cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hooglede
Hooglede (e flandrezeg kornogel:Ooglee) a zo ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez.
}
Kanton Douai-Biz
Kanton Douai-Biz a oa ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Kumunioù
Kanton Douai-Biz a yae 6 kumun d'ober anezhañ:
Toullañ ar jod
thumb|right Un doare toullgorferezh eo ar ma vez toullet ar kroc'hen ar jod a du da du evit gallout staliañ ur bravig ennañ
Ar bep aliesañ ec'h implijet da vravig ur varrennig verr dezhañ ur penn plaen anvet ur labret stud ma teu war-wel ar penn anezhañ nemetken er-maez eus ar jod.
Daoust ha m'eo ur c'hiz nevez en Europa ha Norzhamerika dreist-holl toullañ ar jod en un doare peurbad, e vez kavet e sevenadurioù all dre ar bed en un doare dibeurbad e lidoù relijiel, evel da skouer e gouleioù Phuket e Thailand.
Moualc'h zu
Ar voualc'h zu, pe moualc'h du (liester : mouilc'hi du), a zo un evn krennik, Turdus merula an anv skiantel anezhañ. Du eo ar par, dezhañ ur beg melen, ha rous ar barez.
Doareoù pennañ
War-dro 25 cm eo led ar mouilc'hi du. Disheñvel eo ar pared diouzh ar parezed : du eo ar pared, gant ur pigos melen hag ur gantenn velen en-dro d'o daoulagad ; rous-teñval eo ar parezed hag ar ploged. Etre miz Meurzh ha miz Gouere e fard ar mouilc'hi un neizh savet gant ar barez gant fank, foenn ha pluñv degaset gant ar par. Dozviñ a ra 4 pe 5 vi.
Boued
Frouezh ha hugennoù, hag ivez ed, had, amprevaned, kevnid ha buzhug eo boued ar mouilc'hi.
Annez
Brouskoadoù, liorzhoù, strouezh ha girzhier eo annez ar muilc'hi du. A-hed ar bloaz e vevont en hinoù klouar Europa ar C'hornôg, betek aodoù Sakndinavia, en aodoù ar Maghreb ha tro-dro d'ar Mor Du ; ar pellañ ma kaver al labous er reter eo er takad a zo etre norzh Indi ha kornôg Sina. En hañv en e gaver ivez e Skandinavia an diabarzh hag e Rusia ; er goañv e tiskenn un tammig pelloc'h er su er Maghreb hag en Iran Koubladoù zo bet lakaet da vevaén en Aostralia ha Zeland-Nevez.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar voualc'h zu er c'herentiad Muscicapidae (gwechall) pe Turdidae (bremañ).
Pwyll, priñs Dyfed
thumb|260px|[[Pwyll o chaseal, e Glyn Cuch - emañ Arawn en a-dreñv - en deus iset e gon war ar c'harv (engravadur eus levr Charlotte Guest, ar Mabinogion (eil embannadur skeudennet, 1877))]]
An danevell
Emañ Pwyll, roue Dyfed o chaseal un deiz e Glyn Cuch, nepell diouzh e lez en Arberth. Emañ e gon war-lerc'h ur c'harv hag a zo lazhet gant un den all. Arawn roue Annwn eo ar chaseour arall. Tamall a ra da Bwyll bezañ iset e gon war e garv, un dra dizereat. Evel digoll e kinnig dezhañ kemer e stumm hag e lec'h evel roue Annwn e-pad bloaz, tra ma vo-eñ e-lec'h Pwyll e lez Dyfed. En Annwn en em gann Pwyll gant Hafgan, enebour Arawn, ha trec'hiñ warnañ. Mignoned e teuont da vezañ penegwir, evitañ da gousket gant gwreg Arawn, n'en deus ket stoket outi.
Degouezhout a ra Pwyll gant Rhiannon, ur gaer a vaouez en he sae sidan alaouret war ur marc'h gwenn.
Dont a ra ar bugel war wel e lez ar roue Teyrnon, en deus ur gazeg zo o paouez ebeuliñ. Met nijet kuit eo an ebeul hag en e lec'h ez eus ur babig. Hag eñ hag e wreg da advabañ ar bugel. Kreskiñ a ra ar bugel, ha Teyrnon a gav e tenn kenañ d'ar roue Pwyll. Neuze e kas anezhañ da Bwyll ha Rhiannon, a ro an anv Pryderi (preder, nec'hamant) dezhañ.
Mouezh sourrus
Er yezhoniezh e vez implijet an termen mouezh sourrus (saoz.: breathy voice pe murmured voice) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus un doare fonadur ma vez lakaet kerden ar vouezh da daravat met digoroc'h evit gant ar vouezh plaen ha neuze e red muioc'h a er dreze, da skouer
Carlos Núñez
thumb|Carlos Núñez Carlos Núñez a zo ur soner brudet eus Galiza, ganet d'ar 16 a viz Gouere 1971 e Vigo.
Mouezh sourrus
fonemek e c'hell bezañ ar vouezh sourrus ivez, da lâret eo e c'hell talvezout da diforc'hañ gerioù peurheñvel produet gant doareoù fonadur all. E hindeg hag e yezhoù bantouek evel ar zouloueg hag ar swatieg, da skouer, e vez diforc'het etre kensonennoù mouezhiet, kensonennoù sourrus, kensonennoù divouezh (nann-c'hwezhet) ha kensonennoù divouezh c'hwezhet. Peurliesañ e talvez an diforc'h-mañ evit kensonennoù dre serriñ] dreist-holl hag a-wezhoùigoù ivez evit kensonennoù dre fic'hal (enne un elfenn dre serriñ) met morse evit kensonennoù dre daravat.
Carlos Núñez
Brudet eo evel soner gaita, eñ eo a zegasas brud d’ar benveg-se dre ar bed.
Kenzeg-dongalaweg
Div rannyezh pennañ ez eus:
Strollad Komunour Nigeria
Strollad Komunour Nigeria (e saozneg: Communist Party of Nigeria) a oa anv ur strollad komunour oberiant e Nigeria.
Berzet e oa bet ar Strollad gant al lezenn dindan renad Jeneral Johnson Aguiyi-Ironsi e 1966.
Bettrechies
Bettrechies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Kanton Fribourg
Kanton Fribourg/Kanton Freiburg a zo ur c'hanton eus Suis.
Unvaniezh Demokratel Breizh
Unvaniezh Demokratel Breizh zo ur strollad politikel breizhat eus an tu kleiz hag ekologel, diazezet e pemp departamant Breizh eta, krouet e 1964, evit tizhout emrenerezh Breizh.
Diskleriañ a ra bezañ ur strollad emrener eus an tu kleiz an hini eo. Kemmet eo bet sell UDB war an ekonomiezh avat abaoe ar penn-kentañ.
War e lec'hienn ofisiel ec'h embann ec'h eo palioù ar strollad e vo anavezet Breizh gant Bro-C'hall hag Europa (hep resisaat e peseurt mod) ha kaout ur parlamant ul live "emrenerezh ledan" o toujañ da bevennoù istorel Breizh. Ezel eus Emglev Libr Europa an hini eo.
An istor
Krouet e oa bet an UDB e 1964 gant ur strolladig tud yaouank, ur pemzek bennak, studierien an darn vrasañ anezho. Alies e kemerent perzh en abadennoù a denne d'ar sevenadur breizhat (bagadoù, dañs...), levezonet gant mennozhioù ar sokialourien hag an tu kleiz dre-vras. An darn vrasañ a oa er Mouvement pour l'organisation de la Bretagne (MOB) a-raok. An UDB a zo bet krouet goude un disrann er MOB, e-kerzh un emvod e 1964.
