cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mandragon
Ar vandragon zo ur spesad plant a gaver war holl aodoù ar Mor Kreizdouar ; Mandragora officinarum a gresk en Italia an Norzh hag e Slovenia, Mandragora autumnalis er peurrest eus an annezva.
Adriana
Adriana zo un anv-badez italianek, roet d'ar merc'hed, hag a gaver e meur a yezh all.
Mandragon
Ar ger « mandragoun » a gaver e Geriadur Gregor, eus al latin mandragoras diwar an henc'hresianeg μανδραγόρας mandragoras.
Brudet eo ar vandragon dre vojennoù ma reer anv eus he galloudezhioù dreistordinal. En abeg da stumm denheñvel ar gwrizioù eo bet liammet ouzh kredennoù ha lidoù hud.
Arondisamant Rappschwihr
Arondisamant Rappoltsweiler (hervez an anv alamanek), pe Arondisamant Rappschwihr (hervez an anv elzasek), pe Arondisamant Ribeauvillé (diwar an anv gallek, yezh ofisiel nemeti a-drugarez Doue), a oa un arondisamant eus Elzas, ken na voe diskaret e Genver 2015, da vont en arondisamant Kolmar.
Aiguatèbia i Talau
Aiguatèbia i Talau (Ayguatébia-Talau e galleg) zo ur gumun eus Katalonia an Norzh, e komark Conflent. E departamant Pireneoù-ar-Reter emañ. Er gumun emañ kêriadenn Aiguatèbia ha hini Talau, bodet o-div e 1983 da vont d'ober ur gumun nevez.
Dalc'homp mat !
Dalc'homp mat ! zo ur bladenn vrezhonek embannet e 2001 gant Naonediz al laz Tri Bleiz Die.
Schneider
Schneider ("Kemener") zo un anv-tud alamanek.
Dalc'homp mat !
Ar c'hanaouennoù
Pozioù skrivet gant Tri Bleiz Die nemet (1, 12) (hengounel) hag (11) (Tri Bleiz Die / Vivien Janneau).
Arondisamant Rappschwihr
Kêr Rappschwihr e oa ar pennlec'h.
Kantonioù
Pevar c'hanton a oa ennañ:
Ardenna
Ardenna a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ torted, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
Spesadoù
Seizh spesad evned-mor a ya d'ober ar genad :
San Pietro al Natisone
San Pietro al Natisone (sloveneg: Špeter Slovenov) zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Louis Malle
Louis Malle, bet ganet e Thumeries (Norzh, Bro-C'hall) d'an 30 a viz Here 1932 hag aet da Anaon e Beverly Hills (Kalifornia) (Stadoù-Unanet Amerika) d'an 23 a viz Du 1995, a oa ur filmaozer gall.
Cercomacra
Cercomacra a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1858 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).
Mabudrud
Mabudrud (skrivet ivez Mabudryd) a oa ur c'hombod e Kembre er Grennamzer. Unan eus kombodoù Y Cantref Mawr e oa, e rouantelezh Deheubarth, e mervent Kembre.
Cercomacra
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Tyler
Tyler (Teoler) zo un anv-tud saoznek.
Mabudrud
E gwalarn Y Cantref Mawr ("ar C'hantrev Meur") e oa kombod Mabudrud, war an harzoù etre ar c'hantrev-se ha rouantelezhioù Ceredigion ha Dyfed. En-dro dezhañ e oa kombodoù Mabelfyw, Catheiniog ha Gwidigada, er C'hantrev Meur, ha kantrev Emlyn er c'hornôg, ha kantrev Gwynionydd; e Ceredigion, en hanternoz.
War lez ar stêr Teifi e oa kombod Mabudrud. Pencader e oa ar pennlec'h anezhañ.
Kanton Rappschwihr
Kanton Rappschwihr, pe Ribeauvillé e galleg, a oa ur c'hanton eus Elzas, hag a oa en arondisamant Rappoltsweiler betek miz Genver 2015, hogen en arondisamant Kolmar-Rappoltsweiler hiriv.
Cercomacra
O c'havout a reer e Kreizamerika hag e takadoù 'zo eus Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Gériadurig brezonek-gallek
Ar Gériadurig brezonek-gallek zo ur geriadurig savet gant Emil Ernod, hag embannet e 1927, e ti Prudhomme, e Sant-Brieg.
Kent (stêr)
Ar C'hent a zo ur stêr eus Breizh, hag a gember gant an Erzh en Naoned.
Cercomacra
Rummatadur
Renket e veze holl spesadoù ar genad Cercomacroides er genad-mañ betek 2014.
Gériadurig brezonek-gallek
Geriadurig brezonek-gallek eo anv an eil moulladur gant Brud Nevez, Brest, 1984 ISBN 978-2-86775-024-3.
Arabat droukveskañ ar Gériadurig-se gant ar Geriadurig-dourn brezonek-gallek, savet gant Roparz Hemon hag embannet gant Gwalarn e 1928.
Coll
Coll zo un anv meur a lec'h ha meur a zen.
Al louarn bras drouk ha kontadennoù all
“Al louarn bras drouk ha kontadennoù all” a zo un dresadenn-vev ha tri istor enni. Azasaet eo diwar ar vandenn-dreset heñvelanvet, savet gant Benjamin Renner. E galleg e oa da gentañ. Advouezhiet eo bet e brezhoneg gant ar gevredigezh Dizale.
War ar maez e tremen an istor, gant tudennoù a bep seurt : ul louarn a soñj dezhañ eo ur yar, ul lapin oc'h ober ar c'hwibon hag un houad a fell dezhañ kemer plas an Tad Nedeleg…
Ur babig da gas.
Ar pemoc'h a zo o liorzhañ. Al lapin hag an houad o deus c'hoant sikour ar pemoc'h. Hag ar pemoc'h a lâr 'NANN' peogwir e oar emaint o vont d'ober forzh petra.
Ar c'hwibon a gemer ar wezenn e-barzh ar penn. Ar babig a gouezh eus ar wezenn. Eskell ar c'hwibon a zo torret. Ar c'hwibon a c'houlenn gant ar pemoc'h kas ar babig barzh e di.
Ar pemoc'h hag al lapin o deus disoñjet Pauline e-barzh ur c'hamion kiger, ar blenier a ya d'ober titich hag ar pemoc'h a brofit evit kemer ar c'hamion. Ar c'hamion a ra zig zag.
Ar pemoc'h a ya barzh an ti-post evit postañ Pauline hag ul loen iskis met faziet int bouest. Goude emaint e-barzh ar c'harr-nij. Tout an dud a gouezh eus ar c'harr-nij. Kouezhet int e-kichen he zi.
Al louarn bras drouk.
An tudennoù pennañ eo al louarn, ar bleiz, ar pousined, ar yar hag ar c'hi. An istor a dremen barzh ar c'hoad hag e-barzh un ti-feurm. Al louarn en deus laeret vioù ar yar. Nemet al louarn n'en deus ket mui c'hoant da zebriñ ar pousined. Goude ar bleiz a lâr: "ro ar pousined din peogwir 'teus ket c'hoant da zebriñ anezho". Ar bleiz a glask kemer ar pousined met al louarn n'en deus ket c'hoant reiñ ar pousined neuze al louarn a lak ur gwiskamant yar hag a red betek an ti-feurm. Skeiñ a ra ouzh an nor ha mamm gwir ar pousined a digor: al louarn a c'houlenn repu. Ar yar a diskouez an ti evit kousket. Antronoz, ar yar a diskouez an atalier evit lazhañ al louarn, nemet al louarn a gouezh e-barzh an tan neuze ar gwiskamant a dev. An holl yer a glask lazhañ al louarn. Met ober a ra un deal gant al yer. Al louarn ne vez ket lazhet met implijet ’vez evit deskiñ en em zifenn a-enep d'al lern.
