cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vallabhbhai Patel
Vallabhbhai Jhaverbhai Patel (distaget [] en hindi) a oa ur politiker eus India hag unan eus saverien Republik India evel stad dizalc'h. Unan eus pennoù Kendalc'h Broadel India (Indian National Congress) e oa hag ur plas bras en deus bet er stourm evit an dizalc'hiezh. Lesanvet e voe Sardar, ur ger hag a dalvez "penn", "rener" en hindeg hag en ourdoueg.
Ganet e voe d'an 31 a viz Here 1875 ha tremen a reas e yaouankiz e Gujarat. Mont a reas da Vro-Saoz da studiañ ar gwir. Dont a reas da India en-dro da labourat evel alvokad e Ahmedabad e 1913. Harp a roas da stourmoù ar beizanted e Gujarat hag evel-se e teuas da vezañ un den a bouez er vro-se. Buan a-walc'h e tapas kargoù uhel e Kendalc'h Broadel India ha gantañ e voe aozet kabalerezh ar gostezenn e 1934 hag e 1937. Meur a wech e voe harzet gant ar Saozon abalamour d'e obererezh politikel ha toullbac'het e voe d'an 9 a viz Eost 1942 abalamour d'e gabalerezh evit al luskad "Quit India Movement" a glaske lakaat ar Saozon da guitaat India.
Pa zeuas India da vezañ ur stad dizalc'h e voe anvet da Vinistr an Diabarzh e gouarnamant Jawaharlal Nehru. Er garg-se e reas war-dro ar repuidi a guitae Pakistan da zont da India ha harp a roas da adlakaat ar peoc'h da ren er vro, goude an troc'h etre an div vro nevez, India ha Pakistan. Gantañ e voe aozet unvaniezh ar stadoù disheñvel a oa en Indez, stadoù ar priñsed, gant ar "Raj", ar vro a oa bet e dalc'h Impalaeriezh Breizh-Veur. Kalz a nerzh a lakaas e-barzh al labour unvaniñ-se hag abalamour da se e tapas al lesanv a "Iron Man of India". A-drugarez dezhañ, evit ul lodenn vat, ne zirollas ket ar brezel-diabarzh er vro goude muntr Gandhi. Gantañ ivez e voe aozet melestradurezh nevez India.
Klañv e oa avat ha mervel a reas d'ar 15 a viz Kerzu 1950, e Mumbai. Pa voe devet e gorf, e oa ur milion a dud o kemer perzh el lid hag en o zouez ar C'hentañ Ministr, Jawaharlal Nehru, ha Prezidant ar Republik, Rajendra Prasad.
Un devezh e koun Patel, anvet "Rashtriya Ekta Diwas", a vez lidet en India abaoe 2014, da zeiz e c'hanedigezh, an 31 a viz Here.
Östersund
Östersund (distaget [] e svedeg) zo ur gêr eus kreiz Sveden, e proviñs hag e kontelezh Jämtland. War ribl al lenn Storsjön emañ ha kêr-benn ar gontelezh eo. E 2012 e oa 59,485 a dud o chom e kêr ha gant se ez eo kêr vrasañ kreiz-kornôg Sveden.
Savet e voe Östersund en. E 1786 e voe roet urzh gant ar roue Gustav III Sveden da sevel ur gêr nevez e Jämtland. E 1810 ne oa nemet 200 a annezidi enni met dont a reas da vezañ pennlec’h proviñs Jämtland. En eil hanterenn an e kreskas kêr, dre ma oa kalz tud o tont da labourat war micherioù ar c’hoad en tolead.
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Östersund gant ar c'hêrioù-mañ :
Fernand Louis Armand Marie de Langle de Cary
Fernand Louis Armand Marie de Langle de Cary, deut er bed en Oriant (Mor-Bihan, Breizh) d'ar 4 a viz Gouere 1849 ha marvet d'an 19 a viz C'hwevrer 1927 e Pont-Skorf (Mor-Bihan), a oa ur milour gall.
Mab e oa — an trivet — da Louis Vincent de Langle de Cary (1810-1871), ur c'habiten lestr e morlu Bro-C'hall. Goude bezañ kaset e studi da benn e skolaj Saint-François-Xavier e Gwened e voe degemeret e Skol arbennik an arme-douar (Saint-Cyr ) e 1867. Hag eñ renket da gentañ pa voe tapet e ziplom a isletanant gantañ e 1869.
Brezel 1870-1871 ha war-lerc'h
Anvet e oa bet da ofiser floc'h ar jeneral Trochu (1815-1896), hag hemañ e penn arme Pariz d'ar c'houlz-se. Lazhet e voe e vreur henañ, Aldéric de Langle de Cary (1842-1870), e-pad an emgannoù. Gwallc'hloazet e voe Fernand de Langle de Cary ivez da-geñver eil Emgann Buzenval, ma voe paket al Lejion a enor gantañ da-heul an darvoud-mañ.
