cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arondisamant Cherbourg
Arondisamant Cherbourg a zo ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Manche hag e rannvro Normandi.
Osio Sotto
Osio Sotto zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Haley Joel Osment
Breur henañ an aktourez Emily Osment eo.
Breizh War Raok
Ur strollad politkel breizhat eo Breizh War-Raok. Krouet eo bet e 2010. Anavezet eo dreist-holl dre e anv gallek, Pour la Bretagne (Mouvement Bretagne et Progrès (MBP) gwechall). Emrenour hag a-gleiz eo. Kristian Troadeg eo e vouezh-aotreet. Dilennidi all a zo izili, evel Kristian Derrien, maer kozh Langoned ha kuzulier kozh departamant er Mor-Bihan, ha tudennoù eus an Emsav evel André Lavanant ha Charlie Grall. Tost eo mennozhioù pennañ ar strollad da re Unvaniezh Demokratel Breizh (UDB), daoust d'an daou strollad bezañ heuliet strategiezhioù disheñvel en amzer dremenet.
Ferdinando IV
Ferdinando IV zo anv daou briñs eus Italia :
País Tropical
Doare Wilson Simonal
E Gouhere 1969 e oa aet Jorge Ben gant e vignon Wilson Simonal da welout un abadenn gant ar ganerez Gal Costa. Gal a ganas "País Tropical" ha Wilson Simonal a droas sot gant an ton kenkent hag a glevas e oa prometet d'ar ganerez da lakaat en he c'hentañ pladenn.
Odontorchilus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Margaret of Huntingdon (Dukez Breizh)
He buhez
Teir c'hoar he doa Marc'harid, he c'hoar henañ Ada, ha div all yaouankoc'h egeti, Marjorie ha Matilda. Daou eus he breudeur a voe rouaned Bro-Skos, Malcolm ha William, hag ar breur all, David, Kont Huntingdon, a zimezas da Maud of Chester. He zud-kozh a-berzh tad e oa David Iañ Bro-Skos ha Maud, Kontez Huntingdon, hag he zud-kozh a-berzh mamm e oa William de Warenne, 2vet Kont Surrey hag Elizabeth of Vermandois.
Campodenno
Campodenno  zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento, e Trentino-Alto Adige.
Llanfihangel-y-pennant
Llanfihangel-y-pennant zo anv div gêriadenn e kontelezh Gwynedd, e Kembre:
Pennad kar
‎
United States Maritime Commission
United States Maritime Commission a veze graet eus ur bodad frank eus ar gouarnamnt amerikan hag a oa bet krouet gant al lezenn Merchant Marine Act bloavezh 1936.
Kemer a rae plas ar United States Shipping Board hag a oa e plas abaoe ar C'hentañ Brezel-bed.
Pont Anna Vreizh
Pont Anna Vreizh zo ur pont e Naoned dreist al Liger, etre Kae ar Foz, war al lez dehoù, ha Prad an Dug, en Enez Naoned (boulouard Léon Bureau). Anvet eo bet en enor da Anna Vreizh.
Tu-kleiz (politikerezh)
Unan eus elfennoù unaniñ gwellañ an tu-kleiz eo ar stourm a-enep an tu-dehoù ha dreist-holl an tu-dehoù pellañ.
Marie de France (barzhez)
Yezh
Daoust ma vez lakaet Marie de France da skrivagnerez c'hall kentañ ez eo diaes gouzout a-zivout he yezh-vamm : ne anavezer hec'h oberennoù nemet dre eilskridoù dalif, a zo gwech e normaneg an Hanternoz, gwech e frañseg (Enez-Frañs hag Orléanais) ha gwech all e pikardeg. Bezet pe vezet, en ur yezh oil e skrive ar varzhez, hag anvet Romanz ganti.
Gioc'h lost begek
Annez
Bevañ a ra al labous en Azia.
Chignolo d'Isola
Chignolo d'Isola  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Vigolo
Vigolo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Skolaj ar C'hleuz
Rouedad La Mennais
Ar skol a zo ul lod eus ar rouedad La Mennais, ur rouedad skolioù bet savet gant Jean-Marie de Lamennais pe savet adal patrom e selloù.
Eskemmoù-skol
Eskemmoù-skol a vez bep 2 vloaz gant skolaj ar C'hleuz ha skolajoù en estren-vro. Broioù liammet:
Melopyrrha nigra
Anvet e voe Loxia nigra (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).. Ar spesad nemetañ er genad Melopyrrha an hini eo.
Albrecht Friedrich Prusia
Albrecht Friedrich Prusia (Albrecht Friedrich von Preußen en alamaneg) (1553–1618) a oa eil Dug Prusia.
Philippe Argouarc'h
Ganet eo bet e 1949.
Loches
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Lochois anezho e galleg.
Yvon Palamour
Yvon Palamour a zo un ebenour, luder ha stourmer sevenadurel breizhat.
Julien-Marie Le Huërou
Dre gemennadur ar 24 a viz Ebrel 1838 e oa bet krouet Kevrenn ar Gwir Roazhon, ur gador-gelenn Istor enni. E dezenn istorel ha lennegel De l'établissement des Francs dans la Gaule et du gouvernement des premiers Mérovingiens jusqu’à la mort de Brunehaut a reas dezhañ mont da zoktor war al Lizhiri e Caen d'an 31 a viz Eost 1838. Anvet e voe da eiler kador-gelenn Istor Roazhon e 1840. E liamm ouzh e gelenn en devoa embannet Histoire des institutions mérovingiennes et du gouvernement des Mérovingiens jusqu'à l'édit de 615, heuliet gant Recherches sur les origines celtiques et sur la première colonisation de la Gaule, de la Bretagne, de l'Irlande et de l'Écosse e 1843. Fiziet e oa bet kador-gelenn Lennegezh estren Roazhon ennañ.
Bali (disheñvelout)
Bali a c'hall bezañ meur a dra:
Didone
Didone eo doare italianek an anv Didon, rouanez vojennel Kartada, c'hoar da b-Pumayyaton‎‎, roue Tir, e Fenikia.
Paliked (sport)
Ur baliked zo ur benveg sport implijet pa c'hoarier pilota, tennis, tennis-taol, badminton ha squash.
Azzone
Azzone  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia, war lez ar froud Dezzo.
Ullapul
Ullapul (gouezeleg, distaget: ; Ullapool e saozneg) a zo ur gêr vihan en Uheldirioù Bro-Skos. War aod gwalarn ar vro emañ, e penn Loch Bhraoin. Ur gêr douristel eo hag aleno e loc'h listri-treizh da vont da Enez Leòdhas. 1 541 a dud a oa o chom en Ullapul hervez niveradeg 2011.
United States Marine Corps
Eil Brezel-bed
Emgann Iwo Jima a chom evel emgann pennañ ar c'horfad Marines e-kerzh an Eil Brezel-bed. Kroget d'an 19 a viz C'hwevrer 1945, padout a reas betek ar 26 a viz Meurzh 1945. Trec'h e voe ar Marines war lu impalaeriezh Japan met spouronus e voe ar c'holloù : 26 000 Amerikan (6 821 lazhet ha 19 217 gloazet ), 20 530 japanat ( etre 17 845 ha 18 375 lazhet pe steuziet).
Dafar-soudard
Er bloavezh 2013, diazez dafar-soudard ur Marines en droadegiezh a dalvez US$ 14 000 (ne vez ket kontet priz al lunedoù-noz), da geñveriañ gant priz an dafar dre soudard dek vloaz a-raok hag a oa US$ 2 500.
