cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Robert Lacoste
Kargiad e ministrerezh an Arc'hant eo ha stourmañ a ra er CGT. Kemer a ra perzh e Haute-Savoie er Rezistañs c'hall e-pad an Eil Brezel-bed. Dont a ra da vezañ ministr ar Greanterezh meur a wech adalek 1944. Maer Aserat eo ivez etre 1945 ha 1983. Anvet eo ministr an Arc'hant hag an Ekonomiezh e 1956. Etre 1956 ha 1958 eo gouarnour ha ministr evit Aljeria, ha sevel a ra a-enep an FLN, o tifenn ur moustrerezh taer. Reiñ a ra arc'hant kuzh da benn an SDECE (servij-kuzh Bro-C'hall) ha lakaet eo war ur gont-vank estren evit paeañ un ofiser egiptat treitour e-pad Enkadenn Suez. Gant an titouroù bet roet gantañ a c'hall an arme c'hall herzel ul lestr karget gant Egipt Naser gant armoù evit an FLN.
Giovanna
Giovanna zo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed, diwar Giovanni, roet d'ar baotred. Klotañ a ra gant Janed e brezhoneg.
Priñsezed
<!--
-->
Roales de Campos
Roales de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Fiumicello Villa Vicentina
Fiumicello Villa Vicentina (Flumisel Vile Visintine e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Villa Vicentina zo ur rann, pe frazione, eus ar gumun.
Camino al Tagliamento
Camino al Tagliamento (Cjamin dal Tiliment e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Rocheservière
Rocheservière a zo ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Bolaños de Campos
Bolaños de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Mezheven 2010 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2010 e Breizh
Arondisamant Montbéliard
Arondisamant Montbéliard a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Doubs hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Montbéliard e 12 kanton hag e 171 kumun :
Y Maerdy (Rhondda Cynon Taf)
Y Maerdy zo ur gêr e Rhondda Cynon Taf, e kreisteiz Kembre, war lez ar stêr Rhondda Fach.
Ur gêr mengleuzerien e oa adal dibenn an betek 1990, pa voe serret ar vengleuz diwezhañ.
Golden Sun (heuliad c'hoarioù video)
Istor
E bed Weyard e oa ur galloud hollvezant anavezet Alchimi. Galloud an Alchimi a roe d'an holl anezidi eus Weyard galloudoù anvet Psynergi. Gant ar galloudoù-se, mab-den a save kêrioù divent ha brav, mekanikoù digredus, ar bloavezhioù-mañ a oa anvet ar Bloavezhioù Aour. Nemet, mab-den a kroge da implijout ar galloud-se evit ober traoù fall, ur brezel divent en doa kroget, hag en efe distrujet Weyard ma n'e vefe ket bet paouezet gant ur strollad furion, kuzet o doa an Alchimi e pevar tour-tan o implijout pevar sterdenn burzhudus, unan evit pep elemant. Ar steredennoù a oa bet kuzet gant ar furion en ur templ e diabarzh ur krec'h. Didan ar krec'h-se emañ ur keriadenn anvet Val
Reflets d'acide
= Reflets d'acide =
Reflets d'acide a zo ur saga MP3 krouet gant JBX (e anv gwirion n'eo ket anavezhet). Kavet 'vez anezhi nemet war internet. Reflets d'acide a zo luadenn ur c'hoari-roll anvet "reflets d'aciers". Bez ez eus 16 ranndannevel evit ar poent hag ar c'hwezhegvet ranndannevel a zo c'hoazh gortozet.
Istor
E-barzh un tavarn anvet "tavarn ar beajour", Wrandrall a tut ur bandennad beajourien evit kas da benn ur c'hest anvet "ar c'hest hep anv". Ret e vo dezho mont a-benn da c'hoad an akouiñ, treuziñ las ar kleur dammtomm, run ar mil marvenn, menez mukus, evit ergezhiñ an toull "aaaaaaaaaaaaaaaaahhhhhhhhhhhhhhhhhhhh!!!!!!!!!"
An Tudennoù
Bez ez eus c'hwec'h haroz er saga MP3-mañ :
Wrandrall : un anter-diaoul eo, met klask a ra ne vefe den ebet o gouzhout e anian gwir : an dud na gar ket tout ar pezh a zo liammet d'an diaouled. Liv e groc'henn z'o arem. Live 1 eo.
Ronan Guéblez
thumb|400 px|Strollad Loened Fall e 2010 (Ronan Guéblez e-kreiz).
Ronan Guéblez, bet ganet d'an 11 a viz Here 1958, a zo ur c'haner brezhonek ha gallek. Mab eo d'ur brezhoneger a-vihanik ha d'ur c'hallaouegerez, genidik o-daou eus Bro-Gwened.
Strolladoù
Kanet en deus ivez gant Denez Prigent, Nolùen Le Buhé, Marsel Gwilhou, an Traines Meuriennes,…
Liammoù diavaez
Rumma:Kanerien vrezhonek
Tamariz de Campos
Tamariz de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Basiliano
Basiliano (Basilian e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Jeff Bergman
Jeffrey Allen Bergman, pe "Jeff Bergman" (bet ganet e Philadelphia, e Stadoù-Unanet Amerika, d'an 10 a viz Gouere 1960) zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Kerc'heiz c'hlas
Ar gerc'heiz c'hlas a zo ur spesad evned hirc'harek bihan, Butorides virescens an anv skiantel anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dour, divelfenneged ha pesked bihan dreist-holl.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Bertiolo
Bertiolo (Bertiûl e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Indicator maculatus
Indicator maculatus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Indicatoridae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika issahara :
Que la fête commence
Que la fête commence (Ra grogo ar gouel e brezhoneg) zo ur film istorel gall, sevenet gant Bertrand Tavernier (diwar ur senario savet gantañ ha Jean Aurenche), hag a oa deuet er-maez d'an 23 a viz Meurzh 1975.
Troet e oa bet ar film etre ar 16 a viz Gwengolo hag an 9 a viz Du 1974, ul lodenn vras anezhañ bet enrollet e Breizh, er Mor-bihan, war Menez-Mikael-an-Are hag e Kastell Tonkedeg (Aodoù-an-Arvor) peurgetket.
Kant pevarzek munutenn e pad ar film, a c'hoarvez en, da vare ar Rejañs, pa voe savet an irienn brudet-mat gant Chrysogone-Clément de Guer, anavezet ivez evel markiz Pontkalleg. Ul lodenn eus sonerezh ar film a oa bet dibabet e-touez an oberennoù bet aozet gant ar rejant Fulup II Orleañs e-unan. En dibenn e klever Gilles Servat o kanañ ar gwerz Marv Pontkalleg.
An danvez
E kentañ palefarzh an kantved emeur hag emañ ar roue Loeiz XIV (1638 - 1715) o paouez mont da Anaon. Fiziet eo rejañs ar rouantelezh en e niz, an dug Fulup II Orleañs (1674 - 1723), da c'hortoz ma vo tizhet e oad-gour gant Loeiz XV (1710 - 1774). Padal, an dug zo ur pitaouer e-touez ar re washañ ha diskouez a ra bezañ levezonet-bras gant alioù fall an aotrou beleg Guillaume Dubois (1656 - 1723). E-keit-se, e Breizh, e klask markiz Pontkalleg ober d'an noblañs kemer an armoù evit ma vo diskaret rejant ar Rouantelezh.
