cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mechain
En-dro dezhañ e oa kantrev Caereinion er c'hreisteiz, kombodoù Mochnant en hanternoz, ha kombodoù Deuddwr hag Ystrad Marchell er reter. Ar stêr Efyrnwy e oa bevenn ar c'hantrev er c'hreisteiz.
Emgann Rocroi
Emgann Rocroi a zo un emgann a oa bet d'an 19 a viz Mae 1643 e Rocroi, e-pad ar Brezel Tregont Vloaz. Echuiñ a reas gant trec'h an arme c'hall war an arme spagnol, an tercio brudet da vezañ difaezhus bete neuze.
Charles Maurras
E-pad an Eil Brezel-bed e voe enebet ouzh an Trede Reich met harpañ a rae Renad Vichy. Goude ar brezel e voe rebechet dezhañ ar fedoù-se ha kondaonet e voe d'an toull-bac'h da viken d'an 28 a viz Genver 1945. Abalamour d'ar gondaonidigezh-se e voe skarzhet kerkent eus an Akademiezh c'hall (gortozet e voe e varv evit lakaat un den all en e blas) ha skarzhet e voe ivez eus al luskad Felibrige.
Kotoñs
Ar c'hoton, anvet kotoñs ivez, zo un danvez hag a zeu eus ar vrousgwezenn Gossypium arboreum (Linnæus, 1753). Gant an danvez-se e vez graet neud hag a vez gwiadet d'ober dilhad.
Miltamm
Ar c'hoari miltamm zo ur c'hoari ma klasker renkañ pezhioù a-strew d'ober ur skeudenn. Liesseurt eo ar skeudennoù da adsevel (eiladurioù taolennoù, fotoioù, tresadennoù...), lod bras-divent betek 48 000 tamm. Miltammoù teirment ("3D") zo ivez, evel monumantoù brudet er bed. E koad pe e kartoñs e vezont peurliesañ, ha war ur skramm e c'hallont bezañ hiziv hon deiz.
Ijinet e voe ar miltamm kentañ war-dro 1760 gant John Spilsbury, kartennour hag engraver londonat. Diwanet e voe en e benn didroc'hañ kartennoù broioù ar bed ha gwerzhañ anezho evel ur c'hoari da zeskiñ an douaroniezh. Adalek ar bloavezhioù 1930 e voe krog ar produiñ a-yoc'h.
Ar miltammoù boutin a grog gant 300 pezh, ha goude 500, 750 ha lieskementoù 1000 betek 1 0000 pezh. Merket e vez an oad ivez evit ma ne vefe ket re ziaes (pe re aes). Kavout a reer alies arvestoù an natur evel loened pe menezioù, pe savadurioù evel kastilli pe monumentoù. MartinPuzzle ha Ravensburger emañ e-touez ar merkoù brudetañ. E 2017 e voe lakaet er c'henwerzh gant Grafika ur miltamm 48 000 pezh anvet Travel around the World 7,68 metrad e hirder ha 2,04 metrad e uhelder.
Kampionat Bedel ar Miltamm (World Puzzle Championship) a vez aozet bep bloaz. Skipailh Stadoù-Unanet Amerika eo an hini a zo bet trec'h an aliesañ evit poent.
Implij ar miltamm evel arouez
Logo Wikipedia a zo ur voul graet gant pezhioù miltamm. Tammoù a vank evit diskouezh ez eus plas evit gouiziegezhoù nevez.
Graet e vez ivez gant ar miltamm gant aozadurioù zo da aroueziañ an aotegezh.
Pontrhydygroes
Pontrhydygroes zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e biz Ceredigion. Emañ etre Cwmystwyth ha Pontarfynach. Redek a ra ar stêr Ystwyth drezi.
Fulup III Navarra
Fulup, kont Evreux (1306 – 1343), a oa ur priñs gall, hag a zeuas da vezañ Fulup III, roue Navarra (de jure uxoris), pa voe anvet e bried, Janed, da Rouanez Navarra e 1328.
Mab e oa da Louis de France, ur c'henderv da Loeiz X (Bro-C'hall), kont Évreux, ha da Marc'harid Artez. E bried a oa nizez d'ar roue gall Loeiz X
Dimeziñ ha bugale
E Mezheven 1318 e oa bet dimezet Fulup da Janed, 7 vloaz.
Eizh bugel o doe:
E varv
Brezeliñ a reas evit ar Reconquista, skoaz-ouzh-skoaz gant ar roue Alfonso XI Kastilha da-enep Rouantelezh Granada. perzh a gemeras e seziz Algeciras (1343), ha gloazet e voe d'ar marv er memes bloavezh en Jerez de la Frontera.
Petrochelidon
Petrochelidon a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Unnek spesad gwennilied a ya d'ober ar genad :
Annezva hag isspesadoù
Pemzek (15) isspesad dezhe en holl.
Pu Songling
Pu oa bet ganet en ur familh kenwerzhourien baour eus pastell-vro Zichuan (淄, bremañ Zibo, Shandong). D'an oad a 18 vloaz e tapas al live a Xiucai en arnodennoù evit bezañ kargad stad. N'eo nemet da 71 vloaz e voe roet dezhañ al live a Gongsheng muioc'h abalamour d'e labour war dachenn al lennegezh eget evit bezañ tremenet un arnodenn impalaerel.
Kelenner prevez e voe e-pad brasañ lodenn e vuhez. Dastum a reas danvez ar c'hontadennoù a voe embannet en dastumad Strange Stories from a Chinese Studio e 1740. Gouizieien zo a soñj ez eo eñ aozer ar romant Xingshi Yinyuan Zhuan bet skrivet e sinaeg poblek.
Oriolus kundoo
Oriolus kundoo a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad an Oriolidae.
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus kornôg Siberia da iskevandir Indez.
Izabel Bro-C'hall (1292-1358)
Izabel Bro-C'hall (1292-1358), a oa ur briñsez c'hall deuet da vezañ rouanez Bro-Saoz, pa a oa dimezet da Edouarzh II, roue Bro-Saoz. Diwezhatoc'h e voe lesanvet bleizez Bro-C'hall (e galleg la Louve de France).
He buhez
Ganet e oa Izabel e 1292. Merc'h e oa d'ar roue Fulup IV ha d'e bried Janed Iañ Navarra. Da zaouzek vloaz e voe kaset da lez Bro-Saoz. En amzer-se e savas bec'h etre ar roue Edouarzh II ha kostezenn e varoned : madoù hag enorioù a roe ar roue d'e vignon Peter Gaveston, kont Kernev-Veur, diwar-goust tiegezhioù uhel ar rouantelezh.
Drouklazhet e voe Gaveston e 1312 gant ar varoned. Ur mignon nevez a voe kavet gant ar roue, anvet Hugh le Despenser. Hennezh avat a zisplije dezhi.
Notiochelidon
Notiochelidon a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1865 gant ar skiantour stadunanat Spencer Fullerton Baird (1823-1887).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad gwennilied a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.
