cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eugène Sue
Buhez
E 1847 e voe ezrollet E. Sue eus ar Jockey Club abalamour d'e vennozhioù politikel – e miz C'hwevrer 1848 e voe embannet Manifest der Kommunistischen Partei Karl Marx ha Friedrich Engels, hag en hevelep miz, d'ar 24, e voe disklêriet an Eil Republik c'hall. E 1848 bepred ez embannas E. Sue Le Berger de Kravan, ur flemmskrid sokialour enep emginnig Louis-Napoléon Bonaparte da brezidant ar Repubik nevez ; d'an 10 a viz Kerzu avat e voe dilennet hennezh. Dilennet ivez e voe Eugène Sue e 1850 goude bezañ en em ginniget da gannad sokialour departamant ar Seine, ar pezh a lakaas skoilhoù en e red-micher : an dilennad roueelour Henri-Léon Camusat de Riancey, un enebour touet d'ar skrivagner, a embannas ul lezenn da lakaat telloù war ar c'hazetennoù hag a embanne romantoù ; ar gazetenn Le Constitutionnel ma skrive E. Sue Les Sept péchés capitaux abaoe 1847 a nac'has embann an div rann diwezhañ.
E 1851, p'edo Eugène Sue gant embannadur a-bennadoù Ferdinand Duplessis ou les Mémoires d’un mari e La Presse, e c'hoarvezas taol-Stad an 2 a viz Kerzu kaset gant Louis-Napoléeon Bonaparte ; harzet e voe ar skrivagner. Goude bezañ bet lakaet en e frankiz d'an 9 a viz Genver 1852 e klaskas repu en Annecy-le-Vieux, a oa e Rouantelezh Sardigna d'ar mare-se. Eno e skrivas La marquise Cornélia d’Alfi, ur romant awenet gant e vuhez nevez, a lakaas embann a-bennadoù e La Presse goude bezañ bet 40 000 lur gall digant Le Constitutionnel en digoll eus ar gevrat torr. E 1853 ez embannas E. Sue ar flemmskrid sokialour Jeanne et Louise, ou les Familles des transportés – abalamour da gement-se e voe berzet dezhañ distreiñ da Vro-C'hall.
Kenderc'hel da skrivañ a reas Eugène Sue, hogen da impalaer an Eil Impalaeriezh c'hall e oa aet Louis-Napoléon Bonaparte d'an 2 a viz Kerzu 1852 : berzet gant ar Stad e voe ar flemmskrid La France sous l'Empire e 1857 ; e miz Mezheven an hevelep bloaz e teuas er-maez levrenn diwezhañ ar romant Les Mystères du peuple, ha berzet e voe ar romant a-bezh (20 levrenn). Klañvaat a reas Eugène Sue diwar kement-se holl e miz Gouere, ha d'an 3 a viz Eost e varvas en Annecy. Gant aon na vije prezegennoù ha manifestadegoù e voe ampellet an obidoù betek an 9 gant gouarnamant Savoia.
Friedrich Wilhelm II
Friedrich Wilhelm II zo anv meur a zen.
Mistretta
Mistretta (Mistretta e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Santa Ana la Real
Santa Ana la Real zo ur gumun e proviñs Huelva. 475 a dud a oa o chom enni e 2020.
Dreistgwirioù
An Dreistgwirioù pe leges privatae a oa un doare d'ober anv eus gwirioù ouzhpenn an noblañs, ar gloer, ar c'horfadoù-micher hag ar proviñsoù er Grennamzer hag en Amzerioù modern. Sañset e oe an dreistgwirioù da vezañ gwarantoù a-enep ar galloud roueel kement ha re an noblañsoù uhel. Pa oa un aotroou o kemer ur garg e oa rediet da douiñ e vefe doujet ha difennet gantañ an dreistgwirioù. Le ar Joyeuse Entrée gant Duged Brabant pe hini roueed Bro-C'hall a oa savet gant ul lodenn o touiñ e vefe difennet an dreistgwirioù. Difenn an dreistgwirioù a-enep dirollentezh ar galloud roueel a oa bet e-kreiz meur a emsav pobl pe noblañs pe dispac'hioù. Gallout a reer menegiñ al Ligue du Bien public er, Emsav ar Comunidades e Kastilha ha Brezel ar Pevar-Ugent Vloaz er pe ar Fronde er.
C'hwez
Kalz dour zo e c'hwez mab-den. Gouest eo an den da c'hweziñ etre 2 ha 4 litrad bep eurvezh, da lavaret eo etre 10 ha 14 litrad bemdez. Goloet e vez ar c'horf a c'hwez neuze, gant war-dro 15 g dre vututenn ha dre mm² bemdez. Nebeutoc'h a c'hwez a vez kenderc'het gant un den kent ar gaouregezh.
An dud, ar primated hag ar c'hezeg a genderc'h kalz c'hwez, hogen lod loened o deus nebeut a wagrennoù c'hwezpar, setu e rankont yenaat dre gas aer dre o geol, evel ar c'hon, evit ma c'hoarvezfe an aezhennadur e kavenn o geol hag en o gargadenn.
Arc'hweladur
En ur wagrenn anvet gouzerc'hvel, a zo en empenn, emañ an neuron a ra war-dro gwrezverk korf un den. Dre ar c'hroc'hen e teu an ditouroù betek ennañ : pa vez re uhel ar wrez e telusk ar gouzerc'hvel ar c'henderc'hañ c'hwez gant ar gwagrennoù c'hwezpar, kement-se dre ar reizhiad nervel.
Yenaet e vez ar c'horf dre aezhennadur ar c'hwez a-ziwar gorre ar c'hroc'hen. Seul dommoc'h ar c'horf, seul vuioc'h a c'hwez a vez kenderc'het d'e yenaat. Pa yena ar c'hroc'hen e yena ivez ar gwazhied a zo dindanañ, ar gwad freskoc'h a zo oc'h amredañ enno a zistro da greiz ar c'horf d'e yenaat d'e dro.
Daou abeg zo d'ar c'hweziñ : pa vez tomm ar c'horf dre wall an amzer pe an embregañ, ha pa vez fromet-bras an den. En degouezh diwezhañ-mañ ne vez c'hwez nemet war palvoù an daouarn, seulioù an treid, an divgazel hag an tal.
War-dro tri milion a wagrennoù c'hwezpar zo e korf un den, an niver anezho o kemmañ hervez e reizh, e hiloniezh, e stad korfel, e oad, e endro. Muioc'h a c'hwez a vo ezhomm evit yenaat ur c'horf klañv gant an derzhienn, pe re dev, pe brasoc'h eget keitad : muioc'h a dolz zo da yenaat en daou zegouezh diwezhañ-mañ.
Kemmoù er c'henderc'hañ c'hwez a c'hoarvez pa zilec'h un den eus ur vro yen d'unan domm : muioc'h a c'hwez a vez kenderc'het, ha muioc'h a zour zo er c'hwez.
Aozadur
Dour pergen zo er c'hwez, 99 % anezhañ. En 1 % a chom ez eus urea CO(NH2)2, a gaver en troazh hag a ro o liv melen d'an tarchoù c'hwez, trenkenn laktek C3H6O3 hag elfennoù maenel.
Kemmañ a ra ar c'hementad ag elfennoù maenel diouzh an den, gwrezverk al lec'h m'emañ, e from, padelezh ar c'hweziñ hag ar c'hementad ag elfennoù maenel a zo en e gorf. Dre vras e kaver natriom (0,9 g dre litrad c'hwez), K|kaliom (0,2 g/l), kalkiom (15 mg/l) ha magneziom (1,3 mg/l). Elfennoù metalek a gaver ivez, a-gementadoù tanav avat : houarn (1 mg/l), zink (0,4 mg/l), kouevr (0,3-0,5 mg/l), krom (0,1 mg/l), nikel (0,01 mg/l) ha plom (0,1 mg/l) ; diouzh pep den eo ar c'hementadoù-se, a c'hall bout lieskementet betek pemzek gwech a zen da zen.
