cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pen-allt
Pen-allt pe Penallt zo ur gêriadennig eus kreisteiz Kembre, e Sir Fynwy. Emañ er gevred da gêr Trefynwy.
Redek a ra ar stêr Gwy hebiou ar gêriadenn. D'an Itron Varia eo gouestlet an iliz, a zo eus ar pe deroù ar  kantved.
Corteolona e Genzone
Corteolona e Genzone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Mestr Eckhart
Johannes Eckhart von Hoccheim anavezet evel Mestr Eckhart oa ur prederour ha teologour kevrinek dominikan alaman.
Kavet e vez e anv skrivet Eckart pe Eckehart ivez.
Ganet oe bet war-dro 1260 e Hoccheim. Aet eo da Anaon en Avignon pe e Köln war dro 1327.
Diazezour luskad kevrinek ar Rheinland eo. Kalz eus e dezennoù a voe kondaonet gant ar Pab Yann XXII.
Kenunaniezh Pologn ha Lituania
Kenunaniezh Pologn ha Lituania a oa ur stad divvroadel savet diwar unaniezh Pologn ha Lituania dindan ar memes kurunenn. Er XVIvet ha XVIIvet kantved e oa brasañ ha tudetañ bro en Europa, gant 1,000,000 km2 hag 11 milion a dud enni e deroù ar XVIIvet kantved.
Padout a reas ken na voe rannet Pologn etre Rusia, Prusia, hag Aostria e 1795.
An anv
Anv ofisiel ar stad e oa Rouantelezh Pologn ha Dugelezh Lituania (Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie e poloneg; Lenkijos Karalystė ir Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė e lituaneg; Королівство Польське та Вели́ке кня́зівство Лито́вське en ukraineg, Каралеўства Польскае і Вялікае Княства Літоўскае e belaruseg).
A-raok ar XVIIvet kantved e veze graet gant an anv latin en emglevioù etrebroadel ha skridoù diplomatek, dalavarout eo gant Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Lithuaniae.
Adal ar XVIIvet kantved e teuas da vout  Sichantañ Republik Pologn ( Najjaśniejsza Rzeczpospolita Polska e poloneg, ha Serenissima Res Publica Poloniae e latin). An dud a gomze eus "Rzeczpospolita" ( Рѣч Посполита e ruteneg, Žečpospolita e lituaneg).
E Kornogeuropa e veze lavaret Pologn hepmui, oc'h ober gant an doare pars pro toto.
Villanova d'Ardenghi
Villanova d'Ardenghi zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Pieve Porto Morone
Pieve Porto Morone zo ur gumun eus Italia,  e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Brezel ar C'hoted
Brezel ar C'hoted eo an anv a roer da veur a vrezel etre ar C'hoted hag an Impalaeriezh roman.
Langeoog
Langeoog (Langereach e frizeg) zo unan eus an inizi annezet en enezeg Friz ar Reter, en Alamagn, en arvor Mor an Hanternoz. Emañ etre Baltrum, er c'hornôg, ha Spiekeroog, er reter. Ur gumun eo ivez, e distrig Wittmund, e stad Niedersachsen. Talvezout a ra an anv Langeoog kement hag Enez Hir en alamaneg-izel. Annezet e oa gant 1 741 a dud e dibenn 2013.
Dowa (distrig)
Dowa zo un distrig eus Malawi.
Brallo di Pregola
Brallo di Pregola zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Arondisamant Lemojez
Arondisamant Lemojez a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Haute-Vienne hag e rannvro Akitania-Nevez.
Redecilla del Campo
Redecilla del Campo zo ur gumun e Spagn e proviñs Burgos.
Arondisamant Lemojez
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Lemojez e 28 kanton hag e 108 kumun :
Kasungu (distrig)
Kasungu zo un distrig eus Malawi.
Redecilla del Camino
Redecilla del Camino zo ur gumun e Spagn e proviñs Burgos.
Olevano di Lomellina
Olevano di Lomellina  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia.
Sarothrura
Sarothrura a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1890 gant an evnoniour alaman Ferdinand Heine (1809-1894).
Casorate Primo
Casorate Primo zo ur gumun eus Italia,  e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Charlez X
Charlez X zo anv meur a roue:
Sarothrura
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Nav spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Afrika, trizek (13) isspesad dezhe en holl.
Saint-André-sur-Orne
Saint-André-sur-Orne a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
.
Kumuniezh kumunioù Kreiz Aodoù-an-Arvor Galloud 4
Kumuniezh-kumunioù Kreiz Aodoù-an-Arvor Galloud 4 (berraet e Kag4) a oa un etrekumuniezh (ur gumuniezh-kumunioù) eus departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh. Un darn eus Bro Sant-Brieg eo. D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Sant-Brieg Arvor Tolpad-kêrioù, goude kendeuziñ gant teir etrekumuniezh-all hag ur gumun eus Kumuniezh kumunioù Bro Monkontour.
Ar c'humunioù
Tri c'humun a yae d'ober anezhi:
Bodet e oa Ploheg gant Peniti-Koedrac'h d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Ploheg-Peniti.
Kib vell-droad ar bed 1954
An teirvet gwech e oa da Gib ar Bed bezañ aozet en Europa, da-heul an dalc'h kent e Brazil e 1950.
Alc'hwez
En taolennoù a-is :
Raqqa
Raqqa, Racca, Rakka, Raqa, Raqqah, ar-Raqqa pe ar-Raqqah zo ur ger lec'hiet e-kreizh Siria. Kêr-benn gouarnamant Raqqa eo ha bet eo bet kêr-benn ar Stad Islamek etre 2013 ha 2017.
Maria Teresa de Portugal
Maria Tereza Portugal pe Maria Teresa de Portugal e portugaleg, zo anv div briñsez portugalat:
Raqqa
Istor ar gêr
E-pad Brezel diabarzh Siria e oa kouezhet ar gêr etre krabanoù enebourien Bashar al-Assad d'ar 6 a viz Meurzh 2013. Ar gêr-benn rannvroel gentañ e oa bet a oa kollet gant ar gouarnamant abaoe penn-kentañ ar brezel e 2011. Kemeret e oa bet ar gêr gant ar Stad Islamek e miz Even 2013. Deuet e oa da vezañ neuze ul lec'h kreiz evit argadennoù ar strollad islamour betek dont da vezañ ar gêr-benn ofisiel.
D'ar 6 a viz Gwengolo 2014, 8 bombezadeg a oa bet gant kirri-nij brezel Siria, 53 den a oa bet lazhet ha darn anezho trevourien.
Hontoria de la Cantera
Hontoria de la Cantera zo ur gumun e Spagn e proviñs Burgos.
Maria Theresia Aostria (1816–1867)
Maria Theresia Isabella Aostria, ganet d'an 31 a viz Gouhere 1816 en Vienna, Aostria, ha marvet d'an 8 a viz Eost 1867 en Albano Laziale, Italia), a oa arc'hdugez Aostria, deuet da vezañ Rouanez an Div Sikilia.
Merc'h e oa da Karl Aostria-Teschen (1771-1847), arc'hdug Aostria ha mab d'an Impalaer Leopold II Aostria, ha d'e bried Henriette Alexandrine Nassau-Weilburg (1797-1829).
Hontoria de Valdearados
Hontoria de Valdearados zo ur gumun e Spagn e proviñs Burgos.
Arondisamant Bellac
Arondisamant Bellac a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Haute-Vienne hag e rannvro Akitania-Nevez.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Bellac e 8 kanton hag e 63 c'humun :
Mchinji (distrig)
Mchinji zo un distrig eus Malawi.
