cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bakteri
Evit pezh a sell ouzh Mab-Den, jedet eo bet e oa 1012 bakterienn o vevañ war kroc'hen pep den, 1010 a vev er genoù ha 1014 er bouzelloù, e doare ma'z eus dek gwezh muioc'h a gelligoù bakteri evit a gelligoù den e korf an dud. Dinoazh pe mat evit ar c'horf eo ar pep brasañ eus ar bakteri-se. Bout a ra koulskoude meur a spesad noazus a zegas kalz kleñvedoù evel ar c'holera, an naplez, ar vosenn, ar serk, an dorzhellegezh. Bakteri zo a c'hall degas kudennoù analat pe dreizhañ ha lod all a laka ar goulioù da vinimañ. Gallout a reer ober war-dro ar binimadurioù degaset gant ar bakteri a-drugarez d'an antibiotikoù a harz outo da vevañ. Ar penisilin da skouer a laka kenaoz speurenn ar c'helligoù bakteri da baouez.
Ment ha stumm
Ar re vihanañ eus ar boudoù-bev eo ar bakteri : 10 gwech bihanoc'h eget ar c'helligoù eukariotek e vezont hag o hirder a zo peurvuiañ etre 0.5 ha 5.0 mikrometr. Kalz brasoc'h e c'hell bezañ un nebeud a spesadoù :Thiomargarita namibiensis ha Epulopiscium fishelsoni a zo brasoc'h eget 0,5 milimetr. Er genad Mycoplasma emañ ar re bihanañ, dezhe 0,3 mikrometr ar pezh a zo ken bihan hag ar viruz brasañ.
Meur a stumm o deus ar bakteri met anavezet a vez dreist-holl daou anezho : Reoù a zo rontek, cocci (sing. coccus, deus ar gresianek kókkos, greun, seed) pe stumm ur vazh bacilli (sing. bacillus, eus al latin baculus, bazh).
Framm o c'helligoù
Kelc'hiet eo kellig ar bakteriennoù gant ur goc'henn blasmek, bez a c'hell bezañ ur pare hag ur volc'henn tro-o-zro. N'o deus ket a organelloù en o sitoplasm ha n'eo ket bevennet o danvez nukleikel. Kement-mañ a laka anezho da vezañ diforc'hiet deus an eukarioted en anv prokarioted.
Dereadegezh (yezhoniezh)
Er yezhoniezh e vez implijet an termen dereadegezh  (saoz: prescription) evit komz eus ar fed ma vez kinniget reolennoù normativel evit implij "reizh" ur yezh resis bennak, da lâret eo ur yezh unvan ganti reolennoù yezhadurel ha reizhskrivañ unvan.
Ne rank ket klotaat dre ret ar reolennoù normativel a gaver en ur "yehzadur dereadegel" pe "normativel" gant an doare ma vez implijet ur yezh gant an dud e gwirionez ha daosut ha ma kemm ar reolennoù dereadegel a-hed ar wezh e kemmont kalz goustadikoc'h evit implijoù gwirion ar yezhoù hervez an doare ma vezont komzet ha skrivet gant an dud, da skouer daosut ha ma ne vez ket implijet ar rannig nac'hañ "ne" e galleg dre gomz perrliesañ, e ranker e implijout dre skrid atav.
Diouzh un tu e talvez reolennoù ur yezhadur deraedegel da unvaniñ ur yezh ha da sikour an dud d'en em gompren an eil re gant ar re all en desped da diforc'hioù lec'hel hag all. Diouzh an tu all avt e c'hell talvez evit muzuliañ pegen desket eo un den bennak hervez ma oar implijet pe get reolennoù ma rankont bezañ desket gantañ er skol hag all.
Gant ar yezhoniezh a-vremañ avat e klasker deskrivañ reolennoù mont-en-dro gwirion ar yezhoù hep lâret hag-eñ eo "reizh" pe "mat" an doare ma vez implijet pe get.
Evit yezhoù 'zo ez eus savadurioù arbennik e karg eus reolennoù normativel ar yezh. Savadurioù ofisiel e c'hellont bezañ, anavezet evel-hen gant ar gouarnamantoù pe zoken krouet war-eeun gante evel da skouer Bòrd na Gàidhlig evit gouezeleg Skos, pe c'hoazh nann-ofisiel evel da skouer Kesva an Taves Kernewek evit ar c'herneveureg.
A-wezhoù e talvez an ensavadur evit ar yezh en he fezh, evel da skouer ar Real Academia Española ("Akadamiezh Rouantel ar Spagnoleg") ganti skourroù e 21 bro disheñvel, ha gwezhoù all ne dalvezont nemet evit ur yezh lieskreizennel en ur vro resis evel da skouer an Académie française.
Setu un nebeud skouerioù all:
Lajas
right|thumb|300px|Lajas e [[Puerto Rico]]
Lajas zo unan eus ar 78 kumun zo e Puerto Rico, e mervent an enez.
Steve McQueen (aktour)
thumb|right|Steve McQueen
Buhez
Mab pennhêr e oa, n'en deus ket anavezet e dad en doa laosket e vamm war-lec'h e c'hanedigezh. Savet e voe gant e eontr e Slater e Missouri. Pa voe daouzek vloaz ec'h eas da vevañ gant e vamm da Los Angeles. Abred e kuitaas ar skol hag e lakaas e anv er Marines e 1947 lec'h ma voe mekanisian. E 1952 e studias en Actors Studio eus New York hag ober a reas e grog kentañ e Broadway e 1955, er pezh-c'hoari A Hatful of Rain.
E 1956 e kemeras perzh en e film kentañ, Somebody Up There Likes Me gant Robert Wise. Se a vo penn kentañ ur respet sinema a raio dioutañ unan eus an aktourion vrudetañ eus e remziad. E-touez e filmoù brudetañ emañ: The Magnificent Seven, The Great Escape, Bullitt ha Papillon.
Gers (stêr)
Ar stêr Gers (Gers en okitaneg hag e galleg) zo ur stêr eus Gwaskogn, dezhi 178 km hed.
Adstêr eo d'ar Garona. Treuziñ a ra tri departamant (Pireneoù-Uhel, Gers ha Lot-ha-Garona) ha kêrioù evel Aush, pennlec'h departamant ar Gers, a-raok en em deurel er Garona.
Sion (Valais)
Sion (Sitten en alamaneg, Sedunum en latin) eo pennlec'h kanton Valais e Suis.
Douaroniezh
E-kichen kember ar stêr Sionne gant ar Rhon emañ Sion., 80 km ouzh Bern
Ardamezioù
rannet; ouzh I en argant e div steredenn en gul peuliek; ouzh 2, en gul
Istor
Kêrbenn ar Seduni da vare Aogust.
Er bloaz 377, ar gouarnour (praeses) Pontius Asclepiodotus a lak da adsevel savadurioù ar stad (augustae aedes) (enskrivadur gant unarouez ar C'hrist, heuliet gant un alpha ha gant un omega CIL XII, 138)
Sion a zo bet aloubet gant ar Vrañsizien er bloaz 1798, ha savet da bennlec'h departamant Simplon da vare an impalaeriezh Iñ.
Renouveau Valdôtain
Ar Renouveau Valdôtain a zo ur strollad politikel italian eus an tu-kleiz oberiant e Traoñienn Aosta. Krouet e oa bet e 2006 goude un disrann e-barzh an Union Valdôtaine. Fellout a rae d'an disrannerienn, en o zouez prezidant kozh ar rannvro, kaout liammoù strishoc'h gant strolladoù italian an tu-kleiz.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
ISBN
ISBN (International Standard Book Number, "niverenn levr reolatet etrebroadel" zo un niverenn anaout etrebroadel a vez roet abaoe 1970 da gement embannadur kement levr a zo embannet. Evit eeunaat ar c'heñveriañ dre urzhiataerezh ec'h eo bet ijinet, ma vije simploc'h labour al levrierien, al levrouaegerien, an dasparzherien levrioù, hag al lennerien pa glaskont ul levr en un embannadur hag ur skor resis. Dek sifr a oa en un ISBN betek miz Kerzu 2006, eus ISBN-10 e komzer neuze ; trizek sifr zo abaoe ar 1añ a viz Genver 2007, alese an anv ISBN-13.