Unwiskoù ar Marines
Ar Marine Corps eo ar strollad brezeliñ stadunanat en deus an unwiskoù digemmusañ hag aesañ da anavezout. Al liv glas a zo deuet adal ar penn-kentañ, en. Digemm eo chomet an unwisk servij abaoe penn-kentañ an. Unwiskoù ar re Marines zo disheñvel diouzh ar re all dre ma z'int eeun : ar re Varines n'o deus ket ardamezioù, na bannieloù war hini ebet eus o unwiskoù ; n'emañ ket o anvioù war an unwiskoù servij pe furmel.
Ar re Varines o deus tri unwisk diazez : unwisk lid, unwisk servij hag unwisk brezel. An unwisk lid eo an hini labouretañ, implijet e vez evit al lidoù meur pe evit an degouezhioù foran.
Sahagún
Sahagún zo anv meur a lec'h ha meur a zen.
United States Marine Corps
Ensavadurioù
Meur a ensavadur zo stag ouzh an USMC, lod evit ar soudarded o servij, lod all evit familhoù ar re aet da Anaon e-kerzh o servij.
Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja
Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja zo ur gumun eus Spagn, e Proviñs Burgos, e rannvro emren  Kastilha  ha León.
Lady D'Arbanville
Deuet e-maez e miz Ebrel 1970 e oa bet savet gant Cat Stevens evit e zousig, an aktourez stadunanat Patti D'Arbanville.
Sexual Assault Prevention & Response
Sexual Assault Prevention & Response (Diarbenn ha diskoulm d'an tagadennoù reizhel) berraet e SAPR a vez graet eus un aozadur Amerikan liammet gant Ministrerezh an difenn hag a zo e bal da stourm a-enep an tagadennoù-reizhel a vez e lu ar Stadoù-Unanet.
Endroadur
Evit klask talañ ouzh ar gudenn drastus-se ez eus bet ouzhpennet d'ar gourdonerezh, abadennoù ha pezhioù-c'hoari. Un niverenn pellgomz a zo bet lakaet e-plas ivez a-benn reiñ an tu d'ar gouzañverien da glask sikour.
Er c'hlemmioù-se ne vez kontet an tagadennoù-feuls en tiez etre koubladoù.
Skourroù
An aozadur Sexual Assault Prevention & Response a zo rannet e meur a skourr:
Skoteg
Arabat kemmeskañ gant Saozneg Skos na gant Gouezeleg Skos
Beach House
Once Twice Melody zo kemennet e miz Du 2021 he donedigezh. Rannet ar bladenn etre pevar chabistr, a vo embannet a-dammoù enlinenn, gant videoioù-klip. E miz C'hwevrer 2022 ez aio er-maez ar bladenn.
Enez Prad an Dug
Istor
En kantved e voe greantelaet ar c'hornad, dreist-holl goude savet ar Pont Haudaudine en 1876 ha digoret an ti-hent-houarn Gare de Nantes-État en 1887. E 1896 e voe krouet an embregerezh Biscuiterie nantaise, ha staliet he sez eno, plasenn Frañsez II.
Adrada de Haza
Adrada de Haza zo ur gumun eus Spagn, e Proviñs Burgos, e rannvro emren  Kastilha  ha León.
Urraca Iañ León
Dimezioù ha bugale
He mab Alfonso VII el Emperador‎ a renas war he lerc'h.
Kuno Meyer
E deroù ar Brezel-bed Kentañ ez eas da Stadoù Unanet Amerika, ma reas prezegennoù dre ar vro. E gomzoù a-du gant Alamagn, distaget dirak Iwerzhoniz harluet e Long Island, e miz Kerzu 1914, a zisplijas kenañ da bennadurezhioù Breizh-Veur ha tamallet e voent dezhañ. Tennet e voe digantañ e gador kelenner a enor e Liverpool ha rankout a reas reiñ e zilez eus Skol ar Studioù Iwerzhonek hag eus ar gelaouenn Ériu. Derc'hel a reas da reiñ prezegennoù e skolioù-meur ar Stadoù Unanet koulskoude. Distreiñ a reas da Alamagn e 1917. Kenderc'hel a reas da gelenn e Berlin, betek e varv d'an 11 a viz Here 1919, e Leipzig.
Cinnycerthia
O c'havout a reer holl e Suamerika, eizh (8) isspesad dezhe en holl.
Bianzano
Bianzano  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Passer zarudnyi
Passer zarudnyi a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Passeridae.
Disheñvelet e oa bet diouzh Passer simplex da-heul disoc'h un nebeud labourioù.
Saint-Senier-sous-Avranches
Saint-Senier-sous-Avranches a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Emgann Culloden
An dialgerc'hioù
Lezennoù a voe embannet gant ar Gouarnamant a-benn lakaat Bro-Skos, hag an Uheldirioù pergen, er Rouantelezh. Ret e voe d'ar veleien gatolik touiñ fealded d'an Hannoverien. E 1746 e voe tennet diouzh pennoù ar c'hlanoù skosat ar gwir a varnerezh war o ziriad, ar pezh a oa kontrol d'an emglevioù bet sinet e 1706 ha 1707 Tennet e voe o zouaroù digant ar pennoù skosat a oa savet a-du gant Bonnie Prince Charlie ; digollet avat e voe ar re a oa chomet feal d'an Hannoverien, pa voe roet moneiz dezho en eskemm ouzh o wirioù war justis o bro. Berzet e voe dougen ar gwiskamant skosat hengounel — tartan ebet ken e Bro-Skos, ha renket e voe ar binioù-meur skosat e-touez an armoù-brezel.
Roperzh Iañ Bourgogn
Roperzh Iañ Bourgogn a oa dug Bourgogn.
Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas, ha tri bugel en deus bet: Kas a reas Hélie kuit (a-raok 1055).
Anna Beatrice d'Este
Anna Beatrice d'Este (Modena, 1626 – Mirandola, 1690) a oa ur briñsez eus kêr Vodena, deuet da vout dugez Mirandola dre he dimeziñ.
Torrelara
Torrelara zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos.
Pol kêrel
• kumunioù all an takadoù kêr (liespol) e melen ;
• hag ar c'humunioù e-maez an takadoù kêr e gwenn.]] Ar poloù kêrel pe poloù bras e Frañs zo hervez an termenadur roet gant an INSEE unvezioù kêrel a zo ouzhpenn 10,000 post-labour enno, ha n'emaint ket e kurunenn ur pol kêrel all.
Diseurt-kenañ eo ar poloù kêrel : lod a zo meur a zek kumun enno gant meur a gant mil annezad, hag ar re vihanañ a zo ur gumun hepken enno gant nebeutoc'h eget 20,000 annezad.
Saint-Domingue
Deroù an trevadennerezh gall
Gant feur-emglev Ryswick en 1697 e voe anavezet mestroni Bro-C'hall, gant Spagn, war drederenn gornôg an enez. A-raok donedigezh ar Spagnoled e oa distank a-walc'h an Indianed Arawak.
Bloavezhioù 1629 - 1665
Adal Enez Sant-Kristof e krogas ar C'hallaoued da vont d'en em ziazezañ da inizi Martinik ha Gwadloup, hag ivez pelloc'h war-du ar c'hornôg, da Enez La Tortue, hogen en un doare amofisieloc'h, abalamour d'an tost ma oa domani an Impalaeriezh spagnol, a glaske lakaat he c'hrabanoù warni ivez.
Bloavezhioù 1666 - 1670
Er bloavezhioù-se e krog an emglev kozh etre ar voraerien c'hall (kalz a brotestanted en o zouez), saoz hag izelvroat, a-enep Spagn gatolik, da frailhañ.
