cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leanegan
A orin eus tolead ar mor kreizdouar, al leaneganed o deus gounezet tachenn betek Azia, memes e Bro-Japan. E Breizh e weler anezho en un tric'horn etre Roazhon Kemper ha Naoned hag a-wezhioù en Aodoù-an-Arvor, betek Sant-Brieg. Er C'hwec'hkorn e vez gwelet betek nord Normandia hag Enez-Frañs ; etre 0 ha 1200 m uhelder (dreist-holl dindan 700 m). Div boblad stabil zo e Bro-Alamagn : unan e Rheinland-Pfalz hag un all e Baden-Württemberg. Er bloavezhioù tremen ez eus bet meneget poblañsoù e Latvia, hag Estonia ivez. En nord e e kaver anezo betek e reter ar menez Oural. En Afrika, en tu-hont d'ar Maghreb e vevont ivez e Kap ar Spi Mat. Broet eo ar spesad en Amerika an Hanternoz abaoe deroù an XXvet kantved, eus reter ar stêr Mississippi betek gwalarn aodoù ar Meurvor Habask. Degaset e oa bet e Stad New York e 1899 da stourm ouzh an amprevaned a waste an trevadoù. Er C'hanada, e kaver anezho er C'hebek, en Ontario hag e Kolombia Breizh-Veur. E Kreizamerika hag en Aostralia e vezont kavet ivez.
Giuseppe Giusti
Giuseppe Giusti ([dʒuˈzɛppe ˈdʒusti] ; 12 Mae 1809 – 31 Mae 1850) a oa ur barzh italian.
Bae Concepción
Bae Concepción zo ur bae e Chile e Proviñs Concepción. En hanternoz d'ar bae emañ enez Quiriquina.
Jean-Claude Van Damme
Jean-Claude Camille François Van Varenberg, ganet d'an 18 a viz Here 1960, brudet evel Jean-Claude Van Damme pe JCVD, zo un aktour ha mestr arzoù emgannañ belgiat. Dreistbrudet eo bet evit e rolloù e filmoù emgannañ. E-touez an holl re-se emañ Bloodsport (1988), ar frañchiz Kickboxer (1989-2018), Cyborg (1989), Lionheart (1990), Double Impact (1991), ar frañchiz Universal Soldier (1992-2012), Nowhere to Run (1993), Hard Target (1993), Timecop (1994), Street Fighter (1994), Sudden Death (1995), The Quest (1996), Inferno (1999), Replicant (2001), In Hell (2003), Until Death (2007), JCVD (2008), The Expendables 2 (2012), Dragon Eyes (2012), hag an tresadennoù-bev Kung Fu Panda 2, ha Kung Fu Panda 3 (2011–2016).
E filmoù o deus bet kalz levezon dreist-holl e sinema Azia.
Zadig
Zadig ou La Destinée zo un danevell gant Voltaire embannet e 1748.
Proviñs Nord-Est Sardegna
Proviñs Nord-Est Sardegna zo ur broviñs e biz enez Sardigna. Daou bennlec'h a zo : Olbia ha Tempio Pausania.
Lamm-dour Savica
Lamm-dour Savica (distaget [] e sloveneg) zo ul lamm-dour e Park broadel Triglav e Slovenia. Kemm-digemm eo uhelder ar flokad hervez ar rannamzer, 571 metr d'an uhelañ, dre bemp lamm.
Proviñs Nord-Est Sardegna
Savet eo bet e miz Ebrel 2021, goude distaget diouzh proviñs Sassari, a zo bet diskaret da grouiñ Meurgêr Sassari.
Lamm-dour Savica
Ul lamm-dour a bouez eo evit Sloveniz, ha gantañ eo bet awenet ar barzh slovenek France Prešeren (1800–1849) evit sevel e varzhoneg anvet Krst pri Savici ("Ar vadeziant war lez ar Savica").
Proviñs Nord-Est Sardegna
Kumunioù
26 kumun zo enni : Aggius, Aglientu, Alà dei Sardi, Arzachena, Badesi, Berchidda, Bortigiadas, Buddusò, Budoni, Calangianus, Golfo Aranci, La Maddalena, Loiri Porto San Paolo, Luogosanto, Luras, Monti, Olbia, Oschiri, Padru, Palau, San Teodoro, Sant'Antonio di Gallura, Santa Teresa Gallura, Telti, Tempio Pausania, Trinità d'Agultu e Vignola.
Kartenn douaroniel vrezhonek Breizh
Un nebeud kartennoù douaroniel war baper zo bet savet e diwezh an hag e derou an. Hollvrezhonek n'int ket avat, hogen brezhonekaet un tamm, pa ne c'heller ket enlakaat anvadurioù brezhonek-rik hepken. Ouzhpenn-se ez eus ur gartenn douaroniel enlinenn evit ar bed a-bezh, ma c'heller eztennañ un doare brezhonek a-drugarez d'an diaz roadennoù douartakadel OpenStreetMap ha da gartennourienn berzhiadek.
Kartenn hentoù Breizh
Gant arc'hant Ofis ar Brezhoneg kentañ (dindan stumm ur c'hevarzhe) ha diwar e intrudu eo bet fiziet d'an embregerezh Blay Foldex S.A. sevel ha lakaat da voullañ ar gartenn hentoù vrezhonek nemeti, embannet gat an Ofis e 2003. Moullet war baper ha plegus eo, ha dispakañ a ra Breizh a-bezh gant lec'hanvioù reolataet e brezhoneg er brezhonegva, gant kêrioù brasañ ar Reter. Ar stumm ofisiel zo bet miret evit al lec'hioù all.
Gant an embann-se e kavas Ofis ar Brezhoneg an tu da ziskouez darn eus al labour war al lec'hanvadurezh en doa embreget, goude bezañ bet hêr kevrenn ar panelloù henchañ krouet gant Skol-Uhel ar Vro.
Kartenn douaroniel vrezhonek Breizh gentañ evit ar skolioù
E 2010 e tivizas Skol-Uhel ar Vro lakaat war ar stern kartenn-voger Breizh war gartoñs a c'hellfe bezañ dispaket e salioù ar skolioù. Kinniget e voe ar raktres gant Mickaël Couteller, kelenner war an Istor hag an douaroniezh, ha Ronan Alain, mestr-skol ha bet studier en douaroniezh. Un doare brezhonek war un enebenn hag unan gallek war an eil a voe dispaket evit ma c'hellfed tizhout an holl skolioù. Dispaket eo Breizh en e fezh, gant he harzoù istorel trolinennet. Dre vras ez eo bet aozet an tres hag al livioù evit degas da soñj ar c'hartennoù-moger skolel a veze gwerzhet gant Armand Colin gwezhall, dindan atebegezh Vidal de la Blache.
E 2014 e voe an embannadenn gentañ ; adembannet heñvel e voe e 2015 hag e 2018. Digoust e voe dasparzhet e voe er skolioù, skolajoù ha liseoù Breizh.
Eil embannadur kartenn douaroniel vrezhonek Breizh gentañ evit ar skolioù
E 2022 e tivizas Skol-Uhel ar Vro adembann an hevelep kartenn, reizhet ha kemmet e keñver tevder anvioù ar c'hêrioù ha lec'h an elfennoù evit bezañ a-blom gant deskadurezh an Eil derez. Goulennet eo bet asant ar pennadurezhoù deskadurel ha ne voe kavet abeg ebet e-keñver harzoù Breizh.
