cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aucassin et Nicolette
Aucassin et Nicolette zo ur gontadenn c'hallek, pikardek kentoc'h, eus an XIIIvet kantved, hanter e komz-plaen, hanter e gwerzennoù, ur chantefable a vez graet eus se e galleg.
An istor
Daou grennard en em gar : Aucassin, mab da gont Beaucaire, ha Nicolette, bet skrapet pa oa bihan gant ar Sarazined, ha gwelet evel ur sklavez, goude ma'z eo merc'h da roue Kartada.
Goude meur a wallabadenn ha tremen dreist d'ar spern e teuont a benn da zimeziñ.
Levezon
E 1780 e voe savet ur c'hoarigan e pevar arvest gant Michel-Jean Sedaine, ha André Grétry a aozas an tonioù, o treveziñ tonioù krennamzerel, ha ne reas ket berzh da neuze. Nav bloaz goude e voe adc'hoariet koulskoude.
Snow White and the Seven Dwarfs (film, 1937)
Snow White and the Seven Dwarfs a zo ur film saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat David Hand (1900-1986).
Kentañ film bevaat hir ar Studioioù Disney e oa, a-raok Pinocchio (e miz C'hwevrer 1940).
Pescara
Pescara zo ur gêr en Italia, kêr-benn proviñs Pescara, e rannvro Abruzzo.
Fañch Bernard
Fañch Bernard, pe François Bernard, zo ur soner gourbiolin ha livour eus Landerne
Ganet eo e 1944 e Pariz. Etre 1969 ha 1979 eo bet o seniñ gant Glenmor, a-hed troiadoù ha sonadegoù hennezh. Seniñ a ra ivez gant laz-kanañ Penn ar Bed.
Kornog (kelaouenn)
Kornog a oa ur gelaouenn embannet gant Unvaniez ar Seiz Breur, etre 1928 ha 1930.
Savet e oa bet evit kas an arz breizhek modern war-raok, pe, evel ma lavare ar Seiz Breur o-unan, evit "adkrouiñ hon arz broadel". Renet e oa ar gelaouenn gant Reun Kreston ha Paul Ladmirault. "Kornog Occident" e oa an titl leun ha "Revue illustrée des arts bretons - Dastumadenn skeudennek arzou Breiz" an istitl.
E-barzh e kaved pennadoù, divyezhek alies, diwar-benn arzoù a bep seurt ha keleier eus an arz, e Breizh hag e broioù all.
Gant Kornog e oa bet embannet ivez koadengravadurioù eus sent Breizh, graet gant lod eus arzourien ar Seiz Breur, Jeanne Malivel, Reun Kreston, Langleiz, Jorj Robin.
Hapi (doue an Nil)
<HR noShade>
Hapi e oa doue an Nil en Henegipt.
Channel Islands
Channel Islands zo anv-lec'h saoznek meur a enezeg.
Savet eo an anv diwar ar gerioù saoznek channel (kanol) hag islands (inizi).
Gallout a ra bezañ:
New York Military Academy
New York Military Academy berraet e NYMA a vez graet eus ur skol prevez gant ur c'houskva e kêriadennig war ar maez Cornwall-on-Hudson, 97 km e norzh New York City. Bez eo unan eus skolioù milourel koshañ ar Stadoù-Unanet o vezañ bet digoret e 1890. Da zigentañ skol evit ar baotred nemetken, digoret eo bet d'ar merc'hed adal 1975. D'an 3 a viz Meurzh 2015, an NYMA a oa bet tapet gant kudennoù arc'hant drastus dre an nebeut a deskarded oc'h emezeliñ a vloaz da vloaz. E-serr kaout un distro-skol evit trimiziad Gwengolo 2015, an NYMA a oa bet klozet ha gwerzhet d'ur strollad posterien arc'hant a orin sinaat a zigoras ar skol en-dro e miz du ar memes bloavezh.
Saint-Côme-de-Fresné
Saint-Côme-de-Fresné a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
kantved
Eil brezel-bed, 6 a viz Even 1944: Saint-Côme-de-Fresné a zo ul lodenn eus tachenn dilestrañ Gold Beach e-pad an Dilestradeg e Normandi; dieubet e voe ar gumun en endervez goude euriadoù emgann.
Frome
Frome a zo ur gêr e kontelezh Somerset e mervent Bro-Saoz.
Malvern (Worcestershire)
Malvern a zo ur gêr-zour e kontelezh Worcestershire e kornôg Bro-Saoz.
Teramo
Teramo a zo ur gêr ag Italia, kêrbenn proviñs Teramo, e rannvro Abruzzo.
Fortnite
Fortnite zo ur c'hoari video enlinenn savet e 2017 gant Epic Games. Embannet eo bet e stummoù disheñvel war savennoù lies. Doareoù disheñvel pe modoù a zo bet savet hag ouzhpennet d'ar c'hoari diazez evel Fortnite: Save the World.
Meuvaines
Meuvaines a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Buez ar Zent (1911)
Buez ar Zent eo anv an doare eus Buhez ar Sent a zo bet savet gant Yann-Vari Perrot, d'ar mare ma oa kure e Sant-Nouga. Skeudennet e voe gant Louis Le Guennec ha moullet e ti ar Gwaziou e Montroulez, e 1911. Evit sevel e levr e oa bet an aotrou Perrot e-pad bloaz e Ti Sant-Jozef e Kastell-Paol. Diwar an holl bennadoù a gaver el levr ez eus 25 ha n'int ket bet skrivet gant Yann-Vari Perrot met gant beleien all : an aotrounez Martin, kure Penmarc'h, Leon, kure Kernevel, ha Prigent, kure Brieg.
Insubri
Insubri ha Cenomani a voe faezhet gant ar Romaned e meur a emgann e dibenn an Trede kantved kent JK hag e deroù an Eil kantved kent JK, daoust m'o doa graet emglev gant nerzhioù Kartadiz Hannibal Barca.
E 218 kent JK ez ejont gant arme Hannibal da argadiñ an Taurini. Kasoni a-gozh a oa etre Taurini hag Insubred. Kemeret e voe o c'hêr-benn Taurasia gant arme Hannibal goude ur seziz tri devezh "
Belisarios
Ur jeneral bizantat e oa Belisarios (e gregach: Βελισάριος; Flavius Belisarius e latin), ganet war-dro 500 goude J.K. e Trakia hag aet da Anaon e 565 e Konstantinopolis.
Nicoletta
Nicoletta zo un anv-badez italianek deveret eus Nicola.