Istor
E 1965, ar skigner levrioù W. H. Smith & Son Ltd. e Swindon (Bro-Saoz) a glaskas stlennekaat e labour dre reiñ un niverenn-anaout unel da gement embannadur eus kement levr a vere. Gant ar c'helenner iwerzhonat Gordon Foster (1921-2010) e Coláiste na Tríonóide e Baile Átha Cliath e voe ijinet e 1966 ur reizhiad urzhiañ dre stlenneg, 9 sifr ennañ, a anvas Standard Book Numbering (SBN) System. E 1967 e voe lakaet an SBN e pleustr e Breizh-Veur a-bezh. Buan e klaskas an International Organization for Standardization (ISO) azasaat an SBN evit ma vije arveret er bed a-bezh. Goude bodadegoù etrebroadel e London e 1968, e Berlin ha Stockholm e 1969, e voe degemeret an ISBN gant an ISO e 1970 hag anvet ISO 2108. Digemm eo chomet stumm an niverennoù ISBN-13 abaoe 2006, azasaet eo bet d'ar media nevez, ha tremen 150 bro a ra ganto. E London emañ an International ISBN Agency a ver adtioù er bed a-bezh.
Stumm an ISBN-13
Er stlenneg hepken e vez skrivet an ISBN-13 en ur bomm : 9782916745312 ; esaouiioù pe barrenigoù-stagañ pe esaouioù a lakaer etre ar rannoù evit ma vije aesoc'h d'an dud lenn un ISBN-13 : 978-2-916745-31-2 pe 978 2 916745 31 2 neuze, m'emañ 2 evit Bro-C'hall (ha Breizh), 916745 evit an embanner (Al Lanv), 31 evit kentañ embannadur al levr "Torkad" war baper, ha 2 da ziwezhañ evit kadarnaat an ISBN-13.
Implij
Ret eo da bep embannadur ul levr bezañ merket gant un ISBN, ne vern war be skor e vez skignet : war baper, dre levreloù (levrioù elektronek), dre levr klevet, dre Restr stlennegel hag all.
Arabat eo droukkemer an ISBN evit an ISSN (International Standard Serial Number, "niverenn steudad reolatet etrebroadel", na vez roet nemet d'ar mareadegoù : ar c'helaouennoù, ar c'hazetennoù, ha d'an dastumadegoù levrioù. A-wezhioù avat e vez deroet un ISBN d'ur pennad hepken tennet eus ur gazetenn pe eus ul levr pe eus ur stirad skridoù, gant ma vo embannet ar pennad-se en e unan.
Ur reizhiad merañ an embann hag ar skignañ an an ISBN, ne c'hall ket talvezout da warez lezennel evit mirout gwirioù un oberenn.
An embannerien (emembanner, embanner, embregerezh, aozadur hag all) eo a rank goulenn un ISBN; un mouller, da skouer, ne c'hall ket goulenn unan e-lec'h un embanner. E Breizh e ranker goulenn digant an Agence francophone pour la numérotation internationale du livre (AFNIL).
1147
Diwar-benn bloavezh 1147 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1147
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1147
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2011
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2011 a c'hoarvezas eus an 2 d'ar 24 a viz Gouhere 2011. Pevar zennad-hent a dremene dre Vreizh.
Skipailhoù pedet
E lizherennoù stouet, anvioù ar varc'hhouarnerien vreizhat a gemer perzh er redadeg.
Bistroll kof gwenn
Ar bistroll kof gwenn a zo un evn hirc'harek, Actitis hypoleucos an anv skiantel anezhañ.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar bistroll kof gwenn en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
Machine Head
Machine Head zo ur strollad heavy metal, bet savet e 1992 e Oakland, Kalifornia.
Nerzh Demokratel
Nerzh Demokratel (galleg Force Démocrate) a oa ur strolled politikel gal eus ar c'hreiz krouet gant unvaniezh CDS hag ar Strollad Sokial-ha-Demokratel, ur strollad bihan eus kreiz an tu-kleiz ganet dre un disrann eus ar Strollad Sokialour Gall a nac'he ar Raklun Boutin. Soñjal a rae François Bayrou d'e añviñ Force démocrate et populaire met al lizherennoù-pen a vije bet an hevelep ha re FDP, keveler ar CDU.
Ezel pennañ an UDF e veuzias enni pa yeas kuit Alain Madelin hag ar frankizourien.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2009
E 2009 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant Alberto Contador.
Arme Dishualded ar Bobl
Arme Dishualded ar Bobl (spagnoleg Ejército Popular de Liberación pe EPL) a zo ur strollad gerilha krouet e 1967 e Kolombia. Dilezet o-doa darn vrasañ e izili ar stourm armet e 1991 ha krouet o-deus ar strollad Esperanza, Paz y Libertad. Ur strolladig a gendalc'h gant ar stourm ouzh ar gouarnamant, avat.
Ac'hilleüs
Ac'hilleüs ( Ἀχιλλεύς, Ac'hilleús en henc’hresianeg ), pe Akilles zo unan eus an harozed pennañ a gemeras perzh e Brezel Troia. Mab e oa da b-Peleüs (roue Fthia e Thessalia) ha d'an Nereidenn Thetis.
C'hoarioù Phantasy Star
Meur a ebizodenn a zo bet:
Ac'hilleüs
Graet e vez « Pelead » anezhañ alies pe « Akaiad » (pe « Akean »), anvioù a zegas e orin da soñj.
C'hoarioù Phantasy Star
: Phantasy Star IV
Ac'hilleüs
Kanet eo bet istor e fulor en Ilias gant Homeros.
C'hoarioù Phantasy Star
Phantasy Star a zo un heuliad c'hoarioù video a dremen en un hollved all, e koskoriad an heol Algol.
Ac'hilleüs
E vugaleaj
Fellout a rae d’e vamm lakaat anezhañ da zont da vezañ divarvel. Goude se e kemm an istor hervez an danevellerien. Hervez Likofron, Thetis he doa bet seizh mab gant Peleüs, ha taolet he doa c'hwec'h anezhe en tan, abalamour ma ne oant ket divarvel ha dre chif abalamour d’hec'h eured ret gant Peleüs. Displeger Homeros a zisklêr kentoc’h e lakae anezhe en tan evit ma vefe devet gantañ lodenn varvel ar vugale. (Kontañ a reer ur vojenn damheñvel diwar-benn Isis, er vitologiezh egiptat, pe diwar Demofon Eleusis). Hervez ar yezhadurour Yann Tzetzes, e frotas he mab gant ambrosia hag e sankas anezhañ e-kreiz an tan diouzh an noz.
Kontañ a reer peurliesañ avat e soubas Thetis he mab e dour ar Styks, stêr an Ifernioù gresian, o terc'hel anezhañ diwar-bouez seul e droad. Dont a reas da vezañ dic’hloazus a-drugarez d'ar gouronkadenn-se, war-bouez ar seul a oa bet dalc'het gant e vamm. Koulskoude, netra en Ilias ne laka da zoñjal ne c'hall ket Akilles bezañ gloazet gant an taolioù. En Heuliad Homeros savet gant Quintus Smyrnum e oa gloazet gant ar priñs etiopian Memnon (II, 410-411). A-hent-all, Akilles n'eo ket an haroz gresian nemetañ zo kontet (hogos) dic’hloazus : Ajas Veur a oa kontet bezañ dic’hloazus ivez gant an Henc’hresianed.
