cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
'O sole mio
Ar son
<poem style="font-style:italic;"> Che bella cosa è na jurnata ’e sole, n’aria serena doppo na tempesta! Pe’ ll’aria fresca pare già na festa... Che bella cosa na jurnata ’e sole.
Ma n’atu sole cchiù bello, oi ne’, ’o sole mio sta nfronte a te! ’o sole, ’o sole mio sta nfronte a te, sta nfronte a te!
Luceno ’e llastre d’’a fenesta toia; ’na lavannara canta e se ne vanta e pe’ tramente torce, spanne e canta, luceno ’e llastre d’’a fenesta toia.
Quanno fa notte e ’o sole se ne scenne, me vene quasi ’na malincunia; sotta ’a fenesta toia restarria quanno fa notte e ’o sole se ne scenne.
Valentinian III
Valentinian III
Pa varvas Honorius en miz Eost 423 edo Galla Placidia hag he bugale e Constantinopolis e lez Theodosius II. Diaes e voe anvidigezh an impalaer nevez. En Kerzu 423 e voe anvet gant Sened Roma un impalaer nevez, Yann e anv. Valentinian a voe anvet da Caesar d'an 23 a viz Here 424 ; un tamm brezel a voe en Italia da gas kuit ar Yann-se, ha setu anvet Valentinian da impalaer d'an 23 a viz Here 425, hag eñ c'hwec'h vloaz.
Karget e voe e vamm, Galla Placidia, da ren evel rejantez, hag a-bouez e voe he ren, a badas betek he marv en 450.
Eured
En miz Here 437 e timezas e Kergustentin d'e geniterv Licinia Eudoxia, merc'h da Theodosius II. Ne zistroas da Ravenna, kêrbenn impalaeriezh ar C'hornôg abaoe ren  Honorius, nemet en nevezamzer 438, goude tremen ar goañvezh e Thessalonika. Div verc'h o doe : Eudocia ha Placidia.
Roccavaldina
Roccavaldina zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Friederike zu Dohna-Leistenau
Friederike zu Dohna-Leistenau pe Friederike, Burggräfin und Gräfin zu Dohna-Schlodien (3 a viz Gouhere 1738 – 21 a viz Ebrel 1785 /21 Ebrel 1786 ) a oa ur briñsez prusian, ganet e Königsberg. Merc’h e oa da Albrecht Christoph von Dohna-Schlodien und Leistenau (1698-1752) ha da Sophie Henriette von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Beck (1727-1759).
Dimezioù
Div wech e oa bet dimezet.
Alcara Li Fusi
Alcara Li Fusi zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Mazzarrà Sant'Andrea
Mazzarrà Sant'Andrea zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Raye-sur-Authie
Raye-sur-Authie a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
El Jilguero de Cienfuegos
El Jilguero de Cienfuegos, pe Inocente Iznaga González (Cienfuegos, 28 a viz Kerzu 1930 – La Habana, 10 a viz C'hwevrer 2012) a oa ur c'haner poblek kuban.
Oliena
Oliena zo ur gumun e proviñs Nuoro e Sardigna.
Abelardo Barroso
Abelardo Barroso Dargeles (La Habana, 21 Gwengolo 1905 - idem, 27 Gwengolo 1972) a oa ur soner ha kaner kuban brudet er bloavezhioù 1950. E 1925 e kanas gant ar Sexteto Habanero, hag e 1926 ec'h enrollas gant Sexteto Boloña Alfredo Boloña. En 1927 e voe kaner gant Septeto Nacional Ignacio Piñeiro. Meur a wech e reas enrolladurioù e New York.
En 1929–1930 ez eas gant al laz Salmerón d'ober un dro vras da Spagn. Pa zistroas da Guba en 1931, ez eas gant al laz Orquesta Ernesto Muñoz. En 1933 e savas ar charanga López–Barroso gant Orestes López.
Monforte San Giorgio
Monforte San Giorgio zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Friederike von Sachsen-Gotha-Altenburg
Friederike von Sachsen-Gotha-Altenburg a zo anv div briñsez anavezet:
Marabou Java
Anvet e voe Ciconia Javanica (kentanv) da gentañ-penn (e 1821) gant an naturour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859).
Boued
Bevañ a ra diwar besked dreist-holl ha kemer kresteneged, raned, razhed ha stlejviled ivez.
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus Nepal hag India, dre Azia ar gevred, da Inizi Bras Sunda.
Le Mesnil-sur-Blangy
Le Mesnil-sur-Blangy a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Berlin (disheñvelout)
Berlin eo kêr-benn Republik Kevreadel Alamagn. Meur a dra all zo anvet evel-se.
Monforte
Monforte zo un anv-lec'h italianek.
Nuoro
Nuoro zo ur gumun e Sardigna ha pennlec'h proviñs Nuoro.
Pons asinorum
Pons asinorum (pont an ezen) zo un droienn latin implijet er ventoniezh hag a vez meneget evel ur c'hrennlavar.
Ar matemakikour Euklides a reas gant an droienn en e Stoicheia (Στοιχεῖα), anavezet ivez evel Elementes e latin, diwar-benn delakadenn an tric'hornioù keitgarek : kevatal kenetrezo eo ar c'hornioù a zo e-tal kostezioù kevatal hevelep lunioù. Hervez ar geriadurour gallek Antoine Furetière, e vez lavaret pons asinorum e galleg eus un diaezamant d'ober skoilh ouzh an dud zizesk.
Breizh
Chom a ra da c'houzout pe liamm a vefe gant Pont-an-Ezen, karter anavezet eus Brest.
Sambenito
Ur sambenito zo ur sae a veze gwisket gant katoliked da ziskouez o morc'hed goude pec'hiñ. Implijet e voe goude gant an Inkizision e Spagn evit mezhekaat ar re a bec'he hervez ar relijion. Da gentañ e oa ur sac'h gloan, benniget gant ur beleg, ha se zo kaoz e veze anvet saco bendito (« sac'h benniget » en spagnoleg) troet buan en sambenito dre ma'z eo peuzheñvel an distagadur San Benito (Saint Benead en spagnoleg).
Trelawnyd a Gwaenysgor
Trelawnyd a Gwaenysgor (Trelawnyd ha Gwaenysgor) zo ur gumuniezh eus Kembre, e Sir y Fflint. Enni emañ kêriadenn Trelawnyd ha kêriadenn Gwaenysgor, e gwalarn ar gontelezh.
Sambenito
Ar sambenito implijet gant an Inkizision a oa ur sort poncho, anezhañ ur pezh danvez hirgarrezek gant un toull ennañ evit tremen ar penn hag a veze diskennet betek dindan dargreiz an den kondaonet hag a leuske an divskoaz zizolo. Evit mont pelloc'h er vezhekadenn e veze lakaet d'an den un tok uhel begek anvet coroza.
Don (titl enorus)
Don zo un titl enorus a roer d'un paotr er broioù spagnolek. Dont a ra eus al latin dominus hag a dalvez kement hag ozhac'h, un titl implijet e koulz Republik Roma e marevezh Henroma. Dont a reas ar stumm berraet war-wel er Grennamzer evit an dud nobl (an hidalgos), ar gloer gatolik hag an dud a renk uhel dre-vras.
Trelawnyd a Gwaenysgor
E 2011 e oa poblet gant 820 a dud, ha 228 anezho (28,4%) a oa kembraegerien.
