cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gwilen
Teir stankell
Teir stankell zo bet savet tost da Witreg : hini Valière (1978) a-c'haoliad war Gwitreg hag Ervoreg, hini Haute-Vilaine (1982) er Chapel-Ervoreg ha hini Villaumur (1995) e Kampal.
Ur ganol
Eus ar Gwilen e c'haller mont d'ar Renk war vag, abalamour d'ar ganol kleuzet etre ar Renk hag an Il, adstêr d'ar Gwilen. Treuziñ Breizh a Norzh da Su a c'haller eta adalek aber ar Renk betek hini ar Gwilen.
1094
Diwar-benn bloavezh 1094 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Tom Wilkes
Tom Wilkes, ganet e 1939 ha marvet e 2009, a oa ur rener arzel, luc'hskeudenner, skeudennaouer skrivagner ha produer stadunanat.
Labouret en deus evit ar sonerien The Who, The Rolling Stones, Neil Young pe Janis Joplin.
1094
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1094
Mor Adria
Ul lodenn eus ar Mor Kreizdouar eo Mor Adria, pe ar Mor Adriatek, lec’hiet etre ledenez Italia, er C’hornaoueg, ha ledenez ar Balkanoù, er Reter. En em astenn a ra eus pleg-mor Venezia en Norzh da ganol Otranto er Su. Drezañ eo digor war ar peurrest eus ar Mor Kreizdouar.
En-dro da Vor Adria e kaver ar broioù-mañ : Italia, Slovenia, Kroatia, Bosnia-Herzegovina, Montenegro hag Albania.
En-dro da Vor Adria e kaver porzhioù-mor pouezus, en o zouez :
Donder brasañ : 1460 m
Donder keitat : 240 m
Roll ar Pennoù Stad e 457
Reter Nesañ
[[Rummad:457]
Visé
Visé a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e Proviñs Liège.
Flegyas
Flegyas (Φλεγύας / Phlegúas e gregach), mab d'an doue Ares ha da C'hryse, a oa roue al Lapited.
Daou vugel en doa: ur mab, Iksion, hag ur verc'h, Koronis, a voe serc'h da Apollon.
Mojenn
Flegyas, a oa dirollet gant ar gounnar, a yeas da c'hwezhañ an tan e templ Apollon e Delfi, un dra ha ne blijas ket tamm da Apollon, ma lazhas e dad-kaer.
Timbroù Transvaal
right|thumb|120px|Timbr soulgarget – 1900
Eostig David
An eostig David a zo ur spesad golvaneged, Calliope pectardens (Luscinia pectardens kent) an anv skiantel anezhañ.
Timbroù Transvaal
Emañ Transvaal e biz Suafrika, « en tu all d’ar stêr Vaal ». E 1856 e voe krouet ar Republik gant ar vBoered, badezet « Zuid-Afrikaansche Republiek » gante, met poan he doa o terc’hel d’he frankiz a-enep levezon ar Saozon eus trevadennoù Kab ar Spi Mat ha Natal. Staget eo Transvaal ouzh an Impalaeriezh saoz e 1877. Gant ur stourm armet, kaset adalek 1880, e teuas a-benn ar vBoered hag o fennrener Paul Krüger da gas an alouberien kuit. « Eil brezel ar vBoered » a grogas e 1899 avat, kriz ha didruez e voe evit ar boblañs. Echuiñ a reas gant trec’h ar Rouantelezh-Unanet. E miz Mae 1902 e kouezhas Transvaal (ha Stad dieub Oranje) dindan beli Breizh-Veur.
Eostig David
Annez
Kavout a reer ar spesad e kreiz ha kreisteiz Sina, ,.
Timbroù Transvaal
D’an 31 a viz Mae 1910 e savo Transvaal, asambles gant proviñsoù Natal, Stad dieub Oranje ha Kab ar Spi Mat, ur vro unvan gant statud un Dominion: Unvaniezh Suafrika.
Biafra
Biafra a oa ur stad disranner e gevred Nijeria etre ar 30 a viz Mae 1967 hag ar 15 a viz Genver 1970. En em zaskorañ a reas penn e lu d'ar 12 a viz Genver 1970. Eus pleg-mor Biafra e tenn e anv.
Timbroù Transvaal
An timbroù kentañ, embannet e 1869, zo eeun a-walc’h. Lakaat a reont da wel ardamezioù ha bannieloù ar vro, hag an alc’hwez « Z. AFR. REPUBLIEK ». Adembannet e vint ingal betek 1877 pa goll ar vro hec’h emrenerezh. Soulgarget eo an timbroù-se gant « V.R. TRANSVAAL ». E 1878 ez eus lakaet e gwerzh un timbr poltred ar Rouanez Viktoria warnañ, a-zindan ar meneg « Transvaal Postage ».
right|thumb|120px|Timbr gant poltred Edward VII – 1902
left|thumb|120px|Timbr gant poltred Edward VII – 1900
Adsavet eo ar Republik e 1881 hag embannet e 1883 ur rummad timbroù gant tresadenn ardamezioù ar vro, evit broudañ ar santimant broadel hag ar frankiz adkavet. Ne bado ket avat, rak e 1900 ez eo ac’hubet an Transvaal gant soudarded an trevadennoù amezek. Soulgarget e vez an timbroù nevez-se gant al lizherennoù V.R.I. (« Victoria Regina Imperatrix ») hag E.R.I. diwezhatoc’h (Edwardus Rex Imperator) evit merkañ aotrouniezh Breizh-Veur. E 1902 ez eus embannet un timbr gant poltred ar Roue Edward VII, evel e n’eus forzh trevadenn eus an Impalaeriezh.
Adalek 1910 e vez implijet timbroù Unvaniezh Suafrika ha re Republik Suafrika (RSA) en eil rann an kantved.
Biafra
Gant nebeut a vroioù e voe anavezet ar vro: (Gabon, Haiti, Aod an Olifant, Tanzania, ha Zambia). Broadoù arall a skoazellas anezhañ hep hec'h anzav. Frañs, Rhodesia ha Suafrica a roas ur skoazell vilourel guzh dezhi met eus Portugal e teue an harp pennañ. São Tomé ha Príncipe, a oa da Bortugal d'an amzer-se, a oa kreizenn ar skoazell etrevroadel hag e oa e Lisbon e veze moulet moneiz Biafra. Israel a roas da vBiafra an armoù he doa kemeret e-pad ar brezel c'hwec'h devezh.
Istor
thumb|left|300px|Kartenn Biafra
E 1966 e oa bet un taol-stad c'hwitet e Nijeria. Un ofiser igbo - Major Kaduna Nzeogwu - a oa en e e benn hag abeg eus marv Sir Ahmadu Bello, un penn bras eus ar bobl Haousa. Daoust ma oa bet gwasket an taol-stad gant un Igbo arall Johnson Aguiyi-Ironsi e krede tud norzh Nijeria e felle d'an Igboed lazhañ an Haousaed. An dra-se a voe abeg ur pogrom ma voe lazhet degadoù a miliaodù a Igboed. An darn vrasañ eus an Igboed a oa o chom e Rannvro ar Reter a oa he gouarner milourel Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu. Embann a reas e voe ar rannvro ur stad dizalc'h gant he gêrbenn en Enugu ha lemel a reas traoù ar stad-kreiz.
Respont a reas ar stad-kreiz gant ur c'haeladur armerzhel ha soudarded a gasas war-raok adalek ar 5 a viz Even 1967. E-pad ar brezel diabarzh a heulias ec'h argasas meur a wech an nerzhioù biafran kornôg Nijeria met dont a reas a-benn al lu kevreel d'o diarbenn. E-barzh tachenn Biafra a yeas neuze ha rediañ ar Viafriz da ziblasañ o c'hêrbenn da Aba, da Umuahia e fin ar bloaz ha neuze, e 1969 en Owerri.