Kartenn enlinenn o tispakañ doare brezhonek al lec'hanvioù
Adalek 2017, ur skipailhig tud dindan an anvadur OSM (OpenStreetMap) e brezhoneg en deus broudet muioc'h a dud da enlakaat lec'hanvadurioù brezhonek e-barzh OpenStreetMap dre m'o deus degaset an ostilhoù stlennek a zo rekis evit sevel ur gartenn vrezhonek enlinenn. Ma n'eus ket bet silet lec'hanv ebet e-barzh an tikedenn name:br e vez dispaket anv ofisiel al lec'h.
Leuniet mat a-walc'h eo an tikedennoù name:br er brezhonegva, ken e c'heller lakaat ar gartenn enlinenn da unan a zo bet brezhonekaet er pastelloù-bro-se.
Labour-douar pad
Al  labour-douar pad pe ar permakultur zo un doare da c'hounit plant, frouezh ha legumaj dreist-holl, o trevezañ doare an natur da vont en-dro. Krouiñ ekoreizhiadoù eo e bal. Un argerzh divezel ha padus eo.
Ijinet e voe ar ger "permaculture" e 1978 gant an Aostralianed David Holmgren ha Bill Mollison diouzh an dro-lavar saoznek "permanent agriculture" hag ivez "permanent culture" dre m'eo a-bouez an tuioù sokial ivez. O fal e oa kaout ur reizhiad padus diwar skouer labour-douar naturel ar Japanad Masanobu Fukuoka.
Ledan eo ar meizad. Talvezout a ra al labour-douar pad d'al labour-douar met ivez d'ar c'hoadeier, d'al loened ha d'an annez.
Seder Pesac'h
Ar Seder (hebraeg סֵדֶר 'urzh, renkamant'; yideg סדר seyder) zo ur banvez lidel a verk deroù gouel Pesac'h evit ar yuzevien. Aozet e vez er bed a-bezh d'ar 14 a viz Nisan en deiziadur hebraek (en deiziadur-se e komañs an deizioù pa'z a an heol da guzh), da lavaret eo alies e fin miz Meurzh pe e miz Ebrel en deiziadur gregorian. Lakaat a ra e-barzh ar jeu ul lodenn eus ar gumuniezh tost, pe da nebeutañ ar familh war meur a remziad, hag e-kreizig-kreiz emañ istor an Ermaeziadeg (Shemot), kontet d'an noz-se evit kaout koun eus penaos e oa bet dieubet an Hebreed eus Ejipt.
Diazezet eo al lid war ar mitzvah embannet e levr an Ermaeziadeg (13:8) : "Hag e tisklêri se da'z mab en deiz-se en ur lavarout : en abeg da bezh en devoa graet an Aotrou evidomp pa oamp aet kuit eus an Ejipt". Familhoù ha tud tost en em vod da lenn istor an Haggadah a zo ennañ istor an Ermaeziadeg, lidoù ha bennozhioù, kanaouennoù ha soñjoù ar re fur war an istor.
Kustum e vezer er Seder da gontañ an istor ha da gaozeal diwar e benn, evañ peder gwerennad gwin, debriñ matza, rannañ bouedoù aroueziel bet lakaet war Pladenn ar Seder ha stouiñ evit lidañ ar frankiz. Bez' eo unan eus ar gouelioù gwellañ heuliet gant ar yuzevien dre ar bed.
Erythrotriorchis
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1875 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).
Spesadoù
Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Annezva
Brosezat eo ar spesad Erythrotriorchis buergersi e Ginea Nevez ha radiatus e takadoù 'zo eus Aostralia.
Owain Owain
Owain Owain (11 a viz Kerzu 1929 - 19 a viz Kerzu 1993) zo un emsaver, barzh, romantour ha dramaour hag istorour kembraek.
Emsaver
Unan eus saverien Cymdeithas yr Iaith e oa er bloavezhioù 1960, hag embanner kentañ Tafod y Ddraig, mizieg ar strollad.
Skrivagner
Brudet eo e romant skiant-faltazi Y Dydd Olaf (« An Deiz Diwezhañ »).
Reveulzi neolitik
Ar Reveulzi neolitik a vez graet eus ar c'hentañ reveulzi kouerel, ma troas meuriadoù chaseourien-kutuilherien da gumuniezhioù labourerien-douar e-kerzh marevezh an Neolitik. Hervez al labourioù arkeologel e vez gwelet meur a zoare doñvaat al loened hag ar plant. Disheñvel eo bet an doareoù hag al lec'hioù ma tiwanas an doñvadurioù-se, ha seizh pe eizh korn-bro a zo bet mammenn dre ar bed da lies mareoù.
Al lec'h kentañ a zo bet er Reter-Nesañ, eno an dud a oa tremenet goustadik eus kutuilhañ plantennoù gouez, en Natoufian, betek tizhout produerezh plantennoù ha loened doñvaet. Pazennoù lies a zo bet e-kerzh 4000 bloaz.
Sébastien Roch (aktour)
Ur pennad Sébastien Roch (romant) zo ivez. Sébastien Roch zo un aktour hag ur soner gall ganet d'an 3 a viz Kerzu 1972 e Tolosa. Brudet eo evit e roll evel Christian er sitkom Les Mystères de l'Amour abaoe 2001 hag Hélène et les Garçons er bloavezhioù 1990.
E 1992 e c'hoari Christian, lesanvet « Cri-Cri d'amour », kariad Johanna er sitkom Hélène et les Garçons produet gant AB Productions. Rebell ha baradek, ur gwall baotr eo e dudenn, hag en em zrammañ a ra e-pad ur nebeud rannoù.
Reiñ a ra lañs d'un albom sonerezh ivez, hag a ra berzh, met ne ra ket kement-se ar single da heul.
Nac'hañ a ra kenderc'hel gant roll Christian e Le Miracle de l'Amour e 1994, met asantiñ a ra e 2004 er spin-off Les Vacances de l'Amour. Adalek 2011 e c'hoari en trede spin-off Les Mystères de l'Amour. Skignet eo war TMC, IDF1 hag AB1.
François Kerveadou
François Kervéadou a zo bet eskob Sant-Brieg ha Landreger eus an 19 Genver 1961 d'an 02 Here 1976.
Sébastien Roch (aktour)
C'hoariet en deus ivez e stiradoù, telefilmoù ha filmoù a bep seurt. Kendalc'het en deus ivez da seniñ war al leurenn, graet en deus un albom all e 2007.
François Kerveadou
Buhez
François-Louis-Marie Kervéadou a oa bet ganet d'an 3 Mae 1910 e Gwiskri.
Beleg
Beleget e oa bet d'ar 25 Gouere 1934 en eskopti Gwened.
Eskob
Anvet e voe da eskob Sant-Brieg ha Landreger d'an 19 Genver 1961, sakret e oa bet d'ar 6 Meurzh 1961 gant Eugène Le Bellec, eskob Gwened.
An Aotrou Kerveadou en doa kemeret perzh en eil Sened-Meur Vatikan, hag ezel e oa bet eus ar c'huzul evit ma vefe lakaet bonreizh al liderezh da dalvezout.
Reiñ a reas e zilez d'ar Pab d'an 2 Here 1970, hag en em dennañ da Valastred, da di ar seurezed Aogustined.
Mont a reas da Anaon eno d'an 8 a viz C'hwevrer 1983. Lidet e voe e obidoù en iliz-veur Sant-Brieg d'an 11 Genver. Sebeliet e voe en abati Itron-Varia Boken.
