cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mout
E mitologiezh Henegipt, Mout (ar vamm), an hini wregel, he deus engehentet C'honsou, doue al Loar, aroueziañ a ra ar vammelezh. Un doueez dañjerus eo rak en em dreuzfurmiñ a ra e leonez he skilfoù lemm. Doueez-gup su Henegipt eo ivez. Gouzout a ra ivez, dindan neuz ur gup, beilhañ war an dud ha reiñ buhez dezhe en-dro. Sellet e oa outi evel un doueez kentidik, liammet ouzh an dourioù zo ganet pep tra dioute.
E Triadenn Teba ez eo mamm C'honsou ha pried Amon. Neuz Sec'hmet he deus, met peurliesañ e vez taolennet evel ur vaouez koefet gant ar gurun wenn ha dibourc'hoù ur gup.
Kemmoù statud
An anv Mout a oa unan eus titloù an dourioù kentañ eus ar c'hosmos, Nou, e kosmogoniezh an Eizhad e-doug an Henimpalaeriezh. Koulskoude e kreskas ar c'hemm a oa etre ar vammelezh hag an dourioù kosmek diwezhatocc'h ha dispartiet e voe an div voudelezh, ha Mout a c'hounezas perzhioù eus an douez he doa krouet ar bed, dre ma oa ar vamm a oa diwanet ar c'hosmos diouti. An hieroglif evit anv Mout, hag evit "mamm", a oa ur gup gwenn, a oa sellet oute gant Henegiptiz evel loened mammel-kenañ. Dre ma n'eus kemm bras ebet etre pluñv pared ha parezed guped gwenn Egipt, e krede Henegiptiz e oant holl parezed a goñseve o re vihan pa oant speriet gant an avel.
Kalz diwezhatoc'h e tisplegas mojennoù nevez ne c'halle ket kaout bugale hag he doa advabet unan, dre ma n'he doa ket Mout a dad hag a vamm, ha dre ma oa krouet diwar netra. Pa oa savet un driadenn doueed klok evit pantheon Teba, e voe lavaret e oa bet advabet Menthoù, doue ar brezel, gant Mout. Poblek e tleje bezañ bet ar choaz-se, graet da glokaat Triadenn Teba. Met dre ma oa an isheru, al lenn sakr e diavaez templ kozh Mout e Karnak, e Teba, e stumm ur c'hresk Loar e kemeras C'honsou, doue al Loar, lec'h Menthou evel doue advabet gant Mout.
Ifig Flatrès
Ifig Flatrès, ganet d'an 20 a viz Ebrel 1967 e Pont-'n-Abad er Vro Vigoudenn, a zo ur c'haner breizhat, bet rener Ti ar Vro e Kemper, o vont da skolaer hiriv.
The Lady of Shalott (taolenn)
The Lady of Shalott zo un daolenn gant al livour saoz John William Waterhouse (1849-1917) e 1888, awenet gant The Lady of Shalott, ur varzhoneg saoznek gant Alfred Tennyson (1809-1892) e 1832. War ziskouez emañ en Tate Gallery, e Londrez. The Lady of Shalott a weler o sellout ouzh ur groaz e-kichen teir c'hantol, arouezioù ar vuhez, hogen div anezho zo bet lazhet.
Diazezet eo an oberenn war vojenn Elaine of Astolat, e mojenn Arzhur, a zo e karantez dall ouzh Lancelot.
Taolennoù all
Waterhouse en deus graet teir zaolenn en holl diwar-benn ar vojenn : e-kichen homañ, graet e 1888, e oa div all, e 1894 ha 1915.
Capitaine Conan (film)
Goproù
Priz Méliès ac'h eas d'ar film e 1996. Un nebeud garedonoù a voe tapet gant Capitaine Conan da-geñver lid ar Césars e 1997 :
Plac'h noazh en glas
Plac'h noazh en glas (Nu bleu, souvenir de Biskra, e galleg) zo un eoullivadur diwar zorn Henri Matisse e 1907 ma weler ur vaouez en he noazh livet en glas. Anavezet eo ivez dre an anv saoznek Blue Nude (Souvenir of Biskra) peogwir emañ war ziskouez e SUA, e Baltimore, er Baltimore Museum of Art, unan eus pezhioù dastumad ar c'hoarezed Cone.
Gwelout an daolenn Plac'h noazh en glas
La Main gauche
La Main gauche zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1889 gant an embannadurioù Marpon-Flammarion, er Bibliothèque illustrée.
Istor
La Main gauche eo anv an eil dastumad danevelloù diwezhañ embannet p'edo Guy de Maupassant en e vev. Ennañ emañ an danevelloù embannet etre Mae 1887 ha Meurzh 1889. Hervez kemennet gant ar Bibliographie de France d'an 23 a viz C'hwevrer 1889 e oa da vezañ anvet  Les Maîtresses.
An danevelloù
Unnek danevell a oa :
Pilalau
Pilalau (Pilleth e saozneg) zo ur gêriadenn e kontelezh Powys, e Kembre, er mervent da Drefyclawdd, er c'hreisteiz d'an hent A488, tostik d'ar stêr Llugwy.
Kanton Trévières
Kanton Trévières a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Brasaet e oa bet da 68 kumun gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.
Pilalau
Istor
E-kichen Pilalau e c'hoarvezas Emgann Bryn Glas, unan eus ar pouezusañ emgannoù en istor Kembre, e Mezheven 1402, ma voe trec'h Kembreiz Owain Glyndŵr war arme saoz Edmund Mortimer, aotrou ar Marz, ha mont a reas Kembreiz da c'hwezhañ an tan e kêr saoz Leominster. Meneget eo an emgann gant William Shakespeare e-barzh e bezh-c'hoari Henry IV.
Kanton Trévières
Betek 2015
Kanton Trévières a yae 25 kumun d'ober anezhañ:
Abaoe 2015
Kanton Trévières a ya 68 kumun d'ober anezhañ:
Viggianello (Italia)
Viggianello a zo ur gumun en Italia, e proviñs Potenza, hag e rannvro Basilicata.
Lindsey Stirling
Lindsey Stirling (Santa Ana, Kalifornia, 21 a viz Here 1986) zo ur violinourez ha dañserez stadunanat. E miz Gwengolo 2012 e voe embannet hec'h albom kentañ, anvet Lindsey Stirling.
Disprizioù
An Disprizioù zo ur priz a vez roet d'an dud o deus dismegañset ar brezhoneg.
Istor
Bep bloaz e miz Kerzu e vez roet an Disprizioù gant Brezhoweb d'an dud pe d'an aozadurioù na vefent ket bet skouerius en implij ha broudañ ar yezh. 5 rummad a vez evit an Disprizioù : Deskadurezh, Politikerezh, Buhez foran, Mediaoù hag Embregerezhioù.
Disprizioù 2008
Deskadurezh DDEC : klas divyezhek nevez ebet, ha gwashoc'h, serret re An Oriant. Mediaoù TV Breizh : fin ar brezhoneg war ar chadenn Pladennoù ha levrioù Coop Breizh : pladennoù bet embannet gant kanaouennoù e brezhoneg, hep tamm brezhoneg e-barzh an titloù pe er pennadoù-skrid, pe c'hoazh pennadoù divyezhek galleg-saozneg Buhez foran Ar vrezhonegerien a-vihanik o deus dispriz da geñver ar re o deus desket brezhoneg nevez zo.
