cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ron Arad
Ron Arad a zo un designer israelian bet ganet e 1951 e Tel Aviv. Brudet eo abaoe ar bloavezhioù 1980. E Akademiezh Arzoù ha Design Bezalel (Jeruzalem) en deus studiet etre 1971 ha 1973, hag adalek 1973 (ha betek 1979) en deus studiet ar savouriezh e Architectural Association School of Architecture (Londrez). Bernard Tschumi a gelennas dezhañ eno, hag eno ivez e kenlabouras gant Zaha Hadid. An design a zizoloas e Italia. Ron Arad en deus kelennet an design e Vienna etre 1994 bis 1997. Abaoe 1997 eo kelenner e Royal College of Art Londrez.
Naoned
C'hoariet en deus Naoned ur rol hep e bar e Istor Breizh. Deuet da vezañ kêr-benn Breizh gant Alan Barvek er, sez gouarnamant Dugelezh Breizh e oa betek ma voe staget ar vro ouzh Bro-C'hall er. Kastell Duged Breizh, he Iliz-veur hag he Skol-veur savet e 1460 a ziskouezh c'hoazh hiziv galloud ha souvereniezh an Duged d'ar mare-se. Pa zeuas Roazhon da gaout ur rol melestradurel pouezus e framm Proviñs Breizh er c'hantvedoù da heul, e tiorrenas Naoned war an dachenn armerzhel, dre he forzh (gant ar c'henwerzh tric'horniek dreist-holl), hag he greanterezh adalek an Dispac'h Greantel en, aroueziet gant an Tour Lu, aspadenn labouradeg kozh an embregerezh vrudet, deuet da vezañ ul lec'h sevenadurel. Pinvidik eo buhez sevenadurel ar gêr, heñvel ouzh arvestoù ar gompagnunezh hollvrudet Royal de Luxe.
Douaroniezh
War lezioù aber al Liger emañ Kêr Naoned, 50 kilometr hepken eus ar Meurvor Atlantel. War lez hanternoz al Liger emañ Erv Breizh (lost Kein Breizh). Plaenoc’h eo an douar war ribl ar c'hreisteiz.
E-pad pell e voe graet "Venezia ar c’hornôg" eus Naoned peogwir e oa treuzet gant adstêrioù al Liger ha gant kanolioù ivez. Kalz inizi a oa etre daou ribl al Liger: Enez Beaulieu, Enez Santez-Anna, Enez Feydeau, Enez Gloriette...
En, goude 1930, e oa bet peurgarget pe goloet meur a ganol hag adstêr eus al Liger (re ribl an hanternoz dreist-holl). Bremañ eo treuzet meurgêr Naoned gant al Liger, an Erzh, ar Sevr, ar C'hezin hag ar C'hent.
Anv
Naunnt eo hec'h anv e gallaoueg, Nantes e galleg, Nantas en okitaneg. Diwar anv ar bobl Namnetes / Namneted, staliet war lez hanternoz ar stêr Liger.
Amzer ar Gelted kozh
Goude ma vije bet ar Gelted e Naoned, poblad arvorigat (daveoù mar plij) an Namneted en doa graet e annez tal al Liger. Met ne ouezer ket mat e pelec'h e oant staliet, nemet e oa ur gêrig dezho e-barzh karter ar Bouffay, met e 56 a-raok J.-K e oant bet aloubet gant Jul Kezar, hag anvet e vije bet ar gêr nevez Portus Namnetus. Aesoc'h e oa neuze da Jul Kezar tagañ ar Veneted p'en deus lakaet listri-brezel da vezañ savet di. Marteze eo bet Portus Namnetus porzh an Namneted a oa gevell da hini ar Biktoned a zo bet e anv Portus Ratiatus, deuet da vezañ Reudied rak tal riblenn Su al Liger: kavet ez eus bet roudoù savadurioù galian-ha-roman e kreiz ar gêr-se.
En IIIe kantved ha kantved, evel meur a gêrbenn galian-ha-roman, e cheñchas Condevicnum hec'h anv ur wech ouzhpenn. Meur a cheñchamant lec'hanvadur a oa bet e-kerzh ma oa an impalaeriezh roman o vont da get. Gwelet e vez neuze un distro eus kredennoù koshoc'h, a oa dija galianeg. Tamm-ha-tamm e oa bet adkemeret un anv galianek evit ober sin d'ar c'hredennoù.
Naoned a zeuas da vezañ kristen e-kerzh an kantved. Hag an iliz-veur a zeuas da vezañ "kador-berc'h" an eskopti. Siwazh da-se tagadennoù a voe eus perzh ar Saksoned pe Frizoned, galvet e oant gant poblañs dianav kenañ ar Vagaudiz ha savet e voe neuze mogerioù-difenn evit diwall ar gêr diwarno.
Soudarded vreizhat bet fuzuilhet gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ
Pevar milour bet ganet e Naoned a voe fuzuilhet gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ :
Ron Arad
Design Arad
E 1981 e krouas e studio One Off Ltd gant Caroline Thormann. Buan e rejont berzh, hag e-touez oberennoù brudetañ ha kentañ Ron Arad emañ ar c'hadorioù-brec'h Rover (1981) ha Well-Tempered Chair (1986). Goude-se e voe brudet ivez a-drugarez de estajerenn Bookworm (1993). Un estajerenn dir a oa er penn-kentañ, goude-se eo bet savet e plastik gant Kartell. E 1987 e tiskouezas div gador, Carped Chair ha Curtin Call da geñver Documenta 8 e Kassel (Alamagn). Hiziv an deiz e labour Ron Arad gant div stal zisheñvel savet gantañ : One Off Ltd. evit a sell ouzh an design, ha Ron Arad Associates Ltd. evit a sell ouzh ar savouriezh.
Naoned
Arzourien bet awenet gant Naoned
Livourien: Louis Garneray, Charles Leduc, Robert Micheau-Vernez, Nicolas Ozanne, William Parrott, Jean-François Sablet, Joseph Mallord William Turner
Brezhoneg
Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1981.
Ron Arad
Design Arad
Kenlabouret en deus Ron Arad gant Vitra, Cassina, Driade, Fiam, Kartell, Artemide, Alessi, Flos.
Naoned
Brezhoneg
E 1985 e voe krouet ar gevredigezh Kentelioù an Noz e Naoned, evit ober war-dro ar c'helenn brezhoneg d'an dud deuet, gant Gweltaz Adeux, Roland Mogn ha Gwenola Rossinyol. En deiz a hiziv eo oberiant ar gevredigezh-se e seizh karter ag ar gêr, gant kentelioù hag obererezhioù liesseurt.
Ur skol Diwan a zo e Naoned, unan eus ar re vrasañ e Breizh, 180 bugel a zo er skol (niver distro-skol 2012-2013). Un eil skol Diwan a zo bet krouet e su Naoned. Digoret eo bet en distro-skol 2012 gant 6 bugel.
E distro-skol Gwengolo 2022 e oa 456 skoliad enskrivet er skolioù Diwan hag er c'hlasoù divyezhek (1,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)
Ur skolaj Diwan a zo bet krouet e 2008 e Sant-Ervlan, sko ouzh Naoned, evit bugale al Liger-Atlantel met ivez evit re all ho tont eus skol Diwan Pariz. 48 skolajiad a zo enskrivet e 2012-2013.
Ur sturlevr divyezhek diwar-benn Naoned a zo bet embannet e 2006 gant Yoran Embanner. Ar rakskrid a zo bet graet gant an istorour Armel de Wismes. An oberer - an Naonedad Pierre-Emmanuel Marais - en deus skrivet "Ronan ar c'horrigan" e 2007 (Keit Vimp Bev). Resevet en deus al levrig-mañ an eil priz evit ar genstrivadeg "Priz ar Vugale 2008".