Askorn belost
thumb|an askorn belost thumb|an askorn belost e traoñ an askorn kroazell (gwelet a-gostez)
Un aspadenn eus al lost eo an askorn belost en den hag er marmouzien meur. Meur a gigenn, stirenn ha stagell a zo stag outañ.
Ippolita Sforza (1481-1520)
Ippolita Sforza (Milano, 1481 – Milano, 1520) a oa merc'h da Carlo Sforza, kont Magenta ha Casteggio, ha da Bianca Simonetta, itron Galliate.
Carlo Sforza a oa mab bastard da c'h-Galeazzo Maria Sforza, dug Milano, ha da Lucrezia Landriani.
He buhez
E 1493 e timezas da Alessandro Bentivoglio, kont Campagna, mab da Giovanni II Bentivoglio, aotrou Bologna. C'hwec'h bugel o doe :
Bernières-le-Patry
Bernières-le-Patry a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Il m'a vue nue
Il m'a vue nue (Ma gwelet en deus en noazh e brezhoneg) zo ur ganaouenn c'hallek hag a oa bet krouet ar gerioù anezhi gant ar c'hanaouenner gall Rip. Savet e oa bet he zon gant Pierre Chagnon (1893-1957) ha Fred Pearly.
Bernières-le-Patry
Bodet e oa gant 13 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valdallière.
Il m'a vue nue
Edo e-touez ar c'hanaouennoù bet savet e 1926 da-geñver an arvest Ça c'est Paris a oa Mistinguett ar benndañserez anezhañ er c'habared Moulin Rouge. Se zo kaoz e oa bet enrollet ganti evit ar wech kentañ hag embannet d'ar 17 a viz Kerzu 1926 gant Odeon. 3:10 he fadelezh ez a Il m'a vue nue d'ober an tu B eus ur bladenn-goar hag a zoug Ça c'est Paris war he zu A.
Kanerien all
Kanet e oa bet Il m'a vue nue gant Emma Liebel ha Les Charlots peurgetket.
Dragoni
Dragoni  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Austin Roberts
Austin Roberts, bet ganet d'an 3 a viz Genver 1883 e Pretoria (kêr-benn a vremañ Suafrika) hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Mae 1948, en ur gwallzarvoud karr-tan, nepell diouzh Lusikisiki (proviñs Kab ar Reter, Suafrika), a oa ul loenoniour suafrikan.
Paola Malatesta
Paola Malatesta (Pesaro, 1393 – Mantova, 1449) a oa un itron a ouenn uhel en Italia ar.
Merc'h e oa da Malatesta IV Malatesta, condottiero hag aotrou Pesaro ha Fossombrone, ha da Elisabetta da Varano (1367-1405).
E 1409 e timezas e Pesaro da Gianfrancesco Gonzaga, Vvet capitano del popolo Mantova.
He bugale
C'hwec'h bugel o doe Paola ha Gianfrancesco :
Furnarius rufus
Furnarius rufus a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Furnariidae. Dibabet e oa bet da ardamez broadel gant Arc'hantina.
Anvet e voe Merops rufus da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e takadoù 'zo eus Suamerika :
Gianfrancesco Gonzaga
Gianfrancesco Gonzaga zo anv meur a zen eus tiegezh Gonzaga, en o zouez daou varkiz eus Mantova:
,
Juntad ar c'haezour
thumb|Juntad ar c'haezour en tu kleiz an dresadenn
Er vaouez dougerez, juntad ar c'haezour a dremen eus 4-5 mm da 9 mm. A-wechoù e c'hell distagañ an daou askorn klun an eil diouzh egile pe da vare ur gwilioud, pe a-raok.
thumb|left|300px|Juntad ar c'haezour diroget
Kloc'h
Ar c'hleier zo binvioù-seniñ dre dosiñ. An darn vrasañ anezho zo e stumm ul lestr war e c'henoù ha lakaet e vezont da seniñ war-bouez ur vazhoulenn lusk-dilusk a ya da skeiñ al lodenn vras eus ar c'hloc'h. Peurvuiañ eo graet ar c'hleier gant metal (arem alies) abalamour da dregerniñ mat.
Llanfihangel Troddi
Llanfihangel Troddi (Mitchel Troy e saozneg) zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh e Sir Fynwy, e gevred Kembre. War lez ar stêr Troddi emañ, er mervent da gêr Trefynwy.
Annezet e oa Llanfihangel Troddi gant 1,253 a dud e 2011. En o zouez e oa 8,8% a gembraegerien.
Gouestlet eo an iliz-parrez da Sant Mikael (Mihangel e kembraeg). Eus an eo-hi ; ar bloaziad 1208 a c'haller lenn engravet warni.
Bue ar Zent (1912)
Bue ar Zent eo anv an doare eus Buhez ar Sent a zo bet savet gant Yann-Vari Perrot ha lakaet e brezhoneg Treger gant Erwan ar Moal e 1912, gant an titl Bue ar Zent savet gant an Otrou Perrot, kure Sant-Nouga, renket a-neve gant E. ar Moal, rener Kroaz ar Vretoned, evit Eskopti Sant-Brieg ha Landreger.
Salzburg (disheñvelout)
Salzburg a c'hall bezañ:
Brosnach
Brosnach (saozneg: Brosna) zo ur gêriadenn eus bro Iwerzhon, e kontelezh Ciarraí. 16 km zo etre Brosnach hag Oileán Chiarraí. 1 200 den a oa o vevañ eno e 2006.
Lili St. Cyr
Lili St-Cyr, pe  Marie Van Schaak, ganet e Minneapolis e 1917 ha marvet e Los Angeles e 1999, a oa un aktourez stadunanat brudet evel rouanez an diwiskañ e boestoù-noz Montréal adalek 1944. En un toulladig filmoù e c'hoarias er bloavezhioù 1950.
Brosnach
Douaroniezh
Teir stêr zo o mammenn e Brosnach: ar Claoideach, ar Braonach hag an Abhainn Mhór. Menez Eagle eo beg uhelañ ar gêriadenn. E baronelezh Triúcha an Aicme emañ.
Ur menez all zo, menez Crochaun, gant un uhelder a 430 metrad. Bevennet eo harzoù Brosnach gant reoù kontelezh Korkig ha kontelezh Luimneach.
Goginan
Goginan zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e-kreiz Ceredigion. Emañ er reter da gêr Aberystwyth, etre kêriadennoù Capel Dewi er c'hornôg ha Ponterwyd er reter.
Redek a ra an Afon Melindwr hebioù ar gêriadenn a-raok en em deurel er stêr Rheidol un tammig izeloc'h.
Ur c'hreñvlec'h kozh zo war un dorgenn e-kichen ar gêriadenn, anvet Hen Oginan ("Goginan gozh").
Washington Irving
Washington Irving (3 a viz Ebrel 1783 e New York - 28 a viz Du 1859 e Tarrytown, New York) a oa ur skrivagner stadunanat.
Mab da genwerzhourien e oa ha studioù gwir a reas a-raok mont da alvokad. Meur a wech e veajas da Europa ; bevañ a reas en Izelvroioù, e Londrez, e Pariz, e Spagn. Kannadour ar Stadoù Unanet e Spagn e voe etre 1842 ha 1846.
