cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Animal Story Book
The Animal Story Book zo un dastumad kontadennoù troet e saozneg gant Andrew Lang hag e bried, anezhañ an eizhvet eus an 23 levr a zo er rummad The Lang's Fairy Books, hag a voe embannet e 1896. Ennañ e oa 65 kontadenn diwar-benn loened, darn dibabet e-touez mojennoù Gres pe Roma, darn all tennet eus oberennoù Alexandre Dumas.
The Hobbit (sonerezh orin)
The Hobbit : An Unexpected Journey (Original Motion Picture Soundtrack) ha The Hobbit: The desolation of Smaug (Original Motion Picture Soundtrack) zo daou CD doubl enne sonerezh orin filmoù The Hobbit : An Unexpected Journey ha The Hobbit: The desolation of Smaug. Savet int bet gant Howard Shore en deus savet ivez sonerezh saga The Lord of the rings. Kavout a reer ar CDoù en un embannadur eeun hag en un embannadur ispisial (ennañ pennadoù sonerezh ouzhpenn ar pezh a gaver en embannadur all).
The Hobbit : An Unexpected Journey
The Hobbit: An Unexpected Journey ("An Hobbit: ur veaj dic'hortoz" e brezhoneg) zo un albom gant sonerezh orin ar film The Hobbit: An Unexpected Journey. ouzhpenn div eurvezh sonerezh enno ha notennoù gant Doug Adams. Kinniget eo ar musik, dre vras, evel m'emañ er film hag er memes urzh, met pezhioù sonerezh zo a zo bet adaozet da wellaat ar selaouadenn hag evit tostaat eus ar pezh a vefe klevet en ur sonadeg. Diglok eo an enrolladenn neoazh, Dreist-holl abalamour da sonerezh all implijet e lodennoù eus ar film. Kemmoù zo zoken etre an embannadur eeun hag an embannadur ispisial eus ar sonerezh, gant pennadoù sonerezh a glever en embannadur standard ha lod all er furm astennet hepken
Embannet e oa an albom evit An Unexpected Journey d'an 11 a viz Kerzu 2012, en embannadur standard hag en hini ispisial war un dro, gant pe a zaou CD. "The Geeks of Doom" a zisklêrias e oa bet adimplijet gant Shore, enrollet gantañ ar sonerezh en Abbey Road Studios hag en AIR Lyndhurst e Londrez, lod temoù e sonerezh evit The Lord of the Rings. Implijout a ra an temoù-se da gregiñ avat evit stagañ goude gant ur sonerezh disheñvel a-grenn hag a zeu da vezañ war un dro teñval ha gwellwelus, feal da vennozhioù Jackson ha Tolkien".
Sonet eo titloù ar film gant al London Philharmonic orchestra, London Voices ha laz-kanañ paotred Tiffin, hag ivez gant unsonerien hag unkanerien, o anv Clara Sanabras, Richard Armitage, ha Neil Finn.
The Hobbit: The desolation of Smaug
The Hobbit: The desolation of Smaug ("An Hobbit: Dismantr Smaug" e brezhoneg) zo un albom gant sonerezh orin ar film The Hobbit: The desolation of Smaug.
Notennoù
Music of The Hobbit films
Kana
Kana  a zo ur gêr vihan eus Galilea brudet peogwir en dije graet Jezuz e gentañ burzhud eno (Eured Kana) hervez Aviel Sant Yann (Yn 2,1-12).
Ali eo an darn vrasañ eus ar viblourien evit soñjal e oa eus ar gêr-se rak skrivet oa bet Aviel Yann evit Yuzevien o chom en Israel moarvat. N'ouzer ket pelec'h lec'hiñ ar gêr e Palestina a-vremañ koulskoude. Pemp lec'h a c'hellfe bezañ Kana ar Bibl :
Kafr Kana, en Israel (anvet ivez Kefar Kenna); Khirbet Kana, en Israel ; Karm er-Rasm, en Israel ; Ain Quana, en Israel; Qana al-Jalil, e Liban
Grupo Manguaré
Ar Grupo Manguaré zo ul laz kuban savet e 1971;
Liammoù diavaez
O kanañ
Corazón salvaje
Corazón salvaje (Kalon ouez) zo anv spagnolek ul levr ha meur a film diwarnañ.
Lennegezh
Corazón salvaje zo ur romant spagnolek, skrivet gant an oberourez vec'hikan Caridad Bravo Adams, embannet e 1957, hag a zo bet tennet meur a oberenn filmet anezhañ.
Film saoznek
Corazón salvaje zo ivez anv spagnolek ar filmoù:
Pal-forn
Ur bal-forn a vez lavaret eus ur seurt pal troadet hir hag a servij da lakaat an toaz er forn ha da dennañ ar bara poazhet er-maez anezhi.
Domodossola
Domodossola (Dòm e lombardeg, Döm pe z'Töm e valseg hag Ël Dòm e piemonteg) zo ur gumun hag ur gêr italian, e proviñs Verbano-Cusio-Ossola e Piemonte, war lez ar stêr Toce. Da 17 722 a dud e save ar boblañs d'an 31 a viz Kerzu 2021.
Forest
Forest zo un anv-lec'h, un anv-badez hag un anv-tiegezh a gaver er broioù saoznek dreist-holl, met ivez er re c'hallek, alamanek ha brezhonek.
Domodossola
Istor
Gwechall e oa anvet Oscela, Oscela Lepontorum gant ar Romaned, dre ma oa kêr-benn al Leponted.
Publius Claudius Appius Pulcher
Publius Claudius Appius Pulcher a oa konsul roman en 249 kent JK e-pad ar brezel punek kentañ, eus ar gens Claudia.
L'Abergement-Clémenciat
L'Abergement-Clémenciat (distaget: ) zo ur gumun eus an departamant Ain, er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e Bro-C'hall.
Publius Claudius Appius Pulcher
Mab e oa da Appius Claudius Caecus (kensor en 312 kent JK, a savas an Aqua Appia hag ar Via Appia. Tad e oa da Appius Claudius Pulcher (konsul en 212 kent JK).
Eñ eo an hini kentañ eus ar gens Claudia a voe lesanvet Pulcher (kenedus, en latin).
Toce
An Toce  zo ur stêr e Piemonte en Italia hag en em daol el lenn Maggiore.
Meuriad Shimeon
Unan eus daouzek meuriad Israel eo meuriad Shimeon. Meneget eo e Levr an Niveroù (Ni 1, 22-23). Lodenn douar Kenaan roet da ziskennidi Shimeon a gaver deskrivet e Kentañ Levr an Danevelloù (4,24-43).
Constanza Kastilha (1354-1394)
Constanza Kastilha (1354-1394) a oa ur briñsez kastilhat, merc'h da Pedro Iañ Kastilha, ha pried d'ar priñs saoz Yann Gent.
The Arabian Nights' Entertainments
The Arabian Nights' Entertainments zo un dastumad kontadennoù saoznek embannet gant Andrew Lang. Peder c'hontadenn ha tregont zo el levr, tennet eus ar Mil nozvezh hag unan, azasaet evit bugale. Istor Aladdin a oa ivez er Blue Fairy Book, embannet nav bloaz kent, e 1889.
