cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Merk kardinal
Ar reizhiad kardinal
Doareoù da zelc’her soñj: Diskouez a ra an tric’hornioù du lec’h an du war ar merkoù. Evit ar gouloù: ret eo soñjal e dremm un horolaj: tri sked (evit 3 eur), c’hwec’h sked (evit 6 eur), nav sked (evit nav eur) ha hanternoz (= norzh).
Sant-Ivi
Douaroniezh
Sant-Ivi a zo ur gumun eus Bro Gerne e kanton Konk-Kerne abaoe 2015, e departamant Penn-ar-Bed, e mervent Breizh.
Lec'hanvadurezh
Diwar anv ur manac'h keltiek anvet Ivy e teu anv ar barrez. Lidet vez hennezh d'an 6 a viz Here en deiziadur breizhat.
1446
Diwar-benn bloavezh 1446 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1446
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1446
Moran Dipode
Moran Dipode, <abbr title="Member of the Chartered College of Teaching">MCCT, ganet e Kemper d'ar 29 a viz Mezheven 1988, zo ur soner breizhat ha skrivagner brehonek.
Mab eo da Alan Dipode. Goude bezañ bet skoliataet e skol Diwan Kemper, skolaj Diwan Kemper ha lise Diwan Karaez e voe studier e Skol-veur Breizh-Uhel hag e Skol-veur Gaillimh en Iwerzhon ma tapas ur master war ar brezhoneg hag unan all war ar saozneg.
Echu e studioù gantañ e labouras e burevioù Diwan a-raok kelenn saozneg e skolaj Diwan ar Releg-Kerhuon. Goude-se e voe kelenner e Skolaj Diwan Gwened. E 2018 ez eas da Skol-veur Exeter, e Devon, Bro-Saoz war-benn bout kelenner eno.
Daou levr fantazi zo bet kenskrivet gantañ ha gant Marianna Donnart.
Gérard Jaffrès
thumb|300px|Gerard Jaffres o seniñ
Gérard Jaffrès a zo ur c'haner breizhat, ganet e 1956 (Kastell-Paol), hag o chom e Belgia. Kanañ a ra diwar-benn ar mor ha Bro-Leon dreist-holl. Hervez a gan e oa e Lise Kerichen, e Brest, er bloavezhioù 1970. C'hoari a ra sonerezh pep hañv e Breizh ha pep goañv e Beljia. Kanañ berr kanaouennoù e brezhoneg (Deusta Buan, Etre ar glao hag an avel, Bugel kollet, Pen ar c'hoaz, Feunteun ar c'horriganed…).
Gregory Stump
Gregory Stump zo ur yezhoniour stadunanat, troet gant ar brezhoneg.
Seul (botez)
Ar seul eo ar ar rann eus ar votez a zo dindan seul an den.
Seulioù uhel
Seulioù uhel a vez a-wechoù ouzh botoù ar merc'hed, diaes dezho kerzhout ganto pa ne vezont ket boazet. Seulioù uhel zo abaoe amzerioù Henegipt, douget int bet en Hellaz kozh, hag ar roue gall Loeiz XIV a douge seulioù uhel ivez, ha dre-se e veze marmouzet gant tud e lez roueel.
Belgica
Proviñs roman Belgica a zeu hec'h anv eus Gallia Belgica. Ul lodenn eus Galia e oa. E deroù prantad an impalaerien e vode tachennoù ar c'heodedoù a oa ezel eus ar c'hevredad belgat a-raok o faezhidigezh gant Julius Caesar, da lâret eo an dachenn zo etre ar Roen hag ar stêr Sequana (Ar Seine hiziv), anvet Belgium gant Caesar. Da gentañ e oa bet staliet kêr-benn ar broviñs e Durocorter (Reims hiziv). Goude se, ne ouzer ket pegoulz met kent diwezh an impalaeriezh izelañ moarvat, e voe kaset ar gêr-benn da Treueorum.
Distrigoù Portugal
thumb|300px|Distrigoù [[Portugal]]
Belgica
Da vare an impalaerAugustus e kaved e Belgica ar c'heodedoù galian-mañ :
Distrigoù Portugal
Rannet eo Portugal e 18 distrig :
Timbroù Aunus
thumb|left|280px| Timbroù Aunus embannet e 1919
Lindisfarne
Lindisfarne, anvet ivez Holy Island, zo un enezenn e biz Bro-Saoz, e Northumberland, er reter d'an hent etre Dinedin ha Newcastle upon Tyne. 162 a dud zo o chom enni, ur c'hastell hag un abati warni.
Timbroù Aunus
Aunus eo anv finnek ur gêr e Karelia ar Reter, anavezet gant ar Rusianed dre anv Olonets (Олонец).
E-pad ar brezel diabarzh a darzh e Rusia goude ar Brezel bed kentañ e kav da c’houarnamant Finland eo erru ar poent stagañ Karelia ar Reter, bro poblet gant finnegerien anezhi, ouzh Stad Finland. Kement-se a vefe respont da c’houlenn ar boblañs hervezañ. Ur bagad 1000 soudard a youl vat, en o fenn Gunnar von Herzen, zo kaset di d’ar 21 a viz Ebrel 1919 gant ar soñj embregiñ ar Gareliz er stourmadeg hag aloubiñ ar vro. Ar pal eo bezañ mestr e kerioù Lotinanpelto ha Petrozavodsk, ha derc'hel hent-houarn Mourmansk dindan evezh.
Buan e teu anat n’eus ket awalc’h a stourmerien e-tal Bolcheviked an Arme Ruz degaset timat war an dachenn hag ez eo klouar tud Karelia evit reiñ skoaz d’o “zieubourien”. Re ziwezhat e oa evit tuta emouestlidi nevez, ha dre forzh kilañ dirak ar Rusianed e tiviz Finlandiz tec’hout kuit d’o bro.
Ur rummad gant 8 timbr zo bet embannet gant ar velestradurezh rannvroel e-pad ar prantad amzer, a-benn dastum arc’hant evit ar soudarded. Timbroù Finland eus 1917 eo (al leon gant ar c’hleze) nemet soulgarget int gant anv "Aunus".
Rouez bras int hiriv ha priziet mat neuze.
Lenora Timm
Lenora Timm a oa ur gelennerez war ar yezhoniezh stadunanat e Skol-Veur Kalifornia (e kreizenn Davis) hag he deus studiet ar brezhoneg hag ar yezhoù keltiek.
Lindisfarne
Medcaut
E hengembraeg e oa Medcaut hec'h anv, hervez skrid Historia Brittonum, eus an. Hervez Andrew Breeze e teufe an anv-se eus ar gerioù latin Medicata (Insula), "Enez al louzoù", ha marteze e oa brudet he zachenn evel louzaoueg.
Hervez Historia Brittonum, e oa bet emgannoù er, hag e oa deuet Urien Rheged ha rouaned all eus an Hanternoz kozh, Rhydderch Hael, roue Ystrad Clud, da vrezeliñ ouzh an Angled, renet gant Theodoric, ha padet tri deiz ha teir noz.
Abati
A-bouez eo bet abati Lindisfarne er Grennamzer, e rouantelezh Northumbria. Krouet e oa bet gant Aidan, ur manac'h iwerzhonat, deuet eus Iona, en Inizi Gall, war c'houlenn ar roue Oswald Northumbria war-dro 635.
Brudet eo Cuthbert Lindisfarne a voe abad eno, hag an ebed Eadfrith hag Eadberht.
Alese e vije aet Ivi, ar sant brezhon, pe moarvat iwerzhonat, en deus roet e anv da Sant-Divi e Bro-Leon, da Sant-Ivi e Kernev ha da veur a lec'h all e Breizh (Pondivi, Logivi...).
