cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lhasa de Sela
An eil pladenn hag ar brud o redek ar bed
E 2003, ar bloaz war-lerc'h he distro da Vontréal e teuio e-maez hec'h eil pladenn The Living Road a zo enni tem ar veaj. Kanaouennoù e spagnoleg, saozneg ha galleg a gaver e-barzh. Kemer a ra pezh an tabouliner François Lalonde hag ar pianoour Jean Massicotte er bladenn, war ar seveniñ hag ar c'hempenn. Berzh bras a ra adarre hag en em ledanaat a ra he brud er bed tamm-ha-tamm. Troiadoù a ra e 2004 ha 2005 dre Europa, ar Stadoù-Unanet, Kanada ha Mec'hiko. E Gouere 2004 e kan war leurenn Glenmor e Gouel an Erer Kozh e Karaez. E 2005 e resev priz Gwellañ arzourez Amerika digant World Music Awards ar BBC
Lhasa, ar bladenn diwezhañ
En Ebrel 2009 e teu e-maez he zrede pladenn, Lhasa, e saozneg penn da benn. Sevenet eo gant Thierry Amar. Sarah Pagé a son telenn, Miles Perkin gourrebed, Joe Grass hag Freddy Koella a son gitar hag Andrew Barr taboulinoù. D'ar c'houlz-se dija e oa ur c'hrign-bev en he bronn avat ha goude div abadenn en Island e rank nullañ an droiad diwezhañ he doa raktreset en diskar-amzer 2009. Tost daou vloaz goude d'ar c'hleñved bezañ kroget d'ober he reuz e varvas d'ar 1añ a viz Genver 2010 en he c'hêr a Vontréal. Ur raktres pladenn nevez a oa ganti ma felle dezhi kanañ tonioù arzourien vrudet Chile, Victor Jara ha Violeta Parra.
John Penry
John Penry (1559 - 29 a viz Mae 1593) a oa ur protestant kembreat ha sellet a reer outañ evel ur merzher evit e gredenn.
Franche-Comté (proviñs)
Istor
Goude marv Karl Veur e tremenas a-bep-eil, hag a-hed ar c'hantvedoù, eus an Impalaeriezh Santel Roman da Rouantelezh Bro-C'hall pe da Zugelezh Bourgogn. Er e voe aloubet gant ar C'hallaoued e-pad ar Brezel Tregont Vloaz (1618-1648). War-dro an div drederenn eus annezidi Franche-Comté a voe lazhet e-pad ar brezel-se. Dre feur-emglev Nijmegen e 1678 e voe staget Franche-Comté da vat ouzh Rouantelezh Bro-C'hall.
Rodopis
Rodopis (Ῥοδῶπις) pe Rodope (e gregach : Ῥοδόπη / Rhodópê) pe marteze Doricha, a oa un hetaira e Gres, en Henamzer, er. Genidik e oa eus Trakia. Ne oa meneget nemet div hetaira gant Herodotos en e skridoù: Rodopis hag Arc'hidike.
Hervez ur vojenn e Gres he dije Rodopis paeet sevel an trede piramidenn. Klask a ra Herodotos dizarbennn ar vojenn met kontet e veze c'hoazh en amzer Plinius an Henañ.
Homo
Homo, moarvat, e-giz Paranthropus, zo ur skourr c'hoar da Australopithecus africanus a oa en em zispartiet e-unan diouzh lignez ar genad Pan, ar chimpanzeed, da vare ar Miosen uhelañ pe ar Pliosen abred.
Taolenn spesadoù ar genad Homo
The species status of H. rudolfensis, H. ergaster, H. georgicus, H. antecessor, H. cepranensis, H. rhodesiensis, H. neanderthalensis, Denisova hominin, and H. floresiensis remain under debate. H. heidelbergensis and H. neanderthalensis are closely related to each other and have been considered to be subspecies of H. sapiens.
Saint-Germain-de-Livet
Saint-Germain-de-Livet a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bernie Sanders
Buhez politikel
“Congressman” eo bet dilennet e Vermont e 1990 a-raok dont da vezañ senedour e 2006.
Bob Sinclar
E vuhez
E 1986 e krogas da vezañ DJ da vat. Tremen a rae e amzer war e blatennoù ha d'ar mare-se e krouas e viksoù kentañ. Tremen a rae e amzer e stalioù pladennoù evit kavout enrolladennoù a blije dezhañ.
Brochwel Ysgithrog
Brochwel ap Cyngen (marvet war-dro 560), pe Brochwel Ysgrithrog, pe Brochfael, a oa roue Rouantelezh Powys, a oa kalz brasoc'h en amzer-se eget kontelezh Powys hiziv.
Mab e oa d'ar roue Cyngen Glodrydd ha d'e bried santez Tudlwystl, a oa merc'h da Brychan ap Gwyngwen ap Tewdr. Dimeziñ a reas da Arddyn Benasgel, pe Arddun Penasgell, ur verc'h d'ar roue Pabo Post Prydain. Bugale o doe: Cynan Garwyn ha sant Tysilio, a savas iliz kozh Meifod.
Pennant Melangell
Eno emañ eienenn ar stêr Tanad.
Giovanni Borgia (Dug Gandia)
E vuhez
E Gwengolo 1493 e timezas da María Enríquez y de Luna, ar briñsez spagnol a oa bet prometet d'e hantervreur koshoc'h, Pedro Luis de Borja. Gant e dad e oa bet anvet da eil Dug Gandia, kentañ Dug Sessa, kentañ priñs Tricarico, Konestabl Meur Rouantelezh Naplez, gonfalonier an Iliz, ha prefed Roma.
Dofus
Eniripsa
Un dudenn hag a bare an dud eus e strollad hag-eñ ivez. Tu zo ivez dezho ouzhpennañ PA dezho. Barrek int kentoc'h e dorn ha dorn. C'hoari a reont kentoc'h gant ur vazh (+40% digoll).
Osamodas
Tudennoù hag a c’hell degas erevent evit lazhan ar re all en o flas. Met n’in ket barrek e dorn ha dorn. Ar morzhol a zo o arm gwellañ (+40% digoll)
Sadida
Tudennoù hag a c’hell degas poupinell evit hegasiñ an enebourien. O armoù a zo ar vazh (+40% digoll)
Xélor
Un tudenn hag a c’hell tenan kalz a PA d’an enebourien hag ouzhpennañ dezhañ. An arm gwellañ a zo ar morzhol (+40% digoll)
Streptocitta
Streptocitta a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Alfonso VIII Kastilha
E varv
Pa varvas Alfonso VIII e 1214 e voe beziet e Manati las Huelgas de Burgos, bet diazezet gantañ. E vab Enrique (1204–1217) a voe anvet da roue Kastilha war e lerc'h : dek vloaz hepken ne oa, ha mervel a reas tri bloaz goude. E c'hoar Berenguela Iañ Kastilha a renas neuze a-raok lezel ar gurunenn gant he mab Fernando III Kastilha.
Tian Shan
An Tian Shan a zo ur aradennad-venezioù en Azia ar C'hreiz (Kazakstan, Kirgizstan, Sina hag Ouzbekistan). Ar Jengish Chokusu (7,439 m) eo ar gern uhelañ enni..
Gutta cavat lapidem
Istor
Ur c'hrennlavar e oa en Henamzer, meneget gant meur a varzh.
Tutagual Alt Clut
Tutagual Alt Clut a c'hellfe bezañ an tirant a veve en amzer Sant Ninian hervez ar varzhoneg Miracula Nyniae Episcopi, eus an VIIIvet kantved, ha hervez ar Vita Sancti Niniani gant Ailred Rievaulx en XIIvet kantved. Er Miracula e vez graetTuduael ha Thuuahel eus ar roue-se, hag while Ailreda ro ar stummoù Tudwaldus ha Tuduvallus.
