cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miradolo Terme
Miradolo Terme  zo ur gumun eus  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
San Marco libera lo schiavo
Diskouez a ra an arzour un abadenn eus al Legenda Aurea gant Jacopo da Varazze.
Clyde Dlugy-Belmont
Clyde Dlugy-Belmont (bet ganet e Naoned d'ar 4 a viz Ebrel 1991) zo ur skrivagner brezhonek ha mestr-skol e Diwan, bet kelenner brezhoneg ivez. E-pad e studioù en doa labouret war ar mod da sikour ar vugale da zistagañ bravoc'h. Sinet en deus un nebeud pennadoù brezhonek e-barzh Ya ! ha Le Peuple breton, tra ma kemer perzh er podcast gallek Multi21 diwar-benn ar redadegoù kirri.
Tro
Tro zo ur anv kadarn benel hag un anv-gwan eus ar memes familh eus ar verb treiñ. Diwar ar ger-se eo bet savet anvioù divoutin a bep seurt :
Tro
Tri zra :
Oliva Gessi
Oliva Gessi  zo ur gumun eus  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Madina do Boé
Madina do Boé zo ur gêr eus Ginea-Bissau, e kreisteiz rannvro Gabú.
Druz
Druz zo un anv-tiegezh ivez :
Dryocopus schulzii
Anvet e voe Phloeotomus Schulzii (kentanv) da gentañ-penn (e 1882) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) : dougen a ra anv al loenoniour alaman Fritz (Federico) W. Schulz (?-1933) en devoa labouret evel dastumer en Universidad Nacional de Córdoba (Arc'hantina) adalek 1866 betek e varv.
Annez
Kavout a reer ar spesad e koadegi krin Suamerika, eus kreisteiz Bolivia da greiz Paraguay ha hanternoz-kreiz Arc'hantina.
Avenue des Champs-Élysées
Avenue des Champs-Élysées (distagadur LFE: ) pe Bali ar Champs-Élysées, a zo ur vali e Pariz e Bro-C'hall. Gant he stalioù cheuc'h, he sinemaioù, he steudadoù gwez kistin-moc'h ez eus anezhi unan eus ruioù brudetañ ha kerañ ar bed. Monumantoù a vez kavet er straed-se, en o zouez emañ an Bolz-enor Pariz hag ar Place de la Concorde. Da 1789 hag ar Reveulzi c'hall e sav an anv-se a ra dave da Ifern an Henc'hresianed. Klevet e vez alies kazetennerien c'hall o lavaret e vije «la plus belle avenue du Monde» (kaerañ bali ar Bed). Degouezhioù bras 'zo a c'hoarvez eno, evel diskeladeg an armeoù bep 14 juillet (ar 14 a viz Gouere), deiz gouel ar Republik. Tennad diwezhañ Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn a echu eno ivez bep bloaz. Diskennet e vez ar "Champs-Élysées" ivez pa c'hoarvez traoù dreistordinal evel gounit kib mell-droad ar Bed...
Barnadenn Conflans
Barnadenn Conflans a voe un darvoud tonkus e Brezel hêrezh dugelezh Breizh (pe c'hoazh Brezel an div Janed). Conflans a c'hallfe klotañ ouzh Conflans-Sainte-Honorine, ur gumun c'hall e departamant Yvelines a-vremañ (rannvro Enez-Frañs). Er gêr-mañ an hini eo en dije ar roue Fulup VI (Bro-C'hall) klasket diskoulmañ hêrezh Yann III (dug Breizh) dre gaer.
Ur saviad ouzhpenn diboell
Plediñ a rae Janed Pentevr d'ar gwir breton a c'hallje ober d'he gwaz Charlez Bleaz mont da benn an dugelezh. Pouezus-kenañ eo kompren e rede gwad roueel gall e gwazhiennoù Charlez Bleaz, ar pezh a roe da aduerien re Bentevr skoazell roue Bro-C'hall dre natur...
Iskisat tra neuze :
FK Jonava
Futbolo Klubas Jonava zo ur c’hlub mell-droad krouet e 1991 eus kêr Jonava, e Lituania.
Leila Slimani
Kazetennerez eo bet e Pariz a-raok sevel e romant kentañ.
Gwer (liv)
En natur
Plant, loened ha mein gwer zo en natur. Setu amañ un nebeud anezho.
Abriola
Abriola a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata. Un 1300 a dud zo enni o chom.
Gwer (liv)
Krennamzer
Liv an islam ivez eo ar gwer. Er C'horan ez eo liv an nevezamzer, an neñv hag ar Baradoz. War-dro ar bloaz 1000 e oa ar gwer liv ofisiel diskennidi ar profed Mahomed. Adalek an e troas da hini an islam, gwisket e veze gant ar pennadurezhioù ha ne voe mui gwiadet en tapisoù rak arabat eo kerzhout war ul liv nevet. Marteze e c'hoarias ar c'hroaziadegoù ur perzh bennak e kement-se, pa oa ar gwer liv an diaoul er gristeniezh.
E pep lec'h e vez liv gwer war an dornskridoù enlivet ma lider an nevezamzer, evel en Très Riches Heures du duc de Berry e deroù ar. E dibenn ar Grennamzer e teuas ar gwer da vezañ liv ar merc'hed en gortoz da zimeziñ ha, dreist-holl, hini ar re vrazez.
Tristan e voe haroz karetañ ar Grennamzer, ha gwer e oa e skoed : er romant disin Tristan en prose (c. 1232) a liamm istor Tristan hag Izold ouzh mojenn ar Roue Arzhur e teskriver ardamezioù ar marc'heg yaouank evel-henn : e gwer e leon en aour armet ha teodet en gul. Adalek embann ar skrid-se betek kreiz ar e voe displeget ha skeudennet e skoed gant al liv-se e garskeudennoù, livadurioù ha pallennoù moger, ardamezegoù, danevelloù tournamantoù, gouelioù hag abadennoù a denn da vojenn Arzhur. Ouzhpenn bezañ arouez ar garantez hag ar yaouankiz, evel dleet, dre vojenn Tristan ez eo aet al liv gwer da arouez an hemolc'h, ar goadeg, ar sonerezh, ar follentez, an dizurzh, torridigezh al lezenn ha, dreist-holl, hini an dic'hoanag hag ar wallblanedenn. Peogwir e oa distabil al liv gwer a farded d'ar mare-se e veze liammet ivez ouzh ar chañs hag ar blanedenn. Kement-se a c'heller liammat ouzh Fortuna, doueez ar chañs hag an tonkadur er relijion roman, a veze gwer he dilhad e skeudennoù ar Grennamzer. E dibenn ar XIVvet kantved e voe skrivet e krennsaozneg ur romant arzhuriek all, Sir Gawayn and þe Grene Knyȝt ("An aotrou Gawayn hag ar Marc'heg Gwer") ma'z eus ur marc'heg gwer, ur chapel wer hag ur gouriz gwer. A-hed an istor ez eo liammet al liv gwer ouzh an tonkadur hag ar marv.
Amílcar Cabral
thumb|Cabral war un timbr eus [[RDA]] Amílcar Cabral (12 a viz Gwengolo 1924 - 20 a viz Genver 1973) a oa un dizalc'hour hag ur politikour eus Ginea-Bissau hag ar C'hab Glas.
Achille Valenciennes
Achille Valenciennes, bet ganet d'an 9 a viz Eost 1794 e Pariz (Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 13 a viz Ebrel 1865 e Pariz (Bro-C'hall), a oa ul loenoniour gall.
Sipai
Ar sipied aa oa soudarded indian a servije en armeoù trevadennourien India, Gallaoued ha Saozon dreist-holl. Implijet e vez ar ger ivez d'ober anv eus soudarded armeoù India ha Bangladesh.
Scepomycter
Spesadoù
Daou spesad golvaneged bihan a ya d'ober ar genad :
Brosezat int e menezioù reter Tanzania.
