cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lot (stêr)
thumb|Ar pont dreist al Lot, e [[Cahors.]] Al Lot (Òlt en okitaneg) zo ur stêr eus kreisteiz Bro-C'hall, adstêr d'ar Garona war e lez dehoù.
E anv a voe roet e 1790 d'un departamant gall, al Lot, ha Cahors ar penn-kêr anezhañ, ma'z eo brudet ar pont dreist ar stêr Lot.
An anv
Faziek eo ar stumm en implij e galleg ofisiel, bet lakaet da dalvezout adalek krouidigezh an departamantoù. N'eo an L nemet ar ger-mell gallek l’ staget ouzh anv ar stêr. Kar e vije an anv Òlt da hini ar stêr Oud e Breizh.
Rubano
Rubano a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
Llansanffraid Glan Conwy
Llansanffraid Glan Conwy, pe Glan Conwy hepmuiken, zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e Sir Conwy.
Emañ war lez reter ar stêr Conwy. Bez' eo unan eus daou benn an hent A470, un hent hag a dreuz Kembre penn-da-benn, eus an hanternoz d'ar c'hreisteiz. Un ti-gar zo ivez, ma tremen Rheilffordd Dyffryn Conwy.
Er gumuniezh emañ, ouzhpenn Llansanffraid (pe Llansantffraid), kêriadennoù Pentrefelin ha Dolwyd.
E 2011 e oa poblet ar gumuniezh gant 2,196 a dud, ha 765 anezho (35,8%) a oa kembraegerien.
Sport Club Corinthians Paulista
Ar Sport Club Corinthians Paulista (distaget [isˈpɔʁtʃi ˈklubi kʊˈɾĩtʃɐ̃s pawˈɫistɐ] e portugaleg braziliat), anavezet ivez evel Corinthians hepmuiken, a zo ur c'hleub mell-droad eus kêr-benn São Paulo, krouet d'ar gant ur strollad micherourien eus karter Bom Retiro.
Kastell Dolbadarn
Kastell Dolbadarn zo ur c'hastell e hanternoz Kembre. Emañ war un dorgenn e-kichen Llyn Padarn, nepell diouzh Llanberis e kontelezh Gwynedd. Kastell Dolbadarn a oa unan eus kestell priñsed Gwynedd e kantrev Arfon.
Tribano
Tribano a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
Caitlín Maude
Caitlín Maude (1941–1982) a oa ur varzhez, kelennerez ha kanerez eus Iwerzhon.
Ganet e voe e Casla, e Gaeltacht kontelezh Gaillimh, e kornaoueg an enezenn, ha desavet e voe en iwerzhoneg. Goude studioù galleg, saozneg, iwerzhoneg ha matematik e skol-veur Gaillimh e teuas da vezañ kelennerez hag e labouras e meur a lec'h dre ar vro.
Adalek he yaouankiz e krogas da sevel barzhonegoù en iwerzhoneg, ha da c'hoari pezh en iwerzhoneg ivez. Ur pezh-c'hoari a skrivas, gant Mícheál Ó hAirtnéide, An Lasair Choille. Troet e oa ivez gant ar sonerezh hag ar c'han. E 1975 e voe embannet ur bladenn sean-nós ganti, gant an titl Caitlín.
Pa oa o vevañ e Dulenn e kemeras perzh e meur a stourm : a-enep lakaat Iwerzhon da vont e-barzh Kumuniezh Europa, evit lakaat digeriñ ur skol iwerzhonek e karter Tamhlacht, a-du gant prizonidi republikan Hanternoz Iwerzhon (skrivañ a reas I m'Áit Dhúchais ó Thuaidh en enor da v-Bobby Sands pa varvas hennezh e 1981).
Mervel a reas Caitlín Maude d'ar 6 a viz Mezheven 1982.
Irena (genad)
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Fred Akuffo
Kemer a reas ar galloud gant un taol-Stad d'ar 5 a viz Gouere 1978 a zistroadas Acheampong. Distroadet e voe d'e dro en un taol-Stad aozet gant Jerry Rawlings d'ar 4 a viz Even 1979. Fuzuilhet e voe teir sizhun goude.
Lenn Superior
Lenn Superior, (Lake Superior e saozneg, ar pezh a dalvez kement ha “lenn uhelañ”), a zo unan eus pemp Lenn Veur Norzhamerika hag an hini vrasañ anezho. Er su d'al lenn emañ ar Stadoù-Unanet, gant stadoù Minnesota, Wisconsin ha Michigan, hag en norzh emañ Kanada, gant proviñs Ontario.
Solesino
Solesino a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
Bered Landreger
En e voe krouet bered Landreger el lec'h end-eeun m'edo gwechall ar chapel Sant-Fiakr, e kreiz kêr, a-dreñv an iliz-veur. E 1850 e voe kleuzet ar bezioù koshañ. Jean-Michel Huon en deus kontet deomp diwar-benn ar c’halvar a zo e kreiz ar vered ; seul dostoc'h d'ar pourpez e vezed douaret, seul welloc'h e oa, setu perak eo douaret an dud pouezusañ tost d'ar c’halvar ; ar bezioù zo lec'hiet e-keñver ar renkoù sokial, ar re vravañ o vezañ re ar vourc’hizien alies peogwir o deus arc’hant evit ober war o zro. Ker e koust bezañ douaret er vered-mañ peogwir eo brudet hag dreist-holl lec'hiet mat, e kreiz-kêr.
Ouzhpenn da se, ur gwir levr istor eo bered Landreger : e-dro 900 bez zo en holl, ar re goshañ zo eno da beurbadout. En o zouesk ez eus tudoù brudet pe a bouez evel ar politiker Gustave de Kerguezec (1868-1955), a voe maer Landreger adalek 1919 betek 1953 ha kadoriad an departamant (1920-1931) ha senedour an departamant (1921-1939) ; merket en deus diorroadur sevenadurel kêr Landreger. Kalz mezeien zo ivez, evel ar familh Dieuleveult hag Yves Villeneuve a oa un ofiser yec’hed a lakaas 12 000 bugel er bed ; perzh a gemeras er stourm a-enep ar vrec'h ivez.
E bered Landreger emañ marvgav familh Anatol ar Braz, en enor d'ar gwallzarvoud a c'hoarvezas d'an 28 a viz Eost 1901 e Bae an Infern a-vaez da Blougouskant : ur vag ac'h eas d'ar strad, 13 moraer diwar 17 a varvas, 11 anezho a oa eus kerent da Anatol ar Braz (e dad, e lezvamm, peder merc'h e lezvamm, e vab-kaer, e vab, he c'hoar hag e gwreg).
Dibar eo ar vered-se peogwir ez eus ur c'harter alaman enni. E-pad ar Brezel-bed kentañ e veze kaset ar soudarded alaman gloazet da ospital Landreger, ma varvas lod enzho. Evel-just, ar C'hallaoued ne felle ket dezho e vefe douaret korfoù an Alamaned war douar o bro, neuze e voent douaret gant Alamaned yaouank e-kerzh dalc’hidigezh anEil Brezel-bed. Tri bez alaman ha pevar-ugent zo en holl ; kroazioù koad a oa warno er penn-kentañ, a zo bet tennet ha lakaet reoù maen en o lec'h, warno anvioù ar soudarded.
Ur soudard aljerian zo douaret er vered, ur c'hresk-loar muzulmat zo ouzh e vez.
Dendrocopos
Dendrocopos a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ speged, krouet e 1816 gant an naturour alaman Carl Ludwig Koch (1778-1857).
Departamantoù Bolivia
Rannet eo Bolivia etre nav departamant a zo rannet etre proviñsoù.