Pignat gant skeul an urzhaz milourel a reas ingal — jeneral brigadenn e miz Ebrel 1900, jeneral rannarme e 1906 — ha kaset e voe da Aljeria, da bPau (Pireneoù-Atlantel), da vBourjez (Cher) hag all da bleustriñ war e garg. En abeg da zarempredoù tost gant Joffre (1852-1931) e voe fiziet gourc'hemennerezh an eizhvet korf arme e de Langle de Cary e miz Kerzu 1911.
Brezel-bed kentañ
Kemer perzh a reas er Brezel-bed kentañ, evel jeneral e penn ar pedervet arme c'hall peurgetket.
(353232) Nolwenn
(353232) Nolwenn a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
Epona
Epona a oa doueez ar c'hezeg hag ezen gant ar Gelted.
Metanaat
Un doare da vont naturel ha biologel dre zispenn an danvez organik en un ezvezañs oksijen eo ar metanaat (pe koazhadur anaervevad).
Bevc'haz a en em grou dre ar brosez-se (metan ha CO2 dreist holl). Anvet eo an argerzh-mañ ar gaozhadur aervev. Kavet 'vez ar c'hoarvoud se dre natur e gwernioù ha korfou loened/tud 'zo.
Prosez biologel ar metanaat
Dre labour mikroboù kavet dre natur en danvezioù organik e en em grou ar bevc'haz. Ezhom o deus ar mikroboù-se eus un ergelc'h ispisial evit bevañ. An ergelc'h pennañ a zo Anvet mezofil da laret eo e vev ar mikrobou d'un tommder eus 37 °C keñver-ha-keñver d'an eil erglec'h (termofil) e lerc'h ma vev mikroboù diheñvel da 55 °C. Difoc'het e vez 3 prentad er grouidigezh gaz teil :
Estreget an tommder ez eus evit ma c'helfe bevañ ar mikroboù. Ezhomm 'zo kaout un pH hag a vefe etre 6,5 ha 7,2, da laret eo un endro neutr.
Doareoù unvez
Div doare kreizennoù metanaat a bouez a vez diforc'hied. An diforc'hioù brasañ etre an div rummad 'zo :
Ar gentañ rummad a vez kavet en ti feurm (Hinienel pe a stroll). E Bro-c'hall hag e Breizh e vezont niverusoc'h niverusañ. Gortoz a ra stad Bro C'hall 1000 kreizenn e 2020.
Krouet 'vez gant ar greizennoù-se litradoù à litradoù bevc'haz a servij d'ar peur liesañ da bouetañ ur c'heflusker.
Gant ar c'heflusker-se e vez graet tredan en ur lakaat ur gas-digas da dreiñ hag aezhenn pe dour tomm en ur implij energiezh termik ar moget diwar devadur ar c'heflusker.
E Bro-C'hall hag e Breizh e vez implijet danvezioù evel foer ar saout, ar yer, ... evit ar brasañ lodenn (<60 % evit ma vefe prenet an tredan ker a walc'h). Peurest an danvezioù a c'hell bezañ restoù edajoù pe geot touzhet, ...
E kontrol Bro-Alamagn (bet ar c'hentañ hini o tirroaň an teknik) e vez implijet foer da gentañ tout er greizennoù.
En eil rummad e vez implijet da gentañ tout lastezioù. Brasoc'h eo ar savadurioù e-keñver reou an ti-feurmoù. Uzinoù indusriel emaint. Meur a teknik krouidigezh bevc'haz hag energiezh disheñvel 'zo.
Maria Schilder
Ur valakologourez, hag ur vevoniourez alaman e oa Maria Schilder, ganet Maria Hertrich e 1898 ha marvet e 1975, anavezet evit he c'henlabour gant he gwaz Franz Alfred Schilder.
Buhez
Embann a raeont e 1971 A catalogue of living and fossil cowries diwar kerentiadoù Triviidae, Ovulidae ha Cypraeidae.
Volterrano
Baldassarre Franceschini, lesanvet il Volterrano (Volterra, 1611 – Firenze, 1690) a oa ul livour italian.
Oberiadur-brezel Red Wings
Oberiadur-brezel Red Wings, anvet ivez "emgann Abbas Ghar" en un doare amspis, anvet "oberiadur Redwing" a-wechoù en un doare fazius, pe c'hoazh Red Wings, a zo bet un oberiadur-brezel e-kerzh Brezel Afghanistan.
E distrikt Pech, proviñs Kounar en Afghanistan, e menezioù Sawtalo Sar, e oa al lec'h-emgann.
Eus ar 27 a viz Even 2005 betek kreiz miz Gouhere 2005 e padas an oberiadur. Bet eo Red Wings an emgann ma voe lazhet ar muiañ niver a soudarded amerikan e-kerzh ar memes devezh e-pad Brezel Afghanistan aboae e zeroù 5 bloaz a-raok, evit an Navy abaoe an Eil Brezel-bed.
Palioù an oberiadur
D'an 28 a viz Even 2005, pevar ezel eus ar strollad-stourm amerikan Seal Team 10 a voe karget da dapout krog en Ahmad Shah, ur penn uhel d'an Dalibaned lec'hiet e proviñs Kounar, er reter da Asadabad, kêr-benn ar proviñs.