Evit a sell ouzh trenkegezh ar c'hwez, etre 4 ha 7 e vez e pH keitat : eus trenkidik da anvec'hiet (i.e. na trenk na bazek) neuze.
Aurélien
Aurélien zo un anv-badez gallek.
Friederike von Hessen-Darmstadt
Friederike von Hessen zo anv meur a briñsez alaman:
Mojo Alcantara
Mojo Alcantara (Moju e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Konikl Barinas
Konikl Barinas (Sylvilagus varynaensis) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Venezuela, e Barinas.
Méry-Bissières-en-Auge
Méry-Bissières-en-Auge a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Cazorla
Cazorla zo ur gumun e biz komark ar Sierra de Cazorla e proviñs Jaén, en Andalouzia.
Sepultura
Sepultura a zo ur strollad metal braziliat savet e 1984 gant Max hag Igor Cavalera e Belo Horizonte.
Penn-kentañ ha Morbid Visions (1984–1986)
Stummet eo bet ar strollad e 1984 e Belo Horizonte, kêrbenn Minas Gerais, Brazil. Savet eo bet gant ar breudeur Cavalera (Max ha Igor). C'hoant o deus bet krouiñ ur strollad goude en defe Max selaouet ar pladenn Black Sabbath Vol.4 rik ar memes devezh lerc'h eo marvet e zad. Dibabet o deus an anv Sepultura, ar ger portugaleg evit "grave" ("bez" e brezhoneg) p'en deus Max troet komzioù ar ganaouenn "Dancing on your grave" eus Motörhead. Levezonet int bet e penn-kentañ gant strolladoù e-giz Led Zeppelin, Black Sabbath, Deep Purple, hag ivez strolladoù brudet heavy metal hag hard rock eus ar bloavezhioù 1980 evel Motörhead, AC/DC, Judas Priest, Van Halen hag Ozzy Osbourne. Met goude bezañ selaouet ar strollad Venom, paouezet o deus da selaou ar strolladoù-se, ha kroget o deus da selaou strolladoù evel Sodom, Kreator, Exciter, Exodus ha Metallica.
Goude en defe cheñchet meur a wech stummadur ar strollad, Sepultura a deu a-benn da ziazezañ ur stummadur stabil gant Max (gitar), Igor (taboulinoù), Wagner Lamounier (kan) ha Paulo Jr. (gitar boud). Met e miz Meurzh 1985, mont a ra kuit Wagner Lamounier, goude un nebeud diemglevioù gant ar strollad. Goude loc'hadenn hennezh, Max a gemer karg ar c'haner (ouzphenn hini ar gitar) ha pedet eo Jairo Guedes da zont da c'hoari gitar er strollad.
Goude tost ur bloavezh oc'h ober sonadegoù, sinañ a reont gant Cogumelo Records e 1985. Diwezatoc'h er memes bloavezh, emmbann a reont Bestial Devastation, un EP rannet gant Overdose (ur strollad thrash metal braziliad). E miz Eost 1986 enrollañ a reont o kentañ pladenn Morbid Visions er studio Vice Versa (Belo Horizonte, Brazil) hag a vo embannet an 10 a viz Du. Ur bladenn troet kentoc'h war-zu an death metal eo.
Schizophrenia, Beneath the Remains hag Arise (1987–1992)
Penn-kentañ 1987, mont a ra kuit Jairo Guedes peogwir ne oa ket mui dedennet gant ar fed c'hoari death metal. Erlc'hiet eo gant Andreas Kisser hag emmbann a reont o eil bladenn, Schizophrenia. Ar bladenn-mañ a ziskouezh ur cheñchamant doare sonerezh, troet kentoc'h war-zu an thrash metal met o derc'hel an elfennoù death metal eus Morbid Visions. Ar strollad a sach evezh Roadrunner Records ha sin a reont gantañ.
O trede bladenn, Beneath the Remains, 'zo bet embannet e miz Mae 1989. Enrollet eo bet e miz Kerzu 1988 er studio Nas Nuvens e Rio de Janeiro. Berzh en deus bet kerkent eo bet embannet ha deuet eo da vezañ anavezet en thrash metal. Diskleriet en deus Terrorizer magazine ez eo unan eus an ugent pladenn thrash metal gwellañ biskoazh bet. Ober a reont o kentañ sonadeg er Stadoù-Unanet an 31 a viz Here 1989 er Ritz e New York, e kentañ lodenn ar strollad heavy metal King Diamond. Filmet o deus o kentañ video evit ar ganaouenn "Inner Self".
E miz Genver 1989, e gouel Rock in Rio, Sepultura a c'hoari dirak muioc'h eget kant mil den. E 1990, mont a reont da veviñ er Stadoù-Unanet, resisoc'h e Phoenix en Arizona. Enroll a reont o pevare pladenn, Arise, er Morrisound Studios e Tampa, Florida. Embannet eo e miz Ebrel 1991. Degemeret eo mat-tre hag en em renk #119 er Billboard 200. Max Cavalera en em zimez gant melestrerez ar strollad, Gloria Bujnowski, d'ar mare-se.
Chaos A.D., Roots ha loc'hadenn Max Cavalera (1993–1996)
E miz Gwengolo 1993, Sepultura a embann e bempvet pladenn, Chaos A.D.,. Ar bladenn-mañ a meskl thrash metal, industrial metal ha punk hardcore. Al lec'hienn Allmusic en deus roet dezhañ un notenn eus 4.5/5 o lavar e oa unan eus ar pladennoù heavy metal gwellañ biskoazh bet.
Embann a reont o c'hwec'hvet pladenn, Roots, e miz Meurzh 1996, enrollet er studio Indigo Ranch, e Malibu (California), e fin ar bloavezh 1995. Er bladenn-mañ, meskl a reont elfennoù sonerezh hengounel brazil gant thrash metal (dija kroget war ar bladenn Chaos A.D.), ar pezh a ro ur mesklaj divoutin. Degemeret eo mat-tre hag adarre, al lec'hien Allmusic a ro dezhañ un notenn eus 4.5/5.
E miz Eost 1996, Sepultura a c'hoari war leurenn pennañ ar gouel Monsters of Rock, e-kichenn Kiss, Ozzy Osbourne, Biohazard, Dog Eat Dog, Paradise Lost ha Fear Factory. Met ar wech-mañ war al leurenn, ne oant nemet tri o c'hoari, gant Andreas Kisser o kemer karg ar c'haner, goude en defe Max kuitaet lec'h ar gouel abretoc'h en devezh, evit distreiñ d'ar Stadoù-Unanet peogwir e oa bet kelaouet eus muntr e lezvab Dana Wells. E-keit-se, ar strollad a ziviz skarzhañ o melestrerez, Gloria Bujnowski. Hag a oa gwreg Max ha mamm Dana. An darvoudoù-se a lak Max Cavalera da guitaat ar strollad goude ur sonadeg er Brixton Academy e Bro-Saoz, ar 16 a viz Kerzu 1996. Max a stummo diwezatoc'h ar strollad Soulfly. Izili all Sepultura a zisklar e kendalc'hint gant ur c'haner all.
