cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Imbourc'h
Orin
Da gentañ e oa kelaouenn dam-gefridiel Emsav ar Bobl Vrezhon (EBV), a oa un danvez strollad politikel anezhañ, a oa bet savet da heul disparti Youenn Olier ha Paol Kalvez eus Emsav Stadel Breizh (ESB). Tennañ a rae an anv Emsav ar Bobl Vrezhon d'ur strollad berrbad all, Emsav Pobl Vreizh, a oa bet krouet gant Youenn Olier e deroù ar bloavezhioù 1950. Pa zeuas er-maez ar gelaouenn Imbourc'h e miz Kerzu 1969 ne oa kaoz ebet a di-embann nag a relijion c'hoazh. Embannet e veze e stumm ur gelaouenn viziek, a oa er vent A4.
Embannadurioù
Nebeut a skouerennoù (200 well-wazh) a vez tennet eus ar gelaouenn hag eus hec'h embannadurioù, dre ziouer a goumananterion. Dister int da welout, rak moullet int hep tremen dre un ti-moulañ a vicher.
Kenskriverien ha skrivagnerien
Setu aze ur roll diglok eus an dud o deus skrivet er gelaouenn-se pe embannet o oberennoù gantañ : Ivon Gak, Lukian Kergoat, Frañsez Favereau, Yann Mikael, Tepod Gwilhmod, Paol Kalvez, Youenn Olier, Maoris Ar C'hollo, Maodez Glanndour, Marsel Klerg, Erwan ar Menga, Youenn Troal, Fañch Kerrain, Pêr Even, Yann-Vari Bouessel du Bourg, Yann Talbot, Ewen Delanoy, Jozef Lec'hvien, Tomaz Jacquet, Tepod Mab Kerlevenez, Yann Maneguen...
Le Remplaçant (Maupassant)
Le Remplaçant zo un danevell gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, embannet en 1883.
Venansault
Venansault a zo ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Cwm Rhondda
Kaoz zo er son eus istor ar Yuzevien o tec'hel eus Egipt da vont da Ganaan. Alies e vez kanet e kembraeg Wele'n sefyll rhwng y myrtwydd, savet gant Ann Griffiths.
Edouarzh
Rouaned
Anv nav roue saoz :
Quintanilla de Arriba
Quintanilla de Arriba zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Quintanilla de Trigueros
Quintanilla de Trigueros zo ur gumun eus Spagn, e proviñs  Valladolid, en Kastilha ha León.
Castello
Kumunioù
hag ivez:
Corwen
Liammet eo istor Corwen ouzh Owain Glyndŵr, ar priñs genidik eus ar c'hornad a savas ouzh ar Saozon er hag a embannas e oa "priñs Kembre".
Enezeg Chiloé
Inizi
Dek kumun zo en enezeg: Ancud, Castro, Chonchi, Curaco de Vélez, Dalcahue, Puqueldón, Queilén, Quellón, Quemchi ha Quinchao. </ref.>
Maria Anna Aostria (1610-1665)
Dimezet e voe d'hec'h eontr Masimilian Iañ (dug Bavaria), a oa 27 vloaz koshoc'h eviti.
La Question du latin
Istor
La Question du latin a oa bet embannet er pemdezieg Le Gaulois d'an 2 a viz Gwengolo 1886. Adembannet e oa bet e 1900, goude marv ar skrivagner, en dastumad dalif Le Colporteur, e ti an embanner Paul Ollendorff.
Anastasius
Pibien
hag ivez
Treron sieboldii
Anvet e voe Columba sieboldii da gentañ-penn (e 1835) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858) : dougen a ra anv an naturour bavariat Philipp Franz von Siebold (1796-1866).
Pierrefitte-en-Cinglais
Pierrefitte-en-Cinglais a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Kurdeg
An niveroù eus 1 da 10
(e kurmandjeg)
Madame
Gerdarzh
Savet diwar ar ger perc'hennañ ma, ha dame (itron e brezhoneg). Klotañ a ra ivez gant milady, e saozneg.
Hiziv
A-raok 2012 ne veze lavaret madame nemet ouzh ar maouezed dimezet, pe bet dimezet (iñtañvezed pe dizimezet), tra ma veze graet mademoiselle (dimezell) eus ar plac'hed yaouank, dizimez eta. Abaoe e rankfed, hervez lezenn, ober madame eus an holl verc'hed.
The White Stripes
The White Stripes a oa ur strollad sonerien rock, a orin eus Detroit (e Michigan, Stadoù-Unanet Amerika), savet e 1997. Dispartiet eo ar strollad abaoe an 2 a viz C'hwevrer 2011.
Blanca Kastilha
He buhez
Hervez feur-emglev Le Goulet etre ar rouaned gall ha saoz (Fulup-Aogust ha Yann Dizouar) e oa bet kefrisaet Urraca, c'hoar Blanca, da vab ar roue gall Loeiz. Met ar vamm-gozh Alienor (pe Eleanor), goude graet anaoudegezh gant an div briñsez spagnol, a gavas e teree gwelloc'h Blanca ouzh ar garg. En 1200 eta, en nevezamzer, e tegasas Blanca ganti da Vro-C'hall. D'an 22 a viz Mae e voe sinet ar feuremglev, Yann a roe d'he nizez Issoudun ha Gracay, hag ar re dalc'het gant André de Chauvigny, aotrou Châteauroux, e Berry, a-berzh ar roue saoz. Eureudet e voe ar briñsed e Port-Mort, war lez dehoù ar stêr Seine, e douaroù Yann, dre ma oa lakaet berz war re Fulup.
Aldeno
Aldeno zo ur gumun e  proviñs Trento, e Trentino-Alto Adige.
Jeanne Cherhal
Pladennoù
DVD
Maria Leszczyńska
Marie Leszczyńska (distaget [lɛʃ't͡ʃɨɲska] e poloneg), ganet e 1703 ha marvet e 1768, a oa ur briñsez polonat, pried d'ar roue gall Loeiz XV.
He bugale
Dek bugel he doe:
Bianzè
Bianzè zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
Suchitra Sen
Suchitra Sen (1932 - 17 a viz Genver 2014) a oa un aktorez indian. C'hoariet he deus e ouzhpenn 50 film, brudet eo chomet ur frapad mat goude bezañ echuet gant he micher e 1978.
Rhys ab Owain
Diwezhatoc'h, e 1078, e voe lazhet Rhys gant roue Gwent, Caradog ap Gruffydd.
Ezequiel Mosquera
Skipailhoù
2006. Comunidad Valenciana
Las Trece Rosas
Istor
Setu penaos e kouezhas an aozadur kuzh penn-da-benn, war bouez nebeut, hep gallout en em adaozañ. An darn vrasañ eus ar brizonidi n'o doa ket bet amzer da labourat en aozadur pa oant o paouez erruout ennañ.
Las Trece Rosas
Julia Conesa Conesa, 19 vloaz, togerez. Ganet en Oviedo. Bevañ a rae e Madrid gant he mamm hag he div c'hoar.
Virtudes González García, 18 vloaz.
Ana López Gallego, 21 bloaz, togerez.
Luisa Rodriguez de la Fuente, 18 vloaz, kemenerez.
La Rouille (danevell)
Istor
La Rouille a oa bet embannet e Gil Blas ar 14 a viz Gwengolo 1882, sinet Maufrigneuse, da gentañ. C'hwec'h vloaz goude, e 1898, e oa bet adembannet en eil embannadur an dastumad Mademoiselle Fifi.
Castronuño
Castronuño  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Crépin ha Crépinien
Crépin ha Crépinien (e galleg), pe Crispinus ha Crispinianus (e latin), zo daou vreur merzher hervez hengoun an ilizoù katolik ha reizhkredennek.