Leonor de Viseu
Leonor de Viseu (1458-1525), pe Leonor de Avis pe Leonor de Portugal pe  Leonor de Lencastre pe an Infantez pe ar Rouanez Leonor, pe Dona Leonor e portugaleg alies, a oa rouanez Portugal, ha pried d'he c'henderv ar roue João II.
La Grande Vadrouille
Fichenn identelezh
Padelezhː 132 munutenn
Verderonne
Verderonne a zo ur gumun e departamant an Oise, e rannvro Hauts-de-France e Frañs.
Mutuelles de Bretagne
Istor
Er bloavezh 2017 ez eus 350 a dud o labourat er c'henetre.
Sermaize
Sermaize a zo ur gumun e departamant an Oise, e rannvro Hauts-de-France e Frañs.
Blizzard Entertainment
Istor
1991 Krouet dindan anv Silicon & Synapse. Embannadur Rock & Roll Racing ha The Lost Vikings.
Richard Ferrand
An Afer Ferrand
E 2012 en doa kemeret da skoazeller-kannad kompagnun renerez ar Mutuelles de Bretagne, Joëlle Salaun, ha roet e oa bet ganti da Richard Ferrand ur garg er Mutuelles de Bretagne, etre 2012 ha 2017, paeet 1 250 euro ar miz.
Agelastes
Dont a ra e anv eus ar ger henc'hresianek ἀγέλαστος a dalv kement ha beunek e brezhoneg.
Tephrodornis
Rummatadur
Gwechall e veze renket er c'herentiad Tephrodornithidae a zalc'he ar genadoù Hemipus ha Philentoma ivez.
Carlos Gomes Júnior
Ezel eo eus ar PAIGC ha brudet da vezañ pinvidikañ den ar vro. Ministr kentañ Ginea-Bissau adalek an 10 a viz Mae 2004 betek ma voe divodet e c'houarnamant gant ar prezidant João Bernardo Vieira e miz Here 2005. Goude an dilennadeg kannad gounezet gant ar PAIGC e 2008 e voe adlakaet da vinistr kentañ d'an 2 a viz Genver 2009. D'an 10 a viz Genver 2012 e roas e zilez a-benn lakaat e anv en dilennadeg prezidant. Trec'h e voe en dro gentañ a-enep Mohamed Ialá Embaló met un taol-Stad a c'hoarvezas a-raok an eil tro ha Gomes, asambles gant ar prezidant en etrekarg Raimundo Pereira, a voe harzet ha bac'het gant ar soudarded. Dieubet e voe d'ar 27 a viz Ebrel ha kaset da Abidjan.
Amerikanegezh
Kondaonet e voe gant ar pab Leon XIII, en e lizher Testem benevolentiae nostrae, e 1899.
Matt K. Miller
Matthew Kermit Miller, anavezetoc'h evel Matt K. Miller, bet ganet e Rockville Centre (New York, Stadoù-Unanet Amerika) d'an 2 a viz C'hwevrer 1960, zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Mona
Meur a dra e c'hall Mona bezañ, en o zouez un anv-badez a gaver e meur a yezh. Setu an orinoù ha stêrioù a c'haller menegiñ :
Robert FitzRoy
Anvet e voe ar Menez FitzRoy, war harzoù Chile hag Arc'hantina, en enor dezhañ.
Casteggio
Casteggio (Cästegiu e lombardeg) zo ur gumun eus proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
Saint-Thurien
Saint-Thurien a oa ur gumun c'hall e departamant Eure, e Normandi. Kendeuzet e voe gant Fourmetot ha Saint-Ouen-des-Champs d'ar 1 a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez anvet Le Perrey.
Siphonorhis
Daou (2) isspesad en holl ; o c'havout a reer e Hispaniola.
Lotus (disheñvelout)
Kirri
Fernando Portugal
Fernando Portugal, pe Fernando de Portugal e portugaleg, zo anv meur a roue hag a briñs.
Cervesina
Cervesina zo ur gumun e Proviñs Pavia e rannvro Lombardia.
Grand Forks (North Dakota)
Grand Forks  zo ur gêr lec'hiet e reter North Dakota stad North Dakota e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 52 838 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Grand Forks en ur mod ofisiel e 1870.
Stephen V. Benét
Stephen Vincent Benét (Fountain Hill, Pennsylvania, – New York, ) a oa ur skrivagner hag ur barzh stadunanat.
Buhez
E 1929 e voe dilennet en American Academy of Arts and Letters ; daou vloaz goude, e 1931, e voe dilennet en American Academy of Arts and Sciences
Chapel ar Paolinezed
Ur chapel zinevetaet
Da heul al lezenn a zispartias an Ilizoù diouzh ar Stad, e 1905, n’o devoe mui droed ar seurezed da reiñ kentelioù ken. Dont a reas ar savadurioù da vezañ perc’hennet gant ar gumun, lod dioute treuzfurmet en ur skol bublik evit ar merc’hed ha dilezet e voe ar chapel. Merkañ a ra an deiziad-se fin ar c’hongregadur tregeriat, koulz ha fin implij relijiel ar chapel.
Jaulzy
Jaulzy a zo ur gumun e departamant an Oise, e rannvro Hauts-de-France e Frañs.
Méharicourt
Méharicourt a zo ur gumun eus departamant Somme (Bro-C'hall).
Sachsen-Weissenfels
Dugelezh Sachsen-Weissenfels, pe Sachsen-Weißenfels en alamaneg, zo un dugelezh alaman hag a badas 90 vloaz, etre 1656 ha 1746. E Weissenfels e oa kastell an duged.
Mohamed Morsi
Labour er skolioù-meur hag ijinour
Er bloavezh 1985, Mohamed Morsi a ro e zilez e Skol-veur Kalifornia, Northridge ha distreiñ d'an Egipt lec'h ma labouro e Skol-veur Zagazig. Eno e vezo lakaet e-penn skour an ijinourien. Kelenner e chomo da vezañ eno betek ar bloavezh 2010.
Emsavadeg pobl ha taol-stad
Raktal goude ma vije bet dilennet Mohamed Morsi e krog emsavadegoù pobl da c'houlenn ma vije skarzhet. A-feur ma vez an amzer o treiñ e gwasañ an traoù, archerien Egipt a vez o vont gant hent frikañ an emsavadegoù. An disorc'h a zo gwelet an emsavadegoù o vont war greñvat, daou bloc'had a vez o sevel neuze: ar re a-du gant Mohamed Morsi hag ar re a-enep E miz Even 2013 e-krog un emsavadeg pobl en Egipt fonnus hag aozet mat begenn an enebadur d'ar prezidant Mohamed Morsi ha d'ar strollad relijiel Breudeuriezh muzulman a zo ar strollad Tamarrod.
Lenn Tanganyika
En-dro d’al lenn e kaver un nebeud kêrioù bras, evel Bujumbura, kêr-benn Burundi, Kigoma, e Tanzania, zo liammet dre an hent-houarn ouzh Dar es Salaam, ha Kalemie, ur porzh bras e Kongo.
Eil emgann Bull Run
Eil emgann Bull Run (saozneg : Second Battle of Bull Run, Battle of Second Manassas) a voe stourmet etre an 28 hag an 30 a viz Eost 1862 e Prince William County, Virginia. Unan eus emgannoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika e voe. Bez' e voe emgann diwezhañ an Northern Virginia Campaign stourmet gant ar jeneral kengevreet Robert E. Lee hag e Army of Northern Virginia enebet ouzh ar major jeneral en Unaniezh John Pope hag e Army of Virginia. Kalz brasoc'h ha pouezusoc'h eget hini Kentañ emgann Bull Run (First Manassas) bet stourmet d'an 21 a viz Gouhere 1861 er memes lec'h e voe Eil emgann Bull Run.
Arthur de Gobineau
Joseph Arthur de Gobineau (Ville d'Avray, 14 Gouere 1816 – Torino, 13 Here 1882) a oa un diplomat ha skrivagner gallek.