Baraerez Aljubarrota
Baraerez Aljubarrota (portugaleg : A Padeira de Aljubarrota), pe Brites de Almeida, zo un harozez portugalat vojennel a gemeras perzh en he doare en Emgann Aljubarrota e 1385, ma voe trec'h Portugaliz war arme Roue Kastilha. Gant he fal-forn e lazhas seizh soudard kastilhat a oa o kuzhat en he zi-forn.
Suffragette City
Suffragette City a zo ur ganaouenn gant David Bowie.
Shimeon
Hervez Levr ar C'heneliezh an Tanac'h ez eo Shimeon an eil mab ganet da Yaakov gant e wreg kentañ, Lea. Hendad meuriad Shimeon, unan eus daouzek meuriad Israel, eo.
Tahiti
Tahiti zo un enezenn eus Enezeg ar Gevredigezh, er Meurvor Habask, hag unan eus inizi Polinezia c'hall. Un enezenn veneziek eo, hag ur gouraleg tro-dro dezhi. Div lodenn zo anezhi: Tahiti Nui, an hini vrasañ, ha Tahiti Iti, pe ar Ragenez, staget kenetreze gant strizh-douar Taravao.
Dizoloet e voe en 1767 gant Samuel Wallis, ha goude en 1768 gant Bougainville ha Cook en 1769.
Luise Henriette von Oranien
Luise Henriette von Oranien, Louise Henriëtte van Nassau en izelvroeg (Den Haag 1627 – Berlin, 1667) a oa ur briñsez izelvroat, kontez Nassau ha merc'h henañ Frederig Herri, Priñs Orañj hag Amalia von Solms-Braunfels. Merc'h-vihan e oa da Wilherm an Tavedeg.
Buhez
He bugaleaj a dremenas e lez he zad, ar stadthouder. He mamm a glaske un dimeziñ roueel dezhi, ha kaoz a voe ur pennad eus ar roue saoz Charlez II Bro-Saoz. Ret e voe dezhi dilezel he c'harantez ouzh Henri Charles de la Trémoille, Priñs Talmant, mab da Henry de La Trémoille, ha dimezet e voe da Frederig Gwilherm Iañ Brandenburg (1620-1688), dilenner Brandenburg, e Den Haag e miz Kerzu 1646, da zeiz he 19 vloaz.
A bouez e oa an emglev-se da zilenner Brandenburg abalamour ma oa an Izelvroioù o pinvidikaat hag en devoa ezhomm da gaou to skoazell evit kreskiñ levezon Brandenburg e Pomerania.
Dilennerez
Bevañ a reas an daou zen yaouank e Kleve e-pad o bloavezhioù kentañ a-gevret ; alese ez ejont da Vrandenburg e 1648. A-hed he buhez pried e heulias he gwaz hag e veajas etre kêrioù Den Haag, Königsberg, Berlin ha Kleve, e-pad brezelioù hag enselladennoù, e Polonia ha Danmark. Kuzulierez he fried e oa. Gant he c'henskriverezh da rouanez Polonia e teuas a-benn da lakaat ar vro-se da ober emglev gant Brandenburg ha da anavezout Prusia evel proviñs eus Brandenburg. Lavaret e veze ne oa ket bet biskoazh a zilennerez ken bras he levezon. Lakaat a reas sevel ur c'hastell e Bötzow, e doare an Izelvroioù, e 1650-52 : Oranienburg e voe anvet. E 1653 e voe kemmet anv kêr en Oranienburg.
Mibien
C'hwec'h bugel he doe, hogen ne vevas nemet tri mab : Karl Emil (1655–1674), Frederig (1657–1713), kentañ Roue Prusia, ha Ludwig (1666–1687), pried kentañ Ludwika Karolina Radziwiłł.
Anthony W. Gardiner
thumb Anthony W. Gardiner (1820 - 1885) a oa ur politikour eus Liberia, bet prezidant ar vro.
Ganet e oa bet e kontelezh Southampton (Virginia, Stadoù-Unanet). Divroañ a reas da Liberia gant e familh e 1831 hag eno e reas studioù war ar gwir. Kemer a reas plas Joseph Jenkins Roberts e penn ar Stad e fin 1875, pa oa Roberts re glañ evit echuiñ e brezidantelezh. Gounit a reas an dilennadeg e 1877 ha navet prezidant Liberia e voe adalek ar 7 a viz Genver 1878. Addilennet e voe met ret e voe dezhañ dilezel e garg d'an 20 a viz Genver 1883 dre ma oa skoet klañv.
Kanton Baiona-Norzh
Kanton Baiona-Norzh zo ur c'hanton eus Iparralde Euskal Herria, e departamant ar Pyrénées-Atlantiques, savet diwar proviñs kozh Lapurdi.
Ennañ emañ:
Gwenn (lec'hanvadurezh)
Gwenn zo ul liv a gaver el lec'hanvadurezh e Breizh koulz hag er bed.
Er broioù all
Er gorrlec'hanvadurezh :
Kanton Baiona-Norzh
Istor
Krouet e voe ar c'hanton e 1973 pa voe adframmet kantonioù kozh Baiona, a oa anezho d'ar poent-se: canton de Bayonne-Nord-Est ha canton de Bayonne-Nord-Ouest.
E 1982 e voe dilamet al lodenn reter pa voe krouet kanton Hiriburu.
Goulach
Goulach zo anv ur geusteurenn eus Hungaria graet gant kig, legumaj, paprika hag a ro e liv ruz dezhañ, ha spisoù all. Debret e vez e Kreizeuropa a-bezh, hag er C'harpatoù dreist-holl.
Amir Sarkhosh
Amir Sarkhosh zo ur c'hoarier snooker, bet ganet d'an 30a viz Mae 1991 en Iran.
Goulach
En deroù e oa ur meuz kouerien, aozet gant ar vesaerien hungariat.
Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel
thumb|Anna Amalia von Sachsen-Weimar-Eisenach  pe [[Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel. Poltred gant Johann Ernst Heinsius 1773)'']]
Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel (1739 en Wolfenbüttel - 1807 en Weimar) a oa ur briñsez alaman, dugez Sachsen-Weimar-Eisenach, hag ur sonaozourez.
He buhez
Merc'h e oa da Philippine Charlotte Prusia (1716–1801) ha da g-Karl Iañ von Braunschweig-Wolfenbüttel (1713–1780). He mamm a oa c'hoar da Friedrich II, roue Prusia.
Dimeziñ a reas da zug Sachsen-Weimar-Eisenach.
François Antoine Legall de Kermeur
François Antoine Legall de Kermeur a zo bet ganet e Versailhez (Bro-C'hall) d’ar 4 a viz Gwengolo 1702 ha marvet e 1792.
Meurc'hoarier echedoù gall a orin a Vreizh.
Boas e oa da c'hoari e "Café de la Régence" e Pariz (Bro-C'hall). Meneget e voe gant Diderot e Le Neveu de Rameau ha gant Rousseau e Les Confessions. Ar c'hreñvañ c'hoarier ag ar bed a-bezh e voe tro-dro ar bloavezhioù 1730. Kelenn a reas an echedoù da François Philidor: en ur ober tri bloaz e teuas an diskibl da vout kreñvoc'h eget e vestr.
Frederig
Baden
Daou zug-meur:
François Antoine Legall de Kermeur
Mat Legall
thumb|left
Frederig
Anv nav roue
Kenaan
Kenaan (hebraeg : כנען Kənáʿan) a zo un tiriad a yae eus su Fenikia (Tir ha Sidon) betek dezerzh an Negev er Bibl.