Disprizioù 2009
Setu amañ da heul ar re o deus resevet Disprizioù 2009.
Liammoù diavaez
An Disprizioù ne blijont ket
Ystradfellte
Ystradfellte zo ur gêriadenn eus Kembre, e kreisteiz Powys. War lez ar stêr Mellte emañ, e Park Broadel Bannau Brycheiniog. Brudet eo abalamour d'ar mougevioù ha d'al lammoù-dour a zo tro-war-dro.
Keira Knightley
Keira Christina Knightley, bet ganet d'ar 26 a viz Meurzh 1985 e Teddington (Bro-Saoz), a zo un aktourez saoz, merc'h da Will Knightley ha Sharman Macdonald. An tu zo bet gwelet anezhi e filmoù gant boujedoù uhel pe izel, dreistbrudet eo bet evit he rolloù drama istorel. Enoret eo bet alies gant daou Empire Awards ha lakaet e anv evit daou Academy Awards, daou British Academy Film Awards, tri Golden Globe Awards, ur Screen Actors Guild Award hag ul Laurence Olivier Award. Knightley a zo bet titlet OBE e 2018.
Micheline Francey
Micheline Francey, bet ganet Micheline Henriette Françoise Gay-Bellile d'an 19 a viz Here 1919 e Pariz (Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz Genver 1969 er memes kêr, a oa un aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.
Labouret he devoa evit ar chadenn skingomz Europe no 1 ivez, a-gevret gant an aktour-fentigellour gall Maurice Biraud, e-kerzh ar bloavezhioù hanter-kant ha tri-ugent.
Vietri di Potenza
Vietri di Potenza   a zo ur gumun en Italia e  proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
Le Grand Mystère de Jésus
Le Grand Mystère de Jésus zo ur mister brezhonek eus ar XVIvet kantved.
Skridvarn
Hervez Henri d'Arbois de Jubainville, e oa savet ar mister war patrom ur skrid gallek (« l'imitation d'une composition française » ) ha ne oa ket ken kozh ha ma sonje da Gervarker ( « il ne remonte pas à la date reculée »).
Pierre Larquey
Pierre Larquey, bet ganet d'an 10 a viz Gouere 1884 e Cénac (Gironde, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 17 a viz Ebrel 1962 e Maisons-Laffitte (Yvelines a-vremañ, Bro-C'hall), a oa un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) gall.
Ouzhpenn daou c'hant tregont film en devoa kemeret perzh enne, hag eñ deuet da vezañ unan e-touez gwellañ aktourien eilroll eus e amzer.
Max Raabe
Max Raabe eo anv-micher Matthias Otto, ganet d'an 12 a viz Kerzu 1962 e Lünen, kaner alaman el laz Palast Orchester a son tonioù eus ar bloavezhioù 1920 ha 1930.
Roudour (lec'hanv)
Roudour (lec'hanv)
Meur a lec'hanv a vez graet Ar Roudour anezhañ p'eo un elfenn douaroniel stank a-walc'h, sell ouzh Roudour. Ar stumm klasel roudouz a vez dibabet evit penngerioù ar geriadurioù ha meneget evel hini Bro-Leon gant Emil Ernod (Devri) ha pa vez kavet stankoc'h roudour er skridoù hag el lec'hanvioù. En e vuhezskrid, E skeud tour bras Sant-Jermen hag er romant, Ar gêr villiget, e implij Yeun ar Go ar ger rodo evit un dourredenn.
Kavet e vez furmoù all :
Venosa
Venosa a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
Tiberius Claudius Cogidubnus
Tiberius Claudius Cogidubnus, pe Togidubnus, a oa roue brezhon ar Regnenses, en Enez Vreizh, en amzer an impalaer Glaoda Iañ, hag ar c'houarnourien Ostorius Scapula hag Aulus Didius Gallus. Mignon e oa d'ar Romaned.
E balez, hag a vefe bet e villa roman Fishbourne, e-kichen Chichester, a oa e bro an Atrebated a-raok aloubadeg ar Romaned e 43. Krediñ a c'haller e oa hêr da Verica, roue an Atrebated a oa bet diskaret hag a roas digarez da Claudius da gas e armeoù. Goude an aloubadeg ez eas e rouantelezh gant ar Regnenses, pe Regni.
Tacitus en deus skrivet diwar e benn :
Emgann Bryn Glas
Emgann Bryn Glas zo unan eus ar pouezusañ emgannoù en istor Kembre, a c'hoarvezas d'an 22 a viz Mezheven 1402 e-pad Brezel Dizalc'hted Kembre, etre arme Owain Glyndŵr ha hini ar Saozon renet gant Edmund Mortimer, aotrou ar Marz. C'hoarvezout a reas e-kichen kêriadenn Pilalau, en hanternoz da Fforest Faesyfed, e-kichenik Llanandras, war an harzoù etre Herefordshire ha Powys.
Trec'h e voe Kembreiz Owain Glyndŵr war arme saoz Edmund Mortimer, ha mont a rejont goude da c'hwezhañ an tan e kêr saoz Leominster.
Noazhded en arz
En arz e reer anv eus noazhded pa vez klasket diskouez korfoù tud en o noazh. Gant ar ger noazh e vez graet abaoe ar XVIIvet kantved, goude ma vez taolennet korfoù noazh abaoe deroù istor an arz. Nemet doareoù disheñvel zo bet a-hed an istor da welout an oberennoù-se hervez kredennoù an amzerioù.
En arz broioù Reterazia
En Azia ar Reter e kaver an noazhded alies en engravadurioù anvet shunga, dreist-holl gant al livourien Kiyonaga ha Hokusai.
Buez Santez Nonn
Buez Santez Nonn MYSTÈRE BRETON – Vie de Sainte Nonne zo ul levr divyezhek bet skrivet er bloavezhioù 1480-1500, ennañ skrid ur mister brezhonek eus ar ha displegadurioù gallek diwar e benn gant Yves Le Berre, Bernard Tanguy hag Yves-Pascal Castel. Embannet eo bet gant Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (KEBK) ha Minihi Levenez e 1999.
Arondisamant Angoulême
Arondisamant Angoulême a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente hag e rannvro Akitania-Nevez.
Toine (dastumad)
Toine zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1886 gant an embannadurioù Marpon-Flammarion, er Bibliothèque illustrée.
Arondisamant Angoulême
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Angoulême e 16 kanton (betek 2014) hag e 153 c'humun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente d'ar 1 a viz Genver 2017. 117 kumun zo en arondisamant Angoulême bremañ.
Toine (dastumad)
Istor
An darn vrasañ eus danevelloù al levr a oa bet embannet a-raok e kelaouennoù evel Gil Blas, ma vezent sinet Maufrigneuse, pe Le Gaulois.
El Livre de Poche
Ne oa nemet c'hwezek en embannadur al Livre de Poche e 1969 (n'eo ket un embannadur graet diwar batrom an hini orin eta) : Ar peder-se a oa tennet eus an dastumad dalif Le Colporteur, embannet e 1900 :
Acerenza
Acerenza a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
Beuz (gwez)
Evit an holl sterioù a zo da "Beuz", sellet ouzh Beuz
Anv ur seurt gwezennig eo ar beuz, buxus an anv latin, ha tost eo an anv brezhonek ouzh an hini latin.
