cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maurice Challe
E 1940, Challe a gemeras perzh e emgannoù en aer e Norzh Bro-Chall ha uhelaet eo d'ar renk a ofiser al "Légion d'honneur". Goude kolloù Bro C'hall, e zeas e penn ar strollad anavezadenn 2/14 e Avignon. E miz Mae 1944, pa laboure dindan al lezanv Guy, e kasas dielloù sekred an aer-lu alaman e Londrez. Goude dilestradeg Normandi e teuas da vezañ enseller en ur skouadrennig bombardiererien.
E 1947, Challe a zo bet uhelaet e strollad meur pennoù bras an aer-lu, hag e 1949, e voe roet dezhañ karg, gant renk jeneral brigadenn, an aer-lu gall e tiriadoù bro-diwall Maroko. E 1953, eo bet kaset da vezañ e penn uhel-skol brezel an aer-lu gall. Uhelet d'ar renk a jeneral rann-arme, e voe uhelaet c'hoazh d'ar c'harg a benn strollad pennoù bras an arme. Goude an anzavadur-se, d'ar 1añ a viz Here 1958, e deuas da vezañ war tachenn an aer-lu eiler ar jeneral Raoul Salan en Aljeria Gall.
E voe ezel eus an dileuriañ gall e pad emvodoù kuzh Sèvres (reizhoù Sèvres). Gantañ bez e oa Maurice Bourgès-Maunoury ha Christian Pineau. An emvod-se a brientas an oberiadur Mousquetaire a-benn enebiñ ouzh broadeladur kanol Suez gant ar prezidant Gamal Abdel Nasser.
Goude ma vefe bet distaliet ar jeneral Salan e kemeras e blas e Alger an 12 a viz Kerzu 1958. An eneberezh ouzh an FLN a voe kenaozet gant ar pezh an anver ar "plan Challe". E 1960 ez eo bet adkaset d'ar metropolenn e lec'h ma chomas da labourat e barzh karter jeneral an AFCENT en OTAN betek ma rofe e zilez e miz Genver 1961.
An 21 a viz Ebrel 1961, e klaskas kas da benn un taol-stad e Alger gant Raoul Salan, Edmond Jouhaud ha André Zeller (putsch ar jeneraled). Ar putsch-se a oa sturiet gant ar mennozh da enebiñ ouzh politikerezh De Gaulle e Aljeria. Met ne deujont ket a-benn da gemer ar galloud. Challe a voe toull-bac'het e Pariz er Santé.
An 31 a viz Mae 1961 e voe kondaonet, er memes koulz eget Zeller, gant ul lez-varn milourel. Koll a reas e wirioù keodedel ha toull-bac'het evit 15 bloaz. Met goude bezañ bet bac'het e Clairvaux hag e Tulle e voe dieubet en a-raok e miz Kerzu 1966 hag amnistiet gant De Gaulle e 1968. Embann a reas e eñvorennoù en ul levr anvet Notre Révolte. Mervel a reas an 18 a viz Genver 1979.
Siegbert Tarrasch
thumb|Siegbert Tarrasch
Siegbert Tarrasch a zo bet ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1862 e Breslau (Alamagn) ha marvet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1934 e München (Alamagn).
Mezeg ha mestr meur echedoù alaman, unan ag ar re wellañ e dibenn XIXvet Kantved hag e penn kentañ an XXvet Kantved. Brogarour alaman e oa, lazhet e voe ur mab dezhañ e-pad ar Brezel bed kentañ. Yuzev e oa ivez: handeet e oa bet gant an nazied.
Ur studiadenn
Siegbert Tarrasch Kagans neueste Schachnachrichten, 1921
Lösung:
1. Rc3 Rf2
2. Rd4 Rf3
3. Re5 Rg4
4. Rf6 Rh5
5. g8D! räumt g7 mit einem Beschäftigungsopfer Fxg8
6. Rg7 Rg5
7. h3! Wartezug Rh5
8. h4 Zugzwang Weiß gewinnt.
Nach einem Königszug wird der Läufer geschlagen und der Weg zur Umwandlung ist frei. <br style="clear:both;" />
Goneg
Goneg (Gosné e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
Xoukourueg
Ur yezh direnk komzet e Pernambuco e oa an xoukourueg. Erlec'hiet e oa bet gant ar portugaleg.
Gwelet ivez
Yezhoù Brazil
Yezhoù direnk
Gouvene
Gouvene (Gomene e galleg) a zo ur gumun eus Bro Sant-Maloù e kanton Medrigneg, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Hanternoz Breizh.
Floreffe
Floreffe (e walloneg:Florefe) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Namur.
Goloenn gevandirel
En douarouriezh eo ur c'holoenn gevandirel ur gwiskad volkanek pe goueledennek lec'hiet a-us ur c'hraton.
1546
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1546
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1546
Allégro (barrez)
E barrez klasel e implijer an termen allégro  evit deskrivañ lammadennoù kaset da-benn buan-ha-buan, da skouer petit allégro, grand allégro.
Ektasieg
An Ektasieg (eus ar gresianeg εκτασις, astennadur) eo eil marevezh douaroniel ar Mezoproterozoeg. Padout a reas eus 1.400 milion a vloavezhioù zo betek 1.200 milion a vloavezhioù zo. N'eo ket diazezet war ar stratigrafiezh met war ar gronologiezh.
Gant astennadur ar c'holoenn gevandirel eo merket. Eus an Ektasieg e teu ar garrekaenn goshañ anavezet eus ur bevedeg a implije ar gouennadur reizhel : Bangiomorpha pubescens, anezho ur seurt bezhin ruz.
Liammoù diavaez
an ektasieg war GeoWhen
Seismologiezh
Ar seismologiezh a zo studi fiñverezh an Douar. Krenoù-douar a vez alies, pep hini anezhe neuze war baper a-drugarez d'ur seismograf. Barnet e vez neuze an titouroù-se gant ar seismologour a-benn lec'hiañ ar grenadenn war c'horre an Douar, he donder, ar seurt fiñvadenn a zo bet ha betek kompren ivez gwelloc'hik framm hon flanedenn.
उ
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo उ, implijet evit skrivañ ar son vogalennek [u] treuzskrivet peurliesañ u.
Ne vez implijet ar stumm distag-mañ nemet e penn-kentañ ur ger pe goude ur vogalenn all. A-hendall e vez implijet ar stumm stag-mañ: ु da skouerकु [ku]
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Tolpad-kêrioù
Pa ya poblañs ur gêr da leuniañ kêrioù nes pe lodennoù anezho e vez lavaret ez eus un tolpad-kêrioù. Pep gêr eus un tolpadur annezidi, met ur fenomenn nevez a-walc'h eo pa 'z eus muioc'h muiañ a gêrioù bihan hag a gêriadennoù a vez savet tiez ha savadurioù war darn vuiañ o ziriad. Graet e vez ar bannlev eus ar gêrioù annezet leun pe gazi leun.