C'hoarioù Phantasy Star
=Phantasy Star=
Ac'hilleüs
E vugaleaj
Deskiñ a reas Ac'hilleüs arz an helavarouriezh ha mane an armoù gant Foiniks. Bet en doe kentelioù mezegiezh gant an den-marc'h C'hiron, a vouetas anezhañ diwar stripoù loened evit reiñ dezhañ o nerzh ha diwar mel evit an douster.
Diouganañ a reas e vamm dezhañ en doa ar choaz etre ur vuhez verr met leun a glod ha ur vuhez hir met diglod, met respont a reas e kave gwelloc'h an hini gentañ (evel Cú Chulainn). Pa ne oa ken 9 bloaz e tiouganas Kalc'has ne c'hallfe ket ar C'hresianed tremen heptañ da gaout an trec'h abalamour d'e gened, d'e galon ha da warez Hera hag Athena. E vamm, he doa aon e vefe lazhet, a zic'hizas anezhañ e maouez hag a guzhas anezhañ e-touez merc'hed Likomedes, roue Skiros, kuit na vefe kavet gant ar vrezelourien. Graet e veze Pyrrha anezhañ eno, da lâret eo « an hini he blev rous ». Ur mab en doe "Pyrrha" memes tra gant unan eus merc'hed ar roue Likomedes, Deidamea, a euredo diwezhatoc'h. Neoptolemos e vab, lesanvet e oa ivez Pyrrhus, a gemeras perzh ivez e Brezel Troia.
C'hoarioù Phantasy Star
Ar ranndanevell gentañ a zo deuet er-maez war sega Master System e 1988. Alis e oa anv ar gouron.
Ac'hilleüs
E vugaleaj
A-hervez e voe rediet da vont gant ar C'hresianed da Vrezel Troia a-drugarez d'ur finesa kavet gant Odysseüs : Dic'hizet e marc'hadour, roue Itaka a ginigas da verc'hed Likomedes sellet ouzh gwiadoù hag ouzh armoù prizius. Akilles a oa anavet abalamour ma oa an hini nemetañ a glaskas maneañ an armoù. War ar c'hontrol, hervez Homeros (Ilias, IX, 439) e oa kaset Akilles gant Peleüs war-eeun, gant e Virmidoned.
C'hoarioù Phantasy Star
Skeudenn:Alis.gif Skeudenn:Myau.gifSkeudenn:Noah.gifSkeudenn:Odin.gif
Lizherenneg santalek
Ur yezh voundek eo ar santaleg kentoc'h evit ur yezh indez-europek evel an hindeg pe ar bengaleg ha neuze ec'h eo diaezet implijout lizherennegoù ar yezhoù-se evit he skrivañ. Kentoc'h evit implijout un abugida evel an darn vrasañ eus ar yezhoù komzet en India, e oa bet savet ul wir lizherenneg evit skrivañ ar santaleg. E 1925 e voe ijinet neuze al lizherenneg santalek gant Pandit Raghunath Murmu.
C'hoarioù Phantasy Star
=Phantasy Star II=
Lizherenneg santalek
30 lizherenneg ez eus en holl ha stumm pep hini a zo sañset diskwel penaos emañ distaget. Skrivet e vez a-gleiz da dehoù.
C'hoarioù Phantasy Star
An eil ranndanevell zo deuet er-maez war Sega Mega Drive e 1989. Rolf e oa anv ar gouron.
Lizherenneg santalek
Daoust d'ar strivoù bet graet evit krouiñ ul lizherenneg evit ar santaleg e van c'hoazh izel-tre an niver a Santaled a oar lenn ha skrivañ (etre 10% ha 30%).
C'hoarioù Phantasy Star
Skeudenn:Ps2rolf.gif Skeudenn:Rudomat.JPG Skeudenn:Ammymat.JPGSkeudenn:Hughmat.JPGSkeudenn:Kainmat.JPGSkeudenn:Anna2.gif Skeudenn:Shirmat.JPG
=Phantasy Star III=
=Phantasy Star IV=
=Phantasy Star Online=
Ac'hilleüs
E Brezel Troia
Degouezhet e Troia, hag ur wezh an Droianed kuzhet a-dreñv o mogerioù, Akilles a glask mirout oute a bourchas bevañs. E penn e listri e tag hag e faezh unnek keoded eus Azia-Vihanañ. En unan eus ar c'heodedoù-se an hini, e-doug an dekvet bloavezh seziz, pa oa kemeret kêr Tebe, e roer dezhañ evel e lodenn eus ar pezh zo bet preizhet, Briseis, tra ma resev Agamemnon C'hryseis.
D'ar c'houlz-se e teraou danevell an Ilias. Skoet eo kamp an Akeaned gant ur vosenn ha Kalc'has, atizet gant Ac'hilleüs, a zisklêr ez eo kastizet an Akeaned gant Apollon abalamour m'en doa nac'het Agamemnon ouzh e veleg, krises, rentañ dezhañ e verc'h C'hryseis. Rediet da blegañ ha da zieubiñ e sklavez, Agamemnon a ya droug ennañ hag a c'houlenn un digoll. N'emañ ket Ac'hilleus a-du gantañ ha neuze e tiviz Agamemnon, evit mezhekaat anezhañ, kemer Briseis, he sklavez. Droug ennañ, Ac'hilleüs en em denn dindan e deltenn hag a dou war bazh-roue Agamemnon, ur prof a-berzh Zeus, ne zistroio ket d'an emgann ken na vo renket ar gaou zo bet graet outañ. Aspediñ a ra e vamm da c'houlenn digant Zeüs reiñ an tu-gounit d'an Droianed keit ha ma ne zistroio ket war an dachenn emgann. Reiñ a ra Zeus dezhañ e c'hoant. Setu a zo danevellet berr ha berr e gwerzennoù kentañ an Ilias :
ουλομένην, ὴ μυρί' Αχαιοις άλγε' έθηκε,
πολλὰς δ' ιφθίμους ψυχὰς ́Αιδι προίαψεν
ηρώων, αυτοὺς δὲ ελώρια τευχε κύνεσσιν
« Kan, a zoueez, fulor ar Pelead Ac'hilleus ,
Brouez marvus a zegasas poanioù diniver d'an Akeaned
hag a reas diskenn da di Hades kement a eneoù kalonek
Arfon
250px|thumb|[[Kastell Dolbadarn, e Llanberis, en Arfon]] Ur c'hantrev e oa Arfon er Grennamzer, kalon rouantelezh Gwynedd.
Ac'hilleüs
E Brezel Troia
a harozed a voe roet o c'horfoù d'ar chas da zrailhañ
ha d'an evned diniver : evel-se e oa sevenet youl Zeus »
Huw
Huw zo un anv-badez kembraek, deuet diwar an anv saoznek Hugh, deuet diwar an anv gallek  Hugues , degaset gant an Normaned da Vreizh-Veur.
Anv-tiegezh
Diwar an anv-badez Huw eo deuet an anv-tiegezh Puw (ab + Huw), skrivet Pugh a-wechoù e saozneg.
Strolladoù politikel Lituania
E buhez politikel Lituania ez eus meur a strollad. Bez ez eus 37 strollad enrollet en un doare ofisiel hag abalamour d'an doare-votiñ, ne c'hell hini ebet anezho gounit ar galloud evitañ e-unan.
Genougamm
Ar genougammed a zo pesked mor bihan kar d'an harinked. War-dro 140 spesad genougammed zo, en o zouez genougamm Europa.
