cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hent ar Barados
Hent ar Barados pe "Ar gwir voyen da savetei e ene" zo ul levr katoligiezh e brezhoneg. Skrivet e vefe bet gant ar beleg Alan Dumoulin (1748-1811), genidik eus Lañveog. Embannet e voe teir gwech : e 1805 e ti Derrien, e Kemper, e 1821, hag e 1834 e ti Blot, mouller an eskopti, e Kemper ivez.
Teir a rann zo el levr:
Carlos Ghosn
Carlos Ghosn, KBE, ganet d'an 9 a viz Meurzh 1954 e Porto Velho, zo un den a aferioù a orin eus Brazil. Ar broadelezhioù gall ha libanat en deus ivez. Bet eo e penn Michelin Norzhamerika, e penn Renault, e penn AvtoVAZ, e penn Nissan, ha prezidant Mitsubishi Motors. D'an 18 a viz Kerzu 2018 e voe rebechet dezhañ kontoù faos, arc'hant kuzhet ha breinadur. Toullbac'het eo bet e Japan.
Catherine Ceylac
Catherine Ceylac, pe Catherine Cognet hec'h anv en ti-kêr, bet ganet d'an 20 a viz Even 1954 e Roazhon, a zo ur gazetennerez skingomz ha skinwel.
Pa eo krennardez e ra c'hoariva e Skol sonerezh hag arz c'hoariva ar Rannvro Roazhon. Kregiñ a ra da labourat evel kazetennerez e FR3 Breizh ha France Bleu Armorique a-raok mont da Bariz ha da labourat war Antenne 2. Kinnig a ra an abadenn Thé ou Café war France 2 etre 1996 ha 2018. A-wechoù he deus kinniget abadennoù evel an Eurovision, Télématin hag an Téléthon.
Keneilez d'ar c'hazetenner Claude Sérillon eo abaoe 1984.
Proviñs Limarí
Proviñs Limarí zo unan eus teir froviñs Rannvro Coquimbo e Chile. Kêr Ovalle eo ar pennlec'h.
Dont a ra an anv eus hini ar río Limarí.
Mario
Mario zo un anv-badez italianek.
Yezhoù all
<!--
Origine e diffusione
Sicuramente Mario non è il maschile di Maria (che ha invece origini ebraiche o addirittura egizie), bensì deriva dal latino Marius. Il problema delle origini di Marius è tuttora oggetto di dibattito. Alcuni lo fanno derivare da mas (gen. maris) (col significato di "maschio", da cui trae origine anche il termine "marito"). Altri, riprendendo un'antica tradizione romana, lo ricollegano a Mars (Marte), il dio della guerra. Ad esempio la gens Mària, a cui appartenne anche Gaio Mario, si vantava di discendere, appunto, da Marte. Alcuni studiosi, tuttavia, fanno notare che anche nelle antiche lingue italiche della famiglia dell'osco, il nome del dio della guerra non era Mars ma Mavors oppure Mamars, poi latinizzato in Mamers (Mamerte), e solo successivamente diventato Mars. Poiché l'origine del nome Marius è invece sicuramente molto antica, si avanzano, quindi, anche altre ipotesi.
Mario ha goduto nel corso del '900 di una notevole popolarità ed è stato il quinto nome proprio maschile per diffusione in Italia nel XX secolo. Tuttavia questo nome non risulta più tra i primi 20 nomi più diffusi degli inizi del XXI secolo.
Onomastico
Viene festeggiato il 19 gennaio in ricordo di (san Mario, martire). C'è una minoranza che preferisce festeggiare l'onomastico il 12 settembre avendo dedicato, al momento del battesimo, il nome del proprio figlio alla madre di Gesù.
Santi e Beati
Nel contesto cristiano si ricordano i santi: -->
Wolf
Wolf zo un anv alamanek ha saoznek, anv ar bleiz (Canis lupus) er yezhoù-se, hag ivez un anv-badez, anv-tiegezh deuet da vout un anv-lec'h.
La Belle aux cheveux d'or
La Belle aux cheveux d'or zo ur gontadenn c'hallek, gant Madame d'Aulnoy. Embannet e voe e saozneg gant Andrew Lang en The Blue Fairy Book hag anvet The Beauty with Golden Hair.
Film
Gant Zlatovláska (Goldilocks, Czechoslovakia, 1973).
Proviñs Choapa
Proviñs Choapa zo unan eus teir froviñs ar rannvro Coquimbo e Chile.
Kumunioù
Peder c'humun zo enni:
Maninghem
Maninghem a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Saozkasaouriezh
Ar saozkasaouriezh zo un emzalc'h a gasoni ouzh Bro-Saoz ha Breizh-Veur dre vras.
Alamangasaouriezh
An alamangasaouriezh pe germangasaouriezh zo un emzalc'h a gasoni ouzh Alamagn hag an Alamaned.
Chasnais
Chasnais a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Jacqueline Favreau
Jacqueline Favreau zo ganet d’ar 7 a viz Kerzu 1930 e Plozeved, e Kerne-Izel (Penn-ar-Bed) ha skoliataet eo bet e Naoned e-lec’h m’he deus labouret evel skolaerez ha kuzulierez war ar bedagogïezh. Goude bezañ bet desket he micher dezhi er Skol Normal Uhel, e voe anvet da guzulierez e Penn-ar-Bed, ha da echuiñ he buhez-labour e kelennas e skol ar c’helenn IUFM Kemper e-lec’h ma rae war-dro ober skol d’ar vugale vihan. Skrivet he deus levrioù ha pennadoù war ar c’helenn, hag ur wech erru war he leve en em lakaas da skrivañ romantoù evit ar vugale hag an dud yaouank ma kaver enne alïes danvez Breizh hag istor ar vro. Daou levr a voe troet e brezhoneg : Anna Vreizh ha Pilhaouaer ha Boned Ruz.
Alamangasaouriezh
E Bro-C'hall eo chomet bev goude tri brezel : brezel 1870-1871, brezel 1914-1918 ha brezel 1939-1945.
Río Limarí
Ar Río Limarí zo ur stêr er Rannvro Coquimbo e Chile hag a ya d'aberiñ er Meurvor Habask.
C'hoarvezout a ra ar stêr eus kember ar stêrioù Río Grande ha Hurtado. Brasoc'h eo dourva ar río Grande, war lez su al Limarí, div wech brasoc'h eget at río Hurtado, ha div wech muioc'h a zour ennañ, petra bennak ma vezont karget mat o-div gant erc'hegi an Andoù. En uheldirioù ez eus kernioù uheloc'h eget 4 500 m, ha stank eo an erc'h.
Ar Río Grande ea eo anv lodenn uhelañ ar Río Limarí.
Inosant VIII
Inosant VIII (e latin: Innocentius VIII, en italianeg: Innocenzo VIII), Giovanni Battista Cybo e anv-tiegezh, ganet e 1432 e Genova ha marvet d'ar, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an.
Anavezout a reas e vugale vastard hag aozañ o euredoù er Vatikan.
E 1484 e embannas ar builh Summis desiderantes affectibus ma roas urzh ma vefe lakaet kement kazh a vefe gwelet gant ur vaouez da loen-ti ur sorserez ha ma vefe devet ar "sorserez" gant he loen. Kement a gizhier a voe lazhet da heul ar builh-se ma kreskas a-galz poblañ ar razhed ha ma voe muioc'h a vosenn o redek, dre faot ar "sorserezed" evel-just.
Bengo
Bengo zo ur proviñs eus Angola. Enklozañ a ra proviñs Luanda.
Proviñs Diguillín
Proviñs Diguillín zo unan eus proviñsoù rannvro Ñuble e Chile, ha Bulnes eo ar gêr-benn anezhi.