Montemayor de Pililla
Montemayor de Pililla  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Leon ar Berr
Leon ar Berr (pe Léon Le Berre), Ab Alor pe Abalor diouzh e anv-barzh, bet ganet d'an 30 a viz Gwengolo 1874 en Erge-Vihan (staget ouzh Kemper e 1960) ha marvet d'ar 4 a viz Kerzu 1946 e Roazhon, a oa ur c'helaouenner breizhat, hag ur skrivagner.
Tomás de Zumalacárregui
Brezel dieubidigezh Spagn
Goude ur pennad er gêr ez eas d'ar menezioù da stourm a reas dindan ar jeneral Gaspar de Jáuregui, lesanvet ar Pastor, a en em ganne evit e gont e-unan en Euskadi. Dont a reas da vout sekretour Jáuregui, dre ma oa dizesk an den, ha kentelioù a roas dezhañ. Goude e teuas da vout eiler personel Juan-Carlos Areizaga. E deroù ar brezel e kemeras perzh e meur a grogad-brezel, en Azpíroz (Navarra), Oyarzun (Gipuzkoa), Santa Cruz de Campezo (Araba) pe El Carrascal, ma voe anvet da subteniente en arme vihan.
Rodrigo d'Aragona
E varv
Kleñvel ha mervel a eure Rodrigo da drizek vloaz e Bari. Ken glac'haret e voe Lucrezia gant ar c'heloù ma'z eas da repuiñ d'ar gouent San Bernardino ma chomas miz. Pell amzer e voe o klask kaout hêrez he mab ha ne deuas ket a-benn a-raok 1518.
Anna von Jülich-Kleve-Berg
Anne of Cleves, anv saoznek Anna von Jülich-Kleve-Berg (Anna van Kleef en izelvroeg) (Düsseldorf, 22 a viz Gwengolo / 28 a viz Mezheven 1515 – Kastell Richmond House, Whitehall, Londrez, 16 a viz Gouere 1557), a oa ur briñsez alaman
Alençon
Istor
E 1637 e voe degemeret e kêr ur senez protestant. Er bloavezhioù 1660 e voe krouet gant ar brotestantez Marthe La Perrière ar point d'Alençon (adanvet Point de France) ha diazezet e voe ganti ur vichererezh dantelez brudet.
Etre miz Genver hag ar 7 a viz Meurzh 1871 e voe gouzalc'het ar gêr gant an Alamanted, e-pad ar brezel etre Bro-C'hall ha Prusia.
Lizher d'an Efezidi
Piv en deus skrivet al lizher ?
Arabat disoñjal e voe skrivet an daou lizher d'ar memes mare, e klokaont an eil egile ha ne skrive ket an abostol e-unan e lizheroù en o fezh. Sikouret e veze gant un diskibl peurvuiañ. Perzh an diskibl a vefe bet un tamm brasoc'h evit al lizher-mañ.
Emberizoides
Pemp (5) isspesad en holl ; o c'havout a reer e Kreiz e Suamerika.
Valdearcos de la Vega
Valdearcos de la Vega zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Jane Seymour
Dimezell e oa gant Catherine of Aragon, ha goude gant Anne Boleyn. Embannet e voe ar promesa-eured d'an 20 a viz Mae 1536, en deiz war-lerc'h ma voe dibennet Anne Boleyn, ha graet e voe an eured dek deiz goude. Anvet e voe da rouanez, en ofisiel, d'ar 4 a viz Even. Ne voe ket kurunennet avat rak d'ar c'houlz-se edo ar vosenn oc'h ober he reuz e kêr Londrez.
Ur mab a roas d'ar roue, Edouarzh VI. Mervel a reas prestik goude.
Sólveig Anspach
Sólveig Anspach, bet ganet d'an 8 a viz Kerzu 1960 e Heimaey en Inizi Vestmann en Island, hag aet d'an Anaon d'ar 7 a viz Eost 2015 en Drôme (Bro-C'hall), a oa ur sevenourez stadunanat-islandat.
Anne Hyde
He buhez
Merc'h e oa da Edward Hyde (1609-1671), a voe anvet diwezhatoc'h Iañ kont Clarendon, ha da Frances Aylesbury.
Dacnis
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Dek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Eartha Kitt
Kanet he deus jazz e meur a yezh. C'hoariet he deus Catwoman e filmoù skinwel.
Mari II Bro-Saoz
Mary Stuart, pe Mari II Bro-Saoz (1662 – 1694), a oa rouanez Bro-Saoz hag Iwerzhon, ha rouanez Bro-Skos, adal 1689 betek he marv. Ren a reas gant he fried ha kenderv Gwilherm III.
Pa varvas e 1694 e chomas William da roue nemetañ, ha pa varvas-eñ e 1702 eo c'hoar Mary, Anne Stuart, a renas.
Villavaquerín
Villavaquerín zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Saint-Laurent-du-Mont
Saint-Laurent-du-Mont a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Embernagra
Pevar (4) isspesad en holl ; o c'havout a reer e Suamerika.
Tour Eiffel
Radio
Ur stign e oa bet staliet evit ma c'hellfe skignañ ivez gant ar soudarded."Gwerzhet e vez kartennoù-post gant skeudenn an tour, ha toureffelloù plastik d'an douristed.
Gil Blas
Gil Blas a oa ur pemdezieg gallek, savet gant Auguste Dumont en 1879 hag aet da get e 1940. Ennañ e oa bet embannet kalzik eus danevelloù ar skrivagner gall Guy de Maupassant.
Melignomon zenkeri
Melignomon zenkeri a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Indicatoridae.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika issahara, en un takad hag a ya eus kreisteiz Kameroun ha hanternoz Gabon da gornôg Ouganda ha reter Republik Demokratel Kongo.
Orc'homenos (Beotia)
Orc'homenos (Ὀρχομενός en henc'hresianeg) a oa ur geoded eus Henc'hres, e Beotia, war lez ar stêr Kefisos a en em daole e lenn Kopais. Ur geoded vikenian a-bouez e oa. Mestrez e oa war gêr Tebai, hervez ar vojenn, ken na voe dieubet Tebai gant Herakles. Distrujet e voe hag ul lec'h enklask eo bremañ d'an hendraourion. Arabat eo he meskañ gant Orc'homenos en Arkadia.
Istor
Ezel e oa eus Kevre Beotia. Enebiñ a reas atav ouzh renerezh Tebez e Beotia, mes homañ, e -364, a zistrujas anezhi. Adsavet e voe gant roue Makedonia Fulup II (-359--336).
Kuzul Europat
<HR noShade> Ar C'huzul Europat (alies e vez graet gant an droienn "Emvod-Uhel Europa") eo ar c'horf politikel pennañ eus Unaniezh Europa. Ennañ e kaver pennoù stad kement stad ezel a zo, mui Prezidant Kengor Europa. Renet e vez gant ur prezidant. Daou emvod ar bloaz a vez da vihanañ.
Parthenios Nikaia
Parthenios Nikaia, pe Myrleia (e gregach Παρθένιος ὁ Νικαεύς, pe ὁ Μυρλεανός) a oa ur skrivagner gresianek eus Bithynia, er. Barzh ha yezhadurour e oa. Prizoniet e vije bet gant ar Romand goude Brezelioù Mithridates, ha kaset da Roma. Desket en dije gresianeg da Vergilius.