Roll ar gomedianed pennañ
Kemer a reas perzh Marielle, Noiret ha Rochefort en ur film a-gevret adarre, Les Grands Ducs gant Patrice Leconte, daou vloaz warn-ugent diwezhatoc'h, e 1996.
Goproù
Deroet e oa bet Priz Méliès d'ar film e 1975.
Un nebeud goproù a voe tapet gant Que la fête commence da-geñver lid ar Césars e 1976 :
Arondisamant Pontarlier
Arondisamant Pontarlier a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Doubs hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.
Melichneutes robustus
Melichneutes robustus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Indicatoridae. Ar spesad nemetañ er genad Melichneutes an hini eo.
Anvet e voe Melignomon robustus (kentanv) da gentañ-penn (e 1909) gant an naturour stadunanat George Latimer Bates (1863-1940).
Carlino
Carlino  (Cjarlins e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Melichneutes robustus
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika, eus Ginea da walarn Angola, Republik Kreizafrikan, reter Republik Demokratel Kongo, ha kreisteiz Ouganda.
Gouel ar Brezhoneg
Gouel ar Brezhoneg zo ur fest a zo bet graet en enor d'ar brezhoneg. Tri marevezh zo bet er fest. Dalc’het e vez dre vras e dibenn-sizhun gouel ar Pantekost.
Marevezh Skol an Emsav
E-pad ar bloavezhioù 1970 e veze aozet ar gouel gant Skol an Emsav diazezet war he c'hreizennoù lec'hel gant skoazell aozadurioù evel Ar Falz er penn kentañ ha kevredigezhioù lec'hel all. Dek gwech e voe aozet:
Ne oa ket bras-bras ar fest, met brezhoneg a veze, ha trouz a oa bet savet e Pondi pa oa bet klevet ur c'haner o vont e galleg ouzh ar selaouerien diwar al leurenn.
Marevezh Emgann ha Stourm ar brezhoneg
Goude ur c'housk hir e voe adsavet ar fest gant tud Emgann ha Stourm ar Brezhoneg, gant an anv Gouel broadel ar brezhoneg, hag aozet etre 1986 ha 1999, da gentañ e Karaez ha goude e Spezed, war-bouez ur wech bennak e Louergad hag e Langoned.
Devezh ar brezhoneg
Un Devezh ar brezhoneg zo bet meurik a wech e Karaez etre 2004 ha 2007.
Gouelioù lec'hel
Ur Gouel ar Brezhoneg zo bet ivez e Plougonvelen, deuet da vezañ Plijadur à Saint-Mathieu abaoe 2018, aozet gant Marc'h mor, ur gevredigezh vreizhek eus ar vro.
Katharina von Sachsen
Katharina von Sachsen zo anv meur a briñsez alaman :
Indicator conirostris
Indicator conirostris a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Indicatoridae.
Anvet e voe Melignothes conirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1856) gant an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
Gouel ar Brezhoneg
Pempvet arnod e 2017
Gouel Broadel ar Brezhoneg a voe adarre e 2017 e Langoned. Aozet eo bet Gouel ar Brezhoneg adarre e 2017 gant ar gevredigezh Mignoned ar Brezhoneg, savet e 2013. Dalc'het eo bet e-pad daou zevezh, d'ar Gwener 19 hag ar Sadorn 20 a viz Mae. Mignoned ar Brezhoneg a oa an oustilh melestradurel hag arc'hantel a zouge ar raktres, kevratet gant ar gevredigezh "Gouel Broadel ar Brezhoneg" he doa douget ar raktres abaoe kreiz ar bloavezhioù 1990. Abaoe ma 'z eo bet adlañset ar raktres, ar skipailh kreiz, sikouret gant ar strollad lec'hel Bod Kelenn, a zouj d'ur reolenn : aozañ an emvodoù diabarzh e brezhoneg. An emvodoù diavaez, gant an ti kêr da skouer, a veze peurliesañ dalc'het e galleg.
Etre 2 000 ha 3 000 a dud zo bet hervez an aozerien.
Da betra Gouel ar brezhoneg?
Daou hent zo bet atav d'an aozerien da zibab war behini e felle dezho mont :
Muzzana del Turgnano
Muzzana del Turgnano (Muçane e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Szózat
Szózat (Brezhoneg: Argad) zo ur varzhoneg hag ur ganaouenn hungarek hag a grog gant ar frazenn "Hazádnak rendületlenül légy híve, óh magyar" (Evit ho pro bezit leal sonn, O Hungariz). Evit Hungariz ez eo evel un eil kan broadel, ouzhpenn an hini ofisiel, Himnusz.
Dindan ur stumm hengounel evit al lidoù ofisiel e vez kanet da zigentañ Himnusz hag echuet gant "Szózat" (Dre diaester ar ganaouenn "Szózat" e vez lakaet un enroladenn da vont).
Istor ar ganaouenn Szózat
Bet eo bet skrivet ar barzhoneg Szózat er bloavezh 1836 gant Mihály Vörösmarty, lakaet eo bet dindan stumm ur ganaouenn er bloavezh 1840 gant Béni Egressy.
Pa oa Endre Bartay rener an Nemzeti Színház pe C'hoariva broadel Hungaria (1843-1845) e vezo karget gant lakaat sonerezh war ar barzhoneg Szózat e 1843, choaz a raio ar stumm sevenet gant Béni Egressy er bloavezh 1840.
Bloaz war lerc'h e 1844 e vezo memes mod evit ar barzhoneg a teuio da vezañ kan broadel Hungaria Himnusz, ur genstrivadeg a vezo. Savet eo bet ar pozioù gant Ferenc Kölcsey e 1823 hag ar sonerezh gant ar sonaozour romantel Ferenc Erkel dibabet e son e 1844.
Pozioù Szózat
Szózat
Hazádnak rendületlenűl
Légy híve, oh magyar;
Mely ápol s eltakar.
A nagy világon e kivűl
Nincsen számodra hely;
Áldjon vagy verjen sors keze:
Ez a föld, melyen annyiszor
Apáid vére folyt;
Ez, melyhez minden szent nevet
Egy ezredév csatolt.
Itt küzdtenek honért a hős
Itt törtek össze rabigát
Szabadság! itten hordozák
Villalán de Campos
Villalán de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs  Valladolid, en Kastilha ha León.
Szózat
Pozioù Szózat
S elhulltanak legjobbjaink
A hosszu harc alatt.
És annyi balszerencse közt,
Oly sok viszály után,
Megfogyva bár, de törve nem,
Él nemzet e hazán.
S népek hazája, nagy világ!
Hozzád bátran kiált:
"Egy ezredévi szenvedés
Kér éltet vagy halált!"
Az nem lehet hogy annyi szív
Hiában onta vért,
S keservben annyi hű kebel
Szakadt meg a honért.
Az nem lehet, hogy ész, erő,
És oly szent akarat
Hiába sorvadozzanak
Még jőni kell, még jőni fog
Egy jobb kor, mely után
Buzgó imádság epedez
Százezrek ajakán.