Against, Nation ha Roorback (1998–2005)
Sepultura a zibab an amerikan Derrick Green evit erlec'hiañ Max. Embann a reont neuze o kentañ pladenn gant ar stummadur nevez e 1998. Anvet Against, n'en devo ket kement a berzh eget a re all. Ne oa ket bet degemeret mat-tre keñver an diforc'h mouezh etre Max Cavalera ha Derrick Green. Ar wech-mañ, Allmusic a ro dezhañ un notenn eus 3/5.
Nation, eizhvet pladenn studio Sepultura, a zo embannet e miz Meurzh 2001. Degemeret gwelloc'h, met gwerzhet nebeutoc'h eget Against. Ar bladenn studio diwezhañ a vo embannet gant al label Roadrunners Records eo. Adarre, al lec'hienn Allmusic a ro dezhañ un notenn eus 3/5. E 2002, Roadrunners Records a embann, enep bolontez ar strollad, Under A Pale Grey Sky, un enrolladur eus ar sonadeg diwezhañ eus Sepultura gant Max Cavalera.
E miz Mae 2003, embann a reont o navet pladenn studio, Roorback. O kentañ pladenn embannet gant al label nevez SPV GmbH eo. Degemeret eo gwelloc'h eget e ziagentourien, met ne vo ket gwerzhet kalz muioc'h. Allmusic a ro dezhañ un notenn eus 4/5. E miz Meurzh 2005, Sepultura a c'hoari er Dubai Desert Rock Festival e Dubai. E miz Du eus ar bloavezh-mañ, embann a reont o eil pladenn live, Live in São Paulo. Enrollet eo bet e-pad ur sonadeg e São Paulo an 3 a viz Ebrel 2005, un DVD eus ar sonadeg-mañ a zo ivez embannet.
Dante XXI hag A-Lex (2006–Bremañ)
Embann a reont o dekvet pladenn studio, Dante XXI, e miz Meurzh 2006. Filmet e vo daou video evit ar ganaouennoù "Convicted in Life" hag "Ostia". Roet e vo gant al lec'hienn Allmusic un notenn eus 3.5/5.
E miz Mezheven 2006, kuitaat a ra Igor Cavalera ar strollad, abalamour d'un "digenglodusted arzel". Erlec'hiet e vo gant ar braziliad Jean Dolabella.
Sepultura a embann o unnekvet pladenn studio, A-Lex, e miz Genver 2009. Ar c'hentañ pladenn eo gant hini ebet eus ar breudeur Cavalera. Ar c'hoarier gitar boud Paulo Jr., a zo bremañ, an ezel nemetañ hag a zo er strollad abaoe ar penn-kentañ. A-Lex a zo bet enrollet er Trama Studios e São Paulo, Brazil. Al lec'hienn Allmusic a roio dezhañ un notenn eus 4/5.
E miz Gouere 2010 ar strollad a sin gant al label Nuclear Blast hag e embannint ur bladenn nevez evit al label e 2011.
Montagnareale
Montagnareale (Muntagnariali e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Coulonces (Calvados)
Coulonces a oa ur gumun eus departamant gall Calvados.
Friederike Charlotte von Preußen
thumb|Friederike von Preußen, Dugez York
Coulonces (Calvados)
Bodet e oa gant seizh kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Vire-Normandie.
Friederike Charlotte von Preußen
Friederike Prusia, pe Friederike Charlotte Ulrike Katharina von Preußen en alamaneg, pe  Frederica Charlotte of Prussia  e saozneg, ganet e 1767 e Charlottenburg ha marvet e 1820 e Weybridge (Bro-Saoz), a oa ur briñsez prusian hag a zimezas d'ar priñs saoz Frederick, Dug York hag Albany, mab d'ar roue foll George III.
Konikl Audubon
Konikl Audubon (Sylvilagus audubonii) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Mec'hiko hag er Stadoù-Unanet.
Magister militum
Magister militum (latin evit "Mestr ar Soudarded", liester magistri militum) a oa ur renk uhel e lu an Impalaeriezh roman uhel. War e seblant e voe kroget da implij an titl e-kerzh ren Constantinus. Gant ar magister militum e oa galloudoù ar magister equitum (mestr ar varc'hegiezh) ha re ar magister peditum (mestr an droadegiezh).
Louise
Louise  zo un anv-badez gallek hag a vez roet d'ar merc'hed, deuet diwar an anv Louis; en alamaneg ha saozneg e vez roet ivez. Klotañ a ra gant Loeiza e brezhoneg.
Tud
thumb|[[Louise zu Mecklenburg, rouanez Danmark (1667-1721)]]
XXvet - XXIañ kantved
Hag ivez:
Magister militum
Ar magister utriusque militiae a rae war-dro an holl nerzhioù lu hag an impalaer a chome e-karg eus ar bagadoù lu nepell diouzh Roma ; magister militum praesentales a raed anezhañ neuze.
Implijet e-unan, ar ger a dalveze d'ober anv eus an ofiserien a renk uhel koulz hag eus penn un oberiadur-brezel en ur c'horn-bro, an impalaer o vezañ ar penn uhelañ. Er skridoù gresianek e kaver an troiennoù strategos ha stratelates.
Friederike Charlotte von Preußen
He buhez
Merc'h e oa da Frederig Gwilherm II Prusia ha d'e bried Elisabeth Christine Ulrike Braunschweig-Wolfenbüttel. Dimeziñ a reas e kastell Charlottenburg e miz Gwengolo 1791, hag ul lid all a voe graet e Palez Buckingham e miz Du. Treiñ fall a reas an dimeziñ, dispartiañ a reas ar priedoù. Bevañ a reas Friederike gant chas ha kizhier betek he marv e 1820. Bugel ebet n'he doe.
Lepus nigricollis
Lepus nigricollis a zo ur spesad bronneged eus ar c'herentiad Leporidae.
Boued
Geotdebrer eo ar spesad.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Iskevandir Indez ha Jawa.
Lina Ben Mhenni
Lina Ben Mhenni (arabeg: لينا بن مهني), ganet d'an 22 a viz Mae 1983 hag aet da Anaon d'ar 27 a viz Even 2020, a oa ur stourmerez, bloggerez hag eilerez yezh e Skol-veur Tuniz.
Buhez personel
Marvet eo d'ar 27 a viz Even 2020 klañv ma oa gant he lounezhi.
Louis Gallouédec
Ganet e oa e Montroulez, ha skoliet e Gwitreg, hag e Laval. Goude-se ez eas da Bariz da studiañ d'ar Skol Normal Uhel. Skolveuriet e voe war an istor ha douaroniezh en 1888, hag anvet da gelenner e lise Orleañs ma chomas betek 1901. Goude e voe kaset da gelenn da Bariz. En miz Kerzu 1907 e teuas da vezañ enseller-meur en deskadurezh, ha chom a reas en e garg betek 1934.
Ouzhpenn-se e voe kuzulier-kanton (kanton Orléans-Nord-Est) e-pad tregont vloaz diwezhañ e vuhez, etre 1907 ha 1937, maer Saint-Jean-de-Braye adal 1912 betek 1937, ha prezidant Kuzul-departamant Loiret etre 1933 ha 1936.
Tomm e oa ouzh Breizh en e zoare, hag en 1927 e savas ar gelaouenn Union bretonne du Loiret da vodañ Bretoned an tolead. Brudet e oa e zornlevrioù-skol « Schrader et Gallouédec ».
Yakuza (heuliad c'hoarioù video)
Yakuza, brudet e Japan evel Ryū ga Gotoku (龍が如く Evel un aerouant, japaneg: [ɾʲɨᵝː ɡa̠ go̞to̞kɯ̟ᵝ]), zo ur c'hoari video doare gwezh-avantur ha beat 'em up. Un heuliad c'hoarioù video eo, perc'hennet hag embannet gant Sega. An heuliad a zo bet diazezet war c'hoant Toshihiro Nagoshi da grouiñ ur c'hoari hag a zispleg buhez ur yakuza. Nagoshi a oa bet lakaet diaes dre ma ne oa ket c'hoant gant embregerezhioù ar c'hoarioù video da embann seurt c'hoarioù. A-benn ar fin eo Sony hag a zo bet dedennet.
