cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bauzy
Douaroniezh
24,7 km2 eo gorread Bauzy.
Poblañs
War-dro 280 a dud a zo o chom eno e 2016.
Alfonso Iañ Asturiez
Alfonso Iañ (693–757), lesanvet el Católico, a oa Roue Asturiez adalek 739, war-lerc'h e vreur-kaer Favila Asturiez; war e lerc'h e renas e vab Fruela Iañ. E 739 e kasas kuit ar vuzulmaned eus Galiza hag eus hanternoz Portugal. E oa mestr e Galiza.
Dives-sur-Mer
Dives-sur-Mer a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. left|thumb|An ti-kêr
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|An iliz katolik
Foggia
Foggia (distaget [] en italianeg) zo ur gêr hag ur gumun (comune) e rannvro Puglia, e kreisteiz Italia. Kêr-benn proviñs Foggia eo. E 2013 e oa 153,143 a annezidi. Emañ Foggia en ur blaenenn a reer anezhi Tavoliere delle Puglie hag a seller outi evel "grignoliad ed Italia".
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Foggia gant ar c'hêrioù-mañ :
Blas de Otero
Blas de Otero Muñoz, (Bilbo, 15 a viz Meurzh 1916 - Majadahonda, 29 a viz Even 1979) a oa ur skrivagner euskarat spagnolek, brudet abalamour d'e varzhoniezh.
Victorina
Aurelia Victorina Pia zo ganet, war a seblant, war-dro 228, e-kichen Bourdel, e-barzh ur familh galian ha roman pinvidik-tre, eus renk ar vrientinien.
A. Chaboseau a gont he oa eus Roazhon, hep reiñ menegoù.
Victoria, pe Victorina, pe Vitruvia, enebourez d'an impalaer Aurelianus en, a oa mamm d'an impalaer roman Victorinus, pe gentoc'h impalaer Galia, a voe muntret e 271.
E-keit ma oa Victorinus e penn an impalaeriezh c'halian, Victorina he deus douget al lesanvioù ː Comes Augusti (Kenseurt an impalaer), Adjutrix Augusti (Skoazell an impalaer), Augusta (impalaerez), Mater Castrorum (Mamm kampoù an arme)
Meneget eo en oberenn Aurelius Victor, Liber de Caesaribus hag en Historia Augusta ma'z eo kontet e-touez an Tregont Mac'homer, marteze netra nemet evit tizhout an niver tregont hag evit diskouez pegen gwan e oa an impalaer Gallienus, ken na c'hallas maouezed kemer penn an impalaeriezh, hervez an oberour. Daoust da se ez eus dizemglev etre an istorourien da c'houzout ha bez' ez eus bet anezhi e gwirionez.
Pannonia
Pannonia a oa ur broviñs roman e-kreiz Europa, el lec'h m'en em astenn bremañ Hungaria ha tammoù eus Aostria, Slovenia, Kroatia, Serbia... Lec'hiet e oa er gornaoueg hag er c'hreisteiz d'ar stêr Danav, etre Noricum, Dalmatia ha Moesia. Carnuntum e oa ar gêr bennañ.
War harzoù an Impalaeriezh roman e oa Pannonia hag eno e veze difennet bevennoù an impalaeriezh eta, war ar stêr Danav, gant daou greñvlec'h dreist-holl : Aelia Mursia (Osijek) hag Aquincum (Óbuda), savet gant Hadrian.
Rannet e voe e div lodenn gant an impalaer Trajan : Pannonia Inferior er gevred ha Pannonia Superior er gwalarn. Diwezhatoc'h, dindan ren Diocletianus e voe rannet e peder lodenn : Pannonia Prima er gwalarn, Pannonia Valeria er biz, Pannonia Savia er mervent, ha Pannonia Secunda er gevred.
Fruela Iañ Asturiez
Fruela Iañ (Cangas de Onís 722-768), pe Froila e galizeg, lesanvet El Hombre de Hierro (an den houarn), a oa roue Asturiez entre 757 ha 768.
Pried e oa d'ar briñsez vaskon Munia Araba.
Christine and the Queens
Christine and the Queens (Héloïse Letissier hec'h anv gwir) zo ur ganerez vreizhat bet ganet e Naoned d'ar 1añ a viz Mezheven 1988.
Picumnus lafresnayi
Picumnus lafresnayi a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Christine and the Queens
Berzh a ra hec'h albom kentañ Chaleur humaine, deuet er-maez d'an 2 a viz Even 2014. Pladenn aour e voe e Bro-C'hall pevar miz goude, d'an 2 a viz Here.
Tajo
An Tajo (Tajo hervez ar spagnoleg ; Tejo hervez ar portugaleg) zo ur stêr a red el Ledenez iberek, a-dreuz Spagn ha Portugal, ma teu da aberiñ e Lisboa.
1008 km eo e hed, etre kreiz Spagn hag ar Meurvor Atlantel.
Picumnus lafresnayi
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e Suamerika :
Gwengolo 2012 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
Priz Bras kirri Italia 2012
thumb|Troiad Monza Priz Bras kirri Italia 2012 (2012 Formula 1 Gran Premio Santander d'Italia), redet d'ar war troiad Monza zo 871 redadeg kevezadeg bed Formulenn 1. An trede gevezadenn ha tri-ugent Priz Bras Italia o kontañ evit kevezadeg bed ar Formulenn 1 hag an pevarzekvet redadeg kevezadeg 2012 eo.
Maria Anna von Pfalz-Sulzbach
Maria Anna Josepha Charlotte Amalie von Pfalz-Sulzbach (22 a viz Mezheven 1722 en Schwetzingen - 25 a viz Ebrel 1790 en München) a oa kontez Pfalz-Sulzbach ha dre he dimeziñ Priñsez a Vavaria.
Otero
Otero zo un anv-tud hag un anv lec'h: anv-tud galizek hag anv-lec'h kastilhanek.
Maria Anna von Pfalz-Sulzbach
Merc'h e oa da Joseph Karl von Pfalz-Sulzbach (1694-1729) ha da Elisabeth von Pfalz-Neuburg (1693-1728). He mamm a oa merc'h da gKarl III Philipp, Kont Neuburg, ha d'e bried kentañ, ar briñsez lituanian Ludwika Karolina Radziwiłł.
Priz Bras kirri Italia 2012
Stadegoù
Priz Bras Italia2012 a zo :
Maria Anna von Pfalz-Sulzbach
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas e miz Genver 1742 en Mannheim da Clemens Franz de Paula von Bayern (1722-1770).
Priz Bras kirri Italia 2012
Stadegoù
E-pad ar Priz Bras-se :
Fougères
Fougères zo un anv-lec'h gallek.
Banniel Belgia
Banniel Belgia eo banniel broadel Rouantelezh Belgia. Un triliv a-serzh eo gant teir bandenn a-vent: du, melen ha ruz. Dont a ra al livioù eus reoù Dugelezh Brabant hag an tres triliv a zo bet savet moarvat war skouer hini Frañs.
The Grantchester Mysteries
The Grantchester Mysteries a zo danevelloù polis bet savet gant ar skrivagner breizhveuriat saoznek James Runcie.
Beleg anglikan eo ar benntudenn, Canon Sidney Chambers, en istorioù a c'hoarvez e Grantchester, e-kichen Cambridge e Bro-Saoz.
Pemp levr a zo bet embannet etre 2012 ha 2016:
Ur stirad skinwel, Grantchester e anv, a zo bet sevenet diwar ar romantoù.
Montrieux-en-Sologne
Montrieux-en-Sologne a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e kanton Chambord, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
34,11 km2 eo gorread Vernou-en-Sologne.