Ret eo saveteiñ An Nedeleg.
E-barzh un ti-feurm e krog an istor. Istor ur pemoc'h, ul lapin hag un houad da vare Nedeleg. An houad en deus divizet en em dreuzwiskañ e Tad Nedeleg evit reiñ profoù d'an dud neuze an houad, al lapin hag ar pemoc'h a ra un veaj met chomet int stanket e-barzh ur strob-lec'h hag ur plac'hig ki yaouank n'he deus ket c'hoant e vefe drebet an 3 loen gant an tad-ki peogwir ar plac'hig a gred eo an Tad Nedeleg. Goude al lutined a gemer lastez e-barzh ur boubellenn evit ober profoù. Hag o deus nijet e-barzh an oabl hag o deus pradet war un ti hag aze o deus kavet an Tad Nedeleg a-istribilh hag al lapin en deus saveteet anezhañ.
Emgann Kergustentin (378)
Emgann Kergustentin a voe un dagadenn gant ul lu Goted war Kergustentin e 378 goude an trec'h gant ar re-se en emgann Hadrianopolis lec'h ma oa bet riñset lu Romaned ar reter. Intañvez an impalaer Valens a oa karget eus an difennoù. Deuet e oa hi a-benn da gaout harp bagadoù soudarded Arab kontet da vezañ kadourien ampart en emgannoù.
A-benn ar fin ar C'hoted a oa kilet betek Thracia, Illyrium ha Dacia hep dont-tre Kergustentin.
Chiusaforte
Chiusaforte zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Sennheim
Sennheim (en alamaneg) pe Sanna  (en elzaseg), pe Cernay en galleg (yezh ofisiel nemeti) zo ur gumun eus Elzas, ha pennlec'h kanton Sennheim, en arondisamant Thann-Gebweiler, en departamant Haut-Rhin.
Weaver
Weaver (gwiader) zo un anv-tiegezh saoznek, diwar an anv-micher.
Agogô
thumb|right|260px|Agogô du, daou gloc'h outañ. thumb|150px|left|Agogô afrikan. thumb|150px|left|Agogô modern. Un agogó, pe gongué, zo ur benveg-seniñ dre skeiñ eus Brazil, degaset di gant ar sklaved a orin afrikan, anezhañ ur c'hloc'h pe zaou pe muioc'h, e koad pe houarn, divazhoulenn avat, stag kenetreze, hag a vez skoet pe skoataet gant ur vazhig koad. Ar skiltrañ eus ar binvioù dre skeiñ eo.
Da gentañ e veze implijet dreist-holl en abadennoù relijiel ar c'h-Candomble. Hiziv eo unan eus binvioù diazez ar samba.
An anv
Dont a rafe an anv eus ar ger akokô er yezh nagô, a zo eurier, abalamour ma ra un trouz evel tiktak an eurier.
Hervez tud zo e talvezfe kloc'h er yezh yoruba, komzet e Nigeria.
Metallura
Metallura a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Nav spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, pemzek (15) isspesad dezhe en holl.
Codroipo
Codroipo zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Arondisamant Pau
Arondisamant Pau a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Pireneoù-Atlantel hag e rannvro Akitania-Nevez.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Pau e 19 kanton (betek 2014) hag e 269 c'humun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Pireneoù-Atlantel d'ar 1 a viz Genver 2017. 269 c'humun zo en arondisamant Pau bremañ.
Václav Havel
Václav Havel (distaget [ˈva:ʦlaf ˈɦavɛl] e tchekeg), bet ganet e Praha d'an ha marvet e Vlčice-Hrádeček d'an , a oa ur skrivagner, ur c'hoarivaour, ur spereder hag un den a Stad eus Tchekoslovakia hag eus Tchekia war-lerc'h, goude ma oa bet rannet ar vro.
Unan eus pennenebourien ar renad komunour e voe. D'an e voe dilennet da brezidant diwezhañ Republik Kevreadel Tchek ha Slovak betek 1992, pa voe dispennet Tchekoslovakia ; d'ar  e voe prezidant ar Republik Tchek, betek 2003. Graet e vez ar “prezidant-prederour” anezhañ alies.
Sac'h-kousket
Ur sac'h-kousket zo ur seurt sac'h ma'z a un den da gousket ennañ evel en ur gwele. Graet e oa ar seier-kousket da gousket er-maez, a-wechoù dindan an erc'h, pe dindan un deltenn. Bremañ e vez gwerzhet seier a bep seurt, ha lod ken dister ma vez riv d'an dud enne betek en un ti gwaskedet.
Arabat dekoniñ memestra
Arabat dekoniñ memestra zo ur bladenn vrezhonek e 2003 gant Naonediz al laz Tri Bleiz Die.
Ar c'hanaouennoù
Pozioù skrivet gant Tri Bleiz Die nemet (3) (hengounel) ha (10) (Tri Bleiz Die / Vivien Janneau).
Paolo Rossi
Paolo "Pablito" Rossi (Prato, 23 a viz Gwengolo 1956 - Siena, 9 a viz Kerzu 2020) a oa ur melldroader etrebroadel italian.
Kib vell-droad ar bed
Argader e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e tri dalc'h.
Fagagna
Fagagna  zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Milendall (albom)
Milendall zo un albom brezhonek e 2005 gant Naonediz al laz Tri Bleiz Die.
(Milendall a zo ivez anv ur romant gant Yann-Fulub Dupuy. Ha bez' ez eus mod all ur pennad Milendall).
Ar c'hanaouennoù
Pozioù skrivet gant Tri Bleiz Die nemet (1) (Taldir Jaffrenou) ha (7) (hengounel).
Kib vell-droad ar bed 1998
Kib vell-droad ar bed 1998 a zo ur gevezadeg-sport hag a oa bet dalc'het, evit ar c'hwezekvet gwech, e Bro-C'hall eus an 10 a viz Mezheven d'an 12 a viz Gouere 1998.
E 1938 e oa bet dalc'het ar genstrivadeg e Bro-C'hall c'hoazh. An navvet gwech e oa da Gib ar bed bezañ aozet en Europa da-heul an dalc'h kent e Norzhamerika (Stadoù-Unanet Amerika) e 1994.
Alc'hwez
En taolennoù a-is :
Gwellañ lakaerien palioù
6 pal 5 pal 4 fal 3 fal
Aldea del Rey
Aldea del Rey zo ur gumun e proviñs Ciudad Real, e Kastilha-La Mancha.
Isabel de Borbón-Parma
Isabella di Borbone-Parma, pe Isabella Maria Luisa Antonietta Ferdinanda Giuseppina Saveria Domenica Giovanna (en italianeg), pe Isabel de Borbón-Parma (e spagnoleg), ganet e Madrid e 1741, e palez ar Buen Retiro, ha marvet e Vienna e 1763, da 22 vloaz, a oa un infantez spagnol.
He buhez
Merc'h e oa d'an Infant spagnol Felipe (1720-1765), hag a zeuas da vezañ Dug Parma, ha d'e bried Elesbed Bro-C'hall (1727-1759). He zad a oa mab da Felipe V, roue Spagn, ha da Elisabetta Farnese. He mamm a oa merc'h henañ ar roue gall Loeiz XV hag e bried Maria Leszcyniska, ha dimezet e oa bet d'he 12 vloaz gant un eontr dezhi, dre abegoù politikel, ha ne oa ket plijet-kaer e lez Spagn, ma oa strishoc'h ar reolennoù ha spered an dud eget e lez he zad e Versailhez, ha ponner e kave yev he zad-kaer hag he mamm-gaer. Pevarzek vloaz e oa ar vamm yaouank pa c'hanas Maria Isabella. Biken ne deujont a-benn d'en em glevout ervat. Kement-se a levezonas tro-spered ar plac'hig a oa test d'an darempredoù fall etre he zud.