Izili ar strollad Navy Seals a oa Michael P. Murphy, Marcus Luttrell, Danny Dietz ha Matthew Axelson.
Bilañs an oberiadur-brezel hag heuliad
19 soudard amerikan a zo bet lazhet, ur viñsaskell Chinook a zo bet distrujet gant tenn ur banner roketennoù RPG-7.
Banniel Island
Banniel Island (islandeg: íslenski fáninn) a zo ur banniel e groaz norzhek, gant ur foñs glas, ur groaz ruz bevennet gant gwenn, da lavaret eo livioù eilpennet hini Norvegia. Kinniget e voe da gentañ e 1908, degemeret eo bet e 1915 ha dont a reas da vezañ ofisiel e 1918 pa zeuas ar vro da vezañ dizalc'h diouzh Danmark. Termenet e voe pizh ar banniel gant al lezenn e 1944 pa droas ar vro en ur republik. Aroueziañ a ra ar glaz liv an oabl, ar gwenn an skorn, hag ar groaz ruz, tan ar menezioù-tan.
Degannwy
An anv
E meur a zoare eo bet displeget orin an anv "Deganwy". Evit lod e teufe eus anv an Deceangli, unan eus pobloù keltiek Kembre en Henamzer. Evit tud all e vefe savet diwar an elfenn "din", a dalvez kement ha "kreñvlec'h", ha "Conwy", anv ar stêr.
Istor
Brudet eo Kastell Degannwy hag a oa kreñvlec'h Maelgwn Gwynedd, roue Gwynedd er, pintet war un dorgenn a-us kêr. Lec'h-annez pennañ rouaned Gwynedd a oa e Degannwy en amzer-hont, met goude se ez eas al lez da Aberffraw, war Enez Mon. Meur a greñvlec'h a voe savet war an dorgenn a-hed an istor, a-raok ma voe savet ur c'hastell norman e 1082. Goude se e voe savet unan all eno gant Llywelyn Fawr. Distrujet e voe ar c'hastell diwezhañ hag implijet e voe ar mein anezhañ evit sevel Kastell Conwy. E kantrev Rhos e oa Degannwy gwechall.
Black Hill
Black Hill (menez du e brezhoneg) zo un anv lec'h saoznek hag a gaver e meur a vro.
Blackhill
Blackhill zo un anv-lec'h saoznek hag a gaver e meur a vro.
Roñfl
Ar roñfl zo un dudenn eus ar mojennoù pobl, anezhañ ur seurt ramz hag a zebr ar vugale.
Gerdarzh
Dianav eo ar gerdarzh. Meneget eo ar ger e geriadurioù Gregor ("rouñphl", 1732) hag ar Gonideg ("rouñfl", 1821). "Ronfl" eo e Kontadennoù ar Bobl An Uhel (1868), "rouf" er Marvailler Brezounek dastumet gant Troude ha Gab Milin (1870 ha "rouf" e Kountadennou an aotrou Jezegou (1909).
Ar ger gallek ogre a weler adal dibenn an er romant gallek Perceval ou le Conte du Graal gant Chrétien de Troyes, ma lenner :
Pell amzer e kredjod e teue ar ger gallek eus henc'hresianeg Bizantion, ma talveze ogur kement ha hungariat, abalamour d'ar freuz a reuz lakaet etre 899 ha 955 gant Hungariz. Abaoe eo bet diskaret ar gredenn gant yezhourien.
Dont a rafe eus ar ger latin orcus (ifern, doue an ifern), gant un tamm metatezenn ennañ. En italianeg e kaver orco, a deufe eus un doue etrusk. Tomba dell'Orco eo anv ur bez etrusk brudet. Ar ger orco a gaver en 1290 dindan pluenn Jacomo Tolomei : orco… mangia li garzone (« roñfl ... hag a zebr paotred »). En 1516 en adkaver en Orlando furioso, meurgan gant ar barzh Ludovico Ariosto, euzhvil dall awenet gant an Unlagadeg deuet eus an Odysseia. Er Pentamerone (1634-1636 ; kontadenn n° I-1) eo gant ar ger napolitanek uerco e reas Giambattista Basile (1575-1632).
E 1697 e voe embannet Les Contes de ma Mère l'Oye, levr Charles Perrault, a reas brud d'an anv damzianav-se e galleg, ha termenet eo ar ger en ur gontadenn : « Homme sauvage qui mange les petits enfants ». Bloaz goude, e 1698, e voe adimplijet ar ger gant Madame d'Aulnoy en he c'hontadenn l'Oranger et l'Abeille.
Ar ger saoznek ogre, "ramz hag a zebr tud", a gaver e 1713 skrivet hogre en un droidigezh eus ur gentel c'hallek eus ar Mil Nozvezh hag Unan, a-c'houde Ch. Perrault. Koshoc'h eo ar ger orc, "euzhvil plaouier", pan e gaver skrivet orcþyrs, orcneas (liester) en saozneg kozh, diwar al latin orcus ivez war a hañval – implijet eo bet a-galz gant J.R.R. Tolkien.
Kontadennoù
Kronos, e mojennoù Henc'hres, a c'hallfe bezañ hendad ar roñfled ; en adkavout a reer e livadurioù Francisco de Goya.