Tud
thumb|right|2000px|Nicola, anv-micher ar ganerez [[Nicoleta Alexandru.]]
A Bug's Life
A Bug's Life (Ur vuhez amprevan) a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat John Lasseter (1957-) hag Andrew Stanton (1965-).
Produet gant Pixar Animation Studios e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'ar 14 a viz Du 1998 e Stadoù-Unanet Amerika. Eil film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h Toy Story (e miz Du 1995) hag a-raok Toy Story 2 (e miz Du 1999).
1944 (film)
1944 zo ur film brezel estoniat embannet e 2015 ha sevenet gant Elmo Nüganen. Ar film a voe skignet evit ar wech kentañ e miz C'hwevrer 2015 e Berlin, en Alamagn, a-raok bezañ embannet en Estonia ha broioù norzh Europa. Lakaet e oa bet war ar renk evit lid an 88vet Academy Awards met ne voe ket trec'h.
Istor ar film
Kregiñ a ra ar film 1944 gant emgann al linenn Tannenberg. An emgann a zo drastus evit an daou du engouestlet, gant Estoniz en Arme Ruz hag er Waffen-SS.
Degemer ar film
War al lec'hienn IMDb, ar film 1944 a zo notennet 7.5/10, hervez 1005 vot.
Berzet eo ar film e kevredad Rusia.
La Main d'écorché
La Main d'écorché zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant e 1875, brudet da vezañ an hini gentañ diwar zorn ar skrivagner.
Istor
Kentañ ma voe embannet a voe e L'Almanach lorrain de Pont-à-Mousson, sinet Joseph Prunier. Embannet e voe dre levezon Léon Fontaine, mignon d'ar skrivagner, a oa e genderv e penn an almanak-se. Adembannet e voe en dastumad Misti, goude marv an oberour, gant Paul Ollendorff e 1912.
Elfennoù eus ar gontadenn a adkaver en danevell La Main, embannet eizh vloaz goude, e 1883.
Awenet e oa an div gontadenn gant an dorn en devoa gwelet Maupassant e ti ar barzh saoz Swinburne en Étretat.
Loa eured
Ul loa eured a zo ul loa goad hag a brofe ar baotred d'ar merc'hed e Breizh en. Dre ar prof-se e tiskoueze ar paotr d'ar plac'h e oa prest da zimeziñ ganti hag er mod-se e oa kadarnaet o dimeziñ. Da gustum eo jeometrik ar stummoù kizellet war al loa, met kavout a reer kalonoù alies ivez. Eorioù a gaver war loaioù graet gant martoloded, met ivez hern-marc'h, kroazioù, kleier hag all.
Diskouez a rae kened al loa pegen pinvidik hag en e aez e oa ar paotr yaouank. War a seblant e teuas an hengoun-se diouzh ar boaz a oa gant kouvidi un eured da gas o loa ganto, rak a-hed daou pe tri dervezh friko ha fest, ha kantadoù a dud, ne oa ket trawalc'h a loaioù d'an holl. Goude an eured e tiskouezed al loa ouzh moger an ti.
Ober a reer loaioù eured c'hoazh hiziv an deiz, dreist-holl da ginklañ an ti ha da virout an hengoun. Artizaned 'zo e Lokorn (Bro-Gerne) a ra loaioù eured c'hoazh.
Votadini
Ar  Votadini a oa ur bobl vrezhon eus hanternoz Enez Vreizh, e kreisteiz Skos hiriv, amezek kreisteiz d'ar Bikted.
Loa eured
Al loaioù koshañ
Al loa eured koshañ a oa bet kavet en Alamagn ha hi bloaziadet 1664,. An hini goshañ eus a Vro-Gembre, lec'h m'emañ kreñv an hengoun, a voe bloaziadet 1667. Evelato e seblant an hengoun-se bezañ koshoc'h. Zoken mard eo an hengounioù kembreat ha breizhat ar re vrudetañ e kaver loaioù-eured e Lec'hlenn hag en Europa ar Reter.
Votadini
O bro
En em astenn a rae o bro etre an div voger, hini Hadrian ha hini Antoninus, pe etre Forth ha Tyne, e gevred Skos a hiriv betek biz Bro-Saoz, da lavarout eo adal kornad Sruighlea (Stirling e saozneg) hag ar stêr Tyne, ha dindano edo toleadoù Falkirk, Lothian ha Scottish Borders, hag ivez ar vro ac'h eas d'ober Northumberland diwezhatoc'h. Er c'hreisteiz dezho e oa pobl ar Brigantes.
Loa eured
Kembre
llwy caru pe llwy cariad a vez graet eus al loa a vez roet d'an hini garet.
Votadini
O bro
Da gentañ e oa o c'hêr-benn war dorgenn Traprain Law en East Lothian, ken na voe dilezet e deroù ar IVvet kantved da vont da Din Eidyn.
O yezh
Brezhoneg (pe predeneg) e oa o yezh ha don eo o roud el lennegezh henvrezhonek gant ar varzhoneg Y Gododdin, gant ar barzh Aneurin er.
Hiriv e vez gwelet an den hag e oberenn evel perzhidi eus al lennegegezh kembraek.
Istor
Er c'hentañ kanved e oant anavezet gant ar Romaned evel ur bobl vrezhon. Etre 138 ha 162 e voe aloubet o bro gant ar Romaned, etre moger Hadrian ha moger Antoninus.
Pa gilas ar Romaned da glask gwarez a-drek Moger Hadrian e teuas ar Votadini da vout ur stad hag a oa harperez da Roma hep bezañ dindan he lezenn. Ar jeneral roman Flavius Theodosius, kaset gant Roma a fizias er Votadini ar garg da ziwall harzoù hanternoz an impalaeriezh.
Gododdin
Goude aet kuit ar Romaned e kemmas tamm ha tamm ar vro. Ar bobl-se eo a zeuas da vout Gododdin an Hen Ogledd.
Manvieux
Manvieux a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Samied
Kavout a reer ar bobl Sami pe Samied war dachenn peder stad : Norvegia, Sveden, Finland (Suomi) ha Rusia. Envel a reont o bro ar Sápmi.
Matera
Matera a zo ur gêr ag Italia, kêr-benn proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
Samied
Ar Samieg a zo eus rummad ar yezhoù finnek-ougrek. E Norvegia e ranner ar yezh e 9 rannyezh.