E 1742 ez eas kuit he zad da vrezeliñ da Italia. Hag e-pad dek vloaz e voe ar bugel nemetañ. E 1748, goude feur-emglev Aachen, eo e teuas he zad da vezañ Dug Parma evel Filippo Iañ Parma, ha da Barma neuze ez eas an dug nevez da chom, e-touez e dri c'hant mil a sujidi. Seizh vloaz e oa e verc'h chomet e Spagn.
E miz Genver ha Here 1749 ez eas da-heul he mamm, an dugez nevez, da lez ar roue gall, he zad-kozh Loeiz XV, e Versailhez, da drugarekaat anezhañ eus e skoazell hag eus e arc'hant, ha d'ober div chomadenn a verkas anezhi don. Brav e voe an degemer d'ar plac'hig 7 vloaz, a blijo kenañ d'ar roue ha d'e diegezh koulz ha d'e lez. Klask a reas an Dugez, lesanvet neuze « Madame Infante », chom e Versailhez pellañ ma c'hallas, da lakaat poltrediñ he merc'h gant al livour Nattier. N'erruas e Parma nemet e dibenn 1749.
E Parma eo e kejas gant he zad evit ar wech kentañ. Eno eo e krogas Isabella da seniñ violoñs, ha da lenn levrioù doueoniezh evel re Jacques Bénigne Bossuet ha John Law.
Hir e kave an Dugez hec'h amzer e Parma gant he fried. Goude roet daou vugel dezhañ e klevas en C'hwevrer 1752 e oa marvet he c'hoar gevell Madame Henriette. Ha hi lakaat en he fenn mont da Versailhez en Gwengolo, evit pediñ war bez he c'hoar, emezi. En taol-mañ e chomas tost da vloaz e Versailhez, ha darempredoù mat a skoulmas gant serc'h he zad, Markizez Pompadour, evit brasañ dipit he breur daofin, he mamm hag he c'hoarezed de ses sœurs.
Distreiñ a reas da Barma e dibenn 1753. Ur veaj all a reas c'hoazh da Versailhez en 1757, da goulz ar Brezel Seizh Vloaz. Ur briñselezh welloc'h he dije karet evit he fried, ha tostoc'h da Versailhez, evel Dugelezh Luxemburg.
E 1758 e oa 17 vloaz pa voe prometet d'an Arc'hdug Joseph Aostria, an danvez Impalaer Santel, mab d'an impalaerez Maria Theresia. Dre hanterouriezh e voe lidet an dimeziñ d'ar 7 a viz Gwengolo e Padova.
Mervel a reas he mamm, Dugez Parma, gant ar vrec'h e 1759, da 32 vloaz. Beziet e voe gant he c'hoar en Abati Saint-Denis.
Diwar neuze e kavas da Isabella e varvje yaouank ivez.
E 1760 e voe dimezet Maria Isabella da vat, ha hi 18 vloaz, d'an Arc'hdug Joseph Aostria, an danvez Impalaer Santel. Prestik goude e voe kaset da Aostria. D'ar 6 a viz Here 1760, e voe lidet an eured. E barr al levenez e oa Joseph, ha sot e oa gant e wreg. Hi avat a gouezhas ar velkoni warni.
E lez Vienna
E lez Vienna e taremprede he c'hoar-gaer Maria Christina, Dugez Sachsen-Teschen, muioc'h eget he fried. Krediñ a reer e voe un darempred lesbian romantel etre an div vaouez yaouank. Ken alies e vezent a-gevret ma oant bet lesanvet Orfeüs hag Euridike : troet e oant gant ar sonerezh o-div met karantez wirion a oa etreze ivez. Bemdez e skrivent lizheroù hir an eil d'eben ma tisplegent o santadoù. En he lizheroù e tiskulie Maria Christina he natur sichant, Isabella avat ne oa ket douget d'al levenez, ha sorc'hennet e oa gant ar marv.
N'eus bet miret nemet lizheroù Isabella, re Maria Christina zo bet distrujet goude he marv.
Brazez
Evel gwreg ar priñs pennhêr e ouie Isabella e oa he dlead genel ur mab yac'h. Daoust da se he devoa rukun ouzh he fried, ouzh an embarañ, hag ouzh bezañ dougerez. Joseph, rok ha dizesk, ne oa ket evit teurel evezh ouzh enkrez e wreg na kompren enni (lakaomp en dije taolet evezh). D'an 20 a viz Meurzh 20 1762, goude nav miz er gwashañ anken, prest da goll he spered, e c'hanas Isabella ur verc'h hag a voe anvet Maria Theresia, evel mamm-gaer Maria Isabella. E-pad c'hwec'h sizhun e chomas war he gwele goude ar gwilioud. E miz Eost 1762 e reas ur golladenn, hag e miz Genver 1763 adarre, ma voe gwashaet d'he foan-spered. Krog e oa he spered da dreiñ ha kollet he devoa ar c'hoant da vevañ.
Bugale
Div verc'h he doe:
He marv
E 1763 e klañvas Isabella gant ar vrec'h hag e c'hanas ur verc'h, Christina, tri miz douget, d'an 22 a viz Du 1763, met mervel a reas ar c'hrouadur un nebeud eurioù goude bout ganet. Eizhtez goude e varvas Isabella e kastell Schönbrunn.
Godell
Ur c'hodell zo ur sac'h bihan gwriet ouzh an dilhad, bragoù, roched pe borpant, da zerc'hel traoùigoù.
Kib vell-droad ar bed 1986
E 1970 e oa bet dalc'het ar genstrivadeg e Mec'hiko c'hoazh. Ar c'hwec'hvet gwech e oa da Gib ar bed bezañ aozet e Suamerika da-heul an dalc'h en Europa (Spagn) e 1982.
Indianed Pueblo
An Indianed Pueblo a vez graet eus pobloù amerindian e mervent SUA, e stad New Mexico dreist-holl.
Eus ar spagnoleg pueblo, "kêriadenn", e teu an anv, ar pueblos o vout tiez e mein pe e brikennoù adobenn (pri mesket gant dour pe plouz). Diwar anv o c'hêriadennoù ez eo bet anvet ar pobloù.
Meur a bueblo zo, neuze meur a boblad ivez. Da bep pueblo e c'houarnamant hag e yezh.
Acoma, Hopi, San Ildefonso, Pueblos, Taos, Zuni eo ar pobloù anavezetañ, Hopi ha Zuni o vezañ ar re niverusañ.
Anasazied a reer eus ar pobladoù Pueblo a oa a-raok donedigezh ar Gonkistadored ; dre ma'z eo ur ger navac'hoek a dalvez kement hag Ar Re Hen koulz hag Enebourien Hen e vez nac'het gant Indianed Pueblo hon amzer.
Knoxville
Knoxville zo anv meur a gêr e SUA.
Steinbach
Steinbach zo un anv-lec'h alamanek, deuet da vout anv-tiegezh.
Lewis
Lewis zo un anv-badez saoznek ha kembraek.
Orin
Er Stadoù-Unanet e c'hallfe bezañ un doare amerikanaet eus anvioù-tiegezh yuzev, evel "Levi".
Anv-tiegezh
Implijet eo an anv-badez Lewis evel anv-tiegezh ivez, ha stankik eo e Kembre.