Evit difenn ar brezhoneg ez eus bet graet ur fest-deiz gant Ai'ta!, tre e-kreiz Kastell an Duged, e Naoned.
Lusaka
Lusaka eo kêr-benn Zambia. Er bloavezh 2000 e oa 1 640 000 a annezidi o chom enni.
Naoned
Brezhoneg
D'an 21 Kerzu 2007 e oa bet staliet panelloù mont-tre divyezhek e Naoned.
D'ar 24 Kerzu 2007 e oa distro ar brezhoneg ouzh ar skramm e Naoned, 4 bloavezh goude bezañ lamet an abadennoù brezhoneg gant renerien Frañs 3. War ar chadenn lec'hel Telenantes e oa skignet ar sitkom kentañ bet graet e brezhoneg.
Lusaka
Savet e voe Lusaka e 1905 gant trevadennerien deuet eus Europa el lec’h ma oa ur geriadenn anvet Lusaaka. E 1935, abalamour ma oa muioc’h e-kreiz ar vro, e voe lakaet Lusaka da gêr-benn er pezh a oa anvet neuze gant an drevadennerien Rodezia an Norzh, e-lec'h kêr Livingstone. E 1964 e teuas Lusaka da vezañ kêr-benn Zambia dizalc’h.
Naoned
Brezhoneg
D’ar 27 a viz Genver 2012 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
D'an 10 Meurzh 2021 e oa bet roet ar c'hentañ levrig familh brezhonek gant ti-kêr Naoned.
KKG
Kambr Kenwerzh ha Greanterezh Naoned / Sant-Nazer zo e Naoned. Eno emañ ivez KKR Broioù al Liger.
Porzh Emren
N'eo ket bev porzh Naoned ken. E 2005 e oa tremenet 35,5 milion a donennoù e Porzh Emren Naoned / Sant-Nazer met nemet 10% anezho a oa bet e Naoned da lavaret pe e Chevire (produioù koad) pe Ar Roc'h-Morvan (ed). Er porzh emren e tremen ivez lodennoù eus an A380 a ya da Vourdel.
Cassegrain
Ar stal boued-mir bet savet gant Charles Cassegrain a oa bet krouet e 1856 e Naoned. Unan eus politkourien veur Naoned eo bet Léopold Cassegrain.
Trenioù
Emañ Naoned war al linenn hent-houarn a ya eus Paris d'ar Groazig. Ac'haleno e c'haller mont ivez da :
N'eus linenn ebet etre Naoned ha Roazhon.
Tramgirri
Ne oa ket dibabet ar metro gant ti-kêr Naoned, pa oa bet gant Roazhon, kêr vihanoc'h anezhi.
Mirdioù
Evel pep meurgêr he deus Naoned kalz mirdioù disheñvel, testoù e c'hlad hag e istor pinvidik :
Wicca
Ar Wicca a zo ur relijion diazezet war an natur lakaet da vezañ deuet-mat e 1954 gant Gerald Gardner, un den-e-karg breizhveuriat war-e-lev. Lavarout a rae e oa ar relijion un aspadenn eus ur relijion gozh kuzhkevrin adalek kantvedoù hag e kavfe e orin er baganiezh kozh europat. Ne c'heller ket prouiñ e lavare Gardner ar gwir met posupl eo ne oa aozet an douenoniezh wiccan nemet er bloavezhioù 1920
Naoned
Liorzhoù ha parkoù
100 liorzh a zo e Naoned, en o zouez 11 park, evel Park Procé, Park ar Blottereau, Park ar Gaudinière, al Liorzh botanek...
Wicca
Meur a hengoun wiccan o-doa en em ziorennet war diaz an hini krouet gant Gardner - ar Wicca C'hardnerian. Kredennoù, lidoù ha boazamantoù ispisial he-deus pep hini eus an hengounoù-se. Kuzh e chom kalz hengounoù ha goulenn a reont ma vo kelennet o izili. Bez ez eus ivez ul lusk, Wicca diuzer e anv na gred ket eo ret da vezañ kelennet en un doare hengounel pe da grediñ en un doktrin strizh da vezañ ur wiccaner.
Naoned
Bezioù ar C'hommonwealth e beredoù ar gumun
Marvet int e-kerzh ar Brezel-bed kentañ. Marvet int e-kerzh an Eil Brezel-bed.
Wicca
Penn-mennozhioù
Un doare huderezh bagan eo ar Wicca. Lidoù ispisial, gouelioù diazezet war ar mareoù-bloaz ha pennsturennoù relijiel, strobinellus hag etik he-deus. Doareo huderezh arall ez eus e kalz sevenadurioù, gant boazamantoù kalz disheñvel. En em c'hervel Pagan a ra kalz wiccanerien, daoust ma golo ar ger Paganiezh kalz relijionoù o-deus netra da welet gant Wicca. Livet e oa bet ivez ar Wicca evel un hent kreiz-pagan pe Nevez-pagan Evel n'ez eus aozadur kreizel na reizhkredennezh ebet er Wicca e c'hell ar c'hredennoù hag ar boazamantoù ar wicanerien bezañ disheñvel a-walc'h an eil ouzh an egile. Ar pennaennoù relijiel, lidel hag etik pennañ a zo boutin d'an holl, avat, rak emaint e kreiz ar gellenadureh hengounel ha d'an oberennoù embannet war an abeg.
Naoned
Basketball
En eil rummad e c'hoari Hermine de Nantes.
Wicca
Penn-mennozhioù
Er C'honvantoù eus lignez Gardner eo ar Wicca un doare huderezh diazezet war mennozhioù strobinnel ha relijiel ispisial. Disheñvel eo eus ar relijionoù arall dre he c'hredennoù, dre hec'h implijadur eus an huderezh, he frederouriezh etik, he doare kelenniñ hec'h aozadur hag he bezañ kuzh. Advabet e oa bet u darn eus r c'hredenoù hag ar boazamantoù-se gant tud estren d'al lignezoù, galvet alies Wiccanerien diuzer. Diarbenn a reont ar gelennadurezh, ar c'hevrin hag ar skeulioù-renk ha kredennoù muioc'h liesseurt o-deus. Un darn anezho na ra huderezh ebet ha n'en em c'halv ket huderer.
E-barzh konvantoù hengounel ez eus tri derez a gelennadurezh. Ret eo an derez kentañ da vont d'un huderer ha d'un ezel eus ar gummuniezh, met dleot a ra a re a fell dezho kelenn ha krouiñ o c'honvantoù dezho-o-unan da vont a-dreuz an eil hag an trede derez. D'ur penn-beleg e yeont neuze. E-pad o c'helennerezh e kemer wiccanerien'zo un eil-anv da arouezañ e adc'hanidigezh pe da guzhañ o aparchant d'ar relijion en endroioù enebek.
Naoned
Handball
E-touez gwellañ skipailhoù Bro-C'hall emañ HBC Nantes.
Wicca
Kredennoù
Evit darn vrasañ ar wiccanerien eo ar Wicca ur relijion a zaou zoue. Adoriñ a ra un Doue hag un Doueez gewelet evel daou benn-ahel a-zilerc'h hag evel enkorfadur an nerzhioù naturel Wechoù'zo e vezont arouezet gant al loar hag an heol. Evel un deite dridoubl e vez meizet an Doueez, hag, alies a-walc'h, an Doue. Teir arvez, liammet ouzh kreskoù ha digreskoù al Loar, he-deus an Douez : ar Werc'h, ar Vamm hag ar Wrac'h.
Naoned
Rugbi
En trede rummad e c'hoari ar Stade Nantais.
