cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geriadur
Ret eo lakaat kemm etre ar geriadurioù, an holloueziadurioù, hag ar geriadurioù holloueziadur.
Osismied
An Osismied (Osismii e latin) a oa unan eus pobloù galian Arvorig.
Istor
Kavet e vez menegoù anezho e-barzh testennoù an skridaozerien-mañ : Kaezar, Plinius an Henañ, Strabon.
Kemer a rejont perzh en emsavadeg ar Weneted e 56 kent JK hag Osismied a oa en arme deuet war sikour Verkingetoriks sezizet en Alesia.
Loeiz XV (Bro-C'hall)
Serc'hed ha besterd
Evel d'e dad-kozh Loeiz XIV e voe un toullad brav a serc'hed d'ar roue gall Loeiz XV, ha kalzik a vesterd. E beder serc'h kentañ e voe ar c'hoarezed de Nesle, peder c'hoar a oa merc'hed da Louis III de Mailly, markiz Nesle ha Mailly, priñs Orange. Sede anvioù e serc'hed :
Johannes Vermeer
Dimeziñ
Un diskouezadeg veur eus e oberoù a voe en National Gallery e Londrez en hañvezh 2001.
Catharus
Daou isspesad ha tri-ugent (62) dezhe en holl.
Perseüs
Ganedigezh an haroz
Gwilioudiñ a reas ar verc'h en tour, ur mab e oa, Perseüs e oa e anv, hag Akrisios a savas kounnar ennañ ken a reas. Met peogwir e oa ur galon vat a zen ne lazhas nag ar mab nag ar vamm, nemet o lakaat a reas en un arc'h, ha teurel anezho er mor.
En harlu
En enez Serifos e kreskas Perseüs, kenteliet gant Diktys. Ar roue Polidektes avat a gare Danae, ha kement-se ne blije ket d'ar Perseüs yaouank a ziwalle vertuz e vamm. Neuze e klaskas ar roue Polidektes penaos e c'hallfe pellaat ar c'hrennard diwar dro e vamm. Dont a reas en e soñj lakaat tud an enezenn da reiñ dezhañ kezeg, ha hervez doareoù zo eus ar vojenn e felle dezhañ kinnig al loened da Hippodamia en devoa c'hoant da gemer da bried. Perseüs paour n'en doa ket a gezeg met kinnig a reas degas dezhañ pezh a garje, ne vern petra e vije. Hag a roue neuze da c'houlenn digantañ mont da gerc'hat penn ar Gorgon Medousa, euzhvil a droe an dud e maen netra nemet gant e sell.
Polyneikes
thumb|250px|Eteokles ha Polyneikes, gant [[Giovanni Battista Tiepolo.]]
9 Du
Marvioù
150px|thumb|right|Ar jeneral de Gaulle
Tounikeg
An tounikeg (pe tonikeg) a zo ur yezh digenvez komzet gwechall gant an Douniked, ur bobl-orin a veze o chom e Louisiana (Stadoù Unanet). Ur yezh varv eo hiziv.
Kanton Sant-Nikolaz-an-Hent
Kumunioù betek 2015
Sant-Nikolaz-an-Hent, Avezeg, Fegerieg ha Plesei.
Strollad Komunour Slovakia (1992)
E 2006, avat, e tisgreskas ar mouezhioù betek 3,88% ha kollet gantañ war un dro an holl dileuridi er Parlamant..
Chaetops
Chaetops a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ daou spesad kar d'an driski hag a vev e su Afrika.
Komoeg
Ur yezh nilezsaharek eus skourr yezhoù komouzek eo ar komoeg (komo) komzet gant tro-dro da 12 000 den e Soudan, Soudan ar Su hag Etiopia.
Moll Davis
E 1693 e tistrojont da Vro-Saoz, hag an aotrou Paisible a oa sonaozour ar priñs George of Denmark, gwaz ar briñsez Anne, hêrez d'an tron.
Kleisthenes
Kleisthenes (henc'hresianeg: Κλεισθένης, Kleisthénês) a oa ur brientin eus Aten eus tiegezh an Alkmaeonided hag en doa bevet war-dro 570-507 kent JK. Kar e oa d'an tirant Kleisthenes Sikyon, dre e verc'h Agariste hag he fried Megakles, e dud.
Jérôme Kerviel
Disfiz zo war pegen gwir eo tamalloù ar bank, ha penaos en dije gallet Kerviel koll kemend-all hep sachañ evezh ar renerien.
Xinjiang
Yezhoù
Sinaeg rannyezh Mandarin an norzh a vez komzet du-se. Komzet e vez ivez an ouigoureg (ur yezh turk) met deuet eo war wel kalz diwezhatoc'h eget ar sinaeg (1000 bloaz goude ar sinaeg). A-raok e veze komzet tokharianeg met aet eo da get e bloavezhiou 1300. Yezhoù all vez komzet ivez. An tadjikeg (tost d'an afghaneg). Met, siwazh ez int rediet da studial en ouigoureg gant Bro Sina. E-pad bloavezhioù e oa bet an ouigoureg ar yezh komzet ar muiañ met bremañ eo adarre ar sinaeg ar yezh komzet ar muiañ.
Leda
thumb|Leda hag he bugale, gant [[Giampietrino. National Museum Kassel, Alamagn. Ganet int eus ar vioù a weler e tammoù.]] thumb|Leda hag an alarc'h war ul lamp eus an goude JK, [[Mirdi an Agora kozh, Aten.]] Leda (Λήδα e gregach) a oa merc'h Thestios, roue Aitolia. Dimeziñ a eure da d-Tyndareos, roue Sparta. Mamm e oa da Glytaimnestra, Helena, Kastor ha Polydeukes.
Arz
Implijet eo bet ar vojenn gant meur a arzour adalek an Azginivelezh italian. Leda hag an alarc'h dreist-holl zo bet livet gant Leonardo da Vinci, Paolo Veronese, François Boucher, Paul Cézanne, Salvador Dali.
Vladslo
thumb|left|Kêriadenn Vladslo
Oudoukeg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù komouzek eo an oudoukeg (uduk pe twampa) komzet gant tro-dro da 20.000 repuad eus Soudan e Bonga.
1144
Diwar-benn bloavezh 1144 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1144
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1144
Bonsai
Bonsai (japaneg 盆栽, "plantañ en ur pod izel", diwar 盆 bon "pod izel" ha 栽 sai "plantadur") zo un arz japanat savet diwar gwez munut a c'hounezer e podoù izel. Dre deknikoù benañ arbennik e teuer a-benn da c'hounez ur wezenn en hec'h oad-gour en ur pod, pa vefe degadoù a vetradoù he ment en natur.
Istor
Erruet e oa arz ar bonsai e Japan e-kerzh ar pennad-amzer Kamakura (1185-1333), gant leaned voudaat Zen. Gant an amzer e oa bet krouet meur a skol en-dro d'ar bonsai, ar skol 流 ryû o vezañ an hini vrudetañ. Tro-dro da 1870 e oa erruet ar bonsai e Stadoù-Unanet Amerika, ha goude an Eil brezel-bed ez erruas en Europa.
Levr
Petra eo ul levr?
Daoust ma seblant splann an dra d'an darn vrasañ eus an dud, n'eo ket degemeret an divizadur-mañ gant lod ha diaes eo sevel unan resis awalc'h.
Yezhoù meiteiek
Ur skourr eus ar yezhoù sinek-tibetek eo ar yezhoù meiteiek (meithei) komzet en India, Bangladesh ha Myanmar, ennañ ur yezh nemetken, ar meiteiek.
Beijing
Anv
Yan Jing a zo un anv arall evit envel ar gêr, graet gantañ gant tud ar vro. Daveiñ a ra an anv-mañ d'ar Rouantelezh Yan a rene war ar rannvro da vare ar Rouantelezhioù oc'h Emgannañ.