Proviñsoù-Unanet
D'ar 26 a viz Gouere 1581, dre Akta Den Haag, an holl broviñsoù-se hag a oa dindan beli roue Spagn a oa deuet da vezañ dizalc'h en ur grouiñ ur c'hevread. Ne oa ket ezhomm da glask re bell abegoù pennañ an digevrediñ-se : Adalek 1586 o devoa paouezet Stadoù ar Proviñsoù Unanet da glask un tiern nevez hag aet e oa ar C'hengevread da Republik.
Tal-y-cafn
Emañ Liorzh Bodnant nepell, er reter d'ar gêriadenn.
Gegnog
Talvezet he doa Gegnog ivez, da vare an Eil Brezel-bed, da lakaat lomaned kirri-nij saoz kouezhet war an douar-bras da dec'hout kuit, gant sikour rezistanted eus ar c'hornad.
Sachsen-Römhild
Pa varvas Heinrich divugel en 1710, ez eas e zugelezh gant e vreur yaouankañ Johann Ernst von Sachsen-Saalfeld, a stagas an div zugelezh.
Pizzale
Pizzale   zo ur gumun eus  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Gouel broadel Bro-C'hall
D'ar 14 a viz Gouere e vez lidet Gouel broadel Bro-C'hall. Un devezh dilabour eo er vro. Devezh lid Kemeridigezh ar Bastille eo, c'hoarvezet d'ar 14 a viz Gouhere 1789, ha Gouel ar C'hevread d'ar 14 a viz Gouere 1790 hag en doa lidet unded ar Vroad C'hall. Darbennet eo evel "deiz ar gouel broadel" gant al lezenn Raspail e 1880, evit kemer plas gouel Saint-Napoléon ha prientiñ dial Bro-C'hall goude brezel 1870 kollet ganti.
Barthélémy
Barthélemy pe Barthélémy, zo un anv-badez gallek a orin hebreek, hag un anv-tiegezh gallek ivez.
Castries
Castries (distagadur saoznek LFE: [kæstriːz]) eo kêr-benn Saint Lucia, un enezenn dizalc'h en Antilhez. Anv un distrig eo ivez. 10 634 a dud a oa o chom e kêr e 2001, ha 37 963 gant an trowardroioù. Anvet eo bet en enor Charles Eugène Gabriel de La Croix de Castries (1727-1801), ur marichal a Frañs.
Tywyn (Conwy)
Tywyn (skrivet Towyn e saozneg) zo ur gêriadenn en arvor hanternoz Kembre, e Sir Conwy.
Kié-Ntem
Kié-Ntem zo ur proviñs eus Ginea ar C'heheder. Harzoù en deus gant Kameroun en norzh ha Gabon er reter.
Bann
Ar meneg kentañ zo bet kavet en ur spisc’heriad en ur dornskrid war-dro 1501.
Gounezerezh
Gwezhall : lodenn feskennoù ed a veze ledet war al leur-dornañ.
Manse Jolly
Manson Sherrill Jolly, pe Manse Jolly, ganet e-tro 1840 ha marvet e 1869, a oa pemvet mab Joseph Moorhead Jolly ha Anna Cole Sherrill. C'hwec'h breur ha peder c'hoar en devoa, unan anezho a oa marvet yaouank-flamm. Jolly zo bet brudet gant e feulster taer a-enep soudarded an Union Army lec'hiet en Anderson, South Carolina goude fin Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Un dudenn damvojennel eo, gwelet evel un haroz e doare Robin Hood.
Luise von Sachsen-Gotha-Altenburg (1800–1831)
Torret he dimeziñ
Addimeziñ e kuzh a reas neuze e miz Here 1826, d'ar baron Alexandre von Hanstein (1804-1884). Pa voe anavezet an dimeziñ-se e voe tennet pep gwir war he bugale diganti.
Amelia Earhart
Amelia Mary "Meeley" Earhart, bet ganet d'ar 24 a viz Gouere 1897 en Atchison (Kansas), steuziet er Meurvor Habask d'an 2 a viz Gouere 1937 ha disklêriet marv d'ar 5 a viz Genver 1939, a oa un nijerez hag ur skrivagnerez stadunanat ; ar c'hentañ maouez er bed o leviañ en he unan dreist ar Meurvor Atlantel e voe. Meur a rekord a yeas ganti, ha berzh a reas he levrioù diwar-benn he nijadennoù. Pouezus e voe he ferzh e savidigezh The Ninety-Nines (The 99s), a zo ur gevredigezh levierezed etrebroadel staliet en Oklahoma City.
John Noland
John Noland, bet ganet e 1844 hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Even 1908, a oa unan eus diaraogerien bandennad William Quantrill.Ur sklav dieubet e oa. Sikouret en devoa da ergerzhout Lawrence (Kansas), a-raok Lazhadeg Lawrence gant ar Quantrill's Raiders e 1863. Noland en dije disklêriet e oa deraouet al lazhadeg spontus a-raok ma vije distroet eus e ergerzhadenn e kêr.
Amelia Earhart
Yaouankiz
Pa voe tizhet Toronto gant kleñved-bed ar grip e 1918 e voe ret da Amelia Earhart labourat noz ha deiz, kement ha ken bihan ma voe tizhet ivez e miz Gwengolo gant skeventfo ha sinusit. Klañvadez e chomas en ospital adalek deroù miz Du betek diwezh ar bloavezh. Dre ma ne oa ket eus bevastalerioù d'ar mare-se e voe oberataet meur a wech, en aner avat daoust d'ur bloavezh diskuizh a dremenas e ti he c'hoar e Northampton (Massachusetts). Gant sinusit henek e voe bec'hiet a-hed an nemorant eus he buhez.
Levierez
D'an 11 a viz Genver 1935 e voe Amelia Earhart ar vaouez kentañ o leviañ en he unan eus Honolulu da Oakland (Kalifornia), war bourzh he Lockeed Vega. D'an 19 a viz Ebrel en hevelep bloaz, gant he ardivink bepred, e levias eus Los Angeles betek Kêr-Vec'hiko ; alese e tibradas d'an 8 a viz Mae war-du New York. E 1935 c'hoazh, d'an 30 a viz Eost, e kemeras perzh e nijadeg ar Bendix Trophy eus Burbank (Kalifornia) da Gleveland (Ohio), un 3 300 km bennak. Ar bempvet levierez e voe oc'h erruout, abalamour ma ne c'helle he Lockeed tizhout nemet 314 km/h pa oa gouest ar re all da nijal betek 480 km/h ; reuzius e voe an nijadeg : latar, barradoù arnev spontus, ar c'henstriver Cecil A. Allen (1904–1935) a varvas pa begas an tan en e nijerez en ur zibradañ hag al levierez Jacqueline Cochran a rankas dilezel en abeg da gudennoù mekanikel. Goude-se e komprenas Amelia Earhart e oa ret dezhi kaout un nijerez nevez, pa felle dezhi nijal a-hed Gouriz ar bed.
Tro ar bed ha steuziadur
Pa voe kempenn al Lockheed e prientas ar skipailh an eil arnod, a vije war-du ar reter e-lec'h ar c'hornôg, kement-se en abeg da gemmadennoù en avelioù hag en titouroù diwar-benn an amzer. Al loman F. Noonan hepken a oa war bourzh gant al levierez ; d'an 20 a viz Mae e tibradjont eus Oakland da Viami (Florida) via Burbank, Tucson (Arizona) ha New Orleans (Louisiana). E Miami ez embannjont o raktres. Alese e nijjont da Suamerika, e treuzjjont ar Meurvor Atlantel betek Afrika kent tizhout India, Azia ar Gevred ha Lae e Morobe (Tiriad Ginea-Nevez, Papoua Ginea-Nevez hiziv). Tost d'an tri c'hard eus ar veaj a oa bet graet (34 437,94 km) ; dreist ar Meurvor Habask war-du Honolulu e vije an 12 697,312 km diwezhañ — biskoazh avat ne erruas Amelia Earhart ha Fred Noonan en Hawaii. D'ar 5 a viz Genver 1939 e voe disklêriet marv Amelia Earhart ha Fred Noonan in absentia, da lavarout eo « pa n'emañ ket an den amañ ».