Vagy jőni fog, ha jőni kell,
Hol a temetkezés fölött
Egy ország vérben áll.
S a sírt, hol nemzet sűlyed el,
Népek veszik körűl,
S az ember millióinak
Szemében gyászköny űl.
Légy híve rendületlenűl
Hazádnak, oh magyar:
Ez éltetőd, s ha elbukál,
Hantjával ez takar.
Itt élned, halnod kell.
Fly Me to the Moon
Fly Me to the Moon zo ur ganaouenn saoznek a garantez, en doare jazz, hag a oa bet savet gant ar sonaozour stadunanat Bart Howard e 1954.
Istor
Enrollet e oa bet kenkent, e 1954, gant ar ganourez stadunanat Kaye Ballard, e ti Decca Records, hag anvet neuze In Other Words. E 1956 e voe enrollet adarre gant Portia Nelson en hec'h albom, Let Me love you. Er memes bloaz e voe enrollet ivez gant Johnny Mathis hag adanvet Fly me to the moon.
Abaoe eo bet kanet gant tud e-leizh, ha deuet da vezañ ur standard jazz. Brudet eo c'hoazh doare Frank Sinatra, enrollet e 1964.
Kanerien
Ken brudet eo ar son ma'z eo bet kanet gant un niver bras a dud :
C'hasidegezh
Ar yuzeviezh c'hasidek pe c'hasidegezh (hebraeg : 'Hassidout חסידות, « deoliezh » pe « eeunded », eus ar wrizienn חסד a dalv « brokusted », yiddish : 'Hassidiche חסידיש ) a zo un emsav a nevezadur relijiel krouet er XVIIIvet kantved e Reter Europa.
E ziazezoù ideologel hag istorel a vez liammet peurliesañ ouzh Israel ben Eliezer, anvet Ba'al Shem Tov (« Mestr an Anv Mat » ; berrradur « Besht »), ha d'e gelennadurezh.
Emled buan ar c'hasidegezh hag ar fed en em santfe stag-kenañ e izili outi o deus sikouret anezhi da stourm ouzh un enebiezh padus. Kreñv oa an enebiezh-se anvet mitnagdegezh, e Lituania dreist-holl hag e Vilnius (Vilna gwechall) peurgetket. Aet eo an enebiezh war goazhañ met chom a ra c'hoazh. Deuet eo ar c'hasidigezh da vezañ unan eus c'hoarvoudoù kreiz istor modern ar yuzevien, unan eus dezverkoù sokial ha relijiel yuzevien Reter Europa eo deuet da vezañ.
Ma keñverier gant C'hareded (Haredim, "ar re a gren dirak Doue", yuzevien ortodoks) all e pouez ar C'hasided war ar genunvaniezh laouen gant Doue, dre ar c'han hag an dañs peurgetket. Ur perzh dibar all o deus : ar "rebbe" (kelenner) a gaver e penn ur gumuniezh c'hasidek a vez dibabet dre hêrezh. Alies e roer dezhañ an anv a Admor אדמור (berrradur adoneinou, moreinou verabbeinou : « hon aotrou, mestr ha rabin »).
Unan eus daou skourr kreñvañ ha pennañ an ortodoksiezh yuzev eo ar c'hasidegezh hirie an deiz (gant ar mitnagdegezh).
Krouidigezh
Krouet e voe an emsav gant ar Rav Israel ben Eliezer (1700-1760), anvet ar Ba'al Shem Tov pe ar « Besht ». Un enebadenn e voe ouzh ar yuzeviezh re "lennek" e vare.
Skoet ma oant bet gant c'hwitadenn an daou "vesiaz" Sabbataï Tsevi ha Jacob Franck, ar rabined o doa talet o lakaat o holl nerzh da studiañ an Talmud gant ar brasañ disfiz e-keñver forzh peseurt birvilh kevrinek e vefe.
Kemmet oa bet penn da benn saviad yuzevien Reter Europa goude al lazhadegoù o doa heuliet emsavadeg ar Gozaked renet gant Bohdan Khmelnytsky etre 1648 ha 1660 en Ukraina. Ouzhpenn an daraez krouet gant ar miliadoù a dud lazhet, e tegasas ar pogromoù un diskar ekonomikel ha sokial spontus hag un diouer bras a vuhez speredel. Ranket o doa an darn vrasañ eus ar re a chomet bev dilezel ar studi evit kavout o bara. Brasoc'h e teuas da vezañ an diforc'h etre an dud desket hag an dud simpl.
En ur saviad a ziaesterioù pemdeziek hag an disfiz ouzh pep kevrinegezh e kavas un darn vras eus ar Yuzevien ar yuzeviezh akademek divlaz, hep speredelezh ha levenez, war a seblant.
Klask a reas Ba'al Shem Tov, den gouiziek, gantañ sekredoù bras a-zivout an Torah (hervez an hengoun c'hasidek) kavout un diskoulm o lakaat ar pouez war al lid, an dañs, ar c'han (niggoun), al levenez, an trivliadoù (c'hasidout), ar birvilh hag ar gred (hitlac'havout), karout Doue(ac'hava) ha karout an nesañ hep dilezel ar studi evit kement-se.
Ur c'hasid a zo un den deol eta, un den a c'hred a glask treuzneuziañ e vuhez dre ar bedenn, meiz gourc'hemennoù Doue, un denn a fell dezhañ bezañ "adc'hanet" drezañ e-unan en diavaez eus beli ar vistri ofisiel. N'eus bet netra skrivet gant ar Besht. Embannet eo bet e gomzoù gant e ziskibled. E vab-kuñv, Nahman a Vratslav en Ukraina, aet da Anaon e 1810 n'en deus skrivet netra kennebeut.
War an holl dachennoù-se en deus pep skourr C'hasidek e zoareoù dezhañ.
Enebiezhoù
Ne blijas ket ar sell nevez d'ar re a oa an aotroniezh relijiel ganto, ar re a gemero an anv a vitnagded'' ( mitnagdim : an eneberien) diwezhatoc'h dindan renerezh ar rabin brudet Elyahou Kramer, Gaon Vilna. Aon o doa gwelout ar c'hasided o vont war-du an disivoud, war-du doareoù goursavet ha mesianek.
Un toullad admored, evel an trede admor Loubavitch (an Tséma'h Tsédéq) a anzavas levezon yael an enebiezhoù evit mirout ar c'hasidegourein da vont re bell ganti, en o emzalc'h e-keñver al lezenn peurgetket.
Mont a reas an enebiezh betek diskuilhañ ar c'hentañ c'hasided d'ar galloud stad (rusian peurliesañ) evit stourm ouzh o obererezh "disivoudel".
War wellaat da vat ez eas an darempredoù e-kerzh eil lodenn an XIXvet kantved.
Aozadur
Meur a rann a gaver er c'hasidegezh. An emsav Loubavitch a zo unan eus ar re vrudetañ. N'int ket skourroù teologel met strolladoù relijiel savet en-dro d'ur rabin karismatek istorel. An aozadurioù c'hasidek a-vremañ a zo bet krouet e fin an XVIIIvet kantved pe e-kerzh an XIXvet.