E kontadennoù brezhonek a orin
Ger ebet a-zivout kig kernevat.
E yezhoù all
E la finta nonna ez eus kaoz eus ur roñflez.
Abati Boken
Abati Boken a zo un abati e Plened-Yugon e Breizh, savet en gant Sistersianed, diskaret gant ar Reveulzi c'hall, hag adsavet e 1937 gant Dom Alexis Presse.
Cribrarula fallax
Cribrarula fallax a zo unan eus an daouzek spesad a vez renket er genad Cribrarula e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral-tre a vev e mervent Aostralia er Meurvor Habask an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant E.A. Smith e 1881 dindan an anv genad Cribrarula,.
Talvezout a ra anv latin ar spesad fallax, gwenn, hep chañs ebet da zont a benn.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Cribrarula fallax bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
Daou isspesad a zo bet diskrivet diouzh al lec'h ma vevont ha nebeut variadennigoù stumm pe liv :
Bevoniezh
Kregin ral-tre a vez kavet marv war an aod (beached) pe dindan reier e-touesk spouennoù -mor dindan nebeut metroù donder an hini eo.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin etre-se a zo etre 28 mm ha 33 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 20 mm pe ramz betek 36 mm.
Gwelout ivez
Spesadoù all ar genad Cribrarula gant livioù damheñvel ha dreist-holl Cribrarula exmouthensis.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo e mervent Aostralia er Meurvor Habask.
Jacques Chirac, maintenant
Jacques Chirac, maintenant zo ur ganaouenn c'hallek eus 1981 savet evit brudañ ar politiker gall Jacques Chirac a glaske bout prezidant er bloaz-se. Evel a c'haller gortoz e oa ur bennoberenn en he doare.
Andrzej Duda
Andrzej Sebastian Duda (distaget [] e poloneg), ganet d’ar e Kraków, zo ur gwiraour hag ur politikour polonat. Prezidant Republik Polonia eo abaoe 2015.
Eus 2006 da 2007 e oa bes-ministr ar Justis e gouarnamant Jarosław Kaczyński. E 2014 e voe dilennet da gannad e Parlamant Europa. Mont a reas war ar renk, en anv ar strollad mirour Prawo i Sprawiedliwość (PiS, "Gwir ha Justis"), evit dilennadeg prezidant ar republik e miz Mae 2015. Trec’h e voe a-enep ar prezidant kent Bronisław Komorowski. Deuet eo da vezañ prezidant d’ar.
Blueberry Hill (kan)
Blueberry Hill zo ur ganaouenn saoznek savet e 1940 gant Vincent Rose, Al Lewis ha Larry Stock, ha deuet da vezañ brudet bras e 1956 gant ar c'haner stadunanat Fats Domino.
E 1940
E 1940 e voe sonenrollet 6 gwech. Doare The Glenn Miller Orchestra a reas berzh dreist ar re all, pa dizhas bout #1.
Enid Blyton
Enid Mary Blyton (11 a viz Eost 1897 – 28 a viz Du 1968) a oa ur skrivagnerez saoz evit ar vugale. Ganet e voe en East Dulwich, e bannlev Londrez. Unan eus ar skrivagnerien vrudetañ evit ar vugale eo bet, dre ar bed a-bezh. Gwerzhet ez eus bet ouzhpenn 600 milion a skouerennoù eus he levrioù. Ha troet eo bet he oberennoù e 90 yezh.
Studioù a reas evit bezañ kelennerez ha kregiñ a reas da gelenn e 1919 e kontelezh Kent, nepell diouzh Beckenham, al lec'h ma tremenas he yaouankiz. Abred e krogas da skrivañ, istorioù ha barzhonegeoù. E 1916 e voe embannet he barzhoneg kentañ en ur gelaouenn. E bloavezhioù kentañ he labour kelennerez e kase tammoù skridoù ivez da gelaouennoù. He levr kentañ, anvet Child Whispers, a voe embannet e 1922. Ul levr barzhonegoù e oa, gant tresadennoù.
E 1924 e timezas ha kuitaat a reas he labour evit en em lakaat da skrivañ leun-amzer. Adalek 1926 e oa e penn ur gelaouenn evit ar vugale, anvet Sunny Stories, hag a zeue er-maez bep pemzektez. Kalz eus istorioù Enid Blyton a voe embannet er gelaouenn-se a-raok bezañ embannet e stumm levrioù. E 1931 e savas ur romant evit an oadourien, an hini nemetañ, ha ne voe ket embannet. An hini kentañ eus he levrioù a reas berzh, The Adventures of the Wishing Chair, a voe embannet e 1937. Neuze en em lakaas da sevel kalz-kalz a levrioù.
Goude marv he gwaz kentañ e addimezas e 1943. Adalek 1950 e voe embannet he levrioù en estrenvro, e yezhoù all. Neuze e save degadoù a levrioù bep bloaz (37 e 1957) ha gouest e oa da skrivañ etre 10 000 ha 12 000 ger bemdez. Paouez a reas he c'helaouenn evit ar vugale da zont er-maez e 1953. Ha krouet e voe unan all ganti neuze, an Enid Blyton Magazine.