Kouskous
Istor
E Bro-C’hall hag e Bro-Spagn e plij ken-ken ar meuz-se d’an dud. Hervez un enklask a oa bet graet e 2006 e oa ar c’houskous an eil meuz a blije ar muiañ d’ar Frañsizien. Er broioù-se, pe er pretioù evit an douristed er Maghrib, e kaver bremañ kouskous gant meur a seurt kig, met kement-se ne oa ket ar boaz gwechall er Maghrib.
Arondisamant Beaune
Arondisamant Beaune a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Côte-d'Or hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.
Hard Candy (film)
Hard Candy a zo ur film spont, renet gant David Slade, deuet er-maez e 2005, gant Elliot Page ha Patrick Wilson.
Yann Vallerie
Plediñ a ra gant al lec'hienn Breizh Info abaoe 2013 pa z'eo aet da get e strolladig Jeune Bretagne. Skrivañ a ra traoù ivez e lec'hiennoù gall eus an tu-dehoù pellañ evel Riposte Laïque ha Boulevard Voltaire
Liammet-tre ez eo hent stourm Yann Vallerie gant hini Phillipe Milliau abaoe krouidigezh Breizh Yaouank betek fin ar strolladig etrezek krouidigezh al lec'hienn kelaouiñ tuet Breizh-info hag ar skinwel enlinenn Tv-Libertés. .
Gouel Kan ar Vartoloded
Gouel Kan ar Vartoloded a zo ur festival hag a vez bep daou vloaz e-pad an hañv e Pempoull. Sachañ a ra touristed (war-dro 140 000 e 2015) eus Europa ha bigi eus ar bed.
Armeoù Breizh-Veur
Armeoù Breizh-Veur (saozneg: British Armed Forces, hag anvet ivez Her Majesty's Armed Forces hag ent-lezennel Armed Forces of the Crown) eo hollad armeoù Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon.
Avalon (kanaouenn, Roxy Music)
Adkanet e oa bet gant Heather Small hag embannet e 1997 e Fresco, pevarvet albom he strollad M People.
South Foreland
South Foreland zo anv ur beg-douar, war aod Kent, e gevred Bro-Saoz. Un tornaod kleiz uhel zo, 5 km er biz da borzh Dover, war aod Strizh-mor Dover. Eno emañ al lec'h eus Breizh-Veur an tostañ da zouar-bras Europa, a zo war-hed 33,2 km. Arabat e gemmeskañ gant North Foreland, a zo en hanternoz dezhañ, war aod reter Kent, hag a zo beg reterañ enezenn gozh Thanet.
Kampoullennoù Breizh-Uhel Kumuniezh
Kampoullennoù Breizh-Uhel Kumuniezh a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù, e departamant an Il-ha-Gwilen, e Breizh. Krouet e voe e 2014. Ar gumuniezh-kumunioù a gemer lec'h Kumuniezh kumunioù Bro Anast ha Kumuniezh kumunioù Kanton Gwizien.
Strollad Liberté eus Sant-Nazer
Istor ar strollad
Hervez Jean-Jacques Monnier ez eo bet krouet ar strollad e miz Meurzh 1943 gant c'hwec'h ezel pe tud tost eus ar Strollad Broadel Breizh ha gant 9 ezel eus ar Bagadoù Stourm (strollad emzifen an SBB). Pezh a lakaas anezho da vont etrezek tu ar Rezistañs e-serr hini an Trede Reich a voe al liamm etrekeltiek.
Ferrere
Ferrere zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
Formentin
Formentin a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Montafia
Montafia zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
Arondisamant Montbard
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Montbard e 12 kanton (betek 2014) hag e 253 c'humun :
Tania
Gerdarzh
Un anv-badez roet d'ar merc'hed eo dreist-holl. Dont a rafe eus berradur an anv-badez rusek Tatiana.
Carnonacae
Ar g-Carnonacae a oa ur bobl keltiek eus gwalarn Enez Vreizh. Ne gaver meneg anezho nemet gant an douaroniour Klaudios Ptolemaios, war-dro ar bloavezh 150. Diouzh ar pezh a lenner dindan e bluenn e oant o chom e gwalarn Bro-Skos bremañ, war aod ar Minch, e Siorrachd Rois (Ross-shire). En-dro dezho e oa Creones ha Caereni.
Las Plumas
Poblañs
605 a dud a oa o chom eno e 2001.
Neithon Alt Clut
Neithon (marvet war-dro 620 ?) a oa roue brezhon Alt Clut (anavezet goude evel Strathclyde) er VIIvet kantved. Hervez lignezoù Harley e oa mab d'ar roue Guipno map Dumnagual Hen.
Moskeenn veur al-Nouri
Moskeenn veur al-Nouri (Arabeg : جامع النوري‎‎ Jāmiʿ an-Nūrī) a oa ur voskeenn e kêr Vosoul, en Irak. Brudet e oa en abeg d'he minared stouet, en devoa degaset d'ar savadur al lesanv "an tort" (الحدباء al-Ḥadbāˈ). Hervez an hengoun e vez disklêriet e oa bet savet ar voskeenn e fin an. En giwrionez dre urzh Nur ad-Din e voe kroget al labourioù e 1172 met peurechuet e voe goustadik gant an amzer o redek ha war un hir dermen. Chomet hep bezañ distrujet e-pad 850 vloaz en desped d'an emgannoù tro-war-dro, ar voskeenn a voe tarzhet d'an 21 a viz Even 2017, e-pad Emgann Mosoul. War e seblant e vefe bet distrujet gant izili ar Stad Islamek.
Stad Islamek
Er voskeenn e voe dalc'het prezegenn diazezañ ar Stad Islamek gant Abu Bakr al-Baghdadi.
María de las Mercedes de Orleans
He buhez verr
Merc'h e oa d'ar priñs gall Antoine d’Orléans (1824–1890), dug Montpensier, ha d'e bried infantez spagnol Louise Fernande de Bourbon (1832-1897), c'hoar d'ar rouanez Isabel II. O fempvet bugel e oa.
Goude he marv
Gant ar rouanez Mercedes e oa bet roet lañs da savidigezh Iliz-veur an Almudena, e Madrid, hogen ne voe kroget al labour nemet en 1883.
Kolobok
Ur ganaouennig er gontadenn a seblant bout arouez un orin ukrainat pe vielorus.
Montbard
Montbard zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Côte-d'Or, er rannvro Bourgogne-Franche-Comté. Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Montbardois anezho e galleg.
María de las Mercedes de Orleans
Oberennoù
En 2003 e voe embannet ar romant istorel De Alfonso la dulcísima esposa, gant María Pilar Queralt del Hierro, ma'z eo kontet buhez ar Rouanez yaouank.
Breizh Yaouank
Mennozhioù Breizh Yaouank
Diazezet war ar c'healiadurezhioù eus an tu-dehou pellañ e tifenn mennozhioù lec'hel, emrener ha hevelebekour. A-fet ideologiezh e kendalc'h labour ar Mouvement Régionaliste Breton peogwir ez adkaver Agnès Belbéoc'h war ar renk evit an dilennadegoù-kanton.
Mennozhioù kemmesket
E-keñver mennozhioù e oa adkavet an neud-se, ur c'hemmesk dibosubl ha diglevus etre mennozhioù ar vroadelourien c'hall strishañ ha re Breizh. Sell an dud e-maez ar strollad a oa neuze unan o welet mennozhioù gall strizh livet e-mod Breizh.
