cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Serge Gainsbourg
Pa grog da vezañ anavezet
Ar bloavezhioù 1970 a vo merket gant skritur ha kompozadur pevar album nevez : Histoire de Melody Nelson e 1971, Vu de l'extérieur (hag e ganaouenn Je suis venu te dire que je m'en vais) e 1973, Rock around the bunker e 1975, ha L'homme à la tête de chou gant Variations sur Marilou e 1976. Ar pladennoù-se n'o deus ket kement a vrud kenwerzhel (30000 skouerenn gwerzhet). LHistoire de Melody Nelson a zo degemeret gant ar gazetennoù e-giz « le premier vrai poème symphonique de l'âge pop ». Ar bladenn Rock around the bunker en doa meur a ditl hag a oa atahinour, e-giz an titl Nazi rock, SS si bon pe Tata teutonn. Met, e fin ar bloavezhioù 1980, ar bladenn-se a vo Pladenn aour. Sevel a ra ivez sonioù brudet evel L'Ami Caouette. E 1979, kejañ a ra gant ar strollad rock Bijou war al leurenn hag e ouelo un tamm zoken : an arvesterien yaouank a ra dezhañ ur youadeg.
Chiaromonte
Chiaromonte zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Serge Gainsbourg
E vuhez prevez ha santimantel
E 1951, Serge Gainsbourg a zimez gant Elisabeth Levitsky, ha chom a raio ganti betek 1957.
E-giz aktour
Sinema
Monrupino
Monrupino (pe Repentabor  en sloveneg, Monrupin e rannyezh Trieste) zo ur gumun italian e Friuli-Venezia Giulia,  e  proviñs Trieste. Un 850 a dud zo enni o chom. Er frazione Col emañ an ti-kêr.
Francavilla in Sinni
Francavilla in Sinni  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Lastez
Klasket eo bet, klasket eo bet
Kendalc’het he deus ar gudenn. E 1506 e tivizas Loeiz XII e vefe perzh ar rouantelezh ober war-dro dastum ha skarzhañ al lastez. Un tailh a zo bet krouet a-benn kas da benn ar servij nevez-se. Hollek eo bet an enebiezh, ar soñj-se ‘zo bet neuze leusket da gostez. Adalek 1532 eo bet kinniget un diskoulm disheñvel gant ar rouantelezh : pediñ a reas an dud da leuskel o lastez dirak o nor evit ma vefent dastumet ha kaset betek ul lastezerezh. Mont a reas war-dro ar sistem-mañ betek 1873. Met e gwirionez, ne oa ket gwall gwellaet stad an traoù. Dav ‘oa d’ar gouarnamant kavout un diskoulm buan-tre evit stourm a-enep al loustoni hag ar c’hwezh a zegasent. Ar bilhaouerien hepken a dremene a di da di a-benn dastum ar pezh oa posupl dezho treuzfurmiñ hag adwerzhañ goude. Da c’houde, e 1782 eo bet goulennet digant ar Barizianed dasparzhañ ar gwer hag ar pri eus o lastez. Ouzhpenn da-se eo bet rediet an dud gant an archerien skubañ bemdez dirak o zi. N’eo ket bet gwall efedus.
Kouent Sancti Spiritus
Kouent Santi Spiritus zo ur gouent leanezed dominikan e Toro, e Proviñs Zamora, e Kastilha, e Spagn. Hiziv eo deuet da vout Mirdi Arz Sakr Toro.
Emgann an Tregont
E penn kostezenn Bleaz e oa Jean IV de Beaumanoir (1310-1366 pe 1367), Marichal Breizh, hag a lavaras en devoa sec'hed. Un emganner en e gichen a eilgerias : « Ev da wad, ha distanañ a ray da sec'hed ».
Creuddyn (Ceredigion)
Creuddyn a oa ur c'hombod gwechall e Kembre. Un tamm eus kantrev Penweddig e oa, e hanternoz Rouantelezh Ceredigion, asambles gant kombodoù Genau'r Glyn ha Perfedd.
Enezeg Madre de Dios
An Enezeg Madre de Dios zo inizi eus Chile e mervent ar vro, e penn pleg-mor Penas, er gwalarn da strizh-mor Magalhaes.
Lodek int eus proviñs Última Esperanza, er rannvro Magallanes y la Antártica Chilena.
Neptunus
Neptunalia, gouelioù Neptunus, e oa lidet an 23 Gouere = X ante calendas Augustas, en deiziadur hen-roman
Alfonso XI Kastilha
Marv
Mervel a reas en 1350, e-pad seziz Gibraltar, gant ar vosenn. E bried Maria Portugal a roas urzh neuze da lazhañ Leonor dirak he bugale.
William IV ar Rouantelezh-Unanet
A-raok se c'hoazh e oa Dug Clarence, serc'heg da Dorothea Jordan, ha dek bugel dezho.
Leonor Sánchez Kastilha
Bugale
Ur verc'h o doe Leonor ha Fadrique:
Amalie Sophie von Wallmoden
He buhez
Ganet e oa Amalie Sophie Marianne von Wendt d'ar 1añ a viz Ebrel 1704. Merc'h e oa d'ar jeneral Johann Franz Dietrich von Wendt, eus Hannover, ha da Friderike Charlotte von Wendt (ganet Von dem Busche). Nizez e oa da Melusine von der Schulenburg, Dugez Kendal, a oa serc'h da George Iañ, priñs dilenner Hannover ha roue Bro-Saoz.
Ara Buffon
An ara Buffon (liester : araed Buffon) a zo ur spesad perokeded trovanel, Ara ambiguus an anv skiantel anezhañ.
Juan Sebastián Elkano
Juan Sebastián Elkano, ganet e Getaria (Gipuzkoa) e 1476, a oa ur moraer euskarat.
Arete (pried Alkinoos)
Ar rouanez Arete (Ἀρητή, Arêtê e gregach), merc'h da Reksenor, ha c'hoar da C'halkiope. Nizez ha pried e oa da Alkinoos, roue Enez Sc'heria.
Juan Sebastián Elkano
Mervel a reas gant ar skorbut d'ar 4 a viz Eost 1526 er Meurvor Habask tra ma kemere perzh en ergerzhadeg da Inizi Maluku savet gant García Jofre de Loaísa.
Lanzerotto Malocello
Kavet e vez meneg kentañ enezenn Lanzarote e portolan Angelino Dulcert treset e 1339, en anv Insula de Lanzarotus Marocelus gant kroaz ruz Genova. Hervez Charles de la Roncière e vefe bet dizoloet an enezenn gant Lanzerotto Malocello e 1312.
Melusine von der Schulenburg
thumb|Melusine von der Schulenburg
Rudolf Hertz
E vuhez
Goude an Eil Brezel-bed e voe adlakaet en e garg a gelenner e 1946. E-pad ur pennad e voe e penn ar studioù keltiek e skol-veur Bonn (Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn).
San Chirico Raparo
San Chirico Raparo  zo ur gumun en Italia, en proviñs Potenza, en rannvro Basilicata, e-kichen ar Menez Raparo. 946 a dud a oa enni o chom e 2021.
Istor
Div vartezeadenn a vez graet diwar-benn orin ar gumun:
Gildas Mahé
Gildas Mahé, bet ganet e 1975 e Brest, a zo ur bageer-dre-lien breizhat. Emañ o chom e Kemper.
Loreadeg
Kentañ e voe e:
Kastell Chenonceau
Kastell Chenonceau, zo ur c'hastell e Touren, e Bro-C'hall, savet er war lez ar stêr Cher.
Ar rouanez Caterina de' Medici avat, pried ar roue Herri II, ha rejantez, eo an hini a lakaas sevel ar pont goloet war ar stêr.