Wicca
Kredennoù
Dreist e vez gwelet an Doueez gant kalz wiccanerien rak enderc'hel ha koñsev a ra tout an traoù. Ar fulenn-vuhez enni eo an Doue hag er memes amzer eo e garour hag e vab. Se a zo perak e vez penn ar c'hoñvant ur velegez-uhel kentoc'h eget ur beleg-uhel En un nebeut a hengounoù, evel, evit skouer, en hengoun dianek e vez gwelet an Doueez evel peurglok ha ne vez ket adoret tamm ebet an Doue. Doueed e-barzh enno o-unan eo an Doue hag an Doueez Wiccan hag evit un darn eus ar wicanerien e endalc'h ar mennozh-se un nebeut ag animism. Krediñ a ra ar wiccanerien e c'hell an Doueed mont war-well en un furm personel, alies e-barzh korf ar velegez-uhel hag ar beleg-uhel e-pad ul lid galvet Tennañ al Loar
Naoned
Koñsuldioù
Teir c'hoñsuliezh hollek a zo e Naoned : Tunizia staliet straed Boileau, Turkia kae François Mitterrand, hag Aljeria straed ar jeneral Buat.
Wicca
Kredennoù
Hervez Gardner eo Doueed ar Wicca doueed gozh Breizh-Veur : un Doue Korniek hag un Doueez-Vamm. Hervezañ e eus ur boud a-us dezho met ne c'heller ket gouzout tra-ebet diwar-e-benn ha ne vez ket adoret. Patricia Crowther he-deus galvet ar penn-doue-se Dryghten.
Kemmus e vez ar c'hredennoù diwar-benn an Tu-arall e-ouez ar wiccanerien met darn vrasañ a gred en adenkorfadur goude un dremmenadenn en un doare lec'h-etre anvet Summerland ma c'hell an anaon prederiañ diwar-benn e vuhez paseet hag en em aozañ d'an hini da zont.
Buhezegezh
Diazezet eo buhezegezh ar Wicca war ar Rede Wiccan : An it harm none, do what ye will (keit ma ne noaz ket ouzh den ebet, gra evel ma fell dit). Talvezout a ra ez oc'h frank d'ober forzh petra met dleout a rit bezañ responteg eus hoc'h aktoù ha strivañ da vihanikat an drougoù ez oc'h o abeg deoc'h hoc'h-unan ha d'ar re-arall. Un elfenn voutin arall a-walc'h eus ar vuhezegezh wicann a zo Lezenn an Distro Tridoubl a lar e tistroyo tout ar pezh a reomp gant ur nerzh tri gwech brasoc'h deomp.
Kalz wiccanerien a glask da ziorren en eizh vertuz meneget gant Doreen Valiente e Karg an Doueez : levenez, araouezh, enor, humblded, nerzh, braventez ha kompasion. E barzhoniezh Valiente ez int urzhiet e kouploù a-zilerc'h, un daouleouriezh a gaver alies er Wicca. Un nebeut a lignezoù a heul ivez ur rummad a 161 lezenn anvet Lezennoù an Arz pe Ardanes. Hevez Valiente, unan eus e velegez-uhel gozh, en-defe Gardner ijinet anezho e-pad un tabut e-barzh Konvant Bricket Wood.. ,
Daoust ma oa Gardner a-enep an Heñvelrevelezh e asant darn vrasañ an hengounoù Wiccan hiziv dezhi hiziv
Lidoù
Lidoù niverus o-deus ar wiccanerien, liammet ouzh huderezh pe ouzh gouelioù ispisial. Kemmus eo o stumm met ar peurliesañ e veze graet e-barzh ur c'helc'h hud. Da grouiñ ar c'helc'h-se e galver mirourien ar pevar avel. Implijout a ra ar wiccanerien alies an elfennoù klasel en o lidoù, daoust ma c'hell an dra-se kemm hervez an hengounoù. Pep nerzh pe stumm a vez gwelet evel un displgadeg eus unan eus ar peder elfenn un eus meur anezho. En hengounoù'zo e lakaer ur pempvet elfenn, spered e anv. Ar pemp penn ar pentagramm a arouez ar peder elfenn hag ar spered Tuet war-du al laez e vez atav hemañ. Goude ma oa bet krouet ar c'helc'h e c'heller lidañ ur gouel, pediñ d'an doueez pe d'an doue pe ober huderezh.
Kalz wiccanerien a implij binvioù hud en o lidoù. Enderc'hel a reont ar skubell, ar chidouarn, ar c'halir, ar wialenn, Lev ar Skeudennoù, an Azhame, ar bolin, kantolioù, strink, ar pentakl hag ezañs. Un aoter ez eus alies gant un delwenn pe ur skeudenn eus an Doueez pe eus an Doue warnañ. Kent mont e-barzh ar c'helc'h e tleer, en hengounoù'zo, yunnañ pe kibellañ. Goude ma vez echu al lid e serrer ar c'helc'h.
Gouelioù
An eured wiccan a vez galvet handfasting. Wiccanerien'zo a ra euredoù-esae na bad nemet ur bloavezh hag un devezh. Hervez hengounoù'zo e tleer lidañ an euredoù-se e Lughnasadh hepken peogwir an amzeriad hengounel evit telltown euredoù e oa in Iwerzhon. Bez ez eus ivez ul lid ispisial da zegemer ar vugale nevez-ganet, Wiccaning e anv. Lakaat a ra ar bugel dindan gwarez an Doueed met ne dalvez ket e tleo-eñv heuliañ un hent pagan pa vo koshoc'h.
Levr ar Skeudennoù
E Wicca e vir ar grederien un deizlevr privez pe un dastummad a destennoù relijiel anvet Levr ar Skeudennoù. Er strolladoù gant ul lignez, evel er Wicca c'hardnerian e tle chom kuzh al levr-se estreget evit izili ar strollad. Gardner, Gerald. Witchcraft and the Book of Shadows (2004). Edited by Naylor, A.R. Thame, England: I-H-O Books,. ha darn anezho, evel ar Rede Wiccan pe Karg an Doueez a vez implijet gant wiccanerien ziuzer. Evito e vez Levr ar Skeudennoù kentoc'h un deizlevr pe un teskad personnel a grouont evito o-unan.
Hengounoù
Er Wicca e empleg menozh a hengoun treuzkasadur ul lignez dre zeskoni. Kalz hengounoù ez eus, ha bez ez eus kalz wiccanerien digenvez pe diuzer na vez liammet ouzh lignez ebet. Livet eo an hengounoù oberiant er Stadoù-Unanet Amerika e Drawing Down the Moon gant Margot Adler, The Spiral Dance gant Starhawk, hag Her Hidden Children: The Rise of Wicca and Paganism in America gant Chas S. Clifton.
Evel ez eus beli greizennel ebet gouestl da spisaat an harzhoù etre an hengounoù e kemmesker aliez an hegounoù lignezet hag an hengounoù diuzer. Evit an abeg-se en am anv al lignezoù o tiskenn deus Gerald Gardner ''Wiccanerien Hengounel Breizhveuriat.
Konvantoù ha wiccanerien digenvez
Aozet eo ar wiccanerien ul lignez ganto e konvantoù ur beleg-uhel hag ur velegez-uhel en o fenn. Ur c'houpl desket en trede derez e vezont ar peurliesañ. Wechoù'zo ez eo penn ur c'honvant desket en eil derez hepken. Sujet ez int d'ur penn konvant neuze. E-barzh ar c'honvant ez vez graet deskadurezh ar wiccanerien nevez ar peurliesañ met pas atav ha bez ez eus wiccanerien ul lignez ganto hep liamm ouzh konvant ebet.
Hervez an hengoun e telefe an c'hovantoù kaout 13 ezel hag-eñv n'eo ket ret. Kalz bihanoc'h e vezont en Amerika, avat daoust ma c'hellont degemer wiccanerien arall e-pad "lidoù digor". Pa gresk ur c'honvant e vez disrannet e meur a gonvant bihanoc'h a chom liammet an eil ouzh an egile.