Lenn a reer ez int deuet eus Siberia 11 000 bloaz 'zo. Gwelet int evel ur bobl "kent". Ar meneg skrivet kentañ diwar o fenn a gaver e 98 goude J.K. en un destenn gant an istorour roman Tacitus. E 555 goude J.K. ar gresian Prokopios a gomz eus Skandinavia dindan an anv a Dhule. Envel a ra an annezidi Skridfinned ha deskrivañ a ra anezho evel chaseourien, saverien kirvi-erc'h hag implijerien skioù. Kavet e vez meneg eus darempredoù kenwerzh ganto er sögur (liester saga) islandat. Er grennamzer e vevent e kumuniezhioù bihan chaseourien. Dont a reas labourerien-douar eus lodennoù all eus Skandinavia d'en em staliañ en o-zouez er XVIIvet ha XVIIIvet kantved. Adalek ar XVIvet kantved e teuas ar Samied da vezañ saverien kirvi-erc'h.
Hervez ar sifroù a gaver 70000 a dud en em lavar Sami hag a gomz ar yezh. 45000 anezho a vev e Norvegia (25 000 er Finnmark), 17 000 e Sveden hag ar peurrest e Suomi ha Rusia. Ma klasker ouzhpennañ ar Samied mesket gant an dud all hag o vevañ en diavaez eus ar Sápmi e c'heller tizhout ur 120 000 bennak a dud. 12000 dud o deus lakaet o anv evit votiñ evit Parlamant Sami Norvegia.
Klasket o deus tud Su Skandinavia aloubiñ douaroù ar Samied ha mougañ o sevenadur. N'o doa ket an hevelep sell war perc'henniezh an douar ha kemeret e voe gant ar stad peurliesañ. Ur skouer : hiziv ez eo 95% eus douaroù ar Finnmark (rann norzh Norvegia) perc'hennet gant ar stad. Adalek ar bloavezhioù 1850 e teuas kalz misionerien d'ar Sápmi, difennet e voe ober gant ar samieg er skolioù. E 1902 e voe difennet dre lezenn gwerzhañ douar d'unan ne ouije ket norvegeg... Darbet eo bet d'ar sevenadur Sami steuziañ. Kalz a Samied o deus kuitaet ar vro. An darn vrasañ a vev evel o amezeien, n'int ket krantreerien ken ha n'eus nemet 10% anezho o vevañ diwar sevel kirvi-erc'h. Rr re all a zo labourerien-douar, pesketaerien, kenwerzhourien, artizaned... Ul lod a vev eus an douristerezh. Chomet eo bev ar sevenadur daoust da bep tra hag arzourien Sami brudet a gaver evel ar ganerez Mari Boine.
Al lodenn vrasañ eus kêrioù Finnmark Norvegia a voe distrujet gant an Alamaned e-kerzh an eil brezel bed. Kregiñ a reas emzalc'h ar Stad Norvegian e-keñver ar Samied da gemm goude ar brezel.
Stourmet o deus ar Samied evit o gwirioù ivez (enep ur raktres stankell war an Alta er bloavezhioù 1980, evit mestroniañ an douaroù bremañ...).
Krouet e voe div gomision stad ar Samekulturvalget evit ar sevenadur hag ar Samerettsutvalget evit plediñ gant statud ar Samied hag ar gwirioù war an douaroù hag o finvidigezhioù.
E 1987 (hervez ar "Guide Bleu "ha 1988 "hervez Lonely Planet") e voe disklêriet dre lezenn : "Atebek eo ar Stad eus an diazezoù ret evit ma c'hallo ar bobl Sami diorren he yezh, he sevenadur hag he doareoù bevañ"
Ur parlamant Sami a zo bet savet e Norvegia e 1989 : ar Sameting, (www.samediggi.org). Staliet eo e Karasjok.
Ennañ ez eus 39 ezel dilennet war eeun gant an dud a laka o anv war listenn ar voterien. Ur roll aliañ ar Parlamant a zo gantañ war an danvezioù a sell ouzh ar Samied. Savet ez eus bet aozadurioù damheñvel e Sveden hag e Finland.
E 1990 e teuas ar samieg da vezañ yezh ofisiel dre lezenn.
Kalz re yaouank a ra studioù uhel. Gellout a reont studiañ danvezioù 'zo en o yezh. Skignet evez 17 eurvezh bemdez e samieg gant skinwel Norvegia.
Tost an holl strolladoù politikel a zo ali evit difenn gwirioù ar Samied estreget an tu-dehou pellañ (Fremskrittpartiet) en deus gounezet 22,1% eus ar mouezhioù e dilennadegoù 2005 evit Parlamant Norvegia. N'eo ket echu stourm ar Samied...
Maria Francesca Rossetti
Maria Francesca Rossetti ( Londrez 1827 – 1876) a oa ur skrivagnerez saoznek hag ul leanez saoz.
He buhez
Merc'h e oa da Gabriele Rossetti, ur barzh italian repuet e Londrez, ha d'e bried Frances Polidori. C'hoar e oa d'al livour Dante Gabriel Rossetti, da William Michael Rossetti, ha d'ar varzhez Christina Georgina Rossetti, a zedias dezhi he barzhoneg Goblin Market e 1862.
Gouarnerez e voe en tier pinvidik e-pad bloavezhioù paourentez he familh, pa oa yec'hed he zad o vont war fallaat, hag ober a reas war-dro un dimezell anvet Lucy Madox Brown, a oa da vezañ c'hoar-gaer dezhi goude dimeziñ da William Michael Rossetti.
E 1873, d'he 46 vloaz, ez eas Maria da leanez gant ar gevredigezh The Society of All Saints Sisters of the Poor, un urzh leanezed anglikan savet e 1851. Lucy Madox Brown a fellas dezhi livañ he foltred en he dilhad urzh.
Skrivañ a reas The Shadow of Dante: Being an essay towards studying himself, his world, and his pilgrimage, a voe embannet e 1871.
Gant he c'hoar Christina e roads he foab d'an oaled St. Mary Magdalene Home for Fallen Women, e Highgate.
P'edo war ar varvskaoñ e klaskas, en aner, treiñ he breudeur ouzh ar relijion.
Toy Story
Toy Story a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant ar filmaozer stadunanat John Lasseter (1957-).
Un heuliad d'ar film — Toy Story 2 an titl anezhañ — a zeuas e-maez e miz Du 1999.
Ivanka Trump
Ivanka Marie Trump lesanvet Yael goude bezañ bet degemeret er relijion yuzev, ganet d'an 30 a viz Here 1981 a zo ur vaouez eus bed an aferioù stadunanat hag un top model. Brudet eo evit bezañ merc'h da Donald Trump deuet da vezañ 45vet prezidant Stadoù-Unanet Amerika. Bez' eo besprezidantez an Trump Organization, un aozadur merañ embregerezhioù lies Donald Trump. Emañ e penn skourr an ostalerioù hag ar glad.