Daelerezh
Ar Grennamzer
En abeg da aloubadegoù ar Vikinged, an Arabed ha Hungariz en IXvet ha Xvet kantved e voe paouezet pe dost da gelenn ar sonerezh, an niveroniezh, ar ventoniezh, ar steredoniezh hag an daelerezh. Gant ar manac'h Gerbert d'Aurillac, a voe ar pab Jelvestr II diwezhatoc'h, e voe adlakaet an daelerezh da zanvez-kelenn en Iliz katolik a-c'houde e veajoù-studi e Katalonia (963-971) ma lennas diwar-benn Aristoteles : quadrivium ha daelerezh a gelennas e skol an eskopti e Reims.
Gaz
Ar gaz a zo unan eus an teir (pe peder) stad a c'hall kemer ar materi (ar reoù all eo al liñvenn, ar solud, ha d'o heul e lakaer ar plasma a-wechoù ivez). Ar gaz a gemer stumm al lestr a zalc'h anezhañ ha kreskiñ ha digreskiñ a ra e ec'honad pa wasker pe pa ziwasker anezhañ. Er gaz e c'hall ar molekulennoù fiñval dieub an eil e-keñver eben (n'emañ ket kont evel-se gant al liñvennoù m’emañ kenstag laosk ar molekulennoù hag ar soludoù ma vezont stag start kenetrezo). Gazoù "pur" a zo (evel an neon) (atomennoù hiniennel hepken), "elfennel" (evel an hidrogen) (molekul graet gant atomennoù eus ar memes seurt), pe neuze "kenaozet" (meur a seurt atom disheñvel a-gevret evit ober pep molekulenn) (da skouer: an dioksidenn garbon).
Daelerezh
Karl Marx ha Friedrich Engels
Emgann ar renkadoù eo ar gudenn bennañ a glaskjod dirouestlañ dre zaelerezh Karl Marx, pa 'z eus un diforc'h anat etre al labour kefredel hag al labour dorn, etre bevañ e kêr ha bevañ war ar maez, etre ar greanterezh hag al labour-douar. Dre zislavaroù an daelerezh e klaskas Marx, Engels ha Lenin displegañ n'eus bet biskoazh eus un urzh naturel digemm er gevredigezh, daoust d'ar pezh a hañval bezañ anat, e ranker bepred mont buanoc'h en argerzh ar c'hemmañ dere an dud evit ma vevjent gwelloc'h, petra bennak ma ne wel an dud araokadenn ebet en o dere, hag ez a ar gevredigezh war-raok tamm-ha-tamm daoust da giladennoù bet degaset gant reveulzioù, gwallzarvoudoù hag all. Stag ouzh kement tra all eo pep tra, hag e pep tra emañ an dra gontrol. Alies eta e voe lakaet daelerezh Karl Marx da venveg rendaeliñ ha brudañ, evit harpañ dibaboù politikel ar Stadoù marksour. Kement-se a gasas da zarrizhad Trofim Denisovitch Lysenko en URSS da vare Jozef Stalin, pa voe lakaet da haroz ar skiant soviedel eus ar bloavezhioù 1930 betek 1964 daoust d'e labourioù fazius war an hiloniezh er gounezerezh. Hervez Trofim Lysenko e c'halled kemmañ natur hilel ar plant dre gemmañ o endro, daoust da labourioù Gregor Mendel ; pelloc'h c'hoazh ez eas, pa c'hovelias arlakadenn "bevoniezh ar renkadoù". Er bed a-bezh e savas prederourien ha skiantourien enep an danvezelouriezh daelerezhel, kent distreiñ war o c'hiz a-wezhioù, ha diskaret e voe labourioù T. D. Lysenko gant an Akademiezh ar Skiantoù soviedel e 1965.
Daelerezh ha stlenneg
Abaoe un nebeud degadoù ez eus kenlabour gant poelloniourien eus ar bed a-bezh evit kavout un diazez jedoniel d'an daelerezh. A-douez o andonioù e voe labourioù gant ar prederour breizhveurat Stephen Edelston Toulmin (1922-2009) ha re ar prederour amerikan Nicholas Rescher (bet ganet e 1928).
Ar poellata azgweladus, un doare da boellata a zo diazezet war abegoù a c'haller kemmañ — ne glasker ket prouiñ tra pe dra, o klask ur c'hempouez efedus e vezer bepred, zo bet arveret da sevel reizhiadoù stlennel a zo diazezet war arguzennoù rakstummet, war reolennoù arguzenniñ ha reolennoù all a ra war-dro ar c'hemmoù er stlennoù a ranker keweriañ. An doare stlenneg-se a vez implijet en enklaskoù diwar-benn an naouegezh kalvezadel a-benn sevel urzhiataerioù a vije gouest da gemer disentezioù ha, pelloc'h, reizhiadoù-labour harpet gant urzhiataerioù .,
Saint-Laurent-sur-Sèvre
600px|thumb|center
Indicator archipelagicus
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl (gwenan gouez ha gwesped peurgetket).
Maria Elisabeth Wilhelmine von Baden
Merc'h e oa d'an dug-meur Karl Ludwig von Baden ha d'e bried Amalie von Hessen-Darmstadt.
Biéville-Quétiéville
Ar gumun
Savet e voe kumun a-vremañ diwar kumunioù a-wechall:
League of Legends
Ar c'hoari a zo bet krouet d'ar 7 a viz Here 2007 goude ma voe aet da benn ur mennozh soñjet e 2006 hag embannet eo bet ar c'hoari d'an 9 a viz Ebrel 2009 gant ur stumm beta. E 2013 e teu League Of Legends da vezañ unan eus ar c'hoari muiañ c'hoariet, ha sellet er bed a-bezh. Gant 32 million a seller war internet, 8,5 million a zud o deus sellet e liv fin ar saison 3. Hiziv an deiz ez eo erruet ar c'hoari d'ar stumm 4.15.
Geophaps
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad a ya d'ober ar genad :
Poltred an Tiegezh Vendramin
Poltred an Tiegezh Vendramin, pe Ritratto votivo della famiglia Vendramin en italianeg, zo un daolenn vras (206 x 301 cm) hag un eoullivadur war lien gant al livour italian Tizian, a voe graet etre 1543 ha 1547.War ziskouez emañ e National Gallery Londrez.
ER (skinwel)
Skignet eo bet ar stirad gant an anv Urgences e Frañs adalek ar 27 a viz Mezheven1996 war France 2, adskignet war France 4 hag adalek an 30 a viz Du 2014 war TV Breizh hag adalek ar 5 a viz Genver 2015 war HD1.
Richard Harrison
Ar sinema a vez choazet gantañ a vez kentoc'h traoù aksion hag a oa ar sinema pouezusañ etre ar bloavezhioù 60 ha 70. Filmoù brezel, polis, spierezh, ... Harrison a c'hoarie deus ar soudard d'an archer. Un tamm goude e krogas da c'hoari e filmoù doare Superman.
Les 25 Francs de la supérieure
Istor
Embannet e voe e Gil Blas e 1888, hag en dastumad L'Inutile Beauté en 1890.
Polybos
Kement-se zo kontet e levrenn XXII an Odysseia.
Kumuniezh kumunioù bro Gazilieg
Kumuniezh kumunioù bro Gazilieg a oa anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Redon, departamant Mor-Bihan, e Breizh. Krouet eo bet e 2008. D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh, goude kendeuziñ gant div etrekumuniezh-all.
Yves Deroff
Yves Deroff, bet ganet d'an 29 a viz Eost 1978 e Maisons-Laffite (Yvelines, Bro-C'hall), a zo ur melldroader breizhat.
Rodolfo Gonzaga (1452-1495)
Mab e oa da Ludovico III Gonzaga, markiz Mantova. Anezhañ e teu skourr an tiegezh Gonzaga di Castiglione.