Naso (Italia)
Naso (Nasu e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Yakuza (heuliad c'hoarioù video)
An heuliad c'hoarioù video a ro tro d'ar c'hoarier da vevañ buhez ar yakuza Kazuma Kiryu eus ar C'hlan Tojo. Ma vez Kazuma alies o harpañ ar C'hlan Tojo, klask a ra ivez boulc'hañ ur vuhez nevez dreist-holl dre advabañ emzivaded. An doare da c'hoari Yakuza a lak ar c'hoarier da c'hoari an dudenn Kazuma, a-wechoù tudennoù all hervez c'hoari an heuliad. Ur bed digor eo hini an heuliad lec'h ma vez enebourien da drec'hiñ hag oberiantizoù da gas da benn dre ar gêr evit deskiñ taolioù all. Ar frañchiz a zo buretellet mat hag en deus graet berzh bras. E 2017, Sega en doa embannet e oa bet gwerzhet 10,5 milion a c'hoarioù gant an heuliad abaoe 2005. Dre ma oa mat-kenañ ar gwerzhioù war marc'had diabarzh Japana gant ar c'hoari ez eus bet ouzhpennet c'hoarioù all d'an heuliad kement ha sevel filmoù, levrioù.
Konikl Manzano
Konikl Manzano (Sylvilagus cognatus) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev er Stadoù-Unanet.
Santa Ana (Paraguaná)
Santa Ana zo ur gêriadenn e stad Falcón e Venezuela, e ledenez Paraguaná. 33 435 a dud a oa o chom enni e 2008.
Plonivel
Plonivel zo ur barrez kozh eus eskopti Kemper er Vro-Vigoudenn. Diskaret e voe gant an Dispac'h gall, ha rannet etre kumunioù Pornaleg ha Loktudi.
Ar barrez kozh
Parrez Plonivel a oa ar vihanañ eus parrezioù baroniezh ar Pont.
Klemañs XI
Klemañs XI (latin: Clemens XI, italianeg: Clemente XI), Gianfrancesco Albani e anv-tiegezh, ganet d'an ha marvet d'ar, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an.
Nizza di Sicilia
Nizza di Sicilia (Nizza e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Oliveri
Oliveri (Uliveri e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Irving (Texas)
Irving zo ur gêr lec'hiet e biz stad Texas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 229 573 a annezidi o chom enni.
Corrientes (kêr)
Krouet e voe e 1588 gant Juan de Vera y Aragón. Gant ar pont General Manuel Belgrano dreist ar río Paraná, eo stag ouzh kêrioù Barranqueras ha Resistencia en proviñs Chaco, treuzet bemdez gant miliadoù a dud.
Laredo
Laredo zo ul lec'hanv spagnolek.
Exercices sur la grammaire bretonne du dialecte de Tréguier
An Exercices sur la grammaire bretonne du dialecte de Tréguier zo ul levrad poelladennoù savet gant ar beleg Louis Le Clerc, hag embannet e 1910 en ti-moullañ Prud'homme, e Sant-Brieg.
Daou vloaz a-raok, e 1908, e oa bet embannet e levr Grammaire bretonne du Dialecte de Tréguier, e ti ar memes embanner.
Oberiadur Pamphlet
Oberiadur Pamphlet (saozneg: Operation Pamphlet), lesanvet Charreadeg Pamphlet (saozneg: Convoy Pamphlet), a oa bet un oberiadur dezougen e-pad an Eil Brezel-bed. Padet e oa etre Genver ha C'hwevrer 1943. Ar pal a oa bet kas an 9vet divizion aostralian eus Egipt betek Aostralia. Ar charreadeg a oa savet gant pemp bag dezougen, a oa difennet diouzh ar Japaniz gant meur a vag brezel Kevredet etre ar Meurvor Indian hag arvorioù Aostralia. An divizion a oa aet kuit eus Egipt e fin miz Genver 1943 hag echuet e oa an oberiadur d'ar 4 a viz C'hwevrer. Ne voe darempred ebet etre bigi ar re Gevredet ha re Impalaeriezh Japan. An divizion a oa erruet betek porzhioù Aostralia e fin miz C'hwevrer hep bezañ bet koll ebet dre un obererezh enebour.
Friederike Hannover
Friederike von Hannover zo anv meur a briñsez alaman
Konikl Mec'hiko
Konikl Mec'hiko (Sylvilagus cunicularius) a zo ur bronneg geotdebrer brosezat e Mec'hiko.
Bloody Disgusting
Bloody Disgusting zo ul lec'hienn internet stadunanat arbennikaet war ar filmoù spont, c'hoarioù video, bandennoù-treset, sonerezh. Brudet mat eo evit produiñ V/H/S, un antologiezh filmoù spont.
Pagliara
Pagliara (Pagghiara e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Santa Ana (Entre Ríos)
Santa Ana zo ur gumun e proviñs Entre Ríos, e Republik Arc'hantina, en distrig Mandisoví e departamant Federación, war lez ar stêr Uruguay. Div gêriadenn a ya d'hec'h ober, hini Santa Ana ha Colonia Ensanche Sauce, hag ar maezioù tro-war-dro.
Pace del Mela
Pace del Mela (Paci e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Corpus Christi
Corpus Christi zo ur bomm latin hag a dalv kement ha korf ar C'hrist, hag a zo deuet da vout un anv-lec'h.
Nikolay
Stumm slavek an anv Nikolaz eo Nikolay pe Nikolai, met kavet a vez e yezhoù all ivez. Kolya eo berrstumm rusek an anv.
Bernabé
Bernabé zo un anv tiegezh gallek.
Joachim von Ribbentrop
Ulrich Friedrich Wilhelm Joachim von Ribbentrop, ganet d'an 30 a viz Ebrel 1893 hag aet da Anaon d'ar 16 a viz Here 1946, anavezetoc'h evel Joachim von Ribbentrop, a oa maodiern an aferioù estren evit an Trede Reich etre 1938 ha 1945.
Ribbentrop a oa bet pignet etrezek Adolf Hitler dre ma oa un den a aferioù en devoa beajet kalz gant un anaoudegezh kalz ledanoc'h eus ar bed estrenevit na oa hini forzh peseurt penn uhel Nazi. Ouzhpenn da-se e oa doujet e bed an aferioù. Prestet en devoa e di evit ar gejadenn guzh e miz Genver 1933 a lakaas Hitler war ar renk evit bezañ kañseller Alamagn. Deuet e oa da vezañ kuzulier Adolf Hitler, betek heugiñ an izili all eus ar strollad nazi. Evit tud all er strollad nazi, Ribbentrop ne oa nemet un den hep damant ha dic'houest. Fiziet e voe ennañ memestra ar post a gannadour e Court of St James (evit Rouantelezh-Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon) e 1936 ha goude-se maodiern aferioù estren Alamagn adalek miz C'hwevrer 1938. A-raok an Eil Brezel-bed e voe unan eus ar re a savas ar Pakt dir (an emglev etre Alamagn hag Italia faskour) ha goude-se e oa deuet a-benn da sevel an emglev nann-argadiñ Nazi–Soviet, brudet evel Pakt Molotov–Ribbentrop (feur-emglev alaman-soviedel). Goude 1941, levezon Ribbentrop a oa aet war zigreskiñ kalz.