372
Diwar-benn ar bloavezh 372 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Bloavezh bizeost o kregiñ gant ur Sul hag hoc'h echuiñ gant ul Lun.
Gadoliniom
Un elfenn gimiek eo ar gadoliniom ; Gd eo e arouez kimiek, 64 e niver atomek ha 157,250 e dolz atomek.
Istor
Un tamm eus istor kemplezh al lantanidoù, anvet douaroù rouez ivez, eo hini ar gadoliniom. E 1803 e voe dizoloet ar c'heriom 58Ce ; e 1839 e teuas ar c'himiour svedat Carl Gustaf Mosander a-benn da gavout div elfenn all er standilhon a oa bet anvet "keriom" : al lantanom 57La hag un elfenn all a anvas didymium diwar ar gresianeg "gevellelfenn". Pelloc'h e voe furchet ar standilhon, hag e 1879 e voe dizoloet ar samariom 62Sm ennañ gant ar c'himiour gall Paul Émile Lecoq de Boisbaudran ; ur meskaj eo an didimiom ivez, evel m'er prouas ar skiantour aostrian Carl Auer von Welsbach e 1885 : prazeodimiom 59Pr ha neodimiom 60Nd a ya da sevel an didimiom e gwirionez. Ar samariom zoken ne oa ket glan : ar gadoliniom a voe dinoet ennañ gant ar c'himiour gall Jean Charles Galissac de Marignac e 1880, dre ensellet skalfad un tamm kailh gadolinit ha hini un tamm kerit ma kavas muioc'h eus an elfenn nevez. Dont a reas a-benn da dennañ stumm oksidet anezhi eus an tamm kerit, ha gadolinium a zibabas da anv an elfenn nevez, diwar anv ar c'hailh a oa bet anvet en enor d'ar c'himiour ha douarour finlandat Johan Gadolin. E 1886 e voe tennet ar metal eus un tamm kerit gant Paul Émile Lecoq de Boisbaudran.
Perzhioù
Ur metal liv an arc'hant eo ar gadoliniom glan ; orjalennus eo, da lavaret eo e c'haller e astenn hep na dorrfe, ha govelius eo, da lavaret eo e c'haller e bladañ a-daolioù mailh. Ferromagnetek eo ar gaodoliniom e gwrezverkoù yenoc'h eget 20 °C : treiñ a ra da warell ; pa vez tommoc'h eget 20 °C e tro da gewarellek, ret eo e vije en ur gwarellvaez kreñv evit ma trofe da warell.
Kimiek
Aes eo lakaat ar gadoliniom da zazgwerediñ gant an darn vuiañ eus an elfennoù all, daoust dezhañ bezañ stabil a-walc'h en aer sec'h en 20 °C. Buan avat e koll e lufr pa vez mouest an aer, en abeg da stummadur ur gwiskad oksidenn (Gd2O3) a ziskant en ur lezel muioc'h a vetal da c'houzañv an oksidadur : 4 Gd + 3O2 → 2 GdO3. Gorrek e tazgwered en dour yen, ha buan en dour zomm.
Izotopoù
Gadoliniom a gaver en natur, e stumm 6 izotop stabil hag ur skinizotop, 152Gd, 1.08×1014 bloavezh e hanter-vuhez. Gadoliniom-158 eo an izotop paotañ. Skinizotopoù all zo bet kevanaozet, 29 anezho, an hini stabilañ o vezañ 150Gd gant un hanter-vuhez a 1.79×106 bloavezh.
Arver
Nebeut a zedalvezadurioù zo d'ar gadoliniom, met pouezus int.
Didier (ti-embann)
Abaoe 1978 eo stag ouzh Alexandre Hatier, a zo ur rann eus Hachette abaoe 1996. Abaoe miz Genver 2003 eo bet disrannet Didier Jeunesse ha staget war-eeun ouzh Alexandre Hatier hag Hachette Livre.
Didier Jeunesse
Didier Jeunesse zo un ti-embann gall e Pariz, hag a embann levrioù bugale dreist-holl.
Betek miz Genver 2003 e oa un isrann eus an ti-embann Didier (ti-embann), hag a oa ur rann eus Alexandre Hatier abaoe 1978, anezhañ ur skourr eus Hachette abaoe 1996.
Levrioù brezhonek
Un nebeud levrioù brezhonek zo bet embannet gant Didier Jeunesse. A-hend-all ez eus bet embannet un toullad eus levrioù gallek an embanner-se gant embannerien vrezhonek, evel Sav-Heol pe An Amzer embanner.
Alexandre Hatier
Alexandre Hatier, ganet en 1846 ha marvet en 1909, a oa un embanner gall ha saver an ti-embann Hatier e Pariz. Gantañ e voe embannet al levr yezhadur gallek anvet le Bescherelle e 1900.
Sam Winchester
Samuel Winchester, pe Sam Winchester, zo un dudenn ijinet e bed ar stirad skinwel Supernatural. Sam ha Dean Winchester a zo breudeur o chaseal euzhviled hag o stourm evit difenn an denelezh rak an nerzhioù fall. An dudenn a zo c'hoariet gant Jared Padalecki.
Yaouankiz
Sam a zo ganet d'an 2 a viz Mae 1983 a-ziwar John ha Mary Winchester e Lawrence, Kansas. Bez eo unan eus tuudennoù pennañ ar stirad skinwel Supernatural. Breur yaouankañ Dean eo, pevar bloaz a zo etrezo. Roet eo bet e anv a-ziwar anv e tad-kozh Samuel Campbell a-gostez e vamm.
A Column of Fire
A Column of Fire zo ur romant istorel gant ar skrivagner kembreat Ken Follett en 2017. An trede eus un heuliad eo, goude Pillars of the Earth e 1989, ha World Without End e 2007.
Tower Bridge
Tower Bridge, pe Pont an Tour, zo ur pont e-kreiz Londrez, e Bro-Saoz, war an Tavoez. Emañ e-kichen Tour Londrez en deus roet e anv dezhañ.
Ur pont-gwint eo, etre karter Southwark (pe Borough), er su, ha hini Tower Hamlets, en norzh, tost d'ar City.
Arondisamant Cognac
Arondisamant Cognac a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente hag e rannvro Akitania-Nevez.
Tower Bridge
Savet e oa bet e 1886-1894, ha pa oa bet digoret d'an 30 a viz Mezheven 1894 e oa brasañ pont-gwint ar bed. Bez' eo unan eus ar pemp pont a zo e Londrez hag an hini anavezetañ, a-bell. Brudet eo dre ar bed a-bezh gant e daou dour hag al leur-bont etrezo a c'haller sevel da lezel listri bras da dremen ha deuet eo da vezañ un arouez eus Londrez. Emañ ar mekanikoù a ro an tu da wintañ al leur-bont kreiz e traoñ pep tour. Gweladennet e c'hallont bezañ gant an dud a gar, abaoe 1982 : un doare mirdi zo ma tispleger penaos ez a ar wikefre en-dro abaoe dibenn an. E 1977 e oa bet livet ar pont e ruz, gwenn ha glas, da-geñver deiz-ha-bloaz ar rouanez Elesbed II.
