cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bohol
Bohol zo unan eus inizi Filipinez, en enezeg Visayas. Emañ e en las Visayas. Emañ er mervent da enez Cebu, er mervent da enez Leyte hag en norzh da enez v-Mindanao, gant mor Bohol etrezo. E proviñs Bohol emañ an enezenn, a-gevret gant enezennoùigoù all.
Gant ur gorread a 3 269 km² ez eo Bohol an dekvet enezenn vrasañ en Filipinez. Tagbilaran eo ar gêr vrasañ.
Belfort (disheñvelout)
Belfort zo un anv-lec'h, kar d'an anv gallek Beaufort ha d'an hini italianek Belforte, hag ivez un anv-tiegezh.
Lec'hanvioù
Kavout a reer an anv e meur a lec'h trevadennet gant Bro-C'hall :
En Elzas :
En Okitania :
En Aljeria :
Belfort zo ivez anvioù karterioù e Toloza en Okitania ha Maastricht en Izelvroioù.
Talar-tro
Un talar-tro zo ur benveg implijet gant kilvizien d'ober toulloù er c'hoad.
Dilezet eo bet abaoe ma vez graet gant an doullerez-tredan.
Departamant San José
Departamant San José zo un departamant e kreisteiz Uruguay. San José de Mayo eo ar pennlec'h.
İpek Ongun
İpek Ongun zo ur skrivagnerez turk ganet e 1942.
E 1980 e voe embannet he romant kentañ evit ar vugale. Ouzhpenn 30 levr he deus skrivet c'hoazh evit ar re yaouank ha gounezet meur a briz lennegel e Turkia.
Bevañ a ra e Mersin, e kreisteiz ar vro.
Oberennoù
...
Zújar
Zújar zo ur gumun e Spagn e proviñs Granada.
C'hwibon beg-dibr
Ar c'hwibon beg-dibr (Ephippiorhynchus senegalensis) a zo un evn hirc'harek hag a vev en Afrika.
Aquarela do Brasil
Aquarela do Brasil zo ur ganaouenn bet savet e penn-kentañ 1939 gant an aktour ha sonaozer brazilian Ary Barroso tra ma oa bet dalc'het en e di, en noz, abalamour d'ur barrad arnev.
Brudet-kenañ eo ar ganaouenn-mañ dre ar bed ken ma kred tud zo ez eo Brazil an anv anezhi. Kanet e oa bet evit ar wech kentañ gant ar ganerez vrazilian Aracy Cortes d'an 10 a viz Mezheven 1939 a-raok bezañ enrollet gant Francisco Alves e miz Eost.
N'haller ket lavaret e reas berzh Aquarela do Brasil diouzhtu ha ret e voe gortoz betek 1942 ma voe graet ganti e Saludos Amigos, ur film bevaat savet gant Walt Disney Company. Abaoe eo bet enrollet gant meur a arzour, Paul Anka, Arcade Fire, Chet Atkins, Banda Eletrica, Harry Belafonte, Kate Bush ha Michael Kamen, Erasmo Carlos, Ray Conniff, Chick Corea ha Béla Fleck, Cornelius, Gal Costa, Bing Crosby, Xavier Cugat, Martinho da Vila, Plácido Domingo, João Gilberto, Caetano Veloso ha Gilberto Gil, Antônio Carlos Jobim, Ney Matogrosso, Geoff Muldaur, Pink Martini, Daniela Mercury, Elis Regina, Django Reinhardt, Simone, Frank Sinatra, Tav Falco's Panther Burns, The Ritchie Family, The Shadows, Vengaboys, Dionne Warwick e-touez tud all.
E 1985 e voe implijet gant Terry Gilliam en e film Brazil ; kanet e oa bet neuze gant ar c'haner-sonaozer stadunanat Geoff Muldaur.
Gant ar gelaouenn Rolling Stone (Brazil) eo bet lakaet da zaouzekvet a-douez ar 100 gwellañ kanaouenn eus Brazil.
Tabutoù
Merkañ a reas Aquarela do Brasil donedigezh ul luskad nevez a voe graet samba-exaltação anezhañ. En abeg ma oa hemañ brogar-meurbet e savas diskred war Ary Barroso o tamall dezhañ reiñ pour da c'houarnamant Getúlio Vargas.
Rebechet e voe d'an oberour ivez ober gant termenoù dianav-mat d'an darn vrasañ eus ar selaouerien, evel inzoneiro (gwidreüs), merencória (melkoni(us)) pe trigueiro (damzu) c'hoazh. Lod all a gave dezhe e oa stambouc'hus betek re frazennoù evel Meu Brasil brasileiro (Ma Brazil brazilian), esse coqueiro que dá coco (ar wezenn-goko-mañ a ro kraoñ-koko) : ober a reas Ary Barroso d'an tan mervel o respont e oa barzhoniezh ha netra ken.
Ar gerioù
Brasil ! Brazil ! Meu Brasil brasileiro Ma Brazil brazilian Meu mulato inzoneiro Ma hiron gwidreüs Vou cantar-te nos meus versos Ez an da'z kanañ em gwerzennoù O Brasil, samba que dá O Brazil, samba hag a ra Bamboleio, que faz gingar Brañsigellat, hag a ra dañsal O Brasil, do meu amor O Brazil ma c'harantezioù Terra de Nosso Senhor Douar Hon Aotrou (an aotrou Doue, evel-just) Brasil ! Pra mim ! Pra mim, pra mim ! ''Brazil ! Evidon ! Evidon, evidon !''
Ah ! abre a cortina do passado ''A ! digor rideoz an amzer-dremenet Tira a mãe preta do cerrado Gra da Vamm Du ar cerrado dont'' Bota o rei congo no congado Brasil ! Pra mim !
Rodigo
Rodigo  zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
Aquarela do Brasil
Ar gerioù
Deixa cantar de novo o trovador Lez an troubadour da ganañ a-nevez A merencória luz da lua Dindan sklêrijenn velkonius al loar Toda canção do meu amor Sonenn ma c'harantez en he fezh
Quero ver a sá dona caminhando Fellout a ra din gwelout an dimezell o tremen Pelos salões arrastando Er saloñsoù, en ur ruzañ O seu vestido rendado He sae zantelez Brasil ! Pra mim, pra mim, pra mim !
Brasil ! Terra boa e gostosa Douar mat ha saourus Da morena sestrosa An hironez abil De olhar indiscreto He selloù digas O Brasil, samba que dá Bamboleio que faz gingar O Brasil, do meu amor Terra de Nosso Senhor Brasil ! Pra mim, pra mim, pra mim !
Oh ! esse coqueiro que dá coco ''O ! ar wezenn-goko-mañ a zeu kraoñ-koko diouti Onde eu amarro a minha rede Ha ma stagañ ma gwele-skourr outi Nas noites claras de luar Pa vez al loar en he c'hann'' Brasil ! Pra mim !
Ah ! ouve estas fontes murmurantes ''A ! ar feunteunioù o richanañ Aonde eu mato a minha sede Ma torran ma sec'hed enne E onde a lua vem brincar E-lec'h ma teu al loar da c'hoari'' Ah ! esse Brasil lindo e trigueiro ''A ! ar gaer a Vrazil hironet-mañ É o meu Brasil brasileiro A zo ma Brazil brazilian Terra de samba e pandeiro Douar a samba hag a bandeiro'' Brasil ! Pra mim, pra mim ! Brasil ! Brasil ! Pra mim, pra mim ! Brasil ! Brasil !
Machikoul-Sant-Masen
Machikoul-Sant-Masen (Machecoul-Saint-Même e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Machikoul e departamant Liger-Atlantel. Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Machikoul ha Sant-Masen-ar-Porzh.
