cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
George G. Meade
George Gordon Meade lesanvet « Old Snapping Turtle », ganet d'an 31 a viz Kerzu 1815 e Cádiz, Bro-Spagn ha marvet d'ar 6 a viz Du 1872 e Philadelphia, Pennsylvania, a oa un ijinour hag un ofiser uhel en United States Army. Stourmet en devoa gant enor en Eil Brezel Seminole hag er Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet. E-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika e oa jeneral en Union Army, tremenet eus ar renk a gomandant ur vrigadenn da benn uhelañ an Army of the Potomac. Brudet-bras e voe pa drec'has lu ar jeneral Robert E. Lee e-pad Emgann Gettysburg e 1863.
Oberezhioù stourm Meade e-pad ar Brezel diabarzh a grogas pa oa penn ur vrigadenn e-pad Kampagn Peninsula hag emgannoù ar Seven Days Battles, e-touezh anezho Emgann Glendale, eno e voe gloazet don. Evel penn divizion, e voe mailh evel ofiser e-pad Emgann ar South Mountain nebeut amzer e voe penn uhel ur c'horfad e-pad Emgann Antietam. E divizion a voe an hini en em dennas ar gwellañ e-pad an argadennoù en Emgann Fredericksburg.
E-pad Kampagn Gettysburg, e voe lakaet e-penn an Army of the Potomac dres tri devezh a-raok ma grogfe Emgann Gettysburg (1añ-3 a viz Gouhere 1863). En desped d'an amzer berr e oa deuet a-benn da adurzhiañ e nerzhioù-stourm evit derc'hel e-tal tagadennoù lu Robert E. Lee. An trec'h-se a voe louzet gant burutellerien dre ma ne voe ket taget an nerzhioù kengevreet o terc'hout. Ouzhpenn da-se ne voe ket eus un trec'h anat e-pad emgannoù fin ar bloavezh 1863. Meade a oa taget gant ofiserien an Unaniezh a felle dezho kaout kargoù politikel evel Daniel Sickles.
New World Pictures
New World Pictures (anavezet ivez evel New World Entertainment pe New World Communications Group, Inc. e anv ofisiel) a oa un embregerezh dieub stadunanat produiñ hag embann filmoù. E bloavezhioù diwezhañ an embregerezh (5 bloaz) e oa troet ivez war an embann dafar kleweled. Savet e oa bet e 1970 gant Roger Corman gant an anv New World Pictures, Ltd.: ar pal a oa produiñ hag embann filmoù, ha goustadik reoù evit ar skinwel ivez adalek 1984. New World a oa deuet a-benn da vont war dachenn ar skinwel dre brenañ seizh chadenn skinwel e 1993, ha kendalc'het e oa gant an hent-se o prenañ lec'hioù skignañ nevez e 1994.
20th Century Fox (perc'hennet gant News Corporation d'ar mare-se), renet gant Rupert Murdoch, a oa deuet da vezañ ur poster arc'hant diazez en embregerezh e 1994 ha deuet e oa a-benn da brenañ an embregerezh a-bezh e 1997. An emglev gant Murdoch, dreist-holl dre un hollad kevratoù gant New World sinet etre an div embregerezh e Mae 1994, a oa bet diazez evit lakaat ar rouedad Fox da dizhout zt pevare renk e-touez ar rouedadoù skinwel stadunanat.
New regime
Darn eus ar filmoù-se zo perc'hennet gant Lakeshore Entertainment hiziv-an-deiz.
Aquino
Aquino zo un anv-lec'h italianek.
Zombicide
Zombicide, zo ur c'hoari taol kenstroll gant zombied, savet gant Guillotine Games. Lañset eo bet goude ur c'hampagn rastellañ arc'hant dre Kickstarter gant an embanner CoolMiniOrNot. Rastellet e oa bet 781 597$ gant 5258 poster arc'hant.
Er c'hoari, pep c'hoarier (betek 6 anezho) a vestroni eus unan betek pevar (ma c'hoari e-unan) "dreistbever", denel, en ur gêr aloubet gant zombied. En gwirionez an "dreistbeverien" a dro da "chaseourien" zombied a-feur ma pad ar c'hrogad. Ret eo d'ar skipailh memestra kaout ur c'hempouez etre dreistbevañ ha lazhadegañ zombied: dre ma ya ar zombicide war-raok, al "live dañjer" a ya war uhelaat hag an niver a dud klañv a ya war-gresk. Forzh peseurt fazi a c'hell lakaat ar c'hrogad da vont d'ur c'holl.
Meur a heuliad a zo bett krouet hag o deus graet berzh: Prison Outbreak, Rue Morgue, hag unan doare moliac'h Zombicide: Black Plague, an holl anezho o vezañ bet embannet gant CoolMiniOrNot. Ar frañchiz en deus bet rastellet 9 153 036$ en holl dre Kickstarter d'ar 7 a viz Gouhere 2015. Zombicide: Black Plague, ar 4e c'hoari en heuliad, eo ar c'hoari taol en deus rastellet ar muiañ a arc'hant dre an doare Kickstarter.
Noyelles-lès-Humières
Noyelles-lès-Humières a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Dimezelled Llangollen
Eleanor Butler ha Sarah Ponsonby, a zo anavezet e saozneg evel The Ladies of Llangollen, a oa Iwerzhonadezed brudet abalamour d'o c'harantez romantel. Darn a wel enne ur skouer a vignoniezh, darn all a lesbianiezh.
An dimezelled
Eleanor Charlotte Butler (11 a viz Mae 1739 – 2 a viz Mezheven 1829) a oa un dimezell a renk uhel en Iwerzhon, eus an Tiegezh Butler, diskennidi d'ar rouanez Anne Boleyn. Tremen a reas he bugaleaj e kastell Kilkenny en Iwerzhon, hag he zud ne welent enni nemet ur grignerez levrioù. Savet e voe en ur gouent e Bro-C'hall, ha galleg a ouie mat. He mamm a glaskas he c'has d'ur gouent peogwir ne felle ket dezhi dimeziñ.
Sarah Ponsonby (1755 – 9 a viz Kerzu 1832) a veve e Woodstock, en Iwerzhon, ha keniterv a bell e oa da gont Bessborough ha d'e verc'h Caroline Lamb.
O buhez
Ne oa nemet un tri c'hard lev etre o daou di. En em gavout a rejont e 1768, ha tamm ha tamm e teuas ar soñj dezho mont da chom pell diouzh o zud, war ar maez, evit chom hep dimeziñ enep d'o c'hoant, evel a felle d'o zud ober. Tec'hel a rejont a-gevret e miz Ebrel 1778 ha dont da chom da Gembre, da Llangollen, en 1780.
Eno e voe sachet an evezh warno ha ken brudet e oant ma terede kalz a dud d'o gwelout, evel ar varzhed Robert Southey, William Wordsworth ha lord Byron, Caroline Lamb (keniterv da Sarah Ponsonby ha serc'h d'ar barzh Byron), Percy Shelley, Walter Scott, hag ivez Arthur Wellesley of Wellington, Josiah Wedgwood ha zoken ar rouanez Charlotte von Mecklenburg-Strelitz a roas un tamm pañsion dezho.
Eleanor Butler a skrive un deizlevr eus o buhez a-gevret.
Lennegezh
Kaoz zo anezhe el levr Le Pur et l'impur gant ar skrivagnerez c'hall Colette.