E 1970 e oa bet drastet Biafra gant ar brezel ha dezhi e vanke boued. Tra ma kouezhe en he foull ar vro e tec'has kuit Ojukwu. Ar pezh a chome eus tachenn ar republik a voe adstaget ouzh Nijeria.
Hiadezed
Mojennoù
Magerezed Zeus e voent e Dodone. Pa voe ganet Dionysos e voe kaset gante betek ar menez Nysa, ha roet da Ino da ziwall. Zeus o c'hasas neuze d'an Oabl d'ho mirout diouzh kounnar Hera.
En ur vojenn all e oa bet lazhet o breur Hyas gant ul leonez (pe un hoc'h-gouez), ha glac'haret e voent kement ken na baouezent ket a ouelañ. Ma voe fromet an doueed gant o gouelvanoù. Lakaet e voent e-touez gronnad stered an Hiadezed e-barzh steredeg an Tarv.
Strollad Komunour Paraguay
Strollad Komunour Paraguay (e spagnoleg: Partido Comunista Paraguayo) a zo anv ur strollad komunour bet krouet e Paraguay e 1928, anavezet nebeud war-lerc'h evel ur gevrenn eus an Etrebroadel Komunour.
Framecourt
Framecourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Strollad Komunour Paraguay
Ananías Maidana eo Sektretour-Meur ar Strollad hiziv.
Julien Green
Julien Green (anv gallekaet Julian Hartridge Green) a zo ganet d'an 6 a viz Gwenholon 1900 e Pariz (Bro-C'hall) ha marvet d'an 13 a viz Eost 1998 en hevelep lec'h.
Strollad Komunour Paraguay
Gwasket-kriz e oa bet ar Strollad da geñver ar renad milourel staliet er vro an eilw ar-lerc'h egile. Dont a reas a-benn da vezañ anavezet hervez al lezenn e 1936 hag addare etre 1946 ha 1947. Goude ma kouezhas renad Alfredo Stroessner e oa bet anavezet ar Strollad da vat hervez al lezenn.
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Janashakti
Ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 6, 7 hag 8 Kuzuliadegoù).
Strollad Komunour Paraguay
Da heul an disemglev etre URSS ha Sina e tisrannas ar Strollad e 1967, bet krouet gant ar re aet kuit dioutañ o tifenn linenn bolitikel Sina Strollad Komunour Paraguay (Marksour-Leninour).
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Janashakti
Diazezet e oa linenn bolitikel SKI (M-L) Janashakti war an hengoun dispac'hel bet diorroet en Andhra Pradesh gant Chandrapulla Reddy ha T. Nagi Reddy, o sevel a-du koulz gant stourm e diabarzh ar reizhad politikel ha gant rankout stourm dre guzh hag er-maez eus al lezenn.
Strollad Komunour Paraguay
Unan eus ar strolladoù bet savet gante an Tu-kleiz Unvan e 2002 e oa Strollad Komunour Paraguay, daoust ha ma'c'h eas kuit diouzh ar gensavenn-se e 2003 abalamour d'un disemglev diwar-benn ar strategiezh e-keñver ar mouezhiadegoù ha dibab ar gannaded. Dibab a reas un disrann izili er Strollad, avat, anvet "Luskad evit Adtapout Demokratelezh Strollad Komunour Paraguay" (Movimiento por la Recuperación Democrática del Partido Comunista Paraguayo), kenderc'hel da labourat e diabarzh an Tu-kleiz Unvan.
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn Adelante! ("War-raok!").
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Janashakti
E 1994 e oa bet tapet gant ar Strollad un dileuriad en Andhra Pradesh ha krouet e oa bet un sindikad, Kevread Sindikadoù Holl India, hag ul luskad war tachenn ar gouerion.
E 1996 avat en em disrannas ar Strollad o vont kuit darn eus an izili savet gante da c'houde "Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Emlusk Unaniezh" (Communist Party of India (Marxist-Leninist) Unity Initiative), deuet da vezañ hiziv "Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (Kanu Sanyal)" (Communist Party of India (Marxist-Leninist) (Kanu Sanyal)). Meur a disrann all a degouezhas da c'houde, da skouer : "Strollad Komunour Stadoù Unanet India" (lesanvet ivez "Janashakti, disrann Veeranna") ha kenteuzadenn Kuzul Proviñs Rannvro ar Su gant Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (Chandra Pulla Reddy) e miz Ebrel 2004, savet diwar ar c'henemglev-se ar strollad nevez Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Janashakti (Chandra Pulla Reddy).
E diwezh ar bloavezhioù 1990 e tivizas asr Strollad dilezel tachenn ar stourmoù ledan ma savas kement all a gudenn diwarni evit en em reiñ da vat d'ar stourm kuzh.
1627
Diwar-benn bloavezh 1627 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1627
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Janashakti
En Andhra Pradesh emañ oberiant dreist-holl ar Strollad hiziv.
1627
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1627
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Janashakti
Da geñver dilennadegoù 2004 Lok Sabha (kambr izel Parlamant India) e sinas ur c'hendisklêriadur SKI(ML) Janashakti gant "Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Brezel ar Bobl" (Communist Party of India (Marxist-Leninist) People's War) ha "Kreizenn Komunour Maoour India" (Maoist Communist Centre of India: MCC(I)) o svel a-du gant ar voikoterezh.
D'an 23 a viz Gwengolo 2004 e tisklêrias gouarnamant Stad Andhra Pradesh e vefe dalc'het kendivizoù gantañ ha Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Janashakti ha Brezel ar Bobl.
Pelecaniformes
Pelecaniformes a zo un urzhiad e rummatadur an evned.
Kerentiadoù
Aet da get :
Istor
Betek 2010 e oa brasoc'h an urzhiad-mañ, ennañ ar Suliformes hag ar Phaethontiformes.
Mahmut Iañ
thumb|Mahmut I Mahmut I, ganet d'an 2 a viz Eost 1696, a voe ur sultan en impalaeriezh otoman.
Mab e oa da vMustafa II ha niz ar sultan en e raok Ahmet III.
Ren a reas eus 1730 betek 1754.
Brezelioù ouzh Aostria, Rusia hag Iran a voe e-pad e ren.
Mahmut I a varvas war e varc'h pa zistroe eus ar voskeenn evit pedenn ar gwener d'an 13 a viz Kerzu 1754. E vreur Osman a renas war e lerc'h.
Gouriz-garigelloù
Ur gouriz-garigelloù, pe doug-garigelloù, zo ur pezh dilhad-dindan evit ar merc'hed, anezhañ ur seurt gouriz lakaet a-us d'an divlez, ha garigelloù staget outañ, da zerc'hel loeroù. Ne vez douget nemet gant ar merc'hed a wisk loeroù eta.
Istor ha mojenn
N'eo ket gwir ar vojenn e vije bet ijinet gant Gustave Eiffel.
E gwirionez eo bet ijinet en 1876 gant Féréol Dedieu, un oberour korfkennoù, abalamour ma veze kavet diaes ha diyac'h gant maouezed zo dougen ar garigelloù kozh a zalc'he o loeroù hag a vire ouzh ar tremen gwad en o gwazhied. Met ar garigelloù giz nevez, stag ouzh ar gorfkenn ne vezent ket kavet brav a-walc'h, hag e Bro-Saoz hepken eo e rejont berzh adalek 1893.