Dendrocopos
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daouzek spesad a ya d'ober ar genad :
Trebaseleghe
Trebaseleghe   a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
Dendrocopos
Pevar isspesad ha hanter-kant (54) en holl.
Rummatadur
Diblaset e oa bet ar spesadoù :
Yann 3:16
Yann 3:16 a zo unan eus gwerzennoù anavezetañ Testamant Nevez ar Bibl. Alies e vez kontet evel un diverradenn eus ar gristeniezh.
Lenn Michigan
250px|thumb|right|Pelec'h emañ Lenn Michigan e-touez al Lennoù Meur Lenn Michigan a zo unan pemp Lenn Veur Norzhamerika. A-douez ar pemp Lenn Veur eo an hini nemeti a-gement a zo er Stadoù-Unanet penn-da-benn. A-hed hec'h aodoù emañ, a-gornaoueg da reter, Stadoù Wisconsin, Illinois, Indiana ha Michigan, homañ ziwezhañ he deus tapet hec'h anv diwar hini al lenn.
Marie Spartali Stillman
Marie Euphrosyne Spartali (Londrez, 10 a viz Meurzh 1844 - Londrez, 6 a viz Meurzh 1927), a oa un arzourez ha livourez saoz, gresian a-orin, ha patrom d'ar rakrafaelourien saoz.
Buhez
Maria Spartali a oa merc'h yaouankañ Michael Spartali (1818–1914), ur marc'hadour pinvidik, rener ar gompagnunezh Spartali & Co, konsul-jeneral Gres e Londrez etre 1866 ha 1882. Hennezh a oa erruet e Londrez war-dro 1828. Eno e oa dimezet da Euphrosyne "Effie" Varsami (1842–1913), 24 bloaz yaouankoc'h, merc'h d'ur marc'hadour gresian deuet eus Genova.
E 1871 e timezas gant ar c'hazetenner ha livour stadunanat William James Stillman (1828-1901).
Patrom e voe Marie Spartali-Stillman evit al livourien Ford Madox Brown, Edward Burne-Jones, Julia Margaret Cameron, Dante Gabriel Rossetti ha Spencer Stanhope.
Chema Yisrael
Chema Yisrael (Shema Israel pe Sh'ma Yisrael  "Selaou Israel") zo ur bedenn yuzev, tennet diwar un darn eus an Torah. Chema Yisrael eo an daou c'her kentañ eus an darn-se. Emañ ar bedenn (berraet alies e Chema) e-kreiz servij ar mintin hag hini an noz el lid yuzev.
Er werzenn gentañ emañ mennozh pennañ ar Yuzevegezh, an undoueegezh : "Selaou, Israel : An Aotrou, hon Doue, eo an Doue nemetañ" ( Levr an Adlezenn 6:4). Hervez ar Yuzevien oberiant, ar Chema eo pedenn bouezusañ al lid hag e zibuniñ div wezh bemdez zo ur miztvah (ur redi relijiel). Kustum eur ivez da zibunañ anezhañ da ziwezhañ a-raok mervel hag alies e vez desket abred d'ar vugale da zibunañ a-raok mont da gousket.
Ar ger implijet evit Doue eo an tetragramm YHWH.
Stanghella
Stanghella   a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
Bermejo
Bermejo ("livrin" e spagnoleg) zo un anv-lec'h hag un anv-tud.
Star Wars Jedi: Fallen Order
Star Wars Jedi: Fallen Order zo ur c'hoari video unc'hoarier da vezañ embannet, sevenet eo gant Respawn Entertainment hag embannet gant Electronic Arts. An istor a dremen e bed Star Wars nebeut amzer goude Episode III – Revenge of the Sith. Kelaouet e oa bet e-pad an E3 2018 ha roet titouroù resisoc'h e-pad ar Star Wars Celebration e miz Ebrel 2019. Ar c'hoari a vo embannet war Microsoft Windows, PlayStation 4, hag Xbox One d'ar 15 a viz Du 2019.
Istor
Cal Kestis, unan eus ar re jedi ziwezhañ a glask chom kuzhet goude an Urzh 66. Ar c'hoarier a ranko lakaat ar Padawan da dizhout live ur marc'heg jedi.
Trenioù a levitadur magnetek
Ur stumm disheñvel eus an trenioù boaz eo an trenioù a levitadur magnetek. Implij a reont perzh ar sustentadur magnetek, dre-se n’o deus tamm frotadurioù ebet gant ar railhoù. An trenioù-se, anvet d’un doare boaz Maglev (Magnetic Levitation Train) a zo anavezet evit o tizh brasoc’h eget ar re elektrek a-stumm gant an TGV gall pe an ICE alaman. Rekord ar Maglev a zo 581 km/e (e 2003), 6,5 km/e muioc'h eget an TGV.
Istor an trenioù
Penn kentañ an enklaskoù war an trenioù a levitadur magenek o deus kroget e 1922 gant labourioù an alaman Hermann Kemper. Ur brevet vo lakaet ar 14 a viz Eost 1934. Met paouezet vo al labourioù abalamour d’an eil brezel bed.
Ur projet war un transrapid all n'eo kat c'hoaz gortozetDigomprenus.
Teknologiezh
Div stumm trenioù a sustentadur magnetek a zo, diforc’hiet gant o stummoù mont en-dro. An hini genta anvet Maglev a implij perzh ar sustentadur elekrodinamik (EDS) gant perzh bras dreiskondüsted enno. Ar Maglev dioroet ar muiañ a zo Maglev Japan, bez’zo bet outañ e Londrez, etre aeroborzh ha ti-gar Birmimgham, Rouantelezh-Unanet eus 1984 betek 1995Digomprenus.
An eil a zo anvet an Transrapid. Implij a ra perzh ar sustentadur elektromagnetek (EMS). Kavet ‘vez ennañ solenoïdoù, implij a ra aplikadenn nerzh Laplace, an elektromagnetezh. An Transrapid dioroet ar muiañ a zo an hini alaman hag hini Shangai.
Teolo
Teolo  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
Trenioù a levitadur magnetek
EDS
An tip a sustantantadur elektrodinamik (E.D.S), Implijet vez ganto magnetoù dreistkonduster, bobinoù dreiskondust zo lakaet barzh an trein ha elektromagent war hed ar railhoù. Pa vez an tren oc'h en em diblasañ, ur red a zo lakaet barzh an hent. Nerzh Laplace a lak an tren da levitañ. Diblasadur an tren a grou ur stlejadenn elektromagnetek bras, ha gant se un dispign bras a energiezh. Ar Maglev ez eo an tren a levitadur magnetek aboutis e bro japan.
Ar Swissmetro hag an tren isveurvorel
E soñj e oa gant bro Suis degas da benn ur raktres a drenioù a levitadur magnetek en ur ouzhpennañ ribouloù di-aer mod-se ne vefe (tost) tamm frotadurioù ebet. Ar memes raktres a vefe gant ar Stadoù-Unanet ha Sina. Un tren a sustendadur magnetek a-stumm EMS e vefe, liamm a rafe etre Beijing ha Washington gant un tizh a 6 000km/e !
Julia Antonia (merc'h da Lucius Caesar)
Julia Antonia, pe Julia Caesaris (-104 – goude -39), a oa mamm d'an triumvir Marcus Antonius.
Yaouankiz
Julia Caesaris e oa anvet pa oa ganet en 104 kent JK e Roma. Merc'h e oa d'ar c'honsul roman Lucius Julius Caesar III, kenderv a-bell da Julius Caesar. N'ouzer ket piv e oa he mamm. C'hoar e oa da Lucius Julius Caesar IV, konsul roman ivez.