Ac-Cent-Tchu-Ate the Positive
Ac-Cent-Tchu-Ate the Positive zo ur ganaouenn saoznek eus SUA, savet an ton anezhi gant ar sonaozer Harold Arlen (1905-1986) hag ar c'homzoù gant ar pozier Johnny Mercer (1909-1976). Embannet e voe e 1944 ha priziet gant ur Grammy Hall of Fame Award.
Tennañ a ra ar ganaouenn d'ur brezegenn, ma lavarer e c'haller bezañ eürus ma vezer gwellwelus,.
D'ar 4 a viz Here 1944 e voe enrollet gant Mercer ha The Pied Pipers gant strollad sonerien Paul Weston. Gant Capitol Records e voe embannet. D'ar 4 a viz Genver 1945 e voe tizhet renkadur Billboard magazine ganti, ma chomas e-pad 13 sizhunvezh ha ma pignas betek an eil renk.
Meur a ganer en deus he c'hanet :
Er sevenadur pobl
He c'hlevout a reer er film Here Come the Waves (1944), kanet gant Bing Crosby ha Betty Hutton, kaset gant Mark Sandrich.
Kanet eo bet ivez gant Dr. John, evit ar film The Mighty Ducks (1992).
He c'hlevout a reer er film polis L.A. Confidential (1999), e rann diwezhañ ar stirad amerikan Quantum Leap hag er film Midnight in the Garden of Good and Evil sevenet gant Clint Eastwood.
Sonerezh pennañ ar stirad Homefront eo ivez.
Montecchio (Umbria)
Montecchio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Monumant ar re varv e Saint-Martin-d'Estréaux
Monumant ar re varv e Saint-Martin-d'Estréaux zo ur monumant e Saint-Martin-d'Estréaux en Aovergn, savet d'ar soudarded marvet  er brezel-bed kentañ hag a-enep ar brezel.
Turbia (Polonia)
Turbia (distaget e poloneg) zo ur gêriadenn e gevred Polonia, e distrig Gmina Zaleszany, e kontelezh Stalowa Wola, 8 km er biz da Zaleszany, 6 km er gwalarn da Stalowa Wola, hag 65 km en hanternoz da Rzeszów.
Triosphere
Triosphere a zo ur strollad heavy metal eus Trondheim, Norwe, krouet e 2004 gant ar vasisterez Ida Haukland, hag ar gitarour Marius Silver Bergesen. Anavezet int gant o zonioù hag o c'hanadegoù dam-power metal, en ur implijiñ elfennoù progressiv. Bergesen a zo kenaozour ar perzh binviaouek, gant Haukland a skriva hag a genaoza ar c'homzoù.
Ar strollad a oa bet savet evel un trio gant Haukland, Silver, hag an tabouliner Ørjan Aare Jørgensen, o deus embannet o EP kentañ: Deadly Decadence e 2005. Goude bezañ enrollet o album kentañ Onwards deuet er-maez e 2006 o deus brasaet war-zu ur quartet en ur oc'hpenniñ un eil gitarour, Tor Ole Byberg, hag o deus graet un dro gant meur a strollad all: W.A.S.P., Kamelot, Arch Enemy, ha Sonata Arctica. E-keit-se o deus peurachuet an album The Road Less Travelled e 2010 ha The Heart of the Matter e 2014, a zo bet degemeret mat o daou gant ar burutellerezh. Jørgensen a zo aet kuit ag ar strollad e miz Meurzh 2014 goude enrolladenn an album The Heart of the Matter, hag e voe-eñ erlec'hiet gant Kenneth Tårneby e miz Du.
Jak ar Marichal
Jak ar Marichal, pe ar Marechal, (Moustoer-Logunec'h, 18 Genver 1878 - Pleuwigner, 18 Eost 1945) a oa beleg ha saver kanaouennoù. Goude studioù e kloerdi bihan Santez-Anna-Gwened hag e kloerdi bras Gwened e voe beleget e 1902 ha da c'houde e voe kelenner e Santez-Anna-Gwened, kure e Sarzhav, kure en iliz-veur Gwened, ha person Pleuwigner goude ar Brezel-bed kentañ. Kenlabourat a reas gant kelaouennoù brezhonek evel Dihunamb hag Ar Vro adalek 1905. Sinañ a rae e bennadoù Blei Lannvauz. Ezel e voe eus Kevredigezh Vroadel Breizh (Union Régionaliste Bretonne).
E-touez e ganaouennoù brudetañ, hag a vez kanet c'hoazh, emañ Kousk Breizh-Izel, Kenavo deoc'h, gwir Vretoned, Sonit bombard, sonit binioù pe c'hoazh Alc'hwez an eürusted. Ouzhpenn e ganaouennoù e voe savet gantañ ivez kantikoù, barzhonegoù, ur pezh-c'hoari ha pennadoù all c'hoazh.
Aceros nipalensis
a zo ur spesad kalaoed eus ar c'herentiad Bucerotidae. Ar spesad nemetañ er genad Aceros an hini eo.
Anvet e voe Buceros nipalensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1829) gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).
Republik Ligur
thumb|Banniel ar Republik Ligur thumb|Ledenez Italia e 1799 Ar Republik Ligur pe Republik Liguria a voe embannet d'ar 14 a viz Mezheven 1797, er vro a zo en-dro da gêr Genova, ha dindan levezon ar C'hallaoued. Padout a reas betek miz Mezheven 1805, war-bouez ur pennadig amzer e 1800 pa voe aloubet gant armeoù Aostria. Genova e oa ar gêr-benn. Diazezet e oa bet ar republik c'hoar-se war douaroù Republik Genova.
Aceros nipalensis
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus biz India da gornôg Thailand ha gwalarn Viêt Nam.
Republik Ligur
D'ar 6 a viz Mezheven 1805 e voe unanet ar Republik Ligur ouzh an Impalaeriezh c'hall kentañ, ha rannet e voe e tri departamant : Apennins, Montenotte ha Gênes, nemet staget e voe tolead Sanremo ouzh an Alpes-Maritimes.
Adembannet e voe ar Republik Ligur e miz Ebrel 1814, ha padout a reas betek miz Kerzu er bloaz-se. Goude-se e voe staget ouzh Rouantelezh Sardigna.
Banniel
Banniel kozh Genova a voe implijet gant ar Republik Ligur, ur banniel gwenn gant ur groaz ruz (kroaz sant Jord) er c'hreiz, evel banniel Bro-Saoz.
Fougeré (Vande)
Fougeré  a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Dietrich Iañ von der Mark
Dietrich Iañ von der Mark (1336-1406), mab d'ar c'hont Adolf II ha d'e bried Margarete von Kleve. Breur e oa d'ar c'hont Engelbert III von der Mark ha da Adolf III von der Mark. O eontr Engelbert III von der Mark a oa arc'heskob Köln.
Boville Ernica
Boville Ernica  zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Brezel etre Pologn ha Sveden
Ar Brezelioù etre Pologn ha Sveden zo un toullad brezelioù c'hoarvezet etre Kenunaniezh Pologn ha Lituania ha Rouantelezh Sveden. Dre vras ez eus anv amañ eus ar brezelioù etre 1563 ha 1721. En un doare strishoc'h ez eus anv eus daou vrezel a voe etre 1600 ha 1629.