Paul Poiret, kemener-meur er bloavezhioù 1930, a vrudas ar gouriz, met skeudenn ar film Der Blaue Engel (An ael glas) ma weler Marlene Dietrich o tiskouez he divhar hag he gouriz-garigelloù a vrudas anezhañ muioc'h c'hoazh. E-kerzh an eil brezel-bed ne voa ket kaoz anezhañ nemeur, ne oa ket troet an dud gant ar c'hiz kement-se. Goude ar brezel e veze skignet o loeroù niloñs gant Stadunaniz, ha brud fall a deuas war ar garigelloù hag o gouriz: arouez ar gisti e oant deuet da vezañ.
Kanton Brest-Sant-Mark
Kanton Brest-Sant-Mark a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.
Kumunioù
Kanton Brest-Sant-Mark a yae ul lodenn eus kumun Brest d'ober anezhañ.
Isc'hys
Isc'hys (Ισχυς e gregach) a oa mab da Elatos ha Hippeia, ha serc'heg da Goronis.
Elatos
Elatos (latinekaet en Elatus) a zo un anv gresianek hag anv meur a zen:
Isc'hys
Ar vojenn
Brazez e oa Koronis diwar an doue Apollon. Un deiz ez eas kuit an doue d'ober un dro da gêr Delfi hag e laoskas ar goantenn gant ur vran wenn.
Pell zo e vage Koronis karantez ouzh ar paotr Isc'hys, ha setu int o-daou en ur gwele. Petra a reas ar vran wenn nemet nijal da gontañ da Apollon (pe marteze da Artemis, pe da Athena) doare an darempredoù etre ar paotr Isc'hys ha Koronis difeal. Trelatiñ a reas Apollon pa glevas e oa dogan, ma troas pluñv an evn e du, hag e reas e stal d'an doganer Isc'hys ha d'e serc'h Koronis.
Sanfona
Sanfona zo ur ger portugalek a vez graet
Strollad al Labour
Strollad al Labour a reer eus meur a gostezenn bolitikel, e meur a vro :
Berengar
Berengar (e brezhoneg), pe Bérenger, pe Béranger (e galleg), zo un anv-badez frankek, roet d'ar baotred e tiegezhioù uhel frank er Grennamzer, a zo bet douget e Breizh. Dont a rafe eus ar gerioù germanek ... (goaf ar brezelour).
Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah
D'an 29 Mezheven 1926 e oa ganet Cheic'h Jaber III al-Ahmad al-Jaber al-Sabah (جابر الأحمد الجابر الصباح). D'ar 15 Genver 2006 e varvas goude 28 vloaz e penn Koweit.
Un den lakaet yaouank e penn ar vro
E 1947 e oa bet fiziet kargoù uhel ennañ dija pa oa e penn ar surentez publik el lodenn eus ar vro emañ ar muiañ a eoul-maen enni.
E 1965 ez eas da gentañ Ministr hag e 1966 e voe priñs-hêr.
Prientiñ an dazont hep eoul-maen
E 1977 ez eas da benn ar vro. Klaset en deus adreizhañ ar vro war an dachenn ekonomikel dreist-holl (ha p'en defe klasket degas elfennoù bihan a zemokratelezh ivez evel krouiñ ur Parlamant, dister e c'halloudoù avat). Gantañ e voe divizet krouiñ ur Fond evit ar rummadoù da zont. 10% eus ar gounidoù deuet diwar an eoul-maen a yae d'e voueta bep bloaz. Rak-se ez eas kalz a arc'hant eus Koweit da Europa er bloavezhioù 80, e bed ar greanterezh dreist-holl.
Troc'h brezel Irak
Pouezus-kenañ e voe an arc'hant-mañ pa voe aloubet ar vro gant lu Irak d'ar 1añ Eost 1990. Cheic'h Jaber Al-Ahmed Al-Sabah a yeas en harlu gant an arc'hant a voe implijet evit arc'hantaouiñ donedigezh lu Stadoù-Unanet. Talvoudusoc'h c'hoazh e voe postet en arc'hant evit adsevel ar 700 puñs eoul-maen bet distrujet gant lu Saddam Hussein.
D'ar 14 Meurzh 1991 e tistroas er vro goude 7 mizvezh en harlu. N'en doa ket meizet penaos e oa en em zispaket nerzhioù politikel all e-keit-se (strolladoù lik hag islamek). E guzulier Cheic'h Sabah Al-Ahmed Al-Sabah koulz hag ar gwask lakaet gant Bill Clinton a zo kaoz ez eus deuet un nebeud adreizhadennoù demokratel (ar gwir evit ar maouezed da vont war ar renk ha da zilenn kannaded), war an diwezhat avat.
E 2001 e voe gwall baket gant un diwadenn-empenn.
Sant-Brewenn
Sant-Brewenn (Saint-Brevin-les-Pins e galleg ofisiel) a zo ur gumun eus Breizh el Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Isonoe (loarenn)
Tennañ a ra hec'h anv eus Isonoe, unan eus an Danaïded hag unan eus serc'hed Zeus.
Walcourt
Walcourt (e walloneg: Walcoû) a zo ur gêr eus Belgia e Proviñs Namur.
Sophie Taeuber-Arp
thumb|Sophie Taueber-Arp war ur bilhed suis
Sophie Taeuber (19 a viz Genver 1889 e Davos - 13 a viz Genver 1943 e Zürich) a oa ul livourez hag ur gizellerez suis. Gwreg Jean Arp eo bet ivez.
He buhez
Sophie Taeuber a studias an arzoù pleustrek e München hag e Hamburg. Gant he mignonez Mary Wigman e tizoloas an dañs, ha kentelioù he doe gant ar c'horollour Rudolf van Laban. E 1915 en em stalias e Zürich, ha dre ma oa barrek war an dañs e voe degemeret e Cabaret Voltaire. Dindan un anv faos ha gwisket gant maskloù e tañsas, peogwir ne vefe ket bet degemeret he dañsoù gant pennoù skol arzoù pleustrek Zürich (eno e kelennas Sophie Taeuber etre 1916 ha 1929). Er memes bloavezh e kejas ivez gant Jean Arp, e diskouezva Tanner. Dimeziña rejont d'an 20 a viz Here 1922. An daou anezho a gemeras perzh e dada. E dibenn ar bloavezhioù 1920 en em stalias e Pariz. Eno e kendalc'has da bleustriñ war an design, met chom a reas a-sav gant an dañs. En he livadurioù (levezonet a galz gant he stummadur en arzoù pleustrek) e c'haller gwelout penn-kentañ al livañ diheverz diazezet war ar ventoniezh (anvet ivez arz fetis). Etre 1926 ha 1928 e kemeras perzh Sophie Taeuber-Arp, Jean Arp ha Theo van Doesburg e raktres L'Aubette Strasbourg : ober a rejont war-dro ar sevel hag ar c'hinklañ. Dedennet e voe Sophie Taeuber gant ar raktres, dre ma klote gant mennozhioù ar Werkbund (lakaat an arzoù hag ar vuhez pemdez da gejañ), ul luskad he doa dedennet anezhi pa oa yaouankoc'h. Er bloavezhioù 1930 e tostaas ouzh luskad ar sevelouriezh. Ur gazetenn sevelour a savas hec'h-unan, anvet e oa Plastique. Sophie Taeuber ha Jean Arp az eas da repuiñ e Dordogne e 1940. E 1941 e krouas ur greizenn arzoù e Grasse, asambles gant Sonia Delaunay hag arzourien all. Mont a reas ar greizenn en-dro betek ma varvfe e 1943. Mervel a reas e Zürich d'an 13 a viz Genver 1943 : pistriet e voe gant unoksidenn garbon ur fornigell.
1095
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1095
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1095
Timbalenn
Un timbal, pe timbalenn, zo ur seurt taboulin hir, eus rumm ar binvioù-tosiñ eta. Timbalenn al laz-seniñ klasel zo graet gant kouevr, ha stardañ-distardañ a reer ar golo warnañ evel a garer da gemmañ ar son.
