cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emgann Mosoul (2016-2017)
31 a viz Here 2016
Penn uhel ar Golden Division Fazil Barwari, a ziskler da Rudaw Media Network, e vezo deuet-tre kêr Mosoul gant nerzhioù lu Irak e-pad an nozvezh. Ar Jeneral Talib Shegati, penn an nerzhioù enep-sponterezh irakian a ziskler e vezo deuet-tre kêr en un nebeud eurvezhioù. Hervez ar Pentagon kantadoù stourmerien ar Stad Islamek a zo terc'het kuit a-raok ma errufe an argadourien.
Ar chadenn skinwel irakian TV network Al Sumaria en deus kemennet e oa bet paouezet gant ar Stad Islamek da gomz a-ziwar Mosoul evel kêrbenn ar c'halifad evit ar wech kentañ abaoe aloubadeg ar gêr e miz Even 2014. Ar pal a vez da brientiñ spered harperien an aozadur da welet koll ar gêr en desped d'un difennerezh kreñv.
Kentañ maodiern Irak Haidar al-Abadi, a zo deuet war ur skinwel ofisiel evit kas ur galv d'ar stourmerien djihadourien o c'houlenn dezho en em rentañ peogwir "n'o deus ket un hent all, hag hent kuit ebet" nemet "Mervel pe kodianañ"
3 a viz Du 2016
Kalif ar Stad Islamek Abu Bakr al-Baghdadi en deus embannet ur filmig propaganda gant son nemetken evit reiñ urzh da stourmerien e c'halifad da genderc'hel gant an emgann e-plas dirak an argadourien lies. Evit ar C'hurded eo kuzhet penn an aozadur e kêr Vosoul c'hoazh met n'eus prouenn anat ebet eus ar fed-se betek-henn. Goulennet eo bet ivez gant al-Baghdadi da dagañ kreñv Turkia hag Arabia Saoudat a zo gwelet evel treitourien d'an Islam dre o perzh en emgann a-enep ar Stad Islamek.
6 a viz Du 2016
Enep tagadennoù ar Stad Islamek a redi nerzhioù enep sponterezh Irak da vont war gil evit ar wech kentañ. Feulsoc'h-feulsañ eo an emgann pa vez an nerzhioù enep Stad Islamek o vont tre kêr. Ar mailh-tennerien a-bep tu a vez e-kreizh an emgannoù. Krog eo e Siria gant an argadenn evit adtapout douaroù Raqqa diouzh ar Stad Islamek. 30 000 soudard eus ur c'hengevread Nerzhioù Demokratel Siria a grog gant an argadenn. Hervez al lec'hienn kelaouiñ Rudaw ez eo bet lazhet Abu Hamza al-Ansari ur penn uhel d'ar stad Islamek. Hervez e vefe bet emsavadegoù gant poblañs kêr Mosoul a-enep izili ar Stad Islamek, tri anezho a vefe bet lazhet ha 111 familh harp d'an aozadur rediet da derc'hout e Siria.
7 a viz Du 2016
7 ezel d'ar Stad Islamek a zo bet dibennet war ur blasenn e Mosoul, rebechet dezho da vezañ torfedourien. Nerzhioù enep sponterezh Irak a vez diaes dezho derc'hel an nebeut tachennoù kêr a oa bet aloubet ganto. Enep argadoù drastus izili ar c'halifad Stad Islamek a zo drastus. An tankoù implijet e kêr a vez distrujet pe torrret buan-tre. Penn ofiserien ar brigadennoù hobregonet a ziskler ne z'int ket bet stummet evit seurt emgannioù hag e seblant dezho e vezo diaes spontus d'o soudarded da vezañ efedus e-pad an emgann kêrel-se.
13 a viz Du 2016
Merc'hed an aozadur stourm Al-Khansa brigade, ur strollad merc'hed armet doare polis ar vertuz, a vez o kuzhañ dre kêr Vosoul goude ma vefe bet goulennet dezho bezañ prest da vont gant hent an tarzhadennoù emlazh. Unan anezho a zo bet lazhadegegt gant izili ar Stad Islamek dre ma oa klasket terc'hout diouzh e kefridi nevez. Klask a vez war izili all ar strollad stourm rebechet dezho bezañ treitour d'al le d'a c'halif Abou Bakr Al Baghdadi.
Nerzhioù stourm lu Irak a zo skuizh gant an emgann, ar c'holloù a zo ramzel en desped d'ar guzh lakaet war-raok gant o fenn ofiserien. E doug un devezh e voe 37 soudard marvet ha 70 gloazhet don hervez ur penn ofiser. 2 tank t-72 a zo bet distrujet e-pad ar memes devezh. Aon a zo gant nerzhioù lu Irak ha gant ar Peshmergaed e vefe ezhomm mizioù all c'hoazh a-raok dont a-benn da tapout kêr. Dont a ra war-wel e oa un taol propaganda gant ma vefe bet emsavadegoù tud kêr a-enep ar Stad Islamek. Izili ar c'halifad a implij hentoù didan zouar evit tagañ soudarded lu Irak dre an a-dreñv pe distrujañ ar c'hirri hobregonet tapet gant an tachennoù treut evit fiñval o karbedoù stourm.
14 a viz Du 2016
Hervez Hossam Eddin al-Abbar, un ezel da kuzul-kêr Nineve e vefe bet lazhet 30 ezel d'ar Stad Islamek gant pennoù ofiserien e-touezh anezho. Lazhet e vefent bet e-pad dieubidigezh kêriadenn al-Abbas (40 kilometr e kornôg Mosoul ). E-touezh ar sponterien e oa japaniz ha chinaiz. Enkelc'hiet e oant bet gant nerzhioù lu Irak a-raok bezañ lazhet.
Fin an emgann
Abaoe miz Even 2017 e oa stanket soudarded diwezhañ ar Stad Islamek e lodenn ar gêr kozh e Mosoul.
9 a viz Gouhere 2017
Haidar al-Abadi kentañ ministr Irak a embann ez eo bet trec'het ar Stad Islamek padal e kendalc'h ar stourm evit peurechuiñ aloubadeg ar gêr. Disklêriañ a ra ivez ez laouen e vefe bet lakaet er post-se gant nerzhioù lu Irak ha pobl ar vro. Degemener ar gouarnamant Saad al-Hadithi, a zisklêrie eñ e vefe disklêriet dre un doare ofisiel an trec'h nemet ur wech ma vefe bet naetaet ar ger eus an holl djihadisted a chome c'hoazh.
Kolloù trevourien
Uhel e oa an niver a golloù gortozet e-touez siviled en abeg d'an emgann, ha pa vijent lazhet e-pad an eskemmoù tennoù pe lazhadeget gant ar Stad Islamek pe gant an nerzhioù enebet outo. D'an 21 a viz Here 2016 ez eus bet lazhadeget 540 trevour d'an nebeutañ gant ar Stad Islamek. 214 anezho à oa bet Izili d'an nerzhioù surentez irakian.
Tu ar Stad Islamek
Daou filmig a zo bet embannet gant ar Stad Islamek e-pad an emgann betek an 31 a viz Here 2016. Evel boaz e vez taolennet feulster garv gant an aozadur.