Kumunioù
Nav c'humun zo enni:
Jutland
thumb|Ledenez Jutland thumb|Tour-tan [[Rubjerg Knude e Jutland.]] Jutland (Jylland e daneg, Jütland en alamaneg) zo ul ledenez etre ar Mor Baltel ha Mor an Hanternoz. Mont a ra d'ober ul lodenn vras eus Danmark (al lodenn gevandirel anezhañ) ha lodenn hanternosañ Schleswig-Holstein en Alamagn. En hanternoz d'al ledenez emañ ar Skagerrak, er biz ar c'h-Kattegat hag er reter inizi Danmark er Mor Baltel.
Jacques-Nicolas Bellin
Jacques-Nicolas Bellin (Pariz, 1703 – Versailhez, 21 Meurzh 1772) a oa ur c'hartennour gall.
Jutland
Plaen a-walc'h eo ar rannvro, gant torgennoù izel ha taouarc'hegi. En em ledañ a ra war 29 775 km2 hag annezet eo gant 2 491 852 den (e 2004).
Jacques-Nicolas Bellin
E 1721, da 18 vloaz, e voe anvet e Servij hidrografek ar verdeadurezh, nevez-krouet. E miz Eost 1741 e teuas da vezañ "Ijinour ar verdeadurezh" e Dalc’had kartennoù ar verdeadurezh. Diwezhatoc’h e teuas da vezañ ezel eus Akademiezh ar mor, e Pariz, hag eus ar Royal Society e Londrez.
Jutland
Al lodenn greisteiz anezhi, zo e hanternoz Schleswig-Holstein, zo bet tro-ha-tro e dalc'h Alamagn pe Danmark a-hed ar c'hantvedoù. Ar wech diwezhañ ma voe ur c'hemm beli a voe war-lerc'h ar Brezel Bed Kentañ, pa voe staget hanternoz Schleswig ouzh Danmark goude ur vouezhiadeg.
Dont a ra an anv Jutland eus anv ar Juted, ur bobl c'herman a oa o vevañ eno er.
Jacques-Nicolas Bellin
E labour
A-hed e vuhez e tresas kartennoù a-leizh, eus kement lec’h a zo dre ar bed. Dindan e renerezh e voe graet un eil embannadur eus « Le Neptune françois », un dastumad kartennoù eus aodoù Bro-C’hall. Talvoudus-bras eo e gartennoù eus Kanada ha douaroù gall ar Bed Nevez, ha koulskoude n’eo ket bet eno gwech ebet. Reiñ a rae kartennoù da voraerien a yae du-hont ha goulenn diganto reizhañ anezho gant an dorn, diouzh an ezhomm. Pa zistroent da Vro-C’hall e laboure Bellin gant o notennoù da sevel kartennoù resisoc’h. Brud a dapas e labour buan a-walc’h en Europa : adembannet e voe e gartennoù meur a wech en hag eilskrivet e voent gant kartennourien all.
Kenlabourat a reas ivez gant an Encyclopédie, un holloueziadur e 35 levrenn embannet gant Diderot ha d’Alembert, pa savas evito ur mil pennad bennak, diwar-benn ar verdeadurezh dreist-holl.
The Roop
The Roop zo ur strollad sonerien pop ha rock eus Vilnius (Lituania).
Seziz Algeciras
Meur a seziz a voz lakaet war gêr Algeciras a-hed an istor:
Reflexionou profitabl var ar finvezou diveza
« Reflexionou profitabl var ar finvezou diveza eus an den evit instruction ar bopl » — « Preparationou dar maro, composet e gallec gant an tad Crasset,... ha troet e brezonec... gant dom Charlez ar Brizh » (1660?-1737) zo ul levr brezhonek a relijion, embannet e 1722 e Kastell-Paol e ti Lesieur. Meur a wech e voe adembennat : e 1746, 1754, 1771 (e ti Perier, e Kemper), 1830, 1848 ha 1860.
Benguela (proviñs)
Benguela zo ur proviñs eus Angola, e kornôg ar vro.
Tyrrell Racing
Tyrell Racing a oa ur skipailh redadegoù kirri savet gant Ken Tyrell e 1960, a rede e Formulenn 1 etre 1968 (da gentañ gant Matra) ha 1998. Gounezet en deus titl ar vlenierien gant Jackie Stewart.
Seziz Algeciras (1278)
Seziz Algeciras a voe kaset e 1278 gant ar roue Alfonso X e penn morlu Kurunenn Kastilha, evit kemer kêr Al-Yazira al-Jadra, Algeciras, kreñvlec'h ar Venimerined e ledenez Spagn.
Un arme vras a oa gant Kastilha ha listri niverus e bae Algeciras, met trec'het e voe gant arme Abu Yusuf Yaqub war vor.
Trigonometriezh sferek
An drigonometriezh sferek zo un teskad liammadennoù damheñvel ouzh re an drigonometriezh euklidian met gant kornioù ha pellderioù daveet war ur sferenn.
Ne c'heller ket implijout reolennoù boas an drigonometriezh euklidian ken ; da skouer ez eo brasoc'h somm kornioù un tric'horn lec'hiet war ur sferenn eget 180 derez hag dont a ra ar segmantoù eeunenn da vezañ gwaregoù kelc'hioù bras.
An tric'horn sferek
.
Kenemglevioù
Bezet tri foent A, B ha C war ur sferenn evel taolennet gant ar figurenn amañ e-kichen, notet e vo a hirder kostez enep ar beg A hag α, a-wezhioù Â, korn (war gorreenn ar sferenn atav) an tric'horn er beg-se, hag evel se gant ar begoù all. Evit gwir e vo sellet ouzh an hirderioù a, b ha c evel kornioù el lodenn war-lerc'h, eleze ar c'hornioù is-stegnet war greizenn ar sferenn gant kostezioù an tric'horn (sellet ouzh an eil figurenn ; trohed ar sferenn eo ar c'horn 2π da skouer).
Formulenn ar c'hosinusoù ha liammadenn daouel
Formulenn ar c'hosinusoù, roet gant François Viète e 1593 en e De Varorium zo unan eus liammadennoù pouezusañ an drigonometriezh sferek. Liammañ a ra hirder ur c'hostez ouzh re an daou gostez all hag ar c'horn etrezo : a zo arabat droukveskañ gant al liammadenn daouel, a gaver pa lakaer o foentoù polel e-lec'h an holl gelc'hioù bras el liammadenn-se : Meur a zoare a zo da brouiñ formulenn ar c'hosiniusoù. Unan anezho a zo ezteuler e meur a zoare liesad skalarel ar vektorioù a ere O, kreizenn ar sferenn, ouzh ar poentoù A ha B e-barzh ar spas euklidian endro. Unan all a vo displeget dre ar munud amañ dindan.
En degouezh dibar pa vez skouer an tric'horn e C e kaver : klotañ a ra ar formulenn-se gant teorem Pythagoras evit an drigonometriezh sferek. Merzout a reer e kaver end-eeun en-dro teorem Pythagoras pa vez bihan a-walc'h an tric'horn evit lakaat o diorren bevennet a eil urzh e-lec'h ar c'hosinusoù.