François Antoine Legall de Kermeur
Mat Legall
1. e4 e5
Kenaan
Amsklaer orin ar ger, dont a rafe eus anv Kenaan, unan eus mibien-vihan Noah. An annezidi a oa bodet e klanoù a voe argaset gant ar yuzevien. Rolloù anvioù a gaver e Levr ar C'heneliezh (Gn 10, 15-18) hag e Levr an Adlezenn (Ad 7, 1-5)
François Antoine Legall de Kermeur
Mat Legall
2. Mf3 d6
Kenaan
Daoust d'ar pezh a lenner e Levr an Adlezenn, « seizh pobl, niverusoc'h, ha kreñvoc'h egedout, hag en devo o laket an Aotroù dirazout, hag az po o dornet, ez anaouei anezho, hep divizañ ganto emglev ebet, na kaout truez outo'' », e chomas un darn eus ar pobloù-se e Kenaan hag e voe kalz dimezioùh a zoken azeulerezh an idoloù evel ma vez meneget e meur a lec'h er Bibl.
François Antoine Legall de Kermeur
Mat Legall
3. Fc4 Fg4?!
4. Mc3 Mc6
Kenaan
Un arouez kreñv eo : an "douar prometet", an Douar a yeas Avraham davetañ goude bezañ bet galvet gant an doue, an Douar da aloubiñ gant sikour an doue, hag all.
François Antoine Legall de Kermeur
Mat Legall
5. Mxe5?! Fxd1??
Rostratula
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
François Antoine Legall de Kermeur
Mat Legall
6. Fxf7+ Re7
Rostratula
Spesadoù
Daou spesad a ya d'ober ar genad :
The Orange Fairy Book
The Orange Fairy Book zo unan eus an 23 levr bodet er rummad anvet The Lang's Fairy Books, hag a oa bet troet hag embannet gant Andrew Lang hag e bried e 1906.
Ar c'hontadennoù
An dastumad zo 33 c'hontadenn enni, lod eus Jutland, Rodezia, pe Ouganda, evit an darn vrasañ, hag eus broioù all a bep seurt eus Europa. Setu o anvioù:
Tornado Alley
Tornado Alley ("Trepas ar C'horventoù") a reer e SUA eus an takad ma vez korventoù an aliesañ.
E 1952 e voe arveret an anv evit ar wech kentañ, evel talbenn ur studiadenn gant an hinourion eus an US Air Force Ernest J. Fawbush (1915–1982) ha Robert C. Miller (1920–1998) a-zivout kemenn ar gwall varradoù-arnev e lod rannoù eus Texas hag Oklahoma, petra bennak ma'z eo dispis harzoù ofisiel Tornado Alley. An hinadourien a verk barroù e gwerederezh ar c'horventoù e lod takadoù, hag a-c'houde gwerso e oar an "Hemolc'herien korventoù" e c'hoarvezont alies er Great Plains
Minnesota, Wisconsin, Illinois, Indiana, Missouri hag Ohio a vez kontet e Tornado Alley a-wechoù. Enklaskoù a ziskouez emañ ar c'horventoù o paotaat er rann hanternosañ eus Tornado Alley, betek kompezennoù Kanada ; kement-se a c'hall bout un heuliad da gemmadur an hin war an Douar.
Orin an anadenn
E Tornado Alley e kej aer domm ha gleb o tont eus ar C'heheder ouzh aer fresk ha sec'h o tont eus Kanada hag ar Menezioù Roc'hellek. Un endro peurvat eo kement-se evit stummañ korventoù diwar barradoù arnev.
Lec'hiadur
Biskoazh n'eo bet termenet-rik bevennoù Tornado Alley gant Servij Broadel an Amzer er Stadoù-Unanet (National Weather Service / NWS). Meur a graf zo bet arveret, alese diforc'hioù el lec'hiadur.
Hervez ar Storm Prediction Center, "Tornado Alley" zo un anv a vez arveret gant ar media d'ober dave da dakadoù ma vez paot ar c'horventoù. Goude studiet ar predad 1921–1995 er bloaz 2000, an American Meteorological Society a ziskouezas e c'hoarvez hogos 25% eus ar c'horventoù kreñvañ en takad-se.
N'eus stad ebet a gement a vije digorvent, hogen paotoc'h e vez an anadenn e kreiz SUA, etre ar Menezioù Roc'hellek hag an Appalachoù. E Texas e c'hoarvez an aliesañ korventoù a bep ment, hogen bras eo ar Stad ha lec'hiet e penn su Tornado Alley. Petra bennak ma vez kalz korventoù e Florida ne vezont nemet ral a wech ken kreñv hag ar re a c'hoarvez e kompezennoù ar Su. Liammet-start eo stankter ar c'horventoù gant red an amzervezh tomm, pa vez tolzadoù aer domm o stekiñ ouzh re aer yen.
Courchelettes
Courchelettes a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Tornado Alley
Lec'hiadur
Ur c'hraf all eo termeniñ an takadoù ma c'hoarvez an aliesañ ar c'horventoù kreñvañ.
Kreizennoù nukleel gall
thumb|Kartenn eus ar c'hreizennoù ha tachennoù nukleel gall, ha tachennoù berniañ lastez skinoberius e bro-C'hall
Tornado Alley
Skogoù
Daoust d'ar c'horventoù c'hoarvezout aliesoc'h-aliesañ e Tornado Alley, ne vez ket strishoc'h al lezennoù eno eget er Stadoù all a-fed tisavouriezh (toennoù kreñvaet, liammoù startoc'h etre ar mogerioù hag an diazezoù, da skouer) ; gwanoc'h int zoken eget en takadoù ma c'hoarvez korventennoù, evel e Florida ar Su. E Moore, Oklahoma, ur gêr ma vez kalz korventoù, e voe strishaet al lezennoù e 2014.
Korventoù kreñv-tre ha padus a vez e Stadoù ar gevred, ma vez skañvoc'h an tiez ha ma'z eus kalz tud o vevañ e mobile homes, alese muioc'h a c'houzañvidi.
Stankter
Amañ e kavor stankter ar c'horventoù e 17 Stad etre 1991 ha 2010, evel embannet gant an National Climatic Data Center.
Kreizennoù nukleel gall
E 2011 e oa
Meuriad Yehouda
Ar brasañ eus Daouzek meuriad Israel eo meuriad Yehouda, pe meuriad Juda, hervez levr an Niveroù en Tanac'h (Ni 126). Bras e voe lodenn tiriad Kenaan reoet da veuriad Yehouda hervez Levr Yehoshoua (Ys 15).
Kreizennoù nukleel gall
War-dro 74 % eus an energiezh tredanek gall a deu eus kreizennoù nukleel.
Meuriad Yehouda
En em veskañ a reas gant pobloù a oa er vro. Mestr e voe war Su Palestina ha diazez Rouantelezh Yehouda gant Jeruzalem evel kêr-benn.
Kreizennoù nukleel gall
Kreizennoù o vont en-dro
Sed ar c'hreizennoù nukleel a ra tredan :
Meuriad Yehouda
Meneget eo Jeruzalem (Ys 15, 63) pa vez kaoz eus meuriad Yehouda met meneget eo (Ys 18, 28) e-touez ar c'hêrioù bet roet da veuriad Binyamin.