Dimezioù ha bugale
Dimeziñ a eure d'ar senedour roman Marcus Antonius Creticus, mab da Marcus Antonius Orator. Tri mab o doe.
E -74 e varvas he fried Marcus Antonius Creticus en Kreta ha dimezet e voe d'ur senedour all, Publius Cornelius Lentulus Sura, a gemeras perzh en Irienn Catilina hag a voe lakaet d'ar marv e -63 war urzh ar c'honsul Ciceron.
Leiningen (Hunsrück)
Leiningen zo ur gumun e distrig Rhein-Hunsrück e Rheinland-Pfalz, e kornôg Alamagn.
Julia Antonia (merc'h da Lucius Caesar)
Levezon
Dre ma taremprede he c'henderv Julius Caesar e sikouras he mibien da sevel er gevredigezh, ha dreist-holl Marcus Antonius, a ginnigas d'an den meur. Kement-se a reas Caesar en desped dezhañ avat rak ouzhppenn ma ne gare ket an tad ne gave ket perzhioù gwall vat er vibien kennebeut.
Diwezhatoc'h, da vare Brezel Peruggia, e kuitaas Roma war-zigarez e oa bet kaset kuit eus kêr gant Octavius: kement-se a voe dislavaret diwezhatoc'h gant an danvez-impalaer Augustus.
Departamant Beni
Beni zo unan eus nav departamant Bolivia, ha Trinidad (Bolivia) eo ar gêr-benn.
Dont a ra an anv eus hini ar Río Beni.
Beni
Beni zo un anv a gaver e lec'hanvadurezh Bolivia :
Tombolo (Italia)
Tombolo   a zo ur gumun eus Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
Briatico
Briatico  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Vibo Valentia, e rannvro Calabria.
Otus
Otus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ touded, krouet e 1769 gant an naturour breizhveuriat Thomas Pennant (1726-1798).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad ha hanter-kant a ya d'ober ar genad :
Seizh isspesad ha tri-ugent (67) en holl.
7vet Rujumant Kanolierezh (lu gall)
Ar 7vet Rujumant Kanolierezh (7e régiment d'artillerie) a oa ur rejumant eus an tirlu gall (lu gall).
Bolz-enor Septimius Severus
Eizh bolz-enor a vez anvet Bolz-enor Septimius Severus peurvuiañ, dre ma'z int bet savet d'an impalaer roman Septimius Severus (146-211).
Lomig Doniou
Derc'hel a rae tavarn "Au Lion d'Or" e kêr Rostrenenn.
Star Wars: Battlefront
Star Wars: Battlefront zo un heuliad c'hoarioù video doare first- ha third-person shooter diazezet war bed ar frañchiz Star Wars. Ar c'hoarierien a c'hell bezañ soudarded pe harozed an div arme enebet war an dachenn emgann hervez koulzadoù disheñvel bed Star Wars.
Kroget e oa an heuliad c'hoarioù video e 2004 pa oa bet embannet gant LucasArts ar c'hoari Star Wars: Battlefront, sevenet gant Pandemic Studios evit LucasArts. Ar c'hoari a oa bet degemeret ha gwerzhet mat. E 2005 Pandemic a embanne ur c'hoari da heul anvet Star Wars: Battlefront II, a voe degemeret ha gwerzhet mat ivez.
Departamant Chuquisaca
Departamant Chuquisaca zo unan eus nav departamant Bolivia, ha Sucre eo ar gêr-benn.
Penmachno
Penmachno zo ur gêriadenn eus hanternoz Kembre, e Sir Conwy. Emañ e kumuniezh Bro Machno, er c'hreisteiz da v-Betws-y-Coed. Redek a ra an afon Machno dre ar gêriadenn.
David Kaufman (aktour)
David Kaufman, bet ganet e St. Louis (Missouri) (Stadoù-Unanet Amerika) d'an 23 a viz Gouere 1961, a zo un aktour stadunanat.
Avalenn
Ur wezenn frouezh eo an avalenn. Malus pumila eo hec'h anv spesad. Gounezet e vez evit he frouezh, an avaloù, pe he bleuñv, gwenn pe gwenn-ha-roz. Ar c'hoad a vez implijet ivez.
Elohim
Elohim ( [(ʔ)eloˈ(h)im]) zo ur ger (hebraek a gaver en Tanac'h evit ober anv eus un doue bennak, alies (met pas atav) YHWH. Talvezout a ra "doueed" a-wezhioù, dre m'eo liester ar ger. Stumm unander ar ger zo eloah, diwar ar wrizienn el a dalvez "doue", par d'ar ger kananean evit kaozeal diwar-benn doueed ar vro.
Dre istor a ger e tizher un tamm eus istor luziet mennozh an doueegezh etre an henrelijion hebraek hag ar Yuzevegezh, a weler dre e ster amjestr.
Kambr enep-heklev
Ur gambr enep-heklev , ur gambr anekoek pe c'hoazh ur gambr vouzar, zo ur sal arnodiñ ma vez lonket ar gwagennoù son pe dredanwarellek gant he mogerioù.
YHWH
eo an Tetragramm (diwar ar gresianeg τετραγράμματον Tetragrámmaton "[ur ger] peder lizherenn ennañ") a zo anv Doue Israel. Ar peder lizherenn, da lenn eus an tu dehoù d'an tu kleiz, zo yodh, he, waw ha he. Bogalennet e vez Yahweh peurvuiañ hiziv an deiz goude un hir a ziviz war etimologiezh ha furm ar ger.
Karotez
thumb|Karotez Ar c'harotez (anv skiantel : Daucus carota subsp. sativus) zo plant daouvloaziek eus kerentiad an Apiaceae. Gounezet e vezont evit o gwrizioù, orañjez o liv peurliesañ - met karotez gwenn, melen pe du zo ivez - hag a vez debret evel legumaj. Leun a garoten int.
YHWH
Er Yuzevegezh e c'heller lenn an anv-se en Torah hag er peurrest eus an Tanac'h war-bouez un nebeud levrioù evel Levr Esther ha Kanenn ar C'hanennoù. Ar Yuzevien oberiant a heul an hengoun talmudel zo boaz da chom hep distagañ pa vez lennet, erlec'hiañ a reont an anv gant un anv all evel Adonay ('va Aotrou'), HaChem ('an Anv') pe hadakoch baruc'h hu ('an Hini santel, ra vezo benniget). Ober a reont kement-all pa gaozeont ouzh Doue pe pa reont anv anezhañ. Ouzhpenn-se e klaskont ober gant kement anv Doue a zo gant doujañs dre skrid ivez. An dielloù ma vezont skrivet warno ne vezont ket kaset d'ar boubellenn, lakaet e vezont e lec'hioù-mir pe e vezont douaret e beredoù yuzev. Ma vez ezhomm skrivañ an anv e c'heller erlec'hiañ ul lizherenn da skouer : יקוק) pe lakaat ur sin diakritek. Goude ma ne vez ket kavet ret gant ar brasañ eus an aotrouniezhoù yuzev eur boas d'ober kemend-all gant ar ger 'Doue' e saozneg (ma vez skrivet 'G-d') pe e galleg (D'ieu).
Karotez
Gallout a reont bezañ debret kriz pe poazh. Un isspesad eo ar c'harotez gounezet bremañ eus ar c'harotez gouez (Daucus carota) hag a gaver a-gozh en Europa hag e kornaoueg Azia. Bremañ e vez gounezet ha debret karotez er bed a-bezh.