Er bloavezhioù 700 e voe savet Avieloù Lindisfarne en abati. E 793 e tegouezhas armeadoù Lec'hlenniz, marteze ar re gentañ o lammat gant Bro-Saoz. Dre ma vezent niverusoc'h ez eas kuit ar venec'h. Goude alobadeg an Normaned e 1066 e voe savet ur prioldi en enez.
E 1550 e voe savet ur c'hastell bihan.
Fri
Ar fri zo ul lodenn eus ar penn, e-kreiz an dremm, etre an divjod, hag a-us d'ar genoù. Ennañ emañ organ ar c'hwesha.
FLN (Aljeria)
An FLN (Front de Libération Nationale) zo anvet ivez Jabhat al-Taḩrīr al-Waţanī en arabeg (جبهة التحرير الوطني).
Mélanie Jouitteau
Mélanie Jouitteau zo ur yezhoniourez vreizhat, eus Naoned, hag a labour abaoe 2008 er CNRS, hag abaoe 2011 e labourva IKER, hag a bled gant ar yezhoù bihanniverel. Aktourez hag oberourezh c'hoariva eo ivez. Implijet he deus Mélanie Giotto evel anv-pluenn hag arallanv.
Perzh a gemer e Kuzul skiantel an Ofis.
Buhez
Graet he eus un aotreegezh war ar brezhoneg e skol-veur Roazhon 2, ur master war al lizhiri modern e galleg, hag un dezenn e skiantoù al lavar da heul e skol-veur Naoned, tapet ganti skoazell arc'hant roet gant Ministrerezh an Enklask, ken e c'hellas mont d'en em stummañ e pep korn Europa. Dindan an arallanv Mélanie Giotto he deus c'hoariet tudenn Yerma e Yerma, pezh-c'hoari Federico García Lorca, gant teatr Penn ar Bed (2012-2013). Kensavet he deus ar gompagnunezh c'hoariva Paritito e Brest gant Mai Lincoln hag Anael Guyomarc'h. Embannet he deus Privezioù Publik, un destenn c'hoariva divyezhek, en embannadurioù Goater.
Notennoù
‏
Botez
Botoù a bep seurt zo, hervez an danvez anezho, hervez o ment, izel pe uhel, hervez an doare ma wiskont an troad:
FLN (Aljeria)
Petra eo an FLN ?
E 2005 e teuas Abdelaziz Bouteflika, prezidant Aljeria, da vezañ prezidant ar FLN.
Botez
Komz a reer eus reiñ taolioù botoù d'un dra bennak.
FLN (Aljeria)
Istor an FLN
E-touez diazezerien istorel ar strollad ez eus : Krim Belkacem, Mostefa Ben Boulaïd, Larbi Ben M'Hidi, Mohamed Boudiaf, Rabah Bitat ha Didouche Mourad.
Ar c'hentañ gwech ez eus bet klevet komz eus an FLN e oa bet taget aozadurioù publik arme Frañs en Aorez hag e Kabilia. An FLN a oa ar c'hentañ luskad broadel oc’h implijout ar feulster e-giz kentañ obererezh. E miz Mae 1955, ec’h erruas Ferhat Abbas e-barzh an FLN peogwir e oa o stourm ivez evit an dizalc'hidigezh. Tagadennoù a zo bet aozet gant an FLN a-enep an drevadennerien europat eus Aljeria. An armoù hag a oa gant an FLN a errue eus Bro-Egipt ha kaset da Varoko pe da Dunizia. E 1958, o doa tud an FLN a-walc'h a armoù hag kreñv a-walc'h e oant da gas en-dro ur brezel. Gwall-daolioù an FLN a reas er bobl sivil 19 166 den lazhet ( en o zouez 2788 Europad ha 16 378 Aljerian ) hag 21 151 den gloazet ( 7541 Europad ha 13 610 Aljerian ). D'an 18 a viz Meurzh 1962 e sinas Bro-Frañs « emglev Evian » da gaout un emglev harz-tennañ gant an FLN. E- miz Gouere 1962, e votas pobl Aljeria evit an dizalc'hidigezh ha peurwiriekaat emglev Evian hag a rakwele ur c’henlabour ekonomikel ha sokial etre an div vro.
Ivar Aasen
Ivar Aasen (distaget ivar osn) a oa ur yezhoniour hag ur skrivagner eus Norvegia. Ganet e oa bet d’ar 5 a viz Eost 1813 ha marvet e oa d’an 23 a viz Gwengolo 1896 en Oslo.
Mab da labourerien-douar e oa Ivar Aasen met abred e voe troet gant ar studi. Pa oa yaouank e teskas e-unan meur a yezh (en o zouez al latin hag an alamaneg) ha sevel a reas ur studiadenn eus rannyezh e gorn-bro, Sunnmøre, e kornaoueg Norvegia. Tapout a reas ur yalc’had evit dastum kanaouennoù pobl. Mont ha dont a rae dre ar vro evit studiañ ar yezh evel ma veze kaozeet war ar maez. Evitañ e oa eno e oa ar gwir yezh norvegek.
E-pad meur a vloaz e tastumas gerioù ar yezh komzet evel-se, dreist-holl e rannvroioù ar c'hornaoueg hag er rannyezhoù dibarañ. Yezh ar c’hêrioù ne oa ket dedennet ganti, rak evitañ e oa re levezonet gant an daneg. E 1848 e voe embannet ul levr yezhadur gant Aasen, Det norske Folkesprogs Grammatikk. Daou vloaz war-lerc’h e teuas er-maez e c’heriadur kentañ, Ordbog over det norske Folkesprog, ennañ tremen 25 000 ger. E 1849 e kinnigas Aasen e destenn gentañ er yezh skrivet nevez-savet gantañ hag e 1853 e voe embannet al levr a ginnige ar yezh skrivet-se, badezet gantañ landsmål. Deuet eo ar yezh-se, kemmet tamm-ha-tamm gant Aasen e-unan ha war e lerc’h, da vezañ hiziv an Nynorsk, unan eus an div yezh ofisiel a zo e Norvegia (an hini all eo ar Bokmål, a zo diskennet eus an doare daneg norvegek komzet e Norvegia da vare Aasen).
Er bloavezhioù goude e voe embannet meur a levr all gant Aasen (ur yezhadur, Norsk grammatik, e 1864 hag ur geriadur, Norsk Ordbog med dansk Forklaring, e 1873) hag en em lakaat a reas ivez da sevel barzhonegoù ha pezhioù-c’hoari e landsmål. A-hed ar bloavezhioù-se e reseve Aasen yalc’hadoù digant ar Storting, Parlamant Norvegia, dedennet gant e labour. Derc’hel a reas da studiañ ha da skrivañ betek dibenn e vuhez. Mervel a reas e Christinia (Oslo) d’an 23 a viz Gwengolo 1896 ha lidet e voe e obidoù war an ton bras. Gant Ivar Aasen¨ez eus bet savet, koulz lavaret, ur yezh a zo bet degemeret gant miliadoù a dud e Norvegia hag a zo hiziv yezh ul lodenn eus skolioù ar vro.
Timbroù Tiriad an Alawited
thumb|Timbr Siria dreistmoullet 1926 thumb|left|150px|Timbr gall dreistmoullet 1925
Ur rannvro eus Siria eo Tiriad an Alawited, bevennet gant Hatay (e su Turkia) ha Liban.
Melestradurezh gall ar postoù he doa digoret ur burev eno e 1852. E dibenn ar Brezel-bed kentañ eo dismantret an Impalaeriezh otoman hag eo fiziet an tiriad d’ar Frañs gant Kevredigezh ar Broadoù, evel ar peurrest eus Siria.
Gaelscoil
thumb|Bunscoil e [[An tIúr.]]
Timbroù Tiriad an Alawited
E 1925 e teu er-maez timbroù gall Dreistmoullet gant an anv ALAOUITES e galleg hag en arabeg, gant prizioù e piastr. Nebeut war-lerc’h e vez implijet timbroù Siria 1925 gant an hevelep dreistmoulladur divyezhek. 17 timbr zo embannet evit ar potst-dre nij, soulgarget gant tresadenn ur c’harr-nij.