Ar brezelioù
Sed amañ an holl vrezelioù-se
Ar Brezel a-enep Sigismund
thumb|266px|left|[[Sigismund Vasa, roue Pologn ha Roue Sveden, poltredet gant Rubens.]] Kregiñ a reas ar bec'h pa oa deuet Sigismund III Vasa (1566 – 1632), roue Kumuniezh Pologn ha Lituania abaoe 1587, da vezañ roue Sveden war un dro, goude marv ar roue kozh, e dad e 1592. Met ne oa ket prest ar vro brotestant, nag an Dug Charlez, da c'houzañv ur roue katolik.
Testa di Cane
An Testa di Cane ("penn ar c'hi" en italianeg) zo ur run uhelik e Turbia, a-us da Vonaco.
Brezel etre Pologn ha Sveden
Ar Brezel a-enep Sigismund
Brezel-diabarzh a voe e Sveden, eus 1597 betek 1599 ha ne gemeras ket perzh kalz a soudarded eus ar Gumuniezh, n'eo ket ur brezel etre Pologn ha Sveden eta. Trec'het e voe Sigismund en Emgann Stångebro e 1598. A-benn 1599 e oa kollet kurunenn Sveden da vat gant Sigismund, kemeret e voe gant an Dug Charlez, e eontr, ha ret da Sigismund mont da repuiñ da Bologn. Ne oa ket padet pell unaniezh an div vro dindan ar memes kurunenn.
Listenn armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika
Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika a voe ur brezel o welet an armoù nevesaet ha reoù nevez o tont etrezek an tachennoù emgann. Dre donedigezh an armoù nevez, ar pevar bloaz brezel drastus a voe gant 620 000 betek 750 000 soudard lazhet, an niver uhelañ, uheloc'h evit sammad kolloù soudarded Stadoù-Unanet Amerika e-pad ar C'hentañ Brezel-bed hag an Eil Brezel-bed. Distrujet e voe darn frammadurioù Su SUA.
Brezel etre Pologn ha Sveden
Ar Brezel etre Pologn ha Sveden 1600–1611
Goude bezañ distroadet ne oa ket bet dic'hoantet Sigismund da lakaat e grabanoù war rouantelezh Sveden, ha diwar neuze ne glaskas nemet se, daoust ma ne oa ket troet e noblañsed da stagañ gant ur brezel a vije hir ha gwadek. Bec'h a grogas e 1599 pa gadarnaas ar pacta conventa, dihelloù sinet gantañ pa voe dilennet da roue Pologn ma promete e vije staget douaroù Estonia, dalc'het gant Sveden neuze, ouzh ar Gumuniezh.
Noblañsed Pologn, ar szlachta, a gemeras perzh er brezel dre ma ne c'hoarveze nemet en Estonia hag e soñje dezho e c'hounezfent douaroù en un doare aes hag e c'hallfent gwerzhañ o ed dre berzhier Estonia war aod ar Mor Baltek. Ouzhpenn-se ne gave ket dezho e oa brezelourien gwall vat tud Sveden ha soñjal a raent ne vije na hir na diaes ar brezel. Se a gredent peogwir ne oa ket bet trec'het Pologn er brezel abaoe kant vloaz. Ouzhpenn-se e oa tost da 10 milion a dud o chom er Gumuniezh, pa ne oa nemet ur milion e Sveden. Ne ouie ket ar szlachta e oa gourdonet mat arme Sveden ha mennet-kaer he soudarded. Ne welent ket ivez e oa gwall izel dregantad ar soudarded e poblañs ar Gumuniezh, unan eus ar re izelañ en Europa.
Gouest e voe Sveden da vodañ un arme kalz buanoc'h eget ar Gumuniezh, abalamour d'he gouanamant kreizennet ha dre ma oa ret d'ar gouerien servij dindan an armoù. War daou dalbenn e rankas ar Gumuniezh stourm, ur brezel all a oa er c'hreisteiz, peogwir e oa emsavet noblañsed uhel Moldavia gant Brezel Uhelidi Moldavia, ha setu ma en em gave niverusoc'h soudarded Sveden, 3 ouzh 1, a lavarer.
E deroù ar brezel, e 1600, en desped da drec'hoù arme ar Gumuniezh renet gant Hetman Meur Lituania, Krzysztof Mikołaj "Tarzh-Kurun" Radziwiłł, hag a voe gouest da skeiñ ar c'hentañ taolioù gant armeoù Sveden, e teuas a-benn Sveden da aloubiñ Estonia da gentañ, an darn vrasañ eus Livonia, douaroù ar Gumuniezh er c'hreisteiz da Estonia ( hag anvet Inflanty (Livland). Parlamant Pologn-Lituania, ar Sejm, a savas arc'hant brasoc'h evit an arme hag a c'halvas armeoù eus talbenn ar c'hreisteiz, pa veze kavet pouezusoc'h difenn douaroù ar Gumuniezh en hanternoz eget brezeliñ er-maez anezhi er c'hreisteiz.
E 1601 setu hetman Lituania, Jan Karol Chodkiewicz, ha kanseller Pologn Jan Zamoyski, galvet en-dro eus Moldavia, o tegouezhout e Lituania da stourm ouzh an aloubadeg svedat, a oa o vont da c'hoarvezout n'eo ket en Estonia prometet gant Sigismund hepken, met ivez e douaroù polonat er c'hreisteiz dezhi. Chodkiewicz ha Radziwiłł a drec'has war arme Sveden en emgann bras kentañ ar brezel-se e Kokenhusen (Koknese) e deroù 1601.
Enez São Miguel
Enez São Miguel pe Enez Sant Mikael (Ilha de São Miguel e portugaleg) eo brasañ enezenn an Asorez, un enezeg stag ouzh Portugal. E gevred an enezeg emañ. 746,82 km² zo dindani. 131 609 annezad a oa e 2001.
Enni emañ kumunioù : Lagoa, Nordeste (Asorez), Ponta Delgada, Vila da Povoação, Ribeira Grande (Asorez) ha Vila Franca do Campo.
Brezel etre Pologn ha Sveden
Ar Brezel etre Pologn ha Sveden 1600–1611
Chodkiewicz an hini a voe lakaet e penn holl armeoù Lituania goude distro Zamoyski d'ar c'hreisteiz e 1602. Ne zistroas ken Zamoyski rak kleñvel a eas ha mervel e 1605. Chodkiewicz a reas berzh, daoust d'an nebeud a bourvezioù hag a skoazell en deveze digant ar Sejm, parlamant ar Genunaniezh, pe digant ar roue Sigismund III Vasa. Kemer a reas an eil kreñvlec'h war-lerc'h egile, bountañ dirakañ Dug Södermanland, ha Charlez IX goude, e-maez eus Riga (Ryga), met Reval, Pernau, ha Narwa (Narva, Narew) a chomas etre daouarn Svediz.
Cattenières
Cattenières a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Brezel etre Pologn ha Sveden
Ar Brezel etre Pologn ha Sveden 1600–1611
E 1604 e kemeras Dorpat, hag e faezhas ar jeneraled svedat div wech, e Biały Kamień hag e-kichen Weissenstein (Paide). Meur a wech e voe trec'h daoust d'ar plegennoù diaes, evel e Weissenstein pa ne oa nemet 2300 soudard gantañ ha pa faezhas un arme svedat a 6,000 a dud. Skrivañ a reas Chodkiewicz en e eñvorennoù e oa un emgann a bouez bras hag unan eus e drec'hadennoù meur, pa varvas 81 soudard ha pa voe gloazet 100 en e arme, tra ma voe kollet gant Svediz an hanter eus o arme.
