cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jean Bazaine
Jean René Bazaine, bet ganet e Pariz d'an 21 a viz Kerzu 1904 hag aet d'an Anaon e Clamart (Hauts-de-Seine) d'ar 4 a viz Meurzh 2001, a oa ul livour, skeudennaouer ha skrivagner gall. Diskennad e oa da George Hayter, poltredour ar rouanez Victoria.
Tremezzo
Tremezzo zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Diddenuewen
Diddenuewen (e frankeg), pe Diedenhofen (en alamaneg), pe Thionville e galleg, zo ur gumun en departamant Moselle hag er rannvro Grand Est, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Thionville eo.
Er bloaz e oa 0 a annezidi hag a reer Thionvillois anezho e galleg.
Eudromias
Eudromias zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù a c'hell bezañ rummataet e genadoù all.
Trezzone
Trezzone zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Los Banhs de Rènnas
Los Banhs de Rènnas (okitaneg; Rennes-les-Bains e galleg) a zo ur gumun en departamant Aude e rannvro Languedoc-Roussillon e Bro-C'hall.
172 a dud a oa o chom eno e 2009.
Kevre Kampioned an UEFA
Kevre Kampioned UEFA (UEFA Champions League), bet krouet e 1955 hag anvet Kib ar c'hleuboù kampion european betek 1992, zo ur gevezhadeg mell-droad hag a vez dalc'het bep bloaz gant an UEFA (Union of European Football Associations).
Eno emañ ar c'hleuboù gwellañ eus ar c'hevandir europat (ha reoù Israel ha Kazakstan ivez). Ar gevezhadeg mell-droad etrekleuboù brudetañ en Europa eo, dirak Lig Europa.
Ar skipailh a c'hounez ar gevezhadeg zo perzheget diouzhtu evit ar bloaz o tont. Kemer a ra perzh ivez e Kib ar bed kluboù ar FIFA hag e Dreistkib an UEFA (ur c'hroga enep trec'herien Kevre ar Gampioned ha re Kevre Europa).
Villanueva del Rosario
Villanueva del Rosario zo ur gumun eus Spagn e Proviñs Málaga, en Andalouzia.
Emgann Mers-el-Kebir
Dre un notennig en traoñ d'ar bajennad 103 eo meneget an darvoud skrijus-mañ gant Jarl Priel e-barzh Va Zammig Buhez : (1) Ha pa soñjan pegen sod 'oa Breizhiz e-pad ar brezel gant kenvroidi an Aotrou Churchill, daoust d'al lazhadeg e Mers-el-Kebir !
Une soirée (danevell, 1887)
Une soirée zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant, embannet e 1887.
Istor
Embannet e voe e Gil Blas d'an 29 a viz Meurzh 1887.
Bistolida hirundo
Bistolida hirundo a zo unan eus an daouzek spesad a vez renket er genad Bistolida e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin boutin a-walc'h a vev er Meurvor Habask hag e Meurvor Indez, e-barzh koral, etre an aod bev ha 10 m donder an hini eo.
Une soirée (danevell, 1887)
Istor
Un danevell all, heñvelanvet Une soirée, a oa bet embannet e 1883.
Villanueva de Alcardete
Villanueva de Alcardete zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Toledo, e kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.
Bistolida hirundo
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Linnaeus, e 1758,.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Bistolida hirundo bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Bevoniezh
Kregin brav ha boutin a-walc'h eo an Bistolida hirundo. Kavet e vezont e-barzh koural, etre an aod bev ha 10 m donder.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 11 mm ha 17 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 8 mm pe ramz, betek 22 mm.
Gwelout ivez
Spesadoù all ar genad Bistolida.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er Meurvor Habask hag e Meurvor Indez.
Karamell an norzh
Karamell an norzh (Fulmarus glacialis) a zo un evn-mor.
Une soirée (danevell, 1883)
Une soirée zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant, embannet e 1883.
Karamell an norzh
Boued
Blotviled, kranked, pesked ha gagnoù a bep seurt.
Une soirée (danevell, 1883)
Istor
Embannet e voe e Le Gaulois d'an 21 a viz Gwengolo 1883.
Adembannet e voe en dastumad dalif Le Colporteur e 1900.
Un danevell all, heñvelanvet Une soirée, a voe embannet e 1887.
Villanueva de Bogas
Villanueva de Alcardete zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Toledo, e kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.
Bregnano
Bregnano zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Santa Eulalia del Campo
Santa Eulalia del Campo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
Beinn Laomainn
Beinn Laomainn (Ben Lomond e saozneg) a zo ur menez brudet ha heverk en Uheldirioù Bro-Skos. Daoust ma n'emañ ket e-touez menezioù uhelañ pa ne dap nemet 974 m, ez eus anezhañ ar brudetañ eus ar munroioù pa'z eo an hini ar muiañ er su, hag aes krapat betek krec'h, ha heverk ivez dre ma'z eo digenvez ha ma vez gwelet a-bell. Emañ war ribl reter Loc'h Laomainn.
Monreal del Campo
Monreal del Campo  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Teruel, e kumuniezh emren Aragon.
Santiuste
Santiuste zo un anv-lec'h spagnolek.
Baradoz
Ar Baradoz, pe Liorzh Eden er Bibl, eo an anv a roer da lec'h an evurusted goude ar marv hervez levr ar C'heneliezh, unan eus levrioù ar Bibl hag ar relijion gristen (n'emañ ket ar ger el levr avat). Dre-se emañ meizad ar baradoz evel ul liorzh er yuzeviezh hag en islam ivez. Lec'hioù an evurusted da vezañ tizhet gant an Anaon a gaver e meur a relijion all.
Gerdarzh
Paradoz (benel) ha baradoz (gourel) eo an anvioù brezhonek. Meneget eo ar ger barazoez e Catholicon 1499, troet e galleg gant paradis hag e latin gant paradisus, a zo deuet eus an henc'hresianeg παράδεισος parádeisos, ha hemañ deuet eus an henberseg *parādaiĵah- "kloz mogeriet". En henberseg e kaver ar furm 𐎱𐎼𐎭𐎹𐎭𐎠𐎶 p-r-d-y-d-a-m /paridaidam/ hag en avesteg 𐬞𐬀𐬌𐬭𐬌⸱𐬛𐬀𐬉𐬰𐬀 ''pairi-daêza-. pardesu'', "domani".
Liorzhoù bras mogeriet zo bet kavet kalz a roudoù anezho, pa veze an Impalaeriezh iranat kentañ en he barr. Kentañ meneg eus ar ger henc'hresianek παράδεισος parádeisos "parkoù evit klenkañ loened" a zo bet kavet en Anabasis skrivet gant Ksenofonos (deroù ar 4 kantved a-raok Krist). En arameeg e kaver pardaysa gant ar ster "park roueel", hag en hebreeg פַּרְדֵּס pardes, o talvezout kement ha "gwerjez" en Tanac'h (Kanenn ar C'hanennoù 4:13, Eklesiastes 2:5 ha Nehemia 2:8). Er Septant (3de–1añ kantved a-raok Krist), ar ger henc'hresianek παράδεισος parádeisos a vez implijet koulz evit treiñ an hebreeg פרדס pardes ha גן gan, "liorzh" : ac'hann e teu ar boaz da lakaat "baradoz" ha "Liorzh Eden" da genster. Heñvel a lenner er C'horan m'emañ ar ger arabek فردوس firdous "paradoz".