Aozadur an tolpad-kêrioù
E saozneg e vez graet metropolitan areas (takadoù metropolek) pe "metro" eus an aozadurioù-se.
Weytoeg
Gant ar beajour skosat James Bruce. Hemañ, amhareg anavezet gantañ, a yeas a-dreuz ar rannvro e 1770 ha lârout a reas : "komz a ra ar Wayto ur yezh disheñvel tout diouzh ar re arall eus Abisinia. Ne oa ket barrek da zeskiñ "fedoù sur", ha pa gendrec'has ar roue da gas dezhañ daou waytoat. Ar re-mañ a c'houlennatas met divarrek e oant d'e gomprenn pe da eilgeriañ dezhañ, ha pa voent kinniget da vezañ krouget.
An europeat da heul o weladenniñ ar rannvro, Eugen Mittwoch a zezrevellas e kmoze an holl veuriad amhareg. Gwirekaat a reas an danevell-mañ Marcel Griaule e 1928. Ouzhpennañ a reas, avat, e kannas un den ur c'hann er "yezh var eus ar weytoiz". N'ouie ket ar c'hanner end-eun petra a zalveze, estreget un nebeudig gerioù o livañ darnioù-korf an dourvarc'h. Implijet c'hoazh e vefe ar re-mañ, emezañ.
Hervez Marcel Cohen e endlac'hfe ar rannyezh amharek lec'hiel un nebeud gerioù a vefe bet kemmet o ster hag o displegadur d'o lakaat da ziasoc'h da gomprenn evit an estrañjourien. Ouzhpenn-se e kaver enni gerioù amprestet digant ar c'houchitek a ziouer en amhareg rik ha gerioù arabek liammet ouzh ar relijion.
E 1925, na gavas an denoniour Frederick Gamst roudenn ebet eus ar yezh kozh, zoken e tachadenn an hemolc'h hag ar pesketaerezh.
Daoust d'an diouer a fedoù ez eus meur a vartezadenn a-zivout natur ar weytoeg. Cohen a zamvenegas ez eo ur yezh kouchitek ar c'hreiz pe ur yezh semitek distag. Darn vrasañ ar glaskourien a gred n'eus ket fedoù a-walc'h d'e renk en ur familh, avat
Gwelet ivez
Yezhoù Etiopia
Yaumaeg
Ur yezh direnk komzet e proviñs Cuando Cubango, war ribloù ar ster Cuando eo ar yaumaeg. Komzet eo gant un nebeud dud e Zambia
Gwelet ivez
Yezhoù Zambia
Yezhoù direnk
Variation (barrez)
E barrez klasel e implijer an termen variation evit komz eus un dañs kaset da-benn gant un dañserez hec'h-unan fenn pe gant un dañser e-unan benn.
Nunadur
Implijet e vez an termen nunadur (en arabeg: تنوين‎ tanwīn, diwar anv al lizherenn ن‎ nūn) evit komz eus an degouezhioù ar fed ma vez staget al son -n ouzh dibenn un anv-kadarn pe un anv-gwan e yezhoù semitek 'zo, dreist-holl an arabeg evit merkañ ar fed m'eo amreizh, da skouer:
En arabeg klaskel e kaver daou doare da verkañ an anvioù-kadarn hervez ma'z int strizh pe amstrizh:
Da skouer:
Alies e vez skrivet an nunadur evel-hen: ً ‎ -an; ٌ ‎ -un; ٍ ‎ -in.
Dre ma n'eus ger-mell amstrizh ebet en arabeg e vez lakaet da amstrizh peurliesañ an holl anvioù-kadarn hep merk strizhder ebet. Ha koulskoude n'eo ket amstrizh atav un anv-kadarn implijet hep merk strizhder ebet (d.l.e ar ger-mell strizh al-) rak ne vez ket implijet ar ger-mell gant anvioù divoutin, strizh an holl anezhe. N'eo ket kevatal neuze an nunadur da verk an amstrizhder, da skouer:
Yarieg
Ur yezh direnk komzet e Kolombia, e rannvro Caqueta, eo ar yarieg. Darn vrasañ ar gomzerien a zo o chom war ribloù ar ster Yari met 150 anezho zo en em staliet e-kichen Puerto Nare.
Nunadur
Er skouer-mañ e kavet an anv-kadarn divoutin strizh "Mouhamad" merket gant an nunadur.
Yarieg
Gwelet ivez
Yezhoù Kolombia
Yezhoù direnk
Nunadur
Ne ra ket ken gant an nunadur nag an arabeg komzet nag ar rannyezhoù arabek.
Xinkaeg
Ar xinkaeg a zo ur yezh direnk komzet e su Guatemala war an harzioù gant El Salvador hag er rannvro venezek war-du an norzh.
Istor
E-pad ar kantved en em astenne tachennad ar xinkaed eus aod ar Meurvor Habask betek ar menezioù Jalapa. E 1524 e voe aloubet gant ar spagnoled. Da sklaved e voe lakaet kalz tud hag oblijet e voent da gemer perzh en aloudabeg eus ar pezh a zo El Salvador hiziv.
Goude e 1575 e krogas da vont da get buanoc'h ar sevenadur xinkaek goude ma voe kaset un darn vras eus ar boblañs da rannvroioù arall. War zigresk ez eas niver ar xinkaegerien ivez.
Hiziv
Ar xinkaeg a zo unan eus an nebeut yezhoù orin Guatemala n'eo ket mayek o orin. Hogozik aet da get eo hag hervez Ethnologue e vefe marv. Er bloavezhioù diwezhañ e vezañs e vefe kmozet e seizh kêr hag ur geriadenn e Santa Rosa ha Jutiapa. 25 komzer a chomfe e 1991 daoust m'he deus kavet un enklask arall 297 anezho e 1997.
Gwelet ivez
Yezhoù Guatemala
585
Diwar-benn ar bloavezh 585 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Yenieg
Ur yezh direnk komzet gwechall e rannvro Nyalang e Kameroun. Ne chom anezhañ nemet ur c'hann anavezet gant sandaniegerien. Hervez Bruce Connell e vefe yenieg tost ouzh kambapeg, njerepeg, ha kasabeg.
Loupard an erc'h
Video • Snow Leopard (Uncia uncia)
Yenieg
Gwelet ivez
Yezhoù Kameroun
Loupard an erc'h
Livadur
Pouezañ a ra loupard an erc'h war-dro 75 kg ha gallout a reer e zisheñveliñ diouzh ar c'hizhier meur arall dre e lost hir a implij da virout e blom en tachennoù torosennek ma vev. Ober a ra gantañ da wareziñ e fri ouzh ar yenijen ivez. Ar blevd a c'holo e bavioù a zo ivez ur gwarez ouzh ar yenienn. Gris sklaer gant saotroù du niverus o-deus louparded an erc'h, ha roudennoù war o lost ivez. Ledanoc'h ha karrezekoc'h eget hini ar barezed eo penn ar piri.