Ludovico III Gonzaga
E vugale
E 1437 e timezas da Barbara von Brandenburg (1423–1481), merc'h da Johan IV von Brandenburg-Külmbach. Ur ribitailh bugale o doe:
Falc'hun
Unnek isspesad ha pevar-ugent (91) en holl.
Menieg-Roazhon
Notennoù ha daveennoù
'
Pawnee
Kravez
Diazezet e oa o c’hredennoù war ar stered, a oa o doueed. Implijout a raent ivez ar steredoniezh en o oberezhioù boutin. Ar stered a ziskoueze dezho pa oa ret plantañ maïz da skouer. An doue pouezusañ evito oa Tirawahat. Eñ en doa galloud an hollved hag a oa mammenn pep tra. An doue-se en doa krouet an hollved hag eñ a roe urzhioù d’an doueed all. Un toullad lidoù relijiel graet en e enor a amplege a-wechoù aberzhioù tud.
Minecraft
Bed ar c'hoari a zo savet gant bloc'hadoù 3-ment simpl, pep hini anezho o aroueziañ materi disheñvel: douar, dour... An tu a zo d'ar c'hoarier da gemmeskañ, da nullañ anezho kement ha ma fell dezhañ. Ur c'hoari dieub-tre eo d'ar c'hoarier. N'eus ket palioù resis da dizhout ret eo d'ar c'hoarier dreist-bevañ ar pellañ ar gwellañ en ur ober ar pezh a fell dezhañ.
Death Note
Tri film sinema zo bet savet diwar Death Note, aet int er-maez e Japan etre 2006 ha 2008, hag ivez troet e tresadennoù-bev graet gant ar studio Madhouse hag aet er-maez er skinwel japanek eus an 3 a viz Here betek ar 26 a viz Even 2007.
Tudennoù
Light Yagami (夜神月) : Tudenn gentañ an istor, Light a zo ul lisead donezonet-dreist hag a gav ar bed a vremañ fall, re a torfed hag all. Kavout a ra ur c'haier anvet Death Note, kollet gant Ryuk, un Shinimagi. Implijout a ra ar c'haier-se evit krouiñ ur bed nevez gant nebeut a dorfed, en ur lazhañ an holl lazher hag all, dindan an anv eus Kira. E bal a zo krouiñ ur bed utopek, skarzhet kuit gantañ an holl dorfed, e lec'h ma c'hello bezañ ur seurt doue.
Reolennoù an Death Note
- An Death Note ne za ket en dro gant an dud yaouankoc'h eget 780 devezh.
Gandalf
Evel hudour ha douger ur Walenn a c'halloud en deus ur beli bras
Ar C'huzul gwenn
Abred e touetas Gandalf ne oa ket un Nazgûl eus igromañser Dol Guldur met Sauron e-unan. Hag eñ ha mont da Zol Guldur da zizoleiñ ar wirionez, met tec'het a reas an igromañser razañ. Distreiñ a reas an igromañser da Zol Guldur goude-se gant muioc'h a nerzh hag ar C'huzul gwenn a oa savet evit respont d'an dañjer. Spi he doa Galadriel e vefe renet ar c'huzul gant Gandalf, met nac'hañ a reas, rak ne felle ket dezhañ bezañ liammet ouzh hini war-bouez ar Valar o doa kaset anezhañ. Choazet e oa Sarouman en e lec'h, abalamour ma oa an hini a oa ar muiañ desket diwar-benn labour Sauron en Eil Oadvezh.
Erebor
El levr Unfinished Tales e skriv Tolkien un tamm hiroc'h diwar-benn an istor a-dreñv An Hobbit. Anv a ra eus ar gejadenn dre zegouezh etre Gandalf ha Thorin Oakenshield, ur roue korr en harlu, e tavarn ar Prancing Pony e Bree. Gandalf en doa rakwelet abaoe ur pennad amzer ar mare ma tarzhfe ar brezel gant Sauron, ha gouzout a rae e oa an norzh e dañjer bras. E ken kaz ma vefe taget Rivendell e c'hallfe an aerouant Smaug ober distrujoù bras. Kenderc'hiñ a reas Thorin e c'halle sikour anezhañ da c'hounit en-dro e rouantelezh kollet en Erebor digant Smaug, hag evel-se e krogas an avantur.
Dinan Kumuniezh
D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Dinan Tolpad-kêrioù, goude kendeuziñ gant kumuniezh-kumunioù Plangoed-Plelann-Vihan, kumuniezh kumunioù Bro Kaon, 7 kumun a oa e kumuniezh kumunioù Bro Matignon, 3 c'humun a oa e kumuniezh kumunioù Bro Gwesklin ha 3 c'humun a oa e kumuniezh kumunioù ar Renk hag ar Froudveur.
Kreizennoù nukleel e Bro-C'hall
Bep dek vloaz e ranker sellet pizh ouzh pep kreizenn. Un ekzamin surentez a vez graet. Klask a ra an ekzamin-se gouzout penaoñs he deus cheñchet ar sañtralenn abaoue m'eo bet savet. Klasket e vez mankoù ha kudennoù a bep seurt. Sellet e vez ivez ouzh an doare da renn ar greizenn. Ma ranker gwelaat ar reakteur, e c'heller en ober pa vez lazhet bep 10 vloaz.
Deadlands: Reloaded
Reolenn diazez ar c'hoari
Skouer: Un dudenn gant 6 e nerzh a c'hell fiñval ur mein ma tap 4 pe muioc'h gant un diñs 6 fas. Un dudenn gant 8 e nerzh a c'hell fiñval ur mein ma tap 4 pe muioc'h gant un diñs 8 fas. Aesoc'h eo neuze.
Herrin
Herrin a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Amami-Ōshima
Amami-Ōshima ( 奄美大島 <span class="t_nihongo_norom" style="display:none"><span class="t_nihongo_comma" style="display:none">, <span class="t_nihongo_romaji">Amami-Ōshima  <span class="t_nihongo_help noprint"><span class="t_nihongo_icon" style="color:#00e;font:bold 80% sans-serif;text-decoration:none;padding:0 .1em;">? ) eo enez pennañ inizi Amami en enezeg Nansei. Gorread an enezenn a zo 712,35 km2. E hanternoz ar strollad inizi emañ hag e prefeti Kagoshima e rannvro Kyūshū. Komzet e vez eno amamieg an Norzh hag amamieg ar Su, a zo e-touez ar yezhoù ryoukyouek. Ul lodenn eus rouantelezh Ryūkyū e oa betek 1624.
Campolongo Tapogliano
Campolongo Tapogliano (Cjamplunc Tapoian e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Arkadia
Arkadia, pe Arcadia e latin, zo anv ur vro eus Hellaz en Henamzer ha hini ur rannvro hiziv an deiz.
Attimis
Attimis (((Atimis(( e friouleg, Ahten e sloveneg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Dyfnwal Frych
Dyfnwal Frych (Domnall Brecc e gouezeleg), marvet e 642, a oa roue Dál Riata (e kornôg Skos hiriv).
Sévignacq
Sévignacq zo anv div gumun eus mervent Bro-C'hall.
Andrea del Sarto
Sonerezh
E 1968 AN opera "Andrea del Sarto" gant Jean-Yves Daniel-Lesur, diwar pezh-c'hoari Alfred de Musset e 1848.
Robert Lacoste
Goude 1962 eo addilennet kannad ha goude senedour sokialour hag eil-prezidant Rannvro Aquitaine war un dro. Mervel a ra e 1983 d'an oad a 90 bloaz.
Aguilar de Campos
Aguilar de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Lignano Sabbiadoro
Lignano Sabbiadoro (Lignan e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Katharina von Braunschweig
Katharina von Braunschweig zo anv meur a briñsez alaman.