E 1962, nac'het en doa ar MOB kondaoniñ an OAS. Er mod-se ez ae a-enep d'ar studierien a-du gant an FLN. Kendalc'h kentañ an UDB a voe dalc'het e Kemper, e miz Kerzu 1964, e sal Toull-al-laer, gant triwec'h perzhiad.
UDB a oa bet krouet evit enebiñ ouzh ar brezel renet en Aljeria gant Frañs hag en ur lakaat un damheñvelder etre didrevadennerezh ar Maghreb hag hini Breizh.
Nestor Mac'hno
Nestor Ivanovitch Mac'hno, (Gouliaipole, 27 a viz Here 1889 – Pariz, 25 a viz Gouere 1934) (ukraineg Нестор Іванович Махно) a zo un diveliour eus Ukraina.
Yaouankiz
E dud oa bet serv, ha paour-razh e oant. E dad a zo marvet pa oa eñ 11 miz nemetken. Ranket en doa kuitaat ar skol da 10 vloaz, ha labourat evit sikour e familh. Gwezh kentañ dezhañ bezañ merket gant an amjustis a c’hoarvezas pa welas paotrig ur marchosi bezañ skoet gant e vistri. 13 vloaz e oa. Goulenn a reas sikour digant implijidi all, hag int da spontañ ar perc'henn. Skoet eo bet kalz gant ar c’hentañ taol-freuz-mañ. E 1906 ez eas en darempred gant labourerien-douar anarkour eus Gouliai-Polie. Stenn mat oa an Tsar d’ar c’houlz-se. Ouzhpenn embann ha skignañ traktoù a rae ar strollad labourerien-mañ : oberiant-tre oant, ha ne oant ket nec’het respont kenkent da feulster ar gouarnamant. E-touez o obererezh e c’heller menegiñ an diberc'hennañ. Dezvet o doa ar "spont du" a-enep d’an tsarouriezh. Harzet oa Nestor Mac'hno, gant 13 den all goude taol-spont c’hwitet ar strollad Gouliai-Polie a-enep da gouarnour ar proviñs, hag a-enep d’ar gevrenn lec’hel an Oc'hrana. Ne vo ket kondaonet d’ar marv a-drugarez d’e oad, met chom a raio en toull e-pad 9 bloaz, da lâret eo betek deroù an dispac’h. En toull-bac’h e tizoloas ar C’henskoazell gant Pêr Kropotkin. Ober a reas ivez anaoudegezh gant Piotr Archinof met ivez gant mevelerezh an dud desket. Adalek an deiz-mañ, ne gredas ket ken en onestiz dispac’hel ar ||politikerezh|bolitikourien]].
Unvaniezh Demokratel Breizh
Ar penn kentañ : 1966-1969
Diaes eo bet bloavezhioù kentañ UDB. Kreskiñ a rae ar strollad goustadik ha n'en doa ket peadra da vezañ kreñv. Tostaat a reas neuze ouzh ar PSU hag an FGDS. Padal, adalek 1967, e kreskas niver an izili en-dro, deuet evit al lodenn vrasañ anezho, eus sindikadoù studierien. E dilennadegoù evit Bodadenn Vroadel Frañs e 1967, UDB a savas a-du gant Michel Phlipponneau a ginnige da emstriverien an tu kleiz ur "Programme Minimum Démocratique Régional".
Nestor Mac'hno
Yaouankiz
Dieubet, ez eas en-dro en darempred gant diveliourien Gouliai-Polie. Dizemglev a savas kenetrezo. Ouzhpenn bruderezh a felle da Nestor Mac'hno ober. Krouiñ a reas neuze un Unvan al Labourerien Douar (d’an 29 a viz Meurzh 1917). Ur soviet e teuio da vezañ, levezoniñ a raio un toullad mat a dud tro-war-dro. Ar vicherourien hag al labourerien a stagas en-dro gant an diberc’hennañ hag ar strollañ douaroù, stalioù ha tier-labour. D’ar memes koulz e voe savet kumunioù, diazezet war ar volontez-vat, ar c’hengred, hag emveradur stalioù zo. Dilennet e voe Nestor Mac'hno e penn ar c’homite komun. Divodet e voe ar Vodadeg Sevel Lezennoù d’ar 6 a viz Genver 1918. Ken luziet oa an traoù, ma profitas armeoù Aostria hag Alamagn evit klask aloubiñ Rusia ha lakaat en arvar ren ar volcheviked. D’an 3 a viz Meurzh 1918 e voe sinet emglev Brest-Litovsk gant Lenin. Disrannet e voe neuze impalaouriezh kozh Rusia. Dindan beli Alamagn e voe Ukraina neuze, ha distreiñ a reas ar berc’henned hag ar vistri er vro. Tud disuj a savas (en o zouez tud a youl vat o tont eus Gouliai-Polie) evit reiñ dorn da dud Alexandrovsk ha skarzhañ arme ac’hubiñ Alamagn. An Alamaned a gemeras tro evit ac’hubiñ Gouliai-Polie d’e dro.
Unvaniezh Demokratel Breizh
Enkadenn 1969
Un toullad izili nevez tro-dro da Yann-Erwan Guiomar hag Alain Le Guyader eus kevrenn Norzh Pariz a glaskas ober eus UDB ur strollad eus an tu-kleiz pellañ.
Nestor Mac'hno
Yaouankiz
Nestor Mac'hno a yeas da Voskov. Eno ez eas e darempred gant diveliourien a gavas kalz re c'houzañvus, hag ivez gant Lenin evit komz diwar-benn pezh a c’hoarveze en Ukraina. Distro en e vro, e klaskas sevel an dispac’h. Sevel a reas ar Mac'hhnovchtchina hollvrudet e miz Gwengolo 1918.
Unvaniezh Demokratel Breizh
Enkadenn 1969
Tarzhañ a reas an traoù da geñver kendalc'h Gwidel e miz Du 1969.
Alain Le Guyader a nac'has karta an UDB hag a ginnigas mennozhioù disheñvel awenet gant Rosa Luxemburg. Nac'hañ a reas ivez, kondaoniñ aloubadeg soviedel Tchekoslovakia, o lakaat un troc'h etrezañ ha renerezh an UDB. Da-heul bec'h ar c'hendalc'h e voe skarzhet Yann-Erwan Guiomar hag Alain Le Guyader, d'ar 1 a viz c'hwevrer 1970. Dek ezel all eus kevrenn Pariz-Norzh ha 26 ezel eus div gevrenn Bro-Roazhon a voe skarzhet ivez peogwir ne oant ket ali gant doareoù ar c'homite ren.. An holl izili a rankas asantiñ da skarzhadeg Y-E. Guiomar hag A. Le Guyader anez bezañ skarzhet d'o zro.
Ronan Leprohon a zisplegas e voe ar skarzhadegoù-mañ e ur redi evit mirout na vije bet lakaet UDB en arvar. Ul lodenn eus izili Pariz bet skarzhet a savas ur gazetenn, "la Taupe Bretonne", ha ne badas ket pell. An darn vrasañ anezho a zilezas ar vuhez politikel.
Diorroadur: 1970-1978
Adsavet eo ar strollad politikel e-kerzh kendalc'h Gwidel III. Ul linenn varksour a voe kemeret ivez gant UDB d'ar c'houlz-se, o tiskleriañ en he c'harta nevez (an eil) e oa ret groñs diskar argapitalouriezh ha perc'hennañ a-stroll ar binvioù produiñ (kraf 4).
