cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hedy West
Hedwig Grace West, anavezet evel Hedy West (1938-2005) a oa ur ganerez stadunanat, genidik eus kreisteiz an Appalachoù, en hanternoz Georgia. 500 Miles, troet e meur a yezh, eo he c'hanaouenn brudetañ.
He buhez
En 1959 ez eas Evrog Nevez hag e studias sonerezh e Mannes College ha c'hoariva e Columbia University. Pa eruuas ha pa welas ar "Folk Revival" o c'hoarvezout dirak he daoulagad e komprenas e oa ar sonerezh a sone tud an Norzh ar memes sonerezh evel an hini a gleve a-hed he yaouankiz e Georgia. Neuze e krogas da ganañ e kornad New York. Perzh a gemeras e buhez sevenadurel hag en abadennoù Greenwich Village. Kanañ a reas gant Pete Seeger en ur sonadeg e Carnegie Hall. Sinañ a reas ur gevrat e ti Vanguard Records goude kanañ en Indian Neck Folk Festival e miz Mae 1961. Kanañ a reas evit an albom-dastumad New Folks, evit Vanguard, e 1961 ha goude e reas div bladenn hec'h-unan.
E derou ar bloavezhioù 1960 ez eas da chom da Los Angeles ma veze o kanañ ha ma timezas. E 1964 e kanas en Newport Folk Festival. E 1966 e voe gwelet en abadenn skinwel Rainbow Quest, war un dro gant Mississippi John Hurt, a veze kaset en-dro gant Pete Seeger. A-benn neuze e oa krog da vont aliezik da Vro-Saoz. Seiz vloaz e chomas e Londrez.
E 1968 e timezas e Londrez da Pete Myers (1939-1998), a laboure er BBC, ha dizimeziñ prestik goude.
E diskar-amzer 1970 e tistroas da SUA gant he fried all,Joseph, da chom e Stony Brook (New York) hag ur verc'h he doe, anvet Talitha.
Er bloavezhioù 1980 ez eas da chom da Princeton (New Jersey) gant gwaz ha merc'h, ha goude marv Joseph e deroù ar bloavezhioù 1990, da Philadelphia, en Pennsylvania.
Mervel a eure Hedy West gant ar c'hrign-bev e Gouhere 2005,.
Brud
Brudet eo he c'hanaouenn 500 Miles, bet berraet gant an holl ganerien war he lerc'h. Adkemeret e voe an ton gant Bobby Bare (a dizhas an Top 10 en 1963) a savas komzoù all diwar-benn ur soudard pell eus ar vro.
Ur ganaouenn all ganti, Cotton Mill Girl, a reas berzh ivez.
Fergus mac Róich
Fergus mac Róich (hag a dalv "gour" pe "mab ag an dibab") zo un tiern ag Ulaid e Kelc'hiad ar Skourr Ruz e gwengelouriezh Iwerzhon. Trubardet e voe ha skarzhet ag e dron gant Conchobar mac Nessa, ha dont a reas da vout kevredad ha karedig ar rouanez Medb a Gonnacht, hag he ambroug a reas en he ergerzhadeg a-enep an uladiz e Táin Bó Cúailnge. Lavaret e vez eo Fergus ur gour bras-meurbet gant ur galloud reizhel kreñv. Se a zesachas anezhañ e degouezhioù arvarus evel e darvoudoù an Táin Bó Flidhais.
Mureș (stêr)
Ar Mureș (e roumaneg : Mureș, en hungareg : Maros ; en alamaneg : Mieresch) zo ur stêr 725 km hed e reter Europa. Eieniñ a ra en Izvoru Mureșului e Karpatoù Roumania. En em deurel a ra en Tisza, un adstêr d'an Danav, e Szeged e kreisteiz Hungaria.
Redek a ra dre gêrioù Reghin, Târgu Mureș, Aiud, Alba Iulia, Deva, hag Arad, e Roumania, ha dre gêrioù Makó ha Szeged, en Hungaria.
Meur a adstêr en deus. War al lez dehoù emañ al Luț, al Lechința, ar Pârâul de Câmpie, an Arieș. War al lez kleiz emañ ar Gurghiu, an Niraj, ar Sebeș, an Târnava, stummet gant an Târnava Mare hag an Târnava Mică.
Ginnungagap
E mitologiezh Lec'hlenn e vez lavaret Ginnungagap (Norseg:  [ˈɡinːoŋɡɑˌɡɑp]; "islonk meur leun a c'halloud hud") eus ar c'houlloded kentidik meneget er Gylfaginning, an destenn a daolenna an hollved norzhat.
Gerdarzh
Ginnunga- a vefe tennet ag ur verb a dalva "toull" pe "diwask", mes n'eus ket gerioù norsek a glota nemet e gwerzenn 3 eus barzhoneg an Edda: "Vǫluspá", "toull ar ginnunga". En he embannadur ag ar barzhoneg e deus soñjet Ursula Dronke e oa amprestet ar ger eus an henc'hermaneg uhel ginunga. Un damkan all a ere ar rakger ginn- ouzh an hini a vez kavet e gerioù glan, evel ginn-heilagr, ginn-regin (an daou a ra dave d'an doueed) ha ginn-runa (a dave d'ar runoù), neuze e c'hall Ginnungagap bezañ jubennet evel "egor leun a c'halloud hud".
Gwengel ar grouidigezh
Ginnungagap eo goulloder kentidik an hollved. Ar Gylfaginning a veneg:
"Ginnungagap, an islonk bras-meubet, hag a zo troet d'an norzh a voe leuniet gant danvez tuzum ar skorn hag ar frim, ennañ emañ o strobinellat grizilh ha ravalioù. Tra ma vez argadet an tu su gant ar c'hwezhadennoù gor hag ar fulennoù eus Múspellheim." En norzh, ar Ginnungagap a fenna ar yenijenn eus Niflheim, tra ma vez an tommder eus Muspelheim o strinkañ er su. An oberenn hollvedoniezhel a grogas pa gejas an daou ved e-kreiz ar Ginnungagap.
Unreal Engine
Unreal Engine zo ul lusker grafik a servij da sevel c'hoarioù video, krouet gant ar studio Epic Games. Krouet hag implijet e oa bet evit ar wech kentañ pa voe savet hag embannet ar c'hoari kentañ d'an heuliad c'hoarioù video Unreal Tournament er bloavezh 1998.
Gant ma oa bet krouet e-penn kentañ evit ar c'hoarioù tenn kentañ sell pe FPS, adimplijet eo bet gant berzh evit doareoù c'hoarioù all evel ar re MMORPG, pe reoù RPG. Kod ar mortor video Unreal Engine a zo bet skrivet gant an doare C++, al lusker Unreal Engine a zegas aezamant evit cheñch savenn d'ur c'hoari setu pênaos e vez implijet kalz c'hoazh al lusker gwellaet gant saverien c'hoarioù video hiziv-an-deiz c'hoazh.
An doare a vez implijet bremañ a zo unan doare Unreal Engine 4, sevenet evit un implij gant Microsoft DirectX 11 ha 12 (war Microsoft Windows, Xbox One, Windows RT); OpenGL (evit OS X, Linux, PlayStation 4, iOS, Android, Ouya ha Windows XP); Vulkan (evit Android); Metal (evit iOS); ha JavaScript/WebGL (evit ar luskerioù internet HTML5).
Salem (Ceredigion)
Ur gêriadenn eus Kembre eo Salem e Kontelezh Ceredigion.
Sonia Malkine
Sonia May Malkine (Pariz, 7 a viz Here 1923 - Woodstock, 31 a viz Mae 2014), Sonia Niel he anv plac'h-yaouank, a oa ur ganerez c'hall a orin breizhat.
Perzh a gemeras er Rezistañs, hag e 1948 ez eas da chom da Evrog Nevez gant he fried, ma teuas da labourat evit ar skingomz. Goude ur pennad ez eas da chom da Woodstock.