Gaelscoil
Ur gaelscoil (liester: gaelscoileanna) a zo anezhi ur skol en Iwerzhon er-maez eus ar gouzelegvaoù (gaeltachtaí) ma vez vez implijet an iwerzhoneg evel yezh-kelenn. Dindan beli Foras Pátrunachta na Scoileanna LánGhaeilge emañ an darn vrasañ eus ar skolioù.
Timbroù Tiriad an Alawited
Dont a ra Tiriad an Alawited da vezañ ur republik emren e 1930 dindan anv Latakia, porzh brasañ ar rannvro. Timbroù sirian dreistmoullet LATTAQUIE e lizherennoù latin hag en arabeg zo moullet adalek miz Gouere 1931.
Gaelscoil
Bez' ez eus skolioù kentañ-derez (bunscoileanna) hag eil-derez (meánscoileanna) a-raok ar skolaj/lise (coláiste).
Timbroù Tiriad an Alawited
D’an 28 a viz C’hwevrer 1937 eo staget an tiriad ouzh Siria ha timbroù ar Stad-se a vez implijet bremañ hep an disterrañ meneg ispisial.
Gaelscoil
Krouet e oa bet ar gaelscoileanna kentañ e deroù an XXvet kantved da geñver "Adsav keltiek".
Hiziv ez eus war-dro da 50.000 skoliad/ez er gaelscoileanna en holl koulz e Republik Iwerzhon hag e Norzhiwerzhon isrannet etre 158 skol kentañ-derez ha 36 skolaj ha lise.
Maria Letizia Ramolino
Maria Letizia Ramolino a oa ur vaouez eus Korsika ganet d'ar 24 a viz Eost 1750. Merc'h e oa da Jean-Jérome Ramolino ha da Angela Maria Pietra-Santa.
A orin italian e oa he ziegezh, diskenn a rae eus konted Colalto; ar c'hentañ anezhe a ziazezas en Aiacciu a oa dimezet da verc'h dodje Genova.
Brudet e oa he c'hened en enez. Kontet ez eus bet e oa bet bodet gant Pascale Paoli, p'edo e barr e c'halloud, holl goantenned Korsika da ziskouez da gannad Tunis, hag edo Maria Letizia er renk kentañ.
Gwaz ha bugale
Dimeziñ a eure da Carlo Maria Buonaparte. Lidet e voe an eured d'an 2 a viz Mezheven 1764, pa oa 14 vloaz, ha 13 bugel a voe. Setu int:
E Bro-C'hall hag en Italia
Pa varvas he gwaz en 1785 e rankas bevañ er baourentez. Met gwellaet e voe stad an tiegezh pan eas hec'h eil mab Napoleone war vicher an armoù. E 1793 e rankas kuitaat Korsika a oa en em savet a-enep Bro-C'hall, da vont da v-Marseille. D'ar c'houlz-se eo e kustumas sellout berr.
Devot e oa, gwarez a c'houlennas digant ar pab pa voe ret mont d'an harlu, ha mont a reas da chom da Roma, d'ar palez Falconieri gant he hanter-breur ar c'hardinal Joseph Fesch, ha goude d'ar palez Rinuccini. Eno eo e klevas keloù eus marv Napoléon Bonaparte d'ar 5 a viz Mae 1821 hag eno eo e varvas d'an 2 a viz C'hwevrer 1836. E Corneto e voe beziet, met degaset e voe he c'horf da Aiacciu e 1851, ha neuze d'ar Chapel impalaerel en 1860 war urzh he mab-bihan Napoleon III.
Roll ar Pennoù Stad e 2007
Azia
Kentañ-ministr – Letanant-meur
Jules Joseph Lefebvre
Jules Joseph Lefebvre, ganet e Tournan d'ar 14 a viz Meurzh 1834 ha marvet e Pariz d'ar 24 a viz C'hwevrer 1912, a oa ul livour akademikel gall, poltredour, ha kelenner e Skol Uhel an Arzoù Kaer (e Pariz evel-just).
E vuhez
E-touez e studierien e oa al livour a orin skosat William Hart, livourien stadunanat evel Childe Hassam, Frank Benson, Edmund Charles Tarbell ha John Noble Barlow, ar C'hallaoued Georges Rochegrosse ha Paul Landowski, hag ar Belgiad Fernand Khnopff.
Brudet eo e livadurioù merc'hed noazh, kement ha re e gevezer William Bouguereau. E 1868 e voe kaoz vras eus e Femme couchée (Maouez en he gourvez). Met e oberenn brudetañ eo La Vérité (Ar Wirionez), ur vaouez noazh a weler o terc'hel ur melezour a-hed he brec'h, hag a zo hiriv e Mirdi Orsay.
Jean-Pierre Ledunois
Jean-Pierre Ledunois zo ur yezhoniour hag ur c'hlasker.
Levrlennadur
J. P. Ledunois. La Préposition Conjuguée en breton, tezenn, Skol-Veur Roazhon, Atelier National de Reproduction des Thèses. 2002
Mississippi (stad)
Douaroniezh
En hanternoz d'ar stad emañ Tennessee, er reter Alabama, er c'hreisteiz Louiziana hag un tamm bihan eus aod pleg-mor mec'hiko hag er c'hornôg, en tu all d'ar stêr Mississippi, Louiziana hag Arkansas.
Stêrioù all zo ivez: *Big Black River, Pearl River, Yazoo, Pascagoula, Tombigbee. Lennoù zo ivez: Ross Barnett Reservoir, Arkabutla Lake, Sardis Lake ha Grenada Lake.
Momignies
Momignies (e pikardeg : Momgniye) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut.
Marpent
Marpent a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
384
1137 Ab Urbe Condita = 384 goude J.-K.
Bloavezh bizeost, o kregiñ gant ul Lun, hag hoc'h echuiñ gant ur Meurzh
Provañs
Provañs (Provença,, en okitaneg) zo ur rannvro istorel ha sevenadurel e reter Okitania. Ur rouantelezh eo bet en, ha goude-se ur gontelezh hag a voe staget e 1481 ouzh Bro-C'hall.
Klotañ a ra hiziv, mui pe vui, gant ul lodenn eus ar rannvro velestradurel Provence-Alpes-Côte d'Azur, e gevred ar Stad c'hall. En em astenn a ra eus korn-bro Nimes betek ar stêr Var a zisparti Provañs ha Kontelezh kozh Nisa. Met da vareoù zo e oa bro Nisa e kontelezh Provañs (betek 1388 da skouer).
Arle e oa kêr-benn Provañs etre 911 ha 1180, ha goude-se Ais de Provença etre 1180 ha 1789. Hogen Marselha eo kêr-benn ar rannvro velestradurel Provence-Alpes-Côte d'Azur bremañ.
Ulbha
Ulbha (distaget: [ˈulˠ̪u.ə] ; Ulva e saozneg) zo un enezenn e-kichenik Muile, en Inizi Gall, Bro-Skos (Earra-Ghaidheal agus Bòd).
C'hwezek a dud a oa o chom enni e 2001, c'hwec'h e 2018. Perc'henn an enezenn en doa c'hoant d'he gwerzhañ evit he foblañ en-dro, adprenet eo bet gant an annezidi all harpet gant maodierned Bro-Skos,.
Pika-arc'hant
Ar pika arc'hant (Ochotona argentata) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e proviñs Ningxia e Sina.
1447
Diwar-benn bloavezh 1447 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Proviñsoù an Izelvroioù
300px|thumb|right|Proviñsoù an Izelvroioù
Rannet eo an Izelvroioù e 12 proviñs :
Kama Soutra
Lodenn vrudetañ an dastumadeg anvet Kama Chastra (कामशास्त्र Kāmaśāstra) eo Kama Soutra (sañskriteg : कामसूत्र Kāmasūtra, "Pennlavaroù ar Garantez"), un dastumad indian skrivet etre ar hag ar  gant Vâtsyâyana war a greder.
