cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sophia Baddeley
Sophia Baddeley (1745–1786) a oa un aktourez hag ur gourtizanez saoz eus an.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1919
Krouet e oa bet ar C'hrez melen, bet deroet d'ar reder gall Eugène Christophe (ar Galian kozh e lesanv) a-raok kregiñ gant an 11 tennad-hent etre Grenoble (Isère) ha Geneva (Suis).
Appalachoù
An Appalachoù (e saozneg: Appalachian Mountains pe Appalachians) a zo un aradennad venezioù e reter Amerika an Norzh hag a ya eus an Douar-Nevez (Kanada) en norzh da greiz stad Alabama (er Stadoù-Unanet) er su war-hed un 2 000 km bennak. Menez Mitchell (2 037 m), e North Carolina, eo ar beg uhelañ.
Fernandina
Fernandina zo un anv-gwan spagnolek, deuet eus anv ar roue Fernando II, hag a gaver e meur a anv-lec'h. N'eo ket un anv-badez spagnolek, met gallout a ra bezañ implijet evel stumm bihanaat an anv Fernanda.
Roudad RC
Fonksionoù trañsfer
Heñvel evit H_R :
Analiz amzeriel
Evit abegoù simpladur, an analiz amzeriel a zo graet oc'h implijout treuzfurmat Laplace p. O goulakaat ez eo sujet ar roudad d'ur voltadur krannelek eus ampled V e mont e-barzh ( evit t = 0\, ha  mod-all) :
D'ar mare-se, ar c'hondensatour a karg hag ar voltadur d'e bonnoù a tenn war-zu V, pa z' eo an hini e bonnoù ar resistañs o tennañ war-zu 0.
Ar roudad RC en deus un digemm amzer, peurliesañ notennet \tau = RC\,, o tiskouezhout an amzer ma gemer ar voltadur evit ober 63% (1-e^{-1}) eus ar variadur ret evit tremen eus e talvoud inisial d'e talvoud final.
Derever
D'ur frekañs izel, da lâret eo ma, ar c'hondensatour en deus amzer kargañ tost penn-da-benn.
Roudad en diroud
Ar fonnder en daou dipol a zo :
Die Gänsemagd
Die Gänsemagd (Plac'h ar gwazi) zo ur gontadenn alamanek bet embannet e 1815 en eil levrenn Kinder- und Hausmärchen ("Marvailhoù evit ar vugale hag an tiegezh") ar vreudeur Grimm, dindan an niverenn 3; dindan an niverenn 89 e voe renket adalek an eilembannadur e 1819 ; an niverenn 533 eo er renkadur Aarne-Thompson.
Istor
Adkavout a reer ar fornigell houarn-teuz en ur gontadenn all eus an dastumad, Der Eisenofen (KHM 127).
Emgann Naulila
Emgann Naulila, a enebas Portugiz ouzh an Alamaned, a c'hoarvezas d'an 18 a viz Kerzu 1914, en Angola, un drevadenn da Bortugal, e-pad ar Brezel-bed kentañ (1914-1918).
Karv-musk Himalaya
Karv-musk Himalaya (Moschus chrysogaster) a zo ur bronneg hag a vev e Sina, Tibet, Bhoutan, India ha Nepal.
Rozzano
Rozzano    a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Fujian
Fujian (e sinaeg : 福建) zo ur proviñs eus Republik Pobl Sina, e gevred ar vro, e-tal Taiwan. Dont a ra e anv eus anv div gêr : Fuzhou (kêr-benn ar proviñs) ha Jian'ou.
Legio I Germanica
Istor
Kaset e vije bet da vro Spagn evit stourm ouzh Cantabred hag Astured. Eno e vefe bet trec'het meur a wech. Abalamour da se en dije kollet e cognomen Augusta.
Karv-musk kof gwenn
Ar c'harv-musk kof gwenn (Moschus leucogaster) a zo ur bronneg hag a vev e Sina, Nepal, Bhoutan hag India.
Michel Loussouarn
E 2022 ivez e oa savet a-enep an implij eus ar brezhoneg e-barzh prezegennoù politikel ar C'huzul Rannvro. E Twitter en doa skrivet, d'ar 6 a viz Ebrel: :
Gansu
Gansu (e sinaeg : 甘肃) zo ur proviñs eus Republik Pobl Sina, e kreiz-gwalarn ar vro, etre Tibet ha Mongolia. An anv Gansu a voe implijet evit ar wech kentañ da vare an dierniezh Song. Graet eo diwar anv div gêr : Gan (nepell diouzh Zhangye) ha Su (nepell diouzh Jiuquan).
thumb|center|Ar [[Stêr Velen e Lanzhou]]
Guangdong
Guangdong (e sinaeg : 广东 Reter ledan) zo ur proviñs eus Republik Pobl Sina, e gevred ar vro. Proviñs pobletañ Sina eo abaoe 2005. thumb|left|[[Shenzhen]]
Guizhou
Guizhou (e sinaeg : 贵州) zo ur proviñs eus Republik Pobl Sina, e kreiz-su ar vro.
Feurioù-emglev Helsinki
Feurioù-emglev Helsinki, e saozneg Helsinki Final Act, pe Helsinki Declaration (disklêriadenn Helsinki) eo pazenn ziwezhañ ar c'hendiviz war ar surentez hag ar c'henober en Europa hag a voe dalc'het er Finlandia Talo en Helsinki, Finland.
Rho
Rho  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Charles de Steuben
Charles Auguste Guillaume Steuben, a veze graet anezhañ ivez Charles de Steuben (en alamaneg: Carl von Steuben), ganet d'an 18 a viz Ebrel 1788 hag aet da Anaon d'an 21 a viz Du 1856, a oa ul livour gall-alaman romantel eus ar marevezh napoleonat.
Le Monde
Ar gazetenn zo perc'hennet gant ar strollad Le Monde, gant 72,5 % eus ar gevredigezh perc'hennet gant Le Monde libre, e dalc'h an dud a aferioù Xavier Niel ha Matthieu Pigasse. Arc'hantaouet eo gant ar Stad : e 2011 ha 2012 e oa ar c'hentañ kazetenn harpet gant ar Stad gant 16,9 ha 18,6 milion a euroioù.
Dictionnaire breton-français du dialecte de Vannes de Pierre de Châlons
An Dictionnaire breton-français du dialecte de Vannes de Pierre de Châlons zo ur geriadur brezhoneg-galleg gant Pierre de Châlons a oa bet embannet e 1723. Adembannet e voe e 1895 gant Joseph Loth en ti-moullañ Oberthur e Roazhon.
Livañ ar c'hantved : 101 bennoberenn ar poltrediñ 1900-2000
Livañ ar c'hantved : 101 bennoberenn ar poltrediñ 1900-2000 (anv orin : Painting The Century: 101 Portrait Masterpieces 1900–2000) a oa un diskouezadeg bet aozet en National Portrait Gallery e Londrez e 2000–2001. Ur poltred a oa da skeudenniñ pep bloavezh eus an 20 kantved. Embannet e voe ivez ul levr gant ar memes anv gant Robin Gibson gant un digoradur gant Norbert Lynton.
Chalcopsitta
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad a ya d'ober ar genad :
Israel Romero
Israel Romero Ospino (15 Here 1955 - ) a oa un akordeoñser ha sonaozer kolombian hag unan eus ar re wellañ a sone ar vallenato.
Audun
Anv-badez
Audun zo un anv-badez norvegek, roet d'ar baotred.
Jean Carlos Centeno
Seniñ a ra sonerezh vallenato, ha kanet e veze e oberennoù gant Diomedes Díaz (1957-2013), hag hiziv gant tud evel Poncho Zuleta, Jorge Oñate, Rafael Orozco Maestre.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1921
Aet e oa kuit an Dro eus Argenteuil (Val-d'Oise a-vremañ) war-du ar c'hornôg a-raok distreiñ da Sportva ar Briñsed (Pariz) dre ar reter.