Un dachenn re strizh
Ar gudenn vrasañ gant Jeune Bretagne a oa padout goude mare an dizoloadenn gant ar Vretoned eus o strollad. An nevezinti gant an doare da gomz pe d'ober (filmigoù e-leiz war ar rouedad,...) ne badas ket.
Ouzhpenn se ne oa ket bet kavet an tu dezho da vevañ war an dachenn bublik e-maez eus o domani Ti-Breizh pe e-touez rannoù krouet ganto evit pep obererezh. N'eus bet nemet un dibunadeg gant ar strollad er bloavezh 2010.
(1966) Tristan
(1966) Tristan a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
Les Loges-Saulces
Les Loges-Saulces a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Pitta brachyura
Boued
Bevañ a ra diwar divellkeineged, amprevaned dreist-holl.
Kaskelot
Bristol eo e borzh annez.
Le Choc
An danvez
Lazher gopret anezhañ e tiviz Martin Terrier dilezel ar vicher-se, en desped da alioù e vignon Michel. Fellout a ra da gCox, hemañ e penn ur strollad torfedourien, lazhañ Terrier en deus klasket repu e Breizh, e-barzh ar verouri emañ Jeanne Faulques perc'henn warni. Dalc'het e vez ar stal labour-douar gant Claire, gwreg ar merour : buan a-walc'h e c'han liammoù karantez etre Claire ha Martin. Dre m'eo bet adkavet e roudoù gant Cox e tec'h Terrier, a-gevret gant Claire, da Bariz...hep gouzout e oa bet gwerzhet gant Michel.
Lennart Meri
Lennar Georg MeriI (distaget [ˈlenˑɑrt ˈgeorg ˈmeri] en estoneg ; 28 a viz Meurzh 1929 - 14 a viz Meurzh 2006) a oa ur skrivagner, troer, filmaozer ha politiker eus Estonia. Ur roll a bouez en devoe evit adsevel Estonia dizalc'h er bloavezhioù 1980. Eil prezidant Estonia e voe eus 1992 betek 2001.
Maria Magdalena Aostria (1589-1631)
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe Maria Magdalena e miz Here 1608, e Padova, da dug-meur Toskana Cosimo II de' Medici (1590-1621).
Rouaned Breizh-Veur
Rouaned Bro-Saoz, hag a oa Rouaned Bro-Skos ivez, a voe anvet Rouaned Breizh-Veur adalek 1707.
Treron phayrei
Treron phayrei a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Tanja
Gerdarzh
Dont a rafe eus berradur an anv-badez rusek Tatiana.
Llangrallo
Ur gêriadennig eus kreisteiz Kembre eo Llangrallo, etre Pencoed ha Pen-y-bont ar Ogwr, e kontelezh Pen-y-bont ar Ogwr; Coychurch eo an anv saoznek.
Alfonso III
Meur a roue pe briñs zo en anv Alfonso III:
Jimena Asturiez
Dimeziñ ha bugale
Eizh bugel he doe gant Alfonso III :
Rouaned Alt Clut
Rouaned Alt Clut
The final puzzle is the identity of Eugein's father Beli. It is to be suspected that this individual is a ghost provoked by the poem in the Life of Adomnán. It is likely that, if there is any truth in the poem, Brude's father was Bili mac Elphine who died in 722, and that his son predeceased him in 693. There is in fact no need to posit another Beli, except to fill another gap in the generations. To take a thoroughly sceptical view of the available evidence, this suggests possibly five distinct dynasties. The first is of the later 6th century, represented by Roderc; the second of the mid 7th century, represented by Guret; the third of the late 7th century, represented by Domnall mac Auin; the fourth of the mid 8th century, represented by the descendants of Elfin; the fifth of the late 9th century, represented by Arthgal and his son, whose kingdom was probably not centered on Alclut. -->
Treron pompadora
Treron pompadora a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Columba Pompadora da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Maretto
Maretto zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
Eleanor Rigby
Enrollet e oa bet d'an 28-29 a viz Ebrel ha d'ar 6 a viz Mezheven 1966 e studioioù EMI e Londrez. Enrollet e oa bet ar pevarad kerdin (peder biolin, div violin alto ha daou c'hourrebed) a vez klevet a-hed ar ganaouenn d'an 28 a viz Ebrel da gentañ, er studioioù Abbey Road. Deuet e oa an albom e-maez d'ar 5 a viz Eost 1966 er Rouantelezh-Unanet ha d'an 8 a viz Eost er Stadoù-Unanet.
Istor ar ganaouenn
Peurechuet e voe ar ganaouenn pa oa bet bodet George Harrison, John Lennon ha Ringo Starr e ti McCartney, pep hini anezhe o tegas e skodenn da glokaat ar gerioù anezhi. Unan bennak a silas e vije mat ouzhpennañ un dudenn all ha, war-lerc'h un nebeud kinnigoù difrouezh, e oa bet krouet hini an tad reverant McCartney gant Paul. Starr an hini eo en devoa displeget e c'halljed e welet o paseadenniñ e loeroù da noz, ar pezh a blijas kalz da bPaul. Ouzhpennet e voe gant Harrison ur werzenn diwar-benn an dud en o-unan. Pete Shotton, ur mignon kozh da Lennon, a ginnigas e vije kemmet anv ar reverant evit na vije ket kammgemeret evit hini tad Paul. En un taol-lagad e oa bet kavet McKenzie el levr-pellgomz a oa er sal-sonerezh.
Ussy
Monumantoù ha traoù heverk
Aluzenner e oa. Mervel a reas d'ar 14 a viz Eost 1944 e-doug Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.
Montmirail (Marne)
Montmirail a zo ur gumun e departamant Marne e Bro-C'hall.
Sadwrn
Mojenn
Breur e oa da Ildud ha mab da Bican. Hervez e anv e c'haller krediñ e oa bet soudard en arme roman. Dimezet e vije bet da Canna, ur mab o dije bet, sant Crallo.
Istor
A c'haller treiñ evel-hen:
Ranuccio
Ranuccio zo un anv-badez italianek.
Macropygia emiliana
Annez
Brosezat eo al labous en Indonezia.
Carvetii
N'eus ket anv anezho e Douaroniezh Klaudios Ptolemaios nag e testennoù latin all. N'eo anavezet o anv nemet gant enskrivadurioù latin kavet e Cumbria, e Penrith hag e Temple Sowerby. Marteze e oant kevredet gant pobl ar Vriganted.
Prêtreville
Emdroadur ar boblañs 1962-2009
.
Tréprel
Tréprel a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Enrique de Malaca
El viaje
Cuando Magallanes partió en 1519 con el encargo de la Corona española de buscar un paso para franquear el Nuevo Mundo y alcanzar las Molucas por la ruta occidental, llevó consigo a Enrique. Según las crónicas de Pigafetta, al llegar a las islas de Samar y Cebú, en las Filipinas, Enrique no pudo comunicarse con los locales. Al aproximarse a otra isla, una pequeña embarcación se acercó a las naves españolas. Desalentado por sus fracasos anteriores, Enrique no pensó que lo entenderían. Para su sorpresa, su saludo en dialecto malayo encontró respuesta.