Roberto Iañ Naplez
Roberto Iañ, anavezet ivez en italianeg evel Roberto d'Angiò pe Roberto il Saggio (1276-1343) a oa Roue Naplez, roue Jeruzalem, kont Provañs ha Forcalquier adal 1309 betek e varv.
Mab e oa da Charles II Naplez hag e bried Maria Hungaria, hag anvet e voe da zug Calabria d'e ugent vloaz (1296–1309).
Kaset e voe da reiñ harp da Jaume El Just, a oa o vrezeliñ ouzh Frederig II Sikilia. Meur a emgann a voe gounezet gantañ met goude faezhet e vreur Filippo e gavas gwell goulenn ar peoc'h e 1302.
E 1306 e roas e skoazell da Gwelfed Firenze a-enep ar Gibelined. Pa varvas e dad e 1309 e kemeras kurunenn Naplez diwar-goust e niz Charobert, a zeuas diwezhatoc'h da vout roue Hungaria. Diwar ar skapadenn-se e teuas an dizemglev etre Janed Iañ hag he fried Andrev Hungaria. Kurunennet e c'hallas bezañ peogwir e laoskas e vreur Luigi d'Angiò ar galloud da vont da servij an Iliz katolik a-raok bezañ eskob Toloza.
Stlejerez
Ur stlejerez e domani an Hent-houarn a zo ur c'harbed en deus ur c'heflusker hag a lak da dreiñ rodoù war an div roudenn houarn un hent-houarn. Servij a ra da stlejañ un tren, da laret eo bagonioù gant beajerien pe marc'hadourezh enne.
Susannah Hornebolt
Livourez flandrezat e oa Susannah Horenbout (1503 – 1545), saoznekaet hec'h anv en Hornebolt e 1534.
Merc'h e oa da Gerard Hornebolt ha c'hoar da Lucas Horenbout. Deskiñ livañ a reas gant he zad. Brudet e voe en Europa en 1521 pa voe prenet unan eus hec'h oberennoù gant Albrecht Dürer.
Roberto Iañ Naplez
A-benn neuze e oa deuet Roberto da vezañ galloudekañ priñs Italia.
Stlejerez
Un diforc'h a vez graet, hogen, gant an energiezh implijet evit stlejañ : aezhenn-dour, diesel, tredan, magnetek, hag all…
Susannah Hornebolt
Mont a reas da Vro-Saoz evel dimezell a enor gant Jane Seymour, Anne von Kleve, Catherine Parr ha marteze gant ar rouanez Mary Tudor. Gwelet e oa evel un arzourez gant ar roue Herri VIII hag e lez.
Div wech e timezas: da John Parker, ha goude marv hennezh, da John Gilman.
Stlejerez
Termenadur ar stlejerezioù
Kemeromp skouer ar stlejerez 231 Pacific. An 2 a zo da dalvezout an 2 ahel en a-raok, neuze e vez 3 ahel evit stlejañ hag un all ("1") a dreñv d'an ahelioù stlejañ. Ar vrastres ar Walschaerts kinniget war ar bajenn a diskouezh an "23" eus an termenadur 231 Pacific.
Stlejerez diesel
thumb|Stlejerez diesel e Fès
Stlejerez tredan
thumb|Stlejerez tredan e Strasbourg
Alice Spencer
Alice Spencer, kontez Derby (4 Mae 1559 – 23 Genver 1637), a oa ur veskontez saoz, gwarezerez arzourien. Gant ar barzh Edmund Spenser e oa un "Amaryllis", en e vêsaergan Colin Clouts Come Home Againe (1595), ha dezhi e tedias e varzhoneg The Teares of the Muses e 1591.
He buhez
Div wech e timezas :
Bremen
Land Bremen (alamaneg: Freie Hansestadt Bremen pe Land Bremen) zo ur gêr hag ur Stad war un dro. Unan eus ar 16 land a ya d'ober Alamagn eo, hag an hini nemetañ diazezet war daou diriad distok an eil ouzh egile : kêr Vremen (Stadtgemeinde Bremen) ha Bremerhaven, ur gêr bet savet e 1924 pa voe kendeuzet div gêr krouet en hag anvet Wesermünde betek ma voe staget ouzh al land e 1947. War-dro 60 km zo etre an div gêr ; etrezo emañ land Saks-Izel. Ur gêr dizalc'h eus kevre an Hanse eo bet Bremen, alese orin an anv Freie Hansestadt.
Da 404 km² e sav gorread al land e norzh Alamagn ; e-tro 660 000 annezad zo ennañ, 547 360 (sifroù an 31/12/2008) anezho zo o chom e Bremen ha 114 506 e Bremerhaven.
Mont en-dro politikel ha melestradur
Gant Bürgerschaft Bremen (Bremische Bürgerschaft en alamaneg),83 ezel enni, emañ ar galloud seveniñ. Uv vodadeg kêr a vez e Bremerhaven hag e Bremen ez eus unan ivez anvet Stadtbürgerschaft.
Dilennadegoù 2007
Disoc'hoù dilennadegoù land Bremen, bet aozet d'an 13 a viz Mae 2007.
Deskadurezh uhel
E Bremen ez eus ur skol-veur hag ur skol-veur arzoù (Hochschule für Künste Bremen, HfK Bremen). Ur skol-veur skiantoù pleustrek a zo e Bremen hag e Bremerhaven hag ivez ur skol-veur brevez anvet Jacobs University Bremen.
Yehou (roue Israel)
Hervez an Tanac'h e voe Yehou, mab Nimshi, roue Israel etre 841 KJK ha 814 KJK.
Meneget eo Yehou evit ar wech kentañ e 2R 9. Ofisour e oa Yehou en arme Yoram, roue Israel. Kas a reas ar profed Elisha un diskibl da Ramot-Gilead evit oleviñ Yehou en ur lavarout : « Evel-hen e komz an Aotroù, Doue Israel : Da oleviñ a ran evel roue war bobl an Aotroù, war Israel. Skeiñ a ri war diegezh Ahav, da vestr ; hag e veñji gwad va servijerion, ar brofeded, ha gwad holl servijourion an Aotroù, eus dor Izevel. Kollet e vo holl diegezh Ahav ; […] Izevel a vo debret gant ar chas : ne vo ket beziet. »(2R 9, 6-10).
Hervez an destenn ec'h iriennas Yehou enep Yoram neuze. Lazhañ a reas Yoram (2R 9, 24) hag Ahazia, roue Yehouda a oa deuet da welout Yoram e kêr Izreel. (2R 9, 27). Goude e lakaas lazhañ Izevel, stlapet diouzh he frenestr (2R 9, 33). Debret e voe korf Izevel gant chas (2R 9, « (35-37).
Reiñ a reas urzh da lazhañ holl diskennidi Ahav a oa e Shomron (2R 10, 1-11). Lazhañ a reas holl izili tiegezh Ahav a oa en Izreel. O vont da Shomron e kavas war e hent breudeur Ahazia, roue Yehouda. « Hag e voent tapet bev hag aberzhet e-kichen puñs Bet-Eked : daou ha daou ugent den. Ne vanas nikun anezho. » (2R 10, 14).
« Erruet e Shomron, e skoas war an holl re a vane eus Ahav » (2R 10, 17).
Distrujañ a reas holl veleien ha servijerien Baal ha diskar a reas ti Baal (2R 10, 18-27).