Anvet e vez ar rabin a zo e penn pep rann admor (Adoneinou, Moreinou Verabbeinou : « hon Aotrou, Mestr ha Rabin ») pe rebbe (kelenner). Diharz eo e c'halloud, ne rent kont nemet da Zoue. Fealded e a-duerien a vez dibleg peurliesañ. Ken dibleg ken ez eus emgannoù taer etre rannoù a-wechoù.
Remziadoù a zo eus an admored(admorim). Pep admor a anv e warlerc'hiad, unan eus e vibien peurliesañ pe un ezel all eus e diegezh.
E-touez ar vitnagded, er c'hontrol, emañ ar galloud relijiel gant renerien ar brasañ lec'hioù studi (yechivot). Anvet e vez ar vitnagded "lituaniz" peogwir e oa o brasañ skolioù er vro-se a-raok an eil brezel bed.
Harlu ha lazhadegoù
Kalz rummadoù a veze kavet e-touez ar c'hasided. Alies e teue anv ar rummad eus ar gêr pe ar gêriadenn eus Reter Europa ma oant bet krouet. E touez re all e c'heller menegiñ :
Etre 1880 ha 1930 e voe 4 milion a Yuzevien o kuitaat Reter Europa etrezek ar Stadoù-Unanet, Kornôg Europa ha Palestina) zoken. Tec'hout a raent dirak an enepyuzevegezh ha diaesterioù ar vuhez pemdeziek. Ar c'humuniezhioù C'haredek o vezañ mirouroc'h a guitaas nebeutoc'h Reter Europa. Un toullad az eas kuit koulskoude ha gwelet e voe strolladoù bihan oc'h ober o annez er broioù bet meneget.
Etre an daou vrezel e kreskas niver an harluidi abalamour d'ur saviad politikel distabil (dispac'h ar Volcheviked, dizalc'hidigezh Polonia, Hungaria,Tchekoslovakia...) hag emled an enepyuzevegezh (e Polonia, en Alamagn...). Klask a reas an dec'hidi repu er Stadoù-Unanet hag e Palestina dreist-holl.
Tizhet spontus e voe Yuzevien Reter Europa gant ar Shoah hag en o-zouez ar C'hasided. Bodet niverus e lec'hioù zo, troc'het diouzh ar bed a oa en-dro dezho e vezent aes da gavout hag abalamour da se skoet muioc'h eget re all gant ar ouennlazh. Kalz strolladoù a voe distrujet mik. Re all, kreñv gwechall, a zeus da vezañ bihan-tre. Peur zistrujet e voe ar c'humuniezhioù-se gant ar renadur komunour abalamour d'e bolitikerezh enep relijion.
Adsav
Ar rummadoù o doa trawalc'h a izili er Stadoù-Unanet hag e Palestina e 1945 a zo chomet bev. Gwan-tre er penn kentañ o deus gellet adsevel en un doare marzhus. Stag eo an adsav-se eus ur c'hresk demografek bras en diabarzh (kalz familhoù o deus etre 7 ha 10 bugel) hag eus ul labour start graet gant strolladoù zo (al Loubavitch peurgetket) e-touez ar c'humuniezhioù Yuzev evit dedennañ tud.
Kavout a reer hiziv C'hasided e tost pep kumuniezh Yuzev met dreist-holl er Stadoù-Unanet hag en Israel.
Miret o deus perzhioù dibar :
Boutin eo an tri ferzh-se d'an holl c'hareded.
Disheñvel int diouzh ar c'hareded all dre
Evel kazi holl ar C'hreded o deus disfiz ouzh ar vodernegezh ideologel kenkoulz ha teknel.
Evito e laka an demokratelezh divizoù an dud a-us da re Zoue. Magañ a reont en he c'heñver pe enebiezh pe diseblanted.
Enep-krenn ar gevatalded etre paotred ha merc'hed int. O aozadur kevredigezhel en deus kentelezh ar baotred hag ar rabined peurgetket evel diazez.
E-keñver modernelezh teknel e tegemeront ar pezh na ya ket enep lezennoù ar relijion met nac'h a reont traoù all evel ar skinwel.
Disfiz bras a chom en o zouez e-keñver ar sionouriezh (distrujet en deus Doue Israel abalamour d'e bec'hedoù, adsavet e vo Israel gant Doue dre hanterouriezh ar Mesiaz, klask ober hep ar Mesiaz a zo pec'hed bras, mont enep youl Doue) daoust da gemmoù zo. Strolladoù evel al Loubavitch a zo troet kentoc'h a-du (hep lavarout ez int sionourien o-unan koulskoude) pa chom ur bihan niver enep-krenn evel C'hasided Satmar ezel an Edah Haredit a c'houlenn ma vo distrujet Israel.
Pa c'hellont e vevont e karterioù dezho evit gellout bevañ evel ma fell dezho hep re a zarempred gant ar bed diavaez.
Mirout a ra o c'helennadurezh ur plas er yuzevegezh a-vremañ.
Jean Ferrat
Jean Ferrat (Jean Tenenbaum diouzh e anv gwir), bet ganet d'ar 26 a viz Kerzu 1930 e Vaucresson (Seine-et-Oise d'an ampoent) ha marvet d'an 13 a viz Meurzh 2010 en Aubenas (Ardèche), a oa ur c'haner-sonaozer gallek.
Temey (1975)
Jean Ferrat a sav gant Gérard Meys e label: « TEMEY ».
Louise von Hessen-Kassel (1817-1898)
He zud
Merc'h e oa d'al Landgrav Wilhelm von Hessen-Kassel-Rumpenheim (1787–1867) ha d'e bried Louise Charlotte von Dänemark (1789–1864). He mamm a oa merc'h d'ar priñs danat Friedrich (1753–1805) ha d'e bried alaman Sophie Friederike von Mecklenburg (1758–1794). Nizez e oa d'ar roue Christian VIII (1786–1848) ha keniterv d'ar roue Fredrik VII (1808–1863).
Bugale
C'hwec'h bugel o doe:
Holmiom
Un elfenn gimiek eo an holmiom ; Ho eo e arouez kimiek, 67 e niver atomek ha 164,930 e dolz atomek.
Istor
E 1878 e voe dizoloet an holmiom gant ar gimiourien suis Marc Delafontaine ha Jacques-Louis Soret e Geneva, dre spektrografiezh. En hevelep bloavezh e voe dizoloet ivez gant ar c'himiour svedat Per Teodor Cleve, pa oa o labourat war okisidenn erbiom. Div elfenn a gavas : unan vrun, a anvas holmia diwar anv latin Stockholm, hag unan wer a anvas thulia a oa tuliom oksidet. Den ne oar piv zo deuet a-benn da gaou holmiom glan, rak disproziom a oa c'hoazh da vezañ didoueziet diouzh an holmiom a oa bet studiet.
Perzhioù
Ur metal eo an holmiom ; kemmañ a ra e liv hervez ar gouloù : melen eo e gouloù an deiz, ruz-orañjez dindan gouloù triliv (glas + gwer + melen). Govelius a-walc'h eo, da lavaret eo e c'haller e bladañ a-daolioù mailh. Ferromagnetek eo an holmiom e gwrezverkoù yenoc'h eget -254,15 °C : treiñ a ra da warell. Kewarellek eo en 20 °C, da lavaret eo e vez desachet gant ur warellvaez diavaez.