Tu enep Stad Islamek
Ar c'hevredad enep Stad Islamek a vez rebechet dezhi torfedoù lies. Embannet e oa bet e-penn kentañ an emgann e oa torfedoù kaset da benn gant bezenoù nemetken. Gant an amzer o redek e teue war-wel e oa kalz muioc'h a unvezioù engouestlet. Ar bezen chiit Al-Hashd al-Shaabi a zo bet filmet o jahinañ daou vugel repuad e Mosoul An International Business Times he deus lakaet war-raok e oa bet skignet filmoùigoù enrollet war-eeun war ar rouedadoù sokial, a ziskouez nerzhioù surentez Irak o jahinañ prizonidi – bugale anezho (8 bloaz hervez) – gant ur morzhol Trevourien eus kêrioù tro-war-dro Mosoul a zo bet jahinet ha fuzuilhet gant nerzhioù surentez Irak ur wech prizoniet anezho. Al lu stadunanat a vez rebechet dezhi da vezañ bombezet oc'h implij bombezennoù re bonner a lakae uhel ar riskloù da lazhañ trevourien. Lod kazetennerien Kurdek a embann sklaer e voe implijet bombezennoù fosfor gwenn difennet hervez gwir ar brezel.
Lilongwe
thumb
Otomi
An Otomied (Otomi) zo ur bobl greizamerikan eus Mec'hiko hag a vev en altiplano kreiz. Emaint hiziv 300,000 da nebeutañ.
Lilongwe
Lilongwe eo kêr-benn ha kêr vrasañ Malawi. 723 576 annezad a oa enni e 2010. Deuet eo da vezañ kêr-benn ar vro e plas Zomba e 1975. Abaoe 2008 eo kêr pobletañ Malawi, dirak Blantyre.
Veliokased
Ar Veliokased zo ur bobl c'halian pe velgiat hag a veve en daou du da lez ar stêr Saena. Hervez Plinius an Henañ eo ar Saena a rae ar vevenn entre bro ar Velged, en hanternoz, ha Celtica, er c'hreisteiz.
Se zo kaoz e vez lavaret a-wechoù e oant Belged, hag a-wechoù Arvorigiz. Chomet eo o anv en hini Vexin, gwechall Veuguessin (Veliocassinus pagus).
E Rotomagus, hiriv Rouen, e oa o c'hêr-benn.
Edward Snowden
Edward Joseph Snowden (bet ganet d'an 21 a viz Even 1983) a zo ur stlennegour amerikan. E miz Even 2013 en deus diskuliet teulioù kuzh eus an NSA (National Security Agency).
Buhez Edward Snowden
Genidik a Elisabeth City e Norzhkarolina (Sua). Hiziv-an-deiz ez eo repuad e bro Rusia.
Banniel Spagn
Banniel Spagn (spagnoleg: Bandera de España, ha lesanvet "la Rojigualda" “ruz-melen aour”) a zo ur banniel gant teir bandenn a-led ruz, melen ha ruz. An hanter ledanoc'h eo ar vandenn velen. Ardamezioù ar vro a gaver war ar vandenn velen, ouzh tu ar gwint.
-193
561 Ab Urbe Condita = 193 kent J-K.
Banniel Spagn
Goude Franco
Mervel a reas Franco e 1975. Hag e loc'has an argerzh evit lakaat ar Vourboned en-dro war an tron gant ar roue Juan Carlos Iañ. E 1977 e voe degaset un tamm kemm en ardamezioù. Bonreizh Spagn 1978 a lavar en he mellad 42.12 ez a teir bandenn ruz, melen, ruz, gant ar vandenn velen an hanter ledanoc'h eget an div all, da ober banniel Spagn. E miz Kerzu 1981 e voe divizet an ardamezioù nevez.
Tridant
An tridant zo un arm eus Hellaz kozh, anezhañ ur forc'h tribizek, arouez an doue Poseidon, pe Neptunus.
Victoria Abril
Victoria Abril, bet ganet Victoria Mérida Rojas d'ar 4 a viz Gouere 1959 e Madrid (Spagn), a zo un aktourez (sinema ha skinwel) hag ur ganourez spagnol.
An darn vrasañ eus he micher a zo bet rannet etre Spagn ha Bro-C'hall. Kemeret he deus perzh en ur pevar-ugent film bennak, en o zouez dek oberenn sevenet gant ar filmaozer spagnol Vicente Aranda.
Chouain
Chouain a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944:
Eil brezel-bed
Ur vered eus an Eil brezel-bed eo. Digoret e voe e penn kentañ miz Even 1944 evit beziañ ar soudarded marvet en emgannoù start p'edo an Alamaned o klask adtapout Bayeux e-pad Emgann Normandi, ,.
Mitch Hedberg
Mitchell Lee Hedberg, anavezetoc'h evel Mitch Hedberg, bet ganet e Saint Paul (Minnesota) (Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 24 a viz C'hwevrer 1968 hag aet da Anaon d'an 29 a viz Meurzh 2005 e Livingston (New Jersey, SUA), a oa un arzour hag un den a sinema stadunanat.
Rrose Sélavy
Rrose Sélavy zo un dudenn ijinet gant an arzour gall Marcel Duchamp en 1920.
Oaxaca de Juárez
Oaxaca de Juárez eo kêr-benn stad Oaxaca, e kreisteiz Bro-Vec'hiko.
Ménard
Ménard zo un anv-tiegezh gallek, deuet diwar un anv alamanek Meinhard, ennañ an div elfenn megin, "nerzh", ha hard, "kalet",.
Lingèvres
Lingèvres a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, 1944-1945 : mervel a reas seitek den nann soudard e Lingèvres abalamour d'ar brezel.
Mazahua
Ar Vazahuaed (Mazahua) zo ur bobl greizamerikan eus Mec'hiko, a gaver dreist-holl e Stad Mec'hiko (eno e oa 116,240 a gomzerien e 2010).
Thaumastura cora
Thaumastura cora a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Thaumastura an hini eo.
Anvet e voe Orthorhynchus Cora (kentanv) da gentañ-penn (e 1827) gant an daou naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849) ha Prosper Garnot (1794-1838).
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, en un takad hag a ya eus gwalarn Perou da hanternoz Chile.
Juárez
Juárez zo un anv-tiegezh spagnolek, aet da anv-lec'h.
Tour-tan ar Vein Zu
Tour-tan ar Vein Zu zo un tour-tan el lark da aodoù Goueled Leon. Talvezout a ra da heñchañ ar bigi a dremen hebiou Beg Lokmazhe. Savet e voe etre 1867 ha 1871. E kumun Konk-Leon emañ.
Istor
Kinniget e voe ur raktres da sevel un tour-tan en takad e 1862. Degemeret e voe ar raktres gant ar gouarnamant gall d’an 3 a viz Mae 1865. Da neuze e oa bet istimet e savfe koust al labourioù da 325 000 lur.
E 1992 e oa bet lakaet an tour-tan da vont en-dro emgefre hag abaoe e vez kontrollet eus tour-tan ar C'hreac'h en enez Eusa.
Gant daou seurt mein greunit e voe savet an tour-tan : mein an Aber Ildud ha mein Kersanton.
Cristina Peri Rossi
Cristina Peri Rossi a zo ur varzhez uruguayat ganet e 1941 e Montevideo. Merc'h e oa da zivroidi italian. Abaoe 1972 emañ o chom e Barcelona, e Katalonia.
Katalaneg
Ober a rae war-dro en abadenn e skingomz Katalonia e spagnoleg. Lamet eo bet dre ma ne oa ket e katalaneg.
Prometiom
Un elfenn gimiek eo ar prometiom ; Pm eo e arouez kimiek, 61 e niver atomek ha 144,913 e dolz atomek. Kevanaozet eo ar prometium, n'er c'haver ket e krestenenn an Douar, met dinoet eo bet er galaksi M31-Andromeda.