D'ar c'houlz-se e tapas ul listenn UDB 11,5% eus mouezhioù an dilennadeg en Alre, a-drugarez d'ar penn listenn, Sten Kidna. Evit dilennadegoù ar c'huzulioù-kêr e 1971, e kemer perzh UDB gant listenn "unvaniezh an tu kleiz", nemet e Brest e lec'h ma tapas an UDB 4,8% eus ar mouezhioù. An niver a izili- 273 e 1971- a gresk tamm-ha-tamm er bloavezhioù 70, dreist-holl peogwir e kemer perzh UDB e meur a stourm sokial, evel hini labouradeg ar "Joint Français" e Sant-Brieg.
Nestor Mac'hno
Yaouankiz
Dindan 3 miz e tieubas ar vac'hnovisted un tamm mat eus reter Ukraina. Ur wezh trec’het an enebourien, e rankas lu Mac'hno stourm a-enep un enebour nevez: arme ar jeneral Anton Denikin.
Unvaniezh Demokratel Breizh
Diorroadur: 1970-1978
E dilennadegoù evit Bodadenn Vroadel Frañs e 1973, e vez 5 den war ar renk o c'hounid etre 0.8% ha 3.2% a vouezhioù daoust da berzh SAV. An hini plaset ar gwellañ Erwan Evenou, a ra muioc'h evit 3% e pastell-votiñ Henbont-Ar Faoued, gant ur barr a 14% e Berc'hed. En dilennadegoù-kanton er bloavezh-se e teuas UDB a-benn da gaout 4.5% eus ar mouezhioù. En Oriant dreist-holl e tapas 6.8%.
E 1974 e voe dilennadeg prezidant ar republik, kemer a reas perzh an UDB er c'houlzad prezidantel. Eus tu François Mitterrand e oa ar strollad d'ar poent mañ.
E 1976 e voe dilennadegoù dre ganton, kinnig a reas an UDB 9 den. Dont a rejont a-benn da gaout ur geidenn a 5,27% eus ar mouezhioù. Kresket eo ivez an niver a izili 600 emaint bremañ.
En dilennadegoù kêr, e 1977, gant sikour listenn "unvaniezh an tu kleiz" 35 kannad a vo dilennet e Breizh. D'ar memes koulz e voe digoret ar skol Diwan kentañ, gant sikour Reun L' Hostis, ezel eus ar burev politikel. Gant an degouezhad-mañ e voe izili a-enep d'ar renerezh, dreist-holl, sindikalourien eus ar skolioù publik hag a oa boas da vezañ a-enep ar skolioù prevez.
E 1978, e-kerzh an dilennadegoù evit Bodadenn Vroadel Frañs, e kinnig an UDB 17 den. Diaes oa an endro politikel : dizemglev etre PS ha PCF, voterien techet da votiñ evit an hini a c'hellfe bezañ trec'h en eil to war an tu-dehou. Ur c'hwitadenn eo bet an dilennadegoù-se evit UDB (1,87% a geidenn) hag evit an tu-kleiz gall rannet. Dont a ra an arc'hantaouiñ da vezañ diaes hag an dislavaroù a zeu war-c'horre en-dro.
Enkadenn 1974
Un enkadenn nevez a vez e miz Ebrel 1974. Liammet eo gant ar fed nac'hañ ar galv da votiñ evit kannad an tu kleiz e-kerzh an dilennadegoù prezidantel.
Lod eus izili an UDB, izili ar strollad komunour marksour-leninour "Sklerijenn", Yaouankizoù Penn-a-Raok Breizh ha kevrenn Felger an UDB a c'halv an dud chom hep votiñ evit François Mitterrand, ha chom hep votiñ da vat. Goude-se meur a ezel a voe skarzhet diouzh ar strollad politikel, goude bezañ roet o dilez e miz Ebrel.
1978-1984 : an tu-kleiz o tostaat ouzh ar galloud ; UDB en entremar
C'hwitadenn an dilennadegoù evit Bodadenn vroadel Frañs ha dizemglevioù "unvaniezh an tu kleiz" a bouezas war dazont an UDB. Ne greske ket an niver a izili ken.
Santet a raed bremañ e oa digalonekaet lod eus an elektourien.
UDB a lakas war wel neuze, ur strategiezh emren dindan anv " bloc'h araokour breizhat", evit kevreiñ gant un tu kleiz a-du gant ar rannvroelañ.
Met ar raktres mañ a-seblant diaes, rak ar vuhez politikel e Breizh a zo merket mat gant ar PS (parti socialiste). An UDB a gondaone taolioù feulz an FLBivez. An dra-mañ a lakaas meur a zen yaouank da kuitaat UDB, evit ur strollad politikel all eus an tu kleiz, Emgann, e 1980. Ul lodenn eus energiezh ar stourmerien a vo gouestlet da sikour al labour sevenadurel ho kreskiñ, evel Diwan da skouer.
Trec'h ar PS e 1981, a lakaio darn da zilezel ar stourm politikel. Kavout a ra mat UDB an digreizennañ, dilez kreizenn Plogoñv, lamidigezh ar boan a varv, lamidigezh Lez-varn Surentez ar Stad, distaoliadeg ar brizonidi vreizhat. Degaset e voe an traoù-se gant ar PS a gemeras ur pouez brasoc'h brasañ e Breizh. Lakaet e voe UDB en arvar : "l'UDB n'a plus lieu d'être" (N'eus mui ezhomm eus UDB) a lavaras Louis Le Pensec d'ar mare-se Mont a reas lod eus an izili war-zu ar PS, evel Ronan Leprohon. UDB ne ouie mui penaos mont war-raok.
E kendalc'h Naoned e savas a-du gant UDB gant linenn ar "bloc'h araokour". Dont a reas Herri Gourmelen da vezañ mouezh aotreet UDB. Ouzhpenn ar c'hudennoù strategiezh politikel e oa kudennoù arc'hant ivez. Gwerzh ar gelaouenn "Le Peuple Breton" a yae war zigresk, en arvar e seblante bezañ ar gazetenn.
Enkadenn 1984 : disrann Bro-Leon
E 1984, da-geñver kendalc'h An Oriant, unan eus rannoù Bro-Leon a grouas ul lusk nevez, evit kevezañ gant an UDB. Anvet e voe "Frankiz Breizh" ha kavet e voe ul lodenn vat anezhe e Brest ha tro-war-dro. Dilennadeg ar burev a zalc'has un hanter-kant bennak hepken, ha meur a ezel a yeas kuit eus an UDB, rak aet e oant skuizh gant ar chikan diabarzh.
1984-1992 : adlañs diaes ha digoradur
Goude ma vije aet kuit ul lodenn eus izili Brest, en em adsevel a ra an UDB en ur dostaat d'an Emglev Libr Europa, hag a stroll pemzek strollad politikel rannvroelour. Daoust d'an diaesterioù arc'hant, e kinnig an UDB un tregont ezel bennak en dilennadegoù dre ganton e 1985, dont a ra a-benn da gaout 4.2% eus ar mouezhioù. An disoc'h e Brest a ya evel-just war zigresk.
An dilennadegoù rannvroel e 1986, merket gant un daoubolekadur kreñv, a zo ur c'hwitadenn evit an UDB 1.51% eus ar mouezhioù. Ar strategiezh politikel en em zreiñ neuze, war-zu Europa.