St. Louis (Missouri)
right|250px right|250px St. Louis zo ur gêr lec'hiet e reter stad Missouri e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 318 069 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv St. Louis en ur mod ofisiel e 1764.
Janed Bro-Saoz, priñsez Kembre
He bugale
Pevar pe pemp bugel he doe:
Ewen
Tud
Anv-badez :
Stachyris
Pevar isspesad ha tregont (34) en holl.
Emgann Chickamauga
Un trec'h koustus e oa bet evit ar re Gengevreet met un trec'h anat : 16 170 soudard kollet gant an Unaniezh (lazhet, gloazet, prizoniet pe steuziet) ha 18 454 evit kostezenn ar Su.
Bioko
Istor
Fernão do Pó a voe an european kentañ o weladenniñ an enezenn e 1472 pa anvas anezhi Formosa Flora pe ilha Formosa. E 1494 e voe advadezet Fernando Pó. Er e voe savet enni lec'hiennoù evit ar c'henwerzh sklaved gant Izelvroiz ha Portugaliz. E 1778 e voe roet Bioko, asambles gant Annobón hag an tiriad war ar c'hevandir, gant Portugal da Vro-Spagn.
Ernst Iañ von Sachsen-Coburg-Gotha
Ernst Iañ von Sachsen-Coburg-Gotha (1784 – 1844) a oa bet dug Sachsen-Coburg-Saalfeld da gentañ, evel Ernst III, adalek 1806 betek 1826, ha dug Sachsen-Coburg-Gotha goude, adalek 1826 betek e varv.
E vuhez
Klañv-fall e oa bet e dad, hag adalek an 10 a viz Mae 1803 e voe lakaet da gemer perzh e gouarnerezh an dugelezh. Mervel a reas e dad e 1806.
Gwerz Fañch
Gwerz Fañch zo un dastumad kanaouennoù brezhonek embannet e 2018 gant Mark Kerrain hag an ti-embann Sav-Heol.
Jordan (stêr)
Brezel an dour
E 1953 e savas Aozadur ar Broioù Unanet (ABU) ur raktres evit dasparzhañ dourioù ar stêr Jordan etre Israel, Jordania ha Siria : stankelloù a vefe savet war stêrioù Banias, Dan, Hasbani, Jordan ha Yarmouk a-benn merañ diazad ar stêr Jordan evel un unvezh, diwar patrom an Tennessee Valley Authority a oa bet krouet e 1933. Kinniget e voe derannañ 394 milion m3 da Israel, 774 Mm3 da Jordania ha 45 Mm3 da Siria. Diouzhtu e tarvennas Israel ma vije tremen daougementet he lodenn, betek 810 Mm3, a-douez rekizoù all. An Arabed a nac'has, hag a c'houlennas ma vije roet dour da Liban ivez. Peogwir e oa sac'het raktres ABU e voe leuriet Eric Johnston, kannad arbennik Stadoù-Unanet Amerika bet anvet gant ar prezidant Dwight D. Eisenhower d'ar 16 a viz Here 1953, da sevel ur raktres all.
An Dasson-72
E niverenn 72 An Dasson, titlet Àr hentoù Lokmaria-Kaer, e c'heller lenn pennadoù-skrid a bep sort a-ziàr Lokmaria-Kaer, e bro an Alre, Breizh.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 2020
Kevezadeg bed Formulenn 1 2020 eo 71 abadenn kevezadeg bed blenierien ar Formulenn 1. Ur bloavezh etre a oa sañset bezañ da c'hortoz ar cheñchamant bras a reolennoù e 2021. Lewis Hamilton a oa ar c'hampion en titl, ha graet en doa kement ha Michael Schumacher o tapet ur seizhvet titl. Mercedes a oa ar skipailh kampion en titl hag aet e oa ar maout ganto ur wezh adarre, ar seizhvet diouzh renk.
Ribeira Brava (Kab Glas)
Ribeira Brava zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn São Nicolau.
Prezidant Republik arab Egipt
En daolenn da heuilh emañ deiziadoù kemennoù ha gouarnamantoù ar pennoù-Stad. Deiziadoù al linenn ziwezhañ (« Kemenn dilennadeg ») zo daveet gant deiziad an dilennadegoù (ma'z eus bet anv anezho) o deus kadarnaet ar c'hemenn.
Maria Antónia Bragança, dugez Parma
Maria Antonia Braganza, pe María Antonia Adelaida Camila Carolina Eulalia Leopoldina Sofía Inés Francisca de Asís y de Paula Micaela Rafaela Gabriela Gonzaga Gregoria Bernardina Benedicta Andrea de Braganza (Bronnbach, 28 a viz Du 1862 - Colmar-Berg, 14 a viz Mae 1959), a oa merc'h da Miguel Iañ, roue Portugal.
Ha*Ash
Ur strollad sonerezh pop amerikan brudet eo Ha*Ash.
Hubertine Auclert
Hubertine Auclert, ganet d'an 10 a viz Ebrel 1848 e Saint-Priest-en-Murat en Allier hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Eost 1914 e Pariz, a oa ur stourmerez benelour c'hall he devoa stourmet evit Gwir ar merc'hed da votiñ ha da vezañ dilennet.
Boa Vista (Kab Glas)
Boa Vista zo ur gumun eus ar C'hab Glas. Klotañ a ra gant an enezenn a-anv ganti.
An Dasson-76
E niverenn 76 ar gelaouenn An Dasson e oa bet kaoz a gumun Pleuwigner.
Koraiz
Sañset e pad ar prantad un daou-ugent devezh bennak evit kounaat an 40 devezh tremenet gant Jezuz en dezerzh a-raok komañs gant e brezegennoù publik, e-lec'h ma oa bet temptet gant Satan.
Du (liv)
Istor
Kempred gant araokadennoù war tachenn ar skiantoù e c'hoarvezas kement-se. A-raok kavadenn Isaac Newton e voe renket al livioù war ur c'helc'h, da heul ar mezeg saoz Robert Fludd (1574—1637) en e levr Medicina catholica embannet e 1631 ma voe moullet ur "walenn al livioù" (colorum annulus) evit ar wech kentañ ; er walenn-se e weler al livioù renket en urzh gwenn – melen – orañjez – ruz – gwer – glas – du Pelloc'h, e 1646, ar jezuist Athanasius Kircher (1602—1680) a embannas Ars magna lucis et umbrae ; er pennad II, De multiplici varietate colorum, e weler un tres a zispleg penaos e vez ganet al livioù eus ar gwenn (Albus) betek an du (Niger) — da verkañ eo e tiskouez ul liv anvet subalbum ganet diwar gwenn ha melen, hag ur subcaeruleus ganet diwar glas teñval ha du. Evel-just e voe lakaet an traoù war o reizh gant kengereg Isaac Newton ugent vloaz diwezhatoc'h, ha skarzhet e voe ar gwenn hag an du eus bed al livioù. Kement-se a voe merzet a-hed Kantved ar Sklêrijenn, ma voe erlerc'hiet livioù flamm ouzh an du en dilhad, en arrebeuri hag en arzoù. Nebeut a-raok an Dispac'h gall avat e tistroas al livioù teñval, hag e-pad ar Spont bras e voe koulz lavaret azeulet al liv du. Diouzh ar c'hiz e voe ar glaz en Europa hag en Amerika a-c'houde embannadur Die Leiden des jungen Werthers ("Poanioù Werther yaouank") Goethe e 1774, ar pezh a badas betek deroù ar c'hantved war-lerc'h. Met distro e voe al liv du adalek 1764 pa voe embannet ar romant The Castle of Otranto, a Gothic Story gant ar Saoz Horace Walpole (1717–1797) ma kemmeskas lec'hioù teñval kañvaouus, poanioù kriz ha darvoudoù dreistordinal ; d'e heul e voe oberennoù arall betek dibenn an, gant Edgar Allan Poe, Ann Radcliffe, Mary Shelley, Robert Louis Stevenson, Bram Stoker hag all. Goethe e-unan a reas berz bras gant e bezh-c'hoari gotek Faust – Eine Tragödie (1808), ma weler an diaoul ha lidoù pagan hen evel Nozvezh Walpurgis o tistreiñ.