Kregiñ a reas da skrivañ e 1802, pa gasas pennadoù d’ar gazetenn Morning Chronicle, sinet gant an anv-pluenn Jonathan Oldstyle. Brud a dapas goude pa voe embannet The Sketch Book of Geoffrey Crayon, Gent, e 1819-1820. Derc’hel a reas da skrivañ ha da embann a-hed e vuhez hag echuiñ a reas skrivañ buhez George Washington, e pemp levrenn, un nebeud mizioù a-raok e varv, d’an oad a 76 vloaz. Gant e skridoù flemmus diwar-benn ar vuhez en Europa hag er Stadoù Unanet, ouzhpenn buhezskridoù tud anavezet evel Mohammed pe Kristol Goulm, e voe ar skrivagner stadunanat kentañ o tapout brud dre ar bed a-bezh. Broudañ a reas skrivagnerien all eus ar Stadoù Unanet da genderc’hel da skrivañ, evel Nathaniel Hawthorne, Herman Melville, Henry Wadsworth Longfellow pe Edgar Allan Poe. Anavezout a reas skrivagnerien eus Europa, evel Walter Scott, Lord Byron, Thomas Campbell, Francis Jeffrey ha Charles Dickens. Dickens a reas Irving anaoudegezh gantañ pan eas d'ober e veaj da SUA, ha goude en em weljont ivez e Londrez. Klask a reas Irving ober eus ar skrivañ ur gwir vicher ha goulenn a reas ma vije lezennoù strishoc’h da wareziñ gwirioù ar skrivagnerien, evel ma c'houlenne ivez e vignon Dickens.
Aubervilliers
Aubervilliers zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Denis.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Albertivillariens anezho e galleg.
Macerata Campania
Macerata Campania  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Kampionad azerbaidjanat an echedoù
Kampionad azerbaidjanat an echedoù eo an tournamant echedoù evit dibab ar c’hampion broadel, E Bakou e vez c’hoariet. E 1934 e voe graet evit ar wech kentañ. Graet e vez kampionad ar maouezi ivez.
Y Fali
Y Fali zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Y Fali, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 221.7 km eus Kerdiz.
Marzano Appio
Marzano Appio   zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Clement Attlee
Clement Attlee (3 a viz Genver 1883 - 8 a viz Here 1967) a oa ur politiker saoz. E penn Strollad al Labour e voe eus 1935 da 1955 ha Kentañ Ministr ar Rouantelezh Unanet e voe etre 1945 ha 1951.
Ganet e voe e Londrez hag ober a reas e studioù e Skol-veur Oxford. O welet ar baourentez a rene en East End e troas da sokialour. Mont a reas e-barzh Strollad al Labour e 1908.
Goude ar Brezel-bed Kentañ e voe dilennet da vaer e Stepney e 1919 ha da gannad e Ti ar C'humunioù e 1922. Kemer a reas penn Strollad al Labour e 1935 ha bes-kentañ ministr e voe e-pad an Eil Brezel-bed e gouarnamant Winston Churchill. Goude ar brezel e voe trec'h Strollad al Labour en dilennadeg evit Ti ar C'humunioù ha dont a reas Attlee da vezañ Kentañ Ministr.
D'ar mare-se e voe kaset meur a dra da benn gantañ : savet e voe an National Health Service ha savet e voe embregerezhioù stad bras e meur a c'hennad a bouez evit buhez ar vro. Chom a reas an traoù-se en o flas dindan ar gouarnamantoù a zeuas da c'houde, betek mare Margaret Thatcher. Gant gouarnamant Attlee ivez e teuas kalz trevadennoù da vezañ stadoù dizalc'h, evel India, Pakistan, Birmania, Sri Lanka, Jordania. D'ar mare-se ivez e voe krouet stad Israel e Palestina, a oa renet gant Breizh-Veur.
Maddaloni
Maddaloni   zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
C'hilon Sparta
Ur prederour e oa a savas da skouer ar frazenn vrudet « En em anavez da-unan » engravet war talbenn templ Orakl Delfi.
E levezon
Herodotos a lavar e oa o vevañ da vare Hippokrates, tad an tirant Peisistratos, ha disklêriañ a ra Diogenes Laertios e oa un den kozh da vare ar 52 Olimpiadenn (572 kent J.-K.), hag e oa dilennet efor e Sparta da vare ar 56 Olimpiadenn (556/5 kent J.-K.). Alkidamas a skrive e oa ezel eus bodadeg Sparta. Diogenes Laertios a lavar zoken e voe C'hilon ar c'hentañ da zegas ar boaz da lakaat efored da vezañ kuzulierien ar rouaned er geoded.
War a lavarer en dije sikouret C'hilon da ziskar an tiranterezh e Sikyon, ur geoded a zeuas da vezañ ur c'hevredad eus Sparta da c'houde. Lakaat a reer ivez war e gont ar cheñchamant politikerezh eus Sparta a voe heuliet gant diorroadur Kevre ar Peloponnesos er.
Marcianise
Marcianise  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Móstoles
Móstoles zo ur gêr vras eus Spagn, e Kumuniezh Madrid. Emañ war-hed 18 km diouzh kreiz-kêr Madrid. 206 478 den a oa o chom enni e 2009.
E Móstoles emañ ar skol-veur Universidad Rey Juan Carlos.
Gricignano di Aversa
Gricignano di Aversa   zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Gioia Sannitica
Gioia Sannitica  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Capel Parc
Capel Parc zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Rhosybol, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 223km eus Kerdiz.
Saundersfoot
Saundersfoot zo ur gêriadenn hag ur porzhig eus Kembre, e gevred Sir Benfro. Emañ e-kichen Dinbych-y-Pysgod, er biz d’ar gêr-se, ha bez’ eo unan eus al lec’hioù eus Kembre a sach ar muiañ a douristed e-pad an hañv. Brudet eo an traezhennoù kaer a zo eno, war aod Bae Caerfyrddin.
E 1829 e voe savet ur porzh evit gallout kas an antrakit (glaou kalet) eztennet e mengleuzioù ar c’hornad. Mont a reas al labour mengleuziañ-se da get e deroù an.
Dre an hent-houarn e krogas kalz a dud eus kornioù-bro greantel Su Kembre ha Kornôg Bro-Saoz da zont da Saundersfoot da douristañ ha kreskiñ kalzik a reas ar gêriadenn en XXvet kantved. Emañ Saundersfoot e-barzh Park Broadel Arvor Penfro ha tremen a ra Gwenodenn Arvor Sir Benfro dre ar gêriadenn ivez.
Kermabon
Kermabon pe Kervabon zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh brezhonek.
Saundersfoot
Er Grennamzer e oa un anv kembraek gant ar gêriadenn, a oa Llanussyllt, aet da St Issels e saozneg, diwar anv ar sant enoret en iliz-parrez.
Kermabon
Gerdarzh
Eus an anv boutin kêr hag an anv-den Mabon, a deufe eus anv an doue kozh Maponos.
