cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emgann Jena
D'ar 7 a viz Gouere 1807 e voe sinet feur-emglev Tilsit : un hanter eus o ziriad a yeas digant ar Brusianed.
Pemoneg
Meur a rannyezh zo:
Ahomeg
Genidik eo pobl an Ahomed eus Yunnan e mervent Sina, aet kuit ac'hann hag en em staliet war-lerc'h e gourenez Gevred Azia ha norzh Myanmar.
Roll kumunioù Liger-Atlantel
Gorread
6 821,68 km² a ya d'ober Liger-Atlantel, ar pezh a ra ur gorread krenn a 30,87 km² evit kumunioù an departamant (14,88 km² evit Bro C'hall) hag ur gorread kreiz a 25,85 km² (10,73 km² evit Bro C'hall a-bezh).
Toleadoù kêr
[[Restr:Loire-Atlantique urban areas.svg|thumb|right|250px|Toleadoù kêr ha takadoù kêr al Liger-Atlantel :
(b) Kumunioù kêrel unpol tolead kêr Sant-Nazer : Sant-Maloù-Gwersac'h, Sant-Yoasin.
Mysaios
Musaeus Aten, ar barzh mojennel
Hervez a skriv Herodotos e oa bet karget al lenneg Onomacritus, en amzer Pisistratus en Aten, da zastum orakloù Musaeus, nemet e ouzhpennas traoù ijinet gantañ, a voe diskoachet gant Lasus of Hermione.
Musaeus Efesos
An eil Musaeus a oa ur barzh eus Efesos, a zaremprede lez rouaned Pergamon. Skrivañ a eure ur Perseis, ha barzhonegoù diwar-benn Eumenes hag Attalus Iañ (Suidas s.v.).
Navad
Ur strollad nav den pe nav zra eo un navad.
Djouangeg
War zigresk eo implij ar yezh tra ma heñvela ar Djouanged ouzh ar Siniz.
Writing systems
Zhuang had been written with ideographs that were borrowed from Han characters adopted to this language, and original characters made out by using the similar manner of construction, for more than a thousand years, similar to Vietnamese Chu Nom. In 1957, in the People's Republic of China, a Latin alphabet with some special letters was introduced to write the new standardised Zhuang language. A spelling reform in 1986 replaced these special letters with regular letters of the Latin alphabet to facilitate printing and the use of computers. The tables below compare spelling before and after the 1986 reform.
Gwener Urbino
Ar prener
Gwener Urbino a oa bet goulennet gant Guidobaldo della Rovere, mab da Francesco Maria Iañ della Rovere, Dug Urbino. Daou vloaz a-raok en devoa prenet poltred an hevelep maouez La Bella digant Tizian ivez. En oberenn-se, a zo bet awenet gant  Gwener o kousket, livet gant Giorgione, e weler ur vaouez en he noazh (Gwener? ur serc'h ? ur wreg nevez ?) gourvezet war ur gwele, dihun, en ur gambr, splann kened he c'horf.
En ul lizher gant Guidobaldo Della Rovere ez eus anv eus an donna nuda (an itron noazh), ha sed a ziskouez ne oa mojenn an henamzer nemet un digarez.
Skritur rashi
Implijet e vez ez-hengounel ar skritur rashi kentoc'h evit ar skritur karezennek evit skrivañ al ladinoeg.
Pleg-mor Finland
Pleg-mor Finland (Suomenlahti e finneg, Soome laht en estoneg, Finskij zaliv e rusianeg, Finska viken e svedeg) zo ur vrec’h-vor e reter ar Mor Baltel, lec’hiet etre Finland (en norzh) hag Estonia (er su). E goueled ar pleg-mor emañ kêr Sant Petersbourg war aber ar stêr Neva, e Rusia. Kêrioù bras all a gaver a-hed arvor ar pleg-mor, evel Helsinki ha Tallinn.
Wazireg
Renket e vez aliezik evel ur rannyezh pachtouek, daoust ma'z eo disheñvel a-walc'h dioutañ, dreist-holl evit ar pezh a sell ouzh ar c'heriaoueg.
Leiden
Gevelliñ
Gevellet eo gant:
Tot
Diskouezet e veze alies evel un den gant penn un ibiz (a-wechoù hini ur babouz), en un dorn ur was (bazh ar galloud), hag en e zorn all un ankh (arouez ar vuhez).
Ronan
Ronan zo un anv-badez brezhonek ha gouezelek (Rónán). Renan zo un adstumm dezhañ. Dont a ra eus sant Ronan, manac'h iwerzhonat deuet da Vreizh.
Gilakeg
Levezonet don eo bet ar gilakeg gant ar perseg. Tost-tre eo ar gilakeg d'ar mazanderaneg.
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo dre ma vez dilezet tamm-ha-tamm gant ar re yaouank hag a ra muioc'h-mui gant ar perseg.
Tangcheweg
Gwelet ivez
Tangshewi language
Uppsala
Lec’hiet eo Uppsala war-hed 70 km en norzh da Stockholm. Kêr-benn velestradurel kontelezh Uppsala eo. War-dro 180 000 a annezidi zo, ha gant se ez eo Uppsala ar pevare kêr vrasañ er vro (goude Stockholm, Göteborg ha Malmö).
Stad Brest 29
Roll loreidi
Kampion Frañs an D2 : 1981.
Yezhoù toupiek
Ur familh-yezhoù eo ar yezhoù toupiek, hag enni 70 yezh komzet gant pobloù-orin en Amerika ar Su.
Omagweg
Komzet e veze ivez gwechall e kornôg Brazil met aet eo da get eno.
Frehel
Istor
Sellit ouzh Histoire du Pays de Fréhel, gant Pierre Amiot.
Pledran
Ardamezioù
"En aour e seizh mailhenn en glazur, 3, 3, 1"
Goraneg
Liammoù diavaez
ckb:ھەورامی
Aietes
Aietes (Αἰήτης / Aiếtês e gregach, აიეტი Aietʼi, e jorjieg, Aetes e latin) a oa mab da Helios, ha d'an Okeanidenn Perseis, a oa roue Kolc'his.
Oseteg
Div rannyezh pennañ a zo:
Tchemakoumeg
Ur yezh varv eo an tchemakoumeg (chimakum) komzet gwechall gant ur bobl orin bet o chom e kornôg Stad Washington.
Kerry
Tud
Kerry zo ivez un anv-bihan hag un anv-familh :
Sant-Lefer
Ardamezioù
Rannet : ouzh 1 en aour e adannaer en gul, ouzh 2 en gul e gleze ouzh kab en aour, e gab en erminoù.
Yezhoù mandingek
Ijinet e oa bet un doare-skrivañ a-ratozh-kaer evit ober gant ar yezhoù mandingek dre skrid anvet ar skritur nkoek.
Diouleg
Ur yezh mandeek eus skourr ar yezhoù mandingek eo an diouleg (dioula).
Kanton ar Baol-Skoubleg
Kanton ar Baol-Skoubleg a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 29 a viz Genver 1985, e departamant al Liger-Atlantel e Breizh. Brasaet e oa bet da 6 kumun gant dekred ar 25 a viz C'hwevrer 2014.
Skritur nkoek
Hiziv avat e vez implijet muioc'h-mui al lizherenneg latin evit skrivañ ar bambareg e Mali.
Yezhoù mandeek
Setu ar yezhoù mandeek pennañ:
Kebec'hsenouf
Evit bezañ gouest da gas e gefridi da benn e ranke an doue bezañ skoazellet gant an doueez Serket hag e oa ret lakaat e lestr kanopat e kornôg ar bez.
Setu a lavar Kebec'hsenouf e Levr an Anaon :
Yezhoù kwaek
Ur skourr eus ar yezhoù nijerek-kongoek eo ar yezhoù kwaek komzet e gevred Aod an Olifant, e Ghana, Togo ha Benin hag ivez e biz Nigeria.