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Eric Morand da vaer.
Tud
Émile Dubonnet (1883-1950), embregour ha nijour, a brenas Kastell Courbanton e 1923.
Hevoud
An hevoud a zo ur simbol a vez kavet a-wezhioù e Breizh. Disheñvel ez eo diouzh ar svatiska met kemmesket e vezont alies. An diforc'h bras a zo evit an tu ma tro, an hevoud o treiñ war an tu a vat, ar svastika war un tu a fall.
Ketzal penn aour
Ar C'hetzal penn aour (liester: Ketzaled penn aour), Pharomachrus auriceps eus e anv skiantel, a zo ur c'hetzal hag a vev e koadegi an Andoù.
Annez
Bevañ a ra al labous en Andoù.
Kanton Romorantin-Lanthenay
Kanton Romorantin-Lanthenay a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs en departamant Loir-et-Cher.
Gabhla
Gabhla, pe Oileán Ghabhla, zo un enezenn vihan war aod kontelezh Dún na nGall, en Iwerzhon.
Anavezet eo an enezenn evel ul lec’h ma teu sportourien da grapañ ouzh an tornaodoù sonn, evel ma reont ivez en inizi a zo e-kichen, Uaigh hag An Chruit. Gallout a reer mont da Gabhla gant bigi a loc'h eus porzhioù An Bun Beag ha Doirí Beaga e parrez Gaoth Dobhair.
Annezet e oa an enezenn betek ar bloavezhioù 1960, pa'z eas kuit an annezidi diwezhañ. Abaoe ar bloavezhioù 2000 ez eus deuet tud en-dro da chom en enezenn hag adsavet o deus tiez a oa o kouezhañ en o foull.
Sternerzhoniezh
Ur skourr eus loc'honiezh an astroù eo ar sternerzhoniezh, diawelout treizhentoù ar fuzeennoù hag an egorlistri ar pal anezhi. Gant ar steredoniour alaman Johannes Kepler (1571-1630) an hini eo e voe diazezet he c'hentañ savelennoù e penn-kentañ ar.
Eugenio de Nora
Eugenio García de Nora (Zacos, Proviñs León, 1923- Madrid, 2018) a zo ur skrivagner spagnol, brudet abalamour d'e varzhoniezh.
Dendropicos obsoletus
Anvet e voe Picus obsoletus (kentanv) da gentañ-penn (e 1829) gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Afrika :
Galliom
Ar galliom zo un elfenn gimiek, 31 e niver atomek, Ga e arouez ha 69,723 e vas atomek.
Franz Steindachner
Franz Steindachner, bet ganet d'an 11 a viz Du 1834 e Vienna (Kengevread alaman d'an ampoent) hag aet da Aanaon d'an 10 a viz Kerzu 1919 er memes kêr (Kentañ Republik Aostria d'an ampoent), a oa ul loenoniour aostrian hag a bleustras kalz war ar beskedoniezh.
Roet e oa bet e anv d'un nebeud spesadoù hag isspesadoù evned — Anthus novaeseelandiae steindachneri, Picumnus steindachneri da skouer — da zougen bri dezhañ.
Galliom
Teuziñ a ra adalek 29,76°C, da lavaret eo e c'hall teuziñ en dorn. Kavet e vez roudoù anezhañ er c'hailh baoksit hag er c'hailh zink.
Kanton Chambord
Kanton Chambord a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs en departamant Loir-et-Cher, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014.
Bordel
Ar Bordel zo ur stêr e Normandi, adstêr d'ar Seulles e Fontenay-le-Pesnel. Eieniñ a ra e Bretteville-sur-Bordel, kumun a-wechall bet staget ouzh kumun Tessel e 1834.
Campethera cailliautii
Campethera cailliautii a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Bordel
Kumunioù treuzet
Tessel (andon), Noyers-Bocage, Tilly-sur-Seulles, Tournay-sur-Odon ha Fontenay-le-Pesnel (kember).
Campethera cailliautii
Anvet e voe Chrysopicos Cailliautii (kentanv) da gentañ-penn (e 1849) gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865) evit dougen bri d'an ergerzher gall Frédéric Cailliaud (1787-1869).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Afrika :
Souk Ahras
Souk Ahras zo ur gumun hag ur gêr eus Aljeria.
Fougères-sur-Bièvre
Fougères-sur-Bièvre a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e kanton Bleaz-3, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
14,69 km2 eo gorread Fougères-sur-Bièvre.
Poblañs
War-dro 800 a dud a zo o chom eno e 2016.
Cotlliure
Cotlliure (Collioure e galleg) zo ur gêr hag ur gumun eus Katalonia an Norzh. Emañ e departamant gall ar Pyrénées-Orientales.
Dendropicos griseocephalus
Dendropicos griseocephalus (Mesopicos griseocephalus kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Cotlliure
Emañ Cotlliure war an aod, sko ouzh kumunioù Argelers, Banyuls de la Marenda ha Portvendres. Gwechall e oa ur gêriadenn pesketaerien ha gwinierien, ma veze graet kenwerzh ar gliziged hag ar gwin. Bremañ e vez darempredet gant kalz touristed. E Cotlliure ez eus bet meur a livour o chom : Henri Matisse, André Derain, Marc Chagall, Georges Braque, Pablo Picasso ha Salvador Dalí, da skouer, zo bet awenet gant an tiez, ar straedoù, an iliz...
Ksar El Kebir
Ksar el-Kebir (arabeg : القصر الكبير al-Qşar al-Kabīr "ar C'hastell Meur" ; spagnoleg : Alcazarquivir ; portugaleg : Alcácer-Quibir), zo ur gêr e Maroko e rannvro Tanger-Tétouan, en hanternoz ar vro, nepell diouzh Tanger. E 2014 e oa 126 617 a dud enni.
Dendropicos griseocephalus
Anvet e voe Picus griseocephalus (kentanv) da gentañ-penn (e 1783) gant an evnoniour izelvroat Pieter Boddaert (1733-1795).
Ksar El Kebir
E Ksar el-Kebir e voe Emgann an Tri Roue d'ar, ma stourmas ez-sultan Fes ha Maroko hag e gevreded Sebastião Iañ enep ar sultan nevez, o faezhas. Koulz roue Portugal hag ar sultan nevez a varvas en emgann.
Cotlliure
Er vered emañ bezioù ar skrivagnerien Antonio Machado ha Patrick O'Brian.
Dendropicos griseocephalus
Rummatadur
Renket e veze er genad Mesopicos kent.
Buan (Kembre)
Buan zo ur gumuniezh e Kembre, e gwalarn kontelezh Gwynedd. Emañ e-kreiz ledenez Llŷn. Anvet eo diwar sant Buan, unan eus diskennidi Llywarch Hen hervez ar richenn. Kavout a reer an anv-se ivez en anv ur c'hreñvlec'h a zo eno, Garn Boduan.
Er gumuniezh emañ kêriadennoù Boduan ha Rhydyclafdy. Er gumuniezh ivez emañ Madryn, ar gêr ma voe ganet Love Jones-Parry, unan eus saverien y Wladfa, en Arc'hantina.
E 2011 e oa 484 a dud o chom e kumuniezh Buan ha 351 anezho a oa kembraegerien (75%).
Mur-de-Sologne
Douaroniezh
50,5 km2 eo gorread Mur-de-Sologne.
Poblañs
War-dro 1 500 a dud a zo o chom eno e 2016.
Plutoniom
Ar plutoniom zo un elfenn gimiek, 94 eo e niver atomek ha Pu e arouez. Skinoberiek, pistrius ha doues-kenañ eo ar plutoniom. Kavet eo bet e 1940 er Stadoù-Unanet.