E 1962 e reas Sonia Malkine ur pennad kaoz gant Pete Seeger evit hec'h abadenn The World of Folk Music er skingomz WKNY, e Kingston, New York. Difennet e voe outi gant ar renerien skignañ anezhi rak Pete Seeger a oa komunour, nemet ober a reas en desped da se. E fin ar pennad-kaoz e lavaras e vije taolet er-maez, a c'hoarvezas kenkent hag an deiz war-lerc'h.
Baratili San Pietro
Baratili San Pietro  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Sonia Malkine
Pladennoù
Kanañ a rae e galleg, hag unan eus he c'hanaouennoù e oa Le vin des Gaulois, azasaet diwar Gwin ar C'hallaoued, tennet eus Barzhaz Breizh.
Wikimedia Foundation
Wikimedia Foundation, Inc. a zo ur foundation 501(c)(3) renet gant lezennoù Stad Florida er Stadoù-Unanet. Bezañs an aozadur a zo bet diskleriet d'an 20 a viz Even 2003, gant Jimmy Wales, ken-diazezour Wikipedia. Alies e vez graet diazezadur Wikimedia e brezhoneg.
Wikimedia Foundation, Inc. a zo an aozadur hag a souten ar raktresoù enlinenn da-heul : Wikipedia, Wikeriadur, Wikiquote, Wikibooks, Wikimedia Commons, Wikisource, Wikispecies, Wikinews et Wikiversity, dévdiorroet a-drugarez d'ar meziant MediaWiki.
Ar meziant MediaWiki
An holl raktresoù az a en-dro gant al lusker wiki MediaWiki.
Rastatt
Rastatt a zo ur gêr en Alamagn, e stad Baden-Württemberg, war-dro 10 km eus Baden-Baden, 30 km eus Karlsruhe ha 65 km eus Strasbourg.
Wikimedia Foundation
Ar rakstresoù
urzhiet dre urzh krouidigezh dre ziouer
Rastatt
An embregerezh brasañ eno eo ar saver kirri Daimler AG (Mercedes-Benz). 6 300 a dud a labour ennañ e 2017.
Wikimedia Foundation
Aotreoù-implijout
E miz Meurzh 2009 e voe kinniget gant Wikimedia Foundation d'ar gumuniezh Wikimedia votiñ da-geñver aotreoù-implijout danvez Wikimedia, evit ma vefe kavet an danvez-se dindan an aotreoù-implijout Creative Commons Attribution-ShareAlike (CC-BY-SA), met en ur derc'hel un aotre-implijout doubl gant ar GNU Free Documentation License (GFDL). Www
Rastatt
Douaroniezh
59,02 km2 eo gorread ar gêr.
Poblañs
War-dro 48 051 a dud a zo o chom eno e fin ar bloavezh 2015.
Lec'hienn ofisiel
Lec'hienn ofisiel
Gisti (disheñvelout)
Gisti a c'hall bezañ meur a dra :
Gwennyn Louarn
Gwennyn Louarn a zo ur ganerez vreizhat. Kanañ a ra e brezhoneg, galleg ha saozneg. Kanañ a ra ar brezhoneg evel ma vev he buhez. Abaoe bezañ bet o kanañ evit ar wech kentañ asambles gant Alan Stivell, Gwennyn he deus skrivet ha komposet dibaouez sonioù ha tonioù a-vremañ.
Buhezskrid
Ganet eo d'ar 27 a viz Even 1974 e Roazhon. Merc'h eo d'ar skrivagner bannoù-treset Malo Louarn ha d'al labourerez-douar ha politikourez Françoise Louarn, kuzulierez-rannvro UMP.
Bow Street
Ur gêriadenn eus Kembre eo Bow Street e Kontelezh Ceredigion, e-kichen Aberystwyth.
Gwennyn Louarn
Buhezskrid
Kroget eo da ganañ e-pad he studi. E 2000 e oa bet pedet gant Alan Stivell da ganañ div ganaouenn gantañ war e bladenn Back to Breizh. E 2002 e voe gounezet ganti Eil priz Krouidigezh Kan ar Bobl. He fladenn gentañ, En tu all, a zeu er maez e 2006 e ti Coop Breizh. Ganti e vez skrivet al lod vrasañ eus ar c'homzoù hag eus ar sonerezh, o vezañ neuze un oberourez-sonaozourez-kanerez. Adkemer a ra barzhonegoù Marv an evned, gant Maodez Glanndour, ha An alc'hwez aour, gant Anjela Duval. Resevout a ra ar bladenn-mañ, sevenet gant Yann Honoré, priz Produet e Breizh (arzourien yaouank) e 2007. Gant an ton Bugale Belfast, he deus bet priz an arvesterien er c'henstrivadeg etrekeltiek Nòs Ùr, e Bro-Skos.
Hec'h eil fladenn, Mammenn, sevenet gant ar gitarour ha kempenner Patrice Marzin, a zo deuet er-maez e 2009 e ti Keltia Musique.
San Pietro Viminario
San Pietro Viminario a zo ur gumun ag Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto.
Peulvanoù Sant-Yust
Emañ peulvanoù Sant-Yust e kumun Sant-Yust, e mervent departamant an Il-ha-Gwilen (hag e biz Bro-Wened), en hanternoz da Redon. Un takad mein-veur dibar eo e-kenver liested e vonumantoù. An eil takad mein-veur e Breizh, e-keñver ment, goude hini Karnag.
Istor
Abaoe pell-tre ez eus tud o chom e kornad Sant-Yust evel ma tiskouez ar vein-veur a weler e Lanneier Cojoux ha Treal. Taolioù-maen, peulvanoù ha krugelloù bet savet 4500 vloaz kent J.K. evit ar re goshañ anezho. Gant Departamant Il-ha-Gwilun eo perc'hennet tachenn mein-veur Cojoux ha Treal abaoe 1988 ha gantañ zo bet roet lañs d'an enklaskoù ha d'al labourioù evit o lakaat war wel d'an holl.
Peulvanoù, taolioù-maen ha krugelloù
Meurvein Sant-Yust a c’heller gwelet a-hed 6 km, war lanneier Cojoux dreist-holl. Monumantoù liesseurt a ya d’ober anezho, lod anezho a oa bezioù, re all a dalveze evit lidoù. Etre 4500 vloaz K.J.K ha 1500 vloaz K.J .K., a-hed tri milved ‘ta ez eus bet savet monumantoù el lec’h-mañ. Kroget e oa gant Nevezoadvezh ar Maen (Neolitik) ha padet eo betek Oadvezh an Arem. Lod eus ar savadurioù kañv a zo ouzhpenn bezioù, tostoc’h int diouzh nevedoù pe sanktualoù. Souezhus-tre eo niver ar vein-veur a voe savet war Lanneier Cojoux e-kerz an Neolitik (5000 vloaz K.J.K – 2000 vloaz K.J.K.). Diskouez a reont penaos eo bet kemmet al lidoù kañv e kerz ar mare-se.
Taol-vaen an Hanternoz - Kroaz Sant-Pêr (Croix Saint-Pierre)
4 500 vloaz K.J.K. Savadur kañv boutin bet savet e Nevezoadvezh ar Maen. Adkempennet e oa bet e-kerz Oadvezh an Arem ha savet oa bet bezioù stumm un arc’h dezho.
Mougev Roc’h Treal - Bez dor-kostez
2 500 vloaz K.J.K. Savadur kañv boutin diouzh ur c’hiz deut eus Hanternoz Europa. Mougevioù a vez graet eus savadurioù evel-se e Brezhoneg, enno meur a daolvaen kichen ha kichen o vont d'ober un alez hir. Emañ ar bez e nec'h un duchenn en ur c'hoad-bihan. Meur a reier sebezus a zo tro dro. Ur mein hir ha begeg en o zouez, hervez ar vojenn e vefe an dant laezh kentañ bet kollet gant ar ramz Gargantua. Adkempennet eo bet ar vougev etre 1991 ha 1992, Adsavet e voe ar peulioù ha lakaet en-dro ar veien-dar war c’horre.