Alis e Bro ar Marzhoù (film 2010)
Istor
E-pad un degemer aozet war an ton bras e c'houlenn Hamish Ascot ouzh Alice Kingsley (Mia Wasikowska) dimeziñ gantañ. Met n'eo ket gwall vrav Ascot, ha balc'h eo ivez. D'ar mare-se e wel Alis ul lapin gwenn un eurier en e zorn, hag a ra sin dezhi. Alice a dec'h kuit, war zigarez prederiañ war ar goulenn eurediñ hag ez a da heul a lapin betek en em gavout dirak ur wezenn varv. Etre gwrizioù ar wezenn e wel toull a lapin. Teñval eo diabarzh an toull. Stouiñ a ra Alis a-benn gwelout gwelloc'h hag e kouezh hag en em gav en ur bed he doa bet gweladennet a-raok, bed ar marzhoù an hini eo.
Met Alis n'he deus ket dalc'het soñj eus he beaj kent. Kejañ a ra ouzh tudennoù ar vro-se, evel al Lapin Gwenn Nivens McTwisp, Chessur Kazh ar Cheshire, Thackery Earwicket, Gad Meurzh, Mallymkun an Hunegan, ar c'hevelled Tweedle-Dum ha Tweedle-Dee ha Tarrant Hightopp an Toger Sot (Johnny Depp). Ne oar ket Alis eo bet tapet ar galloud e Bro ar marzhoù gant ar Rouanez Ruz Iracebeth (Helena Bonham Carter), sikouret gant ar Jabberwocky, ur boud spontus heñvel ouzh un aerouant. Evit ma vefe peoc'hus en-dro Bro ar marzhoù eo ret da Alis stourm asambles gant an Toger Sot hag ar Rouanez Wenn Mirana (Anne Hathaway).
Sonerezh ar film
Sonerezh ar film a zo bet savet gant Danny Elfman, hag eñ boas da genlabourat gant Tim Burton. Ur bladenn ispisial, anvet Almost Alice, a zo bet embannt ivez, ma kaver tonioù bet savet gant sonerien bed awenet gant ar film : ar sonerien gitar boud Mark Hoppus ha Pete Wentz o deus savet an ton anvet « In Transit ». Avril Lavigne a gan "Alice (Underground)" ha Tokio Hotel a gan "Strange" asambles gant Kerli.
Zafarraya
Zafarraya zo ur gumun e Spagn e proviñs Granada.
Víznar
Víznar zo ur gumun e Spagn e proviñs Granada.
Kastell Chinon
Kastell Chinon zo ur c'hastell e kumun Chinon, war lez ar stêr Vienne, e-kreiz Bro-C'hall.
Teir lodenn rannet gant douvezioù a ya d'ober ar c'hastell e gwirionez, anvet "Fort du Coudray", "Château du Milieu" ha "Fort Saint-Georges".
Istor
Da vare ar Romaned e oa ur c'hreñvlec'h eno, war ur run dreist ar stêr. Kreñvaet e voe c'hoazh gant Teobald Iañ (kont Bleaz), e dibenn an. E-pad an e oa Chinon en Anjev (a oa dizalc'h diouzh ar rouantelezh c'hall en amzer-se), hag unan eus lec'hioù annez karetañ ar roue saoz Herri II Plantagenêt e oa. Evel Poitiers ha Bourdel e oa Chinon unan eus ar c'hêrioù a bouez e domanioù an tiegezh Plantagenêt war an douar-bras. Gant Herri II e voe brasaet ar c'hastell a dapas neuze 400 metr hed war 76 metr led. Er e voe ouzhpennet un tour-horolaj 35 metr uhelded. Faezhet e voe ar roue Herri II gant e zaou vab, Richarzh ha Yann, emsavet outañ, ha mervel a reas er c'hastell d'ar 6 a viz Gouere 1189. Douaret e voe en Abati Fontevraud, evel e wreg Eleanora Akitania hag e vab Richarzh Kalon Leon diwezhatoc'h.
E deroù ar e oa an daofin gall Charlez VII o vevañ er c'hastell. Dont a reas Janed Ark di e penn kentañ he stourm da "vountañ ar Saozon e-maez Bro-C'hall". Anavezout a reas an daofin kuzhet e-touez an dud all, hervez a gonter, ha gant se e teuas a-benn da lakaat Charlez da vont da roue ha da vodañ un arme.
E dibenn ar e oa ar c'hastell etre krabanoù an Hugunoded ha graet e voe un toull-bac'h anezhañ gant Herri IV. Dont a reas ar c'hardinal Richelieu da vezañ perc'henn eus ar c'hastell e 1633, met ne voe ket dalc'het e ratre goude-se ha kregiñ a reas da gouezhañ en e boull. Gant Prosper Mérimée e voe lakaet kempennn ar mogerioù, dindan ren Napoleon III.
Roncoferraro
Roncoferraro zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
Durban
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Durban gant ar c'hêrioù-mañ :
Martini Racing
Martini Racing a zo an anv dindan anezhañ o deus redet un nebeud skipailhoù e redadegoù kirri, sponsoret gant Martini & Rossi, adalek 1968. Livet e vez ar c'hirri gant bandennoù glas teñval, glas sklaer ha ruz Martini, war kirri gwenn, glas pe ruz.
An Andur
Krog eo Martini da sponsoriñ skipailhoù redadegoù kirri e 1968 gant Alfa Romeo en Andur, met en doare-se da redek eo anavezet kalz gant e gevelerezh gant Porsche, oc'h aozañ ar skipailh Martini Porsche e-pas ar bloavezhioù 1970. Sponsoret en deus ivez Lancia a-raok ma ne yafent d'ar ralli kentoc'h, e bloavezhioù 1980.
Formulenn 1
Krog eo Martinia da sponsoriñ ar skipailh italian Tecno e 1972. Siwazh ne oa ket kevezus ar c'harr ha dilezet en deus Martini ar F1 e fin 1973 hep disoc'h pennañ.
Deuet eo en-dro e 1975 gant un emglav gant Brabham, renet gant Bernie Ecclestone, deuet da gemer an anav Martini Racing, gant ur c'harr gwenn mui bandennoù Martini da gentañ. E 1976 ha 1977, gant donedigezh keflusker Alfa Romeo eo bet erlec'hiet ar gwenn gant al liv ruz.
E 1979 e ya Martini da sponsoriñ Team Lotus, ar skipailh kampion, met n'eo ket ken kevezus ar c'harr nag e vlenier Mario Andretti ha dilezel a ra Martini ar Formulenn 1 e fin ar bloaz. Ober a ra un distroig e 2006, o vezañ sponsor bihan Ferrari betek 2008.
E 2014 e tiskleri Martini ha Williams un emglev evit bezañ pennsponsor ar skipailh evit meur a vloaz. Gwenn eo ar c'harr gant bandennoù Martini warnañ. Kemer a ra ar skipailh an anv Williams Martini Racing.
Ar Rallioù
E rallioù en deus sponsoret Martini Porsche, Lancia ha M-Sport.
Saar-Lor-Lux
Saar-Lor-Lux, SaarLorLux, zo un anv roet d'ur rannvro krouet en Europa dreist bevennoù ar Stadoù.
Krouet e oa bet an anv gant silabennoù kentañ an anvioù Saarland, Lorraine ha Luxembourg diwar Dugelezh veur Luksembourg, ar rannvro Loren e Bro-C'hall (aet da get abaoe), stadoù Saarland ha Rheinland-Pfalz en Alamagn ha Wallonia e Belgia.
Lewis Carroll
Lewis Carroll (anv gwir Charles Lutwidge Dodgson, 27 a viz Genver 1832 e Daresbury – 14 a viz Genver 1898 e Guildford) a oa ur skrivagner, matematikour ha luc'hskeudenner saoz. Gantañ eo e voe skrivet Troioù-kaer Alis e Bro ar Marzhoù (Alice in Wonderland).