Alexander Zeisal Bielski
Alexander Zeisal 'Zus' Bielski (19 a viz Here 1912 e Stankiewicze - 18 a viz Eost 1995 e Brooklyn) a oa e penn partizaned Bielski a stourme e Belarus e-pad an Eil Brezel-bed. Gant e strollad partizaned e voe saveteet 1 236 yuzev.
E vuhez
Ganet e voe Alexander Zeisal Bielski e 1912 e Stankiewicze, e-kichen Navahroudak (e Polonia d'an ampoent, ha bremañ e Belarus). Asambles gant e dri vreur e savas ur strollad partizaned anvet partizaned Bielski. Kuzhat a raent e koadeier Belarus, hag a-drugarez dezho e voe saveteet 1 236 Yuzev. E wreg hag e verc'h a voe lazhet gant an nazied. Goude ar brezel ez eas da Israel hag e 1956 ez eas da New York ma reas war-dro un embregerezh taksi ha treuzdougen gant e vreur Tuvia Bielski. Mervel a reas d'an oad a 83 bloaz gant un taol-kalon.
Er sinema
Liev Schreiber eo a c'hoari perzh Alexander Zeisal Bielski er film Defiance (2008).
Departamant Oruro
Departamant Oruro zo unan eus nav departamant Bolivia, ha kêr Oruro eo ar gêr-benn.
Sant'Onofrio (Calabria)
Sant'Onofrio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
Rawson
Rawson (pe Trerawson e kembraeg) eo kêrbenn proviñs Chubut en Arc'hantina, ha pennlec'h departamant Rawson. 1128 km emañ eus kêr Buenos Aires, ha 7 km eus ar mor, e Playa Union.
Tud
E 2001 e oa 26.183 annezer.
Hervez ar gouarnour Mario Das Neves e 2008, e oa bet 36% a gresk e poblañs Rawson etre 2001 ha 2008.
Istor
Diazezet e voe kêr d'ar 15 a viz Gwengolo 1865 gant trevadennerien eus Kembre. Anvet e voe Trerawson, diwar anv Guillermo Rawson, ministr a roas skoazell d'an enbroidi.
Hin
Sec'h eo ar vro, etre 0° ha 15° er goañv, 10° ha 20° en nevezamzer hag en diskar-amzer, betek 38° en hañv.
Bolz-enor Septimus Severus (Roma)
Bolz-enor Septimus Severus e Roma, kêr-benn Italia, zo unan eus ar seizh bolz-enor a zo bet savet d'an impalaer roman Septimus Severus.
Carl Stephenson
Carl Stephenson zo anv meur a zen :
Saint-Vincent-sur-Jard
Saint-Vincent-sur-Jard a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Departamant Pando
Departamant Pando zo unan eus nav departamant Bolivia, ha Cobija eo ar gêr-benn.
San Gregorio d'Ippona
San Gregorio d'Ippona zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
Alexandre Herculano
Alexandre Herculano pe Alexandre Herculano de Carvalho e Araújo zo ur skrivagner romantel hag ur barzh portugalat.
Arian
Arian zo ur ger a denn
Leiningerland
Al Leininger Land zo ur c'horn-bro tro-dro da gêr Grünstadt en Rheinland-Ffalz, en Alamagn.
Ouzhpenn Grünstadt emañ kumunioù Altleiningen ha Neuleiningen, gwechall e dalc'h duged Leiningen.
Departamant Cochabamba
Departamant Cochabamba zo unan eus nav departamant Bolivia, ha Cochabamba eo ar gêr-benn.
Bolz-enor Septimius Severus (Leptis Magna)
Bolz-enor Septimius Severus zo ur monumant d'an impalaer roman Septimius Severus e Leptis Magna.
Kegin
Kegin a c'hall bezañ :
Luo
Luo (pe Lwo) zo un anv a denn da Afrika ha da Sina.
Serra San Bruno
San Bruno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
Brognaturo
Brognaturo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Vibo Valentia, e Calabria.
1937 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
Departamant Potosí
Departamant Potosi zo unan eus nav departamant Bolivia, ha kêr Potosí eo ar gêr-benn.
Departamant La Paz (Honduras)
Departamant La Paz zo unan eus triwec'h departamant Honduras, e mervent ar vro, ha kêr La Paz eo ar gêr-benn.
Departamant Santa Cruz
Departamant Santa Cruz zo unan eus nav departamant Bolivia, ha kêr Santa Cruz eo ar gêr-benn.
Cedi
Ar cedi (kod bank : GHS) eo unanenn voneiz Ghana abaoe 1965. Rannet eo e 100 pesewa.
E miz Gouere 2007 e voe lakaet e plas ar cedi nevez hag a dalv kement ha 10 000 cedi kozh.
San Pietro di Feletto
San Pietro di Feletto zo ur gumun eus Proviñs Treviso, e rannvro Veneto, en Italia.
San Giorgio Morgeto
San Giorgio Morgeto zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Frontinhan
Frontinhan (Frontignan e galleg) zo ur gumun c'hall e departamant Hérault, er rannvro Okitania. Emañ etre Seta ha Montpelhièr
Brudet eo Frontinhan abalamour d'ar gwin dous a vez graet eno, ar Muscat de Frontignan.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Frontinhan gant ar c'hêrioù-mañ :
Septimius
Gens Septimia
Septimius zo un anv eus ar gens Septimia, ha re :
Don't Let It Bring You Down (Neil Young)
Don't Let It Bring You Down a zo ur ganaouenn saoznek savet gant ar c'haner-sonaozer Neil Young (1945-).
2:56 he fadelezh ez eo lod eus After the Gold Rush, trivet albom an arzour kanadian, a oa bet enrollet e 1969-70 e Stadoù-Unanet Amerika hag embannet e miz Gwengolo 1970. He selaou a c'haller ivez war an albom 4 Way Street enrollet en hañv 1971 war al leurenn gant ar strollad Crosby, Stills, Nash & Young e New York, Chicago ha Los Angeles. Daou albom all gant Youg — Live at Massey Hall 1971 (embannet e miz Meurzh 2007 ) ha Live at the Cellar Door (embannet e miz Kerzu 2013 ) — a gaver Don't Let It Bring You Down warne ivez.
Er sinema
Adkanet e oa bet e 1994 en un doare ouzhpenn fromus gant ar ganerez-sonaozerez skosat Annie Lennox (1954-) : he dibab a reas ar filmaozer saoz Sam Mendes (1965-) da vezañ e-touez ar c'hanaouennoù a glever a-hed e film American Beauty (1999).
Bolz Kustentin
Bolz Kustentin, pe Arco di Costantino en italianeg, zo ur volz-enor e Roma, etre ar C'holize hag ar Menez Palatin.
Istor
Savet e oa bet e 312 gant Sened Roma da lidañ trec'h Kustentin Iañ war Maxentius en emgann Pont Milvius.
Alberzh Trevidig
Alberzh Trevidig (Albert Trévidic en ti-kêr), ganet e miz Mezheven 1921 e Plougêr ha marvet e miz Gouere 2012 e Karaez-Plougêr, a zo un den en deus gouestlet e vuhez da sevenadur Breizh ha d'ar brezhoneg.
Skolaer eo bet a-raok dont da vezañ merour ospital Karaez.
Mézidon-Canon
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant trizek kumun all d'ober ur gumun nevez: Mézidon-Vallée-d'Auge.
Alberzh Trevidig
Labouret en deus gant Polig Monjarret evit dastum tonioù kozh, gant Loeiz Roparz evit reiñ lañs en-dro d'ar festoù-noz. Savet en doa Kelc'h Keltiek Karaez e 1947, ha Bagad Chiminaoued Karaez e 1948. Prezidant ar c'helc'h eo bet e-pad 25 bloaz (1947-1972). Dastumet en deus kontadennoù (bet embannet gant Hor Yezh). Kaset en deus ar gouren war-raok ivez. Sekretour meur ar FALSAB (Fédération des Amis des Luttes et des Sports Athlétiques Bretons) eo bet.
