cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Du (liv)
Arzoù-kaer
Al livourien a voe an dud kentañ oc'h enebiñ ouzh hollvezañs al liv du er gevredigezh, adalek kreiz an ha dibenn maread ar romantelouriezh. Niverus e voent o splanaat al livioù hag ouzh o zostaat da re an natur, an du hag al livioù teñval o vont war rouesaat. En o goude e teuas al luskad impresionour adalek ar bloavezhioù 1870, ma voe implijet livioù flamm ha peuzdilezet an du. E-pad tost ur c'hantved e voe levezonet al livouriezh gant labourioù ar c'himiour gall Michel-Eugène Chevreul (1786–1889) a embannas e 1839 De la loi du contraste simultané des couleurs et de l'assortiment des objets colorés considéré d'après cette loi dans ses rapports avec la peinture, a voe adembannet meur a wech. N'emañ nag an du nag ar gwenn e kelc'h a livioù Chevreul, met ouzhpennet e vezent d'al livioù evit o splannat pe o zeñvalaat. Peogwir eo al livouriezh arz al livioù ha peogwir ne veze ket lakaet an du da liv ne oa lec'h ebet evitañ war al lien; neuze e veze fardet ur "peuzdu" dre veskañ livegennoù teñval glas, ruz ha gwer ha liv gwenn a veze ouzhpennet da gaout arlivioù gris pe c'hrisoc'h.
Met a-drugarez d'al livourien ivez e tistroas an du da liv evel ar re arall, goude ar Brezel-bed kentañ ha donedigezh al liverezh difetis. E 1915 e oa bet diskouezet an daolenn Karezenn du gant ar Rusian Kazimir Malevitch (1879-1935), ar pezh a lakaas an du da liv arnevez adalek ar bloavezhioù 1920 — daoust da Garezenn wenn Malevitch e 1918 e chomas ar gwenn e-maez maeziad al livioù. Un tregont vloaz bennak diwezhatoc'h e krogas lod arzourion da ober gant al liv du e-lec'h livioù all : er bloavezhioù1 1960 e voe ar stirad Black Squares gant al livour stadunanat Ad Reinhardt (1913–1967), a zo karrezennoù du livet kriz war al lien ; kempleshoc'h a-galz e voe taolennoù peurzu ar Gall Pierre Soulages e dibenn ar bloavezhioù 1970, ma labouras gant du ivor evit krouiñ un « du-sklêrijenn » hag a gemm hervez ar gouloù a zo tro-dro d'an daolenn.
São Salvador do Mundo
São Salvador do Mundo zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Santiago.
Du (liv)
Teknologiezh
Livek eo an natur, eus an du d'ar gwenn dre ar skalfad gwelus, met adalek al luc'hskeudenn gentañ, graet an Nicéphore Niépce (1765–1833) e 1826 e troas ar bed da wenn ha du, gant arlivioù gris. Kantadoù a vilionoù a luc'hskeudennoù gwenn ha du a voe skignet er bed e-pad ur c'hantved, petra bennak ma voe graet ar c'hentañ luc'hskeudenn e liv gant ar Saoz Thomas Sutton (1819-1875) e 1861 ; ret e voe gortoz ar bloavezhioù 1950 evit ma vefe erlec'hiet al livioù ouzh ar gwenn ha du, met betek kreiz ar bloavezhioù 1970 e voe embannet levrioù arbennik war al livouriezh ma menegiñ al labour war al livioù, ha skeudennaouet alies... e gwenn ha du. Da heul al luc'hskeudennerezh e voe ar sinema e gwenn ha du ivez, ar pezh a greñvaas levezon an daou liv-se war spered an dud, tra ma 'z ae al livouriezh hengounel war wanaat. E 1915 e voe ijinet an doare Technicolor, a voe gwellaet betek ar bloavezhioù 1930. E 1935 e voe ar film hir kentañ (84 mn) e liv, Becky Sharp, sevenet en SUA gant Rouben Mamoulian ha Lowell Sherman, hag e 1937 e voe an tresadennoù-bev hir kentañ (83 mn), Snow White and the Seven Dwarfs, gant Walt Disney hag e Technicolor bepred. E dibenn ar bloavezhioù 1960 hepken e voe graet muioc'h a filmoù e liv eget re e gwenn ha du ; plijet-bras e voe an arvesterien, met an arbennigourien a savas a-enep abalamour ma veze c'hoariet re gant al livioù, ne vezent ket naturel, ha filmoù savet e gwenn ha du a veze dazlivet er bloavezhioù 1980 evit plijout d'an dud peogwir e nac'hent adwelet ar filmoù kozh disliv. Du e welomp an traoù a lonk koulz ar skalfad gwelus hag ar skinoù danruz. En abeg d'ar perzh-se e vez fardet panelloù du evit pakañ gremm gouloù an Heol hag e dreiñ da dredan.
Edi Rama
Edi Rama (ganet d'ar 4 a viz Gouere 1964) zo ur politikour hag un arzour eus Albania. Kentañ Ministr Albania eo abaoe 2013. Penn Strollad Sokialour Albania (Partia Socialiste e Shqipërisë) eo ivez. Bet e oa Ministr ar Sevenadur eus 1998 da 2000, ha maer Tirana, kêr-benn ar vro, adalek 2000 betek 2011. E 2013 e oa e penn un emglev kostezennoù eus an tu-kleiz a oa bet trec'h, e dilennadeg kannaded ar parlamant, war strollad ar c'hentañ ministr kent, Sali Berisha.
Estrées-Deniécourt
Estrées-Deniécourt a zo ur gumun eus departamant Somme (Bro-C'hall).
São Lourenço dos Órgãos
São Lourenço dos Órgãos zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Santiago.
Ribeira Grande de Santiago
Ribeira Grande de Santiago zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enez Santiago.
Saozneg Aostralia
Saozneg Aostralia (Australian English e saozneg eo an doare saozneg komzet en Aostralia. N'eus statud ofisiel ebet e bonreizh ar vro, met ar yezh ofisiel eo de facto.
Krog eo Saozneg Aostralia da zisheñvelekaat diouzh hini Breizh-Veur abaoe savidigezh trevadenn New South Wales e 1788 hag anavezet eo e zisheñvelidigezh abaoe 1820. C'hoarvezout a ra eus kej-mej annezerien deuet eus pevar c'horn ar Rouantelezh-Unanet, dezho rannyezhoù disheñvel ma teuas da gaout perzhioù dibar, en e c'heriaoueg, er pouezmouezhiañ, er yezhadur hag er skrivañ.
Istor
Ur c'hard eus ar brizonidi kaset da Aostralia a oa Iwerzhoniz, dastumet gant ar polis saoz, pe en Iwerzhon pe zoken e Breizh-Veur. An darn vrasañ anezho pe ne ouient ket saozneg pe ne ouient ket kalz. Prizonidi all a oa ha ne ouient ket saozneg ivez, kaset eus Skos pe Kembre.
Sant'Agata
Sant'Agata zo un anv-lec'h italianek ha hini meur a gumun.
Pennad kar
Santez Agata
Fazan skouarnek glas
Ar fazan skouarnek glas (Crossoptilon auritum) a zo un evn eus kerentiad ar Phasianidae.
Annez
Bevañ a ra al labous e koadegi meneziek eus kreiz-hanternoz Sina.
Dinara
Ar menez Dinara zo ur menez uhel, war an harzoù etre Kroatia ha Bosnia-Herzegovina, nepell diouzh kêr Knin.
