cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emgann Mosoul (2016-2017)
Tu ar Stad Islamek
Ouzhpenn da-se e oa bet prientet bombezennoù evit ar re kamikaze, betek kirri-hobregonet emlazh. Danvez tarzh a zo bet lakaet dindan an holl pontoù evit distruj anezho a lakaat tizh an argadourien enep Stad Islamek da vezañ sioulaet.
Azeuladur an impalaer
Azeuladur an impalaer zo un doare relijion-stad ma vez azeulet an impalaer pe an tiegezh impalaerel evel doueed pe hanter zoueed.
Banniel Spagn
Orin
E 1785 eo e c'hourc'hemennas ar roue Carlos III ober gant ar banniel-se war listri brezel Spagn. Dont a reas da vezañ banniel broadel e 1843, ha padet en deus betek 1931, betek ma voe diazezet ar Republik. Disheñvelik e oa ar banniel sivil war vor, melen e oa gant 2 vandenn ruz. Pa voe diazezet Republik kentañ Spagn a voe berrbad (1873-1874) e oa miret ar memes banniel, hep ar gurunenn avat.
1931-1939
Ur banniel nevez a voe krouet e 1931 gant Eil Republik Spagn, evit pellaat diouzh ar banniel all a oa lakaet da vonarkour. Hervez ar c'hiz republikan e oa graet gant teir bandenn gevatal, hag e-lec'h ar vandenn ruz en traoñ e voe lakaet unan vouk evit aroueziañ Kastilha ha León (ar melen hag ar ruz a oa lakaet da vezañ livioù rouantelezh Aragón). Graet e veze La Tricolor anezhañ. Ar banniel sivil a oa heñvel nemet ne oa ket an ardamezioù warnañ.
Spagn dindan Franco
Ar brezel kaset war-raok gant ul lodenn eus an arme dindan renerezh Francisco Franco ha trec'h ar vroadelourien, a lakaas un termen da vanniel ar Republik. Gant an diktatouriezh lakaet e pleustr e voe adsavet ar banniel kent, ha lakaet ardamezioù nevez, warno erer Sant Yann.
Marcel Carné
Marcel Albert Carné, bet ganet e Pariz XVII (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'an 18 a viz Eost 1906 hag aet da Anaon e Clamart (Hauts-de-Seine, Bro-C'hall) d'an 31 a viz Here 1996, a oa ur filmaozer ha saver senario gall.
Tour-tan ar Vein Zu
Istor
Echuet e voe al labour e deroù 1872. D’ar 1añ a viz Mae e krogas an tour-tan da vont en-dro. Da neuze e oa ur gouloù ruz, dre eoul, a daole skedoù bep 10 eilenn. E 1903 e voe lakaet aezhenn tireoul da zeviñ e-lec’h an eoul. Hag e 1984 e voe lakaet ar gouloù da vont en-dro war-bouez an tredan.
Emil-Edwin Reinert
Emil Edwin Reinert, bet ganet e Rawa-Ruska (Aostria-Hungaria d'ar mare-se) d'ar 16 a viz Meurzh 1903 hag aet da Anaon e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'ar 17 a viz Here 1953, a oa ur filmaozer ha saver senario gall a orin alaman.
Christina Rossetti
Merc'h e oa da Gabriele Rossetti, ur barzh italian, ha da Frances Polidori. He mamm a oa c'hoar da John Polidori, ur mignon da Lord Byron. He zad-kozh, Gaetano Polidori, a oa perc'henn d'ur private press hag a embannas he c'hentañ barzhonegoù. C'hoar e oa da Dante Gabriel Rossetti, William Michael Rossetti ha Maria Francesca Rossetti.
Azeuladur impalaerel en Henroma
An azeuladur impalaerel en Henroma a oa un doare da gustumiñ annezidi an impalaeriezh, disheñvel ma oant dre o yezhoù, kredennoù, da zoujañ da Impalaeriezh Roma dre an impalaer lakaet e renk an doueed. Lidoù a veze en e enor, aberzhoù, banvezioù, abadennoù a bep seurt. Kement-se a voe aozet dindan an impalaer Aogustus ha skignet e pevar c'horn an Impalaeriezh.
Frederik III
Mab e oa da Christian IV ha da Anne Catherine von Brandenburg
Mesía
Mesía zo ur gumun eus Galiza, e proviñs A Coruña.
Tammy
Tammy zo ur berranv roet d'ar merc'hed e SUA, hag implijet evit meur a anv-badez saoznek : Tamatha, Tamantha, Taurus, Tamsin, Thomasina, Tamar, Tamara, Tabitha. Tamsin ha Thomasina zo deuet diwar an anv Thomas, a orin henc'hresianek diwar an arameeg Te'oma, "gevell". Tamara zo un anv rusek, deuet diwar an anv hebreek Tamar, a dalv kement ha "gwezenn-balmez."
Ostilio Ricci
Ostilio Ricci ganet e Fermo e 1540 ha marvet e Firenze e 1603 a oa ur matematikour italian.
Maria Prat
Maria Prat (Bulien 14 a viz Eost 1906 - Lannuon 24 a viz Mae 2006) zo ur skrivagnerez vrezhonek brudet dreist-holl evit he fezhioù-c'hoari fentus. E penn Strollad Beilhadegoù Treger eo bet e-pad pell, ha savet he deus pezhioù-c'hoari ha kontadennoù a-leizh evit bezañ c'hoariet war al leurenn. Bevet he deus e-pad pell e traoñ skalieroù Brelevenez hag unan eus an Tregeriadezed diwezhañ e koef eo bet. Krog e oa da skrivañ er gelaouenn Breiz renet gant Dir-na-Dor, ha sinañ a rae "Plac'h an ti all".
Lyke-Wake Dirge
An anv
Kement ha "Kan-arkuz arc'houest ar c'horf-marv" e talvez Lyke-wake dirge.
Kengevread ar Sistemoù Dizalc'h
Dibenn Kengevread ar Sistemoù dizalc'h
Dibenn Kengevread ar Sistemoù Dizalc'h a erruo ur wech ma ne vezo ket ezhomm ken anezhañ hervez steuñv Palpatine a-benn krouiñ an Impalaeriezh Galaktek.
Yekitiya Jinen Azad
Ar Yekîneyên Jinên Azad ên Star berraet gant ar stumm YJA-STAR, eo anv skourr milourel soudardezed ar Partiya Karkerên Kurdistanê‎ pe Strollad Labourerion Kurdistan.
Amiral meur Thrawn
Amiral meur Thrawn pe Mitth'raw'nuruodo eus e anv gwirion a zo un dudenn e bed ijinet Star Wars. Un amiral meur eus an Impalaeriezh Galaktek ez eo ha dreist-holl an hini nemetañ a n'eo ket mab-den. A orin Chiss ez eo ur boblad genidik d'ar blanedenn Csilla en tiriadoù dianavezet.
Istor an Amiral meur Thrawn
An Amiral meur nemetañ ez eo o vezañ a orin a n'eo ket mab-den.
Miño
Miño zo un anv-lec'h spagnolek ha galizek. Minho e portugaleg.
Ar Barrad-Amzer
Deskrivadur
En tu kleiz en diaraog ez eus ur gwaz o vale, ur vazh hir gantañ, o sellout en tu dehoù ma 'z eus ur vaouez hanter noazh, en he c'hoazez war un takad geot hag o reiñ bronn d'ur babig. En o c'hichen, en diadreñv, ez eus dismantroù un tamm savadur hag a weler mogerioù sonn ha kolonennoù torr anezhañ. A-drek an dismantroù, etre gwez uhel, ur stêrig o tremen dindan ur pont. En tu all d'ar pont, e-kreiz an daolenn, e weler ur gêr sklêrijennet gant an heol, hag ur barrad arnev er pellder.