N'ouzer ket penaos eo deuet ar furmoù brezhonek kozh ha nevez gant un /o/ da ziskouez ar sonioù [i] pe [ei]. Hervez menegoù gwelet e Devri, ar pennanv baradoz zo bet gwelet stankoc'h, met paradoz a vez meneget gant Gregor Rostren ha pelloc'h gant Abeozen. Un adster baradoz / paradoz a weler ivez evit envel an telt, ur goudorig evit delwennoù a vez savet keit ur gouel pe war hent ur prosesion.
Zoic Studios
Zoic Studios zo un embregerezh efedoù ispisial stadunanat krouet e 2002. Lec'hiet eo e Culver City, e Kalifornia. Labourat a ra dreist-holl evit ar filmoù, stiradoù skinwel, bruderezhioù, c'hoarioù video ha nebeutoc'h evit kleweled ar web.
Creully
Creully a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Creully e oa betek 2015.
Cabiate
Cabiate zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Jean-Michel Mahe
Jean-Michel Mahe zo skrivagner ha troer brezhoneg. E Bro-Naoned, er Briwer emañ o chom.
Konstantinos Kavafis
Konstantinos Kavafis, anavezet ivez evel Konstantinos Petrou Kavafis (1863 - 29 a viz Ebrel 1933), a oa ur barzh gresianek eus Ejipt.
Plelin
Plelin a oa ur gumun e departamant Aodoù-an-Hanternoz, e norzh Breizh. Kendeuzet e voe gant kumun Tregavoù e 1973 d'ober ur gumun nevez: Plelin-Tregavoù.
Toby Stephens
Toby Stephens, bet ganet d'an 21 a viz Ebrel 1969 e Londrez, a zo un aktour breizhveuriat, er c'hoariva kenkoulz hag er sinema.
Konstantinos Kavafis
Ganet e voe en Aleksandria, en Ejipt, en ur mare ma oa kalzik Gresianed o vevañ eno. Ur c'henwerzhour pinvidik e oa e dad. Pa varvas an tad e 1870, ez eas ar familh da vevañ da Liverpool, e Bro-Saoz. Distreiñ a reas ar paotr yaouank da Ejipt e 1882. Rankout a reas ar familh kutaat ar vro e 1885, da vont da Istanbul ar wech-se. E 1885 e tistroas Kavafis da Aleksandria, hag eno e chomas betek fin e vuhez. Labourat a reas evel kazetenner da gentañ hag evel kargiad dindan ar gouarnamant da-c'houde. A-hed e vuhez e savas barzhonegoù, 154 anezho, met ne voent ket embannet e stumm levrioù gantañ. Gwelloc'h e kave Kavafis o embann e kazetennoù, pe war follennoù-nij hag a roe d'an dud e-unan. E varzhonegoù pouezusañ a voe skrivet pa oa war-dro 40 vloaz hag embannet e voent daou vloaz goude e varv. Brud en deus bremañ er bed a-bezh, embannet int bet e meur a yezh ha lod anezho zo bet lakaet e brezhoneg gant Alan Botrel.
Toby Stephens
Mab eo d'an aktourien vrudet Maggie Smith ha Robert Stephens, ha breur d'un aktour all Chris Larkin.
C'hoariva
Toby Stephens en deus labouret meur a wech gant ar Royal Shakespeare Company.
Karamell ar su
Karamell ar su (Fulmarus glacialoides) a zo un evn-mor.
Sormano
Sormano zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Alexandre
Alexandre zo un anv-badez gallek, deuet diwar an anv latin Alexander, deuet diwar an anv gregach Alexandros.
Turner
Turner zo un anv-tiegezh saoznek. Talvout a ra kement ha turgner Bez ez eo an 28vet anv boutinañ er Rouantelezh-Unanet. Erruet e oa e Breizh-veur gant aloubadeg Dug Nomandi e 1066, dont a ra an anv eus Normandi eta.
Mariña Occidental
Ar Mariña Occidental zo ur c'homark eus Galiza, en hanternoz proviñs Lugo. Ar c'hornokañ eo eus an tri c'homark a ya d'ober ar Mariña de Lugo.
Santiuste de San Juan Bautista
Santiuste de San Juan Bautista  zo ur gumun e Spagn, e proviñs Segovia.
Macronectes
Macronectes a zo ur genad e rummatadur an evned.
Santiuste de Pedraza
Santiuste de Pedraza  zo ur gumun e Spagn, e proviñs Segovia.
Listeria
Listeria zo ur c'herentiad bakteri Gram-Ya, dek spesad pe isspesad ennañ : Dont a ra an anv Listeria eus hini ar surjian breizhveuriat Joseph Lister en devoa labouret kalz war an enepbreinañ e-kerzh an oberatadennoù.
E-touez ar spesadoù-se n'eus nemet Listeria monocytogenes hag a zo kleñvedus ouzh an den kement hag ouzh al loened. Ur spesad all, Listeria ivanovii, a zo kleñvedus ivez, ouzh al loened hepken avat.
Sibiu
Sibiu (distaget e roumaneg ; Hermannstadt en alamaneg, Nagyszeben en hungareg) zo ur gêr vras e Roumania. Pennlec'h distrig Sibiu eo ; gant 147,245 a annezidi e 2011 ez eus unan eus kêrioù brasañ Treuzsilvania. Emañ war lez ar stêr Cibin, un adstêr d'an Olt hag a zo e-unan un adstêr d'an Danav.
Listeria
Kavout a reer ar bazhilli hollvezant-se en douar, en dour hag er plant. Gallout a reont bezañ douget gant loened 'zo evel al loened-saout, an deñved hag ar givri kenkoulz hag al loened par oute. Lazhañ anezhe a c'haller ober o poazhañ ar bouedoù en tu-hont da 65°C. Oc'h ober kontrol d'un toullad mat a vakteri all e vezont barrek da baota en endroioù sall (holengar int) pe yen (1-45°C, gant un temperadur muiañ etre 30 ha 37°C). Aerobioteg-anaerobioteg diret ez eo gwelloc'h gante kaout ur pH etre 6 ha 9.
Sibiu
Diazezet e voe gant alamanegerien en ha kêr-benn Saksoned Treuzsilvania e voe betek kreiz an. En e voe roumanekaet tamm-ha-tamm. Hiziv ez a roumanegerien d'ober an darn vrasañ eus an annezidi (ouzhpenn 95 %). Met Klaus Iohannis, hag a zo prezidant Roumania abaoe Kerzu 2014, zo alamaneger ha bet eo maer Sibiu etre 2000 ha 2014.
Stadoù Aostria
Aostria a zo rannet e 9 Stad (Land en alamaneg, Länder el liester), hag a zo "Stadoù kevreet" (Bundesländer, Bundesland en unander).
Sibiu
Yac'h eo armerzh Sibiu, izel a-walc'h eo feur an dilabour e kêr ha dont a ra kalzik embregerezhioù estren d'en em staliañ enni. Un aerborzh etrebroadel zo, gant linennoù kirri-nij war-zu Bukarest, Italia, Aostria hag Alamagn.
Sibiu n'he deus ket gouzañvet re politikerezh kêraozañ mare Ceaușescu ha miret he deus kalz savadurioù kozh. Anvet e oa bet da gêr-benn sevenadurel Europa e 2007, asambles gant Luksembourg, ha kalz labourioù zo bet graet da gaeraat ha da gempenn ar savadurioù-se. Meur a virdi zo, brudet eo ar mirdi livadurioù Brukenthal ha gant se e teu touristed e-leizh da Sibiu.