Istor
E 1879 e voe dizoloet ar samariom 62Sm hag a 1885 an neodimiom 60Nd ; e 1902 e verzas ar c'himiour tchek Carl Gustaf Mosander e tleje bezañ un elfenn all etre Nd hag Sm, ker bras e oa an diforc'hioù etre an div elfenn-se. E 1914 e verzas ar fizikour saoz Henry Gwyn Jeffreys Moseley e vanke elfennoù o zolz atomek kevatal da 43 (an teknetiom, bet dizoloet e 1937), 61, 72 (an hafniom, 1923), 75 (ar reniom, 1925), 85 (an astat, 1940) ha 87 (ar frankiom, 1939).
E 1926 ez embannas klaskerien e Firenze hag en Illinois bezañ kavet an elfenn 61 ; florentium e voe an anv bet kinniget gant an Italianed hervez Florentia, anv latin Firenze, hag illinium a voe kinniget gant an Amerikaned. Didimiom a oa bet kavet gant an daou skipailh avat : n'eus nag izotop stabil d'ar prometiom nag izotop hir a-walc'h e hanter-vuhez evit ma vije bet kavet e Firenze pe en Illinois, evel a ouzer abaoe 1945.
E 1945 neuze, gant skipailh ar fizikour amerikan Jacob A. Marinsky e Clinton Laboratories (Oak Rige National Laboratory hiziv an deiz) en Oak Ridge, Tennessee, e voe kevanaozet an elfenn 61 ; dre ma oa ar skipailh o plediñ a-zevri gant enklaskoù evit al lu ne voe ket embannet an dizoloadenn kent ar bloavezh 1947.
Eus Prometheüs, an Titan a roas an tan da vab-den, e teu anv an elfenn 61.
Perzhioù
Etre re an neodimiom ha re ar samariom eo perzhioù ar prometiom.
Kimiek
Abalamour da zistabilded an elfenn n'eur ket deuet a-benn da dermeniñ holl berzhioù kimiek ar prometiom. Un nebeud kenaozadoù zo bet kevanaozet, evel Pm(OH)3, na c'haller ket dileizhañ en dour. Un nebeud haloù zo bet kevanaozet ivez :
Izotopoù
N'eus izotop stabil ebet d'ar prometiom ; prometium-145 eo an izotop stabilañ, gant un hanter-vuhez a 17,7 bloavezh.
Arver
Prometiom-147 hepken a vez arveret war tachennoù estreget an enklaskoù, er stummoù oksidet Pm(OH)3 pe gloridek PmCl3.
Yves Allégret
Yves Édouard Allégret, bet ganet en Asnières (Hauts-de-Seine a-vremañ, Bro-C'hall) d'an 13 a viz Here 1905 hag aet da Anaon e Jouars-Pontchartrain (Yvelines, Bro-C'hall) d'an 31 a viz Genver 1987, a oa ur filmaozer ha saver senario gall.
Graet en devoa gant an anv Yves Champlain da-geñver filmoù 'zo.
Rosalie
Rosalie zo un anv-badez gallek, alamanek hag nederlandek roet d'ar merc'hed.
Gerdarzh
Deveret eo pe eus an anv latin rosa, deuet da vout anv-badez, Rosa, hag a dalv kement ha rozenn.
Christina Rossetti
Christina Georgina Rossetti (Londrez, 5 a viz Kerzu 1830 - idem 29 a viz Kerzu 1894) a oa ur varzhez saoznek hag a skrivas barzhonegoù romantoù ha barzhoniezh evit bugale. E-touez e bezhioù brudetañ emañ ar varzhoneg hir Goblin Market, he barzhoneg karantez Remember, hag ar ganaouenn In the Bleak Midwinter.
Savet e voe er gêr gant he mamm. Troet e oa gant ar relijion anglikan ha nac'h a reas dimeziñ da James Collinson, troet katolik.
Mervel a reas e 1894 gant ar c'hrign-bev.
Levezon
Anv ar romant The Cuckoo's Calling, gant J.K. Rowling, zo tennet eus ur varzhoneg gant Christina Rossetti, anvet A Dirge.
Azeuladur impalaerel en Henroma
E Galia e voe savet temploù e-leizh da azeuliñ an impalaer, evel e Nîmes, en ti zo hiriv ar Maison Carrée, e Vienne, ha lec'hioù all.
An impalaer a oa ivez beleg meur, ha gant-se en devoa ur perzh sakr. Tud zo ivez, hervez kredennoù ar bobl, evel Scipio, Marius ha Sulla, o devoa perzhioù doueel. Caesar a ziorroas ar vojenn e oa diwar ouenn an doueez Venus hag Aeneas.
Toques
Toques zo ur gumun eus Galiza, e proviñs A Coruña.
Melide
Melide zo ur gumun eus Galiza, e proviñs A Coruña.
Toques
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Bucerotiformes
Bucerotiformes a zo un urzhiad e rummatadur an evned, termenet e 1888 gant an evnoniour alaman Max Fürbringer (1846-1920).
Melide
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Bucerotiformes
Kerentiadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)
Diouzh Doare 6.4 an IOC World Bird List ez a pevar c'herentiad d'ober an urzhiad :
Levr Llandaf
200px|thumb|Llyfr Llandaf: embannadur J. Gwengovryn Evans ([[Rhydychen, 1893).]] Levr Llandaf, anavezet e latin evel Liber Landavensis, e kembraeg evel Llyfr Llandaf, Llyfr Llan Dâv, pe Llyfr Teilo, zo un dornad dihelloù kozh, 128 pajennad leuegen anezhañ, a oa bet dastumet en.
Alan Martel
Alan Martel a zo skrivagner ha troer brezhonek. Kelenner eo war ar brezhoneg. Desket en deus brezhoneg da Hervé Gouédard.
Roz (plant)
Ar roz zo gwez dreinek hag a ro bleunioù frondus.
Xanana Gusmão
Xanana Gusmão (ganet d'an 20 a viz Even 1946) zo ur politikour eus Timor ar Reter, bet prezidant kentañ ar vro.
E-pad bloavezhioù e voe Gusmão e penn ar Fretilin a-benn stourm evit dizalc'hiezh e vro. Mont a reas da brezidant kentañ ar vro pa voe embannet dizalc'hiezh Timor ar Reter d'an 20 a viz Mae 2002. Divizout a reas chom hep lakaat e anv e dilennadeg 2007 hag a voe gounezet gant José Ramos-Horta.
Jean Dréville
Jean François Alexandre Dréville, bet ganet e Vitry-sur-Seine (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'an 20 a viz Gwengolo 1906 hag aet da Anaon e Vallangoujard (Val-d'Oise, Bro-C'hall) d'ar 5 a viz Meurzh 1997, a oa ur filmaozer gall.
Van Dijk
Van Dijk zo un anv-tiegezh izelvroek.
Saguinus graellsi
Saguinus graellsi a zo ur spesad primated e-touez kerentiad ar Cebidae.
Doareoù pennañ
Ul loen-deiz an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh dreist-holl, daoust na ra ket fae ivez ouzh ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Annez
Kavet e vez e Suamerika, dreist-holl e reter Ecuador, e gevred Kolombia ha biz Perou.
Rosalie Loveling
Rosalie Loveling (Nevele, Belgia, 1834 - Nevele, 1875), a oa ur skrivagnerez flandrezat. Merc'h e oa da Anton Loveling ha Marie Comparé. Gant he c'hoar Virginie Loveling, skrivagnerez evelti, e oa levezonet gant ar barzh alamanek Klaus Groth.
Embann a reas Gedichten (1870) ha Novellen (1874), savet o kenlabourat gant he c'hoar.
Frederik III
Frederik III (1609-1643) a oa roue Danmark ha Norvegia.