Vertain
Vertain a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Mézidon-Canon
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: 1972: kendeuzet e voe kumunioù Mézidon ha Canon d’ober kumun Mézidon-Canon.
Vertain
Bezioù-brezel ar C'hommonwealth en astenn bered ar gumun: Vertain Communal Cemetery Extension
Marvet int e-pad ar Brezel-bed kentañ. Digoret e voe an astenn gant an 2 Rannlu e dibenn miz Here 1918 .
John Kufuor
thumb|Kufuor e 2008 John Agyekum Kufuor (ganet d'an 8 a viz Kerzu 1938 e Kumasi) zo ur politikour, bet prezidant Ghana.
Vertain
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Alberzh Trevidig
Gant Pêr Roy e krouas Kreizenn Sevenadurel Kendalc'h.
Ezel eo bet eus ar MOB (Mouvement pour l'Organisation de la Bretagne) adalek 1958 hag e-pad un toullad bloavezhioù.
John Kufuor
Kufuor a lakaas e anv en un dilennadeg prezidantel evit ar wech kentañ e 1996 ma voe trec'het gant Jerry Rawlings. En dilennadeg da heul e teuas a-benn da c'hounit a-enep John Atta-Mills, besprezidant Rawlings, gant 56.9% eus ar mouezhioù. Addilennet e voe e 2004 ha trec'hiñ evel-se Atta-Mills un eil gwech.
Alberzh Trevidig
Resevet en deus kolier Urzh an Erminig e 1990.
Llanbedr-y-cennin
Llanbedr-y-cennin, pe Llanbedrycennin, zo ur gêriadenn vihan eus hanternoz Kembre, e Sir Conwy. Emañ e Dyffryn Conwy, un tammig er gwalarn da gêriadenn Tal-y-bont. Tost emañ da vevenn reter Park Broadel Eryri. E kumuniezh Caerhun emañ.
Nepell diouzh ar gêriadenn emañ kreñvlec'h brudet Pen-y-gaer, eus Oadvezh an Houarn.
The Connells
The Connells a zo ur strollad amerikan eus Raleigh, e North Carolina. Troet eo o sonerezh war zu ar gitar, ar melodienn, anr Powerpop hag ar rock. Zoken ma 'z eus bet kalz a cheñchamantoù er skipailh e vez c'hoazh eus ar strollad hiziv an deiz.
Kef Nedeleg
Kef Nedeleg zo ur wastell e stumm un etev, a vez debret da vare Nedeleg. Aroueziñ a ra ar mell etev a veze lakaet en oaled gwechall gant an dud. Kalz gwastelloù Nedeleg disheñvel o stumm hag o aozennoù zo en Europa a-bezh. An hengoun-se, testeniekaet abaoe ar Grennamzer da nebeutañ, en deus gwriziennoù pagan liammet ouzh lid goursav-heol ar goañv. Ar c'hef Nedeleg a anavezomp hiziv a seblant bezañ bet ijinet e Bro-C'hall en kantved avat, met ne ouzer ket gant piv resis. Forzh penaos eo deuet da vezañ ur c'hustum da vat adalek 1945-50 hepken. Skignet eo bet en holl vroioù gallek ha/pe trevadennet gant Bro-C'hall, ha broioù all zoken evel ar Stadoù-Unanet, Breizh-Veur hag al ledenez iberek.
Aozennoù ha kinkladur
Ar c'hef Nedeleg hengounel zo gwispid ruilhet gant dienn amann. Bremañ e vez fardet aliesoc'h gant skañvadell frouezh, chokolad, kafe, pe gant dienn Mascarpone, gant kaotigell, pe gant moñselin. Gallout a ra bezañ lindrennet. Gant dienn-skorn e vez graet reoù zo.
The Connells
An ton ar brudetañ a zo '74-'75, eus an albom Ring.
Kef Nedeleg
Aozennoù ha kinkladur
Kinklet e vez gant tudennoù bihan (lutuned, an tad Nedeleg, boulomigoù-erc'h...), tokoù-touseg e mereng pe masapan, bouc'halioù, heskennoù, ur saprenn vihan, hag all hag all, evit plijadur bras ar re vihan.
Hengounoù kar
Er broioù gallek e vez kavet kef Nedeleg dreist-holl, pe er re bet trevadennet gant Bro-C'hall (Kanada (Kebek, Brunswick-Nevez), Vietnam, Liban...). Er broioù europat all e vez servijet gwastilli all alies war daol Nedeleg :
Santo Stefano in Aspromonte
Santo Stefano in Aspromonte zo ur gumun italian  e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Prosper Proux
Prosper Proux zo ur skrivagner brezhonek bet ganet e Poullaouen d'an 20 a viz Here 1811 ha marvet e Montroulez d'an 11 a viz Mae 1873. Brudet eo evel saver kanaouennoù.
Prosper Proux a save sonioù skañv ha fentus, d'ober goap alies, ouzh ar veleien a-wechoù. Kenlabourat a rae gant ar gelaouenn Bretagne et Vendée. Un toullad eus e oberennoù a vije aet da goll. Kanet e vez lod eus e oberennoù er festoù-noz :
Ur ganaouenn anvet "Margodig koant", brudet da vezañ an hini lousañ e brezhoneg, a vije bet skrivet gantañ, met skolveuridi zo a lavar n'eo ket gantañ eo bet savet.
E vuhez
E dad a rae war-dro mengleuzioù Poullaouen, hag a voe maer er gumun. Emzivad e voe en-yaouank, ha kaset d'ober e studi da skolajoù Kastell-Paol, Sant-Brieg, hag An Oriant.
Monumant
Ur monumant en enor dezhañ a voe kizellet gant René Quillivic, ha savet e Gwerliskin en 1919.
Oberennoù
N'eus nemet div levrenn :
Oblast
Un oblast (e rusianeg hag en ukraineg: область, distaget oblast´, benel eo ar ger e bulgareg: oбласт) a zo un unanenn velestradurel heñvel ouzh ur « rannvro » er broioù slavek pe e broioù an Unaniezh Soviedel kozh. En o zouez e kaver Kevread Rusia, Ukraina, Belarus, Kirgizstan, Kazakstan pe c'hoazh Bulgaria. An oblastoù rusian a zo rannet e « raionoù » (районы, raiony).
Dont a ra ar ger eus об (tro dro) ha власть (galloud).
Yvon Marrec
thumb|right|200px|Yvon Marrec Yvon Marrec a oa ur marc'hhouarnour breizhat bet ganet d'an 9 a viz Meurzh 1929 e Lesneven.
Bet renket da 3de e Priz meur ar Broadoù e 1952, war-lerc'h Louison Bobet ha Maurice Blomme (Belgia).
Aet e oa da Anaon d'ar 27 a viz Mezheven 1989 e Plouzeniel. Bep bloaz e vez dalc'het ur redadeg eno, Priz meur Plouzeniel hec'h anv, e koun Yvon Marrec.
Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)
Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be) zo ur ganaouenn saoznek, savet gant Jay Livingston ha Ray Evans e 1956, ha brudet gant ar film The Man Who Knew Too Much, aozet gant Alfred Hitchcock, ma weler Doris Day o kanañ anezhi.