Comeglians
Comeglians zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Lewis (disheñvelout)
Lewis a zo un anv saoznek hag a c'hall bezañ meur a dra:
-40
714 Ab Urbe Condita = 40 kent J.-K.
Lewis (disheñvelout)
Meur a gontelezh a zo anvet Lewis:
-41
713 Ab Urbe Condita = 41 kent J.-K.
Historia Augusta
Kregiñ a ra an dastumad gant buhez Hadrian hag echuiñ gant hini Numerianus, adalek 117 eta betek 285, nemet e vank ar bloavezhioù entre 244 ha 260. Sed anvioù ar c'hwec'h oberour Aelius Spartianus, Julius Capitolinus, Vulcatius Gallicanus, Aelius Lampridius, Trebellius Pollio ha Flavius Vopiscus.
Rannvro dreisttrobarzh Unaniezh Europa
Rannvroioù dreisttrobarzh Unaniezh Europa a zo tiriadoù perc'hennet gant Unaniezh Europa daoust ma n'emaint ket e kevandir Europa. Disheñvel eo o statud diouzh ar Rannvroioù ha tiriadoù tramor a zo tiriadoù dalc'het gant stadoù ezel eus Unaniezh Europa, met n'emaint ket e-barzh.
Aux champs
Aux champs  zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant embannet e 1882.
Istor
Embannet e oa bet e Le Gaulois an 31 a viz Here 1882. Adembannet e voe e Contes de la bécasse e 1883.
An danevell
Kinniget eo da Octave Mirbeau. Gwelet eo evel unan eus re wellañ an oberour, hag eus ar re grisañ.
Hedwig Elisabeth Amelia von der Pfalz
Hedwig Elisabeth Amalia von der Pfalz, ganet d'an 18 a viz Gouhere 1673 hag aet da anaon d'an 11 a viz Eost 1722, a oa ur briñsez alaman. Merc'h e oa da Philipp Wilhelm von der Pfalz, kont Pfalz-Neuburg, ha da Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt.
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe e 1691 da Jakub Ludwik Sobieski (1668-1737), mab da Jan III Sobieski, roue Pologn.
Faedis
Faedis zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Blitzkrieg
Ar Blitzkrieg ("brezel prim", « brezel [Krieg] luc'hedenn [Blitz]» en alamaneg) a zo un doazhadur brezel arsailh gant ar pal da gaout un trec'h meur oc'h implij un hollad nerzhioù karbedoù hobregonet e-pad ul lajad amzer termenet ha war un dachenn bevennet strizh.
Ouzhpenn an nerzhioù-se e vez implijet nerzhioù an droadegiezh ha nerzhioù an aerlu evit skeiñ kreñv barrregezhioù milourel, ekonomikel ha politikel an enebour.
Enez C'hlas (Briad)
An Enez C'hlas, pe Enez Glas (lakaet Île verte e galleg war ar c'hartennoù) zo un enezenn eus Enezeg Briad.
Blitzkrieg
Orin
Testeniekaet eo ar ger evit ar wech kentañ er bloavezh 1935 en ur pennad eus ar gazetenn Deutsche Wehr, kazetenn ofisiel al lu alaman. Hervez ar gazetenn vilourel-se, ar Stadoù o vezañ treut gant an danvezioù diazez a vez rediet da « echuiñ ar buanañ ar gwellañ gant ur brezel en ur glask raktal bezañ trec'h dre implij o holl nerzhioù arsailh en un taol dizamant ».
Enez C'hlas (Briad)
Gwerz
Ur werz zo bet savet da Menec'h an Enez C'hlas (pe Enez Glas, an daou stumm a gaver) ,
Likoma (enez)
Asambles gant un enezenn all, Chizumulu, ec'h a d'ober un distrig eus Malawi daoust m'emañ en doureier e dalc'h Mozambik. Misionerien anglikan a'n em ziazezas eno e 1880 ha dre-se e voe staget Likoma ouzh Malawi pa voe treset an harzoù e reter Afrika goude an eil brezel-bed.
Salvelinus alpinus
Salvelinus alpinus a zo ur spesad pesked dour dous yen.
Stêr Nakdong
Ar Stêr Nakdong pe Nakdonggang eo ar stêr vrasañ eus Sukorea. Tremen a ra dre gêrioù Daegu ha Busan.
Blitzkrieg
Orin
Ar ger a zo adkemeret en ur pennad eus ar gazetenn Time Magazine d'ar 25 a viz Gwengolo 1939 a zispleg aloubadeg Polonia gant Alamagn : "This is no war of occupation, but a war of quick penetration and obliteration - Blitzkrieg, lightning war" "N'eo ket ur brezel dalc'hidigezh, met ur brezel drebarzhiñ prim ha distruj — ar Blitzkrieg, ar brezel prim ".
Moritz Balthasar Borkhausen
Moritz Balthasar Borkhausen, bet ganet d'an 3 a viz Kerzu 1760 e Gießen (Impalaeriezh santel roman german d'an ampoent) hag aet da Anaon d'an 30 a viz Du 1806 e Darmstadt (Hessen, en Alamagn a-vremañ), a oa un naturour alaman barrek war an amprevanoniezh, an evnoniezh hag al louzawouriezh.
Colum McCann
Colum McCann a zo ur skrivagner iwerzonat, bet ganet e Dulenn e 1965 hag o chom e New York bremañ.
Stêr Nakdong
Istor
Un harz naturel eo ar stêr, deuet eo da vezañ milbrudet e-pad Brezel Korea. Lu Sukorea hag e harperien a oa bet tost riñset ha ne zalc'he mui nemet kelc'h Pusan. Ar stêr a oa tu kornôg an difenn. Lakaet e oa bet ar pontoù da darzhañ a-us d'ar stêr Nakdong e Waegwan d'an 3 a viz Eost 1950 evit talañ ouzh an nerzhioù komunour didrec'het betek-henn a oa o vont da dizhout kêr Daegu. Hervez testennioù e oa bet lakaet ar pontoù da darzhañ tra ma oa repuidi warno, un toullad a varvas. Lod eus nerzhioù Norzhkorea a oa deuet a-benn da dreuziñ lodennoù eus ar stêr met dre vras e oa bet efedus an harz.
Mereto di Tomba
Mereto di Tomba zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Kampiñ
Kampiñ a zo mont da chom er-maez eus ar gêr, en un dachenn-gampiñ pe en natur, ha goudoriñ ha kousket en un deltenn, en ur c'harr-kampiñ, en ur garavanenn pe e kambr ar stered evit un noz da nebeutañ. Tremen a ra ar gamperien o amzer en diavaez al lodenn vrasañ eus o chomadenn, oc'h ober traoù evit o dudi (evel an douristed, baleerien...) pe evit bevañ un dra all ha deskiñ diouti, evel bezañ emren pe labourat gant ur skipailh (evit strolladoù yaounkiz evel ar skouted). Kampiñ a c'hall ivez bezañ un doare da gaout bod evit tud re baour evit kaout ul lojeiz dereat, pe evit tud o deus dibabet ar gantreadezh evel o doare da vevañ.
Kroget e voe da gampiñ evit an dudi adalek deroù an kantved gant un niver bihan a dud, ha tamm ha tamm e teuas da vezañ un obererezh "demokrateloc'h" e-touez an dud a-hed ar c'hantved. Mont a ra ar gamperien d'an tachennoù-kampiñ (perc'hennet gant kêr pe brevez) pe d'an natur (maezioù, koadeier, menezioù, parkoù broadel, parkoù naturel...) hag a zo kement a dachennoù foran. Met en en nebeut broioù evel Sveden ha Bro-Skos eo aotret kampiñ war tachennoù prevez ivez. E broioù zo eo difennet ar "c'hampiñ gouez", da lavaret eo kampiñ er-maez eus an tachennoù-kampiñ.