Yaouankiz ha buhez prevez
Ivanka Trump a voe ganet e Manhattan, New York City d'an 30 a viz Here 1981. He zad Donald Trump zo un den a aferioù pinvidik, he mamm Ivana Zelníčková zo ur sportourez ha top model genidik eus Tchekoslovakia, kentañ gwreg Donald Trump.
Dimeziñ a reas da Jared Kushner e 2009.
Harp dibleg Donald Trump
Ivanka Trump zo bet un harp dibleg d'he zad e-pad koulzad mennad ar Strollad Republikan hag e-pad koulzad dilennadegoù prezidant SUA. Tuet kalz he deus he zad da geñver ar bed sokial. Bountet he deus war he zad evit reiñ brud hag harp d'ar maouezed a felle dezho mont etrezek penn an aozadurioù pe embregerezhioù. War ar mennad-se e tisklêrias "I believe my father will take giant leaps to change that, he's somebody who walks the walk."Troidigezh?
Sikouret he deus kalz he zad en ur vont gantañ dre an hentoù e-pad ar c'houlzad pa oa dougerez evit degas un enep-skeudenn d'an Donald Trump enep maouezed.
Semnornithidae
Semnornithidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1988 gant an evnoniour stadunanat Richard O. Prum.
Toy Story 2
Toy Story 2 a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat John Lasseter (1957-). Heuliad ar film Toy Story, deuet e-maez e miz Du 1995, an hini eo.
Semnornithidae
Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad e-barzh ar c'herentiad :
Toy Story 2
Produet gant Pixar Animation Studios ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 13 a viz Du 1999 e Hollywood (Stadoù-Unanet Amerika). Trivet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h A Bug's Life (e miz Du 1998) hag a-raok Monsters, Inc. (e miz Here 2001).
Semnornithidae
Genadoù
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika.
Ma femme (Maupassant)
An danevell
Gwazed a gont, goude ur banvez, penaos e oant bet dimezet...
Ratatouille (film)
Ratatouille a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant an daou filmaozer Brad Bird (1957-) ha Jan Pinkava (1963-).
Produet gant Pixar Animation Studios e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 22 a viz Mezheven 2007 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika). Eizhvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h Cars (e miz Meurzh 2006) hag a-raok Wall-E (e miz Mezheven 2008).
Michel Piccoli
Michel Piccoli, bet ganet e Pariz d'ar 27 a viz Kerzu 1925 ha marvet d'an 12 a viz Mae 2020 e Saint-Philbert-sur-Risle (Eure), a oa un aktour c'hoariva ha sinema, ur filmaozer, ur produour hag ur senariour gall.
E filmoù
[...],
Alexandre (Maupassant)
Alexandre zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant e 1889.
An danevell
Alexandre, ar servijer, a vez o vountañ karrig e vestrez.
Monsters, Inc.
Monsters, Inc. a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant an tri filmaozer stadunanat Pete Docter (1968-), David Silverman (1957-) ha Lee Unkrich (1967-).
Produet gant Pixar Animation Studios ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 28 a viz Here 2001 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika). Pevarvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h Toy Story 2 (e miz Du 1999) hag a-raok Finding Nemo (e miz Mae 2003).
Pterophanes cyanopterus
Pterophanes cyanopterus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Pterophanes an hini eo.
Anvet e voe Trochilus cyanopterus (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant al loenoniour breizhveuriat Louis Fraser (?-?).
Louis-Marie Grignion de Montfort
Lakaat a reas sevel Kalvar Pontkastell-Keren etre 1709 ha 1710.
Pterophanes cyanopterus
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.
Louis-Marie Grignion de Montfort
Un nebeud oberennoù
Embannet e voe holl oberennoù ar sant e 1966 gant Les Editions du Seuil.
Pterophanes cyanopterus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad  anezhañ e Suamerika, en un takad hag a ya eus Kolombia da hanternoz Bolivia :
Bartolomé de las Casas
Bartolomé de las Casas, ganet 1484 e Sevilla ha marvet d'an 17 a viz Gouere 1566 e Madrid, a oa ur beleg dominikan, misioner, skrivagner hag istorour spagnol, eskob Chiapas, brudet dre m'en devoa diskleriet doareoù an drevadennerien spagnol ha difennet gwirioù an Amerindianed.
Kemeret en doa perzh e breutateg Valladolid e skolaj San Gregorio gant un toullad teologourien, tud a lezenn ha merourien evit respont da c'houlenn an impalaer Charlez V a-zivout an doare da drevadenniñ Amerika ar Su o vezañ ar reishañ posupl gant a dud a veve eno. Div abadenn a zo bet a badas ur mizveh pep hini, unan e 1550 hag eben e 1551. Kalz eskemmoù dre skrid a zo bet ivez. An daou berzhiad pouezusañ a zo bet Bartolomé de Las Casas hag an teologour Juan Ginés de Sepúlveda.
Seziz Maastricht
Meur a wech e voe lakaet seziz war gêr Vaastricht:
Vibo Valentia
Vibo Valentia a zo ur gêr eus Italia, kêrbenn proviñs Vibo Valentia, e rannvro Calabria. Ouzhpenn 31000 a dud zo enni o chom.
Monteleone e oa an anv betek 1863, ha Monteleone di Calabria etre 1863 ha  1928.
Reggio di Calabria
Reggio di Calabria (Rrìggiu e kalabrezeg) zo ur gêr en Italia, kêr-benn meurgêr Reggio Calabria, e rannvro Calabria.
Inside Out (film, 2015)
Inside Out a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant an daou filmaozer Ronnie del Carmen (1959-) ha Pete Doctor (1968-).
Produet gant Pixar Animation Studios e voe skignet evit ar wech kentañ d'an 18 a viz Mae 2015 da-geñver Gouel etrebroadel ar filmoù e Canas (Bro-C'hall). Pemzekvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h Monsters University (e miz Mezheven 2013) hag a-raok The Good Dinosaur (e miz Du 2015).
Finding Nemo
Finding Nemo a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Andrew Stanton (1965-) ha Lee Unkrich (1967-).
Produet gant Pixar Animation Studios ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 30 a viz Mae 2003 e Kanada ha Stadoù-Unanet Amerika. Pempet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h Monsters, Inc. (e miz Here 2001) hag a-raok The Incredibles (e miz Here 2004).