En em astenn a ra ar menez Dinara a-hed 20 km hag a-led 10 km pe war-dro. Ar c'hernioù uhelañ eo an Troglav (1 913 m) e Bosnia-Herzegovina hag ar Sinjal anvet ivez Dinara (1 831 m) e Kroatia. Kern uhelañ Kroatia eo an Dinara. Ar stêr Cetina zo he eien war tor gwalarn ar menez hag en em deurel a ra e Mor Adria goude 105 km. Ar stêr Krka zo he eien e-harz ar menez Dinara ivez ha redek a ra betek ar mor a-hed 72 km.
São Domingos (Kab Glas)
São Domingos zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Santiago.
Ernest Lavisse
Ernest Lavisse, ganet e Nouvion-en-Thiérache d'ar 17 a viz Kerzu 1842 ha marvet e Pariz d'an 18 a viz Eost 1922, a oa un istorour gall, krouer ar skol istorel pozitivist, kement hag ur skrivagner levrioù-skol. Bez e voe skrivagner levrioù-skol a reer anezho « levrioù-skol Lavisse ». Difenner daonet ar « romant broadel » e oa, evit servij an istor hag an deskadurezh-skol, harp en deus roet da strewiñ skeudennoù hag ur vitologiezh c'hall a zo chomet stanket don e pennoù remziadoù a skolidi. Ur frazenn hollvrudet a zo chomet eus e holl oberennoù, tennet eo eus ul levrig-skol:
Le Plessier-Rozainvillers
Le Plessier-Rozainvillers a zo ur gumun eus departamant Somme (Bro-C'hall).
Ernest Lavisse
« Tu dois aimer la France, parce que la Nature l'a faite belle, et parce que l'Histoire l'a faite grande. »
Lakaet eo da benn speredel ar skolaerien a voe lesanvet "hussards noirs ar Republik" e-pad un hanter kantved. Beziet e voe e Nouvion-en-Thiérache.
Campephilus imperialis
Campephilus imperialis a oa ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus imperialis (kentanv) da gentañ-penn (e 1832) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
E 1956 an hini e oa bet gwelet e Durango (Mec'hiko) evit ar wech diwezhañ, ar pezh a ro d'an evnoniourien da grediñ e vije aet ar spesad da get.
Annez
Kavout a raed ar spesad e kornôg Mec'hiko, e Sierra Madre Occidental.
Maxentius
Maxentius, pe Marcus Aurelius Valerius Maxentius, zo un impalaer roman hag a gemeras ar galloud e Roma en 307 a-drugarez d'ar gward pretorian. Da-heul an taol-stad-se e tarzhas eil brezel diabarzh Roma.
E vuhez
Mab e oa d'an impalaer Maximianus Herculius ha d'an impalaerez Eutropia, sur-awalc'h war dro Sirmium, e Pannonia.
Dimeziñ a reas gant Valeria Maximilla, merc'h an impalaer Galerius. Daou vugel o doe ː Romulus, marvet e 309; Constantinus, lazhet e 312 goude trec'h Constantinus Iañ.
Mervel a reas, beuzet er rinier Tiber, d'an 28 a viz Here 312 en emgann Pont Milvius, tostik d'e gêr-benn, Roma, war Via Flaminia.
An deiz war lec'h, e c'horf a zo kavet, ha dibennet. E benn a zo kaset da Roma ha baleet war beg un c'hoaf.
Constantina
Constantina zo un anv-badez latin roet d'un toullad maouezed a renk uhel.
The Penthouse: War in Life
The Penthouse: War in Life, pe Penthouse hepken, (koreaneg 펜트하우스, Penteuhauseu) zo ur stirad skinwel eus Sukorea, produet ha skignet gant SBS.
Águeda (Douro)
Ar stêr Águeda zo un adstêr d'an Douro, war e lez kleiz, e Portugal. Redek a ra eus ar c'hreisteiz war-du an hanternoz entre proviñs Salamanca e Spagn ha distrig Guarda e Portugal, e-kichen kumunioù Zamarra ha Pastores.
Praia (kumun)
Praia zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Santiago. Enni emañ kêrbenn ar vro.
Emgann Pont Milvius
En Emgann Pont Milvius, war lez ar stêr Tiber, er biz da gêr Roma, d'an 28 a viz Here 312, e voe trec'h Kustentin, Augustus ar c'hornôg, war Maxentius.
Istor
Bec'h a oa savet etre Kustentin, Maxentius a oa daou Augustus ar c'hornôg, ha daou vreur-kaer. Kustentin a oa mab d'an impalaer Constantius Iañ, hag a rene abaoe marv e dad en 306 e kornôg Galia hag en Enez Vreizh. Maxentius a oa mab da Maximianus ha deuñv da Galerius (250-311). Ouzhpenn-se e oa dimezet Kustentin abaoe 307 da Fausta, c'hoar Maxentius.
Puerto Williams
Puerto Williams zo ur gêr hag ur porzh eus su Chile en enez Navarino. Emañ war ribl Kanol Beagle. Bez' eo pennlec'h kumun Cabo de Hornos ha hini proviñs Antarktika Chile, unan eus proviñsoù Chile e Rannvro Magallanes hag Antarktika Chile. E Puerto Williams ez eus 2 874 a dud o chom ha kontañ a reer ez eo ar gêr suañ er bed.
Emgann Pont Milvius
Istor
Goude marv Constantius, d'ar 25 a viz Gouhere 306, e voe anvet e vab Constantinus da Augustus gant e soudarded d'an 28 a viz Here 306 : met ne dremene ket c'hoazh an titl a imperator a dad da vab en amzer-se. Maxentius avat an hini a oa kontet da vezañ anvet da impalaer e Roma.
Puerto Williams
Savet e voe kêr e 1953, ha da gentañ e oa anvet Puerto Luisa. Diwezhatoc'h e voe anvet Puerto Williams en enor da John Williams Wilson, ur moraer chileat genidik eus Bro-Saoz hag a savas Fuerte Bulnes, ar c'hreñvlec'h koshañ e tolead Strizh-mor Magalhães, savet e 1843.
Constantina
Gerdarzh
Stumm benel Constantinus.
Mosteiros (Kab Glas)
Mosteiros zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Fogo.
An Dasson-8
E niverenn 8 An Dasson, titlet Échos du cercle culturel Sten Kidna, e c'heller lenn pennadoù-skrid a bep sort a-ziàr bro an Alre ha sevenadur Breizh.
Fazan skouarnek gwenn
Ar fazan skouarnek gwenn (Crossoptilon crossoptilon) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Phasianidae.
Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Pearl Harbor (film 2001)
Pearl Harbor zo ur film karantez ha brezel stadunanat embannet er bloavezh 2001. Renet e oa bet gant Michael Bay, produet gant Bay ha Jerry Bruckheimer, skrivet gant Randall Wallace. An aktourien a oa Ben Affleck, Kate Beckinsale, Josh Hartnett, Cuba Gooding Jr., Tom Sizemore, Jon Voight, Colm Feore hag Alec Baldwin. Ar film a zo diazezet war tagadenn Pearl Harbor gant Japaniz d'ar 7 a viz Kerzu 1941, kement ha war an Doolittle Raid.
Constantin
Constantin zo un anv-bihan hag un anv-tiegezh e meur a vro ha meur a yezh.
Boris
Boris zo un anv-badez bulgarek a gaver ivez en holl yezhoù slavek. Skrivet eo Борис e ruseg hag ukraineg, Барыс e bularuseg. Lidet e vez d'an 2 a viz Mae.
Piotr
Piotr pe Pyotr zo un anv-badez slavek hag a glot gant Pêr e brezhoneg.
Combat Breton
Combat Breton, krouet e Sant-Brieg e 1975, a oa ur gelaouenn bolitikel c'hallek.
E miz Eost 1981 ez eas da get.
Adkemeret e voe an anv-se ivez gant ar strollad Emgann evit e gelaouenn viziek er bloavezhioù 1990.
São Filipe (Kab Glas)
São Filipe zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Fogo.