Kib vell-droad ar bed 1934
Kib vell-droad ar bed 1934 a zo ur gevezadeg-sport hag a oa bet dalc'het, evit an eil gwech, e Rouantelezh Italia eus ar 27 a viz Mae d'an 10 a viz Mezheven 1934.
Ar wech kentañ e oa da Gib ar bed bezañ aozet en Europa da-heul ar c'hentañ dalc'h e Suamerika (Uruguay) e 1930.
Pachycare flavogriseum
Pachycare flavogriseum a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad an Acanthizidae.
Anvet e voe Pachycephala flavogrisea (kentanv) da gentañ-penn (e 1874) gant ar paleontologiour alaman Hermann von Meyer (1801-1869) : ar spesad nemetañ er genad Pachycare an hini eo.
Hontoria del Pinar
Hontoria del Pinar zo ur gumun e Spagn e proviñs Burgos.
Pachycare flavogriseum
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha kevnid dreist-holl.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad emañ brosezat ar pevar isspesad anezhañ e Ginea Nevez :
Rummatadur
Renket e voe ar spesad e kerentiadoù all — Pachycephalidae ha Petroicidae — a-raok na voe embannet labourioù skiantel e 2009 hag e lakaas e hini an Acanthizidae da vat.
Goularz
Ar goularz zo un danvez, arvelen peurliesañ, a c'hoarvez eus rousin karrekaet. Boull a-walc'h eo ha meur a liv e c'hall bezañ. Implijet e vez evit ober bravigoù. Daoust ma'z eo un danvez a zeu eus plant, e renker anezhañ a-wechoù e-touez ar mein prizius.
An darn vrasañ eus ar goularz a gaver er bed zo etre 30 ha 90 milion a vloavezhioù e oad. Brudet eo goularz ar Mor Baltel, kavet war aodoù ar mor-se.
Pemp seurt goularz zo, hervez petra a ya d'e ober ent-resis, met ennañ e vez atav molekulennoù savet gant karbon, hidrogen hag oksigen.
Y Pandy (Sir Fynwy)
Y Pandy pe Pandy zo ur gêriadennig eus gevred Kembre, e Sir Fynwy. Emañ e gwalarn ar gontelezh, en hanternoz da Y Fenni, war harzoù Herefordshire.
En-dro d'ar gêriadenn emañ Llanfihangel Crucornau er c'hreisteiz, Cwm-iou er gornaoueg, Yr Hencastell en hanternoz, ha Llangatwg Lingoed er reter.
Hontoria
Hontoria zo un anv -lec'h spagnolek ha hini meur a gumun e Spagn.
Kib vell-droad ar bed 1950
Kib vell-droad ar bed 1950 a zo ur gevezadeg-sport hag a oa bet dalc'het, evit ar pedervet gwech, e Brazil eus ar 24 a viz Mezheven d'ar 16 a viz Gouere 1950.
Sarnau
Sarnau pe Y Sarnau zo anv meur a gêriadenn e Kembre:
Chignolo Po
Chignolo Po zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Llanbister
Emañ Llanbister war lez reter ar stêr Ieithon. Er Grennamzer e oa e-barzh kombod Maelienydd.
E-kreiz ar gêriadenn emañ iliz anglikan Sant Cynllo, a sav al lodennoù koshañ anezhi da zeroù ar.
E 2011 e oa 382 a dud o chom e kumuniezh Llanbister hag 36 anezho a oa kembraegerien (9,7%).
Felipe Bigarny
Felipe Bigarny, pe Felipe Vigarny, pe Felipe Biguerny pe Felipe de Bourgogne, lesanvet Lel Borgoñón (ar Bourgognad), a sine "Philipus Biguerny" (Langres, Bourgogn, ganet war-dro 1475 ha marvet e Toledo e 1543, a oa ur c'hizeller hag engravour eus ar Siglo de Oro spagnol.
Borgoratto Mormorolo
Borgoratto Mormorolo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Den leon
Kavet eo bet an delwenn-mañ e mougev Hohlenstein-Stadel, en Alamagn e 1939. Delwenn un den leon arall zo bet kavet nepell anezhi er Baden-Württemberg, hogen bihanoc'h eo an eil.
Nkhotakota (distrig)
Nkhotakota zo un distrig eus Malawi.
Rzeczpospolita
Rzeczpospolita zo ur ger polonek hag a dalv kement ha Republik.
Zhengzhou
Zhengzhou (sinaeg郑州, Pinyin Zhèngzhōu) eo kêr-benn proviñs sinaat Henan. En tu-hont da 7 milion a annezidi a oa enni e 2004. Komzet e vez enni rannyezh ar Zhengzhou zo ur rannyezh eus ar mandarineg zhongyuan.
Torrazza Coste
Torrazza Coste  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Colleville-sur-Mer
Colleville-sur-Mer a zo ur gumun eus arvor departamant Calvados e Bro-C'hall, etre Saint-Laurent-sur-Mer	ha Sainte-Honorine-des-Pertes.
Menez Du (disheñvelout)
Gallout a ra ober dave ivez da veur a venez all hag a dalvez ar memes tra, evel :
Colleville-sur-Mer
kantved
left|thumb|An draezhenn e Colleville
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Casei Gerola
Casei Gerola  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia.
Maria Teresa Cybo-Malaspina
Maria Teresa Francesca Cybo-Malaspina (Novellara, 1725 – Reggio nell'Emilia, 1790) a voe dugez Massa ha priñsez Carrara etre 1731 ha 1790. Ren a reas e Dugelezh Massa ha Carrara. Pried e oa da Ercole III d'Este.
Valle Salimbene
Valle Salimbene zo ur gumun eus Italia,  e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Pärnu
Pärnu (Pernau en alamaneg, Пярну e rusianeg) zo ur gêr eus Estonia, en arvor ar Mor Baltel. E 2017 e oa 40,702 a dud o chom enni hag e oa ar bemvet kêr vrasañ er vro.
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Pärnu gant ar c'hêrioù-mañ :
Sant'Angelo Lomellina
Sant'Angelo Lomellina zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rannvro Lombardia. 817 a dud zo eno o chom.
Brian Hart Ltd.
Brian Hart Ltd., anavezet ivez dindan an anvioù Hart pe Hart Racing Engines a oa ur saver kefluskerioù en deus pourchaset kelfuskerioù e Formulenn 1 e-pad 157 Priz Bras. Savet en deus ur c'heflusker turbo a seblante mat a-walc'h etre 1981 ha 1986 hag unan aergelc'hiek etre 1993 ha 1997.
Maria Teresa Cybo-Malaspina
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e oa e 1741, da 20 vloaz, da Ercole III d'Este (1727-1803), a oa 14 vloaz. He fried, a voe Dug Modena ha Reggio etre 1780 ha 1797, pa erruas an armeoù gall en Italia, a oa mab da Francesco III d'Este ha da Charlotte-Aglaé d'Orléans (1700-1761), ur verc'h d'ar rejant gall.
Hontoria de Cerrato
Hontoria de Cerrato zo ur gumun eus proviñs Palencia,  e Spagn.
An doare-skriva nevez
An doare-skriva nevez zo ul levrig gant Roparz Hemon a zo bet embannet e Roazhon d'ar 6 a viz Genver 1942.
Maria Teresa Cybo-Malaspina
Dimeziñ ha bugale
Daou vugel o doe :
Goude ganedigezh o daou vugel e vevas ar priedoù pep hini en e du.