Felix Salten
Felix Salten (Siegmund Salzmann e anv gwir ; ganet e Pest, Hungaria, d'ar 6 a viz Gwengolo 1869 - marvet e Zürich d'an 8 a viz Here 1945) a oa ur skrivagner aostrian. E oberenn anavezetañ eo Bambi: Eine Lebensgeschichte aus dem Walde ("Bambi, istor ur vuhez er c'hoadoù"), embannet e 1923. Troet eo bet al levr-se en ouzhpenn 30 yezh. Un eil levr zo bet savet gant Felix Salten, Bambis Kinder, eine Familie im Walde ("Bugale Bambi, ur familh er c'hoadoù"), e 1939. Deuet eo istor Bambi da vezañ un oberenn glasel el lennegezh evit ar vugale. Graet ez eus un dresadenn-vev diwarnañ gant studioioù Walt Disney, e 1942.
Ganet e voe Siegmund Salzmann e Pest, en Hungaria, en ur familh yuzevien hag a yeas da vevañ da Vienna diouzhtu goude e c'hanedigezh. Da 16 vloaz e paouezas ar paotr yaouank gant e studioù hag en em lakaat da labourat evit ur stal asurañsoù. Stagañ a reas da skrivañ barzhonegoù ha pennadoù skridvarnerezh hag a voe embannet e kelaouennoù lennegel. Buan a-walc'h e tapas kaout labour leun-amzer evit se gant er gazetenn Wiener Allgemeine Zeitung. E 1900 e embannas e zastumad danevelloù kentañ ha dizale e voe embannet levrioù all gantañ, unan bep bloaz well-wazh, pezhioù-c'hoari, danevelloù, romantoù, arnodskridoù... ouzhpenn e bennadoù evit meur a gazetenn eus Vienna.
Colaptes rivolii
Colaptes rivolii a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus Rivolii (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant an evnoniour gall Auguste Boissonneau (1802-1883). Dougen a ra anv François Victor Masséna (1799-1863), eil dug a Rivoli hag evnoniour amatour gall.
Streptocitta albicollis
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl hag ivez diwar divellkeineged ha mellkeineged bihan (glazarded).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Sulawesi (Indonezia) :
Banniel Gwiana
Savet e oa bet ar banniel-se, da gentañ, e 1967 hag implijet e veze neuze gant an Union des Travailleurs Guyanais, sindikad labourerien ar vro. Tamm-ha-tamm eo bet ledet an implij anezhañ gant an dizalc'hourien ha dre ar vro dre vras. E miz Genver 2010 e oa bet degemeret da vanniel ofisiel gant dilennidi kuzul-departamant Gwiana, a-unvouezh.
Apple
2007 -
Diskouezhet eo an iPhone, familh poellgomzoù Apple, gant Steve Jobs e miz Genver 2007. E 2010 eo roet lañs d'an iPad, e dablezenn.
Christophe Le Mével
Buhezskrid
Gloazet fall eo bet e 2002 ken e oa bet rediet da chom hep redek e-pad nav miz. Torret en deus e ibil-skoaz e-pad Tro Frañs 2007 pa oa e 33vet plas ar renkadur.
Emgann Cheat Mountain
Kenarroud
E penn-kentañ miz Mae 1861, nerzhioù lu eus an Unaniezh renet gant ar Major Jeneral George B. McClellan a ya war-raok, o lorc'hañ eus Ohio betek rannvro kornôg Virginia. Daou bal a oa d'ar fiñv-se : difenn Ohio da vezañ aloubet kement ha difenn Pennsylvania a oa dindan riskl un aloubadeg gant nerzhioù lu kevredet. Ouzhpenn-se a oa ar pal reiñ harp d'ar gouarnamant eus Virginia a oa a-du gant chom en Unaniezh hag a oa tec'het da Wheeling.
Rage Against the Machine
Ar strollad
= Istor =
Massinissa
En em gannañ a reas ar Masaesyli hag ar Massylii e 203 kent J.-K. en Emgann ar c'hompezennoù bras) e diwezh an Eil brezel punek. Goude se e tegasas Massinissa, penn ar Massyli, ur skoazell a-bouez da drec'h Republik Roma war Gartada. Massinissa a zeuas a-benn neuze da unvaniñ Numidia a rene neuze holl an douaroù etre ar stêr Moulouia er c'hornôg ha Cyrenaica er reter. Dont a reas a-benn da viret emrenerezh e rouantelezh o tennañ e vad gant finesa eus an eneberezh etre Roma ha Kartada. Massinissa a lakas e penn pep proviñvs ur gouarnour hag e penn pep meuriad un « Amokrane » (ar penn meuriad). Eguzul, dek den ennañ, a eilas anezhañ gant efedusted en e bolitikerezh hag en e velestradur. E-touez an dek kuzulier e oa tri eus e vibien : Mikipsa a rae war-dro aferioù zo en e lec'h, Gulussa, karget da ren an armeoù ha Mastanabal e karg eus teñzor ar roue. Krouiñ a reas pezhioù moneiz ma weled e benn. Mervel a reas Massinissa e 148 kent J.-K..
Petko Slaveykov
En askont d'e vennozhioù demokratel ha d'e stourmoù politikel e voe harzet, difennet e voe outañ kelenn hag e leve a voe krennet. Mervel a reas e 1895 e Sofia.
Kastell Machikoul
Kastell Machikoul zo ur c'hastell savet e Machikoul, e Bro-Naoned, e gevred Breizh.
Istor
Savet e voe ar c’hastell en, e-lec’h unan koshoc’h, eus an , war ribl ar stêr Falleron, gant aotrounez Rae. Tri maread labourioù a voe : e deroù an kantved, e-tro 1500 hag e dibenn ar.
Olmedilla de Eliz
Olmedilla de Eliz  zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
Hylopsar cupreocauda
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh.
Ronco Biellese
Ronco Biellese zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e Piemonte.
Gouarnamant Manuel Valls (2)
Eil gouarnamant Manuel Valls a voe anvet d'ar Meurzh 26 a viz Eost 2014. Kar-tost e oa da Gentañ gouarnamant Manuel Valls, war-bouez ar vinistred ar muiañ a-gleiz.
Celina González
He buhez
Pa oa bugel ez eas da chom gant he zud da Santiago de Cuba. E 1943 e reas anaoudegezh gant karantez he buhez, Reutilio Domínguez.
Enkadenn Veur
E Stadoù-Unanet Amerika e krogas, goude an diskar a voe e gwerzh al lodennoù d'ar 4 a viz Gwengolo 1929 en Eskemmdi New York City, e Wall Street e karter Manhattan. Adal ar Yaou 29 a viz Here 1929, pa dizhas Wall Steet traoñ ar werzh, en em strewas an Enkadenn a-dreuz ar bed. Black Thursday, "ar Yaou Du" a reer eus an deiziad-se.
Abegoù
Ez-reizh e c'hoarvez ardec'hioù ha kelc'hadioù kenwerzhel en ur bed ma ne vez gwezh ebet kempouez-rik etre ar c'hinnig hag ar goulenn, a dermen ar priz war ur marc'had. O c'houzout kement-se, armerzhourien a bep tu a glaskas displegañ an Enkadenn Veur hep dont a-benn da respont d'ar goulenn pennañ : petra a laka un ardec'h da dreiñ da enkadenn ? Pep hini anezho a glaskas lakaat ar fedoù da blegañ dindan gwask soñjoù e skol met, e gwirionez, den ebet ne oar abegoù resis an Enkadenn Veur ha, dre se, penaos mirout na c'hoarvezje unan all.
Kelc'hiad an armerzh
Ne voe an enkadenn nemet un darvoudenn e kelc'hiad an armerzh, a bad un dek bloavezh bennak. N'eo troet da Enkadenn Veur nemet en abeg da zisentezioù fall bet kemeret gant ar Stad amerikan re wellseller a c'hortoze ma tremenje, ha gant ar Bank-kreiz a grennas war an amprestoù e-lec'h o ledanaat.