Urubu penn ruz
An Urubu penn ruz (Cathartes aura an anv skiantel anezhañ) a zo ur spesad urubued gagnaouaer e-touez kerentiad ar c'hCathartidae.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev ar pemp isspesad anezhañ en Amerika :
Gouezeled
Gouezeled a reer eus ar Gelted o vevañ en Iwerzhon, e Bro-Skos hag e Manav, abaoe an Neolitik. Diwar ar ger "Gouezel"-se eo deveret ar ger gouezeleg a ya da envel ar yezhoù keltiek komzet er broioù-se betek hon amzer.
Santa Catarina do Fogo
Santa Catarina do Fogo zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Fogo.
Gouezeled
Amprestet e voe ar ger Gouezel digant ar c'hembraeg e deroù an Er yezh-se e kaver ar ger Gwyddel, abaoe an, evit ober anv eus Iwerzhoniz. .
Emañ kavell yezh ha sevenadur ar Ouezeled en Iwerzhon, hag en em ledet eo e mervent Bro-Skos. Er Grennamzer e teuas ar sevenadur-se da ren war al lodenn vrasañ eus Bro-Skos hag en enez Manav. Diwezhatoc'h e voe saoznekaet an dud-se alies hag ar saozneg a zistroadas ar yezhoù gouezelek. Diskennidi Gouezeled gwechall zo en em strewet e Breizh-Veur hag er broioù a oa en he impalaeriezh trevadennel, betek Amerika pe Aostralia.
E Bro-Skos e reer kalzik gant "Gaels", ar ger saoznek kevatal, evit ober anv eus diskennidi ar Ouezeled, ha pa ne ouifent ket gouezeleg hiziv an deiz.
Once Upon a Time (stirad skinwel)
Once Upon a Time a zo ur stirad skinwel stadunanat skignet abaoe an 23 a viz Here 2011, war ABC.
Rufus McCain
Rufus Roy McCain, ganet d'ar 7 a viz Gouhere 1903 ha marvet d'an 3 a viz Kerzu 1940, a oa ur prizoniad e toull-bac'h Alcatraz. Klasket en doa tec'hout diouzh an toull-bac'h gant Henri Young hag Arthur Barker e 1939.
Paul-Victor Fournier
Ar chaloni Paul-Victor Fournier zo ur botanist gall, bet ganet d'an 29 a viz an Azvent 1877 e Damrémont (Haute-Marne) ha marvet d'an 20 a viz Mae 1964 e Poinson-lès-Grancey (Haute-Marne). Les quatre flores de France eo e oberenn veur, bet embannet etre 1934 ha 1940, hag adembannet meur a wezh a-c'houdevezh, a zo talvoudus c'hoazh evit kavout anvioù ar plant àr an dachenn. Ul levr arall a-bouez en deus embannet : Dictionnaire des plantes médicinales et vénéneuses de France, e 1947-1948.
Rufus McCain
Tec'hadenn
Da noz an 13 a viz Genver 1939, McCain, gant Young ha Barker, o devoa klasket tec'hout diouzh an enezenn lesanvet "the Rock". Ar warded o devoa tennet war Arthur Barker. Barker a vefe marvet ha McCain ha Young a oa bet adpaket. McCain ha Young a voe kondaonet da 22 viz toull evit pep hini da chom e-unan.
Paul-Victor Fournier
Studioù
Bet e oa Paul Fournier é studial er C'hloerdi Bihan ha goude er C'hloerdi Bras e Langres. Beleget oa bet d'an 29 a viz Mezheven 1901 ha dalc'het en doa da studial e Skol-Veur Dijon. A-zal 1903, e oa bet lerc'h-ouzh-lerc'h kelenner e Kloerdi Bihan Langres, e skolaj Sant-Jojeb e Poitiers hag e skolaj an tadoù Marist e Lyon. Mobilizet e oa bet evel kravazhour ha klañvdiour e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude e oa bet kelenner e Saint-Dizier ha lakaet e oa bet chaloni a enor e eskopti Langres e 1921. Neuze e teuas da vout kelenner er skolaj Stanislas e Pariz (collège Stanislas de Paris) e 1928. Dilezel a reas ar c'helenn e 1930 evit en em deurel d'e labourioù lennegel ha skiantel. Kuitaat a reas kornad Pariz evit mont da chom e Poinson-lès-Grancey e 1937, ha setu-eñ person ar barrez-se.
Rufus McCain
Tec'hadenn
Goude ma vefe distroet Young ha McCain gant ar peurrest eus ar brizonidi, McCain a oa bet lakaet da labourat er stal kemener ha Young er stal arrebeuri dres dindan. D'an 3 a viz Kerzu 1940, Young en devoa gortozet dres goude 10 eur noz evit redek betek McCain ha toullgofañ anezhañ gant ul loa kemmet e kontell.
Paul-Victor Fournier
Studioù
Studioù lennegel en doa graet Paul Fournier, hag un naturalist entanet e oa. A 1924 da 1927 en doa embannet  Bréviaire du botaniste, hag en arbenn ag an dra-se en doa bet an titl a zDoktor àr ar skiantoù e Skol-Veur Pariz. War ar botanik en doa difennet e dezennoù er Sorbonne e 1932 evit tapout e Zoktorelezh àr ar lizhiri : La contribution des missionnaires français au progrès des sciences naturelles aux XIXème et XXème S. ha Voyageurs naturalistes du clergé français avant la révolution. Etre 1932 ha 1948 e oa bet rener ha penn-skriver ar gazetenn Le Monde des Plantes. Enskrivet e oa er Société botanique de France, hag en e guzul-merañ e 1933 ; dont a reas da vout unan ag an eil-prezidanted e 1936. Un daou-ugent bennak a notennoù en doa skrivet er Bulletin de Société Botanique de France. Abalamour d'e oberennoù e oa bet dilennet Ezel kenskriver e rann ar botanik en Académie des sciences (France) e 1960.
Rufus McCain
Marv
McCain a zo marvet pemp eurvezh goude-se. Biken ne voe displeget perak e oa bet Young o lazhañ McCain. Beziet eo bet er Philadelphia Cemetery, McCurtain County, Oklahoma, SUA.
Paul-Victor Fournier
An oberenn veur
E levr Les quatre flores de la France eo al labour pouezusañ en deus graet evit ar botanik. Komañset e oa bet an embann e miz Here 1934 e kiz levrennigoù, betek miz Here 1940. Dont a reas an titl da vout Les quatre flores de France goude an embannadur kentañ. Klok e oa ar flora-se met pas re bounner, aes da gas war an dachenn, ha dre-se e klote en ur mod dispar doc'h floraoù meur ar prantad-se (Flore descriptive et illustrée de la France de la Corse et des contrées limitrophes (1901-1906, e ti Klincksiek, Paris) hag Hippolyte Coste, Flore complète illustrée en couleur de France, Suisse, Belgique (1912-1935, e ti E. Orlhac, Paris) hag ivez Gaston Bonnier).
Adembannet estroc'h evit ur wezh goude 1940 (1946, 1961, 1977, 1990, 2001), n'eo ket bet biskoazh hizivet (nemet un nebeudig notennoù e embannadur 1961) met embannet e oa bet un « Index actualisé » e 1997. Tresadennoù an aozer, bihannik-tra en embannadur kentañ, a oa aet war fallaat a embannadur da embannadur. Embannet e oant bet en-dro get o ment gwir er version e div levrenn bet embannet get Lechevalier e 1977.
Daousto dezhañ bout kozh e chom ar « Flore Fournier » ul levr a-bouez implijet war an dachenn get un niver bras a votanisted. An hani aesañ da implij eo e-mesk floraoù Frañs, hep mar ebet, rak an adembannadurioù goude 1977 zo en ur levrenn hepken en-dro.