Dimezet e oa d'ar briñsez alaman Sophie Amalie von Braunschweig-Lüneburg
Christine von Schleswig-Holstein-Gottorf
Christine von Schleswig-Holstein-Gottorf (1573 en Kiel; 1625 Kastell Gripsholm), a oa ur briñsez alaman, deuet da vout rouanez Sveden.
Dimezet e voe da Karl IX, roue Sveden.
Lenn Malawi
Al Lenn Malawi, pe Lenn Nyasa, zo ul lenn vras e Reter Afrika etre Malawi, Tanzania ha Mozambik. Eil lenn donañ Afrika eo, goude al lenn Tanganyika.
En em astenn a ra a-hed 580 km, ha 75 km eo he brasañ ledander.
Van Dyke
Van Dyke (pe Van Dijk, Dyck, Dyk), zo un anv-tiegezh a orin izelvroek.
Lenn Malawi
Inizi
Div enezennig annezet zo enni: Likoma ha Chizumulu.
Mesía
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Cabanas
Cabanas zo un anv lec'h portugalek.
Palpatine
Sheev Palpatine pe Darth Sidious a zo ur politikour, impalaer nemetañ an Impalaeriezh Galaktek hag ur Mestr Teñval d'ar re Sith e bed ijinet Star Wars.
Ganet ez eo er bloavezh 82 araok Emgann Yavin ha marvet e 4 goude Emgann Yavin.
Tammy
Berradur an anv Thomas ez eo Tammy ivez.
Brud
Brudet e voe an anv gant ur stirad stadunanat er bloavezhioù 1950 ha 1960 diwar-benn ur plac'h anvet Tammy Tyree.
Ostilio Ricci
Istor
Kelenner e oa e skol-veur Firenze en akademiezh Accademia delle Arti del Disegno, savet e 1560 gant Giorgio Vasari. Kelenner eo bet d'ar skiantour Galileo Galilei.
Maurice Cloche
Maurice Barnabé Jean Cloche, bet ganet e Commercy (Meuse, Bro-C'hall) d'ar 17 a viz Mezheven 1907 hag aet da Anaon e Bourdel (Gironde, Bro-C'hall) d'an 20 a viz Meurzh 1990, a oa ur filmaozer, produour ha saver senario gall. Anavezet eo evel luc'hskeudennour ivez.
Juaye-Mondaye
Juaye-Mondaye a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
CLIJ
Cuadernos de literatura infantil y juvenil, pe CLIJ, zo ur gelaouenn spagnolek diwar-benn al levrioù evit ar vugale, krouet en 1988.
Juaye-Mondaye
kantved
Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas pemp den nann soudard abalamour d'ar brezel e Juaye-Mondaye.
Bez-brezel ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Juaye-Mondaye Communal Cemetery
Nijour e oa er Royal Air Force (aerlu ar Rouantelezh-Unanet). Mervel a reas e miz Even 1942 e-pad an Eil brezel-bed.
CLIJ
Bep bloaz e vez embannet gant ar gelaouenn listenn ar 100 levr gwellañ er bloaz, hep ankouaat ar re er yezhoù estreget spagnoleg a vez komzet e Galiza, Euskal Herria ha Katalonia.
Maria Prat
Roet eo he anv d'ur blasenn, e traoñ skalieroù Brelevenez (lec'h ma oa o chom), gant Ti-kêr Lannuon, abaoe ar sadorn 24 a viz Meurzh 2018.
Liammoù diavaez
Barzhonegou Maria Prat
http://bibliotheque.idbe-bzh.org/document.php?id=barzonegou-maria-prat-8473&l=fr
Kengevread ar Sistemoù Dizalc'h
Kengevread ar Sistemoù Dizalc'h pe KSD a zo ur c'hengevread strolladoù ha planedennoù mennet da guitaat ar Republik Kozh e bed ijinet Star Wars
Araok brezel ar c'hlonoù
Kengevread ar Sistemoù Dizalc'h a zo bet krouet gant an Aotrou Kont Dooku (an Aotrou Sith Dark Tyranus) hag a oa deskard Palpatine (Aotrou teñval ar re Sith Dark Sidious). Pal an aozadur-se a oa plantañ bec'h war ar Republik Kozh a-benn digeriñ an hent war-zu krouidigezh un Impalaeriezh Galaktek gant Palpatin en e benn.
Lyke-Wake Dirge
Ur c'han-arkuz hengounel saoznek e rannyezh kozh Yorkshire eo al Lyke-Wake Dirge ([]), ma tispleger beaj un ene hag ar skoilhoù a sav dirazañ war e hent etre an Douar hag ar Purgator. Kanet e veze gant ur vaouez er beilhadegoù a veze dalc'het etre deiz marv un den ha deiz an obidoù ; e Cleveland, Norzh Yorkshire, emañ e orin. Ur c'han hen ha pagan eo, hag a zo bet kristenaet er war a hañval ., Gant ar Saoz John Aubrey (1626-1697) e voe dastumet e 1686 ; merkañ a reas an dastumer e oa bet kanet The Lyke-Wake Dirge e 1616, hogen koshoc'h a-galz e hañval bezañ.
Kengevread ar Sistemoù Dizalc'h
Araok brezel ar c'hlonoù
Adal ur c'hounar savet adal tailhoù nevez war an hentoù kenwerzh etre stered votet gant Sened Galaktek ar Republik Kozh, e oa an embregerezhioù bras hag ar strolladoù greantel meur prest da zifenn groñs o interestoù. Palpatine dre e zeskard Dooku a implijas ar c'hounnar-se evit lakaat an holl aktourien ekonomikel kounnaret da vont gant mennozh kuitaat ar Republik Kozh.
Rhipidura aureola
Rhipidura aureola a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Rhipiduridae.
Jacques Daniel-Norman
Jacques Daniel-Norman, bet ganet Joseph Jacques Compère e Lyon (Rhône, Bro-C'hall) d'an 2 a viz Kerzu 1901 hag aet da Anaon e Pariz (Bro-C'hall) d'ar 5 a viz Kerzu 1978, a oa ur filmaozer ha saver senario gall.
Rhipidura aureola
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Azia ar Gevred hag en Iskevandir India :
Lyke-Wake Dirge
Lenn
Setu amañ ar c'han, en doare ma voe dastumet ha treuzskrivet gant John Aubrey er.
Kengevread ar Sistemoù Dizalc'h
Araok brezel ar c'hlonoù
Penn politikel ar c'hengevread e oa an Aotrou kont Dooku hag ar penn soudardel e oa ar jeneral Grievous
Lyke-Wake Dirge
Kompren
En noz-mañ / Bemnoz hag an holl : hiviziken e vo noz evit ene an hini marv a-hed e veaj. Tantad ha leur ha gouloù ar gantol a zave da gletadurezh an den en e vuhez war an Douar a-raok e varv ; da gletadurezh an dud a zo ouzh e veilhañ e tave ivez : tra ma chomont-i er goudor hag er surentez emañ ene an hini tremenet o voulc'hañ ur veaj dañjerus. Kentañ skoilh ar veaj : ul lanneg. Hag aluzenus pe get e voe an ene war an Douar ? Mar boe e c'hallo kuitaat Lanneg an Drein ha kenderc'hel betek Pont an Efreizh. Ur mank zo etre ar pozioù 5 ha 6, pa ne c'hoarvez netra e Pont an Efreizh hervez ar c'han a zo bet embannet gant John Aubrey. Gant ar barzh saoz Richard Blakeborough (1850-1918) e voe dastumet daou boz a veze kanet e deroù an hag a hañval bezañ gwiriek, : E Pont an Efreizh neuze emañ an dalc'h : ret eo d'an ene bezañ bet aluzenus adarre evit kenderc'hel ha sevel war-du ar Baradoz, anez e kouezho en Ifern. Mar tremen an ene e ranko tizho ar Purgator, an arnodenn diwezhañ kent ar Baradoz. Ur wech c'hoazh e rank an ene diskouez ez eo bet aluzenus, rak evel en Ifern ez eus tan er Purgator evit deviñ eneoù an dud fallakr.