Cattenières
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Cattenières Churchyard
Marvet int e-pad ar Brezel-bed kentañ Unan anezhe a varvas e dibenn miz Eost 1914, unan all e miz Gwengolo 1914 ha tri all e miz Kerzu 1917 .
Brezel etre Pologn ha Sveden
Ar Brezel etre Pologn ha Sveden 1600–1611
Enoret e voe emzalc'h dispouron Chodkiewicz gant ar roue gant buława hetman Lituania. Daoust da se ne veze ket prederiet gwall galz gant parlamant ar Genunaniezh gant ar brezel ha skoarn vouzar a veze graet outañ pa c'houlenne muioc'h a soudarded ha goproù gwelloc'h evite. Digreizennet e oa ar sistem-arc'hantañ ha goullo e veze irc'hier ar Genunaniezh peurliesañ. An holl dailhoù a ranke bezañ degemeret gant an uhelidi er Sejm ha gant ar Sejmiked. Kement-se a strobe ar Gumuniezh avat, hag a zalc'has d'ober e-pad meur a gantved.
En desped da gement-se e teue a-benn Chodkiewicz da reiñ bec'h da Svediz. Ijinañ a reas un doare-brezeliñ nevez gant e wellañ marc'hegerien hussar, ha faezhet e voe e enebourien dre veur a wech en emgannoù bras. Da gentañ e sailhent war marc'hegerien Sveden,ha goude hepken e stourment ouzh ar soudarded war-droad, krog da fallgaloniñ a-benn neuze, ha n'hallent ket montwar-gil ken, ha peurvuiañ e voe distrujet un toullad mat a vatailhonoù Svediz evel-se.
E 1605 adarre e voe dispignet bernioù arc'hant gant Svediz da sevel un arme vras. Ouzhpenn-se e voe roet kalz arc'hant gant an tsar rus Boris Godunov da Sveden evit o sikour, rak e-keit ma vije Svediz ha Poloniz o vrezeliñ e rojent peoc'h da Rusia e-pad ar Marevezh Poanioù. Gant se e voe gopraet gant Svediz kalz soudarded hag ijinourien eus Europa a-bezh. E 1605 eta, nepell diouzh Reval, e tilestras un armead a 5 000 den kaset gant Anders Lennartson en Estonia. Un toullad deizioù goude e tegouezhas ul lestraz 4 000 svedat all kaset gant ar c'hont Frederick Joachim Mansfeld. Seziz a voe lakaet gante war kreñvlec'h Dünamünde (Daugavgriva, Dynemunt) nepell diouzh Riga, hogen ne droas ket an taol da vat. Neuze ez ejont da lakaat seziz war kêr Riga. En sell e oant da gemer ar gêr-se, unan eus perzhier brasañ ar Mor Baltek.
Dont a reas Chodkiewicz da skoazellañ kêr Riga, hogen kavout a reas edo Svediz o kas un arme all dindan Lennartsson. Ha Chodkiewicz da dreiñ ouzh Lennartsson neuze, met gwell e kavas chom hep mont d'an emgann war-eeun, ha repu a gavas en ur c'hreñvlec'h. Lennartsson, pa glevas e oa ar roue Charles e-unan o vont da zegouezhout gant 5 000 soudard ouzhpenn, a reas e soñj unaniñ e arme gant hini ar roue ha mont gant an div da gemer Riga.
Chodkiewicz n'hallas ket herzel ouzh an div arme svedat d'en em unaniñ, ha mont a reas eus Cēsis (Kiesia) da-gichen Kircholm (Salacpils, Salaspils) ha Iskiel (Ikskile), ma savas ur c'hamp mogeriet. Charles a zegouezhas e Riga d'an 23 a viz Gwengolo, hag a glevas e oa arme Chodkiewicz nepell alese, ma reas e soñj mont d'he distruj gant an holl vagadoù svedat a oa en tro-war-dro. D'ar 27 a viz Gwengolo e kerzhas an arme svedat dindan ar roue Charlez war-du Kircholm.
Emgann Kircholm (Salaspils) d'ar 27 a viz Gwengolo 1605, damdost d'ar stêr Düna (Daugava, Dvina, Dźwina) a voe kaerañ taol Chodkiewicz. Bihanoc'h e oa e arme (1 ouzh 3 a-hervez) ha gant un taol-gwidre e reas d'an arme svedat diskenn eus an uhelennoù ma edont. Ar roue a soñjas e oa ar bagadoù lituanian, gant un toullad Poloniz en o zouesk, o tec'hel, ha se zo kaoz ez eas e arme war skign da redek war-lerc'h an dec'herien. Tre pezh edo Chodkiewicz o c'hortoz.
<!-- The Commonwealth's army now gave fire with their infantry causing the Swedes some losses, at which point the Hussars moved into a re-formation and charged at the Swedish infantry formations. The Swedish formations broke completely, the King himself fleeing, barely escaping back to his flotilla off the coast. Thus Chodkiewicz with barely 3,600 troops defeated a 11,000 man Swedish army, inflicting 5,500 - 9,000 casualties; for which feat he received letters of congratulation from the pope, all the Catholic potentates of Europe, and even from the sultan of Turkey and the shah of Persia.
E 1609 e tieubas Riga hag e kemeras Pernau. Trec'hiñ a reas ivez war morlu Sveden e Salis hag e faezhas arme Mansfeld adarre war lez ar stêr Gauja. Un arsav-brezel a voe sinet e 1611 goude marv Charlez IX. Padout a reas un toullad bloavezhioù (betek 1617 hervez lod, betek 1620 hervez lod all). En dek vloaz goude e oa ac'hubet ar Gumuniezh gant he brezel ouzh Rusia (1605-1618). E-keit-se e veze bec'h bepred er c'hreisteiz gant Brezelioù Uhelidi Moldavia.
Yet this great victory was absolutely fruitless, owing to the domestic dissensions which prevailed in the Commonwealth during the following five years. Chodkiewicz's own army, unpaid for years, abandoned him at last en masse in order to plunder the estates of their political opponents, leaving the hetman to carry on the war as best he could with a handful of mercenaries paid out of the pockets of himself and his friends. With tiny, inadequate forces, Chodkiewicz nonetheless prevented Swedes from overrunning the entire Inflanty region, helped by a relative inaction of Swedish commanders until 1608. Chodkiewicz, who was one of the magnates who remained loyal to the king, had to divide his attention between the rebellion against Sigismund in the Commonwealth (the rokosz of Zebrzydowski, 1606–1609) and a fresh invasion of Livonia by the Swedes led by Mansfeld in 1608.