Strollad Frankiz ha Justis
Ar strollad Frankiz ha Justis pe Strollad evit ar Frankiz hag ar Justis (arabeg : حزب الحرية والعدالة, Ḥizb al-ḥurriya wa al-’adala) a zo ur strollad politikel egiptat krouet er bloavezh 2011 hag aet da get e 2014.
Krouidigezh
E-pad ren Hosni Moubarak e oa difennet an aozadur relijiel Breudeuriezh vuzulman met an tu a oa dezho da vevañ war an dachenn publik. D'an 30 a viz Ebrel 2011 ez eo krouet ar strollad Frankiz ha Justis, en e benn Mohamed Morsi
Hent politikel ar strollad nevez a zo hini ar Breudeuriezh vuzulman met dammguzh eo an traoù setu perak n'eus ket awen muzulman ebet en anv. Al lezenn en Egipt a zo strizh da geñver strolladoù politikel relijiel, difennet groñs int setu perak ez eo ret d'ar Vreuriezh chom sioul gant an tu relijiel e prezegennoù ha kelaouiñ ar strollad evit chom hep bezañ divodet dre lezenn.
Divodañ
An 9 a viz Eost 2014, ar strollad Frankiz ha Justis a zo divodet dre urzh ar justis egiptian.
An Dasson-74
E niverenn 74 An Dasson, titlet Panelloù-hent divzezhek ha toponomiezh
Brava (Kab Glas)
Brava zo ur gumun eus ar C'hab Glas. Klotañ a ra gant an enezenn a-anv ganti.
Kevin Carlson
Kevin D. Carlson, ganet e Kalifornia (Stadoù-Unanet Amerika) d'an 12 a viz Ebrel 1962, zo ur margodennour stadunanat.
Martin Amis
Martin Louis Amis, ganet en Abertawe d'ar 25 a viz Eost 1949, a zo ur skrivagner kembreat saoznek. Lakaet eo gant ar gelaouenn The Times war roll an "50 skrivagner brasañ eus Breizh-Veur abaoe 1945".
Buhez
Mab eo d'ar skrivagner saoz Kingsley Amis.
Johann Moritz Rugendas
Johann Moritz Rugendas, bet ganet d'an 29 a viz Meurzh 1802 en Augsburg hag aet da Anaon d'an 29 a viz Mae 1858 e Weilheim an der Teck, a oa ul livour alaman hag a veajas e Brazil en, ma savas taolennoù diwar-benn buhez ar bobl.
Badezouriezh
Ar Vadezouriezh zo unan eus skourroù pennañ ar Brotestantiezh. Ganti ne vez badezet nemet tud gouest da embann o feiz (da enebiñ ouzh badeziant ar vugale) en ur splujañ anezho en dour penn-kil-ha-troad. Dre vras e kred ar Vadezourien emañ pep hini e karg eus e salvidigezh dirak Doue, e vezer savetaet gant ar feiz hepken (sola fide), ne c'heller diazezañ ar feiz hag al lid nemet war ar skridoù (sola scriptura) hag e ranker aozañ an Iliz dre ur gumuniezh aozet hag ingal o izili. Daou sakramant zo anavezet ganto, ar vadeziant ha sakramant an aoter.
Adalek ar penn-kentañ ez eus meur a zoare disheñvel da vezañ badezour e-keñver an dogm, al lid pe o doare da welet ar Gristenien all. Kavet ez eus bet roudoù eus an ilizoù "badezour" kentañ e 1609 en Amsterdam, gant ur gumuniezh heñchet gant ur pastor saoz, John Smyth. Nac'hañ a reas badeziñ bugale ha ne zegemere nemet tud gour da vezañ badezet, hervez e zoare da lenn an Testamant Nevez. Strewiñ a reas al luskad war-zu Bro-Saoz e-lec'h ma savas skourroù disheñvel etre ar re a grede ne oa nemet un nebeud a vije dibabet da heuliañ o feiz ha lod all a grede e rankjed klask kelenn an holl. Unan eus pennoù bras a Vadezourien er mare-se, Thomas Helwys a c'houlennas e vije dispartiet ar Stad diouzh an Iliz evit ma c'hellje kaout an holl frankiz da grediñ diouzh o c'hoant. Gant kudennoù etre ar feizoù e Bro-Saoz e strewas al luskad en Amerika a-raok bezañ kaset d'an holl gevandirioù gant misionourien.
Histoér santél, de ziskein er burhudeu en dès groeit en Eutru Doué ar en doar aveit salvedigeh er bed
An Histoér santél, de ziskein er burhudeu en dès groeit en Eutru Doué ar en doar aveit salvedigeh er bed zo ul levr brezhonek gant ar beleg Yerom Buleon, embannet div wech e Gwened : e ti Galles e 1896 hag e ti Lafolye e 1900.
Kounlec'h evit an dud lazhet gant sponterien en Israel
Kounlec'h evit an dud lazhet gant sponterien en Israel (אנדרטת חללי פעולות האיבה, Andartat Halalei Pe'ulot HaEiva) a zo ur monumant gouestlet d'an holl dud lazhet gant ar sponterezh en Israel abaoe 1851. Yuzevien pe get a c'hall bezañ enskrivet o anv.
Eil Impalaeriezh c'hall
An Eil Impalaeriezh c'hall (Galleg: Second Empire) a oa ur sistem bonreizhel ha politikel savet d'an 2 a viz Kerzu 1852, pa zeuas Louis-Napoléon Bonaparte, prezidant an Eil Republik c'hall, da vezañ Napoléon III, Impalaer ar C'hallaoued. Ar ren politikel-se a vo diskaret e 1870 pa vo savet an Trede Republik c'hall.
Constantina (merc'h Constantinus)
Constantina, pe Constantia pe Constantiana (war-dro 307 ha 317 - 354), a oa merc'h d'an impalaer roman Constantinus Iañ ha d'e eil pried Fausta Flavia Maxima.
Eil Impalaeriezh c'hall
Abaoe al levr L'Histoire de la France contemporaine gant Ernest Lavisse, e vez gwelet daou brantad en Eil Impalaeriezh :
Constantina (merc'h Constantinus)
He buhez
Ganet e oa etre 307 ha 317. He zad Constantinus a oa mab d'an impalaer Constantius Chlorus, hag he mamm a oa merc'h d'an impalaer Maximianus.
Eil Impalaeriezh c'hall
Diskaret e voe an Eil Impalaeriezh d'ar 4 a viz Gwengolo 1870 goude Emgann Sedan, e-pad ar brezel a-enep Prusia, un nerzh hag a oa o kreskiñ en Europa hag a oa sturiet gant ar c'hañseller Otto von Bismarck.
Constantina (merc'h Constantinus)
He buhez
En 335 e timezas Constantina d'he c'henderv Flavius Hannibalianus. Anvet e voe da Augusta gant he zad. Goude marv he zad e 337 e voe lazhet he fried Hannibalianus. Ha setu Constantina hec'h-unan e penn an impalaeriezh.
Eil Impalaeriezh c'hall
Taol-stad 1851
* Pennad spisoc'h: Taol-Stad an 2 a viz Kerzu 1851
Constantina (merc'h Constantinus)
He buhez
E 349 e voe roet gant he breur, Constantius II, da bried da Constantius Gallus, nevez-anvet da Gaesar.