Reiñ a ra tro formulenn ar c'hosinusoù da jediñ an hed etre daou boent A ha B war an Douar hervez o led hag o hed pergen. Evit se e lakaer ar poent C er pol norzh e doare ma vo a klokamant, led A, b klokamant , hini B, ha c an diferañs etre an hedoù. Kavout a reer war-eeun : Gallout a reer ivez skrivañ al liammadenn er stumm : Eus eztaolioù damheñvel evit cosα ha cosβ e teduer trede formulenn diaezez an drigonometriezh sferek (an div gentañ eo re ar c'hosinusoù hag ar sinusoù) : Evit a sell ouzh al liammadenn daouel e c'heller he skrivañ
Formulenn ar sinusoù
Merzout a reer diwar al liammadenn daouel meneget a-raok e vez dedermenet an tric'hornioù sferek gant o zri c'horn, ar pezh a zo disheñvel-bras diouzh degouezh an tric'hornioù euklidian (plaen). En tric'horn sferek ez eus un heñvelder peurglok (a zaouelder) etre hirder ar c'hostezioù hag ar c'hornioù er begoù. Skeudennet eo an heñvelder-se gant formulenn ar sinusoù : pe c'hoazh : ar pezh a ranker kompren evel-henn : « emañ an tri c'hementad a gleiz er memes kenfeur gant an tri c'hementad a zehou (ar memes keñver etre daou gementad bennak a gleiz hag etre an daou gementad kenglot a zehou) ».
}}
Formulennoù an hanter-gornioù hag an hanter-gostezioù
Bezet, hanter-drohed an tric'horn. Neuze ez eo : hag evit ar formulennoù daouel, gant : N'eus somm ebet er formulennoù-se a liamm ur c'horn war greizenn ouzh tri c'hostez an tric'horn. Implijet e vezent stank evit ar jedadennoù pleustrek gant taolennadoù logaritmoù.
Formulennoù Gauss
Bez' eo ha  hag ivez  ah
Deduiañ a reer alese lezenn an tañjantoù e trigonometriezh sferek :
Damheñvelderioù Napier
Kavet e vezont dre genstrollañ formulennoù Gauss div-ha-div :
Gorread an tric'horn sferek
Anavezet eo e saozneg dindan an anv formulenn Girard.
En un doare heverk e jeder aes-kenañ gorread an tric'horn sferek diwar e tri c'horn : kevatak-rik eo gant e « ziouer euklidianded » (diferañs etre somm kornioù an tric'horn ha π liesaet dre garrez R, skin ar sferenn. Setu : Evezhiadenn :ε zo ur c'horn solut a vez eztaolet e steradian (pa vez eztaolet '' ha ^{\hat C} e radian). Ur brouadenn diazez a c'heller ober e teir fazenn.
a) Didroc'hañ e reer ar sferenn e peder "gwerzhid" gant daou blaen diametrel evel er figurenn amañ e-kichen. Galloud a reer jediñ gorread pep gwerzhid. Kenfeurel eo ar gorread gant Â, ar c'horn er poent A etre an daou blaen. Gorread ar sferenn a-bezh a gaver gant ar c'horn 2π ; kevatal eo gant 4πR².
Gustavo Petro
Gustavo Francisco Petro Urrego (ganet d'an 19 a viz Ebrel 1960) zo un armerzhour ha politikour eus Kolombia, bet o kemer perzh er gouvrezel al luskad Movimiento 19 de Abril.
Trigonometriezh sferek
Gorread an tric'horn sferek
Setu ez eo kevatal gorread ar werzhid gant :
Gustavo Petro
Pa zeuas ar peoc'h en-dro e 1991 e voe dilennet da ezel e kambr izelañ ar C'hendalc'h hag e 2006 e voe dilennet da senedour. Etre 2012 ha 2015 e oa maer Bogotá. E miz Mezheven 2022 e oa bet dilennet da brezidant Kolombia. Ar wech kentañ eo e vefe dilennet ur prezidant eus an tu-kleiz.
Trigonometriezh sferek
Gorread an tric'horn sferek
b) Termenet eo an tric'horn sferek gant tri flaen a droc'h ar sferenn e daouzek gwerzhid. Teir anezho a endalc'h an tric'horn ABC, ha teir all, simetrek d'ar re gentañ, a endalc'h an tric'horn A'B'C'  a zo enep dezhañ ez diametrel ha kevatal e c'horread eta. Gant ar c'hwec'h gwerzhid-se e c'holoer ar sferenn a-bezh, met teir gwezh eo bet goloet pep hini eus an tric'hornioù ABC hag A'B'C'. Pa sommer gorreadoù ar c'hwec'h gwerzhid-se e kaver gorread ar sferenn kresket eus peder gwezh T, gorread an tric'horn.
Iruña Oka
thumb|200px|Sede pelec'h emañ Iruña Oka en [[Araba.]] Iruña Oka (Iruña de Oca e spagnoleg, kenofisiel) zo ur gumun eus proviñs Araba en Euskal Herria.
Trigonometriezh sferek
Gorread an tric'horn sferek
c) Da lavaret eo :.
Deduiñ a reer alese neuze : Dizoloet e voe ar formulenn-se gant Thomas Harriot hep bezañ embanet ha roet e voe evit ar wezh kentañ gant Albert Girard war-dro 1625.
Formulenn l'Huilier
Damheñvel ar formulenn-se ouzh formulenn Heron a jed gorread an tric'hornioù euklidian hervez e gostezioù. Ober a ra ar memes tra gant an tric'hornioù sferek : (degas a reer soñj ez eus bet graet s=(a+b+c)/2 eus an hanter-drohed).
Implijoù
Jediñ kenurzhiennoù :
Proviñs Elqui
Proviñs Elqui zo unan eus proviñsoù rannvro Coquimbo e Chile.
Emgann Algeciras (1278)
Emgann Algeciras zo un emgann war vor hag a c'hoarvezas d'ar 25 a viz Gouhere 1278 entre ur morlu eus Kurunenn Kastilha, kaset gant an amiral Pedro Martínez de Fe, hag ur morlu all renet gant benimerined Abu Yaqub Yusuf tra ma oant o kas o argadoù-brezel eus Maroko da Spagn. Trec'h e voe ar morlu muzulman.
Proviñs Antofagasta
Proviñs Antofagasta zo unan eus proviñsoù Chile, en hanternoz ar vro, e Rannvro Antofagasta. Kêr Antofagasta eo kêr-benn ar broviñs, koulz ha hini ar rannvro. Enni emañ dezerzh Atacama.
Argantzun
thumb|300px|right|Sede pelec'h emañ Argantzun en [[Araba.]] Argantzun (La Puebla de Arganzón e spagnoleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Burgos e Kastilha ha Leon, nemet emañ e kontelezh Trebiñu ha gronnet gant proviñs Araba en Euskal Herria. thumb|left|320px|Gwel war Argantzun.
Bié
Bié zo ur proviñs eus Angola, e kreiz ar vro. Strujus eo an douar e Bié ha gounezet e vez maiz, korz-sukr, riz, kafe ha kraoñ-marmouz eno.
Shape Of You
Shape Of You a zo ur single gant ar c'haner-sonaozer saoz Ed Sheeran deuet er bloavezh 2017.
Maurice Le Dault
Maurice Le Dault (1871-1956) a oa ul levrier hag embanner breizhat. Genidik e oa eus Redon hag eno e reas e studi. Mont a reas da Bariz e deroù an ha digeriñ ur stal-levrioù eno e 1902, anvet la Librairie bretonne. Asambles gant tud evel Joseph Le Carguet, Paul-Yves Sébillot pe Gaston Esnault, e voe oberiant e-barzh Jabadao, kevredigezh ar studierien vreton e Pariz e deroù an kantved. Embann a rae levrioù diwar-benn Breizh, e galleg hag e brezhoneg ha sevel a reas ar gelaouenn Le Fureteur breton e 1905. E-pad ar Brezel-bed Kentañ ez eas da Gemper da zigeriñ ul levrdi hag eno e tremenas ar peurrest eus e vuhez.