Ar Grugell - Kroaz Sant-Pêr (Croix Saint-Pierre )
3 200 vloaz K.J.K. Dindan ar Grugell e voe kavet meur a vez e stumm un arc’h.
Forn Segal (Four Sarrazin) - Bez dor-kostez
2 500 vloaz K.J.K. Savadur kañv boutin diouzh ur c’hiz deut eus Hanternoz Europa. Mougevioù a vez graet eus savadurioù evel-se e Brezhoneg, enno meur a daolvaen kichen ha kichen o vont d'ober un alez hir. N'eus mui nemet un nebeud peulvanoù a zo goloet gant darioù mein. Alese an anv a voe roet d'ar savadur moarvat rak tennañ a ra un tamm d'ur forn da boazhañ bara segal. Mein kibigoù kaer-tre a weler ouzh unan eus ar mein-dar a c’holo ar savadur.
Al Lez-varn (le Tribunal) - Kroaz Sant-Pêr (Croix Saint-Pierre)
15 maen, stumm un hantergelc’h dezho, a oa er penn kentañ hag int e-tal ur peulvan e-unan-penn. Moarvat e talveze ar savadur-mañ evit studiañ ar c’huzh-heol hed a-hed ar bloaz. Hervez gizioù kozh ar vro e vije un den tamallet e-tal e varnerien.
An Dimezelled (les Demoiselles )
Marteze ez eus aze ar pezh a chom diouzh un aridennad peulvanioù aet da goll. Hervez mojennoù ar vro e oa an Dimezelled teir flac’h yaouank bet troet da vaen evit bezañ bet o tañsal war al lanneier, da boent ar gousperoù.
Kastell Bu (Château Bû)
3 500 vloaz K.J.K. Kempennet e oa bet an Daol-vaen gant logelloù kostez. Da vare Oadvezh an Arem e voe savet ur grugell gant pezh tammoù mein kwartz. Bezioù e stumm un arc’h a voe lakaet dindan.
Peulvanoù ar Vilin (Alignements du moulin)
Etre 4 200 ha 3 700 vloaz K.J.K.: Teir arridennad peulvanoù o vont war-zu ar memes tu. Da vare Oadvezh an Arem e oa aozet bezioù stumm un arc’h dezho ha sebeliet eno ul lestr-kañv
Río Gallegos
Río Gallegos (distaget [ˈri.o ɣaˈʎeɣos] e spagnoleg) eo kêr-benn proviñs Santa Cruz, e Patagonia e su Arc'hantina. Hervez an niveradeg eus ar boblañs a oa bet graet e 2001 e oa 79 000 a dud o vevañ e Río Gallegos. Emañ kêr en aber ar stêr anvet heñvel Río Gallegos, 2 636 km er su da gêr-benn Arc'hantina, Buenos Aires.
Kontadenn war astenn
Ur gontadenn war astenn, pe war gresk (cumulative tale e saozneg) zo ur gontadenn ma klever, pe lenner, ur bomm lavaret meur a wech.
Alies e vez un dudenn o vont gant un hent met a-wechoù e vez un elfenn nevez o tont da greskiñ ar gontadenn.
E brezhoneg
Meur a gontadenn war astenn zo bet lakaet e brezhoneg:
Herve Latimier
Herve Latimier, ganet d'ar 4 Meurzh 1950 e Saint-Maurice, zo un den bet e karg e Ministrerezh an Deskadurezh vroadel hag un troour brezhonek. Mab eo da Andrev Latimier ha da Suzanna Drillet.
Lisead eo bet en Ivry-sur-Seine hag e Melun. Goude se eo bet studier er Skol-uhel studi war ar politikerezh e Pariz hag e skol vroadel ar velestradurezh. Kemeret en deus perzh e kuzul merañ ensavadur melestradur sokial an armeoù (Conseil de gestion de l'institution de gestion sociale des armées).
Bez' ez eo unan eus an dud a ra war-dro Al Liamm. Kalz pennadoù en deus skrivet er gelaouenn-se, sinet gant e anv pe gant anvioù-pluenn.
Roll izili A-Next
A-Next (pe Avengers Next) a zo ur skipailh Avengers bet savet pell goude ma vefe bet divodet ar skipailh orin er c'homic books MC2 embannet gant Marvel Comics.
Emsav Stadel Breizh
Krouet e voe e dibenn 1967, ha freuzet e dibenn 1976.
Roll izili A-Next
List of A-Next members
Emsav Stadel Breizh
Tud evel Francis Favereau, Tangi Louarn, Abanna, Lukian Kergoat, Yann-Ber Tillenon, Reun ar Glev, Erwan Kervella, Youenn Olier, Paol Kalvez pe c'hoazh Padrig an Habask a zo bet er strollad-se.
Evito, ren e vuhez e brezhoneg oa "pazenn gentañ an emsav".
Kroget en doa ESB da sevel ur Stad vrezhonek e Breizh.
Brudet eo ESB evit bezañ "tarzhet ar c'hombod broadel", evit an emzezrannoù dre skrid a veze da ober, hag evit bezañ "tarzhet ar c'hombod renkadel".
Ur gelaouenn hollvrezhonek a veze embannet gant izili ar strollad, Emsav hec'h anv.
Capel Bangor
Ur gêriadenn eus Kembre eo Capel Bangor e Kontelezh Ceredigion.
Gilles
Gilles zo un anv-badez gallek, par da Jili pe Jil e brezhoneg. Un anv tiegezh eo ivez.
Torres del Paine (kumun)
Torres del Paine zo ur gumun e su Andoù Chile, e proviñs Última Esperanza, e rannvro Magallanes. Enni emañ menezioù Torres del Paine ha park naturel Torres del Paine. Villa Cerro Castillo eo ar pennlec'h anezhi.
E niveradeg 2017 e oa 1209 a dud er gumun.
Mercè Rodoreda
Mercè Rodoreda i Gurguí (10 Here 1908 – 13 Ebrel 1983) a oa ur skrivagnerez katalanek hag unan eus skrivagnerien bouezusuañ Katalonia en.
Buhez
Ganet e voe Mercè Rodoreda e Sant Gervasi, ur c'harter eus Barcelona. Didrubuilh e voe he bugaleaj, gant un tad troet gant al lennegezh hag ur vamm troet gant ar sonerezh. Lenn a reas oberennoù ur bern skrivagnerien gatalanek, klasel pe vodern, evel Jacint Verdaguer, Ramon Llull, Joan Maragall pe Josep Carner. C’hoari a reas e meur a bezh-c’hoari e-kerzh he bugaleaj. Levezonet e voe ivez gant he zad-kozh, a zeskas dezhi liorzhañ ha karout al lennegezh. Gwall skoet e voe pa varvas-eñ, hag hi daouzek vloaz.
E 1928 e timezas d’he eontr Joan Gurguí (14 vloaz koshoc’h egeti) hag ur mab o devoe, Jordi Gurguí. Adalek ar mare-se e krogas Mercè Rodoreda da skrivañ lennegezh, evit tec’hel diouzh he buhez evel « maouez er gêr ». Neuze e savas barzhonegoù, ur pezh-c’hoari hag ur romant. Da vare an Eil Republik spagnol, er bloavezhioù 1930, e labouras ivez evel kazetennerez. E 1937 e tapas ar priz Joan Crexells gant he romant Aloma. Sellet a rae-hi outañ evel he levr « azv » kentañ, met adskrivet e voe ganti penn-da-benn e 1969. Er bloaz-se ivez e tispartias diouzh he gwaz Joan Gurguí.