Golden Sun (heuliad c'hoarioù video)
Golden Sun pe 黄金の太陽 開かれし封印 (Ōgon no Taiyō Hirakareshi Fūin) a zo un heuliad c'hoarioù video embannet e 2001 war Game Boy Advance. Meur a c'hoari Golden Sun a zo bet embannet abaoe an hini gentañ. Goude ar c'hoari Golden Sun e oa bet Golden Sun: The Lost Age ha Golden Sun: Dark Dawn.
Ronan Guéblez
Goude bezañ studiet e Roazhon ha tapet gantañ e ziplom ijinour labour-douar, e labour Ronan Guéblez e-pad tost da 20 vloaz en ITP (bremañ IFIP, Ensavadur ar Moc’h) a-raok mont da ganer a-vicher e 2001. Prezidant Dastum Breizh ez eo abaoe 2007. Maer Sant-Pêran e voe adalek 2000 betek 2008.
Saint-Martin-de-Mieux
Saint-Martin-de-Mieux a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Kerc'heiz c'hlas
Anvet e voe Ardea virescens (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Arondisamant Pontarlier
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Pontarlier e 8 kanton hag e 155 kumun :
Gouel ar Brezhoneg
Marevezh Skol an Emsav
Bep bloaz e kemme lec'h ar fest, hervez skouer Eisteddfod Kembre.
Marevezh Emgann ha Stourm ar brezhoneg
E Spezed e veze gwerzhet pe eskemmet bilhedoù lurioù  brezhonek, gant poltredoù Sebastian ar Balp, Anjela Duval ha reoù all.
Pevare arnod adalek 2010
Adsavet eo bet Gouel Broadel ar Brezhoneg e 2010 e Kawan, e Treger, eus an 21 d'an 23 a viz Mae.
Gouel Broadel ar Brezhoneg zo bet e Kawan ivez eus an 10 d'an 12 a viz Mae 2011.
Szózat
Pozioù Szózat
Bölcsőd az s majdan sírod is,
Árpádnak hadai;
Hunyadnak karjai.
Véres zászlóidat,
Egy átoksúly alatt.
A nagyszerű halál,
Commequiers
Commequiers a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Fly Me to the Moon
Yezhoù all
Ma plij d'an dud adsevel komzoù nevez eo abalamour d'ar gwirioù : ne garfent ket kanañ komzoù a zegasfe da dud all arc'hant a gavont bravoc'h kaout en o c'hont-bank, ha pa vije en estrenvro.
Louise von Hessen-Kassel (1817-1898)
Louise von Hessen-Kassel (1817-1898) a oa ur briñsez alaman, deuet da vout rouanez Danmark dre hec'h eured d'ar roue Christian IX.
Dhogs
Dhogs e voe ar film galizek kentañ hag a voe diskouezet e Festival Sitges (Katalonia) d'an 9 a viz Here 2017. E Festival Etrebroadel ar Sinema Ourense (OUIFF), d'an 21 a viz Here 2017, e voe e gentaenn e Galiza.
Buja
Buja (Buie e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Y Porth
Y Porth zo ur gêrig eus kreisteiz Kembre, e kontelezh Rhondda Cynon Taf. Enni e kej an div stêr Rhondda Fawr ha Rhondda Fach.
PlayStation (disheñvelout)
PlayStation a c'hall bezañ evit :
Gemona del Friuli
Gemona del Friuli (Glemone e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Morales de Campos
Morales de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
La Unión de Campos
La Unión de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs  Valladolid, en Kastilha ha León.
Carlos Puebla
Carlos Manuel Puebla, bet ganet e Manzanillo (Cuba) (er c'hornôg da Santiago de Cuba) d'an 11 a viz Gwengolo 1917 hag aet da Anaon e La Habana d'an 12 a viz Gouere 1989, a oa ur sonaozour kuban.
Gantañ eo e oa bet savet ar ganaouenn brudet-kaer Hasta siempre o tougen bri d'ar c'hComandante Che Guevara.
Diplomatiezh
Diplomatiezh diarbenniñ
An diplomatiezh diarbenniñ a vez graet eus an hollad obererezhioù sevenet evit talañ ouzh ur chikan etre tuioù. Ur gudenn a zo dija ha klasket e vez chom hep na vefe gwasoc'h an traoù. Ma vez dibosubl chom hep kaout ur brezel pe ur stourm e vez klasket e chomfe ar muiañ posubl ur gudenn lec'hel. Abaoe fin ar Brezel Yen, ar gumuniezh etrevroadel dre aozadurioù etrebroadel, a laka nerzh en diplomatiezh-se evit difenn ar peoc'h dre ar bed. An aozadurioù evel Aozadur ar Broadoù Unanet a zo sañset talañ ouzh ar riskloù stourmoù pe brezelioù met alies e vez rebechet dezho bezañ suj d'ar vroioù galloudusañ dre ar bed.
Herrín de Campos
Herrín de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs  Valladolid, en Kastilha ha León.
Le Boupère
Le Boupère a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
PlayStation
PlayStation (Japaneg: プレイステーション Hepburn: Pureisutēshon, berradur ofisiel PS) a vez graet eus ur merk deuet adal un heuliad koñsolennoù c'hoari video savet ha perc'hennet gant Sony Interactive Entertainment. Kentañ produerezh ar Playstation a oa bet d'an 3 a viz Kerzu 1994 e Japan. Hiziv-an-deiz emeur gant ar bevare doare Playstation, gant ur savenn media enlinenn, un heuliad dornelloù, ur pellgomz hag un toullad kelaouennoù.
Margarornis
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, pemp (5) isspesad dezho en holl.
Hafez al-Assad
Hafez al-Assad (Arabeg: حافظ الأسد Ḥāfiẓ al-Asad) (6 a viz Here 1930 – 10 a viz Mezheven 2000) a oa prezidant Siria adalelek 1971 betek e varv e 2000. Jeneral an aerlu eo bet ivez etre 1955 ha 1972. Ganet eo e Qardaha (gwalarn Siria) hag aet da anaon e Damask. Ur vab dezhañ, Bashar al-Assad, en warlerc'hias e penn Republik arab Siria.
Itys
Antoninus Liberalis a gont, en e Vetamorfozoù (XI), istor damheñvel Aedon ha Polytec'hnos.
Georg Iañ von Sachsen
Pried ha bugale
Dimezet e oa e 1859 d'an infantez portugalat Maria Ana de Bragança (1843-1884), merc'h da Ferdinand von Sachsen-Coburg-Gotha ha da Maria II, rouanez Portugal.
Daoudueg
Un daoudueg a reer en henoniezh hag en henzenoniezh eus ur benveg maen benet dezverkus eus prantadoù koshañ ar Ragistor.
Indicator willcocksi
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika issahara :
Lodrisio Visconti
E vuhez
E miz Genver 1339 he mustered a large army, Alamaned anezho dreist-holl, gant 2,500 brezelour war varc'h, 800 war droad, ha 200 kroazwareger, anvet Compagnia di San Giorgio, kentañ compagnia goprsoudarded dindan ur c'hondottiero italian.
Kaer
Ar C'haer (Chère e galleg) a zo ur stêr eus Bro-Naoned e Breizh, adstêr d'ar Gwilen war he lez kleiz. 66 km eo he hed, ha 45 km² he diazad. Eieniñ a ra e Saoudan ha kemberiñ gant ar Gwilen e Santez-Anna-ar-Gwilen. 2,4 m³/s eo he fonnder krenn e Derwal.