Don (titl enorus)
Lakaet e vez dirak anv-bihan an den evit diskouez doujañs dezhañ. An anv-tiegezh a c'hall bezañ meneget ivez war-lerc'h an anv-badez. Don a vez berraet a-wechoù e D.. Implijet e vez e Bro-Spagn, e broioù bet en Impalaeriezh trevadennel Spagn, e Kroatia hag en Italia. Doña eo ar stumm gwregel e spagnoleg. Hiziv hon deiz e vez implijet evit mont davet forzh peseurt den hag a c'hoari ur roll bennak er gevredigezh, pe evel merk sevended kreñvoc'h eget señor ha señora, da skouer d'un itron gozh. Gallout a ra bezañ implijet dre vousgoap ivez.
En Italia ha Kroatia e vez roet an titl-se da dud a iliz hiziv hon deiz.
Olier Biguet
Olier Biguet, ganet d'an 9 Gwengolo 1977 e Naoned, zo skolaer brezhonek, hag ouzhpenn troour ha skrivagner. Troet en deus levrioù dindan e anv gwir pe dindan an anv-pluenn SPARF, ha skrivet en deus lod all pe danevelloù dindan an anv Anthony Renaudin.
Don (titl enorus)
E Breizh-Veur e vez implijet an titl-se evit envel kelennerien ar skolioù-meur ha liseoù zo hengounel o stil. E skolioù-meur stadunanat ha kanadian zo eo an don un den e karg un annez.
Er sevenadur pobl amerikan e kaver an titl Don da envel pennoù bras ar mafia, er filmoù dreist-holl, da skouer en heuliad The Godfather.
Teatro bufo cubano
An Teatro bufo cubano zo un doare c'hoariva poblek e Kuba en eil hanterenn an.
Bultur roueel
Ar bultur roueel (Sarcoramphus papa) a zo un evn-preizh eus Suamerika ha Kreizamerika. Ar spesad nemetañ eo a chom er genad Sarcoramphus.
Boued
En em vagañ a ra al labous diwar c'hagnoù (korfoù marv).
Pereg-Kantieg
Pereg-Kantieg (Piré-Chancé e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2019, o vodañ kumunioù Pereg ha Kantieg.
Ussassai
Ussassai  zo ur gumun e proviñs Nuoro e Sardigna.
Benito Juárez (disheñvelout)
Benito Juárez zo anv ur politikour eus Mec'hiko.
Roet eo bet an anv-se ivez da veur a lec'h :
Friederike von Sachsen-Gotha-Altenburg (1675–1709)
Friederike von Sachsen-Gotha-Altenburg (Gotha 1675-1709 Karlsbad), a oa merc'h d'an dug Friedrich Iañ von Sachsen-Gotha-Altenburg (1646–1691), ha d'e bried kentañ, Magdalena Sibilla (1648–1681), merc'h da August von Sachsen-Weissenfels.
Coracias
Coracias a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ koraged, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Eizh spesad a ya d'ober ar genad :
Urzulei
Urzulei  zo ur gumun e proviñs Nuoro e Sardigna.
Alan Paton
Alan Stewart Paton (Pietermaritzburg, 11 Genver 1903 - Durban, 12 Ebrel 1988) a oa ur skrivagner saoznek eus Suafrika hag a oa enebet ouzh an apartheid.
Eus ur familh saoznegerien e oa, eus Natal. Goude e studioù e teuas da vezañ kelenner. Etre 1935 ha 1949 e labouras en Diepkloof Reformatory, un ensavadur a zegemere felladennerien yaouank du. Degas a reas kemmoù er mont en-dro ha lezel ar re yaouank da vont er-maez p'o deveze un emzalc'h dereat.
Er bloavezhioù 1940 e veajas e meur a vro dre Europa hag e Stadoù-Unanet Amerika, da c'houzout hiroc'h a-zivout ar skolioù er broioù-se ha war o c'hreizennoù evit ar felladennerien yaouank. Pa oa e Norvegia e stagas da sevel e romant kentañ, Cry, the Beloved Country hag a voe echuet gantañ e 1946 e San Francisco. Meur a levr all a savas war-lerc'h, er bloavezhioù 1950, 1960 ha 1970, hag arc'hant a c'hounezas ganto.
E 1953 e voe unan eus ar re a savas Strollad frankizour Suafrika hag a oa a-enep lezennoù an apartheid lakaet war ar vro gant ar gouarnamant. Prezidant ar gostezenn-se e oa pa voe divodet gant ar gouarnamant e 1968, abalamour ma oa ur strollad digor d'an holl dud, pe liv bennak e ve o c'hroc'hen. Abalamour d'e vennozhioù e voe tennet e baseporzh digant Alan Paton e 1960 ha ne voe daskoret dezhañ nemet dek vloaz diwezhatoc'h.
Kurd Lasswitz
Kurd Lasswitz (Carl Theodor Victor Kurd Laßwitz ; Breslau, – Gotha, ) a oa ur skrivagner alaman a lakaer da ziazezer ar skiant-faltazi alamanek. E romant Auf zwei Planeten ("War div blanedenn", 1897) zo unan eus oberennoù pennañ ar skiant-faltazi alamanek ; troet eo bet e meur a yezh.
Vincenzo (stirad skinwel)
Vincenzo (koreaneg 빈센조, Binsenjo) zo ur stirad skinwel eus Sukorea, produet ha skignet gant tvN.
Kurd Lasswitz
Lod oberennoù K. Laßwitz zo bet embannet dindan an anv-pluenn "L. Velatus".
Buhez
An embreger ha politiker Karl Wilhelm Laßwitz (1809-1879) e oa e dad. Goude studiet ar matematikoù hag ar fizik e Skolioù-meur Breslau ha Berlin e tapas e zoktorelezh magna cum laude ("gant kalz meuleudioù") e 1873 a-drugarez d'e dezenn a-zivout an takennoù stag ouzh ur c'horf sonnel dindan ar c'herc'hellder, en devoa kinniget en ur lavaret e chelle hag e ranke skiantoù an natur bezañ skignet. Bloaz war-lerc'h e reas berzh en arnodennoù stadel evit bezañ kelenner er skolioù-meur war ar matematikoù, ar fizik, ar brederouriezh hag an douaroniezh.
Er bloaz 1876 e timezas gant Jenny Landsberg (1854-1936), merc'h ur marc'hadour e Breslau, hag ar c'houblad en em staias e Gotha. Eno e voe Kurd Lasswitz kelenner en ul lise. E 1877] e voe ganet o mab Rudolf, hag e [[1880 o eil mab, Erich . E 1889 e voe anvet K. Laßwitz en ur skol eil-derez.
Er bloaz 1908 e c'houzañvas un darvoud gwazhiedel empenn hag e 1909 ec'h eas da gelenner prevez kent mont war e leve, klañv ma oa bepred. E Gotha e varvas e 1910 ; goude luduet e gorf e voe lakat an jarl-kañv en ur bez-enor a vez dalc'het e ratre gant kêr C'hotha.
Skrivagner
Lakaet e vez Kurd Laßwitz da unan eus tadoù ar skiant-faltazi a-vremañ. Skrivet en deus a-zivout ar fizik, ar c'houiziadoniezh hag Immanuel Kant.
Disheñvel diouzh Jules Verne ha Herbert George Wells ez eo bet K. Laßwitz war dachenn ar skiant-faltazi, p'en deus klasket kelenn ha burutellañ dre an doare istorioù-se. Heroc'h eget skrivagnerien e amzer e oa e sell war an dazont, pa glaske gwelet pelloc'h en ur anzav e veze harzet gant ar pezh a c'helled displegañ dre c'herioù e vare. E romant hir Auf zwei Planeten en devoe ul levezon vras e deroù an war skrivagnerien all, re an Expressionismus  en o zouez : Max Brod, Alfred Döblin, Leonhard Frank, Klabund ha Franz Werfel. Ec'honoc'h e voe brud oberennoù K. Laßwitz adalek ar bloavezhioù 1920, pa voent troet e yezhoù all.