Baot Madagaskar
Baot Madagaskar (Astrochelys yniphora) zo ur vaot brosezat e Madagaskar.
Hervez an IUCN e chomfe etre 440 ha 770 hinienn hepken, an holl anezhe en un tiriad bihan (etre 25 ha 60 km²) e gwalarn an enezenn. En arvar bras emañ ar spesad da vont da get dre ma vez gwerzhet c'hoazh evel loen-ti, dreist-holl en Azia ar Gevred hag e Sina, daoust d'an niver bihan a hiniennoù.
Charles de Bourbon
Charles de Bourbon zo anv meur a briñs gall eus skourr gall an Tiegezh Bourbon.
Roll ar spesadoù ar muiañ en arvar
Roll ar spesadoù ar muiañ en arvar zo ur roll savet gant an IUCN e miz Gwengolo 2012.
Ennañ ez eus bet renket 100 spesad plant pe loened en arvar bras da vont da get.
Liamm diavaez
Teul an IUCN (e saozneg)
Yungipicus nanus
Yungipicus nanus (Picoides nanus kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Carlos II Spagn
Carlos II (1661-1700), (el Hechizado) a oa roue Spagn ha diwezhañ roue spagnol eus Tiegezh Habsburg. Ma oa lesanvet El Hechizado (an hini strobinellet) eo peogwir e kreded e teue e varroù eus an huderezh pe a-berzh an diaoul.
Yungipicus nanus
Anvet e voe Picus moluccensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1832) gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).
Carlos II Spagn
E vuhez
Ganet e oa e Madrid d'ar 6 a viz Du 1661. Mab e oa da Felipe IV ha d'e bried Maria Anna Aostria (1634-1696).
Chambord (Loir-et-Cher)
Chambord a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e kanton Chambord, e rannvro Centre-Val de Loire. Brudet eo ar gumun evit he c'hastell hag he mirva chase.
Yungipicus nanus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en ul lodenn eus Iskevandir India :
Carlos II Spagn
E vuhez
E 1675 e voe roue da vat, da bevarzek vloaz.
Yungipicus nanus
Rummatadur
Renket e veze er genad Dendrocopos kent.
Carlos II Spagn
E vuhez
Fall e oa e yec'hed, ha diwezhat e spered. Krediñ a raed e oa ur mallozh warnañ, marteze a-berzh an diaoul e-unan, abalamour da se e oa bet anvet el hechizado, an den sorset. Hiziv e soñjer eo ar genwadelezh en tiegezh an hini zo kaoz ma oa klañvidik, dic'houest da gaozeal a-raok e bevar bloaz, da vont e-unan a-raok e eizh vloaz, ha da gaout bugale.
Accipiter cooperii
Accipiter cooperii a zo ur spesad evned-preizh deiz eus ar c'herentiad Accipitridae.
Chambord (Loir-et-Cher)
Emdroadur ar boblañs
War-dro 150 a dud a zo o chom eno e 2016.
Accipiter cooperii
Anvet e voe Falco cooperii (kentanv) da gentañ-penn (e 1828) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857) : dougen a ra anv ar c'hreginoniour stadunanat William Cooper (1798-1864).
Carlos II Spagn
E vuhez
Abalamour ma n'halle ket kaout hêr ebet e savas bec'h ha tabut a-raok e varv ha goude. Gantañ e varvas Tiegezh Habsburg Spagn.
Tiphaine
Tiphaine zo un anv-badez gallek roet d'ar merc'hed. Brezhonekaet eo bet, ma kaver bremañ Tifenn e brezhoneg.
Calumma
Calumma zo ur genad e rummatadur ar stlejviled. An holl spesadoù ennañ zo brosezat e Madagaskar.
Ulrika Pasch
Ulrika Fredrica Pasch, lesanvet Ulla Pasch, ganet e 1735 e Stockholm, marvet e 1796 e Stockholm, a oa ul livourez svedat.
Carlos II Spagn
Ren
Anvet e voe da roue en 1665, dindan e vamm Maria Anna Aostria. Bec'h a oa neuze entre Maria Anna, Juan José Aostria (bastard da Felipe IV), Valenzuela hag ar c'hardinal Johann Eberhard Nithard. Atav e voe dindan levezon unan bennak: pe e vamm da gentañ, pe don Juan Aostria, e lezvreur, pe e bried, Marie Louise d'Orléans, pe e vinistred.
Ulrika Pasch
Merc'h e oa da Lorens Pasch an henañ, c'hoar da Lorens Pasch ar yaoua,kañ, ha nizez da Johan Pasch, holl livourien. Bez e voe ar c'hentañ maouez en Akademiezh an Arzoù e Sveden, kenkent ha savet en 1773.
Astrochelys
Astrochelys zo ur genad e rummatadur ar stlejviled, ennañ daou spesad baoted eus Madagaskar. An daou spesad zo en arvar bras da vont da get.
Cecilia Curbelo
Cecilia Curbelo (Montevideo, ), anavezet ivez evel Ceci Curbelo, zo un embannerez ha skrivagnerez uruguayat.
Le Havre
Le Havre zo un anv-lec'h a gaver e galleg ha yezhoù tost dezhi evel an normaneg.
Cecilia Curbelo
Studiet he deus er Skolaj Sagrada Familia, tapet he deus un aotreegezh en Skiantoù ar C'hehentiñ en Universidad Católica del Uruguay. Bet eo ivez en Escuela de Cine.
Carlos II Spagn
Personelezh
Fall e komze spagnoleg, galleg dreist-holl a gomze, hag un tammig alamaneg. Ne ouie na lenn na skrivaén avat, se zo kaoz n'eus linenn ebet skrivet gant e zorn. Digomprenus e veze e gomzoù. N'en doa skiant ebet eus an amzer o tremen, eus an arc'hant, nag eus e rouantelezh.
Cecilia Curbelo
Pennskriverez ar gelaouenn El Escolar hag ar pemdezieg El País eo bet, ha saverez filmskridoù. Ober a ra war-dro ar gelaouenn Upss!.
Carlos II Spagn
Personelezh
Ne oa ket drouk, un den gwirion e oa, emgar un tamm evel ur bugel, met gouest da vout brokus, met n'halle ket stagañ e spered ouzh netra.
Accipiter cooperii
Annez
Neizhañ a ra ar spesad e koadegi kreisteiz Kanada ha Stadoù-Unanet Amerika ; nijal a ra kuit da Greizamerika da c'hoañviñ.
Cecilia Curbelo
Embannet eo bet he levrioù en Arc'hantina, Panamá ha Paraguay, Mec'hiko, Panamá, Guatemala, Kolombia, Ecuador ha Spagn.
Dimezet eo, ur verc'h dezhi, anvet Rocío.
Tiphaine
Gerdarzh
Dre fazi e kred lod eo un anv brezhonek, abalamour da vrud Tiphaine Raguenel.
Un anv a orin gresianek eo, diazezet war an anv Teofania, ar gouel kristen anvet ivez Epifania, Gouel ar Rouaned e brezhoneg, lidet d'ar 6 a viz Genver.
Carlos II Spagn
Dimezioù
Div wech e timezas.
E varv
En 1696 e oa tapet e 35 bloaz gant Carlos II. Neuze e krogas ar barradoù droug-sant da zont aliesoc'h. Bez en deveze c'hwec'h bemdez, hag unan gwashoc'h eget ar re all. En daou viz diwezhañ en devoa bet pemp barrad warn-ugent, ha tri eus ar re washañ. E 1697 e oa aet e yec'hed war washaat gant gweledigezhioù leun a grouadurioù diaoulek.