Landgraviezh Hessen-Darmstadt
E mare brezelioù Napoleon, pa voe diskaret an Impalaeriezh Santel Roman e 1806, e teuas da vout Dugelezh-Veur Hessen hag ar Roen a badas betek 1918. Neuze e voe ebarzhet e Republik Weimar.
Columbina
Columbina a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1825 gant al loenoniour alaman Johann Baptist von Spix (1781-1826).
Grondona
Grondona (Grundùn-a e ligureg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Endre Bartay
Endre Bartay Hag Himnusz
Bloaz war lerc'h e 1844 e vezo memes mod evit ar barzhoneg a teuio da vezañ kan broadel Hungaria Himnusz, ur genstrivadeg a vezo. Savet eo bet ar pozioù gant Ferenc Kölcsey e 1823 hag ar sonerezh gant ar sonaozour romantel Ferenc Erkel dibabet e son e 1844.
Ivanhoe (romant)
An istor
E 1194, emañ Wilfrid Ivanhoe o tistreiñ dre laer d'e vro ha perzh a gemer en un tournamant e kêr Ashby m'en em gann ouzh Brian de Bois-Guilbert, un Norman hag a oa marc'heg Urzh an Templ.
Glaouer-gwez kabellek
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned hag a bak diwar nij.
Malvicino
Malvicino (Mavzin e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Kevioù hag Erevent
Pevare embannadur
Gwelout listenn al levrioù K&E4
Bashar al-Assad
Brezel-diabarzh
* Pennad spisoc'h: Brezel diabarzh Siria
Serment breton
An danvez
Re ziwezhat ec'h erru Yves e Lezardrev siwazh dezhañ, met abred a-walc'h da welet Yvonne o vont e-maez an iliz, kazeliet gant Fantec.
Janed Naplez (1478-1518)
Istor
Ganet e oa Janed e Naplez e 1478, ha merc'h e oa da Ferdinando Iañ Naplez ha d'e eil pried Janed Aragon (1454-1517). Merc'h-vihan e oa da Yann II Aragon ha d'e eil pried Juana Enríquez. Hanterc'hoar e oa da Alfonso II Naplez ha Frederico IV Naplez.
Indicator minor
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ en Afrika issahara :
Masio
Masio (Mas e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Lesaerien Penelope
Ar gerioù latin (procus, proci) a oa implijet evit treiñ ar ar gerioù gregach μνηστήρ, μνηστῆρες.
Kazetennerezh
Istor berr ar c'hazetennerezh
Kent donedigezh ar mareadegoù kentañ er gouloù e oa dija eus un doare kazetennerezh, rak pep sevenadurezh he deus bet ezhomm da embann keleier a-hed Istor ar bed.
E Sina ez eus bet embannet follennadoù keleier abaoe an trede kantved K.J-K., hag e Beijing e voe krouet ar c'hannadigoù prevez kentañ e 1582.
E 1835 e voe diazezet e Pariz ar stal-gelaouiñ gentañ, an Agence Havas, gant ar Gall Charles-Louis Havas ; diwezhatoc'h, e 1944, e voe kemmet hec'h anv en Agence France-Presse gant ar Rezistañs.
Ar c'hazetennerezh arbennik
Gant diorroadur ar c'halvezoniezh e kaver kazetennoù arbennik-tre diwar-benn benveg pe venveg, meziant pe veziant zoken. Kenwerzhel hepken eo ar pal alies, pa venn an embannerion tizhout ar muiañ eus an dud a zo dedennet gant un dachenn strizh-tre ; ouzhpenn-se e c'haller bepred distreiñ diouzh ar paper koustus ha kavout war an Internet an ditouroù a glasker a-douez milionoù a zitouroù arall war kement tachenn a zo.
Kiberkazetennerezh
Ouzhpenn bout ur benveg kehentiñ ez eo an Internet ur patrom eus an darempredoù a vez etre an dud, a c'hall kas kemennadennoù a-hed an amzer hag eus forzh pe lec'h er bed a-bezh. Diouzhtu e c'hall ar c'heleier tizhout un niver bras a dud, dre bostel panaveken.
Olifant Norzhafrika
Steuziadur
Aet e vefe da get abalamour da vab-den (brezelioù, c'hoarioù ar sirk,...).
Harvey Weinstein
Ar vreudeur o deus bet kuitaet Miramax evit sevel an embregerezh The Weinstein Company, ur studio filmoù. Bez eo bet Harvey rener gant e vreur etre 2005 betek 2017. E miz Here 2017, goude ma vefe deuet war-wel rebechoù lies tagadennoù reizhel a-berzh Weinstein, e voe skarzhet eus e embregerezh kement hag eus an Academy of Motion Picture Arts and Sciences. D'an 31 a viz Here, ur 80 maouez bennak o devoa rebechet tagadennoù reizhel gant Weinstein. Goude ar c'hlemmoù-se e oa bet savet en hashtag "#MeToo" war ar rouedadoù sokial. Sikouret e voe ar maouezed o doa gouzañvet tagadennoù reizhel da embann o soñjoù pe testenioù dreist-holl a-enep paotred c'halloudus. Kaoz zo bet eus an "Efed Weinstein".
Buhez prevez
Dimezet eo bet gant Eve Chilton etre 1987 ha 2004. Etre 2007 ha 2017 e oa dimezet gant Georgina Chapman, met kuitaet he deus anezhañ ur wech ma oa kroget an afer Wenstein.
Eugenia Osterberger
Merc'h e oa d'ur vaouez eus A Coruña ha d'un engraver elzasat. Abred e diskouezas bout dedennet gant ar sonerezh, ha plac'hig e oa c'hoazh pa zeskas seniñ ar piano. E 1879, bloavezhioù goude he distro eus ur stummadur e Bro-C'hall, e timezas gant an ijinour gall François Saunier Goubard – abaoe an dimeziñ-se e voe graet Eugène Saunier ha Madame Saunier anezhi e Bro-C'hall – hag en em stalias e kêr A Coruña. Eno e chomas e darempred gant pennoù meur sonerezh hec'h amzer ha gant re al lennegezh evel ar skrivagnerez Emilia Pardo Bazán (1851-1921). Emezelañ a reas er gevredigezh Sociedad del Folklore Gallego, bet diazezet e 1881 hag a voe kavell ar Real Academia Galega. A-drugarez d'he labour war dachenn ar sonerezh e voe anvet Eugenia da ezel en Academia diouzhtu pa voe krouet e 1906. E 1908 e kuitaas Galiza gant he ziegezh da vont da Nisa, ma chomas betek he marv e 1932. Dianav eo chomet an darn vrasañ eus hec'h oberennoù embannet gant ar soner Canuto Berea Rodríguez en A Coruña, gant F. Laurens e Pariz ha gant an ti-embann Benito Zozaya ha Casa Dotesio e Madrid. Oberennoù evit ar piano hepken pe evit piano ha mouezh eo an nebeud reoù anavezet digant ar sonaozourez a Gompostela. Ouzhpenn he labour war ar sonerezh e kemeras perzh e meur a luskad evit kas sevenadur Galiza war-raok.