Die Friesen
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Karpenn
Ar garpenn (Cyprinus carpio), liester karped, a zo ur pesk dour dous.
Fondation Jacques Chirac pour le développement durable et le dialogue des cultures
Ar Fondation Chirac pour le développement durable et le dialogue des cultures zo bet krouet gant ar politikour gall Jacques Chirac e Pariz war-lerc'h dezhañ kuitaat ar galloud. Un aozadur a uheldalvoudegezh eo hervez dekred ar 7 a viz Meurzh 2008 embannet e "Journal Officiel" ar Republik c'hall d'an 9 a viz Meurzh 2008 [1].
Rozenn Milin an hini zo erruet e penn an aozadur e 2008.
Kemmesk
Ur fazi bras evel-just e vije kemmeskañ an aozadur-mañ gant ar Fondation Jacques Chirac kadoriet gant Jean-Pierre Dupont.
Obererezh
D'an 9 a viz Mezheven 2008 e oa bet aozet eno ur C'hendiviz diwar-benn ar Yezhoù en Argoll.
Hugues
Hugues zo un anv-badez gallek, deuet eus ar frankeg, brudet er Grennamzer, ha kaset gant an Normaned da Vreizh-Veur.
Anv-tiegezh
Un anv tiegezh eo Hugues ivez, ha dezhañ adstummoù evel Huguet, Hugo.
Su Gloucestershire
Amaezherezh unvan eus Rannbarzh Mervent Bro-Saoz bet krouet e 1996, e kontelezh lidel Gloucestershire. Thornbury eo e bennlec'h. Disrannet eo diouzh he c'hontelezh lidel abaoe krouidigezh ar gontelezh-se e 1996.
Load kefridiel Su Gloucestershire
Sourouc'han boutin
Ar sourouc'han boutin (pe logodenn-vor) a zo un evn hirc'harek, Calidris alpina an anv skiantel anezhañ.
Doareoù pennañ
E-pad ar goañv e vev ar sourouc'haned boutin e barroù bras. A-wezhioù e weler barroù bras-kenañ el lec'hidegoù pe en traezhennoù. Un niver bras anezhe a c'hall bezañ gwelet o nijal a-gevret en o lec'hioù ehan pa zivroont pe en o zachadoù annez goañv.
Al lapous-se zo unan eus an hirc'hareged boutinañ hag anavet ar gwellañ en e dachadoù gouennañ ha goañviñ, ha douget e vezer da geñveriañ an hirc'harreged all gant ar spesad-se. Gant 17–21 cm hirder ha 32–36 cm digorded evit e zivaskell ez eo heñvel o ment ouzh hini an dridi, met un tamm brasoc'h, gant ur pigos tev.
Mont a ra an evned-se hed-ha-hed an aodoù lec'hidek a blij dezhe ar gwellañ gant ur fiñv "mekanik da wriat" arouezius pa vouetaont, o tastum tammoù boued en un doare urzhiek.
Boued
Amprevaned a ya d'ober an darn vrasañ eus o zinell pa vezont en tachadoù ma neizhiont. Debriñ a reont blodeged, preñved ha krestenneged en aodoù.
Annez
Bevañ a ra al labous e broioù polel hag isarktikel.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar sourouc'han boutin en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
Frezenneg riotus
Ar frezenneg riotus a zo un evn hirc'harek, Philomachus pugnax an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ eo er genad Philomachus.
Annez
Bevañ a ra en hanternoz Eurazia.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar frezenneg riotus en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
Norzh Somerset
Amaezherezh unvan eus Rannbarzh Mervent Bro-Saoz, dezhi da bennlec'h Weston-super-Mare. Lodennek eus kontelezh lidel Somerset eo, daoust dezhi bezañ disrannet diouzh he kontelezh amaezel abaoe ar 1añ Ebrel 1996.
Load kefridiel Norzh Somerset
Poole
34 km zo ac'hano da gêr Zorchester, ha Bournemouth zo er reter dezhi.
Listri a vez da gas marc'hadourezh ha tud ac'hano da Jerzenez, Wernenez ha Sant-Maloù.
Gevelliñ
Gevellet eo Poole gant Cherbourg, e Normandi.
Kagou
Doareoù pennañ
Gwenn-gris eo, gant ur guchenn bluñv war e benn. Ne nij ket gwall vat.
Boued
Bevañ a ra diwar c'hwiled, glazarded, maligorned, preñved ha senked.
Annez
Brosezat eo ar spesad e Kaledonia-Nevez, e-lec'h m'emañ evn-arouez an enezeg.
Piranha
Ar piranhaed zo pesked dour dous a vev e stêrioù Suamerika. E meur a c'henad disheñvel int rummataet.
thumb|left|200px|Piranha plouzet gwelet a-dal
ISO
An ISO (Aozadur etrebroadel evit ar reolatañ pe e saozneg International organization for standardization) a zo un aozadur gant dileuridi aozadurioù ar reolatañ e pep stad hag he fal a zo embann reoladoù etrebroadel evit ar c'henwerzh hag ar greanterezh. Emañ sekretourva kreiz an ISO e Jeneva e Suis. Reiñ harp a ra da bep ezel war tachennoù melestradurel ha teknikel hag e kenurzh ar programm digreizennet evit sevel ar reoladoù. Embann a ra ar reoladoù etrebroadel.
Bath ha Biz Somerset
Bath and North East Somerset zo un unvez velestradurel ("unitary authority" e saozneg) eus rannbarzh Mervent Bro-Saoz, ha Bath eo he fennlec'h. Deuet eo da vezañ ul lodenn eus kontelezh Somerset, abaoe ar 1añ a viz Ebrel 1996, pa oa bet rannet kontelezh Avon ha staget ul lodenn anezhi ouzh kontelezh nevez Somerset.
ISO
Notenn : Lod a ra gant norm evit reolad.
Bez ez' eus meur a seurt izili :
Evit Bro-C'hall, an ezel rik a zo an AFNOR.
Ur fazi a vez graet alies pa intenter an anv ISO evel pennlizherennoù International Standards Organization pa zeu evit gwir eus ar ger gresianeg isos hag e talvez kevatal. Dibabet eo bet an dra-se ma ne vo ket a diforc'hioù evit envel an aozadur e pep yezh.
Hervé Gouédard
Herve Gouedard, ganet e 1961 e Ploheg, e Breizh-Uhel ( e-kreiz departamant Aodoù an Arvor), zo ur skrivagner brezhonek.
Savet en deus buhezskridoù ha troet danevelloù, diwar an alamaneg, oberennoù embannet e-barzh al Liamm. Savet en deus pennadoù er sizhunieg Ya.
Troidigezhioù
Diwar Hermann Hesse, Arthur Schnitzler, Stefan Zweig, Leo Perutz, Franz Kafka.
Metr kub
Ar metr kub (simbol m³) eo an unanenn volum deveret eus an SI. Bezañ ez eo volum ur c'hub dezhañ kerioù ur metrad hirder.
Troidigezhioù
Gwelet ar pennad pennañ Troidigezhioù unanennoù
1 metr kub a zo kevatal gant :
Ur metrad kub dour pur d'an temperadur a 3,98 °C (derez Celsius) ha dindan ar gwask atmosferek standart (101,325 kPa) a zo 999,972 kg e vas (war-dro un donenn).
A-wezhioù e vez berraet m3 pe m^3 pa n'heller ket ober gant an arouezennoù eksponant.
Lieskementoù ha ranngementoù
Gwelet ar pennad pennañ Rakgerioù ar sistem unanennoù etrebroadel
Goñerri
thumb|250px|Sede pelec'h emañ Goñerri e [[Nafarroa.]] thumb|250px|Gwel eus Goñerri
Hugo
Hugo zo un anv-badez, hag anavezet e meur a yezh.