Bae
Ul ledennad vor dezhi ur stumm kamm o sankañ en douar eo ar bae. E-touez ar seurt stummoù douarel a ro d'un aod un tres kromm-digromm eo, ha digor a-walc'h eo peurliesañ. Ar c'hontrol eus ar c'hourenez eo. Ur gorread bihanoc'h eget hini ar pleg-mor en deus, ha brasoc'h eget hini ar vorlenn. Koulskoude e komzer eus Bae Hudson ha Bae Bengal daoust da vezañ bras-bras.
585
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 585
Loupard an erc'h
Livadur
E-pad an hañv e vev loupard a erc'h er pradennoù hag er roc'hegoù a-us da linenn ar gwez, betek 6000 m. E-pad ar goañv e tiskenn er c'hoadegoù, war-dro 2000 m. Gantañ e unanig e chom dreist holl, hag eñv e c'hell ar mammoù desevel ar c'hizhierig e-pad un amzer hir en ur c'hev.
Bae
Aber ur stêr a c'hall bezañ ur bae, evel Bae Chesapeake er Stadoù-Unanet. Baeoù zo el lennoù bras ivez.
Alies e vez digresket nerzh an avel ha sac'het ar gwagennoù gantañ. Traezhennoù zo a-wechoù. Dibabet eo bet alies e istor an den evit en em staliañ peogwir eo ur goudor mat evit krapañ an eor, pesketa, sevel ur porzh hag ober kenwerzh.
585
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 585
Loupard an erc'h
Livadur
Louparded an erc'h a vev en un endro diaes ha debriñ a reont tout ar pezh a c'hellont tapout. Gallout a reont chaseal preizhoù teir gwech brasoc'h egeto ha boutin eo evito da lazhañ anevaled-feurm. En natur eo o freizhoù pennañ kragvouc'hed Sibiria, bharaled, marc'hored, arc'hared, moc'h gouez, huneganed-menez ha skrigerien vihan.
Diaes tre da welout en natur eo loupard an erc'h. Ar film kentañ o tiskouez un oñs a dost a oa bet graet e 2006 evit an abadenn skinwel Planet Earth
Mirerezh
En arvar eo loupard an erc'h, hag eñv e oa kresket e boblañs adalek ar bloavezhioù 60. Kavout a reer e chom war-dro 6000 loupard an erc'h en natur. Kiniget ez int gan an hemolc'h ha distrijadur o freizhoù hag o annez met ivez gant ar brezeloù. Ar bombezageoù amerikan war gevioù Afganistan o-doa bet un efed dianav met bras a-walc'h moarvat war poblañsoù lec'hiel louparded an erc'h.
Raktresañ a ra ar WWF da sevel ur mirlec'h evit louparded an erc'h er Park Broadel Khunjerab. Posupl eo da c'houennañ loupard an erc'h en ereoù ha kizhierig niverus a zo ganet e meur a zoo.
Liammoù diavaez
loupard an erc'h
Snow Leopard Conservancy
Edicións Xerais de Galicia
Edicións Xerais de Galicia, S.A. zo un embanner galizat staliet e Vigo.
Istor
Savet e voe en 1979 en Vigo gant Xulián Maure Rivas ha Germán Sánchez Ruipérez. Ur rann eo eus ar Grupo Anaya abaoe 1988, hag abaoe 2004 eus ar Grupo Lagardère.
Embann a ra levrioù galizek dreist-holl.
War-lerc'h Víctor Fernández Freixanes eo Manuel Bragado a zo bet anvet da rener.
Prizioù
Bep bloaz e vez aozet
Planorbidae
Ar planorbidae a zo ur c'herentiad eus kevrennad ar gasteropoded oc'h enderc'hel maligorned-dour gant ur grogenn blaen.
Konambeg
Ur yezh zaparoek e oo ar c'honambeg. Komzet e oa er war ribloù ar ster Konambo e Perou. Aet da get eo e-pad an
Gayeg
Ur yezh zaparoek e oa ar gayeg. Komzet e oa etre ar sterioù Bobonaza ha Pastaza e Perou. Aet da get eo e-pad an. N'eo ket anavezet nemet dre 5 ger en eur pennad eus 1908.
Magoerioù-ar-C'houenon
Magoerioù-ar-C'houenon (Mézières-sur-Couesnon e galleg) zo ur gumun eus Breizh e kanton Felger-1 e departamant Il-ha-Gwilen.
1547
Diwar-benn bloavezh 1547 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1547
ऊ
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ऊ, implijet evit skrivañ ar son vogalennek [u:] treuzskrivet peurliesañ ū.
Ne vez implijet ar stumm distag-mañ nemet e penn-kentañ ur ger pe goude ur vogalenn all. A-hendall e vez implijet ar stumm stag-mañ: ू da skouerकु [ku:]
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Kalymnieg
Merket e voe ar c'halymnieg gant astennadur an uhelgompezennoù kevandirel kozh ha krouidigezh uhelgompezennoù kevandirel nevez war-dro hag ar c'hratonoù. E-pad ar c'halymnieg en em dorras an dreistkevandir Kolumbia, 1.500 milion bloaz'zo.
Aleksandr Onistchouk
right|thumb|220px|Aleksandr Onistchouk Aleksandr Onistchouk (e ruseg: Олександр Онищук) a zo bet ganet d'an 3 a viz Gwenholon 1975 e Simferopol, Ukraina (Unaniezh Soviedel).
Mestrc'hoarier echedoù ukrainan hag amerikan.
Mestr Meur Etrebroadel FIDE eo.
Divroañ a ra da Stadoù-Unanet Amerika en 2001.
Kampion echedoù SUA e 2006.
Tapout a ra an eilvet plas goude Magnus Carlsen e Festival Echedoù Biel/Bienne e 2007.
2 670 edo e renk Elo d'ar 1añ a viz Gouere 2008.
Asiniboineg
Ur yezh siouek-katawbek komzet e Saskatchewan ha Montana eo an asiniboineg. N'eo mui komzet nemet gant tud kozh ha saozneg a gomz darn vrasañ izili ar meuriad hiziv.
Yuwanaeg
Ur yezh direnk komzet gant daou vagad e-kreiz Venezuela eo ar yuwanaeg. Emañ an darn vrasañ eus ar gomzerien o chom e Division Bolivar war ribloù ar stêr Kaima met bez' ez eus bagadoù digenvez a gomzerien en Amazonas war ribloù an Iguana hag ar Manapiare.
584
Diwar-benn ar bloavezh 584 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 584
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 584
Roue ar Vrezhoned
Ar Vrezhoned eo an anv a reer eus ar pobloù kelt en Enez Vreizh hag a gomze brezhoneg (tud zo a lavar predeneg, hiziv). Britanni e oant da gentañ e latin, Britones goude. Tamm-ha-tamm eo bet dilezet an anv evit komz eus Kembreiz e Kembre, Kerneveuriz e Kernev-Veur, ha Bretoned e Breizh.