Istor
Ar roudoù kentañ eus bezañ Mab-den e kumun Beijing a oa dizoloet e groc'hioù Tuchenn an askorn aerouant e-tal kêriadenn Zhoukoudian e Distrig Fangshan, ma veve Den Beijing. Karrekaennoù eus Homo erectus er groc'hioù a oa bloaziet eus 230 000 da 250 000 vloaz zo. An Homo sapiens a vevas eno ivez en Henoadvezh ar maen, war-dro 27 000 vloaz zo. Dizoloet ez eus bet keodedoù en-dro da Veijing. Annezet e oant adalek ar c'hentañ kantved a-raok J.-K., ha Ji (薊/蓟), kêr-benn Stad Yan, unan eus rouantelezhioù Prantad ar rouantelezhioù oc'h Emgannañ (473–221 kent J.-K.), a oa diazezet eno.
E-pad ar Brezel etre Sina ha Japan e oa bet tapet Beijing gant ar Japaniz d'ar 29 a viz Gouere 1937. Dindan o dalc'h e adkavas hec'h anv kozh – Beijing – hag e voe lakaet da sez ur gouarnamant c'houllo : Danvez Gouarnamant Republik Sina. Hemañ a oa kendeuzet gant Gouarnamant Wang Jingwei edo e sez e Nanjing. Goude kodianigezh Japan, avat, e oa bet adanvet ar gêr Beiping.
Pa oa deuet en-dro da vezañ kêr-benn ar vro he deus gwelet Beijing kalz trubuilhoù e-pad dekvloaziadoù diwezhañ an, en o zouesk manifestadegoù Tienanmen, e 1976 hag e 1989.
Douaroniezh
Teir stêr a red dre Beijing : ar Yongding, ar Chaobai hag un darn eus ar stêr Hai. E penn diwezhañ Kanol Vras Sina, kleuzet etre hanternoz Sina ha Hangzhou, emañ Beijing ivez.
Touristelezh
En-desped da freuzoù ar brezelioù hag eus an Dispac'h Sevenadurel eo pinvidik Beijing e monumantoù. Daoust ma anavez tud ar c'hornôg anezhi abalamour d'he fouez politikel dreist-holl ez eo Tiananmen (dor ar peoc'h neñvel) unan eus diduelloù pennañ ar gêr. Lec'hioù arall a zo : Moger Vras Sina, a zo un darn anezhi e-kichen Beijing, ar Palez Hañvek hag Azeuldi an Neñv
Buhez an noz
Oberiant ha liesseurt eo buhez an noz e Beijing. Dañsvaoù niverus a voe krouet abaoe adreizhadurioù Deng Xiao Ping. War-dro Sanlitun pe e-kichen Sportva al labourerien emañ an darn vrasañ anezho. Kavout a reer reoù er c'harter Wudaokou e gwalarn kêr. Ar c'harterioù ma vez digor an tavarnioù diwezhat eo Sanlitun, Houhai ha Yuandadu.
Gwenfrewi
300px|thumb|Feunteun Gwenfrewi e [[Treffynnon]] Gwenfrewi (Gwenffrewi e kembraeg) a oa ur santez vrezhon e deroù ar VIIvet kantved en hanternoz Kembre.
Graft-De Rijp
Graft-De Rijp a zo ur gumun e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. 6 519 annezad a oa enni e miz Mae 2009 ha 21,75 km² eo gorread Graft-De Rijp. Ar c'hêrioù, kêriadennoù ha distrigoù da-heul a ya d'ober Graft-De Rijp : De Rijp, Graft, Markenbinnen, Noordeinde, Oost-Graftdijk, Starnmeer, West-Graftdijk.
Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Graft-De Rijp ez eus 13 dileuriad :
Skiantoù an Ditour hag al Levraouegoù
Petra eo Skiant an Ditour?
Al lavarenn "Skiant an Ditour" a zo bet krouet er bloavezhioù 1960 er Stadoù-Unanet hag er bloavezhioù 1970 e Bro-C'hall.
An troc'h etre tachennoù an teuliaouiñ hag al levraouegouriezh
Pa vez ar C'hreizennoù-ditouriñ ur seurt levraoueg arbennig, n'eus ket un estonn o weled ez eus ur library and information science er Rouantelezh Unanet hag er Stadoù Unanet.
Yezhoù youkagirek
Ne van eus ar familh-se nemet div yezh hiziv:
Parti des Travailleurs
Istor
Emañ ar PT o stourm evit "ma vo anavezet stourm ar renkadoù, evit difenn al likted er skol hag er Stad dre vras, evit ma chom dizalc'h ar sindikadoù diouzh ar strolladoù politikel, hag evit reiñ un dermen d'an ensavadurioù nann-demokratel ar Vvet Republik". Ar c'hoant mirout unded ar Stad-C'hall a gas ar PT da vont a-enep kement lezenn a rofe muioc'h a c'halloud d'ar rannvroioù, rak hervezañ e vefe torr kevatalded ar geodedourien kenetrezo. Hervez ar PT e tle ar Stad hag ar c'humunioù reiñ arc'hant da skolioù an Deskadurezh Stad hepken, ha derc'hel servijoù foran kreñv, ha paouez a skoazellañ an embregerezhioù hag ar skolioù prevez. Goulenn a ra ma vo echu al lezennoù ispisial a vez doujet oute en Elzas c'hoazh pa 'z eus kaoz eus relijion.
Myadestes
Myadestes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1838 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).
Frans Hals
Gant Rembrandt eo unan eus illurañ poltredourien an izelvroioù en amzer-se.
Tort boutin
Annez
E Breizh e vez kavet o neizhiañ en enezeg Eusa-Molenez, er Jentilez hag e Taveeg, hag e Houad.
Kensonenn stambouc'hus
Hervez an enklaskoù bet kaset da-benn war an dachenn-mañ e oa pemp kensonenn stambouc'hus a-orin e kentsemiteg:
Yezhoù siouek-katawbek
Skourroù ar familh siouek-katawbek
II. Ar yezhoù katawbek
Troad dativel
Yezhoù skouer
Implijet e vez an droad dativel gant meur a familh-yezhoù dre ar bed, da skouer:
Yezhoù slavek
Implijoù all a c'hell kaout an dativel er yezhoù slavek ivez estreget an implijoù pennnañ-mañ, da skouer:
Meiteieg
Ur yezh sinek-tibetek eus skourr ar yezhoù meiteiek eo ar meiteieg (meitei, meithei, kathe pe ponna) komzet gant tro-dro da 1.240.000 den e Manipur, Assam, Kankan, Nagaland, Tripura, Uttar Pradesh ha Kornôg Bengal en India (1997) hag ivez gant 92.800 den e Bangladech (1982) hag gant 6.000 den all e Myanmar (1931). Yezh pennañ Manipour e biz India eo, e-lec'h m'emañ yezh ofisieldindan an anv manipoureg.
Skrivet e veze gant ur doare-skrivañ ispisial anvet ar skritur mitei-mayekek betek an 18vet kantved ha graet e vez strivoù evit adimplijout ar skritur-se doaust ha m'eo bet tapet e blas gant hini ar banglaeg.
Gouzañver (yezhoniezh)
Er yezhoniezh e vez implijet an termen gouzañver (e saozneg "patient") pe gwenn ar frazenn (saoz. "target") evit komz eus an hini a c'houzañv pe a zo gwenn ur stad pe d'un ober bennak kaset da benn gant ar graer yezhadurel, da lâret eo hemañ unan eus perzhioù tematek ur stad pe un ober.
Sildavia
Douaroniezh
Diblaen eo an torosennadur, ha menezioù, anvet ar Szhalpatoù, a zo.
