cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Walter Nowotny
Kretaet e voe gant 258 trec'h-nij (258 emgann-nij gant distruj ar c'harr-nij enebour tessteniekaet), 442 nij-brezel. Nowotny en doa trec'het 255 eus e emgannoù-nij war Talbenn ar Reter ha tri all pa oa o nijal gant unan eus kentañ kirri-nij jet Messerschmitt Me 262, o tifenn ar Reich. Darn eus an trec'hioù bet gantañ a voe o nijal ar Focke-Wulf Fw 190, un 50 bennak all gant ar Messerschmitt Bf 109. Nowotny a oa emzelet el Luftwaffe e 1939 hag echuet en devoa e gourdonadeg nijer-brezel e 1941. Goude-se e oa bet kaset d'ar Jagdgeschwader 54 "Grünherz" (JG 54) war Talbenn ar Reter. Nowotny a oa bet ar c'hentañ blenier kiiri-nij brezel o tizhout 250 trec'h, 194 e 1943 e-unan. Enoret e voe gant ar Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes mit Eichenlaub, Schwertern und Brilliantenon d'an 19 a viz Here 1943. Evit an oberioù propaganda e oa bet difennet dezhañ kenderc'hel gant nijoù-brezel Adlakaet war an talbenn e Gwengolo 1944, Nowotny a oa kroget gant sevel kadoniezhoù brezel oc'h implij ar Messerschmitt Me 262. Tri karr-nij enebour a voe tizhet gantañ gant ar c'harr-nij se a-raok mervel en ur crash goude un emgann-nij gant an United States Army Air Forces (USAAF) d'an 8 a viz Du 1944. Goude ma voe lazhet ar c'hentañ skouadrenn kirri-nij jet brezel ar Jagdgeschwader 7 "Nowotny", a voe anvet gant e anv.
Yoav
Yoav, mab Serouya a oa, hervez Eil Levr Shmouel an Tanac'h pa renas David war holl Israel : «  Yoav, mab Serouya, a oa e penn an arme, ha Yehoshafat, eñvorennour » (2S 8,16).
Servijour Feal da Zavid oa eus un tu mat techet da vont en tu-hont da urzhioù e roue eus un tu all peogwir e soñje e oa mat evit ar rouantelezh pe evit abegoù personel.
Bez e voe a hini a sentas ouzh David o kas Uria an Hitiad, gwaz Bat-Sheva, d'ar marv.
Bez e voe an hini a lazhas Avshalom, mab David savet enep e dad, daoust da urzhioù ar roue hag a reas kentel goude da Zavid a zouge kañv da Avshalom.
A-raok mervel e lavaras David da Salaun a-zivout Yoav :  « Ober a ri hervez da furnezh, met ne lezi ket diskenn e vlev gwenn e peoc'h d'ar Sheol. »
Lazhet e voe Yoav war urzh Salaun peogwir e « oa bet dedennet da heul Adonia », mab Hagit, hantervreur Salaun ha koshoc'h egetañ.
Rot un Wiss (kan)
Rot un Wiss, pe Elsässisches Fahnenlied, eo anv kan broadel Elzas, a oa bet savet en alamaneg e 1911 gant Emil Woerth (1870-1926), ha dibabet er bloaz-se end-eeun gant Breujoù Elzas-Loren, en amzer ma oa Elzas en Impalaeriezh alaman (1871-1918). E 1918, goude ar brezel-bed kentañ, e voe staget Republik Elzas-Loren ouzh Bro-C'hall.
Savet eo ar c'han diwar-benn ar banniel Rot un Wiss, dibabet ivez gant ar Breujoù.
Tad-kozh d'ar politikour gall Éric Woerth eo an oberour.
Passage de la Déroute
Ar Passage de la Déroute, pe canal de la Déroute, zo ur strizhenn e pleg-mor Sant-Maloù, e Mor Breizh, entre aod Cotentin en Normandi er reter, hag an Inizi Angl-ha-Norman er c'hornôg, adal Beg La Hague en hanternoz betek aod Breizh er c'hreisteiz.
Heureuchin an dezerzh
Heureuchin an dezerzh (Paraechinus aethiopicus) a zo ur bronneg hag a vev en Arabia ha Norzhafrika.
Nordaustlandet
Nordaustlandet eo an eil enezenn vrasañ en enezeg norvegat Svalbard. En em astenn a ra war ur gorread a 14 443 km². Emañ er biz da enezenn vras Spitsbergen, ha dispartiet eo diouti gant strizh-mor Hinlopen. Darn eus Nordaustlandet zo goloet gant skornegoù hag ar peurrest gant an toundra annezet gant loened. N'eus den ebet o chom e Nordaustlandet.
Bez Frañsez II, dug Breizh
Bez Frañsez II, dug Breizh hag e bried Marc'harid Foix zo ur monumant a c'haller gwelout en iliz-veur Naoned hag a zo bet graet e marbr Carrara e deroù ar XVIvet kantved gant ar c'hizeller Michel Colombe hag an tisavour Jehan Perréal.
An delwennoù korn
<!--
-->
Bientina
Bientina zo ur gumun hag ur gêr en Italia, e proviñs Pisa,  e Toskana.
Ehan (pladenn)
Ehan zo ur bladenn gant Gweltaz Adeux e 2010.
Luísa
Luísa, pe Luiza (e Brazil), zo un anv-badez portugalek.
Beyoncé Knowles
Beyoncé, pe Beyoncé Giselle Knowles, zo ur sonaozourez-kanerez amerikan, ganet d'ar 4 a viz Gwengolo 1981 e Houston (Texas). Dimezet eo gant Jay-Z, ur raper.
Truttemer-le-Petit
Bodet e oa gant seizh kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Vire-Normandie.
Beyoncé Knowles
Buhezskrid
Mathew Knowles, tad Beyoncé, zo un aozer muzik a-vicher ha Tina Knowles, he mamm, zo un aozerez dilhad hag ur berukennerez. Ur c'hoar anvet Solange he deus Beyoncé.
Truttemer-le-Petit
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Beyoncé Knowles
Buhezskrid
Krouet he doa ur strollad anvet Destiny's Child e fin ar bloavezhioù 1990 a-raok dont da vezañ kanerez dindan hec'h anv dezhi. Ar ganaouenn he doa graet ar berzh brasañ eo Say My Name, he doa roet lañs d'ar strollad, unan e-touez ar strolladoù merc'hed o deus gwerzhet ar muiañ a bladennoù int.
Graet he deus pevar album solo: Dangerously in love (2003) ; B'Day ( 2006) ; I am … Sasha Fierce ( 2008); 4 (2011) (Sasha Fierce eo anv an dudenn krouet gant Beyoncé pa vez war ar leurenn).
Chekenn vrezhonek
Chekennoù brezhonek a vez skrivet a-wechoù gant ar vrezhonegerien a oar skrivañ o yezh war chekennoù embannet gant o bank.
Istor
E 1980 e oa krog brezhonegerien zo eus Roazhon da vont da zebriñ pizza d'ur preti italian goude ar gentel vrezhoneg ha da skrivañ brezhoneg war o chekennoù. Hag aet e oant da c'houlenn ouzh o bankoù embann chekennoù brezhonek. Buan a-walc'h e seblantas troet ar CMB gant ar mennozh.
Rodríguez
thumb|250px|An anvioù-tiegezh boutinañ e Spagn, hervez ar proviñsoù. Rodríguez eo an hini implijetañ e 4 froviñs spagnol: e proviñsoù [[Proviñs Ourense|Ourense ha Pontevedra, e Galiza, e Proviñs Huelva en Aragon, hag e hini Las Palmas.]] Rodríguez zo un anv-tiegezh a orin eus Rouantelezh León gozh (a zo bremañ e Spagn), ma'z eo unan eus ar re voutinañ e-touez an dud.