Eil Impalaeriezh c'hall
Taol-stad 1851
Taol-Stad an 2 a viz Kerzu 1851 a grou an Eil Impalaeriezh. Fin eo d'an emgann politikel etre ar strollad Parti de l'Ordre (muiañ-niver er parlamant) hag ar Vonapartisted aotrouniek. En ur implij doareoù tort difennerien ar republik a implije arguzenn reizhded ar vonreizh, ar vonapartisted a zisklêr bezañ a-du kren gant ar vouezhiadeg hollek, met lakaet da dalvezout kreñvoc'h evit galloud ar vonreizh. Goulennet e vez d'ar bobl bezañ mammenn nemetañ reizhded ar galloud. Lakaet e vez en-dro ar vouezhiadeg hollek paotr a oa bet gwanaet gant ar vodadeg vroadel. Ouzhpenn da-se e vez restaolet ar gwir d'ar voterien da votiñ end-eeun evit o c'hannaded.
Constantina (merc'h Constantinus)
He buhez
Anvet eo bet da santez gant an Iliz katolik.
Pulchérie
Pulchérie zo un anv-badez gallek, a orin latin, roet d'ar merc'hed.
Fazan skouarnek gell
Ar fazan skouarnek gell a zo un evn eus kerentiad ar Phasianidae, Crossoptilon mantchuricum an anv skiantel anezhañ.
Campephilus leucopogon
Campephilus leucopogon a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Fazan skouarnek gell
Annez
Bevañ a ra al labous e koadegi biz Sina.
Dean Winchester
Dean a zo chaseer euzhviled, speredoù fall ha kement dañjer dreistordinal zo. Chaseal a ra gant e vreur Sam harpet gant chaseourien evel Bobby Singer hag abaoe ar pevare koulzad gant an ael Castiel.
Campephilus leucopogon
Annez
Kavout a reer ar spesad er c'hoadegi krin eus hanternoz-kreiz Bolivia da hanternoz Arc'hantina ha gevred Brazil.
Elon Musk
Elon Reeve Musk, ganet d’an, zo un embreger stadudanat, e penn meur a embregerezh, Tesla ha SpaceX en o zouesk.
Pulchérie
Gerdarzh
Deuet eo diwar an anv latin Pulcheria, brudet gant an impalaerez Pulcheria (399-453), anvet da santez.
Elon Musk
E miz Ebrel 2022 e talv e beadra war-dro 252 viliard a zollaroù, pezh a laka anezhañ an den pinvidikañ er bed.
Pulchérie
Tud
Un anv dibaot eo Pulchérie. E 1920 e oa e barr e vrud, pa oa bet roet da 9 merc'hig er stad c'hall.
Elon Musk
E miz Ebrel 2022 e prenas Twitter evit 43 miliard a zollaroù.
Solent
Ar Solent zo ur vrec'h-vor etre Enez Wight ha Bro-Saoz. Un 50 km hed zo dezhi hag entre 1,2 hag 8 km hed. War he lezioù emañ perzhier Southampton ha Portsmouth.
Al lodenn reter, dirak Portsmouth, zo anvet Spithead.
Fazan skouarnek Tibet
Fazan skouarnek Tibet (Crossoptilon harmani) a zo un evn eus kerentiad ar Phasianidae.
Annez
Bevañ a ra al labous e koadegi brug-roz kreisteiz Tibet hag Arunachal Pradesh.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 2000
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 2000 a voe 54 koulzad Formulenn 1. 17 redadeg a voe redet etre miz Meurzh ha miz Here ha gant Michael Schumacher e oa aet ar maout evit ar vlenierien ha gant Scuderia Ferrari e oa aet ar maout evit ar saverien.
Blenierien ha saverien
† An holl gefluskerioù a oa 3.0 litrad, V10.
Renkadur
D'ar c'hwec'h blenier erruet da gentañ e veze roet poentoù, diouzh an diazez da heul :
An Sgurr (Eige)
An Sgurr zo ur menez 393 m uhelder war enez Eige, en Inizi Gall, e Bro-Skos.
Stummet e voe ouzhpenn 50 milion a vloavezhioù zo, gant dislonkadenn ur menez-tan a zo aet ar galonenn anezhi d'ober enez Rùm, nepell. Al lava, ur wech yenaet, zo aet d'ober kolonennoù, heñvel un tamm ouzh re Chaoser ar Ramzed e Norzhiwerzhon.
Bubulcus coromandus
Bubulcus coromandus (Bubulcus ibis coromandus kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ardeidae.
Anvet e voe Cancroma Coromanda (kentanv) da gentañ-penn (e 1783) gant an evnoniour izelvroat Pieter Boddaert (1733-1795).
Annez
Kavout a reer ar spesad en Aostralazia hag Azia ar gevred.
Broust-barv
Ur broust-barv zo ur benveg bihan, pe ur seurt broustig, a servij d'un den da soavoniñ e varv a-raok lemel anezhañ gant un aotenn. Div lodenn zo ennañ: un troad, e koad pe en un danvez kalet bennak all, hag ar blev, blev broc'h, pe marc'h, pe hoc'h-gouez, pe artifisiel.
George Ernest Shelley
George Ernest Shelley, bet ganet d'ar 15 a viz Mae 1840 hag aet da Anaon d'an 29 a viz Du 1910 e Londrez, a oa un evnoniour, ur geologour ha milour saoz.
Mohamed Belkacem Zahraoui Meziane
Mohamed Belkacem Zahraoui Meziane pe Mohammed ben Mizzian (1897-1975 Madrid ) a oa un ofiser marokan en arme Spagn hag a vrezelias a-enep Abdelkrim ha goude a-enep an Eil Republik spagnol e penn Kentañ Rannarme Navarra.
Enoret e voe gant Francisco Franco hag ar roue Hassan II. Kabiten jeneral Galiza e voe dindan Franco. Ministr an Difenn e voe e Maroko eus 1964 betek 1966. Kannad Maroko e Spagn e voe eus 1966 betek 1975.
Diwanit bugale
Kanaouenn Eurovision ar bloaz 1996 eo Diwanit bugale. Skrivet eo e brezhoneg penn-da-benn.
Alexandre Maître
Alexandre Maître (ganet e Salins en 1650 ha marvet e Badajoz d'ar 14 a viz Du 1715), a oa markiz Bay, aotrou Laer, e-kichen Tirlemont hag ur jeneral gall, pennletanant armeoù Felipe V, roue Spagn. Dimeziñ a reas da Cécile de Winssinkercke, ganet e Leuven, d'ar 7 a viz Gwengolo 1670, 20 vloaz yaouankoc'h egetañ.
Roberto Iañ Parma
Roberto Iañ (Firenze, 9 a viz Gouere 1848 – Viareggio, 16 a viz Du 1907) a oa diwezhañ dug Parma. Ren a reas adal e c'hwec'h vloaz, adalek 1854 betek 1859, pa voe staget e zugelezh ouzh rouantelezh Sardigna.
Alexandre Maître
En noz etre ar 14 hag ar 15 a viz Kerzu 1706, gant eizh kant soudard war-droad ha daou c'hant a gezeg e kemeras kêr Alcántara, en Spagn. E Mezheven 1707 e kemeras ur c'hreñvlec'h hag a zifenne pont Olivença, a voe lakaet da darzhañ. D'ar 4 a viz Here 1707 ec'h argadas Ciudad Rodrigo, a voe kemeret en ur ober tri c'hardeur. Da-heul an taol-kaer-se e voe anvet da varc'heg ar Maoutken Aour gan roue Spagn (Gazette de France an 10 a viz Kerzu 1707), ha goude-se da vesroue Estremadura.
Roberto Iañ Parma
E vuhez
Mab e oa da Garlo III Parma (1823-1854) ha da Luisa Maria di Borbone-Francia (1819-1864), ur verc'h da Charlez dug Berry (1778-1820), ha hennezh a oa mab da Charlez X, Roue Bro-C'hall. Anvet e voe da zug goude drouklazhet e dad e 1854, hag e vamm a renas evel rejantez.