Ar Redadeg
Aozet e oa bet ar Redadeg kentañ e 2008, gant Diwan evit lidañ he 30 vloaz.
Pastor Maldonado
Pastor Rafael Maldonado Motta, bet ganet d'an 9 a viz Meurzh 1985 e Venezuela, zo ur blenier kirri a red e Formulenn 1 abaoe 2011. Redek a ra e 2012 gant Williams-Renault.
Luisa Sanfelice (film skinwel 2004)
Luisa Sanfelice zo ur film-skinwel italianek e div lodenn, embannet e 2004, ha savet gant ar vreudeur Paolo ha Vittorio Taviani diwar-benn buhez an dugez italian Luisa Sanfelice (1764-1800).
Genaunes
Douaroniezh
O chom e oant e saonenn reter an Inn, e Raetia (Tirol a-vremañ), en Oadvezh an Houarn hag en Henamzer roman. Amezeien e oant d'ar Breuni.
Psitteuteles
Psitteuteles a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Felipe III
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe da Marc'harid Aostria (1584-1611) d'an 18 a viz Ebrel 1598 e Valencia hag 8 bugel o doe.
Andrew Lang
E vuhez
Ganet e oa Andrew Lang e 1844 e Selkirk, Scottish Borders. Mab e oa da John Lang, kloareg kêr Selkirk, ha d'e bried Jane Plenderleath Sellar, a oa merc'h da Patrick Sellar, factor da gentañ Dug Sutherland, ha seizh bugel all a voe war e lerc'h.
skoliet e voe er Selkirk Grammar School, e Loretto School, hag en Edinburgh Academy, ha g e Skol-Veur St Andrews, ha goude e Balliol College, en Oxford.
Tria nomina
Nomen
An nomen, a echu en -us/ius peurvuiañ, eo an anv-tiegezh, hini ar gens, an tiegezh ledan.
Ulrica Arfvidsson
Ulrica Arfvidsson, pe Anna Ulrica Arfvidsson (1734–1801), a oa ul lennerez-planedennoù svedat en amzer ar roue Gustav III, anavezet ivez evel "Mamsell Arfvidsson" (Mademoiselle Arfvidsson).
Ozzero
Ozzero  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Brezel ar Boshin
Brezel ar Boshin (戊辰戦争 Boshin Sensō, "Brezel bloavezh an aerouant douar Yang"), lesanvet a-wechoù Reveulzi Japan a oa bet ur brezel diabarzh e Japan, a oa padet bloaz, e 1868 ha 1869, etre nerzhioù ar shogunelezh Tokugawa hag ar re a blede gant rentañ ar galloud d'al lez impalaeriel.
San Carlos de Bariloche
San Carlos de Bariloche, pe  Bariloche hepmui, zo ur gêr eus Arc'hantina, e proviñs Río Negro, ur 1 650 km er mervent d'ar gêr-benn Buenos Aires, e-harz an Andoù, war lez al lenn Nahuel Huapi, er park broadel heñvelanvet, anezhañ koshañ park broadel ar vro.
Xun Zi
Buhez
War a hañval e kuitaas Qi meur a wezh da vont d'ar Stad Qin er C'hornôg. Goude unan eus ar beajoù-se en em gavas falstamallet e lez Qi abalamour ma veze alies en ur Stad enebour ; d'ar Stad Chu ez eas Xun Zi neuze, ma voe anvet da brefed ur gêr er Su anvet Lanling. Dilezel a reas ar garg-se pa voe pennmaodiern Chu drouklazhet er bloavezh 238. Chom e Lanling a reas koulskoude, ha diazezañ ur skol eno. Ar prederour HAN Fei Zi (281-233) ha pennmaodiern Qin LI Si (~280 - ~208) a voe e-touez e heulierien – brudet eo Han Fei Zi evit bezañ bet e penn al Lezennouriezh ha Li Si evit bezañ lakaet deviñ ar skridoù konfusian er bloavezh 213 KJK.
Écaillon (Norzh)
Douaroniezh
Un 10 km er c'hreisteiz da gêr Douai emañ Écaillon, ha hi war lez ar wazh Escaillon, a ra un enezenn m'emañ abati Anchin.
Xun Zi
An Hent, an Neñv hag an Natur
A-hed Istor Sina e oa bet 天 tiān, an Neñv pe an Natur, lakaet da zoue pe d'un nerzh par d'an hini anvet karma en Hindouegezh, a c'hopr pe a gastiz an dud diouzh o oberennoù. Ne gred ket Xun Zi e kemerfe tiān perzh e buhez an dud, pa lenn 天 evel "Natur" hepken : neptu eo an Natur, pa chom heñvel he doare bepred – anv ebet a skoazellañ ar vadoberourien pe ober droug d'ar falloberourien. Distag eo an dào diouzh tiān, n'en deus ket ezhomm eus asant an Neñv kent bezañ mat evit an dud. E pennad 17 ar Xunzi, anvet Prezegenn war divoud an Neñv (pe : Prezegenn war divoud an Natur), e tiarbenn Xun Zi kement sell war tiān na blij ket dezhañ, hini MO Zi (~479-~381 KJK) pergen.
Ar gwellañ tra da ober, hervez Xun Zi, eo kompren petra a vez graet gant an Natur ha petra a vez graet gant an dud, en ur bouezañ war oberennoù an dud. Ker fazius eo krediñ en Neñv oc'h ober war-dro buhez an dud ha klask dielfenniñ natur an Natur pe klask sikour ganti. Ar ouiziegezh pleustrek eo tachenn Xun Zi, ar pezh a rankje an dud ober, rak den ne c'hall kemmañ natur an Natur, ha gouzout a ra mab-den penaos bevañ hervez an Natur : heuliañ an Hent. D'an dud o-unan da ober al labour-se, a soñje-eñ pa boueze prederourien ar mare war perzh an Neñv (天 tiān) hag an Natur evel andonioù an urzh hag ar vadelouriezh.
Natur mab-den
Pa grede Meng Zi e natur vat mab-den e krede Xun Zi ar c'hontrol-rik. D'e soñj ez eo mab-den techet da ober fall dre e natur, peogwir n'eus benveg ebet ennañ d'e zelc'her war hent ar mad, evel ma raje un nadoz-vor. Pa'z embanne Meng Zi ez eo an deskadurezh ar benveg da ziorren ar perzhioù mat a zo enganet en den e tisklêrie Xun Zi e kas ar perzhioù enganet en den d'an dizurzh ha d'ar brezel, hag o c'hemmañ eo ret ober neuze, n'eo ket o diorren. Mar chom mab-den hep studiañ an Hent e vez bepred o klask gwalc'hiñ d'e c'hoantoù, ar pezh er c'has da vevañ er baourentez, en droug, en diouiziegezh, ha da vervel abred. Arguzennoù a roas Xun Zi enep Meng Zi. Evitañ ez eo natur mab-den ar pezh a zo enganet, na ranker ket deskiñ. Mar bije an dud mat dre natur ne vije ket ezhomm eus lidoù ha lezennoù, a zo bet krouet gant tud anaoudek abalamour ma n'int ket empret e natur mab-den, dres a-walc'h. Ar mad e fell d'an dud kaout, ar pezh a ziskouez n'o deus ket ar mad-se enno. N'eo ket an dud drouk dre natur avat : n'o deus keal ebet eus an droug hag ar mad, setu perak e rankont o deskiñ dre al lidoù hag ar vadelouriezh.