Vitus Bering
Kabiten e oa Bering e morlu an impalaer rusian Pêr ar Bras. Kemer a reas perzh e brezelioù Rusia a-enep Sveden hag a-enep Turkia. E 1725 e voe karget gant Pêr ar Bras da ergerzhet aodoù reter Siberia. Loc’hañ a reas diouzh Okhotsk, evit mont betek ledenez Kamchatka ha sevel ul lestr eno, ar Sviatoi Gavriil (Sant Gabriel). E 1728 e verdeas war-zu an norzh, da gartennaouiñ aodoù Siberia, ha kavout a reas an Inizi Diomida, e-kreiz ar strizh-mor a zisparti Azia diouzh Norzhamerika. E 1735 e voe karget da ergerzhet an tolead-se adarre. Lakaat a reas sevel daou lestr en Okhotsk, ar Sviatoi Piotr (Sant-Pêr) hag ar Sviatoi Pavel (Sant-Paol). D’ar 4 a viz Mezheven 1741 e reas hent war-zu an hanternoz, evit kartennaouiñ aodoù Siberia ha re Norzhamerika ar wech-mañ. Dispartiet e voe an daou lestr gant ar gwallamzer, met en em gavout a reas pep hini war aodoù inizi en Alaska. Gant Bering e voe hedet aod gwalarn Amerika betek 69° ledred hanternoz. Prouiñ a reas evel-se ne oa ket stag Amerika ha Siberia. War e hent distro e voe kavet gantañ Inizi an Aleouted. Skuizh ha klañv e rankas chom a-sav war un enezenn didud, unan eus Inizi ar C'homandour (Komandorskiye Ostrova). Eno e varvas gant kleñved ar skorbut d’an 19 a viz Kerzu 1741. Dont a reas a-benn lod eus e dud da zistreiñ, daoust ma voe graet peñse gant al lestr, ar Sviatoi Piotr.
Talvoudegezh e ergerzhadegoù n’int ket bet komprenet diouzhtu. Met addiskouez a reas James Cook un nebeud bloavezhioù diwezhatoc’h e oa ar wirionez gant Vitus Bering. En enor dezhañ eo bet anvet Strizh-mor Bering, Mor Bering hag Enez Bering (Ostrov Behringa), an enezenn ma varvas.
Osman III
Osman III, ganet d'an 2 a viz Genver 1699, a voe sultan an impalaeriezh otoman.
Ren a reas eus 1754 betek 1757.
E-pad e ren e voe rediet an nann-muzulmiz (kristened ha yuzevien) da wiskañ dilhad heverk.
Skarzhañ a reas holl sonerien ar palez dre m'en doa kasoni ouzh ar muzik.
Mervel a reas d'an 30 a viz Here 1757. Mustafa III a renas war e lerc'h.
Eostig lost gwenn
An Eostig lost gwenn a zo ur spesad golvaneged, Calliope pectoralis (gwechall Luscinia pectoralis) an anv skiantel anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned bihan dreist-holl, c'hwiled ha merien en o zouez.
Annez hag isspesad
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Eskopti anglikan Exeter
Istor
Abaoe 1027 e voe dalc'het eskoptioù Lannalded (Kernev-Veur) ha Crediton (Devon) etre daouarn eskibion kumun (Lyfing etre 1027 ha 1046 ; Leofric adalek 1046). E 1050 e teuas Leofric d'en em staliañ e Exeter ha da vezañ evel-se eskob kentañ ar gêr-se.
Load kefridiel eskopti anglikan Exeter
1628
Diwar-benn bloavezh 1628 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1628
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1628
Cosimo Iañ de' Medici
Cosimo Iañ de' Medici (14 a viz Mezheven 1519- 21 a viz Ebrel 1574) a voe dug Toskana adalek 1537, ha kentañ Dug-meur Toskana adalek 1569 betek e varv e 1574, e-pad bloavezhioù diwezhañ an Azginivelezh italian.
Buhez
Cosimo, ganet e Firenze, a oa mab da Giovanni dalle Bande Nere (1498-1526), condottiero eus Forlì, ha da Maria Salviati.
Roet e voe ar galloud dezhañ gant Republik Firenze. Adsevel a eure neuze Tierniezh Medici, a vlenio Firenze betek an Dug-meur diwezhañ, Gian Gastone de' Medici (1671-1737).
E 1562 e varvas e bried, ha daou vugel dezhañ, Giovanni ha Garzia.
Delwennoù dezhañ
Ur mell delwenn arem dezhañ, en marc'heger, savet gant ar c'hizeller Giambologna en 1598, a weler er Piazza della Signoria, leurgêr bouezusañ Firenze. Unan all zo e Pisa er Piazza dei Cavalieri.
Dimezioù
En 1539 e timezas da Eleonora di Toledo (1522–1562), merc'h da vesroue Napoli, Don Pedro Alvarez de Toledo.
En 1570 ec'h addimezas da g-Camilla Martelli (marvet en 1574). Tri bugel o doe.
Prémesques
thumb|250px|right|Lec'hiadur Prémesques e [[Kanton Armentières hag en Arondisamant Lille]] Prémesques a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall. Tost-tost d'an harzoù gant Belgia emañ.
Bouches-de-l'Elbe
thumb|right|Departamantoù gall e hanternoz Alamagn e 1812. Bouches-de-l'Elbe (en alamaneg: Elbmündungen) zo anv unan eus an departamantoù gall a voe krouet en Alamagn e 1811, pa voe staget ouzh Bro-C'hall al lodenn -se eus ar vro, en amzer an Impalaeriezh c'hall kentañ, a badas betek 1815.
Dont a ra e anv eus ar stêr Elbe.
Arondisamantoù ha kantonioù
War-lerc'h ma voe faezhet Napoléon Bonaparte e 1814 e voe rannet an departamant etre Rouantelezh Hannover, dugelezh Holstein ha kêrioù dieub Hamburg ha Lübeck.
Hiriv
Emañ an douaroù-se e stadoù Saks-Izel, Schleswig-Holstein hag Hamburg.
Namur (proviñs)
Proviñs Namur a zo unan eus proviñsoù Belgia, e reter Wallonia.
Kanton Brest-Kerbêr
Kanton Brest-Kerbêr a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.
Kumunioù
Kanton Brest-Kerbêr a yae ul lodenn eus kumun Brest d'ober anezhañ.
Kore (kumun)
Kore a zo ur gumun eus ar Vro C'hlazik e Kerne e Breizh, e kanton Brieg hag e departamant Penn-ar-Bed.
Hidjra
An Hidjra eo divroadur Mohammed hag e ziskibled eus Mekka da Yathrib e miz Gwengolo 622.
An darvoud-se zo bet lakaet da benn kentañ an deiziadur muzulmat.
Yann Iañ (dug Normandi)
Yann Dizouar (John Lackland e saozneg; Jean sans Terre e galleg), a oa roue Bro-Saoz ha dug Normandi adalek Ebrel 1199 betek e varv e 1216. N'eus bet nemet un dug Yann en istor Normandi, nag ur roue “Yann” en istor Bro-Saoz, ha Yann Dizouar an hini e oa. A-wechoù e vez graet e anv ofisiel, Yann Bro-Saoz, anezhañ. E-kerzh e ren e voe kollet Normandi gant Bro-Saoz.
Brudet eo e anv en istor Breizh pendeogwir e lazhas e niz Arzhur I, dug yaouank Breizh.