Roue ar Vrezhoned
An anv, pe titl, a Roue ar Vrezhoned, zo bet graet eus ar re c'halloudusañ eus Brezhoned Enez Vreizh, ken a-raok an aloubadeg roman, ken war-lerc'h, ha betek aloubidigezh Bro-Saoz (ha Kembre) gant an Normaned.
An anv-se ivez a veze graet eus lod eus rouaned ha duged Breizh en IXvet kantved, met gwelloc'h e kav lod adal neuze, ober anv eus Rouaned ar Vretoned.
Kaoz a vo amañ eus Enez Vreizh kentoc'h eta, war-bouez Riothamus en divije renet en Enez Vreizh hag en douar-bras.
Tud eus Rouantelezh Gwynedd (en hanternoz Kembre) dreist-holl a gaver er roll-mañ, met tud all a gaver ivez, eus Dumnonia (Devon Bro-Saoz dre vras), pe Strat Clut (kreisteiz Bro-Skos).
Odo Akitania
thumb|300px|Akitania en impalaeriezh frank Odo Akitania , pe Odo Veur (anvet ivez Eudes, pe Eudo, pe Otto), ganet war-dro 650 pe 660, ha marvet war-dro 735, a oa ur priñs frank, dug Akitania, hag a voe trec'h war ar Vuzulmaned e Toloza e 721.
Mab e oa moarvat da Lupus Iañ Akitania (Loup e galleg, Otsoa en euskareg), a renas marteze war-lerc'h ar patris Felix.
Dug Akitania e oa, eus al Liger betek ar Pireneoù, ha Toloza e oa e gêrbenn. Digant rouaned Neustria hag Aostrazia e tiframmas ar broioù anvet goude Nivernais, Vivarais, hag ul lodenn eus Provañs, en-dro da Arle.
Emglev a reas gant Chilperig II, roue Neustria, ha Ragenfrid, maer ar palez, a-enep Karl Martel, maer palez Aostrazia. Nemet faezhet e voent e-tal Soissons d'ar 14 a viz Here 718.
E 721 e voe trec'h war an emir Al-Samh ibn Malik al-Khawlani, en emgann Toloza (721), etre Toloza ha Carcassonne, ha div wech c'hoazh goude war an emir Anbasa ibn Suhaym Al-Kalbi, e 725 ha 726.
E 731 e voe tamallet dezhañ gant Karl bezañ torret an emglev graet ganto e 720: ha Karl da dreuziñ al Liger ha da breizhata kêr Bourges.
Dimeziñ a reas e verc'h da Uthman ibn Naissa anavezet ivez evel Munuza, gouarnour Cerdanya.
E 732 en em savas Munuza a-enep wali Spagn Abd-er-Rahman, ha lazhet e voe gant armeoù Gehdi ben Zeyan.
Neuze e voe kaset div arme gant Spagn da aloubiñ douaroù ar Franked. An eil a eas a-hed traonienn ar Ron betek Sens. Eben, a oa renet gant Abd-er-Rahman, a dreuzas ar Pireneoù, a lakaas freuz ha reuz en Akitania, a gemeras Bourdel, hag a drec'has war Odo en Emgann Bourdel, war lez ar Garona pe an Dordogna. Tec'hel a reas dug Akitania da c'houlenn skoazell digant e enebour kozh Karl Martel. Dont a reas maer ar palez gant un arme, e miz Here 732, hag e Poitiers e voe trec'h war an arme vuzulmat.
Dilezel ar galloud a reas Odo e 736. E vab Hunald a renas war e lerc'h.
ई
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ई, implijet evit skrivañ ar son vogalennek [i:] treuzskrivet peurliesañ ī.
Ne vez implijet ar stumm distag-mañ nemet e penn-kentañ ur ger pe goude ur vogalenn all. A-hendall e vez implijet ar stumm stag-mañ: ी da skouerकी [ki:]
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
1548
Diwar-benn bloavezh 1548 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1548
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1548
Estoril
Estoril a zo ur c'humun eus Portugal, e arondisamant Cascais, war vord ar meurvor Altlantel, 18 km e kornôg Lisboa.
Ur gêr gouronkañ vrudet a zo anezhi, 23 769 annezad o chom war un tiriad a 8,79 km², pezh a ra ur stankter a 2 702,9 an/km².
Tost da Estoril e voe sinet, dindan hanterouriezh portugalat, Emglevioù Bicesse, etre ar MPLA hag an UNITA.
An anv-lec'h "Estoril" a zeufe e gerdarzh eus ar ger "estéril", da lavared eo "gaonac'h".
स
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo स, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [s].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Heidelberg
Istor
E 1518 e oa unan eus oaledoù ar brotestantiezh o sevel, ha degemeret e voe Martin Luther eno.
Damzistrujet e voe en 1689 gant an arme c'hall kaset gant Loeiz XIV da ober freuz ha reuz er vro, ha devet e voe ar c'hastell. Arigrap Pfalz a vez lâret eus an darvoudoù-se. thumb|kleiz|290px|[[Kastell Heidelberg, distrujet gant ar C'hallaoued.]]
Temps levé sauté
E barrez klasel (Skol rusek) ec'h implijer an termen temps levé sauté evit deskrivañ un doare lammadenn ma lamm en aer an dañserez goude kregiñ gant un demi-plié ha neuze e teu en-dro war al leurenn gant an treid en hevelep emstumm hag er penn-kentañ, o c'hoût e c'hell bezañ kaset da-benn adalek ar c'hentañ, an eil, an trede pe ar pevare emstumm.
Bez' e c'hell ebzañ kaset da-benn ivez gant un troad nemetken ha neuze e rank an troad all menel en hevelep emstuumm evit er penn-kentañ atav, da skouer e cou-de-pied.
ळ
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ळ, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [ɭ] treuzskrivet peurliesañ ḷ.
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Paiwaniz
Paiwaniz (排灣) a zo ur bobl orin eus Taiwan. Paiwaneg eo a gomzont. Er bloaz 2000 e oa 70 331 anezho, ar pezh a ra war-dro 17.7% eus poblañs ar pobloù orin en enez, da lavaret eo an eil bagad meuriadel e-keñver niver.
583
Diwar-benn ar bloavezh 583 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 583
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 583
1549
Diwar-benn bloavezh 1549 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1549
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1549
व
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo व, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [ʋ] treuzskrivet peurliesañ v.
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Peter Handke
thumb|right|Peter Handke Peter Handke (ganet d'ar 6 a viz Kerzu 1942 e Griffen/Grebinj e Karintia) zo ur skrivagner aostrian. Tabut zo bet a-enep dezhañ ha paouezet da c'hoari ur pezh gantañ (Das Spiel vom Fragen oder Die Reise zum sonoren Land) e Pariz e 2006 abalamour ma oa bet embannet gantañ en doa kemeret perzh en obidoù Slobodan Milosevic, prezidant kozh Serbia.