Alexandre Maître
D'an 20 a viz Eost 1710 e oa e penn an armeoù spagnol en emgann Zaragoza pa voe faezhet gant ar saozon hag an Aostrianed. E miz Here 1712 e rankas paouez gant seziz Campo Maior difennet ruz gant soudarded Portugal.
Roberto Iañ Parma
E vuhez
Pa gollas e gurunenn n'eas ket da baour : un tren o devoa, ouzhpenn un daouzek karr ennañ, ma veaje etre e gestell, hini Schwarzau am Steinfeld, e-kichen Vienna, hini Villa Pianore e gwalarn Italia, ha kastell Chambord e Bro-C'hall.
Fatos Kongoli
Fatos Kongoli zo ur skrivagner albanek, ganet d'an 12 a viz Genver 1944 en Elbasan en Albania.
Eilean Chathastail
Eilean Chathastail (a vefe Enez ar C'hastell e brezhoneg) zo un enezennig e Bro-Skos, unan eus Na h-Eileanan Tarsainn (Small Isles), er c'hreisteiz d'an t-Eilean Sgitheanach, war aod kornaoueg Bro-Skos, hag en hanternoz da ledenez Àird nam Murchan.
Englebelmer
Englebelmer a zo ur gumun eus departamant Somme (Bro-C'hall).
Eilean Chathastail
Tost da enez Eige emañ Eilean Chathastail ha ganti e vez gwarezet Galmasdal, ur porzh-mor bihan a zo en Eige. Un tour-tan a voe savet war an enez e 1906 gant David Alan ha Charles Alexander Stevenson.
Seziz Bristol (1645)
Eil seziz Bristol e-kerzh Brezel diabarzh Bro-Saoz a oa padet etre an 23 a viz Eost hag an 10 a viz Gwengolo 1645. Ar roueelourien renet gant ar Priñs Rupert o devoa daskoret kêr Vristol o devoa paket digant ar barlamantourien d'ar 26 a viz Gouhere 1643. Kodianet he doa kêr gant Lord Fairfax, anezhañ penn lu ar barlamantourien, an New Model Army.
Santo Antão (Kab Glas)
Santo Antão e portugaleg, Sontonton e kreoleg, zo un enezenn eus ar C'hab Glas, e gwalarn an enezeg, er Meurvor Atlantel.
Akadia
Akadia (Acadie e galleg, Acadia e saozneg) eo an anv a roer da hollad an douaroù a voe trevadennet gant Bro-C'hall en arvor biz Norzhamerika, er pezh zo bremañ New Brunswick, Nova Scotia hag Enez ar Priñs Edouarzh e Kanada, ha Maine e Stadoù-Unanet Amerika.
Santo Antão (Kab Glas)
Eil enezenn vrasañ ar C'hab Glas eo, goude Santiago, 779 km² he gorread. Un enezenn danveneziek eo ha 1 979 m eo hec'h uhelder pennañ (menez Topo de Coroa). Treuzet eo gant un aridennad menezioù a zisparti al lodennoù norzh ha su. Ponta do Sol ha Porto Novo eo kêrioù brasañ an enezenn.
Akadia
Diazezet e voe trevadennoù gall en Akadia adalek 1604, e douaroù poblet gant Amerindianed Mi'kmaq ha Maliseet pe Wolastoqiyik, hag annezet e voent neuze gant tud a zeue ar braz anezho eus kornôg Bro-C'hall. E 1713, dre Feur-emglev Utrecht sinet etre Bro-C’hall ha Breizh-Veur, e voe lezet Akadia gant ar Saozon. Diwezhatoc'h en XVIIIvet kantved, pa oa brezel etre trevadennoù gall ha trevadennoù saoz Norzhamerika, e voe roet urzh gant Charles Lawrence, gouarnour Bro-Skos Nevez da argas ar c’hallegerien rak disfiz en doa diouto. Harluet e voent eus Akadia etre 1755 ha 1763 ha mont a rejont da Vro-C'hall evit lod, da Kebek evit lod all ha d'ar Stadoù Unanet (Bro-Saoz Nevez ha Louiziana) evit lod all c'hoazh. Un nebeud a voe kaset d'ar ar Gerveur ivez. Goude Feur-emglev Pariz e 1763 e c'hallas lod anezho distreiñ da Akadia hag en em staliañ a rejont en douaroù didud.
Santo Antão (Kab Glas)
Teir c'humun a zo enni : Paul, Porto Novo ha Ribeira Grande.
Akadia
Diwezhatoc'h ez eas ar broioù a oa bet annezet ganto da stummañ trevadennoù saoz hag a zeuas d'o zro da vezañ goude-se proviñsoù eus Kanada.
Gallegerien (« Akadianed ») a gaver hiziv el lodennoù hanternoz ha reter eus New Brunswick, en tolead Moncton, e kumuniezhioù bihan en Enez ar Priñs Edouarzh hag e Skos Nevez, evel Chéticamp, traoñienn Annapolis, Halifax, Richmond) ha Sydney. Tud a orin akadian a gaver ivez e Maine hag e Kebek.
Mont a ra gallegerien Akadia hiziv d'ober unan eus minorelezhioù kreñv Kanada, dreist-holl e New Brunswick e-lec'h m'eo kenofisiel ar galleg hag ar saozneg.
Banniel broadel Akadia zo evel triliv Bro-C'hall gant ur steredenn aour e krec'h ar vandenn c'hlas. Ar 15 a viz Eost eo deiziad gouel broadel an Akadianed.
Acanthisitta
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1842 gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Acanthisitta chloris, daou isspesad (Acanthisitta chloris chloris hag A. c. granti) dezhañ.
Campephilus robustus
Campephilus robustus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus robustus (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant al loenoniour alaman Martin Lichtenstein (1780-1857).
Annez
Kavout a reer ar spesad eus douraoù izel gevred Brazil da reter Paraguay ha biz Arc'hantina (Misiones).
Hellfest
An Hellfest Summer Open Air (e-lec'h Hellfest Summer Open Air Festival e saozneg reizh) a zo ur fest ma klever sonerezh doare metal, punk, hag all... Aozet eo e Klison, e Liger-Atlantel, e gevred Breizh, abaoe 2006. Lod eus an aozerien a rae war-dro Furyfest Le Mans e 2004 ha 2005. Tri devezh e pad ar fest, e dibenn-sizhun diwezhañ miz Even. Evel ar Wacken Open Air alaman e tegemer kalz a strolladoù metal ha nebeutoc'h a strolladoù punk hardcore.
Yezh
Hellfest zo savet diwar ar ger saoznek hell (ifern e brezhoneg), hag ar ger alamanek (ha brezhonek) fest : Fest an Ifern.
Doare ar gouel
Dalc'het e vez ar gouel e kêr vihan Klison e gevred ar vro. Un dachenn gampiñ a zo kinniget d'ar ouelerien e-kichen al leurennoù. Ar programm eklektek-tre a zegas kejadennoù etre tud hag a zo sot gant ar sonerezh underground. E 2008 ez eus bet mesket metal hag hardcore evit ar wech kentañ.
Tabut
Abaoe 2008 ez eus ur gevredigezh anvet Bien Vivre à Clisson ... sans Hellfest hag he deus savet un tabut evit klask paouez gant ar fest. Savet ez eus bet klemm gant aozerien ar gouel abalamour d'o gwallvruderien.
Ar gouel a zo bet diskouezet gant ar biz ivez, gant Georges Soubrier, eskob Naoned, dre maz vez taget ar feiz katolik en he c'herzh.
E miz Even 2009, goude ur c'halvadenn a-berzh ar Jeunes Indépendants hag a c'houlenne e paouezfe ar skoazell bublik roet d’ar gouel, ez eus bet ur c'habalerezh a-berzh strolladoù relijiel ha politikel war-du ar sponsoroù ha strollegezhioù lec'hel o deus goulennet e paouezjent da gemer perzh er gouel. Coca-Cola en deus lâret un nebeud devezhioù goude fin gouel 2009 e paouezfe da skoazellañ an Hellfest.