Mansfeld a gemeras Dünamünde, Fellin, ha Kokenhusen, met pa zeuas Chodkiewicz en-dro e tistroas al lanv. In 1609 Chodkiwicz once more he relieved Riga besides capturing Pernau. Chodkiewicz also defeated the Swedish flotilla at Salis and finally defeated Mansfeld army once again near the river Gauja. Eventually, a truce was signed in 1611 after the death of Charles IX. It would last until 1617 (or November 1620, conflicting sources). During the next decade, Commonwealth was occupied by its aggression against Russia. Southern borders were also endangered by the constant troubles with Ottoman Empire Magnate wars in Moldavia. -->
Ar Brezel etre Pologn ha Sveden 1620–1625
E 1617 e voe sinet Feuremglev Stolbovo etre Sveden ha Rusia, goude Brezel Ingria. Neuze ec'h en em droas roue Sveden, Gustav II Adolf, saludet evel salver ar Brotestantiezh, ouzh ar Gumuniezh adarre. Gounit a rejont tachenn e Livonia ha kemer a rejont Dünamünde ha Pernau e 1617. Adkregiñ a reas ar brezel avat e miz Du 1620. Gustav Adolf a gemeras Riga
Colle San Magno
Colle San Magno  zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Sur l'eau
Sur l'eau (War an dour) zo anv gallek meur a skrid.
Kontelezh Maine
Kontelezh Maine a voe distag diouzh kontelezh Laval ha diouzh kontelezh Perche adal ar.
Eremburga Maine	(1110-1126), kontez Maine, a zimezas da Foulk V, kont Anjev, a zegasas Maine d'an Tiegezh Plantagenêt.
Pternistis
Pternistis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == Pevar spesad warn-ugent a ya d'ober ar genad :
Annezva
Brosezat int en Afrika issahara, c'hwezek (16) isspesad dezho en holl.
Rummatadur
Renket e veze an holl spesadoù er genad Francolinus kent.
Model 1840 light artillery saber
Ar Model 1840 light artillery saber (brezhoneg: Sabrenn lijer kanolierezh doare 1840) a oa ur sabrenn gant 106 cm a hirder en holl, gant ul laonenn gromm hag a droc'he war un tu nemetken. Ar feur a oa e houarn.
An U.S. Model 1840 light artillery saber (e anv leun) a oa ur sabrenn evit soudarded ar c'hanolierezh en US Army. Laonenn ar sabrenn a oa tost da 82 cm. An diforc'h anatañ gant ar sabrenn Model 1840 Heavy Cavalry, hini ar c'hanolierezh, eo n'en doa ket un dornell gant un doennig a-us an dorn.
An doare sabrenn-se a oa unan e-touez un toullad armoù produet gant an embregerezh Ames Manufacturing Company. eus Springfield, er Massachusetts. An tresoù a zo bet kemeret a-ziwar re ar sabrenn c'hall doare 1829. An unvezioù war varc'h eus ar c'hanolierezh a veze alies gant an dragoned evit reiñ dezho un harp-tan kreñv. Armoù pennañ an unvezioù-se e oa ar c'hanolioù. Ar sabrenn a veze implijet rouesoc'h, bez e oa ul lodenn eus dafar hengounel ar soudarded muioc'h evit un arm stourm. Ur brouenn anat eus ar fed-se : an embregerezh Ames manufactured a brodue kalz nebeutoc'h a sabrennoù doare 1840 evit na oa a soudarded en unvezioù kanolierezh d'ar mare-se.
Efelffre
Efelffre a oa unan eus an eizh kombod a oa e kantrev Gwarthaf, e Rouantelezh Dyfed, ha goude e Deheubarth e Kembre, er Grennamzer. Hiriv emañ an dachenn anezhañ e Sir Benfro.
Arberth e oa kêr-benn ar c'hombod, ha Llanbedr Efelffre e oa an iliz pouezusañ.
Lennegezh
En Arberth, e oa lez Pwyll en danevell Pwyll Pendefig Dyfed, ar gentañ eus Pedair Cainc y Mabinogi.
Yves Le Trocquer
Yves Le Trocquer, bet ganet e Pontrev (Aodoù-an-Hanternoz d'an ampoent, Breizh) d'ar 4 a viz Here 1877 hag aet da Anaon e Pariz (Bro-C'hall) d'an 21 a viz C'hwevrer 1938, a oa un ijinour hag ur politikour.
Bezañ e voe kannad Aodoù-an-Hanternoz etre 1919 ha 1930 ha, da-heul, senedour an hevelep departamant betek e varv. Kemer a reas perzh er gouarnamantoù savet gant Alexandre Millerand (div wech), Georges Leygues, Aristide Briand ha Raymond Poincaré evel Ministr al Labourioù Foran adalek an 20 a viz Genver 1920 betek an 29 a viz Meurzh 1924.
Model 1832 foot artillery sword
Ar Model 1832 foot artillery sword ("Kleze kanolierezh war droad doare 1832") a oa ur c'hleze 64 cm a hirder e lavnenn daou du hag e feur e lêr.
Ar c'hleze, U.S. Model 1832 foot artillery short-sword e anv klok, a zo savet gant un dornell 15 cm solut-tre hag ur groaz 10 cm. Al lavnenn eo 48 cm e hirder dre vras. Ar stumm-se e voe an hini kentañ kevrataet gant an US Army d'an embregerezh sevel armoù Ames Manufacturing Company eus Springfield, Massachusetts. Adalek 1832 e voe kenderc'het.
Bloavezhioù goude e voe savet ha dafaret gant an embregerezh W.H. Horstmann & Sons eus Philadelphia, Pennsylvania. Eil arm ar soudarded e oa pa voe lakaet da zafar rejimantoù reizh kanolieriezh war-droad an US Army ma voe omplijet betek 1872. Implijet e veze ivez gant serjanted ha sonerien rejimantoù an droadegiezh etre 1832 ha 1840. Dre ma veze gourdonet darn eus rejimantoù ar c'hanolierezh evel re an droadegiezh e oa anat e vije an hevelep armoù ganto.
Ar Model 1832 en doa kemeret plas ar c'hleze koshoc'h Starr Pattern a veze implijet er bloavezhioù 1820. Tresoù ar c'hleze hag e bouez hollek n'e lakaent ket da vezañ un arm efedus evit un emgann ; krediñ a reer e veze implijet muioc'h e lies doareoù gant soudarded ar c'hanolierezh, evit naetaat ar broustoù kanol pe c'hoazh troc'hañ koad. Implijet e oa bet gant efedusted evit digeriñ hentoù e gwernioù Florida e-pad an Eil brezel Seminole. Ar brezel-se e voe ar mare ma oa dafaret gant ar c'hleze serjanted an troadegiezh, ar sonerien taboulinoù hag ar sonerien pif. Ur brouenn eus ar fed-se a gaver dre al lesanv roet d'ar c'hleze aotreet da vezañ savet hag implijet gant ar C'hallaoued : coupe choux a reant anezhañ. Ar c'hlezeier diwezhañ da vezañ produet dre kevrat a voe echuet e 1862, met dre ma chome reoù er mirvaioù dafar milourel e voe kendalc'het da zafariñ soudarded ganto betek degadoù a vloavezhioù goude.
Tresoù ar c'hleze a oa bet diazezet war reoù ar c'hleze berr d'an troadegiezh c'hall doare 1816, ha gant nebeut a gemmoù e voe adsavet gant Stadoù-Unanet Amerika e 1831. Ar c'hleze gall a oa bet diazezet war ar gladius roman, kleze diazez lejionerien an Impalaeriezh Roman.