Kengevread ar Sistemoù Dizalc'h
Araok brezel ar c'hlonoù
Meur a strollad a c'halled kavout er c'hengevread:
E-pad brezel ar c'hlonoù
Kengevread ar sistemoù dizalc'h a badas e-pad lajad amzer Brezel ar c'hlonoù, tri bloavezh, eus d'an 22 betek an 19 araok Emgann Yavin.
Dibenn Kengevread ar Sistemoù dizalc'h
Ur wech tizhet pep pazenn eus ar steuñv e teue ar c'hengevread da vezañ ur skoilh ; neuze e vo kinniget d'an holl pennoù bras kaout emgav war ar blanedenn Mustafar gant Palpatin. Ne vezo ket Palpatine / Dark Sidious oc'h erruout d'an emgav met Anakin Skywalker e zeskard Sith hag a vuntras an holl.
Dre ma oa dibennet an aozadur ez eas da get.
Prosper Levot
Prosper Jean Levot (Brest, -, Brest) a oa levraoueger hag istorour. Mirour levraoueg ar Morlu e voe e Brest, adalek 1831 ha betek e varv. Sevel a reas ur bern levrioù diwar-benn istor Brest, Breizh hag ar morlu.
Ezel eus kuzul-merañ Lise Brest e voe adalek 1848, unan eus krouerien ar Société Académique de Brest hag ezel eus meur a gevredigezh ouiziek. Ur plas a bouez en doa bet e buhez Brest en.
Kirsten Flagstad
Kirsten Malfrid Flagstad, ganet e Hamar e 1895 ha marvet en Oslo e 1962, a oa ur c'hoariganerez norvegat, soprano da gentañ ha mezzo-soprano goude, anavezet evel unan eus kaerañ mouezhioù an ha gwellañ kanerezed oberennoù Richard Wagner a-viskoazh a-hervez.
Kristina Ingesdotter
Kristina Ingesdotter ( kantved – 18 a viz Genver 1122) a oa ur briñsez svedat.
Kirsten Flagstad
Stagañ a reas gant ar c'hoarigan en Oslo e 1913 ha chom a reas e Lec'hlenn betek 1933, pa grogas e Bayreuth evel Sieglinde er Walküre.
Kristina Ingesdotter
Merc'h e oa d'ar roue Inge an Henañ ha d'ar rouanez Helena, Rouanez Sveden. He mamm a oa c'hoar da Blot-Sven, Roue Sveden.
Dimezet e voe en 1095 da Mstislav I Kiev, priñs Veliky Novgorod, Rostov ha Belgorod.
Mervel a eure Kristina d'an 18 a viz Genver 1122. Tri bloaz goude e teuas he fried Mstislav da vout Priñs Meur Kiev.
Bugale
Dek bugel o doe Kristina ha Mstislav
Le Port (ar Reünion)
Le Port zo ur gumun e departamant tramor ar Reünion, e Meurvor Indez. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Paul.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Le Portois anezho e galleg.
Istor
Krouet e oa bet ar gumun e 1895 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Saint-Paul.
Niscemi
Niscemi a zo ur gumun ag Italia, e Sikilia, e proviñs Caltanissetta, hag enni war-dro 28 000 a dud.
Per Olov Enquist
Per Olov Enquist (ganet d'an 23 a viz Gwengolo 1934) zo ur c'hazetenner ha skrivagner svedat.
Studiet en deus istor al lennegezh e Skol-veur Uppsala ha labouret en deus evel kazetenner er Svenska Dagbladet hag en Expressen, koulz hag evit ar skinwel, etre 1965 ha 1976. Bevet en deus e Berlin e 1970 ha 1971 hag e 1973 e voe o kelenn e skol-veur Kalifornia,e Los Angeles.
Skrivet en deus romantoù, pezhioù-c'hoari, levrioù evit ar vugale. Tapet en deus brud dre ar bed a-bezh gant e romant Livläkarens Besök ("Gweladenn medisin ar roue") (1999), ma kont istor Johann Friedrich Struensee, a oa medisin personel ar roue Christian VII Danmark. Garedonet eo bet gant meur a briz : Priz lennegezh Kuzul an Norzh e 1968, ar Priz Selma Lagerlöf e 1977, ar Priz Dobloug e 1988, hag ar Priz Flaiano, en Italia, e 2002.
Kevrin ar c'hizhier bihan
Kevrin ar c'hizhier bihan zo ul levr brezhonek evit bugale, troet diwar ar romant galizek O misterio dos fillos da Lúa  ("Kevrin bugale Lúa") skrivet gant Fina Casalderrey e 1994. Troet eo bet e katalaneg, kastilhaneg, ruseg ha brezhoneg.
E 2011 e oa bet embannet e brezhoneg gant Sav-Heol.
Ar romant
Istor David, ur paotrig eus Galiza, hag e gazhez Lúa (Loar) eo.
Enorioù
Laket eo bet e-touez "Re wellañ an dekvloaziad " gant CLIJ e 1999. E 2006 e voe ar 17 moulladur e Spagn.
Amiral meur Thrawn
Tro-spered an Amiral Thrawn
Strategour meur d'an Impalaeriezh Galaktek, paotr lemm e spered ha dedennet bras gant an arzoù. Implij a ra e zeskamant war an arzoù evit studiañ doareoù soñjal ha brezeliañ e enebourien evit o trec'hiñ prim dre strategiezhoù o tennañ gounid eus tro-spered pep ouenn e liamm gant e doare da sevel arzoù. Bet eo bepred gwisket gant ur gwiskamant soudard gwenn o tiskouezh e renk uhel a amiral meur. An Amiral meur Thrawn a zo bepred gantañ e gward Rukh un Noghri nepell dioutañ.
Rhodopis vesper
Rhodopis vesper a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Rhodopis an hini eo.
Anvet e voe Ornismya vesper (kentanv) da gentañ-penn (e 1829) gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv tennet diwar vrousgwez, gwez ha kaktuz.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en un takad eus Suamerika hag a ya eus gwalarn Perou da hanternoz Chile :
Ar Barrad-Amzer
Ar Barrad-Amzer, pe La Tempesta en italianeg, zo un eoullivadur gant al livour veneziat Giorgio Da Castelfranco, lesanvet Giorgione (~1477-1510) etre 1506 ha 1508. Er Gallerie dell'Accademia e Venezia, en Italia, emañ war ziskouez.
Urzhiet e oa bet an oberenn gant an noblañs veneziat Gabriele Vendramin (1484-1552). Lavaret e vez ez eo La Tempesta un iskis a oberenn. Bezet pe vezet, ur c'hemm bras en istor an arzoù eo taolenn Giorgione.
Displegadur
« Ur gweledva bihan... gant ur gorventenn, ur Jitanez hag ur soudard » eo an deskrivadur a lenner en ur renabl bet graet e 1530. Souezhus eo kement-se, pa ziskouez ne ouie ket ar renabler petra e oa dodenn wirion an daolenn, nebeutoc'h eget 25 bloaz goude ma voe livet.