Enez Kodiak
Enez Kodiak (Kodiak Island e saozneg) zo un enezenn eus Alaska. Emañ dirak aod kreisteiz Alaska, rannet diouzh an douar-bras gant strizh-mor Shelikof.
Chafarinas
An Inizi Chafarinas zo inizi hag a zo e dalc'h Bro-Spagn, er Mor Kreizdouar, ul lev er-maez da aod reter Maroko, etre ledenez Melilla (a zo da Spagn) hag Aljeria.
Plaza de soberanía a vez graet eus an terouer-se e spagnoleg.
An inizi
Teir enezenn zo anezho:
Kameleon Tarzan
Ar c'hameleon Tarzan (Calumma tarzan) zo ur stlejvil brosezat e Madagaskar, e reter an enez.
Chafarinas
An inizi
N'eo ket aotreet an dud da vont di. N'eus nemet an arme a c'hall aochañ eno. Ur rezerv (Reserva Nacional) zo eno.
Carlos de Borbón
Carlos de Borbón zo un anv spagnolek zo bet graet eus meur a briñs spagnol, eus Tiegezh Bourbon Spagn, deuet eus ar roue Fulup V (Spagn), dug Anjev, mab-bihan da Loeiz XIV, roue Bro-C'hall.
Enez Kodiak
En em astenn a ra war ur gorread a 8 975 km², gant 163 km a hed hag etre 13 ha 96 km a led. Gant se ez eo an enezenn vrasañ en Enezeg Kodiak hag an eil enezenn vrasañ e Stadoù Unanet Amerika. Un enezenn goadek ha meneziek eo gant ar menez uhelañ o sevel betek 1 353 metr. Poblet eo gant 10 000 den pe war-dro. War aod ar reter emañ ar gêr-benn, Kodiak. Mont a ra an darn vrasañ eus an enezenn d'ober ur park natur anvet Kodiak National Wildlife Refuge.
Carlos II Spagn
E varv
En 1698 e oa krog da gaout barradoù poan-benn ha da ambren. Un deiz, e-kreiz ur weledigezh, en devoa lazhet un den eus al lez, dre ma kave dezhañ e oa ur bleiz.
En 1699 ned ae ket e-maez e gastell ken, dalc'hmat e veze gant ar boan-benn, ha gwadañ a rae frei alies. E 1700 en devoa poan vras o chom en e sav hag o kaozeal. D'ar 1añ a viz Du 1700, da 11e15 diouzh ar beure, e varvas e-kreiz e boan, pemp deiz a-raok e 39 bloaz.
A bep seurt
Kêr Charleroi - (diwar ar gerioù gallek Charles le roi) en Belgia a zo bet anvet en enor da Carlos II. Place Charles II eo anv al leurgêr vras e kreiz-kêr.
Joaquina
Joaquina zo un anv-badez portugalek ha spagnolek roet d'ar merc'hed.
Giulia Beneni
Serc'h e oa bet da Edward, priñs Kembre e 1867, kalz a-raok dezhañ gwiskañ kurunenn e vro avat. Pa varvas Giulia e klaskas he breur sachañ 6,000 lur gall digant ar priñs saoz evit e lizhiri dibreder ha skoemp manet ganti.
Gwerin (disheñvelout)
Gwerin a c'hall bezañ meur a dra:
Brigadenn Piron
Ar Vrigadenn Piron a oa un unanad milourel belgiat-luksembourgat bet krouet er Rouantelezh-Unanet e-pad an Eil brezel-bed. Kemer a reas perzh en Emgann Normandi hag e dieubidigezh Belgia hag an Izelvroioù. Anvet e voe diwar ar milour belgiat Jean-Baptiste Piron hag a voe en he fenn adalek miz Kerzu 1942.
Jérôme
Jérôme zo un anv-badez gallek hag a gaver e yezhoù all.
Gerdarzh
Diwar an anv gregach Hieronymos.
Ketzal skedus
Ar c'hetzal skedus a zo ur spesad evned, Pharomachrus mocinno an anv skiantel anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl hep ober fae ouzh amprevaned, glazarded, melc'hwed-krogennek ha raned bihan ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad  anezhañ :
Sevenadur
Ar c'hetzal skedus eo loen arouez Guatemala hag arouez he frankiz pa lavarer n'hall ket ar c'hetzaled skedus bevañ bac'het hag e kavjent gwelloc'h mervel eget bezañ sparlet. Ar quetzal eo ivez anv moneiz ar vro.
Pengwern (disheñvelout)
Pengwern (ha Penngwern) a c'hall bezañ meur a dra:
Carlo di Borbone
Carlo di Borbone ( Charlez Bourbon e brezhoneg), zo anv italianek meur a briñs eus Tiegezh Bourbon Sikilia.
Anvioù-badez gresianek
Ouzhpenn an anvioù-badez roet e gresianeg, kalz anvioù-badez kristen, pe re all deuet eus anvioù rakkristen, zo deuet e brezhoneg, evel e yezhoù all, diwar ar gresianek. Anvioù rakkristen zo deuet da vout kristen, abalamour ma oant anvioù sent : Anastasius, Fulup,
Isabel II
Isabel II (Madrid, 1830 – París, 1904) a oa rouanez Spagn etre 1833 ha 1868, war-lerc'h he zad Fernando VII. Kement-se a reas d'hec'h eontr an infant Carlos de Borbón (1788-1855), breur da Fernando VII, en em sevel gant skoazell an hollveliourien, ha brezel a voe, Kentañ brezel ar garlouriezh‎.
Utopia
Un utopia zo ur gumuniezh pe ur gevredigezh dezhi perzhioù mil c'hoantabl pe dreist-meurbet. Ar ger gresianek a voe ijinet gand Thomas More evit e levr latin Utopia e 1516, ma taolennas ur gevredigezh eneziz espar er Meurvor Atlantel.
Isabel II
He buhez
Merc'h e oa da Fernando VII, ha d'e drede pried Maria Cristina an Div Sikilia (1806-1878)
Utopia
Orin ha talvoudegezh
Utopia eo titl ul levr bet skrivet gant Thomas More e 1516. El levr-mañ e vez diskrivet ul lec'h peurvat – Enez Utopia – ma vev eürus ha laouen an holl. Berzh bras a reas al levr e Frañs hag en Europa er hag en.
Isabel II
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas da Francisco de Asís de Borbón, En ofisiel o devoe Isabel II ha Francisco de Asís unnek bugel, met darn a voe kolladennoù pe mervel buan a reas lod ivez.
Utopia
Orin ha talvoudegezh
Abaoe e vez implijet ar ger "utopiezh" evit ober anv eus ur mod da c'houarn an dud a rofe da bep hini peadra da vevañ eürus.
Dre m'en doa c'hoant da sevel ur ger nevez en deus Thomas More staget daou c'her a oa e gresianeg : οὐ où, "kontrol / n'eus ket anezhañ" ha τοπος topos, "al lec'h" / "ar blasenn". Kement hag al lec'h ha n'eus ket anezhañ e talv où-topos "utopia" neuze.
Dre ma ne oa ket anezhañ e latin eo bet implijet e-giz-se : Utopia. Ur ger "amprestet" pe "laeret" eo neuze. E 1991 eo bet troet Utopia e brezhoneg gant Fañch Morvannou, ha deuet eo war wel ar gerioù "utopiezh" hag "utopienn". Ur ger "amprestet" pe "laeret" ha "brezhonekaet" eo neuze.
Girolamo
Girolamo zo un anv-badez italianek.