Kreizennoù nukleel gall
Kreizenn war sevel
Emeur o sevel ar geizenn-mañ
Quaoar
(50000) Quaoar zo ur gorrblanedenn e koskoriad an Heol. Dizoloet eo bet e 2002 en arsellva Palomar gant Chadwick A. Trujillo ha Michael E. Brown, eus Ensavadur Teknologiezh Kalifornia (CalTech) e Pasadena, hag anvet eo bet hervez an doue krouer e gwengelouriezh ar bobl amerindian Tongva.
Kreizennoù nukleel gall
Kreizenn zo kaoz da sevel
Ur greizenn zo kaoz da sevel
Quaoar
Ul loarell he deus, anvet Weywot hervez doue an oabl, mab Quaoar er wengelouriezh-se.
Kreizennoù nukleel gall
Kreizennoù emeur o tispenn
O tispenn ar c'heizennoù-mañ emeur:
Liammoù diavez
List of nuclear reactors
Quaoar
E 2023 ez eus bet kavet ur walenn blanedennel en he zro.
Traoñ-Kouenon
Traoñ-Kouenon (Val-Couesnon e galleg) a zo ur gumun eus Breizh, e departamant Il-ha-Gwilen.
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2019, en ur vodañ kumunioù Entraven, Ar Fantanig, Kreneg ha Sant-Owen-Reoger.
Ptilotula
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1912 gant an evnoniour amatour aostralian Gregory Mathews (1876-1949).
Mereng
Mereng (/'me:ræŋ/), meuring, , , pe meringue (/məˈræŋ/), an anv gallek, zo lipouzerezh graet gant gwennoù vioù foetet ha mesket gant sukr. A bep seurt merengoù zo, met dre vras e weler tri seurt anezhe, goude ma ne vezont ket atav gwall zisheñvel : ar re suis, ar re italian, ar re c'hall.
Ur verengenn a reer eus ur c'houign sec'h graet gant mereng ha poazhet er forn izel-izel he gwrez.
Ptilotula
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Aostralia ha Ginea Nevez (P flavescens), unnek (11) isspesad dezho en holl.
Mereng
Orin ar ger
Kentañ meneg eus ar ger « meringue » a oa en 1692 en ul levr keginañ gallek, gant François Massialot. Hervez Alain Rey (Dictionnaire historique de la langue française, 1992) e vije meur a vartezeadenn diwar-benn an orin:
Ptilotula
Rummatadur
Renket e veze ar c'hwec'h spesad er genad Lichenostomus kent.
Mereng
Orin ar ger
Met n'eus netra sur.
Ober
Ar mereng a vez graet oc'h implij perzhioù ar gwenn-vi hag ar sukr :
Goude-se e vez lakaet er forn (80 °C) evit kaout mereng gwenn. Ma vez tomm-gor ar forn (ouzhpenn 100 °C) e teu ar sukr da vout gwenn-louet, pe damrous.
Ion Druță
Ion Druţă (ganet d'an 3 a viz Gwengolo 1928 e Horodişte, e Rouantelezh Roumania d'ar mare-se, e Republik Moldova bremañ) zo ur skrivagner, ur barzh hag un istorour eus Moldova. Abaoe 1969 emañ o chom e Moskov, e Rusia.
Embannet e voe e skridoù kentañ er bloavezhioù 1950. Da gentañ en doa skrivet e roumaneg, abaoe ar bloavezhioù 1960 e skriv ivez e rusianeg. Abaoe 1987 ez eo prezidant a enor Unaniezh Skrivagnerien Moldova. Ezel a enor eo eus Akademiezh Roumania ivez.
Emgann Fort Sumter
Emgann Fort Sumter (saozneg: The Battle of Fort Sumter) a vez graet eus bombezadeg Fort Sumter e-kichen Charleston, South Carolina gant nerzhioù Lu Stadoù Kengevreet Amerika, etre an 12 hag ar 14 a viz Ebrel 1861.
An Union Army a respontas d'an dagadenn dre kanoliañ e enebourien, krog e oa da vat Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Goude ma vefe bet embannet disentez seizh Stad eus ar Su, South Carolina a c'houlennas e vefe kilet gant an Union Army ha dilaosket ar savadurioù milourel e porzh Charleston. D'ar 26 a viz Kerzu 1860, ar Major Robert Anderson eus an Union Army en devoa kilet e bagadoù soudard eus Fort Moultrie war enezenn Sullivan Island etrezek Fort Sumter,ur c'hreñvlec'h galloudusoc'h savet war un enezenn e-tal porzh Charleston. Dre al lec'h-se an Union Army a oa mestr war piv ha petra a c'helle mont-ha-dont eus ar porzh.
Ar prezidant James Buchanan en devoa klasket dafariñ Anderson dre implij ur vag trevour kenwerzh dizarmet using Star of the West met ur c'hwitadenn e voe dre ma voe tennet warnañ gant kanolioù kengevreet arvorel d'an 9 a viz Genver 1861. Pennoù bras South Carolina a grabanatas holl frammoù an Unaniezh e Charleston nemet Fort Sumter.
E-pad mizioù kentañ ar bloavezh 1861, e oa muioc'h-mui ur sez o vezañ lakaet war Fort Sumter. E miz Meurzh, ar Brigader jeneral P. G. T. Beauregard, ar c'hentañ ofiser a renk a jeneral el lu nevez aozet kengevreet a voe lakaet e-penn an holl nerzhioù kengevreet e Charleston. Beauregard gant nerzh a lakas an holl kanolioù e Charleston da vezañ lakaet war-zu Port Sumter. An doareoù-bevañ er c'hreñvlec'h a oa o vont war fallaat, mankout a rae boued, soudarded, dafar.
Dafariñ Fort Sumter a oa deuet da vezañ ar gudenn pennañ evit ar prezidant nevez Abraham Lincoln ur wech dilennet d'ar 6 a viz Du 1860. Goulenn a reas ar prezidant nevez da gouarnour South Carolina, Francis W. Pickens da laoskel ar bigi dafariñ da dizhout ar c'hreñvlec'h. Ar respont a voe un ultimatum a-berzh gouarnamant Stadoù Kengevreet Amerika o c'houlenn dilaosk Fort Sumter. Ar Major Anderson a nac'has.
D'an 12 a viz Ebrel 1861 da 4:30 goude merenn, an arme kengevreet a oa krog da vombeziñ ar c'hreñvlec'h. Implijet e oa ganto kanolioù arvorel Charleston. Respontet e voe gant gwarnizon an Union Army, memes ma oant kalz gwanoc'h a-fed kanolierezh. Goude un eskemm tennoù a badas 34 eurvezh, ar Major Anderson a savas a-du gant goulenn ar re kengevreet. Ne oa bet lazhet den ebet e-pad an emgann. E-pad lid dilaosk ar c'hreñvlec'h d'ar 14 a viz Ebrel, ur c'hanol a darzhas hag a lazhas daou soudard eus an Unaniezh.
Goude an emgann e voe harp eus an daou du evit mont pelloc'h gant an emgannoù. Lincoln a c'houlennas 75000 soudard a youl vat evit mougañ an emsavidi, peder Stad ouzhpenn a embannas o dilez diouzh an Unaniezh ha mont gant ar re Kengevreet. Ar Brezel diabarzh drastus a oa kroget da vat.