Chekenn vrezhonek
Istor
Ret e voe gortoz ur pennad hir avat a-raok gwelout ar re gentañ embannet, divyezhek.
Prosez
E 1982 e voe kaset an Tregeriad Gilles Bernard, eus Gwengamp, dirak al lez-varn, dre m'en doa beajet en tren hep bilhed met gant ur chekenn vrezhonek siellet en ur mekanik pa oa bet nac'het gant an SNCF degemer ar chekenn vrezhonek-se ha reiñ e vilhed dezhañ.
Rodríguez
Gerdarzh Rodríguez
Koshoc'h eget an e tle bezañ an anv Rodríguez. Talvout a ra kement ha mab da Rodrigo, pe da Rodericus, un anv germanek latinekaet, deuet da vout Roderici; an dibenn-ger ez a gaver e kement a anvioù spagnolek a c'hallfe bezañ un amprest digant an euskareg e Rouantelezh Navarra, petra bennak ma'z eo liammet ivez ouzh lec'hanvioù kozh el ledenez iberek.
Chekenn vrezhonek
CMB
Gwech ebet n'eus bet graet bruderezh evit ar chekennoù brezhonek er bank Crédit mutuel de Bretagne, ken ne oar ket an implijidi ez eus anezho.
Chekennoù divyezhek e oant da gentañ. Daoust da se n'o deus ket graet berzh bras. Koulskoude, pa oant divyezhek e oa un arguzenn vat: n'eus forzh pehini eus an div yezh a c'haller skrivañ war ar chekennoù divyezhek, setu ez int graet evit an holl, gallegerien koulz ha brezhonegerien. N'eus ket bet klasket brudañ ar chekennoù nemeur ivez en aozadurioù brezhonek, nemet gant deiziataer Skol an Emsav. Abalamour da se marteze eo n'eo ket aet war-raok niver an implijerien. Un nebeudig kelennerien vrezhonek a laka o skolidi da skrivañ chekennoù brezhonek e-pad ar c'hentelioù.
Peurvrezhonekaet eo ar chekennoù divyezhek abaoe ur pennadig (da resisaat).
Crédit Agricole
Gant CA Penn ar Bed e vez embannet chekennoù divyezhek abaoe un nebeud bloavezhioù, evit klask tapout tud digant ar CMB, pe dreist-holl da virout ouzh lod da vont d'ar bank all. Met enebet eo kevrennoù all ar bank, en departamantoù all, ouzh ar chekennoù brezhonek.
Penaos e vez graet
Skouer:
2010
Nac'het e oa bet ur chekenn vrezhonek en un tren gant an SNCF ouzh Carine Marchand, skolaerez vrezhonek eus Dinan.
2014
E miz Eost, trouz adarre abalamour ma'z eus bet nac'het ur chekenn vrezhonek ouzh Luce Loyant, 89 bloaz, e Lannarstêr.
Dazont
Nebeutoc'h-nebeutañ e ra ar brenerien gant chekennoù, aesoc'h e kavont ober gant ur gartenn-vank. Heñvel eo gant ar vrezhonegerien. Koulskoude, ma ne vez ket graet gant ar chekennoù brezhonek eo sur e vo paouezet d'o embann.
Martinillo
Martinillo zo un anv spagnolek, diwar an anv-badez Martin.
Bat-Sheva
Hervez Eil Levr Shmouel an Tanac'h e oa Bat-Sheva (en hebraeg : בת שבע, a c'heller treiñ "seizhvet merc'h " pe "merc'h al le"), merc'h Eliam, gwreg Ouria an Hitiad, un ofisour eus arme David.
Ad hoc
Ad hoc zo un droienn latin a dalv kement hag « evit se ».
Bat-Sheva
« Ha setu, da goulz an abardaez, ma savas David diwar e wele, hag e valeas war doenn ti ar roue, hag e welas ur vaouez o kibellat, diwar an doenn. Hag ar vaouez a oa kaer da welout, meurbet. »(2 S 11, 2). Hoalet gant Bat-Sheva e kasas David kannad d'he c'herc'hat « hag e teuas hi davetañ; hag e kouskas ganti ». Brazez e voe Bat-Sheva.
Ad hoc
Peurvuiañ e vez implijet d’ober anv eus un dra pe un diskoulm resis hag a glot gant ur gudenn resis, ha n’haller ket implij evit traoù all : arbennigourien ad hoc, da skouer.
Bat-Sheva
Goulenn a reas David digant Yoav, penn e arme, lakaat Ouria e lec'h startañ an emgann « ma vo skoet d'ar marv » (2S 11, 15). Goude marv Ouria e teuas e intañvez da vezañ gwreg David;
Ad hoc
Er Wikipedia, ar pajennadoù ad hoc eo ar re a zo bet savet evit plediñ gant un dodenn resis : ne skriver ket a-zivout brini er bajenn unkorneg.
Bat-Sheva
Rebechoù garv a reas Natan, ar profed da Zavid. Anzav a reas David bezañ pec'het e-keñver Doue met daoust da se e kemennas Natan dezhañ e varvfe ar bugel «(2S 12, 13-14).
Goude e c'hanas Bat-Sheva ur mab all da Zavid : Salaun. « Hag an Aotroù a garas anezhañ, hag a gemennas dre Natan, ar profed, gervel e anv 'Yedidya' abalamour d'an Aotroù. »
E Kentañ Levr ar Rouaned e weler Bat-Sheva ha Natan oc'h itrikañ evit ma tibabfe David Salaun da hêr e plas Adonia, mab Hagit ha dont a-benn (1R 1,11-40).
Heureuchin Brandt
Heureuchin Brandt (Paraechinus hypomelas) a zo ur bronneg hag a vev en Arabia ha mervent Azia.
Santa Maria a Monte
Santa Maria a Monte zo ur gumun hag ur gêr en Italia, e proviñs Pisa,  e Toskana.
Justine Waddell
Justine Waddell, ganet d'ar 4 a viz Du 1976, zo un aktourez sinema ha skinwel suafrikan a orin saoz. C'hoariet he deus er filmoù The Fall e 2006 ha Chaos e 2005 ha roll Tess en Tess of the d'Urbervilles e 1998 war ar chadenn LWT hag Estella e 1999 en Great Expectations war ar BBC.
Heureuchin India
Heureuchin India (Paraechinus micropus) a zo ur bronneg hag a vev en India ha Pakistan.
Beg La Hague
Beg La Hague zo ur beg-douar e penn gwalarn ledenez Cotentin en Normandi.
Saint-Pierre-en-Auge
Saint-Pierre-en-Auge a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Istor
Krouet eo bet ar gumun d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Boissey, Bretteville-sur-Dives, Hiéville, Mittois, Montviette, L'Oudon, Ouville-la-Bien-Tournée, Sainte-Marguerite-de-Viette, Saint-Georges-en-Auge, Saint-Pierre-sur-Dives, Thiéville, Vaudeloges ha Vieux-Pont-en-Auge.
San Cristóbal (El Salvador)
San Cristóbal zo ur gumun e departamant Cuscatlán en El Salvador.
Raz Blanchard
Raz Blanchard, pe The Alderney Race e saozneg, pe L'Raz e normaneg, eo anv ar strizh-mor etre Aldernez ha Beg La Hague, e beg gwalarnañ Normandi. Eno emañ harzoù biz Pleg-mor Sant-Maloù.
Heureuchin kof noazh
An heureuchin kof noazh (Paraechinus nudiventris) a zo ur bronneg hag a vev e kreisteiz India.
Villanovafranca
Villanovafranca zo ur gumun eus Sardigna e Proviñs Medio Campidano.