Anvioù-tud e Buhez ar Sent
Anvioù-tud zo e Buhez ar Sent hag a gaver en o stummoù gallek.
Goude 1912
Kemmet eo an doare-skrivañ abaoe 1912. Anvioù-badez nevez zo bet ijinet zoken: ''Alwena, Awena, Goulwena, ... Yoael, Yuzeg, ...''
Pycnonotus leucogenys
Pycnonotus leucogenys zo ur spesad bulbuled eus ar c'herentiad Pycnonotidae.
Evn broadel Bahrein an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha divellkeineged bihan all, koulz ha diwar vroñs, frouezh, hugennoù, nektar ivez.
Annez
Bevañ a ra ar spesad en Himalaya.
Radio Galega
Radio Galega (skrivet RG alies) zo ur chadenn skingomz publik eus Galiza, perc'hennet gant kompagnunezh skingomz ha skinwel kumuniezh emren Galiza hag a ya en-dro abaoe 1985. E galizeg e vez skignet ar braz eus an abadennoù.
Macrocypraea
Macrocypraea a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS ).
Taksonomiezh
Ar genad Macrocypraea a zo bet diskrivet gant Schilder e 1930.
Spesadoù
tri spesad a zo bet renket er genad-mañ :
Frevo
Ar  frevo zo un doare sonerezh hag un dañs eus stad Pernambuco, e Brazil, er rannvro Nordeste. Un dañs ouesk eo, stag ouzh ar c'harnaval, graet gant un disglavier.
Giano Vetusto
Giano Vetusto   zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Barbara Gonzaga
Barbara Gonzaga, pe Barbarina (1455 – 1503), a oa ur briñsez eus Mantova, deuet da vout dugez Württemberg. Merc'h e oa da Ludovico III Gonzaga, markiz Mantova adal 1444 betek 1478, ha d'e bried Barbara von Brandenburg (1423–1481).
E 1474 e voe dimezet e Mantova da Eberhard V, Kont Württemberg lesanvet "ar Barveg", dug abaoe 1459 evel Eberhard Iañ, Dug Württemberg, war-lerc'h e vreur henañ Ludwig II Württemberg-Urach, kont Württemberg-Urach. Goude an eured e vevas e kastell Urach. Goude feur-emglev Münsingen e 1482 e voe unvanet kontelezhioù Württemberg-Stoccarda ha Württemberg-Urach, hag e 1495 e teuas da vout kentañ dugez Württemberg.
Bugale
Mab ebet n'he doe, hag he merc'hig nemeti a varvas en he c'havell.
Diwezh he buhez
Goude marv he fried Eberhard e miz C'hwevrer 1496 e voe kemeret ar gurunenn gant e niz Eberhard II. Mervel a reas Barbara e Tübingen.
Trona stercoraria
Trona stercoraria a zo ar spesad nemetañ a vez renket er genad Trona e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin boutin an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Linnaeus e 1758 dindan an anv genad Cypraea. Dont a ra ar ger stercoraria eus al latin stercorarius a dalv liammet gant an teil, fank al loened, abalamour d'e stumm ha d'e liv gell sklaer / gell teñval.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Trona stercoraria o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Bevoniezh
Kregin a bep seurt variadennoù liv eo an Trona stercoraria. Kavet e vezont e frailhoù pe dindan bloc'hadoù reier bras etre live an izel mor ha nebeut metroù donder.
Gianfrancesco Iañ Gonzaga
Gianfrancesco Iañ Gonzaga, ganet en 1395 ha marvet e 1444 e Mantova, en Italia, a voe pempet kabiten ar bobl (capitano del Popolo) e kêr Mantova.
Dimeziñ ha bugale
Gianfrancesco a zimezas da Paola Malatesta, ha c'hwec'h bugel o doe :
Trona stercoraria
Gwelout ivez
Mauritia arabica ha Zonaria arabicula a zo daou spesad gant livioù damheñvel a vev e lec'hioù all.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo war aodoù Afrika ar c'hornog er meurvor Atlantel eus Su Maroko betek Kongo.
Anna Canalis di Cumiana
Anna Carlotta Teresa Canalis di Cumiana (1680 – 1769) a oa pried morganatek Vittorio Amadeo II, Roue Sardigna. Anvet e oa bet da varkizez Spigno.
Ganet e oa en 1680, e Torino, er Palazzo Canalis. Merc'h e oa da Francesco Maurizio Canalis, Kont Cumiana, ha d'e bried Monica Francesca San Martino d'Agliè. Skoliet e voe en ur gouent e Torino, ha da 15 vloaz, en 1695, e voe degemeret e lez dug Savoia. Dimezell e oa gant Marie Jeanne Savoia, mamm an dug Vittorio Amadeo II, hag anvet e oa neuze Mademoiselle de Cumiana.
E 1703 e voe dimezet da Ignazio Francesco Novarina, Kont San Sebastiano, ha seizh bugel o doe. Gant an Dugez Marie Jeanne, he mestrez, e oa bet aozet an afer, pan he devoa gwelet e luche he mab, dimezet abaoe 1684 da Anne-Marie d'Orléans, war ar plac'h yaouank. Bugel kentañ ar priedoù nevez a lavarer anezhañ ne oa ket diwar oberoù ar c'hont met re an dug Victor Amadeus, hogen San Sebastiano ne reas ket trouz. Vittorio Amadeo hag Anna a genskrive kalzig, ma teuas da vout Anna da vout confidante an dug e-lec'h e bried an dugez Anne Marie.
En 1723 e kuitaas al lez gant he fried. Intañveziñ a reas d'ar 25 a viz Gwengolo 1724. Berr e oa an arc'hant ganti, ha Victor Amadeus he galvas en-dro d'al lez ma voe plac'h a gompagnunezh da Polyxena, Priñsez Piemonte, pried Charles Emmanuel, Priñs Piemonte ha pennhêr Vittorio Amadeo II.
Cervino (Campania)
Cervino   zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Conca della Campania
Conca della Campania  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Cellole
Cellole  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Épinay-sur-Seine
Épinay-sur-Seine zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Denis.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Spinassiens anezho e galleg.
Maddalena di Lorenzo de' Medici
Maddalena di Lorenzo de' Medici (Firenze 1473 – Roma 1519) a oa merc'h Lorenzo il Magnifico ha Clarice Orsini. Maria Maddalena Romola e oa hec'h anv-badez pa voe badezet en deiz war-lerc'h ma oa ganet. Kelennet e voe evel he breudeur ha c'hoarezed gant lenneien a-seurt gant Agnolo Poliziano.
E 1487 e voe dimezet da Franceschetto Cybo, mab d'ar pab Inosant VIII, ha mont a reas Maddalena da chom da Roma, met goude marv he zad e 1492 e reas chomadennoù e Toskana ha Liguria.
Pa voe dilennet he breur Giovanni da bab Leon X e reas chomadennoù hiroc'h e Roma, hag eno e varvas e 1528.
Beziet e voe en iliz-veur Sant Pêr war urzh he c'henderv, ar pab Klemañs VII.
Bugale
Seizh bugel he doe
Carreglefn
Carreglefn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Mechell, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 227.2 km eus Kerdiz.
