Odysseia
Kan XIII da XX : distro Odysseüs da Itaka
An deiz war-lerc'h da vintin emañ Telemac'hos en Itaka en-dro. Aet hebiou d'an trap aozet gant ar bleustrerien. N'eo ket gouest da reiñ herbec'h da Deoklimenos abalamour d'ar bleustrerien en e balez, ha lavaret a ra dezhañ da belec'h mont kent loc'hañ etrezek ti Eumaios. An navet devezh ha tregont e erru Telemac'hos ti ar moc'haer Eumaios hag en em gaout a ra gant Odysseüs, e dad, n'eo bet anavezet gant den ebet gant e zilhad klasker-bara betek-henn. Eskemm a ra Telemac'hos hag Eumaios keleier eus ar palez, ma klask atav Penelope herzel ouzh ar bleustrerien. Da c'houde e c'houlenn Telemac'hos piv eo ostiz an ti ; Eumaios a gomz dezhañ eus ar c'hlasker-bara ha pediñ a ra anezhañ da reiñ bod dezhañ. Telemac'hos avat a zisklêr n'eo ket evit en ober abalamour d'ar bleustrerien a ra o fenn er palez. En ur c'houlenn an aluzenn e c'houlenn Odysseüs doare ar bleustrerien hag o stuzioù kasaus gant Telemac'hos. Goulenn a ra hemañ ziwezhañ gant Eumaios, goude, mont davet Penelope da reiñ da c'hoût dezhi. Anv a ra ar moc'haer eus kalonad Laertes, tad Odysseüs, zo o tizeriañ gant ar glac'har abaoe m'eo aet e vab diwar wel. Ur wezh Eumaios kuit, Athena ha tostat ha lavaret d'an haroz, hep bezañ gwelet gant Telemac'hos, ez eo erru poent da zisklêriañ piv eo d'e vab. Rentañ a ra da Odysseüs e neuz roueel ha pa zeu en ti e spont Telemac'hos rak cheñchamant trumm e neuz. Odysseüs avat a zisklêr dezhañ piv eo. Kontañ a ra buan-ha-buan e avanturioù hag an tad hag ar mab a grog d'ober o fourchasoù d'en em zizober eus pleustrerien c'hoantek Penelope. E-keit-se e ro Eumaios da c'hoût er palez emañ Telemac'hos o tistreiñ, ar pezh a zegas levenez da Benelope ha desped d'he fleustrerien a fell dezho lazhañ anezhañ atav. Da noz e tistro Eumaios d'e loch e lec'h ma'z eo dic'hizet Odysseüs adarre. Antronoz e tistro Telemac'hos d'ar palez ha degemeret eo gant e vamm a c'houlenn gantañ ha bet en deus keleier eus Odysseüs. Hep diskuliañ dezhi eo distro he gwaz e lâr da Benelope e oa dalc'het gant Kalypso en hec'h enezenn (evel m'en deus en desket gant Menelaos er c'han IV). D'enderv e ya Odysseüs hag Eumaios e kêr. War e hent ez eo kunujennet ha skoet Odysseüs gant ar ar mesaer givri Melanteus a zo e servij ar bleustrerien. Hag int ha degouezhout goude war dreuzoù Palez Odysseüs. Eno e varv ki kozh an haroz, Argos, goude m'en deus anavezet e vestr. Er sal vras ez eo degemeret Odysseüs, dic'hizet e klasker-bara, gant ar bleustrerien en un doare goapaus tra ma servij Telemac'hos kig dezhañ. Antinoos, an den a zo en o fenn, a gunujenn Odysseüs hag e ro un taol touz dezhañ. Gouzañv a ra an haroz an taolioù hag ar goapadennoù en ur c'houlenn an aluzenn, en ur virviñ gant ar gounnar. Antinoos a daol dezhañ kement a c'houdrouzoù ken eo kavet fall e emzalc'h gant ar bleustrerien all, nec'het abalamour d'an doueed. Komz a ra Eumaios eus ar c'hlasker-bara da Benelope a ziviz komz gantañ. Odysseüs avat a laka anezhi da c'hortoz betek an noz, kuit da sachañ warnañ kasoni ar bleustrerien adarre. Hag Eumaios d'ar gêr. Erruout a ra Iros, ur c'hlasker-bara brudet eus Itaka, er palez. Pa wel Odysseüs dic'hizet e klasker-bara hag en e goazez war an treuzoù e krog d'e