Ardec'h ar Stadoù-Unanet troet da enkadenn ar bed
Pevar abeg zo bet lakaet da ziarvar gant an dielfennerien. Pa oa an enkadenn o padout e klaskas Pennsezer Franklin Delano Roosevelt (1882-1945, e karg 1933-1945) reiñ lañs da labourioù foran ha skoazellat al labour-douar, a-douez disentezioù all, met dre ma klaske war an dro kempouezañ an dispignoù foran ne voe ket a-walc'h evit lakaat an enkadenn da echuiñ kent deroù an Eil brezel-bed (1939).
An Eil brezel-bed
Skoazellet e voe Stadoù Europa pa grogjont da bostañ arc'hant e greanterezh an armoù en-dro ; pa voe kaset ar wazed d'ar brezel e 1939 e voe echu gant an dilabour.
E 1941 ez eas SUA d'ar brezel d'o zro, ar pezh a echuas an Enkadenn Veur da vat : dindan 10 % e voe feur an dilabour. . Kalz arc'hant a voe postet en armoù, daougementet e voe kresk ar c'henderc'hañ a-drugarez da gevradoù sinet etre ar Stad hag an embregerezhioù — ar c'hresk war dle ar Stad hag an tailhoù nevez bet divizet gant gouarnamant ar Pennsezer Harry Truman a voe lezet a-gostez evit ar mare. Da heul ar strivoù a voe graet da geñver ar brezel e chomas gant SUA ul lañs teknologel a badas pell goude 1945.
War-bouez ar Stadoù-Unanet, holl Stadoù galloudusañ ar bed a voe rivinet gant an enkadenn Veur ha gant an Eil brezel-bed a c'hoarvezas d'he heul. Gant ar brezel e kemmas tro-spered renerien ar bed, e voe ret adsevel an danvez armerzhel e-pad un degad hag e voe lakaet reolennoù al labour hag ar surentez kevredigezhel etre daouarn ar gouarnamantoù.
Cielito lindo
Filmoù
Klevet e vez er film mec'hikan Los tres García, kanet gant Pedro Infante.
Ar werz
Cielito Lindo a zo bet kanet gant Pedro Infante, Vicente Fernandez, Ana Gabriel ha kalz re all.
Dark Vador
Dark Vador e anv gallek ("Vador an Teñval"), Darth Vader e anv orin er stirad, zo Anakin Skywalker ur wech eo deuet da vezañ un Aotrou Sith, e bed ijinet Star Wars. Deskard da Mestr teñval ar re Sith Dark Sidious (Palpatine) emañ e-karg degas hent krouidigezh an Impalaeriezh Galaktek gant an Impalaer e vestr e penn ar ren.
Stephen Hawking
Stephen Hawking (8 a viz Genver 1942 en Oxford - 14 a viz Meurzh 2018 e Cambridge) a oa ur fizikour hag ur steredoniour saoz.
Sally Jones
A-raok ar Stad Islamek
A-raok dont da vezañ djihadourez e oa gitarourez en ur strollad maouezed punk, Krunch, er bloavezhioù 1990. Ur wech dimezet gant Junaid Hussain e cheñch buhez da vat ha treiñ d'an Islam. Dilaosket e vezo he mab oadet a 18 vloaz pa guitao Sally Jones ar vro gant he gwaz hag o bugel 11 vloaz Hamza. Mont a rejont e Raqqa, lec'h pennañ Daesh e Siria.
Komz didaer
Enklask
Lâret eo bet ivez e oa efedus ar c’hehentiñ didaer evit digreskiñ an daerded er gêr. Paotred hag o doa kemeret perzh en ur programm diazezet àr ar gomz didaer evit tud taer e Kalifornia n’o doa ket adskoet hani anezhe er 5 blezad goude, hrevet burevioù ar brokulorion. Diforc’het e oa bet an disoc’h-se a-zoc’h an 40 % a dud meneget get an Domestic Abuse Intervention Project hag o doa adskoet er 5 blezad goude bout heuliet ur programm diazezet àr ar patrom Duluth, a oa ar gwellañ àr ar poent-se, sañset.
Liamm doc’h ar speredelezh
Ur yoc’h tud a gav gete e kloka ivez ar Voudaegezh, ent teorikel hag é sikour da lakaat uhelvennadoù ar Voudaegezh e pleustr, ,.
Albert Jurgenson
Dibabet e voe da frammer titlet gant meur a filmaozour brudet, Yves Boisset, Robert Dhéry, Claude Miller, Jeanne Moreau, Gérard Oury hag Alain Resnais en o zouez.
Anne Breizh-Veur
Bugale
Dimezet e oa Anne d'ar priñs George Danmark.
John Salmon Ford
John Salmon Ford lesanvet Rip, ganet d'ar 26 a viz Mae 1815 hag aet da Anaon d'an 3 a viz Du 1897, a oa un ezel eus Kongress Republik Teksas, ur senedour eus ar stad-se, maer Brownsville. Bez e voe ivez un Texas Ranger, ur c'horonal kengevreet, ur mezeg, un alvokad, hag ur c'hazetenner ha perc'henn ur gazetenn.
Fontenay-le-Comte
Fontenay-le-Comte a zo ur gumun hag un isprefeti eus departamant ar Vande e Frañs. Kêr-benn gozh Poatev-izel eo.
Porched ar Baradoz
Porched ar Baradoz (galizeg : Pórtico do Paraíso) eo anv ar strollad kizelladurioù hag a ro digor da iliz-veur Ourense dre ar porched pennañ. En hanterenn gentañ an e voe savet, da vare an eskob Lourenzo (1218-1248) hag a echuas oberennoù an iliz-veur ; bezet pe vezet, goude 1230 e voe echuet Porched ar Baradoz. Heverk eo al liesliverezh en deus miret abaoe an orin ; n'eus liv ebet ouzh an eildor avat.
Den ne oar piv e voe aozer pe aozerien ar Pórtico. Gouez d'an istorour ha henoniour galizat Ángel del Castillo López (1886-1961) e voe savet gant ur mestr-kizeller anvet Juan Evangelista :
Kenali eo ar braz eus an arbennigourien evit lavarout e teue ar gizellerien-se eus labourva ar mestr Mateo, aozer Pórtico de la Gloria iliz-veur Santiago de Compostela, pe e voent levezonet-bras gant e labour. Gwir eo ez eo heñvel lec'h an ebestel hag ar brofeded en Ourense ouzh hini Compostela, ha damheñvel eo an teknikoù bet implijet koulz en delwennoù-kolonennoù hag er gwaregoù bihan. Gotek eo doare an daou borched, hogen romanekoc'h eget hini Pórtico de la Gloria eo doare Porched ar Baradoz, petra bennak ma 'z eo oberenn Ourense nevesoc'h eget hini Compostela. Lod arbennegourien all a wel en Ourense levezon labourvaoù Amiens ha Pariz, a dizhas Galiza a-c'houde bout labouret war iliz-veur Burgos.
Bésame mucho
E saozneg
Kanet eo bet gant Frank Sinatra, Julie London, ha kalz tud all. Doare The Beatles n'eo ket un dra da gounaat.
Poeoptera
Poeoptera a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Nothobranchius palmqvisti
Nothobranchius palmqvisti zo ur spesad pesked dour dous trovanel eus Kenya ha Tanzania.