Pika Alaska
Pika Alaska (Ochotona collaris) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Kanada hag Alaska.
Kama Soutra
Savet eo an anv "Kama Soutra" diwar Kâma, doue ar garantez peuzpar da Eros ha Kupido, ha diwar sûtra pe shâstra, "pennlavaroù".
Calandreta
Calandreta (alc'hwederedigoù) eo anv ar skolioù divyezhek okitaneg-galleg zo en Okitania.
Kama Soutra
Kâma a zegas ar blijadur a c'hall an dud reiñ an eil d'egile gant o femp skiant, o spered hag o ene. Ouzhpenn reizh a gaver e Kâma Sûtra : anv zo eus doareoù-bevañ a rank un den sevenet anavezout, eus boued, frond ha sonerezh.
Calandreta
E Pau (Pireneoù-Atlantel) e oa bet savet an hini gentañ, e 1979.
Kama Soutra
Ul levr klasel eus ar relijion hindou eo Kâma Sûtra. Kaoz zo ennañ eus eil live ar vuhez, Kama, live ar garantez. Skeudennet-kaer e vez peurvuiañ, gant livadurioùigoù. Kuzulioù diwar-benn an doare da hoalañ ha da reiñ plijadur, d'ar wreg pe d'ar gwaz, a gaver e-barzh, dreist-holl dre lakaat ar c'horf a-zoare.
Ul levr evit an noblañsed indian e oa mennet da vezañ. Talvoudus-bras eo evit anaout ar vuhez en Indez a-wechall. Ul levr addisplegoù, ar Jayamangala, zo bet savet diwarnañ gant Yashodhara. Da gentañ e oa graet al levr evit ar baotred hag o serc'hed : deskrivañ a ra an embarañ hag an darempred etre gwaz ha maouez hervez ar pezh a dleont ober hag a c'hallont gortoz digant egile.
Calandreta
2 skolaj a zo ivez hag en holl ez eus 3 045 calandron a zo skoliataet en okitaneg (2009).
Kama Soutra
Kuzulioù evit ar maouezed zo ennañ koulskoude. Diskouez a ra ivez n'eo ket a-walc'h d'ar gwaz kas an ober reizhel da benn : pokat, flourañ, dantañ, krafignat a rank gouzout ober ivez. Deskrivet ez eus un ugent emzalc'h-korf bennak, hag aliet eo an dud da lezel o faltazi d'o ren.
Bernioù addisplegoù zo bet savet diwar-benn al levr, oberennoù a-leizh zo bet skrivet diwar-benn arz ar garantez, pe an erotegezh, war lerc'h Kâma Sûtra. Darn zoken o deus adkemeret an anv. Pell int a gaout hevelep talvoudegezh.
Calandreta
Skolioù digoust ha lik int. Diouzh programmoù an Deskadurezh Stad eo graet ar c'hentelioù. Dre soubidigezh eo skoliataet ar vugale.
Ur greizenn stummañ a zo dezho, an APRENE (staliet e Besièrs), hag anavezet gant an Deskadurezh Stad.
Skol-veur Roazhon 2
Evel hini Naoned eo hêrez Skol-Veur Breizh krouet e 1461 gant an dug Frañsez II.
Kaoz a vez a-wechoù er c'hazetennoù eus unaniñ div skol-veur Roazhon.
Ur skourr all eus ar skol-veur zo e Sant-Brieg abaoe 1991, a vez graet kampus Mazier anezhañ.
Brud
Brud he deus ar skol-veur da vezañ stanket bep bloaz gant ar studierien. E gwirionez ne c'hoarvez nemet un nebeud sizhunioù bep bloaz, ha 7 hepken e 2009.
Kamlez
Douaroniezh
Ar Gindi a ra an disparti gant Ar Vinic'hi-Landreger, ouzh gevred. Gwazh ar Roudour a ra an hini gant Koatreven, ouzh mervent.
Kumunioù amezek : Koatreven; An Trevoù; Perwenan; Ar Vinihi;
Ardamezioù
N'ez eus ket, evit ar poent
Lé Casté
thumb|right Lé Casté eo anv gwernenezek unan eus 10 parrez Gwernenez, anvet Castel e saozneg ha Sainte-Marie-du-Câtel e galleg, enni 8.975 den o chom (2001).
Ouakari penn du
An ouakari penn du (Cacajao melanocephalus) a zo ur marmouz hag a vev en Amerika ar Su.
Lé Casté
Parrez vrasañ an enezenn an hini eo, dezhi 10,200km2.
Ouakari moal
An ouakari moal (Cacajao calvus) a zo ur marmouz hag a vev en Amerika ar Su (Perou ha Brazil).
Annez
Bevañ a ra a-strolladoù e koadegoù damveuzet pe e-kichen geunioù ha lennoù. En em vagañ a ra diwar struzh dreist-holl.
Rummatadur
4 isspesad a zo : Cacajao c. calvus, Cacajao c. ucayalii, Cacajao c. rubicundus, Cacajao c. novaesi.
Pika Turuchan
Pika Turuchan (Ochotona turuchanensis) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Sibiria.
Moulins (Allier)
Moulins eo pennlec'h departamant gall an Allier hiriv, daoust ma n'eo ket ar gêr vrasañ. Gwechall e oa Moulins kêr-benn dugelezh Bourbon, pe Bourbonnais.
Touristerezh
Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.
Hervé Abalain
Hervé Abalain (1934-2014) zo bet kelenner saozneg e Skol-veur Breizh-Izel, e Brest. Skolveuriad war ar saozneg, ha gantañ un dezenn doktorelezh a-berzh ar Stad, arbennigour e oa war ar c'hudennoù yezh ha sevenadur er broioù keltiek. Ezel e oa eus Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (Brest).
381
1134 Ab Urbe Condita = 381 goude J.-K.
Bloavez boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Gwener
Moulins
Moulins zo anv meur a gêr e Bro-C'hall:
Moulins a gaver en anv meur a lec'h arall:
A-wechoù e vo skrivet Moulin, hep "s" :
Jon Ortiz de Urbina
Jon Ortiz de Urbina zo ur yezhoniour euskarek.
Labourat a ra dreist-holl war an euskareg, met bet en deus skrivet diwar-benn ar brezhoneg ivez.
Du 2007 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2007 e Breizh
Mairieux
Mairieux a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Fryske Nasjonale Partij
Istor
Krouet e voe ar strollad e 1962 gant emsaverien yaouank ar Fryske Beweging (an Emsav Frizat) peogwir lârout a rae ar Anti Revolutionaire Partij, en doa ar Fryske Beweging liammoù gantañ e oa ar bolitikerezh izelvroat pouezusoc'h eget ar bolitikerezh frizat.
E 1966 e c'hounezas e sez kentañ er c'huzul rannvroel. E 1995 e kevreas gant Ar Re C'hlas da c'hounit ur sez er Gambr Gentañ. Etre 1996 ha 2003 e voe dalc'het ar sez-se gant Ar Re C'hlas. Abaoe 2003 eo dalc'het gant un ezel eus ar Fryske Nasjonale Partij.
Ideologiezh
Ur strollad eus an tu-kleiz eo ar Fryske Nasjonale Partij. Goulenn a ra aozadur ur vonreizh kevredel m'o defe ar Friziz muioc'h a emvererezh. Fellout a ra dezhañ e vefe anavezet ar yezh frizek hag e vefe kontrolet gant ar rannvro ar gaz a genderc'h.