Amélie
Amélie zo un anv-badez gallek
Auletta
Auletta zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Kristenion Breizh
Kristenion Breizh zo ur gevredigezh hag ur vreuriezh kristen eus Breizh. Oberiant e voe adalek 1971, lusket gant Loic Orhand. Ar galleg a oa yezh nemeti an aozadur, er penn-kentañ, betek 1976, hag e vode intelektualed katolik a Wened Izel tomm ouzh an Emsav.
Adalek 1976 ez eo deuet da vezañ ur vreuriezh a bedenn hag a studi e brezhoneg hepken. Abaoe 1993 ez eo hepken ur vreuriezh a bedenn bemdeziek e brezhoneg.
Taolennadur ar frammoù katolik en Emsav da heul miz Mae 1968
A-benn kompren diazezadur Kristenion Breizh e ranker ober ur brastres eus ar frammoù katolik a oa d'ar poent-hont. E-kichen aozadurioù anavezet hogen war o dalaroù ha "politically correct", evel ar Bleun-Brug renet e Penn-Ar-Bed gant ar chaloni Mevelleg, e oa aozadurioù tostoc'h d'ar gostezenn vroadelour, implijet ganto-holl ar skritur peurunvan, met e lodenn vrezhonek departamant Aodoù an Arvor hepken : Job Lec'hvien gant studioù war ar Bibl e Kergrist-Moeloù, Marsel Klerg gant Barr-Heol e Bulien-Lannuon, Maodez Glanndour gant Ar Bedenn evit Ar Vro e Louaneg, Mouezh Sant Erwan gant Yann Talbot ha Skol gant an aotrou Armañs ar C'halvez, a savas ar c'hentañ skolaj brezhonek kristen e Ploueg-ar-Mor. An aotrou Klerg ha Maodez Glanndour a blede kenañ gant kudenn al liderezh e brezhoneg a save dija er bloavezhioù a-raok ar Sened-Meur.
Bez e oa a-hend-all un tuadur kentoc'h a gleiz e-touez katoliked an Emsav. Bodet e oant en-dro d'un disrann eus ar Bleun-Brug e Penn-Ar-Bed : Les Cahiers du Bleun-Brug, enni izili evel Job an Irien, diazezer Minihi Levenez e 1984, Charlez an Dreo, bet e-karg eus ar brezhoneg e Renerezh ar Skolioù Katolik en Eskopti Kemper-ha-Leon, ha Yann-Bêr Thomin, bet Maer Landerne etre 1986 ha 2009, stag o-zri ouzh skritur nebeut implijet ar chaloni Falc'hun. Eskopti Kemper-ha-Leon a embannas e liderezh brezhonek dezhañ e-unan, unan a oa sañset bezañ "poblekoc'h", lusket gant an eskob-skoazeller Visant Fave, ha gant skritur ar chaloni Falc'hun.
Er Morbihan e oa toc'hor "Bleun-Brug Bro Guéned", a oa e karg an aotrou Joachim Palud.
Adalek dibenn ar Sened-Meur (1969), hag embannadur ar gwir a oa adalek neuze da lidañ an Oferenn e brezhoneg pergen, e savas birvilh gant ar gatoliked tomm ouzh Breizh, hogen ne voe ket frammet an nerzhioù-se, ha gwelet e voe meur a oberenn savet hep padout nemeur :
Etre 1971 ha 1976
Lod eus laiked hag eus beleion an aozadurioù-se en en emvodas e-tro 1971 evit diazezañ ar gevredigezh "Kristenion Breizh". Pal ar gevredigezh nevez a oa, da heul Kaieroù Langedig, kas war-raok ur preder kristen e metoù ar vrogarourien gristen, un ezhomm a oa bet broudet, hep mar ebet, gant an darvoudoù a bep seurt a oa c'hoarvezet :
Kristenion Breizh a embannas kaieroù e galleg, dres evel ma rae araozi ar "Bureau d'études Catholiques".
Etre 1976 ha 1993
E 1976, e oa echu dija gant bleuniadur berrbad an Oferennoù brezhonek e Breizh-izel da heul Sened Vatikan II. E-keit-se e oa an tuadur araokour-kleizelour en Iliz a oa o tispac'hañ al liderezh. Ar boblañs a zileze buan-tre ar sakramantoù hag oferenn ar sul. Kalz a veleien a guitae an Iliz, ha kalz nebeutoc'h a c'halvedigezhioù a veze evit mont da veleg pe en urzhioù relijiel eget a-gent, daoust ma koazhe o niver dija a-raok ar Sened-Meur.
Marsel Blanchard ha Joachim Palud a savas neuze ur gelaouenn anvet "Fidélité Catholique", evit klask herzel ouzh ur seurt "emzistrujidigezh" en o Iliz lec'hel, hini Gwened, a felle dezho talañ outi. Ur berzh bras a-walc'h a rejont, gant ur rummad pennadoù anvet "Tristidigezh vras ar c'hloerdioù" pergen. Personed diwar ar maez e Bro-Wened o-daou, ha mignoned vras a-hend-all, o doa dalc'het-mort d'o soutanennoù, d'ur mare m'o c'huitae an holl en-dro dezho.
Val-de-Drôme
Val-de-Drôme a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Kristenion Breizh
Etre 1976 ha 1993
Diouzh un tu all, Youenn Olier ha Paol Kalvez, izili eus Emglev An Tiegezhioù a-hend-all, o devoa kuitaet Skol An Emsav goude bezañ bet korbellet en un Emvod-Meur en abeg d'un dizemglev etre "ar re gozh" hag "ar re yaouank", un dizemglev don, bet burutellet er gelaouenn Imbourc'h d'ar poent-hont, etre un tuadur "begennelour-kristen" hag un tuadur "poblelour-kleizelour". Goude bezañ tennet kentel diouzh ar pezh a c'hoarveze e tivizjont tostaat ouzh Maodez Glanndour hag e luskad "Ar Bedenn evit ar Vro". Deuet re gozh endeo e voent kaset gantañ davet Marsel Blanchard ha Kristenion Breizh, a oa aet da "c'hlogorennoù goullo" evel kalz a gevredigezhioù a bep seurt a oa digloret e Breizh hag e Frañs war-lerc'h 1968.
Val-de-Drôme
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Dampierre, La Lande-sur-Drôme, Saint-Jean-des-Essartiers ha Sept-Vents.
Kristenion Breizh
Etre 1976 ha 1993
Neuze e voe embannet ur c'haier kentañ e galleg, en nevez-amzer 1976, "Kristenion Breizh" e ditl, ha kinniget evel ur stagadenn d'ar Bleun-Brug Bro-Gwened a oa Joachim Palud ha Marsel Blanchard o klask reiñ buhez en-dro dezhañ.
Adalek 1976 e voe lusket "Kristenion Breizh" gant an Aotrou Blanchard, Person Kistinid, e gadoriad, ha Paol Kalvez evel sekretour, ha ne voe mui komzet galleg en emvodoù. Adalek ar poent-se ivez e voe kemmet he ment d'ar gelaouenn Imbourc'h gant Youenn Olier hag e teuas da vezañ kelaouenn damgefridiel "Kristenion Breizh", ha goude-se Kannadig Imbourc'h, stag ouzh ar gevredigezh Emglev An Tiegezhioù.
Bep miz ingal etre 1976 ha 1993 e voe aozet dibennoù-sizhun gant Kristenion Breizh, "Devezhioù Studi ha pediñ", dreist-holl e presbitalioù Kistinid ha Plouneour-Menez. D'an hañv e veze aozet "Kamp Kristenion Breizh hag Emglev An Tiegezhioù" e Ti-Parrez Kistinid o vezañ ma ne oa mui a aergelc'h kristen e Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerien evel ma oa bet keit ha ma veze sammet ar meradur anezhañ gant Paol Kalvez.