Izotopoù
Un izotop hepken eus Ho a gaver en natur : Ho-165. Skinizotopoù skinoberiek zo bet kevanaozet, 163Ho o vezañ an hini stabilañ gant un hanter-vuhez a 4 570 bloavezh.
Dhogs
Dhogs zo ur film dizalc'h galizat e galizeg sevenet gant Andrés Goteira, deuet er-maez e 2017. Film kentañ ar rener e voe, gant an aktourien Carlos Blanco Vila, Antonio Durán "Morris", Miguel de Lira, Melania Cruz, Iván Marcos ha María Costas.
E Festival ar Sinema Dizalc'h (BAFICI) Buenos Aires e voe ar gentaenn d'an 19 a viz Ebrel 2017; eno e voe rakdibabet evit Priz ar Rakwardiezh.
Neudenn
Kenweañ a ra ar film 6 istor a-stur an eil re gant ar re all : ur goantenn, ur gwaz e vuhez teñval, ur bleiner taksi hag un ez-soudard.
Kenderc'hañ
Gant an Axencia Galega das Industrias Culturais (AGADIC) ha Kuzul Rannvro Lugo e voe kellidet ar film, war-bouez un darn hag a voe roet gant tremen 400 madoberour dre ar gensavenn Verkami.
E meur a lec'h e Galiza e voe troet Dhogs : Viveiro, As Pontes de García Rodríguez, Oleiros hag A Coruña ; tammoù anezhañ a voe troet e dezerzh Tabernas, e proviñs Almería, e Spagn.
Prizioù ha rakdibaboù
Trizek priz a yeas gant Dhogs, en o zouez Gwellañ film, Gwellañ sevener, Gwellañ senario, Gwellañ aktourez, Gwellañ aktour, Gwellañ eilroll gourel ha Gwellañ eilroll benel ; biskoazh ne oa bet kement all evit ur film hepken en istor ar Prizioù. Rakdibabet e voe evit 17 priz e 14 rummad.
Polybos (Korinthos)
Polybos (henc'hresianeg : Πόλυβος) a oa roue Korinthos.
Pozzuolo del Friuli
Pozzuolo del Friuli (Puçui e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Santervás de Campos
Santervás de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Friedrich Christian von Sachsen
Friedrich Christian von Sachsen zo anv meur a briñs eus Sachsen.
Rex Nebular and the Cosmic Gender Bender
Rex Nebular and the Cosmic Gender Bender (brezhoneg: Rex Nebular hag ar c'hemmer reizh) zo ur c'hoari video avantur doare point-and-click sevenet hag embannet gant MicroProse e miz Du 1992. Ar c'hoari video a oa bet ar c'hentañ hini doare romant avantur savet gant MicroProse. Sevent e oa bet en ur implij ar c'heflusker savet gant MicroProse oc'h implij grafikoù 256-liv.
Ausiàs March
Ausiàs March (distaget [awziˈaz ˈmaɾk]) (war-dro 1397-1459) a oa ur barzh katalanek eus Bro Valensia.
Rex Nebular and the Cosmic Gender Bender
Tommo en deus bet adprenet gwirioù ar c'hoari hag a embann anezhañ dre stumm niverennel dre e lec'hienn Retroism abaoe 2015.
Traeth
Traeth zo ur ger kembraek hag a dalv kement ha traezheg hag a gaver en anv meur a lec'h e Kembre.
Rex Nebular and the Cosmic Gender Bender
Tem ar c'hori a zo ar fent oc'h ober goap kement hag ar macho evit na ra eus ar feministed.
Traeth
Lec'hioù
Hag ivez
Friedrich Christian
Friedrich Christian zo un anv-badez kevrennek alamanek.
Rex Nebular and the Cosmic Gender Bender
Doare ar c'hoari
Ar c'hoari a zo rannet e tri live diaester. Seul uheloc'h an diaester seul vuioc'h a mildammoù d'ober ha seul vuioc'h a marvioù a vo evit ar c'hoarier. Ar bountoun kleiz d'al logodenn a servij da choaz dibarzhioù pe evit seveniñ obererezhioù padal ar bountoun dehoù a servij da sellet ouzh munudoù al live. Lod obererezhioù a zo sevenet o-unan evel azezañ war ur gador ur wech pouezet war ar bountoun logodenn kleiz. Evit tremen eus ur sal d'unan all poenter al logodenn a dro d'un ikon 'GO' evit diskouez na pelec'h e c'hell ar c'hoarier beajiñ. Evit tremen eus ul lec'h d'unan all an haroz, Rex, a c'hello implij ivez un dezougen ma vez skrivet ar c'hod-kuzh mat.
Ausiàs March
Ur varzhoneg gantañ ("Quan plau a Dèu que la fusta peresqua…") a gaver lakaet e brezhoneg gant Koulizh Kedez el levr Uzien Announ, (An Diaoul Dieub, 2009, p. 65) dindan an talbenn "Mar soul gant Doue …".
Bicinicco
Bicinicco (Bicinins e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Rex Nebular and the Cosmic Gender Bender
Istor ar c'hoari
Rex Nebular, ur macho daonet, a zo bet kefridiet gant ar c'horonal Stone evit adkavout ur pod. Stone a bromet da Rex 75,000 galactars en eskemm d'ar pod. Rex a-sav a-du hag a lorc'h gant e lestr-egor war-zu ar blanedenn lec'h ma vefe ar pod prizius.
Erruet war al lerc'h e wel n'eus ket mui eus ar blanedenn met hervez e lestr ez eus eus ul loar nepell. Al loar na vez ket gwelet gant an daoulagad denel.
A-raok ma vefe tu dezhañ klask muioc'h a-zivout al loar, ul lestr-egor brezel a erru a-dreñv d'e hini hag a denn warnañ. Lestr-egor Rex a zo damm zistrujet ha rediet e vez da vont war-zu al loar. Kouezhañ a ra e lestr-egor war ur blanedenn iskis, anneziet gant maouezed nemetken. Klask a raio neuze ar pod hag un doare da skampañ kuit eus al loar ha distreiñ d'ar gêr.
Ribatejo
Ribatejo zo ur broviñs kozh eus Portugal, e-kreiz ar vro. Savet e voe e 1936 ha freuzet e voe e 1976. Klotañ a rae gant distrig Santarém ha lodennoù eus hini Lisboa, hini Setúbal ha hini Portalegre.
Enni e oa kumunioù Abrantes, Alcanena, Alcochete, Almeirim, Alpiarça, Azambuja, Benavente, Cartaxo, Chamusca, Constância, Coruche, Entroncamento, Ferreira do Zêzere, Golegã, Montijo, Ponte de Sor, Rio Maior, Salvaterra de Magos, Santarém, Sardoal, Tomar, Torres Novas, Vila Franca de Xira, Vila Nova da Barquinha.
Buttrio
Buttrio (Buri e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Indicator meliphilus
Indicator meliphilus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Indicatoridae.