Menneville
Menneville zo anv meur a lec'h :
Quintus Fabius Maximus Verrucosus Cunctator
Pa oa lazhet ar c'honsul Gaius Flaminius e-doug ar faezhidigezh roman anvet Emgann al lenn Trasumennus e oa gounezet Roma gant ar spouron. Distrujet e oa bet armeoù ar gonsuled e daou emgann bras, ha Hannibal a dostae da Roma. Doujañ a rae ar Romaned na vije distrujet o c'heoded dizale. Divizout a reas ar sened roman e ve anvet un diktatour, evel e-doug holl ar prantadoù enkadennoù, ha choaz a reas Fabius abalamour d'e oad ha d'e skiant-prenañ. Da gustum e ranke an diktatourien resev o c'harg eus ar gonsuled met unan a oa aet da anaon hag egile ne oa ket e Roma. Setu e voe anvet gant ar sened. Da gustum ivez e veze choazet e vestr eus ar marc'hegerezh gant an diktatour e-unan. Ar wezh-mañ avat e voe anvet gant ar sened e-unan ivez hag e voe choazet un enebour politikel da Fabius, Marcus Minucius.
Cratogeomys
Cratogeomys zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ razhed-godell a vev e Mec'hiko (hag e kreisteiz SUA evit a sell ouzh Cratogeomys castanops).
Nothobranchius kilomberoensis
Nothobranchius kilomberoensis a zo ur spesad pesked dour dous trovanel eus Tanzania.
Méricourt
Méricourt zo un anv-lec'h hag un anv-den.
Morval
Morval zo anv meur a lec'h :
Bos taurus
Pouezus eo bet hag e chom pouezus ar bioù evit an dud. Meur a relijion ha sevenadur a laosk ur plas bras dezho. An arzoù hag ar bruderezh a implij o skeudenn alies ivez.
Colmenar de Oreja
Colmenar de Oreja  zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
Geomys
Geomys a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ razhed-godell hag a vev e Norzhamerika.
Rosazza
Rosazza zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte.
Breizh eo ma bro !
Breizh eo ma bro ! zo un albom gant meur a arzour oc'h adkemer kanaouennoù brudet eus Breizh, embannet d'an 30 a viz Even 2017.
Moyenneville (Somme)
Moyenneville zo ur gumun eus departamant Somme, e hanternoz Bro-C'hall. Emañ war an hent a gas eus Abbeville da Gamaches.
Madalen an Amour
Madalen an Amour a zo ur skrivagnerez ganet e Ploubêr, Bro-Dreger, e miz Eost 1931. Skrivet he deus dreist-holl eñvorennoù, met krog eo da vont muioc'h-muiañ war-du ar faltazi gant he levr war gaozioù evned he liorzh. Ur yezh eeun a zo ganti pa skriv.
Thomomys
Thomomys a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ razhed-godell hag a vev e Norzhamerika.
Donato
Donato zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte.
Curino
Curino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte.
Ana Gabriel
María Guadalupe Araujo Yong, anavezetoc'h evel Ana Gabriel, zo ur ganerez ha sonaozourez vec'hikan, ganet e Guamúchil, e Sinaloa, d'an 10 a viz Kerzu 1955. Brudet eo evel ur ganerez tonioù en doare "ranchera".
Kanañ a ra Ana Gabriel abaoe he 6 vloaz. Krog e oa da sevel sonioù, levezonet gant kanaouennoù karantez Agustín Lara ha María Greever.
Gwydion fab Dôn
Pa c'henelas Arianrhod ur vab anvet Dylan, e c'henellas ivez ur gevell bihanoc'h ha disneuz. Gwydion a guzhas anezhañ en un arc'hig hag a zisavas ar bugel a vo anvet Lleu Llaw Gyffes hag a zeuio da vout un haroz bras. Lavaret e vez eo Gwydion ar barzh gwellañ ag ar bed. Kemer a reas perzh e kad Caer Nefenhir ha cad Goddeu o stourmiñ gant e vataraz. Ar menezioù hag ar morioù a zo e annezioù.
Tollegno
Tollegno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte.
Robert Stirling
E anv gwirion a zo Robert Mac Gregor, an anv "Stirling" a oa hini goprer e dad hag a oa er mare-se ebenour. E dad-kozh eus tu e dad a oa saver ostilhoù labour-douar hag e dad-kozh eus tu e vamm a oa labourer-douar. Robert Stirling a oa 3de hini ur familh a 8 bugel. Kendalc'het en deus bet e studioù e skol-veur Dinedin etre 1805 ha 1808 a-raok mont da Glasc'ho da studiañ an deologiezh. Dimeziñ a reas d'an 10 a viz Gouere 1819 gant Jean Rankin hag bet o deus bet 7 bugel : Patrick, William, Robert, James, David, Jane hag Agnes. Ar pevar faotr kentañ a zo bet holl ijinourien, David a zo bet pastor hag Agnes a zo bet arzourez.
Adimplijet e voe menozioù Robert Stirling gant William Siemens ha goude e voe kemeret ur breved gant Friedrich Siemens e 1856 evit ur benveg da adtommañ an aer a oa kaset en uhelfornioù dre implijout energiezh termek ar gazoù o tont er-maez eus an uhelforn.
Mari Bro-Saoz
Mari Bro-Saoz  zo bet anv meur a briñsez pe rouanez saoz:
Eil lizher d'ar Gorintidi
Evit piv eo bet skrivet ? Peseurt kelennadurezh a gaver ennañ ?
Ouzhpenn e oa dizemglevioù en iliz abalamour da levezonoù a bep seurt ha dizurzhioù en emvodoù-lid, prosezoù etre kristenien dirak lezioù-barn ar gêr...
Eugène Simon
Daoust d'ar gevrennad Arachnida bezañ e zanvez studi pennañ e pleustras war an evned ivez, genadoù ha spesadoù ar c'herentiad Trochilidae. Ma voe embannet un Histoire naturelle des Trochilidae (Synopsis et Catalogue) gantañ e Pariz e 1921.
Alexandra Amalie Bavaria
Poltred
Ar roue Ludwig Iañ Bavaria a roas urzh da Joseph Karl Stieler, livour al lez, d'he foltrediñ, ha war ziskouez emañ an oberenn e Poltredaoueg ar gened, e kastell Nymphenburg, ma'z eus dastumet 36 poltred eus itronezed a renk uhel eus kêr München, brudet-bras o c’hened.
Herri II Navarra
E vuhez
Ganet e oa d'an 18 a viz Ebrel 1503, e Zangoza, e Nafarroa, war lez ar stêr Aragon a ra an disparti etre an div rouantelezh, Rouantelezh Navarra ha Rouantelezh Aragon. Mab e oa da Yann III Navarra, ha da Katelin Navarra, anavezet ivez evel Katelin Fois, rouanez Navarra. E dad, a oa aotrou Albret, dug Gwienna, ha kont Graves, a oa deuet da vout roue Navarra goude dimeziñ da Katelin Navarra (1468-1517), rouanez Navarra, d'ar 14 a viz Gouhere 1484 en Orthez.
En 1515 edo gant e dad el lez c'hall ma reas anaoudegezh gant c'hoar henañ ar roue, a zimezas dezhañ en 1527. Pa varvas e vamm en 1517 e teuas Henri da vezañ roue Navarra evel Herri II.
Cerreto Castello
Kendeuzet e oa bet gant Quaregna d'ar 1 a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : Quaregna Cerreto.
Golvan-Italia
Ar golvan-Italia a zo un evn bihan, Passer italiae an anv skiantel anezhañ.
Geocapromys
Geocapromys a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ hutiaed.
Belo Vale
Karterioù
Brudet eo bet Noiva do Cordeiro e 2014 war zigarez eo ur gêriadenn dalc'het gant ar maouezed.