Priñselezh Leiningen
thumb|260px|Priñselezh Leiningen. Priñselezh Leiningen ( Fürstentum Leiningen en alamaneg) zo bet ur briñselezh verrbad eus an Impalaeriezh roman santel, en Alamagn, krouet gant an Impalaer santel Joseph II e 1779, aet da get e 1803.
Serj II
Serj II (e latin: Sergius II), ganet e Roma ha marvet d'ar, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e miz.
Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)
Yezh an titl
Brudet eo ar ganaouenn, klasket ez eus gouzout a belec'h e teue hec'h anv, ha, zo kaeroc'h, e pe yezh e oa.
Priñselezh Leiningen
An darn vrasañ anezhi zo aet gant Baden-Wurttemberg hag un darnig gant Bavaria.
Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)
Yezh an titl
Doare ur frazenn spagoleg zo hervez ar skritur implijet gant an aozerien, Livingston hag Evans, tostik d'un doare italianek, a vefe "che sarà sarà".
Priñselezh Leiningen
Yezh
Evel kalz anvioù-lec'hioù all damheñvel (en "ingen") e oa bet gallekaet anv Leiningen e Linange.
Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)
Yezh an titl
Kavet eo bet ar stumm spagnolek er XVIvet kantved war ur blakenn arem e Bro-Saoz, en iliz St. Nicholas, en Thames Ditton, Surrey, er bloaz 1559.
Priñselezh Leiningen
Istor
E 1779 e voe savet konted Leiningen-Dagsburg-Hardenburg da briñsed an Impalaeriezh roman santel, ha Karl Friedrich a deuas da vout "Fürst zu Leiningen". E deroù an dispac'h gall en devoa:
Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)
Yezh an titl
En e stumm italianek ...
Kanerien all
Ur bern kanerien all o deus kanet ar son-mañ, hag en o zouez:
Priñselezh Leiningen
Istor
E C'hwevrer 1801, gant feur-emglev Lunéville e voe anavezet ar berc'henniezh c'hall.
Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)
Kanerien all
<!-- Non-English versions -->
Priñselezh Leiningen
Istor
E C'hwevrer 1803 e voe krouet ar briñselezh Neuze e voe roet d'ar priñs:
San Pietro di Caridà
San Pietro di Caridà zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Dorida
Doris, pe Dorida, hag ivez Dryopida (anv koshoc'h) a oa ur vro vihan en Hellaz kozh, etre Fokis, Lokris, ha Tessalia. Bro ar bobl a veze graet an Dorianed anezho e oa.
Gamal Abdel Naser
Gamal Abdel Naser (arabeg: جمال عبد الناصر , Jamāl ‘Abd an-Nāṣir, arabeg Egipt: جمال عبد الناصر, Gamāl ‘Abd el-Nāṣir, treuzskrivet alies e Jamal Abd al-Naser, Jamal Abd an-Nasser) (Aleksandria, 15 a viz Genver 1918 - Kaero, 28 a viz Gwengolo 1970), a zo bet eil prezidant Egipt adalek 1954 betek e varv e 1970, d'an oad a 52 vloaz. Deuet e oa er galloud goude un taol-nerzh a-enep Mohammed Naguib. Brudet eo evit bezañ degaset ur bern cheñchamantoù en e vro.
Diskaret en deus ar rouantelezh ha lakaet ur republik en he lec'h. Broadelet eo bet kanol Suez ha kaset ar vro war hent ar modernaat. Un ideologiezh a gasas war-raok, anvet naserouriezh, ma laka e penn kont ar vroadelouriezh arab (ar banarabouriezh, pe hollarabouriezh), ha bezañ dizalc'h diouzh an daou vloc'had a oa d'an ampoent (an URSS, ha tuad "bed ar c'hornôg").
Gant broioù arab all e renas ur brezel a-enep Israel (Brezel ar c'hwec'h devezh). Daoust ma oa bet koll, ha drastus evit e vro (serret kanol Suez, ha kollet ar Sinai) e voe degemeret kement-se gant ar bed arab evel un ober a lorc'h hag uhel e oa ar bri a veze douget dezhañ.
Sant'Agata del Bianco
Sant'Agata del Bianco zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Kangourou-gwez Bennett
Kangourou-gwez Bennett (Dendrolagus bennettianus) a zo ur bronneg godellek hag a vev e biz Aostralia.
Carl Stephenson (skrivagner)
Danevell
Brudet eo Carl Stephenson abalamour d'un danevell "Leiningens Kampf mit den Ameisen" e 1937. Troet e voe e saozneg ("Leiningen Versus the Ants") hag embannet e 1938 e-barzh ar gelaouenn stadunanat Esquire. Meur a wech eo bet adembannet e dastumadoù danevelloù berr.
Troet e oa bet en ur pezh-c'hoari skingomz en 1948 hag en ur film e 1954, anvet The Naked Jungle'', renet gant Byron Haskin, ha c'hoariet gant Charlton Heston hag Eleanor Parker.
Skridoù all
Marvet e vije e 1954, met droukvesk a zo gant an istorour Carl Stephenson. Skridoù all zo bet embannet gantañ etre 1954 ha 1967, neuze e vije marvet diwezhatoc'h e get 1954.
Hilla Limann
Hilla Limann (Gwollu, Gold Coast, 12 a viz Kerzu 1934 - Accra, 23 a viz Genver 1998) a oa ur politikour eus Ghana, bet prezidant ar vro etre 1979 ha 1981.
Limann a oa bet ganet en ur familh paour eus rannvro Upper West, e norzh Ghana. Kas a reas e studioù e Tamale, Londrez ha Pariz. Gounit a reas an dilennadeg aozet goude taol-Stad Jerry Rawlings e 1979 ha kregiñ gant e garg d'ar 24 a viz Gwengolo. D'an 31 a viz Kerzu 1981 e voe distroadet gant Rawlings. Lakaat a reas e anv en dilennadeg prezidantel 1992 ha dastum 6,7% eus ar mouezhioù.
Bisig
Bisig zo un anv roet d'ar c'hizhier e brezhoneg, ha brudet gant meur a rimadell.
Rimadelloù
Meur a rimadell vrezhonek zo bet savet: Embannet ez eus bet stummoù anezhi
Santa Cristina d'Aspromonte
Santa Cristina d'Aspromonte zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Luo (pobl)
Ar bobl Luo (pe Louo, pe Lwo), zo ur bobl eus Reterafrika. Bevaén a ra en-dro d'al lenn Viktoria, e Kenya dreist-holl, e proviñs Nyanza dreist-holl, hag e Tanzania hag Ouganda ivez, hag e Soudan a zo kavell ar bobl a-hervez.
Tud
Setu tud Luo anavezet:
1936 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
Roccaforte del Greco
Roccaforte del Greco  zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Roccamena
Roccamena zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
Partit de la Nacion Occitana
Ar Partit de la Nacion Occitana ("Strollad ar Vroad Okitan") (PNO) zo ur strollad politikel okitan, savet e Nisa e 1959 gant Francès Fontan (1929-1979), awenet gant FLN Aljeria.
Campo Calabro
Campo Calabro zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Partit de la Nacion Occitana
An hini kentañ eo eus ar strolladoù politikel a zo bet savet e framm Okitania, soñjet evel ur vro diouti hec'h-unan. Savet e voe evel ur gostezenn a-du gant dizalc'hidigezh ar vro, levezonet gant meur a luskad politikel, eus ar varksouriezh betek an anarkouriezh. Ur strollad bihan eo chomet atav ha n'eo ket gwall anavezet gant an dud dre vras en Okitania ; met un tamm levezon en deus bet war an emsaverien okitan memes tra.
Ur gelaouenn divyezhek a vez embannet gant ar PNO, Lo Lugarn, krouet e 1971. Betek 2004 e oa anavezet ar gostezenn gant an anv Partit Nacionalista Occitan (PNO ivez).