Gwer teñval pe deñvaloc'h eo liv pennañ an oberenn, en oabl zoken, a-zargemm ouzh gwenn sklaer pe sklaeroc'h dilhad an dud, ar vein ha savadurioù kêr. En enep ouzh an doare boas, ne reas ket Giorgione e daolenn dre livañ ur raktresadenn : dre livañ war-eeun er greas, pa glaske bepred sevel e skeudennomù dre ar gouloù ha n'eo ket dre ar stummoù.
Displegadur
Mar keñverier La Tempesta gant ar 6 taolenn gant Giorgione hag a zeu deuet betek ennomp a-dra-sur e c'heller kompren an daolenn evel un enor rentet d'an Natur dre aroueziañ hec'h oberennoù : he galloud (ar barrad arnev), nerzh ar vammelezh, kened gweledvaoù an Douar, dreistijin krouer Mab-den (ar gêr) — hep lezel a-gostez avat he galloud distrujañ dre red an amzer (ar stêr, an dismantroù).
Lennegezh
Gant an daolenn eo bet awenet ar skrivagner spagnol Juan Manuel de Prada pa skrivas e romant La tempestad Premio Planeta e 1997.
Miño (A Coruña)
Miño zo ur gumun e Galiza, e proviñs A Coruña e komark Betanzos.
Oleg Sentsov
Harzet e voe e Krimea gant ar Rused, goude aloubidigezh ar vro, ha kondaonet da 20 vloaz toull-bac'h gant ul lez-varn rus dre m'en dije klasket aozañ ur gwalldaol. Bac'het eo e Rusia abaoe an.
Ferdinando di Savoia-Genova
Ferdinando Savoia-Genova, pe Ferdinando di Savoia-Genova en italianeg, zo anv daou briñs eus Savoia:
La Possession
Istor
Krouet e oa bet ar gumun e 1890 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Saint-Paul.
Karl August Sveden
E Sveden
Divugel e oa ar roue Karl XIII ma rankas, evit ma vije ur roue all war e lerc'h, advabañ unan bennak. Georg Adlersparre, an den a oa kiriek d'an taol-stad e 1809, a gave gwell lakaat Frederik VI Danmark da roue Sveden met Frederik a nac'has, hag Adlersparre da dreiñ e selloù da-gaout Norge.
Agolada
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Kevredad ar c'henwerzh
Kevredad ar C'henwerzh zo ur c'hevredad embregerezhioù kenwerzh ha kenwerzhourien veur e bed ijinet Star Wars. Galloudus-tre eo ar strollad, p'en deus un doare bountañ politikel kreñv war gouarnamantoù ar Republik Kozh evit difenn e interestoù. Ouzhpenn-se ez eo mestr war ul lu niverus hag armet mat a servij da zifenn an hentoù kenwerzhel etre stered ha da lakaat bec'h war e enebourien kenwerzhel ha politikel pa vez ezhomm.
Saguinus nigricollis
Saguinus nigricollis a zo ur spesad primated e-touez kerentiad ar Cebidae.
Klann Fraser of Lovat
Hiziv an deiz emañ sez ar c'hlann e Beaufort Castle (Caisteal Duuaidhe e gouezeleg Skos), e Beauly (A' Mhanachainn), tal-kichen Inbhir Nis.
ha
Breur yaouankañ Sir Alexander, Sir Simon Fraser, eo a voe e penn lignez klann Fraser of Lovat ; mervel a reas en emgann Halidon Hill d'an 19 a viz Gouere 1333.
Gordy
Gordy a zo ur film hir saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Mark Lewis.
Vincenzo II Gonzaga
Ne renas ket pell peogwir e varvas e 1627.
Saint-Leu (ar Reünion)
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Saint-Leusiens anezho e galleg.
Impalaeriezh Galaktek
Reuz e Naboo
Ar Sened Galaktek evit rastellañ arc'hant deuet berr gant ar Republik Kozh a vot tailhoù nevez da dalvezout war an hentoù eskemm etre stered. Palpatin a gej dindan e identelezh Sith Dark Sidious gant Kevredad ar c'henwerzh hag a zo kounaret gant an tailhoù nevez. Kinnig a ra Palpatine d'an is-roue Nute Gunray da lakaat ur sez kenwerzhel war ar blanedenn Naboo a-benn diskouezh nerzh e luskad ha lakaat an tailhoù nevez da vezañ lamet. E-pad an amzer-se e zafe eñ Palpatine etrezek ar Sened Galaktek da vont da lakaat mouezh al lam d'an tailhoù nevez da dalvezout.
Brezel ar c'hlonoù
Dek a vloavezhioù goude ma vije erruet Palpatine da Chanselor meur ar Republik Kozh e teu a-benn da rastellañ an holl galloudoù etre e taouarn ha dindan un hent lezennel rak roet gant ar Sened Galaktek a-benn "enebiñ d'an dañjer groñs a zegas strollad Kengevred ar Sistemoù Dizalc'h.
Trefor (disheñvelout)
Trefor a zo un anv divoutin kembraek, kevatal da Treveur brezhonek, ha saoznekaet e Trevor.
Martha My Dear
Petra bennak m'en devoa ar sonaozer saoz ur bobtail d'an ampoent n'eo ket ar giez "Martha" a oa kaoz anezhi er sonenn tamm ebet. A-ratozh-kaer e oa bet krouet o soñjal en aktourez Jane Asher (1946-) en devoa darempredet e-pad pell amzer betek dimeziñ e miz Kerzu 1967. Ne oant ket tonket da chom asambles dre ma'z eas Asher diouzh McCartney e miz Gouere 1968 hep na vije gwall sklaer abegoù an dispartiañ. E buhezskrid Lennon skrivet gant Philip Norman (1943-), embannet e 2008, e tispleg an aozer he dije Jane Asher tapet Paul McCartney a-gevret gant ar saverez senario stadunanat Francie Schwartz (1944-) ...
Sklisenn (benveg-keginañ)
Ur sklisenn pe spanell zo ur vazhig plaen ha skañv hag a servij da dapout ar c'hrampouezh diwar ar billig pa vezont poazh.
Von Troil
Von Troil zo un anv-tiegezh svedat.
Hurricane (kanaouenn gant Bob Dylan)
Hurricane (Korventenn e brezhoneg) zo ur ganaouenn saoznek savet an ton hag ar gerioù anezhi gant ar c'haner-sonaozer stadunanat Bob Dylan e 1975, a-gevret gant Jacques Levy.
Dodenn ar ganaouenn
Ne voe dibac'het Rubin Carter, war e feiz, nemet e miz Du 1985...
L'Ultima Cena (Crespi)
L'Ultima Cena zo un daolenn gant Daniele Crespi, a weler er Pinacoteca di Brera e Milano.
Roue al Lazh
Istor
Diwezhatoc'h, hervez an notenn bepred, e voe embannet an div lodenn all, gant an titl Roue al Lazh, e Feiz ha Breiz, renet gant Perrot, hogen kemmet e voe brezhoneg an oberour, re dregeriek moarvat d'ar rener.
Proviñs Bologna
Abaoe 2015 eo deuet da vezañ Meurgêr Bologna.
Saguinus martinsi
Annez
Kavet e vez en hanternoz Brazil, en hanternoz d'ar stêr Amazon izel.
Feur-emglev Étaples
Feur-emglev Étaples a voe sinet en Étaples (hanternoz Bro-C'hall), d'an 3 a viz Du 1492, etre Charlez VIII, roue Bro-C'hall, hag Herri VII, roue Bro-Saoz.