Dleout a ra an izili nevez gortoz un bloavezh hag un devezh kent bezañ desket. E konvantoù'zo, avat, ez eus ul lid ispisial, graet kent an deskadurezh ofisil, a ro ar gwir da gemer perzh d'al lidoù d'an ezel nevez.
A r wiccanerien diuzer, en-o-zu a vez digenvez ar peurliesañ. Gallout a reont kemer perzh da vodadegoù met ganto-o-unan e reont o lidoù. Kalz niverusoc'h eget ar re ul lignez ganto ez int neuze, war a seblant, ha kalz muioc'h kemmus ez eo o c'hredennoù.
Orin
Kalz tabud ez eus diwar-benn orin ar Wicca. Gerald Gardner en-doa lakaet ar relijion da foran er bloavezhioù 50. Hervezañ, goude ma oa bet distroet eus Azia e evefe bet kejet gant ar New Forest coven ha gantañ e oa bet kelennet. An aon gantañ e yafe da get ar relijion e skrivas ul evr Witchcraft today a voe embannet e 1954. Heuliet e voe gant unan arall e 1959 The Meaning of Witchcraft. Enno e tisplege un darn eus kredennoù ha lidoù ar Wicca. A drugarez dezho e tedennas kalzig izili nevez er bloavezhioù 60. War a seblant, un darn vras eus menozhioù Gardner a zeu eus skridoù kevrinourien arall evel Aleister Crowley hag ar pezh a chom en-deus nebeut a genstagusted ha savet e oa bet war danvezioù amprestet digant andonioù arall. Ur patchwork e c'halv Roger Dearnaley anezhañ. Gardner a lar, avat, e oa darnaouek tre al lidoù hag ar c'hredennoù a oa bet kelennet dezhañ hag e oa bet rediet de glokaat anezho. Hervezañ ez eo un aspadenn eus ar relijion bagan kozh eus Europa met klaskourien evel Aidan Kelly ha Francis X. King a gred en-deus ijinet anezhi penn-da-benn dre implijout un darn eus teorienn Dr. Margaret Murray diwar-benn natur an huderezh europat, garmoù-hud deuet eus Aradia hag huderezh lidel. Reoù arall evel Philip Heselton a gred, avat, ne oa ket ken gozh ar relijion hag e soñje Gardner met hervezo e vefe bet a feiz vat.
Hervez Isaac Bonewits e teufe ar Wicca eus un adsav kevrinour e derou an kantved kentoc'h eget eus un aspadenn eus ur relijion bagan kozh - "Somewhere between 1920 and 1925 in England some folklorists appear to have gotten together with some Golden Dawn Rosicrucians and a few supposed Fam-Trads to produce the first modern covens in England; grabbing eclectically from any source they could find in order to try and reconstruct the shards of their pagan past.". Boutin a-walc'h e oa mennozh ur vamm-zoueez er marevezhioù viktorian hag edwardian ha daoust ma oa raloc'h a daveoù ouzh un Doue Kornek - liammet ouzh an doueed Pan pe Faunus - e chomont niverus a-walc'h An daou veiziad-se a oa paot a-wal'h e lennegezh hag er skridoù akademiel.
Embroadur
Ur relijion visteriek e oa ar Wicca C'hardnerian. Ne zegemered nemet ar re a oa bet kelennet en ur c'honvant. Enbarzhiet e voe et Norzh-Amerika gant Raymond Buckland, ur breizhveuriat harluet a oa bet kelennet e Manav.En em skignañ a reas buan ar relijion nevez ha tra ma kreske niver an dud kelennet e krogas tud nann-kelennet da grouiñ lidoù evito-o-unan.
En Amerika eo e oa bet krouet ar Wicca Dianek gant gwregelourezed. Liamm a lignez ebet gant ar wicca hengounel he-deus ar wicca dianek hag an danvez embannet a implij da grouiñ helidoù dezhi-hec'h-unan. Ne oa ket dedennet gant an Doue Kornek ha disteurel a ra al lignez hag an urzhaz eus ar wicca c'hardnerian. Lidoù a emgelennadur a voe krouet da reiñ tro d'an dud da vont davet d'ar relijion hag-eñv o-deus darempred ebet gant un c'hoinvant bennak.
E Breizh-Veur, tud kelennet gant Gardner o-deus kroget de grouiñ lignezioù distag. Unan eus ar re vrudetañ a zo ar Wicca Aleksanderian. Gant kresk niver ar gredourien hag embannadur lievrioù evel re Scot Cunningham e krogas kalz tud da gemer perzh e lidoù wicca hep bezañ bet kelennet hag he bezañ izili eus ur c'honvant. An dra-se en-deus lakaet ar wiccannerien kelennet d'en em c'hervel Wicca Hengounel Breizhveuriat
Niver ar Wiccanerien
Diaes tre eo da spisaat niver ar wiccanerien, pe eus forzh peseurt strollad nevez-pagan. Bez e oa bet enklaskù, avat. E 2001 en-deus kavet an Religious Identification Survey e oa 134.000 wiccaner er Stadoù-Unanet Amerika. Ne oant nemet 8.000 e 1991 Ne ro ket tro ar gontadeg vreizhveuriat da anavezout niver an izili eus pep hengoun pagan met kavet en-deus e oa 42,262 pagan er vro e 2001<ref name="PFScotland">Pagans and the Scottish Census of 2001 Accessed 18 October 2007. E 2008, un enklask gan ar Pew Forum en-deus kavet e heulié 0.4% an amerikaned ur relijion New Age. Darn vrasañ anezho a zo wiccanerien pe dost ouzh ar Wicca moarvat. Evel ma guzh un darn vras ar baganed o relijion c'hoazh e talvez an dra-se ez int etre 1.2 milion ha 2.5 milion
Gwez
Gwez a c'hell bezañ:
Niederschönhausen
thumb|right|200px|Niederschönhausen thumb|right|150px|Skoed-ardamez Niederschönhausen thumb|right|150px|Lec'hiadur Niederschönhausen e Pankow thumb|right|260px|Kastell Schönhausen Niederschönhausen a zo ur c'harter (Ortsteil) en arondisamant Pankow e Berlin. Lavaret e vez ivez "Pankow-Schönhausen". 6,49 km² eo gorread ar c'harter, d'an 30 a viz Even 2008 e oa 26 903 annezad ennañ (stankter : 4 145 annezad/km²).
Istor
E norzh Berlin emañ Niederschöneweide, tost ouzh Wilhelmsruh, Rosenthal, Französisch Buchholz, Pankow ha Reinickendorf (a zo e distrig Reinickendorf). Meur a bark a zo evel Schönholzer Heide, Brosepark, Schlosspark Pankow ha Bürgerpark hag ivez bered Friedhof Pankow III.
Rannoù
Rannet eo Niederschönhausen e 3 zachenn (Ortslagen):
Treuzdougen
Linenn tramway M1 ha linennoù kirri-boutin 107, 150, 155 ha 250. An S-Bahn a dreuz Niederschönhausen en harzoù etre Schönholz ha Reinickendorf hag un ti-gar a zo e Schönholz (linennoù S1, S25 ha S85).
1830
Diwar-benn bloavezh 1830 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1830
Arce (gwazh)
An Arce zo ur wazh en departamant gall Charente, adstêr d'an Né.
Apacheeg
thumb|Apacheeg Ur yezh atabaskek eo an apacheeg komzet gant an Apacheed, pobloù-orin er Stadoù-Unanet.