Ensifera ensifera
Ensifera ensifera a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Ensifera an hini eo.
The Aristocats
The Aristocats zo ur film tresadennoù-bev saoznek, 63 munutenn e badelezh, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Wolfgang Reitherman (1909-1985).
Ensifera ensifera
Anvet e voe Ornismya ensifera (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant an evnoniour ha naturour gall Auguste Boissonneau (1802-1883).
The Aristocats
Produet gant Walt Disney Productions e voe skignet evit ar wech kentañ gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., d'an 11 a viz Kerzu 1970 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika).
Ensifera ensifera
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad eus Suamerika hag a ya eus kornôg Venezuela da viz Bolivia.
Fun and Fancy Free
Fun and Fancy Free a zo ur film hir saoznek, sevenet gant ar peder filmaozer stadunanat Jack Kinney (1909-1992), Hamilton Luske (1903-1968), William Morgan (1899–1964) ha Bill Roberts (1899-1974).
Navet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Make Mine Music (e miz Ebrel 1946) hag a-raok Melody Time (e miz Mae 1948).
Gabriele D'Annunzio
Gabriele D'Annunzio (Pescara, 12 a viz Meurzh 1863 – Gardone Riviera, 1añ a viz Meurzh 1938) a oa ur skrivagner italian, barzh, kazetenner ha soudard e-pad ar Brezel-bed Kentañ.
Ul lec'h a bouez en deus el lennegezh italianek koulz hag e buhez politikel ar vro. E-pad ar Brezel-bed Kentañ e tapas brud un haroz, goude un nebeud taolioù-kaer a-enep Aostria, evel da skouer un nijadenn dreist Vienna, ma voe taolet traktoù gant kirri-nij italian.
Goude ar brezel e talc'has gant ur stourm broadelour taer ha sevel a reas ur stadig e Fiume (Rijeka), anvet Reggenza Italiana del Carnaro, da glask stagañ ar vroig-se ouzh Italia, en aner. Lod eus e vennozhioù hag e zoareoù da ren Fiume a levezonas Benito Mussolini hag ar faskourien.
Oberennoù
Lod eus e skridoù a voe lakaet sonerezh warno, evel Francesca da Rimini, gant ar sonaozer Antonio Scontrino (1850-1922), pe Il Fuoco, gant ar sonaozer Enrico Toselli (1833-1926). Filmoù a voe graet diwar meur a hini eus e oberennoù ivez, evel Francesca da Rimini, meur a wech e deroù an, pe L'innocente gant Luchino Visconti e 1976.
Le Manoir (Calvados)
Le Manoir a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Emgann al linenn Tannenberg
Goude an emgann
Goude an emgann e chomas sioul an talbenn-se betek miz Gwengolo 1944. D'ar 14 a viz Gwengolo e voe argadet hag un-dro an talbenn alaman a zalc'ho betek an 22. Goude-se e kilas an Alamanted. Ul lodenn eus an unvezioù estonian a gendalc'ho ar stourm evel Breudeur ar C'hoadeier. Lod a stourmo a-enep ar Soviediz betek ar bloavezhioù 1970.
Le Voyage du Horla
Le Voyage du Horla zo ur gronikenn gant Guy de Maupassant e 1887.
An danevell
Kontañ a ra Maupassant e veaj gant ar baloñs anvet le Horla da Velgia.
Eskopti Roazhon
Eskopti Roazhon zo unan eus nav eskopti istorel Breizh, hag a glote mui-pe-vui gant Bro-Roazhon gwechall, e reter ar vro. E Roazhon e oa an iliz-veur ha sez an eskob.
Le Père Judas
Le Père Judas zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1883.
Finding Dory
Finding Dory a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Angus MacLane (1975-) hag Andrew Stanton (1965-).
Le Père Judas
An danevell
Joseph a gont istor ar Boudedeo, a oa o chom e-kichen ar stank, e ti ur baourez.
Eskopti Roazhon
Rannet e oa e daou arriagondi, hini Roazhon ha hini an Dezerzh.
Finding Dory
Produet gant Pixar Animation Studios ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Walt Disney Studios Motion Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 8 a viz Mezheven 2016 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika). Seitekvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h The Good Dinosaur (e miz Du 2015).
Heuliad ar film Finding Nemo, deuet e-maez e miz Mae 2003, an hini eo.
Eskopti Roazhon
Da vare an Dispac'h gall e voe bodet eskopti Roazhon gant eskoptioù Sant-Maloù ha Dol evit mont d'ober un eskopti nevez, unan brasoc'h, Eskopti Roazhon, Dol ha Sant-Maloù, hag a glote gant departamant gall an Il-ha-Gwilen.
Pastored hag Avielourien, eus ar Iñ d'ar Vvet kantved
Sant Maximinus
Suffrenius, 67-102
Rambertus, 102-139
Servius, 139-163
Sant Justus, 163; bet merzheriet er bloaez 180
Sant Honoratius, 181; bet merzheriet er bloaz 253
Placidus, 243; bet merzheriet er bloaz 303
Sant Luner, 303-357
Eskibien, eus Vvet kantved betek an Emglev 1801
Arthemius pe Athenius, 450-478
Sant Armans, 478, aet da Anaon war dro 505
Sant Melen, 505 ? aet da Anaon war dro 530
Febediolus II,
Victorius, aet da Anaon war dro 586
Durioterus, aet da Anaon e 655
Sant Moderan
Warnarius, aet da Anaon war dro 856
Elektran, 866 ...