Alejandra
Alejandra zo un anv-badez spagnolek roet d'ar merc'hed.
Sibiu
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Sibiu gant ar c'hêrioù-mañ :
Alejandra
Orin
Diwar an anv Alejandro, roet d'ar baotred.
Inspecteur Lavardin
An danvez
Raoul Mons, skrivagner katolik hag eil gwaz Hélène Mons, a zo bet kavet marv hag en e noazh, "pemoc'h" skrivet e liv ruz war e gein, war draezhenn Sant-Enogad.
Gwechall-gozh e oa Hélène dousig Lavardin. Met Hélène a zo o ouelañ c'hoazh d'he c'hentañ pried, Pierre Manguin, kollet er mor gant gwreg Claude, breur Hélène.
Roll ar gomedianed pennañ
''
Brenna (Lombardia)
Brenna zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Geneviève Asse
thumb|right|200px|Geneviève Asse, 1995 Geneviève Asse (1923-2021), Geneviève Bodin hec’h anv en ti-kêr, a oa ul livourez hag un engravourez vreizhat, brudet evit ar « glaz Asse ».
Geneviève Anne-Marie Bodin a oa ganet e Gwened d'ar 24 a viz Genver 1923. Studierez e voe e Skol vroadel uhel an Arzoù-kinklañ e Pariz etre 1940 ha 1942. Kemer a reas perzh ar Rezistañs hag ambulañserez e oa en arme. Goude ar brezel e oa mignonez gant livourien ha barzhed evel Samuel Beckett, Georges Braque, Nicolas de Staël. A-bouez e oa ar frankiz eviti.
Livourez ar sklêrijenn hag an treuzwel e oa. Brudet eo dre ma implije dreist-holl al liv glas war daolennoù bras. "Ret eo labourat kalz evit bezañ livour, meur a vuhez vefe ezhomm evit lavarout tout ar pezh zo da lavarout", emezi. Awenet e oa gant natur he bro c'henidik : "Awenet on bet gant Breizh, se en deus lakaet ac'hanoc'h da vezañ livourez. Disavet on bet e-kreiz ar gwez-avaloù hag e foñs an natur (..) treuziñ a raemp ar parkeier evit mont war bord ar mor.". Un ti hag ul labourva he doa war Enizenac'h.
Dyffryn Camwy
thumb|300px|Ar stêr Camwy Dyffryn Camwy zo ur saonenn e Chubut, er Wladfa en Arc'hantina, ma red ar stêr Camwy. Eno e voe savet o zrevadennoù gant Kembreiz en XIXvet kantved.
Emañ lodenn izelañ Dyffryn Camwy er reter da Tir Halen. Tremen a ra ar stêr Camwy dre gêrioù Rawson, Trelew, Gaiman ha Dolavon a-raok aberiñ e Puerto de Rawson.
Brienno
Brienno zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Santa Marta del Cerro
Santa Marta del Cerro  zo ur gumun e Spagn, e proviñs Segovia.
Mewan
Ar Mewan (Maine e galleg) zo ur stêr e su Breizh ha kornaoueg Bro-C'hall. E departamant ar Vande emañ hec'h andon, e kumun Les Herbiers. Graet e vez ar "Grande Maine" anezhi betek ma'n em gav gant ar "Petite Maine" e Saint-Georges-de-Montaigu. Goude en em gav e Breizh hag e treuz kêr Kelenneg-ar-Mewan ha goude en em daol er Sevr, e bro ar gwiniegi e Bro-Naoned.
Katelin Navarra
Katelin Navarra, anavezet ivez evel Katelin Fois, ganet en 1468 ha marvet en 1517 e Mont-de-Marsan, a oa rouanez Navarra (1483-1517). Dimezet e oa da Yann Albret. O mab Herri II Navarra (1503-) a renas war he lerc'h.
Mewan
Adkavet e vez an anv e hini ar muskadig : Muscadet-Sèvre et Maine (Muskadig Sevr ha Mewan).
Katelin Navarra
Merc'h e oa da Gaston Fois, Priñs Viana, ha da Madalen Valois, merc'h d'ar roue gall Charlez VII, ha c'hoar da Loeiz XI.
He ren
Dimezet e oa da Yann Albret e miz Genver 1484, hag er miz-se ivez e voe kurunennet, war un dro gant he fried, en iliz-veur Iruña, kêr-benn Rouantelezh Navarra.
Eontr Katelin Navarra, Yann Fois, beskont Narbonna, a enebas ouzh roidigezh an hêrezh d'he nizez abalamour d'al lezenn salek, ha ne oa ket bet anezhi en Navarra gwech ebet.
Goulenn a reas ar gurunenn, habec'h a savas gantañ ken na voe sinet ar peoc'h e Tarbes en 1497.
Yann Foix avat ne zilezas ket ar soñj da gemer ar gurunenn : en 1505 e timezas e verc'h Germaine de Foix da Fernando II Aragon, intañvet da varv e bried Izabel ar Gatolikez. Ha roue Aragon da gas dug Alba da gemer kêr Iruña en 1512, ha goude-se Navarra a-bezh, en hanternoz hag er c'hreisteiz. Kement-se a lakaas ar pab Jul II da embann ur builh a-enep d'an aloubidigezh.
Mervel a reas Katelin Navarra en 1517 ha beziet e voe en Iliz-veur Lescar, ma veze beziet rouaned Navarra.
Adal 1512 e oa kollet Navarra Uhel gant rouaned Navarra.
Ivan-tsarevitch
Ivan-tsarevitch ( Ива́н Царе́вич ou Иван-царевич, e ruseg, da lavarout eo Yann ar priñs) zo un haroz eus ar folklor rus hag a gaver e meur a gontadenn. Mab un tsar eo, hag a-wechoù ar yaouankañ a dri, evel e kontadenn an evn-tan. Alies e vez o stourm ouzh Kochtchei.
Brudet eo bet e-maez Rusia gant barrez Sergei Diaghilev hag Igor Stravinski, An Evn-tan, en 1910.
Caslino d'Erba
Caslino d'Erba (diwar casalino) zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Sorico
Sorico zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Joseph Haydn
(Franz) Joseph Haydn (distaget: ), ganet d'an 31 a viz Meurzh 1732 e Rohrau (Arc'hdugelezh Aostria) ha marvet d'an 31 a viz Mae 1809 e Vienna (Impalaerelezh Aostria), a zo ur sonaozour aostrian, puilh e oberenn, eus marevezh klasel Vienna evel Mozart ha Beethoven.
Jeriko
Jeriko (en arabeg أريحا Rīḥa ou Arīḥā, en hebraeg יריחו, Yerīḥo, e gresianeg Iεριχώ) a zo ur gêr e Sisjordania, unan eus ar re goshañ er bed, war ribl kôrnog ar Jordan.
War dro 20 000 a dud a oa o chom eno e 2007.
Gevelliñ
Gevellet eo Jeriko gant :
Seiurus aurocapilla
a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Parulidae.
Anvet e voe Motacilla aurocapilla (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778). Ar spesad nemetañ er genad Seiurus an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned hag artropoded all, ha diwar vuzhug, kevnid ha melc'hwed-krogennek ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Norzhamerika :
Tal-Coat
Tal-Coat pe Pierre Tal-Coat (Pierre Jacob e anv en ti-kêr), bet ganet e Kloar-Karnoed d'an 12 a viz Kerzu 1905 hag aet d'an Anaon e Saint-Pierre-de-Bailleul (Eure) d'an 11 a viz Even 1985, a oa ul livour breizhat.