Rio Bonito do Iguaçu
Rio Bonito do Iguaçu zo ur gumun eus Brazil e stad Paraná.
Kangourou-gwez Doria
Kangourou-gwez Doria (Dendrolagus dorianus) a zo ur bronneg godellek hag a vev e reter Ginea-Nevez.
Gregor IV
Gregor IV (e latin: Gregorius IV), ganet e Roma ha marvet d'ar, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e miz.
Valentin (pab)
Valentin (e latin: Valentinus), ganet e Roma ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar.
Laurent Fabius
Laurent Fabius, ganet d'an 20 a viz Eost 1946 e Pariz (XVIvet arondisamant), zo ur politikour gall. Ezel eo eus ar Parti socialiste abaoe 1974. Kannad e voe er Seine-Maritime adalek 1978 ha betek 2012 (1978-1981, 1986-2000, 2002-2012).
Aitor
Aitor zo un anv-badez euskarek, roet d'ar baotred, hag a dalvez kement hag «anzav, kofesadenn ». Lidet e vez d'an 22 a viz Mae.
Krouet eo bet an anv gant ar skrivagner Augustin Chaho evel hendad an Euskariz, war batrom Tubal er Bibl.
Laurent Fabius
Yaouankiz
Laurent Fabius zo mab da André Fabius (1908-1984), hendraour, a orin eus ur familh yuzev ashkenaze troet d'ar feiz katolik e-pad an Eil Brezel-bed, ha da Louise Strasburger-Mortimer (1911-2010), katolik stadunanat. Badezet e voe Laurent Fabius en Iliz Notre-Dame-de-Grâce-de-Passy, desavet e voe e karter Chaillot.
Kangourou-gwez Goodfellow
Kangourou-gwez Goodfellow (Dendrolagus goodfellowi) a zo ur bronneg godellek hag a vev e Ginea-Nevez.
Roccapalumba
Roccapalumba zo ur gumun italian e Meurgêr Palerm e Sikilia.
Río Beni
Ar Río Beni zo ur stêr eus Bolivia. Roet he deus hec'h anv d'an Departamant Beni. Unan eus adstêrioù ar stêr Amazon eo.
Ujan II
Ujan II (e latin: Eugenius II), ganet e Roma ha marvet d'ar, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar.
Mad Max (disheñvelout)
Mad Max a c'hall bezañ :
Doris (doueez)
<HR noShade> Dôris (Δωρίς e henc'hresianeg) a oa merc’h da Okeanos ha Thetis, ha gwreg da Nereüs, a oa breur dezhi. Mamm e oa d'an Nereidezed, a oa hanter-kant anezho. Unan eus doueezed ar mor eo eta. Moereb e oa ivez da Atlas, an Titan en devoa da zougen an oabl war e zivskoaz peogwir e oa c'hoar d'e vamm, Klymene.
A-wechoù e vez graet anv anezhi evel pa vije ar mor anezhi (Vergilius, écl. X.)
a-wechoù all evel pa vije ur verc'h dezhi: (Hesiodos, Theogonia , v. 251.)
Casteldaccia
Casteldaccia zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
Castelbuono
Castelbuono zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
Penn ur relegenn o vutunat ur sigaretenn
Penn ur relegenn o vutunat ur sigaretenn (Kop van een skelet met brandende sigaret en izelvroeg) zo un eoullivadur gant Vincent van Gogh, graet e 1885-1886. Gwelet e vez er Mirdi Van Gogh en Amsterdam.
Emmanuel ar C'haerskriver
Emmanuel ar C'haerskriver, pe Emmanuel Dériennic e anv en ti-kêr, bet ganet d'an 9 a viz Meurzh 1908 e Gwengamp hag aet d'an Anaon d'ar 5 a viz Genver 1965 er bredospital e Kemper, a oa ul livour hag ur skrivagner breizhat. Kavout a reer an hanter eus e oberennoù e Dastumad an Arz garv e Lausanne.
Kangourou-gwez gris
Ar c'hangourou-gwez gris (Dendrolagus inustus) a zo ur bronneg godellek hag a vev e Ginea-Nevez.
Petexbatún
Petexbatún zo ul lenn vihan e su Guatemala, e departamant Petén.
Anvet eo diwar anv ar stêr Petexbatún hag a ya da gemberiñ gant ar Río de la Pasión.
Jerry Rawlings
thumb|Jerry Rawlings Jerry Rawlings (ganet Jeremiah Rawlings John d'an 22 a viz Even 1947 en Accra ha marvet d'an 12 a viz Du 2020 er memes kêr) a oa ur politikour bet prezidant Ghana.
Kemer a reas ar galloud gant un taol-Stad d'ar 4 a viz Even 1979 hag un nebeud devezhioù goude e voe fuzuilhet ofiserien ha tri den hag a oa bet e penn ar Stad : Akwasi Afrifa, Acheampong ha Fred Akuffo. Goude-se e voe aozet un dilennadeg ha laosket ar garg a brezidant da Hilla Limann d'ar 24 a viz Gwengolo 1979.
D'an 31 a viz Kerzu 1981 e tistroadas Limann ha lakaat e plas ur Provisional National Defense Council (PNDC - Kuzul Difenn Broadel da C'hortoz) gant siviled ha soudarded. Chom a reas e penn ar Stad betek ma voe aozet un dilennadeg e 1992. Rawlings a lakaas e anv evit an NDC (National Democratic Congress). Ar maout a yeas gant Rawlings gant 58.3 % eus ar mouezhioù en un dilennadeg kavet reizh gant an arsellerien estren daoust da glemmoù e eneberien bolitikel. Addilennet e voe e 1996. Dre ne oa ket aotreet gant ar Vonreizh da lakaat e anv un trede gwech e laoskas e blas da John Kufuor, gounezet gantañ dilennadeg 2000, d'ar 7 a viz Genver 2001.
Mervel a reas d'an 12 a viz Du 2020 en ospital skol-veur Korle-Bu. Embann a reas ar prezidant Nana Akufo-Addo seizh deiz a gañv broadel en e enor. Goulenn a reas familh Rawlings digant gouarnamant ar vro an aotre da zouarañ anezhañ e Keta, e rannvro Volta.
Paskal Iañ
Paskal Iañ (e latin: Paschalis), ganet e Roma ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar.
Castellana Sicula
Castellana Sicula zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
San Giuseppe Jato
San Giuseppe Jato zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
Santa Cristina Gela
Santa Cristina Gela zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
Ordoño Álvarez
Ordoño Alvares, pe Álvarez (c. 1198 - Roma, 1285) a oa un abad hag eskob astur. Abad Husillos e oa, eskob Salamanca, arc'heskop Braga, ha kardinal.
Perzh a gemras er C'hentañ Kroaziadeg.
Diskennad e oa d'an infanted Ordoño Ramírez el Ciego ha Cristina Bermúdez. Mab e oa da Álvar Díaz, a oa mab da Ordoño Álvarez Asturiez, un den a-bouez e-pad ren Alfonso IX León, hag a oa gant ar roue e-pad troioù brezel Andalouzia, hag aloubadeg Córdoba.
Kangourou-gwez Matschie
Kangourou-gwez Matschie (Dendrolagus matschiei) a zo ur bronneg godellek a vev e reter Ginea-Nevez.