Edouarzh VI (Bro-Saoz)
Mab e oa da Herri VIII ha Jane Seymour.
Zimone
Zimone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte.
Rivière
Stêrioù
Meur a stêr pe aber e Breizh-Izel zo bet troet e galleg gant ar ger « rivière » :
Kanol Galedonian
Ar Ganol Galedonian (Canàl Cailleanach e gouezeleg; Caledonian Canal e saozneg) a zo ur ganol savet e deroù an a-dreuz Bro-Skos, war 97 km a viz da vervent, evit liammañ Mor an Hanternoz ouzh ar Meurvor Atlantel. Evel ma treuz loc'hoù a-hed ar Gleann Mòr n'eus nemet un drederenn bennak a-gement a zo bet toullet. Kregiñ a ra en Inbhir Nis (Linne Mhoireibh) ha mont betek A' Chorpaich e-kichenik an Gearasdan (Linne Dhubh) ha treuziñ a ra Loch Nis, Loch Omhaich ha Loch Lochaidh. En holl ez eus 29 skluz.
Villa del Bosco
Villa del Bosco zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte.
Roger Jon Ellory
thumb|Ellory e saloñs al levrioù, 2012 R. J. Ellory zo ur skrivagner saoz ganet e Birmingham e 1965.
Mari Iañ Bro-Saoz
Mari Iañ pe Mari Tudor (Mary Tudor e saozneg) (1516 - 1558) lesanvet « Bloody Mary » (Mari Wadek) gant ar Brotestanted hag « ar Gatolikez » gant he c'henfeizidi, merc'h da Herri VIII ha d'e bried kentañ Catherine of Aragon, a voe rouanez Bro-Saoz. Heskinañ a reas ar Brotestanted.
Conothraupis
Conothraupis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1880 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).
An Treizher
Liammoù
Lec'hienn-Internet An Treizher
Charlie Hebdo
Ar gwalldaol
D'ar 7 a viz Genver 2015 e c'hoarvezas ur gwalldaol e burev Charlie Hebdo e-pad un emvod kelaouenniñ. Daou zen armet, ar vreudeur Kouachi, a yeas e-barzh an ti gant armoù AK-47 hag un RPG (Grenadenn Roketenn bannet). War a seblant e klaskent lazhañ rener ar gelaouenn dreist pep tra.
Goude ar gwalldaol
Manifestadegoù
Récourt
Récourt zo un anv-lec'h gallek.
Mysateles
Mysateles a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ hutiaed.
Valle Mosso
D'ar 1 a viz Genver 2019 eo bet kendeuzet gant kumunioù Mosso, Soprana ha Trivero d'ober kumun nevez Valdilana, ma'z eo pennlec'h.
Okkupert
Rann 8 : Du
Daoust d'ar strollad « Energiezh Nevez » kaout an niver brasañ a gannaded er Parlamant (Storting), e tle Jesper Berg kinnig e zilez da roue Norvegia. Goulenn a ra ar roue digant Jesper Berg. kendelc'her da verañ an traoù en ur c'hortoz e vefe stummet ur gouarnamant all. Kavet eo bet korf Thomas e bro ar Samied. Goude e obidoù e tizolo Bente e oa bet kaset pellgomzadenn diwezhañ Thomas eus Mourmansk.Ingrid Bø eus ar PST a gadarna dirak Bente ez eo marv Thomas heñvel ouzh un drouklazh treuzwisket e gwallzarvoud. E keit-se e deus divizet ar C'hentañ ministr lakaat e plas ur politikerezh strizh e-keñver enbroadeg ar Rusianed. Dizoloet eo bet gant arme Norvegia e oa bet milieroù a Rusianed o treuziñ an harzoù war droad evit en em veskañ gant tud Norvegia. Nac'h a ra Rusia degemer en-dro he c'heodedourien bet skarzhet diouzh Norvegia. Divizout a ra Jesper Berg kas anezho d'ar Svalbard neuze. Aloubet eo e vurev gant ur c'homando rusianeger a ra ur gouestlad anezhañ. Nac'h a ra kannadez Rusia kaout an disterañ darempred gant an dud-se evel-just. Kas a ra Irina Sidorova Hans Martin evel hanterour met lazhet eo ar c'homando gant ar polis enep-sponterezh. Merzout a ra neuze Hans Martin e laboure unan eus ar sponterien evit Sidorova. Kas reer Jesper Berg da gannati ar Stadoù-Unan evit bezañ gwarezet. E-kerzh un emvod eus ar gouarnamant bodet en-dro e palez ar roue e kemenn Jesper Berg dre welgendael eus kannati ar Stadoù-Unanet e fell dezhañ startaat argasadenn ar Rusianed.
Hemispingus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
An Bhóinn
An Bhóinn pe Abhainn na Bóinne (Boyne pe River Boyne e saozneg) a zo ur stêr en Iwerzhon, e Laighin, 112 km dezhi.
Dryocopus javensis
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevarzek isspesad anezhañ en Azia, en un takad hag a ya eus India, dre Sina ha Korea, da Filipinez hag Indonezia :
Plagiodontia
Plagiodontia a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ hutiaed.
Mitrospingus
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Aragorn
200px|right|thumb|Aragorn hervez ur fan
The War of the Ring
At Rivendell, Aragorn was chosen as a member of the Fellowship of the Ring to accompany Frodo in his quest to destroy the Ring in the fires of Mount Doom in the land of Mordor. Elven-smiths reforged the shards of Narsil into a new sword, setting into the design of the blade seven stars (for Elendil) and a crescent moon (for Isildur), as well as many runes. Aragorn renamed the sword Andúril, "Flame of the West".
Châli
Châli zo un danevell gant Guy de Maupassant hag embannet en 1884.
Janed Holland
Lezverc'h e oa da Edouarzh Woodstock, dug Akitania (a voe lesanvet « ar Priñs Du » diwezhatoc'h), priñs Kembre ha dug Akitania, eil pried he mamm, Janed Kent. He hantervreur e oa an
hini a vo Richarzh II, roue Bro-Saoz.
Eured gant Yann IV
En miz Mae 1366, marvet e wreg Mari Bro-Saoz digantañ, setu Yann IV da addimeziñ da Janed. Bugel ebet n'o doe.
Découverte du traité secret entre Jean IV et Édouard III
L'alliance avec le duché de Bretagne conserve une grande importance aux yeux de l'Angleterre, qui mène avec Jean IV de longues négociations au cours de l'année 1372, pour aboutir à un traité secret, signé en juillet 1372.
Odoardo
Odoardo zo un anv-badez italianek.
Vodka
An anv
Vodka zo ur ger deveret eus ar ger voda, a dalvez kement ha "dour" er yezhoù slavek. Talvezout a ra ar ger vodka eta kement ha "dourig". Skrivet e vez водка e rusianeg, wódka e poloneg.
Belgorod
XXIvet kantved
D'an 20 a viz Ebrel 2023, ur c'harr-nij Rusian Su-34 en doa bet laosket ur vombezenn da gouezhañ war kêr. Ur c'hrater 20 metrad a oa bet ha gloazet a oa bet daou zen. D'an 22 a viz Ebrel, tro 3000 anneziad a oa bet digêriadeget pa oa bet kavet ur vombezenn didarzh. Chomet eo dianavezet ma oa bet ur vombezenn eus ar memes nijerez.
Thlypopsis
Dek (10) isspesad en holl ; o c'havout a reer holl e Suamerika.