Alburquerque (Badajoz)
Alburquerque zo ur gumun e proviñs Badajoz en Extremadura, e Spagn, tost d'an harzoù gant Portugal.
Sigurd Iañ
Sigurd Iañ Magnusson (war-dro 1090 – 26 a viz Meurzh 1130), anavezet ivez evel Sigurd Jorsalfar pe Sigurd ar C'hroaziad, a oa Roue Norvegia eus 1103 da 1130. Ren a reas asambles gant e lezvreur Eystein Iañ, betek marv Eystein e 1123. Sellet a ra an istorourien ouzh ar renad-se evel un oadvezh aour evit Rouantelezh kozh Norvegia. Brudet eo Sigurd I ivez abalamour ma renas Kroaziadeg Norvegiz (1107–1110), ha tapout evel-se al lesanv "ar C'hroaziad" (Sigurðr Jórsalafari e norseg kozh, Sigurd Jorsalfar e norvegeg).
Arondisamant Brignoles
Arondisamant Brignoles a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Var hag e rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Brignoles e 9 c'hanton (betek 2014) hag e 61 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Var d'ar 1 a viz Genver 2017. 67 kumun zo en arondisamant Brignoles bremañ.
A fortiori
A fortiori, pe A fortiori ratione, zo un droienn latin hag a ra dave d'an doare arguzenniñ. Un arguzenn a fortiori zo kreñvoc'h eget unan all. Alies e vez kinniget an arguzenn a fortiori, goude an arguzennoù a pari hag a contrario, da greñvaat anezho petra bennak ma seblant an arguzennoù-se bezañ trawalc'h da vout trec'h er gaoz dija.
Alies ivez e c'haller treiñ ivez gant dreist pep tra, pe dreist-holl.
Annaba
Annaba (عنابة en arabeg) zo ur gêr eus Aljeria.
Roverbella
Roverbella  zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
Annaba
-Kod post : 23000 -niver a annezidi : 257 359 ( 5 252 a annezidi dre km² )
Lec'hiadur
Emañ Annaba etre menezioù Djebel Edough(1008m a huelder dezho) hag etre ar Mor Kreizdouar. Lec'hiet eo da 420 km eus Alje, kêrbenn Aljeria. Annaba a zo unan eus kêriou koshañ Aljeria bet krouet e 1295 a-raok J-K. En em ledan a ra ar ger war 49m². Annaba ar zo ar 4vet kêr evit he niver a annezidi goude Alje, Oran ha Constantine. E 1892 e voe 22 000 hag hiriv an deiz ez eus war-dro 260 000 a dud o vevañ eno. E kerzh an amzer eo deuet Annaba da vezañ ur poent eskemm gant ar bed a-bezh hag Europa.
Istor
Sant Aogustin e oa eskob Hippo Regius, etre 395 betek e varv en 430, pa zeuas ar Vandaled da lakaat seziz war gêr.
E kêr
Ti-kêr Annaba a zo ar memes hini bet savet da vare an trevadennoù. Bez ez eus ivez un iliz anvet « Saint Augustin » savet war-dro 1900, lakaet eo bet annezhi war un dorgenn e krec'h ar ger, un aerporzh... Ur stad foot a c'hell digemerout 50 000 a dud, e lec'h ma c'hoari USM Annaba! Dieubidigezh Aljeria e 1962 he deus lakaet an annezidi europat da vont kuit ha neuze eo kresket ar boblañs en Annaba hag er vro a-bezh ! N'eo ket graet c'hoas ar ger evit an touristelezh.
Tud liammet gant Annaba
Setu aze un nebeud tudennoù annavezet eus Annaba:
Tudful
Ur santez vrezhon e oa Tudful (marvet war-dro 480) ha hi a roas hec'h anv da gêr Merthyr Tudful. Lidet e vez d'an 23 a viz Eost.
Mojenn
Hervez ar vojenn e oa merc'h d'ar roue Brychan Brycheiniog. Lazhet e vije bet gant paganed  nepell diouzh Merthyr Tudful, se zo kaoz e vez laret "merthyr", merzher(ez) anezhi.
Merthyr
Anvioù all zo gant merthyr e kreisteiz Kembre :
Ouzhpenn e kaver  merther e kerneveureg ha merzher e brezhoneg
Kador rodek
Ur gador rodek, pe kador-ruilh, a vez implijet gant tud ha n'hallont ket bale abalamour d'ur c'hleñved pe war-lerc'h ur gwallzarvoud. Peurvuiañ e vez rodoù bras ouzh o diadreñv ha rodoù bihan ouzh o diaraok. Kadorioù rodek zo ivez da c'hoari.
Aviel Katolik
An Aviel Katolik zo ul levr aviel brezhonek eus 1907, gant Biler-Azénor. Liv yezh Treger zo war ar brezhoneg.
Treletert
Dont a rafe anv ar gêriadenn, a greder, eus anv ur Flandrezad anvet Letard Litelking, lazhet gant Anarawd ap Gruffudd e 1137.
Frédéric Bazille
Frédéric Bazille, bet ganet d'ar 6 a viz Kerzu 1841 e Montpellier hag aet da Anaon en ur vrezeliñ d'an 28 a viz Du 1870 e Beaune-la-Rolande, a oa ul livour gall eus an XIXvet kantved. Staget e oa Bazille ouzh ar re "Impresionourien".
La Torre de Esteban Hambrán
La Torre de Esteban Hambrán zo ur gumun e Spagn, e proviñs Toledo.
Maria Klementine Aostria
Maria Klementine Aostria zo anv div briñsez:
Llanbedr Efelffre
Llanbedr Efelffre zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e Sir Benfro.
Las Ventas con Peña Aguilera
Las Ventas con Peña Aguilera zo ur gumun e Spagn, e proviñs Toledo.
Angélique Duchemin
Angélique Duchemin, ganet d'ar 26 a viz Even 1991 e Thuir (Pyrénées-Orientales) ha marvet e Perpinyà (Pyrénées-Orientales) d'an 29 a viz Eost 2017, a oa ur vokserez c'hall bet div wech kampionez Bro-C'hall hag Europa hag ur wech kampionez ar bed er rummad lijer.
Dore (stêr saoz)
Ar stêr Dore (a zo Afon Aur, "Stêr Aour", e kembraeg ) zo ur stêr hag a red dre Herefordshire, e Bro-Saoz, hag a zo adstêr d'ar Menoe.
Angélique Duchemin
Marvet eo en ospital Perpinyà war-lerc'h ur gudenn yec'hed e-pad ur c'hourdonadenn. Oadet e oa a 26 vloaz.
Dore (stêr saoz)
Eieniñ a ra e Cusop Hill, e-harz Menez Du Menoe, tost d'an harzoù etre Kembre ha Bro-Saoz. Tremen a ra dre gêriadennoù Dorstone, Peterchurch, Vowchurch, Abbey Dore ha Pontrilas, hag aberiñ er Menoe e Llangiwa. Goude-se ez a ar Menoe da aberiñ er stêr Gwy e kêr Trefynwy.
E gwirionez e c'hoarvez an anv Dore eus ar ger kembraek dŵr, a zo "dour" e brezhoneg. Fallgomprenet e voe gant an Normaned a oa gallegerien, o deus komprenet d'or, pa oa dŵr, ha setu ar saonenn lakaet da vezañ ar Golden Valley, an "Draoñienn Aour".
An Templ
An Templ a oa ur gumun eus Breizh e departamant ar Mor-Bihan. E kumun Karantoer emañ bremañ.
Si tous les gars du monde
Si tous les gars du monde zo ur film gall, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Christian-Jaque e 1955.
La mer et le ciel a oa kentañ titl ar film a oa dleet bezañ fiziet e Henri-Georges Clouzot da gentañ-penn.