Harzet e miz Even 1945, Ribbentrop a voe barnet e-pad Prosez Nürnberg. Tamallet e voe dezhañ bezañ e-touez ar re kiriek d'an Eil brezel-bed, ha diazezerien an Holokost. D'ar 16 a viz Here 1946 e voe ar c'hentañ den barnet ha kondaonet d'ar marv o vezañ krouget.
Patti
Patti (Patti e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Konikl Nuttal
Konikl Nuttal (Sylvilagus nuttallii) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev er Stadoù-Unanet ha Kanada.
Konikl Grayson
Konikl Grayson (Sylvilagus graysoni) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Mec'hiko.
Lepus oiostolus
Lepus oiostolus a zo ur spesad bronneged eus ar c'herentiad Leporidae.
Boued
Geotdebrer eo ar spesad.
Annez
Emañ brosezat e pladenn Tibet ha kavet e vez e takadoù 'zo en India, e Mongolia, Nepal ha Sina ivez.
Charlotte Amalie (Inizi Gwerc'h)
Anvet eo kêr diwar-lerc'h Charlotte Amalie von Hessen-Kassel (1650–1714), pried Christian V Danmark.
Marconnelle
Marconnelle a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Raccuja
Raccuja (Raccuja e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Pettineo (Italia)
Pettineo (Pittineu e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
L'Épine (Vande)
L'Épine a zo ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Piraino
Piraino (Pirainu e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Don Michael Paul
Sevenet en deus filmoù lies, dreist holl reoù DTV evel Half Past Dead e 2002, Lake Placid: The Final Chapter (2012), ha Tremors 5: Bloodlines e 2015 ha Death Race: Beyond Anarchy e 2018.
Reitano
Reitano (Ritanu e sikilianeg) zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Lepus starcki
Lepus starcki a zo ur spesad bronneged eus ar c'herentiad Leporidae.
Boued
Geotdebrer eo ar spesad.
Tripi
Tripi zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Ted Bundy
Theodore Robert Bundy, ganet Theodore Robert Cowell d'ar 24 a viz Du 1946 ha lazhet d'ar 24 a viz Genver 1989, a oa ul lazher a steudad, skraper, gwaller, laer, nekrofil en devoa taget ha muntret meur a vaouez yaouank er bloavezhioù 1970 ha marteze goude-se. Nebeut amzer a-raok bezañ lakaet d'ar marv ha goude un degad a vloavezhioù o nac'hañ, en devoa kofesaet 30 muntr bet sevenet e seizh stad etre 1974 ha 1978. An niver gwirion a zo dianav hag a c'hellfe bezañ uheloc'h. Lakaet eo bet d'ar marv dre gador-dredan e 1989.
Gouzañverezed
Washington, Oregon
Konikl postek
Ar c'honikl postek (Sylvilagus robustus) a zo ur bronneg geotdebrer a vev er Stadoù-Unanet ha Mec'hiko.
Tusa
Tusa zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Venetico
Venetico zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Bradley Fuller
Bradley Fuller zo ur produer skinwel ha filmoù stadunanat. Perc'henn eo war Platinum Dunes, gant Michael Bay hag Andrew Form.
Novosibirsk
Novosibirsk (Новосиби́рск e rusianeg) zo ur gêr vras eus Rusia, e mervent Siberia. Poblet eo gant 1 473 737 a annezidi (2010), hag an trede kêr vrasañ eus Rusia eo, goude Moskov ha Sant Petersbourg.
Emañ war lez ar stêr Ob, unan eus ar brasañ stêrioù er bed. Pennlec'h Oblast Novosibirsk eo.
Kêrioù gevellet ganti
Gevellet eo Novosibirsk gant :
Fontana dei Quattro Fiumi
Ar Fontana dei Quattro Fiumi (Feunteun ar Peder Stêr) zo ur feunteun savet etre 1648 ha 1651, gant Gian Lorenzo Bernini, e kêr Roma, e kreiz ar piazza Navona, dirak iliz Sant'Agnese in Agone. Ar peder stêr skeudennaouet a zo arouez pep a gevandir: an Danav evit Europa, kizellet gant Antonio Raggi, ar Ganga evit Azia, gant Claude Poussin, an Nil evit Afrika, mouchet he dremm rak ne ouied ket pelec'h e eiene, kizellet gant Giacomo Antonio Fancelli, hag ar Rio de la Plata evit Amerika, gant Francesco Borromini. Ne oa ket bet dizoloet Okeania c'hoazh en amzer-se.
Ucria
Ucria zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Marconne
Marconne a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Valdina
Valdina zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Stefano
Stefano, distaget [ˈsteːfano], zo un anv-badez roet d'ar baotred, par d'an anv-plac'h Stefania en italianeg.
Konikl San Jose
Konikl San Jose (Sylvilagus mansuetus) a zo ur bronneg geotdebrer brosezat e Mec'hiko.
Konikl Bro-Saoz Nevez
Konikl Bro-Saoz Nevez (Sylvilagus transitionalis) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e biz ar Stadoù-Unanet.
Scaletta Zanclea
Scaletta Zanclea zo ur gumun italian e meurgêr Messina e Sikilia.
Maná
Izili
An izili eo : Fernando Olvera (gitar ha kan), Juan Calleros (gitar bout), Alejandro González (taboulinoù) ha Sergio Vallín (gitar ha kan). Gant 40 milion a bladennoù gwerzhet eo al laz rock latino pinvidikañ er bed.
Sombrero Verde
(before Maná)
Simona Borioni
Simona Borioni, ganet e Roma d'ar 7 a viz Genver 1971, zo un aktourez skinwel ha sinema italian.
Le Givre
Le Givre a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Saba (disheñvelout)
Saba a c'hall bezañ meur a lec'h.
Ollivier
Ollivier zo un anv-tiegezh tennet eus an anv-badez Olier pe Olivier pe Olivièr etc, hag a gaver e Breizh, Bro-Saoz, Provañs ha broioù all c'hoazh.
Belle-Vie-en-Auge
Belle-Vie-en-Auge a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Contes (Pas-de-Calais)
Contes a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Belle-Vie-en-Auge
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Biéville-Quétiéville ha Saint-Loup-de-Fribois.
Lepus townsendii
Lepus townsendii a zo ur spesad bronneged eus ar c'herentiad Leporidae.
Dougen a ra anv an naturour stadunanat John Kirk Townsend (1809-1851).
Boued
Geotdebrer eo ar spesad.
Annez
Kavout a reer ar spesad e kornôg Norzhamerika.
Leila
Leila zo un anv-badez arabek roet d'ar merc'hed. E Bro-C'hall eo bet gallekaet an doare-skrivañ e Leïla.
Konikl Assam
Konikl Assam (Caprolagus hispidus) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Nepal, India ha Bangladesh. Ar spesad nemetañ eo er genad Caprolagus.
Linenn Landsker
Al Linenn Landsker (Landsker Line e saozneg, Ffin ieithyddol Sir Benfro e kembraeg) eo an anv roet e Kembre d'an harz yezhel etre an toleadoù saoznek, e su Sir Benfro ha Sir Gaerfyrddin, hag ar re gembraek en hanternoz. An tachennoù er su d'al linenn zo anvet Little England beyond Wales, hag a zo a sevenadur saoznek abaoe meur a gantved, goude m'emaint pell eus an harzoù ofisiel etre Bro-Saoz ha Kembre.
Tiziana De Giacomo
Tiziana De Giacomo, ganet e Napoli d'ar 17 a viz Gwengolo 1983, zo un aktourez italian.