Gaston
Gaston zo un anv-badez gallek.
Florida spagnol
Florida spagnol (Florida española, pe las dos Floridas, e spagnoleg) a vez lavaret eus an drevadenn spagnol a zo bet e Florida (SUA). Erruout a reas ar Spagnoled eno e 1513. Dalc'het e voe ar vro gante e-pad daou brantad ha stag e oa an Div Florida ouzh Kabiteniezh Jeneral Kuba (Capitanía General de Cuba). Da gentañ e voe eus 1565 betek 1763, hag eus 1784 betek 1821, hag er bloavezh-se e voe laosket an drevadenn gant SUA dre Feur-emglev Adams-Onís.
Kentañ trevadenn spagnol (1565-1763)
Hervez ar vojenn edo ar moraer spagnol Juan Ponce de León o klask Feunteun ar Yaouankiz pa gavas Florida. Pa erruas ar c'honkistador e Florida en 1513 e kavas meur a bobl indian. Pa welas an aod d'ar 27 a viz Meurzh e kredas e oa un enezenn. Dilestrañ a reas d'an 2 a viz Ebrel. Envel a reas ar vro nevez-se "La Pascua Florida" peogwir e oa bet kavet gantañ da Sul Fask. Distreiñ a reas Ponce de León e 1521 gant tud ha binvioù evit diazezañ un drevadenn met enebiñ taer a reas an henvroiz, peoc'h ebet ne roent d'ar Spagnoled ha ne baouezent ket da gouezhañ warne. En amzer-se e voe savet marilhoù kentañ Florida.
E 1559 e teuas Tristán de Luna y Arellano a-benn da ziazezañ un drevadenn en Pensacola e-pad daou vloaz. A-benn neuze e oa krog ar C'hallaoued da dreiñ o selloù war-du Amerika ma rankas ar Spagnoled buanaat an trevadenniñ en douaroù nevez-kavet ganto. Jean Ribault a voe e penn un droiad e Florida en 1562 ha René Goulaine de Laudonnière, en 1564, a savas Fort Caroline, ur porzh evit hugunoded c'hall, hag a voe anvet Vacapilatca gant ar Spagnoled pa voe kemeret gante goude, hag a zo bremañ e kêr Jacksonville.
Kas an dorzh d'ar gêr d'ar C'hallaoued a fellas d'ar Spagnoled ha distrujet e voe an drevadenn c'hall ganto ha savet San Agustín gante, bloaz goude. Ha San Agustín, dindan ar gouarnour Pedro Menéndez de Avilés, a voe kentañ kêr ar vro a zo deuet da vout SUA. Adal San Agustín e voe kaset misionoù katolik a-hed aod an drevadenn.
Quarto (Italia)
Quarto   zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli.
Florida spagnol
Kentañ trevadenn spagnol (1565-1763)
E 1565 e voe arsailhet Fort Caroline, pe ar pezh a chome anezhañ, gant Menéndez de Avilés hag Amerindianed Saturigua, ha lazhet an holl soudarded c'hall, war-bouez ar gatoliked, ha badezet al lec'h San Mateo. Daou vloaz goude e voe lazhet an holl Spagnoled gant Dominique de Gourges pa adkemeras ar c'hreñvlec'h. En 1586 e teuas ar morlaer saoz Francis Drake da zistruj San Agustín.
A-hed ar e voe gwelet trevadennerien saoz Virginia hag an div Garolina o kas an harzoù gant an drevadenn spagnol dre vras adalek an 36°N ( ledred Cabo Medanoso, anvet hiriv Cabo Hatteras), pelloc'h war-du ar c'hreisteiz. E-keit-se en em astenne war-du ar c'hornôg an douaroù dalc'het gant ar C'hallaoued war lezioù ar Mississipídiwar-goust ar Spagnoled.
Kontelezh Trebiñu
Trebiñu, pe Kontelezh Trebiñu, pe Trebiñu Konderria pe Trebiñu Uda en euskareg, pe Condado de Treviño e spagnoleg, zo ur gumun enklozet e proviñs Araba, e Kumuniezh Emren Euskadi, hag a zo stag ouzh proviñs Burgos e Castilla y León.
Florida spagnol
Kentañ trevadenn spagnol (1565-1763)
War-dro 1595 e tegouezhas e Florida misionerien frañsiskan, hag en o zouezFrancisco Pareja, a skrivas al levrioù kentañ er yezh timicua (Timucua), ur yezh aet da get dindan taolioù ar Saozon.
Kontelezh Trebiñu
A-gevret gant kumun Argantzun (La Puebla de Arganzón e spagnoleg), stok outi, ez a d'ober enklozadur Trebiñu.
Poblañs
E 2009 e oa 1,432 a dud er gumun.
Florida spagnol
Kentañ trevadenn spagnol (1565-1763)
E 1702 e teuas ar c'horonal saoz James Moore gant Amerindianed Creek da arsailhañ adarre kreñvlec'h spagnol San Agustín met n'halljont ket e gemer. En 1704 ez eas Moore gant e soudarded da lakaat an tan e misionoù spagnol hanternoz Florida ha da zrouklazhañ ar vroiz o devoa darempredoù mat gant ar Spagnoled.
E 1719 e teuas ar c'hallaoued da aloubiñ trevadenn spagnol Panzacola.
Areta
Areta (Areta e bearneg "lec'h meinek", Ereta en euskareg, Arette e galleg) zo ur gumun en Arondisamant Oloron-Sainte-Marie e departamant ar Pireneoù-Atlantel. Peuzdistrujet (80%) e voe gant ur c'hren-douar d'an 13 a viz Eost 1967.
E kanton Aramitze e oa betek 2015, hiziv e kanton Oloron-Sainte-Marie-1.
San Giacomo Filippo
San Giacomo Filippo  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Sondrio e Lombardia.
Cuanza Norte
Cuanza Norte zo ur proviñs eus Angola, en hanternoz d'ar stêr Cuanza.
Les Gammas! Les Gammas!
'Les Gammas! Les Gammas!' a oa ur stirad skinwel aozet gant an ORTF ha skignet en Alamagn, en Italia hag e broioù all adalek 1974 betek 1976 da gelenn galleg d'an dud.
Geneviève Bujold
Geneviève Bujold, bet ganet d'ar 1 a viz Gouere 1942 e Montréal (Kebek) a zo un aktourez kanadian.
Skoliataet eo e-pad 12 vloaz en ur gouent, a-raok mont da Skol Arz ar C'hoariva e Montreal evit studiañ ar saverien pezhioù-c'hoari c'hall.
Rosine (Le Barbier de Séville) eo he c'hentañ roll e 1962.
Qualiano
Quarto   zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli, e rannvro Campania.
Cuando Cubango
Cuando Cubango zo ur proviñs eus Angola, e gevred ar vro. Dont a ra e anv eus anvioù an div stêr : Cuando ha Cubango. Harzoù en deus gant Namibia ha Zambia.
Kamp-diazez pennañ an UNITA a oa lec'hiet er proviñs er bloavezhioù 1980 ha 1990.
Saint-Lambert (Calvados)
Saint-Lambert a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Saint-Lambert Churchyard
Levier e oa er Royal Canadian Air Force, mervel a reas d’ar 14 a viz Gouere 1944, e-pad Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.
Lairoux
Lairoux a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Lantziego
thumb|300px|Sede pelec'h emañ Lantziego en [[Araba.]]
Herly (Pas-de-Calais)
Herly a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Lantziego
Lantziego (euskareg; Lanciego e spagnoleg ha kenofisiel) zo ur gumun e kreisteiz proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Rannoù
Teir rann zo er gumun:
Caivano
Caivano  zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli, e rannvro Campania.