N'eus tamm displegadur ebet na barn diazezet sklaer diwar-benn an oberenn. Darn a lavar ez eo un Tec'h da Egipt, reoù all eo un daolenn hag a denn da vojennoù Hellaz kozh, marteze diwar-benn Paris hag an nimfenn Œnone. Hervez un arzvarnour italian, Salvatore Settis e anv, eo ret gwelout ar Baradoz er gêr didud ; Adam hag Eva e vije an daou zen neuze, gant o mab Kain.
Hiziv e weler enni un oberenn hag a voe savet evit fromañ an dud, dre arverañ arouezioù an Azginivelezh da-heul barzhed Henc'hres ha Henroma. Hervez kement-se e c'hellje an dismantroù aroueziañ nerzh ha padelezh an ene, tra ma vije ar vagerez adammeg an drugarez — un asked likaet eus ar Werc'hez-Mamm. Petra bennak ma 'z eo bragoù ar gwaz re ul Landsknecht, ur goprsoudard alaman, ur vazh an hini zo gantañ, ur goaf n'eo ket : ha arouez ar peoc'h e vije ? Mard eo, keloù brezel zo degaset gant ar barrad arnev zo a-drek arvest peoc'hus an dalenn gentañ.
Levezon
Lavaret ez eus bet e oa bet levezonet Édouard Manet gant La Tempesta evit sevel e daolenn Merenn war al Leton.
Ar Pouldu
Ar Pouldu eo anv ar porzhig e penn aber al Laeta e kumun Kloar-Karnoed.
Etimologiezh
Savet eo gant an anv-kadarn poull hag an anv-gwan du.
Lec'hioù
An anv pouldu a gaver ivez e lec'hioù all e Breizh
Miño (A Coruña)
E 2012 e oa 5.739 a dud o chom (5.488 e 2009, 5.162 e 2006, 5.127 e 2005, 5.089 e 2004, 5.096 e 2003). « Miñense » a vez laret eus un den eus ar gumun.
Parrezioù
Eizh parrez zo er gumun :
Skeudennaoueg
<gallery mode="packed" heights="150px"> Miño dende Sada - Galiza.jpg|ar Miño gwelet eus Sada. Playa de Sumiño, Miño.jpg|Praia da Riveira. Igrexa de San Xoán de Vilanova, Miño.jpg|Iliz San Xoán de Vilanova. </Gallery>
Minho
Minho zo un anv galizek (skritur amofisiel) ha portugalek, Miño e galizeg ofisiel, hag e spagnoleg.
Castrelo de Miño
Castrelo de Miño zo ur gumun eus Galiza, e proviñs Ourense.
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Le Corbeau
Le Corbeau ("Ar Vran") a zo ur film gall sevenet e gwenn ha du gant Henri Georges Clouzot, ha deuet er-maez e 1943. Bec'h en devoe ar film e diwezh an Eil Brezel-bed e Bro-C'hall, pa oa tamallet dezhañ, gant tud ar Rezistañs hag ar gomunourien peurgetket, met ivez gant gouarnamant Vichy hag an Iliz katolik, reiñ ur skeudenn fall eus ar Frañs, pa veze diskuliet tud a-vern gant lizheroù dizanv d'ar c'houlz-se. Berzet e voe ar film neuze, ha berzet ouzh ar sevener ober e vicher da viken. Er bloaz 1947 e voe aotreet skignañ ar film en-dro, ha roet gwir en-dro d'ar sevener d'ober e vicher. Diwar brud ar film-se eo deuet ar c'hiz e galleg d'ober "corbeau" eus un den hag a gas lizheroù dizanv, diskulius pe kunujennus dre vras.
Penn kentañ an istor
Pennoù bras ur gêrig faltaziek eus Bro-C'hall, Saint-Robin, a resev lizheroù dizanv tamallus ha divrudus sinet "ar vran". Enno e vez taolet ar bec'h war an doktor Rémi Germain da gentañ-penn, ha war pennoù-bras all ivez. Gwashaat a ra an traoù pa'n em bersekut unan eus an dud prederiet gant an doktor Germain da-heul ul lizher nevez hag a lavare ne bareje ket diouzh e gleñved. Setu an doktor da glask gouzout piv a zo kuzhet a-drek ar "vran"-se...
Oleg Sentsov
Oleh Sentsov (ukraineg: Олег Геннадійович Сенцов, "Oleh Hennadiovitch Sentsov"), bet ganet e Simferopol d'an, zo ur filmaozer ukrainat, eus Krimea. Brudet e voe e film Gamer e 2011.
Ceará-Mirim
Ceará-Mirim zo ur gumun e stad Rio Grande do Norte e Brazil. Hervez niveradeg 2012 ez eus 73,370 a dud o chom enni hag en em astenn a ra war 740 km2. Emañ war-hed 28 km diouzh kêr-benn ar stad, Natal.
Adelheid Aostria
Adelheid Aostria, pe Adelheid von Österreich en alamaneg, ganet e 1822 e Milano, a oa neuze e proviñs Lombardia en impalaeriezh Aostria, ha marvet e 1855, e Torino, e Rouantelezh Piemonte, a oa ur briñsez aostrian, ac'hdugez Aostria ha priñsez Hungaria, deuet da vout Rouanez Sardigna goude dimeziñ da Vittorio Emanuele II.
La Possession
La Possession zo ur gumun e departamant tramor ar Reünion, e Meurvor Indez. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Paul.
Adelheid Aostria
He buhez
Merc'h e oa da Ranieri Giuseppe d'Asburgo-Lorena.
La Possession
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Possessionnais anezho e galleg.
Adelheid Aostria
Eured ha bugale
Dimeziñ a reas e Stupinigi (Torino) e miz Ebrel 1842 d'he c'henderv Vittorio Emanuele II, ha dont a reas da vout rouanez Sardigna en 1849. Eizh bugel he doe.
He marv
Goude hec'h eizhvet gwilioud ez eas da obidoù he mamm-gaer. Annoued a dapas ha mervel a reas un toullad deizioù goude, en 1855, da 33 bloaz. Beziet e voe e Superga.
Re abred e varvas evit bout kentañ rouanez Italia.
-192
562 Ab Urbe Condita = 192 kent J.-K.
Leopold Aostria
Leopold Aostria, pe Leopold von Österreich en alamaneg, zo anv meur a zen.
Berjinez
Ar berjinez zo frouezh taolet gant plant eus ar genad Solanum, anvet Solanum melongena. Debret e vezont evel legumaj, o-unan pe mesket gant legumaj all.
Tra ma teu ar braz eus legumaj ar c'herentiad Solanaceae eus Amerika, evel an tomatez (Solanum lycopersicum), ar patatez (Solanum tuberosum) pe ar skilbebr (Capsicum), hag a zo bet degaset da Europa goude, ar berjinez a zeu eus broioù tomm Azia, hag eus Indez ent-resis. Plant gouez e oant eno da gentañ, a-raok ma voent gounezet hag en em ledañ, dre ar Reter-Nesañ, betek broioù ar Mor Kreizdouar. Hiziv c'hoazh ne vezont ket debret kement-se e broioù hanternoz Europa nag e Norzhamerika. En Azia e vez gounezet 93% eus ar berjinez gounezet er bed.
Karl August
Carl August pe Karl August zo un anv-badez alamanek ha svedek, savet diwar an anvioù Karl hag August.
Berjinez
Plant bloaziek eo ar berjinez ha tapout a reont 1 metr uhelder d'ar muiañ. E stumm per bras eo ar frouezh, ha tapout a reont etre 10 ha 30 cm hirder hag 1 kg d'ar muiañ. Meur a stumm hag a liv a c'hallont kaout, hervez ar seurtadoù. Glas-ruz e vezont peurliesañ, met gwenn e c'hallont bezañ ivez.