Kurunenn drogêrel
• ar c'hurunennoù trogêrel en orañjez.]] Ar c'hurunennoù trogêrel e Frañs hag hervez an termenadur roet gant an INSEE, a ya d'ober anezho an holl gumunioù a zo en un tolead kêr hep bezañ en e bol kêrel.
Saint-Martin-du-Mesnil-Oury
Saint-Martin-du-Mesnil-Oury a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: mervel a reas Yves Coadou, un den nann-soudard, e Saint-Martin abalamour d' ar brezel d'an 18 a viz Eost; ganet e oa bet e Gouezeg (Breizh) e 1910.
Tartouz
An tartouzed, pe gaozaned, pe preñved-mezher, pe preñved-dilhad, ha Tineola bisselliella e latin, zo amprevaned a denn d'ar balafenned hag a zo brudet o larvennoù d'en em vagañ gant danvez dilhad.
Inés Akitania (1059-1078)
A-wechoù e vez droukvesk etrezi hag he hanterc'hoar anvet evelti Inés Akitania (pried Pedro Iañ), rouanez Aragon.
Francisco de Zurbarán
Francisco de Zurbarán (1598–1664) zo ul livour spagnol eus Kantved Aour Spagn, brudet dre e daolennoù relijiel ma tiskouez sent ha sentezed, merzherien, menec'h, leanezed, ha dre e habaskaennoù. Mignon e oa da Diego Velázquez. Lesanvet eo bet Caravaggio Spagn abalamour d'e zoare da implij ar sklêrijenn deñval, pe chiaroscuro, e doare Caravaggio.
Friederike von Mecklenburg-Strelitz
He buhez
Ganet e oa e 1778. Merc'h e oa da Karl II Mecklenburg-Strelitz, priñs pennhêr dugelezh Mecklemburg-Strelitz, letanant jeneral Hannover, ha da Friederike von Hessen-Darmstadt (1752–1782). C'hoar e oa eta: Brudet e oa kened ar peder c'hoar.
Bae Tremadog
Bae Tremadog zo ur bae war aod gwalarn Kembre. Emañ en hanternoz da Vae Ceredigion hag er gevred da ledenez Llŷn. Emañ kêrioù Abersoch, Pwllheli, Cricieth ha Harlech war aod ar bae-se.
Chicheboville
Chicheboville a oa ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Cheffreville-Tonnencourt
Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.
Tolead kêr
Unaniezh Europa
Eurostat, ensavadur ar stadegoù en Unaniezh Europa, en deus savet ur meizad anvet Larger Urban Zone (LUZ) (Takad Kêrel Ledanaet), damheñvel ouzh an takad kêrel termenet gant an INSEE, evit gellet keñveriañ gwelloc'h ar poblañsoù kêr. An takadoù-se a zo enno ar gêr greiz hag ar bannlevioù bihan ha bras tro-dro dezhi.
Joan Larzac
Joan Larzac diouzh e anv-pluenn, pe Jean Rouquette diouzh e anv gallek ofisiel (Joan Roqueta en okitaneg), zo ur beleg hag ur skrivagner okitanek, ganet e Seta (Hérault) d’an 13 a viz C'hwevrer 1938. Levezonet eo e skridoù gant e feiz katolik hag e zeskadurezh relijiel. Bet eo e penn rann lennegel an Institut d'Estudis Occitans. Meur a briz lennegel en deus bet (Grand Prèmi de las Letras Occitanas e 1962, Prèmi Antigòna e 1988).
Margaret Beaufort
Margaret Beaufort zo anv meur a briñsez saoz:
Arondisamant La Tour-du-Pin
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant La Tour-du-Pin e 11 kanton (betek 2014) hag e 137 kumun :
Gouelan Olrog
Gouelan Olrog (liester: Gouelini Olrog) a zo un evn-mor, Larus atlanticus an anv skiantel anezhañ.
Sarnico
Sarnico zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Skoed (arm)
Ur skoed zo ur benveg a vez gant ar vrezelourien d'en em wareziñ en emgannoù. Un doare pladenn galet eo, graet gant koad, lêr, metal pe danvezioù all c'hoazh, hag a dalvez d'an den d'en em wareziñ a-enep an taolioù.
Binvioù kozh-Noe eo ar skoedoù : en armeoù Faraoned Ejipt pe en armeoù Sumer e vezent kavet. A-feur m'eo bet gwellaet efedusted an armoù argad eo bet gwellaet ivez efedusted ar skoedoù. Meur a stumm a c'hallont kaout. Ar skoedoù a veze implijet gant soudarded war varc'h a oa brasoc'h eget ar re implijet gant troadeien.
Stelle
Stelle a zo ur gêr e stad Saks-Izel, en Alamagn. Poblet eo gant 10 819 a dud (e 2013).
Valleve
Valleve zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Chicago (Graham Nash)
Chicago zo titl ur ganaouen gant ar c'haner-sonaozer saoz Graham Nash. Dekvet hag eil-diwezhañ kanaouenn (a-raok We Can Change the World) e gentañ albom solo (Songs for Beginners an anv anezhañ), padout a ra-hi 2:55.
Friedrich Prusia (1794-1863)
E vuhez e Düsseldorf
Troet e oa gant ar Grennamzer, evel e genderv roue, Friedrich Wilhelm IV, ha gant kestell lezioù ar Roen. Prenañ a reas kastell Fatzberg, a voe e hañvlec'h, hag adenvel a reas anezhañ Burg Rheinstein.
Bloavezhioù diwezhañ e Berlin
Friedrich, e bried hag e eil mab, zo beziet en ur chapel a lakaas sevel e Burg Rheinstein.
Anas zonorhyncha
Annez
Kavout a reer ar spesad o neizhañ e biz Azia hag o c'hoañviñ e kreisteiz Sina, Taiwan ha Filipinez.
Vedeseta
Vedeseta zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Mozarab
Er gevredigezh arab e oant dhimmi (ذمّي "nann muzulmat dindan gwarez ur Stad vuzulmat") evel ar yuzevien dre ma ne gredent ket en Islam ha laosket e vezent gant o sevenadur, o relijion hag o aozadurioù politikel dindan gwarez al lezenn. Un tailh avat a baeent, an djizîa (جزية "tailh paeet gant ar wazed en oad da vont da soudard, en eskemm ouzh o gwarez gant ar Stad"), evel digoll ouzh ar zakât (زَكَاة, "aluzon lezenn", trede piler an Islam), an aluzon ret da reiñ d'ar re baour, hervez gourc'hemennoù an Islam.
Gwilherm VIII Poatev
Gwilherm VIII Poatev, ganet war-dro 1020 ha marvet en 1086, a oa kont Poatev ha dug Akitania, eus lignez ar Ramnulfided.
Son al lizherenneg
Son al lizherenneg a vez lavaret eus kement kanaouennig savet da zeskiñ al lizherenneg d'ar vugale. Brudet eo an doare saoznek anvet Alphabet song, savet diwar ton ar ganaouenn c'hallek A ! vous dirai-je, maman‎.
Tuatha Dé Danann
Gwezenn kerentiezh Tuatha Dé Danann
Hervez Geoffrey Keating ha Lebor Gabála Érenn, gant daveennoù e Cath Maige Tuired.
Didone abbandonata (Metastasio)
Ar c'hoarigan
E Kartada, emañ an haroz Aineias o vont da gimiadiñ diouzh ar rouanez Didon.
Santibáñez
Santibáñez zo anv meur a gumun e Spagn.
Aldeanueva de Figueroa
Aldeanueva de Figueroa zo ur gumun e Spagn e proviñs Salamanca.