Glas
Anvioù-tud
Ur stumm all eus an anv-tiegezh gouezelek Glass eo.
Un anv-tiegezh skotek, nederlandek hag alamanek izel eo :
Tadcaster
Istor
Annezadenn roman CALCARIA
Andokides
E vuhez
E -415, a-raok an droiad-vrezel graet gant morlu Aten da Sikilia, e voe tamallet da gemer perzh en afer an hermes. Ar re-se a oa delwennoù sakr a veze lakaet er c'hroashentoù, ma weled kalc'h ha kelloù doueed, hag a voe spazhet. Krediñ a ra istorourien zo hiriv ne oa ket digablus. Tapet e voe ha bac'het. Dieubet e voe dre ma prometas reiñ anvioù an dorfedourien. Dont a reas a-benn da saveteiñ e vuhez o tiskuliañ anvioù pevar den all hag a voe kondaonet d'ar marv. Diskuliet en dije e dad zoken ivez, met kement-se a nac'has bezañ graet atav. Kement-se a verkas e vuhez, rak un torfed bras e oa e metoù an aristokrated eveltañ, ma n'eo ket ar gwashañ torfed. Koll a reas e wirioù a geodedour, ha harluet e voe. Beajiñ a reas, daremprediñ tud a c'halloud, ha n'eo ket implij doareoù onest atav, evel e Kiprenez, ma reas kenwerzh.
Batailhon Etrebroadel an Dieubidigezh
Batailhon Etrevroadel an Dieubidigezh (saozneg: International Freedom Battalion, turke: Enternasyonalist Özgürlük Taburu, kurdeg: Tabûra Azadî ya Înternasyonal‎, arabeg: تابور الحرية العالمي‎), berraet en IFB pe EÖT, zo ur strollad stourm savet gant estrenien eus an tu kleiz pella­ñ da harpañ Kurded Unvezhioù difenn ar bobl e-pad Brezel diabarzh Siria ha da sikour mennad Reveulzi Rojava. Er penn kentañ e oant implijet a-enep nerzhioù ar Stad Islamek met en Afrin int bet o talañ ouzh nerzhioù lu Turkia ha Lu Dieub Siria.
Sosyal İsyan
Sosyal İsyan pe Emsavadeg Sokial a voe savet e 2013 e Turkia gant ur strollad anarkourien glas (eko-anarkourien) e Tuzluçayır.
Arondisamant Orlhac
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Orlhac e 12 kanton hag e 96 kumun :
C'honsou
Diwezhatoc'h e teuas da vezañ un doue pareer a oa « C'honsou ar C'huzulier » e anv.
Potenza
Potenza zo anv meur a lec'h en Italia :
Alison Green
Alison Green zo un embannerez saoz hag ur skrivagnerez levrioù-bugale. Ren a ra an ti-embann Alison Green Books, rann eus an ti-embann bras Scholastic.
Montaldo Bormida
Montaldo Bormida (Montaud Bormia e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Alessandria, e rannvro Piemonte.
Arsenio Rodríguez
E sonerezh e oa ar son kuban, ma sone an tres (gitar kuban), hag an tumbadora, pe conga, er rumba. Er bloavezhioù 1940 ha 1950 ec'h adaozas ar son conjunto hag e krouas ar son montuno, a zo diazez ar salsa a hiriv. Lavarout a rae bezañ krouer ar mambo ha sevel a reas ouzhpenn 200 kanaouenn, ton ha son.
Viggiano
Viggiano a zo ur gumun en Italia, e proviñs Potenza, hag e rannvro Basilicata.
To the Virgins, to Make Much of Time
En he hed
Setu ar varzhoneg en he hed:
Oposom korr Chaco
Oposom korr Chaco (Chacodelphys formosa) zo ur bronneg godellek a vev en Arc'hantina. Ar spesad nemetañ eo er genad Chacodelphys.
Sissi
Filmoù
Brudet eo bet ar berranv-se gant an tri film aostrian Sissi, aozet gant Ernst Marischka, ma c'hoarie Romy Schneider en he yaouankiz, awenet gant buhez an impalaerez ha faltazi an oberour:
Elesbed Wittelsbach
He bugale
Pevar bugel he doe:
Pragmatica Sanctio
Ar Pragmaticae Sanctiones
Meur a b-Pragmatica Sanctio zo bet:
Mout
E-mesk titloù niverus Mout emañ "Mamm ar bed", "Lagad Ra", "Rouanez an doueezed", "Intron an neñv", "Mamm an doueed", ha "Homañ hag a ro ar vuhez, Met ne voe ket ganet gant hini".
Ifig Flatrès
Strolladoù
Kustum eo da ganañ gant tud all:
Capitaine Conan (film)
Capitaine Conan (Kabiten Konan e brezhoneg) zo ur film gallek sevenet gant ar filmaozour gall Bertrand Tavernier e 1995.
Emgann Bryn Glas
Meneget eo an emgann gant William Shakespeare e-barzh e bezh-c'hoari Henry IV, Part 1:
Toine (dastumad)
An dastumad orin
Triwec'h danevell a oa en embannadur 1886, ha seitek anezho a oa bet embannet er pemdezieg Gil Blas a-raok:
Didier (ti-embann)
Didier zo un ti-embann gall e Pariz, hag a embann levrioù-skol dreist-holl.
Arondisamant Cognac
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente d'ar 1 a viz Genver 2017. 116 kumun zo en arondisamant Cognac bremañ.
Pêr Bourdellez
Pêr Bourdellez, ganet d'ar 17 a viz Du 1907 e Belleger (Servel), ha marvet e Gwareg d'ar 24 a viz Gouhere 1989, a oa beleg, kelenner italianeg, skrivagner hag emsaver.
Gant Edouard Ollivro, eus Louaneg, ha kelenner istor er skolioù-stad a-raok bezañ politiker, en doa krouet ar GEES, bodadoù-studi an ekonomiezh er skolioù.
Skrivet en deus pennadoù diwar-benn an istor hag an ekonomiezh e brezhoneg, ha troet skridoù italianek.
371
Diwar-benn ar bloavezh 371 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ponteceso
Ponteceso  zo ur gumun eus arvor gwalarn Galiza, e proviñs A Coruña.
Dendrokronologiezh
thumb|Ur wimeled implijet evit tennañ ur standilhon thumb|Kelc'hennoù ur wezenn An dendrokronologiezh eo ar skiant a studi kelc'hennoù ar gwez a-benn deiziata anezhe ha studiañ cheñchamantoù en hin hag en endro. Ijinet ha diorroet e voe an dendrokronologiezh gant ar steredoniour stadunanat A. E. Douglass e fin an ha penn kentañ an  kantved. Ar studiadennoù kentañ a voe graet e kreiz SUA ma'z eus gwezennoù milvedel eus ar spesad Pinus aristata.
Oadvezh ar maen
Stone Age rituals and beliefs
Modern studies and the in-depth analysis of finds dating from the Stone Age indicate certain rituals and beliefs of the people in those prehistoric times. It is now believed that activities of the Stone Age humans went beyond the immediate requirements of procuring food, body coverings, and shelters. Specific rites relating to death and burial were practiced, though certainly differing in style and execution between cultures.
Gouel Mikael
Europa ar C'hornôg
Er gevredigezh kozh en Europa ar C'hornôg e oa an deiz ma ranke ar verourien paeañ o feurm bloaziek (anvet gouel-Mikael ivez) d'ar berc'henned, pe neuze dilojañ (peurechu an eost ha poent kregiñ gant an hadañ).
Skins
Kentañ rummad (sezon 1 ha 2)
Sidney "Sid" Jenkins (Mike Bailey) a zo al looser-skouer met bepred prest da sikour e vignoned. Karout a ra Michelle "dre guzh", implig a raio Tony ar gwander-mañ evit implij Sid meur a wech.