Diwar-benn e ren e c'heller lenn : « Hag e raskas Yehou Baal eus Israel. Koulskoude, pec'hedoù Yarovam, mab Nevat — hag en devoa laket Israel de bec'hiñ — ne guitaas ket diwar o lerc'h, (diwar) al leueioù aour a oa e Bet-El hag e Dan. Hag e lavaras an Aotroù da Yehou : « Peogwir ec'h eus sevenet mat ar pezh a oa reizh ouzh va daoulagad, ha graet hervez ma c'halon e-keñver tiegezh Ahav, da vibion, betek ar pevare rumm, a goazezo war dron Israel ». Met Yehou ne voe ket aketus da gerzhout gant lezenn an Aotroù, Doue Israel, a holl galon : ne guitaas ket diouzh pec'hedoù Yarovam, en doa laket Israel da bec'hiñ.
En deizioù-se, e krogas an Aotroù da grennañ diwar Israel, hag e skoas warno Hazael, war holl arzhoù Israel, adalek ar Yarden, ouzh ar Sav-heol, holl vro Gilead, Gadiz ha Reouveniz ha Menashe, eus Aroer, war froud an Arnon, ar Gigal hag ar Bashan. » (2R 10, 28-32).
Ren a reas Yoahaz, e vab, war e lerc'h.
Cossesseville
Cossesseville a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Aglientu
Aglientu zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Lezenn salek
Al lezenn salek (pe Lex Salica e latin) a zo un toullad lezennoù a denn d'ar gouarnerezh savet gant ar Franked Salian e deroù ar Grennamzer, pa rene ar roue Clovis Iañ er kantved.
Kartenn (disheñvelout)
Kartenn a c'hell talvezout da veur a dra ha bezañ un draezenn voan peuvuiañ, pe ur meizad difetis.
Diwan al Lez
Diwan al Lez (Diwan of Royal Court) zo unan eus uhelañ pennadurezhioù sultaniezh Oman, anezhañ Kabined ar Sultan Qabus ibn Said. Merañ e vadoù hag aozañ e oberoù foran a ra, hag ober jubenn entre ar soveren hag e bobl.
Moreilles
Moreilles a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Zlatan Ibrahimović
Zlatan Ibrahimović (Malmö, 3 a viz Here 1981) zo ur c'hoarier mell-droad svedat.
Trafalgar
Trafalgar zo un anv-lec'h spagnolek, deuet eus an arabeg, hag anv meur a dra.
Priz Bras kirri Belgia
Priz Bras Belgia (galleg : Grand Prix de Belgique ; flandrezeg : Grote Prijs van België; alamaneg : Großer Preis von Belgien) zo ur redadeg-kirri eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1. E Priz Bras kirri Belgia 1925 e voe dalc'het evit ar wezh kentañ e rannvro Spa, Belgia, war troiad Spa-Francorchamps aozet gant hentoù publik. D'ar memes mare ha war ar memes troiad e voe dalc'het ur redadeg 24 eurvezh war patrom 24 eurvezh ar Mañs (dalc'het evit ar wezh kentañ e Priz Bras kirri Belgia 1923).
Trafalgar
Orin
Dont a ra an anv eus an droienn arabek 'Tarf al-Gharb' (طرف الغرب) hag a dalv kement ha beg-douar ar c'hornôg.
Priz Bras kirri Belgia
Brudet eo rannvro Spa evit he meteo ne c'heller ket raktresañ, hag evit bezañ bro ar glaveier puilh. E-pad ur mare e oa bet glav ugent vloaz diouzh renk da vare Priz Bras Belgia. Ken hir eo troiad Spa-Francorchamps ma c'hell bezañ brav an amzer war ul lodenn ha glavek war ul lodenn all. Unan eus Prizioù Bras muiañ-karet ar vlenierien hag ar publik an hini eo avat.
Roll al loreidi
Ur foñs roz a ziskouez ur redadeg ne oa ket perzh eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1. Ur foñs melen a ziskouez ur redadeg a oa perzh eus Kevezadeg Europa a-raok an Eil Brezel-bed. Ur foñs gwer a ziskouez ur redadeg a oa perzh eus Kevezadeg bed ar Saverien a-raok ar brezel.
Saverien
Ur foñs roz a ziskouez ur redadeg ne oa ket perzh eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1. Ur foñs melen a ziskouez ur redadeg a oa perzh eus Kevezadeg Europa a-raok an Eil Brezel-bed.
Scáthach
Scáthach (en iwerzhoneg) pe Sgàthach (e Gouezeleg Skos), anvet ivez Scáthach nUanaid, Scáthach Bunand , pe Sgàthach an Eilean Sgitheanach ("Scáthach eus Enez Sgitheanach") zo ur vrezelourez vojennel hag a c'hourdon an haroz mojennel eus Ulaid, Cú Chulainn, war arzoù ar brezel, e Kelc'hiad Ulad. Hervez an testennoù emañ o chom e Bro-Skos (Alpeach), en Enez Sgitheanach peurgetket, el lec'h m'emañ he c'hreñvlec'h : Dún Scáith ("Kreñvlec'h ar skeudoù"). Lesanvet eo "Ar Skeud" ha "brezelourez werc'h". Merc'h Árd-Greimne Lethra eo ha brezeliñ a ra gant he enebourez, Aífe.
Danevellet eo deskadurezh an haroz yaouank Cú Chulainn gant Scáthach e Tochmarc Emire ("Al lez graet da Emer"). Forgall Monach, tad ar vaouez zo karet gant Cú chulainn, Emer, ne fell ket dezhañ reiñ e verc'h dezhañ. Goulenn a ra gantañ mont da gentañ da beurzeskiñ micher an armoù en esper e varvo e-keit-se. Daou stumm eus an danevell zo : unan verr skrivet en heniwerzhoneg dreist-holl hag unan skrivet diwezhatoc'h ha kresket e krenniwerzhoneg. En div zanevell ez eo kaset Cú Chulainn da Alpae, ur ger lennegel hag a dalvez "an Alpoù", met implijet eno d'ober anv eus Bro-Skos (anvet Albu en iwerzhoneg). Cú Chulainn a ya du-hont asambles gant Lóegaire ha Conchobar, hag en ur stumm diwezhat eus an istor gant Conall Cernach, davet ar brezelour Domnall da c'hourdoniñ. En istorioù zo e c'hourdon dindan renerezh Dordmair, merc'h Domnall Maeltemel. Goude ur pennad int kaset gant Domnall davet Scáthach da wellaat
Cú Chulainn hag e geneil Ferdiad a veaj betek Dún Scáith, ma kelenn Scáthach dezhe arz ar brezel hag an emgann : lammat gant ar berchenn, en em gannañ dindan an dour, ha teknikoù dezhe anvioù iskis evel kur an aval, kur ar gurun, kur a-c'hwen e gein, lamm eog ur rener karr, galv an haroz ). Profañ a ra ivez da gCú Chulainn sekred he dared marvus, ar Gáe Bulg. Cú Chulainn a grog un istor gant merc'h Scáthach, Uathach, met terriñ a ra he bizied gant ar mall zo gantañ .Hag hi ha youc'hal ha gervel he c'haredig Cochar Croibhe. Daoust d'ar pezh a lavar Uathach, e tifi Cú Chulainn en un duvell, ha lazhet eo gant an haroz. Evit digoll Uathach ha Scáthach, e samm Cú Chulainn deverioù Cochar, hag e teu da vezañ serc'heg Uathach. Scáthach a bromet he merc'h dezhañ zoken, hep goulenn argouroù. Pa zeu hec'h enebourez, ar vrezelourez Aífe, c'hoar pe merc'h Scáthach hervez an istorioù,  da c'hourdrouz he ferc'hentiezhioù, Cú Chulainn en em gann gant Aífe, hag a zeu a-benn da drec'hiñ anezhi dre duiñ anezhi da sellet da lec'h all gant gevier. Kinnig a ra espern he buhez gant ma paouezo da vrezeliñ ouzh Scáthach, ha gant ma tougo ur mab dezhañ. Chom a ra Kouc'houlin eno e-pad bloaz.