Dre an emglev a-hend-all, ar Saozon a leze roue Bro-C'hall da vezañ mestr war dugelezh Breizh. Gant teñzor ar rouantelezh c'hall e voe paeet ivez dle Breizh da Vro-Saoz, hag a save da 620 000 kurunenn aour, mui un digoll 125 000 kurunenn, dre baeadennoù 50 000 kurunenn bep bloaz. Evel-se e voe kresket kalz madoù ar roue Herri VII.
Tarzan (film, 1999)
Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'ar 16 a viz Mezheven 1999 e Stadoù-Unanet Amerika. Seizhvet film bevaat ha tregont ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Mulan (e miz Mezheven 1998) hag a-raok Fantasia 2000 (e miz Kerzu 1999).
Sainte-Suzanne (ar Reünion)
Sainte-Suzanne zo ur gumun e departamant tramor ar Reünion, e Meurvor Indez. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Denis hag e kanton Saint-André-1.
Enez ar Vertuz
Enez ar Vertuz zo ur romant brezhoneg a skiant-faltazi gant Youenn Olier. Adkemeret en deus anv al levr Iniz er vertu, gant Jean Marion e 1790.
Germaned
O c'hentistor a dremenas e douaroù anvet Germania e latin, ha Thule (ger gresianek evit lec'hlenn pe hanternoz Alamagn), pe aodoù ar Mor Du, evel Goted an Danav.
Mamheilad
Tremen a ra Kanol Sir Fynwy ha Brycheiniog hebiou ar gêriadenn hag a zo e kumuniezh Goetre Fawr.
Montreuil-en-Auge
Montreuil-en-Auge a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Jaquette Löwenhielm
Torret e voe dimeziñ Jaquette ha Löwenhielm e Gwengolo 1829, war zigarez e oa disheñvel o zemz-spered. Addimeziñ a reas Jaquette d'ar baron finlandat Uno von Troil (1803-1839) e miz Eost 1838. Mervel a rejont o-daou dindan bloaz, e Turki, ma oa bet anvet he fried. Divugel e oant ivez.
Rozalia Lubomirska
He buhez
Gant he merc'h ez eas Rozalia da chom da Vro-C'hall e deroù an Dispac'h gall, ha meur a zarempred romantel he doe. Er bloavezhioù-se eo e voe livet poltred Anna Rajecka, Plac'h ar Goulmig, graet da vrudañ he gwerc'hded ha dinammded, a-enep d'ar gwalldeodadoù diwar he fenn.
Distreiñ a reas da Varsovia da gemer perzh en Dispac'h eno.
Aretha Franklin
Kanaouennoù brudet he deus bet kanet evel "Respect", "Chain of Fools", "Think", "(You Make Me Feel Like) A Natural Woman", "I Never Loved a Man (The Way I Love You)", pe "I Say a Little Prayer". Gant ar c'hanaouennoù-se e oa deuet da vezañ dreistbrudet Franklin. E fin ar bloavezhioù 1960, Aretha Franklin a oa deuet da vezañ anavezet evel "The Queen of Soul".
Brezel Nagorno-Karabac'h
Brezel Nagorno-Karabac'h zo ur brezel bet etre miz C'hwevrer 1988 ha miz Mae 1994 e Nagorno-Karabac'h, ur rannvro e mervent Azerbaidjan, etre an Armeniz a yae d'ober ar muiañniver er rannvro hag Armenia diouzh un tu hag Azerbaidjan diouzh an tu all. D'ar 26 a viz C'hwevrer 1988 e tibunas ur milion a Armeniz e straedoù Yerevan a-benn goulenn stagadenn an Nagorno-Karabac'h ouzh o bro. D'ar memes koulz, ur referendom aozet en enklozadur a ziskouezas an hevelep c'hoant gant an dud bet o votiñ. Goude dismantr an URSS ec'h eas an enebiezh etre Armeniz hag Azered war rustaat.
Sumqayıt
E miz Gwengolo 1988 e tiviz Mikhail Gorbatchev kas an arme da Armenia a-benn sioulaat an traoù, en aner.
Goude an URSS
E fin 1991 eo disklêriet dizalc'hiezh Armenia hag Azerbaidjan. D'an 10 a viz Kerzu e vez aozet ur referendom en Nagorno-Karabac'h gant parlamantidi. Votiñ a ra an Armeniz evit dizalc'hiezh ar rannvro pa diviz an Azeriz boikotiñ ar votadeg. D'ar 6 a viz Genver 1992 e tisklêr an Nagorno-Karabac'h e dizalc'hiezh. An nerzhioù soviedel hag a oa aet kuit diouzh ar c'horn-bro da heul dismantr an URSS a zistro nebeud goude, e penn kentañ 1992, da heul krouidigezh Kenglad ar Stadoù Dizalc'h. En em staliañ a reont e Stepanakert.
Emgann Grunwald
Kenarroud istorel
Da geñver ar c’hroaziadegoù balt, hag ur wezh bout bet trec’h war an Henbrusianed en XIIIvet kantved, e troas ar verc’heion deutonek, un urzh relijiel milourel nevez staliet er broioù balt, o selloù ouzh paganed Dugelezh-Veur Lituania, dreist-holl war Samogitia, ur rannvro lituaniat lec’hiet etre tiriadoù an Urzh ha re ar Varc’heion douger-kleze. Dav e voe da Lituaniz dilaoskel Samogitia d’an Urzh e 1381.
War-du an emgann
D’ar 15 a viz Gouere, diouzh ar mintin, en em gavas an div arme war ur gompezenn 4 km² a ec’honder dezhi, etre kêriadennoù Grunwald, Tannenberg ha Ludwigsdorf. Dispakañ a rejont tal ouzh tal o sevel div linenn genstur hervez un ahel biz-mervent. Eus tu luioù Jogaila ha Vytautas en em gave ar marc’hegerezh pounner poloniat a-gleiz hag an hini skañv lituaniat a-zehou.
N’o doa ket gellet ar varc’heion deutonek implijout o c’hanolioù dre ma oa bet glebiet ar poultr gant ar glav.
Antoine Balpêtré
Antoine Balpêtré (Théophile Louis Antoine Balpêtré e marilh an ti-kêr) a oa un aktour gall, koulz teatr ha sinema.
Osbert
Osbert zo un anv-badez saoznek.
Candide
Hervez a lenner war golo an embannadur kentañ e 1759, e vefe troet ar gontadenn diwar skrid alamanek an docteur Ralph. E gwirionez n'eo nemet unan eus lesanvioù Voltaire evit en em ziwall diouzh an aotrouniezh hag e bolis.
Candide zo ivez un danevell-veaj a droio an haroz da filozofour, un doare Télémaque a c'hiz nevez.
Kata'ib Hezbollah
Emgann Mosoul
Kemeret o deus perzh en Emgann Mosoul hep ma vefent bet aotreet. Kentañ maodiern Irak Haidar al-Abadi en devoa aon rak ar jahinerezh posubl eus o ferzh a-enep poblañs sunnit kêr Vosoul. Taget eo bet kornôg tro-war-dro Mosoul ganto evit troc'hañ hentoù dezougen ar Stad Islamek. Rediet eo bet an aozadur Kata'ib Hezbollah da brometiñ ne zafent ket etrezek ar gêr.
Angélique
Kentañ meneg eus an anv a zo en Orlando furioso, meurgan italianek gant Ludovico Ariosto er XVIvet kantved, pa voe troet e galleg.
Pauline Johnson
Emily Pauline Johnson, anavezetoc'h evel Pauline Johnson pe evel Tekahionwake, hec'h anv indian (10 a viz Meurzh 1861 – 7 a viz Meurzh 1913), a oa ur skrivagnerez eus Kanada e dibenn an. Brudet eo he barzhonegoù, displeget ganti he-unan, hag a veul hêrezh Amerindianed Kanada. He zad a oa ur penn meuriad Mohawk (Kanien'kéhaka), tra ma oa Saozez he mamm. Unan eus he brudetañ barzhonegoù eo The Song my Paddle Sings.