Logbaeg
Ur yezh kwaek eus skourr ar yezhoù potouek-tanoek eo al logbaeg (ikpana) komzet gant tro-dro da 7 500 den e gevred Ghana (2003).
Sejong Veur (Joseon)
Sejong eo a lakaas en e sav Skolaj ar re Enorus (집현전 ; 集賢殿 ; Jiphyeonjeon) e 1420 e palez ar roue. Bodañ a reas en-dro dezhañ kefredourien eus Korea a-bezh. Gant helenneien Skolaj ar re Enorus e veze skrivet an Istor gant dielloù, savet teulioù ha dastumet levrioù war a bep seurt danvezioù.
Av
An Av zo ur stêr, deuet e-maez an douar e koad Pempont, e Gwern-Porc'hoed, a red etre Bro-Sant-Maloù gozh ha Bro-Roazhon kent mont war-du Bro-Wened, a dremen dre C'hazilieg, hag a zo un adstêr d'an Oud e Glenneg.
Jozef Stalin
Ar gouestl en oberezhioù dispac'hel
Pa oa bet roet lamm d'ar tsar e-pad Dispac'h miz C'hwevrer 1917 e tistroas raktal eus e doull-bac'h e Sibiria evit mont e-touez pennoù uhel Strollad Komunour Rusia e Sankt-Peterbourg. Goude marv Lenin e miz Genver 1924 ez eas da sekretour Strollad Komunour an URSS pa oa kevezerezh etre eñ ha Trotski evit kemer lec'h tad an dispac'h komunour. E 1928 e voe skarzhet Trotski gantañ. Ar IVe Etrebroadel a vo krouet gant hemañ e 1938. E 1940 avat e vo drouklazhet gant Ramon Mercader, war urzh Stalin.
Ar Spurjoù meur
Miz Eost 1936, kentañ prosez Moskva (diwar tri) a grog evit lazhadegañ ar volcheviked kentañ a oa bet el luskad. Stalin dre-se a zeu a-benn da vougañ da vat ha da viken e enebourien kevezerien eus ar bloavezhioù 1920. Ar re-se a oa trec'het dija da geñver poltikel abaoe pell met c'hoant en devoa Stalin da vezañ sur ne vefe ket mui riskl ebet ganto.
Er maez Rusia
Lod tud pe aozadurioù a gemer awen pe a lid Jozef Stalin c'hoazh hiziv-an-deiz.
Krac'h
Krac’h (stumm ofisiel : Crach, stumm implijet gant an ti-kêr : Crac'h) zo ur gumun e Breizh lec'hiet e Kanton an Alre e departamant ar Mor-Bihan.
Chwaieg
Ur yezh nijerek-kongoek eus skourr ar yezhoù kordofanek eo ar shwaieg (shwai pe shirumba) komzet e Kordofan e Soudan.
Eil Brezel-bed
Tudennoù all
Olier Mordrel • Frañsez Debauvais Albert Speer • Rudolf Höss • Reinhard Heydrich Anne Frank • Primo Levi • Hannah Arendt
Karpos
Mab e oa da Zefyros (an avel gornôk) ha d'an nimfenn C'hloris (plac'h an nevezamzer hag ar bleunioù).
Dagikeg
Ur yezh nijerek-kongoek eus skourr ar yezhoù kordofanek eo ar dagikeg (dagik pe dengebu) komzet e Kordofan e Soudan.
Akaneg
Ur yezh kwaek eus skourr ar yezhoù akanek eo an akaneg (akana) komzet e Ghana.
Agamemnon
E dud
Mab e oa da Atreüs, roue Mykenai (pe Argos) ha d'ar rouanez Aerope, ha breur da Venelaos. Hervez mammennoù all e vefe mab da Bleisthenes (a oa mab pe tad Atreüs), a vije bet kentañ pried Aerope.
Yaouankiz
Teir merc'h en doe Agamemnon gant e wreg : Ifigeneia, C'hrysothemis ha Laodike. Diwezhatoc'h e voe lakaet Elektra er vojenn ; ur mab o doe ivez, Orestes e anv.
Yezhoù nigerek-kongoek
Setu penaos e vez renket peurliesañ ar yezhoù nijerek-kongoek pennañ:
Mell-droad
Reolennoù
Er c'hrogad mell-droad e vez enebet daou skipailh gant 10 c'hoarier hag un diwaller-pal a bep tu. C'hoariet e vez war un dachenn leton, bras digor, plaen hag hirgarrezek anezhi. Pa vez plantet ar vell e foñs kaoued an eneberien e vez lavaret ez eus bet merket ur pal. Pal ar c'hrogad a-bezh eo plantañ ar muiañ a balioù ma c'haller, hag e ya an trec'h d'ar skipailh gant ar brasañ niver a balioù. C'hoariet e vez e-pad daou brantad 45 munutenn pep hini anezho (evit ar grennarded hag an oadourien). Kemer ar vell gant an dorn a vez aotreet d'ur c'hoarier hepken, an diwaller ha c'hoazh, pa vez en un takad resis war an dachenn, a-dal d'e gaoued.
Sant-Ervlan
Douaroniezh
War Erv Breizh emañ, ul linenn gribenn eus Torosad Arvorig.
Ekonomiezh
Ne oa nemet 2 400 annezad e Sant-Ervlan e 1851, 18 760 e 1968 ha bremañ muioc'h eget 45 000 anezho. Kresket eo war ul lusk a 3% bep bloaz etre 1990 ha 1999. Ret eo neuze da guzulieren-gêr kavout penaos plediñ gant ar c'hresk-se, bodañ ar boblañs a zo kresket re vuan war dachenn ar gumun-vannlev evel m'emañ bremañ ha sevel ur vuhez kêr memestra.
Yiannis Ritsos
Barzhonegoù
Ανταποκρίσεις (1987)
Amon
Azeulerezh
E-doug an oadvezh arkaek gresian an hini e oa hevelebekaet Amon ouzh an doue gresian Zeus. Annezidi Kirene eo a vrudas anezhañ er bed gresian dindan an anv Ammon-Zeus (henc'hresianeg Ἄμμων Ammon, hag Ἅμμων Hammon). Santual e orakl en oaziz Siwa a oa an trede e ment er bed hellenadek goude hini Delfi (gouestlet da Apollon) ha Dodone (gouestlet da Zeus). Aleksandr Veur a lakaas embann eno e oa mab Ammon-Zeus e -331.
Liger-Atlantel
Brezhoneg
E miz Mezheven 2008 e oa bet divizet lakaat panelloù divyezhek war an hentoù-departamant stok ouzh an departamantoù breizhat all.
An Here
An ti-embann brezhonek a live etrebroadel nemetañ eo bet An Here ha diwar kementad ha liezegezh e broduerezh e c'heller priziañ ar roll dibar en deus bet el lennegezh vrezhonek evit ar yaouankiz hag evit an holl vrezhonegerien.
Tremen 190 levr brezhonek, 20 albom bannoù-treset brezhonek, 2 gazetenn vrezhonek ha 26 levr gallek zo bet embannet gant An Here.
Arc'hantaouiñ
E-pad ar bloavezioù kentañ e veze harpetmat An Here gant skolioù Diwan a brene an holl levrioù embannet gant un distaol 30%. Koulskoude e savas sach-blev war ar c'hraf-se e 1997.
Levrioù evit ar skolidi
Klasket e voe ivez sevel albomoù livet, gant goloioù kartoñ, ha ne oa ket anezho e brezhoneg betek-eñ. Diwar an diouer a arc'hant e klaske Martial Menard sevel kevratoù kenembann gant tiez-embann broioù all. Mat e kavas adembann meur a levr o tont eus Katalonia pa oa roet yalc'hadoù gant ar gouarnamant lec'hel evit al levrioù troet diwar ar c'hatalaneg. Ur bern all a levrioù a deuas eus troidigezhioù diwar ar c'hembraeg hag an euskareg.