Arrack
<HR noShade> An arrack (ha n'eo ket arak) a zo un died alkoolek (war-dro 40%) c'hoularz graet diwar frouezh goet, pe ed ar c'horz-sukr pe sev ar gwez-koko.
Ntcheu (distrig)
Ntcheu zo un distrig eus Malawi.
Arrack
Gallout a ra bezañ mesket gant chug-frouezh evit ober kokteloù.
Abc'hazia
Abc'hazia (Аҧсны en abc'hazeg, აფხაზეთი e jorjieg, Абха́зия e rusianeg) zo ur vro eus Kaokaz, disrannet diouzh Jorjia e 1992 hag anavezet gant un nebeud stadoù hepken. Emañ etre Rusia en norzh, Jorjia er gevred hag ar Mor Du er mervent.
An doare-skriva nevez
Al levrig
Naontek pajenn zo ennañ (18 cm x 13,5 cm) ha war ar golo e lenner, ouzhpenn an titl brezhonek, anv ha chomlec'h gallek ar mouler, an Imprimerie centrale de Rennes, hag ar priz e brezhoneg, 16 real. E kein al levr e weler bruderezh diwar-benn tri levr gwerzhet er stal-voulañ : daou levr meneget e galleg, Cours élémentaire de breton, gant Roparz Hemon, Grand dictionnaire français-breton, gant François Vallée, hag unan meneget e brezhoneg, Marc'heger ar Gergoad, gant Yeun ar Go.
Abc'hazia
Soc'houmi (e jorjieg) pe Aqwa (en abc'hazeg) eo ar gêr-benn.
An doare-skriva nevez
Istor
Er vodadeg dalc'het e ti ar gazetenn La Bretagne e Roazhon d'an 8 a viz Gouere 1941 e oa bet divizet gant ar berzhidi dilezel an doare-skrivañ unan (KLT) a veze graet gantañ betek-henn evit lakaat e pleustr ar peurunvan (KLTG).
Pal
Pal al levrig-mañ a oa reiñ da c'houzout an holl reolennoù nevez-flamm a oa erbedet ober gante diwar neuze. Seizh rann a ya d'ober An doare-skriva nevez :
Marie-Thérèse Bro-C'hall (1778-1851)
Marie-Thérèse Bro-C'hall (pe Marie-Thérèse de France  e galleg) (1778-1851) a oa merc'h henañ Loeiz XVI ha Marie-Antoinette Bro-C'hall, a oa dugez Angoulême.
Eured
Dimeziñ a reas e 1799 e kastell Mittau, e Rusia, d'ur c'henderv dezhi, Louis de France (1775-1844), ur mab da Charlez X, Roue Bro-C'hall. Bugel ebet n'o doe.
Arena Po
Arena Po  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Yamaha Motor Corporation
Yamaha Motor Company Limited (ヤマハ発動機株式会社 Yamaha Hatsudōki KK, IPA: [jamaha] /ˈjɑːməhɑː/) a zo un embregerezh a Japan a sav motoioù, bigi ha kefluskerioù bigi, ha produioù poulzet all, evel kirri evit ar redadegoù kirri.
Puèg de Nòra
Puèg de Nòra (Pic de Nore e galleg) eo ar gern uhelañ eus Montanha Negra en Torosad Kreiz (Okitania), etre departamant an Aude ha hini an Tarn. Tapout a ra 1 210 m. Toget eo ar menez gant ur pezh mell gwern skignañ.
Eulemur albifrons
Gwechall e veze sellet outañ evel un isspesad (Eulemur fulvus albifrons) eus Eulemur fulvus.
Boued
Hollzebrer eo al loen.
Annez
Brosezat eo e biz Madagaskar.
Arondisamant Rochechouart
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Rochechouart e 6 kanton hag e 30 kumun :
Mouen
Mouen a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, mizioù Even ha Gouere 1944: d'an 26 e krog an Oberadenn Epsom, tagadenn ar Re Gevredet evit tapout Caen; d'an 28 eo gronnet soudarded eus an 159 Brigadenn (Rouantelezh-Unanet) e Mouen gant ur rejimant eus ar 21 Panzer-Division (SS - Hitlerjugend) alaman; d'an 29 eo kemeret Mouen gant an 43 Rannlu Troadegiezh Wessex saoz ; mervel a reas seizh den nann-soudard e Mouen abalamour d'ar brezel e-pad Aloubadeg Normandi e mizioù Even ha Gouere, tri anezhe a-gaoz d'ar bombezadegoù ha tri all lazhet a dennoù kanol.
Eulemur fulvus
Eulemur fulvus a zo ur spesad primated eus kerentiad al Lemuridae.
Mouen
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|An iliz
Ntchisi (distrig)
Ntchisi zo un distrig eus Malawi.
Mouen
Monumantoù ha traoù heverk
Bombardier e oa er Royal Artillery 181 Field Regiment. Mervel a reas jont d'an 21 a viz Gouere 1944 e-doug Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.
Eulemur fulvus
Boued
Bevañ a ra diwar vleuñv, delioù ha frouezh dreist-holl.
Annez
Kavout a reer al loen e Madagaskar, hag e Mayotte.
Olivier
Olivier zo un anv-badez gallek par d'an anv brezhonek Olier. Un anv-tiegezh ec'hall bezañ ivez.
Anv-tiegezh
Ollivier a gaver e Breizh ivez.
Dienn-skorn
An dienn-skorn hervez al lezenn
Pep stad he deus resisaet en he lezenn peseurt aozennoù a ya d'ober ar skornenn ha pegement anezho a dlefe bezañ. Tri rummad zo bet krouet gant al lezenn c'hall : ar skornenn ("glace"), an dienn-skorn ("crème glacée") hag ar sorbed ("sorbet"). Displegañ a ra al lezenn europat pevar anvadur reolennet (an dienn-skorn, ar skornenn-vi, ar skornenn standart hag ar sorbed) ha pemp anvadur paz-reolennet (ar gwispid skorn, ar bombezennoù skorn, ar parfaits, ar skañvadelloù frouezh hag ar skañvadelloù vioù).
An diennoù-skorn
Vanilha, sivi ha chokolad eo blaz "klasel" an dienn-skorn, met kalz re all zo. Kalz rekipeoù zo ivez hervez ar c'heginerezhioù : ar gelato italian, ar sundae stadunanat...
Kalz dibennoù-pred zo graet gant dienn-skorn e-barzh, evel ar c'hef Nedeleg, ar banana split, an Itron wenn, ar Berenn Elena gaer, ar Bechezenn Melba, an dienn-skorn giz Liège...
Pouez ekonomikel
Ur marc'had bras eo hini an dienn-skorn. Liammet eo ouzh greanterezh al laezh.
Islam chiit
An islam chiit pe chiitiezh (arabeg: شيعة; perseg: شیعه) a zo un doare berr evit Shī'at 'Ali ("kostezenn 'Ali"). Ar vuzulmaned chiit a gred e kelennadurezh familh ar profet Mohammed, a reont Ahl al-Bayt anezhi. Diskibien int eta da diegezh Muhammad hag Ali ibn Abi Talib (an Imam Ali). Soñjal a ra d'ar chiited n’o deus bet an tri c'halif sunnit kentañ pouez ebet evit bezañ kaset war-raok ar feiz vuzulman.
Evel an islam sunnit eo bet rannet an islam chiit e meur a duad, met tri skourr kalz dreist d'ar reoù all a zo bremañ. Ar re anavezetañ hag ar re niverusañ eo an daouzekveded (Ithnāˤashariyya) (war-dro 80%), ar reoù all eo an ismaelianed hag ar zaiddiyahed. Diouzh o zu, an alawited hag an druzed a lavar ez int chiited, met n'emañ ket a-du an darn vras eus ar chiited gant an dra-mañ.