Kannaded
Abaoe 1995 eo kevreet gant Ar Re C'hlas hag un nebeud strolladoù proviñsel. A-gevret o deus gounezet ur sez en Eerste Kamer, hag a zalc'h dindan anv Onafhankelijke Senaatsfractie. Abaoe 2003 eo dalc'het ar sez-se gant Hendrik ten Hoeve, un ezel eus ar Fryske Nasjonale Partij.
Derc'hel a ra ar strollad seizh sez e kuzul ar broviñs. Marc'hata a ra gant ar gouarnamant met choazet en deus da chom e-barzh an tu enep.
52 gannad en deus e-barzh kuzulioù lec'hel Friz ha kenlabourat a ra gant ar galloud-ober e Wymbritseradiel ha Dongeradeel. Un ezel eus Emglev Libr Europa eo.
Darempredoù gant strolladoù all
Darempredoù mat en deus ar Fryske Nasjonale Partij gant strolladoù proviñsel all evel ar Partij Nieuw Limburg hag Ar Re C'hlas. A-gevret e furmont an Onafhankelijke Senaatsfractie. Kenlabourat en deus graet gant ar Politieke Partij Radicalen, ur strollad politikel kristen eus an tu-kleiz.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel an FNP
Lios Mòr
Lios Mòr (distaget [ʎis̪ moːɾ]), Lismore e saozneg, zo unan eus an Inizi Gall, e gwalarn Bro-Skos. Emañ er biz da enez Muile, e-touez an Inizi tostañ, e kontelezh Argyll ha Bute. Gallout a reer mont war an enezenn gant bigi a loc’h eus an douar-bras.
Dre ma oa un enezenn strujus (Lios Mòr a dalvez kement ha liorzh veur), e voe ul lec’h a bouez gwechall, gant ur manati diazezet gant sant Moluag (marvet e 592), un diskibl da sant Koulmkell. Eno e voe sez eskopti Argyll ivez, betek ar. En amzer gozh, pa oa aesoc’h mont war vor eget mont gant hentoù an douar-bras, ne oa ket ul lec’h digenvez tamm ebet.
1448
Diwar-benn bloavezh 1448 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1448
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1448
Melogale
Melogale a zo ur genad eus kerentiad ar mustelideged e rummatadur ar bronneged, ennañ pevar spesad:
La Fouarêt
thumb|right La Fouarêt eo anv gwernenezek unan eus dek parrez Gwernenez, anvet The Forest e saozneg ha La Forêt e galleg, enni 1,549 den o chom (2001) hag ur gorread 4,11 km2.
Parrez uhelañ an enezenn an hini eo, betek kant m uhelder.
Santeg
Santeg (distaget: ) zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Kastell-Paol, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.
Glossolepis leggetti
Glossolepis leggetti a zo ur pesk eus kerentiad ar Melanotaeniidae. N’eo nemet er Stêr-Wapoga (Ginea-Nevez) hag en hec'h adstêrioù e vez kavet. Bevañ a ra en douereier sklaer asambles gant Chilatherina alleni ha Melanotaenia rubripinnis. Er c'hontrol d'ar re-mañ, avat, ne blij ket dezhañ an doureier a red re vuan ha bevañ a ra e darnoù donañ ar stêrioù, el lec'h ma vez gorrekoc'h ar red.
Grace O'Malley
Grace O'Malley (tro 1530 - tro 1603) pe Gráinne Ni Mháille e gouezeleg Iwerzhon, lesanvet Granuaile pe c’hoazh Gráinne Mhaol, a oa ur vorlaerez.
Ganet e voe en Iwerzhon tro 1530 ha buan e voe dedennet gant bed ar mor ha hini ar bigi.
War-dro 1546 e timezas da Donal O'Flaherty. Tri bugel o doe: Owen, Margaret ha Murrough.
Pa varvas he gwaz e tifennas hag ec’h adperc’hennas e gastilli : tamm-ha-tamm e renas warno Clew Bay. En sell da greñvaat he beli war ar bae e timezas (ha goude-se e tispartijont) gant Richard Burke. A-drugarez d’an disparti e tapas kaout kastell Rockfleet. He finvidigezhioù a implijas evit kenwerzhañ ha dont da vezañ ur vorlaerez. Bac’het e voe abalamour da se, met dieubet e voe (ne ouezer ket penaos na perak). E 1593 e voe toullbarc'hed he daou vab hag ur breur dezhi gant un denjentil saoz hag ez eas-hi betek Bro-Saoz da goulenn digant ar rouanez Elizabeth Iañ ma vijent dieubet. Dieubet e voent, ha pa zistroas d'he bro e kendalc’has gant ar morlaerezh, o tagañ listri enebourien Bro-Saoz.
Mervel a reas e Rockfleet war-dro 1603.
Johannes Heinecke
Johannes Heinecke zo ur yezhoniour alaman en deus labouret e skol-veur Heidelberg hag e ti France Télécom e Lannuon.
Maranhão
Maranhão a zo
Distrig Leiria
Un distrig eus Portugal eo distrig Leiria.
16 kumun zo ennañ :
Sivry-Rance
Sivry-Rance (e pikardeg : Chevri-Rance) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut.
Klaus Mann
Klaus Mann (18 a viz Du 1906 e München - 21 a viz Mae 1949 e Cannes) zo ur skrivagner alamanek hag en deus enebet ouzh an naziegezh adalek 1925. Mab ar skrivagner Thomas Mann e oa. Kuitaat a reas Alamagn pa voe kemeret ar galloud gant an Nazied e 1933. Kemer a reas perzh en Eil Brezel-bed en arme stadunanat.
E vuhez
Ganet e vo Klaus Mann e München. Mab ar skrivagner Thomas Mann hag e wreg Katia Pringsheim e oa. Lutherian e oa e dad, tra ma oa yuzevez e vamm. Ken abred hag e 1924 e krogas da skrivañ danevelloù, hag e 1925 e teuas da vezañ buruteller war ar c'hoariva evit ur gazetenn diazezet e Berlin. E 1925 ivez e voe embannet e skridoù kentañ. Diaes e voe penn-kentañ buhez Klaus Mann : start e oa an darempredoù gant e dad, ha goapaet e veze peogwir e oa heñvelreizh. Goude bezañ kaset ur pennadig amzer e meur a skol ez eas da veajiñ d'ar Stadoù-Unanet gant e c'hoar Erika Mann, e 1927. E 1924 e oa bet lakaet da zanvez-pried Pamela Wedekind, ur plac'h a anaveze abaoe ma oa bugel. Ha hi merc'h ar skrivagner pezhioù-c'hoari Frank Wedekind, ha mignonez ivez da Erika. Nullet e voe ar bromesa a briedelezh e miz Genver 1928.
E 1929 e veajas da Norzhafrika gant Erika. Er memes mare e kejjont ouzh ar skrivagnerez ha luc'hskeudennerez suis Annemarie Schwarzenbach, hag a voe mignonez dezho e-pad meur a vloaz. Klaus ha hi a veajas kalz asambles, o beaj diwezhañ a voe da Voskov e 1934, da-geñver ur vodadeg skrivagnerien.
E 1932 e skrivas Klaus Mann lodenn gentañ e emvuhezskrid. E 1933 e kemeras perzh asambles gant Erika er Pepper-Mill, ur c'habared ma veze aozet abadennoù politikel. An Nazied a glevas kaoz eus an afer-se, hag e rankas Mann tec'hout war-du Pariz e miz Meurzh 1933. Goude-se ez eas ivez da Amsterdam ha da Suis, en un ti perc'hennet gant e familh. E miz Du 1934 e voe lemet ar vroadelezh alaman digantañ, dont a reas neuze da vezañ tchek. E 1939 ez eas d'ar Stadoù-Unanet, m'edo o chom e Princeton, New Jersey hag e New York. E 1943 e voe broadelet amerikan.
Rovelieg
Rovelieg a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Begerel e departamant Il-ha-Gwilen.
Pika muzelloù du
Ar pika muzelloù du (Ochotona curzoniae) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Sina, Nepal, Tibet hag India.