Listri kanopat
Mont en-dro
A-hervez e voe dizoloet implij al listri kanopat gant Champollion. Skrivañ a rae d’an 12 a viz Du 1812, e-keit ha ma oa oc’h imbourc’hiñ unan eus al listri kañv-se : « [...] Adlaaat a rejomp al lestr kanopat en dour berv hag aes e voe deomp tennañ un draezenn diouzh an deun anezhañ. Gronnet e oa en un tamm lien tanav, dezhañ c’hwec’h meudad led hag eizh meudad hed. […] Danvez loenel e oa, heñvel a-walc’h e neuz ouzh hini avu, kalon pe felc’h un den. […] Tostoc’h e oa d’ar felc’h dre e dolzennad.
Maodez Glanndour
Troour ar Bibl
E 1952 e talc'has da sevel un doare peurunvan evit troidigezh ar Bibl a vije skridaozet en ur chom an nesañ ma c'heller ouzh testenn henc'hresianek ar Septañt. Un nebeud beleien a vodas en-dro dezhañ : Marsel Klerg, Pêr Bourdellez, Armañs ar C'halvez, Maoris Ar C'hollo. Embannet e voe an Aviel hervez Sant Mazhe e 1952 gant Studi hag Ober lakaet da anv un ti-embann. An Tad Medar ha Maodez Glanndour o doa « klasket chom tost d'ar vammskrid ». E 1953 e teuas er-maez dindan ur stumm liesskrivet Diskuliadur Sant Yann, Koheleth hag Aviel sant Yann. A-benn ar fin ne voe ket moullet holl levrioù ar Bibl-se ha ne ouzer ket pelec'h emañ an dornskrid. Liesskrivet e voe e ti Moulin Roazhon lod levrennoù eus profeded vihan evel Habakouk, Yoel, Yona ha Levr ar Furnez. Etre 1969 ha 1982 e voe embannet an Testamant nevez, Iziaia hag ar Salmoù gant Embannadurioù Al Liamm.
Kanton Lannarstêr
Istor
E 1982 eo bet krouet.
Kanton an Oriant-Su
Kumunioù
Kanton an Oriant-Su a yae ur rann eus ur gumun d'ober anezhañ :
Kanton an Oriant-Kreiz
Gwelet ivez
Kantonioù ar Mor-Bihan | Kumunioù ar Mor-Bihan
Jakob Wassermann
right|frame|Jakob Wassermann (1899 gant [[Emil Orlik)]]
Stefan Zweig
Buhez
E 1934 ez a kuit eus Aostria evit en em staliañ e Londrez (Bro-Saoz), ken dic'houzañvus e teu da vezañ an tagadennoù enepyuzev en e vro. An nazied a sav a-enep e oberenn, ha taolet e vez e levrioù en tantad, war ur blasenn foran e Berlin zoken.
Kanton Plañvour
Kanton Plañvour a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh.
Kanton Henbont
Gwelet ivez
Kantonioù ar Mor-Bihan | Kumunioù ar Mor-Bihan
Jentilez
An evned
War Melbann ha Riouzig dreist-holl eo e vezont o neizhiañ.
An tour-tan
Un tour-tan bihan a zo bet savet war Enez ar Breur er bloaz 1834 hag an tan kentañ enaouet d’ar c'hentañ a viz Mae 1835. Uhelaet eo bet e 1854 abalamour ma oa kuzhet an tan eus un tu gant Bonno. Lakaet e oa bet an tour-tan da darzhañ gant ar soudarded alaman pa oant o kuitaat ar vro, d’ar 4 a viz Eost 1944.
Danae
Ar vojenn
An doue Zeus he c'hare e kuzh avat ha donet a reas un noz en he c'hell e stumm ur glav alaouret (hervez mojennoù all e oa ur bann-heol).
Diwezhatoc'h, eme Vergilius, ez eas Danae da Italia ma savas kêr Ardea. Un tamm bec'h a savas etre he mab-bihan Turnus hag Aineias da c'houzout piv a zimezje gant Lavinia.
Yezhoù heibanek
Setu penaos e vez isrenket ar yezhoù er skourr-mañ:
Pellann
Gerdarzh
Ur stumm all da soñjal eo ː Ple-Lann " parrez ar peniti"
Aourgi alaouret
Annez
Aourgon boutin a gaver eus ar Balkanoù betek Thailand ha Sri-Lanka hag e norzh Afrika betek hanternoz Tanzania. Plijout a ra dezho ar rannvroioù sec'h gant nebeut a struzh.
Gouennadur
Goude un dougen 9 sizhunvezh e vez ganet gant ar parezed etre 6 ha 9 c'holen hag a bouez etre 200 ha 250 g.
Nicolas Sarkozy
Politikerezh
Anvet eo bet da brezidant ar republik e Bro-C'hall d'ar 6 a viz Mae 2007. Aet ez eus 53,06% eus ar mouezhioù war e anv e Bro-C'hall. E Breizh (5 departamant) en deus bet 47,32% eus ar mouezhioù. E Neuilly en deus tapet 86,81%, ha 16,52 % hepken e Tremargad en eil tro.
Io (mitologiezh)
Io (Ίώ / Iố e gregach) a oa unan eus serc'hed Zeus e gwengelouriezh Hellaz. Gantañ e voe troet da annoar. Merc'h e oa d’an doue-stêr Inac'hos, nemet merc'h Piren a vez graet anezhi gant Hesiodos. Ur c'hoar he doa, Mykene hec’h anv.
Plevig
Plevig a zo ur gumun eus kanton Pleneventer e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh.
Kanton Gregam
Abaoe 2015
Kanton Gregam a ya 17 kumun d'ober anezhañ :
Kanton Alaer
Kanton Alaer a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh.
Kumunioù
Kanton Alaer a yae 9 c'humun d'ober anezhañ :
Kanton Gwened-Reter
Kumunioù
Kanton Gwened-Reter a yae 8 kumun d'ober anezhañ :
Pleneg-Nantraezh
Anv
Eus Pleneg (diwar ploue), ha Nantraezh (diwar nant ha traezh).
Breizh-Veur
E Bro-Skos emañ menez uhelañ Breizh-Veur, ar Beinn Nibheis (Ben Nevis) (1 343 m); hag e Kembre hag e Bro-Saoz e red dourioù ar stêr hirañ, ar Severn (336 km; Hafren e kembraeg).
Anv
Anv kentañ an enez a oa neuze Albion (Ἀλβίων) pe insula Albionum. Dont a ra an anv pe eus al latin albus a dalv "gwenn" (o kaout soñj eus tornaodoù Dover) pe eus "enezenn an Albiones meneget gant Pytheas. Gallout a reer tostaat an anv eus anv gouezelek Bro-Skos, Alba, a zo kar ouzh hini ar menezioù Alp(où).
Ur c'halloud greantel liammet ouzh un impalaeriezh trevadennel
E Breizh-Veur e voe ganet ar c'hentañ kemmdro greantel hag e 1850 he doa lañs war he c'hevezherien. E 1870 e oa he froduadur glaou peder gwech pouezusoc'h evit hini Alamagn hag hini an houarn (>55%) a oa peder gwech brasoc'h evit hini SUA. Ekonomiezh Breiz-Veur a oa an hini bennañ : a-drugarez d'an hentoù-houarn e teuas a-benn da gemer he c'hreñv war dachenn an industriezh. 40 % eus al liammoù hentoù-houarn bedel a oa perc'hennet ganti e 1850. Koumananti a reas ivez ur rouedad eskemm bedel (hentoù morel, kanol Suez, funoù telegrafek is-morel).
Kanton Ploermael
Kanton Ploermael a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh.