Darempredoù a voe skoulmet gant Plaid Cymru hag e 1987 e kemeras perzh UDB en Emglev Libr Europa. Aozañ a ra ivez ur vodadeg vreizhat enepfaskour hag enepgouenelour gant Ar Re C'hlas, ar PSU, Emgann, an FGA, Ar Falz, Skol an Emsav, le MRAP hag SOS rascisme evit enebiñ diouzh krek ar "Front National".
E 1988, An UDB a souten Pierre Juquin en dro gentañ ha François Mitterrand evit an eil tro, evel-se e vo kreñvaet ho stad politikel en dilennadegoù kêr, ar bloavezh war-lerc'h. Kreskiñ a ra en-dro niver an izili en UDB.
Luskad Dispac'helour evit un Demokratelezh Nevez
And-Jëf/Luskad Dispac'helour evit un Demokratelezh Nevez (e galleg: And-Jëf/Mouvement Révolutionnaire pour la Démocratie Nouvelle; and-jëf: "ober a-gevret" e wolofeg) a oa anv ur strollad marksour-leninour krouet e Senegal e 1962, gant Reenu-Rew e-doug ur C'hendalc'h bet dalc'het dre guzh e 1974.
Unvaniezh Demokratel Breizh
1984-1992 : adlañs diaes ha digoradur
D'an 29 a viz Du 1990 peogwir e oa stourmerien eus Bro-Euskadi, lavaret eus an ETA, deuet da Vreizh, eo bet arrested en e di, ur stourmer eus an UDB, Jean Groix. Eñ a zo bet ivez emelet d'un afer krizh (skrapadenn ha muntr ur plac'hig Natacha Danais), Jean Groix a oa un amezeg. En em lazhañ a ra Jean Groix en toull-bac'h hag eñ digablus en afer ar plac'hig.
E 1992, goude c'hwitadenn an emglev gant Ar Re C'hlas, an UDB a ginnig ul listenn emren gant Emgann (a zaio kuit goude un dizemglev war an dibaboù), ha "POBL". Met dipitus e chom an disoc'hoù (2%), hag e kresk an disfiz evit an emglevioù ho tont.
Luskad Dispac'helour evit un Demokratelezh Nevez
Bac'het e oa bet an darn vrasañ eus pennoù ar Strollad e 1975, en o zouez Landing Savané, laosket da vont bloaz war-lerc'h e 1976 ma'z adstagas gant e oberoù politikel.
Unvaniezh Demokratel Breizh
1984-1992 : adlañs diaes ha digoradur
An darempredoù gant "POBL" a yeas war washaat rak tamm-ha-tamm e tiskouez ar strollad-mañ bezañ eus an tu-dehou.
Evit an dilennadegoù kannad e miz Meurzh 1993 e voe un emglev nevez gant Ar Re C'hlas hag an AREV, an disoc'hoù a yeas eus 1.3% betek 7.4% hervez al lec'hioù.
1994-2004 : ul lañs nevez
E kendalc'h Sant-Brieg, e 1994, en tostaas UDB ouzh Frankiz Breizh, o mennozhioù politikel n'int bet morse kontroll. An daou strollad a gemeras perzh d'an 12 a viz Du 1994 e krouidigezh ar c'hevread "Régions et Peuples solidaires". Kemer a raio perzh ivez ar strolladoù politikel okitaneg, "l'Union du Peuple Corse" ha "Eusko Alkartasuna".
Kinnig a ra e dilennadegoù kannad 1997, 22 ezel, an disoc'h a vo d'eus 2.05%. E 1998 e skoulm an UDB emglev gant ar PS met boud e chom an traoù, hag e kinnig an UDB ul listenn emrenn. An disoc'hoù a vo eus 3.04%, gant listennoù rannvroel all zoken.
Luskad Dispac'helour evit un Demokratelezh Nevez
E 1980 e stagas ar Strollad da embann ar gelaouenn Jaay Doolé Bi ("Ar Proleter").
Unvaniezh Demokratel Breizh
1994-2004 : ul lañs nevez
E miz Even 2000, ur pennad-skrid er Peuple Breton" a zispleg un tammig " afer Kever" ha perak eo bet tamallet Gaël Roblin, rener Emgann lakaet kablus en afer mañ. Didamallet e vo benn ar fin Gael Roblin. Dre vouezh Christian Guyonvarc'h, UDB a ziskler e chom traoù amsklaer evit "afer Kever" hag "afer Plevin".
UDB a zo ivez a-enep ar bac'hadurioù da c'hortoz, ar bac'hadurioù e Pariz ha tro-war-dro hag an doare ma ne vez ket graet war dro yec'hed Alan Solé, Paskal Laizé ha Gérard Bernard, stourmerien dizalc'her bac'het.
D'an 29 aviz Ebrel 2000 e tegemeras UDB he zrede karta.
Luskad Dispac'helour evit un Demokratelezh Nevez
E 1991 e oa And-Jëf/MRDN unan eus ar strolladoù bet savet gante ar strollad And-Jëf/Strollad Afrikan evit an Demokratelezh hag ar Sokialouriezh (And-Jëf/Parti Africain pour la démocratie et le socialisme, AJ/PADS).
Unvaniezh Demokratel Breizh
2004-2014 : Stabiladur ?
E-touez Ar Re C'hlas e savas ar brasañ niver a-du gant un emglev gant UDB evit an dilennadegoù rannvro. Skoulmet e voe buan an emglev etre ar berzhidi : un drederenn eus ar plasoù a yeas da UDB gant unan e-penn al listenn. Kristian Troadeg a ooa war al listenn ivez. 9,7% eus ar mouezhioù a yeas gant la listenn en dro gentañ. Skoulmet e voe emglev gant listenn Jean-Yves Le Drian en eil tro ha tri UDB a voe dilennet er C'huzul rannvro.
Dindan levezon dilennidi ar re C'hlas hag UDB e pledas ar C'huzul rannvro gant danvezioù evel ar brezhoneg hag an diorren padus. Skoulmet e voe darempredoù gant Bro-Gembre
Kendalc'h miz Du 2004 a voe hini ar daou-ugent vloaz. Kemmet e voe un tamm sell ar mediaoù...
Evit referendom miz Mae 2005, o deus lod eus an izili votet "nann", a-enep d'ar c'hinnig ar muiañ-niver en UDB hag a c'halve da votiñ "ya" evit ar vonreizh european.
Evit an dilennadegoù evit prezidant ar Republik e 2007, e c'halvas UDB da votiñ Voynet. Met pell e chomas Dominique Voynet, e Breizh zoken, eus disoc'hoù Noël Mamère pemp bloaz a-raok. Lakaet e voe 16 den war ar renk evit an dilennadegoù kannaded, gant ur geidenn a 2,66%. E touez ar c'hwezek e voe ar skoazell roet da gChristian Troadec (12,41%) e Penn-ar-Bed ha da Nelly Fruchard (4,25%) er Mor-Bihan.
E miz Kerzu 2007 e teu Frankiz Breizh en UDB, echu eo gant 23 bloaz a enebadur.
Evit an dilennadegoù kanton e Meurzh 2008, daou eus an danvez-dilennad o deus bet a-us da 10 %, en o-zouez Richard Gironnay gant 18,49% e Kanton Ploue
E 2009 e oa an UDB war listennoù Europe Écologie kaset gant Yannick Jadot evit an dilennadegoù european e pastell-vro ar C'hornôg.
Aozadur
An UDB a zo aozet e rannoù disheñvel, dasparzhet e 7 kevread: Penn-ar-Bed, Treger-Goeloù, ar Morbihan, Rañs-Pentevr, il-ha-Gwilen, al Liger-atlantel ha Divroerezh. Renet eo ar strollad gant ur burev politikel ennañ 14 ezel dilennet bep eil bloaz ha gant 14 dileuriad kevredel.