Ar vuhezegezh
Teir fazenn zo war an Hent hervez Xun Zi : ar studier, an den a enor (君子 jūnzi), ar fur. Setu amañ un termenadur konfusian, hogen ur ster dibar e ro ar prederour dezho : fellout a ra d'ar studier deskiñ Hent ar fured kozh ha bevañ hervez o skouer (fellout a ra dezhañ seniñ mat, neuze e pleustr war ar skeulioù), desket eo ar junzi hogen ret eo dezhañ em soñjal kent ober ar pezh a zo reizh (gouzout a oar seniñ mat, hogen ezhomm en deus eus ar sonerezh skrivet dirazañ), n'en deus ket ar fur ezhomm d'em soñjal peogwir emañ al lidoù hag ar vuhezegezh reizh en e natur (seniñ a ra dre eñvor, hep soñjal, hag en un doare naturel e ro un arliv eus e bersonelezh d'ar pezh emañ o seniñ). Met atav e chom danvez da zeskiñ, eme Xun Zi, ha ret eo pleustriñ bepred da zelc'her al live uhelañ – ar marv hepken eo diwezh ar studi.
Ar galon-spered
Er Xunzi e tispleg ar prederour penaos diorren ar galon-spered a-benn mirout a faziañ. Ret eo gourdoniñ xīn evit ma teufe euvridik, emzastumet ha sioul. Dre-se ez anavezo an Hent hag e tenno splet anezhañ. Pa vez xīn goullo, unvan ha difiñv e c'hall kompren an Hent ; anez-se e vez dallet ha/pe heskinet, evel ma rebech Xun Zi ouzh ar brederourien all : ne wel o c'halon-spered nemet un doare eus an Hent, heskinet int gant an tamm nemetañ a welont ha droukveskañ a reont un troc'had hent gant an Hent en e bezh.
Ar yezh hag ar boelloniezh : an anvioù reizh
Ne oa ket Xun Zi dedennet gant ar boelloniezh. Pa oa prederourien all eus e amzer, evel heulierien Mo Zi da skouer, o sevel ur reizhiad kempoell a-benn arguziñ (helavarouriezh, digenveizadoù, kendrec'hiñ ur rener a-zivout ur mennozh kent arguziñ a-benn e kendrec'hiñ a-zivout ar mennozh kontrol) e tisklêrie Xun Zi e oa ur c'holl-amzer eus kement-se holl. Kendrec'hiñ diwar-benn ar wirionez hepken eo pal an arguzenniñ, emezañ, hag an Hent eo ar wirionez. An Hent eo ret studiañ, ha didalvez pe gwallus eo ober disheñvel.
Anauni
N'eo ket meneget o anv en Tropaeum Alpium, ar monumant roman savet e 7-6 kent JK e Turbia da lidañ trec'h an impalaeriezh roman war bobloù an Alpoù, pa'z eo meneget ar Genauni. Krediñ a reer e c'hallent bezañ ar memes pobl.
Xun Zi
Ar galloud madelour
Xun Zi avat ne oa ket ken gwellseller ha Konfusius, petra bennak ma krede ivez e galloud ur rener skouerius. Tri doare rener a zo, hervez ar prederour. El live izelañ emañ ar rener a glask brasaat e diriad dre nerzh an arme, a gemer tailhoù pounner hep soñjal e buhez ar bobl, a ren dre lezennoù strizh ha kastizoù garv, hag a goll ar gador en diwezh. En eil live emañ ar rener a gas ar Stad en un doare efedus, a chom skañv war an tailhoù, a oa tuta maodierned ampart, a ra mignoned eus ar Stadoù amezek, a c'hall treiñ da bennrener. El live uhelañ emañ ar rener gwirion, a zo karet gant e sujidi en abeg d'e bennaennoù lidel, a c'hall unvaniñ broadoù hep an disterañ brezel peogwir e fell d'an dud bevañ dindan e ren. Hennezh zo heñvel ouzh renerien an amzer gozh, a ouie ren hervez an Hent. Siwazh, peogwir eo fall natur mab-den e ranker ober gant lezennoù ha kastizoù, eme Xun Zi, rak lod tud em lakaio e-maez lezenn an Hent. Gant ar stadadur-se marteze e voe Han Fei Zi, unan eus studierien Xun Zi, levezonet kent sevel e zamkan "Gopr ha kastiz" a voe ken kriz da Sinaiz dindan ren ar remziad Qin hag al Lezennourien.
Friedrich Michael von Pfalz-Zweibrücken-Birkenfeld
Eured ha bugale
Gant Louise Chaveau en doe ur mab:
Brezel Seizh vloaz
Frederick Michael, evel gouarnour kêr Mannheim a voe anvet e 1758 da Feldmarschal an Impalaeriezh santel, pennrener arme an impalaer, er Brezel Seizh Vloaz a-enep Frederig Veur. Goude ar roustad tapet en emgann Rossbach, e teuas a-benn da adsevel an arme impalaerel en-dro, ma voe medalennet gant an impalaerez Maria Theresia. En diskar-amzer 1758 e aloubas Saks, e kemeras kreñvlec'h Sonnenstein hag e lakaas seziz war Leipzig.
Sofia Magdalena Danmark
Intañvez
Adarre e voe roet kurunenn rouaned Sveden d'he breur-kaer Karl, anvet Karl XIII.
Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff
E 1886 e savas Karl Begas un delwenn da Gnobelsdorff, ha staliet e voe e trepas degemer Altes Museum Berlin. Dalc'het eo bet, met n'emañ ket mui war wel hiziv an deiz.
Cangapol
Ganet e oa Cangapol war-dro 1735 en kichen ul lec'h anvet Huechín, e kember ar stêrioù Neuquén ha Limay, e hanternoz Patagonia argentina. Mab e oa d'ar penntiern Cacapol, kasik an Amerindinaned tehuelche pe Patagoned, anavezet ivez evel «Juan el Bravo».
Pleg-mor San José
Pleg-mor San José zo ur pleg-mor en Arc'hantina, en norzh da ledenez Valdés, e proviñs Chubut.
Francisco de Biedma y Narváez
Adal 1785 e voe gouarnour en Intendencia de Cochabamba e Bolivia, ma varvas d'an oad a 72 vloaz.
Châteauneuf (Vande)
Châteauneuf a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
María de Navarra
Mari Navarra, pe María de Navarra (?, 1326 - Valencia, 1347), a oa infantez Navarra ha rouanez kenseurtez Kurunenn Aragon.
Emgann an Allia
Lakaet eo bet bloavezh an emgann e 390 a-raok J.-K. hervez kronologiezh Varro, diazezet war un danevell eus an emgann savet gant an istorour roman Titus Livius. Ploutarc'hos a skrivas e c'hoarvezas an emgann "tre goude goursav-heol an hañv pa oa al Loar war-nes bezañ en he c'hann [...] un tamm muioc'h evit tri c'hant ha tri-ugent vloaz goude diazezadur [Roma]," pe nebeut goude 393 a-raok J.-K. . An istorour gresian Polybios a jedas gant ur reizhad bloaziata gresian e oa c'hoarvezet e 387 kent J.-K., ar pezh zo gwirheñveloc'h. Tacitus a skrive e oa c'hoarvezet d'an 18 a viz Even.
Emgann
Ploutarc'hos a skriv e savas ar C'halianed o c'hamp e-kichen kember an Allia hag an Tiber, 18 km diouzh Roma, a-raok tagañ ar Romaned a-daol-trumm. Un "emgann dizurzh ha mezhus" a oa bet. Bountet e oa tu kleiz an arme er stêr ha distrujet e-keit ha ma'n em denn kuit an tu dehou dirak tagadenn ar C'halianed a-enep an uhelenn hag ar pep brasañ anezhe a dec'has da Roma. Peurrest ar re a oa chomet bev a achapas kuit da Veii da noz. "Soñjal a rae dezhe e oa kollet Roma hag e oa bet lazhet holl o zud".
Inizi Turks ha Caicos
Istor
Dizoloet e voe an inizi en 1512 gant Juan Ponce de León. E 1681 e teuas trevadennerien eus Bermuda hag e voe staget ouzh ar gurunenn saoz.
Lod eus ar Bahamas e oant betek 1848, goude e voent staget ouzh Jamaika betek 1962, ouzh ar Bahamas adarre betek 1973, ha neuze e teujont da vout un Tiriad Breizhveuriat Tramor.
Proviñs El Tamarugal
Proviñs Iquique eo proviñs all ar rannvro.