He levr diwezhañ, Noddy and the Aeroplane, a zeuas er-maez e 1964. Pevar bloaz goude e varvas Enid Blyton e Hampstead, e Londrez.
Oberennoù
E-touez he levrioù anavezetañ e c'haller menegiñ :
Michelangelo Buonarroti il Giovane
Studiañ a reas matematik e skol-veur Pisa (1586-1591) ha mignon e oa da Galileo Galilei ha Maffeo Barberini, ac'h eas da bab, Urban VIII e anv.
Felix Lorenz
Ur malakologour hag ur bevoniour, a vro Alamagn eo Dr. Felix Lorenz, ganet e Lauenburg d'ar 1añ a viz Genver 1967. Brudet eo e bed an dastumadegerien kregin evit bezañ labouret kalz dibaoe e 17 bloaz war ar c'herentiad kregin Cypraeidae dreistholl.
Embannadennoù
Skrivañ a ra Felix Lorenz e saozneg dreistholl met ivez en alemaneg e yezh vamm.
Nebeut embannadurioù e-touesk ar re bennañ :
Cypraeovula alfredensis
Cypraeovula alfredensis a zo unan eus an seitek spesad a vez renket er genad Cypraeovula e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral a-walc'h a vev e gevred Suafrika an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Franz Alfred Schilder & Maria Schilder e 1929 dindan an anv genad Luponia hag hini ar spesad Luponia edentula alfredensis,.
Dont a ra anv ar spesad alfredensis eus Port Alfred ur barre e gevred Suafrika.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Cypraeovula alfredensis bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
Daou isspesad a zo bet diskrivet diouzh al lec'h ma vevont ha nebeut variadennigoù stumm pe liv :
Bevoniezh
Kregin ral a-walc'h a vez kavet gant splujerien dindan reier etre 5 m ha 55 m donder. Ral a-walc'h e vez draget eus donderioù brasoc'h. Kavet e vez kregin goullo kaset war an aod (beached) alies a-walc'h.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin etre-se a zo etre 21 mm ha 27 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 18 mm pe ramz betek 32 mm.
Gwelout ivez
Spesadoù all ar genad Cypraeovula ha dreist-holl Cypraeovula edentula ha Cypraeovula mikeharti
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo e gevred Suafrika.
Trollhättan
Trollhättan (distaget [] e svedeg) zo ur gêr eus kornôg Sveden, e proviñs kozh Västergötland hag e kontelezh Västra Götaland. Emañ war-hed 75 km en norzh da Göteborg ha pennlec’h kumun Trollhättan eo. E 2010 e oa 46,457 a dud o chom e kêr Trollhättan. Savet eo bet war lez ar stêr Göta älv, e-kichen Lammoù-dour Trollhättan. E-pad pell e voe al lammoù-dour-se ur skoilh evit ar bagoù a yae gant ar stêr. Ur ganol gant skluzioù a voe savet en ha meur a wech abaoe eo bet kempennet ha nevesaet.
Implijet eo bet nerzh dour ar stêr avat hag e Trollhättan eo bet diorroet an dourdredan da gentañ e Sveden. Eno e voe savet ar gompagnunezh energiezh Vattenfall ("lamm-dour") a brodu hag a zasparzh tredan e Sveden. Evel-se ez eus bet gallet sevel labouradegoù e kêr, evel re an embregerezh kirri Saab.
Bradley Cooper
Bradley Cooper a zo un aktor amerikan bet ganet d'ar 5 Genver 1975 e Philadelphia.
The Silmarillion
The Silmarillion, pe Ar Silmarillion e brezhoneg, a zo ul levr saoznek, anezhañ un dastumad kontadennoù ha mojennoù skrivet gant J.R.R. Tolkien hag embannet goude e varv gant e vab Christopher Tolkien.
Fats Domino
Antoine "Fats" Domino, Jr., ganet d'ar 26 a viz C'hwevrer 1928 e New Orleans - 24 october 2017, a zo ur c'haner hag ur pianoour amerikan "rhythm and blues" hag unan eus boulc'herien ar rock 'n' roll. Brudet mat eo an doare eus Blueberry Hill kanet gantañ.
The Silmarillion
Ar Silmarillion a ro ur sell war ar bed krouet gant Tolkien hag e labour kroget e 1917 gant krouidigezh e yezhoù. Al lodenn vrasañ a gont istor an Elfed hag o brezel enep Morgoth evit adkaout ar Silmariloù, mein prizius bravañ ar bed hag ul lodenn all, an Akallabêth a gont istor Númenor hag e ziskar. Al lodennoù all a gont krouidigezh ar bed gant Eru Ilúvatar ha krouidigezh Gwalinier ar Galloud gant Sauron hag an Noldor e-pad Eil oadvezh Douar ar c'hreiz.