Menez (bro)
Ar Menez (Le Mené e galleg) a zo ur vroig en Argoad, e Breizh-Uhel, e Biz Loudieg.
Menez Beller (pe Bel-Air) eo pennlein ar vro, 339 metr uhelder dezhañ, war gumun Trebrid. En em astenn a ra e zinaouennoù war gumunioù Trezeniel ha Plesala ivez.
El lec'h ma oa lanneier e vez gounezet hiziv edeier ha boued-chatal dreist-holl, etre koadoù bihan ha bodadoù gwez. N'eus ket garzhaoueg ken koulz lavaret. Hervez an douaroniour Pierre-Yves Le Rhun ez eus bremañ er Menez un « ec'honded trevadoù edeier hag a denn d'ar Beauce, nemet ar Middle-West e vefe. ».
Microgadus tomcod
Microgadus tomcod a zo ur spesad pesked eus kerentiad ar Gadidae.
Annez
Kavet e vez ar pesk e doureier aodoù Norzhamerika, en un takad hag a ya eus hanternoz Douar-Nevez ha Labrador, Stêr Sant-Laorañs hag he fleg-mor da Virginia.
Emdroadur ar spesad
Saotred e oa bet stêr Hudson gant bifenil polikloret e-pad pell amzer, kement-mañ abalamour da zistaolioù an embregerezh liesvroadel General Electric. Enklaskoù a ziskouezas e oa c'hoavezet ur c'hemm e glad genetek Microgadus tomcod evit ma vije gwarezet ar spesad diouzh ar saotradur.
Stazzona
Stazzona zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Laura Marling
Laura Beatrice Marling zo ur ganerez ha sonaozerez saoz, ganet d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1990 e kontelezh Hampshire. Abaoe he bugaleaj e vev er sonerezh, pa'z eo he mamm ur gelennerez war ar sonerezh, ha pa oa he zad perc'henn war ur studio-enrollañ. Eñ eo en deus desket dezhi seniñ ar gitar folk pa oa bihan.
The Minister's Black Veil
The Minister's Black Veil zo un danevell saoznek savet gant ar skrivagner stadunanat Nathaniel Hawthorne hag embannet e 1832 e The Token and Atlantic Souvenir. Goude-se, e 1836, e voe adembannet e The Token and Atlantic Souvenir, embannet gant Samuel Goodrich. E 1837 e voe adembannet en dastumad Twice-Told Tales, gant Hawthorne.
Laura Marling
Da 16 vloaz en em stalias Laura Marling e Londrez, ha daremprediñ a ra neuze al leurenn « Nu folk » (New folk, ar "sonerezh folk nevez").
Roz-aer
Ar roz-aer, pe roz-ki pe kopiar zo plant geotennek gouez, Papaver rhoeas o anv skiantel. Arouez an tachennoù-emgann hag an dud marv er brezel eo ar roz-ki, da nebeutañ abaoe Emgann Waterloo (1815).
Santa Marta
Santa Marta zo un anv-lec'h e meur a vro spagnolek.
Félix Gaffiot
Félix Gaffiot (1870-1937) zo ur c'helenner ha geriadurour gall. Brudet eo e c'heriadur latin-galleg, ar Gaffiot, embannet e 1934
Kantrev
Kantrev (e brezhoneg), pe cantref e kembraeg, a vez lavaret eus rann ur gontelezh e Kembre er Grennamzer. E Bro-Saoz e veze anv eus un hundred. Daou gombod pe muioc'h a oa en ur c'hantrev.
Rannet eo Kantrev Aberffraw e Môn etre daou gombod, Llifon ha Malltraeth, met kantrevoù bras a veze enne 6 pe muioc'h, evel Kantrev Gwarthaf e Dyfed, eizh kombod ennañ: Efelffre, Peuliniog, Talacharn, Amgoed, Ystlwyf, Penrhyn, Derllys hag Elfed.
Gerdarzh
Splann eo ar gerdarzh, kant trev zo en ur c'hantrev, da lavarout eo kant parrez ha kant iliz-parrez.
Pognana Lario
Pognana Lario zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Sala Comacina
Sala Comacina zo ur gumun hag ur gêriadenn en Italia, e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Berja
268px|thumb|dehou| Berja a zo ur gêr en proviñs Almería (Spagn), gant 15.036 annezad e 2012.
Bistolida kieneri
Bistolida kieneri a zo unan eus an daouzek spesad a vez renket er genad Bistolida e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin boutin a vev er Meurvor Habask hag e Meurvor Indez, dindan nebeut metroù donder dindan bezhin ha bloc'hadoù koral marv e lec'hioù fankek an hini eo.
Taksonomiezh
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Bistolida kieneri bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
3 isspesad a zo bet diskrivet :
Bevoniezh
Kregin brav ha boutin eo an Bistolida kieneri . Kavet e vezont dindan nebeut metroù donder dindan bezhin ha bloc'hadoù koural marv e lec'hioù fankek.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 15 mm ha 20 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 8 mm pe ramz, betek 24 mm.
Gwelout ivez
Spesadoù all ar genad Bistolida.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er Meurvor Habask hag e Meurvor Indez.
Juan Antonio Villacañas
Juan Antonio Villacañas (Toledo d'an 1922 - Toledo d'ar 2001) a oa ur skrivagner spagnol.
Arme dieubidigezh rusian
An Arme dieubidigezh rusian (e ruseg Русская освободительная армия (POA), treuzskrivet Russkaya osvoboditel'naya armiya, ROA), anvet ivez Arme Vlasov pe Lejion Vlasov, a oa ur bagad soudarded rusian armet gant ar Wehrmacht e-pad an Eil Brezel-bed. Aozet e oa an arme-se gant Andrey Vlasov, bet Jeneral an Lu Ruz, a glaske evel-se unaniñ an holl Rused a-enep renad bolchevek URSS. E-touez an emouestlidi e oa un niver bras a brizonidi brezel soviedek, Ostarbeiter (labourerien eus ar Reter), ha divroidi (Rused wenn en o zouez soudarded eus an Arme wenn enepkomunour o doa kemeret perzh er brezel sivil rusian. D'ar 14 a viz Du 1944 e oa adanvet ar bagad-se Nerzhioù armet ar poellgor evit dieubidigezh pobloù Rusia (VS-KONR).
Amblie
Amblie a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant div gumun-all d'ar 1 a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Ponts-sur-Seulles.
Pianello del Lario
Pianello del Lario zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Kumuniezh kumunioù ar Menez
Kumuniezh-kumunioù ar Menez a oa un etrekumuniezh (ur gumuniezh kumunioù) savet etre kumunioù eus departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Kreiz-Breizh eo. Krouet eo bet e 1999.
Peglio (Lombardia)
Peglio zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Kumuniezh kumunioù ar Menez
Krouet e oa ur gumun nevez, ar Menez, e-touez ar seiz kumun d'ar 1 a viz Genver 2016. Divodet e voe ar gumuniezh-kumunioù d'ar mare-se.
Edo he sez e Koedlinez. He frezidant e oa Jacky Aignel, maer Sant-Gouenoù.
Kumunioù
Kumuniezh kumunioù ar Menez a yae 7 kumun d'ober anezhi:
Tomás Luis de Victoria
Tomás Luis de Victoria, a-wechoù Tommaso Ludovico da Vittoria evel en doare italianek, bet ganet e Sanchidrián (en Impalaeriezh trevadennel Spagn d'ar mare-se) war-dro 1548 hag aet da Anaon d'ar 27 a viz Eost 1611 e Madrid (en Impalaeriezh trevadennel Spagn), a oa ur beleg katolik deuet da vezañ brudetañ sonaozour ar e Spagn.