Carl Gotthard Langhans
Beajoù-studi
E dibenn an kantved hag e penn-kentañ an  kantved e felle d'an holl arzourien mont da veajiñ da Italia, da arvestiñ ouzh savadurioù an Henamzer. Di ez eas Langhans e 1768 hag e 1769, a-drugarez da sikour kont Hatzfeld. Mont a reas ivea d'ar Rouantelezh-Unanet, d'an Izelvroioù, da Frañs ha Belgia, en anv ar roue.
Proviñs Parinacota
Proviñs Arica eo proviñs all ar rannvro.
Antonio da Montefeltro
Antonio da Montefeltro zo anv meur a zen:
Clémence de Hongrie
Merc'h e oa da Charlez Martel Anjev, roue Hungaria, ha da Glemeza Habsbourg, a oa merc'h da Rodolf Iañ, Roue ar Romaned. C'hoar e oa da Charlez Iañ Hungaria.
Jacob Johan Anckarström
Arme
Ofiser e oa bet e rejimant gwarded ar roue Gustav III etre 1778 ha 1783. E-kerzh beajoù da Enez Gotland e voe tamallet dezhañ bezañ klasket divrudañ ar roue, ma tec'has kuit da Stockholm hag eno e chomas da dremen ar goañv. Harzet e voe, kaset en-dro da Enez Gotland ha barnet eno. Laosket e voe da vont dre ma ne oa ket prouenn a-walc'h. Diwezhatoc'h ec'h anzavas e oa neuze e krogas ennañ tan ar gasoni, kasoni ouzh ar roue, maget gant an Dispac'h o c'hoarvezout dre Europa.
Prizon
Ur preti dindan rez an douar zo hiziv e-lec'h ma oa toull-bac'h Jacob Johan Anckarström, hag anvet eo diwar-lerc'h ar besroue Sten Sture.
Cerizy
Cerizy zo ur gumun c'hall, en departamant gall Aisne er rannvro Hauts-de-France.
Ar Werc'hez hag ar Mabig Jezuz gant Santez Anna (Leonardo da Vinci)
Hervez tresadennoù deuet betek ennomp e ouzomp en doa bet soñj, ur pennad, livañ Yann ar Badezour en daolenn, met a-benn ar fin e reas ur soñj all hag e lakaas un oan en e lec'h.
Eilean Heàrrlois
An anv Harlosh a zeu eus an norseg, met n'eo ket sklaer e ster.
Arthur (Or the Decline and Fall of the British Empire)
Arthur (Or the Decline and Fall of the British Empire) zo un albom saoznek gant The Kinks e 1969.
Cyril Pedrosa
Red micher
O kejañ gant senarioour roazhonat David Chauvel ez eas Cyril Pedrosa er bannoù-treset e 1998 gant ar rummad "Ring Circus" ha goude gant un eil rummad "Les Aventures spatio-temporelles de Shaolin Moussaka". Kemer a reas perzh asambles gant Cassinelli et Holbé en ul lec'hienn bannoù-treset digoust etre 2004 ha 2007. E 2006 ha 2007 e krouas en e-unan ar wech-mañ daou "one-shot" : "Les Cœurs solitaires" ha "Trois ombres". Gant ti-embann Fluide glacial e ra abaoe 2008 ur buhezskrid e doare ur romant diwar-benn ar "boboed" hag al luskad bio : "Autobio". Emañ o paouez echuiñ ur one-shot anvet "Portugal", a zo e vro a-orin.
Classic Loire-Atlantique
Classic Loire-Atlantique a zo ur redadeg war varc'h-houarn aozet bep bloaz e miz Meurzh en An Hae-Foazer (Liger-Atlantel).
Oberkommando der Luftwaffe
An Oberkommando der Luftwaffe (OKL) a oa derez uhelañ al Luftwaffe, aerlu an Trede Reich.
Vanessa Hessler
Buhez personel
Dimezet eo gant Gianni Nunnari
Maen Rosetta
Maen Rosetta zo ur maen-sav, kavet e 1799 e Menfis en Egipt, gant ur skrid skrivet e div yezh ha teir skriter eus un dekred embannet gant Ptoleme V. Ar skrid a oa bet skrivet e 196 AJK. Penn uhelañ ha kreiz an destenn a oa skrivet gant hieroglifoù an Henegipt hag e demoteg, padal, ar penn izelañ d'ar skridoù a oa bet savet en henc'hresianeg. Gant ma oa an dekred ar memes hini (gant diforc'higoù memestra) en teir doare, Maen-sav Rosetta a voe diaz disifradur hieroglifoù Henegipt.
8 sm Granatwerfer 34
8 sm Granatwerfer 34 (8 sm GrW 34) a oa mortez diazez an droadegiezh alaman e-pad an Eil Brezel-bed. Brudet e oa evit bezañ un arm spis gant un tizh uhel, met evit ma vefe efedus da vat e oa ret kaout soudarded gourdonet mat.
501
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 501
Thomas Falkner
E vuhez
Dre ma anaveze un aluzener war al lestr Assiento, a gase marc'hadourezh da Ginea hag a gase sklaved da Buenos Aires, ec'h asantas mont war al lestr evel surjian. Kement-se a oa war-dro 1731, 10.000 a oa o chom e kêr, a oa stag ouzh besrouantelezh Perou.
Cherasco
Cherasco (Cherasch e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Kib vell-droad ar bed 2010
Strollad B
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù : 1 ar strollad B a c'hoari a-enep da 2 ar strollad A ha 2 ar strollad B a c'hoari a-enep da 1 ar strollad C.
Strollad D
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù : 1 ar strollad D a c'hoari a-enep da 2 ar strollad C ha 2 ar strollad D a c'hoari a-enep da 1 ar strollad C.
Take It Down from the Mast
Ar ganaouenn
Then leave it to those who are willing To uphold it in war and in peace, To those men who intend to do killing Until England's tyranny cease.
And up in Ulster we're fighting on for freedom114 For our people they yearn to be free You executed those men who fought for us With a hangman from over the sea.
Potsdam
Istor
E Potsdam e voe aozet an abadenn progapaganda nazi kentañ d'an 21 a viz Meurzh 1933 gant Joseph Goebbels. Anavezet eo dindan an anv Devezh Potsdam.
Baden Powell de Aquino
thumb|Baden Powell de Aquino e 1971 Roberto Baden Powell de Aquino (1937-2000) zo ur gitarour ha kaner eus Brazil.
Metz
Aradamezhioù
Ar skoed a zo da lenn evel-henn ː "rannet etre argant ha sabel"
Istor
Gwastet eo bet (sur-awalc'h) e 406 (gant ar Vandaled ?).
Staget gant Klovis, ha lakaet e-barzh rouantelezh Austrasia.
She'll Be Coming 'Round the Mountain
She'll Be Coming 'Round the Mountain ("Dont a raio-hi eus ar menez") pe Coming 'Round the Mountain ("O tont eus ar menez")zo ur ganaouenn-bobl saoznek, eus SUA. Ur ganaouenn evit bugale hervez lod, hag a zo bet lakaet en ur bern yezhoù all. E gwirionez e teu eus un Negro spiritual anvet When the Chariot Comes "Pa zeuio ar c'harr").
Ar "spiritual"
She will neither rock nor totter, When she comes. . ..
Elva
Elva zo anv meur a lec'h er bed.
Na Garbh Chrìochan
Istor
En e oa Na Garbh Chrìochan ur c'hornad katolik. Pennoù klanioù brudet a voe: Alexander Ranaldson MacDonell of Glengarry (1771-1828) ha Ranald George Macdonald of Clanranald (1788-1873).
Elva (Italia)
Elva (en italianeg hag en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Commonwealth War Graves Commission
Commonwealth War Graves Commission (Kengor bezioù brezel ar C'hommonwealth) a zo ur gevredigezh e-karg eus merkañ, renabliñ ha kempenn bezioù milourion luioù, hag ar C'hommonwealth marvet e-pad an daou vrezel-bed, hag al lec'hioù ha monumantoù o tegas soñj dioute.