Fardañ hag implijout
Diaesoc'h e voe kaout livadurioù du. E Nevezoadvezh ar Maen (-8 000 → -3 000), pan eas mab-den da chomidik, e fardas gwiadoù a-vil-vern. E-pad milvedoù ne ouezas o livañ nemet en arlivioù ruz, abalamour ma veze re ziaes kaout livioù all ; gell teñval, gris pe glas teñval e oa ar pezh a anved "du" e gwirionez, ha buan e voe livioù lous al labourerien, ar c'hañv hag ar binijenn. Ret e voe gortoz dibenn ar Grennamzer evit fadañ livadurioù du da vat, ha padus. Da c'hortoz, an dilhad du nemeto e voe ar feurioù, liv du feur ar sebelinezed (Martes zibellina) pergen.
Arouezelezh
Adalek an kantved en Europa ar C'hornaoueg e krogas al liv du da aroueziañ ar vertuz hag ar strizhentez ; liv kargidi ar Stad e voe adalek 1285 e Bro-C'hall, e-tro ar bloaz 1300 e Bro-Saoz hag e deroù ar  kantved e meur a gêr-Stad en Italia. Goude 1350 e voe ar varc'hadourien, ar vankourien hag ar binvidien dre vras o wiskañ dilhad du ; betek kreiz ar kantved e padas ar c'hiz.
Puerto Williams
Ur porzh pouezus eo Puerto Williams evit mont da inizi su Chile ha da Antarktika. Ul lec'h pouezus eo evit pesketaerien ar vro ivez.
Strollad Frankiz ha Justis
Bet e oa gwriziennet hag awenet gant an aozadur relijiel Breudeuriezh vuzulman.
Dean Winchester
Dean Winchester zo un dudenn ijinet e bed ar stirad skinwel Supernatural. C'hoariet eo gant Jensen Ackles. C'hoariet ez eus bet ivez doareoù disheñvel eus an dudenn gant Hunter Brochu (babig), Ridge Canipe (bugel), Nicolai Lawton-Giustra (rak krennard), Brock Kelly ha Dylan Everett (krennard), ha Chad Everett (kozh).
Campephilus leucopogon
Anvet e voe Picus leucopogon (kentanv) da gentañ-penn (e 1826) gant al loenoniour gall Achille Valenciennes (1794-1865).
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 2000
Blenierien
Notes:
Saverien
Notes:
An Sgurr (Eige)
Aliezik e vez baleerien o pignat betek krec'h An Sgurr adalek porzh Galmasdal a zo e gevred enez Eige.
Bubulcus coromandus
Rummatadur
Sellet e voe outañ evel un isspesad — Bubulcus ibis coromandus — da vBubulcus ibis.
George Ernest Shelley
Niz e oa d'ar barzh Percy Bysshe Shelley (1792-1822).
Roberto Iañ Parma
Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas :
Fatos Kongoli
Buhez
Studiet en deus matematik e Tirana hag e Sina, en amzer ma oa emglev etre gouarnamantoù Republik Pobl Sina hag Albania. Goude-se eo bet kelenner matematik, a-raok mont da labourat evit an embann. N'en deus embannet e skridoù nemet goude diskar renad komunour Enver Hoxha. Troet eo bet romantoù Kongoli e meur yezh : alamaneg, esperanteg, galleg, gresianeg, italianeg, slovakeg ha spagnoleg.
Maelor Gymraeg
Maelor Gymraeg a oa ur c'hombod e Rouantelezh Powys er Grennamzer. Anvet e oa evel-se evit lakaat kemm gant ar c'hombod e-kichen, Maelor Saesneg. Krouet e voe an daou gomboed-se war-dro ar bloavezh 1202 pa voe daouhanteret kantrev Maelor gant priñsed Powys Fadog, gant ar stêr Dyfrdwy oc'h ober ar vevenn etre an div lodenn.
Seziz Bristol (1645)
Disoc'h
Ar roue Charlez Iañ, a oa bet darbet dezhañ semplañ o klevet keloù kodianidigezh Bristol. Ur c'holl spontus ha trumm e oa evit ar roueelourien. Skarzhet en doa Rupert (e niz) eus e holl gargoù hag urzhiet dezhañ kuitaat Bro-Saoz. Kodianidigezh kêr Vristol a dalveze ne chome nemet kêr Chester evel porzh-mor evit liammañ ar roueelourien saoz ouzh re Iwerzhon.
Hellfest
Abadenn 2007
Aozadur an eil embann en deus kroget d'ar 5 Kerzu 2006, gant un rakwerzh bilhidi hag ur programmadur o tiskouez un dek strollad. Ar bloaz a-raok, ar rakwerzh en doa kroget e miz Mae nemetken. Ar gouel a zo bet eus an 22 a viz Even betek ar 24. Fall e oa an amzer, deuet ar strollad KoЯn hag aet kuit hep seniñ. Ar strolladoù Comeback Kid, Parkway Drive ha Mayhem o deus paouezet ivez met Mayhem a zo bet eilec'hiet gant Enslaved. Lamb of God a oa aze met n'o deus ket gallet c'hoari dre ma oa ur gudenn teknikel. Pemp strollad ha pevar-ugent a c'hoari war teir leurenn : an div leurenn pennañ ne c'hoariont ket asambles.
Abadenn 2010
Dikleriet e oa holl anvioù an abadenn 2010 d'ar 25 a viz C'hwevrer
Abadenn 2011
50 strollad all zo diskleriet d'ar 27 a viz Genver : Iggy and the Stooges - Rob Zombie - Apocalyptica - Cavalera Conspiracy - Disturbed - Alter Bridge - Kyuss Lives! - Monster Magnet - The Cult - Mr Big - UFO - Cradle Of Filth - Morbid Angel - Meshuggah - Clutch - Corrosion of Conformity - Goatsnake - Buzzov.En - Destruction - Municipal Waste – Whiplash - Maximum The Hormone - Hammerfall - Crucified Barbara - Blackrain - Suicide Silence - Hail of Bullets - Gorguts - Morgoth - Tsjuder – Turisas - Grand Magus - Lock Up - Anal Cunt - Total Fucking Destruction - Terror - D.R.I. - US Bombs - The Dwarves - Architects - Times of Grace - Knut - Kruger - Deez Nuts - Lyzanxia - SUP - Klone - Svart Crown - Impureza - Hangmans Chair - + 2 souezhadenn. Diskleriet eo bet ivez er memes koulz nulladenn sonadegoù ar strolladoù Satanic Warmaster ha Street Dogs.
Abdusamet Yigit
Abdusamet Yigit, ganet e 1978 e Cizre e Kurdistan Turkia, zo ur skrivagner kurdek o vevañ e Norvegia.
Poblad Yayoi
Orin
Er bloaz 2019, ur skipailh renet gant an denoniour Kanzawa-Kiriyama Hideaki a ziskwelas eus eus etre 9 ha 13% a c'henennoù jōmon e Japaniz a-vremañ, betek 27% en Inizi Ryūkyū, ar peurrest eus o genom o tont eus ar boblad Yayoi.
Lophura
Rummatadur
N'eo ket anavezet ar spesadoù Lophura hatinhensis (ar fazan Viêt Nam) ha Lophura hoogerwerfi (ar fazan Sumatra) evel izili eus ar genad Lophura ken.
Kastell Conwy
Savet e voe etre 1283 ha 1289, e-pad eil brezelekadenn ar roue saoz Edouarzh Kentañ e hanternoz Kembre. Kemer a reas lec'h ur c'hastell koshoc'h, Kastell Deganwy, savet gant ar roue Herri III, war un dorgenn e-kichen kêr Conwy, hag a oa bet freuzet gant Llywelyn ap Gruffudd e 1263.
Savet e voe ar c'hastell gant 1 500 a dud, darbarerien ha benerien vein, renet gant James of St. George. Ur sammad a 15 000 lur sterling a voe dispignet evit sevel ar c'hastell ha mogerioù-difenn Conwy, ar pezh a voe ar sammad brasañ dispignet gant Edouarzh Iañ evit ur c'hastell e Kembre etre 1277 ha 1304.