City
City zo ur ger a gaver el lec'hanvadurezh saoznek. E Norzhamerika e ra dave d'ur gêr, unan vras peurliesañ. E Jerzenez Nevez avat eo ur "city" ur stumm gouarnamant lec'hel. Er Rouantelezh-Unanet e vez roet ar statud "city" (keoded) da gêrioù zo dibabet gant ar monark. Keoded Londrez ("City of London") eo karter aferioù hag arc'hant bras kêr-benn ar Rouantelezh-Unanet.
Kristenion Breizh
Etre 1976 ha 1993
Aozet e voe ingal ivez beajoù d'ar broioù keltiek gant Kristenion Breizh, a zo bet danevellet bep bloaz gant un niverenn arbennik eus Imbourc'h. Ar pal a oa klask sevel un emsav etrekeltiek kristen. Ne voe ket tizhet ar pal-se hogen darempredoù zo bet da skouer etre Kristenion Breizh ha Cylch Catholig Cymru, katoliked kembraegerien, hag etre tud a-hiniennoù en Iwerzhon, Kembre, Kernev-Veur.
Vallestàvia
Vallestàvia (Baillestavy e galleg) zo ur gumun eus Katalonia an Norzh, e komark Conflent. E departamant Pireneoù-ar-Reter emañ.
Dialan-sur-Chaîne
Dialan-sur-Chaîne a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Kristenion Breizh
Adalek 1993
Hiziv an deiz ez eo Kristenion Breizh ur vreuriezh a bedenn bemdeziek e brezhoneg hepken, a implij embannadennoù a bep seurt, diouzh ezhommoù hec'h izili :
Dialan-sur-Chaîne
Istor
Krouet eo bet ar gumun d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Jurques ha Le Mesnil-Auzouf.
Kristenion Breizh
Izili gozh
Lod eus izili eus Kristenion Breizh aet da Anaon :
Pfalz-Neuburg
Pfalz-Neuburg (Junge Pfalz a-wechoù) a oa un dugelezh kozh en Alamagn. Neuburg an der Donau e oa ar gêr-benn.
Krouet e oa bet e 1505 war-lerc'h brezel hêrezh Landshut.
An dugelezh a droas a-du gant ar Brotestanted e 1543, met distreiñ a reas d'ar gatoligiezh e 1617, hag evel-se ne voe ket gwastet e-pad ar Brezel Tregont Vloaz.
E 1808 e voe lonket an dugelezh gant Rouantelezh Bavaria.
Ramphastos
Ramphastos a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Atrani
Atrani zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Istor an Dogmadoù
Istor an Dogmadoù a zo istor kelennadurezh an Iliz katolik, kelennadurezh ar Babed hag an eskibien, pe kelennadurezh ofisiel ar Senedoù-meur. Dre ledanaat Istor an Dogmadoù,eo Istor an Deologiezh an hini a reer.
Kastell Komborn
Kastell Komborn zo ur c'hastell e kumun Komborn, en Il-ha-Gwilen, un 40 km bennak en hanternoz da Roazhon.
Ramphastos
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Eizh spesad toukaned a ya d'ober ar genad :
Kastell Komborn
Istor
Savet e voe ar c'hastell etre an hag ar, war un dorgenn, nepell diouzh ul lenn. Savet e oa bet ar c'hastell kentañ e 1016, gant eskob Dol, evit difenn e zouaroù. Tremen a reas ar c'hastell hag e zouaroù etre daouarn meur a diegezh nobl goude-se. D'ar familh Gwesklin e voe da skouer. E 1761 e voe gwerzhet gant e berc'henn da neuze, Emmanuel-Félicité de Durfort, da René-Auguste de Chateaubriand, ur paramantour pinvidik eus Sant-Maloù, tad d'ar skrivagner François-René de Chateaubriand (1768–1848). En eñvorennoù hennezh e reer kalz anv eus ar c'hastell, al lec'h ma tremenas e vugaleaj er bloavezhioù 1770. Preizhet e voe ar c'hastell e-pad an Dispac'h Gall ha dibennet e voe e berc'henn, Jean-Baptiste de Châteaubriand, ur breur da François-René.
Arzorn
An arzorn eo al lodenn eus ar vrec'h etre an dorn hag ar vrec'h hag a ro tro da fiñval an dorn.
Kastell Komborn
Istor
Er bloavezhioù 1870 e voe adkempennet ar c'hastell, gant alioù an tisavour Eugène Viollet-le-Duc. Emañ war roll ar monumantoù istorel abaoe 1966. Gweladenniñ anezhañ a c'haller.
Ramphastos
O c'havout a reer holl en Amerika latin.
Battipaglia
Battipaglia zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Tafarn-y-Gelyn
Tafarn-y-Gelyn zo ur gêriadenn vihan e reter Sir Ddinbych, e Kembre. Emañ war an hent etre Yr Wyddgrug, er reter, ha Rhuthun, er gornaoueg.
Er gornaoueg da Dafarn-y-Gelyn emañ Bryniau Clwyd, gant ode Bwlch Pen Barras (551 m), etre Moel Famau ha Moel Fenlli. Dre an ode-se e tremene an dud da vont eus Dyffryn Clwyd da'r Wyddgrug gwechall, a-raok ma vefe bet savet un hent nevez, an A94.
Yuki Tsunoda
Yuki Tsunoda (角田 裕毅, Tsunoda Yūki) zo ur blenier redadegoù kirri japanat a vlein e Formulenn 1 evit AlphaTauri abaoe 2021. Harpet eo bet da bignat betek an F1 gant Honda ha gant Red Bull. E 2018 ez eas da gampion Formulenn 4 Japan ha trede e voe e kampionad Formulenn 2 e 2020.
Amelia
Amelia zo un anv-badez italianek, saoznek, ha polonek.
Tud
thumb| [[Minnie Driver, pe Amelia Fiona J. Driver,   e 2010.]]
Istor an deologiezh
Istor an Deologiezh a zo studi an displegadurioù, kenaozadurioù, kenframmadurioù bet ijinet evit diskleriadur ar misterioù er relijion gristen. Tu zo da ober gant ar ger Doueoniezh ivez hogen ar ger Teologiezh zo ur ger gresianek a zere mat evit studi an doueoniezh kristen dre ma teraou gant an Tadoù eus an Iliz, a skrive e gresianeg.
Bellizzi
Bellizzi zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Canelita Medina
Rogelia Medina Romero (ganet e La Guaira, Vargas, 6 a viz meurzh 1939 - ) anavezet evel Canelita Medina pe Canelita hepmui, zo ur ganerez venezuelat. Lesanvet eo bet "La Sonera del Caribe" ha "La Sonera de Venezuela". A vihanik e treveze kanerien Kuba, ha dreist-holl Celia Cruz. Brudet eo bet gant ar skingomz betek dreist da harzoù he bro.
Pleg-mor Sant-Maloù
Pleg-mor Sant-Maloù zo ur pleg-mor e kornôg Mor Breizh, e Norzh Breizh ha kornôg Normandi. En em astenn a ra war 8 500 km2, eus Enezeg Briad betek Aldernez en hanternoz, hag ennañ emañ bae Sant-Brieg ha bae Menez-Mikael.
María Lopo
María Lopo (Vigo, 1967), zo ur skrivagnerez c'halizek. Bet eo o kelenn e skolioù-meur hag e Roazhon (Skol-Veur Breizh-Uhel).