Þóra Arnórsdóttir
Þóra Arnórsdóttir (18 a viz C'hwevrer 1975) a zo ur gazetennerez islandat he doa lakaet hec'h anv da vezañ dilennet da brezidantez Island e 2012.
San Sebastiano al Vesuvio
San Sebastiano al Vesuvio zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli.
Kastell ar Gwildoù
Istor
Ur c’hastell kentañ a voe savet gant mein ha prenn, en. Diwar ar beg-douar ma oa savet e c’halled kontrollañ aes an tremens en aber an Argenon.
Legio I Iovia
D'an 21 a viz Gouere 287, Dioklesian e gemeras al lesanv Jovius evit en em lakaat dindan arouez Iovis (Yaou), tad an doueed. E-giz-se en em anvas da impalaer, ar renk pennañ hag uhelañ, nep den all o vezañ a-renk gantañ. Maximian, e genseurt, a oa lakaet dindan arouez Herkules, na oa ket un doue.
War a seblant en heulias ar c'hezar Galerius etre 296 ha 298 a-enep d'ar Sassanided.
Apoyevmatini
Apoyevmatini (Απογευματινή, Apogevmatiní e gresianeg, "kazetenn an enderv") zo ur gazetenn bemdeziek a zeu er-maez e Turkia, e gresianeg, abaoe 1920. Krouet e voe da gentañ evel ur gazetenn sizhuniek, e 1920, hag abaoe Gouere 1925 e teu er-maez bemdez. Eil kazetenn goshañ Turkia eo, goude Cumhuriyet.
Sant'Antonio Abate (Italia)
Sant'Antonio Abate zo ur gumun e  Meurgêr  Napoli.
Pippi Långstrump
Ar bugel
Nav bloaz eo Pippi, ar plac'h dinec'h ha dichipot, ha nerzh he deus ken e c'hall sevel ur marc'h gant un dorn. Goap a ra ouzh an dud vras, ha c'hoari troioù kamm dezho. Kement-se a blij d'ar vugale, ha pell emaomp eus bed Kontez Ségur. Evel Peter Pan, Pippi ne fell ket dezhi bout bras. Evel kalz bugale, ne fell ket dezhi mont d'ar skol.
La città delle donne
An istor
Ar priedoù Snàporaz o veajiñ en un tren... Ar gwaz a gomz ouzh ur vaouez all, ha hi a ziskenn, e-kreizar maezioù, pa chom an tren a-sav. Snàporaz ac'h a d'he heul betek un ti bras ... kendalc'h maouezed zo ennañ. Emgavioù iskis a ra, en o zouez ur seurt Don Juan gros, Katzone...
Trama
Protagonista della vicenda è Marcello Snaporaz, un uomo maturo ed incauto il quale, durante un tragitto in treno, ha un fugace flirt con una misteriosa signora, la quale decide di seguire, scendendo alla fermata di un'irreale stazione in mezzo alla campagna.
Enez Santa Fe
Anvet eo o Barrington Island gant ar saoznegerien ha dont a ra an anv saoznek-se eus hini ar moraer saoz Samuel Barrington.
Enkadenn etre India ha Pakistan 2019
An enkadenn etre India ha Pakistan 2019 zo un enkadenn vilourel e Kachmir. D'ar 14 a viz C'hwevrer, ur sponter eus Jammu ha Kachmir en doa lazhet 40 archer indian. Sammet e oa bet an dagadenn a oa bet gant ar strollad djihadourien bakistanat Jaish-e-Mohammed. Pakistan en doa kondaonet an dagadenn ha dikslêriet ne oa ket kiriek d'an torfed.
D'ar 26 a viz C'hwevrer, Aerlu India (Indian Air Force) en devoa bombezet kampoù gouroniñ sponterien war al linenn surentez e Kachmir, ar c'hentañ gwech abaoe Brezel India-Pakistan 1971. India he deus disklêriet e oa bet lazhet 350 sponter, ar pezh zo bet nac'het gant tud ar vro.
Sylvia von Harden
He buhez
Livet e voe he foltred (titl : Ar gazetennerez Sylvia von Harden) gant Otto Dix e 1926 E 1959 e skrivas von Harden ur pennad anvet "Erinnerungen an Otto Dix" ("Eñvorennoù eus Otto Dix") ma tisplege istor an daolenn. Ur skouer eus al luskad anvet Neue Sachlichkeit eo an daolenn,. ha war ziskouez emañ hiziv an deiz e Kreizenn Georges Pompidou e Pariz.
E 1933 e kuitaas Alamagn hag ez eas da Vro-Saoz ma kendalc'has da skrivañ.
Kastellan-ar-Sec'h
Kastellan-ar-Sec'h a oa ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen. E 1993 e voe bodet gant kumun Noal-ar-Sec'h, da sevel kumun nevez Noal-Kastellan.
Loiri Porto San Paolo
Loiri Porto San Paolo  zo ur gumun italian e  proviñs Sassari en enez Sardigna.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1923
thumb|right|[[Henri Pélissier, trec'h e 1923]] Dalc'het e oa bet 17 Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn etre ar 24 a viz Mezheven hag an 22 a viz Gouere (15 tennad-hent, 5 386 km). Gounezet e oa bet gant ar reder gall Henri Pélissier, 24,233 km/e e dizh keitat : kentañ gounideg gall an hini eo abaoe ma oa aet ar maout gant Gustave Garrigou e 1911.
Carl Friedrich Abel
Carl Friedrich Abel, bet ganet d’an 22 a viz Kerzu 1723 e Köthen (Anhalt) hag aet d’an Anaon d’an 20 a viz Even 1787 e Londrez, a oa ur soner viol-c'haol ha saver tonioù alaman.
Diano
Diano zo anv meur a gumun en Italia:
Bodad-lenn brezhonek
Bodad-lenn Roazhon
E 2005 e voe savet bodad-lenn Roazhon, Lenn a-stroll e anv, bep miz e sez Skol an Emsav.
Sholom Secunda
Ganet e oa bet en Oleksandriia, a zo en Ukraina hiziv, d'an 23 a viz Eost 1894 hervez an deiziadur juluan (13 a viz Mezheven hervez an deiziadur gregorian).
Du Bellay
Du Bellay zo anv un tiegezh gall a wad uhel.
An hini brudetañ hiriv avat:
An Gearasdan
An Gearasdan (distagadur LFE: [ən ˈkʲɛrəs̪t̪ən]; ar garnizon, e brezhoneg), Fort William e saozneg, zo ur gêr e Bro-Skos, nepell diouzh ar menez Beinn Nibheis. Eil kêr vrasañ an Uheldirioù eo, war-lerc'h Inverness, gant 10 000 den o chom enni.
War-dro 726 den (7.33% eus ar boblañs) a c'hall komz gouezeleg.
Rahouenn
Dre leterc'hañ, er skiantoù-anavout, eo ar rahouenn ar c'hementad termenet a stlennoù (gerioù, sifroù, ha c'hoazh) a c'hall bezañ berniet en eñvor war verrdermen.
Deirdre
An danevell
Merc'h Fedlimid mac Daill e oa Deirdre. Diouganet e oa bet gant Cathbad, drouiz e lez Conchobar mac Nessa, tiern Ulaid, e teufe merc'h Fedlimid da vout fulenn vravañ ar vro, e savfe reuz etre an dierned hag an aotrouion abalamour dezhi, e vefe skuilhet gwad e-leizh eviti, hag e vefe forbannet an tri c'hadour gwellañ eus Ulad en abeg dezhi.