Gallo Matese
Gallo Matese  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Pierrefitte-sur-Seine
Pierrefitte-sur-Seine zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Denis.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Pierrefittois anezho e galleg.
Brezel etre Filipinez hag ar Stadoù-Unanet
Brezel Filipinez zo ur brezel etre 1899 ha 1902 er Filipinez, a oa o paouez en em zizober eus trevadennerien Spagn, renet gant Stadoù Unanet Amerika, dindan ar brezidanted William McKinley ha Theodore Roosevelt, a glaske teurel o dorn war ar vro, a-enep Kentañ republik Filipinez.
D'ar vroadelourien e oant o kenderc'hel gant ar stourm evit an dieubidigezh, kroget e 1896 ; hervez SUA e oa un emsavadeg da vougañ.
Icterus icterus
Icterus icterus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Dibabet e oa bet da evn broadel gant Venezuela.
Anvet e voe Oriolus Icterus (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
Pseudhirundo griseopyga
Pseudhirundo griseopyga a zo ur spesad gwennilied eus ar c'herentiad Hirundinidae. Ar spesad nemetañ er genad Pseudhirundo an hini eo.
Anvet e voe Hirundo griseopyga (kentanv) da gentañ-penn (e 1850) gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875).
Boued
Bevañ a ra diwar c'hwiled ha kelien.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e takadoù 'zo eus Afrika :
Clarice Orsini
Clarice Orsini (Roma war-dro 1453 – Firenze, 1487), zo ur briñsez italian, merc'h da Jacopo ha Maddalena Orsini, hag a zimezas da Lorenzo il Magnifico. Mamm e oa d'ar pab Leon X.
Dimeziñ
E 1468 e voe an dimeziñ, ha d'ar 4 a viz Mezheven 1469 e voe graet an eured. Ar c'hentañ Medici e voe Lorenzo da zimeziñ d'ur plac'h eus an noblañs. Evel-se e voe skoulmet un emglev etre an tiegezhioù Medici hag Orsini a vo an alc'hwez a zigoro an nor da limestra ar gwiskamant kardinal d'o mab Giovanni. O mab Piero a zimezas ivez d'ur plac'h eus an tiegezh Orsini
Bugale
Nav bugel o devoe. Darn anezho a voe bras o levezon en istor Firenze ha hini Italia an Azginivelezh.
Comano (Suis)
Comano zo ur gumun e Suis, e distrig Lugano ha kanton Ticino. Niver an annezidi a sav da.
Heneglwys
Heneglwys zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Bodffordd, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 213.5 km eus Kerdiz.
Stelgidopteryx
Stelgidopteryx a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1858 gant ar skiantour stadunanat Spencer Fullerton Baird (1823-1887).
Louise Brooks
Ankouaet e voe pa grogas mare ar filmoù gant mouezhioù.
Stelgidopteryx
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad gwennilied a ya d'ober ar genad :
Louise Brooks
Lavaret e vez e oa unan eus gwellañ ha kaerañ aktourezed en istor ar fiñvskeudenniñ.
Stelgidopteryx
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, dek (10) isspesad dezhe en holl.
Ciorlano
Ciorlano  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Delichon
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad gwennilied a ya d'ober ar genad :
Eizh (8) isspesad dezhe en holl.
Comano
Comano zo anv meur a gumun.
Thoas
Thoas zo un anv-den e mojennoù Hellaz kozh.
Gallirallus philippensis andrewsi
Anv skiantel un evn eo Gallirallus philippensis andrewsi, un isspesad eus Gallirallus philippensis hag en arvar emañ da vont da get.
Ottomar Anschütz
Ottomar Anschütz (16 a viz Mae 1846 e Leszno, proviñs Poznań e Prusia - 30 a viz Mae 1907 e Berlin-Friedenau) a oa unan eus al luc'hskeudennerion gentañ.
Gallirallus philippensis andrewsi
Annez
Ne gaver al labous nemet en Inizi Cocos.
Ottomar Anschütz
Ne oa ket ur skiantour ; un arzour e oa, a veze bepred o klask kenderc'hañ labour eus an dibab dre wellaat dizehan perzhded dreist e luc'hskeudennoù. Peogwir en devoa dibabet en ober dre arwellaat e vinvioù e troas da unan eus ijinadennerien bouezusañ en Istor ar luc'hskeudennerezh pa ijinas al luc'hskeudenniñ prim ha, pelloc'h, en hini ar sinema abalamour d'e elektrotakiskop.
Mab d'ul liver-kinkler a laboure e tiez ha kastilli e gorn-bro e oa Ottomar Anschütz. Abred e voe dedennet gant arz al luc'hskeudennerezh, ur gambr zu a stalias e ti e dud evit e studiañ.
D'an oad a 18 vloaz, e 1864 ha betek 1868, e voe stummet gant al luc'hskeudennerion Ferdinand Beyrich e Berlin, Franz Hanfstaengl e München ha Ludwig Angerer e Wien. Goude-se e warlerc'hias e dad en ur genderc'hel gant e enklaskoù war al luc'hskeudennerezh.
Al luc'hskeudennerezh prim
Adalek 1882 e voe brudet evel luc'hskeudenner, a rae gant ur c'hamera en devoa aveet gant ur stanker dre stignoù a roe tu da verraat ar c'hizvezh, ha gant ur wikefre dre dredan da reizhañ al luc'hwezañ.
Daouzek benveg a reas da gentañ, gant harp e amezeg Schneider a oa un oberour ograou, ha 24 diwezhatoc'h.
E 1883 e luc'hskeudennas kezeg gant e venveg, hag e 1884 e reas ur rummad luc'hskeudennoù eus c'hwiboned war nij a zo brudet hiziv c'hoazh peogwir ez awenjont an nijer Otto Lilenthal pa oa oc'h ober enklaskoù war e blaverezioù Luc'hskeudennoù all a gemeras e Liorzh loened Breslau hag e lec'hioù all.
Adrien Brody
Adrien Nicholas Brody, ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1973, zo un aktour ha produer filmoù stadunanat. Brudet eo bet dre e roll er film The Pianist (2002) gant Roman Polanski. Enoret eo bet gant un Academy Award for Best Actor d'an oad a 29 bloaz. An aktour yaouankañ eo betek-henn o vezañ enoret gant ar priz-se. Brody zo ivez an aktour stadunanat nemetañ o vezañ bet enoret gant ur priz gall, ar César evit ar gwellañ aktour.
Buhez prevez
Etre 2006 ha 2009 e oa o vevañ gant an aktourez spagnol Elsa Pataky. Brody a zo o vevañ gant an top model Lara Lieto abaoe 2013. E miz C'hwevrer 2020, e oa e koublad gant Georgina Chapman, bet gwreg Harvey Wenstein betek ma vefe kroget gant gwallreuz Me Too.
Curti (Campania)
Curti  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Ottomar Anschütz
Al luc'hskeudennerezh prim
E 1886 e labouras evit Maodiernezh prusian ar Brezel en Hannover, ma luc'hskeudennas pleustradegoù ar marc'hegerezh adarre.