Pleg-mor Sant-Maloù
An Inizi
Rannet int etre ar Rouantelezh-Unanet, Bro-C'hall ha Breizh. Sed ar re vrasañ :
Buccino
Buccino zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Teologiezh Pozitivel
An Deologiezh Pozitivel a glask anataat dre an testennoù petra zo kelennet gant ar Skritur (Testamant Nevez dreist-holl), petra zo bet lavaret gant an Iliz kentañ, ha goude-se gant Tadoù an Iliz. Evit ul lod eta e rank en em ziazezañ war Patrologiezh Tadoù an Iliz hag abalamour da se anavezout mat mennozhioù, yezh ha kentelioù an Tadoù-se.
Bellosguardo
Bellosguardo zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
María Lopo
Oberennoù
http://www.unionlibre.org/artigos/artigosensaios.htm
Luciana
Luciana zo un anv-badez italianek, roet d'ar merc'hed. Luciano eo ar stumm gourel.
Luciano
Luciano zo un anv-badez italianek hag a gaver ivez e spagnoleg ha portugaleg. Dont a ra eus ar ger latin lucianus, un anv-gwan savet diwar lucius (gouloù). Luciana eo ar stumm benel, roet d'ar merc'hed.
Tud
Evel anv-familh pe lesanv :
Iliz-veur Naoned
thumb|Ur gwell kosoc'h eus an talbenn thumb|An nev Iliz-veur Pêr-ha-Paol Naonedzo un iliz-veur katolik a c'hiz c'hotek savet er, da vare Duged Breizh.
Peltops
Peltops a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1829 gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).
Iliz-veur Naoned
E-kreiz kêr emañ, e leurgêr Sant-Pêr. Iliz-veur eskopti Naoned eo, ha sez eskob Naoned. 457 vloaz ez oa bet ouzh he sevel, eus 1434 betek 1891. Kement-se ne vir ket e lavarer eo ur bennoberenn eus an doare gotek. Unan eus nav iliz-veur katolik Breizh eo, savet e tal-kichen Kastell an Duged. Ur savadur relijiel met ivez politikel eo eta, arouezh souvereniezh an Dugelezh. Enni eo beziet an dug Frañsez II, tad an dugez Anna. Monumant istorel ofisiel eo abaoe 1862.
Peltops
Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Iliz-veur Naoned
Tri savadur relijiel zo bet a-raok an iliz-veur a vremañ: ur chapel savet en ; un iliz-veur savet er, un iliz-veur roman all en. El lec'h ma oa an iliz-veur kozh eo bet savet homañ, ha dre ma veze savet eo he deus kemeret he lec'h.
L'Éclair
L'Éclair zo anv gallek meur a dra.
Peltops
Spesadoù
O c'havout a reer holl e Ginea Nevez.
Iliz-veur Naoned
Ar savadurioù kent
Un templ drouizel e vije bet war al lec'h, dediet da Janus pe vBouljanus.
Tri savadur kristen zo bet goude :
Reneveziñ ha tanioù-gwall
Skoet e voe gant bombezadegoù an Eil Brezel-bed. Labourioù reneveziñ a oa tost echuet pa tarzhas un tann-gwall en nein d'an 28 a viz Genver 1972. Goude eizh bloaz argerzhadur e voe anavezet kiriegezh ar Stad gall, ha ket an embregerezh naonedat Rineau Frères. Digoradur ar c'heur nevez a voe lidet d'an 12 a viz Mae 2013 gant an aotroù Jean-Paul James.
D'an 18 a viz Gouere 2020 eo distrujet gant un tan-gwall nevez gwerelloù an urzhiet gant Anna Breizh, ograoù ar  hag arrebeuri.
Bracigliano
Bracigliano zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Caggiano
Caggiano zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Taylor Lautner
Taylor Lautner a zo un aktor amerikan bet ganet d'ar 11 C'hwevrer 1992 e Grand Rapids.
Simón Díaz
Ur sonaozour venezuelat eo Simón Díaz (1928-2014).
Lesley-Ann Brandt
Lesley-Ann Brandt, ganet d'an 2 a viz Kerzu 1981, zo un aktourez suafrikan. Brandt he deus c'hoariet e meur a stirad eus Zeland-Nevez. Brudet eo bet dre ar bed evit he roll a sklavez anvet Naevia er stirad skinwel Spartacus: Blood and Sand. Abaoe 2016 e c'hoari roll Mazikeen er stirad skinwel Lucifer.
Yalc'h
Ar yalc'h zo ur sac'hig da lakaat arc'hant. A bep seurt yilc'hier zo, hervez ar vent pe an danvez anezho. Gwechall e veze seier bihan ha bras, abalamour ne oa nemet arc'hant e metal.
Louzaouenn-ar-plac'h-koant
Anvioù
Meur a anv zo d'ar blantenn-se, evel ma c'hoarvez alies e brezhoneg.
Hent-houarn Blaen Chapel-Erzh
Ul linenn hent-houarn a oa etre Blaen ha Chapel-Erzh. Al linenn 520 000 eo hervez termenadur RFF (Hentoù-houarn bro-Frañs).
Terres-de-Druance
Terres-de-Druance a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Istor
Krouet eo bet ar gumun d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Lassy, Saint-Jean-le-Blanc ha Saint-Vigor-des-Mézerets.
Bali Breizh
Bali Breizh a zo un abadenn skinwel brezhonek, bet krouet e. Ragenrollet e vez ha skignet d'ar Sul da 10e55 àr France 3 Breizh. E-barzh an abadenn e vez kaozeet eus ar c'heleier e Breizh en un doare liesseurt, etre kronikennoù ha tabutoù àr ar senenn ha reportajoù, heuliadoù, dielloù a bep seurt mod all. Kinniget e vez get Goulwena an Henaff, hag a zo skoazellet gant un dornad kronikourien.
=Titouroù hollek=
Camerota
Camerota zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Grand dictionnaire français-breton
Grand dictionnaire français-breton, lesanvet Geriadur Vallée dre verrdro, zo ur geriadur galleg-brezhoneg savet gant Frañsez Vallée hag embannet e 1931.
Shilo
Shilo (Silo e Troidigezh Gwilh ar C'hoad) zo ur gêr anvet Seilûn bremañ, 20 km er su da Nablous.
Bali Breizh
| titl    = Bali Breizh | titl arall   = An abadenn Veur | stil    = Talk-show | stumm    = Sizhuniek | sevenner   = Sébastien Lambert | kinniger(ez)  = Goulwena an Henaff
Shilo
Hervez an Tanac'h e voe staliet Arc'h Doue eno da vare ar Varnerien ha marteze adalek mare Yehoshoua zoken
En ur santual bet savet war ur patrom a zle bezañ tost eus hini Templ Jeruzalem goude (1S 1,9 ha S 3,3) e oa. Aze e oa Eli, mestr Shmouel, beleg-meur.
Chom a reas an Arc'h eno betek un emgann meneget e 1S 4 ma voe tapet gant Felishtiz goude o zrec'h war arme Israel ha kaset da gêr Ashdod.
Degas a reas an Arc'h reuz war Felishtiz (1S5) ha rentet da Isrrael (1S 6).
E meur a lec'h e voe an Arc'h a-raok bezañ staliet e Jeruzalem gant David (2S 6, 12).
Campagna (Italia)
Campagna zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Bali Breizh
| gant    = Youenn Chap, Anna Quéré, Yann-Herle Gourves | sonerezh digeriñ = Mervel kant gwech - Kreiz Breizh Akademi #3 | bro     = | yezh    = Brezhoneg | niver a goulzadoù = 1 | niver a rannoù  = | lec'h tremen  = Roazhon | padelezh   = 55 minutenn dre vras
| chadenn    = France 3 Breizh | mentrezh (skeudenn) = 16/9 | mentrezh (klevout) = Stéréo | skignadenn gentañ = | skignadenn ziwezhañ = | sellerion   = Liespublik
| lec'hienn officiel = https://web.archive.org/web/20120620165303/http://www.france3breizh.fr/balibreizh
= Istor = Krouet eo bet e 2011, evit eillec'hiañ an abadennoù Son da Zont ha "Red an amzer" a oa skignet d'ar sadorn ha d'ar sul. Ar pal a zo tolpiñ a holl abadennoù e brezhoneg "liespublik" skignet àr Frañs 3 Breizh e-barzh unan bras hepken (an "abadenn-veur").