Knox
Knox zo un anv-tiegezh, a orin eus Bro-Skos, deuet da vout anv-lec'h.
Saint-Agnan-le-Malherbe
Saint-Agnan-le-Malherbe a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant Banneville-sur-Ajon d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Malherbe-sur-Ajon.
Kampiñ
Tachennoù-kampiñ a bep seurt a zo, re ar gêr ha re brevez, re marc'had-mat ha re keroc'h ha gant liveoù pourchasoù disheñvel aroueziet alies gant steredennoù. Tachennoù-kampiñ naturour a zo ivez, hag e Frañs "kampiñ war ar maez" da lavaret eo en ur prad pe ur park perc'hennet gant ul labourer-douar, hag an "tachennoù-kampiñ naturel" a zo tachennoù-kampiñ bihan hag amzeriat. An dud a c'hall degas ganto o zeltenn, o c'harr-kampiñ, met alies e vez tier heloc'h (mobilomoù) a c'hallont feurmiñ ivez. Tredan, dour, ur stal-voued, ur preti, ur davarn, ur sal ar gouelioù, ur poul-neuial, ur mini-golf, c'hoarioù evit ar vugale, marc'hoù-houarn, sonadegoù hag arvestoù zo e-touez ar servijoù a c'haller kavout eno. Kampiñ e mod-se zo un doare da vakañsiñ evit kalz a dud er broioù pinvidik.
"Spartaekoc'h" eo an traoù evit ar re a gamp en natur, met ar pal n'eo ket ar memes hini hag an douristed hag ar familhoù, ober sport hag aventuriñ en natur gouez ne lavarer ket. Pa gomzer eus "bivouak" e reer dave d'un doare da gampiñ en natur gouez, en ur mod skañv ha berrbad. Graet e vez bivouak gant an dud hag a ra trekking, tro-vale war droad pe gant skioù, alpaerezh, bushcraft, an dud hag a ra ur veaj pe c'hoazh ar vilourien.
Dafar ar c'hamper a zo hervez e zoare da gampiñ hag e bal, met ret eo bezañ skañv ha pleustrek dre vras. Ar sac'h-kousket hag ur pallenn-leur, ur sac'h-kein, lienadoù, boued ha listri, ul lamp, dienn-heol, un tok, un droñsenn-emwalc'hiñ hag ur serviedenn zo e-touez an traoù a gaver an aliesañ gant ar gamperien.
Kampiñ er sevenadur
E kalz filmoù ha stiradoù ez eus kaoz eus kampiñ, evel kampiñ er c'hoadeier er film heuz stadunanat The Blair Witch Project (1999). Ur film brudet all eo Into the Wild (2007), istor un den yaouank hag a ya da vevañ e natur gouez an "Norzh Bras", en e unan. Dupont Lajoie zo ur gomedienn c'hall gant Yves Boisset eus 1975.
Llanisien (Sir Fynwy)
Llanisien (saoznekaet e Llanishen) zo ur gêriadenn eus Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er mervent da gêr Trefynwy hag er c'hreisteiz da gêriadenn Tryleg, e traoñienn ar stêr Wysg.
Dont a ra anv ar gêriadenn eus sant Isien, un diskibl da sant Ildud, en doa savet ur peniti eno.
Soubenn
Ur soubenn zo un dourenn domm pe yen, druz pe danav, a zo bet poazhet kig pe besked pe legumaj enni ar peurliesañ. Debret e vez e penn kentañ ur pred.
Elesbed Aostria (1554-1592)
Merc'h e oa d'an impalaer Masimilian II ha da Maria Spagn e bried.
He buhez
Ur veleganez koant-bras e oa, savet er relijion. E 1570, da 16 vloaz, e timezas d'ar roue gall Charlez IX en iliz Mézières. E 1571 e voe kurunennet e Sant-Denez ha degemeret war an ton bras goude e kêr Bariz. Goude-se ne voe ket anv anezhi nemeur. E 1572 he doe ur verc'h, Marie-Élisabeth (1572-1578), hogen mab ebet. E-keit-se e talc'he he fried da zaremprediñ e serc'h Marie Touchet, hag ur mab en doe, Charles de Valois-Auvergne, dug Angoulême, en 1573.
Ne chomas nemet tri bloaz el lez c'hall. Karet e oa dre ma oa dous, koant, ha fur. Meur a yezh a gomze (alamaneg, spagnoleg, italianeg, latin) hogen galleg ne rae ket. Klañvidik e oa he gwaz, ha mervel a reas e 1574. Intañvez e oa Elesbed da 20 vloaz. Daou vloaz goude, e 1576, e tistroas Elesbed da Aostria, he bro c'henidik, hep he merc'h, a oa priñsez a Vro-C'hall, hag a varvas e 1578 da 6 vloaz.
Ur gouent a ziazezas e Vienna, hag a zarempredas. Mervel a reas en 1592, da 37 bloaz, evel ur vaouez deol.
Goude he marv
Brantôme a skrivas : « lorsqu’elle mourut, [...] l’Impératrice [sa mère] [...] dit : El mejor de nosotros ha muerto. (Ar gwellañ ac'hanomp a zo marvet) ». Hervez Pierre de L'Estoile e oa fort aimée et regrettée des Français (karet kenañ gant ar C'hallaoued ha keuziet e voe dezhi kenañ).
Lennegezh
Jean Antoine de Baïf en devoa dediet e Antigone dezhi e 1573, ma skrive:
Joaquim
Joaquim zo un anv-badez portugalek.
Enemonzo
Enemonzo  zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
-39
715 Ab Urbe Condita = 39 kent J.-K.
Paner
thumb|left|Pevar seurt paneroù. thumb|Paner vras, stag ouzh an [[divskoaz, douget ouzh kein un den.]] Ur baner zo un endalc'her hag a vez douget en dorn. Alies e vez graet e koad, e gwial, haleg pe ozilh, pe e plouz plezhet, hag a-wechoù e danvez met da neuze e lavarer ur sac'h kentoc'h.
Sertoù paneroù
Gwechalle veze implijet paneroù bras skañv da lakaat an dillad da gannañ da gas d'ar poull-kannañ, hag a veze douget gant an dorn pe gant ur garrigell.
Ar seurt paneroù a vez lakaer er mor da dapout pesked pe kranked a vez lavaret kevell anezho kentoc'h.
Carcaboso
Carcaboso a zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres, e Kumuniezh Emren Extremadura.
Chalcostigma
Chalcostigma a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, seizh (7) isspesad dezhe en holl.
Adriana Varela
Adriana Varela (bet ganet d'an 9 a viz Mae 1952 en Avellaneda, e proviñs Buenos Aires) zo ur ganerez tango arc'hantinat. Kemeret he deus perzh en ur bern festivalioù evel hini "La mar de músicas" e Cartagena, festival Porto Alegre pe c'hoazh hini GREC e Barcelona. Kemeret he deus perzh ivez e filmoù : "Al corazón" gant Mario Sábato e 1995 ha Plata quemada gant Marcelo Piñeyro e 2000. He c'hanaouennoù a zo bet klevet ivez e film Carlos Saura "Tango" e 1998 pe e-barzh "Los malditos caminos" (2002) gant Luis Barone. Kemeret he deus perzh ivez er bladenn "Entre todas las mujeres" en enor d'ar c'haner spagnol Joaquín Sabina. Un doare ispisial he deus Adriana Varela da ganañ ha heverk eo abalamour d'he mouezh boud. Roberto Goyeneche a zo gwelet evel he faeron arzel.