Goñerri
Goñerri (anv euskarek boas, eus Goñi ha herri) pe Goñibar (traonienn Goñi), pe Goñi pe Valle de Goñi hervez ar stumm spagnolek ofisiel, zo ur gumun e kornôg Nafarroa, en Euskal Herria.
Hugo
Gerdarzh
Deuet eo diwar stumm latin an anv gallek Hugues, brudet er Grennamzer, ha deuet eus ar frankeg. Savet eo diwar ur wrizienn 'hug', a gaver ivez en Hugbert (Huberzh e brezhoneg), hag a dalvezfe spered, speredegezh.
Goñerri
Kuzulioù
Pemp rann zo er gumun, pep a guzul enne:
Arromanches-les-Bains
Arromanches-les-Bains, pe Arromanches hep mui evel gwechall, zo ur gumun e Normandi, war aod Mor Breizh. Adanvet e oa bet "Arromanches-les-Bains" abalamour m'emañ war an aod hag e oa aesoc'h sachañ touristed evel-se.
kantved
Eil brezel-bed, Even 1944: Arromanches a zo tost-tre eus tachenn dilestrañ Gold Beach. Brudet eo an emgann a voe eno d'ar 6, hag ar porzh artifisiel a voe savet dirak an aod. Dieubet e voe ar gumun en deiz-se da 6 eur 30 d'enderv gant an Hampshire Regiment ha tankoù deut eus Saint-Côme-de-Fresné,. Mervel a reas eizh den nann-soudard en Arromanches e 1944, pevar anezhe a voe lazhet d'ar 6 a viz Even 1944 e-pad an Dilestradeg. thumb|left|210px|Ar porzh Mulberry
Pennad kar
Arromanches
Moundareg
Ur yezh voundek eo ar moundareg, kar d'ar santaleg. Komzet e vez e gant ar Vounded hag an Adivased e reter India, Bangladesh ha Nepal.
Liammoù diavaez:
Rosetta Project
Ethnologue
Landreger
Ur gumun e departamant Aodoù-an-Arvor eo Landreger. Kêr-benn istorel Bro-Dreger ha pennlec'h Kanton Landreger eo.
Douaroniezh
E kember ar Yeodi hag ar Gindi emañ Landreger. Stêr Landreger a reer eus al lodenn etre ar c'hember ha Mor Breizh.
Anv
Bernard Tanguy (1992) : Monasterium S. Tutuali Pabut, ~1050 ; S. Pabu-Tual', 1086 ;  'Saint Pabu', dibenn an  ; Seintpabu, 1230 ; Lantreguer, 1267 ; Lantriguier, 1296 ; Landreguer, 1330 ; Landriguier, 1376 ; Lantreguier, Treguier, 1394 ; Lantreguer, 1441, 1468 ; Ploelantreguer, 1437, 1486 ; Ploelantreguier, 1543 ; Ploulan-Treguier'', 1663.
An iliz-veur
Tour iliz-veur Sant Tugdual zo palaret meur a wezh. Ne voe ket aes e adsavadur. Adsavadur an tour diwezhañ ne oa echuet nemet e 1785. Adsavet e oa bet gant maen dantelezhet ha pevar sin c'hoari kartoù : pikez, keur, karo ha treflez en enor da Loeiz XVI en doa arc'hantouet anezhañ gant taosoù merzhet dre lotirioù. Gwalleurioù an tour-mañ o doa krouet ur vojenn dastumet gant Anatol ar Braz ; ar veleien, bezivet dre fontadeg retolz, o deus sinet ur pakt gant an diaoul. En eskemm eneoù ar re aet da anaon bep Sul etre oferenn ha gousperoù, e-pad ur bloavezh, e troe kein an diaoul d'e strobinell. Met ar person oc'h oferenniñ en doa gallet touellañ an diaoul o chadennañ gousperoù goude un oferenn.
Monumant an Enebadur
Enskrivadur e brezhoneg yezh Treger ː "EN GWIRIONEZ AN DEN ZE E OA MAB DOUE"
Jarl Priel
Anavezet eo Charles Tremel dindan an anv-pluenn Jarl Priel (distaget [pri'ɛl]), diwar anv parrez Priel, ma oa ganet, tostik-tost ouzh Landreger. Ganet e oa e 1885, e Priel eta ; mont a reas da Anaon d'an 19 a viz Eost 1965, e Marselha.
Eus Rusia da Bolonia
Galleg a gelennas Charles Tremel, evel e wreg, e Borovitchi, e-pad tri bloaz met, pa savas ar brezel er bloaz 1914, e rankas distreiñ da Vro-C'hall da vont d'ar brezel. Pa'z erruas an teir brigadenn rusian e Bro-C'hall e voe dibabet da jubennour en o zouez. Koulskoude pa grogas an Dispac'h e Rusia er bloaz 1917, e nac'has ar Rusianed kenderc'hel da vrezeliañ e Bro-C'hall. Kaset e voent eta da Vro-Aljeria ha Tremel ganto. Chom a reas er vro-se e-pad pemp bloaz ha da c'houde e voe galvet da jubennour e Polonia e-lec'h ma chomas pemp bloaz c'hoazh. Labourat a reas evit an eil burev eno e-pad ar brezel a-enep an URSS.
E resped e galleg
E Warszawa eo e skrivas e galleg e bezh-c'hoari, Les risques de la vertu. Kas a reas anezhañ da Charles Dullin ha c'hoariet e voe diouzhtu e c'hoarilec'h an « Atelier » e 1923.
Er bloaz 1928 e tistroas da Bariz hag eno e kendalc'has e-pad ur pennad da vezañ jubenner e Ministrerezh ar Brezel. Aet skuizh avat o vezañ chomet keit-all dindan ar gouarnamant, e roas e zilez hag e teuas da vezañ neuze seketour e geneil Charles Dullin. En « Atelier » e reas anaoudegezh gant c'hoarierien ha skrivagnerien hollvrudet evel Louis Jouvet, Baty, Copeau, Sacha Pitoeff, Armand Salacrou, Marcel Achard, Jules Romain, ha Michel Simon. E keit-se e skrivas, e galleg, daou romant : Le trois-mâts errant ha Sous la faucille et le marteau hag ivez meur a zanevell evit kelaouennoù evel Le Mercure de France, Les oeuvres libres, Candide, Gringoire pe Les Marges.
Meulet e voe e romant enepbolchevik Sous la faucille et le marteau gant ar gazetenn c'hall L'Action Française.
Skoet gant ar boan-avu e 1935 e rankas mont kuit eus Pariz ha klask repu en Antibes da gentañ ha, goude-se, e Priel, e barrez c'henidik.
An distro d'e yezh c'henidik
E-pad ar brezel-bed diwezhañ, e 1942, e krogas da skrivañ e yezh e gavell. E oberenn gentañ a voe An dakenn dour, ur pezhig en ur arvest, displeget da-geñver gouelioù Bleun-Brug Landreger, e miz Eost 1942, gant Jarl Priel e penn ur strollad c'hoarierien savet ha renet gantañ. Ur mestr war ar c'hoariva a voe Jarl Priel. Meur a bezh berr a savas goude-se, da skouer Ar vatezh vihan, Kleñved an Togn. Pelloc'h e skrivas pezhiou-c'hoari hiroc'h evel Ar spontailh pe Kazh ha Logodenn, tri arvest enno o-daou... ha kalz a re all. Arabat ankounac'haat roll Salaun ar Foll c'hoariet gantañ, er bloaz 1953, e film Herri Kaouisin : Le mystère du Folgoët, o tiskouez evel-se un tu all eus e zonezonoù. Er bloavezhioù diwezhañ, tremenet e Priel, e skrivas e eñvorennoù diwar goulenn Ronan Huon ha Pêr Denez, renerien Al Liamm. Tri levr a zeuas er-maez, eus 1954 da 1957, o tisplegañ gant kalz a fentigellerezh tregeriat, buhez virvidik an oberour.