Vitacura
195px|right Vitacura zo ur gêr eus Chile, e proviñs Santiago. 28 km² eo he gorread. Tost da 81 499 a dud a oa enni e 2002.
As Somozas
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Neda (A Coruña)
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Lilo & Stitch
Lilo & Stitch a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer kanadian Dean DeBlois (1970-) ha stadunanat Chris Sanders (1962-).
Libro de la Montería de Alfonso XI
Al Libro de la montería ("Levr an hemolc'h") zo un oberenn rannet etre 3 levrenn gant 39 engravadur ma teskriver dre ar munud koadoù ha menezioù Spagn hag al loened a veze chaseet war varc'h, pa oa ar gwenaerezh brasañ plijadur an uhelidi. War gourc'hemenn Alfonso XI (1311-1350), roue León ha Kastilha adalek 1313 betek e varv, e voe savet al levr.
Catharina Ahlgren
Publisher and editor
Ahlgren seem to have left Sweden in 1775. In 1782, she was listed as a resident in Åbo in Finland, where she is considered as the publisher and managing editor behind the papers Om att rätt behaga ("Of the Art of Pleasing") in 1782, and Angenäma Sjelwswåld ("Pleasant Defyings") in 1783. These papers belonged to the first publications in Finland, and the former was, in fact, the first Finnish paper in Finland
Personal life
N'ouzer ket kalz a dra eus diwezh he buhez. Pa varvas he merc'h Charlotta Eckerman, brudet ha pinvidik, en 1790, ez eus testeni ez eas un darn vateus he madoù gant he mamm, Catharina Ahlgren, o chom en Åbo da neuze.
Blixa Bargeld
Blixa Bargeld (ganet Hans Christian Emmerich, d'an 12 a viz Genver 1959 e Berlin) a zo ur soner, arzour, kaner, sonaozer, aktor ha skrivagner alaman. Dibabet en deus e lesanv diwar hini an arzour dada Johannes Theodor Baargeld.
Sobrado
Sobrado  zo anv meur a lec'h.
Blixa Bargeld
Unan eus krouerien ar strollad Einstürzende Neubauten (1980) eo Blixa Bargeld. Etre 1983 ha 2003 e voe gitarour er strollad Nick Cave and the Bad Seeds. Abaoe eo bet unan eus kenlabourerien Nick Cave (pladenn Your Funeral... My Trial). Kenlabouret en deus ivez gant Anita Lane (Dirty Pearl, 1993).
Srath Nabhair
Srath Nabhair (hervez ar gouezeleg), pe Strathnaver (hervez ar saozneg), zo ur stêr eus Bro-Skos, e kontelezh Sutherland. En em deurel a ra er mor e-kichen Am Blàran Odhar (Bettyhill).
Gordianus III
E vuhez
Goude mouget an emsavadeg e Kartada gant legad Numidia e voe anvet daou senedour Pupienus ha Balbinus da impalaerien e Roma da dalañ ouzh Maximinus Iañ a oa krog da gerzhout etrezek Italia adalek lez ar stêr Danau gant e soudarded gourdonet mat. Pobl Roma a c'houlennas e teufe Gordianus III da reiñ skoaz, ha neuze e voe anvet hennezh da Caesar (titl) gant an daou impalaer d'an 22 a viz Ebrel. En hañvezh ar bloaz 238 en-eeun e voe lazhet Pupienus ha Balbinus gant ar Bretorianed, hag anvet Gordianus da impalaer. <!-- La date exacte de proclamation est l'objet de plusieurs propositions : 29 juillet, le 6 ou 7 juin comme seul Auguste pour Xavier Loriot, avant le 27 mai selon une inscription syrienne étudiée par M. Sartre. La date tr
Doctrinal an Christenien
Doctrinal an Christenien zo ul levr brezhonek embannet meur a wech er. Un droidigezh diwar ar galleg e oa, rak ar skrid latin orin, Doctrina Christiana, a oa bet savet gant ar jezuist Diego de Ledesma (1519-1575) ha troet e meur a yezh dija.
Embannadur 1680
E Geriadur istorel ar brezhoneg avat eo ur skouerenn all a zo implijet gant Roparz Hemon da zastum e skouerioù : un embannadur eus 1680 e Kemper, ennañ, emezañ, un droidigezh graet gant ar Frère Bernard du Saint-Esprit.
Samba Italiano
Komzoù
Gioconda, plac'hig-me, Kerzh da c'hoari aze er mor er goueled, Met diwall diouzh ar morvleizi, klevet 'peus Komprenet, ma sant Benead?
Enez Bastimentos
En hanternoz dezhi emañ isla Colón, er c'hornôg emañ Isla Solarte hag Isla San Cristóbal, er c'hreisteiz emaén Isla Popa, Cayo Agua ha Cayos Zapatilla, en el mar Caribe.
Prokopios
Prokopios zo un anv gresianek ha hini meur a zen.
The Black Company (c'hoari roll)
The Black Company Campaign Setting zo ur c'hoari roll doare moliac'h d20 system embannet e 2004. Savet eo bet ar c'hoari roll a-ziwar bed an heuliad romantoù The Black Company gant Glen Cook.
Alfoz de Toro
Alfoz de Toro zo unan eus komarkoù proviñs Zamora. 13,377 den zo o chom enni. Kêr Toro eo ar pennlec'h, hag ennañ 9,466 den o chom.
Otus lettia
Anvet e voe Scops lettia (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).
Urraca Portugal
Urraca Portugal (Coímbra, 1151–Valladolid, 1188), a oa un infantez portugalat a renas e León.
Alfonso IX León
Alfonso de Borgoña, pe Alfonso IX (Zamora, 1171 - Sarria, 1230) a voe roue León ha roue Galiza (Rex Legionis et Gallecie) adal Genver 1188 betek e varv.
Sappho sparganurus
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.
Diktys
Diktys (Diktys/Δίκτυς e gregach, latinekaet e Dictys) zo anv meur a zen e mojennoù Hellaz kozh.
Prokopios Caesarea
Prokopios (henc'hresianeg : Προκόπιος ὁ Καισαρεύς Prokópios ho Kaisareús, latin : Procopius Caesariensis) a oa un istorour bizantat. Ganet e oa e Caesarea Maritima, e Palestina, e fin ar, marvet eo e Konstantinopolis war dro 562.
L'Endormeuse
An danevell
En e gazetenn e kav ar skrivagner ur pennad : « Stadegoù an dud emlazhet». .
Bridgend
Bridgend (Penn-ar-pont e brezhoneg) zo un anv-lec'h saoznek.
Bétera
Kumunioù amezek
Sed anvioù ar c'humunioù amezek: Godella, Moncada, Náquera, Paterna, La Pobla de Vallbona, Serra, València ha San Antonio de Benagéber, an holl anezho e proviñs València.
Port-en-Bessin-Huppain
Port-en-Bessin-Huppain a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Stêr Laggan
Ar stêr Laggan zo ur stêr vihan eus Enez Ìle e Bro-Skos. Goude kemberet enni doureier ar stêrioù Kilennan, Barr, ha Duich, e ya da aberiñ e penn hanternosañ Laggan Bay, dirak Loch Indaal.
Insubri
An Insubri pe Insubres a oa ur bobl gelt e Gallia Cisalpina. Edo o c'hêr-benn e Mediolanum (Milano) hag e-touez ar c'hêrioù all a oa en o bro e c'haller menegiñ Comum (Como).