Lec'h ar Silmarillion e-barzh oberenn Tolkien
E-touesk ar mojennoù pouezusañ emañ :
Ar Valaquenta
Ar Valaquenta ("Diskouezadur ar Valar") a vez graet eus eil lodenn ar Silmarillion. Ober a ra listenn ar Valar hag ar Maiar a zo pouezus evit an istor, ha diskouez a ra o Enebour, Melkor. Ar Valar eo an Ainur galloudusañ a zo aet e-barzh ar bed, ha setu o anv : Manwë, Roue ar Bed, aotrou an aveloù, Ulmo, aotrou ar morioù, Aulë, an doue gov, Oromë, an doue chaseer, Mandos, aotrou an anken, Lórien, aotroù an huñvreoù, Tulkas, an doue brezelour, Varda, rouanez ar stered, Yavanna, itron an natur, Nienna, itron an Druez, Estë, gwreg Lórien, Vairë, gwreg Mandos, Vána, gwreg Oromë, Nessa, gwreg Tulkas. Melkor a oa ur Vala, met kollet eo bet an titl-se gantañ abalamour d'e walloberoù. An destenn a ziskouez ivez ar Maiar, speredoù bihanoc'h evel Eönwë, embanner ar Valar, Ossë, en doa bleniet en Elfed da Valinor, ha Uinen, e wreg, Melian, en doa dimezet gant Elu Thingol un aotrou elf, Curumo a zo un Istar anavezet evel "Saroumane" hag Olórin, un Istar all anvet gant lod Gandalf ar Griz.
Ar Quenta Silmarillion
Quenta Silmarillion a dalv "Istor ar Silmariloù" e quenya. Al lodenn pouezusañ eus al levr eo an hini-se. Bodañ a ra meur a gontadenn elfek diwar an Amzer gentañ ha Brezel ar brageriz. Danevell a ra istor Arda adalek ar c'hentañ brezel etre ar Valar ha Melkor betek fin Kentañ Oadvezh an heol, pa 'n em gav hemañ argaset er bed diavaez. Dont a ra anv an destenn eus ar Silmariloù, tri joyaux marzhus krouet gant an Elf Fëanor ha laert gant Melkor (pe Morgoth).
Man Gave Names to All the Animals
Man Gave Names to All the Animals zo ur ganaouenn saoznek gant Bob Dylan hag embannet e 1979 en e albom Slow Train Coming, ouzhphpenn ma oa bet embannet ivez en ur bladennig e broioù Europa. Berzh a reas e Bro-C'hall ha Belgia. Koulskoude e voe skrivet e oa ar gwashañ kanaouenn biskoazh skrivet gant Dylan. E 2013 e voe graet ur c'houlennadeg e-touez lennerien ar Rolling Stone Magazine ma voe lakaet "Man Gave Names to All the Animals" da 4e gwashañ kanaouenn Bob Dylan, ha "Gotta Serve Somebody", eus Slow Train Coming ivez, a voe lakaet da eil.
Clara Zetkin
Clara Zetkin (Ganet e oa Clara Josephine Eissner) (5 a viz Gouere 1857 e Wiederau, Saks — 20 a viz Mezheven 1933 e Moskov) a oa ur gomunourez alaman hag ur stourmerez evit gwirioù ar merc'hed.
The Silmarillion
Ar Quenta Silmarillion
Labourat a ra ar Valar zo war Arda evit sevel un oaled mat evit an Elfed hag an Dud. Melkor avat a zistruj pep tra kerkent ha ma vez graet. Goude distruj an daou Lamp a roe gouloù d'ar Bed a ya ar Valar da Aman evit sevel ur c'hastell a-enep Melkor. Savet eo bet kêr Valinor ha krouet eo bet an div Wezenn a ro gouloù da Valinor. Ingalet eo bet ar Stered e-barzh an oabl gant Varda, ha neuze e tihun an Elfed e-kichen Cuiviénen. Dizoloet int bet gant Oromë, ha neuze eo dibabet ober brezel enep Melkor evit diwall anezho. Paket eo bet Melkor gant ar Valar, a ziviz kinnig d'an Elfed da zont en Aman, a-enep ali Ulmö koulskoude. Lod eus an Elfed a nac'h mont, met al lodenn vrasañ a gemer hent da Valinor, rannnet e tri meuriad, ar Vanyar, an Noldor, hag an Teleri. Lod eus an Teleri a ya kuit eus ar C'herzh e-pad ar veaj, ar re gentañ goude ar Menezioù Latarek, ha re all evit klask o Aotrou Elwë, en doa en em gavet gant ur Maia, Melian, ar c'harantez o sevel etrezo. An holl Vanyar, an holl Noldor hag an Teleri bleniet gant Olwë, breur Elwë a ya da Aman.
Man Gave Names to All the Animals
Yezhoù all
Lakaet eo bet e portugaleg gant Zé Ramalho, evel un toullad kanaouennoù all gant Dylan, hag anvet O Homem Deu Nome a Todos Animais. Kanet eo bet gant Zé Ramalho eta ha gant Adriana da Cunha Calcanhotto.