E vuhez
Ganet e oa d'ar 24 a viz Kerzu 1166 ha marvet d'an 18 a viz Here 1216). Mab yaouankañ ar roue saoz Herri II hag e wreg Eleanora Akitania e oa. Breur yaouankañ ar roue Richarzh Iañ hag an dug Jafrez II e oa.
Deuet e oa an anv "Dizouar" dezhañ dre ma ne oa ket e dad evit reiñ douar dezhañ a-raok marv e vreudeur all.
Dimeziñ ha bugale
E miz Eost 1189 e timezas da Isabelle de Gloucester, merc'h pennhêrez Guillaume fitz Robert, 2 kont Gloucester. Bugel ebet n'o doe. Goude bout anvet da roue en 1199 e reas dispenn an dimeziñ gant ar pab Inosant III dre an abeg a genwadelezh. Isabel a addimezas da Geoffrey de Mandeville, ha goude intañveziñ, da Hubert de Burgh.
Besterd en doe ivez :
An anv FitzRoy a oa un anv normanek a dalveze kement ha mab d'ar roue, diwar Fitz.
Fresnoy-en-Gohelle
Fresnoy-en-Gohelle a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Gruffudd ap Dafydd ap Tudur
Gruffudd ap Dafydd ap Tudur a oa ur barzh kembraek, marvet war-dro 1300, en amzer ar Gogynfeirdd. Skrivet en deus etre marevezh Barzhed ar Briñsed ha hini Barzhed an Uhelidi.
Hippeia
Hippeia (henc'hresianeg : Ἱππεία), pe Hippea, zo anv div vaouez e mojennoù Hellaz kozh.
Gruffudd ap Dafydd ap Tudur
Istor
N'ouzer ket gwall dra anezhañ, war-bouez pezh a gaver da zastum en e varzhonegoù. Lavarout a ra eo e Môn emañ e annez, hogen lavarout a ra ivez eo Sir Gaernarfon eo e vro en ur resisaat emañ uc'h Caer Rhun.
Hippeia
Athena Hippeia
Athena Hippeia (pe Hippeia Athena) ("Athena ar c'hezeg") a vez graet eus Athena evel doueez ar c'hezeg.
Gruffudd ap Dafydd ap Tudur
Istor
Anv zo gantañ eus Sir Gaer Arfon, pezh a ziskouez e skrive goude krouidigezh ar gontelezh e 1284
Tin-lann
Tin-lann, pe munudig (Thymus serpyllum), zo ur seurt tin a blij d'ar c'honifled.
Yspwys Mwyntyrch
Map Cadrod ha roue Cynwidion e oa Yspwys Mwyntyrch. Ne anavezer hogozik netra diwar-benn e ren ha alies e vez kemmesket gant un Yspwys arall hag en defe bevet en amzer Ambrosius Aurelianus. Faezhet e vefe bet e 571 gant Cuthwulf Wessex en Emgann Bedford met ne voe ket kemeret e rouantelezh gantañ ha gwirheñvel eo e vevas e dierniezh un tammig pelloc'h c'hoazh.
Ponte Buggianese
Ponte Buggianese a zo ur gumun ag Italia eus proviñs Pistoia.
Tin-lann
Tin-lann a vez graet gantañ d'ober aezhenn da bareañ ar sifernioù.
Yspwys Mwyntyrch
E vab Mynan a renas war-e-lerc'h
Hippeia
Athena Hippeia
Neuze e veze lavaret e oa merc'h da Boseidon ha Polyfe, merc'h Okeanos. Hec'h anv a voe roet dezhi peogwir e oa bet an hini gentañ oc'h ober gant ur c'harr.
Hippeia, merc'h Antippos
Hippea merc'h Antippos a zimezas da Elatos hag a c'hanas tri bugel: Polyfemos, Kaineüs, hag Isc'hys.
Gruffudd ap Dafydd ap Tudur
Levrlennadur
Embanneteo bet labour ar barzh gant Dafydd Johnston en:
Roer (departamant)
Roer zo anv un departamant gall krouet e 1795 en Alamagn hag en Izelvroioù, pa voe aloubet ar c'horn-bro-se gant ar C'hallaoued. Savet eo anv an departamant diwar hini ar stêr Roer (pe Rur en alamaneg).
thumb|right|Departamantoù gall en Alamagn, er c'hornôg d'ar [[Roen, e 1812.]]
Savidigezh an departamant
Savet e oa departamant ar Roer diwar:
Aachen (Aix-la-Chapelle e galleg) e oa ar pennlec'h. Pevar arondisamant a oa (e 1812) :
Jean Arp
thumb|200px|right| Jean Arp war-dro 1925, skeudenn tennet eus De Stijl, niverenn 73/74, miz Genver 1926
Jean Arp (pe Hans Arp) (16 a viz Gwengolo 1886 e Strasbourg – 7 a viz Even 1966 e Basel, Suis) a oa ur barzh, ur livour hag ur c’hizeller a gemeras perzh e dada hag en dreistrealouriezh. Al lod brasañ eus e oberennoù a zo bet kensavet gant e wreg, Sophie Taeuber hec’h anv. Dimeziñ a rejont d’an 20 a viz Here 1922.
E vuhez
thumb|250px| Clé des jaquemart, kizelladur, plasenn ti-kêr [[Mainz]] Da gentañ e oa Arp ur barzh. E 1916 e kemeras perzh e krouidigezh dada e Zürich. Skeudennoù a dresas evit meur a levr dada, evel Le Passager du Transatlantique gant Benjamin Péret, pe Vingt Cinq Poèmes gant Tristan Tzara, hag ivez evit ul levr savet gant Richard Huelsenbeck. Stagañ a reas gant ar c’hizellañ adalek 1917.
E 1922 e timezas gant Sophie Taeuber-Arp. E oberennoù plastr ha marmor kentañ a savas adalek 1930. Ouzhpenn e reas re all war goad livet. Pegañ paper ha brodañ a reas ivez.
E vrud az eas war gresk e Köln, Berlin, Pariz ha Hannover. E 1925 en em stalias e Clamart, kemer a reasas perzh er strollad dreistrealour hag er strollad anvet Cercle et Carré. E Strasbourg e kemeras perzh e raktres kempenn L'Aubette, etre 1926 ha 1929. Al labour-se a gasas da benn asambles gant e wreg ha gant Theo van Doesburg. E 1954 e voe roet dezhañ priz etrevroadel ar c’hizellañ e Venezia. Lod brasañ e oberennoù a c’haller gwelout hiziv an deiz e mirdi arzoù a-vremañ Strasbourg. Ar blasenn dirak ar mirdi a zo bet roet e anv dezhi.
Vasily Aksyonov
Vasiliy Pavlovitch Aksyonov, pe Василий Павлович Аксёнов, zo ur skrivagner soviedat ha rus ganet d'an 20 a viz Eost 1932 e Kazan (Tatarstan), ha marvet d'ar 6 a viz Gouhere 2009 e Moskou. Savet en deus romantoù evel Московская сага (Ar saga moskovat). A-enep ar galloud soviedel en deus stourmet ha divroadelaet e oa bet e 1980 hag harluet er Stadoù-Unanet. Ne adtapas e vroadelezh nemet un dek vloaz war-lerc'h da vare ar Peretroiska.
Lou Pagliaro
Louis Pagliaro, anavezetoc'h evel Lou Pagliaro, ganet e 1919 ha marvet e 2009, a oa ur c'hoarier tennis-taol stadunanat. Brudet e voe dre ma c'hounezas peder gwech kampionad ar Stadoù Unanet er bloavezhioù 40 hag e 50. Brudet e oa ivez peogwir e oa bihan (1,50 m).
Eostig penn rous
Annez
Kavout a reer ar spesad e hanternoz-kreiz Sina (menezioù Qinling e Shaanxi ha Sichuan).