Klaus Mann
E vuhez
E-pad an Eil Brezel-bed e voe serjant er 5vet arme amerikan en Italia, hag en hañv 1945 e voe kaset da Alamagn d'ober reportjaoù evit ar gelaouenn Stars and Stripes.
Rovelieg
Anv
Gerdarzh
Klaus Mann
Kanaouennoù
Gedichte und Chansons. Herausgegeben von Uwe Naumann und Fredric Kroll. Mit Radierungen von Inge Jastram. Edition Frank Albrecht, Schriesheim, 1999, ISBN 3-926360-15-1 (Erstmals werden in diesem Band sämtliche lyrische Arbeiten versammelt, darunter zahlreiche bisher unveröffentlichte Texte aus dem Nachlass; die Spannbreite reicht von den ersten Kindheitsgedichten bis hin zu den Satiren für das Kabarett „Die Pfeffermühle“ seiner Schwester Erika.)
Pika Tsing-Ling
Pika Tsing-Ling (Ochotona huangensis) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Sina.
Eric Cobham
Eric Cobham (tro 1700, Pool – tro 1760) a oa ur morlaer hag a labouras gant e wreg Maria Lindsey, bet ganet e Plymouth. Diazezet e oant e Newfoundland, en Douar-Nevez. Preizhata a rejont bagoù war stêr Sant-Laorañs. Gwech ebet n’o deus bet kudennoù peogwir ne virent prizoniad ebet, hag e kasent an holl vagoù paket ganto d’ar strad. O micher morlaeron a gasjont etre 1720 ha 1740, ha goude-se e teujont da repuiñ e Le Havre. Degemeret mat e voent : dont a reas Eric da vezañ barner. War a seblant ne voe ket plijet e wreg gant Le Havre : en em zistrujañ a reas, pe marteze e voe lazhet gant he gwaz. Ur verc’h ha daou vab a voe ganet dezho. Cobham a skrivas e eñvorennoù, hag embannet e voent goude e varv. Klask a reas e familh prenañ an holl skouerennoù anezho a-benn o distrujañ, met miret ez eus bet ur skouerenn en Dielloù broadel e Pariz. Diaes eo gouzout ha gwir eo an holl draoù-se : n'eus ket bet klebvet kaoz eus Cobham a-raok ar bloavezhioù 1920. Philip Gosse a implijas an anv Eric, un anv ral en XVIIIvet kantved. Hervez Gosse ivez he dije bet c'hoant Maria Lindsey lakaat he gwaz da brenañ un ti anvet Mapleton Hall e Plymouth, met n'eus lec'h ebet anvet evel-se e Plymouth pe tro-war-dro.
Morgan (disheñvelout)
Morgan zo un anv-badez kembraek, brezhonek ha kerneveurek implijet ivez e saozneg, roet d'ar baotred koulz ha d'ar merc'hed.
Stummoù gwregel : Morgana ( e latin hag italianeg), Morgane (e gallek).
kantved
Meneget eo an anv e Geriadur ar Gonideg, en embannadur 1850. Hervez an oberour e teu eus mor ha gan (troet gant "race"). Lakaet eo da gevatal gant Pélage. Un anv-paotr eo eta war a seblant, met n'anavezer ket skouerioù resis anezhañ evel anv-badez e Breizh en amzer-se.
An anv Mari-Morgan a gaver dindan pluenn Fañch an Uhel en he notennoù-beaj. Adkavet e vo goude e skridoù zo gant Paul Sébillot, ha Per-Jakez Heliaz. Mari Vorgan zo ur romant gant Roparz Hemon ivez.
Morgen zo un anv roet d'ur vorganez, hervez John Rhys, en e  Studies in the Arthurian Legend, e 1891 (Clarendon Press, Oxford, p. 348).
Adalek ar bloavezhioù 1970 eo deuet en-dro da vezañ diouzh ar c'hiz, dre levezon mojenn ar Roue Arzhur hag ar sevenadur amerikan. E Frañs e teu war-wel an anv-badez gwregel Morgane, hag er broioù saoznek ha gallek zoken e teu Morgan da vezañ diouzh ar c'hiz en-dro.
Deveradur
Diwar ar ger morgan eo bet savet ar ger morganez, a dalv kement ha morwreg.
Un anv-tiegezh eo bremañ dreist-holl, brudet er vro:
Hag ivez
Šiauliai
Šiauliai a zo ur gêr a Lituania.
This Heat
Ur strollad sonerezh arnod a Vro-Saoz eo This Heat. Ennañ e kaver Charles Bullen (gitar, treujenn-gaol, alto, kan, enrolladennoù), Charles Hayward (toserezh, touchennegoù, kan, enrolladennoù) ha Gareth Williams (touchennegoù, gitar, gitar boud, kan, enrolladennoù). Savet eo bet ar strollad e dibenn 1975 e Brixton (Londrez), ha divodet eo bet e 1982.
Diazezet eo sonerezh This Heat war implij teknikoù tredanglevedoniek, enrolladennoù, loops pe c'hoazh touchennegoù lakaet da ziazez evit tonioù savet war ar prim, en ur zerc'hel d'ul line-up rock diazez a-walc'h : gitar boud, taboulinoù ha kan.
Kadmos
thumb|200px|Kadmos o hadañ dent an aerouant, livet gant [[Maxfield Parrish, 1908]]Kadmos (Κάδμος e gresianeg, latinekaet e Cadmus) a oa roue Tebez (Thebai), dimezet gant an doueez Harmonia. Ganti en deus bet meur a vugel, en o zouez Semele, Ino hag Agaue.
Mojenn diazezadenn Tebez
Kadmos, mab Agenor, roue Sidon, en dije diazezet keoded Tebez gant e gompagnuned. Kaset e oa bet ar paotr yaouank gant e dad da gerc'hat e c'hoar Europa, bet skrapet gant an doue Zeus, a oa deuet dindan neuz un tarv. Goude treuziñ meur a vro setu eñ erru e Delfi. Eno e roas urzh ar Pythia da baouez gant e glask ha da heuliañ ur vuoc'h, ur c'hresk loar ganti ouzh he c'hostez, a zegouezhfe gantañ hag a gasfe anezhañ betek al lec'h ma ranke sevel ur geoded nevez. Roet e oa ar vuoc'h da Gadmos gant Pelagon, roue Fokis, hag e kasas anezhañ betek Boiotia.
380
Diwar-benn ar bloavezh 380 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Bloavezh bizeost o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Meurzh
Asmara
thumb|300px|Asmara Asmara (amhareg: አስመራ hag arabeg: أسمرا Asmarā; diwar ar geuzeg: አሥመራ Asmera, orin an anv kozh Asmera) eo kêr-benn ha kêr vrasañ Eritrea, en Afrika. War-dro 600 000 den zo o chom enni. Ur geriadenn e oa Asmara gwechall, a-raok bezañ lakaet da gêr-benn Eritrea, e 1900, gant an Italianed a oa o paouez aloubiñ ar vro. En hanterenn gentañ an e voe savet enni e-leizh a savadurioù gant an Italianed, ken e voe lesanvet "Piccola Roma" (Roma vihan).
Stad Chin
Stad Chin (Burmeg ခ္ယင္‌းပ္ရည္‌နယ္‌) a zo ur stad eus Myanmar. E kornôg ar vro emañ ha Hakha eo e gêrbenn. Kêrbenn Stad Chin a zo Hakha. Ur rannvro meneziek eo gant nebeut hentoù dezougen. N'eo ket niverus annezidi Stad Chin ha chom a ra unan eus tammoù an nebeutañ diorreet eus ar vro. Stad Chin en deus an niver uhelañ a baourentez er vro gant 73% eus an annezidi.
Pika Nubra
Pika Nubra (Ochotona nubrica) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Sina, Nepal, Tibet hag India.