Enez São Vicente (Kab Glas)
227 km² eo he gorread hag eil enezenn bobletañ an enezeg eo. Mindelo eo ar gêr vrasañ, e norzh an enez, hag eil kêr ar C'hab Glas goude Praia.
Kastell Conwy
Savet e voe kastell Conwy war ar roc'h, evel Kastell Caernarfon, war un dorgennig en aber ar stêr Conwy. Savet e voe ar c'hastell war rivinoù |abati kozh Aberconwy ha savet e voe mogerioù tro-dro d'ar gêr da zifenn ar Saozon a oa nevez-annezet enni diouzh Kembreiz an trowardroioù.
Michael Haneke
Bennys Video
Kontañ a ra e eil film, Bennys Video (Video Benny, 1992), istor ur c’hrennard a vev dre filmoù. Lazhañ a ra e gamaradez ha gwarezet eo gant e dud.
Das Weiße Band
Aet eo palm aour gouel Cannes gant ar film-mañ.
São Vicente
São Vicente zo un anv-lec'h portugalek,
Kumunioù
Meur a gumun zo:
Michael Haneke
Levrlennadur
Michel Cieutat et Philippe Rouyer, Haneke par Haneke, Pariz, Stock, dastumad « Essais - Documents », 2017, ISBN ISBN 978-2234064850.
Seziz Zaragoza (1808)
Seziz Zaragoza e 1808 a badas eus ar 15 a viz Mezheven d'an 13 a viz Eost.
Poblad Jōmon
Poblad Jōmon (japaneg : 縄文人 Jōmon jin) a reer eus an dud a vevas en Enezeg Japan er Marevezh Jōmon (c. 14 000 – 300 <abbr title="Kent an Amzervezh Boutin">KAB ) kent donedigezh ar boblad Yayoi. Meur a boblad a oa e gwirionez, deuet eus mervent Sina dre Enezeg Okinawa, eus kornôg Sina dre al Ledenez Korean, eus reter Rusia dre Enez Sac'halin hag eus Ledenez Kamtchatka dre an Inizi Kouril. Er bloaz 2019, ur skipailh renet gant an denoniour Kanzawa-Kiriyama Hideaki a ziskwelas ez eus etre 9 ha 13% a c'henennoù jōmon e Japaniz a-vremañ, betek 27% en Inizi Ryūkyū, ar peurrest eus o genom o tont eus ar boblad Yayoi.
Korfadurezh
Tost da hini pobladoù Kaokaz eo korfadurezh tud ar boblad Jōmon, met disrannet eo o genom diouzh hini Europiz a-vremañ. E meur a lec'h en Enezeg Japan e voe kavet eskern jōmon ; ar skiantourion a gavas nebeud a ziforc'h etrezo.
Emgann an Ticino
Emgann an Ticino a c'hoarvezas e 600 kent JK, e kember an Ticino hag ar Po, e-lec'h ma voe savet kêr Pavia. Emgann a voe etre ar Gelted kaset gant Bellovesos hag an Etrusked.
Saint-Julien-des-Landes
Saint-Julien-des-Landes a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Santa Luzia (Kab Glas)
35 km² eo he gorread ha 395 m hec'h uhelder pennañ. En XVIIIvet kantved e oa un nebeud kouerien o chom enni met didud eo bremañ abalamour m'eo aet war dezerzhiekaat. Abaoe 2005 eo deuet da vezañ ur mirva naturel, asambles gant inizi Branco ha Raso.
Rolland
Gedarzh
Dont a ra eus an anv germanek Hrodland savet diwar hrod- hag a dalv « gloar » ha -land hag a dalv « tiriad ».
467
Diwar-benn ar bloavezh 467 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 467
Beg ar Spagnoled
E 1594 e tilestras ar Spagnoled eno hag emgannoù kalet a voe etre armeoù Spagn ha Bro-C'hall. Alese e teu an anv Beg ar Spagnoled.
Emgann 1594, anvet alies Seziz Kraozon
E-pad Brezelioù Religion, dug Mercoeur zo savet a-enep roue Bro-C'hall Herri IV. Sikouret eo gant roue Bro-Spagn Fulup II, hag a kas dezhañ bagadoù soudarded.
Feur-emglev Pariz
Meur a feur-emglev etrebroadel zo bet sinet e Pariz pe tostik ac'hano, hag anvet « feur-emglev Pariz ».
OpenStreetMap
Istor
Deuet eo mennozh sevel kartenn berzhiek ar bed war Internet da spered ur studier saoz war an douaroniezh, Steve Coast e anv, e 2004. Bloaz kentoc'h e oa bet lañset Google Maps, ur servij dasparzhañ kartennoù enlinenn embannet gant un embregerezh prevez (Alphabet bremañ) ha savet gant gopridi diwar barregezhioù arbennik hag un arc'hantaouiñ divent.
E miz Kerzu 2022 ec'h embannas Diazezadur Linux e voe tizhet un emglev ganti ha gant Amazon Web Services (AWS), Meta, Microsoft ha TomTom evit sevel Diazezadur Overture Maps, a vefe kenglokaus gant OpenStreetMap, hag Overture Maps a c'houlenn ma klaskfe e izili kemer perzh ivez en OpenStreetMap war-eeun.
Aozañ an embannerezh ha kas roadennoù
Vespucci ha Street Complete ne c'hellont mont en-dro nemet dre an ardivinkoù hezoug Android, p'az eo bet graet GoMap! evit an ardivinkoù iOS ha p'az eo klokoc'h e varregezhioù. Evit an embannadur graet gant mailharded e kaver JOSM, Pottlach ha Merkaator.
Luniad ar roadennoù
Kevreizhennnoù gentek ar roadennoù zo boniet ha keweret gant meur a ventrezh. Boniet e vez skouerenn bennañ ar bedkartenn OSM e diazez roadennoù patrom meret gant an Diazezadur OSM. Frammet eo gant ur bon PostgreSQL, ennañ un taolenn evit pep kentegenn roadenn hag en taolennoù ur renk (row) evit pep elfenn ("lijorenn"). En diazez roadennoù-se e teu pep ebarzhadenn ha diouzh se e vez deveret an holl ventrezhioù all.
Arloadoù henchañ ar c'harbedoù
Meur a arload heñchañ diwar OSM a zo bet kinniget da c'houde: OSMAnd, Maps.me, Magic Earth hag all. Reoù all a zo bet krouet evit an hentoù da vezañ implijet gant ar varc'hhouarnerien: GeoVelo, Cycle Travel.
Suzanne Collins
The Hunger Games
E miz Gwengolo 2008 e voe embannet The Hunger Games gant Scholastic e SUA. El levr e kaver dave da mojenn Theseüs hag ar Minotaor hag ivez da vuhez tad ar skrivagnerez.
Ysbyty Ifan
Er Grennamzer e oa tolead Ysbyty Ifan e kombod Is Aled, e kantrev Rhufoniog. Dont a ra anv ar gêriadenn eus unan eus an ospitalioù ("ysbyty" e kembraeg) savet gant Marc'heien Urzh an Ospital, er bloavezh 1190, hervez ar richenn. Ne chom roud ebet eus ar savadur-se hiziv avat. Daoust ma seblant Ysbyty Ifan bezañ en ul lec'h digenvez hiziv, e oa war en ur c'hroashent a bouez er Grennamzer, war an hent a gase eus harzoù Kembre er reter da Llŷn hag Eryri er gornaoueg, ha war an hini a gase eus Abati Aberconwy da Abati Cymer. Dindan gwarez Llywelyn Fawr ha Llywelyn ap Gruffudd e voe an ospital ha brudet e oa evel lec'h da gaout bod, e-touez ar birc'hirined a yae da Ynys Enlli. Betek ar e voe ul leti brudet.
Picus sharpei
Rummatadur
Sellet e voe outañ evel un isspesad d'ar gazeg-koad (Picus viridis) e-pad pell amzer.