Ponts-sur-Seulles
Ponts-sur-Seulles a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Istor
Krouet eo bet ar gumun d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Amblie, Lantheuil ha Tierceville.
Borghetto Santo Spirito
Borghetto Santo Spirito zo ur gumun italian e  proviñs Savona, e rannvro Liguria.
C'hoari video liesc'hoarier
Ur c'hoari video liesc'hoarier a vez graet eus ur c'hoari video gant meur a zen o c'hoari war ar memes tro. C'hoariet e vez pe en un doare lec'hel (war ur goñsolenn saloñs da skouer) pe enlinenn dre internet. An doare c'hoari a c'hell bezañ unan c'hoarier a-enep c'hoarier pe asambles. Evit ar re enlinenn e vez implijet alies doareoù eskemm evit unvaniñ an oberiantizoù (chat, mikro), ar pezh na vez ket er c'hoarioù video unc'hoarier. Pa oa kroget ar c'hoarioù video e oant holl reoù unc'hoarier met gant an amzer o tremen ez eus bet muioc'h-mui a c'hoarioù savet gant ar soñj bezañ liesc'hoarier. Hiziv-an-deiz e vez embannet c'hoarioù liesc'hoarier nemetken (evel Star Wars: Battlefront) hep lodenn unc'hoarier ebet, ar pezh a c'hell bezañ orin da dabutoù.
Alfred Francis Russell
thumb Alfred Francis Russell (25 a viz Eost 1817 - 4 a viz Ebrel 1884) a oa ur politikour, bet prezidant Liberia.
Ganet e oa bet sklav e Lexington (Kentucky, Stadoù-Unanet). Goude bezañ bet digabestret ec'h eas kuit, asambles gant e vamm, da Liberia e 1833. Mont a reas da brezidant Liberia d'an 20 a viz Genver 1883, goude ma voe dilezet e garg gant Anthony W. Gardiner abalamour da gudennoù yec'hed. E-pad e brezidantelezh e voe aloubet an tiriad er c'hornôg d'ar stêr Mano gant ar Saozon ha staget anezhañ da Sierra Leone. Rebechet e voe ouzh Russell ha Gardiner bezañ kollet tiriadoù d'ar Saozon ha moarvat eo abalamour da se ne voe ket addilennet Russel e 1884.
Human (single)
Human zo ur single gant ar c'haner breizhveurat Rag'n'Bone Man.
Hilary R. W. Johnson
thumb Hilary R. W. Johnson (1 a viz Even 1837 - 1900) a oa ur politikour eus Liberia, bet prezidant ar vro eus 1884 da 1892.
Johnson a voe ar prezidant kentañ ganet en Afrika, pa oa bet ganet an holl re all en e raok e SUA. Kregiñ a reas gant e garg d'ar 7 a viz Genver 1884 hag addilennet e voe teir gwech c'hoazh goude se.
E-pad e brezidantelezh e voe peurwiriekaet an harzoù etre Liberia ha Sierra Leone hag a oa dindan dalc'h ar Saozon (miz Du 1885).
Unpenniezh Preden
Unpenniezh Preden, pe Unbeinyaeth Prydein, pe Unbennaeth Prydein e kembraeg, a oa ur c'han kozh hag a dalveze da gan broadel d'ar Vrezhoned, er broioù ma oant o vevañ, da vare ar Grennamzer-Uhel. Barzhed lezioù roueel Aberffraw, Dinefwr, Mathrafal ha Caerllion a veze rekis dezhe hervez al lezenn heuliañ an armeoù brezhon ha kanañ ar c'han a-raok ha goude pep emgann. Evit o foan e resevent goude an emgann ar pep gwellañ eus ar preizhoù goude ar roue, evit un dalvoudegezh a 126 buoc'h.
Daoust m'eo bet kollet hiziv pozioù ar c'han, e c'heller soñjal e konte kurioù ar rouaned vrezhon. E-barzh e levr Laws of Hywel Dda, an enklasker Arthur Wade-Evans en deus resisaet e talveze Prydein evit broioù ar Vrezhoned, eleze Kembre, Kernev, Reged ha Strad Klud, hogen ne oa ket dre ret enez Breizh a-bezh. Hervez Yvan Guéhennec en e levr Aux origines des langues celtiques, ar c'han Unpenniezh Preden a oa kan ar Vrezhoned e Breizh-Veur hag e Breizh-Vihan. Displegañ a ra c'hoazh e c'helle ar Vrezhoned en daou du da Vor Breizh en em gompren aes a-walc'h dre ma komzent c'hoazh an hevelep yezh.
Fernand
Fernand zo un anv-badez gallek a orin germanek roet d'ar baotred, stumm gallekaet an anv ||spagn]]olek Fernando hag an anv italianek Ferdinando. Ur stumm berr eus Ferdinand eo.
Stummoù gwregel : Fernande ha Fernandine.
Istor an anv
Kaset e voe moarvat d'al Ledenez iberek gant ar Wizigoted etre ar VI vet  hag an. Ur sant kristen zo : Ferdinando Aragon en.
Roet e voe kalz an anv-se en hag e deroù an  e Bro-C'hall. Ar bloaz 1920 eo an hini ma voe roet ar muiañ : da 3 833 faotrig.
Chleuasicus atrosuperciliaris
Chleuasicus atrosuperciliaris (Paradoxornis atrosuperciliaris kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Sylviidae. Ar spesad nemetañ er genad Chleuasicus an hini eo.
L'Abergement-de-Varey
L'Abergement-de-Varey (distaget ) zo ur gumun eus an departamant Ain, er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e Bro-C'hall.
Doix lès Fontaines
Doix lès Fontaines a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Joseph James Cheeseman
thumb Joseph James Cheeseman (1843 - 12 a viz Du 1896) a oa ur politikour eus Liberia, bet prezidant ar vro.
Ganet e oa bet en Edina, e kontelezh Grand Bassa. Prezidant Liberia e voe eus ar 4 a viz Genver 1892 d'an 12 a viz Du 1896. E-pad e brezidantelezh e voe rediet Liberia gant ar C'hallaoued da zilezel an tiriad en tu all da Cape Palmas evit stagañ anezhañ ouzh Aod an Olifant (1892). Mervel a reas Cheeseman a-raok fin e drede respet.
Castelbianco
Castelbianco zo ur gumun italian e  proviñs Savona, e rannvro Liguria.
Bieszczady
Bieszczady zo un darn eus ar C'harpatoù e gevred Polonia.
Ar menez Tarnica eo ar menez uhelañ, gant 1 346 metr uhelder.
The Water Is Wide
Embannet e voe gant Cecil Sharp el levr Folk Songs From Somerset e 1906. Kar eo d'ar werz Jamie Douglas, niverenn 204 er Child Ballads (Roud number 87), a ra dave da eured kentañ James Douglas, eil Markiz Douglas da Lady Barbara Erskine.
<!--== Themes and construction == The imagery of the lyrics describes the challenges of love: "Love is handsome, love is kind" during the novel honeymoon phase of any relationship. However, as time progresses, "love grows old, and waxes cold." Even true love, the lyrics say, can "fade away like morning dew."