Istor
E 1195 e voe aloubet Sildavia gant Borduria. E 1275 e voe skarzhet an alouberien gant ar baron Almaszout hag a a zeuas da vezañ ar roue Ottokar Iañ daou vloaz goude. Da vare ren Ottokar IV e voe diorroet hag unvanet ar vro. Da-heul ur rendael gant ur baron e rankas ar roue en em zifenn gant e vazh-roue. Diwar an afer-se eo bet krouet an hengoun ma rank ar roue diskouez e vazh-roue da zevezh gouel Sant-Wladimir.
Simón Bolívar
Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios, pe Simón Bolívar e berr, a voe ganet d’ar 24 a viz Gouere 1783 ha mervel a reas d’ar 17 a viz Kerzu 1830. Ur jeneral hag ur brogarour eus Suamerika eo. Sellet a reer outañ evel unan eus tud veur ar stourm evit dizalc’hiezh Venezuela, Kolombia, Panama, Ecuador, Perou pe Bolivia diouzh impalaeriezh Spagn. E spagnoleg e reer anezhañ El Libertador, eleze an Dieuber.
Deroù e vuhez
Ganet e voe Bolívar e Caracas, e Venezuela, en ur familh eus an noblañs. Goude marv e dud ez eas da Spagn e 1799 da genderc’hel gant e studioù. Eno e reas anaoudegezh gant María Teresa Rodríguez del Toro y Alaysa a zeuas da vezañ e wreg. E-kerzh ur veaj a rejont o-daou da Venezuela e 1803 e varvas e wreg gant an derzhienn velen. Bolívar a yeas da Europa en-dro e 1804 ha daremprediñ a reas lez Napoleon Bonaparte.
E penn ar stourm
Distreiñ a reas Bolívar da Venezuela e 1811 goude ma oa deuet ar vro da vezañ dizalc’h. Met e Gouere 1812, rener Venezuela, Francisco de Miranda, a godianas gant armeoù Spagn. Bolívar a dec’has da g-Cartagena de Indias, ur porzh e Kolombia hiziv. E 1813 e kemeras penn un arme a aloubas Venezuela. Mont a reas a drec’h da drec’h ha, da neuze e voe anvet El Libertador (An Dieuber, An Dizalc’her). Adkemer a reas Caracas d’ar 6 a viz Eost 1813 hag embann a reas eil republik Venezuela. Er bloavezh war-lerc’h e tistroas, e penn un arme, d’ar vro amezek, anvet neuze Nueva Granada (Kolombia hiziv) ha kemeret e voe Bogotá ganto e 1814. Met goude bezañ paket meur a lamm gant e enebourien e rankas tec’hout da Jamaika e 1815. Eno e c’houlennas sikour digant prezidant Haiti, Alexander Pétion. E 1816, gant skoazell Haiti, e tistroas Bolívar da Venezuela. Goude bezañ dilestret ez eas e arme war-raok ha kemeret e voe meur a gêr ganto, en o zouez Angostura (zo deuet da vezañ bremañ Ciudad Bolívar).
Kanton Groot-Sinten
Kanton Groot-Sinten a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais. Brasaet e oa bet da 13 kumun hag ul lodenn Dukark gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.
Doare distagañ a eil renk
Er yezhoniezh e vez implijet an termenoù doare distagañ a eil renk ha lec'h distagañ a eil renk (saoz.: secondary articulation) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus kensonennoù kendistaget gante un eil doare distagañ pe un eil lec'h distagañ ouzhpenn an doare distagañ pennañ.
Erwan Kervella
Ur varzhoneg
gant ur gontell laeret
karantezioù dispi
Ad hominem
Kavet e vez dreist-holl evel anv-gwan, pa vez komzet eus argumentum ad hominem, pe tagadennoù ad hominem, da lavarout eo taolioù a zo mennet da ziskar un den.
Tux
Neuz
Kalz a dud a soñj eo maskotenn Linux ur pengouin, dreist-holl peogwir e saozneg, ar ger mank a zo penguin. Ar pezh a vez lâret e brezhoneg evel ur erev a zo ul labous eus an emisferenn norzh eus familh an alcidae, a c'hell nijal, padal, ar mank na vev nemet en emisferenn su. Er yezh pemdezieg, implij ar gêr "erev" e plas "mank" a zo un drougimplij eus ar yezh a c'hoarvez alies-tre.
Vittorio Emanuele II
Vittorio Emanuele II a Savoia, ganet d'ar 14 a viz Meurzh 1820 e Torino (Italia) ha marvet d'an 9 a viz Genver 1878 a oa roue Piemont ha Sardigna.
Golvan-aod
Ar golvan-aod pe morfedenn driliv, pe bilidroer triliv c'hoazh, a zo un evn hirc'harek bihan, Arenaria interpres an anv skiantel anezhañ.
Akarnan
Akarnan (henc'hresianeg : Ἀκαρνάν Akarnán) a oa mab da Alkmeon, unan eus an Epigoned, ha da gKalliroe.
Herbert
Anv-badez
hag ivez:
Sir Ddinbych
Sir Ddinbych (Denbighshire e saozneg) a oa unan eus an 13 kontelezh istorel a oa e Kembre a-raok 1974, en hanternoz ar vro. Goude e oa aet d'ober ul lodenn eus Clwyd. Kêr Dinbych e oa ar pennlec'h.
Holloueziadur
Gellout a ra un holloueziadur bezañ arbennikaet par pled gant un dachenn hepken, da skouer pa ne denn nemet d’ar skiantoù. Alies e vez renket an danvez dre urzh al lizherenneg. E-pad pell eo bet embannet an holloueziadurioù e stumm levrioù. Bremañ en o c’haver ivez enrollet war pladennoù ha muioc'h-muiañ dindan stumm ul lec'hienn war ar Genrouedad.
An daou zoare da glask enklozañ an deskamant
Ar patrom koshañ eo an holloueziadur hentennek evel ma weler gant ar Speculum Majus savet e latin gant Vincent de Beauvais, un oberenn a ziskouez sammad ar ouiziegezh a c'helle dastum en XIIvet kantved e Europa.
Er XVIIvet kantved e teuas e soñj al lederien deskamant implij al lizherenneg evit dispakañ pennadoù ha ne oant ket urzhiet dre o zemoù, met liammet etrezo gant adkasoù. Sellet ouzh skouerioù roet er rannbennad istorel izeloc'h.
Istor
En Henamzer e voe savet holloueziadurioù gant ar C’hresianed. Oberennoù Aristoteles ha Demokritos a yae pep hini anezho d'ober meni holloueziadurioù hag ar pezh a chom eus oberenn ar c'hentañ a c'hell bezañ gwelet evel an holloueziadur koshañ. Ar Roman Plinius kozh, er, en deus savet un "Istor naturel" (Naturalis historia) a oa ennañ meur a levr ha 37 anezho (diwar 160) a zo bet miret. Ennañ e oa anv eus fedoù gwir ha traoù faltazius. Sellout a reer ouzh an oberenn-se evel mammenn an holloueziadurioù zo deuet war-lerc’h.
Kanton Nieuw-Koudekerke
Betek 2015
Kanton Nieuw-Koudekerke a yae 2 gumun hag ul lodenn Dukark d'ober anezhañ:
Yezhoù moundek
N'eo ket sklaer eus pelec'h e teu ar yezhoù moundek, met peurliesañ e vez kredet ez eus anezhe yezhoù orin India.
Kanton Sant-Filberzh-Deaz
Abaoe 2015
Kanton Sant-Filberzh-Deaz a ya 12 kumun d'ober anezhañ:
William Styron
E-touez e oberennoù brudetañ emañ Sophie's choice (dibab Sophie) ha Lie down in darkness (gourvez en deñvalijenn).
Strollad Rakward ar Bobl
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn El Popular ("Ar Poblek").