Yaouankiz ha stummadur
E Santiago de Compostela e voe ganet Prudencia Eugenia Juana Osterberger Luard d'an 20 a viz Kerzu 1852, hag antronoz e voe badezet e chapel Corticela an iliz-veur. He zad, an Elzasad Georges Osterberger, a oa brudet evel engraver ha maendreser ; deuet e oa da gêr A Coruña evit labourat gant an orfebour, engraver ha luc'hskeudenner suis Henri Luard Falconier. Diwezhatoc'h e timezas gant Emilia, anezhi merc'h Falconier hag e wreg Bernarda Álvarez Gondovia ; Emilia Luard Álvarez e voe mamm Eugenia Osterberger. Pa voe desavet en un endro liesvroadek hag arzel e c'hallas Eugenia kaout ur stummadur speredel hag arzel klokoc'h eget na veze roet da verc'hed ar mare. Abred e tiskouezas bout dedennet-bras gant ar sonerezh, petra bennak ma ne ouzer ket gwall vat a-zivout he stummadur kentañ hag a c'hoarvezas en he c'hêr c'henidik ; a-raok he navet bloaz he devoe he fiano kentañ, bet prenet gant hec'h eontr Justo Luard e stal Canuto Berea e voe he fourvezer skridoù-sonerezh adal neuze. Gant Mariano Tafall, anezhañ ograouer iliz-veur Santiago de Compostela, e voe levezonet Eugenia evit dibab he benveg, hep mar ebet ; hennezh a oa bet o kelenn dezhi marteze, met dre studiañ ar c'henskriverezh etre Canuto Berea hag ur soner anvet Manuel Martí e c'heller dezastum e voe hennezh he c'helenner d'ar mare ma voe barrek a-walc'h ar plac'hig evit ma postje he zud ur sammad bras a arc'hant evit prenañ ar benveg.
Dimeziñ ha dilojañ da A Coruña
Dre anvioù an oberennoù meneget e c'heller meizañ e oa angoulet ar sonaozourez evit sonerezh hengounel Galiza. E 1898 ivez e dedias dezhi Sofía Casanova he barzhoneg Al fondear en la Coruña la Escuadra francesa, gant ar meneg-mañ :
Oberennoù evit ar piano hepken
Teir valsenn da nebeutañ a voe savet gant E. Osterberger : Lucia, Les Hirondelles hag Insinuante. O-zeir a grog dre ventadoù gorrek kent reiñ lec'h d'ar valsenn, hogen en hini gentañ e tibabas ar sonaozourez meur a lusk, en Hirondelles e pouezas war ar gerzenn hag Insinuante a skrivas evel ur valse-Boston, ar pezh a ziskouez e ouie diouzh gizioù hec'h amzer.
Zovencedo
Zovencedo a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Authie
Anv ar stêr-se a gaver en anv meur a gumun e hanternoz Bro-C'hall :
Le Colporteur (Maupassant)
An danevell
A-raok an danevell e oa skrivet : « Nous avons la bonne fortune de donner aujourd'hui à nos lecteurs la primeur d'une nouvelle inédite de Guy de Maupassant, la dernière que le brillant écrivain ait signée avant que le saisisse le terrible mal qui menace de le séparer à jamais de nous. On retrouvera dans ces pages toute la netteté, toute la vigueur et tout le charme qui lui assurèrent un si grand et si légitime succès : et ce n'est pas sans émotion qu'en lisant ces pages, qui sont les dernières, on songera que Maupassant n'écrira plus. »
Honfleur
Honfleur zo ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.
Prodotiscus insignis
Prodotiscus insignis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Indicatoridae.
Anaya (Segovia)
Anaya zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Lophospingus
Lophospingus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1878 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Thomas Müntzer
Impact historique
L’insistance de Müntzer sur la foi vécue par expérience, sa critique du baptême traditionnel et de l’ordre social existant, tout comme sa façon de prendre modèle sur l’époque apostolique rencontrèrent rapidement un certain succès là où se faisait jour une conception de la foi différente de celle des réformes de Luther et de Zwingli. Ses écrits influencèrent les proto-anabaptistes tel que Hans Denck de Nuremberg, le groupe de Conrad Grebel à Zurich, ainsi que des spiritualistes comme Sébastien Franck ou Valentin Weigel. Par la suite, Gottfried Arnold œuvra à nouveau pour une réception, même si ce n’était pas sans réserve. C’est surtout par les écrits polémiques de Wittenberg que la participation de Müntzer à la Guerre des Paysans fut gardée en mémoire par les générations futures, de sorte qu’il fut considéré longtemps comme l’archétype du fanatisme et de la rébellion. Bien que ne partageant pas sa foi chrétienne, Engels, Marx et Kautsky verront en Thomas Müntzer un des premiers communiste, un révolutionnaire social à l’ombre de la croix. Puis plus tard, des chrétiens comme Vernard Eller et d'autres verront en lui le précurseur d'une forme d' anarchisme chrétien.
Rachel Ruysch
He c'hoar Pieternel a zimezas da Jan Munnicks, a live bleunioù en Hortus Botanicus Amsterdam. Ur vaouez deol e oa Rachel Ruysch.
Castro de Fuentidueña
Castro de Fuentidueña zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Berengaria
Berengaria zo un anv-badez euskarek, Berengária e portugaleg.
Castle (stirad skinwel)
Castle a zo ur stirad skinwel stadunanat krouet gant Andrew W. Marlowe (war ar skeudenn), 157 rann a 42 munutenn ennañ. Bet eo bet skignet abaoe an 9 a viz Meurzh 2009 asambles er Stadoù-Unanet gant American Broadcasting Company (ABC) hag e Kanada aux gant CTV Television Network.
Chemy
Chemy a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Robinson
Robinson zo un anv-tiegezh saoznek.
Beatrice d'Este (1268-1334)
Div wech e timezas.
Joseph Ferdinand von Bayern
E vuhez
Ganet e oa Joseph Ferdinand en Vienna d'an 28 a viz Here 1692. Mab e oa da Masimilian II Emanuel Bavaria, Dilenner Bavaria (1662–1726), ha da Maria Antonia Aostria (1669-1692).
Aldealcorvo
Aldealcorvo zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Monte di Malo
Monte di Malo a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Azzone Visconti
Torret e voe e dad a garg e Milano d'ar 5 a viz Gouhere 1327. Azzone a reas neuze e seizh gwellañ da adkemer Milano.
Panteon Galiziz Illur
Istor ha dezverkoù
El lec'h-se emañ oc'h ehanañ relegoù meur a zen meur a C'haliza. An den kentañ o vout treuzkaset e voe er varzhez Rosalía de Castro, d'ar 25 a viz Mae 1891, pemp bloaz goude he marv, eus bered Adina e parrez Iria Flavia, Padrón. Oberenn Jesús Landeira Iglesias eo he mozoleon.
Hemithraupis
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Diazezadur Maeght
Aimé Maeght
Ganet e voe Aimé Maeght d’ar 27 a viz Ebrel 1906 e Hazebroek e norzh Bro Frañs. E dad a rae war-dro an hentoù-houarn. Kollet en deus e dad goude ar brezel bras hag desavet eo bet gant e vamm. Da zaouzek vloaz hanter eo bet kaset d'ur skolaj tresañ e kêr Nimes. E fin e studioù en deus gellet tapout un diplom war an tresañ (maendreserezh dreist-holl). E 1926 e krogas da labourat. Degemeret eo evel tresour-lizherenner e ti moulañ Raubody, e kêr Cannes. Aze e teskas pep tra. E 1927 e ra anaoudegezh gant Marguerite, ur plac’h eus ar Su, ha dimeziñ a reas ganti er memes bloavezh. Adrien, o mab kentañ, a voe ganet e 1930. Goude bezañ bet labouret en ti moulañ e-pad dek vloaz, e krouo ur stal benvegoù poltredi e Cannes. Anvet e vo Arte. Etre 1940 ha 1943 e sikouras an arzourien da adpakout o zaolennoù chomet e norzh Bro Frañs. Gant e labour, e c’hellas mont ha dont evit sikour an arzourien: tud evel Henri Matisse, Fernand Léger, o deus laosket o labourioù e ti Aimé. Meur a zeskaouer o deus fiziet o zaolennoù en Aimé: pa’z eo marvet an deskaouerion-mañ eo bet roet an holl daolennoù pe livadurioù dezhañ. E 1953 e varvas unan eus e vibien. Gant e vignoned arzourien e krouas neuze un diazezadur arz : evit Aimé eo al lec’h-mañ un ti evit an holl arzourien, evit ma vefe ul lec’h evit an holl daolennoù. E 1964 e vo krouet an diazezadur. Mervel a reas Aimé Maeght d’ar 5 a viz Gwengolo 1981.