Keginet e vezont evel legumaj, ha pa vijent frouezh evit ar skiantourien, rak n'int ket dous. Implijet e vezont kalz e boued ar broioù eus ar Mor Kreizdouar. Kavet e vezont, da skouer, e meuzioù evel ar mousaka (Gres), escalivada (Broioù Katalan), ratatouille (Provañs) mirza ghasemi (Iran), imam bayıldı pe karnıyarık (Turkia).
Karl August
Evel an anvioù Karl Alexander, Karl Ludwig, Karl Wilhelm, e oa un anv priziet en tiegezhioù roueel, abalamour d'an dave d'an impalaerien veur, Alesant Veur, Karl Veur, Loeiz an Deol, pe rouaned evel Gwilherm an Alouber.
Karl August Sveden
Karl August Sveden, pe Christian August von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg hervez e anv alamanek orin, ganet e 1768 ha marvet e 1810, a oa ur priñs alaman hag a oa da vezañ roue, goude bout advabet gant Karl XIII, roue Sveden. Mervel a reas re abred ha neuze e voe advabet ar jeneral gall Jean-Baptiste Bernadotte, ha hennezh eo a renas neuze. Kent-se e oa bet jeneral en arme Danmark ha gouarnour Norge e rouantelezh Danmark ha Norge.
E Sveden
E deroù Mezheven 1809 e voe diroueet Gustav IV Adolf hag e voe lakaet ar gurunenn war-benn e eontr, an Dug-Rejant, ha setu eñ anvet Karl XIII. Degemer a reas ar roue nevez Bonreizh 1809 Sveden, a vihanae galloud ar roue e-skoaz hini ar Breujoù.
E varv
Ne vevas ket pell a-walc'h avat da lezel ur roud en istor Sveden. Mervel trumm a reas d'an 28 a viz Mae 1810, pa gouezhas diwar e varc'h e-pad un embregadenn arme en Kvidinge. Diwar skejañ e gorf e voe kavet en doa bet ur barr, met brud a oa eoa bet kontammet gant tud eus kostezenn ar roue Gustav.
Tamallet e veze Axel von Fersen ar Yaouankañ da vezañ lazhet ar priñs Karl August. Da zeiz an obidoù, d'an 20 a viz Mezheven 1810, e troas konnar an engroez a-enep ar c'hont Fersen, ha lazhete voe a daolioù mein.
Beziet e voe Karl August Sveden en Iliz Riddarholmen, ma vez beziet rouaned ar vro.
Gela (stêr)
Ar stêr Gela zo ur stêr eus Sikilia hag a ya da aberiñ er Mor Kreizdouar nepell diouzh kêr Gela.
Condé-sur-Seulles
Condé-sur-Seulles a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Women Airforce Service Pilots
Ar Women Airforce Service Pilots (WASP), pe Women's Army Service Pilots, a oa un aozadur maouezed blenierezed kirri-nij en aerlu ar Stadoù Unanet. Izili e oant eus an United States federal civil service. Merc'hed ar WASP na oant ket soudardezed hervez o statud. Daou aozadur a oa bet savet en a-raok, anvet ar Women's Flying Training Detachment (WFTD) hag ar Women's Auxiliary Ferrying Squadron (WAFS), an daou aozadur a oa bet savet pep hini eus e du e miz Gwengolo 1942. Hendad an aozadurioù blenierezed kirri-nij trevour e oant, hag a voe stag ouzh an United States Army Air Forces. O c'hefridioù a oa lies, liammet gant bleniañ kirri-nij brezel e-pad an Eil Brezel-bed. D'ar 5 a viz Eost 1943, an WFTD hag ar WAFS a voe kendeuzet evit sevel an aozadur WASP.
A-raok ar WASP e oa bet ar Women's Flying Training Detachment (WFTD) hag ar Women's Auxiliary Ferrying Squadron (WAFS). An div aozadur a oa bet savet pep hini eus e du e miz Gwengolo 1942. Diazez e oant bet a-fed aozadurioù nij trevour evit ar maouezed, ha stag e oant d'an United States Army Air Forces evit nijal kiiri-nij brezel e-kerzh an Eil Brezel-bed. D'ar 5 a viz Eost 1943, an WFTD hag ar WAFS a oa kendeuzet evit krouiñ ar WASP.
Ar c'hempennidigezh etre ar WASP hag an US Army Air Forces a oa bet torret d'an 20 a viz Kerzu 1944. E-pad an oberiadurioù-brezel, pep ezel eus ar servij en devoa erlec'hiet ur gwaz nijer evit nijoù brezel pe obererezhioù all. Nijet ez eus bet 96 milion kilometrad; dezouget a-bep seurt nijerezioùù milourel; lakaet da nijal palioù evit gourdoniñ an ar skipailhoù enep-nijerezioù. 38 maouez WASP a zo marvet hag unan a zo steuziet e-pad kefridioù. Betek-henn ne ouier ket petra a zo erruet dezhi. E 1977, evit o servij e-pad an Eil Brezel-bed, e voe enoret an izili gant ur statud veterant. E 2009 e voent enoret gant ar C'hongressional Gold Medal.
Agolada
Agolada zo ur gumun eus kreisteiz Galiza, e proviñs Pontevedra.
Salvaterra de Miño
Salvaterra de Miño zo ur gumun eus Galiza, e proviñs Pontevedra, war lez hanternoz ar stêr Minho.
62,5 km² eo gorreadar gumun. Emañ e kember ar stêrioù Tea ha Miño.
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Kevredad ar c'henwerzh
E penn ar C'hevredad emañ an is-roue Nute Gunray harpet gant Rune Haako.
Krouidigezh
Er bloavezh 350 a-raok Emgann Yavin war tachenn ar Republik Kozh e voe savet un aozadur nevez gant lod kenwerzhourien ha tud an dezougen o labourat dre ar c'halaksienn a-bezh : Kevredad ar C'henwerzh.
Goustadik en em gavas ar C'hevredad o lonkañ e enbourien ekonomikel, ha war vrasaat ez eas betek tizhout ur pouez ha n'haller ket c'hoari an dro dezhañ. Ur wech tizhet pazenn ar monopol war ar c'henwerzh hag an eskemmoù dre ar c'halaksienn e kendalc'has an emled war-du ar bed politikel. Dont a reas brav gant ar C'hevredad betek kaout danvez kannaded er Sened galaktek.
Gant ma teue brav an emled war-du ar bed politikel e savas ar c'hoant gant Kevredad ar C'henwerzh da greñvaat e nerzh soudardel evit talañ d'ar Vorlaeron. Ar Sened galaktek a roas dezhañ dre lezenn an tu da gregiñ gant sevel ul lu ; dindan un nebeud bloavezhioù e voe savet ul lu ramzel ha modern diwar robotoù brezel.
Ar C'hevredad en doa tizhet e holl balioù, kaout monopol ar c'henwerzh hag an dezougen, kaout nerzh politikel ha kaout ul lu kreñv dezhañ e-unan. Ar plas a oa bet tizhet gantañ a lakae ar Republik Kozh da vezañ aonik dirazañ dre ma c'helle bout diskaret he diskaret gantañ.
Kudenn an tailhoù Nevez
C'hwec'h miz a-raok istor ar film Episode I: The Phantom Menace, Palpatin, ur senedour eus ar blanedenn Naboo, a ginnigas tailhoù nevez war an hentoù kenwerzhel a-benn sikour ar sistemoù planedennoù treut ar geusteuren ganto. Dre ma oa berr an arc'hant gant ar Republik Kozh e voe laouen drant ar Sened Galaktek da votiñ an tailhoù nevez. Dindan un nebeud mizioù e krogas gounidoù Kevredad ar C'henwerzh da vont war zigresk. A-benn diskouez ne oa ket laouen ar C'hevredad e voulc'has sez ar blanedenn Naboo, gwelet evel awen an tailhoù nevez. Ouzhpenn d'ar sez e voe savet un embargo kenwerzhel war ar blanedenn.