Deskrivelezh (yezhoniezh)
Er yezhoniezh e vez implijet an termen deskrivelezh (saoz: descriptivism) evit komz ar fed ma vez klasket deskrivañ ha dielfennañ mont-en-dro ur yezh dres evel ma vez implijet gant ur gumuniezh tud, da lâret eo e talvez kement ha plediñ gant implijoù gwirion ur yezh.
Muioc'h-mui e labourer war dachenn ar yezhoniezh corpora, da lâret eo gant skridoù gwirion hir pe hiroc'h ha a c'hell bezañ dielfennet gwelloc'h-gwell dre urzhiataerezh evit kompren penaos ec'h a en-dro ur yezh e gwirionez.
Kastell Keryann Koadanskourr
An Istor
En em soñjal a ra neuze diwar deroù an Dispac'h hag arme ar Sans-culottes, war an avanturioù e Bro-Alamagn da vare ar c'hentañ kengevredad. Daou vugel en deus neuze gant e vaouez. Adalek deroù galloud Napoleone Buonaparte e rakwel ar gwalleurioù da zont.
Torfaen
Torfaen zo ur bwrdeistref sirol e kreisteiz Kembre abaoe 1996. A-raok e oa un distrig e Gwent. A-hervez eo kevatal hec'h anv da "Torr-maen" e brezhoneg.
Yezhadur
Yezhadur dre skrid
Ur yezhadur dre skrid a c'hell bezañ dereadegel, da lavaret eo pa dalvezont da zisplegañ penaos e rankfed implijout ar yezh en un doare "reizh" hervez reolennoù normativel an implij hengounel pe deskrivel, da lavaret eo pa dalvezont da zisplegañ reolennoù mont-en-dro ur yezh evel ma vez implijet e gwirionez gant an dud hep soursial evit gouzout hag-eñ eo "reizh" pe get an implijoù-se.
Cilmeri
200px|thumb|right|Karreg kounaat Llywelyn Ein Llyw Olaf e Cilmeri Cilmeri (stumm ofisiel; saoznekaet e Cilmery a-wechoù) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e-kreiz Kembre, e Powys, e-kichen Llanfair-ym-Muallt, ma voe lazhet Llywelyn ap Gruffudd, priñs diwezhañ Kembre, d'an 11 a viz Kerzu 1282, gant soudarded e servij ar roue saoz Edouarzh Iañ.
Buzzcocks
Adkrouet e voe Buzzcocks e 1989. Kendalc'het o deus da reiñ abadennoù ha da embann pladennoù nevez, enno a-wechoù kanaouennoù a zegas soñj war-gil, betek amzer o yaouankiz.
Gorllewin Morgannwg
Gorllewin Morgannwg a oa ur gontelezh e Kembre etre 1974 ha 1996, enni kêrioù Abertawe ha Castell-nedd dreist-holl.
Suafrika
Politikerezh
Abaoe fin an apartheid ez astenn muioc’h-mui KBA (African National Congress, ANC) e veli war ar vro. Chom a ra bev-birvidik an tu-enep koulskoude, daoust ma n'en deus ket mui kement a bouez ha m’en doa a-raok. Lavaret e vez dre gustum ez eo Suafrika ar vro demokratelañ eus Afrika. Brokus a-walc’h eo he Bonreizh, da skouer, evit a sell ouzh Gwirioù mab-den.
Plaenennoù ha dezherzhioù
Fonnus-tre eo an aour, an diamant, an uraniom hag ar glaou e kondonioù Suafrika, evel e kêrioù Kimberley ha Bloemfontein.
Bakteri
Talvoudus-kenañ e c'hall bezañ ar bakteri pa naetaer an dourioù uzet, er gounezvouederezh, evit produiñ yaourt pe fourmaj da skouer, hag evit produerezh greantel ur bern kenaozadoù kimiek.
Steve McQueen (aktour)
Terrence Steven "Steve" McQueen (ganet d'ar 24 a viz Meurzh 1930 e Beech Grove en Indiana e Stadoù-Unanet ha marvet d'ar 7 a viz Du 1980 e Ciudad Juárez e Mec'hiko) oa un aktour Amerikan, e lesanv oa The King of Cool. Bez' e oa ivez produktour sinema, bleinier karr-tan ha bleinier moto. Bez' en deus bet un anvadur evit un Academy Award evit e roll e-barzh The Sand Pebbles.
Buhez
Brudet eo bet evit bezañ c'hoariet tudenn Joss Randall, un hemolc'her torfedourien gant e winchester berraet he c'hanol, er stirad amerikan Wanted : Dead or Alive sevenaet gant Thomas Carr. 94 rann a 26 munutenn a zo bet skignet war ar rouedad skinwel CBS etre ar 6 a viz Gwengolo 1958 hag an 29 a viz Meurzh 1961. Skignet eo bet e Frañs adalek ar 25 a viz Mae 1963 dindan an titl a Au nom de la loi.
Renouveau Valdôtain
E dilennadegoù 2006 e oa un darn eus al listenn Alleanza Autonomista e Progressista ha gounezet en deus ur c'hannad hag ur senedour.
ISBN
Stumm an ISBN-13
Pemp rann a ya da sevel un niverenn ISBN-13, a vez jedet dre ur formulenn vatematikel arbennik ha kadarnaet dre un alc'hwez-gwiriañ evit ma ne vefe ket roet an hevelep niverenn da zaou dra :
Menegiñ an ISBNoù war ar Wikipedia
Evit menegiñ un ISBN-10 pe un ISBN-13 goude deskrivadur reoliataet un teul, n'eus nemet arverañ ar patrom ISBN xxx ; da skouer, evit Geriadur Ménard (embannadur 2012), skrivañ ISBN 978-2-35678-069-0 a ro ISBN 978-2-35678-069-0.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2011
Odeoù ha krec'hiennoù
Er bloaz-mañ eo bet renket odeoù ha krec'hiennoù ar redadeg e pemp rummad hervez o diaested :
C'hoarioù Phantasy Star
An Heuliad PHANTASY STAR
Lizherenneg santalek
Daoust ha ma vez skrivet ar santaleg gant ar skriturioù oriyek, bengalek pe devanagari, he deus ar yezh-mañ ur skritur bet ijinet a-ratozh-kaer eviti, al lizherenneg santalek, a reer outi er yezh-se ol chiki pe a-wechoù ol cemet'. Implijet e oa bet al lizherenneg latinek ivez evit skrivañ ar santaleg gant ar visionerion.
Ac'hilleüs
E vugaleaj
C'hoantaus da c'hounit klod ha da gas kurioù da benn e heul eta, gant e vignon Patrokles, an daou haroz gresian Odysseüs ha Nestor da gemer perzh e seziz Troia. E deroù ar brezel, hrevez ar pseudo-Apollodoros ez eo 15 vloaz, ar pezh a ra anezhañ unan eus ar vrezelourien akean yaouankañ.
Lizherenneg santalek
Liammoù diavaez:
[http://www.omniglot.com/writing/santali.htm Omniglot. Lec'hienn dispar diwar-benn an doareoù-skrivañ] Lizherenneg stantalek evit mann evit staliañ war hoc'h urzhiataer] Ar skritur ol chiki
Ac'hilleüs
E Brezel Troia
μηνιν άειδε θεὰ Πηληιάδεω Αχιληος
Lanrodeg
Lanrodeg (distaget ) a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Dreger, hag e departamant Aodoù-an-Arvor.
Ac'hilleüs
E Brezel Troia
οιωνοισί τε πασι, Διὸς δ' ετελείετο βουλή,
Die Friesen
Die Friesen a zo ur strollad rannvroelour a zifenn gwirioù ar Friziz e Alamagn. Krouet e oa bet ar strollad e 2007 ha war-dro 70 ezel en deus. Gounezet en deus ur statud a sellour e-barzh an Emglev Libr Europa.