E vuhez
War-dro seizh pe eizh vloaz e oa kolist e laz-kanañ iliz-veur kêr Ávila.
Tregavoù
Tregavoù a oa ur gumun e departamant Aodoù-an-Hanternoz, e norzh Breizh. Kendeuzet e voe gant kumun Plelin e 1973 d'ober ur gumun nevez : Plelin-Tregavoù.
Ardamezioù
N'ez eus ket.
Anv
"... e skeud anv ar sant eus Bro-Gembre sant Caffo, patron parrez Llangaffo, en enez Môn"
Philippe Ébly
Philippe Ébly, anv-pluenn Jacques Gouzou ( e Pariz — e Liège) a oa ur skrivagner belgiat. Skrivet en deus levrioù skiant-faltazi, fantasi ha space opera e galleg evit ar re yaouank.
Arequipa
Arequipa (Ariqipa e ketchwaeg) zo ur gêr vras eus Perou, an eil kêr vrasañ goude ar gêr-benn, Lima. Pennlec’h rannvro Arequipa eo. Poblet eo gant 852 807 a annezidi (e 2013).
Philippe Ébly
Stirad Les Conquérants de l’impossible
Tri c’hrennard, Serge, Xolotl ha Thibaut (diwezhatoc’h e teu ur plac’h, Souhi, da gemer perzh er strollad), a ya da veajiñ e broioù pell (Destination Uruapan, en amzer da zont (La voûte invisible), en amzer dremenet (L’évadé de l’an II), pe e lec’hioù ijinet (L’île surgie de la mer).
Embannet ez eus bet daou levr-c'hoari, Deviens Conquérant de l’impossible.
Kamtchatka (stêr)
Ar stêr Kamtchatka a red a-hed 758 km e ledenez Kamtchatka e Rusia a-raok aberiñ e Mor Bering en Oust'-Kamtchatsk.
Philippe Ébly
Stirad Les Évadés du temps
Pevar c’hrennard, Kouroun, Thierry, Noïm ha Didier, a ya da vedoù fantastek, alies awenet gant an istor.
Stirad Les Patrouilleurs de l’an 4003
Pevar c’hrennard, Dogann, Hina, Katia ha Xoni, izili eus Polis an Egor, zo kaset da blanedennoù evit kefridioù ergerzh pe saveteiñ.
Philippe Ébly ha Breizh, ar brezhoneg
Meur a wech en deus kaset Philippe Ébly e dudennoù da Vreizh. La Vôute invisible a c'hoarvez tost da Garnag, 5000 bloaz en amzer-da-zont, hag eno e vez komzet ur yezh a zeu eus ar brezhoneg, gant gerioù evel pesk-kemmuz pe hoc’h-gouez. E 2159, la fin des temps troublés e ya ar grennarded d’ar Menez C'homm evit klask un den eus an amzer-da-zont, eno ez eus anv eus an Aotreier hag Itronezed Erer Kaloneg (sic), Naër Enoruz, hag all. E Les Trois Portes e ya ar baotred d’ur bed ijinet, le pays de Ganéom, a denn da Vreizh ivez.
Cemais (kantrev e Môn)
Unan eus tri c'hantrev Ynys Môn, e gwalarn an enez, e Kembre ar Grennamzer, e oa Cemais. E Rouantelezh Gwynedd e oa an enez en he fezh.
Rannet e oa etre daou gombod: Talybolion er c'hornôg, ha Twrcelyn er reter. Stok e oa ouzh kombod Llifon e kantrev Aberffraw er mervent hag ouzh kantrev Rhosyr er c'hreisteiz.
E Cemaes, e kombod Twrcelyn, e oa al lez-varn.
Arequipa
Emañ Arequipa 2325 metr a-us live ar mor. Er reter hag en norzh dezhi emañ an Andoù, gant menezioù-tan evel ar menez Misti, an hini brudetañ anezho, 5821 metr a uhelder dezhañ.
Pygoscelis
Pygoscelis a zo ur genad e rummatadur an evned. Unan eus ar 6 genad a ya d'ober ar c'herentiad Spheniscidae (hini ar manked) eo.
Arequipa
En amzer Impalaeriezh trevadennel Spagn e oa ur gêr a bouez e Suamerika. Abalamour d’an istor-se ha d’ar savadurioù eus ar mare-hont eo bet lakaet war roll lec’hiennoù ar Glad bedel gant UNESCO, abaoe ar bloavezh 2000. Kalz a douristed a zeu di, da weladennniñ ar gêr gozh hag ar vro tro-dro. E kreiz-kêr emañ manati Santa Catalina, brasañ manati ar bed.
Ossuccio
Ossuccio zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Day of Infamy
Day of Infamy zo ur c'hoari video tenn FPS liesc'hoarier sevenet gant New World Interactive. Mare ar c'hoari a zo an Eil Brezel-bed war Talbenn ar C'hornôg. Ar c'hoari a zo bet savet a-ziwar ar mod Day of Infamy embannet evit o c'hoari video Insurgency. Day of Infamy a implij keflusker Valve ar Source engine. Ar c'hoari a zo bet embannet war ar savennoù Microsoft Windows, OS X, ha Linux d'an 23 a viz Meurzh 2017.
Une passion (Maupassant)
Une passion  zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1882.
Day of Infamy
Burutelladenn
Day of Infamy a zo bet notennet 76% war Metacritic.
Une passion (Maupassant)
Istor
Kentañ ma voe embannet Une passion  a oa e Gil Blas an 22 a viz Eost 1882, sinet Maufrigneuse. Ne voe adembannet nemet goude marv ar skrivagner, en dastumad dalif Le Père Milon en 1899.
Dnister
An Dnister (ukrainaneg: Дністе́р; Nistru e roumanianeg; Днестр, Dnestr, e rusianeg) a zo ur stêr eus Europa ar Reter. Eieniñ a ra er C'harpatoù. Redek a ra da gentañ dre Ukraina ar c'hornaoueg, ha goude-se dre Voldova (ma ra an harzoù gant an tiriad irrendentour Treuznistria) a-raok redek adarre dre Ukraina, hag en em deuler er Mor Du. 1 362 km eo e hed.
Daniil Kvyat
Daniil Vyacheslavovich Kvyat (Дании́л Вячесла́вович Квят, IPA: [dɐnʲiˈil vʲɪtɕɪˈslavəvʲɪtɕ kvʲat], bet ganet d'ar en Oufa) a zo ur blenier redadegoù kirri a red e Formulenn 1 e 2014. Ezel eus ar Red Bull Drivers Developement eo bet dibabet gant eil skipailh Red Bull Toro Rosso evit redek ganto e 2014 o erlec'hiañ Daniel Ricciardo aet da Red Bull Racing. Kampion GP3 Series 2013 eo.
Alcalá de los Gazules
Alcalá de los Gazules zo ur gumun eus Proviñs Cádiz en Andalouzia, krouet e 2018. A-raok-se e oa stag ouzh Jimena de la Frontera.
Cemais (kantrev e Dyfed)
Unan eus kantrevoù Rouantelezh Dyfed, e mervent Kembre, er Grennamzer, e oa Cemais (pe Kemes evel ma veze skrivet e grenngembraeg). Hiriv emañ e Sir Benfro.
En em astenn a rae etre aber ar stêr Teifi hag Abergwaun, ha menezioù Y Preseli, ha dezhañ ur gorread a 359 km2 bennak.