D'ar 27 a viz Du 1888 e vreouas ur c'hamera nevez a oa aveet gant ur stanker a oa staliet a-serzh e-tal ar blakenn-luc'hskeudenniñ. Gouest e oa ar benveg-se da serriñ e stanker en 1/1000 eilenn, ar pezh a voulc'has an hent d'al luc'hskeudenniñ prim. Gwellaet e voe an ijinadenn a-feur ma voe fardet ha gwerzhet gant an ti Goerz eus 1890 betek 1927.
Diwezh
Adal 1895 e voe anvet O. Anschütz da guzulier an impalaer Wilhelm II a-zivout al luc'hskeudennerezh ; gant an impalaer hag e diegezh e veajas da Balestina e 1899.
D'an hevelep mare en devoa digoret ur stal da werzhañ rikoù evit ar vicher e Berlin, ha skrivet ul levr anvet Die Photographie im Hause ("Al luc'hskeudennerezh er gêr") a voe embannet e 1901 hag a vroudas kalz yaouankizoù da fardañ binvioù-luc'hskeudenniñ kent mont war ar vicher.
Etre 1894 ha 1907 e tapas Ottomar Anschütz 36 breou evit rikoù evel stankerioù, reizhoù-diskuliañ, benioù, skrammoù hag all.
Betek e varv e chomas feal Ottomar Anschütz da berzhded ar skeudennoù : pa veze e luc'hskeudennoù war ziskouez koulz er Stadoù-Unanet hag en Europa abalamour d'o ferzhded dreist en em gavas dic'houest da labourat gant ar filmoù gweñv bet lakaet war marc'had Europa gant an ti amerikan Eastman-Kodak, rak ne oant ket ken kizidik ha solius evel ar rikoù e oa boas da embreger.
Formicola
Formicola  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Herman Casler
Herman Casler (12 a viz Meurzh 1867 e Sandwich (Illinois) - 20 a viz Gouhere 1939 e Canastota (New York) a oa un ijinadenner amerikan a vreouas ar mutoskop e 1894. Gantañ ivez e voe ijinet ar c'hentañ kamera hezoug ha meur a wikefre all a gasas greanterezh ar sinema war-raok.
Buhez ha remzad
E Fort Plain e Stad New York e voe desavet Herman Casler. E 1889, d'an oad a 22 vloaz, e krogas da labourat e ti e genderv Charles E. Lipe, a oa un ijinour war an treloc'herezh a zalc'he brasañ labouradeg kêr Syracuse (New York).
Un treser e voe eno kent mont e 1893 da Schenectady (New York), ma voe implijet gant ar gompagnunezh General Electric Co. evit danzen toullerezioù-tredan da labourat er mengleuzioù. Eno e kejas ouzh Henry Marvin ha William K. L. Dickson. Kenlabourat a reas ganto war raktres ar Magic PhotoRET, a oa ur c'hamera kuzh a-vent gant un eurier a voe breouet d'ar 25 a viz Gouhere 1893.
E Schenectady, diwar atiz William Dickson, ez ijinas Herman Casler ar mutoskop, a vreouas d'an 21 a viz Du 1894, hag a reas berzh er salioù-dudi.
E miz Gwengolo 1895 e voe krouet K. M. C. D. Syndicate gant Elias Koopman, Henry Marvin, Herman Casler ha William Kennedy Laurie Dickson. E miz Kerzu an hevelep bloavezh e voe brasaet en American Mutoscope Company (A. M. C.), a voe ar gompagnunezh kentañ gouestlet d'ar c'henderc'hañ filmoù evit ar salioù sinema. E miz Genver 1896 e roas Herman Casler e vreouioù d'an A. M. C.
E 1895-1896 e voe rener er gompagnunezh Marvin Electric Drill Co. e Canastota. Gant e implijer Henry Marvin e savas Herman Casler ar gompagnunezh Marvin & Casler Co. a-benn kenderc'hel gant kenderc'hañ mutoskopoù, ha mekanikoù all bet ijinet gant H. Casler evit ar salioù-c'hoari. Abaoe miz Ebrel 1895 e veze diskouezet filmoù er Stadoù-Unanet, setu ez ijinas Herman Casler ur banner-skeudennoù a voe anvet Biograph. Adal miz Gwengolo 1896 e voe arveret evit diskouez filmoù 68 mm ar Mutagraph. Ker bras ur berzh ha hini ar mutoskop a reas ar Biograph, rak gwelloc'h e oa ar skeudennoù war e filmoù ledan eget war re Edison. Tri bloaz war-lerc'h, e 1899, e voe troet anv an A. M. C. da American Mutoscope and Biograph Company (A. M. B. C.).
Pa varvas Henry Marvin e voe Herman Casler perc'henn unel Marvin & Casler Co., a werzhas e 1919.
Betek 1921 e chomas gant an American Mutoscope and Biograph Company, ma reas war-dro fardañ kameraoù, bannerioù, moullerezioù emgefreek ha rikoù all evit greanterezh ar sinema.
E 1926 ez eas war e leve, met kendelc'her a reas da guzuliañ meur a embregerezh ha da vreouañ gwikefreoù betek 1937, daou vloaz kent e varv e 1939.
Produer ha filmaozer
Dreist kalvezerezh ar sinema e labouras Herman Casler : postañ arc'hant evel produer a reas, hag aozañ filmoù e-unan.
Produer
Eus 1896 betek 1903 e produas 95 berrfilm : pemp e 1896, tri e 1897, pemp e 1898, ha 76 e 1899.
Nebeut-tre a voe da c'houde : unan e 1900, unan all e 1901 ha daou e 1903.
Filmaozer
Daou verrfilm a reas Herman Casler e 1901 :
Kampionad surinamat an echedoù
Kampionad surinamat an echedoù eo kampionad broadel an echedoù e Surinam. E 1945 e voe graet evit ar wech kentañ. Abaoe 1955 e vez aozet gant De Surinaamse Schaakbond (Kevre surinamat an echedoù), bet krouet er memes bloavezh. Abaoe 1989 e vez aozet kampionad ar maouezi.
Roll ar gampioned
! Bloaz !! Kampion
Women's championship winners
! Bloaz!! Kampionez
Chad Lindberg
Buhez
Lindberg a zo bet ganet e Mount Vernon, Washington, mab Luwana ha Pete Lindberg eo.
Cembra Lisignago
Cembra Lisignago zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Elsa Pataky
Elsa Lafuente Medianu, pe Elsa Pataky hervez hec'h anv-micher, ganet d'an 18 a viz Gouhere 1976, zo un aktourez spagnol, top model ha produerez filmoù. Brudet he voe gant he roll a Elena Neves en heuliad filmoù The Fast and the Furious gant Vin Diesel. Gwelet eo bet er filmoù Snakes on a Plane (2006), Giallo (2009) ha Give 'Em Hell, Malone (2009). C'hoariet he deus ivez er film spagnol Di Di Hollywood e 2010.