Munshi Premchand
thumb|right Munshi Premchand (मुंशी प्रेमचंद en hindieg, پریمچںد en ourdoueg) a zo unan eus ar skrivagnerien vrasañ el lennegezhioù hindiek hag ourdouek a vremañ.
Dortrig
Dortrig eo an anv a vez graet eus ur rouantelezh vrezhon vartezeüs lec'hiet e kontelezh Dorset hiziv-an-deiz, tro-dro da gCaer Dunac (Dorchester hiziv) pe Wareham. Ne ouzer netra diwar he fenn ha n'eo ket sur e vije bet anezhi.
Munshi Premchand
Ganet e oa d'an 31 a viz Gouere 1880 ha marvet d'an 8 a viz Here 1936. Brudet eo e zanevelloù hag e romantoù.
Buhez
Ganet e oa bet Munshi Premchand e Lamahi, e-kichen Varanasi ma laboure e dad en ti-post. Dhanpat Rai Srivastava e oa e anv gwir. Pa oa yaouank c'hoazh e varvas e dud - e vamm p'en doa seizh vloaz hag e dad p'en doa pevarzek vloaz - ha ret e voe dezhañ ober war-dro e lezvamm hag he bugale.
Paour-tre e oa e-pad ar marevevezh-se eus e vuhez ha ret e voe dezhañ labourat evel kelenner-ti evit pemp roupi dre viz. Dont a reas a-benn da c'hounit ur post en deskadurezh-stad, avat, ha da gelenner ez eas ha goude da isenseller er Proviñsoù Unanet.
E 1921 e tilezas e bost da heuliañ galv Mahatma Gandhi ha mont da vouller. Labourat a rae evit ar sinema e Mumbai ivez.
E skridoù
Premchand a skrivas war-dro 300 danevell, meur a romant hag un nebeud pezhioù-c'hoari ivez. Troidigezhioù diwar yezhoù all a reas ivez. Kalz eus e skridoù dezhañ zo bet troet e saozneg, ha lod e yezhoù all ivez.
Kevrenn Gernev-Veur Skol-Veur Exeter
Ur gevrenn eus Skol-Veur Exeter staliet e Pennrynn eo Kevrenn Gernev-Veur.
Liamm diavaez
Load kefridiel Kevrenn Gernev-Veur Skol-Veur Exeter
1691
Diwar-benn bloavezh 1691 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1691
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1691
Gisella Facchini
Gisella Facchini a zo bet ganet d'ar 17 a viz Even 1954 e Brescia (Italia).
Ur vestrc'hoarierez echedoù italian eo.
Kampionez Italia e 1985.
Denheñvelegezh
Denheñvelegezh a vez graet eus an arvez denel a vez roet da loened, traoù divuhez pe c'hoarvoudoù naturel.
Tetricus I
Caius Pius Esuvius Tetricus a oa impalaer diwezhañ an impalaeriezh c'halian. Ren a reas goude muntr Victorinus etre 270/ 271 ha 273.
Denheñvelegezh
Implijet e vez an denheñvelegezh a-wechoù da gomz diwar-benn Mab-Den, evel e fablennoù Ezop pe Jean de La Fontaine, e kalz tresadennoù-bev Walt Disney hag all. Gant an doueoù, er savouriezh hag en teknologiezhoù nevez e vez implijet an denheñvelegezh ivez.
Tetricus I
Buhez
En ur familh nobl e voe ganet Tetricus hag e oa dezhañ titl praeses provinciae (gouarner proviñsel) Aquitania pa varvas Victorinus. Victoria, mamm Victorinus, a baeas al lu evit ma embanno Tetricus impalaer e-kichen Burdigala (Bourdel, Frañs). Anavezet e voe gant Galia ha Preden. Goude e gurunidigezh e tiarbennas meuriadoù germanek o-doa graet o mat gant marv Victorinus, da aloubiñ an impalaeriezh.
E gêr-benn e lakaas e Augusta Trevirorum (Trier hiziv) ha envel a reas e vab Tetricus II Caesar. N'arnodas ket da vrasaat an impalaeriezh, estreget war-du ar mervent, ma adaloubas Aquitania he-doa en em adstrollet ouzh an Impalaeriezh roman.
Goude e drec'hioù er reter e aloubas Aurelian Galia e 273. Tetricus en em rentas gant e vab goude un emgann e-kichen Châlons-sur-Marne. Posupl eo n'en-deus ket arnodet da zerc'hel en un doare sirius hag e oa e faezhidigezh efed ur c'henvreutaerezh. An dra-se a zisplegfe ar pezh a raio Aurelian dezhañ ha d'e vab.
War a seblant o dispartas Aurelian e-pad e drec'h-lid, met o buhezioù a espernas. Titl corrector Lucaniae et Bruttiorum (gouarner div broviñs e Italia) a roas-eñ dezhañ zoken. N'anavezer ket pegoulz e varvas.
Unan eus an Tregont Mac'homer a ra an Historia Augusta anezhañ.
California
California zo un anv-lec'h spagnolek a zo bet roet d'ur vro ha da veur a lec'h all.
Arce (stêr)
thumb| An Arce e [[Merrey-sur-Arce. ]]
An Arce zo ur stêr en departamant gall Aube, un 20 km dezhi.
Eieniñ a ra e Fontarce, ha kemberiñ gant ar Saena e Merrey-sur-Arce.
Chinchillidae
Chinchillidae a zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged. Ar chinchillaed hag ar viskachaed zo renket ennañ.
Genadoù
5 genad a zo er c'herentiad-mañ:
1997
Diwar-benn bloavezh 1997 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1997
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1997
Adamantia Paizis
Adamantia Paizis, ganet e 1972, zo ur vestrc'hoarierez echedoù italian.
Ricardo Faty
Ricardo Faty a zo ur c'hoarier mell-droad ganet ar 4 a viz Eost 1986 e Villeneuve-Saint-Georges. Goude bezañ bet rakstummet 3 bloaz en INF Clairefontaine, e zeas d'ar Racing Club de Strasbourg e miz Even 2002. Breur Jacques Faty eo, hag a zo international espoir français. E Gouhere 2006 e echu e c'hevrad gant Strasbourg, sinañ a ra neuze gant an AS Roma (Italia) hag a bresto anezhañ e miz Gouhere 2007 d'ar Bayer Leverkusen. Met e e miz Genver 2008, kuitañ a raio ar Bundesliga evit bezañ prestet en FK Naoned.
C'hoari a raio evit ar wech kentañ gant skipailh mell-droad Naoned a-enep Sedan evit kib ar C'hevre. Ne c'hoario nemet e fin ar c'hrogad en un doare mat, met c'huitañ a raio pa tenno er pal. E-kerzh e eil c'hrogad gant skipailh Naoned, ar wech kentañ e oa dezhañ c'hoari e Ligue 2, e lak ur pal gant ar benn goude ur c'hard eur c'hoari, a-enep Brest (gounezet 2-1 gant Naoned).
Metauten
Metauten zo ur gumun e Nafarroa, en Euskal Herria, e merindad Lizarra.
Pär Lagerkvist
Pär Fabian Lagerkvist a oa ur skrivagner svedek en doa tapet Priz Nobel al lennegezh e 1951. Ganet e oa bet d’an 23 a viz Mae 1891 e Växjö ha marvet e oa d’an 11 a viz Gouere 1974.
Mikro
Mikro (aroueziet µ) zo ur rakger eus ar sistem etrebroadel (SI) a dalv 10-6, da lavarout eo ur vilionvedenn.
Kadarnaet e voe gant 11 Kendalc'h Meur ar Pouezioù hag ar Muzulioù (CGPM) e 1960.
Dont a ra eus ar gresianeg μιχρός mic'hros, "bihan".