Kripton
Ar c'hripton zo un elfenn gimiek, Kr eo e arouez kimiek ha 36 e niver atomek.
Filago
Filago zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Zaida
Zaida (1063 - 1107) a oa ur briñsez vuzulman eus al-Ándalus. Merc'h-kaer e oa da al-Mu'tamid, roue Sevilla ha dont a reas da vezañ pried-kleiz, ha marteze pried, d'ar roue Alfonso VI León ha Kastilha (war-dro 1047-1109).
Kentañ menegoù
Sonjal a reer e oa ganet e 1063 en Al-Ándalus. Kentañ meneg anezhi a gaver e kronik arabek Al-Bayan al-mugrip, gant Ibn Idari, a zo bet troet gant E. Levi-Provençal, ma lenner e timezas da Abu Nasr Al'Fath al-Ma'mun, roue taifa Córdoba, hag a oa mab da roue Sevilla, Muhammad ibn 'Abbad al-Mu'tamid (1040-1095) (d. 1091). Kronikerien gristen, diwezhatoc'h o deus bet skrivet e oa merc'h dezhañ, met ar gronikerien vuzulman a zo dellezekoc'h a fiziañs. . Merc'h-kaer eta e oa da 'Abbad al-Mu'tamid, ha n'eo ket merc'h dezhañ.
Hervez Cronicón de Cardeña e oa nizez da Auenalfage, ha hennezh, hervez an istorour Menéndez Pidal (1869 – 1968), en e levr La España del Cid, ne vefe nemet Alhayib, roue Lérida ha Denia (1081-1090).
Chagny (Saône-et-Loire)
Chagny a zo ur gumun eus departamant gall Saône-et-Loire e Bro-C'hall. Pennlec'h kanton Chagny eo.
Gwilym
Gwilym zo un anv-badez kembraek, kar d'an anv brezhonek Gwilherm.
Putto
Putto (putti el liester) eo an anv italianek a reer eus delwenn ur bugelig jodek a vez gwelet ouzh talbennoù tier. Arouez ar garantez int. Alies e vez ur paotrig pe un aelig ; diaes e vez ober ar c'hemm peurvuiañ etre putti, amourigoù, hag aelez a bep seurt. Kavet e vez ar putti ouzh monumantoù an doare barok sikilian, rak un elfenn anezhañ int.
Sturnella loyca
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e Suamerika :
Arondisamant Dole
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Jura d'ar 1 a viz Genver 2017. 191 kumun zo en arondisamant Dole bremañ.
Sambre
Dre ar ganol eus ar Sambre d'an Oise eo liammet ouzh ar stêr Oise. Ul lodenn vat eus ar Sambre zo bet eeunaet e stumm ur ganol, evit aesaat ar bageal etre Landelies ha Namur.
Chlorornis riefferii
Chlorornis riefferii a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.
Anvet e voe Tanagra Riefferii (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant an evnoniour ha naturour gall Auguste Boissonneau (1802-1883) da zougen bri d'an dastumer Gabriel Rieffer. Ar spesad nemetañ er genad Chlorornis an hini eo.
Edouarzh ar C'hofesour
Mab e oa da Ethelred II. Deol e oa ken e oa, ha biskoazh n'en dije kousket gant e wreg, Edith a Wessex. Anvet e voe da sant en 1161. Ken santel e oa an den, a lavarer, ma ne oa ket breinet e gorf 36 vloaz goude e varv, pa voe digoret e vez.
Roue Bro-Saoz
Ur ren a beoc'h hag a frouezhusted e voe e hini. Galloud bras o devoa ar gonted Godwin, Leofric Mercia (pried Lady Godiva), Siward Northumbria.
Chastèlnòu de Randon
Chastèlnòu de Randon (okitaneg; Châteauneuf-de-Randon e galleg) a zo ur gumun eus Lengadok en Okitania, hag e departamant al Lozera, e rannvro Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées.
Sicalis lebruni
Anvet e voe Pseucochloris lebruni (kentanv) da gentañ-penn (e 1891) gant ar skiantour gall Émile Oustalet (1844-1905) da zougen bri d'an dastumer ha taksidermour gall Édouard Lebrun (1852-1904).
Merganetta armata
Ar spesad nemetañ er genad Merganetta an hini eo.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ en Andoù ma tarempred ar froudoù anezhe :
Lenn Viverone
Lenn Viverone zo ul lenn eus Italia,  e kumunioù Viverone hag Azelio, e proviñs Biella hag e meurgêr Torino, e rannvro Piemonte.
Arondisamant Saint-Claude
Arondisamant Saint-Claude a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Jura hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.
Arfon Gwilym
Bet eo o labourat gant ar sizhunieg Y Cymro e-pad un dek vloaz bennak. Hiziv emañ o chom e tolead Meifod ha Llanfyllin, e Powys.
John Davis Skilton Jr.
E-pad an Eil Brezel-bed
Estreget e Breizh e strivas an ofiser stadunanat da wareziñ ha reneveziñ teñzorioù an amzerioù kozh. Bombezet puilh e voe Würzburg (Bavaria, Alamagn) d'ar 16 a viz Meurzh 1945 ken e kouezhas toenn goad Annez Würzburg en he foull o lakaat an daolenn Olimpo attorniato dalle quattro parti del mondo gant al livour italian Giambattista Tiepolo (1696-1770) dindan an amzer. E-pad sizhunioù e tastumas prenn evit dresañ an doenn ha kavout a reas ur berniad hanoch e-kichen Ochsenfurt hag a gasas, o dranellañ war-c'horre ar Main, da Heidingsfeld. Goude bezañ savet un heskennerezh, gant e arc'hant dezhañ, da droc'hañ an hanoch e c'hoursellas ur skipailh ijinourien, labourerien ha tisavourien alaman evit ma vije dreset an doenn a-raok da livadur dispar ar sel bezañ peurzistrujet gant ar glaveier. Ne voe ket peurachuet al labourioù divent-se a-raok 1987 a-benn ar fin. Deroet e voe ar Verdienstkreuz (Kroaz an Dellezegezh) da Skilton gant gouarnamant Republik Kevreadel Alamagn.
Anas smithii
Annez
Kavout a reer ar spesad a-dakadoù en Afrika ar Su.
Christine Lagarde
E penn ar Font Moneizel Etrebroadel
Ezholet e voe da bennrenerez gant kuzul-merañ an FMI d'an 28 a viz Even 2011. Stabilded Takad an euro a oa en arvar abalamour da live an dle publik, hini Bro-C'hres dreist-holl. Tabut voe pa lavaras "e rankfe ar C'hresianed en em skoaziañ a-stroll da gentañ" en ur "baeañ holl o zailhoù", rak eo diarbellet pennrenerien an FMI. Un tabut all a voe pa varvas Abdallah roue Arabia Saoudat ha pa tisklêrias e oa bet "un difenner didrouz ha bras eus ar merc'hed". E fin he resped e 2016 e oa deuet a-benn da lakaat ar yuan sinaat da voneiz dave ha da adaozañ an FMI evit ma vefe brasoc'h pouez ar broioù war eskoriñ. Addilennet e voe e 2016 evit un eil respetad a 5 bloaz.
Gouelanig penn louet
Anvet e voe Larus cirrocephalus (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
Lorenzo il Vecchio
Lorenzo il Vecchio, pe Laorañs an Henañ, pe Lorenzo di Giovanni di Bicci (Firenze 1395-1440 Firenze) a oa un arc'hantour italian eus an Tiegezh Medici e Firenze er XVvet kantved, anezhañ ur breur yaouankoc'h da Cosimo il Vecchio, ha penn ar skourr popolano, a zeuio Cosimo Iañ de' Medici anezhañ pa vo echu gant ar skourr kentañ.