The modern lyric for "The Water Is Wide" was consolidated and named by Cecil Sharp in 1906 from multiple older sources in southern England, following English lyrics with very different stories and styles, but the same meter. Earlier sources were frequently published as broadsheets without music. Performers or publishers would insert, remove and adapt verses from one piece to another: floating verses are also characteristic of hymns and blues verses. Lyrics from different sources could be used with different melodies of the same metre. Consequently, each verse in the modern song may not have been originally composed in the context of its surrounding verses, nor be consistent in theme.
Variants
The Water is Wide may be considered a family of lyrics with a particular hymn-like tune.
O Waly Waly (Wail, Wail) may be sometimes a particular lyric, sometimes a family tree of lyrics, sometimes Jamie Douglas, sometimes one melody or another with the correct meter, and sometimes versions of the modern compilation The Water is Wide (usually with the addition of the verse starting O Waly, Waly). Benjamin Britten used the melody and verses of The Water is Wide for his arrangement—which does not have the O Waly, Waly verse, yet is titled Waly, Waly. A different melody is used for the song When Cockleshells turn Silver Bells, also subtitled Waly, Waly. Yet another melody for O Waly, Waly is associated with the Lord Jamie Douglas lyric.
Ancestors
A key ancestor is the lyric Waly, Waly, Gin Love Be Bonny from Ramsay's Tea Table Miscellany (1724), given below. This is a jumble of verses from other lyrics including Arthur's Seat shall be my Bed (1701), The Distressed Virgin (1633) and the Scottish scandal ballad Jamie Douglas (1776).
The use of cockleshells and silver bells in Thomson's version (1725) pre-dates the earliest published Mary, Mary, Quite Contrary (1744), and may relate to torture.
Some though not all versions of Jamie Douglas have the first verse that starts 'O, Waly, Waly'. Andrew Lang found a variant verse in Ramsay's Tea Table Miscellany from a sixteenth-century song.
Cousins
Predecessors of The Water is Wide also influenced lyrics for other folk and popular songs, such as the modern version of the Irish Carrickfergus (1960s) and the American Sweet Peggy Gordan (1880). The Irish song Carrickfergus, shares the lines but the sea is wide/I cannot swim over/And neither have I wings to fly. This song may be preceded by an Irish language song whose first line A Bhí Bean Uasal ("It was a noble woman") matches closely the opening line of one known variation of Lord Jamie Douglas: I was a lady of renown. However, the content of the English-language Carrickfergus includes material clearly from the Scots/English songs not in any known copy of A Bhí Bean Uasal suggesting considerable interplay between all known traditions.
-->
The Water Is Wide
Meur a zoare zo bet kanet, setu unan anezho:
Hervez Jürgen Klos e teu al linenn gentañ eus "I'm Often Drunk And Seldom Sober" (war-dro 1780), an eil eus "The Seamans leave taken of his sweetest Margery" (war-dro 1660), an trede eus "Oh Waly, Waly, Gin Love Be Bonny" (a oa kozhik dija pa voe embannet war-dro 1724), hag ar pevare eus "Hey trollie lollie, love is jolly" (war-dro 1620.) Roud ebet avat ne gavas eus an ton a-raok 1905.
The Voyage Home
The water is wide, I cannot get o'er And neither have I wings to fly, Build me a boat that can carry two And both shall row, my love and I.
I leaned my back up against an oak, To find it was a trusty tree, I found you true, love, when first you spoke, 'tis true you are, and ever shall be.
Our love shines clearly against the storm, Turns darkest night to brightest day, Turns turbulent waters to perfect calm, A blazing lamp to light our way.
Love is the centre of all we see, Love is the jewel that guides us true, No matter what, love, you'll stay with me, No matter what, my love, I'll stay with you.
Arrangements
"O Waly, Waly" has been a popular choice for arrangements by classical composers, in particular Benjamin Britten, whose arrangement for voice and piano was published in 1948. John Rutter uses it for the Third Movement in his "Suite for Strings" (1973).
Conan the Barbarian
Conan the Barbarian (anvet ivez Conan the Cimmerian) zo un dudenn ijinet er c'hazetennoù pulp hag adimplijet e levrioù, filmoù (gant Conan the Barbarian ha Conan the Destroyer), comics, abadennoù skinwel (tresadennoù-bev ha stirad skinwel), c'hoarioù video, c'hoarioù taol ha mediaioù all. An dudenn zo bet ijinet gant ar skrivagner Robert E. Howard e 1932.
The Water Is Wide
Arrangements
The tune is often used for the hymn "When I Survey the Wondrous Cross" by Isaac Watts, It is also the tune for John Bell's "When God Almighty came to Earth" (1987) and F. Pratt Green's "An Upper Room did our Lord Prepare" (1974). . Additionally, Hal H. Hopson used the tune for his work "The Gift of Love". Hopson also wrote Christian lyrics to The Water is Wide, which are often performed by church choirs.
Mack Wilberg has arranged the tune to "Thou Gracious God" by Oliver Wendell Holmes, Sr., which the Mormon Tabernacle Choir performs in the album Peace Like a River.
Recordings
Classical singers who have recorded "O Waly, Waly" include Maura O'Connell(Irish Alto), Sir Thomas Allen (English baritone), Janet Baker (English mezzo-soprano), Ian Bostridge (English tenor), Sarah Brightman (English soprano), Alfred Deller (English counter-tenor), Anthony Rolfe Johnson (English tenor), John Langstaff, Richard Lewis (English tenor), Felicity Lott (English soprano), Benjamin Luxon (English bass-baritone), Derek Lee Ragin (American countertenor),[Aksel Schiotz] (Danish tenor), Daniel Taylor (Canadian counter-tenor), Robert Tear (Welsh tenor), Frederica von Stade (American mezzo-soprano), Carolyn Watkinson (English mezzo-soprano), and Kathleen Ferrier (English contralto). The King's Singers have a setting combined with the famous cello solo from J. S. Bach's Suite no. 1 on their British Isles folk song album, "Watching the White Wheat".
The Library of Congress audio archives contain a recording of the American composer Samuel Barber singing this tune and accompanying himself on piano in a recital broadcast from the Curtis Institute in Philadelphia on 26 December 1938.
"The Water is Wide" has also been recorded countless times, with popular renditions by Maura O'Connell(Irish Alto folk singer), June Tabor (1976 solo album, Airs and Graces), Angie Aparo, The Highwaymen, The Seekers, Peter, Paul and Mary (titled "There is a Ship"), Sheila Jordan (Lost and Found, 1989), The Cowboy Junkies, Bob Dylan, Pete Seeger, Rangers, Joan Baez, Fred Neil, Enya, Steeleye Span, Karla Bonoff, James Taylor, John Gorka, Daniel Rodriguez, Luka Bloom, Steve Goodman, Eva Cassidy, Rory Block and Tom Chapin.
The lyrics vary from period to period and from singer to singer.
The Kingston Trio released a version under the title "The River is Wide" in 1961. The New Christy Minstrels recorded this same melody in 1963 with entirely different lyrics, arranged by Randy Sparks and retitled "Last Farewell".
Roger McGuinn of the Byrds recorded the song on his first solo album (1973).
Sir Cliff Richard has a version on his 1982 album Now You See Me, Now You Don't.
Neil Young wrote new, environmentally themed lyrics to the tune, and recorded it as "Mother Earth (Natural Anthem)" on his 1990 album Ragged Glory.