Kronik angl-ha-saoz
Ar gronikenn angl-ha-saoz (Anglo-Saxon Chronicle, e saozneg) zo un dastumad skridoù istorel en hensaozneg diwar-benn istor an Angled ha Saozon. Skrivet int bet adalek an IXvet kantved, e Wessex moarvat, en amzer Alfred Veur.
Skouerennoù a-leizh a voe skignet e manatioù Bro-Saoz, ha pep hini a veze kendalc'het gant menec'h an abati.
Liammoù
http://www.britannia.com/history/docs/asintro2.html
Rio de Janeiro
Rio de Janeiro, alies ha dre verrdro Rio, a zo ur vegalopolenn lec'hiet e gevred Brazil. Kêr-benn Stad Rio de Janeiro eo ivez. 6,1 milion a dud a zo o chom enni (cariocas a vez graet anezho). Rio de Janeiro eo an eil brasañ kêr e Brazil war-lerc'h São Paulo (kêr-benn ekonomikel). Anavezet eo er bed a-bezh evit he meurlarjez, hec'h aodoù (Copacabana hag Ipanema). Kêr-benn gozh Brazil eo ha deuet eo da vezañ ul lec'h sevenadurel a-bouez ha dreist-holl touristel-kenañ.
Istor
An Amerindianed a voe an annezidi gentañ o chom e pleg-mor Guanabara. E penn-kentañ ar XIX vet kantved e voe savet delwenn un European e penn uhelañ ar menez Pedra da Gavea. Krediñ a c'haller eo hennezh ar c'hentañ Europead en deus dizoloet Rio de Janeiro.
Lec'h ar gêr a voe dizoloet d'ar c'hentañ a viz Genver 1502 gant un Italian o servij Portugal Amerigo Vespucci. Vespucci a anvas al lec'h Rio De Janeiro ( Stêr miz Genver e brezhoneg). D'ar mare-se, Indianed Guarani] a oa o vevañ du-se. Kregiñ a rejont da genwerzhañ gant Portugaliz. Ar c'henwerzh a eas mat en-dro. Met ne veze ket darempredoù mat atav etre an Indianed ha Portugaliz. Ouzhpenn-se, an Indianed a genwerzhe ivez gant Bro-C'hall ha gant an Izelvroioù. Er XVIvet kantved e voe tagadennoù a-berzh ar vorlaeron, ar C'hallaouded ha morlaerien an Izelvroioù. Distrujet e voe ganto un tamm eus kêr. Met Portugal n'he doa ket c'hoant e vije tud war he zachenn, neuze, e 1564, goude 2 bloavezh emgann e voe savet gant Estácio de Sá, d'ar c'hentañ a viz Meurzh, ar gêr « São Sebastião do Rio de Janeiro » (Sant Sebastian eus stêr miz Genver) en enor da Sebastião Iañ, roue Portugal. Etrezek fin ar XVIvet kantved, roue ar Portugal a lakaas da sevel tourioù evit difenn ar gêriadenn ha goulenn a reas digant an Indianed e sikour d'he difenn. Ul gêr lec'hiet mat eo Rio de Janeiro rak gellout a rae ober kenwerzh gant Afrika hag Europa. E-koulz an XVIIIvet kantved e voe ar gêriadenn en ha wellañ gant dizoloadenn an aour hag ar maen prizhius Rio de Janeiro a zeuas da vezañ kêrbenn Portugal goude trevadenn Napoleon e Portugal.
Poblañs
Rio eo kêr vrasañ Brazil war-lerc'h São Paulo. Kêrbenn stad Rio de Janeiro eo ha lec'hiet eo e gevred ar vro. Tro-dro da 6.1 milion a annezidi a zo hervez sifroù 2005 war un dachenn a 1256 km². E-giz er peurrest eus Brazil, meur a ouenn disheñvel a zo, en o-zouezh :
Tachenn
Al lodenn vrasañ eus ar gêr a zo ezel eus un dachenn geologel lesanvet "kristal brazilian". An niver vras a gerreg hag a granitoù (diaz ar c'hristal) a zo ar re goshañ eus Brazil. An diaz-se en deus gouzañvet meur a fiñv tektonek hag o deus krouet runioù, menezhioù ha traoniennoù hag a arouez aod Rio. Ar « Pão de açucar » (An Dorzh Sukr) hag ar c'h-« Corcovado » a zo skouerioù hag a lak anat disoc'hoù ar fiñvoù tektonek-se.
Araogenn eeun
Er yezhoniezh e vez implijet an termen araogenn eeun, pe araogenn diazez hervez yezhadur ar brezhoneg (saoz.: simple preposition), evit komz eus araogennoù enne ur vorfemenn ha netra ken.
Enebet e vez an araogennoù eeun ouzh an araogennoù kevrennek, rak er re-se ez eus div vorfemenn d'an nebeutañ, evel da skouer e brezhoneg:
Rem Koolhaas
thumb|right|Rem Koolhaas
Rem Koolhaas (17 a viz Du 1944, Rotterdam, Izelvroioù) a zo ur savour hag ur c'hêraozour izelvroat. Kazetenner eo bet, ha studiet en deus ar savouriezh en Architectural Association e Londrez hag e skol-veur Cornell (New York). Kelenner war pleustr ar savouriezh hag an design-kêr ("Professor in Practice of Architecture and Urban Design") eo e skol-veur design Harvard (Stadoù-Unanet). Brudet eo evit bezañ skrivet al levr S,M,L,XL, gant an tresour Bruce Mau. E 2000 en deus bet ar Priz Pritzker. E studi-savouriezh a zo anvet OMA (Office for Metropolitan Architecture, Burev evit ur Savouriezh Veurgêr) a zo bet savet e 1975 ha staliet eo e Rotterdam. Hiziv and eiz ez eus daou vurev all : an eil e New York, egile e Beijing. Brudet eo Koolhass evit e raktresoù savouriezh, e veizadoù keraozañ hag e zielfennadurioù a-fet sevenadur.
Savouriezh Koolhaas
A-raok kregiñ gant ar sevel savadurioù e savas Rem Koolhaas ul levr anvet Delirious New York, bet embannet e 1978. Ennañ e aoze en-dro saverezh Manhattan, hag e kinnige anezhi evel ur raktres klok ha poellek. E penn-kentañ ar bloavezhioù 1980 e reas Koolhaas meur a ginnig evit kenstrivadegoù liesseurt : hini Park ar Villette (1982), ZKM (1989), levraoueg veur Bro-C’hall (1989), pe c’hoazh hini Div levraoueg skol-veur Jussieu (1993). Ouzhpenn e kendalc’has da labourat pa voe urzhiadoù prevez : Villa dall'Ava e Saint-Cloud (1991), un ti e Bourdel (1998, Priz ar Skouer Argant), div enezennig annezet e Fukuoka hag anvet Nexus Housing (1991), ha Kunsthal Rotterdam (1992). E 1994 en deus OMA labouret war raktres Euralille (70 hektar). Tro-dro da di-gar Lille Europa eo bet aozet ar raktres, ennañ ur rouedad savadurioù burevioù ha kreizennoù sokial. Savourien all evel Jean Nouvel, Christian de Portzamparc ha Shinohara o deus kemeret perzh er raktres ivez.