Ankouaet eo bet an darn vuiañ eus skridoù buruteller Kurd Laßwitz, berzet ma oant bet gant an nazied : anoazet e oa bet an Trede Reich gant selloù peoc'hour ha denelour ar skiantour. Ar fizikour alaman Wernher von Braun (1912–1977) avat, en e rakskrid da embannadur stadunanat Auf zwei Planeten, a skrivas bout bet levezonet gant ar romant-se en e yaouankiz. A-hend-all, Kurd Laßwitz e-unan zo un dudenn hag a gar an denelezh hag an natur er romant skiant-faltazi In zwei Leben ("E div vuhez") gant Lion Obra, a c'hoarvez e Breslau pell en dazont.
Gant K. Laßwitz e voe ijinet ar pellgelennerezh en e arnodskrid Die Fernschule ("Ar pellgelennerezh") e 1899.
Oberennoù
Roll holl skridoù Kurd Laßwitz a gavor e Levraoueg Enklask Gotha.
Accettura
Accettura  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
Priñselezh Monforte
Priñselezh Monforte (Principato di Monforte en italianeg) zo ur briñselezh  a zo bet etre deroù ar XVIIvet kantved hag hini an XIXvet, dindan Rouantelezh Sikilia, e kumun Monforte San Giorgio, hiriv e Meurgêr Messina.
Goascorán
Goascorán zo ur gêriadenn eus Honduras, war lez ar stêr Goascorán.
Dom
Dom a c'hall ober dave da veur a dra.
Titl
Evel Don, Dom zo un titl enorus tennet eus dominus, ur ger latin hag a dalv kement hag ozhac'h. Implijet a vez e Portugal hag he zrevadennoù kozh, hag evit tud an ilizoù katolik ha reizhkredennour gresian.
En Iliz e vez roet an titl-se da venec'h an urzhioù beneadat, chartouz ha trapat.
E Portugal ha Brazil e vez roet an titl d'ar rouaned, priñsed, izili an tiegezhioù uhel ha tud nobl bet dibabet gant ar roue, hag ivez an impalaerien evit a sell ouzh Brazil.
Dona eo ar stumm gwregel. Implijet e vez e Portugal evit mont davet forzh peseurt maouez avat, ha pa ne vefe ket a renk uhel.
Tud
Holl Rouaned Portugal en deus douget an titl Dom. Portugaliz all :
Tud a iliz anavezet :
Berranvioù
Dom a c'hall bezañ stumm berraet Dominic, Domenic ha Dominique, da skouer :
Savadurioù
"Dom" a dalv kement hag iliz-veur e broioù zo :
"Dom" a dalv kement ha ti er yezhoù slavek :
Korag Abisinia
Ar c'horag Abisinia a zo un evn amprevanetaer liesliv, Coracias abyssinicus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en un takad hag a ya eus Senegambia da Genya ha ledenez Arabia.
Shōji Satō (arzour)
Shōji Satō (佐藤 ショウジ, Satō Shōji) zo un arzour ha treser japanat. Labouret en deus ivez war mangaioù doare dōjinshi gant al lesanv Inazuma ha penn ar strollad arzourien erotek Digital Accel Works. Penn treser an heuliad manga Highschool of the Dead eo bet betek marv an aozour Daisuke Satō. Hiziv-an-deiz eo harper ar mangaka Kōshi Rikudō, krouer an heuliad manga Excel Saga.
Infection (manga)
Infection (japaneg:インフェクション) zo ur manga doare dreistbevañ, spont hag ecchi. Er rummad Seinen e vez renket. Skrivet ha treset gant Oikawa Tôru hag embannet e Japan abaoe 2015. Embannet eo gant Kodansha e Japan (rakembannet en Shuukan Shounen Magazine ha goude-se en Magazine Pocket)
Istor
Komañs a ra an heuliad en ul lise e Sendai, Haruki Amamiya, krennard en eilvet klas, zo o komz eus e istorioù kalon gant e gamaladed. Yuzuru Takagi, Chika Kisaragi (lesanvet Ragi pe "c'hoar henañ"), Kasumi Masuda kannadez klas, ha Tsuyoshi Kojima. Abaoe pell zo eo troet Haruki gant Satsuki Samidare, met gwelet a ra anezhi evel ur c'hoar vihan hervezañ. E gamaladed o deus ur mennozh, bac'hañ an daou grennard en ur mirlec'h eus ar pleustrva. Ar gudenn a sav eo prennet Haruki er sal gant ur plac'h all, Kirara Isonami. N'en em glev ket an daou grennard tamm ebet. Tremen a ra an amzer hag e-serr dek munut e chomont stanket daou zevezh. Ur wech deuet a-benn da dec'hout diouzh ar sal e welont eo bet lazhadeget darn eus al liseidi ha troet reoù all da zombied. Ar re binimet zo goloet gant preñved hag a glask debriñ an dud manet bev pe binimañ anezho. Ret eo dezho chom bev bremañ en ur gêr leuniet gant dañjerioù liesseurt.
Magdalene von Sachsen (1507–1534)
Magdalene von Sachsen, pe Madalen Saks (Dresden 1507–1534 Berlin), a oa ur briñsez eus Sachsen, ha pried Joachim II von Brandenburg, Dilenner Brandenburg.
Bugale
Pa varvas Magdalene ec'h addimezas Joachim da Hedwig Jagiellon (1513–1573), priñsez eus Pologn.
Yann-Vari Gwilhoù (Ar Mignon)
Yann-Vari Gwilhoù (26 Kerzu 1861-24 Kerzu 1931) a oa ur beleg ha skrivagner brezhoneg.
Friedrich Wilhelm II (Prusia)
thumb|260px|right
Yann-Vari Gwilhoù (Ar Mignon)
Eus Duaod e oa genidik. Kelenner e voe e kloerdi bihan Plougernevel, kure e Plougernevel hag e Plounevez-Kintin, person e Lanvaeleg hag er C'houerc'had ha chaloni a enor e fin e vuhez. Kenlabourat a reas gant Erwan ar Moal en ur sevel pennadoù evit Breiz pe Arvorig. Sinañ a rae anezho Ar Mignon. Gantañ e voe lakaet e brezhoneg "Danevell varzus Sant Brendan", skrivet da gentañ e galleg gant Jozef Duchauchix, hag a voe embannet gant Gwalarn e 1929 ha 1930.
Friedrich Wilhelm II (Prusia)
Friedrich Wilhelm II (1744-1797 ) a voe roue Prusia etre 1786 ha 1797, war-lerc'h e eontr, Frederig Veur.
E vuhez
Ganet e oa bet d'ar 25 a viz Gwengolo 1744 ha marvet e oa d'ar 16 a viz Du 1797. Mab e oa da August Wilhelm von Preußen (1722-1758)
Highschool of the Dead
Un adsevel doare tresadenn-vev japanat 12 lodenn zo bet savet. Produet eo gant Madhouse hag heuliañ a ra ar pevar manga kentañ. Skignet eo bet e Japan etre ar 5 a viz Gouhere hag an 20 a viz Gwengolo 2010. Madhouse en deus produet ivez ul lodenn original video animation (OVA) e 2011. Sentai Filmworks en deus embannet ur stumm istitlet e saozneg eus an heuliad hag eus an OVA hag embannet dre DVD ha Blu-ray evit Norzhamerika.
Stêr Goascorán
Ar Stêr Goascorán (Río Goascorán e spagnoleg) zo ur stêr eus Honduras.
Friedrich Wilhelm II (Prusia)
Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas.
(1778-1841), merc'h d'an dug-meur Karl II von Mecklenburg-Strelitz, ha tri bugel o doe; addimeziñ a reas e intañvez Friederike ha bugale all he doe;
Serc'hed
Meur a vugel en doe gant he serc'h ofisiel, ar gontez Wilhelmine von Lichtenau‎, en o zouez Alexander von der Mark.