A-dreñv sez hag embargo ar blanedenn Naboo e oa un irienn guzh etre ar C'hevredad hag ur Sith, Dark Sidious pe ar senedour Palpatin. En eskemm d'ar sez soudardel hag ekonomikel e oa bet kinniget dezho harp ar Sened galaktek evit reiñ lamm d'an tailhoù nevez ha gwellaat c'hoazh plas Kevresad ar C'henwerzh war an tachennoù ekonomikel ha politikel.
Ouzhpenn sezizañ Naboo e savas soñj er C'hevredad da rediañ Padme Amidala, rouanez ar blanedenn, da sinañ un destenn ma tisklêria bezañ goulennet ar seziz.
Siwazh d'ar C'hevredad, ar raouanez a derc'has a-raok bezañ skrapet ha rediet da sinañ an destenn. Gant sikour daou re Jedi ez eas betek sevel klemm dirak ar Sened galaktek. Ar Republik Kozh dinerzhet ha re luziet he melestradurezh a chomas hep ober tra pe dra war-ouez sevel klemm a-enep ar sez a gendalc'he.
Ar rouanez a zistroas d'he flanedenn hag a gemeras penn ar stourm a-enep Kevredad ar C'henwerzh gant sikour ar boblad Gungan ouzhpenn d'he boblañs. Distrujet e voe lestr pennañ flodad listri brezel ar C'hevredad gant ur bugel anvet Anakin Skywalker, ar pezh a gasas ar sez da get. An is-roue Nute Gunray, penn ar C'hevredad, a voe harzet ha barnet.
Cor Tewdws
Cor Tewdws pe Bangor Tewdws (da lavarout eo "skolaj" pe "skol-veur" Theodosius) a oa ur manati hag ur skol-veur e Llanilltud Fawr, e Morgannwg, e Kembre. Savet e vije bet e dibenn ar IVvet kantved, war-dro 395, ma vije neuze koshañ skol Enez Vreizh. Hiriv e kreder emañ relegoù ar manati dindan iliz Llanilltud Fawr.
Anvet e oa bet ar skol diwar anv an impalaer roman Theodosius Iañ. Hennezh, e 380, en devoa disklêriet e oa ar gristeniezh relijion ofisiel nemeti an impalaeriezh, ha dre-se lakaet fin da c'halloud ar baganiezh.
Henri-Georges Clouzot
Henri-Georges Clouzot, bet ganet d'an 20 a viz Du 1907 e Niort (Deux-Sèvres, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 12 a viz Genver 1977 e Pariz XVII), a oa un den a sinema (filmaozour, produour, saver divizoù ha senario) gall.
Cor Tewdws
War-dro 395 e vije bet savet Cor Tewdws, war a greder eta. Da neuze e vije, evel a zo bet lavaret, koshañ skol-veur ar bed. Hogen savet e oa bet e dibenn amzervezh ar galloud roman en Enez Vreizh.
Arbo
Arbo zo ur gumun eus kreisteiz Galiza, e proviñs Pontevedra, stok ouzh Portugal.
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Cor Tewdws
Vvet kantved
War-dro 409-410 ez eas al lejionoù roman kuit, neuze e kouezhas Iwerzhoniz ha Pikted war ar vro da breizhata, da zistruj, ha da skrapañ tud d'ober sklaved anezho.
E 446 e voe distrujet ar manati-skol, pe gant morlaeron iwerzhonat, pe gant bagadoù Saozon. Lavaret ez eus bet zoken e voe skrapet Sant Padrig eno, met kement-se zo bet ijinet moarvat : e 405 eo e oa bet skrapet Padrig, e Rheged, e-kichen Caerliwelydd.
VIvet kantved
Goude arigrap Skol Theodosius e chomas didud e-pad 62 vloaz. War-dro 508 e voe adsavet gant Sant Illtud. Hervez Levr Llandaf eo Sant Dyfrig an hini a c'houlennas outañ adsevel ar skol el lec'h anavet hiriv evel Llanilltud Fawr.
Hervez dornskrid Iolo Morganwg, un dornskrid faos savet gant Iolo Morganwg e-unan en XIXvet kantved, e voe savet seizh iliz gant Illtud er skol-veur-se, seizh kleuz en-dro drezho, seizh bodad tud d'ober war o zro, seizh kellig evit pep hini anezhe, ul laz-kanañ eus pep bodad, seizh den a zeskadurezh e pep kellig. Ma vefe gwir e vefe bet etre 2000 ha 2400 studier a-hed an amzer, pe dost. Hogen n'eus prouenn ebet da gement-se, nemet faltazi Iolo. Koulskoude, un toullad mat a sent brudet zo bet tremenet dre ar skol-se : Dewi, Gweltaz, Samzun, Paol Aorelian, ha Paulinus.
Noël Roquevert
Noël Roquevert pe Roquevert, Noël Louis Raymond Bénévent e marilh an ti-kêr, a zo un aktour gall ganet d'an 18 a viz Kerzu 1892 e Doué-la-Fontaine (Maine-et-Loire) ha marvet d'ar 6 a viz Du 1973 e Douarnenez (Breizh), m'emañ e vez.
Saguinus nigricollis
Isspesadoù
Daou isspesad zo dezhañ : Saguinus nigricollis hernandezi ha Saguinus nigricollis nigricollis.
Annez
Kavet e vez e Suamerika : e kornôg Brazil, e reter Ecuador hag e reter Perou.
Río Bravo
Río Bravo zo anv spagnolek meur a stêr.
Klann Fraser of Lovat
Ur c'hlann skosat eo Klann Fraser of Lovat, a zo staliet en Uheldirioù Bro-Skos, en Siorrachd Inbhir Nis abaoe 1422. Petra bennak ma voe kemm-digemm tiriad ar c'hlann e chomas stabil a-walc'h betek 1746.
A-hed e Istor ez eo bet klann Fraser of Lovat o c'hoari ur perzh pennañ e politikerezh Siorrachd Inbhir Nis.
Dre m'o deus gouezet pennoù klann Fraser of Lovat derc'hel darempredoù mat gant kurunenn Bro-Saoz ez eo bet pouezus perzh ar c'hlann e kement gwezhiad milourel ma oa Bro-Skos en emgann dindan ren ar Rouantelezh-Unanet.
Ur skourr eus Klann Fraser e Siorrachd Obar Dheathain (Aberdeenshire e saozneg) eo klann Fraser of Lovat.
Daou glann disrannet eo re Fraser of Lovat ha re Fraser, an daou o vezañ anavet gant al Lord Lyon King of Arms a ra war-dro an ardamezouriezh hervez lezennoù Bro-Skos.
Orin an anv
Gallek eo orin an anv Fraser war a hañval, petra bennak ma ne c'haller ket er prouiñ hep mar. Gallout a rafe bout un anv gouezelek a vije bet distummet betek re gant ur c'hloareg angl-ha-norman.
Friseal eo ar stumm gouezelek a-vremañ, ha Clann Frisealach anv gouezelek ar c'hlann.
Fryseal eo ar stumm skrivet koshañ a zo testeniekaet e Roll Battle Abbey ma kaver anvioù an tiegezhioù a oa deuet gant Gwilherm II, dug Normandi da Emgann Hastings e 1066, met lakaet e vez mar war gwiriegezh an teul-se.