Anvet e voe Melignothes exilis meliphilus (kentanv) da gentañ-penn (e 1905) gant an evnoniour stadunanat Harry Church Oberholser (1870-1963).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika issahara :
Razh moueek
Ar razh moueek (Lophiomys imhausi) a zo ur c'hrigner hag a vev e reter Afrika (Soudan, Soudan ar Su, Eritrea, Etiopia, Djibouti, Somalia, Kenya, Ouganda, Tanzania). Hiniennoù karrekaet zo bet dizoloet en Israel. Bevañ a ra en tachennoù koadek, e toulloù er reier, e kefioù gwez kleuz pe er strouezheg e-kichen dourredennoù.
Doareoù pennañ
Ur razh bras a-walc'h eo, gant ur c'horf 20-40 cm a hirder hag ul lost blevek 15 cm. Marellek eo e vlevenn : gris, gell ha du gant roudennoù ha brizhelloù gwenn. Ur moue a red a-hed e gein.
Emzalc'h
Pa vez nec'het pe direnket ar razh moueek e c'hell sevel e vlev a-bik (tennañ a ra neuze d'un hoc'h-dreinek) hag ezteurel c'hwezh fall, evel ar skoñsed. Ouzhpenn se e c'hell hejañ e gorf gant fiñvadennoù trumm, skrignal e zent ha krozal.
Pignat a ra aezet er gwez hag oberiant eo diouzh an noz.
Boued
Ur geotdebrer eo ar razh moueek. En em vagañ a ra diwar frouezh, delioù ha gwrizioù. P'emañ o tebriñ ec'h a war e goazez ha tapout krog er boued gant e bavioù.
Mentor (mitologiezh)
Mentor (en henc'hresianeg : Μέντωρ Méntôr) a oa mestr Telemac'hos, mab Odysseüs, er wengelouriezh Hellaz.
Razh moueek
Rummatadur
Ar spesad nemetañ eo er genad Lophiomys hag en iskerentiad Lophiomyinae. Ar razh moueek a c'hell bezañ renket ivez er c'herentiad Muridae.
Liamm diavaez
Ar razh moueek e lec'hienn ADW, e saozneg
PlayStation (disheñvelout)
PlayStation Un heuliad koñsolennoù c'hoari video savet gant Sony Computer Entertainment. Abao 2013, ez eus pede4 koñsolenn ha div hezoug embannet. Gellout a ra ivez bezañ implijet e metoù all evit hini ar c'hoarioù video:
Kawa
Kawa pe Kaveh ar gov (کاوه آهنگر en perseg, "Kawa" en kurdeg) zo un haroz mojennel eus impalaeriezh kozh ar Veded hag ar Bersed hag a gasas un emsavadeg a-enep ur roue euzhus anvet Zahhak pe Dhaka, un istor kontet en ur varzhoneg eus an, ar Shâh Nâmeh, savet gant ar barzh Ferdowsî.
Amfinomos
Amfinomos (Ἀμφίνομος) a oa mab d'ar roue Nisos, hag unan eus lesaerien Penelope en Odysseia, skrivet gant Homeros.
E-touez lesaerien Penelope e oa an hini en em zalc'he ar gwellañ. Eñ an hini a blije ar muiañ dezhi hag seblante an hini a c'hallfe dimeziñ dezhi.
Lazhet e voe gant ur goaf taolet gant Telemac'hos, mab Odysseüs, e-kerzh lazhadeg al lesaerien.
Gustave Clétiez
Gustave Clétiez, bet ganet e Gwenrann e 1830 hag aet d'an Anaon e 1896, a oa ograouer, livour ha priour.
Cividale del Friuli
Cividale del Friuli (Čedad e sloveneg, Cividât e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Gustave Clétiez
Sonerezh
Ouzhpenn an tonioù savet gantañ en doa dastumet Gustave Clétiez war-dro 200 kanaouenn e Bro-Gwenrann er bloavezhioù 1860.
Glaouer-gwez bouchek
Ar glaouer-gwez bouchek (Hemiprocne comata) a zo un evn amprevanetaer hag a vev e Myanmar, Thailand, Malaysia, Brunei, Indonezia ha Filipinez.
Treppo Ligosullo
Treppo Ligosullo (Trèp di Cjargne Liussûl e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Rachel
Rachel zo un anv a orin hebreek, deut eus ar Bibl,
Anv-badez
thumb|right|200px|Rachel McAdams thumb|right|180px|Rachel Nichols
thumb|left|200px|Rachel Legrain
Broioù all
thumb|right|Delwenn d'ar skrivagnerez vraziliat [[Rachel de Queiroz e Fortaleza er Praça General Tibúrcio.]]
Rhondda Fawr
Ar Rhondda Fawr eo anv unan eus div draonienn ar Rhondda, pe Cwm Rhondda.
Kêriadennoù
Sevel a ra an draoniennen adalek Y Porth betek Blaenrhondda, e-kichen Treherbert.
Saint-Pierre-Canivet
Saint-Pierre-Canivet a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Terzo d'Aquileia
Terzo d'Aquileia (Tierç di Aquilee e friouleg, Ters e veneteg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Boufféré
Boufféré a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C’hall. E 2016 he doa 4533 annezad. Emañ e-barzh kumun nevez Montaigu-Vendée bremañ.
Diplomatiezh
Diplomatiezh (eus ar Gresianeg δίπλωμα "Restr ofisiel a ro un dreist-gwir") a vez graet eus an obererezhioù marc'hata etre kannaded Stadoù. Gwelet e vez evel un arz dre live uhel lod kannaded e-pad istor Mab-den a zeuas a-benn da marc'hata padal ar saviad a seblante diziskoulm.
An aliesañ diplomatiezh a ra anv a-live etrebroadel, kaoz a vez eus ur sturiañ kendarempred etrebroadel. Kaset e vez da benn an diplomatiezh dre eskemmoù etre tud arbenikaet d'an diplomatiezh war tachennoù lies evel: arsavioù-brezel, feur-emglevioù kenwerzh, brezel, sevenadurel, endro, ha Gwirioù Mab-den. Evit ar feur emglevioù etrebroadel darn an amzer e vez kevraouet anezho da gentañ gant kannaded an tuioù engouestlet ha goude-se e vezont sinet gant politkiourien ar vroioù. Gant ur sell pobl an diplomatiezh a vez ar fed da c'hounez traoù dre ur marc'hata kengrad d'an daou du.
Azia
Unan eus damkanadennoù koshañ an diplomatiezh a vez kavet er 6vet kantved gant levr ha soñjoù Sun Tzu, skrivagner Arz ar brezel. En ur vevañ e-pad mare ar rouantelezhioù brezelour o welet an dinastiezh Zhou o koll galloud war e sujidi hag a sav ar soñj eno da zont da vezañ mestr e-plas ar re Zouh, e savas ar soñj e Sun Tzu e oa erruet seurt darvoudoù dre ar vank a labour war an diplomatiezh. Hervezañ an hini a vez mailh war an dachenn-se a c'hell dont da vezañ mestr war ar vro ha da zerc'hel e blas. Evit Sun Tzu ur c'hannad a zo evel un arm brezel ha ma vez implijet gant aked e vez efedusoc'h evit emgannioù drastus. An diplomatiezh a oa un arz evit Sun Tzu ha ne oa ket dre ret hini an honestiz. Ar pal a c'helle bezañ da c'hounez amzer nemetken a-benn trec'hiñ un enebour. Ar pal a c'helle bezañ ivez da vezañ frank da rishañ un enebour hep kaout un eil pe reoù all da vrezeliañ war ar memes-tro.