Cassandra "Cassie" Ainsworth (Hannah Murray) a zo ur plac'h yaouank sinac'h,war an hent da vezañ pareet eo ha klask a ra bezañ laouen ha "boutin" dirak ar re all. Cassie a zo mignon gant Michelle ha karout a ra Sid.
Lucy "Sketch" (Aimee-Ffion Edwards) a zo o chom er randi e-tal hini Maxxie ha kar a ra anezhañ, klask a ra en em "treusfeurmiñ" e paotr evit kaout ur chañs gant Maxxie. He vamm a zo klañv bras ha rank a ra chom en e gwele, Sketch a ra war he zro.
Eil rummad (sezon 3 ha 4)
Jeremiah Jonah "JJ" Jones (Ollie Barbieri) a zo mignon gwellañ Cook ha Freddie. Lent-tre eo ha kudennoù aotegezh en deus, met speredek-tre eo. Alies e vez desachet gant Cook evit ober taolioù fall.
Thomas Tomone (Merveille Lukeba)a zo o tont eus bro Congo hag en em staliañ a ra e Bristol. Komz a ra galleg ha ret e vo dezhañ en em kenstagañ gant ar saozon. Thomas a zo ur paotr sioul ha brokus, bammet eo gant ar gevredigezh european.
A Pobra do Caramiñal
A Pobra do Caramiñal  zo ur gumun eus arvor kornôk Galiza, e proviñs A Coruña, war lez gwalarn ar ría de Arousa.
Maxcy Gregg
Marv
Goude bezañ bet kaset en ospital brezel ar vedisined a embann ez eo gloazet marvus. Marvet eo d'ar 15 a viz Kerzu o embann "I yield my life cheerfully, fighting for the independence of South Carolina." Stonewall Jackson, hag a oa bet o eskemm komzoù drouk gantañ a-raok an emgann a oa deuet da welet anezhañ war e gwele.
Novara
Novara zo ur gumun hag ur gêr eus Italia, ha pennlec'h proviñs Novara. 101 792 a dud a oa enni o chom e 2021, ha gant se eo eil kêr vrasañ rannvro Piemonte war-lerc'h Torino.
Arondisamant Jonzac
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Jonzac (betek 2014) e 7 kanton hag e 114 kumun :
Umbilia capricornica
Umbilia capricornica a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Umbilia e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral a-walc'h a vev en Aostralia ar reter er mor don.
Gwelout ivez
Umbilia hesitata, Umbilia armeniaca daou spesad all er genad, Nesiocypraea teramachii, ur spesad a vev nepell.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo en Aostralia ar reter er Queensland.
Gwez (plant)
Morfologiezh
An elfennoù pennañ a ya d'ober ur wezenn eo ar gwrizioù, ar c'hef hag ar brankoù. Gronnet eo ar c'hef hag ar brankoù gant kelligoù marv (ar rusk) hag a warez o lodenn vev. An darn vrasañ eus ar gwez en deus delioù hag a zo e karg eus ar fotosintezenn.
Ar gwez lieskef
En natur e vez krouet plant seurt-se gant ar gwallzarvoudoù pe gant ar geotdebrerien.
GURPS Discworld
Istor
E 2009 eo deuet er maez un embannadur e galleg, troet gant Tristan Lhomme ha kenembannet gant Edge Entertainement. Dasparzhet eo e Bro-C'hall gant Millenium games.
Le Rosier de madame Husson (dastumad)
Le Rosier de madame Husson zo un dastumad danevelloù gallek gant ar skrivagner Guy de Maupassant, embannet en 1888 e ti an embanner Quantin. Adembannet e voe e 1902 gant Paul Ollendorff.
GURPS Discworld
An Discworld
An hudouriezh a zo ur ouiziegezh kemmabl hag amfin, ar vevenn nemeti a zo hini an hudour. A wechoù e c'hell anadiñ boudoù dreist-naturel (evel an Ankou, pe ar boan benn war-lec'h ar riboul), hag a raio o labour gant doareoù ispisial (da skouer an avel en dilhad o sec'hiñ a zistago anezho evit bannañ anezho pelloc'h). Ma kred kalz a tud e seurt traoù e vez kemeret stumm un boud ganto (evel ar Boulom Nedeleg hag a zo gwirion abalamour d'an holl vugale o krediñ ennañ). Un tammig ar memes-tra eo gant an doueed: adalek ma'eus unan bennak o krediñ en un doue nevez e vo krouet an doue-se. Ar c'hontrol a c'hell c'hoarvezout ivez : ma ne vez den o krediñ en un doue ez aio hennezh da netra.
Berlingske
Berlingske (distaget [] e daneg), a oa anvet Berlingske Tidende a-raok 2011, da lavaret eo "Amzerioù Berling", zo ur gazetenn bemdeziek danat diazezet e Kopenhagen.
GURPS Discworld
An Discworld
Spesadoù (hep al loened):
Berlingske
Dont a reas er-maez evit ar wech kentañ d'an 3 a viz Genver 1749, gant an titl Kjøbenhavnske Danske Post-Tidender, aet da vezañ Berlingskes Politiske og Avertissements Tidende e 1833 ha Berlingske Tidende e 1936. Savet e oa bet gant un den anvet Ernst Henrich Berling hag a embanne ivez ur gazetenn alamanek, Kopenhagener Deutsche Post-Zeitungen, hag unan c'hallek, Gazette de Copenhague. Gant se ez eo ar Berlingske ar gazetenn danek kentañ, an hini goshañ e-touez ar re a zo embannet e Danmark hiziv hag unan eus ar re goshañ er bed a-bezh.
GURPS Discworld
An Discworld
Meurvorioù:
Kevandirioù:
Luskad arallour
Er skwatoù eo ganet unan eus mennozhioù al luskad arallour.
DIY
An anv "Do It Yourself ", DIY, a ziskouez an traoù graet gant tud ha n'int ket a-vicher, graet gant an dud o unan. Ar sonerien DIY a grou an holl draoù o-unan, ar pladennoù, sonadegoù, meret eo tout ganto. N'eus ket ezhomm a arc'hant. Evit strolladoù eo evit gortoz kaout arc'hant, bezañ anavezetoc'h pe c'hoazh kavout tud evit ober war-o-zro; met el luskad arallour eo ur c'herzhed (politikel). Graet 'vez an enrolladurioù, an dasparzhadur, etc, gant ar strolladoù, dre rouedadoù, mignoned... Nac'het eo gant ar sonerien bezañ war majorioù ha bezañ dasparzhet gant labelioù bras, nac'hañ a reont bezañ gwerzhet e stalioù bras (evel ar FNAC, Virgins...), ne vez ket komzet diouto er c'hazetennoù brudet nag er radioù kenwerzhel. En DIY e vez ivez laosket ar prizioù ar marc'hadmatañ posupl (pe digoust ma 'vez tu).
Larroque
Larroque zo anv gallek meur a gumun eus Okitania.
Jean Mabire
Buhezskrid
E-touez diazezourion an Union pour la région normande e 1968 a oa Mabire (gant ar c'hannad Pierre Godefroy ha Didier Patte) ha prezidant-a-enor e oa eus ar Mouvement normand krouet e 1971. Kemer a reas perzh er GRECE (Groupement de recherche et d'études pour la civilisation européenne). Labourat a reas e Minute a-raok mont da labourat en tiez-embann (pergen evit ar rummad-levrioù « Les Grandes Aventures Maritimes » en ti-embann Versoix, heuliet gant ar rummad-levrioù « Action » gant an ti-embann Art et Histoire d'Europe), ha dalc'het ez eus bet gantañ ur gronikenn e National-Hebdo betek e varv. Perzh a gemeras e niverennoù kentañ La Nouvelle Revue d'histoire, renet gant e vignon kozh Dominique Venner.