Nordoard,
Thibaut,
Gaultier,
GuerIñ,
Triskan,
Sylvestre de la Guerche, aet da Anaon e 1093
Marbode, 1096; aet da Anaon e 1123
Rouaud, aet da Anaon e 1126
HamelIñ, 1127; aet da Anaon e 1141
Alan Iñ, aet da Anaon e 1157
Etienne de la Rochefoucaud, aet da Anaon e 1166
Robert Iñ, 1166; aet da Anaon e 1167
Etienne de Fougères, 1168; aet da Anaon e 1178
Fulup, 1179; aet da Anaon e 1181
Jakez Iñ,
Pierre de Dinan, 1199; aet da Anaon e 1120
Pierre de Fougères, 1210; aet da Anaon e 1222
JosselIñ de Montauban, 1222; aet da Anaon e 1234
Jean Gicquel 1239; aet da Anaon e 1258
Jili Iñ, 1258; aet da Anaon e 1259
Guillaume de La Roche-Tanguy, 1282; aet da Anaon e 1297
Jili II,
Yves Iñ, aet da Anaon war dro 1304
Jili III, aet da Anaon e 1306
Guillaume II,
Alan III de Châteaugiron, 1311; aet da Anaon e 1327
Alan IV de Châteaugiron, aet da Anaon e 1328
Guillaume Ouvronin, 1329; aet da Anaon 1347
Yves de Rosmadec, 1347; aet da Anaon e 1349
Arcand, 1349-1354
Pierre de Laval, 1354; aet da Anaon e 1357
Guillaume Poulart, ou Gibon 1357; dilec'hiet diouzh eskopti Sant-Maloù; aet da Anaon e 1359
Pierre Benoît, ou de Guémené, 1359; aet da Anaon e 1363
Raoul de Tréal, 1364; aet da Anaon e 1383
Guillaume Briz pe Brie, 1384; dilec'hiet d'an eskopti Dol e 1386
AntoIñe de Lovier, 1386; dilec'hiet d'an eskopti Maguelonne e 1389
Anselme de Chantemerle, 1389; aet da Anaon e 1427
Guillaume Brillet, 1427-1447
Robert de La Rivière, 1447; aet da Anaon e 1450 Jacques d'Espiñay, 1451; aet da Anaon e 1482
Michel Guibé, 1482; aet da Anaon e 1502
Robert Guibé, 1502; kardinal e 1505; dilec'hiet d'an eskopti Naoned; aet da Anaon e 1506
Yves Mayeuc, 1507; aet da Anaon e 1541
Bernardin Bochetel, 1558-1565
Bertrand de Marillac, 1565; aet da Anaon e 1573
Aymar Hennequin, 1573; aet da Anaon e 1596
Aynault d'Ossat, 1556; kardinal e 1599; dilec'hiet d'an eskopti Bayeux
SéraphIñ Olivier-Rezali, 1599; kardinal e 1604; aet da Anaon e 1609
François Larchiver, 1602; aet da Anaon e 1619
Pierre Cornulier, 1619; aet da Anaon e 1629
Henri de La Motte-Houdancourt, 1639; dilec'hiet d'an eskopti Auch e 1661
Denis-François Bouthillier de Chavigny, 1676; dilec'hiet d'an eskopti Troyes e 1677
Jean-Baptiste de Beaumanoir de LavardIñ, 1677; aet da Anaon e 1711
Jean-Antoine de Toucheboeuf-Beaumont des Junies, 1759-1761
Henri-Louis-René des Nos, 1761; dilec'hiet d'an eskopti Verdun 1770
François Bareau de Girac, 1770-1802
Eskibien, adalek an Emglev 1802 betek 1859
Jean-Baptiste-Marie de Maillé de la Tour-Landry, 1802; aet da Anaon e 1804
Etienne-Célestin Enoch, 1805; dilezet e garg gantañ, ha chaloni Saint-Denis e 1819
Charles Mannay, 1820; aet da Anaon e 1824
Godefroy Brossays de Saint-Marc, 1841-1859
Arc'heskibien Roazhon adalek 1859
Godefroy Brossays de Saint-Marc, arc'heskob e 1859; kardinal ar 17 Gwengolo 1875; aet da Anaon ar 26 C'hwevrer 1878
Charles-Philippe Place, eskob Marseille e 1886; arc'heskob Roazhon ar 7 Maezheven 1886; aet da Anaon ar 5 Meurzh 1893
Natalis GonIñdard, eskob Verdun e 1884; arc'heskob Sebaste hag eil-arc'heskob Roazhon ar Iñ Mae 1887; arc'heskob Roazhon ar 5 Meurzh 1893; aet da Anaon ar 17 Mae 1893
Guillaume-Marie-Joseph Labouré, eskob Le Mans an 3 Kerzu 1884; dilec'hiet d'an arc'heskopti Roazhon an 13 Mezheven 1893; kardinal an 19 Ebrel 1897; aet da Anaon an 21 Ebrel 1906
René-Pierre-Mignen, eskob Montpellier an 3 Eost 1922; arc'heskob Roazhon an 18 Gouere 1931; aet da Anaon ar Iñ Du 1939
Clément-Emile Roques, eskob Montauban ar 15 Ebrel 1929; arc'heskob Aix ar 24 Kerzu 1934; arc'heskob Roazhon an 11 Mae 1940; kardinal an 18 C'hwevrer 1946; aet da Anaon ar 4 Gwengolo 1964
Paul-Joseph-Marie Gouyon, eskob Bayonne ar 6 Eost 1957; arc'heskob Pessinonte hag eil-arc'heskob C.E. Roques ar 6 Gwengolo  1963; arc'heskob Roazhon ar 4 Gwengolo 1964; kardinal an 28 Ebrel 1969
Aleksei Brousilov
Aleksey Alekseevitch Brousilov (rusianeg: Алексе́й Алексе́евич Бруси́лов), ganet d'an 31 a viz Eost 1853 ha marvet d'ar 17 a viz Meurzh 1926, a oa ur jeneral rusian brudet evit bezañ bet krouer kadoniezhoù brezel evit an argadennoù hag a voe implijet e 1916 e-pad an Argadenn Brousilov, an trec'h bravañ e voe gantañ evel milour.
Kopiet e voe e zoareoù d'ober gant an Alamanted dre ma oant reoù nevez ha souezhus. Brousilov, ganet en noblañs (e dad a oa ivez ur jeneral), a voe gourdonet evel jeneral marc'hegiezh. E 1914 e oa anat dezhañ e oa echu gant ar varc'hegiezh er brezelioù modern, ar mindrailherezioù ha kanolioù a lakae implij ar c'hezeg da vezañ didalvoud. An istorourien a ra anezhañ ar jeneral rusian nemetañ a c'helle bezañ trec'h en emgann. En desped da-se, ar c'holloù uhel a voe gant ar soudarded dindan e urzhioù o devoa gwanaet al lu rusian].
E-pad an Argadenn Brousilov e oa kreñvoc'hik e nerzhioù eget re e enebourien (600 000 a-enep 500 000). Deuet e oa a-benn memestra e-doug 72 eur da vont war-raok eus 80 kilometr, da ober 200 000 prizoniad ha da dapout 700 kanol.
Benjamin Rabier
Benjamin Rabier, bet ganet d'an 30 a viz Kerzu 1864 e La Roche-sur-Yon (Vande, Bro-C'hall) hag aet d'an Anaon d'an 10 a viz Here 1939 e Faverolles (Indre), a oa ur skeudennaouer ha saver bannoù-treset gall.