Coreno Ausonio
Coreno Ausonio zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
El Niño
El Niño, da lavarout eo (red-mor) ar Mabig (Jezuz), dre ma teu anat nebeut war-lerc’h Nedeleg, a oa da gentañ ur red-mor a-hed arvor Perou hag Ecuador hag a c'hoarveze bep bloaz etre Nedeleg ha miz Ebrel. Bremañ eo bet astennet e ster, ha graet e vez gant El Niño evit ober anv eus un anadenn hin eus he fart hec'h-unan, disheñvel diouzh an hin voas. Merzet e vez e kresk gwrez ar Meurvor Habask er rannved-se en un doare direizh gwech ha gwech all. Astenn a ra red-mor tomm Perou war-zu ar Su (graet e vez “bloavezh El Niño” eus se). Dont a raje diwar efed ur c'helc'hiad kemmadurioù en aerwask an aergelc'h etre reter ha kornaoueg ar Meurvor Habask, anvet luskelladur aostral, pe "luskelladur ar Su". Liammet e vez an daou gant an teskanv saoznek ENSO (El Niño-Southern Oscillation). Kromenn amzer o tiskouez luskadoù El Niño etre 1900 ha 2016. ,
Conflits pour rire
Conflits pour rire zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant, embannet e 1882.
Istor
Embannet e voe e Gil Blas ar 1añ a viz Mae 1882, ha sinet Maufrigneuse.
Artgal Alt Clut
Artghal pe Artgha Strathclyde a oa roue Brezhoned Alt Clut, en Hanternoz kozh Brezhoned Enez Vreizh en IXvet kantved. Lazhete voe en 872. Moarvat e voe kemeret e lec'h gant e vab Run.
E vuhez
Hervez Lignezoù Harley e oa mab da Dumnagual IV Alt Clut, a oa roue en e raok moarvat.
E vab Run Alt Clut a zimezas da verc'h Kenneth mac Alpin, hag a voe neuze breur-kaer da Constantín mac Cináeda.
Turbia
Turbia (La Turbie e galleg) zo ur gumun c'hall tostik d'an harzoù gant priñselezh Monaco.
Gianni Rodari
Gianni Rodari (1920-1980) zo ur skrivagner italianek evit ar vugale.
Riz dre laezh
Ar riz dre laezh zo ur meuz graet gant riz, laezh ha sukr, hag aozennoù all alies evel vanilha, kanell, karamel, dour roz pe c'hoazh rezin sec'h. A-orin kreizaziat eo, met kavet e vez en ur bern broioù dre ar bed rak ur meuz simpl ha mat eo, debret gant ar vugale hag an dud gour.
Turbia
Ur gorread a 7,42 km² zo anezhi, hag enni 3 022 a dud o chom e 2018, da lavarout eo 407 a dud dre km².
Istor
En Henroma e oa brudet Turbia abalamour d'ar monumant savet da lidañ trec'h an Impalaer Augustus war ar pobloù ligur, Kelted darn anezho.
Er Grennamzer e oa dalc'het gant Republik Genova.
E kontelezh Nisa gozh, e rouantelezh Sardigna, e oa betek 1860, pa voe staget ouzh Bro-C'hall.
Monumant
E kreiz-kêr emañ Tropaeum Alpium, ur monumant roman eus ar bloaz 7 pe 6 kent JK en enor d'an Impalaer Augustus.
Lennegezh
Meneget eo Turbia e barzhoniezh Dante Alighieri a skrivas en Divina Commedia eo e Turbia emañ harzoù kornôk Liguria.
Riz dre laezh
Kalz doareoù zo d'e aozañ. Ar riz, krenn peurliesañ, a c'hall bezañ bervet pe poazhet er forn.
Setu roll an aozennoù a c'haller kavout :
D'an holl bredoù e c'hall bezañ servijet riz dre laezh hervez ar broioù hag an hengounioù. En Europa e vez debret evel un dibenn-pred kentoc'h, pe da verenn-vihan. E Norzh Europa e vez debret da lein, a-wechoù da verenn. Ar farz-riz zo ur wastell graet gant riz dre laezh. Hiziv e vez kinniget riz dre laezh gant ar strolloù gounezvouederezh bras.
Istor : ur meuz gwriziet en Azia
Kontañ a ra ar soutraoù boudaat e voe debret ur volennad vras a riz dre laezh gant Gautama Bouddha a-raok tizhout ar sklêrijenn, aozet dezhañ gant ur plac'h anvet Sujata.
Roudoù eus ar riz dre laezh a gaver e bro ar Vongoled evit magañ o c'hezeg. Ul louzoù e oa d'ar Romaned ha d'ar Vizantioned en Henamzer hag er Grennamzer. Meneget eo e Baghdad en, hag en Iran e Levr ar Rouaned skrivet gant Ferdowsi tro-dro ar bloaz 1000. En iskevandir Indez e vez debret kheer abaoe an da nebeutañ.
E Breizh-Veur e kaver roudoù eus ar riz dre laezh ken pell ha mare an tiegezh Tudor. Kaoz zo e Bro-C'hall e 1787 eus riz dre laezh e-touez an 8 doare da aozañ riz gant ar mezeg Pierre-Joseph Buc'hoz. Ur barzhoneg a voe skrivet diwar-benn ar riz dre laezh gant ar Saoz Alan Alexander Milne (1882-1956).
Rekipe
Sed amañ ur rekipe riz dre laezh klasel :
Da servijout tomm pe glouar.
Gianni Rodari
Ganet e oa Gianni Rodari en Omegna e 1920 e proviñs Verbano-Cusio-Ossola e Piemonte
Ledenez Kola
Ledenez Kola (e ruseg : Ко́льский полуо́стров, Kolsky polouostrov; finneg: Kuolan niemimaa; samieg: Guoládatnjárga) zo ul ledenez eus Rusia, gronnet gant Finland er c'hornôg, Mor Barents en norzh hag ar Mor Gwenn er reter hag er su. Mourmansk eo ar gêr vrasañ.
War-dro 100 000 km² eo ha klotañ a ra mui pe vui gant Oblast Mourmansk. Eno e veze stoket lastez nukleel an arme gant an URSS ha diwar-se eo deuet da vezañ unan eus tiriadoù kontammetañ Europa.
Quiévy
Quiévy a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù milourel en astenn bered ar gumun: Quévy Communal Cemetery Extension
Krouet e voe an astenn gant al lu alaman e-pad ar Brezel-bed kentañ eo. Implijet e voe adalek miz Here 1918 gant ar 62nd (West Riding) Division eus lu ar Rouantelezh-Unanet .
Symposiachrus
Symposiachrus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Giuliano di Roma
Giuliano di Roma zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Symposiachrus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Naontek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Rummatadur
Bezañ e oa an holl spesadoù er genad Monarcha kent,.
Isola del Liri
Isola del Liri  zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Piedimonte
Piedimonte zo un anv-lec'h italianek :
Marioupol
Marioupol (ukraineg : Маріу́поль Mariuupol – ) zo ur gêr en Ukraina. Poblet e oa gant 431 859 a dud d'ar 1añ a viz Genver 2021.
Damzistrujet eo bet Marioupol gant arme Rusia e miz Meurzh 2022, ,.
Sur l'eau (danevell-veaj, 1888)
Sur l'eau zo un danevell-veaj c'hallek gant Guy de Maupassant e 1888.
Amgoed
Amgoed a oa unan eus an eizh kombod a oa e kantrev Gwarthaf, e Rouantelezh Dyfed, ha goude eus Deheubarth e Kembre, er Grennamzer. Rannet e voe an dachenn anezhañ etre Sir Benfro ha Sir Gaerfyrddin.