Klemens Wenzel von Metternich
Klemens Wenzel Nepomuk Lothar, priñs Metternich-Winneburg zu Beilstein (15 Mae 1773 – 11 Mezheven 1859), anavezet ivez evel Klemens von Metternich pe ar  Priñs Metternich, a oa ur priñs hag un diplomat aostrian e penn aferioù e vro hag Europa e-pad tregont vloaz, pa voe distroadet gant Dispac'hoù 1848.
Ganet e oa e 1773 ha skoliet e voe e skolioù-meur Strassburg ha Mainz.
Terenez
Terenez zo anv meur a lec'h e Breizh.
Black
Anvioù-lec'h
Kit da welout ivez Black River, Black Hill ha Black Forest.
Anv-familh
Kit da welout anvioù-familh par da Vlack : Du (anv-tud), Schwartz, Noir. E kalz broioù saoznek e kaver stank an anv-tiegezh Black, en o zouez Bro-Saoz, Bro-Skos, SUA, Kameroun ha Zimbabwe :
Heureuchin Roumania
Heureuchin Roumania (Erinaceus roumanicus) a zo ur bronneg eus ar c'herentiad Erinaceidae hag a vev en Eurazia.
Proviñs Medio Campidano
Proviñs Medio Campidano zo unan eus proviñsoù enez Sardigna, en Italia.
Istor
Savet e voe d'an 12 a viz Gouhere 2001, pa voe rannet an enez etre eizh proviñs, hogen lakaet da vont en-dro e Mae 2005.
D'ar 4 a viz C'hwevrer 2016 e voe staget ouzh Proviñs Carbonia-Iglesias d'ober Proviñs Susardigna.
Alessia Piovan
Alessia Piovan, ganet e Noventa Vicentina d'an 30 a viz Mae 1985, zo un top model hag aktourez italian. Ar vamm zo belgiat hag an tad italian.
Kabal gant an norvegeg
Ar gabal gant an norvegeg (norvegeg : språkstriden, daneg : sprogstriden) a zo ur stourm er sevenadur norvegat hag er politikerezh war divout reizhiadoù skritur an norvegeg. A-c'houde 1536-37 betek 1814 e veze implijet an daneg e Norvegia abalamour d'an unvaniezh roueel etre Norvegia ha Danmark. Da neuze e savas ul lusk enep-impalaerour ha broadelour ma klaskas meur a lenneg brudañ yezh ar bobl en ur glask he finvidikaat, un diglosia a ziorroas (rannyezhoù pemdeziek a-enep yezh ar Stad hag an impalaeriezh), goude kalzik adreizhadurioù gant ar yezh hag he reizhskrivadur.
Festival Etrebroadel Bannoù-Treset Angoulême
Brasañ festival bannoù-treset europeat eo Festival Etrebroadel Bannoù-Treset Angoulême ("Festival International de la Bande Dessinée d'Angoulême" e galleg). Bep miz Genver eo, e kêr Angoulême, e Bro-C'hall, abaoe 1974.
Kabal gant an norvegeg
Er bloavezhioù 1840 e kantreas ar yezhoniour yaouank norvegat Ivar Aasen (1813-1896) dre ar maezioù da zastum gerioù hag ereadurioù liesseurt. Savet e oa bet gantañ ur yezh norvegek diazezet war ar rannyezhoù ha n'int ket levezonet gant an daneg, kent embann e 1848 hag e 1850 ur yezhadur hag ur geriadur eus yezh ar bobl (Folkespråk). Eñ ha skrivagnerion arall o deus skrivet o zestennoù gant o rannyezh o-unan en amzervezh-se.
Festival Etrebroadel Bannoù-Treset Angoulême
Roet e vez prizioù a oa graet "Alfred" anezho e deroù ar festival, diouzh ar mank tennet eus Zig et Puce gant Alain Saint-Ogan. Cheñch a reas an anv e 1989 evit "Alph-art" diouzh albom diwezhañ ha diechu Tintin "Tintin et l'Alph-Art" gant Hergé. Lezet e oa an Alph-art a-gostez e 2003 evit prizioù ofisiel Festival Etrebroadel Bannoù-Treset Angoulême. "Les Fauves" eo o anv nevez abaoe 2010. Ouzhpenn se e vez roet Priz Meur kêr Angoulême d'un arzour bev evit oberenn e vuhez. An arzour-mañ a zeu da vezañ prezidant ar festival evit ar bloaz war lerc'h.
Kabal gant an norvegeg
Ur yezh c'hermanek eus an norzh eo an norvegeg. Tra ma chome liammet kreñv an daneg-norvegeg ouzh an daneg e teuas war wel komz "werinel" Aasen. An dael norvegat a vennas e vije ofisiel an div reizhiad skrivañ, an eil kement hag eben. Disheñvel eo bet o anvioù betek 1929 pa oa mennet gant an dael envel bokmål ("yezh al levrioù") ar yezh ereet ouzh an daneg, ha nynorsk ("norvegeg nevez") an hini ereet ouzh ar rannyezhoù norvegat.
E deroù an e savas ul luskad hag a grogas da ziorren ha da vrudañ an nynorsk. Ar gouarnamant en deus klasket tostaat an div yezh mes n'eo ket deuet a-benn rak strizh e chomas an daou du. samnorsk eo anv ar reizhiad ijinet evit kevrediñ ar bokmål hag an nynorsk. Hennezh diwezhañ a chomas dizimplij daoust ma oa savet adstummoù a-yoc'h. Ar stumm anofisiel anvet riksmål zo barnet evel tostoc'h d'an daneg eget ar bokmål. Hag en tu all emañ an Høgnorsk tostoc'h d'ar yezh savet gant Ivar Aasen eget d'an nynorsk a vremañ.
Festival Etrebroadel Bannoù-Treset Angoulême
Priz Meur kêr Angoulême
Notennoù <references group="Notenn" />
Marevezh ar Stadoù Brezelour
Marevezh ar Stadoù Brezelour, sinaeg 戰國時代, pinyin zhàn guó shí dài a reer en Istor Sina eus ur marevezh a badas eus 475 KJK betek 221 KJK.
Kabal gant an norvegeg
Kenarroud
Eus an e teu ar skridoù norvegek "andanek" koshañ, an hini pennañ o vezañ Konungs skuggsjá, "Skeud ar roue" en norseg, a oa yezh ar c'houlz-se, dreist-holl e Norvegia hag en Island. Yezhoù Sveden ha Danmark ne oant ket gwall zisheñvel diouzh re Norvegia, an holl a oa gwelet evel an norseg. Daoust ma veze gwelet argemmoù rannvroel er mare-se, eo dianat lakaat harzoù splann etre ar rannyezhoù. An norvegeg hag a oa o c'henel a vez graet "krennnorvegeg" (mellomnorsk) anezhi.
Marevezh ar Stadoù Brezelour
Eil hanterenn ren ar remziad Zhou ar Reter (770-221) eo marevezh ar Stadoù Brezelour, da heul ar predad 770-475 a anver marevezh an Nevezamzerioù ha Diskar-amzerioù.
Kabal gant an norvegeg
Kenarroud
Gant ar vosenn zu e 1349 e kouezhas an armerzh hag ar politikerezh norvegat hag ec'h echuas dindan galloud an danmarkiz. An norvegeg a gemmas da neuze, levezonet gant an daneg, o kemer ur geriaoueg nevez.
Marevezh ar Stadoù Brezelour
Ar Seizh Stad Vrezelour a reer eus Stadoù a oa bet gwas d'ar rouantelezh Zhou kent diarbenniñ ar roue hag emgannañ a-benn delc'her ar brasañ galloud. Kontet e vez Chu, Han, Qi, Qin, Wei, Yan ha Zhao. Un eizhvet Stad a veneger a-wezhioù : Yue, er Gevred pellañ, e-kichen ar Shanghai a-vremañ.