Ar chiited er bed
War-dro 15% eus ar vuzulmaned a zo chiited.
Pont Brooklyn
Pont Brooklyn zo ur pont-skourr e kêr New York, a-dreuz an East River. Liammañ a ra karterioù Manhattan ha Brooklyn. C'hwec'h forzh (teir a bep tu) zo evit ar c'hirri hag un hentig zo evit an dud war-droad, e-kreiz hag uheloc'h eget ar c'harrbont.
Digoret e voe d'ar 24 a viz Mae 1883, goude 14 bloavezh labour ha 15 milion a zollarioù a zispignoù. Empentet e voe ar pont gant John Augustus Roebling. A-raok Pont Brooklyn, en doa savet pontoù dreist ar stêr Niagara hag ar stêr Ohio e Cincinnati. Gloazet e voe e deroù al labourioù ha mervel a reas teir sizhun diwezhatoc'h. Gant e vab Washington Roebling e voe kendalc'het e labour ha gant gwreg hennezh, Emily Roebling, e voe echuet.
Pa voe digoret Pont Brooklyn e oa ar pont-skourr brasañ er bed, gant 1,825 metr hed en holl, ha 486 metr hed etre ar pileroù.
Einkommende Zeitungen
An Einkommende Zeitungen a oa ur gazetenn alamanek a zeuas er-maez evit ar wech kentañ d’ar 1añ a viz Gouere 1650. Dont a rae er-maez ingal c'hwec'h gwech ar sizhun. Gant se ez eo pemdezieg koshañ ar bed eo. Embannet e veze e Leipzig gant ar mouller ha marc’hadour levrioù Timotheus Ritzsch (1614–1678).
E pep niverenn e oa peder fajenn, a vent vihan, war-dro 13,5 cm war 17 cm. Ne veze ket moullet ouzhpenn 200 skouerenn. Moullet e veze gant an dorn, gant ur waskerell goad ha lizherennoù metal.
Velezzo Lomellina
Velezzo Lomellina zo ur gumun eus Italia,  e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Villa Biscossi
Villa Biscossi  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
Hismined
An Hismined (henc'hresianeg : ὑσμῖναι /hisminai; en unander: ὑσμίνη /hysmine, "emgann") a oa drouksperedoù, e mojennoù Hellaz kozh, gwelet evel maouezed, hag a skeudenne an emgannoù ha tabutoù a c'hoarveze, hep armoù, e-maez an tachennoù-brezel.
Hervez Hesiodos e oant merc'hed da Eris (Discordia), hep tad ebet, ha dre-se c'hoarezed d'ur bern drouksperedoù. Hervez Hyginus e oant merc'hed da Aither (an Aer) ha Gaia (an Douar).
Meneget int ivez gant Quintus Smyrnaeus.
Salima (distrig)
Salima zo un distrig eus Malawi.
Gladys
Gladys zo un anv-badez saoznek, deuet diwar un anv kembraek.
Orin
Saoznekadur an anv kembraek Gwladys pe Gwladus eo.
Mac'hed
Ar Mac'hed (e gregach Μάχαι /Machai, Machae, "emgannoù"; en unander: Μάχη /Machê pe Makhê) a oa drouksperedoù an emgannoù. Merc'hed pe vibien e oant da Eris, ha breudeur pe c'hoarezed d'an Hismined, Androktasied, ha Fonoi.
Mac'hed anavezet
Kalz a vugale he doe Eris, an holl avat ne oant ket Mac'hed. Sed ar re anavezetañ :
Pamela L. Travers
Pamela Lyndon Travers, bet ganet Helen Lyndon Goff (1899-1996), a oa ur skrivagnerez aostralian ha breizhveurat. Brudet eo abalamour d'he zudenn Mary Poppins dreist-holl.
Mont Gerbier de Joc
Mont Gerbier de Joc (Le Mont Gerbier de Jonc e galleg) a zo ur menez eus torosad ar Mezenc en Torosad Kreiz, e departamant an Ardèche en Okitania. Brudet eo ar volzenn fonolit-mañ evit he stumm souezhus ha dreist-holl dre m'emañ andon al Liger en e harz. 1,551 m uhelder zo dezhañ.
Masamet
Masamet (Mazamet e galleg) a zo ur gêr eus Lengadok en Okitania, hag ur gumun eus departamant an Tarn er rannvro Kreisteiz-Pireneoù.
Montanha Negra
Montanha Negra ("Menez du" en okitaneg, ha troet Montagne Noire e galleg) a zo un torosad meneziek e su an Torosad Kreiz e Lengadok (Okitania). Puèg de Nòra eo ar gern uhelañ (1 210 m). Masamet eo ar gêr vrasañ en tolead.
Baiona (disheñvelout)
Baiona zo un anv-lec'h:
Arak (evaj)
<HR noShade> An arak (ha n'eo ket arrack) pe arac pe arack (arabeg : عرق araq, ) a zo un died alkoolek (40-63%) treuzwelus, graet diwar lambig rezin ha greun aniz-dous. Tost eo ar blaz anezhi ouzh hini an ouzo, ar rakı hag ar pastis (met regalis a zo er pastis).
Gallout a ra bezañ mesket gant 1/2 ou 2/3 dour. Gwenn e teu da vezañ an evaj neuze.
Lenn Maracaibo
Lenn Maracaibo (spagnoleg : Lago de Maracaibo) zo ul ledennad vras a zour e gwalarn Venezuela. Lenn vrasañ Suamerika eo, gant ur gorread a 13 210 km². Digor eo war Pleg-mor Venezuela, ha pelloc'h war ar Mor Karib, dre strizh-mor Tablazo, 54 km e hed.
War ribloù lenn Maracaibo emañ porzhioù Maracaibo ha Cabimas. En-dro d’al lenn e kaver tireoul, unan eus an danvezioù krai a ra pinvidigezh Venezuela, hag a vez ezporzhiet adalek ar porzhioù-se. Ar pont General Rafael Urdaneta (8,7 km e hed ; savet e 1962), a ro an tu da dreuziñ strizh-mor Tablazo.
Zomba (distrig)
Zomba zo un distrig eus Malawi.
Felipe VI
Felipe VI a vez laret eus daou roue:
Bayonne
Bayonne zo un anv-lec'h gallek
C'hwevrer 2015 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2015 e Breizh
Euscarthmus
Euscarthmus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1831 gant an naturour alaman Maximilian zu Wied-Neuwied (1782-1867).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Suamerika, tri (3) isspesad dezhe en holl.
Mélanie Rouat
Mélanie Rouat, bet ganet e 1877 e Rieg, a oa ur geginerez hag ur bretiourez, perc'hennez an ostaleri vrudet Chez Mélanie e Rieg.
Er preti e voe degemeret Vincent Auriol, Colette, René Coty, Edouard Herriot, Georges Pompidou, Curnonsky ha kalz arzourien ha politikourien all.
Pennadoù kar
Keginerezh Breizh
Liammoù diavaez
Mélanie Rouat war lec'hienn Rieg
Bustillo de Chaves
Bustillo de Chaves zo ur gumun eus proviñs Valladolid, e Spagn.
