cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ren ar Gonsuled
Ren ar Gonsuled eo an anv a vez graet eus an aozadur politikel a voe savet e Bro-C'hall goude  Taol-stad an 18 a viz ar Vrumenn, e bloavezh VIII ar C'hentañ Republik c'hall, kaset da benn gant ar jeneral Napoleone Buonaparte. Diskaret e voe gouarnamant ar Bodad-ren a oa padet pevar bloaz (1795-1799) da lakaat ur gouarnamant nevez en e sav, gant ur vonreizh nevez, hini ar bloavezh VIII, a roe ar galloud da dri c'honsul, Jean-Jacques-Régis de Cambacérès, Napoleone Buonaparte, Charles-François Lebrun. Daoust da se ne oa nemet unan er penn en gwirionez, Napoleone Buonaparte, hag a deuas da vezañ konsul buhez-pad e 1802.
Gant Taol-stad an 18 a viz ar Vrumenn ha staliañ ar gouarnamant nevez-se eo merket fin an Dispac'h gall. Gant marevezh ar Gonsuled e teuas adreizh ar frammoù politikel, ekonomikel ha milourel ar vro a oa bet degaset gant an Dispac'h abaoe fin ar Renad kozh.
Llan
Gant un anv-kadarn
Gant un anv stêr
Gant un anv all:
Ren ar Gonsuled
Ren ar Gonsuled a badas betek an 28 a viz ar Bleuñv eus bloavezh XII (18 a viz Mae 1804), pa voe embannet fin ar Republik c'hall ha disklêriet an Impalaeriezh c'hall kentañ.
Ar bodad konsuled da c'hortoz
Goude Taol-stad an 18 a viz ar Vrumenn‎ ar bloavezh VIII (9 a viz Du 1799) e voe savet ur Bodad konsuled da c'hortoz, gant Napoleone Buonaparte, Emmanuel-Joseph Sieyès ha Roger Ducos.
Ur vonreizh nevez a voe savet hag embannet d'ar 4 a viz an Erc'h eus ar bloavezh VIII (26 a viz Kerzu 1799).
Mennozhioù Sieyès eo a zo diazez an holl oberennoù sevenet. Goude bloavezhioù brall-divrall ar Bodad-ren e klasked kaout ur galloud-oberiañ kreñv evit aesaat mont en-dro gouarnamant ar vro.
Bodadegoù e-leizh a voe etre miz Gwengolo ha penn kentañ miz Kerzu, Napoleone Buonaparte a glaske reiñ nerzh evit mont buan gant an adreizhadennoù.
Sergio Pérez
Sergio Pérez zo ur bleiner kirri mec'hikan, bet ganet d'ar e Guadalajara, a red e Formulenn 1 abaoe 2011. Ur blenier Force India eo e 2014. Graet en doa e bodiom kentañ e 2012 e-pad Priz Bras Malaysia en ur c'hoari an trec'h gant Fernando Alonso. Bet eo bet blenier McLaren e 2013.
Afonso de Albuquerque
Afonso de Albuquerque (Alhandra, Portugal, 1453 - Goa, India, 1515) a oa un den uhelwad, ofiser hag amiral portugalat hag unan eus krouerien impalaeriezh Portugal e Meurvor Indez. Anvet e voe da eil besroue an Indez portugalat.
İznik
İznik (bet Nikaea) zo ur gêr durk e kornôg Anatolia, e proviñs Bursa.
War-dro 22.000 annezad zo enni.
Istor
Nikaea a oa ur gêr en impalaeriezh vizantat betek 1078. Er bloavezh-se e voe galvet an Durked gant ur jeneral bizantat evit ma sikourfent anezhañ da bignat war dron an impalaeriezh. Staliañ a reas anezhe e Nikaea, e-tal da Gergustentin.
Levr Furnez Sirac'h
Unan eus levrioù eilkanonel ar Bibl eo Levr Furnez Sirac'h (Si). Ne gaver anezhañ nemet er Bibl katolik hag e Bibl ar Seikont
Darn eus an dornskridoù gresianek eus testenn Furnez Sirac'ha ginnig un titl resisoc'h : "Furnez Yesous, mab Sirac'h". Anvet e vez ivez "Eklesiastikos" hag en embannadurioù a-vremañ e vez anvet "Sirasid". Lenn a reer er raklavar e vefe bet troet skrid Yesous gant e vab-bihan war-dro 140 KJK (e 132 moarvat) evit Yuzevien Bro-Egipt ha pergen ar re oa o chom en Aleksandria. 50 vloaz a-raok e oa bet tolpet gant. Yesous Ben Sirac'h, mestr a furnez e Jeruzalem, lodenn wellañ e gelennadurezh en ul levr en hebraeg.
War-dro div drederenn eus an destenn hebraek bet kollet abaoe kantvedoù a zo bet adkavet e 1896 e 6 dornskrid diglok eus ar Grennamzer eus ur sinagogenn eus kêr Kaero. Tammoù a zo bet adkavet e kevioù Qumrân. E 1964 e voe kavet e Masada un eilenn eus un darn (39, 27 – 44, 17) en un doare-skrivañ eus ar c'hentañ kantved KJK.
Abred e voe adskrivet lodennoù zo hag ouzhpennet traoù a gaver en un eil "embannadur". Degemeret e vez an daou stumm gant an iliz katolik.
Ganet e voe an aozer e kreiz an. Anavezet en doa ar Beleg meur Shimon ar Reizh a varvas goude 200 KJK. Ur skrib oa. Doujañs en doa e-keñver al Lezenn hag an Templ kement hag e keñver ar furnez. Trubuilhet e oa gant kudenn an doare ma restaol Doue da bep hini hervez e oberoù. Un toullad traoù ouzhpennet evit degas sklêrijenn a seblant awenet gant teologiezh ar Farizianed hag an Esenianed.
N'eo ket frammet-kaer al levr : krennlavarioù pe heuliadoù krennlavarioù hep liamm anat etrezo met ivez displegadennoù hiroc'h amañ hag ahont.
Stad ar Rabin
Stad ar Rabin eo stad pennañ Gwened.
War ribl dehoù porzh-bageal Gwened emañ stad ar Rabin. Diwar anv baleadenn ar Rabin e teu anv ar stad. Un ale hir eo (tost 800 metr) gant gwez tro-dro. Anv "Ar Rabin" a zeu eus ar brezhoneg.
Implijet vez stad ar Rabin gant Rugbi Klub Gwened ha gant Gwened Olimpek Klub.
The A Team
The A Team a zo ur bladennig un titl warni (single) enrollet gant ar c'haner-sonaozer saoz Ed Sheeran ha deuet e-maez d'an 12 a viz Mezheven 2011.
Aotrounez ar brezel
thumb|Sina rannet etre Aotrounez ar brezel e 1925. thumb|[[Duan Qirui, e penn « Tuad an Anhui ».]] Prantad Aotrounez ar brezel zo ur prantad eus istor Sina en pa oa rannet ar vro etre Aotrounez ar brezel disheñvel goude marv Yuan Shikai. Yuan Shikai a oa diktatour Sina abaoe diskar an Dierniezh Qing gant Dispac'h 1911. E varv e 1916 a lakaas ar gouarnamant kreiz da goll e veli war Sichuan, Shanxi, Qinghai, Ningxia, Guangdong, Guangxi, Gansu, Yunnan ha Xinjiang.