Iliz-veur Notre-Dame
Iliz-veur Notre-Dame (galleg: Cathédrale Notre-Dame de Paris), anvet alies Notre-Dame, zo iliz-veur arc'heskopti Pariz, lec'hiet war l'île de la Cité. Gouestlet eo d'ar Werc'hez Vari. E-pad meur a gantved eo bet an Iliz-veur vrasañ eus ar C'hornôg. E-pad pell eo bet ivez ar savadur uhelañ eus kêr Bariz, ha chomet eo unan eus ar re arouezusañ eus kêr. Un awen eo bet evit meur a arzour hag a oberenn, evel ar romant Notre-Dame de Paris gant Victor Hugo.
Kangourou-gwez Lumholtz
Kangourou-gwez Lumholtz (Dendrolagus lumholtzi) a zo ur bronneg godellek hag a vev e biz Aostralia.
Iliz-veur Notre-Dame
E penn kentañ an, an iliz-veur a oa gweladennet gant e-tro 13 ha 14 milion a arvesterien. Bez eo neuze, gant ar vazilikenn vinor, ar monumant gweladennetañ e Bro-C'hall hag en Europa kement hag unan eus ar re weladennetañ dre ar bed.
Monreale
Monreale zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
Río de la Pasión
Ar Río de la Pasión zo ur stêr e Guatemala, e departamant Petén. Adstêr eo d'ar Río Usumacinta en he aber.
Giorgina Bertolucci di Vecchio
Giorgina Bertolucci di Vecchio (1899-1985) a oa ul livourez italian.
Kegin (pezh)
Ar gegin eo ar pezh, pe sal, eus an ti ma vez aozet ar boued hag ar predoù. Keginer, pe keginerez, a vez lavaret eus an hini a aoz ar meuzioù gant ar binvioù-keginañ.
Binvioù
Aozet e vez ar boued e kastelodennoù pe paelonoù lakaet war tan ar geginerez, pe e-barzh pladoù lakaet er forn.
Binvioù kozh
Gwechall e veze keginet a-us d'an oaled ma veze graet tan. War un trebez e veze lakaet ur pod-houarn, pe istribilhet ur gaoter a-us d'an tan. Ur plac'hig a veze lakaet d'ober war-dro an tan, ha da skarzhañ al ludu, evel er vojenn Luduennig.
Pulsatrix
Pulsatrix a zo ur genad e rummatadur an evned, kaouenned ennañ, krouet e 1848 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, eizh (8) isspesad dezhe en holl.
Montemaggiore Belsito
Montemaggiore Belsito zo ur gumun italian e Meurgêr Palermo e Sikilia.
Thripias
Thripias a oa ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù speged, ha n'eus ket anezhañ ken hiziv an deiz.
Diblaset e oa bet an tri spesad anezhañ — namaquus, pyrrhogaster ha xantholophus — er genad Chloropicus (goude bezañ bet degemeret er genad Dendropicos e-pad ur prantad).
Mesopicos
Mesopicos a oa ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù speged, ha n'eus ket anezhañ ken hiziv an deiz.
Diblaset e oa bet ar pevar spesad anezhañ — elliotii, goertae, griseocephalus ha spodocephalus — er genad Dendropicos.
Alphonse Allais
Alphonse Allais a oa ur c'hazetenner, skrivagner ha fentigeller gall ganet d'an 20 a viz Here 1854 e Honfleur (Calvados, Bro-C'hall) ha marvet d'an 28 a viz Here 1905 e Pariz.
Herodez Filipos Iañ
Herodez Filipos Iañ a oa mab da Herodez Veur, ha d'e drede pried Mariamne.
Harz-labour ar Joint français
Er bloavezhioù 1972 oa bet renet ur stourm hir ha ferv gant micherourien ar Joint français e Sant-Brieg. E-pad eizh sizhun (deus an 13 a viz Meurzh d'an 8 a viz Mae 1972) o doa diskroget diouzh o labour, dezho da c'houlenn-groñs e vije kresket o goproù ha gwellaet o doareoù labour. Ur c'hengred dreistordinal a oa bet stag ouzh Stourm ar Joint français. Menel a ra e speredoù an dud evel unan eus stourmoù sokial pennañ ar bloavezhioù 1970 e Breizh.
Herodez Filipos Iañ
Kentañ pried Herodiada e voe, ha tad Salome.
Alphonse Allais
Brudet e oa e deroù an ugentvet kantved (ar "C'houlz kaer"), anavezet abalamour d'e bluenn lemm ha d'e fent diskiant. Livet en doa livadurioù difetis: e oberennoù unliv Dastumadenn an tomatez war vord ar mor Ruz gant kardinaled klañv gant taolioù-gwad hag all, kinniget e saloñs an Arzoù Digempoell, a oa bet krouet ur rummad war-raok Karrez gwenn war foñs gwenn gant Kazimir Malevitch, a vez alies anavezet evel ar skouer gentañ. Skrivet en doa ivez Allais, a-raok John Cage pe Erwin Schulhoff, ar sonaozadur bihanour kentañ: e Kan-bale kañv evit obidoù un den meur bouzar a zo ur bajenn wenn rak "ar poanioù bras a zo mut".
Buhez
Ganet e oa d'an 20 a viz Here e Honfleur (Calvados, Bro-C'hall). Mervel a reas gant ur stankerez eus ar skevent, da heul ur stankadur-gwad, m'en doa e vedisin gourc'hemennet dezhañ chom en e wele e-pad c'hwec'h miz abalamour dezhañ. Ne reas ket van ouzh an ali-mañ ha mont bemdez d'an davarn. D'ur mignon dezhañ a zegase anezhañ d'ar gêr e lavaras e vourd diwezhañ: "Warc'hoazh e vin marv! Kavout a rit se fentus, me ne c'hoarzhan ket avat. Warc'hoazh e vin marv!" Evel m'en doa disklêriet e varvas antronoz, d'an 28 a viz Here 1905 e Pariz.
Harz-labour ar Joint français
Un izembregerezh stag ouzh ar C'hompagnunezh hollek evit an tredan (CGE) eo ar Joint français. Ul labouradeg a zo gantañ e Sant-Brieg ha hi liammet ouzh ul labouradeg vrasoc'h lec'hiet e Bezons, kostez Pariz. Du-hont e veze kemeret an holl zivizoù a denne d'an embregerezh ha ne oa ket e Breizh. Stourm micherourien Sant-Brieg a zeuas da vezañ arouez ar stourm enep da greizennerezh Pariz eta.
Alphonse Allais
Buhez
Anavezet eo evel un den trenk e fent, arbennigour war gelennadur an diskiant. N'eo ket ken anavezet-se e labourioù skiantel (enklaskoù war ar fotografiezh e liv, hag ur breou evit ar c'hafe liofiliset, koulz ha labourioù war genlakadur ar gom-gwevn).
Harz-labour ar Joint français
Maouezed a yae d'ober lod vrasañ ar vicherourien (60 %), kalz a gouerien yaouank divarrek a oa ivez. Izel e veze ar goproù el labouradeg, etre 800 ha 900 lur dre viz evit seizh eurvezh labour ha daou-ugent. Evit an hevelep labour e oa paeet gopridi Sant-Brieg 20 % izeloc'h evit re Bezons.
Alphonse Allais
Buhez
E-touez al luskad tamm farserezh en em gave, ezel e oa eus kleub an Hidropated, mont a rae da davarn ar C'hazh Du, a voe rener he c'helaouenn, ha kinnig a reas livadurioù unliv e saloñs an Arzoù Digempoell.
Harz-labour ar Joint français
Diazezadur ar Joint français
Ar bloavezhioù 1960 a oa mare an digreizennerezh greantel. Dont a reas e Breizh embregerezhioù e-giz Citroën e Roazhon pe c'hoazh kreizennoù enklaskerezh evel ar Cnet e Lannuon.