न
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo न, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [n].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Tchernivtsi
thumb|300px|Kartenn lec'hiañ Tchernivtsi en Ukraina Tchernivtsi (ukraineg: Чернівці / Černivci, alamaneg: Czernowitz, roumaneg: Cernăuţi, ruseg: Черновцы / Černovcy) zo ur gêr e kornaoueg Ukraina.
Q
17 lizherenn al lizherenneg latin eo Q, q. Ne vez kavet e brezhoneg a-vremañ nemet evit treuzskrivañ anvioù estren divoutin.
Cynan
Cynan (pe Kynan e krenngembraeg) zo un anv-badez kembraek, tost-kar d'an anvioù Kenan ha Konan e brezhoneg.
Tours en l'air (barrez)
E barrez klasel ec'h implijer an termen tours en l'air evit deskrivañ ul lammadenn gant un troadur 360° pa vez eeun ha 720° pa vez doubl, an aliesañ kaset da-benn gant un dañser kentoc'h evit un dañserez.
Pa teu en-dro war al leur e c'hell degouezhout war an divc'har war un dro pe c'hoazh war un troad gant egile astennet en emstumm attitude pe arabesque pe zoken war ur glin evel pa vez implijet evit achuiñ ur variation.
ल
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ल, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [l].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Jagoar
Ar jagoar (Panthera onca) zo ur c'higdebrer eus kerentiad ar Felidae. Unan eus ar pevar "kazh meur" eo gant ar banterenn, an tigr, hag al leon. An trede kazh brasañ eo goude an tigr hag al leon hag an hini pouezusañ eus Amerika.
Heñvel-tre eo ar jagoar ouzh ar banterenn zoken ma'z eo e zoare buhez tostoc'h ouzh hini an tigr. En e-unan e vez o hemolc'hiñ ha plijout a ra gwelloc'h ar janglenn dezhañ eget tachadoù digoroc'h. Evel an tigr n'en devez ket aon da vont e-barzh an dour. Ur penn-preizher eo ar jagoar hag ur perzh pouezus en deus e kempouez an ekosistemoù.
Isspesadoù
Bez' ez eus eizh isspesad Jagoared.
Annez
Gallout a reer kavout jagoared e koadegoù glavek Amerika ar Su hag Amerika Greiz koulz hag e geunioù ha dezerzhioù Mec'hiko. Ral eo gwelet anezho er menezioù avat. Ar spesad a zo boutin a-walc'h evit ma c'hellfemp bezañ sur ne'z aio ket da get en dazont tost, met an niver a jagoared a zo aet war zigresk abalamour d'an hemolc'h ha da zistruj e annez.
Gwelout a reer jagoared er Stadoù-Unanet en Arizona, New Mexico ha Teksas. E deroù an kantved e c'helled e gavout c'hoazh e kreisteiz Kalifornia. N'omp ket sur, avat, hag emañ ar jagoared gwelet er rannvroioù-se o chom eno evit gwir. Posupl eo e tremenfent a-dreuz dezho hepken. Fosilennou jagoar a zo bet kavet e Missouri met ar jagoared ragistorel-se a veze brasoc'h eget ar jagoared a-vremañ.
Er Stadoù-Unanet eo gwarezet ar jagoar ha difennet eo e lazhañ evit e greoñ.
Perzhioù
Un aneval krenndev ha kigennek eo ar jagoar. Etre 56 ha 96 kg eo e bouez met a re vrasañ a c'hell tizhout etre 131 ha 151 kg, tra ma pouez ar parezed bihanañ 36 kg. Ar parezed a vez 20% bihanoc'h eget ar pared. Muzuliañ a ra ar jagoared etre 1.62 m ha 1.83 m. Jagoared Mec'hiko a vez bihanoc'h eget re Amerika ar Su a c'hell tizhout 100 kg.
Neuñvierien ha kraperien ampart eo ar jagoared hag o javed a zo kreñv-kenañ. Hervez reoù eo o c'hrogadenn an hini greñvañ e-touez ar c'hizhier meur. Gallout a rafent toullañ ur glorenn-vaot gant o dent, un dra n'eus kazh meur ebet estreget loupard an erc'h a zo barrek anezhañ. Gallout a ra ur jagoar stlejañ un tarv 400 kg war 8 m gant e javed hepken.
Hemolc'h a reont loened 300 kg o fouez ha diouzh an doare-buhez-se eo aet o c'horf.
Kavout a reer alies jagoared du rak trec'h eo ar c'hemm genel a zo abeg ar velaniezh. Panterennoù du a reer eus ar jagoared du met ne furmont ket ur spesad. Kavout a reer jagoared gwenn ivez, met kalz distankoc'h int.
Gouennadur
Gouennañ a c'hell ar parezed ober war-dro daou vloaz. Ar pared a zle gortoz betek tri pe pevar bloaz. Abeg an diforc'h-se etre an div reizh eo ar c'hevezerezh etre ar pared. War a greder e c'hellont gouennañ a-hed ar bloaz, met aliesoc'h e reont pa vez kalz preizhioù. Ar pared hag ar parezed a c'hell kejañ an eil gant egile dre ruoc'hal pe a-drugarez d'o c'hwesha.
Ar parezed eo a zesav ar re yaouank. Padout a ra an dougen etre 93 ha 105 devezh. Genel a ra ar barez nebeutoc'h eget pevar c'holen, an hanter anezho a varv buan a-walc'h.
Dall e vez ganet ar re yaouank ha ne grogont da welout nemet goude div sizhunvezh. Gant o mamm e chomont daou vloavezh kent mont kuit da sevel un dachennad evito-o-unan. En natur e vev ar jagoared war-dro 12 bloavezh, ha 23 er mirvaoù.
Emzalc'h
Un aneval serrnozel kentoc'h eget un aneval-noz eo ar jagoar met gallout a ra hemolc'hiñ e-pad an deiz ma zo ezhomm gantañ. Oberiant a-walc'h eo evit ur c'hazh rak ne ziskuizh nemet e pad 40 da 50% eus an devezh.
Diaes eo gwelet ar jagoared en o annez naturel ha kalz eus ar pezh a anavezer diwar-benn o emzalc'h a voe bet desket dre sellout pizh ouzh anevaled er mirvaoù.
Hemolc'h
Hemolc'herien didu eo ar jagoared. Ne genlabouront nemet e-pad amzer ar gouennañ. War-dro 85 spesad a hemolc'h : kirvi, tapired, pekaried pe zoken kaimaned. Koulzelour (?) ez int avat ha logod, pesked ha zoken raned ne nac'hint ket da zebriñ. Ar chatal a chaseont ivez a-wechoù hag o dent a c'hell toullañ ur glorenn-vaot. Ur reder ampart n'eo ket. Plijout a ra gwelloc'h tostaat ouzh e breizh dre guzh ha lammat warnañ dre sourpren.