Lan
Lan zo ur ger brezhonek,
The A Team
Gwerzhioù
Gwerzhet en devoa Ed Sheeran 800 000 skouerenn eus e bladennig e Rouantelezh-Unanet e 2011.
Aotrounez ar brezel
Gouarnamant broadelour ar C'huomintang, renet gant Sun Yat-sen ha diazezet e Guangzhou a oa kroget da gavout abeg e galloud gouarnamant Beiyang, renet gant Yuan Shikai ha diazezet e Beijing, ha da nac'h e oa gouarnamant reizh Sina. Paouez a reas prantad Aotrounez ar brezel e 1928, goude ergerzhadeg an Norzh, aozet gant ar C'huomintang ha deroù Dekvloaziad Nanjing. Koulskoude e chomas kalz tuadoù milourel a oa sujet mui-pe-vui, pe tamm ebet a-wezhioù zoken, ouzh ar gouarnamant kreiz, betek diazezadur Republik Pobl Sina e 1949.
Lan
Lec'hanvadurezh vrezhonek
Setu un dibab lec'hanvioù brezhonek gant Lan-.
Aotrounez ar brezel
E norzh ar vro
Goude marv Yuan Shikai, arme Beiyang a oa rannet e daou duad pennañ (anvet santier) : Santier an Anhui, renet gant Duan Qirui haSantier ar  Zhili renet gant Feng Guozhang. Diazezet e oa Santier ar Fengtian, renet gant Zhang Zuolin, e Mandchouria ha bodañ a rae unvezioù lec'hel koulz ha soudarded bet en arme Beiyang. Stourm a rae an tuadoù-se evit ar galloud e Beijing, a warante d'ar gouarnamant bezañ anavezet el live etrebroadel. Gouarnamant Beiyang a c'houneze lealded an tuadoù milourel, evel hini Ma Bufang e Qinghai, en ur reiñ postoù ofisiel.
Lan
Lec'hanvadurezh geltiek all
Llan e kembraeg, ur rakger stank e Bro-Gembre. Lann- e Kernev-Veur. E galianeg e kaver ar rakger lano- e anv kumunioù Lanamesa ha Lanamanhan e Gwaskogn.
Aotrounez ar brezel
E su ar vro
Su ar vro a oa en em savet a-enep gouarnamant Beiyang. Meur a broviñs a nac'he anavezout gouarnamant nevez Duan Qirui goude ar c'hwitadenn da adsevel an impalaeriezh e 1917. Anavezout a rae ar pep brasañ eus tuadoù milourel Yunnan, Sichuan, Guizhou, Hunan, Guangxi ha Guangdong ar gouarnamant savet gant Sun Yat-sen e miz Gouere 1917 e Guangzhou.
Lan
Gwelet ivez
Setu rakgerioù all en anvioù-lec'h brezhonek :
Aotrounez ar brezel
E su ar vro
E miz Gwengolo 1917, Sun Yat-sen a gemeras an titl a jeneralisim ar gouarnamant milourel, savet da zifenn bonreizh 1912. E 1918 avat e klaskas tuadoù milourel Guangxi rediañ Sun Yat-sen d'ober diouzh o soñj hag hemañ a rankas kuitaat Guangzhou. Sevel a reas neuze ur c'hevredad gant meur a jeneral hag e 1920-1921, ur brezel etre Guangdong ha Guangxi a ziskaras "Santier Guangxi" e-pad an daou vrezel Yue-Gui (1920-1921). Dilennet e oa Sun evel "Prezidant dreistordinal", mes treiñ a reas ar jeneral Chen Jiongming a-enep dezhañ neuze hag, e 1922, e kevredas gant "Santier ar Zhili" e penn ar galloud a Beijing da glask diskar anezhañ. thumb|left|[[Yan Xishan, e penn "Santier Shanxi".]] thumb|[[Tang Jiyao, e penn "Santier Yunnan".]] E miz Meurzh 1923 e voe roet lamm da Chen gant aduidi Sun, ha gallout a reas hemañ distreiñ er galloud. Adaozañ a reas ar C'huomintang, ha skoulmañ un emglev gant Strollad komunour Sina anvet ar C'hentañ talbenn sinaat unanet. Sevel a reas Akademiezh milourel Huangpu| da stummañ ofiserien nevez hag ur c'horf arme nevez, kuit ma tepantfe ar galloud eus kevredadoù distabil gant Aotrounez brezel. Sun Yat-sen a atropas gant santieroù Zhili ha Fengtian er galloud e Beijing, met mervel a reas gant ar c'hrign-bev e miz Meurzh 1925. C'hwec'h devezh goude marv Sun, ar jeneral Tang Jiyao, e penn "Santier Yunnan", a embann e kemer e lec'h. Kannet e oa avat gant soudarded a Guangxi renet gant Li Zongren.
Keleier an Naoned
Keleier an Naoned, pe Keleier Naoned, gant an istitl "kelaouenn ar vrezhonegerien e bro-Naoned", a oa ur gelaouenn vrezhonek viziek a veze embannet e Naoned etre 1974 ha 1977
Liesskrivet e veze e 1974 ha 1975 ha moullet goude-se adalek miz Genver 1976.
Pennadoù a bep seurt a veze embannet : keleier, eus Naoned hag eus ar bed, studiadennoù, enklaskoù, « kement tra ha ne oa ket lennegezh » evel ma lavare ar re a rae war-dro ar gelaouenn, gant skeudennoù ha tresadennoù. Kalz pennadoù a veze savet gant Bernez an Nail, sinet gant e anv pe gant anvioù-pluenn ; pennadoù gant tud all zo bet ivez, gant Gab ar Moal, Yann-Fañch Jacq, Per Denez, Loeiz Andouard... Jakez Derouet en deroù hag Anna ar Beg da c’houde a oa e penn ar gelaouenn, ha Gwenola ar Beg-Rossinyol a oa merourez. Embannet e voe eus miz Genver 1974 (niverenn 1) betek miz Mae 1977 (niverenn 15).
Paouez a reas da zont er-maez abalamour da ziaesterioù arc'hant dreist-holl : gwall ger e oa lakaat ar gelaouenn da zont er-maez, ha pa vefe bet moullet gant ur mouller emsaver, ha re nebeut a lennerien a oa.
Priz Bras kirri Hungaria
Priz Bras Hungaria (Hungareg : Magyar Nagydíj) zo ur redadeg kirri Formulenn 1 redet e Mogyoród, Hungaria. Redet e vez abaoe 1986 evel redadeg eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1.
Istor
Priz Bras Hungaria kentañ a voe dalc'het d'ar 21 a viz Even 1936 war un troiad 5 km hed en ur park e Budapest. Abalamour d'an darvoudoù politikel da heul e voe harzet holl redadegoù-kirri er vro e-pad 50 vloaz.
E 1986 e voe graet un taol gant Bernie Ecclestone dre ma voe aozet ur redadeg a-dreñv ar voger houarn, en un troiad savet a-ratozh e-kichen Budapest, an Hungaroring. Anavezet eo evel un troiad ma vez start-tre da dremen ha ma vez pouezus-tre ar strategiezh. E-pad 20 vloaz ne voe redadeg ebet dindan glav. Pevar blenier o doa tapet amañ o zrec'h kentañ : Damon Hill e 1993, Fernando Alonso e 2003, Jenson Button e 2006 hag Heikki Kovalainen e 2008.
Roll al loreidi
Ur foñs roz a ziskouez ur redadeg ne oa ket perzh eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1.