Ford Motor Company
The Ford Motor Company pe Ford war eeun a zo ur saver-kirri amerikan lec'hiet e Detroit, savet gant Henry Ford e 1903. Gwerzhañ a ra kirri e bed a-bezh, met dreist holl er Stadoù-Unanet hag en Europa, dindan e anv Ford met ivez kirri chioc'h dindan an anv Lincoln. Produiñ a rae ivez traktourioù gwezhall. Perc'henn a ra perzhioù eus saverien-kirr all, Mazda e Japan (2,1%), Aston Martin er Rouantelezh-Unanet (15%) ha Jianglin e Sina (49%). Kontrollet eo c'hoazh an embregerezh gant ar famailh Ford, doust ma'z int perc'hennerien a nebeud perzhioù.
Deskrivet eo bet gant Forbes evel "an embregerezh pouezusañ en istor ar Stadoù-Unanet". Lakaet eo bet ganti hentennoù nevez da bleustriñ, evel an taylorismiezh, un doare nevez da aozañ al labour en embregerezhioù en deus aotreet ar saver-kirri da broduiñ evit ar wezh kentañ meur a garr en un dro.
Ar c'hovel
Ar c'hovel (pe la fragua e spagnoleg) zo un daolenn vras livet gant Francisco de Goya (1746–1828), war-dro 1817, evit ar genkiz Quinta del Sordo, hag a zo war ziskouez en dastumad Frick, en Evrog Nevez.
Balaka (distrig)
Balaka zo un distrig eus Malawi.
Ar c'hovel
Gwelout a reer tri gov en-dro d'un annev.
Ster an oberenn
Evel ul luc'hskeudenn eo an daolenn, teñval eo al livioù, louet, du, glas, en-dro d'ar metal ruz.
Diskouez a ra nerzh ar wazed, pezhioù kofoù-brec'h ha kein ledan dezhe. Gwelet eo bet an oberenn evel nerzh ar bobl spagnol trec'h war houarn klezeier armeoù gall Napoleon o devoa aloubet Spagn.
Goude ma oa bet Goya livour al lez e tiskouez amañ e oa kizidik ouzh poanioù an dud ordinal, ha meur a wech en deus livet labourerien.
Bustillo del Oro
Bustillo del Oro zo ur gumun eus proviñs Zamora, e Spagn.
Govel
thumb|200px|Govel eus ar Grennamzer.
thumb|200px|left|[[Ar c'hovel gant Francisco de Goya.]]
Ur c'hovel zo ul lec'h ma vez ar gov, pe ar marichal, o labourat an houarn war un annev. Tommet-ruz e vez an houarn en un oaled ha goude e vez skoet war an houarn ruz gant ur morzhol, pe un horzh, da reiñ dezhañ ar stumm a garer.
houarn-marc'h Hern-kezeg hag armoù a veze graet gant govien gwechall.
Llandrinio
Llandrinio zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh eus Kembre, e reter Powys. Emañ war lez ar stêr Havren, er biz da Y Trallwng hag er c'hreisteiz da Oswestry, ur gêr hag a zo en tu all d'ar vevenn etre Kembre ha Bro-Saoz.
E 2011 e oa 1,485 a dud o chom e kumuniezh Llandrinio ha 176 anezho a oa kembraegerien (12,2%).
El Cerrato
Cerrato, pe El Cerrato, zo un tolead e Spagn rannet etre proviñsoù Palencia dreist-holl, Burgos ha Valladolid. Ur gorread a 1,534 km2 zo dindanañ, hag ur 25,000 a dud zo o chom  ennañ. Un douar uhel p'emañ 783 m a-us da c'horre ar mor. 37 kêriadenn zo enni, ha kêr Dueñas eo ar gêr bennañ.
En istor e oa bet kêrbennoù all: Castroverde de Cerrato, Palenzuela, ha Baltanás abaoe ar XVvet kantved.
Kikladez
Enezeg ar C'hikladez (gresianeg : Κυκλάδες Kykládes) zo un enezeg e Bro-C'hres, e Mor Egea, er gevred da Aten, kêr-benn Gres.
En Enez Syros emañ Hermoupolis, kêr-benn ar C'hikladez hag ar rannvro Su-Egea (Kykladez ha Dodekanesa). Evit ar C'hikladez ez eus 9 unanenn rannvro enni ha 19 kêr-enezenn.
=Douaroniezh= En inizi ar C'hiklades e vez anvet kêr vrasañ an enezenn evel an enezenn hec'h-unan daoust ma vez alies implijet ar ger "C'hora" evit envel al lec'h : C'hora Naksos evit kêr-benn Naksos.
Framm melestradurel ar C'hikladez
thumb|right|Kartenn inizi-kêrioù ar C'hikladez
Douaroniezh
Menezioù-tan Milos ha Thira, marbr Paros.
Treuzdougerezh
thumb|right| Lestr-treizh Blue Star Ithaki o vont e-barzh porzh Ermoupoli war enezenn Syros Dre ma'z eo un enezeg eo evel-just ar vag ar mod aezetañ evit beajiñ etre an inizi. E-pad an hañv e vez bigi tizh-bras hag a liamm an inizi etreze. Met, pa'z eo aet kuit an douristed ne vez ket kalz a linennoù bageal. E-touez al linennoù a-hed ar bloaz ez eus : Koulskoude e vez meur a aerborzh war an inizi, ar re vrasañ o vezañ Mykonos ha Thira gant 217000 ha 368000 beajour.
Poblañs
=Istor ar C'hikladez=
Henc'hres
Gwelet ivez istor Henc'hres.
Istor modern
Industriezh e Ermoupoli.
Johannes Tauler
Buhez
Un diskbl da Vestr Eckhart eo bet. Gwelet eo ebel unan eus pouezusañ kevrinidi katolik ar Rheinland eus ar mare.
Deuet eo da vezañ ezel eus urzh ar vreudeur prezegerien war dro pemzek vloaz. Stummet eo bet e kouent Straßburg an urzh. Levezonet don eo bet gant Mestr Eckart a brezege e gêr-se etre 1313 ha 1326. Ne ouzer ket resis peseurt darempred oa etre an daou den. Mont a reas goude da Skolaj Köln an dominikaned ha da Skolaj Sant-Jakez Pariz marteze a-raok distreiñ da Straßburg.
Lakaet e voe Straßburg dindan interdid gant ar Pab e 1324 evel un toullad kêrioù all. Kuitaat a reas Johannes Tauler ar gêr gant an dominikaned evit ober e annez e Basel.
Kregiñ a reas da brezegenniñ e Straßburg e 1330. Bez' e oa eizh kouent dominikanezed e kêr d'ar c'houlz-se. Seblantout a ra sarmonioù Tauler evel re Mestr Eckhart pe Heinrich Seuse bezañ bet savet evit kumuniezhioù leanezed.
E 1338 pe 1339 e voe skarzhet an dominikaned eus Straßburg abalamour d'an dizemglev etre ar Pab Yann XXII hag an Impalaer Ludwig IV. Tremen a reas Tauler e amzer harlu e Basel (war-dro 1339-1343). Eno ez eas e darempred gant ul luskad beleien ha liked deol anvet "Mignoned Doue" (Gottesfreunde]. Kavet a vez meneg eus al luskad-se en e sarmonioù hag el lizhiri eskemmet gant ar beleg Heinrich von Nörlingen hag e vignonez speredel an dominikanez Margaret Ebner.
Retorn a reas da Straßburg e 1343. Kalz gwalleurioù a skoas ar geoded er bloavezhioù-se. Kren-douar ha tan-gwall e 1346. Bosenn zu etre fin 1347 ha 1349. Lavaret e vez e chomas Tauler e kêr evit frealziñ an annezidi.