Goude an diougan-se e voe aliet Fedlimid da lazhañ ar bugelig kerkent ha ganet. Ar roue Conchobar avat, lorbet gant taolennadur ar goantenn, a vennas miriñ ar verc'hig evitañ e-unan. Kas a reas anezhi pell diouzh he ziegezh hag en he bac'has gant Leabharcham, hudourez ha barzhez anezhi, evit gallout dimeziñ gant Deirdre pa vijee erru en oad. Pa oa o vevañ en digenvez er c'hoadoù e lavaras Deirdre da Leabharcham e karfe ur gwaz a vefe gantañ livioù evel ar re he devoa gwelet pa oa pradet ur vran gant he freizh war an erc'h : liv ar vran e vo e vlev, liv an erc'h e vo e groc'hen, ha liv ar gwad e vo e zivvoc'h.
Sichuan
thumb|center|Traonienn Jiuzhaigou
Roazhoneg
Istor
Ijinet e vije bet ar ger, a-raok an Eil Brezel-bed, gant tud eus Breizh-Izel, e Kelc'h Keltiek Roazhon, da ober goap eus an nebeudig Roazhoniz a zeske brezhoneg ha ne oant ket gouest da gomz e doare Breizh-Izel, ken iskis e kavent klevout brezhoneg gant pouez-mouezh gallek. .
Terra dei fuochi
Istor
D'ar 16 a viz Du 2013, e voe ur vanifestadeg vras e Napoli evit embann an droug graet d'an endro ha da yec'hed an dud.
Idlib
Istor
Emgannoù niverus Brezel diabarzh Siria zo degouezhout eno abaoe 2012. Tapet eo ar gêr hag ar c'houarnelezh gant ar rebelled e 2012, met adtapet eo gant ar gouarnamant e miz Ebrel. Adtaget e voe e 2015 gant talbenn al-Nusra hag Ahrar al-Sham e-pad eil Emgann Idlib. Skarzhet e voe nerzhioù diwezhañ Ahrar al-Sham d'an 23 a viz Gouere 2017 gant Hayat Tahrir al-Sham, ar strollad salafelour nevez savet war-lerc'h Al Nusra.
Clarence Williams
Brud
Most of his recordings were songs from his publishing house, which explains why he recorded tunes like "Baby Won't You Please Come Home", "Close Fit Blues" and "Papa De-Da-Da" numerous times Among his own compositions were "Shout, Sister, Shout" (1929), which he recorded in 1931 and was covered by the Boswell Sisters in the same year. .
Den Neandertal
Spesad pe isspesad?
E-pad pell ez eus bet soñjet gant ul lod mat ag ar henzenonourion e oa Den Neanderthal un isspesad ag ar spesad Homo sapiens. Setu ma veze anvet pe Homo sapiens neanderthalensis gant ar re-mañ diwezhañ, pe Homo Neanderthalensis nemetken gant ar re a soñje dezhe e oa ur spesad distag diouzh Homo sapiens. Hiriv-an-deiz e vez lakaet da spesad gant al lodenn vrasañ ag an henzenonourion.
Clarence Williams
Brud
In 1943 Williams sold his extensive back-catalogue of tunes to Decca Records for $50,000 and retired, but then bought a bargain used-goods store. Williams died in Queens, New York City in 1965 and was interred in Saint Charles Cemetery in Farmingdale, Long Island, New York. On her death in 1977, his wife, Eva Taylor was interred next to him.
Ajedrez Universal
Ajedrez Universal (Echedoù Hollvedel e spagnoleg) a zo ur gazetenn spagnolek emnannet e gouestlet d'an echedoù. He fenngazetennour eo Jaime Lombana Ordoñez.
Östergötland
Östergötland zo ur broviñs eus Sveden, e gevred ar vro. Linköping eo ar gêr vrasañ.
Rocchetta Belbo
Rocchetta Belbo (Rochëtta an Belb e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Brived
Ar stêr Brived zo ur stêr eus Breizh e Bro-Naoned, diwezhañ adstêr al Liger war e lez dehoù, etre Sant-Nazer ha Mouster-al-Loc'h.
Sant'Elpidio a Mare
Sant'Elpidio a Mare a zo ur gumun ag Italia e proviñs Fermo.
Jean Tricoire
Resevet en deus Kolier an Erminig e 1993 e Dinan.
Nicosia (Italia)
Nicosia  zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna.
Gunilla Bielke
Rouanez Trederannerez
Pa varvas ar roue e 1592 e chomas e Kastell Stockholm, prest da stourm da gaout madoù diwar hêrezh, eviti hag he mab. He breur-kaer, a vo Karl IX, a damallas dezhi chom eno da laerezh madoù diwar-goust ar roue nevez, Sigismund III Vasa. Ha gant gwreg ar roue, Anna Aostria, e voe tamallet dezhi bezañ skarzhet ar c'hastell a-benn ma oa erruet gant he fried eus Pologn e 1593. Kasoni a vage an div rouanez an eil ouzh eben, abalamour d'ar relijion. Gunilla a nac'has kuitaat Stockholm a-raok kaout hec'h hêrezh. Tapout a reas kaout un tamm eus pezh a felle dezhi, hag en em dennañ a reas da Gastell Bråborg, ma tremenas pevar bloavezh diwezhañ he buhez. Beziet eo en iliz-veur Uppsala.
Ruth Snyder
Lazhadenn
D'an 12 a viz Genver 1928 e voe lakaet Snyder d'ar marv. Hi eo ar c'hentañ maouez bet lakaet d'ar marv e Sing Sing goude Martha Place war ar gador-dredan e 1899.
Gabriel Lannuzel
Bloavezh e varv
Marvet e vije e 1914 hervez enskrivadur ar monumant, e 1916 hervez an testeni sinet gant Georges Clemenceau e 1919, hag embannet un eilskrid anezhañ, warnañ siell dihelloù an arme c'hall hag ar bloavezh 2005, e Le Télégramme ar merc'her 10 a viz Du 2010.
Naomi Bronstein
Naomi Bronstein, ganet e 1946 en Outremont (Kebek, Kanada) hag aet da Anaon d'an 23 a viz Kerzu 2010 e Guatemala, a oa un dengarourez. Brudet eo evit he obererezh dengarour e-keñver an emzivaded dreist-holl e Vietnam.
Terrifier
Terrifier zo ur film slasher stadunanat embannet e 2016. Skrivet, sevenet ha kenbroduet eo bet gant Damien Leone. Aktourien ar film eo Jenna Kanell, Samantha Scaffidi, David Howard Thorton, ha Catherine Corcoran. Heuliet e vez obererezhioù gwadus ur c'hlown troet da sot anvet Art, a lazh tud e-kerzh nozvezh Halloween. An eil gwech eo da welet an dudenn Art, goude ur filmig gant Leone embannet e 2013 en antologiezh All Hallows' Eve.
Distrig Tel Aviv
Distrig Tel Aviv (hebraeg : מחוז תל אביב; arabeg : منطقة تل أبيب) a zo unan eus ar c'hwec'h distrig a zo en Israel. An hini bihañ hag an hini pobletañ eo, gant 1 200 000 annezad.
Gregory Benford
Skiantour
Ouzhpenn d'e labour kelenn, Gregory Benford en deus embannet tremen 200 pennad skiantel war dachenn an astrofizik ha fizik ar plasma, skoret gant meur a aozadur stadel, NASA, CIA, <abbr title="National Science Foundation">NSK hag <abbr title="Air Force Office of Scientific Research">AFOSRE en o zouez. War fizik ar plasma e labouras e Skol-veur Kalifornia, war ar strafuilhoù bras-meurbet dreist-holl, koulz ha war frammoù gwarellel kalonoù ha strinkadoù ar galaksiennoù. Kenlabouret en deus evit sevel damkan an "toulloù preñved" (wormholes).
The Blue Poetry Book
The Blue Poetry Book zo un dastumad a 153 a varzhonegoù, savet gant meur a varzh, embannet gant Andrew Lang.
Le comte de Chanteleine
Adembann
E 1879 e fellas da Jules Verne adembann an oberenn met nac'het e voe gant an embanner Pierre-Jules Hetzel, marteze dre abegoù politikel, rak ur republikan a oa anezhañ, enebet ouzh ar roueelouriezh, ha ne felle ket dezhañ rentañ enor da enebourien ar republik c'hall.