Impalaeriezh Bizantion
Evit an Impalaeriezh Bizantion e oa ur rediñ da gaout un diplomatiezh kreñv. Lies e oa ar vroioù pe pobladoù tro-dro d'an impalaeriezh: Jorjianed, Rouantelezh Iberia, meuriadoù german, Bulgariz, Slaved, Armenianed, ar re Huned, an Avared, ar Franked, al Lombardiz, hag an Arabed. An holl amezeien eus an Impalaeriezh n'o devoa ket un aozadur lezennel ha sklaer evit hini bizantion hêr an Impalaeriezh Roman. Evit ar skrivagnerien klasel e vez graet un diforc'h sklaer etre ar mareadoù peoc'h ha brezeliñ, met evit an impalaeriezh an diplomatiezh a oa ur c'hendalc'h eus ar brezel dre doareoù all. Lu ofisiel an impalaeriezh a oa etre 120 000 betek 140 000 soudard goude kolloù ar. Ne oa ket a-walc'h evit bezañ mailh war an dachenn vilourel ha war kement a dalbennoù. An diplomatiezh a oa an doare nemetiñ da lakaat an impalaeriezh e surentez.
Krouet e oa bet ur vurev anvet Scrinium barbarorum (Burev ar varbared) hag ar vurev-se a oa ar c'hentañ aozadur mennet gant an diplomatiezh nemetken. Ur servij spiañ e oa en gwirionez hag a glaske titouroù war enebourien an impalaeriezh dre nep doare posubl. A-dreñv ur skeudenn ur vurev protokolel, ar pal gwirion a oa hini surentez an impalaeriezh: spiañ; ober war-dro an eskemmoù dafarel etre an impalaeriezh hag e amezeien, ober war-dro an droerien ofisiel. Evit ar pezh a sell ar strategiezhoù, adalek ar, kinnig a ra ar vurev alioù pa vez kannaded estren o tont: "ar gannaded a zo kaset etrezek ennomp a rank bezañ degemeret mat ha gant enorioù. Padal o servijourien a rank bezañ dalc'het dindan evezh strizh evit na vefe ket tapet ganto keloù dre eskemm gant hor boblañs ."
Breizh
Istor ar Vretoned ne laka ket kalz war-raok un arz d'an diplomatiezh. Etre klanioù ha familhioù noblañs e oa cheu pe brezel dibaouez ha gant ar re a felle dezho sujañ ar Vretoned e oa aliesoc'h brezel evit marc'hata. Morvan Lez-Breizh (750 ? - 822 ?) da skouer roue ar Vretoned a voe kaset dezhañ ar manac'h Witcar gant Loeiz an Deol da c'houlenn sujidigezh ar Vretoned d'ar Franked digant Murman « Lez-Breizh ». Met hemañ a respontas dezho krenn-ha-kras:
Ar roue Morvan, hervez an tresour gall [[Evariste-Vital Luminais (genidik eus Naoned)|thumb|250px |right]]
Ret e voe gortoz mare an dugelezh evit gwelet an diplomatiezh a Vreizh o tont da vezañ efedus. E-pad mare Brezel ar C'hant Vloaz e voe implijet kalz an diplomatiezh gant Duged Breizh evit chom ar pellañ ar gwellañ diouzh ar brezel-se ha gellout kenderc'hel ar c'henwerzh gant an tuioù engouestlet.
Ar Stadoù bihan
Seul bihanoc'h ur vro seul pouezusoc'h eo dezhañ an diplomatiezh. Ur vro bihan en deus ur pouez izel da geñver an darempredoù etrevroadel. Evit bezañ bev war an dachenn etrevroadel ha difenn e wirioù paneveken kenderc'hel da vezañ e rank bezañ birvidik war tachenn an diplomatiezh.
Ur Stad bihan a vez suj da feur-emglevioù pe emglevioù ar stadoù brasoc'h da geñver ar surentez, an endro, an ekonomiezh... An diplomatiezh a zo an doare efedusañ hag evit lod nemetañ a benn tizhout palioù uhel, a-live etrevroadel. Setu perak e vez kreñv harp ar stadoù bihan d'an diplomatiezh ha d'al liammoù etrevroadel. Ar gudenn a chom dre ment ar vro, ar pouez etrevroadel a chomdister alies e vez ret dezho sevel ur c'hengevread gant broioù bihan all evit dont a-benn da gaout ur vouezh.
Diplomatiezh foran
An diplomatiezh foran a vez graet eus an eskemmoù diplomatel etre broioù, amañ ar pal a zo kendrec'hiñ ar bobl ha n'eo ket dre ret ar gouarnamant e-penn ar vro. An doare eskemm diplomatel-se a ya gant implij ar propaganda, pe dre doareoù siouloc'h evel an diplomatiezh keodedel, eskemmoù ha liammoù etre hiniennoù, keodedrouein etre eus div vro pe muioc'h. Dre ar gweladennoù teknikel lies a-fed eskemmoù ha kehentiñ, e vez kaoz eus diplomatiezh Facebook ha diplomatiezh Twitter. Implijet e vez muioc'h-mui ar rouedadoù sokial evit mont etrezek palioù an diplomatiezh froan.
Soft power
* Pennad spisoc'h: Soft Power
Ar Soft Power, anvet a-wechoù diplomatiezh ar Galon hag ar Spered (saozneg:hearts and minds diplomacy), termenet gant Joseph Nye, a zo ar fed da lakaat da ziwan ha da zioroiñ liammoù, doujañs, betek ar bam a-berzh ar vroioù all evit gounez nerzh. Ar pal hag an doare d'ober a zo sioul hag a implij dreist-holl ar sevenadur e-plas an diplomatiezh ofisiel. Dre sikour ar sonerezh, ar filmoù... e vez krouet un aergelc'h a zesach selloù mat war-zu an hini a implij ar soft power. Un doare propaganda sioul ez eo a glask krouiñ kerentiezh.
Diplomatiezh ekonomikel
An diplomatiezh ekonomikel a vez graet eus implij sikourioù estren pe n'eus forzh peseurt liamm ekonomikel implijet gant ur soñj diplomatel a-dreñv. Dre an diplomatiezh-se e c'hell ur vro sujañ ur vro all hep implij ar feulster. Stadoù-Unanet Amerika ha Sina a implij kalz an doare-se d'ober. An diplomatiezh ekonomikel dre lusk ar bedeladur a zo unan kreñv. Ar postañ arc'hant, prenañ embregerezhioù, plantañ dalc'hoù ekonomikel, kemmañ al lezennoù sevel produioù pe eskemmoù ekonomikel a zo doareoù diplomatiezh ekonomikel. Pa ya re bell an diplomatiezh ekonomikel e c'hell kregiñ ur brezel ekonomikel.
Diplomatiezh an envroañ
Gant luskoù an eskemmoù tud o vont war-gresk, e vez implijet al luskoù-se evit pouezhañ war etre stadoù. Evit Kelly Greenhill ez eo anat e vez implijet an envroidi gant lod broioù evel un arm 'weapons of mass migration' a-enep broioù all pe evit kaout liammoù gant broioù all. En diplomatiezh an envroañ e vez implijet ar repuidi, labourerien envroad, pe an diasporaoù evit reiñ pouezh da palioù diplomatel.