Cuanza Sul
Cuanza Sul zo ur proviñs eus Angola, e kreisteiz d'ar stêr Cuanza.
Grumo Nevano
Grumo Nevano   zo ur gumun italian eus Meurgêr Napoli, e rannvro Campania.
Lagran
thumb|300px|Sede pelec'h emañ Lagran en [[Araba.]]
Lagran (Lagrán e spagnoleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun e kreisteiz proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Kuartango
Kuartango (Cuartango e spagnoleg, diofisiel) zo ur gumun e gwalarn proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Proviñs Concepción
Provincia de Concepción zo anv div broviñs e broioù Suamerika:
Volcanalia
Volcanalia pe Vulcanalia a oa ur fest e Roma gozh gouestlet d'an doue Vulkan (Vulcanus pe Volcanus) d'an 23 a viz Eost (X ante calendas Septembres).
Pollena Trocchia
Pollena Trocchia  zo ur gumun eus Italia, e Meurgêr Napoli, en Campania.
Lantaron
thumb|300px|Sede pelec'h emañ Lantaron en [[Araba.]]
Lantaron (Lantarón e spagnoleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun e kreisteiz proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Éric Le Lann
Éric Le Lann, bet ganet d'ar 4 a viz Du 1957 e Ploheg, a zo ur saver tonioù ha trompilhour jazz breizhat.
Sidkia
Hervez an Testamant Kentañ, Matania a oa roue Yehouda er VIvet kantved kent JK.
Mab e oa da Yoshia ha da Hemoutal, merc'h da Yirmia, eus Livna, ha eontr da Yehoyac'hin. Lakaet e voe da roue Yehouda gant Nevoudc'hadnesar e plas e niz dindan an anv a Sidkia e 598 KJK.
Setu ar pezh a lenner diwar e benn en Eil Levr ar Rouaned : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.1em;"> « Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, a-grenn evel m'en doa graet Yehoyakim. Konnaret e oa bet an Aotroù enep Jeruzalem hag enep Yehouda ken en devoa distaolet anezho diwar e zremm. Hag e tispac'has Sidkia enep roue Bavel » (2R 24, 19-20) « D'an navet bloaz eus e ren [...] e teuas Nevoudc'hadnesa, roue Bavel, gant e holl arme, enep Jeruzalem ; [...]. Hag e kouezhas ar gêr dindan seziz, betek an unnekvet bloaz eus ar roue Sidkia. [...] Hag e redas armead ar Galdeaned war-lerc'h ar roue, hag e tapjont anezhañ e kampoulloù Yeriho. Hag e holl arme a yeas a-stlabez a-zigantañ. Pa voe tapet ar roue, e voe kaset davet roue Bavel, betek Rivla, hag e voe lavaret dezhañ ar varn : mibion Sidkia a voe lazhet ouzh e zaoulagad, ha daoulagad Sidkia a voe dallet, hag eñ a voe ereet gant chadennoù ha kaset betek Bavel. [...] Hag e voe devet ti an Aotroù ha ti ar roue, hag holl diez Jeruzalem : an holl diez bras a voe tangwallet. Ha mogerioù Jeruzalem, tro-war-dro, a voe diskaret, [...] ha restad ar bobl a voe harluet [...]. Hag e voe harluet Yehouda diouzh e zouar. » (2R 25, 2-21)
Hervez Eil levr ar Rouaned e voe laket an dud a oa manet e bro Yehouda e karg un den anvet Gedalia, mab Ahikam, mab Shafan hag a voe lazhet gant un nebeud ofiserien eus arme Yehouda .<blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.1em;">« Hag e savas ar bobl a-bezh, adalek ar re vihan hag ar re vras, gant ofisourion ar soudarded, hag ez ejont d'an Ejipt, aon dezho rak ar Galdeaned. ».
Drachenfels
An Drachenfels ("roc'h an aerouant" en alamaneg) zo un dorgenn en Alamagn, war lez ar Roen. Emañ e tolead ar Siebengebirge, e-kichen Bonn ha 321 metr eo e uhelder. Ur menez-tan kozh eo an Drachenfels.
Hervez ar vojenn eo eno e voe Siegfried, haroz an Nibelungenlied, o lazhañ un aerouant a oa o vevañ en ur vougev en dorgenn, hag o kouronkañ goude e gwad an aerouant-se ha dont da vezañ dic'hloazus. Alese e teufe an anv Drachenfels, "roc'h an aerouant".
Ur c'hastell, er c'hiz nevezc'hotek, anvet kastell Drachenburg, a voe savet ouzh tor an Drachenfels e 1882.
Redadeg 2010
thumb|Skritell Redadeg 2010.
Redadeg 2010 eo anv ofisiel an eil redadeg evit ar brezhoneg a oa loc'het e Roazhon d'an 10 a viz Mae 2010 da 11 eur diouzh ar beure hag a oa echuet e Pondi d'ar 15, da 5 eur goude merenn, a-benn 1200 km. Klasket e oa bet dastum 100.000 €, an hanter a vo evit Diwan, an hanter evit raktresoù all.
Kanaouenn
Goulennet e oa bet sevel ur ganaouenn a vefe hini ofisiel ar Redadeg 2010, diwar-benn ar « brezhoneg er gêr ». Brudet eo bet ar ganaouenn Redadeg 2010 savet gant David ar Gall, kelenner e Diwan.
Div ganaouenn a oa bet kinniget e 2008 met ne oant ket bet gwall implijet. thumb|Malaouiz gant o banniel e Redadeg 2010 e [[Roazhon, dindan ar glav, d'al Lun 10 a viz Mae 2010.]]
Raktresoù
An arc'hant a vo dastumet gant ar Redadeg a vo roet da gevredigezhioù zo. Un hanter (50 000 €) a vo roet da Ziwan hag an hanter all (50 000 €) a vo rannet etre kevredigezhioù all a ginnig raktresoù evit ar brezhoneg.
Ar raktresoù a zo bet dibabet evit bezañ skoazellet gant ar Redadeg 2010 a zo :
An daou raktres-mañ a vo skoazellet ma vez dastumet arc'hant a-walc'h :
Djinn
Un djinn (en arabeg جن, djinn, el liester جنون, junūn, diwar ar ger latin genius, "geni") zo ur spered e mojennoù ar broioù arab. E mojenn Aladdin ez eus un djinn el lamp hud. Hervez ar relijion vuzulman eo an trede gouenn krouet gant Doue, izeloc'h he renk eget hini an aeled.
Camposano
Camposano  zo ur gumun eus Italia, e Meurgêr Napoli, en Campania.
Arraia-Maeztu
Arraia-Maeztu (stumm euskarek ofisiel; Arraya-Maestu e spagnoleg, diofisiel) zo ur gumun e reter proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Oberiadur London Bridge
Ar frazenn London Bridge is down a gemenno marv ar rouanez da Gentañ Ministr(ez) ar Rouantelezh ha d'an dud pouezusañ er steuñv. Kroget e vezo raktal da aozañ al lidoù-koun.
The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints
The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, berraet en LDS Church pe Mormon Church, zo un Iliz enep an drinded kristen, adsaverez kristen hag en em wel evel adsavidigezh an Iliz orin savet gant Jezuz-Krist. Staliet eo al lec'h penn en Salt Lake City, Utah, e Stadoù-Unanet Amerika. Emledet eo war ar bed a-benn bremañ. Hervez an Iliz-se ez eus ouzhpenn 16 milion a izili gant 65 000 anezho o vezañ misionerien a youl-vat leun amzer. E 2012, an National Council of Churches en doa embannet e oa an Iliz ar pevare hini o vezañ kristen en SUA, gant 6,5 milion a izili e miz Genver 2018. E-touez al luskad Latter Day Saint savet gant Joseph Smith e penn kentañ an amzer an adsavidigezh relijiel stadunanat.