Ne lazh ket e breizhoù dre zantañ o gouzoug evel ar c'hizhier arall. Plijout a ra dezhañ muioc'h toullañ o c'hlopenn. En abeg d'an doare-lazhañ-mañ e torr ar jagoared alies o dent pa'c'h eont da gozh. Debriñ a ra ar jagoared etre 5 ha 32 kg kig bemdez.
Ergerzh
An ergerzh eo an obererezh klask pe beajiñ en un tachad dianav pe diaes da dizhout (war an douar, er mor, pe en egor) a-benn dizoleiñ titouroù, danvezioù pe madoù. Gallout a ra cheñch ar sell diwar-benn an ergerzh hervez an dud zo kaoz anezhe. Daoust ha gwelet e oa Kristol Goulm evel un ergerzher gant annezidi Amerika ar Su? Ha daoust ha graet e veze ergerzherien eus ar c'hentañ Afrikaned, Arabed pe Indianed a erruas en Europa gant hec'h annezidi? En istor an denelezh ez eus bet hevelep ergerzhadegoù pe ergerzhadennoù abaoe an deroù hag en holl sevenadurioù. Peurliesañ e vez anv dreist-holl eus an ergerzhadegoù renet gant Europaiz e prantad an Dizoloadennoù bras, eus ar betek ar  kantved, hag a lakaas Europa da anavout ar peurrest eus ar bed, hag eus an ergerzhadegoù bras evit ergerzh skiantel ar bed. Kavout a reer ergerzherien e sevenadurioù hag e mareoù all avat.
1550
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1550
Ergerzh
Implijet e vez ivez ar ger ergerzh evit komz eus argadegoù kaset da benn a-enep pobloù pe strolladoù, pe broioù all hag a denn kentoc'h d'ar brezel, d'ar preizherezh, pe d'ur gest, evit d'an dizoloadennoù. Gallout a reer menegiñ e-touez an ergerzhadegoù anavezetañ c'hoarvezet en Henamzer : Ergerzhadeg an Argonaoted er vitologiezh c'hresian, Ergerzhadeg Aleksandr Veur en Henamzer, pe ergerzhadeg Mao en kantved. Anv a vo amañ da-heul eus an ergerzh er c'hentañ ster.
Sell berr war an ergerzhadegoù
Sellet ouzh roll an ergerzherien
Setu amañ un nebeud ergerzherien eus ar bed a-bezh
An dizoloadennoù bras
Eus ar XVvet kantved betek an XVIIIvet kantved e voe amzer an "dizoloadennoù bras". Mont a reas Italianed, Portugaled, Gallaoued ha Spagnoled kaset gant ar Stadoù bras da zizoleiñ peurrest ar bed, Azia ar Gevred koulz hag Amerika (dizoloet gant Kristol Goulm da skouer). Savet e oa evel se darempredoù war-eeun gant Afrika, Azia, Okeania hag Amerika. Ur Breizhad eus Sant-Maloù, Jakez Karter a voe unan eus an ergerzherien kaset gant Fransez Iañ da welet ma c'hallje dizoleiñ un hent trema Azia pe pinvidigezhioù hag a zizoloas Kebeg.
An ergerzhadegoù goude amzer an dizoloadennoù bras
Kenderc'hel a reas an ergerzhadegoù renet gant an Europeaned goude an Dizoloadennoù bras. E deroù an kantved e oa savet mat a-walc'h al listri hag ar verdeerien a oa barrek a-walc'h da vont da forzh peseurt lec'h war ar blanedenn war vor. Bro-Saoz ha Bro-C'hall a gasas moraerien, evel James Cook, Henry Hudson, Yves de Kerguélen, Louis de Saint-Allouarn ha Jean-François de La Pérouse da verdeiñ war an holl vorioù. Moraerien eus an Izelvroioù evel Willem Jansz hag Abel Tasman a ergerzhas aodoù Aostralia. Ergerzhadegoù renet gant Spagnoled ha loc'het diouzh ar Perou a ergerzhas Kreisteiz ar Meurvor Habask hag a zizoloas enezegoù evel ar Vanuatu hag an Inizi Pitcairn. Luis Vaez de Torres a savas kartennoù eus aodoù Ginea Nevez ha re eus an inizi Salomon, hag a zizoloas ar strizh-mor a zoug e anv. Savet e oa kartennoù eus aodoù kornôg ha norzh Aostralia, met ret e voe gortoz ar c'hantved goude da sevel hini ar reter. En kantved James Cook a savas kartennoù eus ar pep brasañ eus Polinezia hag a veajas betek Alaska. E diwezh an kantved e oa ergerzhet ar Meurvor Habask a-nevez, gant ergerzhadegoù spagnol betek norzh Kanada hag Alaska, hag Europaiz an Norzh a ergerzhas toleadoù dianav en aod kornôg Norzhamerika.
Tizhet e oa kreiz Amerika e-kreiz ar kantved, daoust ma chomas tachadoù dianav betek an  hag an  kantved. Diabarzh Aostralia hag Afrika avat ne oant ket ergerzhet gant Europaiz kent kreiz pe diwezh an pe deroù an  kantved. Dleet eo d'an dister ma oa ar c'henwerzh a c'halled ober eno ha da gudennoù bras abalamour da gleñvedoù trovanel pegus.
En kantved a talc'has an ergerzherien da veajiñ e-kreiz ar c'hevandirioù (en Afrika dreist-holl). En kantved e voe tizhet ar pennoù-ahel (Roald Amundsen, Robert Peary), kreiz Azia (Sven Heding) hag an egor adalek 1961 goude an nijadenn gentañ er spas graet gant ar Rusian Youri Gagarin en anv an URSS.
Sant-Jord-Kadeneg
Sant-Jord-Kadeneg (Saint-Georges-de-Chesné e galleg) a oa ur gumun eus Breizh e Kanton Sant-Albin-an-Hiliber e departamant Il-ha-Gwilen.
Kendeuzet e oa bet gant gant teir c'humun all d'ar 1 a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : Glannoù-ar-C'houenon.
Emvod ar Gelted en Oriant
Emvod ar Gelted en Oriant, pe Festival Interceltique de Lorient e galleg, berraet e FIL, zo ur sizhunvezh festoù gant sonerezh ha dañs dreist-holl, da hanter Eost, hag a vez aozet e kêr an Oriant abaoe 1971. Bodet e vez bagadoù ha lazoù eus an holl vroioù keltiek, eus Galiza hag Asturiez, hag a-wechoù e vez pedet arzourien eus Aostralia, Kanada, Louiziana... ouzhpenn.
Sach-fun
thumb|250px|Sach-fun Sach-fun pe c’hoari sachañ war ar fun, zo ur sport ma kevez daou skipailh war un dro an eil ouzh egile, war-bouez nerzh o divrec’h.
Emvod ar Gelted en Oriant
2010
Pedet e oa bet Luz Casal, met n'hallo ket dont.