Le Poiré-sur-Vie
Le Poiré-sur-Vie a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Keleier
Gerdarzh
Un adliester eus ar ger kel, ledanoc'h e ster eget hini al liester reizh "keloù", eo "keleier". Ouzhpenn-se ez eo kel kevatal d'ar ger keal, liester "kealioù", ,.
Istor ar c'helaouiñ
En Henegipt, war-dro 2400 K.J-K., e voe aozet ar post kentañ evit skignañ skridoù editoù ar Faraon war dachenn ar Stad. Kannaderion a oa e-karg eus ar skignañ, ar pezh a oa hep mar un aspadenn eus an doare koshoc'h c'hoazh da gas keleier dre gomz.
Janed Kent
Janed Plantagenêt pe Janed Kent (pe Joan of Kent e saozneg, lesanvet  the Fair Lady of Kent), ganet en 1328, marvet e 1385 e kastell Wallingford, a oa kontez Kent.
Alameda del Valle
Alameda del Valle  zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
Masserano
Masserano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e rannvro Piemonte, e-harz ar Monte Barone.
Jean-Claude Jégat
Pladennoù
Gant Louis Yhuel
Les Tombales
Istor
Kentañ ma voe embannet Les Tombales a oa er pemdezieg Gil Blas d'an 9 a viz Genver 1891. Adembannet e voe diwezhatoc'h, er memes bloavezh, da greskiñ adembannadur an dastumad La Maison Tellier, d'ober navet danevell al levr, pa ne oa nemet eizh en embannadur kentañ e 1881.
Sant Visant Ferrer
Buhez
Mervel a reas e 1419 pa oa é predeg àr zouar Breizh.
Graglia
Graglia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Biella, e Piemonte.
Mis Tesoros
Mis Tesoros zo anv un albom kanaouennoù spagnolek (daou CD anezhañ) gant Chavela Vargas e 2013.
Chrysophlegma flavinucha
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ :
Une partie de campagne
Une partie de campagne zo un danevell gant Guy de Maupassant hag embannet en 1881 en dastumad La Maison Tellier.
Le Papa de Simon
Le Papa de Simon zo un danevell gant Guy de Maupassant hag embannet en 1879.
Istor
Le Papa de Simon a zo bet embannet er gelaouenn La Réforme politique, littéraire, philosophique, scientifique et économique d'ar 1añ a viz Kerzu 1879 ha goude en dastumad La Maison Tellier.
Thièvres
Thièvres zo anv meur a lec'h :
An Diaoul Dieub
An diaoul dieub eo anv an ti-embann zo bet savet e 2007 e Montroulez gant Erwan ar Rouz ha sikour Koulizh Kedez.
Identelezh an ti-embann
Arouez an ti-embann-se eo an "daleth" doubl (dor eo ster ar ger hebraek "daleth" hag anv ul lizherenn war un dro).
Logonna
Logonna zo un anv-lec'h brezhonek.
Torcy
Torcy zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall :
Noron-l'Abbaye
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Villanueva de Azoague
Villanueva de Azoague zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Zamora, en Kastilha ha León. En 2015 e oa  329 a dud o chom enni.
Chapel Itron Varia Rokamadour
E 1910 e voe adsavet an tour. Pardon a vez bep bloaz d'ar Sul kentañ miz Gwengolo hag enoret e vez an dud marvet war vor.
Mari Bro-Saoz (1496-1533)
Dimeziñ a reas e 1514, da 18 vloaz, da Loeiz XII (1462-1515), roue Bro-C'hall, 34 koshoc'h egeti, goude marv e bried Anna Vreizh (1477-1514). Un toullad mizioù goude e oa intañvez: hervez ar vrud he dije diviet he fried klañvidik en he gwele pa glaske kaout ur mab pennhêr. E-touez he dimezelled a enor e Bro-C'hall e oa ur plac'h yaouank anvet Anne Boleyn (1501 pe 1507-1536).
La Femme de Paul
La Femme de Paul zo un danevell gant Guy de Maupassant hag embannet en 1881 en dastumad La Maison Tellier.
Llantrisant (Rhondda Cynon Taf)
Llantrisant zo ur gêr eus Rhondda Cynon Taf.
Gilwern
Gilwern zo ur gêriadenn e kreisteiz Kembre, e Sir Fynwy. Emañ er gornaoueg da Y Fenni, e gwalarn ar gontelezh.
Froud (Kemper)
Ar Froud zo ur stêr vihan a 11 km ½ e Breizh, adstêr d'an Oded e Kemper. Eieniñ a ra e KeranKloareg, etre Ti Sanker hag ar Stangala, e biz Kemper.
Monsanto (disheñvelout)
Monsanto zo anv meur a dra, met da gentañ-penn hini ul lec'h.
Arthur Tudor
Dimeziñ
Dimezet e oa bet d'ar briñsez spagnol Catalina de Aragón, merc'h ar roue Ferdinant II Aragon hag ar rouanez Izabel Iañ Kastilha evit skoulmañ un emglev diplomatek etre rouantelezh Spagn nevez-unanet ha Bro-Saoz ma oa an Tiegezh Tudor nevez-erruet er galloud.
Francesco Borgia
Mab e oa da Juan de Borja y Enríquez de Luna, IIIde dug Gandía, ha da Juana de Aragón y Gurrea, ur vastardez da Alonso de Aragón, besroue Aragón, bastard da Fernando II Aragon hag Ana de Gurrea, beskontez Evol. A-berzh e dad e oa niz d'ar pab Alesant VI.
Janed Navarra
Janed Navarra  ( Joana Nafarroakoa en euskareg) zo bet anv meur a rouanez ha priñsez er Grennamzer:
C'hoarzh
Sinifiansou
Ar c’hoarzh a zo dreist-holl distignet ivez pa kredomp ez eus dañjer hag a greiz-holl e weloc’h ne ‘z eus danjer ebet a benn ar fin.
Je suis Charlie
Istor ar grouadenn
Adalek neuze e voe skignet a bep tu, ha ne oa ket dezhañ ken peogwir n'en doa krog ebet ken war e grouadenn. Moulet eo bet ar gerioù war baper ha douget er manifestadegoù zo bet en ur bern broioù er bed, e New York koulz hag e Moskou.
C'hoarzh
Lakaat e pleustr ar yac'haouriezh
Da skouer: An dud o deus kemeret perzh e strolladoù c’hoarzh, o deus ur feur izeloc’h a kortisol, un hormon a kenglot gant an anken hag ur feur brasoc’h a hormon kresk.
Diskleriadenn a-enep
Ret eo diwall gant ar c’hoarzh memestra rak da skouer, gant un den a zo paranoid, klañv bras, ar fent a c’hell bezan implijet en ur diwall mat rak e vefe tu d’an den klañv treuzkompren.
Oddworld
Endro
Ar Mudokons, a challer keñveriañ ouzh an Indianed Norzhamerika, doujus d'an natur ha da bep stumm buhez, zo trevadenet ha lakaet da sklaved gant ar greanterezh. Tu zo memestra dezho da dagañ ar C'hartel, gant ar vestroniezh eus ar prederiegezh hag ar c'hontrol speredel pergen.
Villanueva de Duero
Villanueva de Duero zo ur gumun eus Spagn, e proviñs  Valladolid, en Kastilha ha León, war lez ar stêr Duero. E 2022 e oa 1238 a dud enni o chom.
Óscar Pereiro
Óscar Pereiro zo ur marc'hhouarner a vicher eus Galiza, ganet e Mos, e proviñs Pontevedra, d'an 3 a viz Eost 1977, ha gounezet gantañ Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn e 2006 (ar 6vet Spagnol trec'h er redadeg).