Cunene
Cunene zo ur proviñs eus Angola, e kreisteiz ar vro, sko ouzh Namibia.
Carlito's Way
Carlito's Way zo ur film stadunanat. Embannet eo bet e 1993, sevenet eo bet gant Brian De Palma, a-ziwar ar romantoù Carlito's Way hag After Hours gant Judge Edwin Torres. Ar senario zo bet savet gant David Koepp. An aktourien eo Al Pacino, Sean Penn, Penelope Ann Miller, Luis Guzman, John Leguizamo, Jorge Porcel, Joseph Siravo ha Viggo Mortensen.
Er film emañ Pacino o c'hoari roll Carlito Brigante, un torfedour Puerto Rican a fell dezhañ paouez gant an torfederezh. Siwazh dezhañ, ar pezh en devoa graet evel torfedour a laka anezhañ da zistreiñ goustadik war-zu ur vuhez e-maez lezenn. Ar film a zo diazezet dreist-holl war ar romant After Hours, met implijet e oa bet titl ar c'hentañ romant evit chom hep bezañ keñveriet pe droukemmet gant film Martin Scorsese gant ar memes anv hag embannet e 1985.
Carlito's Way a zo bet degemeret etre, ar memestra e voe a-fed arvesterien ha box office. Gant an amzer o tremen eo deuet da vezañ ur film brudet mat. Penn ha Miller a voe lakaet o anvioù evit ur Golden Globe. Un heuliad zo bet d'ar film, anvet eo Carlito's Way: Rise to Power, diazezet eo war ar c'hentañ romant, hag embannet er stumm direct-to-video e 2005.
Hent-houarn Sant-Maloù Roazhon
Ul linenn hent-houarn zo etre Roazhon ha Sant-Maloù. Termenadur RFF (Hentoù-houarn bro-Frañs) al linenn eo 441000.
Istor
Er bloavezhioù 1840, kumunioù Sant-Malo ha Sant-Servan, hag ivez Parame a goulenn e vefen liammet d'ar rouedad hentoù-houarn, dre an hent-houarn nevez ar C'hornog (liamm evit an hentoù-houarn ar c'hornog) hag a vo savet a-benn nebeut er bloavezhioù-se. A-drugarez d'al Lezenn hag a c'henstroll hentoù-houarn Breizh ha Normandi e vo respontet d'ar goulenn-mañ an 11 a viz mae 1855. Al lezenn a aotre krouidigezh ar c'hevredigezh hentoù-houarn ar c'hornog hag an teul ouzhpennet, ennañ ar poent 6 o komz deus an hent-houarn davet Sant-Malo, gant un tremenedigezh ret e Dol. Ar vrenk hent-houarn en doa da vezañ echuet e 8 bloavezh, ha kroget ar c'horvoidigezh neuze.
<!-- Des les années 1840 les communes de Saint-Malo, Saint-Servan et Paramé émettent leur désir d'être desservie par le chemin de fer à partir de la futur ligne de l'Ouest. C'est la qui va rendre possible cette demande le 11 mai 1855. Cette loi approuve différentes décisions antérieurs, notamment la création de la Compagnie des chemins de fer de l'Ouest, et le cahier des charges supplémentaire stipulant l'engagement d'exécution, à ses frais risques et périls différentes lignes dont au point 6,. Il est précisé, le passage obligé par ou près Dol et une limite de temps fixée à huit années pour le réaliser et l'exploiter.
Après avoir achevée la ligne de Paris à Rennes en 1858, la compagnie de l'Ouest exécute les travaux de la voie ferrée de l'embranchement vers Saint-Malo de 1860 à 1864. Le site choisie pour une seule gare desservant les trois communes est à égale distance de Saint-Malo et Saint-Servan, au lieu dit dunes du Talards ancien port d'échouage des bateaux. Le 27 juin 1864 la nouvelle gare est le lieu des festivités lors des son inauguration réalisée en même temps que celle de la ligne Rennes - Saint-Malo-Saint-Servan qui permet la liaison avec Rennes en deux heures et demie.
Elle a été électrifiée pour permettre l'arrivée du TGV à Saint-Malo le 11. -->
Kennedy Center Honors
Istor
George Stevens Jr. en doa krouet an enoriñ gant ar C'hennedy Center gant sikour diwezhatoc'h Nick Vanoff. Produet en doa ar c'hentañ gala e 1978. Produer ha kenskrivagner e oa bet eus ar gala 2014, goude e oa bet gwerzhet gantañ ar gwirioù d'ar C'hennedy Center. E 2017 ne voe ket eus Donald Trump ha Melania Trump, ar wech kentañ e oa en istor ar priz. Ar pal a oa hervezo "to allow the honorees to celebrate without any political distraction".
Hent-houarn Sant-Maloù Roazhon
Trenioù
Da geñver an ekipamant karbedoù e vez implijet trenioù em-stlej, galvet ivez micheline, e-giz ZTER, ZGC, XGC, BiBis, TGV A./ S.E., X2100 met ivez stlejerezioù standart BB25500+RRR, BB63000, BB69400 ha BB60000 (evit an treuzdougerezh marc'hadourezh dreist-holl).
Tremenerezh
E-touez linennoù pennañ e Breizh eo an hini etre Roazhon ha Sant-Malo, dre an niver a beajerien THR. 18 mont-ha-dont a vez bemdeiz etre Roazhon ha Sant-Malo, 16 etre Roazhon ha Montreuil (tremenerezh tro-kêr), 3 beaj TTB etre Pariz ha Sant-Malo ha 2 etre Roazhon ha Caen. Abaoe 2009, e vez ouzhpennet e-pad an hañv un TTB o dont eus Lille hag al "linenn ar Bae", evit an douristed dreist-holl, gant 2 mont-ha-dont bemdeiz etre Sant-Malo ha Granville
Tremenerezh e 2008. An transvorzh marc'hadourezh n'eo ket stank, gant ur beaj mont-ha-dont hag a c'hell bezañ kinniget hag un nebeud trenioù davet labourva "Timac".
Da zont
Baejourien a implij an tren evit mont deus Dinan da Roazhon a gomz uhel evit kaout un tren davet Roazhon hep ma vefe ezhomm cheñch e Dol.
Poggiomarino
Poggiomarino  zo ur gumun eus Italia, e Meurgêr Napoli, en Campania.
Cadix
Cadix, Cadiç en okitaneg, zo ur gumun eus Bro-C'hall en departamant Tarn.
Ergny
Ergny a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Crispano
Crispano  zo ur gumun eus Italia, e Meurgêr Napoli, en Campania.
Serpentine River
Serpentine River zo anv meur a stêr er broioù saoznek:
E Londrez:
Arratzua-Ubarrundia
<HR noShade>
Arratzua-Ubarrundia (Arrazua-Ubarrundia e spagnoleg, diofisiel) zo ur gumun e hanternoz proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Colorado (disheñvelout)
Colorado zo unan eus Stadoù Unanet Amerika.
Gallout a ra bezañ traoù all ivez :
Iain Banks
Iain Banks (Dunfermline, – Kirkcaldy, ) a oa ur skrivagner skosat.
Skrivet en deus kalz levrioù na c'heller renkañ e rummad ebet (mainstream fiction e saozneg) a sinas "Iain Banks" tra ma sinas "Iain M. Banks" e skridoù skiant-faltazi, an « M. » o vezañ evit Menzies, an anv kreiz a oa bet dibabet gant e dud met disoñjet gant e dad pa oa aet da zisklêrian ar c'hanedigezh.