Jarabe (sonerezh)
Ar jarabe zo un doare sonerezh hag un doare dañs e Mec'hiko. Un 50 ton dañs a zo bet dastumet. En o zouez ec'h anavezer
Jarabe
Jarabe zo ur ger spagnolek a orin arabek hag anv meur a dra.
Gerdarzh
Eus ar ger arabek šarāb ( شراب ), "siros", "sirop". Anv spagnolek ar sirop eo.
Dañsoù
Anv meur a zañs eus Mec'hiko:
Lempa
Ar stêr Lempa zo ur stêr e Kreizamerika, 422 km dezhi. Dre deir bro e tremen : eieniñ a ra e Guatemala, treuziñ Honduras hag en em deurel er Meurvor Habask en El Salvador.
E menezioù kumun Esquipulas, Chiquimula en Guatemala,e c'hoarvez eus kember ar stêrioù Chacalapa, Tepoctún, La Planta hag Olopita, hag a-benn 30km e tegouezh en  Honduras ma treuz departamant Ocotepeque a-hed 31,4 km.Trmen a ra neuze en El Salvador e departamant Chalatenango ma red a-hed 360,2 km a-raok aberiñ er Meurvor Habask entre  departamant San Vicente ha hini  departamant Usulután.
Brudet eo al Lempa da vezañ ar stêr muiañ saotret e Kreizamerika.
Korag India
Korag India (Coracias benghalensis) a zo un evn liesliv amprevanetaer.
Cavron-Saint-Martin
Cavron-Saint-Martin a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Louarnig
Louarnig zo anv ur mizieg evit ar vugale etre seizh ha daouzek vloaz bet krouet e miz Mezheven 2000 ha meret gant an ti-embann Keit Vimp Bev, staliet e Laz.
Andrea Camilleri
Andrea Camilleri (1925 Porto Empedocle - 2019 Roma) zo ur skrivagner italianek.
Patuca
Ar stêr Patuca (Río Patuca e spagnoleg) zo ur stêr eus Honduras.
Tremen a ra dre gumun Patuca, e departamant Olancho.
Alexandre Astier (istorour)
Alexandre Astier zo un istorour gall.
Sirop
Ar sirop (diwar ar ger arabek charab, dre al latin siropus), pe siros, zo un dourenn c'hludek enni kalz a sukr.
Stêrioù Honduras
Stêrioù Honduras a red lod anezho d'ar Meurvor Habask, hag ar re alL d'ar Mor Karib.
Herbault
Herbault a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
13,01 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 1 253 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Alain Tondereau da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Valve Corporation
Valve Corporation (lesanvet Valve Software, berraet alies e Valve) zo ur studio sevel c'hoarioù video hag un embanner niverel stadunanat savet d'ar 24 a viz Eost 1996 e Kirkland, Washington ha lec'hiet bremañ e Bellevue, Washington, Stadoù-Unanet Amerika.
Ur skourr zo e Luxembourg evit Europa, anvet, Valve S.a.r.l., ha digoret e 2012. Savet e oa bet Valve e 1996 dindan an anv Valve L.L.C. gant Gabe Newell ha Mike Harrington, daou implijad e Microsoft.
Gant an embregerezh e oa bet savet an heuliadoù c'hoarioù brudet-mat Half-Life, Counter-Strike, 'Portal, Day of Defeat, Team Fortress, Left 4 Dead ha Dota''. Gant Valve ivez e oa bet savet ul lusker grafik anvet Source a servij da zarn eus e c'hoarioù. Anavezet eo ivez ar studio evit bezañ bet krouet ar savenn niverel Steam, a zegasas ar Steam Machine, un heuliad c'hoarioù video evit an urzhiataer a ya en-dro dre SteamOS.
Krouidigezh ar studio
Valve a oa bet savet gant daou implijiad kozh d'an embregerezh Microsoft, Gabe Newell ha Mike Harrington, d'ar 24 a viz Eost 1996 gant an anv Valve L.L.C., lec'hiet e oa e Kirkland, Washington. Ur wech savet gant ar stumm incorporation e miz Ebrel 2003 e fiñvas an embregerezh etrezek Bellevue, Washington, ar memes kêr ma oa lec'hiet o embanne rkentañ, Sierra On-Line, Inc.
Yayabo
Ar Yayabo zo ur stêr vihan eus Kuba, ma tremen dre gêr Sancti Spíritus (lesanvet  Ciudad del Yayabo), adstêr d'ar Zaza.
Alexandre Astier (filmaozer)
Alexandre Astier, bet ganet e Lyon d’ar, a zo un aktour, filmaozer, fentigellour, produer, sonaozer, ha skrivagner gall.
Familh
Mab eo da Lionnel Astier ha Joëlle Sévilla hag hantervreur da Simon Astier. Pemp bugel en deus bet gant Anne-Gaëlle Daval: Neil, Ariane, Jeanne, Ethan ha James, ha daou vugel all gant Luna Karys: Aaron hag Isaac.
Thésée (Loir-et-Cher)
Thésée a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Oliveto Lucano
Oliveto Lucano zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
Thésée (Loir-et-Cher)
Douaroniezh
17,61 km2 eo gorread ar gumun.
Coracias cyanogaster
Coracias cyanogaster a zo ur spesad evned amprevanetaer e-touez kerentiad ar c'hCoraciidae.
Thésée (Loir-et-Cher)
Poblañs
War-dro 1 167 a dud a zo o chom eno e 2016.
Coracias cyanogaster
Annez
Bevañ a ra al labous er geotegi eus aodoù Ginea ha Senegal betek Soudan ar Su.
San Giorgio Lucano
San Mauro Giorgio Lucano zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
Thésée (Loir-et-Cher)
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Daniel Charluteau da vaer.
Stêrioù El Salvador
Setu stêrioù brasañ El Salvador, eus ar gwalarn d'ar gevred.
Culicicapa
Culicicapa a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1871 gant an naturour saoz Robert Swinhoe (1836-1877).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Annez
Dek (10) isspesad en holl : o c'havout a reer holl en Azia ar gevred.
Zaza (stêr Kuba)
Ar Zaza eo eil stêr hirañ Kuba, gant he 145 km. Eieniñ a ra e Placetas en proviñs Villa Clara ma red war-du ar su da en em deurel el lenn Zaza, brasañ lenn artifisiel Kuba.
Barry Flanagan
E vuhez
Barry Flanagan a studias e Birmingham College of Art and Crafts (1957-1958) hag e kendalc'has e St. Martin's School of Art Londrez e 1964. Flanagan a voe diplomet e 1966 hag e kelennas neuze e  St. Martin's School of Art hag er Central School of Arts and Crafts (1967-1971). E 1972 hag e 1982 e voe diskouezet e oberennoù en Documenta (5 ha 7) e Kassel. Flanagan eo an arzour e voe dibabet e anv ar Rouantelezh-Unanet da-geñver diskouezadeg daouvloaziek Venezia e 1982. Ur c'hillsell ouzh e oberenn a voe aozet er Fundación 'La Caixa' Madrid e 1993, hag ar memes diskouezadeg a voe kinniget e Mirdi Arzoù-kaer Naoned e 1994.