Abalamour d’ar Brezel Diabarzh e kuitaas Barcelona e 1939. Bevañ a reas en harlu e Roissy-en-Brie, e Bro-C'hall, da gentañ, a-raok tec'hel da Suis hag en em staliañ e Geneva. E Geneva, ma veve gant he c’haredig, Joan Prat, e skrivas he levr anavezetañ, La plaça del Diamant, a seller outañ evel ar romant katalanek pouezusañ en eil hanterenn an.
E 1972 e tistroas da Gatalonia hag ober a reas he annez e Romanyà de la Selva, ur geriadenn nepell diouzh an aod, e proviñs Girona. Eno e skrivas levrioù all c’hoazh. E 1980 e voe embannet he romant diwezhañ ''Quanta, quanta guerra... hag er bloavezh-se ivez e tapas ar Premi d'Honor de les Lletres Catalanes'' (Priz a enor al lizhiri katalanek)
Mervel a reas diwar ur c’hrign-bev e 1983 ha beziet e voe e Romanyà de la Selva.
Oberenn
Romantoù he deus skrivet Mercè Rodoreda dreist-holl, met ivez barzhonegoù ha pezhioù-c’hoari. Meur a hini eus he romantoù zo bet troet e yezhoù all, ar galleg hag ar saozneg en o zouez. E-mesk he levrioù anavezetañ e c’haller menegiñ :
Inis Mhic an Doirn
Inis Mhic an Doirn (Rutland Island pe Inishmacdurn e saozneg) ) zo un enezenn eus gwalarn Iwerzhon, war aod kontelezh Dún na nGall.
Emañ etre enez Árainn Mhór hag Ailt an Chorráin, war an douar-bras.
Betek ar bloavezhioù 1970 e oa tud o chom war an enez. Bevañ a raent diwar ar pesketa. Ur skol hag un ti-post a oa hag e 1957 e oa bet degaset an tredan betek an enezenn zoken. Bremañ ez eus tiez-hañv hag a zegemer touristed nemetken.
Rosa
Rosa zo un anv-badez spagnolek hag e meur a yezh latin, en italianeg, ha portugaleg dreist-holl.
Orin
Dont a ra eus ar ger latin rosa, anv latin ar roz (plant).
Silvanekted
Ar Silvanekted, Silvanectes e latin, a oa ur bobl c'halian eus Belgica Secunda, etre ar Parisii, ar Meldi (rannvro Meaux) hag ar Bellovaci (rannvro Beauvais). Augustomagus e oa o c'hêr-benn, da lavaret eo Senlis.
Bihan a-walc'h e oa o bro, un 550 km²,en-dro d'ar stêrioù Nonette hag Aunette, en dachenn a zo aet d'ober an departamant Oise hiriv, en-dro da gêrioù Senlis (Augustomagus), Chantilly ha Crépy-en-Valois. Ne oa ket poblet-kenañ ar vro, met gallet ez eus kavout tri lec'h-annez eus marevezh La Tène petra bennak ma n'eo ket bet kavet o c'hêr-benn, a ranke bezañ, a greder, dindan dismantroù kastell Montépilloy.
Central (Botswana)
Central zo un distrig eus Botswana, e reter ar vro.
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid
An Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) eo skourr enep-sponterezh Stad an Izelvroioù. Savet e oa bet e miz Genver 2005 gant an anv Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb). Gant ma voe brasaet an unvez e voe adanvet e miz Here 2012.
Capel Seion (Ceredigion)
Ur gêriadenn eus Kembre eo Capel Seion en hanternoz Kontelezh Ceredigion, ur 5 km er reter da Aberystwyth. Ur skol gentañ derez zo e Capel Seion.
Capel Cynon
Ur gêriadenn eus Kembre eo Capel Cynon, e su Kontelezh Ceredigion. Emañ etre Synod Inn ha Ffostrasol, e kumuniezh Llandysiliogogo.
Felinfach (Ceredigion)
Ur gêriadenn eus Kembre eo Felinfach e-kreiz Kontelezh Ceredigion.
Armand Keravel
E yaouankiz
Eus Argol ha Terrug e oa e dud, met ganet e voe e Brest ha tremen a reas ul lodenn eus e vugaleaj e-maez Breizh, da-heul e dad a oa er Morlu. Brezhonegerien e oa e dad hag e vamm, met desavet e voe ar paotr e galleg, ha n'eo nemet e-pad ar vakañsoù, gant e dud-kozh e kleve brezhoneg. Anaoudegezh a reas er skol, e Brest, gant Yann Kerlann, a zeuas da vezañ mignon bras dezhañ. Da 19 vloaz ez eas da vestr-skol ; labourat a reas e meur a lec'h, e Gwitevede, e Montroulez, en Uhelgoad, e Molan. Eno e reas anaoudegezh gant ur skolaerez, Renée Le Guellec, ha diwezhatoc'h e timezas ganti.
Er skolioù ma laboure e rae tammoù skol vrezhoneg, e diavaez an amzer-skol. E 1933 e voe e-touez ar skolaerien a savas Ar Falz, asambles gant Kerlann ha Yann Sohier. E niverenn 2 kannadig Ar Falz, e miz C'hwevrer 1933, e skrivas e bennad kentañ, "Pour l’enseignement de notre langue maternelle", sinet gant an anv-pluenn "Mestr skol bihan". Heuliañ a reas kentelioù dre lizher gant Pêr ar Rouz, a oa kelenner e skol-veur Roazhon. Evel-se e tapas an Diplom Studioù Keltiek, e miz Mezheven 1938.
E deroù an Eil Brezel-bed e voe kastizet gant ar velestradurezh, da-heul un enklask diwar e benn gant ar prefeti, dre an abeg ma taremprede stourmerien evit ar brezhoneg, ha kaset e voe eus Lanneur da Landeda. Paouez a reas kannadig Ar Falz da zont er-maez e miz Gouere 1939. Ha paouez a reas Keravel ivez gant e obererezh e-barzh Ar Falz e-pad ar brezel. Nac'h a reas lakaat e anv war ar "Placet des grandes associations bretonnes à Monsieur le Maréchal Pétain, Chef de l’État Français", ur skrid eus ar 1 a viz Kerzu 1940 hag a c'houlenne digant renad Vichy anavezout Breizh evel ur rannvro emren. Nac'h a reas ivez mont e-barzh an Ensavadur Keltiek, savet e 1941 ha renet gant Roparz Hemon, daoust da strivoù Abeozen evit e lakaat da asantiñ. Nac'h a reas ivez skrivañ pennadoù evit L'Heure Bretonne, daoust ma oa goulennet outañ gant e vignon Youenn Drezen. Daoust da se e chomas mignon bras gant Kerlann ha kenderc'hel a reas da genskrivañ gantañ a-hed ar brezel. Goude ar brezel e voe harzet miliadoù a dud eus an Emsav, hag evel-se en em gavas Armand Keravel e kamp Margueritte e Roazhon. Lezet e voe da vont goude 12 devezh eno, a-drugarez e wreg he doa graet pep tra evit ma vije lezet da vont en e frankiz.
E 1945 e voe e-touez ar re a adsavas Ar Falz, e sekretour meur e teuas da vezañ ha chom a reas er garg-se betek ar bloavezhioù 1970. Eus e di, e Dirinonn hag e Brest da c'houde, e rene labour Ar Falz ha skrivañ a rae ar braz eus pennadoù ar gelaouenn.