Sach-fun
Evit c’hoari e tap krog daou skipailh eizh den pep hini e penn ur fun (e-tro 10 cm a drohed dezhi). N'hall ket pouez hollek ar skipailhoù bezañ uheloc’h eget ur pouez bennak lakaet en a-raok evit termeniñ rummad ar skipailhoù. Merket eo ar fun gant ul linenn greiz ha daou verk all da bevar metr a bep tu d'al linenn greiz. Kregiñ a ra ar skipailhoù gant linenn greiz ar fun dres a-us d'ul linenn merket war al leur. Ur wech lañset ar c’hrogad e sach pep skipailh eus e du evit lakaat merk pevar metr ar skipailh all da dreuziñ al linenn war al leur. Gounenet e vez an dro pa vez bet treuzet al linenn pe pa vez bet graet ur fazi gant unan eus an daou skipailh (da skouer pa azez pe pa gouezh ezel ur skipailh bennak).
Emvod ar Gelted en Oriant
2012
Aozet e vo ur genstrivadeg danevelloù gant ar FIL. E galleg hepken avat, dasout ma'z eo bet sinet ar Garta Ya d'ar brezhoneg gantañ.
Sach-fun
Kluboù sach-fun zo e kalz broioù. Merc’hed ha paotred a c’hall kemer perzh.
thumb|250px|Kevezadeg sach-fun e-pad [[c'hoarioù olimpek hañv 1904]] thumb|left|Skipailh an Izelvroioù e Kamionad ar Bed e 2006 Er C'hoarioù Olimpek eo bet ar sport-mañ eus 1900 betek 1920, met dilezet eo bet abaoe. C’hoariet e vez sach-fun e-pad ar C'hoarioù Etrebroadel. Aozañ a ra Kevread Etrebroadel ar Sach-fun (KES) pe an Tug of War International Federation (TWIF) Kampionad ar Bed dre vroadoù bep daou vloaz. C’hoariet e vez er-maez met ivez e salioù. Ur genstrivadeg all zo dre skipailhoù klub ivez. thumb|250px|Sach-fun Sach-fun zo bet implijet en un doare skeudennek evit aroueziñ ar brezel etre daou gamp dre ziskouez e nerzh hag e youl hep kaout ezhomm d'en em gannañ. Alies e lakaer un trede skipailh ouzh al linenn greiz da c’hoari an tredeog.
Milan Vidmar
thumb
Ijinour war an tredan, prederour, skrivagnour ha mestr meur echedoù yougoslaviat a Slovenia.
E vuhez
He began to study mechanical engineering in 1902, and he graduated in 1907 at the University of Vienna. He got his doctor's degree in 1911 from the Technical faculty in Vienna. The study of electrical engineering at Technical faculty began not until 1904, so Vidmar had to take special examinations of the field basics. He was a professor at the University of Ljubljana, a member of the Slovene Academy of Arts and Sciences (SAZU), and the founder of the Faculty of Electrical Engineering. Between 1928 and 1929 he was the 10th Chancellor of the University of Ljubljana. In 1948 he established the Institute of Electrotechnics that now bears his name.
Vidmar was also a top-class chess player, probably one of the top half dozen players in the world from 1911 to 1929, all while remaining an amateur. He was awarded the Grandmaster title in 1950.
His successes include high places at some of the top chess tournaments of his time, e.g. Karlsbad 1907, 3rd at Prague 1908, 2nd at San Sebastián 1911 with Akiba Rubinstein behind José Raúl Capablanca, Budapest 1912, 1st at Vienna and Berlin in 1918, 2nd at Košice 1928, 3rd at London 1922 behind José Raúl Capablanca and Alexander Alekhine, Hastings 1925, 3rd at Semmering 1926, 4th at New York 1927, 4th at London 1927, 5th at Karlsbad 1929, Bled 1939, Basel 1952). The Slovene Chess Federation organizes an international chess grandmaster tournament named the Milan Vidmar Memorial. Vidmar became an arbiter, and was chief referee for the 1948 World Chess Championship in The Hague/Moscow.
Vidmar wrote several books on chess, including Pol stoletja ob šahovnici (Half a century at the chessboard) (Ljubljana 1951), Šah (Chess), Razgovori o šahu z začetnikom (Conversations on chess with a beginner), and, in German, Goldene Schachzeiten (The Golden Times of Chess) and others Transformatorji (Transformers), Problemi prenosa električne energije (Problems of electric energy transmission), Pogovori o elektrotehniki (Talkings about electrotechnics), Med Evropo in Ameriko (Between Europe and America), Moj pogled na svet (My view of the World), Oslovski most (Pons asinorum) (Merkur, Ljubljana 1936).
His younger brother, Josip Vidmar, was an influental Slovenian literary critic and public intellectual; his son, Milan Vidmar Jr. was also a chess grandmaster.
External links
-->
Meurig ap Idnerth
Meurig ap Idnerth a oa mab da Idnerth ap Briagad ha roue Buellt. N'eo anavezet nemet gant ur meneg e lignezoù priñsed Kembre. Netra ne anavezer diwar-benn e vuhez nag e ren.
Arondisamantoù ar Mor-Bihan
Setu amañ prefeti hag isprefetioù ar Mor-Bihan :
ब
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ब, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [b].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
म
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo म, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [m].
ब
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
म
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Moskeenn
Ar voskeenn eo ar savadur relijiel en Islam.
Ul lec'h pediñ eo evit ar vuzulmaned. Bez' ez eus moskeennoù meur ma teu an imam da brezegenniñ e-kerzh lid pennañ ar sizhun (d'ar Gwener da greisteiz) ha moskeennoù bihanoc'h, ar moskeennoù-karter er c'hêrioù bras pe voskeennoù ar c'hêriadennoù. Par da ilizoù hag ilizoù-meur Europa eo perzh ar moskeennoù er bed islamek eta.
Stag ouzh pep moskeenn ez eus ur minared(-où), evel ma'z eus ur c'hloc'hdi ouzh pep iliz.
Gwechall e pinte an imam ennañ a-benn gervel ar feizidi d'ar bedenn. Hiziv an deiz e vez staliet mikrofonoù e penn ar minared, pe lakaet un enrolladenn da vont en-dro evit seveniñ ar gefridi-se.
ओ
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ओ, implijet evit skrivañ ar son vogalennek [o].
Ne vez implijet ar stumm distag-mañ nemet e penn-kentañ ur ger pe goude ur vogalenn all. A-hendall e vez implijet ar stumm stag-mañ: ो da skouerको [ko]
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Malmö
thumb|250px|right|Ti-kêr Malmö (Rådhuset), savet e [[1546.]] Malmö zo ur gêr vras e mervent Sveden. An trede kêr vrasañ er vro eo goude Stockholm ha Göteborg. Malmö a oa e dalc'h Danmark betek 1658, hag e Sveden abaoe ar bloavezh-se, pa teuas Skania da vezañ un tamm eus Sveden. Poblet eo gant 267 171 a annezidi (e deroù 2004). Kalz eus annezidi Malmö zo bet ganet e lec'h all : 24% anezho zo bet ganet e-maez Sveden.