Arondisamant Cognac
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Cognac e 9 c'hanton (betek 2014) hag e 112 kumun :
Paderne (Betanzos)
Paderne zo ur gumun eus gwalarn Galiza, e proviñs A Coruña, e komark Betanzos.
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Porto do Son
Porto do Son zo ur gumun eus arvor kornôk Galiza, e proviñs A Coruña, war lez kreisteiz ar ría de Muros e Noia.
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
San Giorgio Monferrato
San Giorgio Monferrato (San Giòrs Monfrà e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Ysgubor-y-coed
Ysgubor-y-coed zo ur gumuniezh e kontelezh Ceredigion, e Kembre. Emañ war lez kreisteiz ar stêr Dyfi, en hanternoz ar gontelezh. Enni emañ kêriadennoù Ffwrnais, Glandyfi hag Eglwys Fach.
E 2011 e oa poblet gant 310 a dud ha 125 anezho (42,1%) a oa kembraegerien.
Seine (departamant)
Ar Seine a zo un departamant kozh eus Bro-C'hall, torret d'ar 1añ a viz Genver 1968 evit sevel tri departamant nevez, Hauts-de-Seine, Seine-Saint-Denis ha Pariz, hemañ ziwezhañ a glot gant kumun Pariz. Enklozet e oa departamant er Seine e hini ar Seine-et-Oise. Krouet e oa an departamant e 1790 gant an anv "Paris" hag e 1795 e oa bet anvet "Seine", diwar-lerc'h anv gallek ar stêr Saena a dremen drezañ.
Les Sœurs Rondoli (dastumad)
Les Sœurs Rondoli zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant, embannet e 1884 gant an embanner Paul Ollendorff.
N'eo ket ar memes levr evel an hini zo anvet Les Sœurs Rondoli et autres contes sensuels, embannet e ti GF-Flammarion e 1995.
Istor
An darn vrasañ eus ar c'hontadennoù zo bet embannet e-barzh ar c'hazetennoù Le Gaulois pe Gil Blas, sinet Maufrigneuse a-wechoù.
An danevelloù
Pemzek danevell zo el levr :
Touell
Touellet e c'haller bezañ gant doareoù embannerien c'hall zo.
Al levr Les Sœurs Rondoli et autres contes sensuels, embannet e ti GF-Flammarion e 1995, n'eo ket embannadur orin an dastumad Les Sœurs Rondoli met un dastumad graet gant 25 kontadenn tennet eus dastumadoù all a bep seurt, darn anezho embannet ivez gant GF-Flammarion. Setu roll an dastumad-se :
En holl neuze, diwar 25 danevell:
Kement-se zo posupl abalamour m'emañ skridoù ar skrivagner en domani foran.
Erwan Quintin (soner)
Erwan Quintin a zo bioliner ar strollad Kafe Koefet.
Pêr Bourdellez
Studiet en deus e Skolaj Sant-Jozef Lannuon.
Kelenner eo bet war an italianeg e Skolaj Sant-Jozef Lannuon ha war ar brezhoneg er skol intron-Varia Gampostal e Rostrenenn. E fin e vuhez e oa aluzener e kouent Gwareg.
Adaozadurioù, troidigezhioù
-e brezhoneg
Renket pe adaozet eo bet e brezhoneg a-vremañ hag e peurunvan gant Pêr Bourdellez, skeudennet gant Erwan Kervella gantañ an anv a "Ar Pevar Mab Emon lesanvet Ar Pevar Marc'h Limon" hag embannet gant ar gelaouenn Skol, niverenn 36,37, 38, e 1967.
-diwar an italianeg
-diwar ar saozneg:
Dinopium benghalense
Dinopium benghalense a zo ur spesad evned bras eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus benghalensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned (larvenned c'hwiled dreist-holl) ha kemer sun-bleuñv gwech an amzer.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ en Iskevandir India :
Rummatadur
Rannet eo bet etre ar spesad benghalense a-vremañ ha Dinopium psarodes n'eus ket pell amzer.
Kef
thumb|Kef ur [[derv|wezenn derv]]
Ar c'hef, pe ar fust, eo ahel koadek pennañ ur wezenn. Dalc'het eo ouzh an douar gant ar gwrizioù hag ar brankoù zo stag outañ. Goloet eo gant ar rusk. Ledanaat a ra a vloaz da vloaz. Oad ur c'hef a c'hell bezañ jedet gant an dendrokronologiezh.
371
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Sadorn
O Pino
O Pino zo ur gumun eus gwalarn Galiza, e proviñs A Coruña.
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Vignale Monferrato
Vignale Monferrato (Vignà e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Ystrad Fflur
Ystrad Fflur zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e kontelezh Ceredigion. Enni emañ kêriadenn Pontrhydfendigaid hag Abati Ystrad Fflur.
E 2011 e oa 712 a dud o chom e kumuniezh Llanrhystud ha 426 anezho a oa kembraegerien (61,1%).
Sul ar Beuz (barzhoneg)
Sul ar Beuz zo ur barzhoneg skrivet gant Añjela Duval diwar-benn ar Sul-se, en amzer he yaouankiz.
Yvette (dastumad)
Yvette zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1884 gant Victor Havard.
An danevelloù
Eizh danevell a zo :
Kanol Panamá
Kanol Panamá a zo ur ganol a-dreuz strizh-douar Panamá. Digoret eo bet e 1914. Kleuziet eo bet evit digeriñ un hent d'al listri etre ar Meurvor Habask hag ar Meurvor Atlantel.
Dendrokronologiezh
Studiadennoù
Eus penn kentañ an nevez-amzer betek fin an hañv e kresk ar gwez. Diazezet eo an dendrokronologiezh war ar fed e cheñch stumm ar c'hoad produet gant ar gwez diouzh mare ar bloaz : en nevez-amzer eo sklaer ar gelc'henn dre m'eo brasoc'h ar gwazhied a dremen ar sap dreze. Efedoù diavaez a c'hell levezoniñ stumm kelc'hioù ar gwez : tagadennoù gant amprevaned ha mikroboù pe gant bronneged (karveged), prantadoù sec'hor... Ar c'helc'h tostañ ouzh ar rusk a glot gant bloavezh marv ar wezenn.
Daou seurt standilhon a c'hell bezañ studiet : un troc'h (e kef ar wezenn da skouer) pe ur garotezenn tennet gant ur wimeled.
Savet ez eus bet rummadoù (pe bankoù) standilhonoù gant ar skiantourien en ur studiañ gwez eus ar memes genad en un takad geo-klimatek roet. Evel-se e c'heller keñveriañ ar c'hoad studiet ouzh ar standilhon evit deiziata anezhañ. Bankoù standilhonoù a vez implijet kalzig evel unan savet gant skol-veur Stuttgard-Hohenheim evit ar genad Quercus a c'hell servijout evit ul lodenn vras eus ar studiadennoù graet en Europa. Unan all savet en Iwerzhon a c'hell bezañ implijet evit ul lodenn vras eus Breizh.