An diazezadur
E 1953 e varvas unan eus mibien Aimé ha Marguerite. Dipitet int eus pep tra, ne gavjont blaz ebet d’ar vuhez ken. Kaset int gant o mignoned da weladenniñ diazezadur bras ha anavezet er bed a-bezh : Barnes, Philips… Du-se e teu ar mennozh da Aimé da sevel un ti evit an holl arzourien dedennet. C’hoant en deus krouiñ ul lec’h eskemm etrezo. Mennozh kentañ ar c’houplad a oa se. Etre 1953 ha 1960 e kemer ar mennozh un stumm brav. Meur a arzour a zo dedennet ganto ha c’hoant o deus kaout un ti eskemm evit gellet en em welout, komz, diskouez o labourioù (Prevert, Miro, Braque, Léger, Calder…). E 1960 e krog al labourioù. E penn ar chanter eman Sert, un arzour spagnolek, gant meur a arkitektourien. An arzourien all a glask en em skoazellañ. Evit an holl labourerien e vefe ret d’ar chanter bezañ echuet a benn dek vloaz : echuet e vo e pevar nemetken. Sert a sav ar savadur hervezh al lec’h: klask a ra reiñ arz d’al labour ha d’ar savadur. Ar pezh a sikouro ar strollad eo e c’hell Aimé paeañ an holl labourioù : arc’hant en deus gounezet gant Arte hag gant e labour en ti-moulañ. Ar chanter a zo bras meurbet. Kaset e vez tro dro 300 000 maen ruz eus ar vro evit sevel ar savadur. Digredabl eo priz al labourioù met chom a ra Aimé e penn ar c’hoari : klasket en deus ar stad reiñ arc’hant dezhañ met nac’het en deus, rak c’hoant en doa e vefe maez ar stad eus an afer-mañ.
Crépon
Crépon zo un anv-lec'h hag un anv-den gallek.
Buhez Genovefa a Vraban
An istor
Diazezet eo war ur vojenn grennamzerel, hini Jenovefa a Vraban. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus Buez Santez Genovefa, ur pezh-c'hoari embannet e Lannuon e 1864.
Évariste-Vital Luminais
Évariste-Vital Luminais, ganet e Naoned d'an 13 a viz Here 1821 hag aet da Anaon e Pariz d'ar 14 a viz Mae 1896, a oa ul livour breizhat. Anavezet eo dreist-holl evit e livadurioù istorel hag a zo, evit ul lod bras, awenet gant Breizh.
Gatipedro
Ar gatipedro zo ul loen eus mojennoù Galiza, anezhañ ur c'hazh kornek hag a deu da welout ar vugale da noz hag a laka anezho da staotat en o gwele. Ur c'hazh gwenn eo, ur c'horn teñval war e benn, hag a ya en tier, da welout ar vugale, ha da skuilhañ dour dre e gorn. Pa vez kousket ar bugel e klev an dour o verañ, hag e hunvre emañ o staotat, ha neuze e staot en e wele.
Kastell Kronborg
Kastell Kronborg a zo ur c'hastell e Danmark, e-kichen kêr Helsingör, war enez Sjælland, a-dal da aod Sveden. Lakaet e oa bet war roll savadurioù Glad an denelezh, gant UNESCO, e 2000.
Berenguera Barcelona
Merc'h e oa da Ramon Berenguer III, kont Barcelona, ha d'e bried Dolça Provañs. C'hoar e oa da Ramon Berenguer IV, kont Barcelona war-lerc'h o zad.
-509
Ar bloaz -509, pe 509 kent JK (DIX e sifroù roman) zo ur bloaz eus ar VI-vet kantved kent JK. 245 Ab Urbe Condita a veze laret e latin.
Dibennoù an anv-verb
Meur a zoare zo d'an dibenn anv-verb e brezhoneg.
Oryzoborus
Thlypopsis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1851 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Rachel Bluwstein
He buhez
Rachel a oa ganet e Saratov e Rusia d'an 20 a viz Gwengolo 1890. Unnekvet bugel Isser-Leib ha Sophia Bluwstein e oa, ha merc'h-vihan da rabbi kumuniezh yuzev Kiev. Pa oa bugel ez eas an tiegezh da chom da b-Poltava, en Ukraina, hag eno ez eas d'ur skol yuzev rusek. Da 15 vloaz e krogas da skrivañ barzhoniezh. Da 17 ez eas da g-Kiev da studiañ al livouriezh.
e yezhoù all
Pezhioù distag zo bet embannet e meur a yezh : afrikaneg, arabeg, sinaeg, nederlandeg, saozneg, esperanteg, galleg, frizeg, alamaneg, gresianeg, hungareg, italianeg, japaneg, kembraeg, portugaleg, roumaneg, serbeg-kroateg, slovakeg, spagnoleg, ukraineg, vietnameg, ha yideg.
Lestr Theseüs
Lestr Theseüs zo ul lestr mojennel a zo diazez ur gaoz a brederouriezh, un diac’hinad savet diwar mojenn Theseüs.
Baptiste
Baptiste zo un anv-badez gallek.
Gontrodo Pérez
Gontrodo Pérez (war-dro 1105 - 1186), pe  Gontrodo Petri hervez an dihelloù, a oa mamm da Urraca la Asturiana, rouanez Pamplona.
Unity (lusker video)
Unity, raloc'h Unity 3D, zo ul lusker video liesavenn sevenet gant an embregerezh Unity Technologies. Implij diazez al lusker video a zo hini ar sevel c'hoarioù video war urzhiataer, koñsolennoù ha war pellgomzioù hezoug. Da gentañ e oa bet embannet da vezañ savet evit ar savenn OS X, e-pad bodad kendiviz Apple 2005, a-benn bremañ ez eo bet ouzhpennet 27 savenn ouzhpenn.
Rachel de Queiroz
Buhez
Rachel a oa merc'h da Marco de Queiroz Clotilde Franklin de Queiroz, kar da José de Alencar.
E 1917, goude ur sec'hor vras, ez eas he zud da chom da Rio de Janeiro ha goude da Belém do Pará, war lez ar stêr Amazon. Daou vloaz goude e oa distro da Fortaleza.
Sikist Sina
Sikist Sina (Sicista concolor) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Sina, India ha Pakistan.
Janed Pentevr
Buhez
Gant feur-emglev Gwenrann e voe aotreet Janed da implijout titl dugez Breizh, met da Yann IV e voe roet ar galloud. He diskennidi o dije bet droed da gaout an dugelezh avat ma varvje ar re Voñforzh dihêr. E 1379 e savas a-du gant Yann IV pa glaskas roue Bro-C'hall stagañ Breizh ouzh e vro.
Cellio
Kendeuzet e oa bet gant Breia d'ar 1 a viz Genver 2018 d'ober ur gumun nevez : Cellio con Breia.
Collobiano
Collobiano (Colobian e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
Rouaned León
Tiegezh Bourgogn
Pa varvas Alfonso IX León eo e vab, Fernando III, hag eñ roue Kastilha, a gemeras kurunenn rouantelezh León, petra bennak ma oa bet dishêret gant e dad. Diwar neuze e voe unanet rouantelezhioù Kastilha ha León dindan ar memes kurunenn.