Impalaeriezh Gupta
An Impalaeriezh Gupta (sanskriteg गुप्त राजवंश, Gupta Rājavaṃśa) a reer eus ur rouantelezh a voe en India eus ar bloavezh 320 d'ar bloavezh 550 pe war-dro. Gant ar remziad Gupta, « kuzh » en hindieg, a rene war Stad Bihar e norzh India e voe diazezet. Amresis eo orin ar remziad-se ; krediñ a reer e oant ur bodad rouaned (rājā en hindieg) e penn stadoùigoù strewet e traoñiennoù ar stêr Ganga hag hec'h adstêrioù.
Petra bennak ma vez sellet ouzh ar Stad Gupta evel ouzh un impalaeriezh e oa digreizennet e gwirionez, zoken pa oa he renerien ar re c'halloudusañ en iskevandir indian. Meur a rouantelezh amezek a oa dindan o beli dre ma oant kar e-keñver sevenadur. Alies e lavarer ez eo amzer ar remziad Gupta "oad klasel" pe "oad aour" sevenadur kozh India dre ma c'hanas nevezentioù dibar war tachennoù ar matematik, ar steredoniezh, al lennegezh, ar c'hoariva, ar c'hizellerezh, hag all. Zoken pa 'z eo al lañs-se un astenn eus un amzer gent ez eo asur e voe marevezh ar remziad Gupta unan eus ar re bouezusañ en Istor ar sevenadur en India hag er broioù amezek.
Ar remziad en e varr
Dre zanevelloù bet savet diwezhatoc’h hepken e ouzer diwar-benn warlerc'hidi Samudragupta.
Ar relijionoù
An teir relijion bennañ a oa er Stad Gupta e oa ar vrahmaniezh, anezhi stumm kozh an hindouegezh a-vremañ, ar vouddhadegezh a yae war gresk, hag ar jaînegezh e lec'hioù a oa, na vo ket skrivet diwar he fenn amañ. Petra bennak ma oa ar rouaned Gupta azeulerien da Vishnu e rojont harp d’ar vrahmaniezh ; kehel Shiva a veze skoazellet ivez, zoken pa hañval e voe Kumaragupta lakaet dindan gwarez an doue Kumara.
Ar skiantoù
Ar matematik ha drezo ar steredoniezh a oa bleunius dija en India e deroù ar remziad Gupta. E-pad e ren e voe araokadennoù nevez, a voe embannet dre skridoù a voe displeget war-lerc'h. Āryabhatta (476 - 550) zo brudet-bras evel matematikour ha steredoniour. Evel holl studiadennoù indian ar mare e teu e bennoberenn Âryabhattîya dindan stumm pennlavaraoù gwerzaouet a zeskriv kealioù evel ar sinusoù, jed goreadoù al lunioù mentoniel, ar rannoù, talvoudegezh π gant peder dekvedenn, kement-se e-sell da jediñ fiñvoù an astroù. A-fed steredoniezh e kinnig Aryabattha un Douar n'eo ket kompez, a zo ur voull o treiñ warni hec'h-unan en ur dreiñ tro-dro d'an Heol a chom e kreiz e goskor ; displegañ a ra penaos e sked al Loar hag ar planedennoù dre asked gouloù an Heol ; hag en doare reizh e tispleg ar fallaennoù evel skeudoù bannet gant an Douar hag o kouezhañ warnañ.
An arzoù mezellus
A orin relijiel dreist-holl eo an darn vrasañ eus an oberennoù a zo deuet betek ennomp. Da ginklañ azeuldioù e oant savet, hag evit madoberourien o roe da ensavadurioù relijiel a-benn plijout d'an doueed ha bezañ salvet. Nebeut-tre a labourioù amsakr zo anavezet, peogwir e oant graet war danvezioù breskoc'h.
Delwennoù maen
En eil hanter ar 5vet kantved, pa'z eas an impalaeriezh war ziskar, e liesaas doareoù an arz Gupta en ur zelc'her koulskoude d'e godoù, alese o fadusted er mareoù da zont.
Pezhioù-moneiz
Pezhioù arc'hant ha kouevr a oa, ha re aour eus an dibab, brav-tre an tres anezho. War-dreuz e veze diskouezet an dud, gant displegadennoù barzhoniel e sanskriteg. Roue ar mare a weler an aliesañ, e stumm ur c'hadour, war varc'h pe olifant a-wezhioù, a-benn skeudenniñ e c'halloud. Pezhioù-moneiz all zo bet skoet a-benn delc'her koun eus un darvoudenn (eured, aberzh Ashvamedha). Tudennoù doueel a gaver war ar c'hil, an doueez Lakhsmi dreist-holl dre ma oa-hi doueez ar binvidigezh. Pezhioù aour eus ar marevezh Gupta
Livadurioù
E mougevioù Ajanta, anezho ur santual bouddhaat er vro Maharashtra, e kaver ar skouer nemetañ hon eus eus live dispar livourien ar marevezh Gupta. Ur gwiskad indu ha dour-raz a oa bet lakaet war ar speurioù kent tresañ ha livañ. Pennoberennoù eo al livadurioù-se e gwirionez. Bouddhaat eo an awen anezho evel-just, met kêrioù, kêriadennoù, gweledvaoù kaer ha palezioù a ziskouezont ivez. Livadurioù e mougevioù Ajanta
Lec'hiennoù arouezius eu ar marevezh Gupta
Baleerien marteze e oa arzourien ha lenneien ar mare, a-benn kinnig ha gwerzhañ o servijoù el lec'hioù ma oa ezhomm. Met kalz anezho o deus labouret e lec'hioù resis, paeronet ma oant gant ensavadurioù politikel pe relijiel.
Kreizenn vouddhaat Nālandā
Prezegerien veur ar mare a roas kentelioù eno, met lec'h a veze roet ivez da relijionoù all ar bed indian. Gouizieien Nālandā a studie danvezioù amsakr evel ar yezhadur, ar vezegiezh, ar steredoniezh, ar matematik pe c'hoazh al labour-douar pe ar sonerezh.
Steuñv hentoù Breizh
Steuñv hentoù Breizh zo ur raktres labourioù war hir dermen prometet gant ar Prezidant de Gaulle e 1969 da grouiñ ur rouedad hentoù modern digoust gant hentoù-tizh pevar hent gant ur savenn-douar greiz (anvet hentoù herrek) evit aesaat ar mont ha dont e Breizh. Savet e oa bet e stern politikerezh aozañ an tiriad dre ma oa pell Breizh en tiriad gall hag european, pell diouzh ar c'hreiz en ur bed a gase traoù war an hentoù.
Promesaoù kentañ
"Steuñv hentoù Breizh" a oa bet savet diwar Chema-sturiañ Su Penn-ar-Bed, roet gant ministrerezh an akipamant da Gomite Astenn Kerne (CECOR) ha d'ar saverien-kêr Jean Le Couteur et Jean Le Berre e 1966,.
En e brezegenn e Kemper d'an en doa kadarnaat ha ledanaet ar Prezidant de Gaulle ar muzulioù divizet gant KEAT ha prometet dienkadur Breizh dre an hentoù.
Satanig kein gris
Ar Satanig kein gris (liester: Sataniged kein gris) a zo un evn-mor, Garrodia nereis an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Garrodia.
The Yellow Fairy Book
The Yellow Fairy Book zo un dastumad kontadennoù saoznek embannet gant Andrew Lang hag e bried e 1894. An trede levrenn eus an dastumadeg anvet The Lang's Fairy Books, anv dastumadoù kontadennoù Andrew Lang, e oa The Yellow Fairy Book.
Tro Breizh 2007
Tro Breizh 2007 (pe Tour de Bretagne ez-ofisiel) a zo bet redet eus ar 25 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae 2007. Evit ar wech kentañ e voe dibabet kregiñ ar redadeg e Jerzenez.