E vuhez
Lorenzo a eas da-heul e vreur Cosimo pan eas da Ferrara, Verona ha Vicenza da vare ar vosenn e Firenze (1430).
Mary Wollstonecraft
Brudet eo Mary Wollstonecraft gant he buhez diroll a-walc'h, muioc'hik eget gant he skridoù. Bevañ a reas gant Henry Fuseli ha gant Gilbert Imlay, a-raok dimeziñ d’ar prederour William Godwin, un den dizoue hag un anarkour anezhañ. Ur verc'h o devoe, Mary Shelley, hag a voe anavezet diwezhatoc'h evel skrivagnerez. Mervel a reas Mary Wollstonecraft da 38 vloaz, diwar wilioud, ha lezel a reas meur a zornskrid diembann war he lerc'h.
Dafydd ap Gwilym
E vuhez
Soñjal a reer e oa bet ganet etre 1320 ha 1330 e parrez Llanbadarn Fawr e-kichen Aberystwyth. Mervel a reas war-dro 1380 ha douaret e voe en abati Ystrad Fflur hervez lod, pe en abati Talyllychrau hervez tud all. Eus ur familh tud uhel e oa Dafydd. Gwilym Gam ap Gwilym ab Einion e oa anv e dad, met ne ouzomp netra muioc’h diwar e benn.
E varzhonegoù
Diwar-benn ar garantez ha diwar-benn an natur e savas barzhonegoù dreist-holl, traoù ha ne veze ket skrivet kalz diwar o fenn diagent. Diwar-benn ar skoilhoù ouzh ar garantez e skrive alies : skoilhoù etre e vuiañ-karet hag eñ, evel ur stêr, ur voger, un nor, un den all... pe c’hoazh diwar-benn skañvadurezh ar merc’hed karet gantañ Dyddgu ha Morfudd.
Anas wyvilliana
Dougen a ra anv ar skiantour skosat Sir Charles Wyville Thomson (1830-1882) a renas an Ergerzh Challenger dre meurvorioù ar bed (ar Su, Atlantel, Habask hag Indez) eus miz Genver 1872 da viz Mae 1876.
Annez
Ar spesad zo brosezat en inizi Hawaii (Kauai hag Oahu).
Dinas
Kêriadennoù
Un anv ordinal eo e-barzh Dinas Caerdydd, Dinas Efrog Newydd, ha re all.
Santa Cruz de Paniagua
Santa Cruz de Paniagua  zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn.
Rainsars
Rainsars a zo ur gumun hag ur gêriadenn eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Xolmis velatus
Xolmis velatus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Boued
N'ouzer ket kalz tra nemet e kemer amprevaned.
Enez Liberty
Warni emañ Delwenn ar Frankiz.
Tachyeres patachonicus
Tachyeres patachonicus a zo ur spesad evned eus kerentiad an Anatidae.
Saint-Lambert
Saint-Lambert zo un anv-lec'h gallek e meur a vro.
Corieltauvi
Anv
* Corieltauvi & Corieltauvorum n'int nemet martezeadennoù. Daveoù a vank.
Harald III Norge
Harald Hardrada, pe Harald Sigurdsson (Haraldr Sigurðarson e norseg, da lavarout eo "luc'hedenn an hanternoz"), pe Harald III, ganet e 1015 ha marvet en Emgann Stamford Bridge e Bro-Saoz e 1066, a oa roue Norge.
Carona (Lombardia)
Carona zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Santibáñez el Bajo
Santibáñez el Bajo  zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn.
Santibáñez el Alto
Santibáñez el Alto  zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn.
Spatula platalea
Boued
Bevañ a ra diwar blant-dour hag a sil war-bouez e bigos ; kemer a ra divellkeineged bihan ivez.
Manuela
Manuela zo un anv-badez spagnolek.
Morskoul masklet
Ar morskoul masklet (Sula dactylatra) a zo un evn-mor.
Annez
Bevañ a ra al labous tost d'ar c'heheder.
Casnigo
Casnigo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Torre de Don Miguel
Torre de Don Miguel   zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn.
Morskoul Nazca
Annez
Bevañ a ra al labous e reter ar Meurvor Habask ha neizhiañ en Inizi Galápagos hag e Clipperton dreist-holl. E welet a c'haller en Isla de la Plata hag en inizi Revillagigedo ivez.
Lezenn Titius-Bode
Ali kumuniezh ar skiantourien
Hep displegadenn deorikel ne c'hellomp ket kaout un ali resis diwar-benn al lezenn-se pe unan all hag he defe ar memes roll.
Kanton Mézidon-Canon
Abaoe 2015
Kanton Mézidon-Canon a ya 56 kumun d'ober anezhañ:
Therese Mathilde von Mecklenburg-Strelitz
Therese Mathilde von Mecklenburg-Strelitz (1773–1839), a oa ur briñsez alaman, c'hoar d'ar rouanez Luise, hag a deuas da vout priñsez Thurn und Taxis goude dimeziñ d'ar priñs Karl Alexander von Thurn und Taxis.
Politikerezh
Mont a reas ar priñs, he fried, da Bariz, pedet ma oa bet gant Napoleone Buonaparte da zont da studiañ raktresoù politikel nevez gantañ, hag eno e chomas e-pad bloavezhioù. E-keit-se ec'h orgedas Terese ouzh un diplomat bavarian, ar c'hont Maximilian-Emmanuel Lerchenfeld. Bugale o doe, e-kuzh war a hañval.
Psilopogon chersonesus
Dont a ra e anv eus ar gresianeg "χερσόνησος" a dalv kement ha ledenez.
Cassiglio
Cassiglio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Oulm
An oulm a zo gwez eus ar genad Ulmus hag a gresk en hantervoull norzh.
Valdefresno
Valdefresno  zo ur gumun e Spagn e proviñs  León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Morskoul gell
Annez
Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Mulgara lost kribennek
thumb|left|180px|Tiriad ar mulgara lost kribennek
Feunteun Trevi
Feunteun Trevi (fontana di Trevi) eo brasañ feunteun kêr Roma, savet entre 1732 ha 1762, e karter Trevi, er Piazza di Trevi, harp ouzh ar palez Poli.
Souleuvre-en-Bocage
Souleuvre-en-Bocage a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2016 gant un anv nevez-flamm. Dont a ra hec'h anv eus ar stêr Souleuvre a dreuz ar gumun.
Paker Prod
Ezel eo eus ar gevredigezh Musiques de Bretagne (Embannerien sonerezh e Breizh).
Cambados
Cambados zo ur gêr, ur porzh, hag ur gumun e Galiza, en arvor Proviñs Pontevedra e komark Salnés. Poblet eo gant 13 399 a dud (e 2014).
Walker, Texas Ranger
Istor
Ur gwir Amerikan eo Walker, krediñ a ra e galloudegezh e vro ha mont a ra betek lazhañ tud evit lakaat an urzh da ren e Dallas. Ur gwir gow-boy a-vremañ eo da vat, gant e dog Stetson hag e heuzoù Santiag. Heuliet eo gant e geneil, Jimmy Trivette (c'hoariet gant Clarence Gilyard ), bet c'hoarier mell-droad e Baltimore ha bet degemeret e-touez ar Rangers goude ma voe bet rediet da baouez gant e vicher goude un taol fall d'e zivskoaz. Asambles e echuont alies o devezh e ti C. D. Parker, un ez-ranger (c'hoariet gant Noble Willingham. Echu a reas an heuliadenn gant dimez Corell Walker hag Alex Cahill (c'hoariet gant Sheree J. Wilson), merc'h Parker ha besprokulorez ar gontelezh.