Anv ur ganaouenn brudet a-walc'h eo ivez Si tous les gars du monde, bet savet ar gerioù anezhi gant Marcel Achard hag an ton gant Georges van Parys a-benn-kaer evit ar film.
Bagnolo Cremasco
Bagnolo Cremasco zo ur gumun en Italia, e Proviñs Cremona ha rannvro Lombardia.
Bagnolo in Piano
Bagnolo in Piano zo ur gumun en Italia, e Proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
Indez-Sina
Indez-Sina pe Ledenez Indez-Sina zo ul ledenez eus Azia e su Sina hag e reter India. Gronnet eo er c'hornôg gant Pleg-mor Bengal, mor Andaman ha Strizh-mor Malaka hag er reter gant Mor Sina ar Su. Hervez an hengoun e oa bevennet gant genaouioù ar Ganga er c'hornôg. Emañ dindan ar broioù da-heul :
Alies e vez implijet an anv « Indez-Sina » evit ober anv eus trevadenn gozh Indez-Sina c'hall. Gwezhall e veze implijet a-wezhioù an droienn Indez-Sina Breizh-Veur evit komz eus Birmania e grez an trevadennoù.
Abercuch
Abercuch pe Abercych zo ur gêriadenn vihan eus mervent Kembre, e Sir Benfro, war lez ar stêr Cuch, er c'hreisteiz da Dyffryn Teifi, hanter hent etre Castell Newydd Emlyn er reter hag Aberteifi er c'hornôg.
Morlaeron ar Mor Karib
Marevezh Morlaeron ar Mor Karib a grogas e 1520 hag a badas betek 1720. En e varr edo entre 1640 ha 1680. Kreskiñ a reas ar flibusterezh diwar-goust Impalaeriezh trevadennel Spagn adal porzhioù Port Royal e Jamaika, hag Enez ar Vaot (Haiti) ha Nassau en Inizi Bahamas.
Istor
Gant feur-emglev Tordesillas (1494) e oa bet rannet ar Bed Nevez entre ar Spagnoled hag ar Bortugaliz a-hed ul linenn a hanternoz da greisteiz un 370 lev (1 770 km) er c'hornôg da inizi Cabo Verde. Kemen-se a roe da Spagn ar vestroni war an Amerikaoù. Spagn Nevez a oa graet eus ar c'horn-bro tro-dro ar C'harib. Met buan ez eas Bro-C'hall, ar Proviñsoù-Unanet ha Bro-Saoz e kevez ouzh Spagn.
Er sevenadur
El romantoù :
Er bannoù-treset :
Er sinema hag er c'hoarioù video :
Paelon
Ur baelon zo ul lestr da geginañ, ur seurt kastelodenn izel. A-wechoù e komzer eus paelon-lostek, pe palarenn, pe c'hoazh pillig-lostek.
Kebnekaise
Kebnekaise (distaget [] e svedeg ; diwar an anv samiek Giebmegáisi pe Giebnegáisi, "kribenn ar gaoter") eo menez uhelañ Sveden. Div gern zo : an eil er c'hreisteiz, goloet gant skorn, a dap 2097,5 m uhelder, hag eben en hanternoz, hep skorn warni, a dap 2096,8 m uhelder. Emañ Kebnekaise e Lappland, war-dro 150 kilometr en hanternoz d'ar C'helc'h arktikel, er gornaoueg da gêr Kiruna.
Las Ventas de Retamosa
Las Ventas de Retamosa zo ur gumun e Spagn, e proviñs Toledo.
Llanwnda
Llanwnda zo un anv-lec'h kembraek.
Gerdarzh
Dont a rafe eus an anv Gwyndaf, pe Gwnda, sant brezhon.
Sumba
Emañ er gevred da enez Sumbawa hag er c'hreisteiz da enez Flores. Er reter emañ enez Timor. En em astenn a ra war 11 153 km² hag annezet eo gant 611 954 a dud (2009). Waingapu eo kêr vrasañ an enezenn.
Tud Sumba a gomz yezhoù malayek-polinezek. Etre ur c'hard hag un drederenn anezho zo animisted (relijion hengounel "Marapu") hag ar braz eus ar re all zo kristenien.
Unan eus inizi paourañ Indonezia eo Sumba.
Albinea
Albinea zo ur gumun en Italia, e Proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
Castelnovo di Sotto
Castelnovo di Sotto zo ur gumun en Italia, e Proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
Loeiz-Vari Biler
Loeiz-Vari Biler, ganet e Plourivoù d'an 2 a viz Meurzh 1856, ha marvet e Sant-Brieg d'an 2 a viz Genver 1934, a oa ur beleg hag ur skrivagner brezhoneg. Ober a rae gant an anvioù-pluenn Azénor hag Yvias.
Louis Lallour
Louis Lallour, ganet d'ar 6 a viz Kerzu 1926 e Kerlaeron e Plourac'h hag aet d'an Anaon e miz C'hwevrer 2015, a oa ur c'haner kan-ha-diskan breizhat.
Llanwnda (Sir Benfro)
Llanwnda zo ur gêriadenn vihan eus mervent Kembre, e Sir Benfro.
Da Sant Gwyndaf (pe Gwnda) eo gouestlet an iliz-parrez.
E-kichen ar gêriadenn emañ al lec'h ma tilestras kantadoù a soudarded c'hall e miz C'hwevrer 1797, da argadiñ Breizh-Veur, keit ha ma oa soudarded all o vont da reiñ sikour da emsaverien republikan Iwerzhon, dindan renerezh Lazare Hoche. Ober a rejont ar riñs war ilizoù ar c'hornad ha war hini Llanwnda en o zouez.
Stormy Weather
Stormy Weather (amzer ruz, korventenn) zo un anv saoznek roet da veur a oberenn.
Sac'halin
Sac'halin (e ruseg Сахалин hag e japaneg 樺太, Karafuto) zo un enezenn rusian e gwalarn ar Meurvor Habask, a-vaez da Siberia, 9 000 km diouzh Moskov.
Mont a ra d'ober, gant an inizi Kouril, oblast Sac'halin. He c'hêr-benn, Youjno-Sac'halinsk (e rusianeg Южно-Сахалинск, e japaneg 豊原, Toyohara), zo 173 000 annezad enni. Gallout a reer mont di dre SAT Airlines eus Youjno-Sac'halinsk.
Flora (doueez)
thumb|Flora e-barzh La Primavera, gant [[Sandro Botticelli]] Flora e oa doueez ar bleunioù hag an nevezamzer. Hervez Ovidius e oa doare latin an nimfenn a oa C’hloris e Gres. E bed ar plant eo ken a-bouez hag an doueez Gwener e bed an dud pe al loened. An nimfenn Pomona a vez anv anezhi kevret alies. Ur beleg a rae war he zro en templ a oa dezhi war ar menez Quirinal, e-kichen templ Quirinus.
Azeulet e veze Flora gant ar Sabined ha gant ar roue Titus Tatius eo e voe degaset da Roma, evel Quirinus, ma veze graet lidoù dezhi da-geñver C'hoarioù Flora, pe ar Floralia, a veze lidet eus an 28 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae, evit kaout eostoù fonnus. Hep he skoazell, a veze lavaret, ne veze ket ed, na bleuñv er gwez. Tamm ha tamm e teuas da vout doueez ar bleunioù dreist-holl. Mont a reas al lidoù e-maez ar c'hiz er.
Shahid Khaqan Abbasi
Shahid Khaqan Abbasi (ourdou: شاہد خاقان عباسی‎), ganet d'ar 27 a viz Kerzu 1958, zo ur politikour eus Pakistan. Kentañ ministr ar vro ez eo abaoe ar 1añ a viz Eost 2017. Ezel eo eus ar strollad a zo e penn ar vro, Kevre Muzulman Pakistan (N). Ezel e oa bet eus ar Parlamant broadel abaoe 2008, a-raok e oa bet er parlamant etre 1988 ha 1999. Kemeret en deus lec'h Nawaz Sharif, eus ar memes strollad, evel kentañ ministr goude ma vefe bet digadoriet hennezh, trapet en aferioù arc'hant breinet.