Belisarios
Gounez a reas e emgan kentañ e 530 e Dara a-enep d'ar Bersed. Dindan an impalaer Justinian ec'h adkemeras douaroù digant ar Vandaled en Afrika (533-534), e Sikilia (535) hag en Italia. Eno ivez e stourmas ouzh an Ostrogoted (536-546). Belisarios a ac'hubo kêr Roma e 536. E 546 Totila roue an ostrogoted a kemero kêr Roma, a vo adkemeret gant Belisarios ar memes bloavezh. E 550 Belisarios a vo erlec'hiet gant Narses. Prokopios Kaisareia a zo bet e sekretour.
1944 (film)
E 1944 emañ Talbenn soviedel Leningrad o tagañ Estonia e dalc'h an Alamanted. Evit tud yaouank ar vro ez eo ret choaz un tu. Lod a zo emezelet pe bet rediet da vont da soudarded en nerzhioù alaman. Lod all a zo emezelet pe bet rediet da vont da soudarded en Arme Ruz. A bep tu n'eo ket mennet ar soudarded gant mennozhioù politikel estren met klask a reont stourm evit dishualded ar vro. Met an tu a gollo ar brezel a welo e izili lakaet da dreitourien gant ar riskl da vezañ lazhadeget pe kaset d'ar c'hampoù-bac'h.
Samied
E 1960 e voe anavezet gwirioù Samied Norvegia da ziorren o yezh hag o sevenadur : Norvegiz int met ur bobl dibar ivez.
Toy Story
Produet gant Pixar Animation Studios ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 19 a viz Du 1995 e Hollywood (Stadoù-Unanet Amerika). Kentañ film bevaat hir ar Studioioù Pixar e oa, a-raok A Bug's Life (e miz Du 1998).
Ma femme (Maupassant)
Ma femme zo un danevell c'hallek gant Maupassant e 1882.
Louis-Marie Grignion de Montfort
Louis-Marie Grignion de Montfort, bet ganet Louis-Marie Grignion d'an 31 a viz Genver 1673 e Moñforzh hag aet d'an Anaon d'an 28 a viz Ebrel 1716 e Saint-Laurent-sur-Sèvre (Poatev), a oa ur sant, beleg, misioner ha saver urzhioù relijiel breizhat.
Finding Nemo
Un heuliad d'ar film — Finding Dory an titl anezhañ — a zeuas e-maez e miz Mezheven 2016.
The Aristocats
Ugentvet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h The Jungle Book (e miz Here 1967) hag a-raok Robin Hood (e miz Du 1973).
Emgann al linenn Tannenberg
Emgann linenn Tannenberg (alamaneg: Die Schlacht um die Tannenbergstellung; rusianeg: Битва за линию «Танненберг») pe Emgann an torgennoù glas (estoneg: Sinimägede lahing) a voe un emgann etre ar c'horfad lu alaman Narwa ha Talbenn soviedel Leningrad. Ar stourm a oa bet evit bezañ mestr eus an Narva Isthmus etre ar 25 a viz Gouhere ha an 10 a viz Eost 1944.
Ul lodenn e oa an emgann-se eus Talbenn ar Reter en Eil Brezel-bed. Pal pennañ ar Soviediz a oa aloubiñ an douaroù eus Estonia evit kaout ur bazenn diazez evit aloubiñ Finland ha Prusia ar Reter. 24 batailhon troadegiezh emouestlet eus Danmark, Prusia ar Reter, Flandrez, an Izelvroioù, Norvegia, ha Wallonia a oa eus tu ar Waffen-SS. War-dro an hanter eus an droadegiezh e kostez an Alamanted a oa soudarded eus al lu estoniat mennet gant dishualded o bro muoc'h evit un harp gwirion d'an naziegezh. An nerzhioù alaman a oa savet gant 22 250 soudard o devoa talet ouzh 136 830 soudard soviedat. An nerzhioù soviedat a oa dafaret gant soudarded hag armoù nevez dizehan. En holl e voe kollet ganto 170 000 den lazhet pe gloazet, gant ur 157–164 tank.
Eskopti Roazhon
Eskibien, eus Vvet kantved betek an Emglev 1801
Febediolus Iñ, war dro 439
Sant Didier / Ider, war dro 687
MaIñ, aet da Anaon e 1076
Herbert, 1184; aet da Anaon e 1198
Alan II, aet da Anaon e 1239
Maurice de Tresiguidy, aet da Anaon e 1282
Jean de Samois, 1297; dilec'hiet d'an eskopti Lisieux e 1299;
Claude Dodieu, 1541; aet da Anaon e 1558
Charles de la Vieuville, 1661; aet da Anaon e 1676
Christophe Turpin de Crissé de Sansay, 1711; dilec'hiet d'an eskopti Naoned e 1723
Charles Le Tonnelier de Breteuil, 1723; aet da Anaon  1732
Louis-Guy Guérapin de Vauréal, 1732-1758
Eskibien, adalek an Emglev 1802 betek 1859
Claude-Louis de Lesquen, 1825; dilezet e garg gantañ e 1841
Arc'heskibien Roazhon adalek 1859
Auguste-René-Marie Dubourg, eskob MoulIñs ar 15 Genver 1893; dilec'hiet d'an arc'heskopti Roazhon ar 7 Eost1906; kardinal ar 4 Kerzu 1916; aet da Anaon an 22 Gwengolo 1921
Alexis-Armand Charost, eskob Miltopolis hag eil-eskob Cambrai an 13 Mae 1913; dilec'hiet d'an eskopti Lille ar 15 Du 1913; arc'heskob Chersonos hg eil-arc'heskob A.5.M. Dubourg an 18 Mezheven 1920; arc'heskob Roazhon an 22 Gwengholo 1921; kardinal an 11 Kerzu 1922; aet da Anaon ar 7 Du 1930
Caesarea
Caesarea zo un anv-lec'h deuet diwar an anv "Caesar", ha hini meur a gêr en impalaeriezh roman.
Gwengelouriezh
Ar wengelouriezh (diwar gwenn ha kel/où) pe mitologiezh eo studi an holl danevelloù (pe istorioù) a zo bet savet e-barzh pep sevenadur lakaet da wir ha liammet gant ur sistem relijiel pe kredennoù. Lod a ra gant ar ger mojennelezh, met gwelloc'h eo mirout ar ger-mañ evit treiñ ar galleg légendaire ha mitenn evit mythe hag ivez mojenn evit légende.
Termenadur
Ha n'eo ket ur vitenn
Flavius Theodosius
Abalamour d'e labour en Enez Vreizh da vare ar barbarica conspiratio, e voe roet dezhañ an titl a Comes Britanniarum (kont ar Vrezhoned). Diwezhatoc'h e stourmas ouzh an Alemanned hag en Mauretania. Anavezet eo e vuhez gant skrid an istorour Ammianus Marcellinus.
Fredy Hirsch
Alfred Hirsch (hebreeg : פרדי הירש‎), ganet d'an 11 a viz C'hwevrer 1916 ha marvet d'an 8 a viz Meurzh 1944, a oa ur sportour, kelenner ha stourmer sionour yuzev eus Alamagn. Brudet e voe evit bezañ sikouret milieroù a vugale yuzev e-pad dalc'hidigezh alaman Tchekoslovakia pa oa e Praha, e kamp-bac'h Theresienstadt, ha goude-se en Auschwitz. Hirsch a oa penn-rener ar vugale e Theresienstadt ha penn al lodenn eus ar c'hamp-bac'h evit ar vugale anvet kamp ar familhoù e kampoù Theresienstadt hag Auschwitz II-Birkenau.