The Silmarillion
Ar Quenta Silmarillion
Pa sav Elwë Singollo (a vez graet anezhañ Elu Thingol e sindarin) e rouantelezh (Doriath) e Douar-ar-C'hreiz a vev sioul an Elfed en Aman, dindan gouloù an Div Wezenn. Fëanor, mab Finwë Roue an holl Noldor, a gizell mein-prizius eus ar c'hentañ hag a zo ur gov doujet, met ne gar ket e vreudeur eus ur mamm all, Fingolfin ha Finarfin. Laosket e oa Melkor da vont goude ur mare, ha kregiñ a reas da ampoezoniñ darempredoù an Elfed gant gevier diwar ar Valar hag o tiskouez ar Rouantelezhioù Noldor a c'hallje bezañ e Douar ar C'hreiz. E-pad ar mare-se e c'hovel Fëanor ar Silmariloù, mein-priziusbravañ ar bed abalamour m'emañ gouloù ar Wezenn enno.
Ar gourvenn avat a sav e-barzh kalon Melkor ha kendalc'hen a ra da hadañ gevier e-touez an Elfed betek sevel an dispeoc'h etre Fëanor ha Fingolfin. Kondaonet eo bet Fëanor d'an harlu, heuliet gant e dad Finwë. Arsailhañ a ra Melkor an Div Wezenn gant sikour Ungoliant, ur gevnidenn ramzel ha spontus, ha mont a reont da Formenos e lec'h m'emañ Finwë ha Fëanor (a zo e Valinor evit ur gouel) o chom. Marvet eo bet Roue an Holl Noldor ha laeret eo bet ar Silmariloù ganto. Distreiñ a ra Fëanor e Tirion, kêr an Noldor, evit sevel un emsavadeg ouzh ar Valar ha Melkor, a vez graet Morgoth anezhañ gantañ, hag evit mont da Zouar ar C'hreiz, hag ul le spontus a zo lavaret gantañ ha gant e vibien, ul le a lavar ne vefe savete ebet evit a re a zo ur Silmaril ganto, n'eus forzh piv e c'hallfe bezañ, Vala, Elfed, Tud pe Loened. Al lodenn vrasañ eus an Noldor o deus c'hoant da vont e Douar ar C'hreiz, met heuliañ a reont kentoc'h Fingolfin ha Finarfin eget Fëanor. Mont a reont da Alqualondë, porzh an Teleri, evit kemer bigi o mignoned. Ne fell ket d'an Teleri reiñ o bigi avat ha neuze e tiviz Fëanor arsailhañ anezho, heuliet gant arme Fingolfin a grede a oa e vreur en arvar. Drailhet e oa an Teleri ha laeret o bigi. Tapet eo bet an Noldor dindan Mallozh Mandos a ziougan gwalleurioù d'an Elfed a glask ar Silmariloù. Finarfin a zibab mont en-dro da Valinor evit kaout digarez ar Valar, o tont da vezañ Roue an holl Noldor.
Fëanor n'en deus ket c'hoant da veajiñ gant e vreur ha dilezel ha ra gant e vibien Fingolfin hag e arme. Fingolfin, e vibien ha bugale Finarfin a ya da Zouar ar C'hreiz dre an Helcaraxë, ur skorneg, e-keit ha ma vordo Fëanor hag e heulierien betek Veleriand. Kregiñ a ra neuze Seziz Angband, kastell Morgoth, a bad 400 bloaz, gant un emgann e lec'h ma vez lazhet Fëanor gant Balrogoù Morgoth. Krouiñ a ra ar Valar al Loar hag an Heol evit reiñ gouloù da Zouar ar C'hreiz, ar pezh a lakaat an Dud da zihuniñ. Sevel a ra an Noldor un nebeud rouantelezhioù e Beleriand e-kostez Rouantelezh Thingol, Doriath. Goude ur mare e teu an Dud da Veleriand. Dizoloet int gant Finrod Felagund mab Finarfin, Aotrou Nargothrond. Torret eo Seziz Angband goude emgann Dagor Dragollach ha lazhet eo Fingolfin, roue uhel an Noldor gant Morgoth.
Er mare-se e teu Beren, tiern Tiegezh Bëor, un den a chome bev goude an emgann diwezhañ, da Zoriath. En em gavout a ra gant merc'h Thingol, Lúthien, ha kouezhañ a reont e karantez. Dizoloet int bet gant Thingol a ginnig da Veren ur gefridi evit kaout Lúthien, kavout ha kas en-dro ur Silmaril. Dre ar gefridi-se en deus Thingol spi a vo bet lazhet Beren. Sikouret gant Felagund a ya Beren da Vinas Tirith, un c'hastell elfek m'emañ Sauron, letanant Morgoth. Lazhet eo bet Finrod Felagund ha sikouret eo Beren gant Lúthien. Mont a reont o-daou o-unan da Angband a laerezh ur Silmaril ganto diwar benn Morgoth. Debret eo dorn Beren gant Carcaroth, ur bleiz bras, ar Silmaril e-barzh ha mervel a ra Beren o lazhañ Carcaroth evit adkaout ar joaiuz gant Thingol. Mervel a ra Lúthien abalamour d'he foan. Dirak Mandos a ya Lúthien ha distreiñ a ra e Middle-earth gant Beren o vezañ an daou marvel.