Beajiñ a reas kalz e-kerzh an ugent vloaz diwezhañ eus e vuhez. Da gKöln peurgetket. Un toullad eus e sarmonioù a voe distaget eno.
Beziet eo bet en Iliz an dominikaned e Straßburg.
N'eus lezet pleustrad ebet met ur pevar-ugent sarmon bennak. Krog e oad d'o dastum pa oa bev c'hoazh.
Moullet e voent evit ar wech kentañ e Leipzig e 1498. Advoullet en Augsburg e 1508. Advoullet in bet goude asambles gant skridoù gant Eckhart ha re all e Basel (1521 ha 1522), Halberstadt (1523), Köln (1543) ha Lisboa (1551). Moullet e voe un droidigezh e latin e Köln e 1548 ha 1553. Meur a embannadur a voe en hag en.
Gwelet int evel oberennoù a-bouez ken e keñver preder hag e-keñver stil.
Psilopogon duvaucelii
Psilopogon duvaucelii a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Megalaimidae.
Marie Françoise Élisabeth de Savoie
Marie Françoise Élisabeth de Savoie, pe Maria Francisca de Saboia e portugaleg (Paris 1646-1683 Lisboa) a oa ur briñsez c'hall hag a voe Rouanez Portugal div wech, dre he dimezioù, da gentañ da Afonso VI, ha da eil d'e vreur rejant Dom Pedro (1646-1706) a deuas da vezañ roue Portugal, o-daou mibien d'ar roue João IV.
Blantyre (distrig)
Blantyre zo un distrig eus Malawi. An div drederenn eus e boblañs (661 256 a dud e 2008) zo o chom e Blantyre, eil brasañ kêr ar vro.
Myiodynastes
Myiodynastes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1857 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Norzhamerika, Mec'hiko, Kreiz ha Suamerika, dek (10) isspesad dezhe en holl.
Erin
Erin a zo un ger all evit komz eus un tevenn. Met anv Iwerzhon e saozneg Iwerzhon eo ivez. Meur a dra all eo ivez :
Marie Françoise Élisabeth de Savoie
He buhez
Merc'h e oa da Charles-Amédée de Savoie, dug Nemours ha da Élisabeth de Bourbon-Vendôme.
Erin
Tud
Erin (anv-bihan), un anv-bihan gwregel hag a gaver stank a-walc'h er Stadoù-Unanet, evel anv an aktourez Erin Brown pe ar film Erin Brockowich.
Marie Françoise Élisabeth de Savoie
He buhez
Merc'h-vihan e oa da César de Vendôme (1594-1665), ur mab bastard d'ar roue gall Herri IV, ha d'e bried-kleiz Gabrielle d'Estrées,
Lazhet e oa he zad gant e vreur-kaer François de Vendôme, dug Beaufort pa oa-hi 6 vloaz. Savet e voe Marie-Françoise hag he c'hoar henañ Marie-Jeanne-Baptiste gant o mamm hag ho mamm-gozh Françoise de Lorraine-Mercœur, dugez Vendôme.
Dimeziñ
He c'hoar a oa dimezet d'an dug Charles-Emmanuel II de Savoie en 1665. Marie-Françoise a voe dimezet da roue Portugal, Afonso VI en 1666. Un dimeziñ politikel e oa, evel kustum, ha lidet e voe e Bro-C'hall in absentia. Afonso a oa 23 bloaz, Marie Françoise a oa nevez tapet hec'h 20 vloaz ganti.
Aozet e voe an dimeziñ-se gant un diplomat portugalat, kont Castelo Maior, hag a glaske skoulmañ un emglev etre Portugal ha bro-C'hall a-enep Spagn.
War vor trema Portugal
Ditouret e oa bet ar Spagnoled gant o spierien diwar-benn pegoulz e voe savet eor lestr ar briñsez, ha klask a rejont skrapañ anezhi war vor. Ur bagad listri a voe kaset eus Cadiz evit klask tapout ar plac'h nevez. Amiral ar 15 lestr spagnol a gemeras kreñvlec'h Sant-João war an Inizi Berlengas, dirak Peniche ha Cabo Cavoeiro, ur c'hant kilometren hanternoz da Lisboa. Eno e oa aezamant da eoriañ listri. Pell amzer e oa bet repu morlaeron a bep bro ha klaske skrapañ madoù ar varc'hadourien spagnol ha portugalat kaset da Afrika, pe degaset eus Amerika pe Norzheuropa. Fall e troas an afer gant ar Spagnoled: stourm kalet a reas 25 den gwarnizon ar c'hreñvlec'h a-raok emzaskoriñ, ma voe gwanaet an armada a zistroas da Gadiz, e-keit ma voe kemmet deizioù ar veaj gant ar C'hallaoued, a oa bet kelaouet marteze gant o spierien ivez eus mennadoù ar Spagnoled.
Lez Lisboa
Pan erruas ar rouanez yaouank e Lisboa e voe dipitet bras gant al lez, disheñvel-bras diouzh an hini c'hall, ha gant personelezh he fried. Un hanter inosant e oa, hervez an istorourien, mateze abalamour d'ur c'hleñved pa oa bugel. Tamm deskadurezh ebet n'en doa gallet kaout, tremen a rae e amzer gant tud izel, kouz er palez evel er-maez, o c'hoari pe o cholorial, pe oc'h en em gannañ. Ur mignon eus Genova en doa, ha hennezh en doa beli warnañ. Hoalet e voe Marie Françoise gant breur-kaer, Pedro.
Galloud
An daou bried-kleiz a stagas da irienniñ evit lakaat kas Castelo Maior kuit. Goude graet kement-se e rejont d'ar c'h-Cortes (Ar Stadoù) embann diskar ar roue d'ar 24 a viz Du 1667, ma voe kaset pevar bloaz « d'an diaoul», da lavarout eo da un enezenn eus an Asorez. Ouzhpenn da se e teujont a-benn da lakaat nulañ eured Marie Françoise hag Afonso, dre ur prosezadur kamm ha falstamalloù, d'an 28 a viz Meurzh 1668.
Addimeziñ a reas Marie Françoise d'an 2 a viz Ebrel d'he breur-kaer, ar rejant Dom pedro gant aotre ar pab.
Bugale
Nemet ur verc'h n'o doe Marie Françoise hag ar rejant Pedro II :
A Rainha fundou em 1667 o convento do Santo Crucifixo ou das Francesinhas, e enriqueceu muitas igrejas Marie Françoise a renas ur vuhez devot neuze, hag a roas arc'hant da sevel iliz Nossa Senhora da Conceição, en Atouguia da Baleia, e-tal Peniche.
Afonso a zistroio en 1675 ha serret e voe e palez Sintra ma varvas da 40 vloaz, diwar un taol-gwad e-pad un oferenn d'an 12 a viz Gwengolo 1683.
Epialed
An Epialed (e gregach Επιάλης, Επιάλτης / Epiales, Epialtes), pe Epialos, Epioles, hag ivez melas oneiros (hunvre du) a oa drouksperedoù ar gwallhunvreoù.
Psilopogon duvaucelii
Anvet e voe Bucco Duvaucelii (kentanv) da gentañ-penn (e 1830) gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849) da zougen bri d'an naturour gall Alfred Duvaucel (1793-1824).
Gouel ar Mediaoù Keltiek
Gouel ar Mediaoù Keltiek, a oa anvet gwechall Gouel ar Filmoù hag ar Skinwel er Broioù Keltiek, zo e bal brudañ ar pezh a vez graet war dachenn ar mediaoù evit yezhoù ha sevenadurioù ar 6 bro geltiek.