Liberi (Campania)
Liberi  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Francolise
Francolise  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Robert Morehead Cook
Robert Morehead Cook (12 a viz genver 1919 – 29 a viz kerzu 1999) a oa ur c'horonal d'eus al lu amerikan. Bet eo bet inspektour meur e-pad brezel Vietnam.
Labouret en deus dreist-holl war lazhadegoù Phong Nhi ha Phong Nhat sevenet an 12 a viz c'hwevrer 1968 gant ul lod eus lu Republik su Korea an SMRK (Strollad Marines Republik Korea) engouestlet e brezel Vietnam.
Ouzhpenn da labour ar c'horonal Robert Morehead Cook ez eus bet savet un enklask war al lazhadegoù sevenet gant ar soudarded Su Korean e-pad brezel Vietnam gant kazetennerien ar gazetenn Su Korean Hankyoreh. .
<Gallery> File: Report on ROK Marines' alleged atrocities by US Army inspector general.jpg| Golo skrid enklask ar c'horonal Cook war lazhadegoù prouet an SMRK (Strollad Marines Republik Korea ) d'an 10 a viz genver 1970 File: USA - Inspector General Branch Insignia.png| USA - Ardamez an Inspektourien Meur File:Phong Nhi massacre 5.jpg|Plac'h gouzañverez d'al lazhadeg o vezañ pareet gant soudarded Marines Amerikaned. Poltred gant ar c'haporal J. Vaughn, Strollad Delta-2, U.S. Marine File:Phong Nhi massacre 4.jpg| Korfoù merc'hed yaouank lazhadeget. Poltred gant ar c'haporal J. Vaughn, Strollad Delta-2, U.S. Marine File:Phong Nhi massacre 7.jpg|Korfoù gouzañverien devet. File:Phong Nhi massacre 2.jpg|Korf ur bugel lazhet.
Boris Grigoriev
Boris Grigoriev (Бори́с Дми́триевич Григо́рьев e ruseg) ganet d'an 11 a viz Gouhere 1886 ha marvet d'ar 7 a viz C'hwevrer 1939 a oa ul livour rus.
Tour-tan Kereon
Tour-tan Kereon zo un tour-tan savet war ur garreg anvet « Maen Teñsel » etre Eusa ha Molenez, e gwalarn Breizh.
Istor
Savet e voe etre 1907 ha 1916. Paeet e voe un darn vras eus al labourioù gant ur prof 585 000 lur roet gant ur vadoberourez anvet Amicie Lebaudy. Roet e voe d’an tour-tan nevez neuze anv eontr-kozh ar vaouez-se, Charles-Marie Le Dall de Kéréon, un ofiser eus ar morlu a oa bet dibennet da vare ar Spont e-pad an Dispac'h gall. Gant prof ar vadoberourez e voe gallet kinklañ diabarzh an tour-tan en un doare pompadus : mozaik er viñs, plañchod derv, marellet gant akajou hag ebena, lambruskoù derv.
D’ar 25 a viz Here 1916 e voe enaouet an tan kentañ. Mont a reas en-dro gant tir-eoul betek 1972, pa voe tredanekaet ar gouleier. An hini diwezhañ eo eus an tourioù-tan en donvor e Breizh, pe er Stad C’hall, da vezañ lakaaet da vont en-dro e-unan. Kement-se a c’hoarvezas d’an 29 a viz Genver 2004 ; abaoe e vez pellgontrollet diouzh tour-tan ar C'hreac'h ha n’eus gward ebet ennañ ken. Derc’hel a reer d’e dommañ ha d’e gempenn ur wech an amzer, memes tra.
Dug Guise
Duged Guise a vez graet eus dalc'herien Dugelezh Guise, krouet gant ar roue gall Frañsez Iañ er XVIvet kantved, e 1528, e Dugelezh Loren.
Tallulah
Tallulah zo un anv deuet eus yezh an Indianed Choctaw, ur pobl eus gevred SUA hag a dalv kement ha dour o lammat. E gavout a reer el lec'hanvadurezh, ha deuet eo da vout anv-badez, moarvat diwar ar briñsez indian en ur vojenn.
Dug Guise
Duged
E 1528 e voe krouet an dugelezh, ha tri dug a voe:
Llantrisant (Mon)
Llantrisant zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Tref Alaw, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 222.7 km eus Kerdiz.
Vittorio Amedeo II
Vittorio Amedeo II (en italianeg Vittorio Amedeo II Francesco di Savoia), ganet e Torino e 1666 ha marvet e Moncalieri e 1732, a oa dug Savoia, markiz Saluzzo ha markiz ar Monferrato, priñs Piemonte ha kont Aosta, Moriana ha Nizza, adal 1675 betek 1720. Ouzhpenn-se e voe roue Sikilia adal 1713 betek 1720, pa deuas da vout roue Sardigna. Lesanvet e oa la Volpe Savoiarda (al louarn savoiat). Eñ eo kentañ roue tiegezh Savoia. A-raozañ e oa sujet politikerezh Piemonte da rouantelezhioù Gall pe Spagn, gantañ e voe savet banniel an dizalc'hted, evel da goulz seziz Torino e 1706.
E vuhez
Mab e oa d'an dug Carlo Emanuele II ha da Maria Giovanna Battista Savoia-Nemours.
Cimone
Cimone zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Vittorio Amedeo II
Dimeziñ ha bugale
Goude marv Anne-Marie d'Orléans e 1728, ec'h addimezas e miz Eost 1730, en un eured vorganatek, da Anna Canalis di Cumiana, kontez Cumiana, hag anvet da Markizez Spigno. Embannet e voe an eured d'an 3 a viz Gwengolo 1730. N'o doe bugel ebet.
Daou vastard en doe ivez gant Jeanne Baptiste d'Albert de Luynes, anavezet ivez evel Kontez Verrua:
Letino
Letino   zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Marta
Marta zo un anv-badez brezhonek ha spagnolek.
Cinte Tesino
Cinte Tesino zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Cis (Italia)
Cis zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Ras yr Iaith
Ras yr Iaith (e brezhoneg : "redadeg ar yezh") zo ur redadeg hir, war droad, a-dreuz Kembre, aozet en hañv evit souten ar c'hembraeg. Savet eo bet war skouer redadegoù all evel ar Redadeg e Breizh pe Korrika en Euskadi.
Disheñvelik eo avat diouzh ar redadegoù evit ar brezhoneg hag an euskareg, rak ne c'hoarvez nemet a-dammoù hag er c'hêrioù. Renet eo an traoù gant ur gevredigezh a zo bet savet a-ratozh, "Rhedadeg Cyf", harpet gant "Mentrau Iaith" Kembre ha gant tud a-youl-vat e pep korn-bro. Ouzhpenn brudañ ar yezh ha krouiñ liammoù etre ar gembraegerien e klasker ivez dastum arc'hant evit ar yezh ha mont a ra ar gwenneien gounezet evel-se da harpañ ar c'hembraeg er c'hornioù-bro m'eo tremenet ar redadeg.
Hypsipyle
Hypsipyle (henc'hresianeg : Ὑψιπύλη Hupsipúlê) a oa rouanez Lemnos e mojennoù Hellaz kozh. Merc'h e oa d'ar roue Thoas.