Rannet e oa etre daou gombod gant ar stêr Nyfer : Is Nyfer en henternoz ha Uwch Nyfer er c'hreisteiz.
Dáil Éireann
Dáil Éireann (distaget : en iwerzhoneg,  e saozneg), Dael Iwerzhon, eo kambr izel Parlamant Republik Iwerzhon. Gant ar gannaded e vez dilennet an Taoiseach, Kentañ Ministr Iwerzhon.
An 31vet Dáil
Emañ an tu kreñv gant ar strollad Fine Gael en 31vet Dáil ha kenc'houarn a ra gant Strollad al Labour.
Bebo Valdés
Bebo Valdés zo ur pianoour kuban ganet en La Habana e 1918 ha marvet e Stockholm d'an 22 a viz Meurzh 2013, e-lec'h ma oa harluet. Tad e oa da Chucho Valdés.
Brud a dapas er bloavezhioù 1940 ha 1950 evel kaser war-raok ar jazz afrokuban.
Rener ar c'habared Tropicana e oa a-raok an Dispac'h. Alies e sone gant ar c'haner Benny Moré.
Skilgog kazugel
Ar skilgog kazugel a zo ur spesad evned, Dendragapus fuliginosus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Canace obscura fuliginosa (kentanv) da gentañ-penn (e 1873) gant an evnoniour stadunanat Robert Ridgway (1850-1929).
Evnoniour 'zo a sell outañ c'hoazh evel un isspesad d'ar skilgog teñval (Dendragapus obscurus).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e Norzhamerika :
Pierre Marcelle
Pierre Marcelle (ganet e 1952) zo ur c'hazetenner gall.
Er bloavezhioù 1960-1970 e oa gant Jean-Christophe Cambadélis en UNEF hag er PCI gall, ur strollad trotskourien. Ur gronikenn a skrive bemdez da gentañ, bep sizhun goude er gazetenn Libération.
E 2005 e votas « nann » er referendom diwar-benn Europa.
Bona vacantia
Bona vacantia zo un droienn latin a ra dave da vadoù ha n'eus perc'henn ebet dezho.
Jean-Christophe Cassard
Goude e studi e Naoned, ur studi arall en École Normale Supérieure e Saint-Cloud (Hauts-de-Seine) adalek 1971 betek 1975 ha bout bet kelenner war an Istor e Cholet e voe mestr-prezeger war Istor ar Grennamzer en UBO e Brest e 1988 kent bout kelenner er skol-veur-se adalek 2003 betek e varv trumm e 2013, oadet 62 vloaz.
Ur c'henlabourer eo bet e Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek koulz hag en ti-embann Skol Vreizh, ma kemere perzh en aozañ levrioù diwar-benn Istor Breizh.
Ken abred hag ar bloavezhioù 1970 e tifennas Breizh sokialour hag emren, ma vije he sevenadur e kalon ar vro. Un ezel eus an UDB e voe e-pad ur mare, met d'ar c'hevredigezhioù Ar Falz ha Skol Vreizh e ouestle ar braz ag e amzer vak. Bez' e voe unan eus aozerion bennañ allevr Toute l'Histoire de la Bretagne embannet gant Skol Vreizh e 2012.
E 2009 e voe deroet Kolier Urzh an Erminig dezhañ gant Skol-Uhel ar Vro.
Ledenez Kamtchatka
Kamtchatka (rusianeg: Камчатка), pe Ledenez Kamtchatka, a zo ul ledenez e reter pellañ Rusia ma red ar stêr Kamtchatka damc'hronnet gant ar Meurvor Habask. Un darn eus menezioù-tan al ledenez a zo rummet war Roll Glad ar Bed an UNESCO.
Alcalá del Valle
Alcalá del Valle zo ur gumun eus Proviñs Cádiz en Andalouzia.
Karlsruhe
Karlsruhe zo eus ur gêr eus Alamagn e stad Baden-Württemberg, tost da harzoù ar Stad C’hall. En em astenn a ra war 173,46 kilometr karrez ha poblet eo gant 284 163 a dud (Kerzu 2004). An eil kêr vrasañ eo e Baden-Württemberg ha ma vez dalc’het kont eus annezidi an tolpad-kêrioù ez eo an 21vet kêr vrasañ en Alamagn.
Emañ war ribl dehou ar stêr Roen, hag er c’hreisteiz dezhi emañ ar C’hoad Du (Schwarzwald). Abalamour m’emañ e traoñienn ar Roen eo klouar a-walc’h an amzer e Karlsruhe, e-skoaz kêrioù all Alamagn (10,7 °C well-wazh a-hed ar bloaz).
Mindanao
Mindanao eo an eil enezenn vrasañ e Filipinez, gant ur gorread a 97 530 km² (an 19 enezenn vrasañ er bed), poblet gant 21 968 174 a annezidi (e 2010). Davao eo ar gêr vrasañ.
Karlsruhe
E Karlsruhe emañ sez Lez vonreizhel gevreadel Alamagn (Bundesverfassungsgericht), al lez-varn uhelañ er vro.
Mindanao
Dave a ra ivez an anv Mindanao d’un enezeg, enni an enezenn anvet evel-se asambles gant inizi all, bihanoc’h, evel Tawi-Tawi pe Jolo. Menez Apo eo menez uhelañ Mindanao, gant 2 954 metr a uhelder, er su da gêr Davao.
Karlsruhe
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Karlsruhe gant :
Mindanao
Bras eo pouez al labour-douar e Mindanao ha dont a ra 80% eus produoù an douar e Filipinez eus an enezenn-se. Met daoust da se eo paour a-walc’h an dud enni.
Meur a boblad a vev e Mindanao. An enezenn nemeti eo e Filipinez ma’z eus kalzik a vuzulmiz. Hogen relijionoù all zo ivez : animisted ha kristenien a gaver e norzh an enezenn.
Strolladoù muzulmat zo bet, a bell zo, o stourm evit dizalc’hiezh Mindanao, evit en em zispartiañ diouzh ar peurrest eus enezeg Filipinez ma kaver kalz a gristenien. Hag a-hed an hag an  kantved n’eo ket deuet a-benn nerzhioù Spagn, ar Stadoù Unanet, Japan pe Filipinez da gaout an dizober eus ar strolladoù-se. An Talbenn Dieubidigezh Vroadel Moro hag an Talbenn Dieubidigezh Moro Islamour eo ar re anavezetañ eus ar strolladoù-se bremañ. Da-heul an emgannoù etre an talbennoù dieubidigezh, pe strolladoù armet all, hag arme ar stad ez eus aet ouzhpenn 100 000 den kuit eus Mindanao.
Porlezza
Porlezza zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Mariña Central
Mondoñedo eo ar pennlec'h anezhañ.
Feur-emglev Versailhez
Feur-emglev Versailhez (galleg: Traité de Versailles) zo ur feur-emglev a oa bet sinet evit degas peoc'h etre pemp bro, Bro-C'hall, Alamagn, Breizh-Veur, Aostria ha Stadoù Unanet Amerika goude ar Brezel-bed kentañ.