Pontedassio
Pontedassio zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Feskenn (arouez)
Ar feskenn (latin: fasces, liester fascis, "strobad") a zo un arouez deuet eus amzer Roma Gozh, ma veze douget gant lictores, ambrougerien ar reizhaouerien.
Bodañ a ra ar feskenn daou venveg kastizañ: ar walenn evit skourjezañ, hag ar vouc'hal evit reiñ taol ar marv. Un hordennad bizhier lakaet a-gelc'h gant lasoù ez eo, gant ur vouc'hal en he c'hreiz. E-pad pell eo bet arouez ar justis.
Simbol an unvaniñ ez eo deuet da vezañ en 19vet kantved ; deuet e oa ar ger feskenn da vezañ un doare da envel ur strollad, ur c'hevread pe c'hoazh ur strollad politikel. Gant an amzer eo deuet ar ger da vont etrezek ur simbol reveulzier, setu perak e adkaver e implij gant ar sindikalisted ha goude-se gant ar faskourien.
Ar reveulzi c'hall
Goude ma voe pilet ar Renad kozh gant an Dispac'h gall e voe implijet simbol ar feskenn evit lakaat da dalvezout ar Frañs "unan ha dirannadus" evel ur feskenn.
War Diskleriadur Gwirioù mab-den hag ar c'heodedour e adkaver simbol ar feskenn.
Implij gant ar republik c'hall
Ar prezidant Valéry Giscard d'Estaing a lakaas da dalvezout ar feskenn war e vanniel prezidant etre 1974 ha 1981.
Ar feskenn er Stadoù-Unanet
Implijet e vez simbol ar feskenn er Stadoù-unanet, dreist-holl gant ar sened pe c'hoazh ar gward broadel.
Dolichonyx oryzivorus
Dolichonyx oryzivorus a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Dolichonyx an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had dreist-holl.
Annez
Neizhañ a ra ar spesad e geotegi ha pradennoù Norzhamerika ; nijal a ra kuit da greisteiz Suamerika da c'hoañviñ.
Proviñs Chieti
Proviñs Chieti a zo ur broviñs en Italia, e rannvro Abruzzo, ha Chieti eo he c'hêrbenn.
Ara
Ara a c'hall bezañ meur a dra :
Tud
Un anv-den eo Ara.
Lec'hioù
Ul lec'hanv eo Ara ivez.
Isolabona
Civezza zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Costarainera
Costarainera  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Arsinoe
Arsinoe (Ἀρσινόη / Arsinóê en gregach) zo bet anv meur a vaouez, e mojennoù kozh Hellaz hag en Egipt hellazek.
Palästinalied
Ar Palästinalied ("Kan Palestina") zo ur ganaouenn savet gant Walther von der Vogelweide. Kontiñ a ra ar perzh kemeret gant marc'heien er c'hroaziadegoù hag o frederiadennoù relijiel en Douar Santel hervez ur sell kristen. Dianav eo abeg krouidigezh ar c'han-se pe eus peseurt kroaziadeg ez eus anv. Kenaozet eo gant 13 poz skrivet en alamaneg-uhel-kozh. Moarvat ne zeu ket ar pozioù en o fezh eus Walther, meur a unan zo bet oc'hpennet diwezhatoc'h. Sur a-walc'h ez eus seizh koublad skrivet gantañ hag e vez kavet en dornskrid A (Kleine Heidelberger Liederhandschrift). Ar peurrest eus ar c'houbladoù zo dispis o oberer.
Arsinoe
Istor
Arsinoe zo anv meur a briñsez eus Tiegezh Ptolemaios en Henegipt
Corbaon
Corbaon a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Palästinalied
Tro dro ar ganaouenn
Ar c'han a lakaa ar pouez war an neuzioù relijiel. An danaveller zo ur pircʼhirin en Douar Santel hag a fell dezhañ gwelet gant e zaoulagad e-gunan lec'h buhez Jezus-Krist (Ganedigezh, badeziant, Pasion, bez, dasorcʼhidigezh, pignidigezh ha Parouzia). Walther a gonta penaos e oa gwelet an Douar Santel gant kristenion ar c'hroaziadegoù. Met n'ouier ket ha kemeret en devoa perzh Walther e-barzh ar c'hroaziadegoù nag ha gwelet e voe an Douar Santel gantañ.
Testenn ha troidigezh
An dornskrid A zo seizh poz ennañ, ha dornskridoù all zo betek 11 enno. An diforc'hioù-se a c'hall bezañ displeget e doareoù liesseurt. Da skouer, sevel a ra a-du an arbennigourion evit lavaret eo bet skrivet ar poz 3 gant un den dianav ha n'eo ket Walther. Hogen ar poz 7 zo gant Walther a-dra-sur.
Degemer
Ar ganaouenn zo bet kanet gant meur a strollad (Ougenweide, Bärengässlin, Eisenfunk, Corvus Corax, Saltatio Mortis, In Extremo, Qntal, Heimatærde, Estampie, van Langen, Michael Völkel, Unto Ashes) ha klevet e vez er festivalioù krennamzerel alies hiziv an deiz.
Arsinoe
Lec'hanvioù
Arsinoe zo anv meur a gêr en Henegipt diwar anv unan eus ar priñsezed meneget uheloc'h:
Marie Sophie von der Pfalz
Marie Sophie Elisabeth von der Pfalz (* 1666 en Düsseldorf; † 1699 en Lisboa), pe Maria Sofia e portugaleg, a oa Rouanez Portugal.
He buhez
Merc'h e oa da Philipp Wilhelm von der Pfalz (1615–1690) ha d'e eil pried Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt (1635–1709), ur verc'h da Georg II von Hessen-Darmstadt. He c'hoar henañ Eleonore Magdalene von der Pfalz a oa dimezet d'an Impalaer Santel.
Dimeziñ
He c'hoar Maria Anna von der Pfalz-Neuburg (1667-1740), priñsez alaman eus Tiegezh Neuburg evelti, a oa rouanez Spagn, dimezet da Carlos II, roue Spagn. Hi eo a alias roue intañv Portugal, Pedro II, a oa intañv abaoe pevar bloaz, da c'houlenn dorn Marie Sophie, 20 vloaz d'an ampoent.
Lucinasco
Lucinasco zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Marie Sophie von der Pfalz
Dimeziñ
Kaset e voe ur c'hannad dreistordinal, Manuel Teles da Silva, kentañ markiz Alegrete, davet Philipp Wilhelm von der Pfalz, tad Marie Sophie, tonket ar marc'had, ha sinet kontrad e 1687. 100 000 florin he doe en argouroù.
Eurediñ a reas Marie Sophie ha Pedro II Portugal e Lisboa d'an 11 a viz Eost 1687.
Eil pried ar roue Pedro II e oa.
<!-- sendo o contrato de casamento assinado em 11 de Agosto de
Quando chegou ao Tejo foi recebida com grandes festas.
Como a herdeira, D. Isabel, era fraca e doente, ao completar 16 anos os conselheiros de Estado pediram oficialmente ao Rei um segundo casamento. Combatiam em torno dele, para determinarem a escolha da futura rainha, a influência francesa e a influência espanhola. Loeiz XIV sugeria Mademoiselle de Bourbon, os ministros espanhóis uma princesa da casa de Neuburgo, irmã da Rainha de Espanha. A influência espanhola venceu pelas informações mandadas ao Rei por António de Freitas Branco, encarregado de ver as duas princesas.