Strollad Kumuniezh Komunour Angola
Strollad Kumuniezh Komunour Angola (e portugaleg: Partido da Comunidade Comunista Angola) a zo anv ur strollad komunour oberiant en Angola, enrollet ez-ofisiel e 1994, gantañ da Gadoriad Baptista André José Simão.
Poole
Poole([puːl]) zo ur gêr vras hag ur porzh e kreisteiz Bro-Saoz, e kontelezh Dorset. Un Amaezerezh unvan eo abaoe ar 1añ Ebrel 1997, daoust da se e chom e kontelezh lidel Dorset.
Kagou
Ar c'hagou a zo ur spesad hirc'hareged, Rhynochetos jubatus an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ eo er c'herentiad Rhynochetidae kement hag er genad Rhynocetos.
Kever
Kever  a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Dinan e departamant Aodoù-an-Arvor.
Jarl Priel
Yaouankiz
Ganet eo bet Charles Tremel e Priel d'an 23 a viz Ebrel 1885. Mab e oa da Erwan-Vari Dremel ha da Ann-Mari an Aubin hag a oa o terc'hel ostaleri ha ti-butun e Priel. Ober a reas e studi e kloerdi bihan Landreger e-lec'h ma kasas ur strollad c'hoariva en-dro. Skrivañ a reas meur a bezhig evitañ. Goude bezañ tapet e ziv vachelouriezh, ez eas da Vrest ma sonas e-barzh laz-seniñ ar morlu e-pad pemp bloaz. Er gêr-se e kejas gant Jeanne-Marie Brenchereau, ur C'hallez ganet e 1881 e Rochefort-sur-Mer (Charente-Inférieure), kelennerez war ar galleg, a oa o labourat e Bro-Rusia. Echu gantañ e amzer vartolod ez eas d'he bete da vMoskov e-lec'h ma timezjont e 1911 en iliz Sant-Loeiz-ar-C'hallaoued, d'an 23 a viz Ebrel.
Skritur oriyek
Setu kensonennoù ar skritur oriyek hervez an urzh hengounel :
1148
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1148
Cambridgeshire
Rannet eo ar gontelezh lidel e 5 distrig, Peterborough o vezañ deuet da vezañ e 1998 un Aotrouniezh unvan disrannet diouti, daoust dezhi chom er gontelezh lidel:
Michel de Montaigne
right|300px Michel Eyquem de Montaigne pe en un doare berroc'h Michel de Montaigne (bet ganet d'an 28 a viz C'hwevrer 1533, straed Rousselle e Bourdel, Gironde - bet marvet d'an 13 a viz Gwengolo 1592 en e gastell e Montaigne e Périgord) a zo ur prederour hag ur politikour gall eus mare an Azginivelezh.
Ratatouille
Meur a zoare da zebriñ
Pa vez bet poazhet meur a wech e c'hall dont da vezañ evel ur seurt kaotigell a c'haller debriñ en-yen war dammoùigoù bara gant ur banne digor-kalon.
Porched:Japan
読む Taol sell war...
200px|right|Meur a seurt sushi. Sushi (japaneg :寿司) a reer eus ur meuz a Japan. Unan eus ar meuzioù japanat brudetañ e diavaez ar vro eo. Ne ouezer ket pevare e voe krouet. Marteze a-walc'h e-tro ar kantved, pa grogas Japaniz da c'hounit riz.
Symkaria
thumb|right|200px|Lec'hiadur Symkaria en Europa Symkaria a zo ur vro vihan eus Europa ar reter ijinet gant Stan Lee ha gwelet e Hollved Marvel (saozneg : Marvel Universe). Ur roueelezh eo, hag ar memes familh a zo bet e penn ar vro abaoe 300 vloaz. Anavezet eo ar vro gant ar Broadoù Unanet e Hollved Marvel.
Gram-nann
<!-- ==Characteristics== The following characteristics are displayed by Gram-negative bacteria:
Medical treatment
One of the several unique characteristics of Gram-negative bacteria is the outer membrane. This outer membrane is responsible for protecting the bacteria from several antibiotics, dyes, and detergents which would normally damage the inner membrane or cell wall (peptidoglycan). The outer membrane provides these bacteria with resistance to lysozyme and penicillin. Fortunately, alternative medicinal treatments such as lysozyme with EDTA, and the antibiotic ampicillin have been developed to combat the protective outer membrane of some pathogenic Gram-negative organisms. other drugs namely..chloramphenicol, streptomycin, nalidixic acid. -->
Luigi Cherubini
Maria Luigi Carlo Zenobio Salvatore Cherubini, anavezet dindan an anv Luigi Cherubini, a zo ur sonaozour italian, ganet d'ar 14 a viz Gwenholon 1760 e Firenze (Italia) ha marvet d'ar 15 a viz Meurzh 1842 e Pariz (Bro-C'hall).
Listenn inizi Gres
Setu listenn inizi Hellaz
Origami
Dont a ra an arz-se eus Sina, ha jiezhi a vez graet anezhañ eno, met talvout a ra ar ger d'ober meneg eus plegañ evel eus troc'hañ paper.
1149
Diwar-benn bloavezh 1149 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Tu (yezhoniezh)
Er yezhoniezh e vez implijet an termen tu (yezhadurel) pe diatezenn (diwar ar stumm latinekaet diathesis, diwar an henc'hresianeg: diatithenai, "urzhiañ") evit komz eus ur verb en ur frazenn resis hag an doare m'emañ liammet ar stad pe an ober displeget gantañ ouzh arguzennoù ar verb-se, da lâret eo rener yezhadurel ar frazenn, renadenn(où) ar frazenn, hag all.
Kan-ha-diskan
Kanerien ha diskanerien brudet
Gwechall ne oa ket bras brud ar ganerien, pa ne ganent nemet en o farrez, pe en o c'hanton. Abaoe ar bloavezhioù 1970 eo kemmet kalz an traoù. N'eo ket festoù-noz en atantoù goude al labourioù bras a vez ken, met festoù-noz e-kreiz ar bouk, hag e kêr bremañ.
E-touez ar ganerien vrudet, a wechall pe a vremañ:
Sialia
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Yezhoù salichek
Setu penaos e vez isrannet peurliesañ an 23 yezh er familh-mañ:
Historia Britonum
Brudet eo da vezañ ar c'hoshañ levr a denn da Istor Breizh-Veur. Taolet e vo evezh ne vez ket graet Britanni eus ar Vrezhoned ken, evel gant Kaezar pe Tacitus, met Britones, en daou du da Vor Breizh.
Dithouïl'yes
thumb|right|250px
Leoneg (romaneg)
Al leoneg (anvet c'hoazh en un doare hengounel cabreirés, senabrés, paḷḷuezu...) a zo an anv implijet evit deskrivañ ar rummad yezhoù pe rannyezhoù eus ar skourr asturek-leonek, e proviñsoù spagnol León ha Zamora.
Zoothera
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Ugent spesad golvaneged, bev c'hoazh hiziv an deiz, a ya d'ober ar genad :
Tired boud
b̀ d̀ f̀ h̀ j̀ m̀ p̀ q̀ v̀ ẁ x̀
Francesco Iañ Sforza
E vuhez
Neuze e reas emglev gant Venezia. Sforza a laoske Brescia ha Crema ganti, hag en eskemm e oa anavezet evel aotrou an holl zouaroù a c'hallje tapout. Hag eñ da gemer Pavia, Novaro hag Alessandria, ha goude mont da lakaat seziz war gêr Milano, a voe kemeret gantañ d'ar 26 a viz C'hwevrer 1450. Neuze e voe anvet da aotrou ha dug kêr.