E stourm evit ar brezhoneg
Gant Ar Falz e stourmas evit ma vije kelennet brezhoneg er skolioù. Kerkent ha 1945 e voe e darempred gant kannaded Breizh evit ma vije degemeret er parlamant ul lezenn a-du gant ar brezhoneg er skol. Disoc’hañ a reas labour ar gannaded war al lezenn Deixonne, votet e dibenn 1950 hag embannet d’an 11 a viz Genver 1951, hag a roe aotre da gelenn un tammig brezhoneg, okitaneg, katalaneg hag euskareg er skolioù kentañ derez. Buan avat e welas Keravel pegen dister e oa al lezenn nevez. Skrivañ a reas, da skouer : ‘’Hélas, très rapidement, la loi de 1951 allait fortement décevoir en raison de l’étroitesse des dispositions que les parlementaires, contraints de céder aux exigences de l’administration centrale, avaient dû accepter.’’
Evit reiñ muioc’h a lañs d’ar stourm evit ar brezhoneg e voe krouet « Emgleo Breiz », d’ar 17 a viz Meurzh 1953. Keravel e oa unan eus tri sekretour ar strollad-se hag a glaske pouezañ war an dilennidi. Mont a reas Armand Keravel ivez e-barzh ar CELIB hag ar bodad sevenadurel anezhañ, e deroù ar bloavezhioù 1960. E 1965 e voe roet lañs d’ur sinadeg vras evit ar brezhoneg gant Emgleo Breiz. Keravel e oa lusker pennañ ar sinadeg-se. A-benn 1967 e voe tizhet 150 000 sinadur gant ar skrid a c’houlenne ma vije kelennet brezhoneg er skol ha ma vije abadennoù brezhoneg er skingomz hag er skinwel. E 1970 e voe embannet un diferad gant ar gouarnamant hag a roe aotre da dremen un amprouenn « yezh rannvroel » er vachelouriezh. Gouez da Armand Keravel e oa a-drugarez strivoù Emgleo Breiz e oa bet tizhet an disoc’h-se.
Little Wellington
Enez Little Wellington (Isla Little Wellington e spagnoleg) zo un enezenn vihan e Chile, e mervent ar vro, er Meurvor Habask, en Enezeg Wellington, en norzh da Enez Wellington.
Armand Keravel
E stourm evit ar brezhoneg
E 1958, da-heul al liammoù a oa etre Keravel hag ar Falz hag an emsav okitanek, e voe savet "Défense et Cultures et Langues de France", a vode meur a strollad a zifenne ar brezhoneg hag an okitaneg, da gentañ, ha yezhoù all ivez war-lerc’h.
E 1969 e voe krouet, gant tud eus Ar Falz, ar Jeunesse Étudiante Bretonne (JEB) hag Unvaniezh Demokratel Breizh, un aozadur-stourm evit ar brezhoneg anvet Galv. Keravel, c’hoazh, a oa unan eus ar re a oa e penn an aozadur-se. Ne badas ket pell avat ; e deroù 1974 e voe divodet Galv, abalamour d’an dizemglev etre ar berzhidi.
Abaoe ar bloavezhioù 1940 e stourme Keravel a-enep an doare-skrivañ peurunvan, "doare-skrivañ ar vroadelourien" evitañ. Er bloavezhioù 1970 e voe graet emvodoù, diwar atiz Ar Falz, evit klask unvaniñ doareoù-skrivañ ar brezhoneg. Armand Keravel a gemeras perzh enno, adalek miz Ebrel 1971 ha betek 1975. Ne gemeras ket perzh en emvodoù diwezhañ dre ma ne oa ket a-du gant kinnigoù e geneiled eus Ar Falz. Ret eo lavaret ne oa ket sekretour Ar Falz ken, abaoe miz Gouere 1973. Kemeret e oa bet e lec’h gant Per Honoré. Pa voe degemeret gant renerien Ar Falz an doare-skrivañ etrerannyezhel, nevez-savet gant Fañch Morvannou, e paouezas Keravel da vont d’an emvodoù. Ha goude-se e kuitaas Ar Falz zoken, hag embann er c’hazetennoù un tamm testenn ma kave abeg, er "spered broadelour", hervezañ, nevez-degemeret gant Ar Falz. Ur mare diaes e voe evitañ : ezel e oa eus ar Falz abaoe krouidigezh ar strollad-se e 1933.
Goude-se e kendalc’has da labourat gant Emgleo Breiz betek ar bloavezhioù 1990.
Politikerezh
War an dachenn bolitikel e voe Armand Keravel a-viskoazh ur rannvroelour eus an tu-kleiz. Daoust ma rae gant troiennoù evel "hor yezh", "hor bro", ha ma lavare e ranke "ar Vretoned ren aferioù Breizh", ne oa ket un disrannour. Diouzhtu goude ar brezel e oa tost d’ar Strollad Komunour Gall ha daremprediñ a rae kannaded komunour evel Pierre Hervé pe Marcel Hamon. Diwezhatoc’h e voe ezel eus ar Strollad Sokialour. Sekretour e voe eus bodad sevenadurel ar Strollad Sokialour e Penn-ar-Bed, ha kenlabourat a reas da sikour sevel danvez-lezenn Loeiz ar Peñseg, embannet e 1974. E 1977 e voe dilennet da guzulier-kêr e Brest, war listenn an tu-kleiz renet gant Francis Le Blé. Ur wech dilennet e klaskas kas ar brezhoneg war-raok e buhez kêr, eus 1977 da 1983. Kuzulier e voe ivez, d'ar memes mare, e-barzh Kuzul-rannvro Breizh, en anv kêr Vrest.
Pterodroma
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad ha tregont a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
Ginea (disheñvelout)
Ginea a c'hall bezañ meur a dra:
Aozadur ar Stadoù Amerikan
kleiz|thumb|Aozadur ar Stadoù Amerikan Aozadur ar Stadoù Amerikan (Organization of American States e saozneg, Organización de los Estados Americanos e spagnoleg, Organização dos Estados Americanos e portugaleg, Organisation des États américains e galleg) zo un aozadur etrebroadel a oa bet diazezet d'an 30 a viz Ebrel 1948 da wellaat ar genskoazell hag ar c'henlabour etre ar stadoù izili e kevandir Amerika. Emañ e sez e kêr-bennn ar Stadoù-Unanet, Washington D.C.. 34 stad dizalc'h disheñvel zo izili eus an aozadur. Abaoe ar bloavezhioù 1990, an aozadur en deus pouezet war evezhiadur an dilennadegoù. Renet eo gant ar Sekretour jeneral. An Uruguayad Luis Almagro eo hiziv.
Charlie Grall
Charlie Grall, ganet d'an 3 Genver 1955 e Laz, zo un emsaver ha kazetenner breizhat.
Ezel eo bet eus an aozadur politikel gallek Front de libération de la Bretagne.
Gantañ eo bet savet ar gazetenn bolitikel c'hallek Breizh Info.
Inis Gluaire
Inis Gluaire (Inishglora e saozneg ) zo un enezenn eus Iwerzhon, war aod kontelezh Maigh Eo. Emañ war aod gourenez An Muirthead, e gwalarn ar gontelezh.
Abaoe deroù an eo didud an enezenn, met rivinoù e-leizh a ziskouez e oa annezet gwechall. Dismantroù teir iliz a weler c'hoazh : Teampall na bhFear (iliz ar baotred), Teampall na mBan (iliz ar merc'hed) hag iliz Sant Brendan, an hini goshañ. Relegoù zo ivez eus laboù mein hag a roe bod da venec'h ; unan anezho a roe bod, a lavarer, da sant Brendan. E-kichen ez eus ivez ur puñs, anvet Tobar Bréanainn (puñs Sant Brendan).
François-Jean Lefebvre de La Barre
François-Jean Lefebvre de La Barre, ganet d'an 12 a viz Gwengolo 1745 e kastell Férolles-en-Brie, ha marvet d'ar 1añ a viz Gouhere  1766 en Abbeville, a oa un denjentil gall,  merzheriet dre ma n'en devoa ket saludet ur brosesion gatolik.
Dibennet e voe ha devet e voe e gorf. Difennet e voe e enor post mortem gant Voltaire.