Kabal gant an norvegeg
Kenarroud
An norvegeg skrivet a voe dilezet hag an daneg a voe arveret muioc'h-mui. Troidigezh Kode Magnus e daneg e 1604 a ziskouez mat ar galloud danat. E 1583 e voe skrivet an diell diwezhañ e krennnorvegeg.
Nemet e treuzvevas ar rannyezhoù norvegek gant pobloù ar maezioù, hag ur yezh dre-gomz e chomas, zoken ma savas an daneg-norvegeg e-touesk ar renkadoù uhel. Ar skrivagner norvegat Ludvig Holberg (1684-1754) a voe hini a vroudas an daneg, goude ma oa dalc'het un nebeud stummoù norvegek gantañ.
Ar skrivagnerion norvegat a oa stuc'hellet etre o yezh norvegek komzet hag o yezh skrivet "damzanek". En o zouesk e oa Petter Dass (c. 1647-1707), Christian Braunmann Tullin (1728-1765), Johan Nordahl Brun (1745-1816) ha Jens Zetlitz (1761-1821).
Marevezh ar Stadoù Brezelour
An andonioù istorel
Ul labour istorek pouezus, ar Zhan Guo Ce (戰國策, Zhàn Guó Cè, "kadoniezh ar Stadoù brezelour"), zo deuet betek ennomp. Meur a zorn a voe ouzh e skrivañ da veur a bredad en Istor ; gant ar c'hadoniour SU Qin (380-284) – a vevas e-kerzh marevezh ar Stadoù Brezelour – e voe peuzechuet, ha gant ar gouizieg konfusian Liu Xiang (79 – 8 KJK) e voe staliet an embannadur a anavezomp.
Kabal gant an norvegeg
Kenarroud
An doueoniour Christian Kølle (1736-1814) a implijas ur reizhskrivadur fonemek, al lizherenn ⱥ e lec'h "aa", ha kemmoù all en e skridoù, e fin an XVIIIvet kantved.
Marevezh ar Stadoù Brezelour
Red an Istor
Daoust da roueed ar remziad Zhou ar Reter bezañ anavezet evel kefridiourien an Neñv galvet da ren war an Douar e voent rediet a-hed ar c'hantvedoù da anaout mui-ouzh-mui a c'halloud gant o gwizien, dre reizhiad ar c'hladdalc'helezh.
Gloster Meteor
Ar Gloster Meteor a oa bet ar c'hentañ karr-nij saoz flistradell hag an hini nemetañ evit ar Gevridi implijet e-pad an Eil brezel-bed. Diorroadur ar Meteor a oa bet liammet ouzh savidigezh ar c'heflusker turbojet. Ar c'heflusker a oa bet savet gant Sir Frank Whittle hag e embregerezh, Power Jets Ltd. Ar c'hentañ labourioù war ar c'harr-nij a oa kroget e 1940, memes ma oa bet kroget al labourioù war ar c'heflusker abaoe 1936.
Marevezh ar Stadoù Brezelour
Red an Istor
Pa grogas marevezh an Nevezamzerioù ha Diskar-amzerioù, e 775, ne oa mui roue Zhou evit ren war ur c'hant hanter-kant gwaz bennak.
Friederike von Hessen-Darmstadt (1752–1782)
thumb|Friederike Caroline Luise von Hessen-Darmstadt
Vaudry
Vaudry a oa ur gumun eus departamant gall Calvados.
Kabal gant an norvegeg
Kenarroud
E 1814 en em zistagas Norvegia diouzh Danmark tra ma krogas Rouantelezh Norge o skrivañ e vonreizh dezhi. Siwazh, re vresk ar Stad ha dav e voe dezhi kevrediñ gant Sveden ha meur a dra a emdroas :
Heureuchin skouarnek India
Heureuchin skouarnek India (Hemiechinus collaris) a zo ur bronneg hag a vev e Pakistan hag India.
Kabal gant an norvegeg
Deroù an
An disparti etre Danmark ha Norvegia a c'hoarvezas en ur marevezh ma savas meur a Stad en Europa. Hervez ar sell romantek war ar vroadelouriezh e c'hallas Norvegia en em ziorren war divout e yezh hag he istor tra ma voe degemeret muioc'h-mui a c'heriaoueg norvegek en oberennoù ar skrivagnerion. Ar skrivagner Henrik Wergeland (1808-]1845]) a voe unan eus ar re gentañ oc'h ober kement-mañ. Koulskoude e oa dastumadeg ar c'hontadennoù poblek ([[Norske Folkeeventyr) gant Jørgen Moe (1813-1882) ha Peter Christen Asbjørnsen (1812-1885) hag a grouas ur stil norvegek dibar. Gant-se e savas un enebiezh gant ar virourion, evel Johan Sebastian Welhaven (1807-1873). An dramaour Henrik Ibsen (1828-1906) a oa techet gant al luskadoù broadelour, hogen e daneg e voe e skridoù diwezhañ, da vout klevet mat gant e arvesterien.
E 1866 e voe embannet ul levr gant ar beleg danat Andreas Listov (1817-1889) ma tastumas 3 000 ger norvegek hag a c'hallfe bout troet e daneg. Daoust ma oa tennet ar gerioù-se eus kounskridoù-beaj ar barzh Aasmund Olavsson Vinje (1818-1870, gant an embann-mañ e teuas da vout sklaer ne oa ket danek glan ken an norvegeg skrivet.
Adreizhadurioù kentañ
E kreiz an XIXvet kantved e voe graet ul labour a-bouez gant daou yezhoniour norvegat hag a levezonas ar yezhoniezh norvegek betek hiziv an deiz. Al liesyezhour Ivar Aasen a voe diazezour ar yezhoniezh norvegek arnevez, hag en devoa studiet rannyezhoù Sunnmøre, e gêr c'henidik, a-raok mont da studial an holl rannyezhoù norvegek. An hini kentañ e voe hag en devoa displeget emdroadur an norseg d'an norvegeg a-vremañ. Da-c'houde e savas un doare-skrivañ norvegek nevez anvet landsmål gantañ, "yezh ar vro". Div bennaenn a oa d'e labour : ar morfologiezh, pa glaskas kavout un doare-skrivañ hag a c'hellje klotañ gant ar braz eus ar rannyezhoù, hag ar c'heriawouriezh, pa labouras war skarzhañ kuit ar gerioù danek pe alamanek kerkent ha ma c'halle, pa gave gerioù norsek heñvelster. E 1885 e voe degemeret al landsmål da yezh ofisiel e-kichen an daneg-norvegeg hengounel.
Friederike von Hessen-Darmstadt (1752–1782)
Friederike Caroline Luise von Hessen-Darmstadt (1752-1782 Hannover) a oa dugez Mecklenburg-Strelitz, mamm d'ar Rouanez Luise.
Philipp Wilhelm von der Pfalz
Philipp Wilhelm von der Pfalz, pe von Wittelsbach-Neuburg,  (1615–1690) a oa Kont Pfalz-Neuburg adalek 1653, dug Neuburg adal 1666 betek 1690, dug Jülich ha dug Berg adal 1653 betek 1679, Priñs-Dilenner adal 1685 betek 1690.
Vaudry
Bodet e oa gant seizh kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Vire-Normandie.
Kabal gant an norvegeg
Adreizhadurioù kentañ
Ar yezhoniour Knud Knudsen (1812-1895) a labouras war ur reizhskrivadur nevez, o klask e dostaat d'an daneg-norvegeg gwelet evel "ar gomz pemdeziek gouiziek" (dannet dagligtale). Hervezañ, ar renkadoù uhel ha desket mat ne oant ket staget ouzh bro ebet. Ar stumm tennet eus e labour a voe anavezet evel ar riksmål, un termen ijinet gant Bjørnstjerne Bjørnson (1832-1910) e 1899. Ar rakger riks- a vez arveret da daolenniñ "perc'hennet gant ar bro"; kement ha "yezh ar Stad" e talv riksmål.