Psilopogon duvaucelii
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
Gouel ar Mediaoù Keltiek
Dalc'het e vez bep bloaz en unan eus ar broioù keltiek, en nevezamzer. E-pad tri devezh e vez diskouezet filmoù hag abadennoù graet er broioù-se ha roet e vez prizioù d'ar re wellañ anezho. Aozet e voe ar gouel kentañ e 1980 en inizi Uibhist a Deas ha Beinn na Faoghla, e Bro-Skos, hag aozet e voe an 30vet gouel e 2009 e Caernarfon e Kembre. Mont a ra an darn vrasañ eus ar prizioù peurvuiañ gant Kembreiz hag Iwerzhoniz ha dre vras ne vez ket gounezet kalz prizioù gant ar Vretoned rak n'eo ket ken diorroet ar mediaoù e Breizh hag e brezhoneg evel e kembraeg pe en iwerzhoneg.
Marie Françoise Élisabeth de Savoie
He marv
Marie-Françoise a voe rouanez Portugal en-dro neuze ... e-pad tri miz... rak prestik goude e varvas d'ar 27 a viz Kerzu 1683.
Fonoi
Ar Fonoi (Fonos en unander ) a oa drouksperedoù ar muntr e mojennoù Hellaz kozh. Hervez Teogonia Hesiodos e vefent bugale da Eris ("Discordia" ar Romaned), ha breudeur da Ponos, Lete (an Ankounac'h), Limos (an naonegezh), an Algea (ar Poanioù), an Hismined (an emgannoù), ar Mac'hed (ar brezelioù), an Androktasiai (lazhadegoù), an Neikea (tabutoù), ar Pseudea (ar Gevier), al Logoi (an istorioù), an Amphillogiai (ar rendaeloù), Dysnomia (Anarkiezh), Ate (rivin), ha Horkos (le).
Trás-os-Montes
Trás-os-Montes zo anv portugalek meur a dra.
Marie Françoise Élisabeth de Savoie
He marv
Beziet e voe e kouent ar Francesinhas, diazezet ganti, hag e 1912 e voe kaset he relegoù d'ar Panteão dos Braganças, a zo e Manati São Vicente de Fora.
Enez San Simón
thumb|350px|Enezeg San Simón zo anezhi div enezenn, hini San Simón ha hini Santo Antón, ur pont etreze o-div. 350px|thumb|Kartenn eus enezeg San Simón.
Enez San Simón zo un enezenn en aber Vigo e Galiza. An hini vrasañ eus div enezenn enezeg San Simón eo. Unanet int gant ur pont. En holl d'an holl e vuzuliont 250 metrad hed ha 84 led.
Stag eo ouzh parrez Cesantes, a zo e kumun Redondela. Didud eo bremañ, hogen n'eo ket bet atav.
Manati zo bet en enez, hag ivez klañvdi, bac'h, oaled emzivaded.
Inizi all
Ouzhpenn San Simón ha San Antón emañ San Bartolomé ha San Norberto.
Algea
An Algea (e gregach Ἄλγεα) a oa drouksperedoù, gwelet evel maouezed, a zegase tristidigezh ha daeroù d'an dud. A-wechoù e komzer eus Algos (Ἄλγος), evel pa ne vije nemet unan anezho.
Merc'hed e oant da Eris, pe da Eter ha Gaia ha breudeur ha c'hoarezed niverus o doa, en o zouez an Hismined hag ar Mac'hed, ha Lete, Limos, Horkos, ha Ponos.
Peurvuiañ avat e konter teir anezho:
Ar ger
Diwar an anv-se e teu al lostger '-algia' er yezhoù latin.
Canirallus
Canirallus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1856 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad er genad-mañ : Canirallus oculeus.
E gavout a reer en Afrika.
Rummatadur
Lakaet e oa bet an daou spesad beankaensis ha kioloides er genad nevez Mentocrex.
Epinecrophylla
Epinecrophylla a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2006 gant an evnoniour stadunanat Morton L. Isler hag e genseurted.
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Dek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Rummatadur
Renket e veze an holl spesadoù er genad Myrmotherula betek 2006.
Coturnicops
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1855 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad rakiged a ya d'ober ar genad :
Koñvañsion vroadel
Koñvañsion vroadel a vez graet eus ar Vodadenn vonreizhañ vroadel a renas Bro-C'hall adalek an 21 a viz Gwengolo 1792 betek ar 26 a viz Here 1795 da vare an Dispac'h gall.
Dont a reas er galloud goude ar Vodadenn-lezenniñ ha ganti e voe savet ar C'hentañ Republik C'hall.
Karget e oa da sevel ur vonreizh nevez da Vro-C'hall goude diskaret ar roue Loeiz XVI d'an 10 a viz Eost 1792.
Celia von Bismarck
Celia von Bismarck (Geneva, 1971 - Geneva, 2010) a oa ur gontez suis ha madoberourez, kannadez Kroaz Ruz Suis adal 2006 betek he marv.
E diskar-amzer 2010 e voe kavet ur c'hrign-bev dezhi ha mervel a reas eizh sizhun goude.
Dysnomia
Dysnomia (Δυσνομία / Dysnomía) a oa un doueez vihan e mojennoù Henc'hres ; arouez an Dizurzh er geoded e oa, pa nac'he sentiñ d'al lezennoù.
Arondisamant Kolmar-Rappoltsweiler
Arondisamant Kolmar-Rappoltsweiler a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Roen-Uhel hag e rannvro Grand Est.
Dysnomia
Merc'h e oa da Eris. Peurvuiañ e veze e kompagnunezh Adikia, Ate ha Hybris.
Arondisamant Kolmar-Rappoltsweiler
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Kolmar-Rappoltsweiler etre 10 kanton ha 94 kumun.
Adrannet e voe arondisamantoù Roen-Uhel d'ar 1 a viz Genver 2017. 98 kumun zo en arondisamant Kolmar-Rappoltsweiler bremañ.
Dysnomia
Enebet outi eo Eunomia (an Urzh er geoded).
Enrico Letta
Enrico Letta (distaget [enˌriːko ˈlɛtːa] en italianeg) (ganet d'an 20 a viz Eost 1966) zo ur politikour italian eus ar Partito Democratico (Strollad Demokratel Italia). Hag anvet eo bet da Prezidant ar C'huzul (Kentañ Ministr) eo bet etre an 28 a viz Ebrel 2013 hag an 22 C'hwevrer 2014.
Sekretour ar Strollad Demokratel eo hag ezel eus Kambr ar Gannaded. Ministr an Aferioù Europat e voe etre 1998 ha 1999 ha Ministr ar Greanterezh etre 1999 ha 2001 ; Sekretour Kuzul ar Vinistred e voe ivez etre 2006 ha 2008.
Skol-veur Aberystwyth
Kentañ skol-veur a zo bet a-viskoazh e Kembre eo Skol-Veur Aberystwyth, e kontelezh Ceredigion. E 1872 e tigoras ar skol-veur-se, e savadur ar « Castle House », ur leti dirak ar mor. Thomas Charles Edwards e oa ar rener kentañ, hag e krogas 26 studier da studiañ eno. Hiziv an deiz e vez ouzhpenn 7 000 a studierion bep bloaz, en o zouesk tost da 2 000 anezhe a Gembre, hag ouzhpenn 1 100 anezhe ivez oc’h ober un doktorelezh. Bez ez eus triwec’h departamant akademikel hag a gelenn danvezioù liesseurt. An departamant kembraeg hag an departamant etrebroadel eo an daou zepartamant brudetañ ag ar skol-veur.