Psilopogon flavifrons
Anvet e voe Bucco flavifrons (kentanv) da gentañ-penn (e 1816) gant ar skiantour gall Jean Léopold Nicolas Frédéric Cuvier (1769-1832).
Castrillo
-e proviñs León :
Marcella
Gerdarzh
Diwar an anv latin Marcella, deuet eus Marcellus.
Psilopogon javensis
Anvet e voe Bucco Javensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1821) gant an naturour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859).
Signum
Evit ar galleg
E Flandrez Belgia e veze graet ivez gant ar signum goude ma oa bet embannet gant astad Belgia e oa bet lakaet ar galleg da yezh ofisiel. E 1883 e oa bet votet lezennoù nevez diwar-benn ar yezhoù en deskadurezh, hag e 1885 e voe echuet ober gant ar signum er skolioù-stad war urzh ar ministr Joseph Thonissen. En un toullad skolioù katolik avat e voe implijet betek ar Brezel-bed kentañ. D'an emsav flamank e oa arouezius ar signum rak e veze implijet dreist-holl evit kastizañ ar vugale a gomze flandrezeg er skolioù. Koulskoude e veze graet gant ar signum en Belgia romanek ivez, ma veze rediet ar studierien d'ober gant ar galleg ha da zilezel o rannyezhoù romanek (walloneg, pikardeg).
Alfonso V Aragon
E vab Ferdinando Iañ Naplez (1423 à 1494), mab d'e serc'h Lucrezia d'Alagno, a voe Roue Naplez war e lerc'h.
Wilhelmine Prusia (1751–1820)
He buhez
En 1795 avat e teuas ar batrioted en-dro gant skoazell Bro-C'hall, ma rankas Willem mont da glask repu da Vro-Saoz da di e genderv George III. Bevañ a reas an daou bried e Kew, met mont a raent ivez da ober chomadennoù da Nassau pe Braunschweig, hag eno e varvas Willem.
Kanton Paolieg (1790)
Krouet e voe Kanton Paolieg e 1790 Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann Roc'h-an-Argoed e departamant ar Mor-Bihan e oa. Seizh kumun a oa ennañ :
Ciserano
Ciserano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Devezh Etrebroadel ar Pobloù Henvroat
Devezh Etrebroadel ar Pobloù Henvroat a vez lidet bep bloaz d'an 9 a viz Eost evit brudañ ha difenn gwirioù ar pobloù henvroat dre ar bed.
Pennal
Pennal zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre, etre Tywyn ha Machynlleth, war lez hanternoz ar stêr Dyfi.
Alan Rickman
Alan Sidney Patrick Rickman pe Alan Rickman, bet ganet d'an 21 a viz C'hwevrer 1946 en Acton, Londrez hag aet d'an Anaon d'ar 14 a viz Genver 2016 e Londrez, a oa un aktour ha sevener Breizhveuriat a orin iwerzhonat ha kembreat.
Istor Island
Dindan galloud rouaned Norvegia ha Danmark (1262-1944)
E 1536 e voe fin da Unaniezh Kalmar. Hiviziken e oa Island ul lodenn eus rouantelezh Danmark ha Norvegia. E-kreiz ar e oa bet lakaet tud ar rouantelezh da vont da luteriz, gant ar roue Christian III Danmark. En Island e voe enebet ouzh strivoù ar roue gant an daou eskob katolik Jón Arason hag Ögmundur Pálsson. Kaset e voe Ögmundur d’an harlu e 1541, met stourm a reas Jón Arason e-pad ur pennad mat. Goude Emgann Sauðafell, e 1550, e voe prizoniet Jón Arason ha dibennet e voe goude-se e Skálholt. Diwar neuze e troas holl dud Island ouzh al luteregezh.
Horolaj
Er e voe ijinet an horolajoù modern. A-raok e oa bet implijet doareoù all da vuzuliañ an amzer : an horolaj-heol, ma weler an eur diskouezet gant skeud ur vazhig taolet ouzh ur maen ront, a veze implijet kalz en Henamzer. An eurieroù-dour a oa un doare implijet kalz ivez gwechall : ganto e veze muzuliet an amzer lakaet gant ur c’hementad dour da dremen e-barzh pe e-maez ul lestr. Er Grennamzer e veze graet e broioù Europa gant horolajoù dre achaperezh, un dra bet ijinet e Sina : gant an horolaj e veze kontet brañselladennoù ur momeder. Nerzh luskell ar momeder a lakae ar mekanik da dreiñ hag evel-se e veze muzuliet an amzer o tremens, diskouezet gant bizied ouzh un dremm peurliesañ. Ret e veze sevel ar pouezioù ingal avat, evit ma talc’hfe an horolaj da vont en-dro.
Er e voe ijinet an horolajoù modern, gant ur winterell enno. Gant ar stignad-se ne oa ket ezhomm da gaout ur momeder ken. Gant nerzh luskell ar winterell e veze lakaet ar mekanik da dreiñ ha muzuliet an amzer o tremen. Diwar ar mare-se e c’halle an horolajoù bezañ bras pe vihan. Adalek neuze ivez e voe eurieroù munut, anvet montroù, gant an dud.
Betek ar bloavezhioù 1970 e oa horolajoù mekanikel evel-se eus an darn vrasañ eus an horolajoù. Abaoe e reer muioc'h-mui gant horolajoù elektronek a c’hall bezañ bihanoc’h ha marc’hadmatoc’h ivez. Enno ez eus ur strinkenn kouarz a froum ingal ha dibaouez pa vez karget gant tredan. Kontet e vez ar froumadennoù-se hag evel-se e c’haller muzuliañ an amzer a dremen.
Morskoul treid ruz
Ar morskoul treid ruz (Sula sula) a zo un evn-mor.
Annez
Bevañ a ra al labous tost d'ar c'heheder.
Afrotis afraoides
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika ar Su :
Morskoul Perou
Morskoul Perou (Sula variegata) a zo un evn-mor.
Dole
Dole (distaget []) zo ur gumun en departamant Jura hag er rannvro Bourgogne-Franche-Comté, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Dole eo.
La nuit je mens
La nuit je mens ("Da noz e lâran gaou" e brezhoneg) a zo ur ganaouenn c'hallek savet gant Jean Fauque hag Alain Bashung.
August Wilhelm Prusia (1887-1949)
August Wilhelm Prusia, en alamaneg August Wilhelm von Preußen (1887-1949), a oa ur mab d'an impalaer alaman Gwilherm II Alamagn hag a droas a-du gant an nazied.
Harald Blåtand
Kristenekaat
Daou skrid zo diwar-benn penaos e troas Harald da gristen.
Grigoriy Raspoutin
Tabutoù
Ur wech tizhet gant Raspoutin ar familh impalaeriel rusian e oa deuet da vezañ ur den a tabut. E-kreizh ar c'hoari politikel en em gavas etre ar re a-du gant an impalaeriezh, ar re a-enep, ar reveulzierien kement a nerzhioù an arc'hant ha luskoù emgar. Buan a-walc'h e voe rebechet dezhañ gant tud uhel bezañ un torfedour lies o kaout ur vuhez reizhel sot (betek bezañ rebechet dezhañ bezañ palforzhet ul leanez ) ha klask bezañ e-penn ar galloud e Rusia.
Tecwyn
Mab e vije bet da Ithel Hael (pe Ithael Hael). Div listenn zo eus bugale Ithel. En hini gentañ eo meneget ar sent Tanwg, Gredifael, ha Fflewyn, a zo stag o anv eus Gwynedd. Hervez al listenn all e vije breur da'r sent Fflewyn, Tegai, Trillo, Twrog, Llechid, ha Baglan.