Anna Campbell
Anna Montgomery Campbell, bet ganet e 1991 ha marvet d'ar 15 a viz Meurzh 2018, a oa ur soudardez saoz eus Lewes, East Sussex, a oa bet o stourm gant an YPG (Yekîneyên Parastina Gel, "Unvezhioù difenn ar bobl") e Siria. Hêlîn Qereçox e oa he anv er brezel.
Plomerez e oa a-raok mont da Siria e miz Mae 2017, oadet a 26 vloaz. Stourmet he devoa da gentañ evit dieubiñ Deir ez-Zor diouzh ar Stad Islamek. Pa voe kroget an argadenn war Afrin gant Turkia he c'houlennas mont di. Cheñch a reas liv he blev rak gant he blev melen e oa re aes gwelet e oa-hi a orin estren.
Lazhet eo bet gant ur fuc'hell durk e-kerzh an Argadenn a-enep Afrin, e Siria. Bez' e voe ar c'hentañ maouez a orin saoz o vervel e-kerzh ur gad e-mesk ar Gurded.
An YPG a zisklêrias :
Gatón de Campos
Gatón de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Arkeisios
Arkeisios (Ἀρκείσιος), pe Arkesios (Ἀρκέσιος), a oa tad Laertes ha tad-kozh Odysseüs hervez Odysseia Homeros.
Castions di Strada
Castions di Strada (Cjasteons di Strade e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Pontarlier
Pontarlier zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Doubs, er rannvro Bourgogne-Franche-Comté. Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Pontissaliens anezho e galleg.
Ammianus Marcellinus
Ammianus Marcellinus, ganet war-dro 330 en Antioc'heia ha marvet war-dro 390, e Roma moarvat, a oa ur soudard hag istorour roman. Gant Procopius eo unan eus pouezusañ istorourien e dibenn an Henamzer a-bouez. Evitañ da vezañ gresian a orin e skrivas e latin. Unan eus diwezhañ oberourien bagan ar mare eo ivez.
Mastino II della Scala
Mastino II della Scala (1308-1351), a oa ur c'h- condottiero italian, aotrou Verona ha Vicenza, en Italia ar XIVvet kantved.
Ammianus Marcellinus
Troidigezhioù
Hervez Bouillet (1863), an droidigezh wellañ zo anavezet dindan an anv Variorum, gant notennoù Wagner, Leipsick, 1808, 3 vol. in-8. Troet eo bet e galleg gant Moulines, Berlin, 1775, 3 v. in-12, ha gant Savalette, Paris, 1848, in-8 bras.
Mastino II della Scala
Mab e oa da Alboino Iañ della Scala († en 1311).
En 1329 e kemeras war-lerc'h e eont Cangrande della Scala war un dro gaznt e vreur Alboino II.
Ammianus Marcellinus
Troidigezhioù
Kavout a reer troidigezhioù e galleg, gant Belles Lettres :
Mastino II della Scala
E 1338 en devoa lazhet e-unan e vreur Bartolomeo della Scala, eskob Verona.
Pried ha bugale
Dimezet e oa da Taddea di Carrara, ha pevar bugel o doe:
Meur a vastard en doe Mastino ivez, hag en o zouez:
Coëx
Coëx a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C’hall.
Giovanni Visconti (arc'heskob)
Giovanni Visconti (1290-1354), a oa arc'heskob Milano hag aotrou kêr Vilano ha Lombardia adalek 1339.
Moggio Udinese
Moggio Udinese (Mueç e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Emgann etre Malarjez ha Koraiz
Emgann etre Malarjez ha Koraiz zo un daolenn livet gant Pieter Brueghel gozh e 1559 hag a zo war ziskouez e Kunsthistorisches Museum Vienna, en Aostria.
An daolenn
Amañ e weler un abadenn Malarjez en ul leurgêr evel pa vije eus prenestr un ti.
Nesoenas picturatus
Nesoenas picturatus (Streptopelia picturata kent) a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Columba Picturata da gentañ-penn (e 1813) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Annez
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Cuenca de Campos
Cuenca de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Eured kouerien
Eured kouerien, pe De boerenbruiloft e nederlandeg, zo un daolenn gant al livour flamank Pieter Brueghel gozh bet livet e 1568 ha war ziskouez e Kunsthistorisches Museum Vienna, en Aostria.
En daolenn e weler taoliadoù kouerien, bugale zoken, o kargañ o bouzelloù. Picheroù goullo zo, ha krediñ a c'haller n'eo ket dour zo bet evet. N'eus nemet ar plac'h nevez, kroazet he daouarn, a chom sioul.
Sonerien zo e-kreiz ar sal, gant ur binioù hag a weler e meur a daolenn all gant an arzour.
Saint-Julien-le-Faucon
Saint-Julien-le-Faucon a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant trizek kumun all d'ober ur gumun nevez: Mézidon-Vallée-d'Auge.
Margarida de Prades
Margarida de Prades (1387/1388 - 1429 ) a voe rouanez Aragon, Valencia, Mallorca, Sardigna, Korsika, ha Sikilia, goude dimeziñ da Martin Iañ Aragon (Gerona 1356 – Barcelona 1410), tregont vloaz koshoc'h.
Saint-Julien-le-Faucon
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944 : mervel a reas tri den nann-soudard e Saint-Julien-le-Faucon abalamour d'ar brezel e mizioù Eost ha Gwengolo, o-zri abalamour d'an tennoù kanol o devoa gouzañvet d'an 18 a viz Eost.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Roll maouezed gwallet er mojennoù hag en Istor
Ar gwallañ maouezed zo un ober a vez kaoz anezhañ e mojennoù Hellaz kozh hag un torfed a gaver a-gozh en istor. Sed amañ ur rollig anezho.
Darvoudoù
Gwalladegoù zo bet c'hoarvezet er brezelioù; evit an eil brezel-bed menegomp :
Trivignano Udinese
Trivignano Udinese (Trivignan e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Ceinos de Campos
Ceinos de Campos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
Georg von Sachsen
Georg von Sachsen zo anv meur a roue pe briñs:
San Vito di Fagagna
San Vito di Fagagna (San Vît di Feagne e friouleg) zo ur gumun eus proviñs Udine e Friuli-Venezia Giulia.
Neotominae
Neotominae a zo un iskerentiad e rummatadur ar bronneged, ennañ krignerien kar d'al logod ha d'ar razhed a orin eus Amerika.
Constança Portugal (1290-1313)
Constança Portugal (1290-1313) a oa un infantez portugalat, deuet da vout rouanez Kastilha.
He buhez
Merc'h henañ ar roue Dinis Iañ hag e bried Isabel e oa. Dimezet da Fernando IV, roue Kastilha e 1302
Tri bugel he doe:
Mervel a reas e 1313, da 23 bloaz.
Río Viejo
Río Viejo zo anv meur a stêr.
Ludwig IX (Hessen-Darmstadt)
Ludwig IX (* 1719 en Darmstadt; † 1790 en Pirmasens) a oa landgraf Hessen-Darmstadt adalek 1768.