Gedon arem Flanagan a zo bet diskouezet e meur a lec'h en diavaez evel e Park Avenue e New York e 1995 ha 1996 hag e Grant Park e Chicago e 1996. E 1999 e voe gouestelet un diskouezadeg d'e oberennoù e Xavier Hufkens e Brusel, hag unan e 2000 e Tate Gallery Liverpool. Un diskouezadeg alla voe aozet e 2002 er Kunsthalle Recklinghausen en Alamagn. Ar memes diskouezadeg a voe ivez e Mirdi Arz modern hag arz a-vremañ Nisa.
thumb|right|200px|Thinker on a Rock e Dulenn An delwenn anvet "Thinker on a Rock" a c'haller gwelout er mare-mañ e Washington University in St. Louis. Lesanvet eo al lapin gant ar studierien, hag emañ e-kreiz ar skol-veur, e-kichen Olin Library eWashington University Danforth Campus. Un delwenn all anvet "Thinker on a Rock" a zo ivez e liorzh delwennoù National Gallery of Art e Washington, D.C. En delwenn-se e weler ar c'had (tem pennañ oberenn Flanagan eo, abaoe ma welas, er bloavezhioù 1980, ur c'had oc'h en em ziskouez dirazañ) asambles gant dalc'h Ar Soñjour gant Auguste Rodin (1880).
An delwenn anvet "Large Left-Handed Drummer" a voe diskouezet d'ar 24 a viz Even 2007 en Union Square (New York City).
Magdalena zur Lippe
Magdalena zur Lippe ( 1552 -1587 Darmstadt) a oa kentañ Landgravez Hessen-Darmstadt.
Dimeziñ ha bugale
thumb|Georg Iañ, pried Magdalena. Dimezet e voe da Georg Iañ von Hessen-Darmstadt (1547 -1596), landgrav Hessen-Darmstadt adal 1567 betek 1596.
Ikki Tousen
Ikki Tousen (japaneg: 一騎当千, Hepburn: Ikkitōsen, "A Mighty Knight who Matches a Thousand Knights"), adanvet Battle Vixens en Norzhamerika, zo ur manga seinen hag ecchi japanat skrivet ha treset gant Yuji Shiozaki. Diazezet eo a-ziwar an danevell sinaat klasel romantel Sānguó Yǎnyì (an teir rouantelezh). En heuliad e vez kadourien e rannvro ar c'hantō. Lesanvet int Tōshi (闘士, "soudarded o stourm") hag ezel eus seizh skol disheñvel. Mennet int da vezañ ar c'hadour penn dre ar vro. Penndudenn an istor eo ar stourmerez Hakufu Sonsaku, o tont eus akademiezh Nanyo, unan eus ar seizh skol o kemer perzh er stourm.
Magdalena zur Lippe
Dimeziñ ha bugale
Unnek bugel o doe.
An Amour
Lamour a gaver e norzh Bro-C'hall ivez evel anv-tiegezh. Teir displegadenn a zo : pe e teu eus Amour, un anv-badez kozh, pe e ra dave d'ar "garantez" gant ster ar vignoniezh, pe e teu eus "la moure", da lavaret eo ar vouarenn.
Joachim
Joachim a zo un anv-badez, hebreek a orin ( יְהוֹיָקִים Yəhôyāqîm, Ἰωακείμ Iōākeím e gregach)
Brud
Brudet eo evel anv pried Anna, mamm Mari, a oa mamm Jezuz hervez an Aviel. Tad-kozh Jezuz e oa eta. Koulskoude n'eus anv ebet anezhañ er Pevar Aviel, met en Aviel Jakez.
Jean-Baptiste Raymond de Lacrosse
Jean-Baptiste Raymond de Lacrosse, ganet e Meilhan-sur-Garonne (Lot-et-Garonne) d'ar 6 a viz Gwengolo 1760 ha marvet eno d'an 10 a viz Gwengolo 1829), a oa un ofiser a vor gall ; un haroz e voe e-kerzh Brezelioù an Dispac'h Gall. E 1792 e teuas a-benn da flastrañ emsaverien Martinik ha Gwadloup, met e 1802 e voe trubardet ha harzet gant rebelled. Echuiñ a reas gant ar renk a isamiral a-raok mont war e leve e 1815.
Mestr stern-aoter Heisterbach
Mestr stern-aoter Heisterbach a oa ul livour alaman a labouras tro-dro da gêr Köln, en Alamagn, etre 1440 ha 1460. En e oberennoù e weler levezon Stefan Lochner.
Dont a ra e anv eus ur stern-aoter, graet war-dro 1445, deuet eus manati sistersian Heisterbach, hag hiriv e mirdi Bamberg.
Met un oberenn all zo lakaet war e gont: un aoter eus iliz-parrez sant Kristof Köln, miret en Alte Pinacoteck e München.
Selles-Saint-Denis
Selles-Saint-Denis a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
50,98 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 1 283 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Pierre Maurice da vaer.
Hin
An hin eo stad an atmosferenn e-pad ur mare hir.
Evel-just n'eo ket heñvel an hin e pep lec'h war an douar. Gant an temperadurioù-miz hag ar glaveieroù-miz krenn eo aroueziet un hin dreist-holl. Bez' ez eus meur a rannved klimatek met a-nebeudoù e cheñch an hin eus ur rannved da unan all. Ha gallout a ra an hin cheñch en ur memes rannved eus ur bloaz d'egile. Tremenet e vez tamm-ha-tamm eus un eil rannved d'eben.
Gallout a reer rummañ an hinoù hervez ar c'hlasiafiadur bras a heul. Klasifiadurioù all a zo hervez an ezhommoù (labour-douar, bageerezh, kirri-nij...)
Hin isarktikel
En hemisferenn nort e-lec'h ma'c'h astenn ar c'hevandirioù betek ar c'helc'h polel emañ an hin-se. Aroueziet eo ar rannoù bed isarktikel gant mareoù-goañv hir ha yen-tre ha mareoù-hañv berr ha klouar. Brasoc'h eo kemmadurioù temperadur : betek -40 °C e-pad ar goañv ha 30 °C e-pad an hañv. Izeloc'h eget 0 °C eo an temperadur e-kerzh 6 pe 7 miz. Berr eo ar mare hep rev ha skort eo gwrez an hañv da ziskornañ don an douar.
Hin gerreizh
Etre trovanoù ha kelc'hioù polel ec'h astenn ranndirioù kerreizh, e parzh an avelioù kornaoueg. Izel eo ar cheñchamant temperadurioù etre an hañv hag ar goañv, eus klouar da c'houyen e teuont da vezañ. Erratek eo cheñchamantoù amzer a-hed-da-hed ar bloaz. Gallout a ra rannoù-bed kerreizh bezañ diwar efed ar menezioù. Ha cheñch a ra an hin hervez al ledenn. A-hend-all gant ur mare e-pad ma'z eo war-repoz ar plant hag eo bihanoc'h eget 6 °C an temperadur eo arouezet hinoù kerreizh.
Hin greizdouarel
Ne sell ket nemet ouzh an tachennoù war-dro ar Mor Kreizdouar an hin greizdouarel. Bez' ez eus hinoù greizdouarel etre ledenn 30° ha ledenn 40° nort ha su. E-pad an hañv e c'hwezh eus ar c'heheder avelioù tomm ha sec'h hag an amzer sec'h a zegas an dra-se. Tomm eo ar mareoù-hañv. E-pad ar goañv e teu an avelioù eus an nort hag eus ar c'hornôg. Glebor a zegasont. Flour eo ar mareoù-goañv. Kement-mañ a zo mat evit ar struj.
Takad Broca
Takad Broca eo anv unan eus an daou lec'h pennañ en empenn ma vez aozet ar gomz. Dizoloet e voe gant ar medisin gall Paul Broca en 1861.
Hin
Hin hanter grin
E-barzh rannoù-bed kerreizh ez eus rannoù-bed hanter grin. Tachadoù ec'hon geotus eo ar rannoù-mañ dreist-holl. Etre 250 ha 500 mm e vez ar c'hementad a c'hlaveier. N'eo ket a-walc'h evit diorren ar gwez. E stumm lav pe erc'h e vez ar c'houezhadurioù. Tomm e vez ar mareoù-hañv ha yen e vez ar mareoù-goañv.