O conde de Vilar Maior, Manuel Teles da Silva, futuro primeiro marquês de Alegrete, foi como embaixador para pedir em Heidelberg a mão da princesa e de tratar das condições do contrato. A embaixada deixou Lisboa em 8 de dezembro de 1686. O contrato assinou-se a 22 de maio de 1687, pelo qual era ela dotada com 100.000 florins do Reno.
Casamento
Casou em 2 de julho de 1687 na capela eleitoral de Heidelberg por procuração. Deixou Heidelberg no início de agosto, fazendo a viagem pelo rio Reno, com homenagens dos governadores e magistrados das cidades e fortalezas nas duas margens do rio, assim como príncipes e os governos das terras circunvizinhas, quais foram os Arcebispos eleitores de Mogúncia, de Treves, de Colónia, e o Bispo de Vormes, primo do Imperador; Carlos II de Espanha, o Príncipe Guilherme de Orange, futuro Rei da Inglaterra, e os Estados Gerais das Províncias Unidas, assim como a Holanda, por seus deputados.
Em Brila embarcou D. Maria Sofia de Neuburgo num iate inglês, que Jaime II pôs à sua disposição, escoltada por esquadra comandada pelo Duque de Grafton, filho do rei Carlos II, com quem vinha o Príncipe Fitz James, e alguns lordes. A armada arribou a Plymouth, chegando a Lisboa a 12 de agosto de 1687, fundeando pelo meio-dia. Havia numerosas embarcações pelo Tejo, navios de guerra fundeados adornados de bandeiras e flâmulas, salvas de castelos e fortalezas, sinos de igrejas, girândolas de foguetes. Pelas 3h embarcou D. Pedro II no bergantim real com os oficiais de sua casa, presidentes dos tribunais e fidalgos. Era precedido por 24 bergantins adornados de toldos, onde iam os fidalgos. Ao sair do bergantim era esperado pelo General Crafton e por D. Luís de Meneses, conde da Ericeira. Entrou na câmara da rainha a cumprimentá-la e vieram ambos para bordo do bergantim real entre as salvas repetidas das armadas portuguesa e inglesas. Desembarcaram em pavilhão levantado na ponte da Casa da Índia, e desde ali até à capela real do paço da Ribeira tudo se via adornado. Receberam as bênção nupciais do arcebispo Lisboa e capelão-mor do Rei, D. Luís de Sousa.
Houve dias de festas públicas e brilhantes iluminações. D. Maria Sofia de Neuburgo era bondosa, e D. Pedro II consagrava-lhe o afeto e respeito. D. Isabel, que tinha quase a mesma idade, muito se lhe afeiçoou. Teve dissidências com a cunhada, Catarina de Bragança, por questões de etiqueta e de precedências, tão graves no século XVII. Devota e caritativa, do seu bolso sustentava viúvas e órfãs, chegando a recolher no paço doentes pobres. Tinha muita afeição ao Padre Bartolomeu do Quental, que faleceu com fama de santidade. Fundou em Beja um colégio para os religiosos franciscanos, que dotou com rendimentos. Faleceu cedo, vítima de ataque de erisipela no rosto e a cabeça. Sepultada no hábito de São Francisco no panteão real de São Vicente de Fora. Esteve casada 12 anos e teve sete filhos. Jaz no Panteão dos Braganças, no mosteiro de São Vicente de Fora em Lisboa. -->
He bugale
Seizh bugel he doe Marie Sophie von der Pfalz :
He marv
Mervel a reas da 33 bloaz
.
Madagascar (film, 2005)
Madagascar a zo ur film saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Eric Darnell (1961-) ha Tom McGrath (1964-).
Tirlu gall
An Tirlu gall (galleg: Armée de terre) zo ul lodenn eus nerzhioù milourel Bro-C'hall. E 1445 e voe krouet. 114 500 ezel a zo e 2 020. Ger stur an Tirlu gall a zo « Honneur et Patrie ».
Mendatica
Mendatica zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Molini di Triora
Molini di Triora zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Gravity Falls
Gravity Falls a zo ur abadenn skinwel tresadennoù-bev stadunanat produet gant Disney Television Animation.
Dún Pádraig
250px|thumb|Downpatrick - Dún Pádraig Dún Pádraig (pe Dún Phádraig) (Downpatrick e saozneg) zo ur gêr eus Hanternoz Iwerzhon. Kêr-bennn kontelezh An Dún eo, ha roet he deus d'ar gontelezh hec'h anv a dalvez kement ha kreñvlec'h Padrig. Emañ nepell diouzh Loch Cuan (Strangford Lough), ur vorlenn en arvor biz Iwerzhon, ha war-hed un 30 km bennak diouzh Béal Feirste emañ.
10 316 den a oa o chom e Dún Pádraig e 2001.
Philippeau
Philippeau pe Philippeaux zo un anv-tiegezh gallek.
Phineas and Ferb
Phineas and Ferb a zo ur abadenn skinwel tresadennoù-bev stadunanat.
Binvioù dre emzaskren
Ar binvioù dre emzaskren, pe idiofonoù, zo binvioù-seniñ hag a son dre zaskrenoù an danvez anezho end-eeun pa skoer war o gorre, evel ar zilofon, ha neo ket war groc'hen pe gerdin; enfroumerioù a vez graet anezhe e Geriadur bihan ar sonerezh.
Ospedaletti
Ospedaletti  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Kanton Pleuloc'h
Kanton Pleuloc'h a zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor hag e rannvro Breizh (Frañs). Krouet e oa bet gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.
Perinaldo
Perinaldo zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Kanton Pleuloc'h
Kumunioù
Kanton Pleuloc'h a ya 23 c'humun d'ober anezhañ:
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Kanton Plened-Yugon
Kanton Plened-Yugon a zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor hag e rannvro Breizh (Frañs). Krouet e oa bet gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.
Kumunioù
Kanton Plened-Yugon a ya 11 kumun d'ober anezhañ:
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Courdault (Vande)
Courdault a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
De vilde svaner
De vilde svaner, pe An Elerc'h gouez, zo ur gontadenn danek gant Hans Christian Andersen e 1838. Kontet eo enni istor ur briñsez a savete hec'h unnek breur eus o gwall blanedenn lakaet warne gant ur rouanez drouk.
Hervez renkadur Aarne-Thompson ez eo ur gontadenn hervez an doare niverenn 451.
Filmoù
Meur a film hag a varrez zo bet savet diwar ar gontadenn e meur a yezh.
Philippot
Philippot zo un anv-tiegezh gallek.
Monte Stella (Salerno)
Monte Stella zo ur menez e kumun Salerno, e Campania, 953 m a uhelder dezhañ.
Krediñ a reer e oa ur menez-tan abalamour d'e stumm, met karbonek eo an natur anezhañ.
Monte Stella (Cilento)
Ar Monte Stella zo ur menez 1131 m uhelder e proviñs Salerno, e Campania, etre kumunioù Stella Cilento, Sessa Cilento, Omignano, San Mauro Cilento, Pollica, Serramezzana, Perdifumo, Castellabate, Montecorice, Lustra ha Rutino.
Bodet eo ar c'humunioù e kumuniezh Alento-Monte Stella, ha gante kumun Omignano. Mont a c'haller betek al lein gant ur c'harr-tan.
Marimbula
Ar marimbula zo ur seurt marimba eus Kuba.