Girolama Borgia
Girolama Borgia (en italianeg) pe Jerónima Borgia (e katalaneg) (Roma, 1469 – Roma, 1483) zo ur vaouez a renk uhel ha bastardez d'ar pab Alesant VI.
He buhez
Merc'h e oa d'ar c'hardinal Rodrigo Borgia ha d'ur vaouez dianav hag e serc'h dezhañ a-raok Vannozza Cattanei. Koshoc'h e oa eget he fevar hantervreur hag he hanterc'hoar: Bevañ a rae Girolama e Roma. Evel bugale Vanozza Cattanei he devoa madoù ha titloù.
E Genver 1482, da drizek vloaz eta, e voe dimezet da Giovanni Andrea Cesarini. Mervel a reas bloaz goude, e 1483.
Lady Randolph Churchill
Lady Randolph Churchill, ganet Jennie Jerome e 1854 e New York ha marvet e Londrez e 1921, a oa ur ganerez stadunanat, dimezet d'ar priñs saoz Randolph Churchill, ha mamm d'ar politikour saoz Winston Churchill (1874–1965) ha da John Churchill (1880–1947).
Pried-kleiz e voe d'ar roue Edouarzh VII.
Pipilo maculatus
Pipilo maculatus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Passerellidae.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an ugent isspesad anezhañ e Kreiz ha Norzhamerika :
Maria Anna von der Pfalz-Neuburg
Maria Anna von der Pfalz-Neuburg (1667-1740) a oa ur briñsez alaman hag eil pried Carlos II, roue Spagn.
Daouzekvet bugel an Dilenner Philipp Wilhelm von der Pfalz e oa. He mamm e oa Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt. Savet e voe gant he c'hoarezed e kastell Neuburg en Alamagn. Koant e oa, hogen rok ivez.
En 1689, pa varvas pried kentañ ar roue Carlos II, Marie Louise d'Orléans, e rankas e vinistred hastañ kavout ur wreg nevez dezhañ. Dibabet e voe Maria Anna von der Pfalz-Neuburg e-touez meur a hini all dre an abeg ma oa frouezhus maouezed he ziegezh: 17 bugel he doa bet he mamm. Ouzh penn e oa c'hoar da Eleonore Magdalene von der Pfalz, pried an Impalaer santel Leopold Iañ, ha mat e kaved kreñvaat al liammoù gant skourr aostrian an Tiegezh Habsburg.
Intañvez
Mervel a reas he fried d'ar 1añ a viz Du 1700 e Madrid. Goulennet en doa en e destamant ma vije roet ul leve dereat d'e wreg bep bloaz, ha ma vije doujañs outi a-berzh ar roue nevez. Daoust da se e c'hourc'hemennas Felipe V da Maria Anna kuitaat Madrid a-raok ma lakfe-eñ troad er gêr-benn.
Kuitaat Madrid a rankas Maria Anna ober, ha mont da chom da gêr Toledo, ma vevas en Alcazar kozh er baourentez. Meur a lizher a skrivas d'he ziegezh, en Alamagn, da c'houlenn skoazell.
E deroù 1701 e skrivas he breur Johann Wilhelm von der Pfalz, Dilenner Pfalz, d'an Impalaerez Eleonore da c'houlenn diganti skoazellañ o c'hoar. Daoust da se e chomas en Alcazar ma voe diaes he stad.
E fin ar bloaz 1704 e skrivas d'he mamm da glemm ne veze ket roet he leve dezhi, pe an drederenn hepken, ma n'halle ket goprañ servijerien, na prenañ boued zoken, hag he devoa aon da vout dilezet gant an holl.
Daou vloaz goude, e 1706, e tegouezhas un arme impalaerel e kêr Toledo, hag en he fenn he niz arc'hdug, Karl Aostria. Ha laouen Maria Anna ouzh e zegemer evel-just, nemet droug bras a savas er roue Felipe V a harluas anezhi un toullad bloavezhioù diwezhatoc'h. Mont a reas da Baiona ma voe o chom tost da 20 vloaz, er rue Montaut, ankouaet gant an holl. En 1721, Saint Simon, kannad dreistordinal, war e hent da Vadrid, a roas dezhi lizhiri a-berzh Loeiz XV hag ar Rejant Fulup, dug Orléans, hag a skrivas en hec'h eñvorennoù pegen paour e oa kouezhet an drederannourez.
War he c'hiz
En 1739, e oa kozh ha klañv hag aotreet e voe da zistreiñ da Spagn. Mont a reas da chom da Balez an Infant, e Guadalajara, hag eno e varvas. Beziet e voe e Manati an Escorial.
Francisca Herrera Garrido
Francisca Herrera Garrido (A Coruña, 1869 - id. 1950) zo ur skrivagnerez c'halizek. Hi eo ar vaouez kentañ a voe degemeret er Real Academia Gallega.
Louise ar Rouantelezh-Unanet
Louise ar Rouantelezh-Unanet zo anv meur a briñsez:
Saint-Dizant
Saint-Dizant zo anv div gumun e Charente-Maritime, e Bro-C'hall:
E brezhoneg e lavarer plaen ha brav Sant-Dizant.
Victoria Alexandra, priñsez ar Rouantelezh-Unanet
Victoria Alexandra, priñsez eus ar Rouantelezh-Unanet, a oa ur verc'h d'ar roue saoz Edouarzh VII ha d'e bried Alexandra Danmark.
Meur a briñs a deuas da c'houlenn he dorn, ha dreist-holl Carlos Iañ Portugal, met ne zimezas ket ha bugel ebet n'he doe. He mamm Alexandra, hervez doare, a viras outi a zimeziñ. Gant he mamm e chomas,betek he marv e 1925.
Neuze ez eas Victoria da chom war ar maez, e Coppins, Iver, e Buckinghamshire.
Mervel a reas e Kerzu 1935. He breur roue George V, glac'haret bras, a varvas miz goude.
Chrysophlegma miniaceum
Chrysophlegma miniaceum a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus miniaceus (kentanv) da gentañ-penn (e 1769) gant an naturour breizhveuriat Thomas Pennant (1726-1798).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Maria Cristina an Div Sikilia
Maria Cristina an Div Sikilia zo anv teir friñsez:
Johann Natterer
Johann Natterer, bet ganet d'an 9 a viz Du 1787 e Laxenburg (Impalaeriezh santel roman german d'ar mare-se) hag aet da Anaon d'ar 17 a viz Mezheven 1843 e Vienna (Impalaeriezh Aostria d'an ampoent), a oa un dastumer, ul loenoniour hag un naturour aostrian.
Aphelocoma californica
Aphelocoma californica a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Corvidae.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an eizh isspesad anezhañ e kornôg Norzhamerika ha Mec'hiko ivez :
Clémence
Clémence zo un anv-badez gallek.
Sant Dizant
Sant Dizant (Dicencius e latin) a oa eskob Saintes war-dro ar bloavezh 832.
Enoret eo Lidet e vez d'ar 25 a viz Mae en eskoptioù La Rochelle ha Saintes.
Tour Chambord
Tour Chambord a zo ur c'hendi (96 m e uhelder ha 34 estaj dezhañ) bet savet etre 1970 ha 1975 e 22 boulouard Kellermann e Pariz.
Sant Dizant
Ne vez ket pedet ouzh ar boan-dent.
Malurus amabilis
Malurus amabilis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Maluridae.
Annez
Ar spesad ez eo brosezat e biz Queensland en Aostralia (adalek aodoù Kab York betek war-dro kêr dTownsville).
Mark Acheson
Mark Acheson, bet ganet e Edmonton (Alberta, Kanada) d'ar 15 a viz Gwengolo 1957, a oa un aktour hag ur fentigellour kanadian.