Abaoe 2015
Kanton Ploermael a ya 32 gumun d'ober anezhañ :
Testeni arianelezh
Goulennet e veze ar skrid-se abalamour d'ar politikerezh arianelaat a veze kaset en-dro gant gouarnamant ar Stad C'hall, anv ofisiel gouarnamant ar marichal Pétain, evit mont da-heul ar pezh a veze graet gant an Nazied en Alamagn d'ar poent-se, war-lerc'h o lezennoù diwar statud ar Yuzevien.
Henryd
Henryd zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Conwy, Kembre, 227,6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 704 a dud, ha 261 anezho (37,1%) a oa kembraegerien. .
Kanton Muzilheg
Gwelet ivez
Kantonioù ar Mor-Bihan | Kumunioù ar Mor-Bihan
Kumanovo
Kumanovo (Куманово e makedoneg, Kumanova pe Kumanovë en albaneg) zo ur gêr hag ur gumun e hanternoz Republik Makedonia. E 2002 e oa 105,484 a annezidi er gumun ; e kêr e oa 70,842 a dud hag ar peurrest a oa er c'hêrioù tro-dro.
Hook (Sir Benfro)
Hook zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 227,6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 803 a dud, ha 106 anezho (13,2%) a oa kembraegerien. .
Kanton Gourin
Abaoe 2015
Kanton Gourin a ya 29 c'humun d'ober anezhañ :
Gwelet ivez
Kantonioù ar Mor-Bihan | Kumunioù ar Mor-Bihan
Kanton Sant-Yann-Brevele
Kanton Sant-Yann-Brevele a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh.
Kanton Bourc'hnevez-Raez
Kumunioù Kanton Bourc'hnevez-Raez (1790-1801)
Kanton Bourc'hnevez-Raez a yae div gumun d'ober anezhañ :
Kanton Logunec'h
Kanton Logunec'h a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh.
Pi X
Pi X, ganet Giuseppe Sarto (Riese, 1835-Roma 1914), e oa an 257vet pab (1903-1914), hag anvet da sant.
Arusha
Arusha zo ur gêr vras e hanternoz Tanzania. Kêr-benn rannvro Arusha eo. E 2012 e oa 416,442 a dud o chom enni.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Arusha gant ar c'hêrioù-mañ :
Jorjia
Ar maread soviedel
Ar Jorjiat Ioseb Youghachvili a zeuas da vezañ unan eus pennoù ar strollad Bolchevik. Goude dispac'h 1917 ha marv Lenin e renas Unaniezh Soviedel gant an anv "Stalin".
Maroko
An arabeg hag an tamazigh eo ar yezhoù ofisiel. Div yezh a vez kaozeet er vro: arabeg Maroko, zo disheñvel-mat diouzh an arabeg unvan, hag ar berbereg (anvet tamazight alies). Ledet a-walc’h eo an anaoudegezh eus ar galleg, yezh an drevadennourien gozh, hag ar spagnoleg e lodennoù ’zo eus ar vro. Implijet e vez ar galleg en ensavadurioù gouarnel, er mediaoù, er bed ekonomikel hag en diplomatiezh. Kelennet e vez dre ret en holl skolioù Maroko.
Armerzh
Pempvet armerzh Afrika eo hini Maroko, hag an trede er Maghreb goude Ejipt hag Aljeria. Tremenet eo ar PDG eus 56 da 107 miliard a zolaroù etre 2004 ha 2014, ha mestroniet eo ar monc'hwez gant ur c'heitad bloaz 1.8 %. Hervez ministrerezh an armerzh e oa 1.6% ar monc'hwez e 2015, ha 4.8 % ar c'hresk, sachet gant ur bloavezh labour-douar mat, ur sifr uheloc'h eget ar 4.4% a oa bet rakwelet gant al lezenn arc'hant 2015.
Jorjia
Douaroniezh
Stêrioù pennañ Jorjia a zo ar Rioni hag ar Mtkvari.
Politikerezh
War gresk ez eas ar stennadur etre Ajaria hag ar gouarnamant goude an dilennadeg. Tarzhañ a reas an enkadenn d'ar I miz mae pa zistrjas Aslan Abashidze ar pont o liamm Ajaria ouzh ar peurrest eus ar vro e respont da bleustradegoù milourel jorjiat. Rediet e voe da dec'hout kuit eus ar vro gant manifestadegoù bras e Batumi d'ar 5 mae, avat.
Medeia
Distro da Iolkos
Ha setu penaos e voe lazhet an tad roue gant e verc'hed.
Jorjia
Darempredoù gant AFNA
Oc'h arnodiñ da vont d'un izel gwir eus AFNA emañ Jorjia. E miz Eost 2004 e voe kinniget ar Raktres ag Oberianiz a Gevelerezh Hiniennel hag degemeret e voe gant Kuzul Atlantel an Norzh eus an AFNA. Adalek-se ez eo ebarzhet Jorjia en eil prantad eus ar c'henstagadur ouzh an AFNA.
Darempredoù gant Rusia
Daou ziazezlec'h milourel he-deus Rusia c'hoazh war dachennad Jorjia hag er vro emañ pennlec'h luioù rusat ar c'haokaz. Hervez emglevioù 2005-2006 e tle ar soudarded rusat mnt kuit eus ar vro e 2008.
Armerzh
Daouast da freuzioù ar brezel diabarzh e vez o kreskiñ armerzh Jorjia adalek 1995 ha war zigresk ez eo aet ar monc'hwezh. Kudennoù ez eus gant ar stad evit dastum an tailhoù, avat, hag un dic'hounid bras en-deus e vudjed. Berrentezioù ag energiezh a zo ur gudenn arall, hag eñ he-deus he frevezekaet ar gouarnamant. Ar fed e teu darn vrasañ an energiezh eus Rusia n'int ket mat an darempredoù n'aesa ket an traoù kennebeut.
C'hione
Unan all c'hoazh
Ur C'hione arall c'hoazh a oa un naiadenn merc'h Kalliroe hag an doue-stêr Neilos. Gwallet e voe gant ur c'houer. Zeus a gemeras truez outi hag he c'hasas d'ar c'houmoul. Alese e taol erc'h war dezerzhioù kras Egipt.
Anv
Tostaat a c'haller anv C'hione ouzh hini Gwennerc'h e mojennoù all.
Neilos
E vugale
Al Lybia-se he doe daou vab, Belos (an Egiptad) hag Agenor. Ar vibien-se a zimezas war-lerc'h da ziv c'hoar yaouank (a greder) da Neilos, Anc'hinoe ha Telefassa o anvioù.
Arondisamant an Oriant
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù ar Mor-Bihan d'ar 1 a viz Genver 2017. 58 kumun zo en arondisamant an Oriant bremañ.
Suleiman ar Meurdezus
Yaouankiz
Goude marv e dad e 1520 e teuas da vezañ an dekvet sultan otoman.
Afrika
E-korf 20 vloaz e voe trec'het Afrika an Norzh gant pachaed a oa gwazed Suleyman.
Arondisamant Gwened
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Gwened e 15 kanton (betek 2014) hag e 123 c'humun :
Llanegwad
Llanegwad zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Gaerfyrddin, e Kembre, 105 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 1 428 a dud, ha 847 anezho (59,3%) a oa kembraegerien.
Veniliornis mixtus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e Suamerika :
Agostinho Neto
António Agostinho Neto (17 a viz Gwengolo 1922 - 10 a viz Gwengolo 1979) a oa ur politikour ha prezidant kentañ Angola.
Neto a varvas e 1979 e Moskou ma oa bet kaset da vezañ ospitalizet en abeg d'ur c'hrign-bev. José Eduardo dos Santos a voe prezidant d'e heul.
Pi XII
Pi XII, ganet Eugenio Pacelli (Roma 1876-Castel Gandolfo 1958), e oa an 260vet pab (1939-1958).
Ariadne
Hag un doueez e vije bet Ariadne ?
Hervez Karl Kerenyi e vije bet Ariadne unan eus doueezed ar frouezhusted e Kreta, hag azeulet e veze e Naksos, Delos, Kiprenez hag Aten. Koulskoude e voe ankouaet hec'h orin doueel.