Torfed maouezi Lemnos ha savete Thoas
Hypsipyle ez eus kaoz anezhi en istor torfed maouezi Lemnos ma ne fellas ket dezhi kemer perzh.
Cesa
Cesa  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Hypsipyle
Torfed maouezi Lemnos ha savete Thoas
Un doare all damheñvelik zo diwar zorn Pseudo-Apollodoros en e Vibliotheke, ma kont e oa bet roet c'hwezh fall gant Afrodite da verc'hed Lemnos ha setu perak e vezent dilezet gant o friedoù. Hervez Herodotos e voe lazhet an holl wazed gwitibunan, hag ar roue Thoas kenkoulz all.
Ruth Manning-Sanders
Ruth Manning-Sanders (1886 - 1988) zo ur skrivagnerez saoznek brudet he levrioù bugale ma tibun kontadennoù eus pevar c'horn ar bed.
Hypsipyle
An Argonaoted e Lemnos ha priedelezh gant Iason
Pa grogas Iason hag an an Argonaoted gant o beaj war vor e rejont o c'hentañ diskenn e Lemnos, ma kavjont an drouklazherezed hag en em barjont. Kement-se zo kontet e meur a oberenn :
Ruth Manning-Sanders
Oberennoù
''' Rummad "A Book of..." '''
Hypsipyle
An Argonaoted e Lemnos ha priedelezh gant Iason
Meur a drajedienn zo ivez diwar-benn an darvoud :
Ruth Manning-Sanders
Oberennoù
Oberennoù all
Hypsipyle
An Argonaoted e Lemnos ha priedelezh gant Iason
Hervez Pindaros e veze aozet kenstrivadegoù gant Iason hag an Argonaoted ha neuze e rannent maouezi Lemnos etrezo. Ne lavar ket ar barzh petra zo kaoz ma voe seurt kenstrivadegoù.
Hypsipyle magerez Arc'hemoros
Meur a oberour, hag Euripides en e drajedienn Hypsipyle ha Statius e Thebais, a gont darvoudoù all goude deuet an Argonaoted da Lemnos.
Hypsipyle a voe darbet dezhi bout lazhet, met difennet e voe gant tud Argos.
Caius Julius Hyginus a gont ar memes istor, nemet Lycus eo roue Nemea.
Frignano
Frignano  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Grazzanise
Grazzanise  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Galluccio
Galluccio  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Tregaian
Tregaian zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanddyfnan, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 215.9 km eus Kerdiz.
Viessoix
Viessoix a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 13 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valdallière.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: mervel a reas eizh den nann soudard e Viessoix abalamour d'ar brezel, ur babig, daou baotrig hag ur plac'hig en o mesk; pevar anezhe a varvas e miz Even, ar re all e miz Eost, unan eus ar re-mañ a voe lazhet pa darzhas ur vinenn ; dieubet e voe Viessoix d'an 13 a viz Eost gant ar 1st Battalion eus ar rejimant The Royal Norfolk Regiment hag ar 3rd Battalion eus ar rejimant The Monmouthshire Regiment eus ar 3rd British Infantry Division eus tirlu ar Rouantelezh-Unanet.
Serra do Espinhaço
Ar Serra do Espinhaço zo ur venezieg e gevred Brazil entre stadoù Bahia ha Minas Gerais.
Organ
Peurliesañ e kaver en un organ gwiadoù dezhañ e-unan (ar parenkin) ha gwiadoù all (ar stroma) a servij da sterniañ, leuniañ, boueta anezhañ. Ur benvegad, pe reizhiad, zo ur c'henlabour etre organoù 'zo a-benn seveniñ ur garg resis (ar benvegad koazhañ da skouer). Organoù a zo en holl vevedegoù biologel diorroet (loened ha plant).
Organoù ar plant
Rannet eo organoù ar plant e daou strollad : an organoù struzhek (gwrizioù, barroù, delioù) hag an organoù gouennañ (bleuñv, frouezh, had, aval-pin...).
San Felice del Molise
San Felice del Molise zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
Nann
Nann zo ur ger brezhonek hag un anv a gaver ivez e meur a vro:
Comano Terme
Comano Terme zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Stains
Stains zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Denis.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Stanois anezho e galleg.
Pietracatella
Pietracatella zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
Montenero di Bisaccia
Montenero di Bisaccia  zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
Barbara Aostria
He buhez
Ganet e oa e Vienna. Merc'h e oa da Ferdinand Iañ an Impalaeriezh Santel ha da Anna Bohemia ha Hungaria. Savet e voe en Innsbruck, war un dro gant he c'hoarezed Magdalena, Margareta, Helena ha Johanna, hogen desket war ar relijion.
Ne oa ket gwall goant Barbara met goulennet e voe meur a wech da zimeziñ abalamour d'he ziegezh galloudus.
Dimeziñ
En 1565, da 26 vloaz, e timezas Alfonso II d'Este, Dug Ferrara, ur mab d'an dug Ercole II d'Este (1508 † 1559) ha da Renée Bro-C'hall. War an ton bras e voe lidet an eured hogen bugel ebet ne voe.
Un toullad sonedennoù a voe skrivet dezhi e lez Ferrara gant Torquato Tasso a zegouezhas eno e 1565.
En 1570 ha 1571, goude ur c'hren-douar, e savas ar c'hConservatore delle orfane di Santa Barbara evit an emzivadezed, diwar he c'houst, un dra blijas kaer da bobl Ferrara. Daremprediñ a rae ar Jesuited kenañ, a-hervez e vije en em glevet mat gant he mamm-gaer, Renée Bro-C'hall, ur brotestantez anezhi koulskoude, met honnezh a oa aet kuit da Vro-C'hall e 1560, pemp bloaz a-raok donedigezh Barbara da Ferrara, ha biken ne zistroas.
He marv
Klañv e oa bet e 1566, ha fall e oa chomet he yec'hed, ken e varvas e Gwengolo 1572 gant an droug-skevent da dri bloaz ha tregont.
Claude Loren (1496-1550)
Claude de Lorraine pe Claude de Guise (1496-1550), a oa 1añ dug Guise.
Mab e oa d'an dug René II Loren. E vreur henañ Antoine Loren a oa dug Loren Breur e oa ivez da Jean III Loren, anavezet evel kardinal Loren, mignon bras d'ar roue gall Frañsez Iañ.
Commezzadura
Commezzadura zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Kanton Mesker
Kanton Mesker a oa anezhañ ur rann velestradurel ha barnel hag ur bastell-vro votiñ eus Breizh e departamant al Liger-Izelañ.
Kumunioù
Kanton Mesker a yae teir c'humun d'ober anezhañ :
Stand-in
Ur stand-in evit ur film pe evit ar skinwel a vez graet eus un den a gemer plas un aktour a-raok ar filmañ, evit ar pezh a sell ouzh ur sell teknikel. Implijet e vez an dud stand-in evit gwelet penaos e rankfe bezañ lakaet ar c'hamera, penaos e vez gant ar gouloù.