En Táin Bó Cúailnge ("Skrapadeg saout Cooley"), daou eus ar vrezelourien hag en em gann gant Cú Chulainn, Fer Báeth ha Fer Diad, o deus pleustret asambles gantañ dindan renerezh Scáthach. Evel Cú Chulainn hag e geneiled, harozed all zo kaset da Scáthach da stummañ evel an drouiz Mog Ruith.
Gouest e oa Scáthach ivez da ziouganañ an amzer da zont hag e lenne planedenn e ziskibled. Evit Cú Chulainn avat e nac'has ober rak gwelet he doa e lazhfe e vab nemetañ, Connal, a oa ivez mab-bihan Scáthach en istorioù zo.
Ar fed m'emañ Scáthach o chom en Enez-Sgitheanach a seblant dont eus an heñvelder etre anv an enezenn hag hini Skitia en heniwerzhoneg. E testennoù zo e reer eus Scáthach, merc'h Buanuinne, roue Skitia ha mont a ra Cú Chulainn di da vezañ stummet.
Skrivagnerien zo, awenet gant istorioù Scáthach, Boudika ha Cartimandua a soñj dezhe en em ganne ar maouezed e-touez ar vrezelourien e kevredigezh ar Gelted. Lod all a lavar ar c'hontrol oc'h harpañ war lezennoù a vevenne ar pezh a c'halle ober ar maouezed hag a wareze anezhe en amzer ar brezel.
Impalaeriezh c'hall
« Impalaeriezh c'hall » a vez lavaret eus meur a dra:
Uri (Sardigna)
Uri zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Thüringen
Stad dieub Thüringen (alamaneg : Freistaat Thüringen) a zo unan eus ar 16 Land a ya d'ober Alamagn. E-kreiz ar vro emañ, hag Erfurt eo ar gêr-benn. 16 200 km² eo gorread al Land, ha 2,3 milion a annezidi a zo ennañ.
Douaroniezh
E-kreiz Alamagn emañ Stad dieub Thüringen : etre al Länder da-heul :Saks-Izel, Saks-Anhalt, Saks, Bavaria ha Hessen. Stank eo ar c'hoadeier en Thüringen, ul land lesanvet kalon c'hlas Alamagn. Ar c'hoadeier-se agver dreist-holl e gwalarn al land, en Thüringer Wald. E norzh ar c'hoad-se e kaver un uhelgompezenn. Er gwalarn ez eus ul lodenn eus ar menezioù Harz. Torosadurioù menezioù all a gaver en Thüringen : Rhön, Dün, Kyffhäuser ha Hainich. Lodenn reter Thüringen a zo un uhelgompezenn. Ar Saale, an Ilm, ar Werra, an Unstrut hag ar Weibe Blanc eo ar stêrioù a gaver en Thüringen.
Ragistor
Roudoù pobladur e Thüringen a gaver ken abred hag e 350 000 kent JK. Korf-eskern un homo sapiens (200 000 kent JK) a zo bet kavet e-kichen Weimar.
Wish Key
Wish Key oa un daouad italo disco savet e 1983 gant Manlio Cangelli ha Lorella Ghilardi.
Stêr Grey
Stêr Grey zo anv meur a stêr er bed.
Thüringen
Roud kentañ an anv Thüringen
Anv Thüringen a zeu eus hini an Dhüringed a veze o chom eno e-tro an eil kantved. Tapet e voe gant ar Franked e-tro ar kantved, hag ul landgraf (kontelezh) eus an Impalaeriezh santel roman german e voe azalek 1130.
Wish Key
Adalek 1984 e voe arveret an anv Wish Key gant Massimo Berti ha Silvia Merelli, kement-se gant aotre Manlio Cangelli.
Thüringen
Er Grennamzer
Gant marv Heinrich Raspe IV e 1247 ez eas familh konted Thüringen da netra. Goude ar brezel a hêrezh (1247-1264) e voe dizalc'h lodenn gornôg Thüringen dindan an anv Hessen. Ar peurrest eus Thüringen a voe perc'hennet gant konted Meissen, hag int eus familh Wettin. Dont a reas neuze da vezañ kreiz trede dukelezh Saks ha rouantelezh Saks. Pa voe rannet ar familh Wettin e daou skourr e 1485 e voe perc'hennet Thüringen gant an hini kentañ, ha tamm-ha-tamm e voe rannet e meur a stadig abalamour d'an hengoun sakson diazezet war rannañ an hêrezh hetre an hêred c'hourel. Graet e vez dukelezhioù sakson eus ar stadoù-se. Ar re bouezusañ a oa hini Saks-Weimar, Saks-Eisenach, Saks-Jena, Saks-Meiningen, Saks-Altenburg, Saks-Coburg ha Saks-Gotha.
An Disivoud
Da vare an Disivoud e teuas Thüringen da vezañ ur vro brotestant. E 1520 e voe diskaret ar gredenn gatolik : distrujet e voe ar manatioù ha skarzhet ar veleien. Dindan ren priñs-dilenner Mainz e oa distrig Eichsfeld ha katolik e chomas, evel kêr Erfurt ha tro-war-dro dezhi.
An kantved
Napoleon Iañ a adsavas an tiriad pa voe krouet kengevredad ar Roen e 1806. Kemmoù a voe degaset en-dro da vare Kendalc'h Vienna (1814-1815) pa voe krouet ar C'hengevredad german.
Syfy
Syfy (stumm leun Sci-Fi Channel pe Sci-Fi; skrivadur arzel SYFY) zo ur chadenn skinwel stadunanat dre loarell ha neudenn. Perc'hennet eo gant NBCUniversal Cable Entertainment Group skourr an NBCUniversal, un is-embregerezh eus Comcast. Ar chadenn a skign danvez skiant-faltazi, moliac'h, spont, dreistordinal, paranormal, drama, ha skinwel gwirion. Syfy a zo bet prenet gant 92,4 milion a diegezhioù e Stadoù-Unanet Amerika. Krouet e oa bet d'ar 24 a viz Gwengolo 1992.
Thüringen
An kantved
E 1920 e voe kendeuzet ar stadoù-se en ur stad nemetken anvet Thüringen ha lakaet e voe Weimar da gêrbenn. Gant dileuridi Saks-Coburg e voe dibabet bezañ staget ouzh Bavaria. D'ar mare-se e oa dispac'hel an traoù e Thüringen. E miz Here 1923 e voe degemeret izili eus KPD e gouarnamant Thüringen. Fellout a rae dezho ma vefe aozet ur Republik kuzulioù, met ne badas ket ha flastret e voe gant an arme. E 1937 e vo digoret kamp-bac'h Buchenwald e-kichen Weimar. Kalz distruj a voe e Thüringen e-pad an Eil Brezel-Bed, dreist-holl e Jena hag e Nordhausen, hag a voe bombezet kalz. An Amerikaned eo a voe ar re gentañ o tizhout Thüringen e miz Ebrel 1945, met azalek miz Gouere 1945 e voe aloubet gant an Arme Ruz. Ul lodenn eus Saks Prusia (Erfurt, Mühlhausen ha Nordhausen) a voe staget neuze ouzh Thüringen ha lakaet e voe Erfurt da gêrbenn. Dilennadegoù kentañ ar parlamant a voe azoet e 1946.