Istor
Castle House e oa ar savadur kentañ bet war tachenn ar skol-veur. Savet eo bet diwar c’houlenn Sir Uvedale Price evit e wreg tro-dro 1795, gwerzhet meur a-wezh da c’houde hag astennet en un doujañ ouzh an doare orin betek ar bloavezhioù 1860. Abalamour da ziorren an treñ o tont a vMachynlleth e oa prest Aberystwyth da vezañ ur lec’h vakañsiñ. Prenet e oa bet Castle House evit dont da vezañ ul leti diouzh ar c'hiz, pompadus e 1864 gant an hini karget a ziorren an hent houarn. Siwazh dezhañ, goude bezañ dispignet 80 000 lur saoz e oa deuet da vezañ re vresk e gerzh. Ne oa skol-veur ebet e Kembre d’ar c’houlz-se. Hugh Owen a hente ar strivoù da sevel ur skol-veur e Kembre. Gant skoazell entanet ar chapelioù Protestant dizalc’h, e oa bet dastumet arc’hant diwar chakodoù tud maezioù Kembre, gant mengleuzierion hanternoz Kembre da gentañ. 5 000 lur saoz oa bet dastumet a-raok kreiz ar bloavezh 1865. Implijout a reas poellgor Hugh Owen an dro da brenañ savadur ar “Castle House” dre baeañ 10 000 lur saoz evitañ e miz Meurzh 1867. Goude bezañ dastumet muioc’h a arc’hant e teuas a-benn an emsavidi da zigeriñ “y Coleg Ger y Lli” (ar c’hampus dirak ar mor) e 1872. Istor ar c’hampus-se zo leun a draoùigoù laouen pe gris, evel an tan-gwall e 1885 a lazhas tud. Diorren a reas skol-veur kentañ Kembre e meur a gampus, hini Llanbadarn Fawr, hag hini Penglais e lec’h ma vez lod vrasañ ag ar c’hentelioù hag sez ar skol-veur ivez. Deuet eo “y Coleg Ger y Lli” ur lec’h goullo an darn vuiañ ag an amzer e lec’h ma vez roet dreist holl kentelioù nann-akademiek, evit an dud deuet, goude m’eo bet kuitaet ar lec’h gant an departamant kembraek e dibenn 2013.
Plas ar c’hembraeg
Daoust ma vez buhez ar skol-veur e saozneg peurvuiañ, ur lod vad ag ar c’hentelioù a vez kinniget e kembraeg. Gallout a ra an holl daremprediñ e kembraeg gant ar melestradur (pe goulenn unan a vefe gouest da gomz). Betek 2014, bez e oa ar savadur Pantycelyn, ur lec’h kembraeg penn-da-benn e-lec’h ma oa abadennoù, ti-debriñ, kambreier e-lec’h ne veze klevet yezh ar vro nemetken. Ar fed m’eo bet serret hep bezañ kinniget un dra bar en e-lec’h a ziskouez pegen diseblant ouzh dazont ar yezh e c’hell bezañ pennoù-bras Kembre, siwazh. Bep bloaz e vez teir pe beder sonadeg veur (hag a-vremañ) e yezh ar vro aozet gant an UMCA e-barzh savadurioù ar skol veur, hag e chom yac’h a-walc’h stad ar yezh e-touez ar studerion dre m’eo Aberystwyth ker-greiz ar vro gembraek.
Yezhoù keltiek all
Skol-Veur-Aberystwyth eo ar skol-veur nemeti e lec’h ma vez kinniget teir yezh keltiek. Neuze, abalamour d’an dra-se ha d’ar liammoù ERASMUS e c’heller daremprediñ gant tud gouest da gaozeal brezhoneg ha gant tud gouest d’ober gant un doare Iwerzhoneg.
Androktasied
An Androktasied (em gregach androktasíai /Ἀνδροκτασίαι) a oa drouksperedoù al lazhadegoù er brezelioù e mojennoù Hellaz kozh.
Merc'hed e oant d'an doueez Eris (Discordia ar Romaned), ha niverus e oa o breudeur ha c'hoarezed : Ponos (ar Boan), Lete (an Ankoun), Limos (an Naon), ar Fonoi hag ar Mac'hed (ar Muntroù hag an Emgannoù), Disnomia hag Ate (an Dizurzh hag an Drouziwezh), Algea (ar Poanioù), an Hismined, Neikea (ar Chabous), Amfilogied (an Tabutoù), Pseudologoi (ar Gevier) ha Horkos (al Le).
Joaquín Murrieta
Joaquín Murrieta (skrivet ivez Murieta pe Murietta) (1829 – 1853), lesanvet Robin Hood El Dorado, a oa un den a veve e Kalifornia da vare an Diskrap war an Aour. Hervez ar savboentoù disheñvel e vez taolennet evel ul laer pe evel un den a stourme ouzh damani pounner ar saoznegerien e Kalifornia. Difenn a rae ar vengleuzierien baour a oa spagnolegerien ouzh ar gringos a glaske lakaat o c’hrabanoù war ar mengleuzioù.
Canterbury Tales
Canterbury Tales (Tales of Caunterbury e krennsaozneg, "Istorioù Canterbury") zo un dastumad kontadennoù saoznek gant ar barzh saoz Geoffrey Chaucer (1343-1400). Pevar istor warn-ugent zo el levr, anezho 17 000 linenn krennsaoznek, skrivet etre 1387 ha 1400. Darn zo e komz-plaen, met e gwerzennoù eo ar pep muiañ nezho.
Joaquín Murrieta
Ne ouzer ket kalz traoù diwar e benn hag a bep seurt istorioù zo bet kontet. Hervez lod e oa eus Chile. Bremañ e kav d’an darn vrasañ eus an istourien e oa genidik Murrieta eus stad Sonora.
Canterbury Tales
E 1386 e teuas Chaucer da vout Controller of Customs and Justice of Peace ("Gwirier ar Maltouterezh ha Barner a Beoc'h") ha tri bloaz goude, e 1389, Clerk of the King's work ("Kloareg Labourioù ar Roue"). Er bloavezhioù-se eo e krogas Chaucer da verat e skrid brudetañ, The Canterbury Tales. Kinniget eo an dastumad evel ur genstrivadeg etre pirc'hirined saoz o vont en ur bagad eus Londrez da Ganterbury da bediñ war bez Sant Thomas Becket en iliz-veur Canterbury. Ur priz zo da c'hounit : ur pred en ostaleri, an  Tabard Inn, e Southwark war an hent d'ar gêr.
Ivan Franko
Ivan Franko (en ukraineg : Іван Франко) (ganet d'ar 27 a viz Eost 1856 e Nahuievychi/Nahujowice, en Impalaeriezh Aostria-Hungaria d'an ampoent, ha marvet e Lviv d'an 28 a viz Mae 1916) a oa ur skrivagner, barzh, kazetenner, troer ha skridvarner eus Ukraina.
Canterbury Tales
Canterbury Tales a zo, gant Sire Gauvain et le Chevalier vert (dianav anv an oberour) ha  Piers Plowman  (gant William Langland), e-touez kentañ oberennoù anavezet.
Joaquín Murrieta
Moarvat ez eo gant tudenn Murrieta eo bet awenet ar skrivagner Johnston McCulley en deus skrivet troioù-kaer Zorro, embannet e 1919. Un toullad filmoù zo bet savet diwar-benn an dudenn-se ivez e Mec’hiko hag e SUA.