Sur l'eau (danevell-veaj, 1888)
Ar skrid
Kaoz zo enni eus ur veaj graet gant an oberour en e lestrig a-hed an aod.
Amgoed
Henllan Amgoed e oa ar gêr-benn.
Lennegezh
En Arberth, e oa lez Pwyll en danevell Pwyll Pendefig Dyfed, ar gentañ eus Pedair Cainc y Mabinogi.
Neulette
Neulette a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Sant'Elia Fiumerapido
Sant'Elia Fiumerapido  zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Hermione (merc'h Menelaos)
Hermione (Ἑρμιόνη e gregach) a oa bugel henañ ha merc'h nemeti Menelaos hag Elena Troia, e mojennoù Hellaz kozh, hag unan eus an Atrided eta.
Hervez an Ilias n'he doa Elena nemet ur bugel, met e skridoù all e kaver he doa bet ur verc'h, Ifigeneia, gant Theseüs a-raok dimeziñ da Velenaos. Hervez mojennoù all o devoa tri mab: Aithiolas, Maraphios, ha Pleisthenes.
Fontana Liri
Fontana Liri  zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Piedimonte San Germano
Piedimonte San Germano  zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Emiliano Zuleta
Emiliano Antonio Zuleta Baquero (La Jagua Del Pilar, La Guajira, 11 Genver 1912 - Valledupar, Cesar, 30 Here 2005) a oa ur sonaozour, akordeoñser, ha kaner kolombian, en doare vallenato.
Tad eo da Emiliano Zuleta Díaz, kaner.
E 1938 e voe embannet e bennoberenn La Gota Fría, ur ganaouenn diwar-benn un tabut gant Lorenzo Morales. Bloavezhioù goude e voe kanet ivez gant Carlos Vives ha gant Julio Iglesias hag int-i a reas berzh bras ganti er bed spagnolek, goude ma'z eo chomet peuzdianav er bed gallek.
Niel (Flandrez)
Niel a zo ur gumun eus Flandrez Belgia, e proviñs Antwerpen.
Platte (stêr)
Ar stêr Platte zo un adstêr d'ar Missouri e Stadoù Unanet Amerika. War-dro 499 kilometr eo he hed. Div stêr, an North Platte hag ar South Platte, a ya d'en em unaniñ da stummañ ar Platte. Mont a ra an hollad stêrioù-se d'ober unan eus dourredennoù brasañ ar Stadoù Unanet, o kas dour eus koadoù reter ar Menezioù Roc'hellek, e Nebraska, Colorado ha Wyoming, war-zu kreiz ar vro. Daoust ma ne c'haller ket bageal war ar Platte eo bet pouezus en istor ar Stadoù Unanet, rak a-hed dezhi eo bet an dud wenn o vont war-zu kornôg ar c'hevandir, war-zu Oregon, Kalifornia hag Utah.
Germania (alegorienn)
Germania eo anv an alegorienn krouet da skeudenniñ ar bobl alaman, pe Alamagn.
Istor
Kentañ ma voe treset Germania evel ur vaouez a hañval bout war pezhioù moneiz roman.
552
Diwar-benn ar bloavezh 552 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Mélisande
Mélisande, pe Mélisende, zo un anv-badez gallek.
552
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 552
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 552
Johan
Johan zo un anv-badez svedek hag a glot gant Yann e brezhonek.
Rouaned
Tri roue svedat zo bet anvet Johan: hag ivez
Teol
An teol zo tammoù pri poazh, pe a-wechoù beton pe metal, a vez lakaet war an toennoù da c'holeiñ an tiez, d'o gwareziñ diouzh ar glav.
Abaoe an Henamzer e vezont implijet hag a bep seurt stummoù zo bet ganto a-hed an istor. Abaoe an Dispac'h Greantel e vez nebeutoc'h a stummoù disheñvel avat :
Maisoncelle
Maisoncelle a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
San Donato Val di Comino
San Donato Val di Comino  zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Roia
Ar Roia zo ur stêr 59 km hed, hag a red dre an Alpes-Maritimes e Saonenn ar Roia. Eieniñ a ra en Ode Tenda ha treuziñ a ra ar Mercantour. Tremen a ra dre gumunioù Tenda, Saorgio, Breil-sur-Roya, Briga, ha mont en Italia, e kumun Olivetta San Michele e Proviñs Imperia. Treuziñ a ra Airole, hag aberiñ a ra er Mor Kreizdouar e Ventimiglia.
He fennañ adstêrioù eo ar Lévensa, ar Bévéra, ar Bendola, ar Réfréi hag ar Maglia.
.
Prosesion
Ur brosesion pe ur prosesion ([ˌprɔse’si:jõn], eus ar ger latin processio, diwar procedere, mont war-raok) zo ur gerzhadeg relijiel aozet da enoriñ un darvoud bennak — da-geñver Sizhun Fask da skouer – pe un den santel, er relijion gatolik hag un toullad relijionoù all. E Breizh n'eus pardon ebet hep prosesion.
Troveni
Troveni a vez lavaret eus prosesionoù bras zo, evel e Lokorn.
Spagn
Brudet eo prosesionoù ar Semana Santa e Spagn.
Katalonia
Prosesion ar Sanch e Perpinyà, e Katalonia.
Jean-Éric Vergne
Jean-Eric Vergne, (bet ganet d'ar 25 a viz Ebrel 1990) zo ur blenier kirri gall a red e 2013 e Formulenn 1 gant Toro Rosso. Ezel eus Red Bull Junior Team eo ha redek a ra evit erlec'hiañ Mark Webber pa yelo war e leve. Kampion 2010 kevezadeg Breizh-Veur F3 eo ivez.
Saonenn ar Roia
Saonenn ar Roia (Val de Ròia en okitaneg, Val Roia pe Roja en italianeg) eo anv saonenn ar stêr Roia, a ziskenn eus ar menez hag a dreuz meur a gumun, etre an departamant Alpes-Maritimes, e Bro-C'hall, er c'hornôg, ha proviñs Imperia en Italia er reter.
Kumunioù ar saonenn
Sed anvioù ar c'humunioù a zo e saonenn ar Roia :
Claude Lintanf
Claude Lintanf, ganet d'an 30 Gouhere 1962, zo skolaer divyezhek ha kaner e festoù-noz Treger. Troour brezhonek eo ivez.
Fedde Schurer
Fedde Schurer, ganet e Drachten, e Friz, d'an 25 a viz Gouere 1898 ha marvet en hevelep lec'h d'an 19 a viz Meurzh 1968 zo ur skrivagner izelvroat. Skrivet en deus en nederlandeg hag e frizeg.
Brasañ skrivagner frizek an a lârer anezhañ. ,
Politiker e oa ivez, kannad e proviñs Friz e voe e 1935-1936 ha kannad e parlamant an Izelvroioù e 1956-1963.
Levraoueg Vroadel Alamagn
Levraoueg Vroadel Alamagn, Deutsche Nationalbibliothek (DNB) en alamaneg, zo diazezet e kêrioù Leipzig ha Frankfurt am Main. Enni e kaver war-dro 30,8 milion a bezhioù, levrioù, kelaouennoù hag all.