E 1951 e teuas da vezañ drouiz.
Mervel a reas e wreg e 1956. Ne c'hellas ket ar skrivagner kozh chom e-unan en e di e Krec'h Eliez e Priel rak war wanaat ez ae e yec'hed. E 1963 ez eas da vMarselha da vevañ da di e verc'h Anna hag eno e varvas daou vloaz goude.
Ur blakenn-eñvor a voe staget ouzh ti-kêr Priel, e 1985, da-geñver ugentvet deiz-ha-bloaz marv bugel ar c'horn-bro ha kantvet deiz-ha-bloaz e c'hanedigezh.
Gustav Klimt
Gustav Klimt (Baumgarten, Impalaeriezh Aostria, 14 a viz Gouhere 1862 – Wien, Aostria-Hungaria, 6 a viz C'hwevrer 1918) a oa ul livour aostrian-hugariat "simbolour", unan eus brudetañ al luskad "Arz nevez" e Wien.
Buhez
Ganet e oa Gustav Klimt d'ar 14 a viz Gouhere 1862 e Baumgarten, nepell diouzh Wien, hag eñ an eil bugel en un tiad seizh a vugale. Mab e oa da Ernest Klimt, orfebour kizeller, ha da Anna Finster, kanerez lourennek.
Paotr yaouank kozh e chomas, o vevañ gant e vamm hag e c'hoarezed. Daoust da se en devoa kalz a serc'hed hag a vugale.
Mervel a eure d'ar 6 a viz C'hwevrer 1918 e Wien, odaet 55 bloaz, diwar ul lamm-kalon koublet gant ar "grip spagnol" a oa o redek dre ar bed er bloaz-se ; bezieet e voe eno e bered Hietzing, Wien.
A-dreuz an amzer
Nebeut-ha-nebeut e pellaas Gustav Klimt eus an doare akademikel davit e stil dezhañ, a weler o tiorren adalek ar bloaz 1900, pa oa 38 vloaz dija.
Kaletez
Galetez (hervez Geriadur Gregor Rostren pe Geriadur an Here) pe kaletez (hervez lavar ar Vro-C'hlazik), a zo ur seurt krampouezh, graet gant ed-du, ha dour e-lec'h laezh, hag a vez aozet e Breizh-Uhel pe e korn-bro Pondi.
Silzig a vez debret alies gante, da neuze e komzer eus kaletez gant silzig, pe "kaletez ha silzig".
Gerdarzh
Dont a ra eus ar ger gallek galette abaoe an.
Kaletez ha krampouezh
Tud Breizh-Izel ne garent ket ar meuz-se nemeur, ha graet e vez kaletez gante:
Skritur oriyek
Implijet e vez ar skritur oriyek evit skrivañ an oriyeg, ur yezh komzet gant 22 vilion a dud en Orissa (India).
Diorroet e voe ar skritur oriyek diwar ar skritur kalangek, diorroet d'e dro diwar ar skritur bramek. Un abugida eo ar skritur oriyek neuze, evel an darn vrasañ eus an doareoù-skrivañ implijet evit skrivañ yezhoù indezek.
Ront eo al lizherennoù evit gallout o skrivañ war delioù palmez hep o zorriñ. = Vogalennoù ar skritur oriyek =
Setu stummoù distag ar vogalennoù hag ivez ar stummoù stag implijet gant ar gensonenn k :
Goñi
Goñi zo un anv euskarek a orin, a c'hall bezañ meur a dra :
Skritur oriyek
= Kensonennoù ar skritur oriyek =
= Sifroù ar skritur oriyek =
Setu ar sifroù implijet evit skrivañ an niverennoù en oriyeg :
10 Du
Lidoù
Sant an deiz : Sant Govrian
Iliz katolik roman
Hoeg
Ur yezh voundek eo an hoeg komzet gant 1.077.000 a dud en India dreist-holl.
Karen Matheson
Karen Matheson (Karen NicMhàthain e gouezeleg), ganet d'an 11 a viz C'hwevrer 1963 e Taigh an Uillt, en Earra-Ghàidheal (Argyll e saozneg), e Bro-Skos, zo ur ganerez skos, hag a gan pe gant ar strollad Capercaillie pe hec'h-unan, hag alies e gouezeleg.
Anavezet eo e Breizh dre m'he deus kemeret perzh en abadennoù "L'Héritage des Celtes" gant Dan ar Braz ha kanet gantañ en Eurovision en 1996.
Danae (Klimt)
Danae zo anv un daolenn gant al livour aostrian Gustav Klimt, graet etre 1907 ha 1908. Ar vaouez a zo en he noazh eo Danae, ar briñsez eus Hellaz kozh, o tegemer ar glav alaouret etre he divvorzhed, dezhi dremm ur vaouez e-kreiz ar chouradenn.
Stumm ar c'horf, viheñvel, a zo arouez ar frouezhusted.
Emañ an daolenn e ti un den, kuzh e anv, e Vienna.
1148
Diwar-benn bloavezh 1148 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1148
Strelleg pavioù ruz
Ar strelleg pavioù ruz a zo un evn hirc'harek, Tringa totanus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en ekorannved palearktikel,.
Dourc'hast
An dourc'hast (Ameiurus nebulosus) zo ur pesk dour dous a vev e Norzhamerika.
Bilzig
Bilzig eo anv ar romant brezhonek skrivet gant Fañch al Lae.
An istor
Bilzig a zo ur romant da gelenn ar yaouankiz. Embannet e voe evit ar wech kentañ er gelaouenn Buhez Breiz, adal an niverenn 37 (miz genver 1924) betek an niverenn 47 (miz du 1924).
Kontañ a ra bugaleaj ha yaouankiz ur paotr paour hag emzivad eus parrez Lokireg, en Bro-Dreger. Savet eo gant e voereb Izabel. Afer en deus ouzh ar person hag ar c'hont, dalc'herien ar galloud er barrez. War a seblant e c'hoarvez an istor en. *Bilzig a zo ur mousig hag emzivad. Tremen a ra an istor etre Plistin (Toull-ar-c'hirri, al Lev-Draezh), Sant-Eflamm, Perroz-Gireg, Montroulez, Lannuon…
Lakaet en deus an aozer barzhonegoù e-barzh an istor.
Skrivañ a ra Fañch al Lae e KLT ha santet e vez da-vat blaz yezh Treger. Ne vez ket lakaet a ñ e fin an anv-verb, ao met ô, eur evit ur, buhe, anehañ, kentañ, pôtr, penôs, ... Bez' ez eus gerioù a skriv evel e klev anezho.
Levrlennadur
Kavout a reer ur pennad diwar Bilzig en Annales de Bretagne e 1958, e-lec'h ma 'n em c'houlenn Pêr Trepos hag-eñ ez eo tennet ar pennad tri eus Bilzig e gwirionez.
Lannidig
Lannidig a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Oueloù hag en Aodoù-an-Arvor.
Cambridgeshire
Cambridgeshire (Swydd Gaergrawnt e kembraeg) a zo ur gontelezh eus Bro-Saoz. Er rannvro Reter emañ.
Michel de Montaigne
Buhez
Marc'hadourien e oa tud Michel de Montaigne hag un ti-kreñv e Montaigne en doa prenet e dad-kuñv Ramon. Evel-se e oa deuet da vezañ denjentil, an Aotrou a v-Montaigne, ezel eus an noblañs, hag ar statud-se eo a vo hini e diskennidi.