E 1949 e voe krouet DDR ha staget e voe Thüringen outi. Divodet e voe al Länder e 1952 hag aozet distrigoù (Bezirke) en o lec'h. Rannet e voe neuze Thüringen e tri distrig : hini Erfurt, hini Gera ha hini Suhl. Da vare ar Brezel yen e voe harzoù su Thüringen ul lodenn eus ar rideoz houarn, evel ma c'haller gwelout e Mirdi ar Voger e Mödlareuth. Adsavet e voe Land Thüringen e pa voe adunvanet Alamagn e 1990. E 1993 e voe votet ur vonreizh nevez ha dibabet an anv Freistaat Thüringen. Abaoe an adunvanidigezh ez eo bet CDU ar strollad politikel pennañ hag e izili o deus kemeret perzh en holl c'houarnamantoù : gouarnamantoù kenunaniezh (1990-1999) pe o-unan e penn an traoù abaoe 1999.
Galloud lezenniñ
Gant parlamant Thüringen eo e vez votet al lezennoù. Aozet e vez dilennadegoù bep pemp bloaz. 88 dileuriad a zo el Landtag.
Sevenadur
A-bouez ez eo Thüringen en Alamagn a-fet sevenadur. A-viskoazh eo bet brudet kêr Weimar a-fet sevenadur, hag eno eo e c'hanas al luskas lennegezh anvet "Weimarer Klassik" (e-tro 1786-1805), eno e voe krouet ar Bauhaus hag e Thüringen ivez e vo skrivet kentañ bonreizh Alamagn.
Tud vrudet
Tud a-bouez bras e sevenadur Europa a zo liammet ouzh Thüringen. Martin Luther a repuas e kastell Wartburg ma stagas gant treiñ an Testamant Nevez en alamaneg. Goethe a voe o chom eno e-pad ouzhpenn 50 vloaz, hag eno ivez eo e kejas ouzh ar barzh Friedrich Schiller.
Menez Kenya
Menez Kenya eo menez uhelañ Bro-Genya, hag an eil uhelañ en Afrika war-lerc'h ar C'hilimandjaro. 5199m eo e uhelder. Ar menez-mañ eo en deus roet e anv d'ar vro. Ur menez-tan kozh eo.
Gérard Cousseau
Gérard Cousseau (Gégé, Gécé pe Ferru), bet ganet d'an 8 a viz Even 1953 e Kentreg, a zo un treser hag ur senarioour bannoù treset breizhat.
Gouere 2009 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2009 e Breizh
Yvette Brelet
Yvette Anaïs Étiennette Brelet, bet ganet d'an 9 a viz Genver 1901 en Antr hag aet d'an Anaon d'ar 4 a viz Ebrel 1977 e Bourges (Bro-C'hall), a oa ur bianoourez hag un ograouerez vreizhat, merc'h da Henri Brelet ha Jeanne Lauverjat. Moereb e oa da d'ar brederourez ha kerzoniourez Gisèle Brelet.
Ezel e voe eus ar strollad arzel Unvaniez ar Seiz Breur. Kanañ a reas gant laz-kanañ kelc'h keltiek Naoned a-raok an Eil Brezel-bed.
Río Grey
Ar río Grey zo ur stêr eus su Chile, er Rannvro Magallanes. Berr kenañ eo, 20 km hed hepken. Dont a ra er-maez eus al Lenn Grey ha kemberañ er Río Serrano hag a ya da aberiñ er Ceno Última Esperanza a zibouk er pleg-mor Almirante Montt.
Uri
Uri a c'hall bezañ meur a dra.
Tud
Un anv-bihan hebraek hag un anv-familh eo Uri.
Tula
Tula zo anv meur a lec'h.
Magra
Ar Magra zo ur stêr eus Italia hag a red e Toskana hag e Liguria, dre broviñsoù Proviñs La Spezia ha Massa-Carrara.
Tortuga (Galápagos)
Baoted hag evned-mor zo enni. Dizoloet e voe e Meurzh 1535, a greder, hag ebarzhet en Ecuador en 1832.
Martinelli
Martinelli oa un daouad italo disco savet e 1983 gant Aldo Martinelli ha Simona Zanini.
Évian Thonon Gaillard Football Club
Ar Évian Thonon Grand Genève Football Club (ETGG) a zo ur c'hlub liessportoù gall krouet e 2007.
Kab Trafalgar
<HR noShade> Kab Trafalgar (Cabo Trafalgar e spagnoleg), zo ur beg-douar e kumun Barbate, e Proviñs Cádiz en Andalouzia, e mervent Spagn, war aod ar Meurvor Atlantel, er gwalarn da Jibraltar.
Debian
Debian zo ur raktres a sav reizhiadoù korvoiñ frank. Teir reizhiad o deus bet savet bremañ :
Kab Trafalgar
An anv
Un anv arabek eo, deuet eus Tarf al-Gharb (طرف الغرب), a dalvez "beg-douar ar c'hornôg".
Istor
Emgann Trafalgar, e 1805, zo un emgann war vor etre morluoù Bro-Saoz ha Bro-C'hall
Antonia Minor
Antonia Minor pe Antonia ar Yaouankañ (31 a viz Genver 36 kent JK - Gwengolo/Here 37), a oa ur vaouez a renk uhel en Henroma.
Kab Trafalgar
Tour-tan
Un tour-tan 34 metrad uhelder zo, ha hennezh zo 51 metrad a-us d'ar mor, savet e 1860.
Antonia Minor
Tiegezh
Merc'h yaouankañ Marcus Antonius hag Octavia Thurina Minor e oa. He mamm a oa c'hoar da Octavius, anv kentañ an hini a voe an impalaer Augustus). He c'hoar henañ a veze lavaret Antonia Major anezhi.
Er bloaz 16 kent JK e timezas Antonia Minor da Nero Claudius Drusus, eil mab Livia, a oa eil pried an impalaer  Augustus. Mamm e voe d'ar jeneral Germanicus, d'an impalaer Claudius Iañ ha da Livilla, mamm Caius Caesar, an impalaer Caligula.
E-kerzh ren Tiberius ne rfeas galloud ar prefed pretorian Sejanus nemet kreskiñ. Hennezh a oa mennet da gemer lec'h an impalaer.
Bujumbura Mairie
Bujumbura Mairie zo ur proviñs eus Burundi, enni kêrbenn ar vro, Bujumbura.
Bururi (proviñs)
Bururi zo ur proviñs eus Burundi.
Usini
Usini zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Fun Fun
Fun Fun oa un daouad italo disco hag high-NRG savet e 1983 gant ar broduerien Dario Raimondi hag Alvaro Ugolini, ar c'hanerezed studio Antonella Pepe, Angela Parisi hag Ivana Spagna, hag ar jakezed Francesca Merola ha Roberta Servelli.
E 1984 e voe lakaet Elena Trastulli e-lec'h Roberta Servelli.
Gens
Gens zo ur ger latin ha gallek.
Helena Cain
An Amiral Helena Cain zo un dudenn ijinet er stirad skinwel skiant-faltazi Battlestar Galactica. An dudenn a zo c'hoariet gant an aktourez Michelle Forbes.