Alex Joffé
Alexandre Joffé, bet ganet d'an 18 a viz Du 1918 en Aleksandria (Sultanelezh Egipt d'an ampoent) hag aet da anaon d'an 18 a viz Eost 1995 e Pariz (Bro-C'hall), a oa un den a sinema gall.
Le Ruyet
Le Ruyet zo un anv-tiegezh brezhonek divyezhek hag a vije a orin eus ar Vro-Bourlet, hag a gaver e Bro-Gwened dreist-holl.
Campigneulles-les-Grandes
Campigneulles-les-Grandes a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Acquaviva d'Isernia
Acquaviva d'Isernia zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Geriadur bihan ar sonerezh
Geriadur bihan ar sonerezh zo ur geriadurig, 160 pajenn ennañ, ma kaver gerioù diazez ar sonerezh, embannet gant Hor Yezh e 1990. Kalzik eus ar gerioù zo bet fardet gant Jil Ewan hag ar sonaozour Perig Herbert.
Venafro
Venafro zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Mana Neyestani
Mana Neyestani (ganet e Teheran e 1973) a zo un treser iranian.
Faumont
Faumont a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Carpinone
Carpinone zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Vastogirardi
Vastogirardi  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Quinta del Sordo
Quinta del Sordo e oa anv kenkiz al livour spagnol Francisco de Goya pa oa o chom e Carabanchel.
Saint-Martin-de-Bienfaite-la-Cressonnière
Saint-Martin-de-Bienfaite-la-Cressonnière a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Proviñs Pescara
Proviñs Pescara a zo ur broviñs en Italia, e rannvro Abruz, ha Pescara eo he c'hêrbenn.
Psittacus
Psittacus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ perokeded, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Daou (2) isspesad en holl ; o c'havout a reer holl en Afrika.
Kokochnik
Kokochnik (кокошник e ruseg) a zo ur pennwisk merc'hed a veze douget e Bro-Rusia. Dont a ra ar ger "kokochnik" eus ar ger "kokóch" a dalveze "yar" e henrusianeg. Simbol dilhad hengounel Rusia eo dre vras.
Istor
Anavezet eo abaoe ar XVIIvet kantved d'an nebeutañ, pa oa bet kavet ar ger "kokochnik" er paperioù evit ur wech kentañ. Met n'ouzer ket pegoulz e oa krouet. Etre an Xvet hag an XIIvet kantved e veze douget seurt pennwiskoù, tost a-walc'h d'ar c'hokochnik a c'holoe an tal hag ar penn.
Douget e veze betek an XXvet kantved, ha betek ar bloavezhioù 1920 e oa ur pezh dilhad eured hengounel. Kokochnik perlez a veze lakaet goude dimeziñ, ha douget gant ar wreg betek ma veze ganet he bugel kentañ, ha goude se e wiske anezhañ nemet evit ar gouelioù. E lec'hioù 'zo e veze douget nemet e-pad tri devezh kentañ an eured. El lec'hioù-se e veze douget pennwiskoù all - mouchouer pe tog, hag ar c'hokochnik ne oa ken nemet ur c'hiz eured.
Lez an impalaer
Abaoe 1834 e veze douget dilhad al lez nevez, ouzhpennet gant ar c'hokochnik. Seurt dilhad a veze douget gant ar plac'hed-enor betek an dispac'h 1917. Stumm ar c'hokochnik a oa disheñvel diouzh ar pennwiskoù orin, ha tostoc'h ouzh pennwiskoù Azginivelezh Italia.
Belmonte del Sannio
Belmonte del Sannio  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Pierre Philippeau
Pierre Philippeau (1928-2006) a oa ur roueelour gall hag a stourmas evit un Aljeria c'hall gant ar strollad Restauration nationale (RN).
Quinta de Tilcoco
Quinta de Tilcoco (en mapudungún: Trillko ko, "dour chilco") zo ur gumun e Chile, er rannvro  O'Higgins, e proviñs Cachapoal. 13.002 a dud a oa eno o chom e 2017.​
San Vincenzo
San Vincenzo zo un anv-lec'h italianek.
Abati Fulda
thumb|Iliz-veur Fulda Abati Fulda (Kloster Fulda en alamaneg; Abbatia Fuldensis e latin) a oa un abati katolik savet e 744 gant Sturmius (Sant Sturm), un diskibl da sant Bonifas, nepell diouzh Kassel en hanternoz Alamagn.
Istor
Sturmius a lakaas e plas reolennoù abati Monte Cassino eno. E 751 e teuas a-benn Bonifas da gaout ur brient a-berzh ar pab Zakarias evit lakaat an abati war-eeun dindan galloud eskob Roma, da lâret eo ar pab. Bonifas a voe beziet e Fulda e 754 ha diwar-neuze e voe desachet e-leizh a dud hag a zeue da birc'hirinañ di. Dont a reas abati Fulda da vezañ ul lec'h a-bouez a-fed deskadurezh ha gouiziegezh hag ul levraoueg pourvezet-mat a oa eno. Adalek an XIIvet kantved ec'h eas he galloud war zigreskiñ avat.
Adal 1221 e oa ur briñselezh (Fürstabtei Fulda) hag adal 1752 un eskopti (Fürstbistum Fulda),en-dro da Fulda, a zo hiriv  e Hessen.
Castel San Vincenzo
Castel San Vincenzo  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Jean-Claude Le Ruyet
Jean-Claude Le Ruyet, ganet d'an 22 C'hwevrer 1948, zo skolaer brezhonek, skrivagner brezhonek ha skrivagner gallek. Labouret en deus gant Ar Falz ha labouret en doa gant Dihun. Bez ez eo unan eus ar re a skriv en doare etrerannyezhel.
Cilento
Ar Cilento zo ur rannvro douaroniezhel en Italia, e Campania, e kreisteiz proviñs Salerno, hag un darn anezhi a zo e park broadel Cilento ha  Val de Diano.
A-hed aod Mor Tirrenia emañ, entre Paestum ha Sapri. Enni emañ Agropoli, Santa Maria di Castellabate, Agnone Cilento, Acciaroli, Élée, Ascea, Pisciotta, Caprioli, Palinuro, Marina di Camerota, Scario ha Policastro Bussentino. Koadoù ha menezioù a zo en argoad
Crecopsis
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1893 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad er genad-mañ : Crecopsis egregia.
Cuenca
Cuenca zo un anv-lec'h spagnolek hag a dalvez kement ha diazad doureier. Un anv-tiegezh eo ivez.
Władysław Szpilman
Władysław Szpilman (pe "Wladek"), ganet d'ar 5 a viz Kerzu 1911 e Sosnowiec en Pologn (Impalaeriezh Rusia d'an ampoent) ha marvet d'ar 6 a viz Gouhere 2000 e Varsovia (Polonia), a oa ur pianoour polonat hag a c'hallas tec'hel rak an Nazied ha dreistbevañ d'ar Shoah e-pad an Eil brezel-bed. Kontet e voe kement-se gantañ en e eñvorennoù, Śmierć miasta titl kentañ al levr embannet kerkent ha 1946.
E vuhez
Darbet e voe dezhañ bezañ kaset da gamp-diouennañ Treblinka.