Johnny Cash
Johnny Cash ( ganet d'ar 26 a viz C'hwevrer 1932 e Kingsland, en Arkansas, ha marvet d'an 12 a viz Gwengolo 2003 e Nashville, e Tennessee), a oa ur c'haner hag ur muzikour amerikan.
Maria Cristina Savoia
Maria Cristina Savoia (1812 – 1836), a oa ur briñsez italian, eus rouantelezh Sardigna, en XIXvet kantved, hag a zeuas da vout rouanez an Div Sikilia dre zimeziñ. Anvet e voe da gwenvidigez gant an Iliz katolik.
Erotegezh
Kreñv pe greñvoc'h e c'hall an erotegezh bezañ, hervez an derez a nesder a zo etre an dud ha nerzh ar c'hoant revel a zo en unan anezho da nebeutañ. Erotegezh a c'hoarvez a-wechoù etre daou zen a eskemm ur selladenn hir ha don en ur dremen en engroez, erotegezh zo ivez pa gav un den o tistreiñ d'ar gêr ur pried darev da garanteziñ.
Saint-Hilaire-des-Loges
Saint-Hilaire-des-Loges a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Penelope Rich
Penelope Devereux, pe Penelope Rich, pe Lady Rich (1563 -1610 ), a oa un itron saoz, kontez Devonshire, en amzer ar rouanez Elesbed Iañ. Brudet e oa he c'hened ha bet eo muzenn meur a varzh.
Muzenn
Gant Penelope e vije bet awenet Philip Sidney pa skrivas e zastumad Astrophel and Stella (a-wechoù skrivet Astrophil and Stella), savet er bloavezhioù 1580, ar c'hentañ dastumad sonedennoù saoznek, ennañ 108 sonedenn hag 11 kan. Penelope eo ar Stella.
Charles Tessier a zedias e levrad kanaouennoù e galleg hag italianeg Le premier livre de chansons, da "Madame Riche", o c'houlenn (en italianeg) hec'h ali, ha John Dowland a savas "My Lady Rich's Galliard" en enor dezhi.
Saint-Christophe
Saint-Christophe zo un anv-lec'h gallek ha hini meur a gumun c'hall. Savet eo diwar anv -badez gallek Christophe en deus meur a stumm e brezhoneg: Kristof, Kristol, Kristoc'h.
Umbilia hesitata
Bevoniezh
Kregin brav ha boutin a-walc'h eo an Umbilia hesitata. Dastumet e vezont er mor don gant dragoù etre 80 ha 200 m donder.
Poderezh
Ar poderezh a zo un oberiantiz arzel, a zo diazezet war krouidigezh pezhioù prierezh, savet diwar ur meskaj douaroù. An arzioù-mañ a zo poazhet er forn hag anvet int ivez "poderezh". Bez' e c'hellont bezañ traoù talvoudek evel : pladoù, asiedoù, podoù,..., pe objedoù kinklus. Ar poderezh a zo graet evit an dud vras hag ar vugale, un oberiantiz a zistign eo. Lakaat a ra da vleuviñ an dud dre ma c'hellont dispakañ o barregezhioù, o spered krouiñ hag o emfiziañs.
An teknikoù evit ober poderezh
C'hwec'h doare disheñvel a zo evit stummañ an douar :
Lugi
Al Lugi pe Luged a oa ur bobl o chom en hanternoz Enez Vreizh (Skos hiriv) en Henamzer (Sutherland ar reter, ha Loth). Anavezet int dre ur meneg hepken gant Ptolemaios war-dro 150. Bevañ a raent a-hed aod ar Moray Firth. N'ouzer anv ebet eus o c'hêrioù pe renerien. Amezeien e oant d'ar pobloù Decantae ha Smertae.
Anne Etchegoyen
Meur a bladenn he deus graet, pe hec'h-unan pe gant lazoù gwazed.
Hippie
Ar meuriadoù
Chuck Hollander en deus diverret doare spered an Hippy evel-se : "Grit ar pezh ho peus c'hoant ober, forzh pelec'h ha forzh peur. Distegnit ar gevredigezh ho peus anavezet. Dizalc'hit spered strizh ha reut an dud a kejfec'h, kendrec'hit anezho, dre an dramm, pe d'an nebeutañ dre ar c'haerded, ar garantez, an onestiz pe ar c'hoarzh."
François Marie Daudin
François Marie Daudin, bet ganet d'an 29 a viz Eost 1776 e Pariz (Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 30 a viz Du 1803 er memes kêr, a oa ul loenoniour gall.
Loiret (stêr)
Treuziñ a ra kumunioù Orléans, Olivet, Saint-Hilaire-Saint-Mesmin ha Saint-Pryvé-Saint-Mesmin Kember an div stêr zo anvet la pointe de Courpain.
Pennahel ar Su
Pennahel ar Su, pe Penn-ahel ar Su, pe Pol Su, eo poent suañ an Douar, en Antarktika. Poent-kej ahel an Douar gant e c'horre eo.
D'an 30 a viz Kerzu 1989 e teuas a-benn Arved Fuchs ha Reinhold Messner da dizhout ar pol Su hep loen na karbed dre geflusker ebet. Gant skioù ha skoazell an avel e rejont an taol-kaer-se.
Monica Zetterlund
Eva Monica Zetterlund, ganet Eva Monica Nilsson d'an e Hagfors e Sveden ha marvet d'an  e Stockholm, a oa un aktorez hag ur ganerez jazz eus Sveden. E 1963 e kemeras perzh e kenstrivadeg an Eurovision, en anv he bro.
Saint-Jean-d'Angély
Saint-Jean-d'Angély zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Charente-Maritime, er rannvro Akitania-Nevez. Emañ war lez ar stêr Boutonne. Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Angériens anezho e galleg.
Kampagn Appomattox
Kampagn Appomattox (Appomattox Campaign e saozneg) a voe un heuliad emgannoù e-kerzh Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika stourmet etre an 29 a viz Meurzh hag an 9 a viz Ebrel 1865 e Virginia. E dibenn ar vrezeliadenn en em zaskoras ar Jeneral Kengevreet Robert E. Lee gant lu an Army of Northern Virginia da nerzhioù an Unvaniezh Union Army (Army of the Potomac, Army of the James hag an Army of the Shenandoah) renet gant al Letanant Jeneral Ulysses S. Grant. Unnek sizhun goude ma oa bet kodianet gant Lee, e voe dibenn ar Brezel diabarzh stadunanat gant ar peurrest eus al luioù kengevreet o kodianañ ha pennoù ar gouarnamant kengevreet o vezañ harzet pe o tec'hout kuit en estrenvro.
Borgoratto Alessandrino
Borgoratto Alessandrino zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Kampagn Appomattox
Pa oa Kampagn Richmond–Petersburg (brudet evel "Petersburg") oc'h echuiñ, arme Lee a oa skuizh goude ur goañvezh o vrezeliañ e fozioù-difenn war un talbenn ledet a-hed 64 km. O talañ ouzh nerzhioù kalz galloudusoc'h ha goude emgannoù lies, ar c'hleñvedoù, an naonegezh hag an dizertourien, an nerzh stourm a oa gwanaet a-galz. E-tal, nerzhioù lu Grant a oa dafaret mat, niverus ha gant ur yec'hed mat. D'an 29 a viz Meurzh 1865, an Union Army hag a oa kroget gant an dagadenn a oa deuet a-benn da doullañ talbenn ar re gengevreet e gevred Petersburg. Troc'het e oa bet trumm al linennoù dezougen etrezek Petersburg ha gwashoc'h c'hoazh kêr-benn ar C'hengevread Richmond, Virginia. Trec'hioù an Union Army e-pad emgannoù Five Forks d'ar 1añ a viz Ebrel 1865 hag an hini e-pad Trede emgann Petersburg, lesanvet Breakthrough at Petersburg, d'an 2 a viz Ebrel 1865, o devoa digoret un hent aes war-du Petersburg ha Richmond. Lee a roas an urzh da gilañ an holl nerzhioù lu kengevreet a oa e Petersburg ha Richmond e-pad nozvezh an 2–3 a viz Ebrel a-raok ma vije erruet nerzhioù Grant da sparlañ an holl hentoù. Pennoù gouarnamant ar c'hengevread a oa tec'het war-du ar c'hornôg er memes nozvezh.