Ar c'hevreadoù a zilenn ur burev kevread, eno un den kirieg, un eil dileuriad, ur sekretour, un teñzorer, un dileuriad evit ar darempred, hag unan all evit an aferioù diavaez. An den kirieg hag an eil dileuriad a rank bezañ ivez er burev politikel.
Dilennadegoù evit ar c'huzulioù-kêr
E 1965 ne oa ket kreñv a-walc'h ar strollad evit lakaat kalz tud war ar renk. Koulskoude e voe dilennet ur c'huzulier-kêr er Gelveneg war ul listenn unvaniezh an tu-kleiz renet gant komunourien : Jean-Paul Le Berre.
E dilennadegoù darnel (evit daou sez) an Alre e miz C'hwevrer 1970 e kavjod ul listenn UDB ("Liste de défense des intérêts populaires"). Octave Quigna (Sten Kidna) en doe 12,28% eus ar mouezhioù ha Pierre Le Grill (10,70%. Ne voe dilennet hini ebet met diskouezet e voe e oa eus ar strollad.
Tchayahouiteg
Ur yezh gahouapanek komzet e Perou war ribloù ar sterioù Paranapura, Cahuapanas, Sillay, ha Shanusi eo ar tchayahouiteg. Komzet eo gant tout an izili eus ar gumuniezh.
Unvaniezh Demokratel Breizh
Dilennadegoù evit ar c'huzulioù-kêr
E miz Meurzh 1971 e lakaas ar strollad tud war ar renk e 7 kumun. Pe war listennoù unvaniezh an tu-kleiz pe gant un darn eus an tu-kleiz (PC ha PSU e Gwened, PC ha CIR e Kemper, PS e Gwengamp) pe e-unan (Brest). Joël Guegan a voe dilennet en Oriant ha tapout a reas al listenn UDB 4,87% e Brest (15% evit ar PC hag 11,54% evit ar PS).
Evit dilennadegoù miz Meurzh 1977 ne voe ket aes skoulmañ darempredoù gant strolladoù an tu-kleiz gall bepred. Dont a reas a-benn UDB da lakaat ur c'hant bennak a dud war ar renk e 68 kumun er pemp departamant. E Lannarstêr e voe rediet ar strollad da sevel ul listenn 27 a dud e-unan (5,56% eus ar mouezhioù). Er Fouilhez goude ma vije bet nac'het dezho ur plas war listenn an tu-kleiz ez eas div blac'h o-unan war ar renk (47,6% ha 36,3% eus ar mouezhioù). 35 dilennad en holl : unan e Athis-Mons en Essonne (Jacques David)..., 3 e Brest, 2 e Roazhon hag en Oriant, unan e Naoned, sant-Nazer ha Sant-Maloù hag en un toullad kêrioù bihanoc'h pe kumunioù diwar ar maez (91,% eus ar mouezhioù e Koñfort-Berc'hed).
E 1978 e voe krouet an AEMB (Association des élus municipaux bretons). Dont a reas da vezañ Kevredigezh dilennidi araokour Breizh (Association des élus progressistes de Bretagne) e miz Mezheven 2008 gant Georges Cadiou evel prezidant kentañ.
E 1983 ouzhpenn 130 a dud war ar renk, peurliesañ war listennoù unvaniezh an tu-kleiz estreget e Gwidel (8,00%), Gwengamp (4,85%), Lesneven (20,5% ; un dilennad), Plouvagor) (6,06%) ha Loktudi) (14,00% ; un dilennad). 80 a zilennidi en ur 60 parrez bennak. Daou vaer.
E 1989 en diavaez eus Douarnenez, an Oriant ha Gras-Gwengamp ma savas listennoù gant ar PSU (14,07% ha 16,49% ; 2 dilennad), ar re C'hlas (15,11% ha 20,43% ; 2 dilennad) pe an tu-kleiz breizhat (dilennad ebet), e kemeras perzh UDB e listennoù "unvaniezh an tu-kleiz" e kalzik kumunioù. Fañch Peru, maer Koñfort-Berc'hed hag Iffig Rémond, maer Sant-Hern a zastumas kalz mouezhioù (87% ha 61,4%). Ne voe kollet nemet un dek sez bennak ma keñverier gant dilennadegoù 1983. Yvon Abiven, bet kuzulier UDB, kuitaet gantañ ar strollad met chomet tost a sachas 71,8% eus ar mouezhioù e Sant-Tegoneg hag a voe dilennet maer.
Ne voe ket posupl lakaat kement a dud war ar renk e 1995. Diaes e voe skoulmañ emglev gant ar PS hag ar PCF alies. Skoulmañ a reas UDB emglevioù gant an ekologourien (re C'hlas pe Alternative rouge et verte-AREV) e Gwened, Pempoull ha Plerin (PCF-UDB-AREV : 26% eus ar mouezhioù er c'hentañ tro, un dilennad UDB). Adsavet e voe ar GRIL (Groupe de réflexion et d'initiatives locales) e Douarnenez (16,85% eus ar mouezhioù er c'hentañ tro). Trec'h e voe listenn UDB-AREV e Pempoull (36% eus ar mouezhioù er c'hentañ tro pa voe 25% gant al listenn PS-PCF ; 53% en eil tro, 2 dilennad UDB). Goude an dilennadegoù e lavaras UDB e oa bet dilennet 93 a dud en hec'h anv (o kontañ tud "tost eus UDB" marteze). E 2001 ne oa kaoz nemet eus 71 dilennad oc'h echuiñ o frantad...
E 2001 daoust ma chom "unvaniezh an tu-kleiz" pal UDB, e tostaas meur a lec'h eus ar re C'hlas pe eus nerzhioù araokour all o klask stourm ouzh beli ar PS (e Karaez gant Christian Troadec da skouer, e Gwened, Sant-Nazer, Redon, Sarzhav, Gwengamp, Lannuon, Pempoull, Ploufragan... E Lannarstêr e voe UDB gant ar PS hag ar PCF war ul listenn enep unan "a-gleiz ha Re C'hlas" skoazellet gant ar c'hannad PS Jean-Yves Le Drian... Lavarout a reas UDB e voe 88 ezel dilennet goude an eil tro. E gwirionez ne voe nemet 65 ezel gwirion. 78 dilennad a emezelas e Kevredigezh an dilennidi-kêr breizhat goude an dilennadegoù koulskoude. Koll a reas ar strollad an daou vaer a oa ezel (hini Sant-Hern hag hini Koñfort-Berc'hed) met kalz a listennoù "tu-kleiz disheñvel" gant UDBiz a dapas muioc'h eget 5% eus ar mouezhioù (13 dilennad en holl en degouezh-se, 3 e Karaez)...
Dilennadegoù evit ar c'huzul rannvro
Dilennadegoù ar 16 a viz Meurzh 1986, emglev gant ar PSU hag an LCR peurgetket (Kemper Breizh-Convergence Bretonne). 1,5% a geidenn.
E dilennadegoù rannvroel 2004, an UDB a genlabouras gant Ar Re C'hlas evit an dro gentañ (9,7% eus a rmouezhioù) ha gant an tu-kleiz a-bezh evit an eil tro. Evel-se ez eus bet tri den dilennet e Kuzul Rannvro Breizh (Mona Bras, Naig Gars, Christian Guyonvarc'h). Dont a reas Christian Guyonvarc'h da vezañ besprezidant karget eus an aferioù europat.