Blumhouse Productions
Blumhouse Productions zo un embregerezh produiñ filmoù skinwel ha sinema stadunanat, savet gant Jason Blum. Blumhouse zo brudet evit produiñ filmoù spont gant budjedoù izel, evel Paranormal Activity, The Purge, Get Out, Insidious, Split, Happy Death Day, Upgrade, Sinister, Halloween, ha The Gift. Blumhouse zo bet ivez o produiñ filmoù drama evel, Whiplash, ha BlacKkKlansman, hag a zo bet lakaet o anv evit un Academy Award for Best Picture. An embregerezh zo bet ivez o produiñ The Normal Heart, a zo bet enoret e 2014 gant ur Primetime Emmy Award for Outstanding Television Movie. Blumhouse zo bet o labourat gant filmaozerien evel Jordan Peele, Christopher Landon, James Wan, Mike Flanagan, James DeMonaco, Damien Chazelle hag M. Night Shyamalan.
Er bloavezh 2014, an embregerezh a sine ur gevrat first-look deal (war 10 vloaz) gant Universal Pictures.
Psittacus timneh
Psittacus timneh a zo ur spesad perokeded eus ar c'herentiad Psittacidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Kanton Plelin-Tregavoù
Kumunioù
Kanton Plelin-Tregavoù a ya 9 c'humun d'ober anezhañ :
Bruno Kreisky
Bruno Kreisky (ganet d'an 22 a viz Genver 1911 e Vienna, marv er memes lec'h d'an 29 a viz Gouere 1990) a oa ur politiker eus Aostria.
Kanton Plelin-Tregavoù
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Coutiches
Coutiches a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bruno Kreisky
E vuhez
Eus ur familh yuzevien e oa Bruno Kreisky, met distreiñ a reas diouzh relijion e familh pa oa studier. Studioù war ar gwir a reas e skol-veur Vienna, hag en amzer-se ez eas e-barzh Strollad Sokial-demokrat Aostria (SPÖ). Toullbac'het e voe abalamour da se, e 1935 ha 1936, hag adarre e 1938, goude an Anschluss. Ur wech lezet da vont e kuitaas Aostria da vevañ en harlu e Sveden betek 1946. Goude an Eil Brezel-bed e voe anvet da gannadour Aostria e Sveden. Er bloavezhioù 1950 e kemeras perzh, evel sekretour evit an aferioù diavez er gañsellerezh, el labour da sevel Feur-emglev Stad Aostria (1955), ar feur-emglev a lakaas fin da zalc'hidigezh Aostria gant armeoù ar Gevredidi hag a adsavas stad Aostria. Dilennet e voe da gannad sokial-demokrat, evit ar wech kentañ, e 1956. Kannad e voe en betek 1983.
Seziz Akka
Seziz Akka, kêr anvet Saint-Jean-d'Acre e galleg, a zo bet lakaet seziz warni teir gwech da vihanañ, goude ma edo Akka, etre 1104 ha 1187, etre daouarn ar Franked.
Bruno Kreisky
Ar politiker
Ministr an Aferioù estren e voe e-pad dek vloaz (1956-1966). E-pad an amzer-se e taolas evezh ouzh neptuegezh Aostria hag e labouras da lakaat e vro e-barzh Kevredigezh Europat ar C’henwerzh Dieub. Klask a reas ivez emglevioù gant ar stadoù nes evit diskoulmañ ar c’hudennoù minorelezhioù : alamanegerien Tirol ar Su en Italia, slovenegerien ha kroategerien en Aostria.
Maria Rita
Maria Rita zo anv-micher Maria Rita Mariano, ur ganerez vrazilian ganet e São Paulo e 1977. Merc'h eo d'ar ganerez Elis Regina ha d'ar sonaozer César Camargo Mariano.
San Vincenzo (Toskana)
San Vincenzo zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana. 6 435 a dud zo enni o chom.
Wiera Gran
Ganti e sone ar pianoour Janina Pruszycka.
Goude ar brezel
Tamallet e voe dezhi, e 1945, gant an aktour Jonas Turkow hag ar politikour Adolf Berman, labourat evit ar Gestapo e-barzh geto Varsovia hag er-maez, en Hotel Polski. Prosez a voe e 1947 dirak ar Sąd Obywatelski przy Centralnym Komitecie Żydów Polskich (Lez Keodedourien Poellgor kreiz Yuzevien Pologn), barnet e voe e 1949 ha lezet da vont dre ziouer a brouennoù.
Goude ur pennad en Israel e teuas da chom da Bariz. E 1980 ec'h embannas ul levr, Sztafeta Oszczerców, ma kont penaos e oa c'hoarvezet an traoù, hervezi, ha ma lavar eo Jonas Turkow a genlaboure gant ar Gestapo. E Pariz e varvas e 2007.
Campo nell'Elba
Campo nell'Elba  zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana. 4 687 a dud zo enni o chom.
Emgann Jaffa
Emgann Jaffa a c'hall bout anv tri emgann:
Boaz
Boaz pe Booz (en hebraeg בועז (bō`az) « ennañ emañ an nerzh ») a zo unan eus tudennoù Levr Rout en Tanac'h. Rout, ur Voaviadez, intañvez Mahelon unan eus mibien Elimelec'h a oa deuet da Vetlehem gant he mamm-gaer Noemi goude marv he gwaz. Sikouret e voe gant Boaz, "un den galloudus, pinvidik, eus kerentiezh Elimelec'h".
Divizout a reas dasprenañ anezhi hervez lezennoù ar mare. Priediñ a reas da Rout eta.
Genel a reas Rout ur mab dezhañ. Anvet e voe Oved. Hemañ a voe tad Yese, tad David.
Thun-Saint-Martin
Thun-Saint-Martin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Campiglia Marittima
Campiglia Marittima  zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana. 12 463 a dud zo enni o chom.
Don Carlos Spagn
Don Carlos Spagn, pe Carlos de Austria y Portugal e spagnoleg, ganet e 1545 e Valladolid, marvet e 1568 e Madrid, a oa ur priñs spagnol, mab d'ar roue Felipe II (1527-1598), ha priñs Asturiez.
E vuhez
Mab nemetañ Felipe II hag e bried kentañ Maria Manuela Portugal e oa. E vamm a varvas miz goude genel anezhañ. Klañvidik ha nammet e oa a gorf. Lorc'hus, feuls ha drouk e oa, ha dre ma kreske ne seblante ket yac'h e spered. Krediñ a reer e oa dleet kement-se d'ar genwadelezh etre an Tiegezh Habsburg ha tiegezhioù roueel Spagn ha Portugal.
E 1560 e voe anavezet evel priñs pennhêr Kurunenn Kastilha, hag e 1563 evel pennhêr Kurunenn Aragon.
Marc'heg e oa en Urzh ar Maoutken Aour. Perzh a gemere er c'huzul-stad ma veze kaoz eus politikerezh diavaez, ha kenskrivañ a rae gant Marc'harid Parma, rejantez an Izelvroioù. Mervel a reas er vac'h da 23 bloaz.
Dimezioù
Teir maouez all a voe kinniget d'ar priñs neuze: Mari Stuart; Marc'harid Valois, merc'h yaouankañ Herri II; hag Anna Aostria, ur geniterv dezhañ, merc'h da impalaer Aostria.
E 1565 e oa da zimeziñ Anna Aostria (1549-1580), merc'h d'an Impalaer santel Masimilian II an Impalaeriezh Santel; e dad avat a enebas, ha dre ma oa intañv adarre, a zimezas d'ar briñsez adarre, en 1570.
E varv
En 1562 e tapas Carlos ul lamm er skalieroù, ma voe gloazet e benn. Saveteet e voe e vuhez gant un trepanadur a voe graet gant ar medisin Andreas Vesalius. Goude an abadenn-se e teuas Carlos da vout gouez ha da gaout barrioù trumm.