Edward Fitzgerald
Edward Fitzgerald zo anv meur a zen.
Malurus leucopterus
Malurus leucopterus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Maluridae.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned (c'hwiled dreist-holl) ha kemer kevnid ivez. Degouezhout a ra dezhañ debriñ frouezh bihan ha broñs.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad ez eo brosezat an tri isspesad anezhañ en Aostralia :
Chambord (Eure)
Chambord a zo ur gumun e departamant Eure, e kanton Breteuil, e rannvro Normandi.
Douaroniezh
14,62 km2 eo gorread Chambord.
Melestradurezh
E 2014 e voe Rémi Rivière addilennet da vaer.
Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet
Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet eo organ seveniñ Aozadur ar Broadoù Unanet (ABU). En e garg emañ «atebegezh pennañ mirout ar peoc'h hag ar surentez etrebroadel» hervez Karta ar Broadoù Unanet, hag evit se en deus galloudoù dezhañ e-unan evel kastizoù etrebroadel pe ober brezel. Divizoù 'zo anvet "ratozhiad" a vez ret doujañ dezho ha lakaat anezho da dalvezout.
Osmobio
Osmobio zo un embregerezh eus Loudieg hag a ra prodioù naturel evit al liorzhoù, ar plant hag ar gwez.
Alférez
Alférez a oa un titl en istor Spagn, hag hiriv c'hoazh ur renk ofiser izel en armeoù broioù spagnolek zo.
Arme ha merdeadurezh
Ur renk ofiser izel en armeoù broioù spagnolek zo : Spagn, Arc'hantina, Chile hag Uruguay. Er verdeadurezh e vez anv eus frigate alférez, e Spagn, er Republik Dominikan ha Perou. Troet e vez alférez gant  ensign e saozneg, neuze e c'haller treiñ gant asagn e brezhoneg. Karg an alférez e oa dougen banniel ar rejimant. Alférez a vez troet ivez gant isletanant.
Istor
Kentañ meneg eus un alférez a oa en armeoù spagnol en amzer ar Reconquista er Grennamzer. Ar brezelour El Cid a oa alférez ar roue Alfonso VI León ha Kastilha, hag Alfonso Núñez a oa alférez an Dug Raimond Galicia.
Lizher kentañ Sant Yann
Gant piv e oa bet skrivet Lizher kentañ Sant Yann ?
« Gant an abostol Sant Yann, hervez an hengoun, eo bet skrivet al lizher-mañ [...]. » a skriv Maodez Glanndour. Hervez Digoradur da Aviel ha lizheroù Sant Yann ar « Bible de Jérusalem » ez eus kement a gerentiezh etre ar pevare aviel hag al lizheroù ken ez eo diaes chom hep reiñ an hevelep aozer dezho.
Da biv e voe kaset ?
Kazi sur da ilizoù Anatolia « m'eo bet an abostol Yann, betek e varo diwezhat, ar penn-eskob anezho. Gerioù 'zo evel « Bugaligoù », « Va re garet », o tistreiñ alies evit envel degemererion ar skrid a ziskouez e oant tud tost d'e galon. ».
Danvez al lizher
Kaset eo bet evit startaat e feiz kristenien e amzer hag o distreiñ diouzh ar falskelennerien a oa krog d'ober o reuz en Iliz. An hevelep mennozhioù hag er pevare aviel a gavomp amañ hervez Maodez Glanndour : karantez erbedet dimp, karantez efedus, karantez stag ouzh ar feiz wirion.
Edward FitzGerald (barzh)
Edward FitzGerald (1809–1883), a oa ur barzh saoz. Brudet eo e droidigezh eus barzhonegoù Omar C'hayyam. Diwarnañ e labouras Roparz Hemon da sevel e bezhioù anvet Diwar Omar C'hayyam.
Trede lizher Sant Yann
Emañ tri Lizher Sant Yann e-touez Lizheroù Katolik an Testamant Nevez. Hervez Maodez Glanndour e vefe bet skrivet al lizheroù-mañ etre 95 ha 105 GJK, war-dro fin buhez an abostol, d'ar mare ma skrive e aviel.
Gant piv eo bet skrivet ?
« Gant an abostol Sant Yann, hervez an hengoun, eo bet skrivet al lizher-mañ[...]. » a skriv Maodez Glanndour. « Daoust n'int sinet nemet gant un ano diresis, « an Henaour », ez int bet lakaet a viskoazh dindan ano Sant Yann. E soñjoù, e zoare a gaver enno evit gwir, ha diaes eo krediñ e vefe bet roet ano an Abostol da skridoù ken dister, mar ne vefent ket eus e zorn. » a lavar a-zivout aneil hag an trede lizher.
Da biv e voe kaset ?
« Ha piw eo Gaioz, degemerer an trede lizher ? Un diskibl feal d'an abostol. Met peseurt karg en devoa ? N'ouzomp ket. Diotrefez avat, an eneber ouzh urzhioù sant Yann,, a hañval bezañ bzt un eskob, gant ar veli a zo diskouezet dezhañ kaout war an dud.[...] Ha piw c'hoazh Demetrioz ? Moarvat, pennrener ar brezegerion [bet kaset gant Yann] ha war un dro degaser al lizher. »
Danvez trede lizher Sant Yann
Hervez ar pezh a lenner er Bible de Jérusalem e voe kaset al lizher-mañ evit diskoulmañ ur gudenn a veli hag un dizemglev savet en unan eus an ilizoù a oa Yann penneskob warni.
Oscar Alemán
Oscar Alemán (1909-1980) a oa ur gitarour jazz arc'hantinat.
Francesco Iañ an Div Sikilia
Francesco Iañ (1777–1830), a oa roue an Div Sikilia adalek 1825 betek e varv e 1830.
Malurus cyaneus
Malurus cyaneus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Maluridae.
Anvet e voe Motacilla cyanea (kentanv) da gentañ-penn (e 1782) gant ar Saoz William Ellis (1756-1785).
Ar Bobl
Ar Bobl a oa ur gazetenn sizhuniek e brezhoneg hag e galleg a veze embannet e Karaez etre 1904 ha 1914.
Francesco Iañ an Div Sikilia
Dimezioù
Dimezet e oa bet div wech:
Ar Bobl
Krouet e oa bet gant Frañsez Jaffrennou (Taldir) hag Alexandre Le Goaziou o doa savet un ti-moullañ, Moullerezh ar Bobl, e Karaez, e miz Eost 1904. Eus ur familh moullerien e oa Alexandre Le Goaziou ha Taldir-Jaffrennou, eñ, a oa troet gant ar gwir hag al lennegezh. D’ar 24 a viz Gwengolo 1904 e teuas an niverenn gentañ er-maez.
Francesco Iañ an Div Sikilia
Bugale
Ur bern bugale en deus bet, ha besterd ouzhpenn.
Ar Bobl
Peder fajenn a oa er gazetenn ha skrivet e veze ar pennadoù, hanter-hanter, e brezhoneg hag e galleg. Danvez a bep seurt a oa e-barzh : politikerezh, keleier, kanaouennoù, bruderezh… Dindan vloaz e oa 600 den koumanantet d’ar gazetenn, e 100 kumun disheñvel tro-dro da Garaez. Moullet e veze 4000 skouerenn eus Ar Bobl ingal ha da vare ar votadegoù e veze moullet betek 6000 skouerenn.