E miz Meurzh 2010, e-pad ur meeting evit an UMP evit dilennadegoù rannvroel Broioù al Liger ha dirak ar c'hentañ ministr François Fillon, Philippe de Villiers en deus taget ar gouel o lavaret n'e doa ket c'hoant da reiñ arc'hant d'ur gouel "satanek". Ar 17 a viz Meurzh, Christine Boutin a savas ul lizher digor da bPDG Kronenbourg evit kendrec'hiñ anezho da chom hep reiñ arc'hant d'ar gouel. Lavarout a rae ez eo ur gouel "a gas war-raok ur sevenadur marv", hag a c'hell "levezoniñ en un doare fall tud yaouank bresk en o spered betek lakaat anezho d'ober traoù grevus ha feulz". E-pad un dalc'h goulennoù d'ar gouarnamant an 30 a viz Meurzh 2010 e tiskulias Patrick Roy, ur skouerenn eus Rock Hard en dorn, dindan huchadennoù an UMP, komzoù Philippe de Villiers ha Christine Boutin a-raok goulenn ali ministr ar sevenadur Frédéric Mitterrand war ar goulenn-mañ. Hemañ a c'houlennas digant enebourien ar gouel sioulat ar jeu, ha disklêriañ a reas e vefe eus ar gouel, daoust d'ar mouezhioù a save a-enep.
Abadenn 2008
Ar bloaz-mañ, an Hellfest a zo bet kevredet gant Salomon Hazot, produer gall Metallica, Iron Maiden ha Slayer.
Hellfest 2008 a zo bet troc'het e daou : ar Metal Edition, evit sonerezh doare metal, bet aozet eus an 20 betek an 22 a viz Even 2008, hag an Hardcore Edition, gant sonerezh muioc'h Hardcore, a oa sañset padout eus an 22 betek ar 24 a viz Even 2008, met nullet eo bet. Goude ar c'hudennoù teknikel ha poellek e 2007, lakaet ez eo bet arc'hant evit degemer gwelloc'h an arvesterien hag an arzourien.
An arvesterien o deus disklêriet e oa gwelloc'h aozadur an degemer e 2008 eget an hini a-raok.
An tikidi a zo bet lakaet e gwerzh adalek ar 1añ a viz Kerzu 2007. Disklêriet er c'hentañ programmadur, ar strolladoù 7 Seconds, Angra, Coalesce, HIMSA ha Red Sparowes o deus nullet o sonadeg er gouel. Soilwork en deus ranket bezañ erlec'hiet gant Eths dre ma ranke ar strollad mont da Vro-Spagn d'ar memes koulz.
Abadenn 2009
Ul lodenn eus progammadur Hellfest 2009 a zo bet disklêriet e-kerzh un nozvezh, d'ar Yaou 27 a viz Du 2008. Ar strolladoù all, en o zouez ar re e penn ar skritell, a zo bet disklêriet d'ar Yaou 5 a viz Meurzh 2009 e-pad an nozvezh Hellfest en Hard Rock Café e Pariz. Disklêriet er progammadurioù kentañ, ar strolladoù Suicide Silence, Nachtmystium, Deicide, Bloodclot, Slapshot, Edguy ha Kingdom Of Sorrow o deus nullet o sonadeg. Lec'hienn an Hellfest a zo bet brasaet evit degemer 16 000 den bemdez. Ur pevare leurenn a zo bet staliet gant ar pal degemer sonerezh Punk, Hardcore ha Gotek.
Damkaniezh doare houarn marc'h
An damkaniezh doare houarn marc'h er skiant bolitikel a zegas ar sell n'eo ket an tu kleiz pellañ nag an tu dehoù pellañ enebet evel war ul linenn plaen met kentoc'h e doare pennoù pellañ un houarn marc'h.
Hellfest
Abadenn 2010
D'an 30 a viz Meurzh e oa disklêriet e kemerfe perzh Slash (bet gitarour e Guns N'Roses).
Damkaniezh doare houarn marc'h
An damkan a ya betek klask ar poentoù boutin etre tuioù pellañ ar skalf bolitikel.
An damkan a vez laret ma voe krouet gant ar skrivagner gall Jean-Pierre Faye.
Hellfest
Abadenn 2010
D'ar 26 a viz Ebrel ez eo embannet ar "running-order" (urzh tremen ar strolladoù)
D'ar 6 a viz Mae 2010 e oa disklêriet eo gant an aozerien e vije erlec'hiet Atheist hag Overkill gant Sadist ha 36 Crazyfists.
Bez e voe :
Abadenn 2011
Disklêriet e oa e-pad abadenn 2010 Coroner er gouel e 2011.
An 29 strollad diskleriet d'an 30 a viz Gwengolo a zo : Angel Witch - Bad brains – Belphegor - Church of Misery – Converge – Coroner – Dodheimsgard – Doro - The Exploited – Grave - The Haunted - In Solitude - Karma to burn - Malevolent Creation - Mayhem - The Melvins – Morne - My Sleeping Karma – Nasty - Orphaned Land - Raw Power – Septicflesh - Shai Hulud – Sodom – Therion – Triptykon - The Young Gods - Valient Thorr ha Your Demise.
Diskleriet zo bet 35 strollad all d'an 20 a viz Du : Ozzy Osbourne - Scorpions - Opeth - Anathema - Black Label Society - Kreator - Bolt Thrower - 1349 - Ancestors - Arkona - Arma Gathas - Atheist - Audrey Horne - The Black Dahlia Murder - Comeback Kid - Dagoba - Electric Wizard - Exhumed - Eyehategod - Firewind - The Gates Of Slumber - Hawkwind - Krisiun - Korpiklaani - Kylesa - Masters of Reality - Mekong Delta - Pain of Salvation - Red Fang - Satanic Warmaster - Skeletonwitch - Skyforger - Street Dogs - Unleashed ha Vader.
D'ar 7 a viz Kerzu eo bet diskleriet an daou "Xmas bands" : Judas Priest ha Trust.
Diskleriet e oa nulladenn ar strollad Lock Up ha dreist-holl hini ar strollad Trust d'ar 14 a viz C'hwevrer. Ar memes devezh eo bet diskleriet an div souezhadenn: In Flames ha Down hag ouzhpennet eo bet ivez d'ar programmadur ar strolladoù Dark Tranquillity, Static-X ha Duff Mackagan's Loaded.
D'ar 26 a viz C'hwevrer eo disklêriet e vefe ar strollad Thin Lizzy er gouel.
Disklêriet eo bet d'ar 7 a viz Meurzh e oa bet nullet ar strolladoù Anal Cunt ha Ancestors, met erlerc'hiet e oant bet diouzhtu gant ar stolladoù Last Days of Humanity ha The Ocean.
D'an 30 a viz Meurzh, eo bet diskleriet nulladenn ar strolladoù Unleashed, Blackrain, Masters of Reality. Erlerc'hiet e voent gant Primordial, Headcharger ha The Damned Things.
D'ar 7 a viz Ebrel e oa erlerc'hiet ar strolladoù Gorguts ha Skeletonwitch, abalamour d'o nulladenn, gant Possessed ha Severe Torture.
D'an 22 a viz Ebrel eo disklêriet nulladenn Disturbed, met ne vo ket anavezet anv e erlerc'hier a-raok un nebeud devezhioù.
D'an 13 a viz Mae, disklêriet e oa gant an aozadur e vije erlerc'hiet Diturbed gant The Answer. Er memez koulz e oa diskleriet nulladennoù Buzzov.En, The Gates Of Slumber ha Wayne Static. Erlec'hiet e vint gant Ghost, Ken Mode ha Zuul FX.