Dilennadegoù evit Bodadenn Vroadel Frañs
1973 5 den war a renk (2 e Penn-ar-Bed ; 1 en Il-ha-Gwilen ; 1 e Liger-Atlantel hag 1 er Mor-Bihan). 1,8% a geidenn.
1978 15 den war ar renk ( 3 e Aodoù-an-Arvor ; 7 e Penn-ar-Bed ; 1 en Il-ha-Gwilen ; 2 e Liger-Atlantel ; 2 er Mor-Bihan). 2,06% a geidenn.
1981 Emglev gant ar PSU. E pastell-vro Douarnenez e yeas Pascal Boccou (PSU) war ar renk gant un eiler UDB (Herve Latimier). 15 UDB war ar renk. 2,15% a geidenn
1986, ul listenn er Mor-bihan nemetken, 1,2% eus ar mouezhioù.
1988 den ebet war ar renk.
1993 Dilennadegoù an 21 hag an 28 a viz Meurzh : 7 den war ar renk ; 2,57% a geidenn
1997 22 den war ar renk (3 en Aodoù-an-Arvor ; 3 e Penn-ar-Bed ; 3 e Il-ha-Gwilen ; 7 e Liger -Atlantel ; 6 er Mor-Bihan) ; 2% a geidenn.
2002 tud war ar renk e pe lec'h e Breizh (34 den) nemet e 9vet pastell-vro Liger-Atlantel ha 3e hini ar Mor-Bihan. 1,56% a geidenn.
2007 16 den war a renk.( 2 en Aodoù-an-Arvor ; 3 e Penn-ar-Bed ; 2 en Il-ha-Gwilen ; 6 e Liger-Atlantel ; 3 er Mor-Bihan) ; 2,66% a geidenn.
E 2012 e voe dilennet ur c'hannad emrener evit ar wech kentañ e pevare pastell-vro ar Mor-Bihan (Ploermael) a-drugarez d'an emglevioù PS-ELVV-R&PS (26,14% er c'hentañ tro, 52,56% en eil). Tost-kaer eus UDB ez eo Paul Molac ezel eus bodad kannaded ar Re C'hlas er Vodadenn Vroadel. 10 den a oa bet war ar renk evit UDB (2 en Aodoù-an-Arvor, 2 e Penn-ar-Bed ; 2 en Il-ha-Gwilen ; 2 e Liger-Atlantel ha 2 er Mor-Bihan); 4,75% a geidenn.
E 2017 e voe lakaet tud war ar renk e anv "Breizh Evel-Just" e pep lec'h e Breizh, pe dost.Ne oa ket Paol Molac ezel us UDB ken.
Karta "Ya d’ar brezhoneg"
D'an 11 a viz Kerzu 2009 eo bet sinet ar Garta Ya d’ar brezhoneg etre Unvaniezh Demokratel Breizh hag Ofis ar Brezhoneg. Divizet eo bet gant UDB sinañ evit klask seveniñ 24 obererezh e brezhoneg.
Levrlennadur
Ha dastumadeg Le Peuple breton / Pobl Vreizh, kazetenn UDB abaoe 1964 (niverenn 576 e miz Genver 2012).
Kanton Douai-Kreisteiz
Kanton Douai-Kreisteiz a oa ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Yezh ar Sinoù Polonek
Yezh ar Sinoù Polonek (Poloneg: Polski Język Migowy, PJM) a zo ur yezh dre sinoù implijet gant Kumuniezh ar re vouzar e Pologn (2 342 000 ) hag e meur a stad all.
Kanton Douai-Kreisteiz
Kumunioù
Kanton Douai-Kreisteiz a yae 12 kumun d'ober anezhañ:
Republik Iwerzhon
Iwerzhon, pe Republik Iwerzhon (iwerzhoneg: Poblacht na hÉireann; saozneg: Republic of Ireland), eo anv ar Stad dindan ar braz eus Enez Iwerzhon. Ar peurrest, anvet «Norzhiwerzhon», a zo manet betek-henn e dalc'h ar Rouantelezh-Unanet. Krouet e oa bet Stad Dieub Iwerzhon e 1922 goude ur brezel etre emsaverien evit frankiz an enez diouzh rouantelezh Breizh-Veur. Mont a reas da vezañ ur republik e 1948. Dulenn eo ar gêr-benn. Ezel eus Unaniezh Europa eo abaoe 1974.
Anv ar stad
Hervez Bonreizh 1937 ez eo Éire (iwerzhoneg) pe Ireland (saozneg) anv ofisiel ar stad.
Abaoe ma oa bet staliet ur republik, hervez lezenn, d'an 18 a viz Ebrel 1949, ez eus ivez un anv boas : « Republik Iwerzhon » (Republic of Ireland e saozneg, Poblacht na hÉireann en iwerzhoneg), koulskoude n'eo ket anavezet an anv-se ez-vonreizhel.
An anv saoznek Irish Republic ne vez ket implijet – anv ar republik embannet d'an 21 a viz Genver 1919. Etre 1922 (mont kuit eus ar Rouantelezh Unanet) ha 1937, e veze graet "Stad dieub Iwerzhon" eus ar stad (Saorstát Éireann en iwerzhoneg, Irish Free State e saozneg).
Politikerezh
Michael D. Higgins eo prezidant ar Republik abaoe 2011.
Taoiseach (/ˈt̪ˠiːʃəx/) eo anv ar C'hentañ Ministr. Holl gentañ ministr ar Republik a zeu eus daou strollad politikel : Fianna Fáil ha Fine Gael. Abaoe 2022 eo Leo Varadkar ar C'hentañ Ministr eus Fine Gael, etre 2020 ha 2022 e oa Micheál Martin eus Fianna Fáil.
Lizherenneg samaritanek
thumb|left|300px|Enskrivadur samaritanek eus an henamzer Evel el lizherenneg hebraek ez eus div lizherenn warn-ugent el lizherenneg samaritanek. Implijet e vez evit skrivañ an div yezh relijiel samaritan, hebraeg ar Samaritaned hag aramaeg ar Samaritaned hag a-wechoù an arabeg, a zo deuet da vezañ yezh pemdeziek Samaritaned Nablous.
Diazezet eo al lizherenneg-mañ war hini henhebraek ha n'eo ket war hini aramaek. Un abjad an hini eo. Skrivet e vez a dehoù da gleiz.
Republik Iwerzhon
Sevenadur
E-touez ar skrivagnerien iwerzhonat brudetañ e kaver Jonathan Swift, Oscar Wilde, James Joyce, George Bernard Shaw, Samuel Beckett, William Butler Yeats, Eoin Colfer ha John Millington Synge.
Brudet eo sonerezh ha dañs hengounel Iwerzhon. Un nebeut strolladoù sonerezh brudet : Rory Gallagher, U2, The Cranberries, The Pogues, Van Morrison, The Corrs, Sinéad O'Connor, Enya, The Chieftains, The Dubliners, Boyzone, Chris de Burgh.
Un nebeut filmoù :
Aktourien hag aktourezed brudet : Daniel Day-Lewis, Pierce Brosnan, Colin Farrell, Olwen Fouéré.
Ar vell-droad ouezelek hag an hurling a zo sportoù hengounel en Iwerzhon, hag ar re a zenn ar muiañ sportourien hag arvesterien. Ar vell-droad hag ar rugbi a vez c'hoariet ivez.Croke Park zo unan eus brasañ stadoù Europa.
Campus Martius
Campus Martius (Park Meurzh, e brezhoneg) a oa anv un dachenn e Roma gozh ma veze aotreet an harozed roman da gerzhout dirak ar bobl.