Oh My Darling, Clementine
Oh My Darling, Clementine zo ur ganaouenn saoznek stadunanat eus 1884 a vije bet savet gant Percy Montrose hogen lakaet war gont Barker Bradford a-wechoù. Krediñ a reer ivez eo bet savet diwar ur ganaouenn all anvet "Down by the River Liv'd a Maiden", savet gant H. S. Thompson e 1863.
Da gentañ e seblant bezañ ur werz trist diwar-benn ur paotr kollet e zousig gantañ, ha hi merc'h ur mengleuzier eus mare ar Gold Rush e Kalifornia e 1849, met buan e komprener e reer goap eus ur werz trist.
Estopiñán del Castillo
Estopiñán del Castillo zo ur gumun e Spagn e proviñs Huesca.
Aubin
Aubin zo un anv-badez gallek, deuet da vout anv-tiegezh.
-38
716 Ab Urbe Condita = 38 kent J.-K.
Martignacco
Martignacco zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Kanton Lapoutroie
Kanton Lapoutroie a oa ur c'hanton eus Elzas, e departamant Haut-Rhin, ha Lapoutroie e oa ar pennlec'h. Divodet e voe e 2015.
Kumunioù
Pemp kumun a oa ennañ :
Puducherry
Puducherry (stumm ofisiel; Pondichéry e galleg, Pondicherry e saozneg), berraet e Pondy alies, a zo ur gêr eus gevred India, ha kêr-benn tiriad Puducherry. 654 392 a dud a oa o vevañ en tolpad-kêr e 2011.
Aglaiocercus
Aglaiocercus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1930 gant an evnoniour stadunanat John Todd Zimmer (1889-1957).
Lestizza
Lestizza zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Aglaiocercus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad spesadoù evned-kelien a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Suamerika, eizh (8) isspesad dezhe en holl.
Joaquín
Joaquín zo un anv-badez spagnolek.
Arondisamant Pariz
Arondisamant Pariz a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e rannvro Enez-Frañs. Goleiñ rik a ra Pariz, ar gumun hag an departamant war un dro.
Arabat kemmeskañ arondisamant Pariz gant an 20 arondisamant-kêr hag a zo anezho adrannoù eus kêr Bariz.
Gant 0 a annezidi e ez eo an arondisamant pobletañ er Frañs, dirak hini Lyon, hag an hini stankañ e boblañs.
Rannet eo en 20 kanton, pep hini anezho a c'holo un arondisamant eus Pariz.
Dre m'eo arondisamant nemetañ an departamant n'en deus isprefeti nag isprefed ebet.
Arondisamant all
Arondisamant Belfort ivez, e departamant an Territoire de Belfort, er rannvro c'hall Franche-Comté, zo evel hini Pariz, kement hag an departamant m'emañ ennañ.
Meveriañ trehontel
Ar meveriañ trehontel, pe MT, zo un teknik meveriañ degaset en India e 1955 gant Maharishi Mahesh Yogi. Implijet e vez ur mantra ha pleustret e vez azezet gant an daoulagad serret e-pad 15 pe 20 munutenn div wech bemdez.
Arondisamant Oloron-Sainte-Marie
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Oloron-Sainte-Marie e 12 kanton (betek 2014) hag e 155 kumun :
Maria Aostria (1528-1603)
Maria Aostria, pe Maria Spagn, pe Maria Habsburg (1528-1603 e Madrid), a oa un infantez spagnol hag a zimezas d'he c'henderv aostrian, an impalaer Masimilian II, hag a voe Impalaerez santel dre he dimeziñ, ha Rouanez Hungaria ha Bohemia (1563-1572).
He buhez
Merc'h henañ Carlos Iañ Spagn hag e bried Izabel Portugal e oa. He zad a oa roue Spagn hag Impalaer santel. He mamm a oa merc'h da Manuel Iañ, roue Portugal. He zad ne veze ket gwall alies er gêr gant e vugale, pa veze aliesoc'h o veajiñ en e zomanioù dre Europa. Savet e voe entre Toledo ha Valladolid dreist-holl. En em glevout mat a rae gant he breur Felipe, hag e reas a-hed he buhez. Unnek vloaz e oa pa varvas he mamm e 1539.
Dimeziñ a reas, war urzh he zad, d'he c'henderv Masimilian. Rejanted e vezent pa veze he zad impalaer en Spagn, hag aliez e veze. Adalek 1552 e vevas en Viena. bras e voe he levezon war he bugale, ha dreist-holl war he mibien impalaerien Rodolf ha Mazheas;
Goude marv he fried e tistroas da Spagn gant he merc'h Marc'harid, da vont da chom da gouent an Descalzas Reales, en Madrid, diazezet en 1559 gant he c'hoar vihan, Juana de Austria, pan intañvezas en yaouank, ha ma vevas ivez betek he marv en 1573.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas e 1548 da Masimilian II an Impalaeriezh Santel (1527 -1576). C'hwezek bugel he doe: dek mab, ha c'hwec'h merc'h. Seizh bugel hepken a vevas.
Distro da Spagn
En 1582 e tistroas da Spagn gant he merc'h Marc'harid, krennardez a 15 vloaz, a oa da zimeziñ d'ar roue Felipe II, intañvet abaoe daou vloaz goude marv e bried Anna, merc'h henañ Maria, ha c'hoar henañ Marc'harid. Gwelloc'h e kavas ar grennardez mont da leanez eget dimeziñ, ha pried ebet ken n'en doa ar roue.
Mervel a reas Maria e Kouent an Descalzas Reales, e Madrid, d'ar 26 a viz C'hwevrer 1603.
Emgann Naissus
Emgann Naissus a c'hoarvezas en 268 pe 269, e-kichen Naissus (Niš e Serbia), ha trec'het e voe armeadoù ar C'hoted gant al lejionoù roman kaset gant an impalaer Gallienus ha renet gant ar jeneraled (ha diwezhatoc'h impalaerien) Marcus Aurelius Claudius, pennjeneral, hag Aurelianus, jeneral ar varc'hegerien.
Saint-Joachim
Saint-Joachim zo un anv-lec'h gallek, diwar an anv-badez gallek Joachim, a zo Joakim e brezhoneg.
Keusteurenn
Ur geusteurenn zo ur meuz, ennañ kig pe besk ha legumaj poazhet e-pad pell en un hilienn hag a vez debret en tomm.
Agüero (Huesca)
Agüero zo ur gumun spagnat e proviñs Huesca, en Aragon, e komark Hoya de Huesca, ha 43 km zo ac'hano da gêr Huesca.
Bulawayo
An eil kêr vrasañ eus Zimbabwe eo Bulawayo, goude ar gêr-benn Harare. Bez' eo ivez pennlec'h proviñs Norzh Matabeleland, unan eus dek proviñs Zimbabwe ha kêr vrasañ ar rannvro anvet Matabeleland. Emañ war lez ar stêr Matsheumlope e mervent ar vro.
Charlottetown (disheñvelout)
Charlottetown zo un anv-lec'h saoznek a gaver e Kanada.
An Camchéachta
An Camchéachta (saozneg: The Starry Plough - an arar steredek), an arar-kamm pe ar c'harr-kamm e brezhoneg, a zo ur banniel a voe implijet gant an Irish Citizen Army, ul luskad iwerzhonat sokialour ha republikan, ha piaouet da c'houde gant luskadoù politikel iwerzhonat all.
Charlottetown (disheñvelout)
Gerdarzh
Dont a ra eus anv ar rouanez Charlotte von Mecklenburg-Strelitz (1744-1818), pried ar roue saoz George III, hag ar ger saoznek town.