Eva Perón
Ganedigezh
Hervez an akta ganedigezh niverenn 728 eus burev-ganedigezhioù kêr Junín (proviñs Buenos Aires) e voe ganet eno, d'ar 7 a viz Mae 1922, ur plac'hig anvet María Eva Duarte. Daoust da se e sav emglev etre an istorourien da lavarout eo faos an dihell, graet moarvat war c'houlenn Eva Perón en 1945, p'edo-hi e Junín evit eurediñ da Juan Domingo Perón, pa ne oa nemet koronal.
Bugaleaj
Dilezet e voe Juana hag he bugale gant Juan pan eas da adkavout e diegezh hervez lezenn : ur bloaz e oa Eva. Mont a reas da chom da gêriadenn Los Toldos, ul lec'h kras, ma veve an dud er baourentez kriz, e Las Pampas. Bevañ a rae Juana diwar gwriat ha takonañ dilhad al labourerien. Brud fall he devoa dre ma ne oa ket dimezet, hag ar vrud-se a bege ouzh he bugale, besterd hervez al lezenn. Krediñ a c'haller eo abalamour da se he dije distrujet Eva he faper ganedigezh e 1945.
E Junín
Hervez he c'helennerez sonerezh, Délfida Noemí Ruíz de Gentile, e kare Eva lavarout barzhonegoù. Ur stal binvioù sonerezh a oa dalc'het gant don Primo Arini hag, evel ne oa ket a skingomz e kêr, e lakae un uhelgomzer ouzh an nor dirak e stal hag ur wech ar sizhun, etre 7 hag 8 e goude kreisteiz, e pede an dud da zont da ganañ en un abadenn anvet La hora selecta. Hag Eva a lavare barzhonegoù.
Sed a gonte Palmira Repetti :
Épaves (Maupassant)
Épaves (Peñse) zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1881.
An danevell
Kerzu en ur porzhig. Aet an douristed abaoe pell. Ne chom nemet ar besketaerien hag o familhoù, ha tud ar peñse. Ar re-se eo an arzourien ha ne deuont ket a-benn da vont kuit.
Histoire corse
Istor
Danevelloù all a skrivas an oberour diwar-benn Korsika, evel Un bandit corse, bloaz goude, e 1882.
Toque a degüello
Dont a ra anv an ton-se eus ar verb spagnolek degollar, "dic'houzougañ" e brezhoneg, ha talvezout a rae da gemenn d'an enebourien ne vije ket erbedet o buhez e mod ebet, pa c'halve d'o dic'houzougañ de oreja a oreja ("a skouarn da skouarn").
Le Port
Le Port zo anv meur a lec'h ha meur a oberenn.
Up
Produet gant Pixar Animation Studios e voe skignet evit ar wech kentañ d'an 29 a viz Mae 2009 e Stadoù-Unanet Amerika. Dekvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h Wall-E (e miz Mezheven 2008) hag a-raok Toy Story 3 (e miz Mezheven 2010).
Mauras
Ar Mauras pe Torosad ar Mauras, Lei Mauras pe Massís dei Mauras en okitaneg, Les Maures pe Massif des Maures e galleg, a zo un torosad bihan, e Provañs, en Okitania, etre Frejús hag Ieras. Pueg de la Sauveta eo ar gern uhelañ (780 m).
Persepolis
Ul lec'h Glad bedel eus an UNESCO eo adalek 1979.
Demetrios Kalos
E eil pried e oa Berenike, rak a-raok dezhi e oa bet dimezet da Olympias, ur briñsez eus Larissa, hag ur mab o devoa bet, ha hennezh a renas e Makedonia evel Antigonos Doson.
Proviñs Firenze
Abaoe 2015 eo deuet da vezañ Meurgêr Firenze.
Berenice
Gerdarzh
Diwar an anv gregach Berenike.
Un soir (danevell)
Istor
Kentañ ma voe embannet Un soir a voe e L'Illustration an 19 a viz Genver 1889.
Proviñs Pistoia
Douaroniezh
En hanternoz dezhi : Emilia-Romagna (proviñs Modena ha  Metropol Bologna), er reter  proviñs Prato, er c'hreisteiz Metropol Firenze, er c'hornôg proviñs  Lucca.
Souvenirs (Maupassant)
An danevell
Delphine, aet kozh, a skriv d'he mignonez Sophie.
CNN
CNN (Cable News Network) a vez graet eus ur chadenn skinwel stadunanat perc'hennet gant an Turner Broadcasting System, a zo ur skourr d'ar gompagnunezh Time Warner. Enaouet e voe d'ar 1añ a viz Even 1980 gant ar perc'henner kleweled stadunanat Ted Turner evel ur chadenn-gelaouiñ dibaouez dre neudenn. E miz Ebrel 2016, ur penn da CNN a zisklêrias ez-ofisiel ne oa mui ur chadenn skinwel kleweled ("no longer a TV news network)" met ur savenn lies dibaouez ("a 24-hour global multiplatform network"). Pa voe lañset, CNN a oa ar chadenn skinwel gentañ o reiñ ur sell dibaouez war ar c'heleier ; bez' e oa ivez an hini nemeti e Stadoù-Unanet Amerika.
E miz C'hwevrer 2015, CNN a c'haller gwelet gant 96 289 000 skinwel en tiegezhioù (82.7% eus an tiegezhioù gant ur skinwel da nebeutañ) er Stadoù Unanet.
Chantal Chaudé de Silans
Partiennoù
22.Th3 Dg4
23.f5 Fxf5
24.Mf4 Txd4
25.Fxd4 Txd4
Atlantis: The Lost Empire
Produet gant Walt Disney Feature Animation ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 2 a viz Mezheven 2001 en Emirelezhioù Arab Unanet hag e Koweit a-raok ma voe dalc'het ar gentaenn e Stadoù-Unanet Amerika antronoz. Kentañ film bevaat ha daou-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h The Emperor's New Groove (e miz Kerzu 2000) hag a-raok Lilo & Stitch (e miz Mezheven 2002).
Amartya Sen
Enorioù
E 1999 e resevas ar Bharat Ratna, "uhelañ enor sivil Bro-Indez", gant Prezidant ar vro.
E 2000 e resevas Priz Leontief Prize gant Global Development and Environment Institute.
E 2000 e resevaas an Eisenhower Medal for Leadership and Service S-U.
Sumo
Ret eo da bep c'hoarier strinkañ e eneber e-maez ar c'helc'h pe lakaat ul lodenn eus e gorf — estreget solioù e dreid — da stekiñ ouzh al leur.
Strollad Broadelour Breiz
Obererezh
Da-heul deroù ar Brezel-bed Kentañ e 1914 e paouezas obererezh ar strollad hag e gazetenn a yeas da get d'ar memes mare.
John F. Nash Jr.
Ganet eo bet d'an 13 a viz Mezheven 1928 e Bluefield e Virginia ar C'hornôg. Aet eo da Anaon d'ar 23 a viz Mae 2015 en ur gwallzarvoud taksi. E dud oa John Nash Sr, ijinour, ha Virginia Martin, kelennerez.
Porto Seguro
Rannoù ar gumun
Porto Seguro zo rannet etre 5 karter :
Istor
Krouet e voe ar gumun e 1534.
Ar Vuhez Kristen
Ar Vuhez Kristen a oa ur gelaouenn gatolik e brezhoneg, embannet adalek 1926 ha betek 1944.
Ael Moroni
An Ael Moroni zo, evit ar Vormoned, un ael a vefe deuet alies da gaozeal gant Joseph Smith. Deuet e vefe da welet Smith meur a wech, adalek an 21 a viz Gwengolo 1823. Hervez Smith, an ael a oa gward ar Plakennoù aour, hag a vefe, hervez luskad Sent an devezhioù diwezhañ, diazez Levr Mormon. Ar plakennoù aour a vefe bet lakaet dindan douar en un dorgenn nepell diouzh ti Smith e kornôg stad New York.