Phyllomyias
Phyllomyias a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1859 gant an daou evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) ha Ferdinand Heine (1809-1894).
Alethe
Alethe a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1859 gant an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Titaniom
Istor
En holl gevandirioù e kaver ilmenit ha rutil ; 6 000 tonennad ilmenit ha 700 tonennad rutil a voe kenderc'het er bed e 2011.
Izotopoù
Eus 39,99 u (40Ti) betek 57,966 u (58Ti) eo skalfad tolz atomek izotopoù an titaniom. Pemp izotop stabil a gaver en natur : 46Ti (45,953 u), 47Ti (46,952 u), 48Ti (47,948 u), 49Ti (48,949 u) ha 50Ti (49,945 u) ; 48Ti a gaver an aliesañ (73,8 % eus an izotopoù Ti a gaver en natur).
Gouelan Hemprich
Gouelan Hemprich (liester: Gouelini Hemprich) a zo un evn-mor, Ichthyaetus hemprichii eus e anv skiantel.
Kanton Lisieux-1
Kumunioù
Kanton Lisieux-1 a yae 17 gumun d'ober anezhañ:
Arondisamant Romorantin-Lanthenay
Arondisamant Romorantin-Lanthenay a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loir-et-Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.
Louvigné
Louvigné (Louvigneg e brezhoneg) zo un anv-lec'h gallek.
Neothraupis fasciata
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, en un takad hag a ya eus biz Bolivia ha biz Paraguay da reter Brazil.
August Wilhelm von Preußen (1722-1758)
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas da Luise von Braunschweig-Wolfenbüttel, ha pevar bugel o doe:
Compulsion (strollad)
Compulsion a oa ur strollad sonerien eus Iwerzhon. Sonerezh punk a veze graet ganto. Savet e voe ar strollad e 1990 gant Josephmary (kan) ha Sid Rainey (gitar boud) gant an anv Thee Amazing Colossal Men. Ur gevrat a sinjont gant an ti-embann Virgin Records, diaesterioù a savas hag e c'hounezas ar strollad el lez-varn ha dibab a rejont neuze an anv "Compulsion" e 1992. Dont a reas neuze ar gitarour Garret Lee hag an tabouliner Jan-Willem Alkema, hag ez ejont da chom da norzh Londrez, hag ur gevrat a sinjont gant an ti-embann One Little Indian. Meur a bladenn EP ha div bladenn vras a lakajont embann. An hini gentañ anezho, anvet Comforter, a voe lakaet er rummad "New Wave of New Wave" gant kazetennerien NME.
Kanton Lisieux-3
Kumunioù
Kanton Lisieux-3 a yae 13 kumun d'ober anezhañ:
Louvigneg
Louvigneg zo un anv-lec'h brezhonek, diwar an anv gallek Louvigné.
Inkaed
Pa oa degouezhet ar Spagnoled e Suamerika, e fin ar, an Inkaed e oa ar brasañ impalaeriezh bet gwelet morse e Suamerika. O bro, gwriziennet war-dro al lenn Titicaca e 1197, a zeuas da vezañ, dindan ur c’hantved, un impalaeriezh astennet war an darn vrasañ eus an Andoù. Taget e voe gant ar c'honkistador Fransisco Pizarro adal 1532. Ganet eo an impaleriezh Inka e penn kentan an tro-dro Cuzco (e Perou bremañ).
Durença
Gerdarzh
Ar stummoù klasel zo deuet eus *Dūrantia, diazezet war an douranv dur- pe dru- a gaver en anv meur a stêr en Alpoù ar c'hornôg (ar stêrioù Dora Báltea ha Dora Riparia, en Italia, Dranse e Savoia (en Haute-Savoie), ha Drac, Drôme, Durensola, gant un dibenn-ger -antia. An holl stêrioù-se a zo froudoù anezho, hag emañ o mammennoù en uheldirioù.
Eurofighter Typhoon
An Eurofighter Typhoon a zo un nijerez-vrezel tagañ daoureaktor liesperzh savet gant Alamagn, Italia, ar Rouantelezh-Unanet ha Spagn e framm ar c'hevuniad Eurofighter GmbH, implijet da vat abaoe 2003.
Kafe Koefet (sonerien)
Abaoe 2006 ur pezh mell avantur dija ! Adalek kavioù ha tavarnioù Pariz betek leurennoù Enez Frañs, Breizh ha pelloc'h, ar strollad ne baouez ken da skignañ e goktel saourus, galonus ha leun a startijenn ennañ.
Dugelezh Brabant
Istor
Ar Seitek Proviñs-se, pe an Izelvroioù, a voe daouhanteret diwezhatoc’h : re ar c’hreisteiz a yeas d’ober an Izelvroioù spagnol, tra ma’z eas re an hanternoz d’ober Republik ar Seizh Izelvro Unanet. Evel-se e voe rannet Brabant ivez : goude Unaniezh Utrecht, e 1579, e voe emgannoù etre ar brotestanted ha galloud katolik Spagn. Goude Feur-emglev Westfalen (1648) e voe staget an hanternoz eus an dugelezh ouzh ar Proviñsoù-Unanet, tra ma chome ar peurrest en Izelvroioù ar c’hreisteiz (Izelvroioù aostrian).
Tomografiez jedet
Da lakaat war wel bilimadurioù, flusoù gwad, gwerblennoù, krangennoù, nozel, yuzh.
Vittoria Colonna Henriquez-Cabrera
He buhez
Vittoria Colonna a reas he soñj goulenn digant roue Spagn an aotre da adsevel kêr Camarina, e Sikilia (hiriv e proviñs Ragusa) ha roet e voe dezhi gant Filippo III d'an 31 a viz Kerzu 1606. Vittoria e voe anvet ar gêr nevez, en enor dezhi e 1607.
E 1863 e voe digoret c'hoariva kêr Vittoria, hag anvet Vittoria Colonna en enor dezhi.
Oulyanovsk
Oulyanovsk (rusianeg: Ульяновск) a zo ur gêr eus Rusia war ar stêr Volga. 613 786 a dud a oa o vevañ enni e 2010. Betek 1924 e oa anvet Simbirsk a-raok na voe lakaet anv-tiegezh kefridiel Lenin (Oulyanov) dezhi da vare marv hemañ dre ma oa ganet eno.
Kan-bale ar Marines
Pozioù
We are proud to claim the title
Llíria
Llíria zo ur gumun eus komark Camp de Túria, e proviñs Valencia, er País Valencià, e Spagn.
Abati Boporzh
Abati Boporzh a zo un abati e Keriti-Pempoull, e Goueloù. Savet e oa bet e 1202 hag en he mog eo bet betek penn kentañ an. Abaoe 1992 ez eur krog da gempenn ar savadurioù hag al liorzhoù tro-dro ha deuet eo da vezañ ul lec'h touristel bras.
Kan-bale ar Marines
Pozioù
They will find the streets are guarded
Yeun Elez
Al lec'h
Emañ ar geunioù e Park naturel an Arvorig, war dachenn ar c'humunioù: Boneur, Brasparzh, Brenniliz, ar Fouilhez ha Lokeored. Dont a ra an anv diwar an Elez, ur stêrig emañ hec'h eienenn nepell alese hag a dremen dre eno.
San Lorenzo de Tormes
San Lorenzo de Tormes zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Sarkidiornis melanotos
Annez
Neizhañ a ra ar spesad en Afrika drovanel ha Madagaskar ha goañviñ en un takad hag a ya eus India da greisteiz Sina.