thumb|250px|right|Levraoueg kreiz Seattle
Goude bezañ sevenet meur a raktres e Bro-C’hall hag en Izelvroioù er bloavezhioù 1990 eo aet preder OMA war-du ar c’hudennoù a sav a-fet kêraozañ ha danframmoù en Azia : e-pad vloaz en deus labouret war ar raktres Hyperbuilding Bangkok in Thailand, Hanoi New Town, Vietnam and Song Do New Town ha New Seoul International City e Korea. Er bloavezhioù 2000 en deus Koolhaas labouret war New City Center Almere (Izelvroioù), Concert Hall Porto (Portugal, kenstrivadeg 2004), Cordoba Convention Center (Bro-Spagn), pe c’hoazh Kreizenn Zeche Zollverein e Essen (Alamagn). Er Stadoù-Unanet en deus Koolhaas labouret war raktresoù kêr, en o zouez Levraoueg kreiz Seattle, Prada Epicenter Store e Los Angeles ha hini New York (2001), hag IIT Campus Center (2003) e Chicago. Meur a virdi a zo bet savet gant Koolhaas ivez : Mirdi Whitney (New York), The Los Angeles County Museum of Art, ha daou virdi Guggenheim e Las Vegas (2001). En Azia, tour The H-Project Cultural Center ha SNU (mirdi skol-veur vroadel Seoul) a zo o paouez bezañ echu. Rem Koolhaas en deus kemeret perzh er genstrivadeg a-benn adaozañ karter ar C’hoc’hu e Pariz (2004), met n’eo ket bet gounezet gantañ.
thumb|250px| right| Kannati an Izelvroioù e [[Berlin. Raktres Koolhaas en deus bet an Architekturpreis Berlin e 2003 hag ar Mies van der Rohe Award for European Architecture e 2005.]]
Hiziv an deiz emañ OMA o labourat war un raktres bras-tre : hini sez CCN, chadenn skinwel kreiz Beijing, war ur gorread a 575 000 m². Dleout a rafe bezañ echu da vare C'hoarioù Olimpek 2008.
Lagidium
Lagidium a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.
Petrus Christus
Levezonet e voe gant diazezerien flamank, Jan van Eyck ha Rogier Van der Weyden, evelto e labouras kalz war ar munudoù, an diarsell hag ur meskaj etre arouezelezh ha deoliezh. Gant Jan Van Eyck e teskas, ha lavaret e vez e lakaas oberenn Van Eyck ha hini Van der Weyden da vezañ brudet, peogwir e tiazeze e oberennoù war o re.
Varanasi
Ur gêr e Stad Uttar Pradesh en India eo Vārānasī. Benares e oa hec'h anv gwechall. Ur gêr santel eo evit an Hindoued.
Lagidium
Spesadoù
4 spesad viskachaed a zo ennañ:
Varanasi
Emañ Varanasi etre ar stêr Ganga hag ar stêr Varuna, ha moarvat ez eo unan eus kêrioù koshañ ar bed. E 2011 e oa 1 212 610 a dud o chom enni.
Lagidium
Liamm diavaez
Diverradenn deskrivadenn ar spesad nevez (e saozneg hag e kastilhaneg)
Varanasi
Unan eus lec'hioù pouezusañ India eo Varanasi evit an Hindoued ha dont a ra e-leizh a dud da birc'hirinañ di, ouzhpenn ur milion a birc'hirined bep bloaz. Kontañ a reer e vije bet savet gant an doue Shiva gwechall. Mont a ra ar birc'hirined d'en em walc'hiñ er stêr Ganga rak evito e talvez d'en em walc'hiñ diouzh o fec'hedoù. Lec'h pouezusañ kêr eo ar ghatioù, diri ledan da ziskenn d'ar stêr.
Lagidium
Liamm diavaez
Cuvierhaasmuis
1692
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1692
Sant-Filiberzh
<HR noShade>
Sant Filiberzh, pe Lokfiliberzh zo ur gumun eus Breizh e Kanton an Alre e departamant ar Mor-Bihan.
Eil Brezel-bed Brezelioù didrevadenniñ
Lagostomus
Lagostomus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.
Spesadoù
2 spesad viskachaed a zo ennañ:
Lagostomus
Daisy
Daisy zo un anv-badez saoznek hag a dalv kement ha boked Marc'harid, tommheolig e brezhoneg.
Tud
right|150px|thumb|Daisy Fuentes
Berck (Pas-de-Calais)
Berck a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Pas-de-Calais en arondisamant Montreuil, e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Berck eo.
Araogenn gevrennek
Er yezhoniezh, ha pa vez komzet eus yezhadur ar brezhoneg, e vez graet araogenn gevrennek (saoz.: compound preposition pe complex preposition) eus un araogenn a zo enni daou vorfem d'an nebeutañ.
Enebet eo vez an araogennoù kevrennek ouzh an araogennoù eeun, enne un elfenn nemeti, da skouer:
Unan eus an daou vorfem, da lâret eo ar penn an araogenn gevrennek, a rank bezañ un araogenn eeun, keit ha ma c'hell dont an eil morfem eus rummadoù yezhadur all, da skouer e brezhoneg:
Bro Kornôg Kreiz-Breizh
Bro Kornôg Kreiz-Breizh a zo anezhi ur vro hervez lezenn Voynet, enni 108 kumun eus dek kumuniezh kumunioù e departamantoù Aodoù-an-Arvor, Penn-ar-Bed hag ar Mor-Bihan:
Brezhoneg
E distro-skol 2022 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 976 skoliad (10,9% eus skolidi ar vro evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
Danaos
Danaos (Δαναός / Danaos e gregach) a oa mab da Velos hag Ac'hiroe, ha hanter-gofad Aigyptos. War e vojenn eo diazezet deroù mojenn Argos, ur gêr vikenat e Peloponnesos.
En Ilias Homeros e vez kaoz eus Danaed, tud Danaos, paotred Hellaz enebet ouzh re Troia.
Mojenn
Roue Lybia e oa Danaos. Pa varvas e dad digantañ e voe aloubet Egipt gant e vreur Aigyptos, a oa roue Arabia. Hanter-kant mab en doa Aigyptos, hanter-kant merc'h en doa Danaos, bet digant e wreg Pieria. Setu Aigyptos ha kinnig o dimeziñ. Met tec'hel a reas Danaos gant aon rak e nized.
Skoazellet e voe gant an doueez Athena da sevel ar c'hentañ lestr biskoazh, gant hanter-kant roeñv, unan evit pep merc'h. Gant al lestr ez eas betek Argos, kêr Io, e vamm-gozh hag he devoa ranket tec'hel gwechall da Egipt. Da drugarekaat an doueez Athena e savas ar merc'hed un templ dezhi en Argos.
Da neuze e oa ar roue Gelanor (an hini a c'hoarzh), anvet ivez Pelasgos e skridoù zo, a oa o ren en Argos. Gwarez a c'houlennas an Danaidezed digant ar roue kenkent ha degouezhet, ha roet e voe dezho, goude ur vouezhiadeg.
Gant Paosanias ez eus kaoz a gement-se.
Konstanza Breizh
Konstanza Breizh, pe Konstañsa Pentevr (war-dro 1161 - 1201) a oa Dugez Breizh etre 1166 ha 1201, ha kontez Richmond etre 1171 ha 1201.
Buhez
Merc'h e oa d'an dug Konan IV ha d'e bried Marc'harid Bro-Skos hag o bugel nemetañ. He mamm a oa c'hoar d'ar rouaned Malcolm IV ha William Iañ Bro-Skos.
Pemp bloaz e oa pa zilezas he zad ar gurunenn e 1166, ha dek vloaz pa varvas-eñ e 1171. Herri II, roue Bro-Saoz, en devoa rediet anezhi da zimeziñ d'e vab henañ, Jafrez.
Etre 1166 ha 1181, betek 20 vloaz Konstanza, e voe renet Breizh gant Herri II.
Goude 1181 e kemeras Jafrez ar galloud, met mervel a reas e 1186, ha Konstanza dougerez. Konstanza a renas neuze. C'hoant en doa he zad-kaer Herri da lakaat e grabanoù war dugelezh Breizh, ha dre chañs e c'hanas ur mab, Arzhur, a voe dug war-lerc'h e dad.
Dimezioù ha bugale
Teir gwech e timezas.