Robert D. Borsley
Robert Borsley, ganet e 1949 e Coventry e Bro-Saoz, a zo ur yezhoniour. Kelennet en deus e meur a skol-veur, e Bro-Saoz, Kembre, Iwerzhon ha Pologn. Skrivet en deus pennadoù a-zivout ar brezhoneg, ar c'hembraeg, ar saozneg hag ar poloneg.
Bourgas
Bourgas (Бургас e bulgareg) a zo ur gêr hag ur porzh e Bulgaria, war ribl ar Mor Du.
Led: 42°29' Norzh
Hed: 27°29' Reter
Uhelder: 16 m
701
Diwar-benn bloavezh 701 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Bizon Europa
Bizon Europa (Bison bonasus) zo un daskirier. Al loen kevandirel brasañ eo en Europa.
701
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 701
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 701
Kanton Douvrin
Etre 1991 ha 2015
Kanton Douvrin a yae 5 kumun d'ober anezhañ.
Abaoe 2015
Kanton Douvrin a ya bremañ 14 kumun d'ober anezhañ:
Huy
Huy zo ur gêr hag ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.
Lupus II Gwaskogn
Lupus IIa oa dug Gwaskogn en 769 betek 778.
Krediñ a reer e oa mab da Lupus Iañ, dug Akitania ha Gwaskogn en 673 ha 676.
E vuhez
Kaoz zo anezhañ e 769, abalamour d'e amezeg Hunald, dug Akitania, a deuas da repuiñ en e zugelezh goude faezhet gant Karl Veur. Ne fellas ket da lupus displijout d'animpalaer galloudus, ha daskor a reas ar paourkaezh Hunald da Garl Veur.
Bugale
Daou vab en doe sur:
Distrig Coimbra
right|thumb|280px|Distrig Coumbra e [[Portugal.]]
Un distrig eus Portugal eo distrig Coimbra.
17 kumun zo ennañ :
Allier (departamant)
An Allier (galleg, distaget ; Alèir en okitaneg) a zo, abaoe 1790, un departamant e-kreiz Bro-C'hall, er rannvro Arvern Ron-Alpoù. Dont a ra e anv diwar hini ar stêr Allier. An hanterenn su eus an departamant a zo en Okitania.
Moulins eo ar penn-kêr anezhañ.
Pika ar stepennoù
Pika ar stepennoù (Ochotona pusilla) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Rusia ha Kazakstan.
Florin Felecan
Florin Felecan a zo bet ganet d'ar 7 a viz Ebrel 1980.Ur mestrc'hoarier echedoù roumanian eo.
1449
Diwar-benn bloavezh 1449 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Florin Felecan
2376 eo e renk Elo.
1449
Frañs
10 a viz Du: dieubet eo Rouan diouzh ar Saozon.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1449
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1449
Estevelles
Estevelles a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Pyotr Ilyitch Tchaikovskiy
Pyotr Ilyitch Tchaikovskiy (e rusianeg: Пётр Ильич Чайковский, Pëtr Il’ič Čajkovskij), bet ganet d'ar 7 a viz Mae 1840 ha marvet d'an 2 a viz Du 1893, a oa ur sonaozour rusian eus ar skol romantek. Brudet eo evit e siñfoniezhioù hag e bezhioù c'hoarigan dreist-holl. A-gevret gant Mousorgskiy ha Rimski-Korsakov ez eo bet unan eus ar sonaozourien vrasañ Rusia evit eil lodenn an.
Lejion a enor (disheñvelout)
Al Lejion a enor a c'hall bezañ :
Pyotr Ilyitch Tchaikovskiy
Oberennoù pennañ
<!--
Suites
Des suites existent aussi pour les ballets le Lac des cygnes (op. 20a) et la Belle au bois dormant (op. 66a), mais celles-ci ne sont pas authentiques, puisqu'elles n'ont pas été compilées par le compositeur (bien que celui-ci ait envisagé de le faire) et ne furent publiées qu’après sa mort.
Pièces pour piano
Tchaïkovski a écrit une centaine de pièces pour piano dont les plus célèbres sont Les Saisons, op. 37a.
Opéras
Tchaïkovski composa dix opéras dont les deux plus célèbres, Eugène Onéguine et La Dame de Pique, figurent en bonne place dans le répertoire lyrique actuel. Ses autres opéras, bien que beaucoup moins connus (ils sont rarement joués hors de Russie), restent pour la plupart très intéressants.
Liammoù diavaez
Tchaikovsky research
Lahn
Un adstêr d'ar Roen, en Alamagn, eo ar stêr Lahn, Laugana e latin, 242 km hirder dezhi. Tremen a ra ar stêr Lahn dre gêrioù Marburg, Gießen, Wetzlar ha Limburg an der Lahn.
Sant-Brieg-an-Ivineg
Sant-Brieg-an-Ivineg (Saint-Brieuc-des-Iffs e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
Jacques Berthier
Jacques Berthier (27 Even 1923 - 27 Even 1994) a oa ur sonaozour hag un ograouer. Brudet eo dreist-holl evit bezañ bet kemeret perzh e aozadur kanennoù Kumuniezh Taizé.
379
Diwar-benn ar bloavezh 379 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Jacques Berthier
Buhez
Ganet eo Jacques Berthier e Auxerre (Bourgogn). E dud a sone hag a drugarez dezho en deus gellet deskiñ choariñ piano, ograoù, studiañ an heson hag aozañ sonerezh. Goude an eil brezel bed ez eas er Skol César-Franck e Pariz lec'h ma studio. E-touez ar gelennerien e kavo Édouard Souberbielle ha Guy de Lioncourt (dimeziñ a raio gant e vec'h diwezhatoc'h). Dont a ra da vezañ ograouer iliz-veur Sant Etien e Auxerre da gentañ, o kemer plas e dad, Paul Berthier, etre 1953 ha 1960, ha da c'houde e Saint-Ignace-de-Loyola, iliz ar Jezuited e Pariz, adal 1961 betek e varv. Eontr ar ganerezh France Gall e oa ivez.
379
Bloavezh ordinal o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Meurzh
Jacques Berthier
Buhez
E 1955 e grog da sonaozañ evit Taizé, tro ugent breur a oa d'ar mare-se er gumuniezh manatiel-mañ. E 1975, e c'houlenn ar gumuniezh digant Jacques Berthier sonaozadurioù kanennoù nevez, berr met kanet hag adkanet meur a wech, sed-aze doare pediñ Kumuniezh Taizé. An doare liderezh-mañ a zo bet kaset da benn gant Frère Robert, eñ eo a dastume hag a skrive an destennoù evit kas anezho da Jacques Berthier dezhañ da zoujañ ouzh aozadur kement destenn. Gouestoni Berthier da lakaat ur pouez resis da ger-mañ-ger, daoust ma oa testennoù en ur yezh estren, hag ur spered-krouiñ dibar lakaet e pep sonenn ha war pep mouezh hag a adkaver en e oberennoù, o deus brudet ar pezh a vez anvet bremañ « sonerezh Taizé ».
Sonaozet en deus ivez evit ar barrezioù katolik, evit bodadegoù veur, evit kumuniezhioù manatiel gant un doare ober ispisial awennet gant ar sonerezh gregorian dreist-holl.
Maranhão (stêr)
Ar stêr  Maranhão zo ur stêr eus Brazil a dreuz an Distrito Federal, ha stadoù Goiás ha Tocantins.
Jacques Berthier
Buhez
Berthier en deus savet ur c'horpus vras e-kerzh e vuhez (232 kanenn e 20 yezh disheñvel) kanet hiziv an deiz e meur a gumuniezh hag er bed a-bez. Savet en deus ivez oferennoù evit an ograoù, ur c'hantat e stumm ur groaz hag ur c'hantat evit Santez Cécile.
Levr kanennoù Taizé
Kumuniezh Taizé a embannas 71 kanenn gant Jacques Berthier e 2008.