Abadenn 2012
D'an 29 a viz Gwengolo eo bet disklêriet ar 44 anv kentañ hag ivez deiziadoù an abadenn 2012. Dalc'het 'vo ar gouel d'ar 15, 16 ha 17 a viz Even ha bez e vo neuze Lamb Of God, Blue Öyster Cult, Children Of Bodom, Trivium, Hatebreed, Dimmu Borgir, Aborted, Alcest, All For Nothing, Amenra, Anaal Nathrakh, Aosoth Arcturus, Asg, Avulsed, Benediction, Colour Haze, Crashdïet, Darkspace, Death Before Dishonor, The Devil's Blood, Disembowelment, Dyse, From Ashes Rises, Haemorrhage, Hour Of Penance, In Extremo, Monkey 3, Napalm Death, Necros Christos, Orange Goblin, Oranssi Pazuzu, Rompeprop, Solstafir, Spudmonsters, Strife, Thou, Ufomammut, Unexpect, Vanderbuyst, Victims, Vulture Industries, Winterfylleth.
D'an 18 a viz Du e oa diskleriet e vefe Black Sabbath ar strollad pennañ eus an abadenn-se.
D'ar 25 a viz Du ez eus diskleriet 49 strollad all. Diskleriet eo bet Lynyrd Skynyrd, Machine Head, Acid King, Al Pigs Must Die, Alpha Tiger, Amon Amarth, August Burns Red, Betraying the Martyrs, Blood Red Throne, Brain Police, Brujeria, Brutal Truth, Cannibal Corpse, Channel Zero, Darkest Hour, Death Angel, DevilDriver, Djerv, Dog Eat Dog, Do or Die, Dying Fetus, Emmure, Endstille, Enslaved, L'Esprit du Clan, Exodus, Extinction of Mankind, Gama Bomb, Girlschool, Glorior Belli, H2O, Hoods, Integrity, Lizzy Borden, Madball, Merrimack, Molly Hatchet, Nasum, Origin, Pentagram, Sacred Reich, Saint Vitus, Suicidal Angels, Taake, Vomitory, Walls of Jericho, Whitechapel, Year of no Light, Yob.
E 2020
Nullet eo ar festival abalamour d'an darbaroù kemeret gant ar gouarnamant gall a-enep kleñved-red ar C'hovid-19.
The Three Burials of Melquiades Estrada
The Three Burials of Melquiades Estrada a zo ur film gall-stadunanat savet gant Tommy Lee Jones ha deuet er-maez e 2005. Awenet eo an nevezwestern-se gant muntr Esequiel Hernandez Jr c'hoarvezet e Teksas, tost d'an harzoù etre Mec'hiko ha SUA, e 1997, ha gant As I Lay Dying, pempvet romant ar skrivagner stadunanat William Faulkner.
An danvez
C'hoarvezout a ra an istor e Teksas hiziv an deiz. Meur a gilselloù a stumm ar film ha diskouezet eo lod darvoudoù meur a wech dre gornad gwelout disheñvel.
An Dasson-75
E niverenn 75 An Dasson, titlet Kreoleg e Gwadeloup - Le créole en Guadeloupe ha Pennad-kaoz get Jean-Claude Le Ruyet - Entretien avec Jean-Claude Le Ruyet, e c'heller lenn pemp pennad-skrid ; unan a-ziàr stad ar c'hreoleg keñveriet douzh keni ar brezhoneg e Breizh hag un atersadenn hir graet get Jean-Claude Le Ruyet.
Rachel Held Evans
Rachel Held Evans (ganet Rachel Grace Held) d'an 8 a viz Even 1981 hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Mae 2019) a oa ur skrivagnerez, blogerez ha kazetennerez kristen stadunanat. He levr A Year of Biblical Womanhood a oa bet war listenn an e-book nann-faltazi ha best-seller eus an New York Times.
Buhez
E Eil levr anvet, A Year of Biblical Womanhood: How a Liberated Woman Found Herself Sitting on Her Roof, Covering Her Head, and Calling Her Husband Master, a oa bet embannet e miz Here 2012. Un dezrevell eo eus ur bloavezh a-bezh lec'h m'he devoa bevet en ur heuliañ strizh lezennoù ar Bibl er vuhez pemdez evel maouez. Al levr a oa bet brudet dre ar vro ha pedet e oa bet Evans en The Today Show. E 2014, Evans he devoa adembannet he levr Evolving in Monkey Town gant an titl nevez Faith Unraveled.
Marv
Evans a oa bet lakaet dindan koma e miz Ebrel 2019 goude un taol alergiezh ouzh ul louzoù a-enep ur bilimadur. D'an 2 a viz Mae, "ur c'hwezhadur bras eus he empenn" en devoa lakaet anezhi war he zalaroù, hag aet e oa da Anaon d'ar 4 a viz Mae.
Fazan Bulwer
Fazan Bulwer (Lophura bulweri) a zo un evn brosezat e Borneo.
Ar Falc'herien
Ar Falc'herien zo anv meur a ganaouenn vrezhonek :
Urubu penn melen
An Urubu penn melen (Cathartes burrovianus an anv skiantel anezhañ) a zo ur spesad urubued gagnaouaer e-touez kerentiad ar c'hCathartidae.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an daou isspesad anezhañ en Amerika :
Kate Beckinsale
Kathrin Romany Beckinsale ganet d'ar 26 a viz Gouhere 1973 zo un aktourez saoz ganet e Finsbury Park nepell diouzh Londrez. Goude un nebeud rolloù dister evit ar skinwel ez eo kroget da vat gant ur vuhez aktourez a-vicher er film Much Ado About Nothing (1993) pa oa c'hoazh studierez e skol-veur Oxford. Goude-se e oa bet tu da welet anezhi e rolloù istorel evel er film Prince of Jutland (1994), Cold Comfort Farm (1995), Emma (1996), ha The Golden Bowl (2000), ouzhpenn m'h deus kemeret perzh en abadennoù radio. E fin ar bloavezhioù 1990 e adkaver anezhi o klask toullañ he hent micherel er Stadoù-Unanet ha goude bezañ bet rolloù a eil renk er filmoù drama The Last Days of Disco (1998) ha Brokedown Palace (1999), eo choazet evit c'hoari er film drama brezel renet gant Michael Bay Pearl Harbor hag ar gomedienn romantel Serendipity. Kregiñ a ra da vezañ brudet ; c'hoari a ra er filmoù Aviator (2004) ha Click (2006). Ar brud gwirion a voe gant an heuliad filmoù Underworld (2003-bremañ). Goude-se e voe brudet dre he rolloù e filmoù niñvek evel Van Helsing (2004).
Emgann El Bruch
Emgann El Bruch eo an anv roet da zaou grogad brezel hag a c'hoarvezas e 1808 entre bagadoù spagnol ha gall nepell diouzh El Bruch, e Proviñs Barcelona, e-kerzh Brezel Dizalc'hiezh Spagn.
Istor
D'ar 4 a viz Mezheven 1808 e voet roet urzh gant ar jeneral Duhesme da gas daou vagad a 4 000 soudard gall er-maez eus Barcelona dindan ar jeneraled François Xavier de Schwarz ha Chabran, da vont da Lleida ha Zaragoza, gant urzh da dremen dre Vanresa hag Igualada. Evit mont betek Manresa e rankent tremen dre El Bruch. Evit Chabran a ranke mont da adkavout soudarded ar marichal Moncey, kaset war-du Valencia, goude bet o chom e Tarragona (hag a voe graet hep diaezamant d'ar 7 a viz Mezheven 1808).
Bagad ar jeneral Schwarz avat a oa da vont da-gaout armead ar marichal Lefebvre dirak Zaragoza.