Sinet e voe e 1919, goude c'hwec'h miz a gaozeadennoù e Pariz etre dileuridi eus ar broioù-se. Dont a rae da-heul an arsav-brezel a oa bet sinet e-kichen Compiègne d'an 11 a viz Du 1918. E gwirionez ne oa bet bet Alamagn o kemer perzh er c'haozeadennoù. Lakaet e voe ar vro-se da zibab etre degemer ar feur-emglev evel ma oa bet savet pe bezañ aloubet gant armeoù ar Re Gevreet. Gant ar C'hallaoued e voe lakaet Alamagn da zegemer kiriegezh deroù ar brezel. Graet e voe en doare da wanaat Alamagn, evit ma ne vefe ket gouest da stagañ gant ur brezel nevez. Armeoù Alamagn ne c'halle ket bezañ enno ouzhpenn 100 000 den, ha rediet e voent da gaout an dizober eus o listri-spluj, o c'hirri-nij hag ul lodenn vat eus o c'hanolioù. Rankout a reas Alamagn dilezel lod eus o douaroù evit gounid Bro-C'hall ha Polonia dreist-holl, kerkoulz hag o holl zrevadennoù. Rankout a reas Alamagn paeañ sammadoù bras, evit "dic'haouiñ" ar Re Gevreet diouzh an dismantroù a oa bet graet en o broioù e-pad ar Brezel-bed kentañ, e Bro-C'hall dreist-holl : 132 vilion a varkoù aour a rankent paeañ. Ne oa bet echuet peurbaeañ an dle-se nemet e 2010 !
Alcocero de Mola
Alcocero de Mola zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Feur-emglev Versailhez
Gwelet e voe ar feur-emglev-se gant tud Alamagn evel un "diktat" un-tu ha direizh. Diwezhatoc'h e voe un arguzenn evit nazied Adolf Hitler da gaout skoazell poblañs Alamagn evit kemer ar galloud ha terriñ "chadennoù Versailhez" evel ma lavarent.
E-touez an traoù all a oa meneget e Feur-emglev Versailhez e oa anv da sevel Kevre ar Broadoù, un aozadur a vefe dileuriet ennañ stadoù ar bed ha ma vefe kemeret divizoù evit derc'hel ar peoc'h etrezo. Ne c'hallas ket Kevre ar Broadoù mirout ouzh an Eil Brezel-bed da darzhañ, met er bloavezhioù kentañ goude sinadur Feur-emglev Versailhez e voe efedus a-walc'h.
Heuliadoù evit ar broioù faezhet
Rankout a reas Alamagn rentañ da Vro-C'hall Elzas-Loren, a oa bet kemeret gant an Alamaned goude Brezel 1870-1871, ur brezel a oa bet gounezet ganto. Goulenn a reas Bro-C'hall ivez e vefe tennet he soudarded gant Alamagn eus ar vro er c'hornôg d'ar stêr Roen, ur vro a bouez evit Alamagn, gant e-leizh a labouradegoù. Hervez ar feur-emglev ne c'halle ket Alamagn adkas soudarded di, anez gwelet Bro-C'hall oc'h aloubiñ ar rannvro-se.
Rankout a reas Alamagn reiñ e-leizh a zouaroù da Bolonia ivez, pa voe adsavet ar vro-se, diwar tammoù eus Rusia, Aostria hag Alamagn neuze (Prusia, Silezia). Ur rouantelezh c'halloudus e oa bet Polonia gwechall, met rannet e oa bet etre an teir bro-se en ha.
Da Velgia e voe roet tammoù bihan eus kornôg Alamagn, en-dro da gêrioù Moresnet, Eupen ha Malmedy. Abalamour da ez eus bremañ ur vinorelezh alamanek e reter Belgia.
François Pignon
François Pignon zo anv un dudenn bet krouet gant ar saver senario gall Francis Veber (1937-) evit e bezh-c'hoari Le Contrat da gentañ-penn. Leurennet gant Pierre Mondy (1925-2012) e voe c'hoariet e Théâtre du Gymnase (Pariz X) adalek miz Gwengolo 1970 ha dalc'het roll Pignon gant Jean Le Poulain (1925-1988).
Feur-emglev Versailhez
Heuliadoù evit ar broioù faezhet
Hervez ur mellad eus ar feur-emglev e voe rannet trevadennoù Alamagn etre Belgia, ar Rouantelezh Unanet, Bro-C'hall, ha Japan.
Gant Feur-emglev Versailhez ivez e voe rannet Impalaeriezh Aostria-Hungaria. Kavout a rae d'ar re o doa gounezet ar brezel, ha dreist-holl da Woodrow Wilson, prezidant ar Stadoù-Unanet e oa mat ober kement-se, evit reiñ o frankiz da veur a bobl eus kreiz Europa. Rannet e voe Aostria-Hungaria e meur a damm eta. Unan anezho e oa Aostria, poblet gant alamanegerien ha deuet da vezañ kalz bihanoc'h en un taol, en-dro d'he c'hêr-benn Vienna. Diwar an diviz-se e savas ar c'hoant e tud zo, war-lerc'h, da unaniñ Aostria gant Alamagn.
François Pignon
Pa gej Pignon gant Milan evit ar wech kentañ...
Feur-emglev Versailhez
Heuliadoù evit ar broioù faezhet
Hungaria a oa ur vro nevez-c'hanet diwar Aostria-Hungaria ivez. Daoust dezhi bezañ bet ur vro c'halloudus meur a gantved a-raok e oa bet unanet gant Aostria, da sevel un impalaeriezh vras. Er vro-se e voe bodet kalz hungaregerien, en-dro da gêr Budapest. Krouet e voe ur stad nevez diwar tammoù all eus an impalaeriezh, Tchekoslovakia, a oa da vezañ bro an Tcheked hag ar Slovaked. Ouzhpenn an Tcheked hag ar Slovaked e oa alamanegerien ivez war harzoù ar c'hornôg, koulz ha hungaregerien e kreisteiz Slovakia.
François Pignon
Estroc'h evit François Pignon a voe ijinet gant Francis Veber : gwelet e voe an dudenn François Perrin evit ar wech kentañ war ar skramm bras, e-barzh Le Grand Blond avec une chaussure noire gant Yves Robert (1920-2002) e 1972.
Feur-emglev Versailhez
Heuliadoù evit ar broioù faezhet
Er c'hreisteiz d'an impalaeriezh e voe savet ur stad nevez all, diwar Bosnia, Slovenia, Kroatia (a oa tammoù eus Aostria-Hungaria), Makedonia (a oa ul lodenn eus Bulgaria), Serbia ha Montenegro (a oa staodù dizalc'h a-raok ar brezel). Rouantelezh ar Serbed, ar Groated hag ar Slovened, ha Yougoslavia diwezhatoc'h, e voe anvet ar stad nevez-se, diwar elfennoù a dalveze kement ha "bro Slaved ar c'hreisteiz". Met bras e oa an diforc'hioù sevenadurel ha relijiel etre an annezidi.
En arvor ar Mor Baltel e voe savet, diwar-goust kornôg Rusia, stadoù nevez anvet Estonia, Finland, Latvia ha Lituania. E-pad Dispac'h Rusia hag ar brezel a oa deuet da-heul etre ar "Re ruz", aduidi ar gomunouriezh, hag ar "Re wenn" a save a-du gant an tsar kozh Nikolaz II, oa doa gallet pobloù ar broioù-se sevel o fenn hag embann stadoù dizalc'h. Da vare an Eil Brezel-bed avat e voent adaloubet gant ar Rusianed.
Da Italia e voe roet tammoù eus Aostria (Su Tirol hag Istria).
Feurioù-emglev all a voe sinet war-lerc'h hini Versailhez da renkañ an harzoù e meur a lec'h, pa oa minorelezhioù enno. Evel da skouer an hini a reer Feur-emglev Sèvres anezhañ, hag a oa graet da zismantrañ an Impalaeriezh otoman.