Jef Philippe
thumb|right|Jef Fulup er gêr o kanañ ur ganaouenn da skolajidi Diwan. Jef Philippe pe Jef Fulup, Joseph Philippe e marilh an ti-kêr, ganet e Lokarn (22), er Follezoù Vras, d'ar 1añ a viz Ebrel 1947, zo ur barzh, ur saver danevelloù hag ur c'haner breizhat. E 2013 eo bet anvet da ziagon gant eskob Sant-Brieg.
Brezel Kant Vloaz
Brezel Kant Vloaz a zo ur brezel etre rouantelezhioù Bro-Saoz ha Bro-C'hall kroget e 1337 hag echuet e 1453. E Breizh, e Bro-C'hall hag en Izelvroioù Duged Bourgogn e c'hoarvezas an emgannoù.
Jef Philippe
Buhez
thumb|upright|Jef Fulup e Ti ar Vro Treger ha Goueloù deuet da gomz diwar-benn Kontadennoù Merlin e Breizh.
E dad a oa anvet Fransiz Fulub (1907-1998) hag e vamm Julienne Ar C'hamm (1911-1995), o-daou o terc'hel douar. Tud paour a-walc'h e oant met joaus, hag e plije dezho dañsal, kanañ ha marvailhat. E-pad 5 bloaz en deus bevet e Lokarn. Goude se, ez eo aet da chom da Gergrist-Moeloù (Kerne-Uhel) asambles gant e dud.
Brezel Kant Vloaz
Daou du o vrezeliñ: ar remziad Plantagenêt (rouaned Bro-Saoz) hag an hini Valois (rouaned Bro-C'hall). Meur a dreverz a voe e-pad ar 116 vloaz ma padas ar brezel.
Jef Philippe
Buhez
E dud a oa menajerien neuze. Ne oant ket pinvidik er familh dre ma oa 7 bugel en tiegezh. 20 vloaz a oa etre an hini henañ hag an hini yaouankañ. Aet eo an hini koshañ d’an anaon un toullad bloavezhioù 'zo. Jef Fulup zo pempvet bugel ar familh.
Graet e veze ar re saovaj anezho abalamour ma teuent eus ur gêriadenn vihan a Gerne-Uhel Pa oant bihan ez aent d’an oferenn da Sant-Nigouden d'ar sul. Kaset e veze daou re votoù koad gant pep hini, ur re evit bale hag ur re all evit an oferenn.
E vreudeur hag e c’hoarezed ac'h ae d’ober c’hoariva d'ar JAC. E brezhoneg e veze c’hoariet, rak an aotrou person a adskrive ar pezhioù-c’hoari e brezhoneg ar vro, da lâret eo e brezhoneg ar Vro-Fisel. Buan a-walc’h eo bet lakaet da labourat er gêr, ober a rae war-dro ar c’honikled ; gwerzhañ a rae anezho e marc’had Sant Nigouden. Kolist e veze neuze pa veze euredoù, hag e roe an dud un tamm gopr dezhañ e fin an eured.
Studioù
E skol Kergrist-Moeloù, e oa jentil-tre e vistri-skol ; ne veze ket goapaet ar vugale er skol.
Bet eo e skol Campostal e Rostrenn. Eno en deus kemeret perzh e laz-seniñ ar skol renet gant an aotrou Taleg, bet skrivet gantañ levrioù diwar-benn tier Kreiz-Breizh, ur brezhoneger mat ma oa unan. Eno, e-lec'h kanañ gospel, e oa bet respontet dezhañ e veze kanet e brezhoneg, hag eñ eürus o klevout se evel-just.
Bet eo bet goude-se e skol-veur Angers ha Roazhon d'an oad a 27 vloaz goude e goñje er bloavezh 1973 a-benn bezañ aotreeg war ar galleg.
E vuhez vicherel
Kelenner eo bet war ar galleg hag ar brezhoneg e Gwengamp (22) e Lise an Itron-Varia abaoe m'eo deuet en-dro da Wengamp. 31 vloaz zo ez eo kroget da gelenn eno, hag emañ war e leve abaoe fin miz Kerzu 2007.
Bremañ emañ o chom e Sant-Eganton (22) e-kichen Gwengamp gant e wreg, bet savet tri a vugale ganto.
Oberennoù
Al levr kentañ bet skrivet gantañ a oa ul levrig 50 pajennad diwar-benn iliz Boulvriag (e galleg).
Skrivet en deus ivez :
Kanuhel
Kanuhel a zo ur gumun eus Breizh, e Kernev hag e kanton Rostrenenn e departamant Aodoù-an-Arvor.
Biskra
Biskra (arabeg: بسكرة )) a zo ur gêr ag Aljeria. Penn wilaya Biskra eo.
Kanuhel
Anv
Gerdarzh
Ardamezioù
N'ez eus ket evit ar poent.
Tud
Marie-Josèphe Bertrand (1886-1970), ur ganerez a dreuzkasas kalz a ganaouennoù hengounel.
Distrig Castelo Branco
Un distrig eus Portugal eo distrig Castelo Branco.
11 kumun zo ennañ :
Jeffrey Brown
thumb|Jeffrey Brown, 2006 Jeffrey Brown a zo un arzour hag ur c’hrouer comic book bet ganet e Grand Rapids, Michigan e 1975. Diazezet eo e labour war vuhez pemdez ha darempredoù e dudennoù. Resevet en deus ar priz Ignatz award e 2003 e rann Outstanding Mini-Comic (mini-comic dibar), evit I Am Going To Be Small. Aozet en deus videoklip ar ganaouenn "Your Heart Is an Empty Room" gant ar strollad Death Cab for Cutie. E oberennoù a zo bet skrignet gant mediaoù liesseurt evel This American Life, Mome, Drawn And Quarterly Showcase hag er gelaouenn Timothy McSweeney's Quarterly Concern #13, embannet gant Chris Ware. E-unan ec’h embannas Brown Clumsy er penn-kentañ, ha goude-se eo bet adembannet gant Top Shelf Productions. Hervez Brown ez eus bet gwerzhet tro 20,000 skouerenn anezhañ er Stadoù-Unanet. Troet eo bet e galleg hag embannet gant Ego comme X e 2006.
Harmonia
Harmonia (henc'hresianeg : Άρμονία Harmonia), doueez an Emglev, ha dreist-holl an emglev etre ar priedoù, a oa merc'h da Ares ha da Afrodite, hervez mojennoù zo eus Hellaz kozh, pe merc'h da Hefaistos hag Afrodite, hervez mojennoù all, pe da Zeus ha da Elektra hervez mojennoù all c'hoazh.
Enebet e oa ouzh Eris, doueez an Dizemglev, ha heñvelekaet ouzh Concordia, doueez ar Romaned.
Dimezet e oa gant Kadmos, roue Thebai.
Mojenn
Pa voe fiziet gouarnamant Thebai e Kadmos gant Athena e voe roet dezhañ Harmonia da bried gant Zeus.
Da zevezh hec'h eured e oa a deuet an holl zoueed, ha profet e voe dezhi un dro-c'houzoug graet gant Hefaistos, hag ur peplos gant ar C'harited. Sachañ a raio ar profoù-se droukchañs war gein o holl ferc'henned da-heul.
Gant Kadmos he doe meur a vugel: Ino, Polydoros, Autonoe, Agaue ha Semele.
Tro-c'houzoug ar wallchañs
Gant Polynikes e voe profet an dro-c'houzoug da Erifyle, dezhi da gendrec'hiñ he gwaz Amfiaraos da vont da vrezeliñ a-enep Thebai. Diwar-se e teuas marv Erifile, Alkmaion, ha Fegeos hag e vibien.
Petra bennak ma voe fiziet an dro-c'houzoug e templ Athena Pronoia e Delfi e kendalc'has ar wallblanedenn.