Francesco Iañ an Div Sikilia
Bugale
-Digant Maria Klementine n'en doe nemet daou vugel:
Ar Bobl
Dont a reas tud da reiñ sikour da Jaffrennou, tud evel Leon ar Berr (Abalor) pe Louis-Napoléon Le Roux (unan eus saverien Strollad Broadelour Breiz diwezhatoc'h), met Alexandre Le Goaziou, eñ, a adwerzhas e lodennoù da Jaffrennou ha mont a reas en-dro da Vontroulez da labourat e ti-moullañ e familh. Ouzhpenn an dud pennañ a rae war-dro ar gazetenn, e oa tud all, evel Loeiz ar Floc'h, Camille Le Mercier d'Erm, Maurice Duhamel... o kas pennadoù d'Ar Bobl ivez.
Gant Ar Bobl e veze aozet konkourioù e-touez ar skolidi da lakaat anezho da skrivañ brezhoneg : e 1911 e oa bet 154 skoliad o kemer perzh en ur genstrivadeg da dreiñ un destenn c'hallek e brezhoneg.
D'an 2 a viz Eost 1914 e teuas er-maez an niverenn diwezhañ eus Ar Bobl, e deroù ar Brezel-bed Kentañ.
Francesco Iañ an Div Sikilia
Bugale
-Digant Maria Isabel: Francesco ha Maria Isabel o doe daouzek bugel a zimezas da gement tiegezh roueel a oa en Europa an XIXvet kantved
Malurus cyaneus
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned peurvuiañ ha kemer vleuñv, frouezh, greun ha had ivez.
Pritilata Waddedar
Pritilata Waddedar (5 a viz Mae 1911 – 23 a viz Gwengolo 1932) a oa ur vroadelourez vengali.
D'an 23 a viz Gwengolo 1932 e kasas Pritilata Waddedar, oadet 21 bloaz, eizh dispac'her ganti da arsailhat ar Pahartali European Club e kêr Chittagong (e Bangladesh bremañ), en abeg d'ur skritell eno ma oa skrivet « Dogs and Indians not allowed », "berzet d'ar chas ha d'an Indianed". Lakaat a rejont an tan, ha spontet e voe renerien ar paou. Tapet e voent gant ar polis saoz ; evit chom hep bout kastizet e tibabas Pritilata Waddedar en em lazhañ dre lonkañ kianidenn (KCN).
Levezon
D'ar skrivagnerez Bangladeshi Selina Hossain eo Pritilata ur skouer a vaouez. A trust named Birkannya Pritilata Trust (Brave lady Pritilata Trust) zo bet savet en enor dezhi. Deiz-ha-bloaz Pritilata a vez lidet e Bangladesh hag en India bep bloaz. lavarez e vez anezhi ez eo "a beacon of light for women". The last end of Sahid Abdus Sabur Road to Mukunda Ram Hat of Boalkhali upazila in Chittagong has been named as Pritilata Waddedar Road.
Celeus loricatus
Celeus loricatus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e Kreiz ha Suamerika :
Michael An Gof
Ur blakenn-goun a voe savet en tu Norzh eus Nlackheath Common, e Gevred Londrez, e-kichen antre Su Greenwich Park. Setu amañ skrid ar blakenn :
Celeus grammicus
Celeus grammicus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Van Doorn
Van Doorn zo un anv-tiegezh nederlandek.
Celeus grammicus
Anvet e voe Picus grammicus (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant an daou naturour aostrian Johann Natterer (1787-1843) ha gall Alfred Malherbe (1804-1865).
Eil lizher Sant Yann
Emañ tri Lizher Sant Yann e-touez Lizheroù Katolik an Testamant Nevez. Hervez Maodez Glanndour e vefe bet skrivet al lizheroù-mañ etre 95 ha 105 GJK, war-dro fin buhez an abostol, d'ar mare ma skrive e aviel.
Leopold II
Leopold II zo anv meur a roue :
Haemorhous cassinii
Annez
Kavout a reer ar spesad eus menezioù mervent Kanada da greiz Mec'hiko ha kreisteiz Kalifornia-Izel.
Eil lizher Sant Yann
Da biv e voe kaset Eil lizher Sant Yann ?
« Diaes eo gouzout pehini eo an Iliz a zo bet kaset dezhi an eil lizher : amañ evel evit al lizher kentañ eo moarvat unan eus ilizoù Azia a oa Yann penneskob warni. »
Van Doorn
Gerdarzh
Marteze diwar anv kêr Doorn, e proviñs Utrecht pe Deurne, North Brabant Marteze diwar an anv Doorn, spern, sperneg(="the thorn(bush)") ., kar d'ar ger saoznek thorn. Stummoù all zo d'an anv: Van Dooren, Doorn, Van Doorne, Van Doren ha Van Dorn.
Celeus grammicus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e Suamerika :
Yucatán
Yucatán a c'hall bezañ :
Clementine
Clementine zo un anv-badez saoznek roet d'ar merc'hed, Klementine en alamaneg.
Colaptes chrysoides
Colaptes chrysoides a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Charles Brunellière
E vuhez
Mab ul levrdiour en e aez e oa. Kuitaat ar reas ar skol da 15 vloaz evit gounit e vara. Labourat a reas e ti un ispiser da gentañ, goude e ti ur marc'hadour greun hag e ti ur c'hourater a vor. Kaset e voe d'ar brezel e 1870. Radikal da gentañ e teuas da vezañ sokialour adalek 1886 dindan levezon Benoît Malon. Daremprediñ a reas Jules Guesde, Paul Lafargue hag Yves Le Febvre.
Colaptes chrysoides
Anvet e voe Geopicus (Colaptes) chrysoides (kentanv) da gentañ-penn (e 1852) gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865).
Eil lizher Sant Yann
Danvez al izher
An eil hag antrede lizher a zo lizheroù berr, bilhedoù kentoc'h. An eil a lavar d'un iliz, eus Azia-vihanañ moarvat, teurel evezh ouzh kelennadurezhioù zo a nac'h an enkorfadur
Colaptes chrysoides
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e gevred Stadoù-Unanet Amerika ha gwalarn Mec'hiko :
Charles Brunellière
E vuhez
Adalek 1877 e teu da vezañ paramantour. Lakaat a reas sevel ar c'hentañ lestr bras dre lien e dir, La Fédération. Ezel e voe eus Kuzul uhel ar Verdeadurezh kenwerzh (Conseil supérieur de la marine marchande).
Amalia von Sachsen
Amalia (pe Amalie, Amelie, Amelia) von Sachsen zo anv meur a briñsez alaman, eus Sachsen.
Puebla
Puebla, pe La Puebla a-wechoù, zo un anv-lec'h spagnolek, stank a-walc'h e broioù zo.
Charles Brunellière
E vuhez
Unan eus aozerien an emsav sindikalour ha kenlabourer e bro Naoned e voe. Krouiñ a reas e 1888 Strollad micherour Naoned (Parti ouvrier nantais). E 1894 e savas Kevread sokialour Naoned (Fédération socialiste de Nantes). E 1900 e voe, gant Yves Le Febvre, e-touez ar re a grouas Kevread sokialour Breizh (Fédération socialiste de Bretagne). Lonket e voe ar c'hevread gant an SFIO (Section Française de l'Internationale Ouvrière) e 1907. Dipitet e voe met kendelc'her a reas da gemer perzh er stourmoù politikel ha sindikel. Sekretour Fédération socialiste de Loire-Inférieure an SFIO e voe. Stourm kreñv a reas evit ar peoc'h met kemm a reas goude muntr Jean Jaurès evel kalz re all. Mervel a reas d'an 12 a viz C'hwevrer 1917.
Amalia von Sachsen
Tud
Maouezed all gant anvioù damheñvel:
Charles Brunellière
E vuhez
Dilennet e voe da guzulier kêr e 1881, eil-maer e voe e 1885.