Iestyn ap Gwrgant
Koulskoude e chomas an uheldirioù etre daouarn Kembreiz. Caradog ap Iestyn, mab henañ Iestyn ap Gwrgant, eo an aotrou kembreat nemetañ a c'hallas mirout douar e Morgannwg, goude aloubadenn Fitzhamon. E zouar a oa etre ar stêr Nedd hag ar stêr Afan, ma voe graet ouzh e diegezh "aotrounez Afan."
Morgantown
Morgantown zo anv meur a lec'h e SUA.
Mont-près-Chambord
Mont-près-Chambord a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e kanton Chambord, en arondisamant Bleaz, e rannvro Centre-Val de Loire.
Melestradurezh
E 2014 e voe Gilles Clément addilennet da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Bruno (Italia)
Bruno (Brun e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti hag e rannvro Piemonte. 309 a dud zo o chom enni. Ac'hano e teu anv an tiegezh Faà di Bruno.
Ribchester
Istor
Eno e voe ur c'hreñvlec'h roman anvet Bremetenacum Veterranorum.
Anv
RIB 583, dizoloet e Ribchester, diazez ur monumant gouestlet da Apollo Maponus, un dedi evit aez an N(UMERI) EQ(UITUM) SAR(M(ATARUM) BREMETENN(ACENSIUM); war dro 238-244, marteze war lec'h.
- Ravenna, 1077 : BRESNETENACI VETERANORUM; eilstumm BRESNETENOTI.
Kanton Ouistreham
Abaoe 2015
Kanton Ouistreham a ya 11 kumun d'ober anezhañ:
Cathays
Cathays zo ur c'harter e kêr Caerdydd, e Kembre. E 2011 e oa poblet gant 17 817 a dud, ha 1 882 anezho (10.6%) a oa kembraegerien. tost eo d'ar skol-veur, ha kalz a studierien a zo o chom eno. Koulskoude, dre ma vez digoret rannoù eus ar skol-veur e karterioù all ez a war goazhañ niver ar studierien ha war gresk poblañs an dud o labourat e gouarnamant Kembre a zo tost e savadurioù alese.
Albrecht Bavaria
Albrecht von Bayern, pe Albrecht Bavaria, Alberzh Bavaria , zo anv meur a zen en istor Bavaria:
Bubbio
Bubbio (Bube pe Bubi e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti hag e rannvro Piemonte.
Dione (merc'h Atlas)
Pried e oa da Dandalos, roue Lydia, ha tri bugel o doe:
Genesis
Genesis zo ur strollad sonerezh eus Bro-Saoz. Gallout a reer ober "Progressive Rock" eus stil ar strollad (un tammig muioc'h "pop-rock" adalek ar bloavezhioù 1980). Brudet-kenañ eo bet adalek ar bloavezhioù 1970 betek ar bloavezhioù 1990. Peter Gabriel, ha goude Phil Collins zo bet penn-kanerien Genesis.
Gwilherm Bavaria
Gwilherm Bavaria pe Wilhelm von Bayern, en alamaneg, zo anv meur a briñs pe dug Bavaria eus an Tiegezh Wittelsbach:
Castelnuovo Don Bosco
Castelnuovo Don Bosco zo ur gumun en Italia e proviñs Asti hag e rannvro Piemonte.
Stormy Daniels
Stephanie Gregory Clifford, ganet d'ar 17 a viz Meurzh 1979), Stormy Daniels, Stormy Waters pe Stormy eus e lesanvioù micherel, zo un aktourez pornografek, skrivagnerez senario, ha produerez filmoù stadunanat. E 2009 he devoa klasket trec'hiñ David Vitter, ur senedour republikan, evit sez Louisiana.
Ferdinant Bavaria
Ferdinant Bavaria pe Ferdinand von Bayern zo anv meur a briñs eus Bavaria:
Arondisamant Bar-sur-Aube
Betek 2017
Rannet e oa arondisamant Bar-sur-Aube e 5 kanton hag e 104 c'humun :
Kanton Derwal
Kanton Derwal a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs).
27 Eost
Lidoù
Sant an deiz : Santez Mona
Kanton Gwenvenez-Penfaou
Abaoe 2015
Kanton Gwenvenez-Penfaou a ya 19 kumun d'ober anezhañ :
The New Pornographers
The New Pornographers a zo ur strollad sonerien eus Kanada hag eus SUA, bet krouet e Vancouver e 1997. Graet e vez strollad dreist (saozneg : supergroup) anezhañ, peogwir ez eus ennañ sonerien a gemer perzh e strolladoù all. Sonerezh indie rock ha power pop a vez graet ganto.
Tavullia
Tavullia zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pesaro e Urbino er rannvro Marche.
Tavoleto
Tavoleto zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pesaro e Urbino er rannvro Marche.
Oroumeg
Ur rannyezh eus idjoeg an diabarzh eo an oroumeg (oruma) eus skourr yezhoù idjoek ar c'hornôg komzet e Nigeria.
Dolwyddelan
Dolwyddelan zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Conwy, e Dyffryn Lledr, e Kembre, lec'hiet 181,5 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 459 a dud, ha 238 anezho (51,9%) a oa kembraegerien.
Yezhoù idjoek
Setu penaos e vez isrenket ar yezhoù idjoek:
Antonov An-148
An Antonov An-158 zo ar memes karr-nij met ledanoc'h betek gellout kaout 100 beajer.
Impalaeriezh trevadennel Alamagn
Trevadennoù alaman en Afrika
Ar bobl Herero a glaskas en em sevel ouzh an Alamaned e Mervent Afrika e 1904. Mouget e voe o emsavadeg er gwad. E-pad ar brezel-se e voe digoret kampoù-bac'h gant an Alamaned, war skouer ar re a oa bet digoret gant ar Saozon e-pad o brezel a-enep ar Voered.
Eleonora Gonzaga
Eleonora Gonzaga zo anv meur a vaouez eus an Tiegezh Gonzaga eus Mantova, en Italia.
Ibaneg (yezh nijerek-kongoek)
Ur yezh nijerek-kongoek eus is-skourr ar yezh idjoek ar reter eo an ibaneg (ibani) komzet e Nigeria.
José María Aznar
Tost-tre d'ar Stadoù-Unanet e voe evit an aferioù estren. A-du e savas gant George W. Bush evit mont da vrezeleiñ da Irak e miz Meurzh 2003 daoust d'ar Spagnoled bezañ a-enep ar brezel.
Cindy
Stummoù all
Cindi, Cyndi, Cyndy ha Sindy.
Arondisamant Nogent-sur-Seine
Arondisamant Nogent-sur-Seine a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Aube hag e rannvro Grand Est.
The Notting Hillbillies
Deuet e oa er-maez an albom Brothers in Arms, bet savet gant Dire Straits, e penn-kentañ miz Mae 1985. C'hoant kement hag ezhomm en devoa Mark Knopfler, hag eñ kaner ha soner gitar ar strollad-mañ, d'ober un tammig ehan. Se zo kaoz e oa aet da seniñ da Holbeck (eur c'harter eus Leeds) e-barzh The Grove Inn, a-gevret gant mignoned kozh dezhañ, Brendan Croker ha Steve Philips : ganet e oa ar strollad The Notting Hillbillies d'an 31 a viz Mae 1986 eta.
Kanton Évrecy
Betek 2015
Kanton Évrecy a yae 26 kumun d'ober anezhañ:
Dideg
Ur yezh nijerek-kongoek eus skourr ar yezh krouek eo an dideg (dida) komzet en Aod an Olifant.