Friederike von Hessen-Darmstadt (1752–1782)
He buhez
Friederike a oa merc'h da Georg Wilhelm von Hessen-Darmstadt (1722–1782) ha d'e bried Maria Luise Albertine zu Leiningen-Dagsburg-Falkenburg (1729–1818). He zad a oa mab da Ludwig VIII von Hessen-Darmstadt, ha d'ar gontez Maria Louise Albertine von Leiningen-Falkenburg-Dagsburg; he mamm a oa merc'h d'ar c'hont Christian Karl Reinhard von Leiningen-Dagsburg.
Loeiza
Loeiza zo un anv-badez brezhonek roet d'ar merc'hed, savet diwar Loeiz. Abalamour d'al lec'hanvadurezh e c'hallfe bezañ stankoc'h e kostezioù an Oriant ha Porzh-Loeiz.
Kabal gant an norvegeg
Adreizhadurioù kentañ
Goude labour K. Knudsen e voe graet un adreizhadur gant dael Norvegia e 1862, hag a voe meulet gant Daniz muioc'h eget gant Norvegiz. Daoust ma oa dister e-keñver an adreizhadurioù a zeuas war e lerc'h e voe ar bazenn gentañ er frammañ ur reizhskrivadur nevez. Da skouer,lamet an e mut, ar vogalennoù hir ne vezent ket skrivet gant div vogalenn ken, al lizherenn k a voe lakaet e-lec'h c, q ha ch er braz eus ar gerioù, ph a voe lamet ha skrivet f, ha x a droas da ks.
Philipp Wilhelm von der Pfalz
E vuhez
Ganet e oa e Neuburg.
Marevezh ar Stadoù Brezelour
Red an Istor
Tamm-ha-tamm e voe ar wizien greñvañ trec'h war o amezeien, ha war-dro ar bloavezh 550 ne chome nemet peder Stad kreñv en-dro da Zhou : Chu, Jin, Qi ha Qin. Pa oa rener pep Stad anvet 公爵 gong jué, "dug" ez-hengounel da verkañ e oan gwizien da roue Zhou e krogjont d'em envel 王 wáng, "roue" a-benn sevel a-live gant o mestr.
Kabal gant an norvegeg
Adreizhadurioù kentañ
Un adreizhadur nevez a zo bet graet e 1907 e-keñver ar yezhadur ouzhpenn d'ar reizhskrivadur. Ar c'hensonennoù kalet karet gant Norvegiz (p, t, k) a gemeras lec'h ar re vlot (b, d, g) arveret gant Daniz) er skritur ; kensonennoù a voe doublet evit talvout d'ur vogalenn berr ; ha displegadurioù yezhel liammet gant an neptu a voe azasaet e norvegeg evit ar prezegoù diorroet.
E 1913 e voe troet an danevell gentañ eus ar riksmål d'an daneg : Mit navn er Knoph ("Knof eo ma anv") gant Olaf Bull. Gant an troidigezh-mañ e c'haller lakaat un harz splann etre an norvegeg hag an daneg.
An tabutoù kentañ
E 1906 e voe krouet gant meur a skrivagner brudet ur gevredigezh anvet Noregs Mållag ("Aozadur norvegat ar yezh") da vroudañ al landsmål. En tu arall e voe savet ur strollad da zifenn ar riksmål, riksmålsforbundet "Kevredigezh ar riksmål". D'ar c'houlz-se e c'houlenned digant ar studierion nevez tremen div arnodenn gant pep yezh, unan e riksmål hag unan arall e landsmål, evit an examen artium — un doare bachelouriezh rekis evit mont d'ur skol-veur.
Marevezh ar Stadoù Brezelour
Red an Istor
Er bloavezh 453 e voe ar Stad Jin rannet e tri ziriad : Han, Wei ha Zhao.
Philipp Wilhelm von der Pfalz
Dimezioù
Div wech e timezas:
Friederike von Hessen-Darmstadt (1752–1782)
He buhez
Dimeziñ a eure da 16 vloaz, e 1768, e kêr Darmstadt, da Karl II, Dug Mecklenburg-Strelitz (1741–1816), unnek vloaz koshoc'h egeti. Hennezh a oa gouarnour rouantelezh Hannover evit e vreur-kaer George III, a oa roue Bro-Saoz ha roue Hannover war un dro.
Marevezh ar Stadoù Brezelour
Red an Istor
Er bloavezh 403 e voe ar Stadoù Han, Wei ha Zhao anavezet ez-ofisiel gant ar roue Zhou – ar bloavezh-se eo deroù gwirion marevezezh ar Stadoù Brezeleour, hervez un nebeud istorourien.
Philipp Wilhelm von der Pfalz
Bugale
Nav mab hag eizh merc'h en doe gant e eil pried. Gant o merc'hed e voe poblet un toullad lezioù en Europa (Aostria, Portugal, Spagn, dugelezh Parma).
Inizi Gwerc'h Nederlandat
An Inizi Gwerc'h Nederlandat zo bet anezho etre 1625 ha 1680 en Inizi Gwerc'h. Bez e oant:
Emgann Bro-Saoz
Emgann Bro-Saoz, pe Breizh-Veur (Battle of Britain e saozneg, die Luftschlacht um England en alamaneg), a oa bet un heuliad aeremgannoù e-pad an Eil brezel-bed, etre ar Royal Air Force (RAF) o tifenn ar Rouantelezh-Unanet hag an aerlu Luftwaffe. Bez e oa bet ar c'hentañ kampagn brezel etre aerluioù nemetken.
Kabal gant an norvegeg
An tabutoù kentañ
E 1911 e voe c'hoariet en Oslo ar pezh-c'hoari Tower of Babel skrivet gant Gabriel Scott (1874-1958). Kontañ a ra un istor en ur gêr norvegat a voe aloubet gant ar re a ra gant al landsmål ha klask a rejont lazhañ an holl re na gomzent pe na skrivent ket o yezh. Ar pezh-c'hoari a echu gant lazhadeg komzerion al landsmål ganto o-unan rak n'en em glevent ket war penaos envel o bro : Noregr, Thule, Ultima', Ny-Norig pe Nyrig''. El linenn ziwezhañ ez euz ur c'houer hag a lavar : "Ur pezh mat ; ne 'm eus ket kemeret perzh e-barzh !". Un emgann a c'hoarvezas e-kerzh ar pezh-c'hoari, ha se a lakaas un troc'h mik etre an daou strollad-preder.
Marevezh ar Stadoù Brezelour
Red an Istor
Etre 450 ha 400 ez eo gant Wei e voe an tu kreñvañ er c'hoari gwezboell, dre greñvder he lu hag ampartiz ar jeneral WU Qi (440-381) ; pa voe hemañ diskaret ha harluet e 401 e voe gopret gant Chu, a zeuas mestrez d'he zro war an tachennoù-emgann.
Dizehan e voe brezelioù etre 350 ha 256 ; er bloavezh diwezhañ-se, pemp bloaz ha tregont kent dibenn marevezh ar Stadoù Brezelour, e voe ar roue Zhou, ne oa mui nemet un arouez anezhañ, diskennet a-ziwar e gador. Adal neuze e vrezelias Qin ouzh an holl Stadoù all betek o lonkañ, hag e 221 e voe deroù ren ar remziad Qin war ar pezh a oa deuet da vezañ un impalaeriezh.