Lu Stadoù Kengevreet Amerika a oa aet war-du ar c'hornôg evit tizhout Danville, Virginia ha Lynchburg, Virginia a eil pal. Lee en devoa soñjet ad-dafariñ e nerzhioù en unan eus ar c'hêrioù-se ha goude-se mont da Norzhkarolina evit unaniñ e nerzhioù gant re ar Jeneral Joseph E. Johnston. Nerzhioù lu Grant a oa dres a-dreñv reoù Lee. E-pad ar sizhun war-lerc'h, nerzhioù an Unaniezh a stourmas un heuliad emgannoù a-enep unvezioù kengevreet. Dont a rejont a-benn da zistrujañ pe troc'hañ al linennoù pourveziñ kengevreet. Gwashoc'h c'hoazh, dont a rejont a-benn da nac'hañ outo fiñval war-du ar su hag ar c'hornôg.
Florence Nightingale
Florence Nightingale, ganet d'ar 12 a viz Mae 1820 e Firenze (Italia) ha marvet d'an 13 a viz Eost 1910, a oa ur glañvdiourez saoz. Difraosterez ar mezegiñ-klañvdiourezh ha stadegourez heverk.
Sens
Douaroniezh
Sens emañ war ar stêr Yonne, e-kichen kember gant ar stêr Vannes.
Cerano (Italia)
Cerano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Kanton Honfleur
Kumunioù
Kanton Honfleur a yae 13 kumun d'ober anezhañ:
Hippolyte Lucas
<HR noShade> Hippolyte Lucas (Hippolyte Julien Joseph Lucas hervez marilh ar boblañs), bet ganet e Roazhon d'an 20 a viz Kerzu 1807, hag aet eo da Anaon e Pariz d'ar 14 a viz Du 1878 , a oa ur skrivagner gallek.
Heuliet en doa studioù war ar gwir ha krog e oa gant ar vicher breutaer e Pariz p'he dilezas evit al lennegezh. Skridvarner eo bet e-pad un 40 vloaz bennak evit meur a gelaouenn. E-touez krouerien La Revue de Bretagne ha La Société des Gens de Lettres e voe. Levraoueger eo bet e Levraoueg an Arsanailh (Bibliothèque de l'Arsenal) e Pariz. Azasaet en deus pezhioù-c'hoari spagnolek ha gresianek.
La Esperantisto
La Esperantisto eo ar gazetenn esperantek kentañ embannet er bed. Embannet e voe e Nürnberg, gant kelc'h esperantegerien ar gêr-se, savet e 1885. An niverenn gentañ-se, a zeuas er-maez e 1889, a oa skrivet e teir yezh, alamaneg, galleg hag esperanteg.
Lackford
Anv
A.D. Mills, heuliañ Ekwall : anv ar stêr Lark, a zo bet savet war-lerc'h.
Emsavadeg pobl 2017 e Venezuela
Gant an amzer o redek e yeas war-gresk ar chikan. Kroget e oa a-benn neuze ur stourm bonreizhel e fin miz Meurzh pa voe gwelet an Tribunal Supremo de Justicia, lez-varn uhelañ ar vro (a-du krenn gant Maduro), o tivodañ ar vodadeg vroadel. Kreñvoc'h-kreñvañ e savas an eneberezh ouzh ar gouarnamant hag e harperien goude an taol-se. E miz Ebrel e yeas ar manifestadegoù war-du un eneberezh stourm. Ouzhpenn an enkadenn bolitikel e kreske un enkadenn ekonomikel zrastus a awenas kantadoù a vilieroù a Venezueliz da ziskenn er straedoù evit goulenn ma vije graet un dra bennak gant ar gouarnamant ha goude-se ma vije aozet dilennadegoù nevez.
Tamias
Un tamias  (ταμίας e gregach; ταμίαι / tamiai el liester) a oa ur c'hargad uhel e kêr Aten, karget da ober war-dro mererezh ar geoded. En impalaeriezh roman e veze lâret tamias e gregach eus ar garg a g-Quaestor.
Monsieur Parent (dastumad)
An danevelloù
Seitek danevell zo e levr 1886 :
Melanerpes rubricapillus
Anvet e voe Centurus rubricapillus (kentanv) da gentañ-penn (e 1862) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Isidore Odorico
Eus wech bet e vachelouriezh ez eas Isidore da Skol an Arzoù Kaer e Roazhon etre 1909 ha 1913.
La Primavera
Istor
E-pad ma oa dalc'het ar vro gant an Alamaned e 1944 e voe kuzhet an daolenn e Castello di Montegufoni ha daskoret e voe d'an Uffizi goude an Eil brezel-bed.
An daolenn
En tu dehou emañ Zefiros, doue an avelioù, o klask dont e-barzh, war-lerc'h an nimfenn C'hloris. En he c'hichen emañ an doueez Flora, doueez an nevezamzer, a vije Simonetta Vespucci, serc'h Giuliano de' Medici, o skignañ bleunioù, met dizemglev zo war ar poent-se.
Kompren
Lod a wel ur skeudenn bolitikel enni.
An dakenn dour
Istor
Perzh eo an oberenn-mañ eus C'hoariva brezhonek ivez, ul levr a gant c'hwec'h pajennad ha daou-ugent m'he c'haver gant peder all : An div zremm gant Langleiz, E-tal ar poull gant Yann-Vari Perrot, Fostus an doktor daonet gant Roparz Hemon ha Torfed ar frer Juniper gant Henri Ghéon (troet e brezhoneg gant Jakez Riou). Embannet e oa bet an dastumad-mañ gant Skridoù Breizh e penn kentañ 1944.
Ar pezh-c'hoari
C'hoarvezout a ra ar pezh-c'hoari en e bezh e-barzh ti ar c'houblad, goude merenn, d'an hañv. Gwech ebet ne vez meneget ent resis anv ar barrez e-lec'h m'emaint o chom nemet emañ damdost da Landreger. Padal, e dibenn an DIVIZ VII e vez dibunet gant AR BAOUREZ : ... An dour-mañ n'eo ket sorset... Dont a ra eus ar c'hra gozh, diouzh feunteun Soez Prigent ...  a c'haller tostaat ouzh an daou vomm da-heul, tennet eus Va Zammig Buhez [...], met daoust da se n'on ket bet savet er vourc'h, met er c'hrav gozh war un tamm tosenn, Krec'h Eliez, [...]. ha [...] : « Emaon o vont, emezo, d'ober un tamm tro davete feunteun Soaz Sapeur ». Hep mar ebet e vez kaoz eus Priel amañ.
Oposom skouarn wenn an Andoù
Oposom skouarn wenn an Andoù (Didelphis pernigra) zo ur bronneg godellek a vev e Suamerika (Venezuela, Kolombia, Ecuador, Perou, Bolivia).
Amerigo
Gerdarzh
E latin e teuas da vout Aimericus pe Amerigus, hag alese da Amerigo en italianeg, hag a droio da Arrigo hag Enrico.
Imre
Imre zo un anv-badez hungarek roet d'ar baotred.