Takad Broca
Klotañ a ra gant takadoù Brodmann 44 ha 45.
Er bloaz 2014 e voe embannet ur studienn er gelaouenn  Brain ma tiskouez ar surjian  Hugues Duffau n'eo ket e takad Broca emañ lec'h ar gomz.
Hin
Hin grin
Ur bempvedenn eus an douaroù diveuz a ra rannoù-bed dezerzh hag hanter-dezerzh. An dezerzhioù a zo tachadoù ec'hon sec'h ha noazh a resev nebeutoc'h eget 250 mm a zour bep bloaz. Ledan eo renkad an temperadurioù. Gallout a ra an temperadur e-pad an devezh bezañ brasoc'h eget 50 °C. Met euvret eo ar wrez un nebeud gant an aer sec'h-tre. Ha buan-tre e yena an dezerzh adal ma'z a an heol da guzh. An oabl di goumoul a ya a-du gant skarzh ar wrez e-pad an noz.
Hin istrovanel
En nort da Drovan ar C'hrank (35° N) hag er su da Drovan ar C'havr (35° S) emañ ar rannoù-bed istrovanel. Eus tomm da domm-tre e vez ar mareoù-hañv met hep arouez trovanel e vez ar mareoù-goañv. Dreist 0° C e vez bepred an temperadurioù. N'eus na mare-bloaz sec'h na mare-bloaz gleb, a-hed-da-hed ar bloaz e kouezh ingal ar glav.
Hin drovanel
Sellout a ra an hin drovanel ouzh ar rannoù-bed etre trovan ar C'hrank (35° N) ha trovan ar C'harv (35° S). Aze e tremen an heol dre e zenit. Uhel e vez an temperadurioù bepred hag aroueziet e vez ar mareoù-bloaz gant cheñchamantoù mod an avelioù hag ar glaveier hepken (mare-bloaz sec'h ha mare-bloaz gleb). Ar c'hondisionoù-se a zo peurvat evit ar struj.
Hin veneziad
Disheñvel diouzh re an tachennoù amezek eo kondisionoù klimatek an tachennoù meneziad. Er re-mañ e vez freskoc'h an temperadurioù, kreñvoc'h an avelioù ha fonnusoc'h ar glaveier. E stumm erc'h e vez ar c'houezhadurioù aliesoc'h. Dav e vefe ober anv eus meur a hin veneziad war menezioù e ledennoù pell-tre.
Mestr stern-aoter Friedberg
Mestr stern-aoter Friedberg a oa ul livour alaman dianv, hag a labouras e dibenn ar kantved. Dont a ra e anv eus ur stern-aoter livet a oa en iliz Itron Varia Friedberg, hag a zo hiziv an deiz en ur mirdi e Darmstadt.
Korag Temminck
Ar c'horag Temminck a zo un evn amprevanetaer liesliv, Coracias temminckii an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Annez
Bevañ a ra al labous en enez Sulawesi (Indonezia) peurgetket.
Spice Girls
Ar Spice Girls zo ur strollad sonerezh pop savet 1994. Izili ar strollad eo Melanie Brown, lesanvet Mel B ("Scary Spice"), Melanie Chisholm, lesanvet Mel C ("Sporty Spice"), Emma Bunton ("Baby Spice"), Geri Halliwell ("Ginger Spice"), ha Victoria Beckham ("Posh Spice"). Sinet o deus gant al label Virgin Records hag embannet o deus bet ar c'hentañ single "Wannabe" e 1996; deuet eo da vezañ ar ganaouenn niverenn 1 e 37 bro disheñvel.
Yann Bouëssel du Bourg
Yann Bouessel du Bourg, pe c'hoazh Jean Marie Bouessel du Bourg, a oa ur broadelour breizhat (1924-1996).
Eil Brezel-bed
Ganet eo e Pariz. E familh a zo a orin eus Bilieg e-kichen Felger.
Stourmer breizhat
Skrivet en doa kantadoù a bennadoù er c'helaouennoù breizhek etre 1970 ha 1990, dreist-holl diwar-benn istor Breizh. Tost e oa da Langleiz, e amezeg hag e vignon. Kenlabourat a ra gant kengevread Kendalc'h, Skouted Bleimor, hag ar c'helaouennoù Imbourc'h hag Al Liamm.
Menez Ararat
Menez Ararat (e turkeg: Ağrı Dağı; en armenianeg: Արարատ Ararat; e kurdeg Çiyayê Agirî), anvet Masis ivez en armenianeg (Մասիս), a zo ur menez uhel hag a zo bremañ e reter pellañ Turkia, goude bezañ bet en Armenia ar C'hornaoueg. Menez uhelañ Turkia eo gant 5 165 m, e proviñs Ağrı. Ur menez-tan kozh eo toget gant erc'h padus. Div uhelenn a zo, Ararat Bras hag Ararat Bihan. Brudet eo ar menez abaoe amzer ar Bibl (Geneliezh 8,4) pa'z eus meneg ennañ e vije aochet arc'h Noe warnañ war-lerc'h al Liñvadenn Veur. Daoust ma n'emañ ket ken en Armenia en deus ar menez ur perzh bras en arouezelezh ar vro. Gwelet e vez mat eus ar gêr-benn, Yerevan, ha treset eo war ardamezioù ar vro.
Arouezelezh
Gwelet a reer Menez Ararat war ardamezioù Armenia.
Treset e oa ivez war ardamezioù Republik Sokialour Soviedel Armenia.
Zaza
En oberennoù
Zaza zo anv meur a dudenn a faltazi:
Droué
Douaroniezh
24,04 km2 eo gorread ar gumun.
Río Paz
Ar stêr Río Paz' a ziskenn eus menezioù Quezada (tost d'ar menez-tan Amayo), e biz an departamant Jutiapa, e Guatemala.
Droué
Poblañs
War-dro 990 a dud a zo o chom eno e 2016.
Río Paz
Redek a ra a-hed 134 km etre El Salvador ha Guatemala adal he c'hember gant ar stêr Chalchuapa, hag aberiñ a ra er Meurvor Habask, 16 km er mervent da San Francisco Ménedez, Ahuachapán.
Droué
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Yves Bertouy da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Río Acelhuate
Ar Río Acelhuate zo ur stêr eus El Salvador, 40 km hed dezhi. Adstêr eo d'ar stêr Lempa a ya d'aberiñ er Meurvor Habask.
Caramagna Piemonte
Caramagna Piemonte zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Prestatyn
Prestatyn zo ur gêr en arvor hanternoz Kembre, e Sir Ddinbych, nepell diouzh Y Rhyl.
Antoine Quentin Fouquier-Tinville
Kenderv e oa da Camille Desmoulins.
E 1775 ec'h euredas da Dorothée Saugnier, ur genitervez kompez, ha pemp bugel o doe. E 1782 avat e varvas e bried o c'henel o merc'h diwezhañ. Un toullad mizioù goude ec'h addimezas d'ur plac'h yaouank anvet Henriette Gérard d'Aucourt, a c'hanas daou vugel.
Selles
Selles eo anv meur a gumun c'hall.
Torre
Torre, zo ur ger hag a dalvez kement ha tour e meur a yezh romanek, hag a gaver e meur a lec'hanv e Brazil, en Italia (ma vez Tor a-wechoù), e Portugal hag e Spagn.
Kumunioù
Stank en e gaver el lec'hanvadurezh italianek, test d'un tour kozh bennak.
Hordeum murinum
Hordeum murinum pe Heiz Gouez a zo ur c'heotenn eus kerentiad ar Poaceae boutin tre er rannvroioù klouar.