Goude graet berzh gant e romant kentañ, The Wasp Factory e 1984 e tivizas mont da skrivagner a-vicher. E 1987 e voe embannet e romant skiant-faltazi kentañ, Consider Phlebas, a voe levr kentañ e stirad The Culture, dek levr ennañ, a zo bet embannet betek ar bloaz 2012.
Pezhioù-c'hoari, abadennoù er skingomz ha filmoù evit ar skinwel zo bet aozet diwar oberennoù Iain (M.) Banks.
Buhez ha respet
D'ar 16 a viz C'hwevrer 1954 e voe ganet Iain Banks e Dumferline, e kontelezh Fìobha, bugel nemetañ ur ruzikerez war skorn hag un ofiser en amiraliezh ar Royal Navy. Betek e navet bloaz e vevas e Port na Banrighinn a Tuath (North Queensferry) war ribl Firth of Forth m'edo e dad o labourat. Goude-se e voe anvet an ofiser e Gourock en Inbhir Chluaidh. E levraoueg Gourock e kavas Iain Banks levrioù S-F, Kemlo and the Zones of Silence gant E. C. Eliott an hini kentañ anezho ; kenderc'hel gant ar stirad Kemlo a eure, ar pezh e vroudas da skrivañ istorioù skiant-faltazi d'e dro. D'e 11 vloaz e skrivas e istor kentañ, ha da 16 vloaz e romant kentañ, The Hungarian Lift-Jet, un istor spierezh na voe embannet biskoazh.
Goude bezañ bet skoliataet e Gourock ec'h eas Iain Banks e 1972 da Skol-veur Stirling, ma studias ar saozneg, ar brederouriezh hag ar vredoniezh, ha ma voe diplomet e 1975. Eno e skrivas e eil romant, TTR / The Tashkent Rambler e-kerzh ar bloavezh-studi kentañ. Kerkent hag echu e studi, oadet a 21 bloaz, e krogas da labourat du-mañ-du-hont en ur virout e abardaevezhioù evit skrivañ. P'en deveze amzer vak e veaje dre Europa ha Norzhamerika. Tri romant S-F a skrivas etre 1974 ha 1979, a zo chomet diembann.
Bloaz war-lerc'h, e miz Meurzh 1985, e voe embannet gant MacMillan eil romant Iain Banks, Walking on Glass. E 1986 e voe embannet The Bridge, hag Espedair Street e 1987, a voe lennet war gwagennoù ar skingomz BBC Radio 4, gant kanaouennoù skrivet ha sonaozet gant ar skrivagner e-unan.
E 1987 ivez e voe embannet e gentañ romant skiant-faltazi, Consider Phlebas, sinet « Iain M. Banks » diwar c'houlenn ar skrivagner evit diforc'hañ e labour war dachenn an S-F diouzh e skridoù all. Berzh bras a eure al levr, koulz hag an nav all er stirad The Culture. A-zivout ar stirad-se e tisklêrias Iain M. Banks bezañ bet levezonet gant skridoù Brian W. Aldiss, Isaac Asimov, Arthur C. Clarke, Robert A. Heinlein, M. John Harrison ha Dan Simmons.
E miz Ebrel 2013 ec'h embannas Iain Banks e oa paket gant kankr ar gellenn vestl ; mervel a eure d'an 9 a viz Mezheven.
Betek e dremenvan e kendalc'has Iain (M.) Banks da skrivañ skiant-faltazi ha mainstream fiction : nebeut goude e obidoù e teuas er-maez e levr diwezhañ, The Quarry, e 27 romant.
Er bloaz 2015 e voe embannet e labour diwezhañ, un dastumad barzhonegoù anvet Poems.
Elisha
Elisha (hebraeg : אלישע ; arabeg : اليسع) a zo ur profed eus an Testamant Kentañ, diskibl Elia
Meneget eo da gentañ e Kentañ Levr ar Rouaned (1R 19, 15-21) : « Hag e lavaras an Aotroù dezhañ [Elia] : « Kae en-dro gant da hent er gouelec'h […]. Hag Yehou, mab Nimshi, a olevi da roue war Israel. Hag Elisha, mab Shafat, eus Avel-Mehola, a olevi da brofed war da lerc'h. »
« Kelc'hiad Elisha » a gaver en Eil Levr ar Rouaned, goude ma voe skrapet Elia d'an neñvoù hervez an destenn (2R 2-13) Taolennet eo ennañ e vurzhudoù (en o-zouez pare Naaman, penngadour arme roue Aram a dro ouzh Doue Israel...).
Seveniñ a reas e garg e-pad renYoram (852 KJK-841 KJK) hag e-pad hini Yehou (841 KJK-814 KJK) hag hini Yoahaz (814 KJK-898 KJK). Mervel a reas pa rene Yoash, mab Yoahaz, war Israel (798 KJK-783 KJK) (2R 13, 14-20).
Hervez 2R 9,1-10 e kargas ur profed yaouank da oleviñ Yehou da roue Israel.
Les Magnils-Reigniers
Les Magnils-Reigniers a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Iruraitz-Gauna
thumb|300px|Sede pelec'h emañ Iruraitz-Gauna en [[Araba.]]
Iruraitz-Gauna (Iruraiz-Gauna e spagnoleg, diofisiel) zo ur gumun e hanternoz proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Primo
Primo zo un anv-badez italianek.
Orin
Eus an anv latin Primus, roet d'ar mab kentañ. Heñvel eo orin an anvioù all Secondo, Terzo, Quarto, Quinto, Sesto, Settimo, Ottavio, Nono ha Decimo.
Clive Barker
Clive Barker, ganet d'ar 5 a viz Here 1952, zo ur skrivagner, senarioour ha filmaozer saoz. Barker zo bet brudet adal ar bloavezhioù 1980 gant un heuliad danevelloù, el levr Books of Blood, hag a vrudas e anv e bed ar skrivagnerien spont. Kendalc'het en deus abaoe da skrivañ romantoù hag a zo bet adsavet e stumm filmoù. Ar re vrudetañ o vezañ Hellraiser ha Candyman. Bet eo ivez pennbroduer ar film Gods and Monsters.
Livadurioù ha skeudennoù Barker zo bet diskouezet e palieroù er Stadoù Unanet koulz hag en e levrioù. Krouet en deus tudennoù evit bannoù-treset, ha brudet-mat eo e istorioù spont hag ar bannoù-treset savet diwarno.
Huambo (proviñs)
Huambo zo ur proviñs eus Angola, e kreiz ar vro.
thumb|left|Etre Ukuma ha Huambo
Enez Mornington
Enez Mornington zo anv div enezenn er bed:
Melito di Napoli
Melito di Napoli  zo ur gumun eus Italia,  e Meurgêr Napoli, en Campania.
Sesto
Sesto a c'hall bezañ meur a dra : un anv-badez italianek, un anv-tiegezh hag un anv-lec'h.
Proviñs Última Esperanza
Proviñs Última Esperanza zo ur broviñs eus Chile, e su ar vro, e Rannvro Magallanes. Puerto Natales eo ar gêr-benn anezhi. Un 20 000 a dud zo o chom enni, en un dachennad a 55 443,9 km2, da lavarout eo 0,41 a dud dre gilometr-karrez.
Dont a ra anv ar broviñs eus hini ar Seno Última Esperanza, roet gant ar moraer spagnol Juan Ladrillero, pa oa o klask strizh-mor Magallanes.