Ouzhpenn d'ar gwez o-unan e vez studiet pezhioù arrebeuri pe oberennoù arzel a c'heller neuze deiziata d'ar bloavezh rik. An aliesañ ne vez ket studiet un tamm koad drezañ e-unan met meur a damm (strollad treustoù ul lein da skouer).
Roche
Roche pe Roches zo un anv-lec'h gallek. Gwelet ivez ar pennad La Roche.
Lec'hioù
Meur a stumm zo: Roche pe Roches, pe La Roche.
San Salvatore Monferrato
San Salvatore Monferrato (San Salvator e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Loar (disheñvelout)
Pennad pennañ : Loar adplanedenn a dro tro-dro d'an Douar
Furmoù gwenedek : loer (ar stankañ, met e kaver luer e-barzh Gwillom Livr el Labourer, 1849).
Evit ar c'horfoù-egor damheñvel ouzh kenveajour an Douar :
Johannes Xiphilinus
Joannes Xiphilinus (Ἰωάννης Ξιφιλῖνος e gresianeg) a oa ur manac'h hag un istorour hag a veve e Kergustentin en eil hanterenn an. Niz e oa da Yann VIII Xiphilinos, patriark Kergustentin eus 1066 da 1078.
Savet en deus un diverradur diwar oberenn Cassius Dio.
Oadvezh ar maen
Oadvezh ar Maen a zo ur prantad eus ar Ragistor ma krogas an Hominidae (ar genadoù Homo, Australopithecus, ha Paranthropus) da sevel benvegoù maen. Rannet eo etre tri oadvezh all: Implijet e veze ar prenn hag an eskern ivez met ne chom ket kalz roudoù anezhe e-skoaz ar miliadoù binviji maen. Ar maen, ar c'hailhastr peurgetket, a veze aozet da sevel binviji lemm hag armoù. An anv « Oadvezh ar maen » zo erru un tamm dispredet hiviziken hag e kaver gwell ober gant prantadoù resisoc'h evel : Henoadvezh ar Maen, Krennnoadvezh ar Maen pe Nevezoadvezh ar Maen.
Cheñch a ra bevennoù kronologek an oadvezh hervez ar vro zo kaoz anezhi ha diouzh an arouezioù-barn a implijer. Lavaret a reer peurliesañ avat e krogas ar prantad-se war-dro 2,5 milion a vloavezhioù zo pa gomañsas an Hominidae da sevel benvegoù maen. Daoust ma c'haller komz eus un oadvezh ar maen hollek a dalvezfe evit an denelezh a-bezh, strolladoù zo n'o deus biskoazh dizoloet teknikoù da labourat ar metal ha chom a rejont eta en Oadvezh ar maen keit ha ma ne'n em gavjont ket gant ur sevenadur a oa muioc'h diorroet e deknologiezh. A-wezhioù un nebeud bloavezhioù zo hepken.
Heuliet e oa ar prantad-se gant Oadvezh an arem, pa grogas ar benvegoù arem da vezañ boutin, etre 8000 ha 4500 vloaz zo. Soñjal a reer peurliesañ e erruas broioù ar Reter-Kreiz hag Azia ar Gevred e diwezh oadvezh ar maen war-dro 6000 vloaz a-raok J.-K., Europa, peurrest Azia hag Afrika e-tro 4000 vloaz kent J.-K. ha sevenadurioù Amerika war-dro 2500 a-raok J.-K.
Meneget zo un hevelep oadvezh en ur vartezeadenn prederouriezh e De natura rerum gant Lucretius.
Binviji
Implijet e veze binviji maen graet gant un niver a vein. Da skouer, kailhastr ha mein all a veze stummet (pe diskolpet) d'o implijout evel benvegoù lemm pe armoù, e-skoaz maen-bazalt ha maen-krag a veze implijet da sevel mein-malañ. Prenn, askorn, kregat, kerniel (kirvi dreist-holl) ha danvezioù all a veze implijet stank ivez. E-pad al lodenn nevesañ eus ar prantad, gouelezennoù (evel ar c'hleiz) a veze implijet da sevel priaj. Loc'hañ a reas al labour-douar ha doñvaet e oa loened zo.
Spesadoù zo estroc'h evit ar Primated zo gouest d'ober gant benvegoù, evel ar dourgon mor, a dorr kregat ourmel gant mein. Ar primated a c'hell ober gant binviji ha memes sevel un nebeud. Brasoc'h eo ar gouestoni-se e-touez an Hominoidae hag an dud, met an dud hepken, ha dre vras an Hominina, a zepant diouzh ar benvegoù da vevañ ha da chom bev Ar perzhioù emzalc'h ha korfadurezh ret da sevel benvegoù, kavet e-touez an Hominina hepken, zo ar biz-meud ledanoc'h hag ar barregezh da zerc'hel un dra bennak gant an dorn e doareoù disheñvel. .
Boued hag evaj
Dont a rae boued chaseourien-dastumerien Oadvezh ar maen eus ar plant hag al loened gouez dastumet en o endro. Beveziñ a raent kig hag organoù, en o zouez an avu, al lounezhi hag an empenn. Debret e veze legumaj ha greun pell a-raok dispac'h al labour-douar, evel ma'z eo anat diouzh ar c'havadennoù arkeobotanek er gwiskadoù mousterian eus Groc'h Kebara, en Israel. Prouennoù kavet nevez zo a ziskouez e veze fardet ha debret edaj gouez gant an dud ken abred ha 23 000 vloaz zo en Henoadvezh koshañ ar maen.
Tost da ziwezh skornadur Wisconsin, eus 15 000 da 9 000 vloaz zo, ez eas da get kalz loened bras evel ar mammouted en Azia, Europa, Norzhamerica hag Aostralia. Ar c'hentañ darvoud steuzierezheus an Holosen e oa. Marteze e ezdias an dud da gemm o zinell ha gant diorroadur al labour-douar, ar boued diazezet war plant gounezet a zeuas da vezañ ul lodenn ingal eus o zinell. Kinniget ez eus un niver a faktorioù da zisplegañ steuzidigezh ar spesadoù loened : ar re-chaseerezh moarvat, met ivez an digoadañ hag ur cheñchamant hin. An disoc'h kentañ a oa bruzhunadur an tachennoù ec'hon o doa ezhomm al loened bras a yeas da get tamm-ha-tamm e pep kornad.
Goudorennoù hag annezioù
War-dro 2 milion vloaz zo, Homo habilis en dije savet ar c'hentañ frammoù graet gant an dorn e reter Afrika, aneze ur c'helc'h maen eeun da zerc'hel barroù gwez en o flas. Dizoloet e oa ur framm mein kelc'hiek damheñvel, dezhañ war-dro 380 000 vloaz war a greder, e Terra Amata, e-kichen Nice (savet ez eus douetañs war-benn an doare d'e vloaziañ avat, sellet ouzh Terra Amata). Dizoloet ez eus un toullad annezioù eus Oadvezh ar maen er bed, en o mesk :
<!--
Art
Prehistoric art is visible in the artifacts. Prehistoric music is inferred from found instruments, while parietal art can be found on rocks of any kind. The latter are petroglyphs and rock paintings. The art may or may not have had a religious function.