Onn
An onn o deus delioù liezek amparstuc'hiek (niver ampar a stuc'hennoù pe a zeliennouigoù). O frouezh, sec'h, a ya d'ober krapadoù samaroù simpl lesanvet "teodoù evn" er vro.
St. James Parish (Louiziana)
St. James Parish, Louiziana, pe paroisse de Saint Jacques (e galleg), krouet e 1807, zo ur barrez e Louiziana, er rannvro Acadiana, e SUA, e-touez 64 parrez ar stad, ha 21.216 a dud a oa enni er bloaz  2000.
Roland (anv)
Gedarzh
Dont a ra eus an anv germanek Hrodland savet diwar hrod- hag a dalv « gloar » ha -land hag a dalv « tiriad ».
Ernée
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Ernéens anezho e galleg.
Picus viridanus
Annez
Kavout a reer ar spesad eus Myanmar da vMalezia.
465
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 465
Poellgor Olimpek Etrebroadel
Istor
D'an 23 a viz Mezheven 1894, da geñver klozadur ar c'hentañ Kendalc'h Olimpek, e oa bet diazezet ar Poellgor Olimpek Etrebroadel gant Pierre de Coubertin e Pariz. Kavout a rae dezhañ e oa kozh poent adsevel C'hoarioù Olimpek ha ne oant ket bet dalc'het abaoe ouzhpenn 1 500 vloaz. C'hoant bras en devoa da reiñ e skodenn evit ma vije savet ur bed habaskoc'h dre ar sport o vroudañ an daremprediñ, ar c'hoari reizh hag ar c'henemglev etre ar pobloù. Ar Poellgor Olimpek Etrebroadel zo un aozadur e bal dezhañ lec'hiañ merañ ha pennadurezh evit ar C'hoarioù kement ha bezañ an ensavadur lezennel nemetañ o terc'hel an holl wirioù ha merkoù. Meret e vez al logo olimpek, ar banniel olimpek, ar sturienn hag an himn olimpek gant ar Poellgor Olimpek Etrebroadel a zo perc'henn warne. Dileuriet e vez ar Poellgor en e bezh gant ar prezidant ha gant an izili anezhañ en o broioù.
Listenn izili ar Poellgor Olimpek Etrebroadel
E miz Eost 2012 :
Sturienn olimpek
thumb|right|150px|Henri Didon Citius-Altius-Fortius a zo un dro-lavar latin hag a dalv kement ha buanoc'h, uheloc'h, kreñvoc'h.
Le olimpek
''« En anv an holl genstriverien, prometiñ a ran e kemerimp perzh er C'hoarioù olimpek-mañ en ur zoujañ ouzh ar reloennoù a ren anezhe, spered ar sport ennomp, evit gloar ar sport hag enor hon skipailhoù. »''
Bet skrivet gant Coubertin, al le a vez dibunet gant un atletour(ez) eus ar vro ostiz en ur zerc'hel ul lodenn eus ar banniel olimpek gant e zorn/he dorn kleiz. Ur barner eus ar vro ostiz a zibun ivez ul le peuzheñvel. Gant ar c'hlezeiataer belgian Victor Boin e oa bet rannet al le olimpek evit ar wech kentañ e 1920 en Antwerpen.
Annoville
Annoville a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Francisco Javier Spagn
Francisco Javier Antonio Pascual Bernardo Francisco de Paula Juan Nepomuceno Aniello Julián (15 C'hwevrer 1757 - 10 Ebrel 1771) a oa mab diwezhañ Carlos de Borbón, Roue Naplez ha Sikilia, ma oa anvet Carlo VII (ne oa ket c'hoazh Carlos III Spagn), hag e bried Maria Amalia von Sachsen, merc'h da Augustus III, roue Pologn.
Mincio (departamant)
Ar Mincio a oa un departamant eus ar Republik Sizalpin, eus ar Republik italian (1802-1805) goude, hag eus Rouantelezh Italia (1805-1814) goude c'hoazh, etre 1797 ha 1814. Anvet e oa bet diwar anv ar stêr Mincio, adstêr d'ar Po. Kêr Mantova e oa ar pennlec'h.
São Nicolau (enezenn)
São Nicolau zo un enezenn eus ar C'hab Glas, er gevred da Santa Luzia ha São Vicente, er Meurvor Atlantel. Unan eus an Inizi Barlavento‎ eo.
Ne oa nemet ur gumun en enezenn betek 2005 ma voe dispartiet e div gumun : Tarrafal de São Nicolau (5 205 a dud e 2010) ha Ribeira Brava (7 564 a dud e 2010).
Feur-emglev Granada
Heuliadoù
Tost da gant vloaz goude, en amzer ar roue Felipe II e c'hoarvezas emsavadeg ar vorisked. Diskennidi mored rouantelezh Granada, a asantas bevañ evel sujidi kurunenn Kastilha evit chom en o bro-se, en em savas gant armoù enep ar Gurunenn en 1568. Da-heul kement-se e voe skarzhet ar vorisked en 1609.
Inizi Barlavento
Inizi all Cabo Verde zo bodet dindan an anv Sotavento.
Antoninianus
Daoust d'an anv antoninianus roet hiriv, n'ouzer ket pe anv e oa e gwirionez.
Lazhadeg Granada
Un engroez tud ac'h eas e Palez Real Granada, a oa neuze dindan veli muzulmaned al-Ándalus, hag ar vizir yuzev Yusuf ibn Nagrela (mab da Semuel ibn Nagrella) a voe lakaet war ar groaz ha lazhadeget e voe yuzevien kêr : " Ouzhpenn 1.500 tiegezh yuzev, da lavarout eo 4.000 den, a varvas en un den".
Fazan kalij
Boued
Hollzebrer eo al labous daoust m'eo gwell gantañ bevañ diwar verien-gwenn dreist-holl.
Lance Stroll
Lance Stroll (bet ganet d'an 29 a viz Here 1998) zo ur blenier kirri-redadegoù eus Kebek ha Belgia a red gant Racing Point F1 Team, goude daou vloaz redet gant Williams F1 Team.
Les Fantômes du chapelier (film)
Troet e oa bet adalek ar 5 a viz Genver betek ar 5 a viz Meurzh 1982 e Kemper ha Konk-Kerne, daoust ma oa lec'hiet an istor er Roc'hell en oberenn orin Simenon.
An danvez
Deroù ar bloavezhioù tri-ugent, en ur gêr vihan : e wreg en deus lazhet Léon Labbé, toger diouzh e vicher, ha kendelc'her a ra gant e vuhez pemdeziek evel pa vije-hi bev c'hoazh. Kachoudas, ar c'hemener emañ e stal-labour e-keñver hini Labbé, en deus komprenet ar pezh a oa a-dreuz gant emzalc'h e amezeg. Dont a ra Kachoudas da vezañ kuzuliad a-dost an toger a gendalc'h da lazhañ mignonezed kozh e wreg en ur zaeañ ar polis gant lizheroù dizanv. Ret eo da Léon Labbé hastañ rak e-sell emañ ar maouezed-se da weladenniñ an itron Labbé a-benn he deiz-ha-bloaz da zont...
Anvioù-lec'hioù en "kêr" en Euz
En Enez-Euz, e Poatev, ez eus 44 lec'hanv e "kêr-", Ker Netra ha Ker-Babu en o zouez.
A Tramp Abroad
Beajiñ a ra en Alamagn, en Alpoù, en Suis hag en Italia, ha c'hoarvezout a ra a bep seurt traoù, seul fentusoc'h ma ne gomprenont netra.
Middle Island (Saint Kitts and Nevis)
Middle Island zo ur gêr hag ur porzh e Saint Kitts and Nevis. Kêr-benn Saint Thomas Middle Island Parish eo, e kornôg enez Saint Kitts war aod ar Meurvor Atlantel.