Kemeret he deus lec'h an Deutsche Bücherei, savet e 1912 e Leipzig, a oa neuze kêr bennañ ar moullañ en Alamagn, evit dastum kement oberenn a veze moullet en alamaneg. Abalamour ma voe rannet Alamagn e div Stad e 1945 en em gavas an Deutsche Bücherei en Alamagn ar Reter ha digoret e voe ul levraoueg heñvel en Alamagn ar C'hornôg, e Frankfurt, hag anvet e voe an Deutsche Bibliothek. Unanet e voe an div pa voe adunanet Alamagn e 1990, gant an anv Die Deutsche Bibliothek ; e 2006 e voe roet dezhi an anv a zo ganti bremañ, Deutsche Nationalbibliothek.
551
Diwar-benn ar bloavezh 551 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 551
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 551
Auchay-sur-Vendée
Auchay-sur-Vendée a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Sant'Ambrogio
Sant'Ambrogio zo anv meur a lec'h en Italia:
Antoine de Févin
Antoine de Févin, bet ganet war-dro 1470 (en Arras marteze) hag aet d'an Anaon e dibenn 1511 pe deroù 1512 e Bleaz, a oa ur saver kanaouennoù ha tonioù relijiel dreist-holl ha mestr-chapel Loeiz XII.
Obieriant e oa er memes amzer evel Josquin des Prez.
Un nebeud oberennoù
Oferennoù, motedoù,...
Melidora macrorrhina
Melidora macrorrhinas a zo ur spesad evned eus kerentiad an Alcedinidae.
Evangeline Lilly
Nicole Evangeline Lilly, bet ganet d'an 3 a viz Eost 1979, zo un aktourez kanadian. Brudet eo bet dre roll Kate Austen e stirad skinwel ar chadenn ABC Lost (2004–10). Dre ar roll-se ez eo bet enoret gant ur Screen Actors Guild Award ha lakaet eo bet he anv evit ur Golden Globe Award. C'hoariet he deus ivez rolloù Connie James en The Hurt Locker (2008), Bailey Tallet en Real Steel (2011), ha Tauriel en heuliad filmoù The Hobbit (2012–14).
Melidora macrorrhina
Anvet e voe Dacelo macrorrhinus (kentanv) da gentañ-penn (e 1827) gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849) : ar spesad nemetañ er genad Melidora an hini eo.
Evangeline Lilly
E bed ar filmoù Marvel ez eo bet o c'hoari an dreistharozez Hope van Dyne / Wasp er filmoù Ant-Man (2015) hag Ant-Man and the Wasp (2018). Adkemer a raio ar roll o c'hoari gant Paul Rudd evit ar film Avengers 4 (2019).
Melidora macrorrhina
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Nyfer
Ar stêr Nyfer zo ur stêr eus Sir Benfro, ur 15 km hed dezhi.
Eieniñ a ra e tolead Crymych e menez Y Frenni Fawr ha redek war-du ar c'hornôg.
Aberiñ a rae e-kichen Trefdraeth e Bae Trefdraeth, a zo un darn eus Bae Ceredigion.
Er Grennamzer e rae an disparti etre daou gombod kantrev Cemais, Uwch Nyfer hag Is Nyfer.
San Vittore del Lazio
San Vittore del Lazio  zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
John Burningham
John Burningham (ganet e 1936, e Farnham, e Surrey zo ur skrivagner ha skeudennaouer levrioù evit ar vugale. Studiet en deus ar gevregenn er Central School of Art and Design e Londrez. Div wech en deus tapet Medalenn Kate Greenaway: da gentañ gant "Borka : the adventures of a goose with no feathers", ha goude gant "Mister Gumpy Outing" (Pourmenadenn an aotrou Gumpy).
Taras Chevtchenko
Taras Hryhorovych Chevtchenko (ukraineg : Тара́с Григо́рович Шевче́нко, distaget ), bet ganet d'an 9 a viz Meurzh (25 a viz C'hwevrer hervez an deiziadur kozh) 1814 ha marvet d'an 10 a viz Meurzh (26 a viz C'hwevrer) 1861, a oa ur barzh ha livour ukrainat.
Kontet eo da vezañ gwellañ barzh romantel Ukraina. E anv zo bet roet da Skol-veur Kyiv Taras-Chevtchenko e Kyiv.
Rubens Barrichello
Rubens Barrichello (bet ganet e 1972 e São Paulo e Brazil) a zo ur blenier kirri a rede e Formulenn 1 etre 1993 ha 2011. Redek a ra bremañ e IndyCar e Stadoù-Unanet Amerika. Gounezet en deus 11 trec'h, graet en deus 14 plas pol, 17 tro gwellañ, ha 68 podium.
Serious Black
Serious Black zo ur strollad Power-Metal savet e miz Genver 2014. Holl e izili a gemer perzh e strolladoù ha raktresoù all..
Istor
Hervezo o devoa komzet Roland Grapow ha Mario Lochert diwar-benn ar sonerezh d'an 23 a viz Eost 2013 pa dremene ar "Ripollet Rock Festival". Lochert en devoa soñjet sevel ur strollad a c'hwec'h hag en devoa gouniet Grapow (a sone gant Masterplan d'ar c'houlz-se) heuliiñ e vennozh. Goude e zistro da vMünchen e pellgomzas Lochert d'e vignon Thomen Stauch, hag en devoa kejet gant Jan Vacik ha Dominik Sebastian da gregiñ da vat e miz Genver 2014 e Dreamsound Studios e München. War-lerc'h bezañ achuet ar c'henaozadur o devoa kavet ar c'haner svedat Urban Breed a zo o chom er Stadoù-Unanet.
Un deiz a-raok deroù an Dro eus Bremen en devoa kemennet ne vo ket Roland Grapow ha Thomen Stauch o soniñ ganto. Roland Grapow (rak akoufennoù) a vo erlec'hiet gant Bob Katsionis (Firewind), ha Thomen Stauch (rak droug ar skoaz) gant Ramy Ali (Freedom Call). Sonadeg kentañ ar strollad a voe d'ar 16 a viz Genver 2015 e Bremer Aladin.
E kreiz Genver 2015 e teuas er-maez an album kentañ As Daylight Breaks, embannet gant AFM Records. Ar pezhioù Sealing My Fate und I Seek No Other Life a oa bet embannet gant lañs war YouTube. An album a dizhas an 61vet renk war an Deutschen Albumcharts. Un hanter bloavezh diwezhatoc'h e Gwengolo 2016 e teuas er-maez an eil album anvet "Mirrorworld". Evit an droiad-se e teuas Alex Holzwarth da soniñ toumperezh. An album "Magic" a heulias en Eost 2017. O labourat e oa Bob Katsionis war un album nevez gant Firewind, neuze e voe erlerc'hiet eñ gant Christian Münzner e-pad an droiad-se. E fin ar bloavezh 2017 e oa peurachu un album akoustik ganto anvet "First Light".
E miz Mae 2018 e kemennjont eo degemeret ganto Ramy Ali a zo tabouliner nevez ar strollad a vo ganto goude en doa mennet Alex Holzwarth mont kuit.
Sant'Ambrogio sul Garigliano
Sant'Ambrogio sul Garigliano  zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Giancarlo Fisichella
Giancarlo Fisichella (ganet e 1973) zo ur blenier kirri a rede e Formulenn 1 etre 1996 ha 2009. Redet en deus gant Jordan Grand Prix, Benetton, Renault, Force India ha Ferrari.