Petroglyphs
Petroglyphs appeared in the Neolithic. A Petroglyph is an intaglio abstract or symbolic image engraved on natural stone by various methods, usually by prehistoric peoples. They were a dominant form of pre-writing symbols. Petroglyphs have been discovered in different parts of the world, including Asia (Bhimbetka, India), North America (Death Valley National Park), South America (Cumbe Mayo, Peru), and Europe (Finnmark, Norway).
Rock paintings
In paleolithic times, mostly animals were painted, in theory ones that were used as food or represented strength, such as the rhinoceros or large cats (as in the Chauvet Cave). Signs such as dots were sometimes drawn. Rare human representations include handprints and half-human/half-animal figures. The Cave of Chauvet in the Ardèche département, France, contains the most important cave paintings of the paleolithic era, dating from about 31,000 BCE. The Altamira cave paintings in Spain were done 14,000 to 12,000 BCE and show, among others, bisons. The hall of bulls in Lascaux, Dordogne, France, dates from about 15,000 to 10,000 BCE.
The meaning of many of these paintings remains unknown. They may have been used for seasonal rituals. The animals are accompanied by signs that suggest a possible magic use. Arrow-like symbols in Lascaux are sometimes interpreted as calendar or almanac use, but the evidence remains interpretive.
Some scenes of the Mesolithic, however, can be typed and therefore, judging from their various modifications, are fairly clear. One of these is the battle scene between organized bands of archers. For example, "the marching Warriors," a rock painting at Cingle de la Mola, Castellón in Spain, dated to about 7,000–4,000 BCE, depicts about 50 bowmen in two groups marching or running in step toward each other, each man carrying a bow in one hand and a fistful of arrows in the other. A file of five men leads one band, one of whom is a figure with a "high crowned hat." In other scenes elsewhere, the men wear head-dresses and knee ornaments but otherwise fight nude. Some scenes depict the dead and wounded, bristling with arrows. One is reminded of Ötzi the Iceman, a Copper Age mummy revealed by an Alpine melting glacier, who collapsed from loss of blood due to an arrow wound in the back.
Stone Age rituals and beliefs
-->
Picumnus aurifrons
Picumnus aurifrons a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ e Suamerika :
Vignale
Vignale zo un anv-lec'h italianek.
Albano di Lucania
Albano di Lucania zo ur gumun en Italia, e proviñs Potenza, e rannvro Basilicata.
Arondisamant Confolens
Arondisamant Confolens a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente hag e rannvro Akitania-Nevez.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Confolens e 10 kanton (betek 2014) hag e 139 c'humun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente d'ar 1 a viz Genver 2017. 148 kumun zo en arondisamant Confolens bremañ.
Le Père Milon (dastumad)
Le Père Milon zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant (1850-1893) embannet 1899, c'hwec'h vloaz goude marv an oberour. Kresket e voe en adembannadur 1900.
Istor
An darn vrasañ eus danevelloù al levr a oa bet embannet a-raok e kelaouennoù evel Gil Blas, ha neuze sinet Maufrigneuse, pe Le Gaulois. Goude embannadur 1899 gant Paul Ollendorff e voe adembannet al levr e 1900.
An danevelloù
Triwec'h danevell a oa :
En embannadur 1900 e voe lakaet ar re-mañ ouzhpenn, a oa ivez en dastumad Le Colporteur:
Hatier
Hatier zo un ti-embann gall e Pariz hag a ra war-dro embann levrioù-skol dreist pep tra. Hiziv eo ur gevrenn eus ar stroll-embann Hachette.
Savet e oa bet e 1880 gant Alexandre Hatier. Hiziv eo an trede embanner levrioù-deskadurezh e Bro-C'hall. 20 % eus an obererezh a vez graet er broioù estren, e Brazil, en Afrika (Aljeria, Maroko, ...) hag e Spagn.
Sez
Emañ sez Hatier en niverenn 8, rue d'Assas e arondisamant Pariz.
Kevrennoù
Ar stroll-embann Groupe Alexandre Hatier (GAH) zo ennañ, ouzhpenn Hatier :
Gouel Mikael
thumb|Foar Vikael e Brest Gouel Mikael a vez lidet d'an 29 a viz Gwengolo. Gouel an arc'hael Mikael eo.
Breizh dizalc'h
Da bep Gouel Mikael e veze roet e golier da izili nevez Urzh an Erminig hag ar Pennoù-ed.
Europa ar C'hornôg
Foarioù bras a veze ivez, e meur a lec'h, da-geñver Gouel Mikael.
Skins
<p align="left" style="spacing:6px; padding:6px; border:1px solid #006699; background:#EAF5FB">100px Savet eo ar pennad-mañ diwar labour bet graet gant skolidi. Sikourit da wellaat an danvez, mar plij ganeoc'h.
Skins a zo ur stirad saoz krouet gant Jamie Brittain ha Bryan Elsley. Skignet e vez abaoe ar 27 a viz Genver 2007 gant ar chadenn E4 e Bro-Saoz. E Bro-C'hall e vez skignet abaoe ar 6 a viz Kerzu 2007 gant Canal+ ha abaoe miz Genver 2009 gant Virgin 17 ha June. Gant ar stirad-mañ ez eus bet gounezet daou BAFTA e 2008 ha 2009. A-hed ar stirad e vez komzet diwar-benn sujedoù ma sav divizoù warno evel an heñvelreizhder, ar c'hudennoù familh, ar c'hudennoù spered, bezañ dougerez, sinac'h, an dud tapet gant an drammmoù, hag ivez ar marv.
Istor
E Skins e konter istor krennarded ar Roundview Sixth Form College, hag a zo o chom e Bristol. Er strollad krennarded a-orin emañ Tony, ur paotr melezerion; Michelle, e amourous un tamm simpl; Sid, mignon gwellañ Tony, ur paotr droukchañsus eo, karout a ra Michelle; Cassie, ur plac'h yaouank sinac'h; Anwar, ur c'hrennard muzulmat a glask liammañ relijion, drammoù ha reizhelezh. Maxxie, un dañser heñvelreizh; Chris, ur ribouler e karantez gant e gelennerez; Jal, ur soner drouktizhet gant ar ouennelouriezh hag Effy, c'hoar vihan Tony, kroget fall ganti e-keñver an drammoù.Disheñvel int holl met ur poent boutin a zo etrezo memestra : an dizonidigezh, hini ar c'rennarded er XXI kantved. Ar stirad-mañ a ro ivez ur skeudenn deus bed an tud gour, ar re sañset bezañ ar pennadurezh(tud,kelennerien), diskouezh a ra penaos emaint kollet en o c'hudennoù reizhel ha psikologel ha dic'houest da reiñ ur skeudenn vat d'ar c'hrennarded.
En eil rummad e vez adkavet Effy hag e vignonez Pandora, a zo bet gwelet dija en eil sezon, ober a reont anaoudegezh gant o mignoned nevez e Lise Roundview : Freddie,Cook,JJ "an tri Mouskederien", tri mignon n'haller ket dispartiañ ; Emily ha Katie, div gevelledez gant letrennioù disheñvel-mik; Naomi, katie a rebech dezhi bezañ heñvelreizh abalmour he defe klasket pokaat ouzh Emily er skolaj ha Thomas, un disvroad congolad.