Un den mirour muzulman eo.
Kito
Kito pe Christophe Antoine e anv en ti-kêr, bet ganet d'an 8 a viz C'hwevrer 1954 e Ploueg-ar-Mor, a zo ur c'hizeller breizhat emzesket, surrealour dreist-holl.
Diwazh-Liger
Diwazh-Liger a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwaled e departamant Liger-Atlantel. Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Bargazh ha Chapel-Baz-Meur.
Tud
Gwelout Chapel-Baz-Meur ha Bargazh.
Kastell Kerouzere
Kastell Kerouzere zo ur c'hastell eus ar, e kumun Sibirill, e Bro-Leon.
Savet e voe ar c'hastell a weler bremañ etre 1425 ha 1458, gant Yann Kerouzere, kambrelan an dug Yann V. Savet e oa bet e-lec'h ur voudenn-gastell a oa eno er c'hantved a-raok, annezet gant tiegezh Kerouzere dija. Dre ma oa tost ar c'hastell d'an arvor e c'halle bezañ gwelet ha bezañ taget gant listri saoz. Setu perak e voe roet aotre da diegezh Kerouzere da sevel un tour kreñv, dezhañ pevar zroatad warn-ugent a led ha kranelloù. Hogen padout a reas al labourioù hag un aotre all a voe roet evit al labourioù gant an dug Frañsez II, e 1468. Ar c’hastell-se a oa ennañ ur pennad moger etre daou dour.
Lakaet e voe seziz warnañ e 1590 e-pad Brezel ar C'hevre ha dismantret e voe unan eus an daou dour. Adsavet e voe e deroù ar. Abaoe eo chomet ar c'hastell etre daouarn familhoù nobl eus ar vro.
Lakaet e oa bet war roll ar monumantoù istorel e 1883 gant Ministrerezh gall ar Sevenadur.
Gweladenniñ a c'haller ar c'hastell, koulz hag al liorzh zo war-dro. Ur c'houldri eus ar zo ivez.
Castelnovo ne' Monti
Castelnovo ne' Monti zo ur gumun en Italia, e Proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna.
Alba de Cerrato
Alba de Cerrato zo ur gumun eus proviñs Palencia, e Spagn.
Buenavista de Valdavia
Buenavista de Valdavia zo ur gumun eus proviñs Palencia, e Spagn.
Rouantelezh Brycheiniog
Brycheiniog a oa ur rouantelezh eus Kembre er Grennamzer, diazezet e traoñienn ar stêr Wysg ha savet, hervez ar vojenn, gant ar roue kozh Brychan.
Er Grennamzer Uhelañ e oa tri c'hantrev e rouantelezh Brycheiniog :
Istor
Savet e vije bet rouantelezh Brycheiniog gant ar roue Brychan (war-dro 520), mab d'ur priñs eus Iwerzhon ha da santez Marchell, merc'h da Tewdrig, sant ha roue Gwent ha Glywysing.
Aloubet e voe rouantelezh Brycheiniog gant Normaned renet gant Bernard de Neufmarché e 1093 ha krouet e voe aotrouniezh Brycheiniog en em astenne war ar braz eus ar rouantelezh kozh, war-bouez kornad Blaenllyfni er gevred.
Roberto Antonio
Roberto Antonio, ganet e 1962, zo ur c'haner venezuelat hag a gan salsa ha merengue.
Rouantelezh Brycheiniog
Istor
E 1536, pa voe unanet Kembre ouzh Bro-Saoz, e voe krouet Sir Frycheiniog.
Gal Costa
thumb|right|Gal Costa Gal Costa (Maria da Graça Costa Penna Burgos diouzh hec'h anv gwir), bet ganet d'ar 26 a viz Gwengolo 1945 e Salvador da Bahia, zo ur ganerez eus Brazil.
Mont a ra he zoniaoueg dezhi eus ar samba d'ar baião.
Souc'hoy Su-30
Ar Souc'hoy Su-30 (ruseg : Сухой Су-30 ; etrebroadel : Sukhoi Su-30 ; anv-kod AFNA: Flanker-C) zo un nijerez emgann daoublas ha daougefluskerek rusat savet gant an embregerezh Souc'hoy, en implij abaoe 1990.
Bryn-crug
Bryn-crug  zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh en hanternoz Kembre, e kreisteiz kontelezh Gwynedd, er biz da gêr Tywyn. Nepell er c'hornôg e red an Afon Dysynni.
Er mervent emañ maner Ynysymaengwyn, savet e 1758. Er c'hreisteiz emañ moudenn-gastell Cynfal, savet e 1137 gant Cadwaladr ap Gruffudd, breur da Owain Gwynedd.
Dem Bones
Ar ganaouenn
Kemm-digemm e vez ar pozioù, evel a c'hoarvez alies gant an tonioù hengounel, hogen bepred e vez an eil rann oc'h eilpennañ an hini gentañ.
Población de Arroyo
Población de Arroyo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
Syrinks
Syrinks (e henc'hresianeg Σῦριγξ / Sûrigx) zo un nimfenn e mojennoù Henc'hres. Evit tec'hel rak an doue Pan e troas e raoskl. Pan, neuze, a droc'has raosklennoù hag a begas anezho gant koar, ar fleüt Pan kentañ e voe.
Osmanville
Monumantoù ha traoù heverk
Nijour e oa er Royal Air Force (97th Squadron). Mervel a reas jont d'ar 6 a viz Even 1944 e-doug an Dilestradeg e-pad an Eil brezel-bed. .
Kaketou-palmez
Ar c'haketou-palmez a zo ur spesad evned, Probosciger aterrimus an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ eo er genad Probosciger.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Richard Fleischer
Richard O. Fleischer, bet ganet d'an 8 a viz Kerzu 1916 e Brooklyn hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Meurzh 2006 e Woodland Hills (Los Angeles), a oa ur filmaozour stadunanat.
E-touez ar filmoù a oa bet kaset da benn gantañ e c'haller menegiñ 20,000 Leagues Under the Sea (Ugent mil Lev Dindan ar Mor), The Vikings (Ar Vikinged) ha Soylent Green peurgetket.
Lou Tresor dóu Felibrige
Lou Tresor dóu Felibrige zo ur geriadur divyezhek okitaneg-galleg, savet gant Frédéric Mistral hag embannet e div levrenn e 1878-1886.
Población de Cerrato
Población de Cerrato zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
Eumyias thalassinus
Eumyias thalassinus a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Anvet e voe Muscicapa thalassina da gentañ-penn (e 1838) gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Sfins (Hellaz)
Ar Sfins pe Sfinge (anv benel) a oa ur boud hanter gwreg hanter loen hag a rae freuz ha reuz war-dro kêr Debai, en Hellaz kozh. Oidipous a voe trec'h dezhi pa ziskoulmas unan eus he divinadelloù.
Hervez ar vojenn e oa merc'h da Ec'hidna ha Tifoaon.
Dont a ra an anv eus ar ger gregach Σφίγξ / Sphígx/ Sfiks, met teñval eo ar ster. Hesiodos a rae gant Φίξ / Phíx /Fiks, marteze ar stumm koshañ.
Delwennoù
En delwennoù e vez alies gant bruched ur vaouez ha korf un evn. Lod delwennoù zo stummet evel leoned.