Ski
Ar c'houpled
= Ar ski da vale =
Yezhoù gourek
Graet e vez un diforc'h etre daou vloc'had yezh pennañ:
Republik c'hall
Istor
An anv a Republik c'hall a zo bet roet da veur a renad republikan gall :
Maksim Gorkiy
Maksim Gorkiy (rusianeg: Макси́м Го́рький), pe Maksim Gorki, eo anv-pluenn Aleksey Maksimovitch Pechkov (rusianeg: Алексе́й Макси́мович Пешко́в pe Пе́шков). Ur skrivagner rusianek eus Rusia hag an URSS eo, ganet d'an 28 a viz Meurzh 1868 e Nijniy Novgorod, ha marvet d'an 18 a viz Mezheven 1936 e Gorki Leninskiye (10 km diouzh Moskov). Unan eus diazezourien ar realouriezh soviedel evit al lennegezh e oa.
Kanton Machikoul
Abaoe 2015
Kanton Machikoul a ya 15 kumun d'ober anezhañ :
Naso
Istor
E miz Mae 1997 e voe goulennet gant ar Vodadeg Veur digant prezidant Panamá, Ernesto Pérez Balladares krouiñ ar bastell-vroa Naso Tjer-di; en he lec’h e tivizas hemañ krouiñ kumun Teribe d'an 21 a viz Genver 1998. Enep e savas diouzhtu ar roue César hag eñ goulenn e vefe adstudiet al lezenn-se.
D'an 31 Mae 1998 e voe dibabet Tito Santana da roue gant ar C’huzul Meur. Dizemglev a sav neuze etre an dud da-geñver emzalc’h ar roue ouzh pennadurezhioù lec’hel ar gumun. E 2002 ez eus bet klasket lakaat degemer lezenn ar bastell-vro adarre met nac’het eo bet ur wech ouzhpenn.
Yezhoù adamawek
Un is-skourr eus ar yezhoù nijerek-kongoek eo ar yezhoù adamaweg komzet e Nijeria, Kameroun, Tchad, su Soudan ha Republik Kreiz Afrika.
Nikaia
Nikaia (Νίκαια, hiziv İznik e turkeg) zo ur gêr savet war-dro 300 kent JK. Brudet eo evel lec'h daou sened-iliz e deroù an oadvezh kristen.
Kanton Naoned-1
Kanton Naoned-1 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs).
Elmo Stoll
Elmo Stoll, bet ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1944 hag aet da Anaon d'an 2 a viz Gwengolo 1998 a oa ur skrivagner ha krouer al luskad Christian Communities goude bezañ bet eskob ur gumuniezh Amished.
In July 1990 the real crisis came. Elmo, being a bishop of the Ayler community, challenged the Ordnung (set of rules of the community). The other bishops of Aylmer consulted with outside bishops and the decision was made to let Elmo start a new community, separated from the Aylmer community. Elmo and his followers were not excommunicated, but it was not allowed that individuals could freely move between the two communities So Elmo Stoll and his followers withdrew from the Amish church in Aylmer in September 1990 to organize a plain, horse-and-buggy, English-speaking community in Cookeville, Tennessee, that should be rooted in Anabaptism. Cookeville was chosen because of its proximity to the like-minded Noah Hoover Mennonites in Scottsville, Kentucky,.
Hent-houarn Baod Porzh-Loeiz
An tennad etre Hentbont-Kêr ha Loc'hrist a oa peder roudenn gantañ : ur rumm evit al linenn a lazioù lec'hel hag an all evit darbariñ Govelioù an Henbont dezhañ ur gobari standart.
Metauro
Eieniñ a ra etre Palazzo Mucci ha Gorga san Leo war harzoù Toskana, en Apenninoù, en Alpe della Luna e-tal Bocca Trabaria, hag aberiñ e Ponte Metauro, er c'hreisteiz da Fano e Mor Adria.
Alan an Diuzet
Anvet e voe da skolaer e 1921, hag eus 1924 da 1926 e oa mestr war ar jedoniezh hag ar skiañchoù e skol eil-derez Plistin. Eus 1937 da 1945, e oa rener skolaj eil-derez Perroz-Gireg, met prizoner e voe daou vloavezh e Bro-Alamagn. Deut en dro d'ar Vro, Alan an Diuzet a savas e 1946 ar "Collège Breton des Côtes-du-Nord" (Skolaj Breizhek Aodoù-an-Hanternoz), hag enni ar gelaouenn Mouez ar Vro.
Urocolius macrourus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ en Afrika :
Vanlée
Ar Vanlée zo ur stêr e Normandi e Bro-C'hall a dreuz Manche hag a aber e Mor Breizh e Lingreville (Calvados).
Christine Bro-C'hall
Christine Bro-C'hall ( e galleg Christine de France), anvet Chrestienne a-wechoù, Cristina di Borbone en italianeg, ganet e Pariz e 1606, ha marvet e Torino e 1663, a oa ur briñsez c'hall, a zeuas da vout dugez Savoia, ha rejantez an dugelezh goude marv he fried.
Inkizision en Amerika
En Brazil e oa an Inkizision bortugalat dindan lez-varn Lisbon o labourat en un doare bale-bro.
Hengembraeg
Gwelet a reer en Enskrivadur Surexit reolennoù skrivañ an hengembraeg, notennet gant al lizherennoù latin. En amzer-hont ne veze ket graet gant ll evit ar pezh a vez distaget bremañ evel /ɬ/ (liuit > Llywyd, anv-den) na gant dd evit ar pezh a zo aet da /ð/ (did > dydd « deiz »). Graet e veze gant al lizherenn /u// evit meur a son, aet bremañ da /ʉ/, /ʊ/ ha /v/, hag a voe skrivet diwezhatoc'h u, w ha f. Ar c'hemmadurioù kensonennoù e deroù ar gerioù, pe e-kreiz ar gerioù, etre vogalennoù, ne vezent ket skrivet d'ar mare-hont. Atar a veze skrivet evit ar pezh a zo adar « evn, labous » bremañ, nimer evit ar pezh a zo nifer « niver », douceint evit deugain « daou-ugent ». Ne ouzer ket gwall vat, e gwirionez, petra a veze klevet er yezh komzet.
Kanton Falaise-Kreisteiz
Kanton Falaise-Kreisteiz a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Kostas Varnalis
E vuhez
E-keit e brantad-studi an hini e oa m'en droas gant ar varskouriezh hag adwelet a reas neuze e vennozhioù diwar-benn ar teorienn hag ober ar varzhoniezh.
Ffordun gyda Thre'r-llai a Threlystan
Er gumuniezh ivez emañ Cefn Digoll, un dorgenn 381 m uhelder a zo war an harzoù etre Kembre ha Bro-Saoz. Caer Ffordun zo ur c'hreñvlec'h roman a bouez er c'hornad, ha tremen a ra Kleuz Offa dre ar gumuniezh.
AntiVir
Avira Free Antivirus zo ur meziant enep-viruz embannet gant an embregerezh alaman Avira savet gant Tjark Auerbach. Gellout a ra stourm a-enep ar rootkit.
Doareoù
Avira a gaver dindan tri stumm :
Kanton Naoned-8
Kanton Naoned-8 a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs).
Florac Trois Rivières
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Florac ha La Salle-Prunet.
Henri Delacoux de Marivault-Emeriau
Roet e voe dezhañ ar rez a gomander en Urzh broadel al Lejion a enor d'an 29 a viz Eost 1872.
Manau (sonerien)
Manau a zo ur strollad sonerien slam keltiek savet e 1998 gant Martial Tricoche ha Cédric Soubiron. Berzh a rae o c'hanaouennoù La Tribu de Dana ha Mais qui est la belette ?. Roet eo bet prizioù ar Victoire de la musique ha "Gwellañ albom rap pe groove" d'o c'hentañ albom Panique Celtique e 1999.
Genver 2013 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
Lamprotornis hildebrandti
Dougen a ra anv an dastumer, ergerzhour hag ar skiantour alaman Johann Maria Hildebrandt (1847-1881).
Guo Moruo
Kentañ Prezidant Akadenmiezh Skiantoù Sokial Sina Chinese Academy of Social Sciences]] e oa bet ha menel a reas er c'harg-se adal kroudigiezh an Akademiezh e 1949 betek deiz e varv e 1978.