Kentañ rummad (sezon 1 ha 2)
Anthony "Tony" Stonem(Nicholas Hoult)a zo ur playboy yaouank ha melezerion.Meulet eo gant lod vrasañ ar grennarded ha gant e zud a well ennañ ur bugel-skouer. Gant Michelle eo met ne direnk ket anezhañ da bezañ ur merc'hetaer daonet.
Michelle Richardson (April Pearson) a vez e karantez gant Tony ha dindan e beli un tamm ivez, Tony 'vez ingal oc'h ober goap outi dreist holl e-keñver he vruched rak hervezañ e vefe ganti ur vrinn brasoc'h eget an hini all. Michelle a seblant en em prederiañ kalz war he korfelezh met ur plac'h speredek eo. Mignonez gwellañ Jal eo ha poan he deus da c'houzañv he defe he vamm meur a gwazed an eil war lec'h egile.
Christopher "Chris" Miles (Joe Dempsie)a zo ribouler bras ar strollad. Atav emañ o klask a bep seurt "traoù droll" ha ket nemet butun. Karout a ra e kelennerez a zo kalz koso'ch egetañ.
Jalander "Jal" Fazer (Larissa Wilson)a zo plac'h sirius ar strollad, poan he deus da fiziañ he c'hudennoù d'he gamaladed.Beviñ a ra gant he daou vreur hag he zad a zo ur kaner ha produer rap a mil vrudet, he vamm a zo aet kuit pa oa bihan ar pezh a lak stennadurioù er familh.
Max "Maxxie" Oliver (Mitch Hewer) a zo heñvelreizh, dañser eo er maez deus la lise. E vignon gwellañ a zo Anwar, ha kizidig eo war ar pezh a soñj ar re all diwar e fenn.
Anwar Kharral (Dev Patel)a zo muzulman met ne vir ket dezañ mont da riboulat, kudenn ebet evitañ, en em adpak a ra en ur pediñ bemdez. Ar pezh a sav ur gudenn evitañ eo e vefe e mignon gwellañ, Maxxie, heñvelreizh, rak evit e relijion, bezañ heñvelreizh a zo und ra fall. Neuze klask a ra kuzhat an dra-se d'e familh ha d'e dad dreist holl.
Eil rummad (sezon 3 ha 4)
Elizabeth "Effy" Stonem (Kaya Scodelario)a zo c'hoar bihan Tony,kemer a ra roll e vreur, da laret eo : an hini melezerion e penn ar strollad. Effy a zo ur plac'h trash ha kevrinus, ober a ra van da vezañ drouk marteze evit kuzhaat he gwanderioù.
Pandora Moon (Lisa Backwell) a zo mignon gwellañ Effy. Pandora a zo simpl ha loarius-tre, en em dudiañ a ra gant ar viskoulenn hag Harry Potter. Gwec'h eo c'hoazh hag he vamm n'he deus ket c'hoant e darempredfe ändora gant paotred.
James Cook (Jack O'Connell) a zo ur paotr a foeltr forzh n'en deus poan ebet da vont dreist d'ar reolennoù. Ur paotr pront eo ha tu'zo dezhañ mont pell-tre evit kaout ar pezh en deus c'hoant.
Frederick "Freddie" McClair (Luke Pasqualino) a zo mignon gwellañ Cook ha JJ. Kollet en deus he vamm pa oa yaouank neuze eo bet rediet da brasaat buanoc'h eget ar re all, an hini kirieg eo e-barzh ar strollad atav aze evit sioulaat Cook. Bammet eo ar wech kentañ e well Effy
Naomi Campbell (Lily Loveless)a zo ur plac'h speredek-tre. bez en deus ar memes anv eget un top-model brudet ( Naomi Campbell )ar pezh a lak ar re all da c'hoarzhiñ diwar he fenn. Kasaet eo gant Katie padal en dije c'hoant Emily tostaat outi, hegaset eo gant farouellerezioù Cook, ar pezh a lak anezhañ da c'hoarzhiñ.
Katherine "Katie" Fitch (Megan Prescott)a zo gevellez Emily. Katie a zo ur plac'h startijenn ganti ha rok gant ar re all, en em kred a ra a-us ar re all ha dreist-holl a-us d'he c'hoar, Emily, ne seblant ket bezañ tost d'he c'hoar.
Emily Fitch( Kathryn Prescott) a zo gevellez Katie. Emily a zo ur plac'h lent, diloc'h hag e dalc'h gant Katiea vez atav o implij anezhi. Seblant ara kaout c'hoant da tostaat ouzh Naomi.
Sezon 1
Pep pennad a vez kreizennet war un tuden resis deus ar stirad. Er pennad 1, Tony e vez kentoc'h degaset an holl tudennoù ha staliet tem ar stirad. Ar re all : Cassie, Jal, Chris, Sid ha Michelle a zo kreizennet war an tudennoù-mañ. Er pennad 6, Anwar ha Maxxie e vo kreizennet an darempred a zo etrezo. An hini 9, Dibenn, e vo ur sell hollek war bep tudenn. Ar sezon-mañ a zo kentoc'h farsus war-bouez an darvoudoù fin. <blockquote style="font-size:1.2em;"> 1. Tony 2. Cassie 3. Jal 4. Chris 5. Sid 6. Maxxie and Anwar 7. Michelle 8. Effy 9. Dibenn
Sezon 2
An eil sezon a zo bet skignet eus an 11 a viz c'hwevrer 2008 betek ar 14 a viz ebrel 2008. Evit ar peannad diwezhañ, a verke fin ar rummad kentañ ez eus bet 750 000 pellarverster. En eil sezon e vez adkavet tudennoù 6 miz goude fin ar sezon 1. En un doare hollek, ar sezon-mañ a zo trist, mantrus ha kriz e-keñver an hini gentañ. Donnat a ra ar bennadoù war personnelezh an tudennoù. Er sezon-mañ, bez'zo neubeutoc'h a vignoniezh etre an tudennoù, pep hini a za diouzh e du. An eil sezon a komz diwar-benn traoù kriz ar vuhez : brazezded dic'hoantaet, ar c'hleñvedoù, ar marv... <blockquote style="font-size:1.2em;"> 1. Tony ha Maxxie 2. Sketch 3. Sid 4. Michelle 5. Chris 6. Tony 7. Effy 8. Jal 9. Cassie 10. An holl(everyone)
Sezon 3
Ar sezon 3 a vez merket gant donedigezh ur rummad nevez, skignet eo bet deus an 22 a viz genver 2009 d'ar 26 a viz meurzh 2009 Cheñchet eo bet tout ar c'hasting war bouez Kaya Scodelario, a c'hoari roll Effy ha Lisa Backwell ha c'hoari roll Pandora( a zo bet gwelet e pennad 7 ar sezon 2. E fin an eil sezon e veze gwelet holl tudennoù ar rummad kentañ a vont kuit dre hentoù disheñvel, e skolioù-veur evit an darn vrasañ anezho. Ar sezon 3 a adkemer framm orin ar stirad, da laret eo, ur sezon kentañ da gontañ istor krennarded etre 16 ha 18 bloaz hag ur sezon all evit donaat war personnelezh an tudennoù. <blockquote style="font-size:1.2em;">  1. An holl (Everyone)    2. Cook    3. Thomas    4. Pandora    5. Freddie    6. Naomi    7. JJ    8. Effy    9. Emily ha Katie   10. Dibenn (Finale)
Sezon 4
Ar sezon 4, a adkemer kasting ar sezon 3, a zo bet skignet deus an 28 a viz genver 2010 betek an 18 a viz meurzh 2010 war E4. Evel evit ar rummad kentañ, er sezon-mañ 'vez donaet personnelezh an tudennoù ha desket 'vez traoù diwar-benn o bugaleaj hag o familh. Ur sezon lec'h ma vez ivez tristoc'h e-keñver an hini diaraog. War kudennoù karantez, an emlazh, ha kleñvedoù spered e vez lakaet ar pouez er sezon-mañ. <blockquote style="font-size:1.2em;"> 1. Thomas 2. Emily 3. Cook 4. Katie 5. Freddie 6. JJ   7. Effy 8. An holl (Everybody)
Sezon 5
Embannet ez eo bet gant ar chadenn E4 a vefe deus ur sezon 5 ha neuze deus ur sezon 6 sur a-walc'h. Kemeret e vo ur C'hasting disheñvel deus ar sezonioù 3 ha 4.