Bulawayo
Bulawayo eo kreizenn c'hreantel bennañ Zimbabwe. Eno emañ penngreizenn hentoù-houarn ar vro. Poblet e oa gant 653 337 a dud e 2012.
Torrente de Cinca
Torrente de Cinca ( a zo Torrent de Cinca en katalaneg) zo ur gumun e proviñs Huesca, en Aragon, e komark Bajo Cinca, war lez dehoù ar  río Cinca.
Robbie Savage
Robbie Savage, ganet d'an 18 a viz Here 1974 e Wrexham, zo ur melldroader kembreat.
Emgann Strizh-mor Korea
Emgann war vor Pusan pe Emgann Strizh-mor Korea zo bet un emgann etre daou lestr-brezel e penn kentañ Brezel Korea. D'ar 25–26 a viz Even 1950 e oa bet ur c'hrogad etre morlu Sukorea ha morlu Norzhkorea. Un dezouger soudarded norzhkorean gant war-dro 600 betek 1000 soudard en e vourzh, hervez ar mammennoù, a oa bet o klask dilestrañ e porzh Busan met taget e voe gant ur vag eus ar morlu sukorean ha kaset d'ar strad. Bez e voe unan eus kentañ emgannoù war vor ar brezel. Gwelet e vez evel un trec'h strategel bras gant Korea ar Su hiziv-an-deiz.
Istor
Lu Sukorea a oa tost da vezañ riñset. Darn eus ar vro a oa bet aloubet gant an nerzhioù komunour. Ar re-se a oa bet o soñjal tagañ nerzhioù Sukorea dre an a-dreñv. Evit en ober e oa ezhomm eus ur porzh bras. Soñjet o doa en hini Busan. Kaset e oa bet ur vag dezougen evit klask dilestrañ un nebeud kantadoù soudarded er porzh a oa hep difenn pe dost. Siwazh evit Norzhkorea e oa bet gwelet ar vag e-pad an noz gant ur vag brezel eus Sukorea. Goude un emgann 20 munut e oa bet kaset ar vag dezougen d'ar strad. Ma vije deuet al lu norzhkorean eus e daol, e vez laret gant lod istorourien e vefe bet gounezet Brezel Korea ganto.
Claudio Beauvue
Claudio Beauvue, ganet d'ar 16 a viz Ebrel 1988 e Saint-Claod (Gwadeloup), a zo ur melldroader gall hag a c'hoari araoger hag askeller dehou e Leganés abaoe 2017.
E Troyes:
O tont eus Sant-Claod en Gwadeloup, Claudio Beauvue a grog da c'hoari mell-droad en e glub lec'hel anvet Fumerolles Saint-Claod. D'an oad da 13 bloaz ez eo diskuliet gant Vincent James, un tutaer evit ar c'hluboù eus al Liger-Atlantel, mont a ra neuze kuit eus Gwadeloup evit mont gant kevreadelourien 14 bloaz e Kerc'hfaou. Goude-se ez a etre 15 ha 18 bloaz e kreizenn stummañ an FC Naoned.
D'ar 24 a viz Eost 2007, e c'hoari e vatch a-vicher gentañ, d'an oad da 19 bloaz, e-pad ar 5vet devezh Lig 2 a-enep da skipailh an SC Bastia. Lakaat a ra goude-se e bal gentañ a-vicher e Dijon e-pad an 33vet devezh, er munutennoù ouzhpenn, ar pezh a ro ur poent d'e skipailh (2-2).
E-pad e stummadur, e kav un emglev gant klub Troyes evit sinañ e gevrat micherel kentañ e-pad an hañv 2008.
Goude ar rannvloaz 2008-2009, pa'z eo an ESTAC diskennet en National, anvet bremañ CFA1, Claudio n'eus c'hoant kuitaat e glub. Meur a skipailh Lig 2 a zo plaset mat hag ober a ra un taol-esae ur sizhunvezh e skipailh Watford (D2 saoz), met klub Troyes n'eus ket c'hoant laoskel anezhañ da vont kuit. E fin ar rann-vloaz, e pign en-dro ar skipailh e Lig 2, a-drugarez d'e 3de blas er c’hampionad.
Kadarnadur e Châteauroux (2011-2013):
An 23 a viz Meurzh 2011, e vez prestet Claudio (gant un diuzad prenañ) evit ar rannvloaz 2011-2012 e Châteauroux goude bezañ sinet un astenn kevrat.
Alc'hwez :
K : Krogad (niver a grogadoù c'hoariet)
Kp : Kasadenn pal (niver a gasadennoù pal roet)
Agüero
Agüero zo anv spagnolek meur a lec'h hag un anv-tiegezh.
Ganga (disheñvelout)
Ganga a c'hell bezañ :
Souvret
Souvret a zo ur gumun a-wechall eus Belgia e proviñs Hainaut. E kumun Courcelles emañ bremañ. left|thumb
Pradamano
Pradamano zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Serr-prim
Ur serr-prim zo un dra aozet gant danvez ha metal (pe plastik a-wechoù) da brennañ ur pezh dilhad pe ur sac'h, ur c'hodell, pe c'hoazh botoù. Gallout a ra ivez serriñ div wiadenn evel dor un deltenn, pe div lodenn un dra evel ur valizenn.
Istor
Ijinet e voe ar serroù gant ruzerez kentañ er Stadoù-Unanet e 1851 e Chicago gant an ijinour Elias Howe, ha goude e voe krouet ur serr danzeetoc'h gant Whitcomb Judson e 1893.
-37
717 Ab Urbe Condita = 37 kent J.-K.
Serr-prim
Istor
Lakaet e voe marilhañ ar breved kentañ e 1913 gant an ijinour svedat ha stadunanat Gideon Sundbäck. Prenet e voe ar breved e 1923 gant ar suis Martin Othmar Winterhalter hag a grogas da broduiñ serroù-prim a steud. Sevel a reas an embregerezh Riri SA e 1936 e Mendrisio e Suis.
Alessandro de' Medici (dug Firenze)
Alessandro de' Medici, lesanvet il Moro ( Firenze 1510 - Firenze 1537) a oa dug Penne ha goude dug Firenze adalek 1532, aotrou Firenze eus 1530 betek 1537.
Raymond Centène
Raymond Centène, bet ganet d'an 20 a viz Meurzh 1958 e Banyuls de la Marenda (Bro-Gatalonia), zo eskob Gwened abaoe 2005, war-lerc'h François-Mathurin Gourves.
Ampelornis griseiceps
Ampelornis griseiceps a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.
Raymond Centène
Beleget e voe e 1993 en eskopti Perpinyà. E miz Mezheven 2005 e voe anvet da eskob en eskopti Gwened gant ar pab Benead XVI.
Arondisamant Dacs
Arondisamant Dacs a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Landes hag e rannvro Akitania-Nevez.
Ampelornis griseiceps
Anvet e voe Myrmoderus griseiceps (kentanv) da gentañ-penn (e 1923) gant an evnoniour ha naturour stadunanat Frank Michler Chapman (1864-1945). Ar spesad nemetañ er genad Ampelornis an hini eo.
-36
718 Ab Urbe Condita = 36 kent J.-K.
Arondisamant Dacs
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Dacs e 13 kanton hag e 153 c'humun :
Claudius II
Marcus Aurelius Claudius Gothicus (10 a viz Mae 214 - miz Genver 270), anavezet ivez evel Claudius II, a oa ur jeneral roman hag a deuas da vout impalaer Roma e miz Gwengolo 268.