Mouezh
Mouezh a c'hell bezañ :
Yezh kellid
Hanter-hent eo ur yezh kellid neuze etre rannyezh ur yezh-to hag ur yezh peuremren, da skouer:
Omaha Beach
Omaha Beach a voe anv kod unan eus 5 traezhenn Dilestradeg ar 6 a viz Even 1944. Eno e tilestras soudarded Stadoù Unanet Amerika an 29th Infantry Division hag ar 1st Infantry Division en holl 34 250. E-tal e oa an 352. Volksgrenadier Division hag ar 716. Infanterie-Division, en holl 2 000 soudard. Omaha Beach a zo lec'hiet e kumunioù Colleville-sur-Mer, Saint-Laurent-sur-Mer, Sainte-Honorine-des-Pertes ha Vierville-sur-Mer e departamant Calvados e Bro-C'hall. Lesanvet eo bet "Bloody Omaha" dre an niver uhel a soudarded a voe lazhet e-touezh ar Gevredidi o tilestrañ.
Ar c'holloù
Ar c'holloù a voe ar re uhelañ e-touezh an nerzhioù kevredet, 1000 marvet ha 2000 gloazet pe steuziet. Evti an Alamanted e vank sifroù da geñver ar 716. Infanterie-Division met kolloù uhel ha 200 marvet, 500 gloazhet ha 500 steuziet evit ar 352. Volksgrenadier Division.
Vogalennoù a gentañ renk
Eizh vogalenn a gentañ renk ez eus en holl neuze, plaen an holl vogalennoù a-raok ha ront an holl vogalennoù a-dreñv:
Beltram Gwesklin
Levrlennadur
Meur a vuhezskrid zo bet savet :
Platysteiridae
Diouzh Doare 7.3 an IOC World Bird List ez a pemp genad golvaneged d'ober ar c'herentiad :
FestiManif BZH +
- Ur statud lezennel evit ar yezhoù minorel, hag o dazont. - Gwirioù evit ar sonerien a-youl vat, ar bagadoù, an dañserien... (evit gwareziñ pinvidigezh sevenadurel Breizh) - Treuzkas d'ar rannvro peadra da sikour deskadurezh ar yezhoù, ar mediaoù, ar sevenadur ar vuhez foran. - Unvaniezh velestradurel Breizh
Rhipiduridae
Rhipiduridae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1872 gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875).
Trogon penn du
An trogon penn du a zo un evn hag a vev e kreiz Amerika. Trogon melanocephalus eo e anv skiantel.
Torit
Torit eo kêr-benn stad Equatoria ar Reter e Susoudan. Penn kontelezh Torit eo ivez. Kontelezh Torit a voe krouet e 1934 pa voe beuzet kontelezhioù Teretenya hag Opari. Opari a oa ar greizenn velestradurel eus broioù ar pobloù Madi hag Acholi. Gwasket e oa bet ar rannvro e-pad an Eil Brezel diabarzh Soudan hag an emgannoù ouzh Lu ag Harz eus an Aotrou.
Bill Clinton
Bill Clinton (ganet William Jefferson Blythe III d'an 19 a viz Eost 1946) zo anezhañ eil ha daou-ugent prezidant Stadoù-Unanet Amerika. Dilennet e voe evit daou respet pevar bloaz eus 1993 da 2001.
Tired lemm
á é í ó ú
Bragoù-bihan
Istor
<!--
Hugennekadur
A-wezhoù e vez deskrivet kensonennoù stambouc'hus an arabeg evel kensonennoù hugennekaet daosut ha ma vezont dielfennet peurlesañ evel kensonennoù gargadennekaet pe c'hoazh evel goueliekadur hervez ar rannyezhoù resis.
Rusia
Rannoù melestradurel
83 elfenn gevreadel disheñvel a zo d’ar c’hevread :
Douaroniezh
Novaya Zemlya, Inizi Franz-Josef hag Inizi Sibiria-Nevez eo an enezegoù pennañ er Meurvor Arktek, hag an enezenn Sac'halin hag an Inizi Kouril er Meurvor Habask.
Al Lenn Baikal a zo ennañ 20% eus miradoù dour dous ar blanedenn.
Poblañs
81% eus ar boblañs a zo Rusianed etnek. 160 strollad kenelel all a zo.
Deskadurezh
E-touez ar re uhelañ eo ar feur alfabetekaat : 100 % (2003–2008).
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1952
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn a voe gounezet gant ar reder italian Fausto Coppi e 1952, an eil gwech dezhañ bout trec'h er redadeg-se. Ar Breizhad Jean Robic a oa da 5vet.
Ezoforiezh
Er frazenn-mañ hepmuiken, mañ ec'h eo "hi" un daveenn ezoforel rak dave a ra d'un elfenn bet menneget d'un elfenn er-maez eus ar skrid.
Deutschlandlied
XIXvet kantved
En amzer Fallersleben e oa ivez ul liv dispac'hel ha frankizel d'ar c'homzoù, rak tud an Alamagn unanet (evel an United Irishmen en Iwerzhon) a c'houlenne ivez ma vije doujet ouzh Gwirioù Mab-Den, ar frankiz da zisplegañ o soñjoù. Ha harzoù Alamagn a zo meneg anezho n'int ket harzoù politikel (re ur vro ha ne oa ket anezhi), met bevennoù ar sevenadur alamanek.
Rouantelezh Yan
Istor
thumb|left|150px|Siell ar rouantelezh Yan E-pad ar mareoù Nevezamzerioù ha Diskaramzerioù ha Rouantelezhioù Brezelour e stourmas rouantelezh Yan ouzh ar rouantelezhoù Zhao ha Qi evit mestroniezh Sina ar biz.
1938
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1938
Il-ha-Gwilen
An anv
Hervez un diviz eus an 20 a viz Mezheven 2013 er c'huzul-departamant e tlefe annezidi Il-ha-Gwilen bezañ anvet Bretilliens, un anv perc'hennet gant an departamant.
Poblañs
0 annezad a zo ennañ hervez niveradeg an EBSSA e war 6,775 km².
Nicolas Demorand
E vuhez
Mab d'un diplomat eo, ha bevet en deus e Kanada, er Stadoù Unanet, e Japan, e Belgia e Maroko. Skoliad eo bet en École normale supérieure de Fontenay-Saint-Cloud, hag un aotreegezh prederouriezh en deus tapet, skolveuriad war al lizhiri modern eo ha kelenner eo bet en ul lise micherel hag e klasoù prepa evit ar skolioù uhel, met ivez kroniker war ar gastronomiezh ha kazetenner dizalc'h evit an Inrockuptibles.
Abaoe miz Gwengolo 2009, e kinnig war France 5 un abadenn divizoù politikel anvet C politique hag a zeu da-heul hini Serge Moati, Ripostes.
Röyksopp
Röyksopp a zo ur strollad daou zen (Svein Berge ha Torbjørn Brundtland) a vro Norvegia (Tromsø) anezhañ, savet e 1998 ("Melody A.M.", o fladenn hir gentañ, a zeuas er-maez e 2001). Sonerezh elektronek blaz an disko ennañ, bugale Kraftwerk da skouer (e-touez ur yoc'h re arall) a vez graet ganto.
A-gevret e oa Berge ha Brundtland er skol e Tromsø, hag arnodenniñ binvioù elektronek o doa graet dija, e penn-kentañ ar bleadoù 1990. Neoazh, ne voe savet Röyksopp nemet e dibenn ar c'hantved, pa voe en em gavet en-dro Berge ha Brundtland àr un dro e Bergen. Startijenn ha lañs a oa er gêr-se evit pezh a sell doc'h ar sonerezh elektronek d'ar poent-se ha labourat a reas Berge ha Brundtland get sonerion ar c'hornad èl Kings of Convenience, Frost, Those Norwegian ha Drum Island hag a voe graet "lanvad Bergen (Norvegia)) " (Bergen (Norvegia)) wave) anezhe. O zi-embann pladennoù kentañ a voe Tellé ha meur a single a zeuas er-maez gete. Goude e voe savet o fladenn hir "Melody A.M." get ar label Wall of Sound (ur label breizhveuriat).