Cara Sucia
Cara Sucia (dremm lous e spagnoleg) zo anv meur a dra:
Gwez-ragoumin
Gwez-ragoumin a zo un doare gwez-kerez norzh Azia
Castiglione Falletto
Castiglione Falletto (Castion Falèt e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Philemon (genad)
Philemon a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831)
Río Cauto
Río Cauto zo ur gumun eus Kuba, e proviñs Granma, war lez ar stêr Cauto, stêr hirañ an enez. 47 000 a dud zo er gumun.
Philemon (genad)
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == Triwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Jadwiga Jagiellon
Jadwiga Jagiellon(ka) a zo anv teir friñsez polonat:
Philemon (genad)
O c'havout a reer en Aostralia, reter Indonezia, Kaledonia-Nevez ha Papoua Ginea-Nevez, triwec'h (18) isspesad dezhe en holl.
Río Cara Sucia
Ar stêr Cara Sucia (dremm lous, e spagnoleg) zo ur stêr e su El Salvador.
C'hoarvezout a ra e-harz ar Parque Nacional El Imposible eus ar stêrioù Mistepe ha Maishtapula ha redek trema ar c'hornôg dre gornad Cara Sucia en departamant Ahuachapán betek ur pleg-mor nepell diouzh El Zapote.
Crissolo
Crissolo (Criçòl en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Departamant Ahuachapán
Departamant Ahuachapán zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, hag Ahuachapán eo ar gêr-benn anezhañ.
Mestr stern-aoter Fröndenberger
Mestr stern-aoter Fröndenberger a oa ul livour alaman a labouras e dibenn ar kantved hag e penn-kentañ ar  kantved. Etre 1410 ha 1420 e livas ur stern-aoter ma weler an Itron Varia, e manati Fröndenberger. N'anavezer ket e anv gwir.
Unvaniez Arvor
Unvaniez Arvor a oa un aozadur politikel gouestlet d'ar vuhez publik e Breizh ha kentañ lodenn e anv a oa Fédération régionaliste de Bretagne (FRB). Krouet e voe d'an 29 a viz Here 1911, e Roazhon. Un disrann e oa eus Kevredigez Broadel Breiz (KBB) da vare an Emsav kentañ, an eil aozadur oc'h embann mennozhoù ar Rannvroelouriezh hag an emrenerezh e Breizh.
Diazezadur
Pa voe krouet Kevredigez Broadel Breizh e 1899 e teuas un niver bras a skrivagnerien vrezhonek, hogos holl varzhed ha divizout a rejont en em vodañ en ur vreuriezh drouized, anvet Goursez Breizh a voe krouet e Gwengamp tri miz goude. Tarzhañ a reas an dizemglev e-barzh Kevredigez Broadel Breiz er vodadeg veur dalc'het en hañv 1912. E-doug bodadeg kentañ Unvaniez Arvor e voe roet kazi holl ar c'hargoù da izili ar Gorsedd. En o zouez e oa Jos Parker (Barz Kloarek Kerne) anvet da gadoriad, André Mellac (Barzh Gwenedour), anvet da deñzorer (ur garg heñvel a oa gantañ e KBB), Maurice Duhamel, sonaozour, Émile Masson, kelenner lise ha stourmer eus an tu kleiz, Camille Le Mercier d'Erm, barzh ha skrivagner, Jean Choleau, anvet da veskadoriad, Leon ar Berr, kelaouenner ha skrivagner brezhonek, anvet da sekretour, Frañsez Vallée (Drouiz Abherve), yezhoniour ar brezhoneg, anvet da veskadoriad, Joseph Duchauchix (Barz Ar Meneziad), anvet da sekretour, Frañsez Jaffrennou (Barzh Taldir), mouller ha rener kelaouenn brezhonek, Iwan an Diberder, kelaouenner ha dastumer lennegezh dre gomz, ha Loeiz Herrieu, labourer-douar ha skrivagner brezhonek, anvet da vessekretour.
Mennozhioù
E niverenn gentañ ar Bulletin de la Fédération régionaliste de Bretagne e voe skrivet n'en doa an aozadur nevez netra da welout gant un obererezh politikel. Un dislavar ne oa ket, pa ne oa ket intent, hervez Alain Déniel, eus ober kampagn ha kemer perzh en dilennadegoù. Displeget e voe abegoù an disrann :
Trede Republik
An Trede Republik eo an anv roet d'ur marevezh istorel en istor meur a vro pa voe adsavet ar Republik, pe kemmet he diazezoù e doare pe zoare.
Unvaniez Arvor
Mennozhioù
Eus 1920 betek ar bloavezhioù 50 e chomas Jean Choleau, hag eñ hêr da wiaderien e Gwitreg hag ur greantour en obererezh-se, e penn an aozadur. Degas a reas ur savboent armerzhel ha ne oa ket anezhañ en Emsav kentañ. Ur renkad tud gant micherioù a denne d'an aferioù a zeuas da vezañ dedennet gant Breizh ha ne oa ket an holl anezho brezhonegerien ha pa glaske lod anezho adpiaouiñ ar yezh. E komzoù berr eo bet displeget an dra gant Michel Nicolas : "Un torradur diwar ar bloc'had maeziad, hag eñ an hini mestroniour betek-henn, ha dilec'hiadur ar rannvroelouriezh war dachenn an diorreadur lec'hel, hemañ armerzhel dreist-holl, koulz hini ar greanterezh hag hini ar c'henwerzh ". Tolpañ energiezhioù evit kreskiñ pinvidigezhioù ar Vrezhoned e voe diaz ar prezeg broadel a gloto gant interestoù darn eus ar vourc'hizelezh bihan hag ar vourc'hizelezh krenn e Breizh. E 1920 e embannas Unvaniez Arvor e vefe gwelloc'h broudañ Breiz arvorigat, ur rannvro armerzhel, Naoned ar gêr-benn anezhi, a vefe enni Anjev, Kotentin, Maine ha Poatev ha ne voe ket resevet mat ar c'hinnig gant an holl izili. Ne oa ket dre zegouezh e klaske Jean Choleau klotañ ouzh ar prederiadennoù a rene en amzer-se, ar rannvroioù da vezañ krouet ha deurioù ar pennadurezhioù naonedat a gave dezho e c'hell bezañ ur rannvro re strizh pa oa ar gêr-benn o kaout liammoù stank gant tiriadoù all.
Istor
Dre ma oa ar brezel o ren, ne voe nemet daou emvod en e brantad, e Pondi (Gwengolo 1917) hag en Alre (Gwengolo 1918) hag adlañset e voe e 1920 gant Frañsez Vallée, kadoriad. Erlec'hiet e voe e diwezh ar bloaz gant Jean Choleau a oa bet pennibil an aozadur goude marv Jos Parker e 1917. E miz Kerzu 1921, hervez ster he daou anv, Unvaniez Arvor a ya da vezañ ur c'hevredad savet etre 5 aozadur breizhek : ar Bleun-Brug, Brediah ar brehoneg, Breuriez Breiz, Goursez Breiz hag Unvaniez Yaouankiz Breiz, Met nac'het e oa bet gant Kevredigez Vroadel Breiz mont e bourzh. Cheñchet e voe titl ar gelaouenn ofisiel (ne voe nemet 4 niverenn anezhi) a yeas da vezañ "Le Pays Breton", ur gelaouenn drimiziek.
Émaux et Camées
Meur a embannadur a voe, kresket bep tro, e 1853, 1858, 1863 hag an hini diwezhañ e 1872.
Mahābhārata
Ar Mahābhārata (Devanāgarī महाभारत, LFE ) zo unan eus daou zanevellgan sañskritek meur Henindia, an eil o vezañ ar Rāmāyaṇa. Ul lodenn eus an itihāsa (pe "istor") hindouat eo an danevellgan.