Gale Storm
Gale Storm, ganet e 1922 ha marvet e 2009, a oa un aktorez hag ur ganerez stadunanat.
Roer (stêr)
Ar Roer (Roer e galleg ha nederlandeg, Rur en alamaneg) zo ur stêr eus hanternoz Europa, a red dre Velgia, an Izelvroioù hag Alamagn, adstêr d'ar stêr Meuse. 90 % eus hed ar stêr zo en Alamagn.
Gwelout ivez
Eus 1795 da 1815, ez eus bet un departamant anvet Roer, pe Rur en alamaneg, ha n'emañ ket da vezañ mesket gant Ruhr, ur rannvro eus Alamagn.
Guinecourt
Guinecourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Mawddwy
250px|thumb|[[Aran Fawddwy: anvet eo ar menez diwar anv ar c'hombod kozh]]
Mawddwy a oa ur c'hombod kozh, bet rouantelezh dizalc'h a-raok bout stagez ouzh Rouantelezh Powys. Diwezhatoc'h, pa voe staget Kembre ouzh Bro-Saoz etre 1536 ha 1543, e teuas da vout ur rann eus Sir Feirionnydd, a zo bremañ e Kontelezh Gwynedd.
C'hoazh e vez graet an anv eus ar c'horn-bro, ar vroig en-dro da lodenn uhelañ ar stêr Dyfi, hag emañ hec'h eienenn ouzh tor ar menez Aran Fawddwy. Ouzhpenn en Aran Fawddwy e kaver an anv "Mawddwy" e kêriadennoù Dinas Mawddwy ha Llanymawddwy.
Ur gumuniezh eo Mawddwy ivez bremañ.
Rimadell
E brezhoneg: Eus Mawddwy tri zra a deu: den hek, neuz glas, ha glav.
Robert Louis Stevenson
"Treasure Island" eo anv e romant brudetañ, bet lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow hag embannet gant Al Liamm dindan an anv Enez an Teñzor.
Yaouankiz
En e di e tremenas Robert-Louis al lodenn vrasañ eus e amzer vak. D'an 13 a viz Kerzu 1850 e voe badezet Robert Lewis gant e dad-kozh hervez an hengoun skosat. Buan-ha-buan e teuas diaes da Vargaret Stevenson magañ he bugel hec'h-unan abalamour d'he yec'hed bresk. Ouzhpenn ma oa yaouank (ne oa nemet 21 bloaz) he devoa kudennoù nervennel ivez. Setu perak e voe gopret ur vagerez. Teir a zeuas an eil war-lerc'h eben met an hini ziwezhañ eo a chomas e kalon R. L. Stevenson a-hed e vuhez. Alison Cunningham eo hec'h anv, lesanvet e voe Cummy gantañ.
D'ar 14 a viz Kerzu 1852, ar smout bihan, lesanvet giz-se gant e gerent, a dapas terzhienn a-daol-trumm. E dud e kavas dezho e teue ar c'hleñved diwar ar Water of Leith a rede tost d'an ti. Dilojañ a rejont neuze e miz Genver 1853 evit mont d'an 1, Inverleith Terrace, o krediñ e c'houzañvfe Robert Louis gwelloc'h an ti nevez. Siwazh, gleborekoc'h eget egile e oa an ti-se. Evit ur pennadig voe gwelloc'h stad ar bugel, met klañvaat a reas gwashoc'h eget en diagent. D'an 10 a viz Meurzh 1853 e lavaras ur mezeg e oa Robert Louis gant ur gwaskad garloc'hennel difterek. Adalek neuze e voe diaes ar vuhez evit ar paotrig: sifernioù, gwaskennoù, tanijennoù skevent, terzhiennoù ha bilimadurioù skevent a bakas anezhañ bep goañv ouzhpenn ar c'hleñvedoù-bugel boutin.
Ne voe nemet e miz C'hwevrer 1857 ma teuas splann d'ur mezeg al liamm etre an ti gleborek ha yec'hed ar bugel. Dre-se e tilojas ar re Stevenson e miz Mae er 17, Heriot Row. An ti-se, aes ha gwelloc'h evit ar yec'hed eget egile, a glotas mat gant dere Thomas, a oa deuet e 1854 da vezañ ijinour-titret en Northern Lights Board. Re ziwezhat e oa, siwazh, rivinet e oa yec'hed Robert Louis. Gant ur yec'hed ken bresk e chomas Robert Louis aliesoc'h er gêr, amzer fall Dinedin o vezañ dañjerus evitañ. Kalz amzer neuze a dremenas en ti war Heriot Row. Ne wele ket kalz e dad, dre ma laboure hemañ en Northern Lights oc'h ober troioù ensellout. Tamm-ha-tamm e tilezas Margaret he mab d'ar vagerez "Cummy", pa veze-hi klañv alies ivez. Abalamour da gement-se e teuas Cummy da vezañ evit Robert Louis « e eil mamm, e wreg kentañ, ael e vugaleaj ». Hi eo a veze e-kichen Louis pa rae-eñ gwallhunvreoù pe nozvezhioù diaes da vevañ, terzhiennek a-wechoù. An nozvezhioù-se a zeskrivas en e oberenn North-West Passage hag en e skrid Un chapitre sur les rêves. Cummy eo a veze aze evit c'hoari gantañ pa veze-eñ war e wele, lenn a rae-hi ar Bibl dezhañ, Le voyage du pèlerin skrivet gant Bunyan, buhezskrid ar pastor M'Cheyne, skridoù covenanters evel reoù Wodrow pe Peden. Kontañ a rae ivez dezhañ istor Bro-Skos ha dreist-holl hini ar govenanters gwallgaset e-pad ar Killing Time, kontadennoù brudet er vro diwar-benn tasmantoù ha tud savet a varv da vev. Plijet e veze ar bugel ivez gant istorioù troioù-kaer embannet er gelaouenn Cassel's Family.
D'ar 7 a viz Here 1856 en em stalias e genderv Robert ("Bob") gantañ en Inverleith peogwir e oa klañv Alan, tad Bob. Tri bloaz koshoc'h eget Robert Louis e oa Bob. C'hoari a raent asambles oc'h ijinañ istorioù pe c'hoazh o livañ boulomoùigoù c'hoariva Skelt ennañ titloù hag a zedenne spered bugel Robert Louis. Abalamour d'e yec'hed bresk e tremenas ivez Robert Louis predadoù da glask pareañ e yec'hed e ti e dad-kozh, e presbital Colinton (Colinton Manse). Eno eo en devoe e « oad aour ». Nepell ouzh Dinedin ec'h adkavas Robert Louis un toullad kendirvi dezhañ hag aze ne voe nemet c'hoarioù ha dudi gant Jane Whyte Balfour ouzh o evezhiañ. Hi eo an Auntie a vez komzet anezhi en A Child's Garden of Verses ; merc'h henañ Lewis Balfour e oa Jane. Pa varvas Lewis Balfour d'an 30 a viz Ebrel 1860 e teuas ur pastor nevez da gemer ar garg, hag echu e voe gant Colinton. Auntie a zilojas eus ar bresbital da Spring Grove e-kichen Londrez.
Diaes e voe skoliata Robert Louis abalamour d'e yec'hed: e 1856, barradoù paz ha terzhienn a bakas ar paotrig. E 1857, goude div sizhunvezhiad kentelioù, e voe klañv adarre e-pad ar goañvezh a-bezh. Setu-eñ en e glasadig e miz Here 1861 en Dinedin Academy, met e-unan e chomas ar pep brasañ eus an amzer: dre ma oa-eñ bresk en devoa poan o kemer perzh e c'hoarioù ar vugale all. En nevezamzer 1862, Thomas a voe tapet gant paz d'e dro ha Louis a guitaas ar skol ur wech ouzhpenn evit heuliañ e gerent betek Su Bro-Saoz, a-raok tremen ur mizvezh en Hamburg e miz Gouhere.