Gargallo
Gargallo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Orchestre Symphonique de Bretagne
An Orchestre Symphonique de Bretagne (OSB) a zo laz-seniñ sinfonek Breizh, bet savet e 1989.
Moullañ
Ur bazenn war-raok a voe graet gant Johannes Gutenberg, eus Mainz en Alamagn, pa ijinas lakaat lizherennoù plom distag kichen-ha-kichen en ur framm koad, da lakaat liv war baper. Evel-se e voe ijinet gantañ ar waskerell a dalvezas da ledañ ar moullañ en Europa a-bezh.
Kanton Trouville-sur-Mer
Kanton Trouville-sur-Mer a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Jean-Marie de Lamennais
Jean-Marie de Lamennais, Jean-Marie de la Mennais ent-ofisiel (Sant-Maloù, 8 a viz Gwengolo 1780 – Ploermael, 26 a viz Kerzu 1860), a oa ur beleg breizhat.
Borgo Ticino
Borgo Ticino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Heinrich
Heinrich zo un anv-badez alamanek, a glot gant Herri e brezhoneg.
Skoueriou kristen eil rummad gant eur Missioner Breizad
Skoueriou kristen eil rummad, savet gant eur Missioner Breizad, zo ul levr brezhonek, diwar-benn sent katolik a bep seurt, 272 bajenn ennañ, savet gant ar beleg breizhat Jean Bourdoulous, hag embannet e 1911 gant J. Salaun e Kemper.
Ar golo
War ar golo kartoñs kalet ruz, skrivet e lizherennoù alaouret, e lenner :
Nesiocypraea lisetae
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 12 mm ha 16mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 9 mm gour pe ramz, betek 18 mm.
Roberto Faz
Roberto Faz Monzón zo ur soner kuban, ganet e Regla d'an 18 a viz Gwengolo 1914 ha marvet e La Habana d'ar 26 a viz Ebrel 1966.
Gwenaerezh
Gwenaerezh a reer eus un doare hemolc'h hengounel ma reder — war varc'h peurliesañ — war-lerc'h ul loen gouez da heul ur bagad-kon-red betek ma vefe tapet ha lazhet al loen diviet.
Istor
E dibenn ar Grennamzer e veze c'hoazh hemolc'het war varc'h gant armoù-tenn : lazhet e veze al loened a-bell dre arbalastr, goaf, gwareg, pe tapet ar jiber dre drapoù kent o lazhañ a-daolioù goustilh pe gleze.
E Bro-C'hall, ar roue François Ier a embannas e 1526 ur skrid hag a reolie an hemolc'h hag an noble déduit, da lavaret eo an "dudi nobl", ar gwenaerezh meur ; « Tad ar gwenaerezh » a vez graet anezhañ e metoù ar gwenaerezh abaoe ma voe moullet al lesanv-se gant Jacques du Fouilloux (1519-1580) en e levr La Venerie e 1561.
Kon-urzh
Diforc'hañ a reer etre ar c'hon evit ar gwenaerezh meur, a vez heuliet war varc'h, evel ar ouenn Grand anglo-français tricolore, ha re ar gwenaerezh bihan evel ar Beagle.
Dibun
Pa vez kavet al loen e klever ar c'horn o seniñ ar "gwel" (vue) hag ar mestr-gwenaer o huchal « Taio ! » (Taïaut !), ; setu krog an hemolc'h da vat.
Goude servijet al loen en e zispenner hag e roer an tammoù gwellañ da izili an akipaj. An tammoù dister a lakaer war an "doubier" (nappe), da lavaret eo kroc'hen al loen, hag e soner ar "c'hourailhoù" (curée) evit m'o defe ar c'hon o gopr.
Ar gwenaerezh er bed
Aotreet eo ar gwenaerezh en Aostralia, e Bro-C'hall, en Italia, en Iwerzhon, e Kanada, e Portugal, e Stadoù-Unanet Amerika hag e Zeland-Nevez.
Lennegezh
Er bloavezhioù 1930 e voe daou romant ma teskriver abadennoù gwenaerezh : e 1934 en A Handful of Dust ar romantour saoz Evelyn Waugh (1903-1966) hag e 1938 e La dernière harde gant Maurice Genevoix (1890-1980)
Nesiocypraea teramachii
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Kuroda e 1938.
Roet eo bet an anv teramachii en enor da Akibumi Teramachi, dastumer ha klasker war ar blotviled eus bro Japan.
Gwelout ivez
Nesiocypraea midwayensis, Nesiocypraea lisetae, Nesiocypraea aenigma spesadoù all ar genad, hirasei ur spesad a vev nepell.
Thomas Malory
Thomas Malory eus Hutton Conyers
Paot a-walc'h eo an anv "Malory" e Yorkshire, ha liv ur rannyezh eus Yorkshire zo war Le Morte Darthur ; e 1966 neuze e kinnigas ar c'helenner saoz William Matthews un Thomas Malory eus Button Conyers, Yorkshire, da aozer Le Morte Dartur. Nebeut a dud a savas a-du gantañ avat, dre ziouer a brouennoù soliusoc'h eget ar re a zo en dornskrid.
Buhez Thomas Malory a Newbold Revel
E 1443 ivez e voe tamallet dezhañ ha d'e genseurt Eustace Barnaby bout taget, skrapet ha riblet un Thomas Smythe ; ne voe ket kondaonet avat. En hevelep bloaz e timezas d'un Elizabeth Walsh, a c'hanas ur mab anvet Robert ha marteze bugale all. E 1443 c'hoazh e voe dilennet er Parlamant e rezh marc'heg evit Warwickshire betek dibenn ar bloavezh. E 1449 e voe dilennet e Parlamant Great Bedwyn en anv dug Buckingham.
Thomas Mann
Buhez
Goude marv e dad e 1891, e kuitaas Lübeck da vont gant e familh da v-München. Eno e reas anaoudegezh gant Katharina Pringsheim ha dimeziñ a reas ganti e 1905. Adalek 1892 en em lakaas da skrivañ. E 1895 e tivizas paouez da labourat evit bezañ skrivagner leunamzer. Levezonet e voe gant skridoù Arthur Schopenhauer ha Friedrich Nietzsche, gant oberennoù lennegel Goethe, Schiller, Lessing, Fontane, Dostoyevskiy, Tchec'hov, ha gant sonerezh Richard Wagner. E 1901 e voe embannet e romant bras kentañ Buddenbrooks. E 1903 e embannas Tonio Kröger, ur romant berr a gont karantez ur paotr yaouank evit daou eus paotred e glas, awenet gant e yaouankiz evel ma voe gouezet kalz diwezhatoc'h, pa voe embannet e lizhiri hag e notennoù prevez ma ra anv en un doare splann eus e heñvelrevelezh. E 1912 e teuas er-maez unan eus e zanevelloù anavezetañ Der Tod in Venedig (Ar Marv e Venezia).
Teana
Teana  a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
Div yezh Breizh
Oberoù
Betek 2010 he deus ambrouget tud ar vugale hag an tiez-kêr evit digeriñ hentadoù nevez. E kefridi Ofis publik ar brezhoneg emañ al labour-se bremañ. Delc'her a ra div yezh Breizh da vrudañ an deskadurezh divyezhek. Harpañ a ra an teuliadoù digeriñ hentadoù divyezhek nevez hag ar goulennoù postoù ouzhpenn graet gant ar gerent. Ezel eo ar gevredigezh eus KAYR (Kuzul Akademiezh ar Yezhoù Rannvro) hag engwiriet eo evel kevredigezh tud skolidi gant an Deskadurezh Stad.
Atella
Atella zo un anv-lec'h italianek.
Atella (Potenza)
Atella  a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
Stazzano
Stazzano zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Kantikou brezonek eskopti Zan-Briek ha Landreger
Kantikou brezonek eskopti Zan-Briek ha Landreger zo ul levr kantikoù embannet e 1912.