E vuhez
Ganet e oa François Jean Lefebvre d'an 12 a viz Gwengolo 1745 e kastell Férolles-en-Brie hag a oa en eskopti Pariz. Daou zevezh goude, d'ar 14 a viz Gwengolo 1745, e voe badezet en iliz Saint-Germain-d'Auxerre e Férolles. Mab e oa da Jean Baptiste Alexandre Lefebvre, marc'heg hag aotrou La Barre, ha da Claude Charlotte La Niepce, hag a oa dimezet d'an 29 a viz Genver 1738 en iliz Férolles ivez. Mervel a reas e vamm pa oa nav bloaz, hag e vamm pa oa seitek.
E dad a foeltras e fortun deuet a-berzh e dad, ouzhpenn 40 000 lur e leveoù, a-raok mervel en 1762.
François-Jean, seitek vloaz, hag e vreur henañ, Jean-Baptiste, a oa minored diarc'hant o-daou, a voe kaset da Abbeville, en Pikardi, ma voe roet bod dezho gant ur vaouez kar, Anne Marguerite Feydeau, abadez Notre-Dame de Willencourt.
Rosina
Rosina zo un anv-badez italianek hag alamanek, hag un anv-lec'h.
Gerdarzh
Savet eo diwar an anv latin Rosa.
Lipid
Al lipid zo kement ha danvez druz ar boudoù bev. Molekuloù int ha ne veskont ket gant an dour. A bep seurt a zo (druzoni, koar) a c'heller gwelet dindan ur stumm solut (koar) pe dourennek (eoul).
Van Kempen
Van Kempen zo un anv-familh nederlandek hag anv meur a zen :
Jim Clark
James Clark jr pe Jim Clark (bet ganet d'ar 4 a viz Meurzh 1936 e Kilmany, Bro-Skos, marvet d'ar 7 a viz Ebrel 1968 e-pad ur redadeg Formulenn 2 en Hockenheim, Alamagn) a oa ur blenier kirri a rede e Formulenn 1, o verkañ ar speredoù.
Gounezet en deus Jim Clark meur a redadeg ha kevezadeg. Gant 72 disparti e Prizioù Bras hepken en deus gounezet 25 gwech, graet en deus 33 plas pol ha gounezet en deus daou ditl ar vlenierien e 1964 ha 1968. Ouzhpenn eo aet ar maout gantañ e-pad an Indianapolis 500 1965.
De Tsjerne
De Tsjerne ("ar varazh-ribot") a oa ur gelaouenn lennegel frizek a veze embannet bep miz e Ljouwert (Friz) etre 1946 ha 1968. Kemer a reas lec’h ur gelaouenn all anvet De Rattelwacht, ha dont a reas an niverenn gentañ er-maez e miz Genver 1946. Klask a rae kas al lennegezh war-raok, en ur chom distag diouzh an emsav frizat.
Skridvarnerezh a embanne ingal ha teurel a rae he selloù war lennegezh ar broioù all ivez. E 1948 e voe embannet un niverenn gouestlet da Vreizh ha d’al lennegezh vrezhonek, enni troidigezhioù diwar skridoù gant Maodez Glanndour, Roparz Hemon, Youenn Drezen pe Jakez Riou. Niverennoù all a voe diwar-benn Fedde Schurer (1948), Edgar Allan Poe (1949), Surinam (1952), Norvegia (1955)...
E-touez kenlabourerien ar gelaouenn e c’haller menegiñ Eeltsje Boates Folkertsma, Fedde Schurer, Marten Sikkema ha Douwe Tamminga.
Clark
Clark zo un anv-tiegezh saoznek, hag a zeu eus al latin clericus hag a dalv kement ha kloareg. Ar 27 anv er Rouantelezh-Unanet eo. Un anv-badez e c'hall bezañ ivez, er Stadoù-Unanet dreist-holl.
Kalz stummoù all en deus an anv : Clerk, Clarke, etc.
Tud
Anv-badez :
Ghanzi (distrig)
Ghanzi zo un distrig eus Botswana, e kornôg ar vro.
Kgalagadi
Kgalagadi zo un distrig eus Botswana, e mervent ar vro.
Enez Wellington
Enez Wellington (Isla Wellington e spagnoleg) zo un enezenn vras e Chile, e mervent ar vro, er Meurvor Habask. 5 556 km2 zo dindani ha brasañ enezenn an Enezeg Wellington eo.
Etre an douar-bras hag hi emañ kanol Messier, diwar anv ar steredoniour gall Charles Messier (1730-1817).
Chipana
Chipana (isla Chipana e spagnoleg) zo un enezenn e su Chile, en Enezeg Wellington, er gevred da benn su ar ganol  Ladrillero.
Enez Wellington
Istor
E-pad 6 000 bloaz e oa poblet an aodoù anezhi gant ar bobl kawésqar, pe alakaluf. E deroù an e oa bet kaset ar boblad da get gant an alouberien.
Chipana
Stag eo ouzh proviñs Última Esperanza ha Rannvro Magallanes.
Arica (Chile)
Arica zo ur gêr hag ur porzh e norzh Chile (Norte grande Chile), hag ivez kêr-benn Proviñs Arica, e Rannvro Arica ha Parinacota.
Istor
Pennlec'h Departamant Arica eo bet en amzer departamantoù Chile.
Kgatleng
Kgatleng zo un distrig eus Botswana, e reter ar vro.
Llangeitho
Ur gêriadenn eus Kembre eo  Llangeitho  e Kontelezh Ceredigion.
Castelana
Castelana (hervez an okitaneg ; Castellane e galleg) zo ur gumun c'hall en departamant Alpes-de-Haute-Provence, er rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur. Gant 1,549 annezad hepken e 2013 ez eo ar gêr vihanañ er Stad C'hall gant un isprefeti.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Castelana gant :
Enezeg Wellington
Enezeg Wellington (Archipelago Wellington e spagnoleg) zo un enezeg e Chile, e mervent ar vro, er Meurvor Habask, er su da pleg-mor Penas, anezhi brasañ enezeg Patagonia Chile. Stag eo inizi an norzh ouzh proviñs Capitán Prat e rannvro Aisén, ha re ar su ouzh Proviñs Ultima Esperanza e rannvro Magallanes.
Daou strollad inizi zo, a bep tu da kanol Adalberto:
Baile na h-Ùige
Baile na h-Ùige, Wigtown e saozneg, zo ur gêr e Gall-Ghaidhealaibh e mervent Bro-Skos.
Kêr-benn Siorrachd Bhaile na h-Ùige, kontelezh Baile na h-Ùige e oa, ha brudet da vare Roperzh Iañ Bro-Skos (1274-1329).
Hent-houarn Pempoull Gwengamp
Ul linenn hent-houarn zo etre Pempoull ha Gwengamp. An termenadur RFF (Hentoù-houarn bro-Frañs) eo 485000.
Orin al linenn hag an XIXvet kantved
Al linenn-mañ a zo bet savet gant un ledander a ur metrad. Digoret e oa bet al linenn d'ar 14 a viz Eost 1894. Da c'houde eo bet kemmet evit lakaat al ledander boutin e 1924.
Porzhioù-houarn Gwengamp, Ploueg ha Pempoull a ginnige liammoù evit implij trenioù .
XXvet kantved : emdroadur an treuzdougerezh
Tremenerezh liammet d'an UCPT (kenaozer legumaj) betek ar bloavezhioù 1970 (bloavezh da wiriekaat).
Ur stlejerez dre aezhenn-dour "141 TC Kornog" a stlejas un tren evit ar wech diwezhañ e miz eost 1971.