Campo Marzio
Er Grennamzer e oa Campo Marzio hag al lec'h tudetañ eus Roma. Hiziv eo anv ur rione (rione IV) e Roma.
E kêrioù all
E Pariz hag e Roazhon ez eus ur Champ de Mars: eno e tibun an arme dirak ar bobl. Tachenn Veurzh a zo bet graet eus an anv gant brezhonegerien zo e Roazhon.
Chilatherina campsi
Ur spesad eus kerentiad ar Melanotaeniidae eo Chilatherina campsi. Er c'hontrol d'ar Chilatherina arall, a vez kavet e norzh Ginea-Nevez, e vev dreist-holl e su an enezenn, en adsterioù ar Sepik, ar Ramu, ar Markham hag ar Purari. E stêrioù ar menezioù e kaver anezhañ dreist-holl, en doureier didrenk (etre 7 ha 7.8) ha tomm ha a-walc'h (etre 21 ha 26°).
N'eo ket ur spesad pesked akwariom.
Djouhouried
thumb|left|Gwazed jouhouri gant o gwiskamantoù hengounel (1905) An Djouhouried (djouhourieg: juwro) pe Yuzevien ar menezioù a zo ur strollad sokio-sevenadurel a feiz yuzevek o chom e Dagestan (Rusia) e reter ar C'haokaz. Komz a reont djouhourieg (pe yuzev-tateg), ur yezh diazezet war ar c'hrennberseg. Al lodenn vrasañ anezho a zo aet da chom en Israel er bloavezhioù 1980 ha 1990. Hiziv an deiz n'eus nemet 31 000 djouhouri o vevañ e Dagestan hag Azerbaidjan, ha war-dro 70 000 en Israel.
Moualc'h-venez
Ar voualc'h-venez (liester : mouilc'hi-menez) a zo ur spesad golvaneged, Turdus torquatus an anv skiantel anezhañ.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ : ma plij an uhelderioù dezhañ.
E Breizh
Ral-kenañ eo e Breizh ha ne neizh eno nemet en tu-hont da 300 m uhelder, e Menez Are. Betek pemp koublad bep bloaz a oa bet kavet etre 1971 ha 1986 ; hini ebet abaoe, daoust ma weler hiniennoù gwech ha gwech all.
Pierre-Louis Ginguené
Pierre-Louis Ginguené zo ur barzh breizhat ha gall ganet e Roazhon d'ar 25 a viz Ebrel 1748 ha marvet e Pariz d'ar 16 a viz Du 1816.
E vuhez
Kentañ a reas a voe emban barzhonegoù skañvik en Almanach des Muses. E 1778, e skrivas La Satire des Satires, ha bloaz goude ec'h embannas ur gontadenn, La Confession de Zulmé, bet skrivet gantañ meur a vloaz a-raok, ha bet adskrivet gant meur a zen a lavare bezañ an oberourien anezhi.
Brudet e voe an oberenn, hag an oberour da-heul. Abalamour dezhi e voe kinniget labour dezhañ e burevioù Jacques Necker.
E 1789, pa oa troet un tamm gant an Dispac'h e kenlabouras gant La Feuille villageoise, ar Moniteur universel hag an Décade philosophique.
Bac'het e voe pa deuas mare ar Spont bras, met saveteet e voe gant an 9 a viz thermidor pa voe distroadet Robespierre.
Da vare an Directoire e voe anvet da rener an Instruction publique e ministrerezh an Diabarzh (adalek miz Du 1795 – betek miz Meurzh 1798). Ezel e oa d'an Institut e klasad ar Skiantoù moral ha politikel.
Un den onest ha madelezhus e oa, ha graet e veze « le bon Ginguené » anezhañ. Ur straed zo bet anvet diwar e lerc'h e kêr Roazhon.
Aguascalientes (stad)
Aguascalientes zo unan eus an 31 stad kevreet a ya d'ober Bro-Vec'hiko, e-kreiz ar vro, hag unan eus ar re vihanañ. E 1835 an hini e voe krouet evel stad.
Aguascalientes eo ar gêr-benn anezhi, hag ar gêr vrasañ war un dro.
Treve
Treve  a zo ur gumun eus Breizh, e kanton Mur e departamant Aodoù-an-Arvor.
Lamia
Lamia zo un anv gresianek a gaver ivez e latin.
Mineg ar su
Ur yezh sinek-tibetek eus skourr ar yezhoù sinaek eo mineg ar su, komzet gant tro-dro da 40 000 000 a dud (1990) e Republik Pobl Sina ha Taiwan.
Lamia
Un anv-badez arabek eo ivez, hag a dalv skedus, hag ivez diwezuz livrin..
Steredoniezh
(248) Lamia zo un asteroidenn dizoloet gant Palisa en 1885.
Ireni
Eirini (εἰρήνη), pe Ireni pe Irini a-wechoù, zo un anv-badez gresianek, deuet diwar anv Eirene, doueez ar peoc'h en Hellaz kozh.
Villarrobledo
Villarrobledo (25.000 annezad) a zo ur gêr e kornôg Spagn ha kêr-benn proviñs Albacete. E Kumuniezh emren Kastilha - La Mancha emañ.
Kanton Douai-Mervent
Kanton Douai-Mervent a oa ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Kumunioù
Kanton Douai-Mervent a yae 6 kumun d'ober anezhañ:
1181
Diwar-benn bloavezh 1181 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1181
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1181
Age of Empires
Ar pennad-mañ a zo diwar-benn ar c'hoari video Age of Empires ha diwar-benn an heuliad c'hoari video Age of Empires.
Age of Empires zo ur c'hoari video RST : Real-Time Strategy (C'hoari strategiezh e amzer wirion). C'hoariet e vez ar c'hrogadoù en endro an Henamzer. Krouet e oa bet gant Microsoft hag Ensemble Studios e 1997. Gwerzhet ez eus bet en tu all da 16 milion a skouerennoù anezhañ er bed a-bezh.
Age of Empires eo ar c'hoari video kentañ eus an heuliad Age of Empires
An heuliad
Teir lodenn a zo en heuliad : Age of Empires, Age of Kings (pe Age of Empires II), hag a zo diwar-benn ar Grenn-Amzer, hag Age of Empires III, a c'hoarvez e-pad ar prantad trevadennel, etre 1492 ha 1850.
Liammoù diavaez
Age of Empires
Yezhoù jebelek
Ur skourr eus ar yezhoù nilez-saharek eo ar yezhoù jebelek.
Isrannet e vez ar yezhoù-mañ e doau vloc'had pennañ:
Gwelet ivez
Jebel languages
Yezhoù soudanek ar c'hreiz
Ur skourr eus ar yezhoù nilez-saharek eo yezhoù soudanek ar c'hreiz, komzet e Soudan ar Su, Republik Kreizafrika, Tchad, Ouganda ha Republik Demokratel Kongo.
Setu penaos e vez isrenket ar yezhoù er skourr-mañ:
Aguascalientes (Aguascalientes)
Aguascalientes eo anv kêrbenn stad Aguascalientes unan eus an 31 stad kevredet a ya d'ober Republik Mec'hiko, e kreiz ar vro, hag unan eus ar re vihanañ.
Gerdarzh
Dont a ra an anv Aguascalientes (doureier tomm) eus an andonioù dour tomm stank er vro.
Irene
Irene zo un anv-badez saoznek, deuet diwar Eirene, anv doueez ar peoc'h en Hellaz kozh.