Pladennoù berr (singles) :
é tonet a "vMelody A.M.":
Treveron
Istor
Distaget eo bet parrez an Hengleuz ar 24 Ebrel 1847
RMS Titanic
D'an 10 a viz Ebrel 1912 e kuitaas Southampton war-du New York. Pevar devezh diwezhatoc'h e stokas ouzh un isberg p'edo 600 km er Su d'an Douar-Nevez ; war-dro 1 500 den a voe kollet ha 700 bennak a saveteas o buhez. Antronoz e sankas al lestr meur.
Dasyurus
Dasyurus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ loened godellek hag a vev en Aostralia ha Ginea-Nevez. E holl spesadoù zo en arvar bras pe vrasoc'h da vont da get. Graet e vez "kizhier godellek" anezho met n'int ket kar tamm ebet d'ar c'hizhier.
Arondisamant Lannuon
Arondisamant Lannuon a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Aodoù-an-Arvor hag e rannvro Breizh.
Enrico Fermi
E vuhez
Ganet oa Enrico Fermi an 29 a viz Gwengolo 1901 e Roma (Italia), trede bugel ur familh a b/Placentins. Ampart er skol, ez eo dedennet buan a-walc'h ar paotr gant ar fizik hag ar matematik. Kregiñ ' ra da studiañ levrioù a bren ar vekanikerezh, an optik, an astronomiezh hag skiantoù ar son (akoustik). Ur mignon da dad Fermi, an ijinour Adolfo Amidei, o welet barregezhioù ar paotr a bresto dezhañ ur guchennad levrioù diwar ar matematik. E mod-se, e mestroni Fermi da 17 vloaz ar c'heometriezh analitik, ar c'heometriezh projektivel, ar jediñ anfinel ha integrel hag ar vekakanikerezh heboell (rasional). Degemeret eo e Skol veur normal Pisa.
E 1922 e tap Enrico Fermi e ziplom, e labour memor o vezañ war difraktadur ar skinoù X.
J. G. Ballard
Shanghai
Peurliesañ e soñjer eo bet levezonet oberenn Ballard gant ar pezh a c'houzañvas pa oa bugel, ,. Martin Amis as skrivas en doa Empire of the Sun "roet stumm d'ar pezh en doa stummet anezhañ" (« gives shape to what shaped him."). Padal, eo kempouesoc'h ar sell en deus Ballard war an darvoudoù-se : "I don't think you can go through the experience of war without one's perceptions of the world being forever changed. The reassuring stage set that everyday reality in the suburban west presents to us is torn down; you see the ragged scaffolding, and then you see the truth beyond that, and it can be a frightening experience." (Livingstone 1996) hag ivez: "I have—I won't say happy—not unpleasant memories of the camp. [...] I remember a lot of the casual brutality and beatings-up that went on—but at the same we children were playing a hundred and one games all the time!" (Pringle 1982)
Breizh-Veur ha Kanada
E 1953 ez eas Ballard e RAF ha kaset e voe da ziazezlec'h RCAF e Moose Jaw, Saskatchewan, Kanada. Eno e tizoloas ar skiant-faltazi e kazetennoù skiant-faltazi amerikan. E-keit ma oa e RAF e skrivas e destenn skiant-faltazi gentañ, "Passport to Eternity" he zitl.
Kalao Tickell
Ar c'halao Tickell a zo ur spesad kalaoed, Anorrhinus tickelli (pe Ptilolaemus tickelli) an anv skiantel anezhañ.
Morlivid-lann
Annez
Bevan a ra al labous e gwalarn Eurazia.
Ursula K. Le Guin
Buhez
Studiañ a reas e Radcliffe College hag e skol-veur Columbia kent monet da Bariz ma kejas gant an hini a zeuas diwezhatoc'h da vezañ he gwaz, Charles A. Le Guin. D'ar mare-se e krogas da skrivañ istorioù diwar-benn broioù faltazius a dalvoudekaio diwezhatoc'h e Malafrena hag Orsinian Tales.
Pachycephalidae
Rummatadur
Genadoù all a voe lod eus ar c'herentiad gwechall :
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2007
E 2007 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant Alberto Contador (Spagn), renket da eil ar reder aostralian Cadel Evans ha da 3de ar reder amerikan Levi Leipheimer.
Efed Doppler
Steredoniezh
Implijet eo an efed Doppler evit anavezout buander ar stered hag ar stergoumoulennoù. N’eo ket dizehan skalfad ar stered. Ez eus bannoù lugañ abalamour d’an danvez a zo treuziet gant ar gouloù. Gallout a reer gwellout an efed Doppler peogwir n’emañ ket ar bannoù lugañ d’ar frekañs optenet gant ur steredenn dilusk (an heol).
Seizeg
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Jean-François Jolly
Mestrc'hoarier echedoù breizhat.
Yezhoù alseek
thumb|250px|Takad ar yezhoù alseek
Mu'ammar al-Qaddafi
War an dachenn etrebroadel e tifenne an hollarabouriezh hag an hollafrikanouriezh. Ne derme ket da arc'hantañ aozadurioù spontour ha luskadoù emsavidi er bed a-drugarez d'ar gounidoù degaset d'e vro gant an eoul-maen. Peurliesañ e seller outañ evel an hini a oa kiriek eus gwalldaol Lockerbie e 1988 hag eus ar gwalldaol a-enep an nij 772 UTA e 1989, ma oa lazhet 440 den. Da c'houde e reas strivoù kuit ma vefe re zigenvez e vro war an dachenn diplomatek etrebroadel, kuit da vezañ taget gant ar Stadoù-Unanet.
Koumoul
Furmadur ar c'houmoul
Pa ya ur volum aet war yenaat e c'hoarvez ma ya da glizh un tamm eus an aezhenn a zo ennañ. Ma teu ar yenaat eus al leur douar e sav ur vrumenn. En aergelc'h, hervez reolennoù ar gazoù, ez a war al lae hag ez a war yenaat ur gaz pa ya ar gwask war zigresk. Er c'hontrol ez a da aezhenn ar bannigoù dour pe skorn pa ya o zemperadurioù war gresk.
E degouezhioù zo (ma 'z eus mikropartikulennoù enno) e laosk ar c'houmoul un tamm eus o kementadoù dour ha diouzh-se e kouezh ar glaveier, ar grizilh hag an erc'h war al leur douar.
E derou ar glizhennadur eo bihan-tre ar partikulennoù ha n'eo ket dre an tolpadur e kreskont, met dre ar fenomenn anvet an efed Bergeron. P'eo izeloc'h gwask saturadur ar skorn eget hini an dour liñvel, an aezhenn a ya war ar skorn. Ar yenadur a laka ar bannigoù dour da c'hlizennañ ha da vont uheloc'h ha dre-se da vezañ usteuziet ken e savont betek stekiñ ouzh kalonennoù glizhennadur.
Koumoul etre (Familh B)
Kavet etre 2000 et 5000 metr hag anvet diouzh ar rakger alto-. Bannigoù dour hepken :
Blind Guardian
Doare sonerezh
E sonerezh Blind Guardian e klever staccato gitar tredan ha bateri boud doubl, a zo perzhioùdibarek ar power metal, evel implij an overdub evit krouiñ ur son meurzanevellek. An teknik-se, a vez kavet dreist-holl er gitar hag er vouezh, a laka da grediñ ez eus un armead vras a sonerien o seniñ hag o kanañ asambles. An teknik-se a zo bet implijet en holl albomoù goude an daou gentañ, met dreist-holl en A Night at the Opera.