Kasoni a vage ouzh Dug Alba, a voe lakaet e penn armeoù Felipe en Izelvroioù, ur garg a oa bet prometed da Garlos. En 1564 e lakaas Felipe II e nized, an arc'hduged Rodolf hag Ernst Aostria, da zont da Spagn, evit aozañ ganto penaos e oa da ren e Stadoù, diwar-goust e vab Carlos eta, a gave d'ar roue ne oa ket gouest da ren. Droug a savas e Carlos neuze, hag e 1567 e reas emglev gant emsavidi an Izelvroioù, o doa kemeret an armoù a-enep e dad, hag e prometas kemer penn o arme. Felipe II a hañvalas krediñ en doa Carlos iriennet a-enep dezhañ.
Bac'het
E Genver 1568 e lakaas ar roue Felipe herzel ha bac'hañ anezhañ. Kondaonet e voe gant lezvarn an Iliz.
Pierre Philippeaux
Pierre Philippeaux a oa un alvokad gall. Pierre Philippeaux, ganet e Ferrières (Oise), e 1754, dibennet e Pariz, e 1794, a oa un alvokad gall, kannad an departamant Sarthe e Convention nationale e-pad an dispac'h gall.
Don Carlos Spagn
Bac'het
Mervel a reas c'hwec'h miz goude e varvas en e vac'h e 1568 ; lod a lavar e oa dre ma chome hep debriñ, re all dre ma voe kontammet war urzh ar roue, evel ma lavaras gwilherm an Tavedeg en e Apology, ur flemmskrid embannet e 1581 a-enep roue Spagn Istorourien zo a gav bremañ e varvas Don Carlos dre ma ne zebre ket er vac'h, ma treutaas, ha ma'z eas e yec'hed da fall, abalamour ma tebre re ha ma yune a bep eil. .
El lennegezh
Meur a oberenn zo bet skrivet diwar-benn istor Don Carlos Spagn :
Lucy Madox Brown
Lucy Madox Brown (Pariz 1843 - ) a oa ul livourez saoz eus amzervezh ar Rakrafaelourien, hag a zimezas da unan anezho, William Michael Rossetti, breur d'al livour Dante Gabriel Rossetti ha d'ar varzhez Christina Rossetti.
He buhez
Merc'h e oa da Ford Madox Brown ha da Elizabeth Bromley. He mamm a varvas e 1846, pa oa tri bloaz ar verc'hig. Kaset e voe da chom gant he moereb, Helen Bromley, a veve e Gravesend, e Kent.​
En 1856 ez eas da chom da di an tiegezh Rossetti, da Londrez. Eno e veze kelennet gant Maria Francesca Rossetti a zeuas goude da vezañ c'hoar-gaer dezhi.
Dimeziñ ha bugale
D'an 31 a viz Meurzh 1874 e timezas da William Michael Rossetti, eil mab Gabriele Rossetti ha Frances Polidori, ha goude-se e labouras nebeutoc'h evel arzourez.
Beaj-eured a voe, dre Vro-C'hall hag Italia, betek Napoli, e miz Ebrel 1874. Pa zistrojont da Vro-Saoz e kavjont diaes bevañ gant tiegezh William's family, hag abalamour d'o mennozhioù relijiel disheñvel diouzh re he div c'hoar-gaer Frances ha Christina, a oa devodezed kristen, ez ejont da chom da gêr Bloomsbury war-dro dibenn 1876.
Kenlabourat a reas da sevel buhez Mary Shelley, en dastumad ‘Eminent Women Series’ en 1890.
Bugale o doe:
Dizoue e oa Lucy ha Wiliam, ha ne voe ket badezet o bugale, a voe skoliet er gêr gant ho mamm hag ur c'houarnerez.
E 1897 e timezas Olivia d'ur repuad italian anarkour, Antonio Agresti. Mont a rejont da chom da Italia. Eno e teuas Olivia da vezañ troourez ha skrivagnerez. Pa intañvezas e 1926 e kenlabouras gant Ezra Pound.
Gabriel Arthur, pe Arthur evel a veze graet anezhañ, a voe skiantour, hag a zimezas da Dora Lewis, ha bugale o doe.
Helen a voe livourez, hag e 1903 e timezas da Gastone Angeli, un den klañvidik hag a varvas un toullad mizioù goude o eured. Ur verc'h dalif o doe, Imogen Lucy, en 1904.
Campigneulles-les-Petites
Campigneulles-les-Petites a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Platinum Dunes
Platinum Dunes zo un embregerezh produiñ stadunanat savet e miz Du 2001 gant ar filmaozerien Michael Bay, Brad Fuller, hag Andrew Form. An embregerezh a brodu filmoù spont evel The Texas Chainsaw Massacre, The Purge, Friday the 13th, A Nightmare on Elm Street, Ouija hag A Quiet Place.
D'ar 7 a viz Here 2009, Paramount Pictures a embanne e oa bet sinet ur first-look deal gant Platinum Dunes. Ar soñj a oa da vont pelloc'h evit produiñ filmoù spont gant boudjedoù bihan ha mont etrezek produiñ filmoù birvidik pe a dalc'h ouzh ar skourr. D'ar 27 a viz Mae 2010, e oa embannet e vefe savet un adsevel reboot eus Heuliad filmoù Teenage Mutant Ninja Turtles o terc'hel ar memes anv. E 2014, Platinum Dunes a oa anvet gant an The Hollywood Reporter evel produerien ar bloaz. E 2015, an embregerezh a oa anvet ivez gant The Hollywood Reporter unan eus an tregont produerien galloudusañ eus Hollywood.
Auzay
Auzay a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Acta est fabula
Acta est fabula zo ur frazenn latin hag a dalv kement ha c'hoariet eo ar pezh, hag a zo kar-tost da Echu eo an abadenn. lavaret e veze e Roma gozh goude ur pezh, da gemenn d'an dud e c'hallent mont kuit.
War ar varskaoñ, a-hervez, en dije lavaret an impalaer kentañ, Augustus, ar gerioù Acta est fabula, plaudite !, da lavarout eo C'hoariet eo ar pezh, strakit ho taouarn!
Aranjuez
Aranjuez zo ur gêr eus Spagn, e Kumuniezh Madrid. Emañ 42 gilometr er su da Vadrid, el lec’h ma kember ar stêrioù Tajo ha Jarama, 494 metr a-us live ar mor. E 2014 e oa 57,792 a dud o chom e kêr.
Brudet eo abalamour ma kaver enni Palez Roueel Aranjuez, unan eus palezioù rouaned Spagn abaoe mare ar Rouaned katolik, ha dreist-holl abaoe ren Fulup IV, gant liorzhoù tro-dro. Gant kêr Aranjuez e oa bet awenet ar sonaozer brudet Joaquín Rodrigo evit sevel Concierto de Aranjuez, un oberenn glasel evit ar gitar, savet e 1939.
Taipa
Taipa zo unan eus an div enezenn stag ouzh Makao. Gwechall e oa brudet an danvez tanarvest a veze aozet eno. Hiriv, e beg reter an enez emañ savadurioù aerborzh Makao, al leurenn anezhañ a zo un enezenn stag ouzh Taipa gant div chaoser.
Aranjuez
Lakaet eo bet Aranjuez war roll Lec'hiennoù ar Glad bedel gant UNESCO.