Pierre Eyquem, tad Michel, a zivizas chom da vat en ti-kreñv a lakao brasaat ha mogeriañ. Dimeziñ a reas gant Antoinette de Louppes, merc'h d'ur marc'hadour eus Tolosa, hemañ eus un tiegezh a oa bet marran. Eizh krouadur o deus bet ha Michel e oa an henañ. Desavet e voe Montaigne er c'hastell ha diwar mennoù e dad e voe kaset dezhañ tigelennerien a zeskas anezhañ hervez pennaennoù nevez ar frankizouriezh hag al lennegouriezh. Pa oa kelennerien o komz latin dezhañ e c'hellas komz er yezh-se a-vihanik. Pa voe krennard ez eas da skolaj Guien e Bourdel e-lec'h ma c'hallas deskiñ hiroc'h war ar galleg, al latin, ar gresianeg, an helavarouriezh hag ar c'hoariva. Remerket e voe evit e spered lemm hag e varregezh war ar rendaelañ.
Oberenn
Brudet-tre eo Michel de Montaigne evit e oberenn Les Essais de Michel de Montaigne.
Unicode
Ur standard er stlenneg eo Unicode ®, bet savet gant Unicode Consortium e Mountain View (Kalifornia) hag embannet e 1991 evit ar wezh kentañ a-benn kemer lec'h ar c'hodoù evel ISO 8859-1, pa oa meur a hini anezho evit meur a rumm yezh.
Unicode a ro da bep arouezenn e ne vern peseurt reizhiad doare-skrivañ, un niver, un anv hag ur c'hodadur hepken en un doare unvan, a ya en-dro dre ne vern peseurt reizhiad urzhiataerezh pe veziant. E gwirionez n'eo ket bet enboneget an holl reizhiadoù skritur c'hoazh, abalamour da labourioù enklask ret n'hallont bezañ graet nemet gant arbennigourien, evit arouezennoù dibaot-kenañ pe reizhiadoù nebeut-anavezet pe aet da get. An darn vuiañ eus ar reizhiadoù a vez implijet er bed zo dija en Unicode koulskoude.
Reoladoù ha stummoù
Liammet eo Unicode Consortium gant ar reolad etrebroadel ISO/IEC (International Electrotechnical Commission) 10646 hag a labour war an hevelep tachenn, met ar reolad ne bled na gant ar sevel arouezennoù na gant o sterva. Unicode a ra war-dro al lizherennegoù hag an doare da gevreañ al lizherennoù hag an arouezennoù diakritek, da skouer ñ, Ç ha ش.
En doare UTF-8 e c'hall ar reolad Unicode labourat gant ar reolad ASCII (American Standard Code for Information Interchange).
Unicode 12.0 eo ar stumm nevesañ abaoe ar 5 a viz Meurzh 2019 : 137 928 arouezenn zo ennañ. Kudennoù a chom c'hoazh gant an arouezlunioù sinaat, a vez implijet e meur a yezh gant kemmadennoùigoù a c'hall bezañ pouezus evit al lennerien.
Kodiñ
Re strizh e oa ar reoladoù kozh : un heuliad bitoù a dalveze evit ul arouezenn ; gant 7 bit e ra ASCII, hag ar reolad ISO/CEI 8859-1 a implij 8 bit evel an darn vuiañ eus ar yezhoù. Tud Unicode o deus dibabet ober gant bitoù evit termeniñ al arouezennoù ha bitoù all evit o c'hodiñ : 16 bit (2 okted) a voe implijet er stummoù kentañ, ha 32 vit (4 okted) a voe e stummoù kentañ ar reolad ISO/CEI 10646. Unvanet eo bet an daou zoare dre implijout 20 pe 21 bit dre arouezenn.
UTF
Ar furmad hollek UTF-x (Universal Transformation Format) a vez degemeret gant Unicode hag ISO/CEI 10646 ; x eo an niver bihanañ a vitoù implijet e vit kodiñ.
Shibasaburo Kitasato
thumbnail|right|200px Shibasaburō Kitasato (北里 柴三郎), ganet d'an 29 a viz Genver 1853 ha tremenet d'an 13 a viz Even 1931 a oa ur bakteriologour japanat stummet en Alamagn hag a implije hentenn Koch.
Anavezet eo evel kendizoloer orin ar vosenn werblus e Hong Kong e 1894, tost war un dro gant Alexandre Yersin.
Unicode
Fontoù
Unicode ne ra nemet listañ arouezennoù ha reiñ un niverenn da bep hini anezho. Ne reoilh ket an doare d'o diskwel war ar skramm pe war ar paper. N'eus liamm ebet etre tres un arouezenn hag he niverenn, pa'z eus unan en ur font ASCII pe ISO/CEI 8859-1 (Latin1, implijet en Afrika, Amerika, Europa ar C'hornaoueg hag Okeania). Da skouer, daou zoare zo da godiñ an arouezenn ñ : dre un niverenn hepken (arouezenn ragaozet) pe dre niverenn al lizherenn n heuliet gant niverenn an dildenn hep foet (arouezenn liesparzh). Evit ar lagad e vez gwelloc'h implijout arouezennoù ragaozet. Gant reizhiadoù skritur evel an devanāgarī pe al lizherenneg arabek e vez labourus-tre ragaozañ ereadurioù : kemm-digemm e vez ar grafemennoù hervez o lerc'h er ger ha hervez ar grafemennoù amezek.
Shibasaburo Kitasato
Buhez
Ganet e oa bet Kitasato e kêriadenn Okuni, e rannvro Higo, (hiziv prefetiezh Kumamoto, e Kyushu). Mont a reas war ar studi e skol vezegiezh Kumamoto hag e skol-veur imapalaerel Tokyo.
Unicode
Fontoù
Setu emañ skoemp komz eus fontoù Unicode rak sevel ur font gant an holl lizherennoù pe arouezlunioù kevret gant o arouezennoù diakritek hag o ereadurioù n'eo ket a-walc'h : ret eo kaout ur benveg gouest da zivizout peseurt hini implijout.
Shibasaburo Kitasato
Buhez
Studiañ a reas dindan an doktor Robert Koch en Alamagn etre 1885 to 1891.
Stene (Belgia)
kreiz|300px left|thumb|180px|Melin Stene Stene en izelvroeg,  Stène e flandrezeg kornôgel, a zo ur gumun a-wechall eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Lakaet eo bet e kumun Oostende gant lezenn 1977.
Shibasaburo Kitasato
Buhez
Dizoloet eo bet Y. pestis e 1894 gant ur bakteriologour hag ur mezeg eus an ensavadur Pasteur, Alexandre Yersin, e-pad ur reuziad bosenn e Hong-Kong Yersin a oa ezel eus skol Pasteur. Shibasaburo Kitasato a oa ivez o klask orin ar vosenn d'ar c'houlz-se. Yersin an hini eo avat a zizoloas al liamm a oa etre ar vosenn ha Yersinia pestis. Anvet Pasteurella pestis da gentañ e oa bet badezet en-dro ar spesad bakteri e 1967.
Platycichla
Platycichla zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ daou spesad kar d'an drask a vev e Suamerika.
Rummatadur
Diouzh ar rummatadurioù e vez renket ar genad-mañ er c'herentiad Turdidae pe e Muscicapidae.
Ratatouille
200px|thumb|Ratatouille Ar ratatouille (ger gallek deuet eus ar ger okitanek ratatolha) zo ur meuz eus korn-bro Nisa met anavezet eo e Provañs a-bezh.
Bez’ eo ur meskad legumaj poazhet gant eoul olivez. Ennañ e kaver berjinez, ognon, kourjetez, skilbebr, tomatez ha kignen. Meur a zoare zo da fardañ ratatouille : gallout a reer pe poazhañ al legumaj a-gevret pe poazhañ pep hini anezho disparti a-raok o meskañ.