Brudet eo dreist-holl abalamour d'al loened en deus treset, ar Vuoc'h o c'hoarziñ hag an houad Gédéon en o zouez.
Dagestan
Republik Dagestan (e rusianeg: Респу́блика Дагеста́н) zo ur republik e kevread Rusia, e hanternoz ar C'haokaz. Kêrbenn ha kêr vrasañ ar vro eo Mac'hatchkala, war aod Mor Kaspia.
Niverus eo ar strolladoù etnek en Dagestan ha komzet e vez eno yezhoù kaokazek, turkek pe iranek. Ar minorelezhioù niverusañ eo an Avared (war-dro 750.000), an Dargined (war-dro 425.000), ar C'houmiked (war-dro 365.000), al Lezgied (war-dro 340.000) hag al Laked (war-dro 140.000). Hervez mellad 11 bonreizh Dagestan eo ar rusianeg yezh ofisiel ar vro, asambles gant yezhoù pobloù Dagestan.
Albrecht II an Impalaeriezh Santel
Albrecht II Habsburg, pe Albrecht II an Impalaeriezh Santel, ganet e 1397 e Vienna ha marvet e 1439, a oa dug Aostria.
The Rescuers Down Under
The Rescuers Down Under a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Hendel Butoy (1958-) ha Mike Gabriel (1954-). Heuliad ar film The Rescuers, deuet e-maez e miz Mezheven 1977, an hini eo.
Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'ar 16 a viz Du 1990 e Stadoù-Unanet Amerika. Navet film bevaat warn-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h The Little Mermaid (e miz Du 1989) hag a-raok Beauty and the Beast (e miz Gwengolo 1991).
Cars
Cars (Kirri-tan) a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat John Lasseter (1957-) ha Joe Ranft (1960-2005). C'hoarvezout a ra Cars en ur bed poblet gant kirri-tan, denheñvel an neuz anezhe.
Produet gant Pixar Animation Studios ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'ar 14 a viz Meurzh 2006 e Stadoù-Unanet Amerika da-geñver ShoWest. Dalc'het e voe ar gentaenn anezhañ e Charlotte (North Carolina) d'ar 26 a viz Mae da-heul. Seizhvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h The Incredibles (e miz Here 2004) hag a-raok Ratatouille (e miz Mezheven 2007).
Capitonidae
Capitonidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1838 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857). Kar int d'an toukaned.
Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a daou c'henad d'ober ar c'herentiad :
Ptolemais
Ptolemais zo un anv-den gresianek hag un anv-lec'h.
Gwengelouriezh
Termenadur
Ur wengel a zo un istor hunvreek (graet e vez mojennoù pe gontadennoù anezho ivez) deuet diwar un hengoun, treuzkaset dre gomz, hag a c'hall displeg: Met, an displegañ n'eo ket abeg an holl vitennoù. En darn vuiañ eus ar mitennoù ez eus kaoz eus ur c'halloudegezh dreistnatur pe eus un doue, met meur a vojenn pe gontadenn tremenet a rummad da rummad a zo gwengelel. Prouet eo bet gant ar Vreudeur Grimm e oa posupl kavout ur vitenn e-barzh pep kontadenn-wrac'h. Koulskoude, n'eo ket ur vitenn ar vojenn hec'h-unan.
Da betra servij ar mitennoù evit an Den? Ur moaien eo evit liammañ perzhioù sevenadurel ur meuriad, ur geoded, ur vroad gant gwirionezioù hollvedel. Hag a-wechoù e ra splann ar vitenn, en ur doare speredel, ar gwir evit ur poblad delc'her e diriad.
Kavet e vez neuzioù ha tudennoù gwengelel en darn vuiañ eus ar relijionoù ha kazi pep relijion a ra dave d'ur wengelouriezh. Tud zo a soñj ez eus mojennoù er relijionoù hag e lavaront evel-se ez int faos ha douetus. D'an aliesañ e vez implijet an termen evit daveiñ da relijionoù ar c'hevredigezhioù aet da get hag e vez kaoz eus ar wengelouriezh Hellaz, ar wengelouriezh roman hag ar wengelouriezh lec'hlennat ha ne c'heller ket kavout feizad ebet dezho pe gazi.
Bez' ez eus tud ha ne welont ket ar pantheonoù keltiek ha skandinaviat evel pezhioù gwengelel, met tud all a ra relijionoù bev anezho, met n'eus kalz a draoù gwirion e kredennoù ar feizidid a-vremañ. (Gwelet ivez: Nevez-paganiezh).
Ha gwir eo ne wel ket holl feiidid ar Yuzevegezh, ar Gristeniezh hag an Islam danevelloù krouidigezh o relijion evel deskrivadur resis an darvoudoù, met evel skeudennadur o c'hredennoù.
Dielfennet eo bet tudennoù ha temoù ar gwengeloù evel patromoù a gaver e meur a sevenadur ha meur a relijion. Kentpatromoù a vez graet anezho evit treiñ ar ger gresianek arkhétypos/ἀρχέτυπος (archétype e galleg). Ar c'hent-patromoù a zo bet dielfennet gant al lennegourien hag ar vredelfennerien (Sigmund Freud, Carl Gustav Jüng).
Treuzkas ar wengelouriezh?
Gwechall-gozh, er mareoù ma oa bev ar relijionoù a zo kaoz anezho er mitennoù e oa karget da zibunañ anezho tud hag a oa o micher ober se. Pe tud gant anaoudegezhioù relijiel (beleien c'hresian pe roman, drouized er broioù keltiek, seurt chamanoù e meur a vroioù). Koulskoude e weler n'eo ket ur reolenn evit ar varzhed Henc'hres evel Hesiodos (Kosmogonia) hag Homeros (An Ilias hag an Odysseia), ar varzhed heniwerzhonat, ar griotoù afrikat.
D'an aliesañ, ar gwengeloù o deus bet ur stumm barzhonegel, stumm ar barzhonegoù hir-kenañ da vezañ kanet hag eilet gant ar sonerezh. Met stumm ar c'hontadennoù e lavar plaen he deus bet ar wengelouriezh e mareoù modern ha kempred ivez.
Gwengelouriezh vodern
Meur a levr (Tarzan, 1984, The Lord of the Rings), a film (Star Wars) ha meur a abadenn skinwel (Star Trek) zo perzhioù gwengelel enno hag e c'hell bezañ liammet gant sistemoù prederouriel. N'int ket gwengeloù, met ec'h implijont temoù gwengelel a c'hell seveniñ ezhommoù psikologel meur a zen.