United States Army Air Forces
thumb|Ardamez-skoaz thumb|Un nijerez Douglas A-20J eus ar 416th Bomb Group skoet gant ar [[Flak a-us da Beauvoir (Bro-C'hall) d'an 12 a viz Mae 1944]] United States Army Air Forces (USAAF, "Nerzhioù Aerlu ar Stadoù-Unanet") a oa aerlu SUA e-pad an Eil brezel-bed betek miz Gwengolo 1947.
Rummad kar
Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed
Cano Estremera
Carlos Enrique Estremera Colón, lesanvet Cano Estremera (San Juan, –  ) a oa ur c'haner puertorikan, unan eus kanerien veur ar salsa, blev gwenn dezhañ, ma oa lesanvet « Cano » ("blev gwenn") dre ma oa albinek.
Jacques Massu
Ganet eo Jacques Massu d’ar 5 a viz Mae 1908 e Châlons-sur-Marne. Marvet eo d’ar 26 a viz Here 2002 e Conflans-sur-Loing. Labouret en deus etre 1928 ha 1969. Kemeret en deus perzh en Eil Brezel Bed, e brezel Aljeria, hini Vietnam, hini Indez-Sina hag ivez en enkadenn Suez.
Tamallet ez eus bet da Jacques Massu gant stourmerien gozh eus an FLN en Aljeria, Louisette Ighil Ahriz en o zouez, bezañ roet ton d’ar jahinerezh e-pad brezel Aljeria. Bet eo kadarnaet ar pezh a zo e-barzh e levr «La vraie bataille d'Alger». E-barzh un abadenn skinwel e 1971, en doa diskleriet : « J'ai dit officiellement que je reconnaissais l'existence de la méthode et que je la prenais sous ma responsabilité. » Anzavet en deus neuze bezañ graet implij eus ar gégène.
Sfins
Sfins (Sphinx e saozneg) zo anv meur a dra:
Jacques Massu
Krouet en deus ur Bodad Saveteiñ ar Stad, hag eñ eo a voe ar prezidant.
E 1958, en deus degemeret e steredennoù a jeneral rannadur. Dont a reas neuze da vezañ e penn korf-arme Alje hag e kemeras kiriegezhioù ar prefed rannvro. E 1960, eo bet tennet digantañ e c’hrad a gomandant.
Aberhosan
Aberhosan zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e kumuniezh Cadfarch, e hanternoz kontelezh Powys.
Jacques Massu
E 1961, ez eo bet anvet da c’houarnour arme eus Metz ha komandant ar 6vet rannvro arme. E miz Meurzh 1966, ez eo bet anvet da benn-komandant «Arme C’hall Alamagn» e Baden-Baden. E miz Gouere 1969, ez eo aet Jacques Massu kuit eus e bost en arme oberiant evit mont e-barzh an 2vet kevrenn ofiserien-jeneraled.
Redondesco
Redondesco  zo ur gumun en Italia, e Proviñs Mantova ha rannvro Lombardia.
Jacques Massu
Arroudennoù Massu:
E zarempredoù gant ar jeneral De Gaulle a veze stenn a-wechoù. Da skouer, e 1958, e lavaras ar jeneral De Gaulle dezhañ « Alors Massu, toujours aussi con ? ». Hag eñ da respont : « Toujours gaulliste, mon général ! ».
Levrioù
Aberhosan
Emañ er gevred da gêr Machynlleth, nepell diouzh ar stêr Dulas.
Ur monumant zo eno, abaoe 1990, e koun Wynford Vaughan-Thomas, skrivagner ha kazetenner skinwel, marvet e 1987.
Eumyias indigo
Eumyias indigo a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Muscicapidae.
Anvet e voe Muscicapa Indigo (kentanv) da gentañ-penn (e 1821) gant an naturour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859).
Ayguetinte
Ayguetinte ( Aigatinta en gaskoneg) zo ur gumun c'hall en Gers, e Bro-C'hall.
Naeretaer (steredeg)
Eus an 29 a viz Du betek an 18 a viz Kerzu e vez treuzet gant an Heol.
"An naeretaer" a vez graet anezhi koulz en arabeg hag e brezhoneg, abalamour ma hañval tapout ar steredeg Serpens (Ser) dre he lost (Serpens Cauda e latin) er c'hornôg m'emañ ar steredenn Alya (θ Ser)) ha dre he fenn (Serpens Caput) er Reter m'emañ ar steredenn Unuk Elhaia (α Ser).
Marv eo Fañch !
thumb|right|Golo-tal al levr Marv eo Fañch ! zo ul levr kant seitek pajenn anezhañ gant Fañch Jestin bet embannet e miz Here 2006 gant Skol Vreizh.
Eil levrig an oberour eo, da-heul Interamant Toñ Zidor (2002).
Al levr
Kregiñ a ra gant un danevellig – An tad, ar mab hag ar mestr-skol an titl anezhi – e giz raklavar.
Trizek danevell a ya d'ober al lodenn gentañ :
En eil lodenn – "Al lonened war al leurenn" an anv anezhi – a vod dek danevell all :
Echuiñ a ra al levr gant un danevell hiroc'h eget ar reoù all – Al lanv rousdu an titl aznezhi – awenet diwar an danevell Matin Brun savet gant ar romantour gall Franck Pavloff hag embannet e 1998 gant an Éditions Cheyne.
Bellaria-Igea Marina
Bellaria–Igea Marina zo ur gumun en Italia, e Proviñs Rimini ha rannvro Emilia-Romagna.
Karl Lagerfeld
200px|thumb|right|Karl Lagerfeld e [[Cannes]]. Karl Lagerfeld (Karl Otto Lagerfeldt diouzh e anv gwir), bet ganet d'an 10 a viz Gwengolo 1933 e Hamburg hag aet da Anaon d'an 19 a viz C'hwevrer 2019 e Neuilly-sur-Seine, a oa ur stilour alaman. Brudet eo evit bezañ labouret evit an ti-dilhadouriezh Chanel adalek 1983 betek e varv.
Legadet en deus e vadoù d'e gazhez.
Felix Baumgartner
Ganet eo Felix Baumgartner d'an 20 a viz Ebrel 1969 e Salzburg. Ul lammer hag un harzlammer eus Aostria a zo anezhañ. Anavezet eo da vezañ gouest d'ober lammoù arvarus. Bet eo harzlammer en arme Aostria bet pleustret gantañ lammat war dachennoù bihan-tre.
D'ar 14 a viz Here 2012 ez eus bet skrivet un tamm eus istor ar skiantoù gant embregerezh « Red Bull » ha Felix Baumgartner. Anv ar gefridi a oa « Red Bull Stratos ». E bourzh ur baner gwaskreizhet staget ouzh ur bolotenn stratosferek eo pignet Felix Baumgartner tamm-ha-tamm betek an uhelder a 38,969.4 metr. Div eur en doa bet ezhomm evit tapout an uhelder-se. Gwisket en doa ur gwiskamant spas peurijinekaet akipet gant 35 kamera. Ar greizenn gontrolliñ a oa e Roswell e Mec'hiko-Nevez e mervent Stadoù-Unanet Amerika.
Goude 40 segondenn en deus tremenet tizh ar son (1.24 wech), hag an tizh brasañ a zo bet 1,357.6. 5 munutenn diwezhatoc’h en deus digoret e harz-lamm e 1,500 metrad uhelder, goude ur gouezhadenn 36,402.6 km, ha tamm-ha-tamm en deus gwelet an douar o tostaat.
Setu Felix Baumgartner, ur paotr eus Aostria, 43 bloaz, eo an den kentañ da vezañ tremenet tizh ar son hep ur mekanik bennak a-drugarez d’ul lamm libr hepken. 5 bloaz e oa bet o prientiñ al lamm-se. Ar rekord kozh dre harz-lamm a oa bet tapet gant Joe Kittinger e 1960 p’en doa lammet eus 31,333 metr. D'ar 24 a viz Here 2014 e voe freuzet rekord al lamm uhelañ gant an Amerikan Alan Eustace gant 135,908 troatad (41.425 km) met hemañ ned eas ket ken buan.