Clementine
Gerdarzh
E galleg eo savet an anv Clémentine diwar Clément.
Traoù
Clémentine (homonymie)
Dryobates nuttallii
Dryobates nuttallii (Picoides nuttallii kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Puebla
Puebla eo stumm spagnolek an anv-lec'h katalanek La Pobla.
Dryobates nuttallii
Anvet e voe Picus Nuttalii (kentanv) da gentañ-penn (e 1843) gant an naturour stadunanat William Gambel (1823-1849) : dougen a ra anv al louzawour ha loenoniour saoz Thomas Nuttall (1786-1859).
Boued
Bevañ a ra diwar larvenned amprevaned dreist-holl.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Kalifornia (Stadoù-Unanet Amerika).
Rummatadur
Renket e veze er genad Picoides kent.
Charles Brunellière
E vuhez
Hervez al levr Les Noms qui ont fait l'histoire de Bretagne (1997) e vefe peder straed da nebeutañ o tougen e anv e Breizh. .
To Althea, from Prison
To Althea, from Prison zo ur varzhoneg saoznek, skrivet gant Richard Lovelace e 1642, pa oa bac'het. Brudet eo ar werzenn "Stone walls do not a prison make, Nor iron bars a cage".
Kastell Chambord
Kastell Chambord a zo ur c'hastell gall e Chambord, e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire. An hini brasañ eo e-touez Kestell al Liger.
To Althea, from Prison
Althea eo an anv roet d'ur vaouez, Lucy Sacheverell.
Kastell Chambord
Savet e voe adalek 1519 dindan ren Frañsez Iañ hag al labour kaset da benn dindan Loeiz XIV.
To Althea, from Prison
Meneget eo ar varzhoneg gant Charlotte Brontë en he romant Villette, ha ganti e vije bet awenet Emily Brontë da skrivañ he barzhoneg The Prisoner.
Pietralata
Pietralata a zo ur film italian gant Gianni Leacche savet e 2008 ;.
Marie Elisabeth von Schleswig-Holstein-Gottorf
Marie Elisabeth von Schleswig-Holstein-Gottorf zo anv meur a briñsez.
Jim Carrey
James Eugene Carrey, anavezetoc'h evel Jim Carrey, ganet e Newmarket (Ontario, Kanada) d'ar 17 a viz Genver 1962, zo un aktour hag ur fentigellour kanadian ha stadunanat.
Brezel ar c'houignoù
Brezel ar c'houignoù (en spagnoleg Primera Intervención Francesa en México pe  Guerra de los Pasteles) zo un aloubadeg graet gant armeoù Bro-C'hall e Mec'hiko etre Ebrel 1838 ha Meurzh 1839.
E Kreisteizamerika
C'hoarvezout a reas ar brezel-se en un amzer ma klaske Bro-C'hall teurel troad en Amerika spagnek ha gounit he lec'h evit he marc'hadourezh, diwar-goust Spagn ha Bro-Saoz.
E miz Meurzh 1837 e oa bet stanket ar Río de la Plata ouzh Arc'hantina hag Uruguay gant ar C'hallaoued. En amzer-se ivez e oa brezelioù diabarzh en Arc'hantina hag Uruguay, ha Bro-C'hall a roe skoazell da Fructuoso Rivera ha Juan Lavalle a-enep Manuel Oribe ha Rosas. Kemeret e voe Montevideo gant an emsavidi, tec'hel a reas ar prezidant da Arc'hantina.
Skrivañ a reas ar beskonsul gall Aimé Roger d'e Gentañ Ministr e klasked reiñ ur c'hastiz a zoare da v-Buenos Aires hag a vije ur gentel vat d'ar stadoù amerikan all rak dereat eo da Vro-C'hall bezañ anavezet ma fell dezhi bout doujet.
E Mec'hiko
Dizurzh a oa e deroù istor Republik Mec'hiko, entre fin Brezel Dizalc'hted Mec'hiko gant Spagn, ha deroù trevadennerezh douaroù hanternoz ar vro gant SUA. An estrenien a veze gwastet pe distrujet o madoù n'hallent ket kaout an disterañ digoll hag ar gouarnamantoù n'o doa na c'hoant na peadra da ginnig dic'haou da zen, Mec'hikaned pe estrenien.
Stopping by Woods on a Snowy Evening
Dave d'ar varzhoneg a gaver er romant Pale Fire gant Vladimir Nabokov : lavarout a ra an daneveller ez eo one of the greatest short poems in the English language, a poem that every American boy knows by heart ("unan eus meurañ barzhonegoù berr e saozneg, ur varzhoneg anavezet dre an eñvor gant kement skoliad amerikan a zo").
Brezel ar c'houignoù
E Mec'hiko
En 1827 e oa bet sinet un emglev etre Mec'hiko ha Bro-C'hall, anvet Declaraciones Provisionales, diwar-benn a darempredoù da zont etre an div vro.
Stopping by Woods on a Snowy Evening
E trede koulzad The Sopranos, anvet Proshai, Livushka, e weler Meadow o skoazellañ A.J. en e labour diwar-benn ar varzhoneg. A.J. a gred ez eo diwar-benn Nedeleg, Meadow a lavar dezhañ eo diwar-benn ar marv.
Brezel ar c'houignoù
E Mec'hiko
Dre ar baron Deffaudis, kannad gall, e krogas kenwerzhourien c'hall e Mec'hiko da gas klemmoù da Bariz ma voent resevet gant evezh. Entre ar c'hlemmoù-se e oa hini an aotrou Remontel,, perc'henn ur preti e Tacubaya, e-lec'h ma oa bet kargidi vec'hikan, dindan ar prezidant Santa Anna, o tebriñ en 1832, ha kaset war-draoñ un toullad kouignoù hep paeañ, ma c'houlenne un digoll a 60 000 peso. Se zo kaoz eo anavezet e Mec'hiko evel Guerra de los Pasteles. Ouzhpenn-se, er bloavezh-se en-eeun, e voe fuzuilhet ur c'heodedad gall en Tampico, tamallet dezhañ ober preizherezh, ma voe gwashaet c'hoazh an darempredoù etre an div vro.
Ur c'houignaouer gall a lavaras e oa bet freuzet e stal gant drailherien hag a c'halvas Bro-C'hall hag ar roue Loeiz-Fulup Iañ. Ha Bro-C'hall neuze da c'houlenn 3 milion a lurioù-aour. Hag evel ma ne deue ket an arc'hant e kasas ar c'habiten a vor Bazoche, war ar fourgadenn 'Herminie, d'ober ar blokus ha reiñ da c'houzout arc'hadurioù Bro-C'hall. Bazoche avat a gavas ne oa ket armet mat, ha klañv e oa e vartoloded gant an derzhienn velen, ma c'houlennas bezañ aotreet da zistreiñ,. Neuze e voe kaset ur bagad listri eus ar morlu gall dindan urzhioù an eilamiral Charles Baudin da stankañ an tremen war porzhioù Mec'hiko en aod ar Meurvor Atlantel, adalek Yucatán, e c'hreisteiz, betek ar stêr Río Grande. Er morlu-se e oa ur gorvetenn, la Créole, dindan urzhioù Priñs Joinville, mab d'ar roue gall Louis-Philippe Iañ.
Emgann
Sac'het e oa kenwerzh Mec'hiko, ma krogas ar vro da enporzhiañ adal porzh Corpus Christi e Texas, ha goude dreist ar Río Bravo. Gant aon e vije stanket porzhioù Texas gant Bro-C'hall ivez e voe savet ur milis e Texas hag a veze o tiwall bae Corpus Christi da virout ouzh ar Vec'hikaned. ,