In the late 1990s Jewel, Sarah McLachlan, and the Indigo Girls collaborated on a version of the song in concert on the Lilith Fair tour.
The Two Worlds album released by jazz musicians Lee Ritenour and Dave Grusin in 2000 included a performance of The Water is Wide combined with Shenandoah sung by the soprano Renée Fleming.
Eva Cassidy's version was released posthumously on her 2003 album American Tune as well as on the 1994 bootleg album Live at Pearl's.
-->
Charlez II (Bro-Saoz)
Charles II (8 Mezheven 1630 – 16 C’hwevrer 1685) a oa roue Bro-Skos eus 1649 da 1651, ha roue Bro-Skos, Bro-Saoz hag Iwerzhon eus 1660 betek e varv e 1685.
Mab e oa da Charlez I Bro-Saoz, Bro-Skos hag Iwerzhon and Henriette Marie Bro-C'hall. Goude ma voe dibennet Charlez I e Londrez, d’an 30 a viz Genver 1649, pa oa Brezel Diabarzh Bro-Saoz oc’h ober e reuz, e voe embannet gant Parlamant Bro-Skos e teue Charlez II da vout roue, d’ar 5 a viz C’hwevrer 1649. Met e Bro-Saoz e oa neuze un doare republik anvet Commonwealth of England, renet gant Oliver Cromwell. Trec’het e voe Charlez II gant Cromwell en Emgann Worcester d’an 3 a viz Gwengolo 1651, ha tec’hel a reas Charles II da zouar-bras Europa. Ha dont a reas Cromwell da vezañ e penn Bro-Saoz, Bro-Skos hag Iwerzhon. Chom a reas Charlez II en harlu e-pad nav bloaz, e Bro-C'hall, er Proviñsoù Unanet hag en Izelvroioù spagnol. Goude marv Cromwell e 1658 e voe adsavet ar rouantelezh ha pedet e voe Charlez II da zistreiñ da Vro-Saoz. D’an 29 a viz Mae 1660, an deiz ma oa 30 vloaz, e erruas e Londrez ma voe graet un degemer c’hwek dezhañ. Diwar neuze e voe graet en holl skridoù ofisiel evel pa vije pignet war an tron diouzhtu war-lerc’h e dad adalek 1649.
Gant ar Parlamant e voe embannet un heuliad lezennoù anvet kod Clarendon evit lakaat an Iliz anglikan da iliz ofisiel nemeti er vro. Asantiñ a reas Charlez II da gement-se daoust ma save-eñ a-du gant an tolerantouriezh. Dindan e ren e c’hoarvezas an Eil hag an Trede Brezel etre Bro-Saoz hag an Izelvroioù. E 1670 e voe sinet un emglev kuzh, Feur-emglev Dover, etre Charlez II hag e genderv, ar roue gall Loeiz XIV. Ar roue gall a roe e c’her da skoazellañ ar Saozon en Trede Brezel-se gant ma trofe Charlez ouzh ar gatoligiezh en-dro en amzer da zont. Klask a reas Charlez II degas frankiz relijiel d’ar gatoliked ha d’ar brotestanted e 1672, met ar Parlamant a nac’has votiñ an destenn kinniget gantañ. E 1679 e tisklêrias ar beleg anglikan Titus Oates e oa riskl da gaout un "irienn babel", abalamour ma oa katolik breur ar roue. Kement-se a lakaas tabut da sevel er Parlamant etre ar gostezenn Whig a c’houlenne ne c’hallje ket ur c’hatolik mont da roue hag ar gostezenn Tory a oa a-enep ar soñj-se. Charlez II a savas a-du gant an Doried, ha pa voe dizoloet, e 1683, Irienn Rye House da lazhañ Charlez hag e vreur Jakez, e voe harzet ha lakaet d’ar marv lod eus ar renerien Whig, tra ma voe lod all o vont d’an harlu. Divodet e voe ar Parlamant gant ar roue Charlez II e 1681 ha ren a reas e-unan betek e varv e 1685. Distreiñ a reas Charlez davet ar gatoligiezh da nozvezh diwezhañ e vuhez.
Lesanvet eo bet Merry Monarch (ar roue laouen), abalamour d’al laouenidigezh a rene en e lez, war-lerc’h strizhder ren Cromwell. Daoust m’en devoe meur a vugel digant e vestrezed n’en devoe hini ebet digant e bried reizh Catarina Bragança. War e lerc’h neuze e pignas e vreur Jakez war an tron.
Villalba (Sikilia)
Villalba zo ur gumun eus Sikilia, e Proviñs Caltanissetta.
Barbara Strozzi
Barbara Strozzi, pe Barbara Valle, badezet d'ar 6 a viz Eost 1619 ha marvet d'an 11 a viz Du 1677, a oa ur ganerez ha sonaouzourez italian er.
Adverc'het e oa bet gant ar barner ha barzh Giulio Strozzi hag e bried Isabella la Greghetta Garzoni.
Desket e voe gant he zad, gant Marcantonio Cesti ha gant Francesco Cavalli.
Castelvecchio di Rocca Barbena
Castelvecchio di Rocca Barbena zo ur gumun italian e  proviñs Savona, e rannvro Liguria.
Istrumpa
An istrumpa pe ar strumpa, anvet ivez lotta sarda, zo un doare gouren a gaver e Sardigna.
Dont a ra an anv eus ar verb istrumpare a dalvez kement ha "taolet war al leur" .- A-gozh e vez gourenet evel-se, evel m'en diskouez an delwennoù eus an henamzer dizoloet e Uta pe e Mont'e Prama.
E 1985 e voe dalc'het ar c'hampionad istrumpa kentañ, en Ollolai. Abaoe ez eus reolennoù skrivet sklaer evit ar sport-se, pa ne oa gwechall nemet reolennoù dre gomz. Rummadoù pouez zo bet savet. Er bloavezhoù 1990 e oa bet savet ur gevredigezh hag a zo bremañ ezel eus ar FILC (Fédération Internationale des Luttes Celtiques - International Federation of Celtic Wrestling). Abaoe 1997 eo degemeret an istrumpa ivez e-barzh ar FILJKAM (Federazione Italiana Judo Lotta Karate Arti Marziali).
En amzer wechall e veze gourenadegoù, d'an dud da ziskouez pegen kreñv e oant, pa veze gouelioù, pardonioù, euredoù, bodadegoù a bep seurt. Bremañ e vez aozet kampionadoù dre ar vro ha betek en estrenvro.
Suffragette
Suffragette a oa izili eus aozadurioù merc'hed hag a stourme, e fin an 19vet kantved hag e penn kentañ an 20vet kantved, evit ar gwir da votiñ evit ar merc'hed en dilennadegoù foran. En un doare strishoc'h e veze implijet ar ger evit ober anv eus ar stourmerezed er Rouantelezh-Unanet, evel izili ar Women's Social and Political Union (WSPU). Suffragist a oa ur ger ledanoc'h e ster evit envel an holl dud a oa izili eus ar Suffrage movement, hag a glaske digeriñ ar gwir votiñ d'an holl dud en holl dilennadegoù.