Chapel Itron Varia Hirel
Chapel Itron Varia Hirel zo ur chapel e Ruskad. Savet e oa bet er 16vet kantved gant Boisriou, aotrou Bois Gerbault, e Ruskad. Al lodenn goshañ anezhi a voe peursavet e 1548. Ur groaz a zo e-kichen ar chapel.
Mor Su Sina
thumb|right|Mor Su Sina
Ul lodenn eus ar Meurvor Habask eo Mor Su Sina (南海, Nán Hǎi, e sinaeg, da lavaret eo Mor ar C’hreisteiz). En em ledañ a ra er su da Republik Pobl Sina hag en norzh da Indonezia, war ur gorread 3 500 000 km² pe war-dro. En-dro da Vor Su Sina emañ ivez Malaysia, Filipinez, Taiwan, Brunei, ha Vietnam.
Dre strizh-mor Taiwan eo digor war Mor Reter Sina, pelloc’h en hanternoz. Un 200 enezenn bennak zo e Mor Su Sina hag an hanter anezho a ya d’ober an inizi Spratly, un enezeg didud a vez dizemglev etre ar broioù tro-dro (Republik Pobl Sina ha Vietnam, dreist-holl) da c’houzout ouzh peseurt stad int stag.
An anv
Mor Su Sina eo an anv a vez graet eus ar mor-se en darn vrasañ eus ar yezhoù. Er e voe anvet gant ar voraerien deuet eus Portugal Mar da China (Mor Sina) ; diwezhatoc’h hepken e voe ezhomm da lakaat kemm etre al ledennad dour-se hag an hini a oa pelloc’h er hanternoz ha neuze e voe graet Mor Su Sina anezhi. Heñvel eo an anvioù sinaek 南中國海, Nán Zhōnggúo Hǎi, Mor Su Sina, pe 南海, Nánhǎi, Mor ar Su). E Vietnam e vez anvet peurvuiañ Mor ar Reter (Biển Đông).
Friardel
Bodet e oa gant La Vespière d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: La Vespière-Friardel.
La Claye
La Claye a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Gwaenysgor
Gwaenysgor zo ur gêriadenn hag ur barrez e biz Kembre, e Sir y Fflint. Emañ er gevred da gêr Prestatyn. Tremen a ra Gwenodenn Kleuz Offa hebiou ar gêriadenn.
Gouestlet eo an iliz da Vari Madalen. Meneget eo ar barrez hag an iliz en Domesday Book, e 1086, evel "Wenescol". An iliz a zo bremañ n'eo ket ken kozh avat.
E kumuniezh Trelawnyd a Gwaenysgor emañ Gwaenysgor.
Karta Sevenadurel Breizh
Karta Sevenadurel Breizh a zo ur skrid bet sinet d'ar, gant ar Republik c'hall, gant an Établissement public régional de Bretagne (anv ar rannvro er skrid) ha kuzulioù-departamant Aodoù-an-Norzh (hiziv an deiz Aodoù-an-Arvor), Penn-ar-Bed, Il-ha-Gwilen, Morbihan ha Liger-Atlantel. Evit ar wech kentañ ez eo anavezet ez ofisiel "personelezh sevenadurel" Breizh hag ar pal a zo derc'hel dezhi. Aotreet e oa bet ar pennaenn-se gant Prezidant ar Republik Valéry Giscard d'Estaing hag ofisielaet d'an 8 a viz C'hwevrer e-pad ur brezegenn e Ploermael, o respont d'ur c'hoant eus ar Bretoned. E 1978 eo krouet Kuzul sevenadurel Breizh hag e 1981 Skol-Uhel ar Vro gant Kuzul Rannvroel Breizh ha Kuzul-departamant Liger-Atlantel, an aozadurioù nevez-se a gemer plas ar C'harta.
Os Doze de Inglaterra
Os Doze de Inglaterra ("An Daouzek a Vro-Saoz") zo ur vojenn bortugalat eus ar Grennamzer diazezet war fedoù istorel ha kontet gant ar barzh portugalat Luís de Camões (1524-1580) e 1572 e kan VI e levr Os Lusíadas.
Hervez ar vojenn kontet gant Camões e oa bet daouzek marc'heg saoz, er bloavezhioù 1390, o kunujenniñ daouzek itron eus ti dugez Lancaster. Hag an itronezed da c'houlenn digant o mestr, John of Gaunt, dug Lancaster, kavout kampioned da zifenn o enor, met hennezh a lavaras ne gave ket ; a-hervez e oa aon rak ar varc'heien brudet o zaolioù-kaer er brezel. Hag an dug, deuet soñj dezhañ eus e droioù-brezel e Spagn er bloavezhioù 1370 ha 1380 hag eus kalonegezh marc'heien Portugal, a erbedas klask kampioned e-touez tud ar vro-hont.
Sanssouci
Palez Sanssouci e oa palez hañv ar roue Friedrich II Prusia, e Potsdam.
Cucq
Cucq-Trépied-Stella-Plage, berraet e Cucq, a zo ur gumun eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Banniel Turkia
Banniel Turkia (Türk bayrağı e turkeg) zo banniel ofisiel Republik Turkia ha hini an Impalaeriezh Otoman diagent. Ruz eo, gant ur greskenn loar hag ur steredenn wenn. Lesanvet e vez alies, e turkeg, Ayyıldız (loar ha steredenn), Albayrak (banniel ruz) pe Ayyıldızlı Albayrak (banniel ruz he loar hag he steredenn).
Istor
Banniel an Impalaeriezh Otoman a oa gwechall ur greskenn loar war ur foñs glas. Er bloavezh 1793 ar sultan Selim III a zegasas ar foñs ruz, hag e 1844 e voe lakaet ur steredenn ouzhpenn. Ar banniel-se a voe degemeret ent-ofisiel d’ar 5 a viz Mezheven 1936 gant Republik Turkia. Talvezout a ra al liv ruz da zerc’hel koun eus ar soudarded a skuilhas o gwad evit ar vro.
Meur a vojenn a gonter diwar-benn ar banniel-se. Unan anezho a gont e oa bet trec’h an arme otoman en un emgann bras ; goude an emgann e oa ar sultan o tremen hebiou ur stêr ma oa deuet an dour da vezañ ruz gant gwad ar soudarded turk bet lazhet. War c’horre an dour e veze gwelet an dassked eus al loar hag ur steredenn bennak. Fromet e voe ar sultan gant ar skeudenn-se a voe choazet gantañ da vezañ banniel ar vro da viken.
E gwirionez e implijer arouezioù al loargresk hag ar steredenn a-gozh, a-raok an islam zoken. En Henamzer e veze azeulet Diana, doueez ar chase, gant annezidi Bizantion, hag al loargresk e oa he arouez. Gant an impalaer roman Konstantin Veur, er bloavezh 330, e voe gouestlet ar gêr-se, a zeuas da vezañ Kergustentin diwezhatoc’h, diwar e anv, da v-Maria, mamm Jezuz. Ar steredenn, he arouez, a voe ouzhpennet d’al loargresk. Pa voe aloubet Kergustentin gant an Impalaeriezh Otoman er bloavezh 1453, e voe adkemeret an div arouezenn, ar steredenn hag al loargresk, gant ar renerien ottoman.
Banniel pennañ an Otomaned a oa ur banniel gant teir c’hreskenn loar, ha dezhañ daou stumm, an eil gant ur foñs gwer, liv an islam, hag egile gant ur foñs ruz, e koun ar soudarded hag o renerien marvet evit ar vro.