Kumunioù
Div gumun zo er broviñs:
Inis Fraoigh
Inis Fraoigh (Inishfree pe Inishfree Upper e saozneg ) zo un enezenn war aod kontelezh Dún na nGall, e gwalarn Iwerzhon. Emañ etre an douar-bras hag Árainn Mhór.
E deroù an e oa 36 familh o vevañ en enezenn. Séamus Ó Grianna ha Peadar O'Donnell a voe mistri-skol enni o-daou.
Izevel
Hervez an Testamant Kentañ (1R 16, 31) e oa Izevel, gwreg Ahav, roue Israel (874 KJK-853 KJK). : « Evel ma ne vije bet re nebeut dezhañ kerzhout e pec'hedoù Yarovam, mab Nevat, e kemeras da wreg Izevel, merc'h Et-Baal, roue ar Sidoniz, hag ez eas da servijout ar Baal ha da stouiñ dirazañ. »
Gwelet e vez Izevel evel ur bec'herez vras gant an Tanac'h eta : boutañ a ra he gwaz da azeuliñ Baal hag emzalc'hioù direizh he deus ivez (so Gwinienn Navot, 1R 21). Milliget e voe gant Elia « Ar chas a zebro Izevel e-harz rak-mogerioù Izreel » (1R 21, 23)
Inis Fraoigh
An den diwezhañ o vevañ en Inis Fraoigh a voe un arzour, Barry Pilcher, o chom eno etre 1993 ha 2013. Tiez-vakañsiñ zo c'hoazh, implijet en hañv hepken.
Izevel
Pa voe bet olevet Yehou roue Israel e roas urzh da lazhañ Izevel en Izreel. Slepet e voe diouzh e frenestr ha ne voe kavet « diouti nemet ar c'hlopenn; an treid ha palvoù an daourn » rak « Lavar an Aotroù  eo, en doa komzet dre e servijer Elia...» (2R 9,30-37).
Inis Fraoigh
Inizi all
Meur a enezenn all zo anvet Inis Fraoigh en Iwerzhon, er mor pe e lennoù e diabarzh ar vro.
Izevel
Mamm Atalia, gwreg Yehoram, roue Yehouda, oa.
Banniel Flandrez
thumb|250px|right|Banniel Flandrez gant an dresadenn ofisiel e Belgia. Banniel Flandrez, lesanvet alies al Leon flamank (Vlaamse Leeuw), eo ar banniel ofisiel implijet gant ar Gumuniezh Flamank ha gant Rannvro Flandrez. Degemeret e voe da vanniel ofisiel gant Kuzul nederlandek ar sevenadur (Raad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap) e 1973 ha diwezhatoc’h, e 1985, da vanniel ar Gumuniezh Flamank E 1990 e voe anavezet ar skoed-ardamez ent-ofisiel ivez. Ouzhpenn se e vez implijet ur stumm eeunaet eus ar banniel da logo gant gouarnamant Flandrez.
Deskrivadur
Deskrivadur ar banniel : Deskrivadur an ardamezioù:
The Serpentine
The Serpentine eo anv al lenn, e-kreiz Hyde Park, e Londrez, e Bro-Saoz, anavezet ivez evel ar Serpentine River.
Banniel Flandrez
Deskrivadur
En e sav emañ al leon war e bavioù a-dreñv, o tiskouez e skilfoù, troet a-gleiz evit ar re a sell ouzh an ardamez pe troet ouzh ar post pa seller ouzh ar banniel. Keñver mentoù ar banniel zo 2:3, ur c’heñver disheñvel diouzh re banniel Belgia met heñvel ouzh keñver mentoù bannieloù ur bern broioù eus ar bed.
War an ardamez n’eus ger-stur ebet. Ha n’eus netra tro-dro da zerc’hel ar skoed, er c’hontrol diouzh ardamezioù proviñs Flandrez ar Reter, ma’z eus ur gurunenn a-us ar skoed hag ul leon a bep tu.
Istor
thumb|250px|Ardamezioù konted Flandrez, e-mesk re all, skeudenn tennet eus levr ardamezioù Gelre, gant Gelre Claes Heinen. Hervez ar richenn e oa bet degaset arouez al leon gant ar c’hont Fulup Elzas (Fulup Iañ, kont Flandrez) eus broioù ar Reter Nesañ pa oa deuet en-dro eus ur groaziadeg goude bezañ trec’h war ur penn arab Met ur vojenn n’eo ken. Moarvat e oa bet adkemeret al leon gant Fulup Elzas diwar ardamezioù Willem van Ieper, a oa bet skrapet e vadoù gant ar c’hont Fulup. Ha Willem van Ieper marteze en doa amprestet arouez al leon diwar ardamezioù eus Bro-Saoz. An arouez-se a veze kavet alies en Europa er Grennamzer, forzh penaos. En ardamezioù Dugelezh Brabant e vez kavet ivez. Hag adimplijet eo bet ivez en ardamezioù Rouantelezh Belgia.
Leon, loupard, panterenn pe bleiz?
Etre an hag an  e veze kavet ouzh ar skoedoù "loened dispont", evel erevent, bleizi, louparded, leoned. Ha ne vez ket aes atav gouzout eus peseurt loen ez eus anv. A-wechoù e kaver loened zo ur meskaj etre daou loen disheñvel. E 1302 e veze graet anv eus loupard Flandrez : en Emgann ar C’hentroù Aour e oa bet graet anv eus Liebaarts (loupard) Flandrez ha Leliaarts (flourdiliz) Bro-C’hall
Diwezhatoc’h, er, e voe graet anv eus Klauwaarts kentoc’h eget Liebaarts. Ar ger-se a rae dave da skilfoù (klaw) al loen. Ha gant an ardamezourien e voe lakaet al loened-se da leoned, kentoc’h eget da louparded.
Livioù an teod hag ar skilfoù
War ar skeudennoù koshañ eus “Leon Flandrez”, en }, e seblant al leon bezañ du penn-da-benn, war ur skoed melen. Met chom a ra da c’houzout pegement a fiziañs a c’haller kaout er skeudennoù kozh-se. Er e voe deskrivet gwelloc’h an ardamezioù er skridoù, gant forzhig munudoù. E levr ardamezioù Gelre, gant Gelre Claes Heinen, eo deskrivet ardamezioù kontelezh Flandrez ha re Lodewijk van Male, kont Flandrez. Hag evit an daou e lavarer eo ruz an teod hag ar skilfoù.
Pehini eus an daou stumm (gant skilfoù hag un teod ruz pe get) eo an hini koshañ, diaes eo gouzout. Marteze e oa ruz an teod hag ar skilfoù adalek ar penn kentañ, nemet ne oa ket bet livet mat na deskrivet mat ardamezioù Fulup Elzas… Bezet pe vezo e kaver an daou stumm abaoe pell.
thumb|right|Vlaamse strijdvlag Tra m’eo ruz skilfoù ha teod al leon war ar banniel ofisiel, e vez implijet peurliesañ ur banniel melen ha du hepken, hep tamm liv ruz, gant ar skilfoù hag an teod du evel ar peurrest eus al leon, en emsav broadelour. Vlaamse strijdvlag (banniel stourm Flandrez) a reer eus ar banniel-se. Daoust ma weler skilfoù hag un teod ruz war ar bannieloù zo en implij e Flandrez abaoe kantvedoù e kav gwelloc’h ar vroadelourien-se ober gant ur banniel daou liv hepken.
Implij
Ret e vez lakaat banniel Flandrez war savadurioù melestradurel Kumuniezh Flandrez ha war tiez an ensavadurioù foran A-hend-all n’eus ket reolennoù war an implij eus ar banniel ha gallout a ra pep den e implijout kement ha ma kar.