=Koulzadoù= Didroc'het eo an abadenn e meur a lodenn (keleier, sonerezh, fent, istor, heuliad). Ne vez ket graet bep a lodenn e-barzh pep abadenn ha n'int ket kinniget er memes urzh bepred.
Koulzad kentañ (2011-2012)
ar sul etre ha
= Stagadennoù =
Grand dictionnaire français-breton
Rakskridoù
Pennadoù gallek zo e deroù ar geriadur:
Eil embannadur
Ar Supplément au Grand Dictionnaire français-breton, a oa bet embannet e 1948, zo bet adembannet, a-gevret gant ar Grand dictionnaire en e eil embannadur, e 1980.
Evit ar ger culture e kinnig sevenadurez ha diouezerez; evit civilisation e kinnig sevenadur, sevenadurez, ha diouezadur, diouezidigez.
Louzaouenn-ar-pabor
Louzaouenn-ar-pabor, pe Cynara cardunculus e latin, zo ul louzaouenn hag a veze implijet he delioù da gaoulediñ al laezh. Dont a ra hec'h anv eus hini ar pabor.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1933
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1933 a voe gounezet gant ar reder gall Georges Speicher.
Tirsa
Tirsa a voe kêr-benn rouantelezh Israel (rouantelezh an Norzh) adalek marv Salaun betek ma voe savet kêr Shomron gant Omri, roue Israel (885-874) hervez Kentañ Levr ar Rouaned (1R 16, 23-24). . Meneget eo ar gêr evit ar wech kentañ e Ys 12 24 evel unan eus kêrioù Kenaan. Ster hec'h anv a vefe "plijus".
Truttemer-le-Grand
Truttemer-le-Grand a oa ur gumun eus departamant gall Calvados.
Bodet e oa gant seizh kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Vire-Normandie.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Korporal
Korporal zo ur rez milourel implijet e kalz armeoù er bed hag e korfoù all evel ar polis, ar bomperien hag ar gwarez foran. E penn ur skouadron emañ peurliesañ. Ur rank uheloc'h a benngorporal a zo ivez.
Setu amañ skouer arouezioù korporaled arme Sveden :
Gedarzh
Dont a ra eus al latin capo corporale ("penn ur c'horf").
Cannalonga
Cannalonga zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Oberiadur-brezel Seelöwe
Oberiadur-brezel Seelöwe, Unternehmen Seelöwe en alamaneg a oa anv-kod un oberiadur-brezel gant nerzhioù lu an Trede Reich evit dilestrañ er Rouantelezh-Unanet e-pad Emgann Bro-Saoz e-kerzh an Eil Brezel-bed. Goude diskar Bro-C'hall, an nazied a soñje dezho e vefe goulennet un arsav-brezel gant ar Saozon. Un aloubadeg eus ar vro a oa rakwelet evel ur rediñ goude ma vefe bet klasket gant an holl duioù kaout ar peoc'h gant Bro-Saoz. Hervez ar steuñvioù savet, an aloubadeg a oa ret bezañ kaset da benn gant mestroni an aer hag ar mor. Dre ma ne voe ket tizhet pal ebet e voe harzet ar prientadurioù d'ar 17 a viz Gwengolo 1940, ha nulet goude-se dre urzhioù Hitler. Bigi trevourien e-leizh a oa bet kroget da vezañ troet da vigi dezougen brezel evit an oberiadur da zont. Pennoù uhel al luioù alaman na gredent ket e oa posubl betek-re kas da benn ur steuñv evel hini an oberiadur raksoñjet, darn an istorourien a-sav a-du gant ar soñj-se.
Louzaouenn-an-daroued
Louzaouenn-an-daroued, pe louzaouenn an daoulagad (Ficaria verna, pe Ficaria ranunculoides, pe Ranunculus ficaria), zo ul louazaouenn implijet ouzh ar gwenaennoù.
Iwan
Iwan zo unan eus stummoù kembraek an anv Yann. Roet e vez e Breizh evel un adstumm eus Erwan.
Calvanico
Calvanico zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Campora
Campora zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1932
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1932 a voe gounezet gant ar reder gall André Leducq.
Brownsville
Brownsville zo un anv-lec'h saoznek.
Mick Schumacher
Mick Schumacher zo ur blenier kirri sport bet ganet d'an  e Vufflens-le-Château e kanton Vaud, e Suis ; alaman eo e vroadelezh avat. Mab eo da Michael Schumacher, bet seizh gwezh kampion F1, ouzhpenn bezañ niz da Ralf Schumacher ha kenderv da David Schumacher.
E 2008 e krogas Mick Schumacher da vleinañ kartingoù, ha kirri unplas e 2015. Kampion 2018 Formulenn 3 ha kampion 2020 Formulenn 2 eo.
Redet en deus e  ha  gant Haas F1 Team e Formulenn 1 a-raok mont da vlenier esaeoù Mercedes e. Ezel e oa bet eus Ferrari Driver Academy ha blenier-miret Scuderia Ferrari pa rede gant Haas.
Capaccio Paestum
Capaccio Paestum zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Kantai Kessen
Mennad an emgann tonkus (艦隊決戦 Kantai Kessen; "Emgann tonkus ar strollad-listri") a oa ur strategiezh brezel implijet gant Morlu Impalaeriezh Japan a-raok an Eil brezel-bed. Ar steuñv a oa bet diwanet a-ziwar skridoù an istorour eus ar morlu stadunanat Alfred Thayer Mahan. Ar mennozh a oa gwelet Morlu Impalaeriezh Japan o c'hounit ur brezel dre un emgann war-vor tonkus nemetken. Ar mennad a oa deuet da vezañ brudet goude ar Brezel etre Japan ha Rusia, pa oa bet gwelet un nerzh morlu japanat gourdonet mat, bihan niver, o trec'hiñ da vat morlu Rusia en Emgann Tsushima. An holl mennadoù brezel a oa savet neuze war ar skouer-se hag ar fed ma oa bet kalz galloudusoc'h kanolioù morlu Japan war re Rusia e Tsushima.
Casalbuono
Casalbuono zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Hegoalde
Hegoalde (eus Hego, kreisteiz, hag alde, tu), pe Hego Euskal Herria, eo an anv euskarek, a vez graet eus al lodenn eus Euskal Herria a zo dindan Rouantelezh Spagn, da lavarout eo peder froviñs Bizkaia, Gipuzkoa, Araba, ha Nafarroa. Al lodenn all, dindan ar Stad c'hall, a vez graet Iparralde, pe "Ipar Euskal Herria", anezhi.
Rannet eo Hegoalde e div rann bolitikel emren:
Dre vras e vez lakaet e-barzh ivez:
Shomron
Hervez an Tanac'h e oa Shomron kêr-benn Rouantelezh Israel, rouantelezh an Norzh. Hervez Eil Levr ar Rouaned e voe distrujet gant an Asirianed e 721 KJK.
Savet e vefe bet gant Omri, roue Israel (885-874) : « E Tirsa e renas c'hwec'h vloaz ; hag e prenas menez Shomron digant Shemer evit div dolzenn arc'hant. Sevel a reas war ar menez, hag e c'halvas anv ar gêr en devoa savet, diwar anv Shemer, mestr ar menez, 'Shomron' » (1R 16, 23-24).