Ul lusk nevez gant nevezadur tioù-gar Pempoull ha Gwengamp hag eus al linenn e 2016-2017
D'an 10 a viz Mezheven 2013 eo bet digoret ez-ofisiel ar c'hreizenn lies-treuzdougen Pempoull gant an aotrou maer Pempoull, ar guzulierez rannvro Josiane Corbic ha rener departamantel an SNCF Jean-Philippe Dupond. Ar rener-mañ en deus disklêriet e vo ezhomm eus 30 M€ evit adnevezaat al linenn Pempoull - Gwengamp. Betek al labourioù-se e vo diskennet tizh an trenioù war al linenn adalek miz Gwengolo 2013, evit surentez an treuzdougerezh war al linenn.
Abaoe an 12 a viz Gwengolo 2016 eo harpet ar servijoù evit ar veajerien evit kregiñ gant al labourioù neveziñ war al linenn. Al labourioù a bado 8 miz evit digeriñ al linenn hent-houarn en-dro d'an 28 a viz Ebrel 2017. Koustañ a raio 27,6 milion a euroioù.
Ysbyty Ystwyth
Ysbyty Ystwyth (Ospital Ystwyth e brezhoneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre e Kontelezh Ceredigion. Ur 4 lev bennak (war-dro 15 km) diouzh Aberystwyth emañ, er reter, etre Pontrhydygroes ha Pontarfynach, en hanternoz da Bontrhydfendigaid. Tremen a ra ar stêr Ystwyth dre eno.
E 2011 e oa 409 a dud o chom e kumuniezh Ysbyty Ystwyth ha 173 anezho a oa kembraegerien (43,8%).
Istor
Er Grennamzer e oa un ospital, dalc'het gant Urzh an Ospital, pe Urzh Sant Yann Jeruzalem, evel e meur a lec'h en Europa (evel en Ospital e Breizh).
Skol
Ur skol gentañ zo (Ysgol Gynradd Ysbyty Ystwyth).
Hent-houarn Pempoull Gwengamp
Ekipamant
Gant nevezadur al linenn e 2016 ha 2017 eo bet cheñchet an dafar a hed al linenn. Treuzennoù beton a zo bet lakaet ha cheñchet eo bet ar balastr. Ar roudennoù nevez a zo hiroc'h ha solutoc'h.
Tremenerezh
E 2010, e-pad ar sizhunvezh e vez 5 beaj a bep-tu o padout etre 42 ha 48 minutenn. D'ar gwener e vez 8 beaj evit mont eus Gwengamp da Bempoull.
Sainte Colombe
Sainte Colombe zo anv ur vreserezh bier e Santez-Koulm, e Bro-Roazhon.
Bier
Tri seurt bier zo: hini melen, hini du, ha hini gwenn.
Un sage
Un sage zo un danevell gant Guy de Maupassant, en 1883.
Istor
Un sage  zo bet embannet e Gil Blas ar 4 a viz Kerzu 1883, ha sinet Maufrigneuse.
Adembannet eo bet en 1884 en dastumad Les Sœurs Rondoli.
Dediet e oa da Ludovic de Vaux a skrive ivez e Gil Blas.
Lev-Draezh (Lokmikael)
Al Lev-Draezh zo un draezheg hir e Treger, etre Plistin ha Lokmikael-an-Traezh, war aod bae Plistin. Eus an aod e weler Beg Douar, e Plistin, ha Beg ar Forn, e Tredraezh.
E-kreiz an draezheg eo bet adkavet kroaz an hanter-lev.
Geriadur brezhoneg gant skouerioù ha troiennoù
Geriadur brezhoneg gant skouerioù ha troiennoù zo anv ur geriadur brezhoneg unyezhek, embannet gant An Here e 1995. Ennañ e kaver 10 000 pennger, skouerioù, troiennoù ha skeudennoù. Diwarnañ eo bet savet an eil geriadur embannet gant An Here, anvet Geriadur brezhoneg An Here.
Bàrnabo delle montagne
Bàrnabo delle montagne ("Bàrnabo eus ar menezioù") zo ur romant italianek gant Dino Buzzati e 1933, ha kentañ romant an oberour.
Geriadur brezhoneg gant skouerioù ha troiennoù
Skrivagnerien
Skrivet eo bet gant ur skipailh renet gant Jean-Yves Lagadeg ha Martial Menard. 13 den o deus kemeret perzh, o anvioù a gaver er pajennoù kentañ.
Bàrnabo delle montagne
Film
Ur film italian heñvelanvet zo bet savet diwar ar romant gant Mario Brenta e 1994.
Geriadur brezhoneg gant skouerioù ha troiennoù
Danvez
Ur bern skouerioù zo tennet eus levrioù pe skridoù lennegel eus an pe an.
Ari Þorgilsson
Ari Þorgilsson (pe Ari Thorgilsson) (1067–1148 AD) a oa ur c'hronikour brudet eus Island er Grennamzer. Gantañ e voe savet an Íslendingabók, hag a gont istor ar familhoù kentañ a erruas en Island d'ober o annez eno. Lesanvet e oa Ari fróði ("Ari ar Fur") hag hervez Snorri Sturluson e voe an hini kentañ o skrivañ ul levr istor e norseg.
Geriadur brezhoneg gant skouerioù ha troiennoù
Traoù all
Tresadennoù zo er geriadur, ne vo ket ken e Geriadur Brezhoneg an Here.
Ari Þorgilsson
Studioù a reas Ari e Haukadalur e skol Teitur Ísleifsson hag a oa mab da Ísleifur Gissurarson, kentañ eskob Island. Sklaer eo e studias an testennoù latin eno, met ken desket all e oa war istorioù al lennegezh komzet eus ar vro.
Soñjal a reer e teuas Ari da vezañ beleg el lec'h a zo bremañ Staðarstaður, met ne ouzer ket kalz a dra diwar e benn a-hend-all, daoust ma skrivas-eñ an istor eus e familh.
Sur eo ez eo gantañ e voe skrivet an Íslendingabók ha soñjal a reer e kemeras perzh e skridoù all ivez, evel da skouer an Landnámabók hag a gont penaos e voe trevadennet Island gant ar Vikinged.
Un den a bouez eo Ari Þorgilsson en Island ha sellout a reer outañ evel "tad al lennegezh islandek".
Kweneng
Kweneng zo un distrig eus Botswana, e kreiz ar vro.
CryEngine
Cry Engine a zo ul lusker tresel hag a servij da sevel c'hoarioù video. Gant ar studio Crytek e voe krouet e 2004, hag implijet evit ar wech kentañ evit amprouiñ ar gartenn dresel Nvidia. Ken mat e voe disoc'hoù an amprouadenn ma voe savet ur c'hoari diwarni, deuet da vezañ an heuliad c'hoarioù video Far Cry.
Kenderc'hel a ra al lusker CryEngine da vezañ implijet ha gwellaet hiziv-an-deiz c'hoazh evit bezañ implijus war ar savennoù nevez a degouezh e bed ar c'hoarioù video. Crytek hag Ubisoft eo implijerien bennañ Cryengine, met dibabet ez eus bet reiñ an dro da saverien c'hoarioù video nann arbennikaet d'e implijout gant ur stumm Pay What U Want ("Paeit ar pezh a fell deoc'h"). Ubisoft a implij al lusker gant ur stumm perc'hennet gantañ e-unan, anvet Dunia Engine, evit kenderc'hel gant an heuliad c'hoarioù video Far Cry.
Hervez ar c'heloù diwezhañ, adprenet eo bet CryEngine e miz Ebrel 2015 gant Amazon evit US$ 50–70 milion. Dre-se e vefe deuet war-wel e miz C'hwevrer 2016 un doare CryEngine adsavet gant Amazon hag anvet Amazon Lumberyard.