Ouzhpenn danevell meurganel brezel Kurukṣetra ha tonkadur ar gKaurava-ed hag ar bPāṇḍava-ed ez eus er Mahābhārata kalz a zanvez prederouriezhel ha deoliezhel, evel ar gaozeadenn diwar-benn "pevar fal ar vuhez" pe puruṣārtha (12.161). Setu int amañ : dharma (an ober reizh) ; artha (ar pal) ; kāma (ar blijadur) ha mokṣa (an dieubidigezh). E-touez an oberoù hag an istorioù pennañ a ya d'ober ar Mahābhārata e kaver ar Bhagavad-Gītā, istor Damayantī, ur stumm berraet eus ar Rāmāyaṇa, hag ar Ṛṣyaśṛṅga, a vez sellet outo alies evel oberennoù en o unan.
Hervez an hengoun e lakaer Vyāsa da oberour ar Mahābhārata. Meur a daol-arnod a zo bet evit klask diluziañ penaos eo kresket ha penaos eo bet savet ar gwiskadoù anezhañ a-hed e istor. Ne voe ket savet al lodennoù koshañ eus an destenn abretoc'h eget war-dro 400 kent JK. Tizhet he devoa an destenn he stumm-diwezh e penn kentañ ar prantad Gupta (war-dro ar IV kantved goude JK) moarvat Gallout a reer treiñ an titl evel "kontadenn veur tierniezh Bhārata". Gouez d'ar Mahābhārata e-unan ez eo hiraet ar gontadenn diwar ur stumm berroc'h a 24 000 gwerzenn anvet Bhārata hepken. .
Châtres-sur-Cher
Châtres-sur-Cher a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Mahābhārata
Gant war-dro kant mil gwerzenn, arroudoù hir lavar plaen, pe war-dro 1,8 milion a c'herioù en holl, ez eo ar Mahābhārata dek gwezh ken hir hag an Ilias hag an Odysseia a-gevret war-bouez nebeud, pe war-dro peder gwezh ken hir hag ar Rāmāyaṇa,.
Châtres-sur-Cher
Douaroniezh
35,33 km2 eo gorread ar gumun.
Mahābhārata
Istor ha framm an destenn
Hervez an hengoun ez eo Vyāsa oberour an danevellgan, ha bez' eo ivez un dudenn a-bouez en danevellgan. E rann gentañ ar Mahābhārata e tisklêrier ez eo Gaṇeśa, war c'houlenn Vyāsa, a lakaas an destenn dre skrid diwar selaou Vyāsa ouzh e zrezevellañ. Lavaret e vez en doa asantet Gaṇeśa e skrivañ war an diviz ma ne baouezfe gwezh ebet Vyāsa gant e zezrevell. Asantiñ a reas Vyāsa gant ma kemerfe Gaṇeśa amzer da gompren ar pezh a vefe lavaret a-raok e lakaat dre skrid.
Châtres-sur-Cher
Poblañs
War-dro 1 111 a dud a zo o chom eno e 2016.
Mahābhārata
Istor ha framm an destenn
Ober a ra an danevellgan gant framm an "istor e-barzh an istor", anvet ivez "danevell stern", a gaver e meur a oberenn relijiel pe lik eus India. Dezrevellet eo d'ar roue Janamejaya a zo mab-kuñv Arjuna, gant Vaiśampāyana, un diskibl da Vyāsa. Ha neuze eo dibunet drezevell Vaiśampāyana d'he zro da Janamejaya gant ur c'honter a vicher anvet Ugraśravā Sauti, d'ur vodadeg furien a oa o seveniñ an aberzh 12 vloaz evit ar roue Saunaka Kulapati e Koadeg Naimiṣa.
Châtres-sur-Cher
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Sylvie Doucet-Lauverjat da vaerez.
Mahābhārata
Istor ha framm an destenn
Jaya, kalon ar Mahābhārata a zo frammet e stumm un diviz etre Dhṛtarāṣṭra roue Kuru ha Sañjaya, e guzulier ha paotr-karr. Dezrevellañ a ra Sañjaya kement darvoud a c'hoarvez e-kerzh brezel Kurukṣetra a badas 18 devezh, d'ar c'houlz ma c'hoarvez hag evel ma c'hoarvez. Gwezh ha gwezh all e vez Dhṛtarāṣṭra oc'h ober goulennoù hag o tiskrediñ, ha gwezhoù zo e vez o hirvoudiñ pa oar ervat peseurt reuz ha freuz a zegas ar brezel d'e vibien, d'e gerent ha d'e vignoned. Ouzhpenn se en em sant kablus en abeg d'e roll hag en doa disoc'het war ar brezel-se, drastus evit Iskanvandir Indez a-bezh.
E penn kentañ e ro Sañjaya un deskrivadur eus kevandirioù diseurt an Douar, ar planedennoù all, hag eñ ha lakaat ar pouez war Iskevandir Indez ha reiñ ur roll danzeet eus kantadoù a rouantelezhioù, meuriadoù, proviñsoù, keodedoù, kêrioù, kêriadennoù, stêrioù, menezioù, koadeier hag all eus Iskevandir Indez (Bhārata Varṣa). Reiñ a ra ivez displegadennoù diwar-benn an aozadurioù brezel kemeret bemdez gant pep kostezenn, marv pep haroz ha munudoù pep krogad brezel. Un triwec'h pennad bennak eus Jaya Vyāsa a ya d'ober ar Bhagavad-Gītā, testenn sakr an Hindouiz. Dre se e pled an oberenn-se eus Vyāsa, anvet Jaya, gant dodennoù diseurt evel douaroniezh, istor, brezel, relijion ha buhezegezh. Gouez d'ar Mahābhārata e-unan en doe kresket Vaiśampāyana an istor gant Jaya Vyāsa enlakaet. A-benn ar fin e voe savet stumm dibenn ar Mahābhārata gant Ugraśravā, gant Jaya Vyāsa ha Bhārata Vaiśampāyana lakaet e-barzh an danevellgan.
Daveoù istorel
An dave kentañ d'ar Mahābhārata ha d'e galonenn, ar Bhārata, a gaver en Aṣṭādhyāyī (sūtra 6.2.38) Pāṇini (4 kantved kent JK), hag er Āśvalāyanagṛhyasūtra (3.4.4). Dre se e c'heller soñjal e voe savet ar galonenn 24 000 gwerzenn, anavezet evel ar Bhārata, hag ur stumm astennet kentañ eus ar Mahābhārata a-benn ar 4 kantved kent JK.
Gant ar skrivagner gresian Dion C'hrusostomos (war-dro 40-120) e voe danevellet, "lavaret e vez e vez kanet barzhonegoù Homeros en Indez zoken, e lec'h m'o deus o zroet en o yezh. An disoc'h eo [...] n'eo ket dianav da Indeziz poanioù Priamos, hirvoudoù ha leñvoù Andromac'he hag Hekabe, ha kadarnded Ac'hilleüs hag Hektor : ken boemus eo bet barzhoniezh Homeros !" Daoust da ster kentañ anat an arroud — troet e oa bet an an Ilias e sañskriteg — ez eus bet goulakaet gant lenneien zo e tiskouez an danevell e oa eus ar Mahābhārata d'ar c'houlz-se hag hevelebekaet e oa bet lodennoù anezhañ en un doare sinkretek ouzh istor an Ilias gant Dion pe gant e vammennoù. Goulakaet en deus Christian Lassen en e Indische Alterthumskunde e oa kaoz a-benn ar fin eus poanioù Dhṛtarāṣṭra, hivoudoù Gāṃdhārī ha Draupadī, ha kadarnded Arjuna ha Duryodhana pe Karṇa.