Hiraet e voe ar vakañsoù betek an diskar-amzer, ha feurmet e voe ul lojeiz e North Berwick, ar pezh a voe ar wech kentañ da Robert Louis mont e darempred gant ar mor pa oa ur gêriadennig pesketaerien war ar Firth of Forth, tost da Zunbar.
Pa zeuas an distro-skol e klañvaas Margaret d'he zro, dav e voe dezhi kaout ur prantad-pareañ. D'an 2 a viz Genver 1863 e veajas ar familhig gant Cummy betek Bro-C'hall ; e Menton en em stalias adalek ar 4 a viz C'hwevrer. Goude daou vizvezh-pareañ ez eas gwelloc'h an traoù gant Maargaret ; e-pad ar prantad-se en devoa Robert Louis studiet gant ur c'helenner gall. D'an 31 a viz Meurzh 1863 ez eas arfamilh kuit eus Menton evit gweladenniñ Italia e-pad pelloc'h eget ur mizvezh, a-raok kemer hent an distro d'an 8 a viz Mae dre Aostria hag Alamagn. D'an 29 a viz Mae 1863, goude bezañ bet beajet kalz, e teuas Louis da Henriot Row en-dro hag e c'hortozas, prez ha levenez ennañ, an distro-skol en Academy. Dirak dibasianted e vab e kinnigas Thomas d'e vab mont gantañ d'ober troiadoù ensellañ tourioù-tan war aod Fife e-pad an hañvezh. Asantiñ a reas Robert Louis gant levenez ober e «  veaj kentañ evel gour, hep lostennoù da harpañ anezhañ. » Pa zistrojont e oa Maggie gant ur c'hleñved adarre, hag un droiad e Su Bro-C'hall a voe rekis evit he fareañ. Evit ma c'hellje Robert Louis heuliañ kentelioù e tivizas e gerent e lakaat en un ti-lojañ e Burlington Lodge Academy nepell diouzh ti Auntie e Spring Grove. Petra bennak ma voe diaes a-walc'h an darempredoù kentañ gant kevredigezh Bro-Saoz e krogas Robert Louis da skrivañ e istorioù troioù-kaer kentañ evit kelaouenn ar skol. Ne vourre ket kement-se bevañ pell diozh e dud, hag goulenn a reas digant e dad distreiñ d'ar gêr. Asantiñ a reas Thomas: dont a reas da gerc'hat e vab d'an 19 a viz Kerzu 1863 evit mont da Venton adarre davet Margaret ha Cummy.
Distreiñ a reas Thomas e Dinedin e dibenn miz Genver 1864, goude bezañ bet prometet d'e vab chom hep e lakaat en-dro e Spring Grove. Kuitaet e voe Menton e miz Mae 1864 evit tremen vakañsoù war glannoù ar stêr Tweed tost da Beebles. Pa ne c'hoarie ket Louis gant e gendirvi ez aoze raktresoù skridoù.
E miz Here 1864 e voe enskrivet Robert Louis en ur skol a-ratozh evit ar vugale kudennoù dezho. Gwelloc'h e voe an darempredoù gant ar skolidi all, met ne seblante ket ar paotr 14 vloaz bezañ dedennet gant ar studioù. E bal dezhañ e oa deskiñ skrivañ e-lec'h studiañ. Labourat a reas war ur pezh-c'hoari awenet gant buhez Deacon Brodie, paotr a afer war an deiz ha laer d'an noz. Gant ur studier all eus ar skol, gantañ ar memes karantez e-keñver al lennegezh, e kenlabouras Robert Louis evit embann ur gelaouenn. Kejañ a reas gant unan eus e idoloù, Robert Michael Ballantyne, en devoa skrivet The Coral Island.
E miz C'hwevrer 1865 e paouezas c'hoazh ar skol evit heuliañ Margaret evit ur prantad-pareañ betek miz Here e Torquay. E-kerzh ar bloavezh-skol nevez e roas Robert Louis lañs d'ur gelaouenn all, savet gantañ e-unan ar wech-mañ. Teir niverenn a voe e deroù ar bloavezh 1866. Da get ez eas ar gelaouenn pa'z eas Robert Louis da Dorquay endro adalek miz Ebrel betek miz Mae gant e vamm. En hañvezh da heul e krogas Stevenson da skrivañ ur romant ennañ an emsavadeg covenanters eus ar bloavezh 1666 er Pentland Hills: emsavadeg ar Pentland. Ha pa lennas e dad ar skrid-se e kavas dezhañ e oa c'hwitet: hervezañ e vije gwelloc'h da Robert Louis leuskel al lodenn faltaziek a-gostez evit sevel ur skrid istorel. Evit plijout d'e dad e tremenas an diskaramzervezh a-bezh oc'h adskrivañ Pentland Rising. Evit goprañ e vab e lakaas Thomas ti ul levraoueger e Dinedin da voullañ 100 skouerenn eus oberenn ar c'hrennard kent o frenañ.
Pa oa tonket da heuliañ tachenn ar re Stevenson, ez eas Robert Louis e miz Here 1867, d'an oad a 17 vloaz, da Skol-Veur Dinedin evit prientiñ un diplom ijinour.
Kapelle (Zeeland)
thumb|right|200px|Banniel Kapelle thumb|right|200px|Skoed-ardamez Kapelle thumb|right|200px|Lec'hiadur Kapelle e Zeeland Kapelle zo ur gumun hag ur gêr eus proviñs Zeeland, en Izelvroioù, e ledenez Zuid-Beveland. 49.66 km² eo gorread ar gumun (douar : 37,14 km² dour : 12,52 km²). D'ar 1añ a viz Genver 2007 e oa 12 014 annezad enni (stankter : 323 annezad/km²).
Eostig lost rous
An Eostig lost rous (Larvivora sibilans, gwechall Luscinia sibilans) a zo un evn amprevanetaer.
Annez
Bevañ a ra al labous en Azia an Norzh.
Kanton Daoulaz
Kanton Daoulaz a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.
Kumunioù
Kanton Daoulaz a yae 9 kumun d'ober anezhañ :
1096
Diwar-benn bloavezh 1096 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1096
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1096
Jean Dausset
Jean Dausset, ganet e 1917 hag marvet e 2009, a oa un enklasker gall, bet tapet gantañ priz Nobel ar vezegiezh e 1980.
Marcel Janco
thumb|right|150px|Marcel Janco, 1954 thumb|150px|Studio Marcel Janco e Ein Hod
Marcel Janco (24 a viz Mae 1895 e Bukarest - 21 a viz Ebrel 1984 e Tel Aviv) a oa ul livour hag ur savour. Ezel e voe eus dada, maskloù a aozas evit al luskad-se.
E vuhez
E 1913 e kejas gant Jean Arp e Zürich. E 1919 e savjont ar strollad arzourien anvet "Artistes Radicaux". Ganto e oa ivez Alberto Giacometti. Kemer a reas perzh e ganedigezh dada e Zürich d'ar 5 a viz C'hwevrer 1916, asambles gant Hugo Ball, Richard Huelsenbeck, Tristan Tzara, Jean Arp ha Sophie Taeuber. E 1922 e tistroas da Roumania hag e krouas ar gelaouenn "Contimporanul". E 1941 ez eas da repuiñ e Tel Aviv hag e teuas da vezañ unan eus arzourien vrudetañ ar vro. Ur strollad anvet Dremmwelioù Nevez a grouas e 1953 war dismantroù Ein Hod (nepell eus Haifa). Eno ivez e sikouras staliañ ar mirdi dada, ur pennadig a-raok ma varvfe. Chom a reas tost ouzh Tristan Tzara betek fin e vuhez, ha meur a dresadenn hag a engravadur a savas evit skeudenniñ levrioù Tzara.