CryEngine 1
CryEngine 1 zo ul lusker c'hoarioù video implijet da zigentañ evit amprouiñ ar gartenn video Nvidia. Ken brav e oa deuet gant ar sevenerien ma voe roet lañs d'ur c'hoari adal an amprouadenn-se, anvet Far Cry. Pa voe embannet kartennoù tresel a c'helle embregiñ ar stummoù Pixel 3.0 ha skeudoù Vertex, Crytek a loc'has CryEngine 1.2, a embreg an holl stummoù tresel nevez-se evit kaout c'hoarioù bravoc'h c'hoazh. Diwezhatoc'h e sevenas Crytek ar stumm CryEngine 1.3, o reiñ an tu da implij ar gouloù doare HDRI (High-Dynamic-Range Imaging).
Al lusker zo bet lakaet dindan lañvaz evit NCsoft pa voe savet o c'hoari doare MMORPG, Aion: The Tower of Eternity. D'an 30 a viz Meurzh 2006, Ubisoft a brenas an holl wirioù e-liamm war an heuliad c'hoarioù Far Cry hag ur gwir didermen da implijout stumm Far Cry al lusker tresel.
Le Parapluie (danevell)
Le Parapluie zo un danevell gant Guy de Maupassant, en 1884.
Istor
Le Parapluie  zo bet embannet e Le Gaulois an 10 a viz C'hwevrer 1884.
Adembannet eo bet en 1884 ivez en dastumad Les Sœurs Rondoli.
Dediet e oa da Camille Oudinot, breur da Hermine Lecomte du Nouÿ, a veze darempredet gant Maupassant.
An danevell
Skragn eo an itron Oeille, ken e rank he fried goulenn arc'hant-godell diganti.
Tinnura
Tinnura   zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Bill Cosby
Dizenoriñ
Tennet eo bet darn eus enorioù an aktour e-pad an afer ha goude ar varnadenn
Castellhywel
Ur gêriadenn eus Kembre eo  Castellhywel  (Kastell Hoel  e brezhoneg) e Kontelezh Ceredigion.
North-East (Botswana)
North-East zo un distrig eus Botswana, e biz ar vro.
Antonella
Antonella zo un anv-badez italianek hag ur stumm-bihanaat deuet diwar an anv Antonia.
Llangoedmor
Llangoedmor (Langoad-mor e brezhoneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Ceredigion, e Kembre.
E 2011 e oa poblet gant 1,128 a dud ha 544 anezho (49,3%) a oa kembraegerien.
Benead XI
Benead XI (e latin: Benedictus XI), Niccolò Boccasini e anv-tiegezh, ganet e 1240 e Treviso ha marvet d'ar, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an. Ur breur prezeger oa. Bet eo bet Mestr Urzh an Dominikaned etre 1296 ha 1298. Bodañ a reas sened-iliz Vienna etre 1311 ha 1312. Lakaet eo bet war roll an dud wenvidik gant ar Pab Klemañs XII e 1736.
Bonifas VIII
Bonifas VIII (e latin: Papa Bonifacius Octavus), Benedetto Caetani e anv-tiegezh, ganet e 1235 e Anagni ha marvet d'an e Roma, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar.
Kanaouennoù Nedeleg e brezhoneg
Kanaouennoù Nedeleg e brezhoneg zo meur a seurt anezho.
Kanaouennoù relijiel
♦ El levrig Gwir Vretoned (levrig), embannet e 1964, emañ :
♦ Er c'hasedig Enora (TES), embannet e 1994, emañ :
Gilles Le Bigot
Gilles Le Bigot zo ganet e Sant-Brieg e 1959. Deuet eo da vezañ soner gitar er bloavezhioù ‘70. Sonet en deus e-pad ar bloavezhioù ‘70-‘80 gant Galorn, ur strollad brudet er bloavezhioù-se ma sone Jean-Michel Veillon ivez. Sonet en deus ivez gant arzourien evel Alan Stivell hag Dan ar Braz.
Kanaouennoù Nedeleg e brezhoneg
Kanaouennoù relijiel
♦ Ar bladenn Noz an Nedeleg, gant Yann Raoul.
Copiapó
Copiapó zo un anv-lec'h eus Chile.
Gilles Le Bigot
Buhez
Ganet eo Gilles Le Bigot e Sant-Brieg e 1959. Desket en deus Brezhoneg gant e dud. Kroget eo da c’hoari gitar e 1972 d’an oad a 13 vloaz. Desket en deus e-unan da son gitar. Desket en deus c’hoari en open tuning. Er bloavezhioù ‘75 en deus dizoloet ar muzik Keltiek e-barzh strolladoù brudet evel Planxty, Bothy Band, Clannad hag Alan Stivell. Dizoloet en deus ar festoù-noz da gentañ evel dañser hag goude evel soner en ur seniñ da heul ar “Pillotouses” e 1976 hag goude e-kreiz ar strollad Galorn e 1978. Bremañ ez a kant gwech bep bloaz war ar leurenn en ur ober ur bloavezh. Setu bremañ ar 7 strollad e-lec’h ma son Gilles Le Bigot : Fiddle Rendez-vous, « Empreintes », Skolvan, Gilles Le Bigot – Gerry O’Connor, Gilles Le Bigot –Soaig Siberil hag an Dizano Trio.
Kanaouennoù Nedeleg e brezhoneg
Kanaouennoù relijiel
♦ Ar bladenn kantikoù gant Ar Gedour.
Diwar-benn Tad-kozh an Nedeleg ha traoù all liesseurt direlijiel
♦ El levr-kasedig Enora (TES) emañ : ♦ Er bladenn Kanta gant Brigitte Kloareg e 2005, teir c'hanaouenn vrezhonek :
♦ A bep seurt
Diwar-benn Kala-bloaz
♦ Er bladenn 1, 2, 3 ... Rimadelloù a ri!, embannet e 2012, emañ :
Porched:Hentoù-houarn Breizh
<div style="background-color:#CCCCCC;font-size:1px;height:8px;border:1px solid #AAAAAA;-moz-border-radius-topright:0.5em;-moz-border-radius-topleft:0.5em;">
Baressa
Baressa   zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Selestin V
Selestin V (e latin: Coelestinus V), Pietro Angeleri e anv-tiegezh, ganet e 1209 en Isernia ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar. Unan eus ar bibien nemeto (tri en holl) o deus roet o dilez eo.
Bro-C'hall (disheñvelout)
An anv Bro-C'hall (France e galleg), evel anv meur a vro all, a gaver en anvioù-tud ivez.
Cwm (Sir Ddinbych)
Cwm pe Y Cwm zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez e Sir Ddinbych, e Kembre. Emañ e kumuniezh Tremeirchion, Cwm a'r Waun.
Emañ e traoñienn Dyffryn Clwyd, en tu reter anezhi, nepell diouzh Diserth, er reter da gêr Rhuddlan. "Saonenn" eo ster an anv cwm, hag evel m'en diskuez an anv, emañ ar gêriadenn en ur saonenn er c'huzh-heol da v-Bryniau Clwyd. Un hent a dremen dre ar saonenn da-gaout Treffynnon.
Gouestlet eo an iliz-parrez da sent Mael ha Sulien. Ur grugell ragistorel zo war un dorgenn er c'hreisteiz d'ar gêriadenn hag ur c'hreñvlec'h bihan war un dorgenn all en hanternoz.
Krediñ a reer e voe ganet ha maget ar barzh Dafydd Ddu o Hiraddug (marv war-dro 1370) er barrez.
Pont-Siân
Ur gêriadenn eus Kembre eo  Pont-Siân  e Kontelezh Ceredigion. Tremen a ra ar stêr Cletwr drezi a-raok mont da gemberiñ gant ar stêr Teifi.
Ceinewydd
Ceinewydd (Y Cei alies dre gomz; New Quay e saozneg) zo ur porzhig-pesketa e Bae Ceredigion, hag ur gumuniezh e kontelezh Ceredigion, e Kembre. 1082 den a oa o chom eno e 2011, ha 41,5% anezho a ouie kembraeg.
Pont-Siân
Ur skol gentañ zo, ur stalig,hag un ti-kêr zo.