Boudoù gwengelel
Inizi ar bed all:
Taol-vaen Coma Enestapera
Taol-vaen Coma Enestapera, pe Estapera (anvet ivez a-wechoù Taol-vaen Coll del Pinyer), zo un daol-vaen e Cervera de la Marenda, e Rosselló, e Katalonia an Norzh. Lec'hiet war un dosenn eus ar Pireneoù a-us d'ar Mor Kreizdouarel, an daol-vaen vihan-se a zo savet gant schist, un doare mein hag a vruzun aes.
Magny-en-Bessin
Magny-en-Bessin a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Taol-vaen Coma Enestapera
Adimplijet eo bet an daol-vaen evel lec'h repu a-hed ar c'hantvedoù, setu perak eo diaes studiañ anezhi. Dizemglev zo c'hoazh evit gouzout daoust hag e tu ar su e oa an nor, evel darn eus taolioù-maen ar c'horn-bro, pe en norzh evel an deiz-ha-hiziv. Furchadennoù arkeologel a zo bet met nebeut titouroù a zo bet tennet eus oute.
An daol-vaen zo eus ar IVe milved a-raok Jezuz-Krist, lakaet eo bet da dalvezout evel monumant istorel abaoe 1889. Disoñjet e oa bet goude-se gant an enklaskerien, adlañset eo bet studiadennoù e 1950, ha furchet e 1963. E katalaneg, coma a dalvez "komm" hag esta pera « ar maen-se ». An daol-vaen eo en deus roet anv al lec'h m'emañ, Coma Estapera.
Les Dimanches d'un bourgeois de Paris
Les Dimanches d'un bourgeois de Paris zo un danevell gant	ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1880.
Istor
Kentañ ma voe embannet a oa a-zarnoù, er pemdezieg Le Gaulois, etre an 31 a viz Mae hag an 18 a viz Eost e 1880.
Magny-en-Bessin
Bez-brezel ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Magny Churchyard
Soudard e oa er South Wales Borderers 2nd Bn.. Mervel a reas d'an 6 a viz Even 1944 e-pad Dilestradeg Normandi e-pad an Eil brezel-bed.
Flavius Theodosius
Flavius Theodosius, hag ivez Comes Theodosius e latin, marvet war-dro 376, a oa ur jeneral eus an Impalaeriezh roman. Theodosius an Henañ a lavarer anezhañ ivez d'ober ar c'hemm gant e vab, an impalaer Theodosius I.
E vuhez
Mab e oa d'ar jeneral Flavius Iulius Honorius, eus ar Gens Iulia dre Sextus Iulius Caesar, kenderv da Julius Caesar. un tiegezh pinvidik e oa, deuet da vout kristen. Dimeziñ a reas da d-Thermantia, war-dro 340. Daou vab da vihanañ o doe :
En Enez Vreizh
En 368 e voe kaset da Enez Vreizh, evel Comes Britanniarum (gouarnour proviñs roman Britannia, ha gantañ e vab yaouankañ Theodosius hag e niz Maximus. Trec'h e voe a-nep un emglev savet pobloù barbar: Pikted, Skoted ha Saksoned, a oa lamet war ar broviñs roman. Mougañ a reas emsavadeg ar Roman Valentinus, repuet en enez.
E 369 a-enep d'ar C'hermaned en Izelvroioù. Goude se e reas brezel a-enep d'an Alemanned e Rhaetia hag a-enep ar Sarmated e Pannonia. Etre 373 ha 375 a-enep meuriadoù an dezerzh en Afrika. Met dibennet eo bet war urzh an impalaer yaouank Gratianus, mab da Valentinian Iañ, e 376.
Distro da Roma
Pa zistroas Flavius Theodosius da Roma e voe roet dezhañ lec'h Jovinus evel magister equitum praesentalis e lez an impalaer Valentinian Iañ. En 372 e voe kaset da Illyria da vrezeliñ ouzh ar Sarmated. En 375 ez eas da Africa da enebiñ ouzh emsavadeg ar priñs maour Firmus.
E varv
E 376 e voe lakaet dar marv e Kartada, ha n'ouzer ket perak. Krediñ a c'haller e oa savet bec'h en Italia goude marv trumm an impalaer Valentinian en miz Du 375 hag e oa savet bec'h etre meur a genstriver. Hervez ur vartezeadenn ne vije ket bet gourc'hemennet ar marv-se gant Gratianus, met gant Valens a rene er Reter, hag a oa eontr Gratianus.
Goude marv Flavius Theodosius e voe kaset e vab Theodosius d'ar gêr, e ti an tiegezh en Gallaecia. Daou vloaz goude avat, goude faezhadeg vras en emgann Adrianopolis e voe anvet e penn an armeoù an impalaeriezh er reter, hag anvet e da augustus  gant an impalaer Gratianus, ha karget eus impalaeriezh ar reter, d'an 19 a viz Genver 379
Robin Hood (film, 1973)
Robin Hood a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Wolfgang Reitherman (1909-1985). Diazezet eo ar senario diwar Robin Hood, ul laer hag un haroz mojennel saoz eus ar Grennamzer.
Produet gant Walt Disney Productions e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 8 a viz Du 1973 e New York (Stadoù-Unanet Amerika). Kentañ film bevaat warn-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h The Aristocats (e miz Kerzu 1970) hag a-raok The Many Adventures of Winnie the Pooh (e miz Meurzh 1977).
Longues-sur-Mer
Longues-sur-Mer a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Semnornis ramphastinus
Semnornis ramphastinus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Semnornithidae.
Anvet e voe Tetragonops ramphastinus (kentanv) da gentañ-penn (e 1855) gant an naturour skosat William Jardine (1800-1874).
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
Sverigedemokraterna
Sverigedemokraterna (Demokrated Sveden), berraet en SD, zo ur strollad politikel broadelour ha poblelour eus Sveden. E 1988 e voe savet ar strollad eus an tu dehoù pellañ a embann bezañ mirour sokial gant un diazez broadelour. Eus un tu ez eo mirour, eus an tu all eo enebet krenn ouzh an enbroidi. Ar strollad a zo brudet evit e selloù enep enbroidi nemetken. Jimmie Åkesson eo penn ar strollad abaoe 2005.
Levraoueg Aleksandria
Levraoueg Aleksandria, savet e 288 kt JK ha diskaret etre 48 kt JK ha 642, a oa levraoueg vrudetañ an Henamzer.