Lur Kiprenez
Lur Kiprenez, anvet ivez en un doare nann-ofisiel Lira Kiprenez (eus a latin lira, gresianeg λίρα / lies. λίρες ha turkeg lira) a zo ur moni implijet e Republik Kiprenez hag e Akrotiri ha Dhekelia. Republik Turk Kiprenez an Norzh a ra gant Lira Nevez Turkia avat.
Telenn
Ur pennad telenn (disheñvelout) zo ivez''. <p align="left" style="spacing:6px; padding:6px; border:1px solid #006699; background:#EAF5FB"> Savet eo ar pennad-mañ diwar labour bet graet gant skolidi. Sikourit da wellaat an danvez, mar plij ganeoc'h.
Istor
En Impalaeriezh Nevez e oa tremenet an niver deus 5 kerdin da 10 hini, c’hoariet e vez telenn war-sav peogwir e oa deuet ar binvijioù da vezañ brasoc’h ha pounneroc’h. Ar Babiloniz eo hag a ijinañ an telennoù gant div lodenn lakaet war-wel, anvet eo an delenn gant talennoù tric’hornek.
Telenn geltiek
An delenn geltiek eo an anv a roer da veur a stumm telennoù bihan (telennoù pobl peurliesañ) a gaver e Bro Gembre, Bro Iwerzhon, Bro-Skos hag Breizh. Un arouez eus Iwerzhon eo ivez deuet da vezañ. E Breizh eo deuet da vezañ brudet abaoe ar bloavezhioù 1950, a-drugarez da Jord Cochevelou hag e vab Alan Stivell en deus adc’haneded an delenn geltiek.
Ar c'hoari
Adalek an XVIII vet Kantved, ez eus bet kroget gant ar skolioù gall ha alaman da diazezañ an deknik c’hoari implijet hiziv hon deiz c’hoazh, a-drugarez da Pétrini, Cousineau, Hochbrücker ha Krumpholz. C’hoariet e vez gant pevar biz, da lavaret, ar biz-meud, ar biz-yod, ar biz bras hag ar biz-gwalenn. Gwelet e vez ar biz-bihan e-giz evit bezañ just a-walc’h re vihan evit gellout tapout an holl c’herdin. War-dro 1777, J.B. Krumpholz a embann un dastummad, diazezet war an deknik nevez. Sonioù nevez a vez ivez desket da skouer sonioù kendoniet da lavaret e eo e vez c’hoariet un notenn un eizhvetez izeloc’h eget ar son produet. Pe c’hoazh sonioù e “gitar”, sonioù c’hoariet tost tre deus an daol koad.
Ìle
Ìle eo anv gouezelek (distagadur IPA: [ˈiːlʲə]) un enezenn eus an Inizi Gall, e kornôg Bro-Skos, a vez graet Islay (distagadur IPA: [ˈaɪlə]) anezhi e saozneg. An anv gouezelek eo a gaver e-barzh Caol Ila, anv unan eus an dourennoù na dorront ket ar sec'hed met a zigor d'an den dorioù meur a baradoz, ar wiski.
Virgilio (Lombardia)
Kumunioù stok
Bagnolo San Vito, Borgoforte, Curtatone, Mantova
Jean-Yves Urien
Jean-Yves Urien, a zo kelenner war skiantoù al lavar e Skol-Veur Breizh-Uhel, en deus skrivet: Le Breton, la trame d'une langue.
Kadoeg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù songayek ar su eo ar c'hadoeg (kaado) tro-dro dar vevenn gant Mali.
Tihichiteg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù songayek an norzh eo an tihichiteg (tihishit) komzet gant tro-dro da 25.000 den e Nijer.
Tadaksahakeg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù songayek an norzh eo an tadaksahakeg (tadaksahak) komzet gant tro-dro da 30 00-40 000 den e norzh Mali.
Maouezouriezh
Implijet e oa bet ar ger evit ar wech kentañ el levr skrivet gant ar skrivagnerez Alice Walker "O klask liorzhoù hon mammoù: Lavaroù-plaen maouezourel" (In Search of Our Mothers' Gardens: Womanist Prose).
Kontadenn
Treuzkas
Orin kontadennoù'zo a zeu eus an amzerioù kozh-tre, hag int bet treuskaset dre gomz. Setu perak e vez graet kontadennoù hengounel eus lod anezho. Pa vez treuskaset un istor dre gomz e vez kemmet atav tra pe dra ennañ: al lec'h, an anvioù, an amzer, ar stumm lennegel (eus ar varzhoniezh d'ar c'homz-plaen, da skouer), ar framm hag all.
Dastumerien brudet
A wechoù e vez adkrouet ar c'hontadennoù hengounel gant skrivagnerien'zo. An Danad Hans Christian Andersen hag an Alaman Ernst Hoffmann eo ar re anavezetañ.
Kalao Hemprich
Anvet e voe Buceros (Lophoceros) Hemprichii (kentanv) da gentañ-penn (e 1833) gant ar skiantour alaman Christian Gottfried Ehrenberg (1795-1876) : dougen a ra anv an naturour alaman Friedrich Wilhelm Hemprich (1796-1825).
Dimitris Liantinis
Dimitris Liantinis (1942-1998) oa ur prederour gresian.
Adkavet e voe e gelan e 2005 en ur groc'h. Anavezet e oa a-drugarez da arnodennoù-enklask. Beziet e voe rak ne oa ket tu da zeviñ e gorf.
Elisabeth Vonarburg
Bugaleaj ha yaouankiz
E bannlev Pariz e vevas-hi da gentañ, e Blanc-Mesnil, ha neuze e Sergines, adalek he seizh vloaz betek he zriwec'h vloaz. Eno e tizoloas al lennegezh, ar varzhoniezh hag ar skiant-faltazi. Studiañ a reas el Lycée Classique de Jeunes Filles e Sens e Bro-C'hall ha goude-se e Skol-Veur Dijon. Enni e tapas ur skrid-testeni e lennegezh keñveriet, un diplom a lennegezh a-vremañ, un testeni e teorienn ar varnadenn lennegel hag ur vestroniezh e lennegezh a-vremañ, a-zivout fiñvadenn an abegoù lennegel klasel er faltazi hag er skiant-faltazi. Kelenn a reas e Chalons-sur-Sâone. Er gêr-se e chomas betek 1973.
He labourioù kentañ er skiant-faltazi
E 1986 ez embannas Comment écrire des histoires - Guide de l'explorateur a vez graet gantañ c'hoazh er skol-veur.
Skravig c'hwiton
Ar Skravig c'hwiton, (liester : Skraviged c'hwiton) , pe C'hwiton hepmuiken (liester : C'hwitoned) a zo ur spesad evned-mor, Sternula albifrons an anv skiantel anezhañ.
Karl Marx
Arroudennoù brudet
(a gevred gant Engels, burutellañ prederouriezh ar gwir Hegel, (1844).
(Tezenn war Feuerbach)
Levrlennadur
Testennoù :
Kalao frikornek
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Yezhoù algonkek ar c'hompezennoù
Isrannet e vez ar yezhoù er skourr-mañ evel-hen:
Arc'himedes
Buhez Arc’himedes a zo dianavez: ne ouezomp ket da skouer ha dimezet eo bet, ha bugale en deus bet. Pezh a ouzer diwar e benn zo deuet deomp dre Polybios (202 a-raok JK--126 a-raok JK), Ploutarc'hos (46-125), Titus Livius (-59 a-raok JK-17 goude JK) pe ivez gant Vitruvius (ur saver-tiez brudet roman). Anavezout a reomp meur a labour, embannadur hag eskemm lizheroù eus ar pezh en deus graet war ar matematik. N'en deus ket soñjet e oa ezhomm derc’hel e labourioù ijinour ; n'anavezomp nemet un nebeud.