet evit Lee evit kavout soudarded da gemer plas ar re kollet. Ouzhpenn-se ne oa ket deuet a-benn da dalañ ouzh Lu an Unaniezh da dec'hout kuit. Gwelet e vez an trec'h-se gant an istorourien evel unan e doare Pyrrhus.
Emgann an Alre (1815)
Emgann an Alre zo un emgann e Breizh d'an 21 a viz Mezheven 1815, da vare chouanerezh 1815. Trec'h e voe arme an impalaer gall war ar chouaned ha kemer a reas kêr An Alre.
Taolennoù ar misionoù
Istor
Diwezhatoc’h, goude an Dispac'h Gall, e servijo an taolennoù da skignañ ur gelennadurezh strishoc’h deus ar relijion gatolik, techet e vo da bouezañ muioc’h war ar pec’hedoù ha war an ifern, kentoc’h eget war garantez Doue.
Sékouba Konaté
Daveenn
, pennad e Jeune Afrique, 09/03/2009
Tal-y-bont (Conwy)
Tal-y-Bont zo ur gêriadenn e hanternoz Kembre, e Sir Conwy. E kumuniezh Caerhun emañ. Emañ e gwalarn Dyffryn Conwy, er gornaoueg d'ar stêr Conwy, er c'hreisteiz da gêr Gonwy hag en hanternoz da Llanrwst. Emañ e-kichen kêriadennoù Dolgarrog ha Llanbedr-y-cennin.
La Petite Tonkinoise
Arouez
Unan eus kanaouennoù arouezius marevezh an trevadenniñ gall eo.
Lann (disheñvelout)
Lann zo plant melen o bleunioù. An anv lann a gaver en anvioù plant, en anvioù loened, hag en anvioù-lec'hioù.
Difenner ar gwirioù
Savet e oa bet karg an Difenner ar Gwirioù e 2008 er Stad c'hall. Ar sistem-se en deus ar gwir da venegiñ e ali met ket da varnañ an diforc'hidigezh bet graet. Ouzhpenn-se e c'hall lakaat e plas oberennoù a-benn lakaat da cheñch pleustroù an oberennoù sokial.
Biombo
Biombo zo ur rannvro eus Ginea-Bissau.
Encomienda
An encomienda  zo un doare trevadenniñ implijet gant ar Spagnoled en Amerika. Perc'henn d'an douaroù e oa kurunenn Spagn, met fiziet e veze tachennadoù bras en trevadennerien zo, an encomenderos ha, war un dro, an Amerindianed a veve warno, hag ar re-se a ranke labourat, evit netra, evit o mestr.
Lur Ginea
thumb|Bilhed pemp mil lur Ginea Lur Ginea (e galleg : Franc guinéen ; kod bank : GNF) eo unanenn voneiz Ginea, kognet abaoe 1960 e plas al lur CFA.
Aphriza virgata
Aphriza virgata (Calidris virgata kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Scolopacidae. Ar spesad nemetañ eo er genad Aphriza.
Dryocopus hodgei
Anvet e voe Mulleripicus Hodgei (kentanv) da gentañ-penn (e 1860) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873) : dougen a ra anv an ofiser a vor saoz S. Hodge (1792-1876) a oa e karg e Port Blair (kêr-benn Inizi Andaman ha Nikobar).
Annez
Brosezat eo ar spesad en Inizi Andaman (Inizi Andaman ha Nikobar).
Kameroun alaman
Kamerun eo anv alamanek Kameroun pa oa un drevadenn alaman betek 1916.
Jorj Belz
Ganet eo bet e Plouharnel e 1951. Goude studioù e kloerdi bihan Santez-Anna-Gwened hag e skol-veur Roazhon 2, en deus graet ar vicher kelenner e Pondi. Pa oa yaouank en doa savet ar strollad kanerien Trouzerion Mod Kozh (An Drouzerion diwezhatoc'h) gant tud a bep seurt oad, da ganañ tonioù eus e gorn-bro. A-hed e vuhez en deus graet ul labour dastum, dastum kanaouennoù, dastum skridoù, dastum koefoù ha gwiskamantoù ivez. Ingal e ra prezegennoù diwar-benn brezhoneg Bro-Gwened, pe diwar-benn istor hag hengounioù ar vro-se.
Josef Dobrovský
Josef Dobrovský (ganet d'ar 17 a viz Eost 1753 - marv d'ar 6 a viz Genver 1829 e Brno) a oa ur yezhoniour hag un istorour tchek, unan eus an dud pouezusañ en emsav broadel tchek e deroù an.
Molly Malone
Un delwenn dezhi savet gant Jeanne Rynhart e 1987 zo e traoñ Grafton Street e Dulenn, evit lidañ 1 000 bloaz kêr.
Glas (liv)
Henamzer
Liv ar Varbared – ar Gelted hag ar Germaned – e oa ar glaz en Henroma. Liv ar marv, an ifern hag ar c'hañv e oa ivez. Dispriziet e veze an daoulagad glas : da c'histi e veze lakaet ar merc'hed ; katellerien, barbared pe istrogelled a veze graet eus ar baotred.
Enez Príncipe
142 km² zo dindani ha 6 737 annezer a oa dezhi e 2006. Santo António eo ar gêr-benn.
Traezhennoù
Setu anvioù an traezhennoù (praias) :
Le Morte d'Arthur / Istor kentañ
Dornskrid ha henvoulladur
Setu amañ penaos e voe rannet istor kentañ Le Morte Darthur gant William Caxton, hag ar pezh a zo kontet ennañ.
Kentañ Kenunaniezh
thumb|300px|[[Emgann Valmy e penn-kentañ ar C'hengevreadur]] Ar C'hentañ Kengevreadur, pe Kentañ kenunaniezh, zo un emglev savet etre 1792 ha 1797 gant darn eus broioù galloudus Europa hag a felle dezhe talañ ouzh an Dispac'h Gall a oa c'hoarvezet e Rouantelezh Bro-C'hall, deuet da vout ur republik goude.