Brownsville (Texas)
Brownsville zo ur gêr e su stad Texas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 175 023 a annezidi o chom enni.
Exmes
Exmes a oa ur gumun eus Bro-C'hall, er rannvro Normandi, e departamant an Orne, en arondisamant Argentan.
Tud
An eskob kentañ a zo anvet Litardus (sened iliz Orlañs 511)
Brezel Bras an Hanternoz
Brezel Bras an Hanternoz, pe Eil Brezel an Hanternoz, zo ur brezel etre Rusia ha Sveden, hag a grogas e 1700 hag a echuas e 1721.
Istor
A-enep Sveden e oa un emglev hag a vode Rusia, Danmark-Norvegia, Sachsen-Polonia ; Prusia ha Hannover a gemeras perzh adalek 1715.
Taolioù kaer a reas Sveden, met gant Rusia ez eas ar maout a-benn ar fin.
Mr. Queen
Mr. Queen (koreaneg 철인왕후, Cheorinwanghu) zo ur stirad skinwel sukoreanek, produet ha skignet gant tvN.
Amelia Breizh-Veur
Amelia Breizh-Veur (1711–1786) a oa ur briñsez saoz eus Hannover, eil merc'h ar roue saoz George II.
Casaletto Spartano
Casaletto Spartano zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Amelia Breizh-Veur
Ganet e oa d'an 30 a viz Mae 1711 e kastell Herrenhausen. Merc'h e oa da George, dug Cambridge, a vo anvet da roue breizh-Veur e 1727, ha d'e bried Caroline von Brandenburg-Ansbach, merc'h da Johan-Friedrich, margrav Brandenburg-Ansbach.
Chom a reas dizimez. Lavaret ez eus bet e oa mamm d'ar sonaozour Samuel Arnold (1742–1802).
El Paso
El Paso zo un anv-lec'h spagnolek, a dalv kement hag an tremen, pe an treizh. El Paso, Texas eo an hini b rudetañ, met re all zo c'hoazh.
Gibeton
Hervez Kentañ Levr ar Rouaned e oa Gibeton unan eus kêrioù Felishtiz. Arme Israel oa oc'h ober he seziz pa voe desket en doe Zimri lazhet Ela, ar roue, a kemeret e blas. Dibabet e voe Omri, jeneral an arme, evel roue.
« Hag e pignas Omri, hag holl Israel gantañ, eus Gibeton da ober seziz Tirsa.
Kastell Pouancé
Kastell Pouancé a zo ur c'hastell gall e Pouancé, e departamant Maine-et-Loire, e kornôg proviñs kozh Anjev, tost da harzoù Breizh. Unan eus kestell Marzoù Breizh eo.
Savet e voe ar c'hastell a weler bremañ etre an XIIvet hag ar. Lakaet e voe seziz warnañ meur a wech, hag ur c'hastell a bouez bras e voe e dibenn ar e-pad ar Brezel etre Breizh ha Bro-C'hall.
Monumant istorel eo abaoe 1926. Tammoù furchadegoù ha labourioù kempenn zo bet graet ennañ e-pad 40 vloaz, met n'eus ket bet furchadegoù pizh da c'houzout e istor da vat.
Aure-sur-Mer
Aure-sur-Mer a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Istor
Krouet eo bet ar gumun d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Russy ha Sainte-Honorine-des-Pertes.
Francesco II d'Este
Francesco II d'Este (Modena, 1660 – Sassuolo, 6 a viz Gwengolo 1694) a voe dug Modena ha Reggio Emilia adalek 1662 betek 1694.
Mab e oa d'an dug Alfonso IV d'Este ha d'e bried Laura Martinozzi, nizez d'ar c'hardinal Jules Mazarin. Pa varvas e dad ne oa nemet daou vloaz. E vamm a voe anvet da rejantez.
Ur c'hoar en doa, a voe dimezet en 1672 da roue Bro-Saoz, James II. Dispac'h a voe eno, ha ret e voe dezho tec'hel da vro-C'hall.
E 1692 e timezas da Margherita Maria Farnese (Parma, 1664 – Colorno, 1718),  ur verc'h da Ranuccio II Farnese, dug Parma ha Piacenza, ha d'e eil pried Isabella d'Este; bugel ebet n'o doe.
Mervel a reas en 1694, da 34 bloaz, hag e eontr, ar c'hardinal Rinaldo d'Este a renas war e lerc'h.
.
Besti flokkurinn
Besti flokkurinn (islandeg a dalvez ar strollad gwellañ) a zo ur strollad politikel islandat bet krouet e 2009 gant Jón Gnarr.
Jón Gnarr eo a zo krouer ha prezidant ar strollad, hag en e benn e voe ivez da vare dilennadeg 2010. Gant izili ar strollad e voe embannet e savent o strollad d'ober goap ouzh ar strolladoù politikel all. E-touez kinnigoù diazez ar strollad e kaver :
Dilennadeg 2010
Ar strollad a ginnigas danvez-dileuridi evit ar wech kentañ da-geñver dilennadeg Reykjavík e 2010. Kinnig a rae, e-touez traoù all, servidennoù digoust en holl boulloù-neuiñ ar gêr, un arzh gwenn e zoo ar gêr, ur park-dudi Disneyland e Vatnsmýri (aerborzh Reykjavík) ha tamm dramm ebet ken en Althing a-benn 2020. Trec'h e voe gant 34,7% (6 dileuriad diwar 15) eus ar mouezhioù (Strollad ar frankiz a dapas kaout 33,6%). Jón Gnarr eo a vo lakaet da vaer, goude un emglve gant an Emglev sokial-demokrat. , ,
Gotham (stirad skinwel)
Gotham zo ur stirad skinwel drama hag igounier stadunanat sevenet gant Bruno Heller, produet gant Warner Bros. Television ha diazezet war tudennoù embannet gant DC Comics hag a zeu eus ar frañchiz Batman. Enno e vez adkavet dreist-holl an igounier James Gordon ha Bruce Wayne. Ar stirad skinwel a oa bet skignet evit ar wech kentañ d'an 22 a viz Gwengolo 2014, hag echuet e voe d'ar 25 a viz Ebrel 2019. Aktourien ar stirad skinwel eo Ben McKenzie evel Jim Gordon ha David Mazouz evel Bruce Wayne. Ar stirad skinwel a oa bet soñjet evel un displegadenn eus yaouankiz Gordon er Gotham City Police Department. A-benn ar fin e oa bet ouzhpennet tudenn Bruce Wayne hag orinoù istor darn eus tud vil bed Batman, evel ar Penguin, Riddler, Catwoman, Poison Ivy, Scarecrow, Mr. Freeze, Hugo Strange, Solomon Grundy, Ra's al Ghul, Nyssa al Ghul, Bane hag ar Joker.
Wilhelmine Ernestine Danmark
Wilhelmine Ernestine Danmark ha Norvegia (Vilhelmine Ernestine e daneg, Wilhelmine Ernestine en alamaneg), ganet e 1650 ha marvet e 1706, a oa ur briñsez danat eus an Tiegezh Oldenburg, deuet da vout Priñsez-dilennerez Pfalz.
He buhez
Merc'h e oa da roue Danmark, Frederik III ha da Sophie Amalie von Braunschweig-Lüneburg, an trede eus o femp merc'h.
Dimezet e voe da Karl, mab Dilenner Pfalz, e 1671. Ne blije ket e wreg d'ar priñs. N'o doe bugel ebet.