1629
Diwar-benn bloavezh 1629 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1629
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1629
Groe
Traoù all
left|thumb|Anv P. Baron eus Groe ouzh monumant ar re fuzuilhet e Porzh-Loeiz
Douaroniezh
8 km hirder ha 3 km ledander dezhi.
Emdroadur ar boblañs
Emdroadur ar boblañs abaoe 1793
Evelyn De Morgan
Evelyn De Morgan (bet ganet Evelyn Pickering, 30 a viz Eost 1855 – 2 a viz Mae 1919 e Londrez) a oa ul livourez rakrafaelour saoz.
Evelyn de Morgan a voe ganet en ur familh eus ar renkad etre uhel : he zad, Percival Pickering e anv, a oa grefier e Pontefract (West Yorkshire), hag he mamm, Anna Maria Wilhelmina Spencer Stanhope, a oa c'hoar d'an arzour John Roddam Spencer Stanhope hag a oa eus familh Thomas Coke, kont Leicester.
Evelyn a heulias kentelioù tresañ adalek an oad a 15 vloaz. Dont a reas da gendrec'hiñ he zud da enskrivañ anezhi en ur skol-arzoù, hag adalek 1873 edo o studiañ er Slade School of Art.
Levezonet e voe kalz gant hec'h eontr, John Roddam Spencer Stanhope e anv, hag e zaremprediñ a reas kalz p'edo-eñ o chom e Firenze. Dre forzh mont da Italia e voe dennet gant labour livourien an Azginivelezh evel Botticelli.
Dimeziñ a reas gant ar priour William De Morgan e 1887. E Londrez e vevjont betek marv William e 1917. Daou vloaz goude e varvas-hi. Douaret e voe e Brookwood Cemetery, e-kichen Woking, er Surrey.
Iclingas
An Iclingas a oa ur strollad Angled a oa en em staliet er Midlands e deroù ar goude diazezidigezh rouantelezh East-Anglia. Tennañ a reont o anv eus hini o roue kentañ Icel Mercia. Galloud o rouantelezh a greskas ha kregiñ a rejont da stagañ riezoùigoù angl-ha-saoz reter ar Midlands e-pad an eil darn eus ar. Goude 584 e teuas o stad da vezañ unan eus ar re bouezusañ er vro dindan anv Rouantelezh Mercia.
Roll rouaned an Iclingas
Kingdom of the Iclingas
Hotton
Hotton (e walloneg: Hoton) a zo ur gumun eus Belgia e proviñs Luksembourg.
Arturo Gatti
Ur c'hoarier boks e oa, eus Kanada. Betek 2007 en deus bokset.
Kavet e voe marv e kambr e leti e Brazil e 2009. En em lazhet e oa hervez enklask ar polis.
Degradation Trip
Un eil skouerenn eus ar bladenn a voe lakaet war ar marc'had d'an 10 a viz Kerzu 2002 : second version. Gwelet e vez evel ar skouerenn vat eus ar bladenn.
Kanaouennoù
All songs by Jerry Cantrell.
Chartoù
Pladenn - Billboard (Amerika an Hanternoz)
Twrog
Twrog a oa ur sant eus Kembre er pe en  a vije bet mab da Ithel Hael.
Diazezet en dije parrez Llandwrog (nepell diouzh Caernarfon, Gwynedd).
Lec'hanvadurezh
Ouzhpenn e Llandwrog e kaver an anv Twrog
E Maentwrog ez eus ur pezh roc'h e-kichen an iliz hag a zo anvet Maen Twrog. Hervez ar vojenn ez eo bet taolet gant ar sant eus lein ar menezioù Moelwynion.
Lidet e vez d'ar 26 a viz Mezheven ha d'ar 15 a viz Eost.
Orin ar pennad
Troet diwar bennad ar wikipedia kembraek.
Dalif
Un dalif (pe un dalifez) zo ur paotr (pe ur plac'h) ganet goude marv e dad (pe he zad).
Gerberga Lombardia
Gerberga Lombardia (en VIIIvet kantved) a oa merc'h da Dider Lombardia, roue al Lombarded, ha d'e wreg Ansa. Dimeziñ a reas da Karloman Iañ, roue ar Franked ha breur Karl Veur, en 769. He c'hoar Desiderata a oa dimezet da g-Karl Veur. Pa varvas he gwaz e tec'has da Lombardia, da di he zad, aon ganti e vije lazhet he bugale gant he breur-kaer. Kement-se a zegasas brezel etre rouantelezh ar Franked ha hini al Lombarded, ha distruj rouantelezh al Lombarded a-benn ar fin.
Dalif
Oberennoù
Komz a reer ivez el lennegezh eus oberennoù dalif, embannet war-lerc'h marv o oberour, evel an Divina Commedia, gant Dante.
Gerberga Lombardia
Istor
Gwall nebeud a dra a ouzer eus Gerberga. N'eo ket sur e oa merc'h da z-Dider. Hervez istorourien zo ez eus meskaj etre Gerberga ha Desiderata. Darn all a lavar e c'hallfe bezañ daou anv d'ar memes maouez.
Dalif
Didamalloù
Komz a c'haller eus didamalloù dalif pa vezont roet da dud a zo bet kondaonet ha marvet a-raok ma vije anavezet o digablusted.
Gerberga Lombardia
Lombardez pe Frankez
Kavout a ra da lod e oa ur Frankez abalamour d'ul lizher faeüs skrivet gant ar pab Stefan III da Garloman ha Karl, pa glevas keloù eus eured Karl gant Desiderata, e lavaras e oa bet "urzh o zad Pepin Grenn e vijent dimezet da Frankezed kenedus..."
Ithel Hael
Meneg zo anezhañ e dornlevrioù kozh.
Gerberga Lombardia
Bugale
Daou vab he doe, ha Pepin ar yaouankañ Pa varvas Karloman (eus gwadañ e fri hervez un testeni) edo Gerberga engortoz da welout he mibien o resev rouantelezh o zad Karloman, ha marteze da ren ken e vijent bras a-walc'h. E-lec'h se avat e lammas Karl war zouaroù e vreur, hag e tec'has e c'hoareg eus Frankia gant he mibien ha kuzulier he gwaz, Autchar. Eus an dec'hadeg-se e skriv Eginhard, buhezskriver Karl Veur, "ne oa abeg ebet da gement-se".
Ne vern penaos e karzas da repuiñ da Lombardia, ha degemeret e voe gant he bugale hag he c'hoskor e Pavia. Enebourien e oa bet Dider ha Karloman, dreist-holl abalamour d'an emglev a oa etre Dider ha Karl Veur, dimezet da verc'h Dider: dañjer a c'halle dont eus an daou-se. Met pa voe kaset Desiderata, merc'h Dider, kuit gant he fried, e troas o emglev da enebiezh. Se zo kaoz e oa troet Dider da zegemer gwreg Karloman. Goulenn a reas ouzh ar pab Adrian II mont da hanterour, anavezout gwir mibien Karloman da ren war-lerc'h o zad, ha kurunenniñ anezhe evel rouaned ar Franked.
E 773 e teuas armeoù Karl Veur da aloubiñ Italia. An dizober eus Dider ha Gerberga a felle dezhañ kaout.
He lignez
┌─ X ┌─ Dider Lombardia (vers 710 -† ap.774), dug Toskana, roue al Lombarded. │ └─ X │ Gerberga Lombardia │ │ ┌─ X └─ Ansa (?-?). └─ X