Nicole de Blois
Nicole de Châtillon pe Nicole de Blois, ganet war-dro 1424, marvet goude an 3 a viz Genver 1480, a oa kontez Pentevr adalek 1454 betek 1479.
He buhez
Nizez e oa da Jean de Châtillon, lesanvet Jean de L'Aigle, ha hêrez e voe dezhañ en 1454. Goude -se e voe hêrez ur eontr divugel all. D'an 3 a viz Genver 1480 e werzhas he gwir war gurunenn Breizh d'ar roue gall Loeiz XI evit 50.000 lur.
Berenike (merc'h Herodez Agrippa)
Roud istorel
Anavezet eo da gentañ-penn dre an istorour Flavius Josephus, a savas istor ar bobl yuzev hag a venegas emsavadeg yuzev ar bloaz 67. Meneget eo hec'h anv ivez gant Suetonius, Tacitus, Dio Cassius, Aurelius Victor ha Juvenal, hag en Oberoù an Ebestel.
He buhez
Teir gwech e timezas, eme Josephus Da gentañ etre 41 ha 43, da Marcus Alexander, , niz d'ar prederour Philon d'Alexandrie, breur da Tiberius Julius Alexander, ur jeneral roman hag a voe prokulator Judea etre 46 ha 48, ha mab da Alexander the Alabarch of Alexandria. mervel a reas he fried diganti e 44.
Hylonympha macrocerca
Hylonympha macrocerca a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Hylonympha an hini eo.
Mariamne Iañ
Brudet e oa he c'hened, evel ma oa brudet ivez kened he breur Aristobulus. Ar gened-se avat eo a gasas an Tiegezh hasmonean d'an traoñ e Judea.
Standschütze Hellriegel M1915
Ar Standschütze a vefe bet awenet e anv a-ziwar hini an adarmead Aostriat-Hungariat, ar Standschützen, hag Hellriegel zo ul lesanv aostrian. En gwirionez ne ouezer ket sklaer perak eo bet liammet an daou anv-se gant an arm. Ar vindrailherez lijer-se a c'helle bezañ dafaret gant kargerioù bolod diazez al lu pe gant kargerioù ront. Ne ouier ket kalz traoù a-zivout ar Standschütze Hellriegel M1915, war e seblant e oa chomet stumm an arm evel unan taol-arnod.
Chicken Little (film, 2005)
Chicken Little a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Mark Dindal (1960-). Awenet e voe saverien ar senario pui pe vui gant ar gontadenn hengounel Henny Penny a reer Chicken Little anezhi e Stadoù-Unanet Amerika (SUA).
Le Condamné à mort (Maupassant)
Le Condamné à mort zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1883.
Istor
Kentañ ma voe embannet a oa e Gil Blas an 10 a viz Ebrel 1883, sinet Maufrigneuse.
La Toux
Istor
Kentañ ma voe embannet a oa e Panurge an 23 a viz Genver 1883, dediet da Armand Silvestre.
Emgann Tarawa
Emgann Tarawa a oa bet ar c'hentañ argadenn stadunanat war un tiriad strategel e-kreiz ar rannvro Habask. Ar c'hentañ gwech eo evit ar Stadunaniz da vezañ talet kreñv ouzh un dilestradeg. An dilestradegoù a oa bet a-raok hini Tarawa a oa bet laosket da vont betek penn a-raok ma vefe talet outo. E Tarawa, ar 4500 difenner japanat a oa dafaret ha prientet mat. N'o devoa ket gortozet fin an dilestradeg evit tagañ an nerzhioù enebour. Stourmet o devoa ouzhpenn-se betek tostik-tost an den diwezhañ. Kolloù an United States Marine Corps ha re an US Army a chomo ken uhel evel-se evit ar peurrest eus ar brezel evel e-pad Kampagn c'hwec'h miz Guadalcanal. An diforc'h a vo e oa bet uhel kolloù Tarawa met e nebeut amzer, 76 eurvezh. Sabatuet e oa bet pobl Stadoù-Unanet Amerika dres goude an emgann o welet kement a soudarded lazhet pe mac'hagnet evit un tamm douar ken bihan ha didalvoud evit ar brezel.
Verlaine (kanaouenn, Charles Trenet)
Ar gerioù
Dibab a reas Charles Trenet ober gant gerioù ur barzhoneg brudet-kaer — Chanson d'automne — gant ar barzh gall Paul Verlaine (1844-1896), bet embannet e 1866 en dastumad Poèmes saturniens gant Alphonse Lemerre (1838-1912). Un tamm frankiz a gemeras Trenet gante dre ma c'heller klevout : « Bercent mon cœur » e-lec'h « Blessent mon cœur » ha « Deçi, delà » e-lec'h « Deçà, delà ».
Orocó
thumb|260px|Sede pelec'h emañ Orocó e stad [[Pernambuco]] Orocó zo ur gumun eus Brazil e mervent stad Pernambuco, a-stok ouzh stad Bahia.
Clytolaema rubricauda
Annez
Brosezat eo ar spesad e gevred Brazil.
Lamprotornis
Pevar isspesad warn-ugent (24) en holl ; o c'havout a reer holl en Afrika issahara.
Adelomyia melanogenys
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.
Lamprotornis caudatus
Annez
Bevañ a ra al labous er Sahel, eus Senegal da su Soudan.
Capito dayi
Dougen a ra anv ar Stadunadad Lee G. Day a voe arc'hantaouet ergerzhioù da Amerika drovanel gantañ e 1915 ha 1927.
The Trump Organization
Istor
Elizabeth Christ Trump, Mamm-gozh Donald Trump, a savas an Elizabeth Trump & Son e 1923 gant he vab Fred Trump pa oa 18 vloaz. Elizabeth hag e gwaz Frederick Trump a zeas da anneziañ er Queens e 1906 eno e krogas Frederick Trump gant micher ar glad. E 1918, evarvas.
Bae Guanabara
Bae Guanabara zo ur bae eus Brazil, ma emañ kêrioù Rio de Janeiro ha Niterói‎.
Metropolenn
Istor
En amzer dremenet metropolis a oa un doare da dermeniñ ur gêr pe ur Stad a oa bet diazezet adal trevadennoù, ar vammgêr a oa ar metropolis al lec'h kreizenniñ ar galloudoù lies war an trevadennoù kement hag al lec'h tremen evit al luskoù etreze. Evit ar Romaned, ur metropolis a oa kêrbenn melestradurel ur proviñs. Evit bed ar relijion, dreist-holl hini an Iliz roman, ur vetropolenn a zo al lec'h pennañ en ur rann-vro.
Daniel Kahneman
Mont a reas da labourat e Skol-veur Hebraek Jeruzalem.
Resevet en deus ur priz gant an American Psycholgy Association e 2007.
Crépon (Calvados)
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|Grignol an deog
Iguaçu
Iguaçu zo un anv-lec'h eus Brazil, kar d'an anv Iguazu a gaver en Arc'hantina.
Brooks Wheelan
Brooks Patrick Wheelan, bet ganet e Cedar Rapids (Iowa, Stadoù-Unanet Amerika) d'an 21 a viz Eost 1986, a zo un arzour stadunanat.
Osório
Osório zo ur gumun eus Brazil, e reter Rio Grande do Sul.
Tiburon (Kalifornia)
Dont a ra an anv eus ar ger spagnolek Tiburón hag a dalv kement ha morvleiz.
Donald Trump
Enep Establishment
Unan eus pennaennoù Donald Trump a oa da stourm a-enep an Establishment : an dud pinvidik a galloud a vefe mistri war ar vro, o laerezh pe o vougañ pobl Amerika. E-touez ar re-se e adkaver pennoù ar Strollad Republikan, pennoù ar strollad Demokratel, ar gazetennerien, an dud a aferioù hag an tiez-eskemm. A-enep an holl dud-se e lakaas war-raok al lugan Taking back our Country ("Oc'h adkemer hor bro").