Gracias a la vida
Gracias a la vida (Trugarez d'ar vuhez e brezhoneg) zo anv meur a oberenn spagnolek:
Noues-de-Sienne
Noues-de-Sienne a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Frjálslyndi flokkurinn
Frjálslyndi flokkurinn (islandeg a dalvez Strollad frankizour) a zo ur strollad politikel islandat, eus an tu dehou kreiz. Savet eo bet e miz Du 1998 gant Sverrir Hermannsson, bet ezel eus Strollad ar frankiz. Sevel a ra a-du gant emezeliñ Island e NATO, met a-enep aloubadeg Iraq gant arme SUA. A-enep emezeliñ Island en UE eo ivez. Guðjón Arnar Kristjánsson eo a zo prezidant ar strollad. E 2006-2007 e voe kendeuzet ar strollad bihan Nerzh nevez er strollad frankizour. Margrét Sverrisdóttir a guitaas neuze ar sttrollad,. E miz C'hwevrer 2009 e kuitaas Jón Magnússon ha Kristinn H. Gunnarsson ar strollad.
Noues-de-Sienne
Istor
Krouet eo bet ar gumun d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Saint-Sever-Calvados, Champ-du-Boult, Le Gast, Courson, Fontenermont, Mesnil-Clinchamps, Le Mesnil-Caussois, Le Mesnil-Benoist, Saint-Manvieu-Bocage ha Sept-Frères.
Zimri
Hervez Kentañ Levr ar Rouaned e voe Zimri roue Israel e-pad seizh devezh e 885 KJK.
Unan eus ofisourien uhel arme ar roue Ela oa. Itrikañ a reas enep ar roue. Lazhañ a reas anezhañ hag e diegezh (diskennidi Baasha. Kemer a reas ar galloud e Tirsa (kêr-benn Israel d'ar mare-se).
Pa ouezas ar c'heloù ar soudarded a oa o dirak Gibeton unan eus kêrioù Felishtiz, e voe dibabet ganto Omri, jeneral an arme, evel roue.
« Hag e pignas Omri, hag holl Israel gantañ, eus Gibeton da ober seziz Tirsa. Pa welas Zimri e oa tapet kêr, ez eas e tour-meur ti ar roue, hag e têvas warnañ ti ar roue, en tangwall, hag e varvas[...].
Charity Island
Charity Island zo anv saoznek teir enezenn er bed.
Div enezenn e Michigan:
Michel Legrand
Michel Legrand, ganet d'ar 24 a viz C'hwevrer 1932 hag aet da Anaon d'ar 26 a viz Genver 2019, a oa ur sonaozour ha pianoour gall. Legrand en doa savet oberennoù e-leizh, ouzhpenn 200 pezh sonerezh evit filmoù pe ar skinwel, gant kanaouennoù klasel ouzhpenn. Brudet mat e voe gant e sonerezh filmoù evit ar sevener filmoù Jacques Demy, Les Parapluies de Cherbourg (1964) ha Les Demoiselles de Rochefort (1967). Dre al labour-se e oa bet lakaet e anv evit un Academy Award. Legrand en doa gounezet e gentañ Oscar gant ar ganaouenn "The Windmills of Your Mind" evit ar film The Thomas Crown Affair (1968).
Karakara jave gwenn
Ar c'harakara jave gwenn (Phalcoboenus albogularis) a zo un evn-preizh eus kerentiad ar Falconidae.
Villanovaforru
Villanovaforru zo ur gumun eus Sardigna e Proviñs Medio Campidano.
Karakara jave gwenn
Annez
Bevañ a ra al labous en Andoù Patagonia betek Douar an Tan.
Felishtiz
Hervez an Tanac'h ez eo Felishtiz (Filistined e troidigezh Gwilh ar C'hoad), unan eus pobloù Palestina en em gannas taer ouzh pobl Israel betek kaout beli warni da vareoù zo.
Karakara jave gwenn
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar c'harakaraed en urzhiad Falconiformes pe Ciconiiformes.
Felishtiz
Dagon e oa o doue, hervez istor Samson ha Delila da skouer (Bn 16).
TiTom
thumb|Ar strollad. TiTom zo ur strollad sonerien savet e 2010 gant Tomaz Lotout.
Cava de' Tirreni
Cava de' Tirreni zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Caselle in Pittari
Caselle in Pittari zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Jiboa
Ar Jiboa (río Jiboa e spagnoleg) zo ur stêr en El Salvador, dezhi 60 km hed.
Eieniñ a ra el lenn Ilopango e kumun San Rafael Cedros, e departamant Cuscatlán. Aberiñ a ra er Meurvor Habask.
Treuziñ a ra kumunioù San Cristóbal, Santa Cruz Analquito, El Carmen ha San Ramón, en departamant Cuscatlán; Santo Domingo, en departamant San Vicente; ha Paraíso de Osorio, Jerusalén, San Juan Tepezontes, Santa María Ostuma, San Pedro Nonualco, Santiago Nonualco, El Rosario ha San Pedro Masahuat, en departamant La Paz.
Angèle Durand
Angèle Durand (1925-2001) a oa ur ganerez hag aktourez velgiat, a gane en alamaneg hag a c'hoarie e filmoù alaman.
Galveston
Liammoù diavaez
Galveston
Amalia Wilhelmina von Königsmarck
He buhez
E lez Sveden e oa e-touez studierezed David Klöcker Ehrenstrahl.
Livet he deus un emboltred (1688), ur poltred eus he c'hoar Aurora, eus ar briñsez Katarina Ebba Horn (1698) hag eus Sophia Dorothea von Hannover.
Evel he c'hoar Aurora e kemeras perzh e c'hoariva al lez, gwarezet gant ar rouanez Ulrika Eleonora Danmark.
Sevel barzhonegoù a reas ivez.
Castellabate
Castellabate zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Phalcoboenus australis
Annez
Bevañ a ra al labous e Chile (Enez Navarino) hag Arc'hantina (Douar an Tan), ha dreist-holl en Inizi Maloù (ma vez graet "Johnny rook" anezhañ).
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar c'harakaraed en urzhiad Ciconiiformes pe Falconiformes.
Proviñs Asti
Proviñs Asti zo unan eus proviñsoù rannvro Piemont, en Italia, ha kêr Asti eo ar pennlec'h anezhi.
Hoshea (roue Israel)
Hervez an Tanac'h e voe Hoshea (hebraeg : הושע, "silvidigezh"; latin : Osee), mab Ela, roue Israel etre 732 KJK ha 724 KJK goude bezañ lazhet Pekah, mab Remalia. Asantet en doa e vefe e rouantelezh dindan beli Shalmaneser, roue Asiria. Trubardiñ a reas ha ne baeas ket an truaj. Gouezet e voe kement-se gant Shalmaneser, a doullbac'has Hoshea. Aloubiñ a reas ar vro. Sezizañ a reas Shomron e-pad tri bloaz.
Setu ar pezh a lenner diwar e benn en Eil Levr ar Rouaned : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.2em;"> « Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, naren kement ha rouaned Israel a oa bet en a-raok. Enep dezhañ e pignas Shalmaneser, roue Ashour ; hag e voe Hoshea e sujad hag e paeas dezhañ truaj. Met dizoleiñ a reas roue Ashour e oa Hoshea oc'h irienniñ : kaset en devoa kannaded da So, roue an Ejipt, ha ne zegase ken truaj da roue Ashour, evel bep bloaz. E bakañ a reas roue Ashour, hag e serras anezhañ en ti-bac'h. Hag ez eas roue Ashour dre ar vro a-bezh, hag e pignas da Shomron, hag e reas seziz warni tri bloaz-pad. Er bloaz nav eus Hoshea, e tapas roue Ashour Shomron, hag e harluas Israel en Ashour : o lakaat a reas da chom e Helah ha war an Havor, stêr Gozan, hag e kêrioù Media. » (2R 17, 2-6).