Franche-Comté (rannvro)
Franche-Comté (e galleg; brezhonekaet e Frank-Kontelezh ; Fraintche-Comtè er parlant frainc-comtou; Franche-Comtât en arpitaneg) a oa ur rannvro c'hall, savet diwar ar pevar departamant gall-mañ : Doubs, Jura, Saona-Uhel, Territoire de Belfort. Stok e oa ouzh Suis, er reter, hag ouzh Elzas en hanternoz.
Umbilia armeniaca
Umbilia armeniaca a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Umbilia e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral-tre a vev en Aostralia er mor don.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Verco e 1912 dindan an anv genad Cypraea hag hini ar spesad Cypraea umbilica.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Umbilia armeniaca o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
Pevar isspesad a zo bet diskrivet :
Bevoniezh
Kregin brav ha ral-tre eo an Umbilia armeniaca. Dastumt e vezont er mor don gant dragoù etre 80 ha 250 m donder.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bras-se a zo etre 78 mm ha 94 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 70 mm gour pe ramz, betek 114 mm.
Gwelout ivez
Umbilia hesitata, Umbilia capricornica daou spesad all er genad.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo en Aostralia er gloued koral meur.
Bernard Tanguy
<HR noShade>
Bernard Tanguy, ganet e Lanniskad e 1940 ha marvet e Brest d'ar 1añ a viz C'hwevrer 2015, a oa un den karget a enklaskoù er CNRS, aotreet war al lizhiri, doktor trede kelc'h er skol-veur, hag enklasker kevelet gant Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (KEBK). Eilet en deus ar chaloni Falc'hun. Labouret en deus war lec'hanvadurezh Breizh ha war-dro istor relijiel ar grennamzer uhel e Breizh.
Marcus Annaeus Lucanus
Marcus Annaeus Lucanus (39-65) a oa ur barzh latin en amzer an impalaer Neron.
Ganet e oa e Córdoba (Spagn) er bloaz 39. Niz e oa d'ar prederour Seneca an Henañ, a oa kelenner ha kuzulier an impalaer.
Laosket en deus un oberenn brudet : Pharsale.
E 65 e voe dizoloet irienn Caius Calpurnius Piso. Goulennataet e voe, flatrañ a reas e vamm, Acilia. Lakaet e voe d'en em zistrujañ war urzh Neron. Oadet e oa a 30 vloaz pe dost.
Flers
Flers zo anv meur a lec'h ha meur a zen.
Sant'Angelo Le Fratte
Sant'Angelo Le Fratte zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Anna Bohemia (1366-1394)
thumb Anna Bohemia (11 a viz Mae 1366 - 7 a viz Even 1394) a oa rouanez Bro-Saoz dre he dimeziñ gant Richarzh II e 1382. Merc'h henañ e oa da Karl IV, impalaer santel ha da Elizabeth Pomerania.
Liammet eo eured Anna ouzh Richarzh II gant Skism meur ar C'hornôg ha gwelout a c'heller ennañ levezon ar pab Urban VI a felle dezhañ krouiñ un emglev etre Bro-Saoz hag an impalaeriezh santel roman german evit bezañ kreñvoc'h a-enep Bro-C'hall hag an eneppab Klemañs VII. Ne zegase Anna argouroù ebet ha degemeret fall e voe an eured gant an noblañs hag izili ar Parlamant. Dimeziñ a rejont koulskoude en abati Westminster d'an 22 a viz Genver 1382.
Anna a varvas divugel gant ar vosenn e 1394.
A Pobra do Caramiñal
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
San Severino
San Severino zo anv meur a lec'h :
San Severino Lucano
San Severino Lucano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Sturiennoù broadel
Setu amañ listenn beuzklok sturiennoù Stadoù, tiriadoù ha broadoù ar bed a vremañ. Lod anezho o deus dibabet tremen hep sturienn.
Le Colporteur (dastumad)
Le Colporteur zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1901, seizh vloaz goude e varv, gant Paul Ollendorff e Pariz.
Saint-Hilaire-la-Forêt
Saint-Hilaire-la-Forêt a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Le Colporteur (dastumad)
Istor
An eil dastumad dalif e oa goude marv an oberour e 1893. Er bloaz a-raok, e 1900, e oa bet embannet Le Père Milon (dastumad). Un dastumad dalif all a voe e 1912, Misti (dastumad).
An danevelloù
Ugent danevell zo el levr, an nav c'hoshañ, a oa bet embannet 17 vloaz a-raok, e 1883 :
Steve Biko
Steve Biko pe Bantu Stephen Biko (King William's Town, Proviñs ar C'hab, Suafrika, 1946 - 12 a viz Gwengolo 1977) a oa ur stourmer a-enep an apartheid hag evit gwirioù ar re zu e Suafrika.
Studioù kentañ hag eil derez a reas enur skolaj katolik e Natal. E 1966 ez eas da skol-veur Natal da studiañ ar vezegiezh.
E 1968 e savas hag e teuas da vezañ prezidant ur strollad studierien a-enep an apartheid, anvet South African Students' Organisation (SASO), pa gave re glouar an National Union of South African Students (NUSAS) a oa digor d’an holl studierien, du ha gwenn.
SASO a oa unan eus an aozadurioù a zeuas war wel er bloavezhioù 1960 hag a oa awenet gant meizad an "Emskiant Du" (Black Consciousness).
Gant emsav an Emskiant Du e veze kavet abeg e stourm an African National Congress (ANC), ha lavaret e veze e oa ret d’ar re zu dieubiñ o spered da gentañ : da soñj aduidi an Emskiant Du ne c’halle ar re zu kaout an dizober eus an apartheid nemet goude paouezet da grediñ e oant tud disteroc’h eget ar re wenn ; hervezo e oa arabat d’ar re zu gortoz skoazell digant tud wenn, ha ret e oa dezho bezañ lorc’h enno o vezañ tud du.
Kalz a verzh a reas ar mennozhioù-se e-touez ar re zu, d’ar mare ma oa lezennoù an apartheid en o barr.