gunujenniñ. Antinoos hag ar bleustrerien a gav farsus an abadenn ken ez eo hag e prometont kalz kig d'an hini a ganno egile. Daoust d'ar pezh a soñjent ez eo trec'h Odysseüs. Unan eus ar bleustrerien, Amfinomos, a zeu d'ober e c'hourc'hemennoù da Odysseüs ha da ginnig bara dezhañ. Aliañ a ra an haroz dezhañ mont kuit eus ar palez kent distro ar roue, da reiñ ur chañs dezhañ da nompas bezañ lazhet gant ar re all, met Amfinomos a chom. Awenet gant Athena en em ziskouez Penelope d'ar bleustrerien, ha da Odysseüs. Rebech a ra d'ar bleustrerien o emzalcc'h gros, mes Antinoos, o komz en o anv dezhe-holl, a nac'h kuitaat ar palez ken n'he do asantet eurediñ unan anezhe. Melantho, unan eus merc'hed ar palez a du gant ar bleustrerien a gendalc'h da gunujenniñ Odysseüs, ha diouzhtu goude ez eo darbet da unan eus ar bleustrerien, Eurimac'hos, gloazañ an haroz gant un tous. Echuiñ a ra ar banvez en un doare sioul a-walc'h memes tra. Odysseüs ha Telemac'hos a gemer an armoù a ginkle mogerioù ar palez hag o serr en ul lec'h suroc'h. Komz a ra an haroz gant Penelope da c'houde hep bezañ anavezet ganti. Displegañ a ra ar rouanez dezhañ ne gred ket e vefe marv Odyssseüs ha ne fell ket dezhi eurediñ adarre. Abalamour da se he deus argaset ar bleustrerien, dre reiñ da grediñ dezhe e wiade ul lienenn evit tad he den met ouzh he dizober bemnoz al labour graet e-doug an devezh. Diouzh e du e tisklêr Odysseüs ez eo sur e teuio ar roue en-dro ha, daoust ma talc'h d'e identelezh faos ha d'an istor en deus kontet da Eumaios c'hoazh, e ro un nebeud titouroù gwirion diwar-benn e zistro hag an amzer en deus tremenet e bro Faiakiaiz. Mont a ra Penelope er-maez goude bezañ roet an urzh d'he mitizhien da walc'hiñ treid ar c'hlasker-bara ha da brientiñ ur gwele dezhañ. Asantiñ a ra Odysseüs gant ma vo graet gant Eurikleia gozh. Anavezout a ra ar vagerez ur gleizhenn war unan eus divhar Odysseüs e-keit ha m'emañ ouzh o gwalc'hiñ. Gloazet e oa bet e-doug e yaouankiz gant ur pemoc'h-gouez, e-keit ha ma oa o chaseal war ar menez Parnassos gant mibien Aotolikos. Strafuilhet eo Eurikleia pa gompren ez eo he roue, met Odysseüs a c'houlenn diganti tevel. Goude ar gwalc'h treid e ped penelope ar c'hlasker-bara faos da vont da gousket, met da gentañ e c'houlenn gantañ e ali diwar-benn un hunvre he deus graet : ur ragarouez nevez eus distro Odysseüs eo. Penelope a zisklêr goude e asanto dimeziñ gant an hini a vo barrek da stegnañ gwareg he fried ha da gas ur saezh a-dreuz toulloù daouzek bouc'hal a-steud, evel ma rae Odysseüs. An haroz a gav he soñj mat hag a lavar dezhi e tistroio roue Itaka a-raok ma teufe unan eus ar bleustrerien a-benn d'en ober. Mont a ra neuze an holl da gousket. Noziñ a ra met Odysseüs a chom dihun. Evezhiañ a ra ar mitizhien, ha gwelet ar re zo chomet feal hag ar re a ya da ebatal gant ar bleustrerien. Kounañ a ra e avanturioù tremenet da c'hortoz ar mare d'en em veñjiñ : « Pasianted, ma c'halon ! ». Anadiñ a ra Athena dirazañ ha lakaat anezhañ da chom kousket. Pa zihun Penelope en em ro d'ar glac'har. Odysseüs a glev he c'hlemmoù hag a c'houlenn gant zeus kas ur ragarouez mat dezhañ : kerkent e kouezh ar foueltr hag e klev ur vatezh o villigañ ar bleustrerien hag o pediñ evit e zistro.