An Avel
An Avel (deuet da vezañ Avel An Trec'h) a oa ur gelaouenn divyezhek krouet gant Youenn Olier, e vreur Yann Olier, ha Yann ar Gall. Embannet e voe adalek e miz Gwengolo 1945 betek miz Kerzu 1948.
Nesiocypraea midwayensis
Bevoniezh
Kregin ral-spontus int. Kavet e vezont draget er mor don etre 350 ha 550 m donder.
Lid-koun Sant-Albin-an-Hiliber
Obidoù e Sant-Albin-An-Hiliber
Célestin Lainé en doa goulennet ma vije lakaet e ludu war tachenn emgann Sant-Albin-an-Hiliber, ar pezh a oa bet graet e 1988.
An Avel
Afer Pêr-Jakez Heliaz
Ar gelaouenn viziek Kroaz Breiz a gemeras perzh evit difenn abadenn "Radio Heliaz" :
Sarmoun ar vesventi
Sarmoun ar vesventi, rimet evit instruction ar Vretonet zo ur varzhoneg vrezhonek disin embannet e 1839 e Montroulez.
Maria Kristina Aostria
Maria Kristina Aostria (en alamaneg Maria Christina von Österreich), zo bet anv meur a briñsez aostrian:
Arondisamant Vierzon
Arondisamant Vierzon a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.
Melanerpes radiolatus
Melanerpes radiolatus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Backgammon
Evel an echedoù ez eo bet studiet-pizh ar backgammon gant ar stlennegourion, ha da zisoc'h o enklaskoù ez eus bet embannet meziantoù galloudusoc'h-galloudusañ, betek bout trec'h war gwellañ c'hoarierion ar bed.
Ezkerzh
Pa 'z eo deuet un den a-benn da lakaat e holl jedoueroù en e ziabarzh e c'hall kregiñ d'o lemel a-ziwar an tablez. Ur vanadenn 1 a ro aotre da lemel ur jedouer a-ziwar ar bir 1, un 2 a skarzho ar bir 2, ha kement zo. Bez' e c'haller ivez lakaat ur jedouer da gilañ e-lec'h goullonderiñ ur bir. Ne c'haller ket avat implijout niver n ur vannadenn evit skarzhañ ur bir n-1, nemet ha goullo e vije ar biroù brasoc'h o niverenn. . Da skouer : mar banner 6-5 pa vez goullo ar bir 6 tra ma chom 2 jedouer war ar bir 5 e ranker implijout ar 6 hag ar 5 da lemel an daou jedouer a-ziwar ar bir 5. Pa skarzher an diabarzh e c'haller ivez fiñval diouzh ar vannadenn izelañ kent ober gant an hini uhelañ, zoken mar ne reer ket gant talvoudegezh leun ar vannadenn uhelañ ; da skouer : 1 jedouer a chom war ar bir 6, ha 6-1 eo ar vannadenn ; gallout a reer dilec'hiañ ar jedouer 6 d'ar bir 5 hervez disoc'h 1 ar vannadenn, ha goude-se lemel ar jedouer-se a-ziwar ar bir 5 dre ober gant ar vannadenn 6. Un taol kadouriezh e c'hall bout a-wechoù.
Austrocypraea reevei
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Sowerby e 1832 dindan an anv genad Cypraea. An anv reevei a zo bet roet en enor da Lovell A. Reeve, kreginer a vro Saoz (1814-1865).
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin etre-se a zo etre 30 mm ha 40 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 23 mm gour pe ramz, betek 51 mm.
La Chaux
La Chaux zo un anv-lec'h gallek, savet diwar ar ger "chaux", hag a dalv kement ha raz.
Cabella Ligure
Cabella Ligure zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Flacey
Flacey zo un anv-lec'h gallek.
Gwinieg Bourgueil
Kumunioù
Ur winieg all, distag, eo gwinieg Saint-Nicolas-de-Bourgueil.
Saint-Nicolas-de-Bourgueil
Saint-Nicolas-de-Bourgueil zo ur gumun c'hall eus Touren, en kanton Langeais, en departamant Indre-et-Loire, en Centre-Val de Loire.
À vendre (danevell)
À vendre zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, embannet e 1885.
Kan an Douar (kevredigezh)
Istor
Abaoe 1987 e vez aozet oberezhioù ar gevredigezh er savadur-se.
Novi Ligure
Novi Ligure zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Niccolò III d'Este
E 1425 e reas kondaoniñ ha lazhañ e wreg Parisina war un dro gant e vab bastard Ugo d'Este dre m'o devoa avoultret. Er bloavezh-se en-eeun e voe anvet da bennjeneral ar C'hevre a-enep ar re Visconti, eus Milano.
Dimezioù ha bugale
Teir gwech e timezas:
E vesterd
11 bugel bastard en doa:
Melanerpes hypopolius
Melanerpes hypopolius a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Annez
Brosezat eo ar spesad e diabarzh mervent Mec'hiko (eus hanternoz Guerrero ha Morelos da reter-kreiz Oaxaca).
Wolfsburg
Istor
Goude-se e voe renet labouradeg Volkswagen gant ar major saoz Ivan Hirst.
Daniel Danielis
Un nebeud oberennoù
Sevel a reas 72 vmotetus.
Ar C'hab
Kumunioù ha kanton
Klotañ a ra kumunioù ar C'hab gant an 12 a zo e kanton Pontekroaz:
Dremm
Dremmoù all
Komzet e vez ivez eus dremm
Warhammer 40000
Ment an taolioù hag an danvezioù
Un daol e lec'h ma vez c'hoariet troiadoù eus 500 betek 3000 poent a ra 1 m 80 diwar 1 m 40 dre vras met tu a zo da vont betek 10 m diwar 7 m gant touriou a bep tu d'an dachenn evit ar c'hefredioù diskuliadur da skouer. An holl daolioù prenet digant Games Workshop a ra 1 m 80 diwar 1 m 40. Graet int e plastik kalet a zo ret livañ da c'houde hag lakaat traezh hag geot warno. Ijinet ez eus bet kalz kinkladurioù ganto evel gwez, mogerioù, geot, plant bras, savadurioù hag all.
Liammoù
Games Workshop
Homo erectus
War-dro 400 000 bloaz eo roudoù koshañ oaledoù oc’h emplegañ mestroni implij an tan : war gont an Homo erectus e vezont lakaet.
Rosa Parks
Mont en-dro
Reolennoù strizh a oa e-ke~ver lec'h an du du hag har re wenn er c'hirri-boutin d'ar c'houlz-se : Evit mont-tre er c'harr-boutin, ar re zu a bae a-raok, ha da c'houde, mard oa tud wenn er penn a-raok, e vezent rediet da ziskenn evit adpignat dre an tu a-dreñv. Alies e loc'he ar c'harr-boutin kuit a-raok ma vije bet amzer d'un den du adpignat ennañ.
1 a viz Kerzu 1955
Evelkent, ar feulster a gendalc'has gant tennoù ouzh ti King ha war kirri-boutin, koulz ha gant tarzherezh an ilizoù darempreded gant ar re zu. Ur strollad yaouankizoù du emanvet Freedom Riders a stalias linennoù busoù etre Stadoù hanbarzhour ar Su, met goude un nebeud devezhioù, unan eus o c'hirri-boutin a voe harzet gant ar C'hu Klux Klan, ar beajourien a voe skoet hag ar bus devet. E 1964 hepken e voe difennet an hanbarzh el lec'hioù forangant ar Civil Rights Act ; goude e 1965 e voe nullet an tailhoù a oa ret evit mouezhiañ.