Belfort
Douaroniezh
Emañ war lez ar stêr Savoureuse, en ur c'hroashent a bouez etre traoñienn ar Roen ha hini ar Ron, etre ar menezioù Vojoù ha Jura.
Listenn eus lodennoù Battlestar Galactica (stirad skinwel 2004)
Battlestar Galactica zo ur stirad skinwel amerikan milourel, hag ul lodenn eus ar frañchiz Battlestar Galactica frañchiz. Ar stirad a zo bet sevenet gant Ronald D. Moore evel un adsevel d'ar stirad skinwel diazez bloavezh 1978-1980 Battlestar Galacticahag a oa bet krouet gant Glen A. Larson. Ar stirad a zo bet skignet evit ar wech gentañ evel ministirad teir eurvezh e miz Kerzu 2003 war ar chadenn Sci-Fi Channel. Krog eo ar stirad skinwel da vezañ skignet er Rouantelezh-Unanet war ar chadenn Sky1 d'an 18 a viz Here 2004, d'ar 14 a viz Genver 2005 e krogas ar skignañ er Stadoù-Unanet.
Istor Battlestar Galactica a zo diazezet en ur sistem stered pell diouzhomp, eno e kaver ur sevenadur denel o vevañ war planedennoù anavezet evel an 12 Trevadenn. En amzer dremenet e oa bet savet ur brezel drastus etre an trevadennoù denel ha robotoù krouet ganto anvet Cylons anvet ar C'hentañ Brezel Cylon. Pa grog ar stirad e oa bet peoc'h etre ar robotoù ha mab-den e-pad 40 vloaz. Ar robotoù o devoa implijet an amzer-se evit prientiñ un dagadenn-veur a vez sevenet er ministirad. An 12 Trevadenn denel a zo riset darn an annezidi a zo marvet dre ar bombezadegoù nukleel. Eus ar flodad brezel trevadennel ne chom nemet ul lestr-egor brezel kozh ar Battlestar Galactica en e-benn ar c'homandant William "Bill" Adama. Dreistbeverien an dagadenn-veur a dec'h en ur implijout listri-egor a bep seurt ha gant sikour ar Battlestar Galactica a glask adkavout ur blanedenn vojennel evel repu, anvet Douar.
Quintanilla
Quintanilla zo un anv-lec'h spagnolek ha hini meur a gumun.
Lec'hioù
-E proviñs Burgos:
-En Euskadi
Viktor Vasnetsov
Viktor Mikhaïlovitch Vasnetsov (Виктор Михайлович Васнецов e ruseg), ganet e 1848 e Lopial e-tal Viatka ha marvet e 1926 e Moskou, a oa ul livour rus. Awenet eo bet gant ar mojennoù kozh hag an istor.
Quintana del Puente
Quintana del Puente zo ur gumun eus proviñs Palencia e Spagn, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Viktor Vasnetsov
Mab e oa da Mikhail Vassilievitch Vasnetsov, beleg e kêriadenn Viatka, den desket ha troet gant ar skiantoù, ar brederouriezh, hag al livañ. E dad-kozh a oa livour ikonennoù.
Pont Aigues-Vertes
Pont Aigues-Vertes zo ur pont war ar stêr Ron e kanton Geneva, en Suis. Dont a ra an anv Aigues-Vertes eus hini ar c'hlañvdi nepell, a zo war lez ar stêr.
Fulup IV
Fulup IV zo anv meur a roue:
Población
Población ("kêr") zo anv meur a gumun hag a ranngumun e Spagn.
Geriadur Brezhoneg-Saozneg
Ar Geriadur Brezhoneg-Saozneg zo ur geriadur divyezhek, gant Remon ar Porzh, a zo bet embannet teir levrenn anezhañ, etre 1986 ha 1993, gant Mouladurioù Hor Yezh. Ne ya ket pelloc'h eget al lizherenn G avat.
Ipanema (Rio de Janeiro)
Ipanema zo anv ur c'harter pinvidik en arvor kreisteiz kêr Rio de Janeiro, e Brazil. Er c'hornôg dezhañ emañ karter Leblon, en hanternoz Lagoa, er reter an Arpoador, hag ar Meurvor Atlantel er c'hreisteiz.
Kanaouenn
Brudet eo bet ar c'harter dre ar bed a-bezh gant ar ganaouenn Garota de Ipanema, e 1962, bet kanet goude e saozneg.
Ipatinga
Ipatinga zo ur gumun eus stad Minas Gerais, e Brazil.
Orion (steredeg)
Orion (Orion, berraet en Ori) zo ur steredeg, hogozik war geheder an oabl. Kavout a reer an anv Kastell e brezhoneg ivez. Aes eo da gavout e-mesk stered oabl ar Gouiañv a-drugarez da deir steredenn ar Rastell.
Cogollos de Guadix
Cogollos de Guadix zo ur gumun eus Andalouzia, en proviñs Granada.
Fredrik Adolf Sveden
Fredrik Adolf (1750 -1803 Montpellier), a oa ur priñs svedat, trede mab ar roue Adolf Fredrik hag e bried Lovisa Ulrika (ha niz neuze da Frederig II Prusia), breur d'ar rouaned Gustav III ha Karl XIII. Dug Östergötland e oa. Brudet e oa da vezañ un den kenedek, moumoun e vamm, ha merc'hetaer.
Mervel a reas e-kerzh e veajoù en Europa.
Atenaios (soner)
Brudet eo da vezañ savet ar c'hentañ Meulgan Delfek, ha Limenius a savas an eil.
Gros
Ur gros zo un unanenn vuzuliañ hag a zo kement ha 12 dousenn.
Kemm a vez graet ivez etre ar re-mañ:
Ipanema
Lec'hioù
🇧🇷
Kanaouenn
Brudet-bras eo ar ganaouenn Garota de Ipanema.
Metro
Ur metro (diwar ar galleg métropolitain) a zo un araez treuzdougen kêr. Lusket e vez gan tredan, ha staliet e vez dindan douar peurliesañ. Evit mont e-barzh ar metro e rank ar veajourien paeañ o ziked.
Istor
Ar metro kentañ a voe hini Londrez, anvet e oa Metropolitan Railway (hiziv an deiz ez eo anvet London Underground), krouet e 1863. Pa voe krouet e veze lusket gant marc'hoù-du. Hervez Christian Wolmar e voe Charles Pearson lusker ar metro e Londrez en un destenn savet gantañ e 1845, ha mur a raktres heñvel a skoazellas er bloavezhioù da-heul.
Diviz lakaat sevel ar metro e Londrez a voe kemeret gant izili ar c'huzul-kêr, rak fellout a rae dezho lakaat un termen d'ar c'hudennoù tremeniri a save ingal, dre ma oa 2,5 million a dud war un dachenn 90 km² gorread dezhi ha dre ma oa kalz a straedoù bihan troidellek ivez e Londrez. An troc'had kentañ a oa 6,5 km hirder dezhañ, eus Farringdon Street da Baddington. Hent-riboul ar metro-se a voe ur c'hlaz goloet. Daoust ma save kudennoù a-fet aveliñ abalamour d'an aezhenn e reas berzh ar metro, ha buan e voe divizet ouzhpennañ linennoù all.
Betws Cedewain
Betek 1914 e oa an darn vrasañ eus an douaroù hag an tiez-feurm e dalc'h maner Gregynog.
Norbert Le Gall
Norbert Le Gall a zo ur c'hizeller.
Metro
Istor
E penn-kentañ ar bloavezhioù 1980 e voe ijinet metroioù emlusk ha bihan. N'eus blenier ebet enno. Evel da skouer ar VAL e Lille e 1983, Tolosa (1993) ha hini Roazhon e 2002.