Tenochtitlan
Trevadenniñ Tenochtitlan
•   Stennadurioù a oa e diabarzh an impalaeriezh aztek abalamour d'ar pobloù sujet dezho
Arthog
Arthog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre. Emañ war ribl su aber ar Mawddach, tost da Abermaw.
Haiku
Ouzhpenn reolennoù diazez an haiku (ar seitek silabenn,an troc'h merket, ar ger mare-bloaz)e tispleg Malo Bouëssel du Bourg en e studiadenn (niverenn 412 Al Liamm) ez eus pevar ferzh e spered an haiku :
Filmoù
Savet en deus Ronan Hirrien ur film a-zivout an haiku e Breizh : Haiku en un tenn-alan ar bed. Skignet eo bet e-kerzh an abadenn Bali Breizh d'an 8 a viz Du 2015 da 10.55.
Henry Cheffer
Henry Lucien Cheffer, bet ganet d'an 30 a viz Kerzu 1880 e Pariz hag aet d'an Anaon d'an 3 a viz Mae 1957, a oa ul livour hag un engravour gall. Lod eus e oberennoù a weler war dimbroù ha bilhedoù-bank.
Psilopogon malabaricus
Rummatadur
Sellet e veze outañ evel un isspesad da bPsilopogon rubricapillus kent.
Ubi sunt
E galleg
Kanet eo bet ar varzhoneg-se gant Léo Ferré hag anvet Pauvre Rutebeuf; kanet eo bet gant Joan Baez ivez.
E spagnoleg
¿Qué se fizo el rey don Juan? Los infantes de Aragón ¿qué se fizieron? ¿Qué fue de tanto galán, qué fue de tanta invención como trujeron? Las justas y los torneos, paramentos, bordaduras y cimeras, ¿fueron sino devaneos? ¿qué fueron sino verduras de las eras?
Betania
Bethania, pe Betania, hervez an doare brezhonekaet, zo un anv-lec'h hebreek, deuet diwar an Testamant Nevez, hag a gaver e meur a vro.
Ponteranica
Ponteranica zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Banniel Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel
Pep Republik eus an Unaniezh Soviedel he devoe he banniel, diazezet pep hini war hini an URSS.
Antoine Griezmann
C'hoari a ra e Atlético de Madrid evel askeller kleiz/araoger kreiz abaoe 2014, goude tremen pemp koulzad e Real Sociedad Donostia (Gipuzkoa, Euskal Herria).
Alc'hwezː
Kaː Kampionad
Urzh an Templ
Marc'heien Baour ar C'hrist ha Templ Salomon (e latin: Pauperes commilitones Christi Templique Solomonici), anavezet gwelloc'h dre an anv Urzh an Templ, ha Templourien pe Paotred an Templ, pe c'hoazh Marc'heien an Templ, a veze graet eus e izili, a oa un urzh relijiel ha soudardel bet savet d'an 22 a viz Genver 1129 a-benn gwareziñ ha sikour ar birc'hirined a yae da Jeruzalem da vare Brezelioù ar Groaz. Padout a ray an urzh tost da zaou gantved a-raok bezañ divodet gant ar pab Klemañs V d’an 13 a viz Meurzh 1312. Pledet en doa kalz Urzh an Templ gant an arc'hant hag un aozadur kreñv a oa bet savet ganto a-dreuz ar broioù kristen gant ur rouedad lec'hioù anvet komandirioù, hag a oa un egin sistem bankerezh ha lec'hioù kreñv koulz en Europa hag en Douar Santel.
Antoine Griezmann
Alc'hwezː
Kpː Kasadenn pal
E klub
Atlético de Madrid
Platyspiza crassirostris
Anvet e voe Camarhynchus crassirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1837) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881). Ar spesad nemetañ er genad Platyspiza an hini eo.
Melanospiza richardsoni
Anvet e voe Loxigilla richardsoni (kentanv) da gentañ-penn (e 1886) gant an evnoniour stadunanat Charles Barney Cory (1857-1921) da zougen bri d'an dastumer William B. Richardson. Ar spesad nemetañ er genad Melanospiza an hini eo.
Chastel Guion
Kêriadennoù
Kêriadennoù Chastel Guion, Lo Bornet, Sant Ipolit, Ròchapradièra ha Los Groslièrs a ya d'ober ar gumun.
Wege zu Kraft und Schönheit
Sujet
Er film e tiskouezer lec'h ar c'horf er gevredigezh vodern, ma ne ra ket an dud (paotred koulz ha merc'hed) war-dro o braventez hag o yec'hed. D'ar mare-se e rae berzh ar Körper Kultur en Alamagn. Ar sevenadur-se a voe implijet goude-se gant an Nazied.
Ar film
Pemp lodenn a ya d'ober ar film :
Pika Édition
Istor
E penn an embannadurioù Pika Édition emañ Alain Kahn abaoe o c'hrouidigezh e 2000, goude freuzstal an ti embann Média Système Édition. Pierre Valls zo bet penn rener an embann betek Kerzu 2011. Betek an hañv 2015 e oa bet erlec'hiet gant Kim Bedenne. Abaoe Du 2015 ez eo Mehdi Benrabah a gaver er post-se. Sez an ti embann a zo e Vanves.
Llanfor
Llanfor zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre, e-kichen Y Bala.
Mari Betania
Mari Betania zo ur vaouez meneget en Testamant Nevez, diskiblez da Jezuz. C'hoar eo da Lazar ha Marta.
Llannor
Llannor zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre, e Ledenez Llŷn.
Gouel Dwynwen
Llanddwyn
Er XIVvet kantved e voe gweladennet an enezenn gant ar barzh kembraek Dafydd ap Gwilym. Hennezh a welas ur skeudenn alaouret en iliz, poltred Dwynwen. Goulenn a reas digant ar santez mont da jubenn etrezañ ha Morfudd, ar plac'h a felle dezhañ gounit, petra bennak ma oa dimezet Morfudd !
Phèdre
Phèdre pe Phèdre et Hippolyte zo ur pezh-c'hoari gallek skrivet e 1677 gant ar skrivagner gall Jean Racine diwar mojenn Faidra.
Almoravided
An Almoravided (en amazigh Imrabden ; en arabeg المرابطون / al-Murābitūn, en unander: مرابط Murābit — da lavarout eo manac'h muzulman) a oa un tiegezh amazigh, eus an Adrar en Maouritania, a veze o kantreal entre Senegal a vremañ ha kreisteiz Maroko. En XIvet ha o doa un impalaeriezh hag enni Maroko a vremañ, kornôg Aljeria, hag un darn eus Spagn ha Portugal.
Ali Ben Yussuf a renas war e lerc'h. Brasaat ha kreñvaat a reas impalaeriezh ar Vaoured met enebourien a gavas war e hent: en un tu ar briñsed kristen evel-just, hogen en tu all, hini an Almohaded, enebet ouzh ar valikouriezh, hag a brezege ar brezel santel a-enep an Almoravided.
Saint-Jean-de-la-Haize
Monumantoù ha traoù heverk
.
Sybilla
Sibylle
<!--
Varianten
Laut „Duden“ – Auflage 24, Seite 931, rechte Spalte, 12. Zeile – ist "Sibylle" die heute korrekte deutsche Schreibweise dieses Vornamens.
Totila
Totila pe Baduila (en goteg 𐍄𐍉𐍄𐌹𐌻𐌰/Totila), a oa ur priñs ostrogot ha roue Italia etre 541 ha 552.
Dieubiñ a reas sklaved eus an domanioù bras ha klask a reas harp ar gatoliked.
Lenna (Lombardia)
Lenna zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.