Mennozhioù sokial
E-pad kampagn dilennadegoù 2016 ez eo bet tuet kalz Donald Trump gant e verc'h Ivanka Trump hag a zegasas dezhañ abegoù denel evel arguzennoù (Child care, ober war-dro at vugale). Goustadik e lakaas ar verc'h he zad da cheñch ali war dodennoù sokial ha tomm d'an Amerikaned vunut.
Un doare komz dichek
Komzoù Donald Trump a blij d'an dud vunut kement ha d'an dud aet skuizh gant ar pezh a anvont the politicaly correct (ar sevended politikel). Evit Donald Trump, ar fed da vezañ seven er politikerezh zo ur redi bet degaset gant an establishment (tud gouarnamant Washington, tud an Democratic Party...) gant ar pal difenn d'an dud da embann o soñjoù pe da zegas cheñchamantoù gwirion. Dre ar bennaenn-se ez eas pell ganti betek kunujennañ Hillary Clinton pe gouarnamant ar Stadoù-Unanet.
Aloubadenn ar C'hapitol
D'ar 6 a viz Genver 2021, pa oa an dilennidi o kontañ an nivez a zileuridi bet dilennet evit choaz an danvez prezidant, Trump en doa aozet ur brezegenn dirak ar C'hapitol. Embannet en doa e oa bet laeret an dilennadenn hag e oa poent da adkemer ar vro "take back our country" dre ziskouez pegen kreñv eo ar bobl ha da stourm kreñv "fight like hell." Milieroù a harperien a oa bet etrezek ar savadur. Paouezet e oa bet ar c'hontadenn gant an dileuridi a oa skampet kuit. Kantadoù a dud a oa aet er C'hapitol. E-kerzh an aloubadenn e oa bet Donald Trump o lakaat kemenadennoù war Twitter ha Facebook evel: "distroit d'ar ger gant karentez hag e peoc'h", met ot iskrivañ an alouberien evel "brogarourien ampart" ha tud "ispisial-tre", gant kemennadennoù all oc'h embann e oa bet laeret an dilennadenn. Ur wech aet kuit an alouberien diouzh ar C'hapitol, izilli ar C'hongress a oa distroet goustadik hag o devoa kadarnaet dilennadenn Joe Biden. An aloubadenn a oa bet filmet end-eeun ha treuzkaset dre ar rouedadoù sokial. Sebezet e oa bet an arvesterien gant kement-mañ. Feuket e oa bet darn pennoù bras ar bed. Pennoù bras ar Strollad Demokratel o devoa galvet Trump da vezañ skarzhet diouzh e bost. En holl e oa bet marvet pemp den:
Thomas Pesquet
Thomas Pesquet, bet ganet e Rouen d'ar 27 a viz C'hwevrer 1978, a zo un astraer gall en Ajañs Europa evit Ergerzh an Egor. Asambles gant an Amerikanez Peggy Whitson, astraerez-enklaskerez war ar vevgimiezh, hag ar c'homandant-bourzh rusian Oleg Novitsky e chomo en egorlec'h etrevroadel adalek miz Du 2016 betek miz Mae 2017.
Rudy Giuliani
War ar renk e oa evit an dilennadegoù prezidant e-pad caucus 2008.
TCL Corporation
Abaoe 2015, e oa an trede saver skinwelioù dre ar bed.
Terpsiphone viridis
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an dek isspesad anezhañ en Afrika issahara :
Toro (Italia)
Kumunioù amezek
Campodipietra, Jelsi, Monacilioni, Pietracatella, San Giovanni in Galdo
Terpsiphone
Gerdarzh
Savet e oa bet an anv dre gendeuziñ an anvioù Terpsic'hora (muzenn an dañs e Mitologiezh Henc'hres) ha Persefone (un doueez e Mitologiezh Henc'hres).
Reizhlazh
Ur reizhlazh a vez lavaret eus lazhañ tud a-verniadoù en abeg d'o reizh.
Kimi Räikkönen
Bloavezhioù diaes gant ar Scuderia
Da gentañ eo ur gwaller ar Ferrari F60 ha n'hall Räikkönen merkañ e boentoù kentañ e Bahrein, trede Priz Bras ar bloavezh. Gwelloc'h eo an traoù e Monaco gant ur Podiom ha goude se eo tri Friz Bras fall evit ar blenier finlandat a verk ur poent hepken. Goude Priz Bras Alamagn n'en deus Räikkönen nemet 10 poent, hag e 10 plasenn emañ. 5 eo Massa gant 22 poent. En Hungaria e teu ur gwallzarvoud bras da Vassa a rank bezañ kaset d'an ospital. Echu a ra Räikkönen e eil plasenn ar Priz Bras.
Un distro gant Lotus
2013 a grog gant kadarnadur e redo Räikkönen evit Lotus ur wezh c'hoazh, daoust ma oa brudoù a gase anezhañ da skipailhoù all, ha memes da zoareoù redadegoù kirri all. Kregiñ a ra mat-tre ar bloavezh evitañ gant e ugentvet trec'h en Aostralia, goude ur redadeg diaes a ziskouez pegen pouezus eo e du da virout ar bandennoù-rod, kenkoulz ha tu e garr da virout anezho. Echuiñ a ra dirak Alonso en deus bet ur c'harr dous war ar bandennoù-rod ivez ha Vettel a oa e plas pol met gant ur c'harr kaletoc'h war ar bandennoù-rod. Kroget en doa Räikkönen gant ar redadeg e seizhvet plas. Ober a ra c'hoazh ur bern podiomoù da heul, o vezañ kontet e-barzh kevezerien ar gevezadeg e-touesk Sebastian Vettel, Fernando Alonso ha paotred Mercedes Lewis Hamilton ha Nico Rosberg. E Breizh-Veur e echu Räikkönen e bempvet redadeg warn-ugent er poentoù, o terriñ rekord Schumacher.
Sant Mercurius
Azeulidigezh
Sant paeron eo er parrezioù-mañ:
The Good Dinosaur
Produet gant Pixar Animation Studios e voe skignet evit ar wech kentañ d'an 10 a viz Du 2015 e Pariz. C'hwezekvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h Inside Out (e miz Mae 2015) hag a-raok Finding Dory (e miz Mezheven 2016).
Luigi Da Porto
Luigi Da Porto (Vicenza, 1485 – Vicenza, 1529) zo ur skrivagner italianek, a savas ar romant Novella novamente ritrovata, diwar-benn istor Romeo ha Juliet, adkemeret diwezhatoc'h gant William Shakespeare.
Saint-Vigor-le-Grand
Saint-Vigor-le-Grand a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Ranchy
Ranchy a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Peter Pan (film, 1953)
Diazezet e oa war al levr Peter Pan, skrivet gant ar Skosad James Matthew Barrie, embannet e 1902.
Matteo Bandello
E vuhez
Darempredoù mat en doe er vro, ma voe anvet da eskob Agen, kêr ma vevas pell amzer, betek e varv e 1562.
Alice in Wonderland (film, 1951)
Produet gant Walt Disney Productions e voe skignet gant RKO Radio Pictures, evit ar wech kentañ, d'ar 26 a viz Gouere 1951 er Rouantelezh-Unanet hag e Stadoù-Unanet Amerika. Trizekvet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Cinderella (e miz C'hwevrer 1950) hag a-raok Peter Pan (e miz C'hwevrer 1953).
Aegithalos concinnus
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned bihan ha kevnid ha kemer frouezh, greun, had ha hugennoù (flamboez en o zouez) ivez.
Vanves
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Bernard Gauducheau da vaer.