Satanig penn gwenn
Ar Satanig penn gwenn (liester: Sataniged penn gwenn) a zo un evn-mor, Pelagodroma marina an anv skiantel anezhañ.
Gob
Ur c'hob, pe ur c'hobed zo ul lestr bihan, pe endalc'her, ma lakaer died enni da evañ.
Distrigoù Israel
Distrig ar Su
En distrig e oa Kuzul Rannvro Hof Aza (ennañ war-dro 10 000 trevadenner israelat), met kuit ez ejont pa gasas Israel e bolitikerezh kuitaat Bandenn Gaza.
Otto Dix
E vuhez
thumb|right|200px|Ti Otto Dix e Gera Micherour e oa e dad, Ernst Gauis Franz Dix e anv, met deskadurezh war arzoù en doe Oto Dix gant e vamm, hag a oa dedennet gant ar sonerezh hag al livouriezh. E-pad e vugaleaj e teskas Dix gant ar c'helenner Ernst Schunke. Etre 1905 ha 1909 e teskas ivez gant Carl Senff. Goude bezañ bet ur yalc'had e vo degemeret Dix e skol arzoù-pleustek Dresden, ma teskas etre 1909 ha 1914. Johann Nikolaus Türk ha Richard Guhr a voe e-touez e gelennerien. Klas a reas Dix tostaat ouzh meur a luskad : kubouriezh, dazontouriezh, dada. Kemer areas perzh e Brezel-bed kentañ peogwir e felle dezhañ santout an anken hag ar marv. Kaset e voe da Champagne, Somme ha Rusia.
Goude an Eil Brezel-bed
Mervel a reas Dix d'ar 25 a viz Gouere 1969 e Singen abalamour d'un angwazhiad. E bered Hemmenhofen emañ e vez.
Ursula (santez)
Santez Ursula zo ur santez vrezhon, hervez ar vojenn, daoust d'hec'h anv latin, hag a dalv kement hag arzhezig, lidet d'an 21 a viz Here. Stag eo hec'h anv eus mojenn an unnek mil gwerc'hez.
Arz
Poltredet eo bet gant un toullad arzourien brudet: Memmling, Holbein, Rubens.
Ponzano di Fermo
Ponzano di Fermo zo ur gumun e kreiz Italia, e proviñs Fermo, er rannvro Marche.
Josef Salvat
Josef Salvat, bet ganet d'ar 27 a viz Here 1988 e Sydney, a zo ur c'haner aostralian.
Smerillo
Smerillo zo ur gumun e kreiz Italia, e proviñs Fermo, er rannvro Marche.
Cossano Belbo
Cossano Belbo (Cossan an Belb e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Leaving Neverland
Ar film a zo bet kenbroduet gant ar chadenn saoz Channel 4 hag ar chadenn stadunanat Home Box Office (HBO). Skignet eo bet evit ar wech kentañ e-pad festival filmoù Sundance 2019 d'ar 25 a viz Genver 2019, ha skignet e div lodenn er skinwel e miz Meurzh.
Roll livadurioù William Adolphe Bouguereau
Oberennoù William Adolphe Bouguereau (Ar Roc'hell, 30 a viz Du 1825) - idem, 19 a viz Eost 1905) zo anezho 828 livadur graet etre 1845 ha 1905. Hervez urzh ar bloazioù int renket amañ ; e kantimetroù eo ar mentoù (uhelder x ledander) ; de ma veaj an taolennoù ne c'heller ket bout sur eus o lec'hiadur a vloaz da vloaz ; re ar c'hatalog Bartoli-Ross (2010) eo an niverennoù a zo roet er bann diwezhañ.
Massa
Massa zo un anv-lec'h hag anv-tiegezh italianek.
Rheinland
Klotañ a rae mui-pe-vui gant ar Rheinprovinz (Proviñs ar Roen) (1822-1946)
Rapagnano
Rapagnano  zo ur gumun en Italia, e proviñs Fermo, e Marche.
Sonia Delaunay
Sonia Delaunay pe Sophie Stern pe Sara Illinichtna Stern, bet ganet d’ar 14 a viz Du 1885 e Hradysk (Ukraina) hag aet d’an Anaon d’ar 5 a viz Kerzu 1979 e Pariz, a oa un arzourez hag ur stilourez c'hall a orin ukrainat.
Xadrez (Filguth)
Xadrez a oa ur gazetenn bortugalek gouestlet d'an echedoù embannet e São Paulo e Brazil e 1955 ha 1956. Marcelo Lellis, Rubens Filguth ha Sérgio Grise a oa he fenngazetennourion.
Mattias de' Medici
Mattias de' Medici a oa pempet mab Cosimo II de' Medici ha Maria Magdalena Aostria (1589-1631).
Francesco di Cosimo de' Medici
Francesco di Cosimo de' Medici (Firenze, 16 a viz Here 1614 – Regensburg, 25 a viz Gouere 1634) a oa c'hwec'hvet mab Cosimo II de' Medici ha Maria Magdalena Aostria (1589-1631).
Giovan Carlo de' Medici
Troet e oa gant an arz hag ar c'hoariva.
Maria Monaci Gallenga
Maria Monaci Gallenga, bet ganet e 1880 e Roma hag aet d’an Anaon e 1944 en Italia, a oa un ermegourez hag ur stilourez italian.
Emmanuelle Khanh
Emmanuelle Khanh, bet ganet d’an 12 a viz Gwengolo 1937 e Pariz hag aet d’an Anaon d’ar 17 a viz C'hwevrer 2017 er memes kêr, a oa ur stilourez hag ur penn-embregerezh c'hall.
Alan Titley
Alan Titley (ganet d'an 28 a viz Mezheven 1947) zo ur skrivagner iwerzhonek hag un troer. Implijet en deus Crobhingne da anv-pluenn.
Néifinn
Gant 806 metr uhelder ez eo unan eus uhelañ menezioù kornaoueg Iwerzhon, an eil uhelañ goude Cnoc Maol Réidh, e Maigh Eo ivez. Emañ war ribl Loch Con, er gornaoueg d'al lenn-se.
Rei Kawakubo
Lañset he deus he merk Comme des garçons e 1969 e Tokyo ha savet an embregerezh e 1973 e Japan.
Karamel
Karamel gant amann sall
Ijinet e voe e 1977 e Kiberen gant Henri Le Roux, ur pastezer breizhat. Brudet eo er bed a-bezh bremañ.
Médée
Meur a oberenn c'hallek zo anvet Médée, diwar anv Medea, sorserez eus mojennoù Hellaz kozh, ha dreist-holl eus hini ar Maoutken aour.
C'hoariva
Meur a bezh c'hoari gallek zo en anv-se:
Liv ar c'hroc'hen den
Liv ar c'hroc'hen den a zo roet gant ar melanin hag a zo produet e kelligoù zo anvet melanozit. An diforc'hioù etre ar c'hroc'henoù teñval ha sklaer a deu dreist-holl eus melanozom ar melanozit hag a zasparzh ar melanin etrezk kelligoù all ar c'hroc'hen, ar c'heratinozit a-benn gwareziñ anezho diouzh gwallefedoù skinoù UV an Heol. Seul vrasoc'h eo ar melanozom, seul vuioc'h a velanin enno, seul deñvaloc'h eo ar c'hroc'hen.
Ar Sorserez el lestr maen
Ar Sorserez el lestr maen, pe Skessan á steinnökkvanum, zo ur gontadenn islandat, dastumet e 1864 gant Jón Árnason (1819-1888), hag embannet en e zastumad Íslenzkar Þjóðsögur og Æfintýri.
Marianus
Marianus zo un anv-badez, gwechall un anv-badez latin, deuet diwar an anv roman Marius.
Monumant ar re varv
Monumant ar re varv, pe monumant d'ar re varv, a zo ur monumant, pe savadur, savet en enor d'ar re varv, hag alies d'ar re lazhet er brezel, soudarded peurvuiañ met tud disoudard ivez.