Goude an darvoudenn
Goude-se e teuas Rosa Parks da vezañ un arouez evit ar gwirioù keodedel. Daougementet e voe ar feulster enep annezioù aozerion ar boikot hag enep an ilizoù darempredet gant ar re zu. Ur c'hrougadeg a erruas war ar re Barks hag o familh. An darn vrasañ anezho a gollas o labour hag ar re all a voe herallet gant ar re wenn. Dre ma ne gave ket labour ha dindan gwask he familh ankeniet evit he surentez, hag ivez peogwir n'en em gleve ket bepred gant levierion du kêr, Rosa Parks a guitaas Montgomery e 1957. Mont a reas d'an Norzh, e Hamptom e Virginia ha da c'houde e Detroit e Michigan. Labourat a reas du-se evel gwrierez, betek ma'z emezelas e skipailh dileuriad demokratel ar Michigan, an afrikan-amerikan John Conyers, evit kambr an dileuridi ar Stadoù-Unanet. Labourat a reas eno eus 1965 betek he leve, d'an 30 a viz Gwengolo 1988, unnek vloaz goude marv Raymond Parks, he gwaz, e 1977.
Enorioù
{{Commonscat|Rosa Parks}} {{DEFAULTSORT:Parks, Rosa}}
HBC Naoned
Glas-ruz ha melen eo livioù ar skipailh. War ardamez ar c'hlub ez eus tri erminig, ha c'hoarierien an H zo erminigoù war o roched ivez. Ur gwenn-ha-du zo staget ouzh ur voger eus an Trocardière, ar sal e-lec'h ma c'hoari ar skipailh, e Reudied.
Leporicypraea mappa
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bras-se a zo etre 58 mm ha 86 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 40 mm gour pe ramz, betek 101 mm.
La Mère Sauvage
An danevell
Un istor brezel eo.
Concino Concini
E vuhez
Daoust ma oa kasaet koulz gant an noblañs ha gant ar bobl e oa ken kreñv e levezon, ha hini e wreg, war Maria de' Medici pa oa rejañtez, ma teuas a-benn da vezañ anvet marichal Bro-C'hall, da lakaat da skarzhañ ar c'hañseller Nicolas Brûlart de Sillery ha da reiñ ar garg a vinistr da Richelieu.
Fyodor Dostoyevskiy
Liammoù diavaez
Lec'hienn a-zivout Fedor Dostoïevski
Leporicypraea valentia
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bras-se a zo etre 78 mm ha 94 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 60 mm gour pe ramz, betek 100 mm.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er Meurvor Habask etre ar Filipinez hag ar Melanezia.
Dury
Dury zo anv meur a lec'h hag meur a zen.
Carpeneto
Carpeneto zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria,.
Antal Reguly
Degemeret mat eo gant ar Rusianed. Stagañ a ra gant studi ar ruseg ha deskiñ ar rannyezhoù kar d' an hungareg komzet e impalaeriezh an tsar. A-zevri-kaer e pleustr war ar yezhoniezh, ar yezhouriezh hag an dudoniezh.
Bloaz goude e tegouezh e Obdorsk, kêr bennañ Ostiaked an Nord, war an Ob. Dibaouez e klask tizhout e bal : saveteiñ ar muiañ ma c'hello eus teñzor barzhel ar Werin, ar c'hanoù-se leun a briñsed, a gadourien-veur, a zoueed, a emgannoù. « Nag ur souezh, » a lavar, « gwelout ur bobl eeun a besketaerien hag a hemolc'herien entanet gant brud an armoù ! »
Louis Duchesne
E vuhez
Skoliataet e voe Louis e Skolaj ar Galon-Sakr e Sant-Maloù, e kloerdi bihan Sant-Meven hag e Skolaj Sant-Charlez Sant-Brieg. Mont a reas da studiañ an deologiezh d'ar Skolaj Roman (pe Skol-veur Gregorian) Roma. Beleget e voe e 1867.
Tito (Italia)
Tito zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Kreñvlec'h roman Slack
Ne chom ket aspadennoù anezhañ ken war an hent roman a gase eus Deva Victrix (Chester) da Eboracum (York). Marteze e oa ar c'hreñvlec'h anvet Cambodunum, meneget en Itinerarium Antonini. Marteze ivez e oa unan all anvet Camulodunum (arabat kammgemer gant Colchester).
Juan Cabañero y Esponera
Zaragoza
D'ar 27 a viz C'hwevrer 1838 e c'hoarvezas un emsavadeg karlourien, a reas tro wenn, met kement-se a servijas da vroudañ Juan Cabañero y Esponera da vont di gant 3.000 soudard war droad ha 300 war varc'h, da gemer kêr, skoazellet gant ar Gall Epinard ha karlourien kêr.
Kemer a reas Belchite ha tostaat ouzh Zaragoza.
An darvoud-se eo ar Cincomarzada, a vez lidet bep bloaz abaoe.
Goude convenio de Vergara e voe anvet da vrigadier ha mont a reas d'en em gannañ gant kostezenn ar frankizourien, ha trec'h e voe en emgannoù ouzh e gamaraded a-gent.
Carrosio
Carrosio zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria,.
Grenay
Grenay zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall.
Ciudad
Ciudad zo un anv spagnolek, kar d'ar ger keoded e brezhoneg.
E Jalisco
Glaoda Millour
Glaoda Millour (1922-28 a viz Genver 2014) a oa ur milvezeg hag un emsaver breizhat.
Haucourt
Haucourt zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall.
Eskopti Sant-Brieg ha Landreger
Istor
"Eskopti Sant-Brieg" e voe e anv kentañ, hag "Eskopti Sant-Brieg ha Landreger" adalek an 23 a viz Genver 1852.
Friedrich Gottlieb Klopstock
E vuhez
Goude mont d'ar skol da Quedlinburg, ez eas, d'e 16 vloaz, da skol brudet Pforta, a voe darempredet diwezhatoc'h gant Friedrich Nietzsche hag August Ferdinand Möbius. En 1745 ez eas da studiañ an doueoniezh da Jena ma krogas da sevel Der Messias en komz-plaen. Bloaz goude, e Leipzig, ec'h adskrivas ar pezh e gwerzennoù deksilabennek, ha brud a dapas kenkent hag embannet al lodenn gentañ.
Porched:Impalaeriezh Japan
{| width="100%" align="center" cellpadding="4" cellspacing="4" style=" background-color: #e0eee0; border: 3px solid #be0026; border-radius:2em 2em 0em 0em;" 日本の帝国 Nihon no teikoku   Impalaeriezh Japan Bro Japan etre an Adsav Meiji e 1868 ha Bonreizh 1947. {| width="100%" style="background-color: #F3F3EF; border: 2px solid #be0026;"
XXIIvet kantved
Bloavezhioù 2100 | Bloavezhioù 2110 | Bloavezhioù 2120 | Bloavezhioù 2130 | Bloavezhioù 2140
Ardea alba modesta
Ardea alba modesta a zo un isspesad d'ar spesad evned Ardea alba, e kerentiad an Ardeidae.
Kredo
Daou stumm
A-viskoazh e ouie an Iliz ober gant daou stumm eus ar C'hredo, ur stumm hir hag ur stumm « skañvaet », aesoc'h da zeskiñ dre 'n eñvor.
Aithra (merc'h Pittheüs)
Aithra (Αἴθρα / Aíthra e gregach, latinekaet en Aethra) a oa merc'h Pittheüs, roue Troizen, ha mamm Theseüs.
Tina
Orin
Stumm berraet meur a anv eo: Bettina, Constantina, Cristina (ha Christina, Christine), Martina, Valentina, ha re all c'hoazh en italianeg. Hag e brezhoneg diwar Kaourantina, Aogustina, Kristina, Martina...
Rumba Kuba
Liammoù
http://www.youtube.com/watch?v=JXK0wLfSyVo