Pierre Rabhi
Pierre Rabhi (Rabah Rabhi diouzh e anv gwir), bet ganet d'an 29 a viz Mae 1938 e Kenadsa (Aljeria) ha marvet d'ar 4 a viz Kerzu 2021 e Lyon, a oa ur skrivagner troet gant al labour-douar organek, ur barzh gallek hag ur prezegenner.
Alfoz de Bricia
Alfoz de Bricia zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
Proserpio
Proserpio zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Talybolion
Talybolion, pe Talebolyon, pe Talebolion a-wechoù, a oa unan eus daou gombod gwalarn Ynys Môn, e hanternoz Kembre, er Grennamzer. E kantrev Cemais e oa, e Rouantelezh Gwynedd evel Môn en he fezh d'ar c'houlz-se. Er reter dezhañ e oa Twrcelyn, kombod all ar c'hantrev.
E Talybolion e oa hanternoz Ynys Gybi, ha Caergybi ar pennlec'h. E Môn e oa bevennet er c'hreisteiz gant kombod Llifon, e kantrev Aberffraw, ha gant kombod Twrcelyn er reter. E Maenor Cemais (Porth Wygyr e-kichen Cemaes hiriv marteze) e oa lez ar c'hombod, ha oa war un dro penn-lez ar c'hantrev.
Istor
Stag eo anv Talybolion ouzh hini Pabo Post Prydain, ur sant eus ar Vvet kantved, a ouenn rouaned Rouantelezh Gwynedd. Un iliz zo bet savet dezhañ e Llanbabo en XIIvet kantved, da vare Owain Gwynedd.
Parrezioù
200px|thumb|Iliz [[Llanbadrig e-kichen ar mor]]
Mank Adélie
Ar Mank Adélie (Pygoscelis adeliae) a zo un evn dic'houest da nijal. Unan eus an evned a vev ar pellañ er su eo.
Zeppo Marx
Zeppo Marx, bet ganet Herbert Manfred Marx e New York (Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 25 a viz C'hwevrer 1901 hag aet da Anaon e Rancho Mirage (Kalifornia) (SUA) d'an 30 a viz Du 1979, a oa un aktour (sinema ha skinwel) stadunanat.
A-gevret gant e vreudeur Chico, Groucho, Gummo ha Harpo e kemeras perzh er strollad fentigellourien chin Marx Brothers.
Alfoz de Quintanadueñas
Alfoz de Quintanadueñas zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
Pusiano
Pusiano zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Mariña Oriental
Ar Mariña Oriental zo ur c'homark eus Galiza, en hanternoz proviñs Lugo. Ar reterañ eo eus an tri c'homark a ya d'ober ar Mariña de Lugo.
Kumunioù
Peder c'humun zo e komark ar Mariña Oriental
Rouantelezh Galiza
Rouantelezh Galiza ( e galizeg Reino de Galicia, pe Galiza) zo ur rouantelezh a voe krouet e kornôg Ledenez Iberia hag a badas eus ar Vvet kantved betek 1833.
Sueved
C'hoarvezout a rae eus rouantelezh ar Sueved, krouet e 409 gant ar roue Hermerig e proviñs roman Gallaecia, ha Braga e oa ar gêr-benn; honnezh eo ar c'hentañ rouantelezh katolik ofisiel, ha mintañ a rae he moneiz adal 449.
Vizigoted
Ar Vizigoted a renas enni etre 585 ha 711. Gwelet eo evel kalon ar rouantelezhioù kristen savet en hanternoz Ledenez Iberia bep ma'z ae war-raok ar Reconquista. Betek an XIIIvet kantved e oa ar rouantelezh-mañ e-kreiz ar rouantelezhioù kristen. Da-gentañ e voe hec'h-unan, goude e-barzh an hollad Galiza ha León.
En XIIvet kantved e voe gwanaet Rouantelezh Galiza pa voe rannet gant savidigezh ur rouantelezh nevez, rouantelezh Portugal. Kreñvaat a rae Rouantelezh Kastilha, pa ne oa da gentañ nemet ur gontelezh eus Rouantelezh Galiza, ha kreskiñ diwar gounit douaroù tennet digant Al-Andalus, ken na voe enteuzet Galiza e-barzh kurunenn Kastilha. Gant ar Rouaned katolik hag unvaniezh Kastilha hag Aragon e teuas fin an dizalc'hted hogen anv a veze atav eus Rouantelezh Galiza, betek 1833, pan eas da get dindan rejantelezh María Cristina de Borbón, Rouanez Spagn.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1938
Tro C'hall war varc'h-houarn 1938 a zo bet gounezet gant ar reder italian Gino Bartali.
Hervé Budes de Guébriant
Hervé Budes de Guébriant, ganet d'an 21 a viz Eost 1880 e Kastell-Paol ha marvet eno d'an 30 a viz Even 1972, e kastell Kernevez, a oa un ijinour gounezoniour diplomet gant Skol-uhel ar C'hounezoniezh e Pariz.
D'an 22 a viz Genver 1941 e voe anvet gant gouarnamant Vichy da brezidant ar Commission Nationale d'Organisation de la Corporation agricole. Rannvroelour a-walc'h e oa e vennozhioù, hag ar prefed Jouany a ginnigas dezhañ post gouarnour Breizh e miz Gouere 1940, evel "Breton mat ha Gall mat", kuit ma vije savet gant an Alamaned ur gouarnamant emren gant un disranner en e benn.
Toullbac'het e voe e miz Du 1944 dre ma tamalled dezhañ bezañ kenlabouret gant an Alamaned met dieubet e voe e miz Eost 1945 dre ziouer a brouennoù. Goulenn a reas digant ar C'huzul Stad bezañ digollet dre ma oa bet toullbac'het diabeg, ar pezh a voe graet e 1952.
Rovello Porro
Rovello Porro zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Tadeusz Kościuszko
Tadeusz Kościuszko pe Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko (1746-1817) zo un ofiser polonat eus ar, haroz broadel e Pologn, Belarus, Lituania, ha SUA. Stourm a reas ouzh armeoù Rusia ha Prusia. Perzh a gemeras e Brezel Amerika.
Alfoz de Santa Gadea
Alfoz de Santa Gadea zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
Proviñs Norzh (Kaledonia-Nevez)
Proviñs Norzh (galleg: province Nord) a zo unan eus tri froviñs Kaledonia-Nevez. Koné eo ar pennlec'h. Al lodenn norzh ha biz eus douar-bras Kaledonia-Nevez a ya d'ober anezhi.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1939
Tro C'hall war varc'h-houarn 1939 a zo bet gounezet gant ar Belgiad Sylvère Maes.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1935
Tro C'hall war varc'h-houarn 1935 a zo bet gounezet gant ar Belgiad Romain Maes.
Altable
Altable zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León.
Mycerobas
Mycerobas a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Tri (3) isspesad dezhe en holl.
Laglio
Laglio zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
Summer '68
Summer '68 (Hañv '68) a zo ur ganaouenn saoznek, savet ton ha son gant an arzour saoz Richard Wright (1943-2008) evit ar strollad Pink Floyd a oa-eñ ezel anezhañ.
Enrollet e voe e miz Gouere 1970 e Studioioù Abbey Road e Londrez gant ar strollad a-bezh hag embannet d'an 2 a viz Here da-heul, a-gevret gant ar peder c'hanaouenn all eus an albom Atom Heart Mother (pempvet albom studio Pink Floyd).