Mervel a reas en Naoned etre ar 1añ a viz Gwengolo hag ar 4 a viz Gwengolo 1201.
Melle (Belgia)
Melle a zo ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
Valentin Iotov
Valentin Iotov a zo bet ganet d'an 6 a viz Gwenholon 1988.
Mestrc'hoarier echedoù bulgar.
2532 edo e renk Elo e miz Here 2008.
Mestr Etrebroadel FIDE eo.
Dont a reas ar maout gantañ e Trizekvet Tournamant Open Fouenant, Here-Du 2007:.
Nano
An Nano (aroueziet n) zo ur rakger eus ar sistem etrebroadel (SI) a dalv 10-9, da lavarout eo ur vilvilionvedenn.
Kadarnaet e voe gant 11 Kendalc'h Meur ar Pouezioù hag ar Muzulioù (CGPM) e 1960.
Dont a ra eus ar gresianeg νανος nanos "korr".
Komzet e vez kalz eus an nanoteknologiezhioù e penn kentañ an. Graet e vez kalz gant an nano en elektronek er muzulioù red ha bec'hiad.
1831
Diwar-benn bloavezh 1831 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Suamerika
1831 : Emgann Salsipuedes
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1831
Alis Breizh
Dugez Breizh etre 1203 ha 1221 eo bet Alis (1200 - 1221), merc'h da Gi a Dhouars ha Konstanza.
1831
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1831
Reun Kreston
Reun Kreston (René Pierre Joseph Creston) a zo bet ganet d'ar 25 a viz Here 1898 e Sant-Nazer (Breizh) ha marvet d'an 30 a viz Mae 1964 e Staol (Breizh).
Arzour, etnologour, brogarour ha rezistant breizhat e oa.
Alis Breizh
Dimezet eo bet gant Pêr Mauclerc ha bet o doa tri bugale: Yann, Yoland hag Arzhur.
Viskacha
Ar viskachaed eo ar bronneged a ya d'ober ar genadoù Lagidium ha Lagostomus.
Bevañ a reont e Suamerika.
Rorgonizien
E-touez an anvioù-badez all a gaver en tiegezh ez eus un toullad hag a grog gant ar wrizienn Gauz- : Gauzlin (aet da Josselin), Gauzbert, Gauzfrid, Gauzfred. Kavout a reer ivez un nebeudig anvet Hervé, ha meur a Ragenold.
Rodent
Rodent (Rouans e galleg, distaget /'ruãs/) a zo ur gumun eus Breizh, e Liger-Atlantel, e Bro-Raez, er c'hreisteiz d'al Liger.
Danaidezed
An Danaidezed e oa hanter-kant merc'h Danaos, roue Argos e mojennoù Hellaz kozh.
Mojennoù
Tabut a savas etre Danaos hag e vreur gevell Aigyptos. War ali an doueez Athena ez eas Danaos gant e verc'hed da Argos, en ur vag hanter-kant roeñv. Da drugarekaat an doueez e savas ar merc'hed un templ dezhi en Argos.
Sec'hour
Setu Danaos roue Argos. Neuze e teuas ur sec'hor vras. Kaset e voe ar merc'hed da gerc'hat dour. Unan anezho, Amymone, a voe darbet dezhi bout gwallet gant ur satir. An doue Poseidon a glevas he garmoù hag a daolas e forc'h tridantek ouzh ar satir. Egile a ziarbennas an taol, hag ar forc'h plantet en ur roc'h. Anezhi e ruilhas teir froud, ma voe saveteet Argos eus ar sec'hor.
Eured
Bez' e oa an hanter-kant merc'h da eurediñ da hanter-kant mab Aigyptos, breur gevell Danaos, roue Egipt hervez ar vojenn. Lazhañ a rejont o gwazed da nozvezh kentañ o eured, nemet unan ne reas ket. Abalamour da se e voent kondaonet da dremen ar beurbadelezh o tegas dour da leuniañ ur c'hrouer, pe ur ridell.
E galleg (evel e spagnoleg hag italianeg) e komzer eus le tonneau des Danaïdes, evel pa vije bet un donell doull.
Ayieg
Ur yezh sepikek-ramouek eus is-skourr ar yezhoù tamaek eo an ayieg (ayi) komzet gant tro-dro da 433 den (2000) e Papoua-Ginea Nevez.
David Vinckboons
David Vinckboons (badezet d'an 13 a viz Eost 1576 e Mechelen - 1632 e Amsterdam) a oa ul livour izelvroat a orin flamank. Puilh e voe e oberenn, ha brudet voe ivez en Izelvroioù. Levezonet e voe gant oberennoù Pieter Brueghel gozh, hag a- bouez eo e oberenn, hag ivez hini Hans Bol ha Roelant Savery, evit a sell ouzh diorren al livañ rummad e norzh an Izelvroioù.
Abbasided
An Abbasided a oa un dierniezh a 37 kalif arab a renas war ar bed muzulman eus 750 da 1258. Hervezh kalifaded an Abbasid e vezont hêr da Abbas ibn Abd al-Muttalib (566-662) unan deus eontred Mahomet. Goude aloubidigezh Baghdad gant Hulagu Khan, (Emgann Baghdad), ur skourr eus ar familh abbasit a zalc'has ur galloud relijiel, e Kaero, etre 1261 ha 1517, en Egipt ar Vamlouked.
Tron
thumb|250px|Tron [[Impalaer Sina er Geoded berzet e Beijing.]] Ar sez ma ya war o c'hoazez warnañ an uhelidi, gwechoù'zo, eo an tron. Peurvuiañ e vez ur gador hir he c'hein ha kinklet mat hervez pinvidigezh ar penn uhel. War un tro en em diskouez an impalaerien, ar roueed ha pennoù uhel ar relijionoù.
Spandau
Spandau a zo 5vet arondisamant (Bezirk) Berlin, hag an hini ar muiañ er c’hornôg eo ivez. Da vare rann Berlin e oa eus tu ar c’hornôg. E 2001 e oa Spandau e-touez an teir fastell-vor gozh a zeuas da vezañ arondisamantoù hep ma vefe kemmet o bevennoù. War gember ar stêr Havel hag ar stêr Spree emañ. Brudet eo ivez evit an toull-bac’h heñvelstumm (bet savet e 1876 ha distrujet en deiz a hiziv). Ennañ e voe bac’het seizh uheliad nazi ha ne oant ket bet kondaonet d’ar marv goude prosez Nürnberg (Rudolf Hess hag Albert Speer en o zouez).
Abbasided
Kentañ kalif an Abbasided a zo Abû al-Abbâs As-Saffah.
David Vinckboons
Familh Vinckboons a zilojas da Antwerpen tro 1580, ha da Middelburg goude ma vefe bet aloubet Antwerpen gant ar Spagnoled e 1585. N'eo ket sur o defe dilojet da Amsterdam abalamour da abegoù relijiel. Lakaet e voe e dad da geodedour e 1591, met hini ebet eus e vugale-vihan a voe badezet en un iliz kalvinian. E 1602 e timezas David Vinckboons gant Agneta van Loon e Leeuwarden. Goude-se edo o chom e Sint Antoniesbreestraat evel meur a arzour all. Hervez Karel van Mander e teskas gant e dad Philips e anv, hag a oa livour ivez. David Vinckboons a oa barrek dreist-holl evit livañ tud kran e gweledvaoù heñvel ouzh gourliorzhoù hag ivez kermesoù ha gouelioù e kêriadennoù. En e daolennoù e verzer e oa e darempred gant Gillis van Coninxloo. E-touez ar re a zeskas livañ gant Vinckboons e oa Gillis d'Hondecoeter, Claes Janszoon Visscher ha kazi sur ivez Esaias van de Velde.