Keidennadur
Ur chema diwar stumm ur c'hornigell a zo bet ijinet gant Mendras evit skeudenniñ ar framm sokial nevez-se :
Faktorioù pennañ ar c'heidennadur a zo:
Huasteca
Ar Huasteca (ar vro huastek ; Cuextecapan en náhuatl)) zo ur rannvro eus Mec'hiko a-hed Pleg-mor Mec'hiko, adal hanternoz El Tajín betek aber ar Río Pánuco ha reter ar Sierra Madre, enni lodennoù eus un toullad Stadoù : kreisteiz Tamaulipas, hanternoz Stad Veracruz, hanternoz Stad Puebla, reter Stad Hidalgo, gevred Stad San Luis Potosí, ha darnoù bihan eus Querétaro, ha Guanajuato. Bro ar Huasteked e oa en amzerioù rakspagnol. Hiriv eo an Nahuaed eo ar re niverusañ.
Charles André van Loo
E vuhez
Koll e dad a reas Charles André van Loo en 1717 ha savet e voe gant e vreur, Jean-Baptiste. Gantañ ez eas da Dorino, ha goude da Roma e-kerzh div veaj  da Italia (1712-1715 et 1716-1718).
Santa Croce Camerina
Chiaramonte Gulfi a zo ur gêr eus Sikilia, e proviñs Ragusa.
Condom (Gers)
Condom, anvet ivez Condom-en-Armagnac (Condòm en okitaneg), zo ur gumun en departamant Gers, en Okitania. Sez un isprefeti eo.
Condom
Condom zo un anv-lec'h er broioù okitanek.
Sturm und Drang
Awenoù
Al luskad zo bet awenet gant Jean-Jacques Rousseau ha William Shakespeare. Ganedigezh al luskad a oa bet en Alamgn pa oa ur vonarkiezh hollc'halloudek kreñv. Götz von Berlichingen zo ur pezh-c'hoari gant Goethe ennañ ur from broadelour kreñv a-enep dilez an Impalaeriezh Roman Santel evit Kêrioù ha Stadoù o vrezeliañ kenetrezo.
Das schöne Abenteuer (1924)
Das schöne Abenteuer zo ur film alaman mut embannet e 1924 sevenet gant Manfred Noa gant an aktourien Vilma Bánky, Georg Alexander hag Ernst Reicher.
Morisked
E Rouantelezh Aragon hag e rouantelezh Valencia e oant niverus. E kurunenn Kastilha avat ne oant ket.
Brisighella
Brisighella a zo ur gumun eus proviñs Ravenna e rannvro Emilia-Romagna en Italia.
Casola Valsenio
Casola Valsenio zo ur gumun en Italia, e proviñs Ravenna, e Emilia-Romagna.
Enez Santiago
Orin
Dont a ra eus an anv Santiago, anv spagnolek Sant Jakez, sant broadel Spagn.
Conselice
Conselice zo ur gumun en Italia, e proviñs Ravenna, e Emilia-Romagna.
Tulum (Mec'hiko)
Ur geoded hag ur porzh-mor maya e oa. Miret-brav eo rivinoù al lec'hienn, ha dont a ra touristed a-vil-vern d'he gweladenniñ.
Rodney Matthews
Rodney Matthews (Paulton, Bro-Saoz, 6 Gouere 1945 zo ur skeudennaouer, un dizainer hag ur soner breizhveuriat war dachennoù ar fantazi hag ar skiant-faltazi.
Soner
Adalek e grennoad e sonas R. Matthews an toumperezh, en e strolladoù da gentañ ha diwezhatoc'h evit strolladoù rock hollvrudet evel Cream, Derek and the Dominos (Eric Clapton), Deep Purple ha Skid Row (Gary Moore). Goude ur mare avat e tivizas heuliañ hent ar skeudennaouiñ.
Virginia Tedeschi-Treves
Virginia Tedeschi-Treves (Verona, 22 a viz Meurzh 1849 – Milano, 7 a viz Gouere 1916) a oa ur skrivagnerez italian.
Pac-Man
Pac-Man (japaneg : パックマン, Pakkuman) zo un dudenn c'hoari video krouet gant Toru Iwatani hag embannet gant Namco ha Midway Games. Embannet e oa bet da gentañ e Japan gant an anv "Puckman" e Mae 1980, ha goude-se e Stadoù-Unanet Amerika e miz Here eus ar memes bloavezh.
Fogo (Kab Glas)
Fogo zo un enezenn eus ar C'hab Glas, er c'hornôg da Santiago, er Meurvor Atlantel.
Priñselezh Lippe
Douaroniezh
Etre ar stêr Weser ha penn gevred koad Teutoburg emañ. Detmold e oa ar gêr-benn.
Cueva de las Manos
Arz
Meur a zoublet zo a-raok ar sal bennañ m'emañ al livadurioù, a zo kentañ testeni arz Suamerika. Louc'hoù dornioù eo ar c'halz anezho e gwirionez, treset dre strinkañ liv a-dreuz kavenn ar mel un askorn war dornioù lakaet ouzh ar roc'h ; ouzhpenn d'an dornioù ez eus kelc'hioù, vigelc'hioù, ha steredennoù, ha kalz stummoù all, a zo livet war-eeun war ar roc'h. "Tud ar Su" goude o hendadoù o deus lakaet ouzh ar mogerioù lod elfennoù eus o buhez pemdez : trolinennoù gwanakoed ha nandoued pergen, piches (evned eus ar genad Quiscalus) ha mastuatos (glazarded Diplolaemus darwinii), hag all ; moarvat e oa al loened-se ar re a chaseent, pa weler ivez chaseadegoù treset war ar roc'h. An dornioù livet war-eeun pe dre voull eo ar re vrudetañ evel-just ; 829 dorn maouezed, gwazed, bugale, kleiz an darn vuiañ anezho. Un nebeud tud zo bet treset ivez, hogen dre linennoù hepken.
Jerome Bixby
Drexel Jerome Lewis Bixby (Los Angeles, – San Bernardino, ) a oa ur skrivagner stadunanat war dachenn ar skiant-faltazi. Evit ar skinwel hag ar sinema e skrivas ivez.
Buhez
Gant Jerome Bixby e voe skrivet peder rann eus ar stirad Star Trek er bloavezhioù 1960 ; en hevelep mare e skrivas senario ar filmThe Fantastic Voyage (1966) hag e oberenn diwezhañ, The Man from Earth, a echuas e miz Ebrel 1998, nebeut amzer kent mervel ; e vab Emerson Bixby a genderc'has ar film heñvelanvet e 2007.
Lennegezh
2015 (d.) : The 18th Golden Age of Science Fiction Megapack
Chloropicus pyrrhogaster
Chloropicus pyrrhogaster (Dendropicos pyrrhogaster kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Naruhito
Anv
E Japan, ne vez ket graet anv eus an impalaer dre e anv gwirion met kentoc'h gant an droienn "E veurdez an impalaer" (天皇陛下 Tennō Heika) a zo berraet en e veurdez (陛下 Heika). Dre skrid e vez graet gant an droienn "An impalaer o ren" (今上天皇 Kinjō Tennō). Ar marevezh a grog gant ren Naruhito a zo bet anvet "Reiwa" (令和), hag hervez an hengoun e vo adanvet Impalaer Reiwa (令和天皇 Reiwa Tennō, gwelet "anv dalif") dre urzh ar c'huzulva impalaeriel goude e varv. Anv ar marevezh war e lerc'h a vo ofisiel ur wech ma vo marvet pe goude ma vefe dilezet an tron gantañ.
Emgann ar Sava
A-raok an emgann
Tec'hel a reas Maximus da-vetek Aquilea, goulenn a reas truez, met dibennet e voe d'an 28 a viz Eost 388, gant kalz eus e soudarded all. Theodosius a ziskouezas penn Maximus e meur a rannvro, hag e Kartada. Andragathius a gavas gwelloc'h en em lazhañ. E wreg hag e ziv verc'h a voe lezet bev.
Fusignano
Fusignano  zo ur gumun en Italia, e proviñs Ravenna, e Emilia-Romagna.
Mornico Losana
Mornico Losana    zo ur gumun eus  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Mormaison
Mormaison a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Fortunago
Fortunago  zo ur gumun en Italia, e  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.