Un doare da aozañ
Lakaat skilbebr hag ognon en eoul berv. Gant un dornad holen gros war ar skilbebr d'ober chug. Lakaat an tomatez ha kourjetez war-benn goude ur pennadig. N'eus ket ezhomm a zour. Poazhañ goustad. Gwelloc'h e vo c'hoazh an eil poazhadenn: fetisoc'h ar chug.
Lod a aoz ur gaoteriad evit ur sizhun pe meur a zevezh. An diaesañ eo yenaat etre div boazhadenn. Ne ra nemet gwellaat eus an eil poazhadenn d'eben.
Meur a zoare da zebriñ
Debret e vez gant kig pe besked. Pe gant riz hepken. Pe gant netra nemet bara, da lipat ar chug.
Stekene
Stekene a zo ur gumun eus Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
Gioc'h-lann
Ar gioc'h-lann a zo un evn hirc'harek, Gallinago gallinago an anv skiantel anezhañ.
Annez
Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ :
Yezhoù keltiek
E-barzh strollad ar yezhoù indezeuropek e kaver rummad ar yezhoù keltiek (pe yezhoù keltek). Renket eo ar rummad-mañ e-barzh kevrenn ar yezhoù italek-keltek hag o deus tresoù heñvel e-giz ar pebeiladur kensonennel etre ar fonem /p/ hag ar fonem /kʷ/.
Beked
Ar beked (Esox lucius), liester: bekeded, a zo ur pesk dour dous kigdebrer hag a vev en Eurazia hag en Amerika an norzh, en takadoù kerreizh.
Sant-Karneg
Sant-Karneg  a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Lanvalae e departamant Aodoù-an-Arvor.
Brezel ar Meurvor Habask
Ouzhpenn ur Brezel ar Meurvor Habask a zo bet:
Kaplañsenn
Ar gaplañsenn (Mallotus villosus) a zo ur pesk mor hag a vev e hanternoz meurvor Atlantel ha meurvor Arktek.
Brezhon
Ur Brezhon (e kembraeg Brython) zo un den eus Enez Vreizh (Preden gouez da lod), a vo brezhoneg (pe predeneg hervez lod) e yezh.
Darn eus ar Vrezhoned a guitaas an enezenn da vont da sevel rouantelezhioù nevez da Letavia, pe Breizh Vihan, pe da avielañ ar vro: eus ar re-se e reer sent vrezhon.
Kanton Gwaled
Kanton Gwaled a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs).Kresket e oa bet eus 5 da 12 kumun gant dekred ar 25 a viz C'hwevrer 2014.
Betek 2015
Kanton Gwaled a yae 5 kumun d'ober anezhañ:
Abaoe 2015
Kanton Gwaled a ya 12 kumun d'ober anezhañ:
Porched:Japan
<div style="font-weight:bold; font-size:500%; background-color:#ffe4e1; border:1px solid #ffe4d1; border-radius:0.5em 0.5em 0em 0em;"> {| width="100%" align="center" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 1px solid #CCCC99; background-color: #F1F1DE"
週のページ Pennad ar sizhun
Menez Fuji (japaneg : 富士山, Fuji-san, distaget IPA : [ɸɯꜜdʑisaɴ]) eo menez uhelañ Japan. Emañ en Enez-Honshu, ur c'hant kilometr bennak er mervent da Dokyo. Ur menez-tan bev 3 776,24 m e uhelder eo, ha pennlein Japan. Deuet eo Fuji-san ("Aotrou Fuji") da vezañ unan eus arouezioù Japan.
Borduria
Borduria a zo ur vro eus Europa ar reter ijinet gant Hergé, ha meneget e troioù-kaer Tintin. A-viskoazh ez eus bet bec'h etre Borduria hag ar vro amezek, Sildavia hec'h anv. Szohôd eo kêrbenn Borduria.
Porched:Japan
読む Taol sell war...
Sushi a farder diwar riz, ha n'eo ket diwar besked. Riz a galite a ranker kaout. Gant gwinegr e vez mesket, d'e veskañ gant a bep seurt aozennoù all. E Japan e veze implijet ar riz da virout ar boued. {| width="100%" align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="border: 1px solid #CCCC99; background-color: #F1F1DE" 章 Ar pennadoù 60px|Siell Impalaeriezh Japan Pennadoù nevez Pennadoù a vank Pennadoù da vezañ klokaet
Borduria
Istor
Etre 1195 ha 1275 e voe aloubet Sildavia gant Borduria. Skarzhet e voe ar Vorduriz gant ar baron Almaszout. Abaoe ar mare-se e sav bec'h alies etre an div vro. En albom Bazh-roue Ottokar ez eo kontet penaos e klask Borduria didronañ roue Sildavia.
Porched:Japan
歴史 Istor
250px|center|Adsavidigezh ur savadur eus ar Marevezh Yayoi
Borduria
Istor
Daoust ma n'eo ket embannet splann e c'haller soñjal e teu Borduria da vezañ ur vro gomunour goude an Eil Brezel-bed. En Afer Klaskato e weler ez eo ur vro ma vez meulet an diktatour, ha ma vez ambrouget an douristed o tont eus ar c'hornôg gant sturierien a zo poliserien e gwirionez. Met an doare ma salud soudared Borduria (Amaïh Pleksy-Gladz) a laka da soñjal e Heil Hitler!, marteze ez eo neuze Borduria ur flemmskeudenn eus an diktatouriezhioù dre vras.
Porched:Japan
政治 Aozadur politikel
100px|center|Impalaer Hirohito
Borduria
Broioù ijinet
E miz Ebrel 2010 e voe embannet ur gartenn eus Europa gant ar magazin breizhveuriat the Economist, ma weler Borduria ha Sildavia.
Porched:Japan
自然の報告 Darempred ouzh an natur
250px|center|Kerezenn e bleuñv
日本の文化 Sevenadur Japan
250px|center|Amprevaned ha bleunioù en origami
日本語 Japaneg
250px|center|Kanjioù niverus
日本宗教 Relijion Japan
250px|center|Templ boudaek Toshodaiji
日常生活 Buhez pemdez
250px|center|Shinkansen S500 kyoutei
もの Traezoù pemdez
center|Ur pezh 500 Yen
Rummadoù
{| width="100%" align="center" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 1px solid #CCCC99; background-color: #F1F1DE" Kenurzhiañ ar raktres
Penaos kemer perzh ?
Meur a zoare zo evit gwellaat an tamm holloueziadur-mañ.
Kenurzhiañ
Treuzskrivañ ar japaneg Skoazell diwar-benn Wikipedia. Kemmoù nevez er pennadoù
Perzhidi
Lakait hoc'h anv !
Geriadur klotennoù
Ur geriadur klotennoù zo ur geriadur diazezet war ar c'hlotennoù dibenn-ger hag a implijer peurliesañ da sevel barzhonegoù ha kanaouennoù.
Geriadur ar gontez
Unan savet gant Béatrice de Rohan-Chabot a oa bet embannet gant Imbourc'h e 1982, gant ur rakskrid diwar bluenn Youenn Olier. Daoust d'ar mankoù a zo ennañ e oa un arnod da vezañ meulet hag un tamm difraostañ a-feson en ur park n'eo ket bet darempredet war-lerc'h an oberourez.
Istor
Kaoz a oa e rakskrid Youenn Olier eus ur Geriadur a vije bet savet gant Taldir, ha n'eo ket bet gwelet gantañ. Un darn eus hennezh a oa bet embannet e-barzh an Oaled e 1939. A-raok se e oa bet ur seurt geriadur klotennoù e-barzh geriadur Troude en-eeun.
Levrlennadur
Geriadurioù klotennoù