Hart Island
Hart Island zo un enezenn eus distrig ar Bronx, e kêr New York. Er mervent d'al Long Island Sound emañ, ha dezhi 1,6 km hed ha 400 m led. 53,10 hektar zo dindani, hag enni emañ brasañ bered kêr New York.
Bujumbura Rural
Bujumbura Rural zo ur proviñs eus Burundi, tro-dro da gêrbenn ar vro Bujumbura. Enni e oa ganet ar prezidant bet Cyprien Ntaryamira.
Lucien Fruchaud
Lucien Fruchaud zo bet eskob Sant-Brieg ha Landreger eus ar 17 Gouere 1992 d'an 20 Eost 2010.
Buhez
Lucien Fruchaud zo ganet d'an 23 Here 1934 e Lavreer-Botorel. Eskob a enor Eskopti Sant-Brieg ha Landreger eo abaoe miz Eost 2010.
Kelennet eo bet evit bezañ beleg e kloerdi bras Naoned. Beleget eo bet d'an 30 Mezheven 1962 evit eskopti Naoned.
Here 2009 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2009 e Breizh
Lucien Fruchaud
Buhez
Hervez lezenn an Iliz, roet en doa e zilez d'ar pab d'an 23 Here 2009, deiz e 75 vloaz. Dalc'het en doa gant e garg eskob betek an 20 Eost 2010.
Goude bet dilezet e garg eskob en deus adkemeret e labour stummer e kloerdi bras Sant-Yann Naoned, e eskopti kentañ,
Denis Moutel zo deuet war e lerc'h war gador eskob Sant-Brieg ha Landreger.
Yoahaz
Hervez an Tanac'h e voe Yoahaz (hebraeg: יְהוֹאָחָז‎ Yəhō’āḥāz, "Yahweh en deus dalc'het"; latin: Joachaz), mab Yehou, roue Israel etre 814 KJK ha 798 KJK.
Setu ar pezh a lenner en Eil Levr ar Rouaned diwar e benn : « Ober a reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, hag e kerzhas war -lerc'h pec'hedoù Yarovam, mab Nevat, hag en devoa laket Israel da bec'hiñ : ne zistroas ket diouto. Hag e tommas konnar an Aotroù ouzh Israel; hag e lake anezho e dorn Hazael, roue Aram, hag e dorn Ben-Hadad, mab Hazael, bepred. » (2R 13, 2-3)
Ren a reas Yoash, e vab, war e lerc'h.
Pozzomaggiore
Pozzomaggiore zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Cankuzo (proviñs)
Cankuzo zo ur proviñs eus Burundi.
Sammorell
Ar sammorell, ar sammgarrig pe ar gamionetenn zo ur c'harbed etre ar c'harr-tan hag ar c'harr-samm, gant peder rod hag ur c'heflusker, evit treuzdougen marc'hadourezh, a-wechoù tud pe loened. Rummet eo er « c'harbedoù dezougen skañv » (KDS).
Ar stroborellig zo ur c'harbed un tamm bihanoc'h eget ar sammorell, a-vent gant ar c'harr-tan met evit an treuzdougen ivez.
Kalz micherioù a ra gant sammorelloù ha stroborelligoù, da skouer an dezougerien ha paotred al lizheroù.
Koua reder
Ar c'houa reder (Coua cursor) a zo un evn eus kerentiad ar c'hCuculidae.
Annez
Bevañ a ra al labous e koadegi izel hanterkrin eus mervent Madagaskar.
Gitega (proviñs)
Gitega zo ur proviñs eus Burundi.
Cibitoke (proviñs)
Cibitoke zo ur proviñs eus Burundi.
Abbéville
Abbéville zo anv meur a lec'h :
Ligured
En em gannañ a reas al Ligured e-pad pell a-enep ar Romaned, met a-benn ar fin e voent trec'het gant ar re-se hag hevelebekaet e voent outo, tamm-ha-tamm, en Eil kantved kent J.K..
Unan eus pennlec'hioù al Ligured e oa kêr Albingaunum pe Album Ingaunum (anvet Albenga bremañ).
Renneville
Renneville zo un anv-lec'h gallek
La Maddalena
La Maddalena zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Yavesh
Hervez an Testamant Kentañ e oa Yavesh tad Shaloun a voe roue Israel e-pad ur miz e 713 KJK goude bezañ lazhet Zec'haria (roue Israel) (2 R 15, 10).
Codrongianos
Codrongianos  zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Badesi
Badesi  zo ur gumun italian e  proviñs Sassari en enez Sardigna.
Rocheville
Rocheville zo un anv-lec'h gallek
Karr-samm
thumb|Ur c'harr-samm [[Renault Trucks|Renault Premium hag e remok.]] Ur c'harr-samm, sammgarr pe kamion zo ur c'harbed gant rodoù hag ur c'heflusker (diesel peurvuiañ), brasoc'h eget ur c'harr-tan, hag a c'hall charreañ ur samm bras pe brasoc'h, pounner pe pounneroc'h.
A bep seurt kirri-samm a zo, hag evit kefridioù liesseurt : ar banngirri, ar c'hirri-marc'hadourezh, ar c'hirri-samm mezellañ (beton), ar skorngirri, an tumporelloù, ar beolgirri, kirri al lastez, ar c'hirri-distronkañ, ar c'hirri-samm-gavr, ar skraberez evit al labourioù foran...
Karuzi (proviñs)
Karuzi zo ur proviñs eus Burundi.
Karr-samm
Sammgarrer a vez graet eus ar bleiner karr-samm a-vicher. Ret eo kaout un aotre-bleinañ evit ober ar vicher-se. Reolennoù europat zo diwar-benn an amzer tremenet ouzh ar rod-stur.
Kalz micherioù a ra gant ukirri-samm : treuzdougerien a bep seurt met ivez ar saperien-pomperien, ar boliserien, ar vilourien, micherourien, hag all.
Sport
Ur c'hampionad Europa redadegoù kirri-samm a zo, da skouer war troiad ar Mañs. Troiad Kerlabo, e Kaouennieg (Bro-Dreger), a zegemer ur gevezadeg eus kampionad Frañs ar ralli kirri-samm.
Kayanza (proviñs)
Kayanza zo ur proviñs eus Burundi.
Combray
Combray a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944 : mervel a reas div vaouez nann soudard e Combray abalamour d’ar brezel d’ar 16 a viz Eost.
Ittireddu
Ittireddu zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Buddusò
Buddusò  zo ur gumun italian e  proviñs Sassari en enez Sardigna.
Kirundo (proviñs)
Kirundo zo ur proviñs eus Burundi.
Makamba (proviñs)
Makamba zo ur proviñs eus Burundi.
Chiaramonti
Chiaramonti   zo ur gumun italian e  proviñs Sassari en enez Sardigna.
Frieda Brepoels
thumb|Frieda Brepoels Frederika Marie Joseph Brepoels, pe Frieda Brepoels ent krenn (ganet d'ar 7 a viz Mae 1955 e Mopertingen) zo ur bolitikourez eus Flandrez Belgia hag un ezel eus Parlamant Europa, en anv ar strollad N-VA.
Ezel eo eus bodad an Endro hag ar Yec'hed er Parlamant, kenkoulz hag eus hini ar Gwirioù hag ar Justis.
Bélom
Bélom, pe Jean-Loïc Belhomme e anv en ti-kêr, bet ganet d'ar 6 a viz Meurzh 1950 e Kantlou, a zo un treser hag ur senarioour bannoù-treset breizhat.