Kanton Naoned-10
Kanton Naoned-10 a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs).
Adina
Orin
Er Bibl en kaver e Levrioù an Danevelloù evel anv ur soudard d'ar Roue David. Met aliesoc'h bremañ e vez implijet evel anv-plac'h, marteze diwar an anv hebreek all Ada.
Strix chacoensis
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, e Chaco kreisteiz Bolivia, kornôg Paraguay ha hanternoz Arc'hantina.
Enez Feydeau
N'eo mui un enezenn abaoe m'eo bet stanket ar stêr er bloavezhioù 1930. Met Enezenn Feydeau a vez graet c'hoazh eus al lec'h-se hiziv an deiz.
Kanton Naoned-11
Kanton Naoned-11 a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs).
Dictionnaire de la Langue bretonne
An Dictionnaire de la Langue bretonne où l'on voit son antiquité, son affinité avec les anciennes langues, avec l'étymologie de plusieurs mots des autres langues, zo ur geriadur brezhoneg-galleg savet gant Dom Le Pelletier, pe Loeiz ar Pelleter, hag embannet e 1752 e Pariz.
La Capèla de Balaguièr
La Capèla de Balaguièr a zo ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er rannvro Okitania, er Stad C'hall.
Irienn
Iriennoù brudet
Ken niverus eo an iriennoù anavezet en istor ma n'haller ket o envel holl. Setu amañ un nebeud iriennoù brudet memes tra:
Tour-tan ar Paun
Istor
E dibenn an Eil Brezel-bed, e 1944, e voe lakaet an tour-tan da darzhañ gant soudarded alaman. E 1949 e voe adsavet unan all en hevelep lec’h, gant mein ruz. E-lec’h ar gouloù kozh, dre betrol, e voe lakaet unan tredan ha diwar neuze e oa emgefreek an tour-tan, hep gward ebet ennañ.
Lakarri
E Lakarri emañ ti-kêr ar gumun. Un iliz zo ivez, hag ar vered en-dro dezhi.
Ippolita Gonzaga Sforza
Dimeziñ a eure da Alessandro Gonzaga.
Pierre Terrail
Lazhet e voe d'an 30 a viz Ebrel 1524 o tifenn kiladeg an arme c'hall e-kerzh C'hwec'hvet brezel Italia.
Dendropicos goertae
Rummatadur
Renket e veze er genad Mesopicos kent.
Adminios
Dishêret e voe gant e dad, ha mont a reas da glask sikour gant Kaligula, impalaer Roma.
Arz al luc'hskeudennerezh
Istor ar poltred kentañ
Evit tud-zo, an teknik da gemer ur skeudenn a oa anavezet abaoe pell, da skouer gant Aristot. Gouzout a rae lakaat ar wirvoud e-barzh ur boest, ret e oa ober un toull er gambr du evit gwelout ar skeudenn en tu kontrol. 260px|thumb| right|upright=01.4|Ar poltred 1añ, graet e Saint-Loup-de-Varennes, gant Nicéphore Niepce e 1826
The Boat That Rocked
The Boat That Rocked zo ur film saoz gant Richard Curtis anavezet er broioù gallek evel Good Morning England. Deuet e oa er-maez d'ar 1 a viz Ebrel 2009 er Rouantelezh-Unanet, d'ar 16 a viz Ebrel en Alamagn, d'ar 6 a viz Mae e Bro-C'hall ha Belgia ha d'an 13 a viz Du e Norzhamerika, ma voe anvet Pirate Radio.
One Piece
Tudennoù pouezusañ
Franky a zo un ijiner mor hag ur siborg a servij ar strollad. Ar saverezh bigi e oa e labour hag ampart-kenañ eo war ar vicher-se. Evel Iceburg, Franky a zo un diskibl da Dom en deus savet lestr Gol D. Roger, an Oro Jackson. Deuet eo da vezañ ur siborg goude ur gwallzarvoud bras. Krouer an Thousand Sunny eo, susitour ar Vogue Merry. C'hoant en deus ober tro ar bed gant ul lestr en defe savet.
Angostrina i Vilanova de les Escaldes
Angostrina i Vilanova de les Escaldes zo ur gumun eus departamant Pireneoù-ar-Reter, e bro Cerdanya, e Katalonia an Norzh.
San Piero
San Piero zo anv div gumun en Italia ha hini meur a ranngumun.
Karl XI
Karl XI, ganet e 1655 ha marvet e 1697, a oa roue Sveden adalek 1660 betek e varv, er marevezh istorel a zo anvet Impalaeriezh Sveden.
Dimeziñ
En 1680 e timezas da Ulrika Eleonora av Danmark (1656-1693), merc'h da Frederik III, roue Danmark ha roue Norge, ha da Sophie Amalie von Braunschweig-Lüneburg.
Cayetano Ripoll
E penn an Iliz katolik, e Valencia, pe gentoc'h e penn "Las Juntas de Fe de la Inquisición", e oa ar chaloni Josep Maria Despujol, hag a gondaonas Cayetano Ripoll evel disivouder ha frañmason dre ma ne gelenne ket ar gelennadurezh kristen d'ar vugale.
Goude se ne voe ket lazhet den ebet ken gant an Inkizision. Se zo kaoz e vez lavaret ez eo an den diwezhañ lazhet gant an Inkizision.
Peter Nicolai Arbo
Peter Nicolai Arbo (1831–1892) a oa ul livour eus Norvegia. Taolennet en deus alies, en e livadurioù, darvoudoù istorel, eus istor e vro dreist-holl, ha mojennoù eus Lec'hlenn. E-touez e daolennoù anavezetañ emañ Åsgårdsreien (1872) ha Valkyrien (1865).
Karl IX
E vreur henañ Erik XIV a oa bet anvet da roue goude o zad Gustav. Savet e oa ar bobl a-enep d'e c'houarnamant. E vreudeur Johan ha Karl a gemeras penn un arme hag a ziskaras ar roue. Ne chome nemet rannañ ar galloud d'ober. Met Johan a voe anvet da roue (Johan III), hag anvet e voe Karl da zug Södermanland.
C'hoari ha Deskiñ
Choazet e vez ar c'hêrioù abalamour d'al lañs a zo gant ar brezhoneg enno. Kenurzhier an abadenn eo Dewi Siberil. Kinniget e vez C'hoari ha Deskiñ gant Tangi Merien ha Sten Charbonneau. Sten a vez o prientiñ ar goulennoù ha difaziañ a ra an dud padal Tangi a ro buhez d'ar c'hoari dre sevel ar goulennoù.
Kleopatra VII
Kleopatra VII Thea Philopator , Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ en henc'hresianeg (69 kent JK – 12 a viz Eost 30 kent JK), anvet peurliesañ Kleopatra hepken, a oa faraonez diwezhañ Henegipt.
Diwezhañ ezel eus tierniezh ar Btolemeed e oa, ur familh a orin gresian-ha-makedonian a renas Henegipt goude marv Aleksandr Veur e-pad ar prantad hellenistek. Kleopatra a renas da gentañ war un dro gant he zad Ptolemaios XII Auletes ha diwezhatoc'h gant he breudeur, Ptolemaios XIII ha Ptolemaios XIV, a euredas ganti diouzh giz Henegiptiz, met dont a reas en diwezh da vezañ ar riegez nemeti. n'he doa bugel ebet eus ar priedoù-se. Dont a reas da vezañ serc'h Julius Caesar, ar pezh a greñvaas he zron. Diwezhatoc'h e lakaas ar mab he doa bet gant Julius Caesar, Caesarion, da genren ganti.
Calliano (Trentino)
Calliano (Caliam pe Caliane e rannyezh Trentino) zo ur gumun italian a 2 000 a dud e proviñs emren Trento.
George III
Eured ha bugale
Dimezet e oa da Charlotte von Mecklenburg-Strelitz.