Trec'h e voe en Emgann Naissus (hiriv Nisch, e Serbia), a-enep ar C'hoted, e 268 pe 269, en amzer an impalaer Gallienus. E 269 e voe trec'h war an Allemani e norzh Italia. E 270 e voe kaset ar C'hoted kuit en tu all d'an Danau.
E miz Eost 270, pa seblante bezañ tonket da ren pellamzer e varvas e Sirmium (hiriv  Sremska Mitrovica en Serbia), diwar ur c'hleñved-red a oa kouezhet war e  arme. E vreur yaouankoc'h Quintillus a voe embannet da impalaer gant e soudarded, anavezet gant ar  Sened  met arme an Danav a gavas gwell Aurelianus.
Mouchouer-godell
Ur mouchouer-godell, pe mouchouer (met mouchouerioù all zo), pe frilien, pe lien-fri, zo ur pezh danvez a vez gant an dud en ur c'hodell evit gallout c'hwezhañ pe torchañ o fri peurvuiañ.
Claudius II
Hag ur wech ouzhpenn e rankas ar Sened plegañ.
Ampelornis griseiceps
Boued
N'ouzer ket kalz tra war an danvez nemet e vev diwar amprevaned ha, moarvat, diwar artropoded all (kevnid en o zouez).
Mouchouer-godell
Implijoù all zo d'ar mouchouerioù-godell: torchañ an tal pa vezer dour-c'hwez, ar gwad pa vezer o wadañ, an daeloù pa vezer o ouelañ, lakaat war ar penn pa vezer diskabell dindan an heol, ha da vare ar c'himiad.
Ampelornis griseiceps
Annez
Kavout a reer ar spesad e mervent Ecuador, gwalarn Perou (Suamerika).
Mouchouer-godell
Kimiad
Implijet e veze ar mouchouerioù da goulz ar c'himiadoù bras pa vezent hejet en dorn.
Sant Efflamm hag ar Roue Arzhur
Sant Eflamm hag ar Roue Arzhur zo ur pezh eus Barzaz Breiz adalek 1867. Anvet e oa Buhez Sant Efflamm en embannadur 1846.
Mouchouer-godell
Daeloù
implijet e vez ar mouchouer-godell da dorchañ daeloù diwar ar jodoù.
Alessandro de' Medici (dug Firenze)
E dud
Pa voe trec'het ar Repubblica fiorentina gant an arme spagnol e teuas da vout mestr Firenze, hervez un emglev etre ar pab hag an impalaer Karl V, diwar-goust e genderv Ippolito de' Medici.
Deon Meyer
Deon Godfrey Meyer, bet ganet d'ar 4 a viz Gouere 1958, e Paarl (Kab ar C'hornaoueg, Suafrika), a zo ur skrivagner afrikanek eus Suafrika.
Meles Zenawi
thumb Meles Zenawi Asres (8 a viz Mae 1955 - 20 a viz Eost 2012) a oa ur politikour etiopian, bet prezidant ar vro.
Ezel e voe eus Luskad Dieubidigezh Pobl Tigray, ur strollad gouvrezelerien enebet ouzh an Derg, ha mont a reas da brezidant anezhañ e 1989. Goude ma voe roet lamm da renad an Derg e teuas da vezañ prezidant ar gouarnamant da c'hortoz d'an 28 a viz Mae 1991 ha chom gant ar garg-se betek an 22 a viz Eost 1995. E-pad e brezidantelezh e voe embannet dizalc'hiezh Eritrea (1993). Goude dilennadeg 1995 e teuas da vezañ ministr kentañ Etiopia.
Louis Garrel
Louis Garrel, bet ganet e Pariz (Bro-C'hall) d'ar 14 a viz Mezheven 1983, a zo un aktour hag ur filmaozer gall.
Alessandro de' Medici (dug Firenze)
E dud
Kerkent ha kemeret ar galloud e klaskas kemmañ an ensavadurioù republikan, goude ma ranke doujañ dezho hervez ar feuremglev a oa bet sinet goude da Firenze kodianañ. Gant e genderv Cosimo, a reno war e lerc'h, e vint kemmet da vat. Degas a reas da Firenze boazioù eus lez an impalaer Karl V, ma en devoa bevet atav, evel pourmen gant halabarderien hag a sponte tud Firenze.
Louis Garrel
E vuhez
N'halle ket nemet kouezhañ e kaoter ar sinema dre m'eo mab-bihan d'an aktour gall Maurice Garrel (1923-2011), mab d'ar filmaozer gall Philippe Garrel (1948-) ha d'ar vaouez a sinema gall Brigitte Sy (1956-). Breur eo d'an aktourez c'hall Esther Garrel (1991-) ivez.
Alessandro de' Medici (dug Firenze)
E dud
Reiñ a reas doare ur briñselezh d'e c'houarnamant, ha skarzhañ an arouezioù hag ensavadurioù kumunel, a oa karet gant tud Firenze. Kargañ a eure Benvenuto Cellini (a ra anv a se en e emvuhezskrid) da brientiñ ur moneiz gant e boltred. Alessandro a c'hourc'hemennas, en desped d'ar feuremglevioù, ma vije dastumet armoù ar geodedourien. Daoust da se e voe drouklazhet gant unan ag e gerent, Lorenzino de Medici.
Landgraviezh Hessen-Kassel
Landgraviezh Hessen-Kassel (Landgrafschaft Hessen-Kassel en alamaneg) (1567–1806) a oa ul landgraviezh en Impalaeriezh Santel Roman ha Kassel e oa ar gêr-benn.
Alessandro de' Medici (dug Firenze)
Dimeziñ ha bugale
E 1533 ( pe 1536?) e timezas da Marc'harid Aostria, anavezet ivez evel Marc'harid Parma, ur vastardez d'an impalaer Karl V. Bugel ebet n'o doe.
Deon Meyer
Graet en deus e studioù e Skol-veur Potchefstroom (Gwalarn, Suafrika) ha bet kazetenner evit Die Volksblad e Bloemfontein (kêr-benn Stad-Dieub, Suafrika).
Landgraviezh Hessen-Kassel
Istor
Savet e voe e 1567 goude rannidigezh landgraviezh Hessen etre pevar mab Phillip von Hessen, diwezhañ landgrav Hessen.
En 1801, Wilhelm IX von Hessen a gollas Sankt Goar ha Rheinfels gant feuremglev Lunéville.
Dorothy Tennant
Dorothy Tennant, ganet d'an 22 a viz Meurzh 1855 hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Here 1926, a oa ul livourez saoz nevezklasel-viktorian. Anavezet eo evel Lady Stanley abalamour ma timezas gant an ergerzher Henry Morton Stanley.
-35
719 Ab Urbe Condita = 35 kent J.-K.
Alessandro de' Medici (dug Firenze)
Dimeziñ ha bugale
Ur pried-kleiz en doa, anvet Taddea Malaspina, ha daou vugel o doe: Ur verc'h all en doe, Porzia, ha n'ouzer ket piv e oa he mamm, a voe leanez.
Mouchouer-godell
Daeloù
Hervez ar skrivagner Ambrose Bierce (Devil's Dictionary):
E godell ar bruched
Gant porpantoù zo e vez lakaet ur mouchouer e godell ar bruched ha diskouezet ur c'horn anezho.
Ober ar mouchouerioù
Ar mouchouerioù zo e lin pe kotoñs.
Mouchouerioù paper
Mouchouerioù-fri paper a zo abaoe un toullad bloavezhioù.
Landgraviezh Hessen-Kassel
XVIIvet ha XVIIIvet kantved
Al Landgraved Philip Iañ von Hessen, Wilhelm V von Hessen-Kassel, ha Maurice von Hessen-Kassel a zimezas da ziskennadezed d'ar Roue Jorj Bohemia.