Betws Cedewain
Gouestlet eo an iliz da sant Beuno. Eus ar eo an tour hag eus an  an braz eus ar savadur. Dont a ra anv ar gêriadenn eus kantrev Cedewain.
Turón
Turón zo ur gumun eus Andalouzia, en proviñs Granada.
Betws Cedewain
Eus Betws Cedewain e oa ar barzh Lewys Dwnn (war-dro 1568 - 1616).
E 2011 e oa 445 a dud o chom e Betws Cedewain ha 84 a oa kembraegerien (19,3%).
Charenton-le-Pont
Charenton-le-Pont zo ur gumun en departamant Val-de-Marne hag er rannvro Enez-Frañs e Bro-C'hall.
Torvizcón
Torvizcón zo ur gumun eus Andalouzia, en proviñs Granada.
Neuilly-la-Forêt
Neuilly-la-Forêt a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. Bodet e oa gant peder c'humun-all d'ar 1 a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Isigny-sur-Mer.
Seljalandsfoss
Seljalandsfoss  zo unan eus brudetañ lammoù-dour Island, 60 metr dezhañ.
Emañ etre Selfoss ha Skógafoss, e-kichen an Hent 1 a ra an dro da Island.
Kouezhañ a ra an dour eus krec'h ur vri a oa tornaod gwechall. Gallout a reer mont en adreñv d'al lamm-dour.
Eumyias panayensis
Eumyias panayensis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Muscicapidae.
White Christmas
White Christmas zo ur ganaouenn Nedeleg savet e 1941 gant ar sonaozer stadunanat Irving Berlin, ha brudet gant  Bing Crosby. Deuet eo da vout ur standard hollvedel, kanet hag enrollet gant kantadoù a dud, ha klevet e pep lec'h da vare Nedeleg.
Grallaria
Grallaria a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged ha tregont a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika tri-ugent (60) isspesad dezhe en holl.
Lolita Flores
Lolita pe Lolita Flores eo anv-micher Dolores González Flores (Madrid, 6 a viz Mae 1958—), ur ganerez spagnol, merc'h da Lola Flores ha da Antonio González Batista "El Pescaílla".
Jack Kerouac
Jack Kerouac (distaget: pe ), ganet Jean-Louis Kérouac d'an 12 a viz Meurzh 1922 e Lowell (Massachusetts) ha marvet d'an 21 a viz Here 1969 e St. Petersburg (Florida), a zo un arzour, ur skrivagner hag ur barzh stadunanat lakaet da vezañ e-touez ar re bennañ eus an, arouezius eus ar Beat Generation.
E anv
Ganet e oa Jean-Louis Kérouac ent-ofisiel, ha lesanvet e oa "Ti-Jean" gant e familh. Goude e roas da c'houzout e oa e anv Jean-Louis Lebris de Kérouac peogwir en doa disklêriet e hendad an anv « Maurice-Louis-Alexandre Le Bris de Kervoach » e 1732 p'en doa dimezhet. An holl dud anvet Kirouac, Keroack, Kerouac, etc, e Kebek a ziskenn eus an Kervoach-se.
E vuhez
Tad Kerouac, Leo a oa ganet en ur familh a blanterien patates e parez Saint-Hubert-de-Rivière-du-Loup, Kebek.
En e vugaleaj pa oa 4 bloaz, e voe mantret gant marvidigezh e vreur ennañ a oa 9 vloaz. Da c'houde e kontas, e oa e vreur, hañval ouzh un ael en oabl, oc'h ambroug anezhañ.
Giriadur Gallek ha Brezonnek
Ar Giriadur Gallek ha Brezonnek, pe Dictionnaire français-breton de poche comprenant 25.000 mots zo ur geriadur divyezhek gant Frañsez Jaffrennou embannet e 1914.
Setif
Setif (سطيف en arabeg) zo ur gêr en Aljeria, lec'hiet 365 km er reter-izel Aljer ha 130 km er c'hornôg-izel eus Konstantin.
Jack Kerouac
E vuhez
Barrek e oa Kerouac evit redek er mell-droad amerikan, ha neuze e voe tapet gant skipailh Columbia University.
Setif
Sonerezh
An trede sonerezh karet gant an dud evit festoù aljerian, ar « stafi », « ar rai », hag ar sonerezh kabil diazezet eo war un ton orin eus Constantine, ar sonerezh a zo bremañ e pep fest giz ar Maghreb.
D'ar Meurzh 8 a viz Mae 1945
Lazhadeg e Setif. Kroget eo bet al lazhadeg gant ur poliser en devoa lazhet ur skout yaouank musulman, gant banniel Aljeria e oa ha huchet en devoa « l'Algérie libre et independante ». Lazhet eo bet gant ur poliser. Neuze e oa kroget an emgann etre ar vanifesterien vusulman hag ar poliser, ha setu e gwirionez krog brezel dieubidigezh Aljeria. Bet ez eus ouzhpenn da 22 000 den gloazet ha 45 000 lazhet e-kerzh darvoudoù Setif.
Kaketou galah
Ar c'haketou galah pe galah a zo un evn brosezat en Aostralia, Eolophus roseicapilla an anv skiantel anezhañ.
Setif
D'ar Meurzh 8 a viz Mae 1945
Adalek 8 eur mintin, e oa un engroes a dud, war-dro 10 000 den, a oa staliet dirak moskeenn an ti-gar. Difeuls ha hep arm ebet, e kane ar vanifesterien luganoù peoc'h ha frankiz.
Jack Kerouac
E vuhez
E 1942, e yeaz Kerouac el lu stadunanat, hag e 1943 e yeas en US Navy.
Kaketou galah
Ar spesad nemetañ eo er genad Eolophus.
Setif
D'ar Meurzh 8 a viz Mae 1945
En ur gwelet ur banniel Aljerian gwer ha gwenn a oa bet difarlet war an hent, e oa deuet ar boliserien da dagañ an engroez a dud evit laerezh ar banniel. Maer ar gêr a c'houlennas chom hep tennañ. Met aze eo kroget holl pa dennas un enseller o lazhañ paotr e vanniel. Gant-se e krogas an holl da tennañ. Goude bezañ bet lazhet an den gant e vanniel, an holl Aljerianed o doa respontet gant tennoù, evit en em zifenn, ha lazhet o doa meur a Europad. Met ne blij ket se d'ar C'hallaoued : kalz a dud a zo bet lazhet er straedoù hag er c'harterioù etre an div gêr bouezus. Lavaret eo bet gant ar gazetenn c'hall e oa un darvoudenn aozet graet gant sponterien Aljeria. E-pad ur sizhunvezh, arme Bro-C'hall, sikouret gant kirri-nij ha kirri-arsailh, a oa dirollet war boblañs ar vro en ur lazhañ en dizenor. Gant fulor an Aljerianed, ar gouarnamant gall a respontas en ur gas holl nerzh ar boliserien, archerien, an arme, memes ar CRSed, an harzhlammerien, hag ar warded-bro, da fuzuillañ an Aljerianed eus forzh peseurt oad, zoken ar re dizifenn.
Jack Kerouac
E vuhez
E 1951 e voe embannet e levr "On the road", a zanevell e avanturioù, pa oa war an hent, o treizañ ar SUA, ambrouget gant e geneil Neal Cassady. Al levr a zo dre vras ur skridbuhez o kontañ troioù, ha distroioù Kerouac o vont evel ur beajour ergerzhour etre reter ha kornôg ar SU. A-wechoù 'mañ oc'h ober biz meud, pe war kein un tren noz, pe war droad. Evelkent, n'eo nemet da 34 e teskas bleinañ, ha n'en doe biskoaz a aotre bleinañ, Neal a vleine ar c'hirri avat.