Tonkedeg
Douaroniezh
Etre ar stêrioù Leger ouzh ar c'hornôg ha Gindi ouzh ar reter Bevennet eo gant Lannuon ouzh an norzh, Kaouenneg ha Kawan ouzg ar reter, Plûned ouzh ar su, Ar C'houerc'had ouzh ar mervent ha Ploubêr ouzh ar c'hornôg.
Stummoù skrivet
Tonkadoc, 1231 ; Tonguedec, 1235 ; Tonkedoc, 1239, 1242 ; Tonquedec, 1253, 1267, 1300, c. 1330 ; Tonquedeuc, 1395 ; Tonquedec e dibenn ar.
Ardamezioù
En gul e seizh ruilhenn en argant, 3, 3, 1 eo deskrivadur ar skoed, a zo hini an tiegezh Koedmen abaoe 1298
Kumuniezh kumunioù Kreiz Treger
Edo he sez e Kawan.
Kumunioù
Kumuniezh kumunioù Kreiz Treger a yae 9 c'humun d'ober anezhi:
Prezidant
He freinant e oa Maurice Offret, maer Kawan.
Derv
Liammoù diavaez
-
Mineg ar reter
Ur yezh sinek-tibetek eus skourr ar yezhoù sinaek eo mineg ar reter (min dong) komzet gant tro-dro da 9.103.157 den en holl, an darn vrasañ dioute e Fujian e Sina (8.820.252 den e 2000), met ivez e Brunei (6.566 den e 2000), Indonezia (Java ha Bali: 20.000 den e 1982), Malaysia (222.185 den e 2000), Singapour (34.154 den e 2000) ha Tailand.
Mineg ar c'hreiz
Ur yezh sinek-tibetek eus skourr ar yezhoù sinaek eo ar mineg ar c'hreiz (min zhong) komzet e Fujian e Sina.
Kanton Douai-Norzh
Kanton Douai-Norzh a oa ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
San Luis Potosí (stad)
thumb|260px|San Luis Potosí, unan eus 31 stad Mec'hiko San Luis Potosí zo unan eus an 31 a stadoù kevredet a ya d'ober Stadoù-Unanet Mec'hiko. E kreiz ar vro emañ. 2 585 518 adud a oa enni e 2010.
Sant-Lezer-ar-Pradeier
Sant-Lezer-ar-Pradeier (Saint-Léger-des-Prés e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Komborn e departamant Il-ha-Gwilen.
Mineg an norzh
Ur yezh sinek-tibetek eus skourr ar yezhoù sinaek eo mineg an norzh (min bei) komzet gant tro-dro da 10 294 000 den en holl, dreist-holl e norzh Fujian e Sina (10.290.000 den e 1984) ha gant 4 000 den e Singapour (1985).
Ur rannyezh pennañ a zo:
Pafos
Pafos (Πάφος) zo ur gêr en arvor kornôk Kiprenez, ha pempvet pobletañ kêr an enez, gant 35 961 a dud o chom enni e 2022.
Seine-et-Marne
Seine-et-Marne a zo un departamant gall er reter da gêr Bariz, kêr-benn Bro-C'hall. Melun eo ar pennlec'h.
Drask-lann
Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged ; kemer a ra had hag hugennoù ivez kenkent hag arru an diskar-amzer hag ar goañv.
Annez hag isspesadoù
thumb|center|upright 2| Ar spesad a gaver an daou [[isspesad  anezhañ :
Post
Post (pester pe postoù, el liester) a vez lavaret eus meur a dra e brezhoneg.
Labour-douar
thumb|Ul labourer-douar krog e pester an [[alar, e Wengen, e Südtirol, er bloavezhioù 1960.]] Gallout a ra bezañ brec'h un arar ma komzer eus pester an arar.
Poent da vezañ tretet war roll an divizoù
En ur brezegenn, un diviz, ur roll-labour… e c'heller diboullañ poentoù pe temoù dibar a reer ar postoù anezho hag a reer dave outo diwar o urzh.
Labour
Gallout a ra bezañ al lec'h labour, ha karp pe micher da-heul pa lavarer eus un den en deus ur post mat. Komz a reer eus ur post-labour.
Ar Post
Skouerioù melestradur ar seurt-se e broioù zo :
Gwelout boest-post, ti-post, kod-post, kartenn-bost, postel.
.post zo un anv domani internet miret d'ar servijoù post.
Skingomz ha skinwel
Gallout a ra ober dave d'ur benveg skingomz pe skinwel :
Benveg
Gallout a ra bezañ ur benveg.
Anvioù-familh
Post, von Post ha van der Post zo anvioù nederlandek pe alamanek :
Postek zo un anv-tiegezh brezhonek.
Anvioù-lec'h
Kavet e vez e anvioù-lec'h ivez :
E saozneg
thumb|Skouerenn eus ar [[Washington Post.]] E saozneg e kaver ar ger en anvioù kazetennoù :
E latin
E latin eo un araogenn, a dalv kement ha goude, hag a gaver er ger post-scriptum.
Eugene Znosko-Borovsky
Eugene Aleksandrovitch Znosko-Borovsky a zo bet ganet d'ar 16 a viz Eost 1884 e Sankt Peterbourg (Rusia) ha marvet d'an 31 a viz Kerzu 1954 e Pariz (Bro-C'hall).
Mestrc'hoarier echedoù, skrivagner ha kelennour rusian ha gall.
Lithocarpus
Lithocarpus a zo anv ur genad a wez e kerentiad ar bezv. Tost a-walc'h ouzh an derv eo ha kavet e vez e reter pe gevred Azia, estreget evit a gaver e norzh Amerika. Hervez ar c'hKew Checklist ez eus 334 spesad met andonioù arall a zamveneg nebeutoc'h eget 100.
Yezhoù sinaek
Komzet e vez ar yezhoù sinaek e mod pe vod e Sina (Republik Poblek Sina, Hong Kong, Makao), Taiwan) hag ivez e Singapour, Indonezia, Tailand, Vietnam, Myanmar, Kambodia, Malaysia hag e lec'hioù zo eus Japan, Norzh Korea, Su Korea ha Filippinez. Meur a sinaegour all a vez kavet dre ar bed holl hag en Europa ivez.
Yezh ofisiel Republik Poblek Sina ha Taiwan hag ivez unan eus peder yezh ofisiel Singapor eo ar sinaeg (sinaeg unvan). Gant ar saozneg ez eo ar sinaeg (kantoneg dre gomz) unan eus div yezh ofisiel Hong Kong hag eivez e Makao gant ar portugaleg.
Unan eus c'hwec'h yezh ofisiel ar Broadoù Unanet eo ar sinaeg (sinaeg unvan).
Meur a berzh boutin ez eus etre an eil yezh sinaek hag eben, da skouer an holl a ra gant tonennoù hag an holl anezhe a zo yezhoù dezrannel.
Diouzh an tu all, avat, ez eo ken disheñvel ar yezhoù sinaek kentrerze hag ar yezhoù romanek, da lâret eo daoust d'an heñvelderioù n'eus ket tu peurliesañ d'an dud a gomz ur yezh pe ur rannyezh sinaek da gompren tud a ra gant unan all, nemet e vefe tost-tre an eil d'eben.
Dre vras e reer an diforc'h etre 14 yezh pe bloc'had yezh pennañ bennaket:
Diazet war rannyezhoù mandarinek an norzh ha dreist-holl hini Beijing eo ar yezh unvan ma reer pǔtōnghuà (普通话) outi e Republik Poblek Sina guóyǔ (國語) e Taiwan ha huáyǔ (華語 pe 华语) e Singapor ha Malazia.