Emañ war ribl an Öresund, ar strizh-mor a zisparti Danmark diouzh Sveden. Hiziv ez eus ur pont hir etre Kopenhagen e Danmark ha Malmö.
Oudon
Oudon a zo ur gumun a Vreizh e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Ardamezioù
"En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3"
Eus ardamezioù familh de Malestroit
José Carlos Somoza
thumb|José Carlos Somoza
José Carlos Somoza zo ur skrivagner spagnolek, ganet e La Habana e 1959 hag o chom e Spagn abaoe 1960.
Divroet abred diouzh Kuba gant e familh e studias ar vredvezegiezh hag ar medisinerezh e Madrid.
Cynan (mojenn)
Cynan zo un dudenn vojennel meneget e anv e meur a varzhoneg kembraek.
José Carlos Somoza
E-touez e oberennoù emañ La Caverna de las ideas (Mougev ar mennozhioù) pe Zigzag.
Cynan (mojenn)
Kentañ meneg anezhañ a zo en Armes Prydain, ur varzhoneg eus an kantved.
José Carlos Somoza
Oberennoù
Evel kenoberour:
Cynan (mojenn)
Anv zo eus Cynan ha Cadwaladr e Glaswawt Taliesin e Levr Taliesin hag e barzhonegoù diwar-benn Marzhin e Levr Du Caerfyrddin.
औ
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo औ, implijet evit skrivañ ar son vogalennek [au].
Ne vez implijet ar stumm distag-mañ nemet e penn-kentañ ur ger pe goude ur vogalenn all. A-hendall e vez implijet ar stumm stag-mañ: ौ da skouerकौ [kau]
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Kulpeo
Ar c'hulpeo (Pseudalopex culpaeus) anvet ivez louarn Patagonia a zo ur spesad ki gouez hag a vev e Suamerika. Ar c'hi brasañ eus ar c'hevandir eo goude ar bleiz moueek. Heñvel a-walc'h eo dre e feson ouzh al louarn. Ur vlevenn ruzart pe gris en deus, ur c'hroñj wenn, pavioù damruz hag ur roudenn war e gein.
E gavout a reer eus Perou hag Ekwador betek Patagonia ha Douar an Tan. Bez' eus ivez ur boblañs vihan en Inizi Maloù ma oant bet kaset gant an drevadennerien. Tost a-walc'h eo ouzh louarn an Inizi Maloù (aet da get e 1878) moarvat.
ध
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo ध, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [dh].
Gu Xiaobing
Gu eo an anv-tiegezh.
Kulpeo
Krignerien, konikled, evned ha glazarded a zebr hag e c'hell en em vagañ ivez diwar plant ha gagnoù. Hervez reoù 'zo e c'hell chaseal deñved hag evit an abeg-se e vez alies hemolc'het pe ampoezonet. Da ral eo aet e rannvroioù 'zo met n'emañ ket ar spesad en arvar.
thumb|left|200px|Tiriad ar c'hulpeo
Liammoù diavaez
Ar c'hulpeo war Lioncrusher
ध
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Gu Xiaobing
Gu Xiaobing (e sinaeg: 谷笑冰 ) a zo bet ganet d'an 12 a viz Gouere 1985 e Xinghua, Taizhou, Jiangsu (Sina).
1551
Diwar-benn bloavezh 1551 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Himalia (loarenn)
Himalia (gresianeg Ἱμαλíα) eo an hini vrasañ eus loarennoù direizh Yaou. Dizoloet eo bet gant Charles Dillon Perrine en arsellva Lick e 1904. Diwar an nimfenn Himalia, unan eus serc'hed Zeus, eo bet anvet e 1975. A-raok da se e raed anezhi Yaou VI pe Hestia.
Gu Xiaobing
Adalek Genver 2004 betek Genver 2005 edo e-mesk an 20 gwellañ c’hoarierez a gar bed.
1551
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1551
प
Unan eus lizherennoù pennañ al lizherenneg devanagari eo प, implijet evit skrivañ ar son kensonennel [p].
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)
Gu Xiaobing
Mestr Meur (Maouezi) eo abaoe 2003, tizhet ganti he reoliadoù e:
प
Diorroet e oa bet diwar ar skritur bramiek (brahmi) ha kevatal d'al lizherennoù-mañ da heul e meur a abjad all implijet evit skrivañ yezhoù India dreist-holl, en o zouez:
Gu Xiaobing
2 336 edo he Renk Elo e miz Mae 2009, 2 336 eo bet he Renk Elo uhelañ, bet tapet e miz Genver 2006.
Timbroù Sina - Burevioù gall
Ar burevioù-post gall zo bet digor e Sina adalek abaoe bloavezhioù diwezhañ an XIXvet kantved ha dibenn ar Brezel-bed kentañ. E kerioù all an impalaeriezh e oa bet savet burevioù dindan aotrouniezh Alamagn, ar Rouantelezh-Unanet, Rusia, Italia evit aesaat an darempredoù kenwerzhel etre Sina hag ar Stadoù-se.
Himalia (loarenn)
Gwelet ivez
Loarennoù direizh
Timbroù Sina - Burevioù gall
An diforc’h a ranker ober etre :
Er burevioù ar strollad kentañ e voe lakaet e gwerzh etre 1894 ha 1922 timbroù gall (doareoù “Blanc”, “Mouchon” pe “Merson”) gant an alc’hwez CHINE, pe timbroù Indez-Sina dreistmoulet e sinaeg hag e galleg (“CHINE”) gant un dalvoudegezh e moneiz Sina.
Timbroù Indez-Sina, dreistmoulet gant anv pep a vurev-post an eil strollad, a voe embannet evit burevioù ar Su, e lizherennoù latin ha sinaek.
Ar burevioù-post gall a voe serret d’an 31 a viz Kerzu 1922, nemet hini Kouang-Tcheou a yeas en-dro betek 1943.
Flandrez zelandat
Lodenn Su Zeland, en Izelvroioù, eo Flandrez zelandat (Zeeuws-Vlaanderen en izelvroeg, Zêeuws-Vloandern e flandrezeg ha Zeêuws-Vlaonderen e zelandeg).
Dispartiet eo diouzh ar peurrest eus Zeland gant brec'h kornôg ar stêr Schelde, en norzh. Liammet eo outañ dre ur riboul etre Terneuzen ha Borsele, an hent-se o kas war-zu porzh Vlissingen ha tost alese da gêr-benn Zeland, Middelburg.
Teir c'humun zo e Flandrez zelandat : Sluis er c'hornôg, Terneuzen er c'hreiz ha Hulst er reter
फ
Diorroet er penn-kentañ evit skrivañ ar sañskriteg e vez implijet bremañ al lizherenneg-mañ evit skrivañ meur a yezh vev all, en o zouez an hindeg (hindi)