Ar ger "suffragette" a oa tost ouzh stourmerezed saoz an WSPU, ar pennoù e oa ar c'hoarezed Emmeline Pankhurst ha Christabel Pankhurst, levezonet gant doareoù stourm Rusia evel an harz-debriñ. Manav a roas an tu d'ar merc'hed da gemer perzh e dilennadegoù ar parlamant (Tynwald) e 1881 gant ma oant perc'henn war douaroù.
Envel Kervoas
Envel Kervoas zo kelenner brezhoneg en Henbont, ha skrivagner brezhonek.
Un dezenn en deus savet diwar-benn al lennegezh vrezhonek evit ar vugale.
Savet en deus poelladennoù kompren Touell an traezh, ur romantig gant Serj Richard embannet gant TES e 2010.
Conan Exiles
Conan Exiles zo ur c'hoari video liesc'hoarier hag unc'hoarier dreistbevañ sevenet hag embannet gant Funcom war ar savennoù Microsoft Windows, PlayStation 4, hag Xbox One. Ar c'hoari a zo staliet e bed Conan the Barbarian, ar c'hoarier a zo un dudenn a vez savetaet gant Conan hag a rank chom bev en ur bed feuls taer. An doare Early access eus ar c'hoari zo bet embannet e penn kentañ ar bloavezh 2017. Ar stumm gwirion eus ar c'hoari zo bet embannet d'an 8 a viz Mae 2018. Savet eo bet ar c'hoari Conan Exiles gant al lusker video Unreal Engine.
L'Aiguillon-sur-Mer
L'Aiguillon-sur-Mer  a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Priñselezh Stavelot-Malmedy
Priñselezh Stavelot-Malmedy a oa ur briñselezh abatiel en Impalaeriezh santel roman. En he fenn e oa ur priñs hag a oa abad manatioù Stavelot ha Malmedy, diazezet o-daou e 651. Gant dugelezh Bouillon ha Priñselezh Liège e oa unan eus an tri douar ha n'int ket bet biskoazh en Izelvroioù spagnol pe en Izelvroioù aostrian diwezhatoc'h.
Evel priñs-abad en devoa abad Stavelot-Malmedy ur sez e Dieta an Impalaeriezh evel ar briñsed-eskibien.
E 1795 e voe diskaret ar briñselezh gant an Dispac'h gall ha staget ouzh an departamant gall Ourthe. E 1815, gant Kendalc'h Vienna, e voe roet Stavelot da Rouantelezh an Izelvroioù, ha Malmedy a voe ul lodenn eus an distrig prusian Eupen ha Malmedy.
Gant Dispac'h belgiat 1830 evit Stavelot ha feur-emglev Versailhez e 1919 evit Malmedy, int bet bodet e rouantelezh Belgia.
Sabrina
Sabrina zo un anv-badez saoznek deuet eus anv latin ar stêr a zo Severn hec'h anv saoznek, ha Hafren e kembraeg.
Istor
Hervez Historia Regum Britanniae, gant Jafrez Menoe, manac'h kembreat eus an XIIvet kantved, e oa ur vojenn diwar-benn Habren pe Sabrina, merc'h d'ur roue Locrinus ha d'e bried-kleiz Estrildis, priñsez hun. Roue e oa Locrinus e Bro-Saoz (Lloegr e kembraeg) goude marv e dad Brutus Troia, diazezet mojennel Breizh-Veur. Disteurel a reas Locrinus e wreg Gwendoloena, pe Guendolen, hag o mab Madan, da gemer Sabrina hag he mamm, met Guendolen a savas un arme a-enep dezhañ, a drec'has warnañ, hag a lakaas skeiñ Sabrina hag he mamm er stêr, a voe anvet Sabrina, anv deuet da vout Severn, pe Havren.
Brud
Brudet eo bet an anv-badez gant ur film stadunanat e 1954, anvet Sabrina (film), renet gant Billy Wilder, ma c'hoarie Audrey Hepburn.
Appius Claudius Pulcher
Appius Claudius Pulcher a oa konsul roman en 212 kent JK.
Möhrkvlth
Ur strollad Black Metal eo Möhrkvlth. Krouet eo bet e 2014 e Plougonven. Embannet en deus un EP, ur split hag un albom. E brezhoneg e skrivont pozioù ar c'hanaouennoù.
Film slasher
Ur slasher (saozneg: slasher movie) zo un isrann eus ar sinema spont. Raloc'h e vez graet slasher-movie eus ar rann-se. Diazez ar filmoù-se zo ur muntrer gant ur gontell pe un arm gant ul laonenn a lazh ur strollad tud, alies reoù yaouank. An termenadur "slasher" a vez implijet boutin gant ur ster ledan evit ober eus filmoù spont gant ur muntrer. Evit arbennigourien ar sinema avat e vez spisverkoù a ra eus an isrann-se unan disheñvel diouzh an isrannoù sinema spont all evel ar filmoù splatter pe filmoù spont psikologel.
Kel
Kel zo un anv-badez ral hag ur berranv eus anvioù liesseurt, da skouer Kelvin.
Ster all
Ur c'hel, ul lec'h m'emañ o chom ur penn-kezeg en ur marchosi. Dre astenn-ster e ra dave d'ul lec'h pe d'un egorenn hag a ren un arc'hwel bennak, da skouer renkañ traoù, pe ober ul labour bennak.
528
Diwar-benn ar bloavezh 528 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Villeneuve-Saint-Georges
Villeneuve-Saint-Georges a zo ur gumun c'hall e departamant ar Val-de-Marne er rannvro Enez-Frañs.
528
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 528
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 528
The Red Book of Animal Stories
The Red Book of Animal Stories zo ul levr embannet gant Andrew Lang e 1899, hag ennañ c'hwec'h kontadenn ha daou -ugent diwar-benn loened, chaseadennoù.
Ceiriog
Ceiriog zo un anv-lec'h kembraek, deuet da vezañ un anv-pluenn.
Aezh Morvarc'h
Ur strollad Black Metal breizhat eo Aezh Morvarc'h. Un albom a zo bet embannet ganto. E brezhoneg e skrivont pozioù o c'hanaouennoù.
Ceiriog
Tud
Gant ar varzhed-mañ eo bet kemeret an anv Ceiriog
Cron
Ar meziant cron zo ur steuñver labourioù war an urzhiataerioù doare Unix. An implijerien a stailh hag a ra war-dro endroioù meziantel a implij cron evit steuñvañ labourioù (urzhiadoù pe skriptoù shell) da vezañ lañset a-vareadoù da eurioù pe deiziadoù resis. Emgefreekaat a ra trezalc'h ar reizhiadoù, met gallout a ra bezañ implijet evit trevelloù liesseurt evel pellgargañ restroù.
Sell hollek
Sturiet eo Cron dre ur restr crontab (cron table), ur restr kefluniañ a zespiz urzhiadoù shell da vezañ lañset a-vareadoù hervez un termen resis. Ar restroù crontab a zo kadavet e lec'h m'emañ roll al labourioù ha ditouroù all evit daemon cron. An implijerien a c'hall kaout o restroù cron dezho o-unan hag alies e vez ur restr crontab evit ar reizhiad a-bezh (lec'hiet e  pe un is-kavlec'h peurliesañ) n'hall bezañ kemmet nemet gant ardoerien.
William D. Coleman
thumb William D. Coleman (1842 - 1908) a oa ur politikour eus Liberia, bet prezidant ar vro (1896-1900).