John Trudell
E 1981 e oa deuet e-maez e deskad barzhonegoù kentañ anvet Living in reality. E 1982 en doa enrollet e varzhoniezh gant sonerezh Indian hengounel. Ar bloaz war-lerc'h en doa enrollet e bladenn gentañ anvet Tribal Voice. Evit produiñ anezhi en doa krouet e di-embann Peace Company Label. E-pad ar bloavezhioù 1980 e kane gant ar soner gitar Kiowa (ur meuriad Indian) brudet Jesse Ed Davis. Asambles o doa sevenet teir fladenn. An hini anvet AKA Graffity Man e 1986 a oa bet lavaret evel pladenn wellañ ar bloaz gant Bob Dylan. Ar sonerezh a oa ur meskaj etre blues, rock ha sonerezh Indian hengounel.
Charles Le Roux
Awenet e voe al livour gant ribloù al Liger. Mignon e voe da Jean-Baptiste-Camille Corot ha Théodore Rousseau, kelenner da Charles Leduc ha Maxime Maufra.
Squash
Ar servij
Dibabet e vez ar servijer gentañ dre zegouezh. Ret eo dezhañ kas ar volotenn en hanter dachenn arall en ur vanniñ anezhi etre ar linenn servij ha linenn uhelañ ar vangoer tal. Ma sko ar volotenn war ur vangoer Ma vez gouniet an eskemm get ar servijer e vez kemmet karrez servij. Pa'z a ar resever da vout servijer e tibab e garrez servij. Treid ar servijer a rank bout e diabarzh ar c'harrez, difennet eo kaout an treid àr linenn ar c'harrez servij
C'hoarierion anavet
Paotred:
Maouezed:
Tangi Merien
Gant Sten Charbonneau e vez o kinnig ar c'hoari C'hoari ha Deskiñ evit Brezhoweb.
Anders Behring Breivik
Abaoe ma z'eo bet touullbac'het en deus kemmet e awenoù ha mennoezhioù politikel, bremañ e embann bezañ faskour, nazi hag Odinist.
Paul J. Crutzen
Paul Josef Crutzen, bet ganet d'an 3 a viz Kerzu 1933 en Amsterdam (Izelvroioù), a zo ur c'himiour ha meteorologour izelvroat.
Richardis von Schwerin (Rouanez Sveden)
Richardis von Schwerin, pe  Rikardis av Schwerin  e svedeg, (1347-1377) a oa ur briñsez alaman, merc'h d'ar c'hont Otto von Schwerin.
Hal (kimiezh)
Gwelout ivez
holen
Dewi Siberil
Labourat a ra bremañ evit Brezhoweb. Dezhañ e vez da gavout an dud a gemer perzh en abadenn C'hoari ha Deskiñ.
Ariane Ascaride
Kejet he devoa gant Robert Guédiguian (1953-) e Skol-veur Ais de Provença er bloavezhioù 1970 tra ma oa-hi stourmerez en UNEF. Eurediñ a reas d'an den a sinema gall he deus kemeret perzh en un toullad mat (triwec'h diwar unan ha hanter-kant) a filmoù sevenet gantañ. En abeg da berzh fromus "Jeannette" he devoa dalc'het en unan eus e oberennoù — Marius et Jeannette — e oa bet paket César ar gwellañ aktourez ganti e 1998.
He fezhioù-c'hoari
War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.
Faustina Pignatelli
Faustina Pignatelli Carafa, priñsez Colubrano (marvet e Naplez e 1785), a oa ur skiantourez italian. Skoliet e voe gant Nicola De Martino,
Roeñverezh
Ar Roeñverezh a zo ur sport eus familh ar sportoù-moraerezh. Ur sport Olimpek eo abaoe m'eo bet krouet ar c'hoarioù Olimpek a-vremañ, da lâret eo e 1896 dindan luskadenn ar Baron Pierre de Coubertin. Pal ar roeñverezh a zo kas war-raok ur vag dre sikour palioù anvet ken ha ken roeñvoù. Kavet e vez daou rummad :
Mekanik roeñvat
Ar mekanikoù roeñvat a zo mekanikoù a servij da devreziñ fiñvadennoù ar roeñverezh. Ur muzulier dredan 'z eus d'ar peurliesañ. Ar benvegoù-mañ, implijet a-lies gant ar roeñverien, a zo dispar evit en em kigennañ en un doare hollek. Bez ez eus kampionadoù mekanikoù roeñvat, evel hini Coubertin (Concept 2). Lod brasañ anezho a zo implijet e giz un amprouenn dibab evit ar skipailhoù broadel.
Llanfair Dyffryn Clwyd
Llanfair Dyffryn Clwyd zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 241 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 1024 a dud, ha 488 anezho (47,7%) a oa kembraegerien.
The Air That I Breathe (kanaouenn)
Kanerien all
Berzh bras a reas The Air That I Breathe pa voe adkemeret gant ar strollad sonerien saoz The Hollies e 1974. Dibabet e voe doare The Hollies e 2012 gant ar filmaozerez stadunanat Lorene Scafaria (1978-) d'ober sonerezh orin he film Seeking a Friend for the End of the World (e-touez kanaouennoù all).
Kanton Caen-3
Kanton Caen-3 a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Brasaet e oa bet da 1 gumun hag ul lodenn Caen gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.
Yann a Leiden
E vuhez
Trec'het e voe arme Münster e 1535 gant Franz von Waldeck. Tapet e voe Yann a Leiden. Kavet e voe e kav un ti, kaset d'un tour-meur e Dülmen ha degaset en-dro da Vünster.
Rikardis Katarina
Levrlennadur
Christer Engstrand, Sverige och dess regenter under 1000 år.
Yann a Leiden
Yann a Leiden el lennegezh
Tudenn bennañ romant Richard Powers Orfeo (2014) a aoz ur c'hoarigan gant Yann a Leiden evel tudenn bouezusañ.
Zoroastregezh
Krennamzer
Ur wezh tremenet ar mare kentañ eta, daoust ma oant sujet d'ur galloud nevez hag atahinet, o doa gellet ar Zoroastriz kenderc'hel gant o gizioù evel a-raok. Ur gwask ekonomikel ha sokial goustad ha diehan a oa koulskoude da dreiñ ouzh an islam, An noblañs ha kêriz a oa ar re gentañ da vezañ gounezet d'an Islam. Hennezh en em lede goustadikoc'h e-touez al labourerien douar hag an noblañs diar ar maez Ar galloud hag ar pinvidigezh a oa diouzh tu Muzulmiz neoazh ha daoust ma oa ar politikerezh ofisiel ober fae a bell war Zoroastriz, e veze atav hiniennoù e-touez ar Vuzulmiz a felle dezhe gounit ar re all d'o relijion hag a oa prest d'ober forzh petra evit dont a-benn.
Lunano
Lunano zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pesaro e Urbino er rannvro Marche.
Angelica de' Medici
Angelica de' Medici, pe Angela (Firenze, 1608 – Roma 1636) a oa merc'h da Cosimo di Giulio de' Medici, a ziskenne eus an dug Alessandro de' Medici, a voe diskleriet divarrek da ren, pa voe anvet Cosimo Iañ de' Medici da zug Firenze.
Verquigneul
Verquigneul a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Feings (Loir-et-Cher)
Douaroniezh
16,52 km² eo gorread Feings.
Isola del Piano
Isola del Piano zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pesaro e Urbino er rannvro Marche, ha 562 a dud a oa o chom enni d'an. Un 60 km bennak zo ac'hano da gêr Ancona, er reter, hag 20 km da gêr Pesaro, er biz dezhi.
Gourskej
Lizherennerezh
"II. AR POENTADUR
Kanton Caen-4
Kanton Caen-4 a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Kemmet e oa bet gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.
Abaoe 2015
Kanton Caen-4 a ya ul lodenn Caen d'ober anezhañ.