Emilio Aguinaldo
Emilio Aguinaldo y Famy (22 Meurzh 1869 – 6 C'hwevrer 1964) a oa un dispac'hour ha politikour eus Filipinez. Prezidant kentañ Republik Filipinez e voe (1899–1901) ha prezidant kentañ ur republik en Azia. Ren a reas an emsavadeg a-enep yev Spagn e dibenn Dispac'h Filipinez (1896–1898), ha ren a reas nerzhioù Filipinez ivez er brezel etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet (1898), hag er brezel etre Filipinez hag ar Stadoù-Unanet (1899–1902).
E 1935 ez eas war ar renk evit bezañ prezidant Filipinez, met dilennet e voe Manuel Quezon. Sellet a reer outañ evel unan eus harozioù broadel Filipinez.
Muramvya (proviñs)
Muramvya zo ur proviñs eus Burundi.
Civil War
Civil War a zo un heuliad comics bet embannet e 7 levrenn gant Marvel Comics. Savet e voe ar senario gant Mark Millar ha treset e voe gant Steve McNiven. An darvoudoù kontet e-barzh Civil War a voe a-bouez e Hollved Marvel. Ur seurt comics anvet cross-over eo. Embannet e voe er Stadoù-Unanet e 2006 ha 2007. Brudet eo e-touez al lennerien comics hag e-touez tud all peogwir e c'horavez daou zarvoud a-bouez ennañ : dizoloet e voe piv eo Spider-Man ha mervel a ra Captain America.
An istor
Diazezet eo istor ar c'homic war ul lezenn nevez (Super-Human Registration Act) hag hec'h efedoù en Hollved Marvel. Hervez al lezenn-se e rank an holl dud dezho galloudoù dreistordinal pe ar re a wisk maskloù a-benn gwareziñ an dud, mont da enrollañ ha lavarout piv int e gwirionez. Pal al lezenn eo kontrolliñ ar pezh a ra ar c'hourharozed. Neuze ez eo rannet ar c'hourarozed e daou strollad : ar re a asant al lezenn peogwir e kredont enni hag ar c'hourvilened a c'hortoz un distaoliadeg, hag ar re a sav a-enep al lezenn peogwir e soñj dezho ez eo kontrol d'ar frankiz hag e c'hallfe lakaat o zud-nes en arvar. Strollad ar re a sav a-du gantal lezenn a zo kaset gant Iron Man, ha kaset eo ar strollad all gant Captain America. A-hed an heuliad e heulier neuze ar bec'h a vo etre an daou strollad. An daous avboent a vez kinnget d'al lennerien. Echuiñ a ra an istor gant un emgann bras-divent e New York.
Battlestar (lestr-egor ijinet)
Al listri-egor brezel Battlestar a zo bigi diazez ar Flodad trevadennel e bed ar stirad skinwel Battlestar Galactica. Adkavet e vezont kement er filmoù ha stirad Battlestar Galactica, e Galactica 1980, hag er stirad adsavat e 2004 anvet Battlestar Galactica. An hini brudetañ anezho eo ar Battlestar Galactica.
Battlestar Galactica (1978–1980)
Al listri-egor Battlestar zo bigi brezel diazez an 12 Trevadenn. Doare Douger-nijerezioù int, servij a reont kement evit tagañ hag evit difenn, hag implij nijerezioù brezel bliv. Ouzhpenn-se ez int savet evel Egorrederioù brezel, gant pezhioù kanol ha misiloù lies.
497
Diwar-benn ar bloavezh 497 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 497
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 497
Muyinga (proviñs)
Muyinga zo ur proviñs eus Burundi.
Gens Octavia
Ar gens Octavia a oa un tiegezh plebeian e Roma an Henamzer, a oa savet da diegezh patrisian gant Julius Caesar er.
Istor
Kentañ den brudet er gens e oa Gnaeus Octavius Rufus, quaestor war-dro 230 kent JK. A-hed an daou gantved goude e voe meur a garg uhel etre daouarn an Octavii ; an hini uhelañ avat a voe gant Gaius Octavius, niz da Julius Caesar, advabet gantañ, anvet da Augustus gant ar Sened roman e 27 kent JK.
Orin ar gens
Dont a rae an Octavii eus Velitrae, ur gêr Volsk, e menezioù Alba, hervez an istorour roman Suetonius (De Vita Caesarum, "Augustus," 1).
Denis Moutel
Denis Moutel zo eskob Sant-Brieg ha Landreger abaoe an 20 a viz Eost 2010.
Konfusius
Konfusius, sinaeg 孔夫子, pinyin Kong Fuzi (551 KJK - 479 KJK) eo bet ar prederour sinaat en deus bet al levezon vrasañ war sevenadur ha kevredigezh e vro e-pad tremen daou vil bloaz.
An andonioù
Dre dammoù skridoù bet kendastumet ha dielfennet a-hed kantvedoù e ouzomp diwar-benn Konfusius, e soñjoù hag al levezon en deus bet war Istor Sina hag ar broioù sinaet. Teir andon bennañ zo :
Goude e varv
A-douez meur a lesanv e c'haller kinnig amañ ar re baotañ :
Pa oa ar jezuad italian Matteo Ricci (1552-1610), ha jezuidi all en e c'houde,o treiñ levrioù sinaek e yezhoù ar C'hornôg e voe Kong Fuzi (孔夫子) latinaet e Konfusius. Chomet eo an anv-se er C'hornôg abaoe. Stummoù sinaek lakaet e lizherennoù roman a gaver ivez avat : Kong Fuzi, Kong fu zi, K'ung fu-tzu (pe Kung fu-tze, a zo diresisoc'h). Kement ha "Kelenner" e talvez Fuzi. Hervez an hengoun sinaat e oa dizoujus gervel ur c'helenner dre e anv, neuze e veze graet Kong Fuzi, "Mestr Kong", anezhañ, ha dre an anv-se e vez anavezet e Sina betek hiziv an deiz zoken. Diret eo ar gealarouez 夫 fu er Sinaeg a-vremañ ; aliesoc'h neuze e vez Konfusius anvet Kong Zi (孔子).
E vuhez
, Hervez an hengoun e oa Kong Shu Liang He, tad Konfusius, un diskennad eus Yi Yin, anezhañ pennmaodiern Cheng Tang, diazezer ar remziad Shang a renas eus 1570 KJK betek 1045 KJK. Ur c'hadour e oa, brudet evit e gurioù e daou emgann, ar pezh a zegasas un douar-dalc'h dezhañ kent bezañ gouarnour ar Stad kozh Lu e-pad ur mare ; er Su d'ar rannvro Shandong a-vremañ e oa ar Stad-se. Eno e oa o chom en ur gêr anvet Zou, e-kichen Qufu. D'an oad a 65 bloaz e kemeras Shu Liang He un azpried, anezhi un dimezell Yan Zheng Zai na oa nemet 15 vloaz. En diskar-amzer 551 KJK, d'an 28 a viz Gwengolo hervez an hengoun, e c'hanas Zheng Zai ur mab a voe anvet Kong Qiû, en abeg d'ar run (Qiû e sinaeg) ma oa-hi aet da bediñ kent gwilioudiñ. Edo Sina e dibenn ar predad a vez anvet Nevezamzerioù ha Diskar-amzerioù gant Sinaiz (gwelit uheloc'h).
Evit gwir ne ouzer diwar red buhez Konfusius nemet ar pezh a zisklêrias-eñ hervez Kendivizoù Konfusius :