Gwelout a ra an Noldor eo deuet un Elfez hag un Den a-benn mont e-barzh Angband evit laerezh ur Silmaril, ha n'eo ket didrec'hus Morgoth. Mandos a soñj e-barzh un arsailh gant meur a Elf, Korr ha Den evit trec'hiñ Morgoth. Dont a ra Turgon mab Fongolfin eus Gondolin zoken, gant un arme bras. Morgoth avat en doa lovret kalon un nebeud Tud, renet gant Ulfang an Du. Treitouraj an Dud-se en deus lakaaet an Elfed da vezañ trec'het, daoust ma chomet meur a Zen e kostez anezho, an Tri Ziegezh ha nebeut a Dud du. An emgann-se a oa bet graet "Emgann an Daeroù diniver" anezhi ha kanet e veze kalz gant an Elfed goude.
Tuor a gemer perzh donoc'h en istor Gondolin. Raksellet evel ur meseñjer gant Ulmö e zeu da vezañ gwaz Idril, merc'h Turgon. Pa gouezh ar c'hêr dre dreitouraj Maeglin e sikour ul lodenn vat eus annezidi Gondolin da vont kuit. A-benn ar fin eo bet diskaret pep rouantelezh elf e Beleriand gant Morgoth hag en em gavout a reont ar re a chom bev e-kichen ar mor, e beg ar Sirion e-lec'h ma zo krouet gant Tuor ur porzh. Aze e timez e vab Eärendil gant Elwing, merc'h Dior Eluchil, mab Beren ha Lúthien, perc'henerez ar Silmaril. Tapet gant o Le a zistruj mibien Feänor ar porzh, o lazhañ meur a Elfed ha Tud, nemet mibien Eärendil, Elrond hag Elros a vo savet gant Maglor. Eärendil hag Elwing ha ya kuit gant ar Silmaril ha mont ha reont da Valinor evit goulenn pardon ar Valar. Asentién a ra ar Valar da sikour ar Middle-earth hag ober a reont ur brezel kalet da vMorgoth, a zo kaset kuit eus Arda en ur zistrujañ Beleriand. Ur wezh diwezhañ a glask Maedhros ha Maglor, dre o Le, adtapout ar Silmariloù diwezhañ met dre o droug int gloazet ganto. Kouezhañ a ra Maedhros gant e Silmaril en douar pa darzh Maglor e hini er mor. An hini diwezhañ a ya gant Eärendil da vezañ ur stered.
A-benn ar fin eo goulennet gant Elrond hag Elros choaz un natur : choaz a ra Elrond chom gant an elfed evit dont da vezañ un den fur ha desket pa choaz e vreur Elros da vezañ un Den, ha Roue Númenor kentañ.
An Akallabêth
An Akallabêth ("An hini a ziskaras") a gont e 30 pajenn bleuñvadur ha diskar Rouantelezh Númenor, war enez Andor, el lec'h ma oa an Dúnedain o vevañ goude an Amzer gentañ. Roet eo bet an enezenn-se da Dri Ziegezh an Dud da drugarekaat anezho abalamour d'o sikour e-pad Brezel ar mein-prizius. Kreskiñ a ra an Dúnedain e furnezh ha roet e vez dezhe ur vuhez hiroc'h eget hini an dud all. Keit ha ma touj an Númenoreed difenn ar Valar (difennet e oa mont da Valinor evit an Dud) hag keit ha ma ya an Dúnedain d'an Ankoù hep harz a gresk Númenor betek e vog. Koulskoude, adalek Tar-Ciryatan betek Ar-Pharazôn, a ya an Dúnedain pelloc'h-pellañ eus ar Valar hag an Elfed ha klask a reont bezañ galloudusoc'h, o trevadenniñ Middle-earth da skouer. Stourm a ra Ar-Pharazôn enep Sauron, met kas a ra anezhañ gantañ da Númenor. Dont a ra Sauron da vezañ kuzulier ar Roue, hag arsailhet eo Valinor ganto. Distrujet eo bet Númenor gant Illúvatar ha kaset eo bet Aman war guzh. Nemet an Elendili (Mignoned d'an Elfed) a ya da vMiddle-earth, bleniet gant Elendil hag e vibien Isildur hag Anárion. Krouiñ a reont ar Rouantelezhioù en Harlu, Arnor ha Gondor.
Gwalinier ar Galloud hag an Trede Amzer
Lodenn ziwezhañ al levr a zeskriv an darvoudoù en doa c'hoarvezet e-pad an Eil hag an Trede Amzer war Middle-earth. Kontañ a ra diveuz Sauron e Mordor hag e enklaskoù evit kenlabourat gant an Noldor. Govelet eo bet Gwalinier ar Galloud gantañ ha gant Celebrimbor, mab-kozh Fëanor, e-pad ar mare-se. Met Sauron a c'hov ur walenn all, ar Walenn Nemeti, hag a gontroll ar re all. Kuzhet eo bet Gwalinier an Elfed, ne oa bet govelet nemet gant Celebrimbor, hag ur brezel a zo etre an Elfed ha Sauron, a-raok e bakadeg gant an Númenoreed. Goude Diskar Númenor ez eus un unvaniezh etre an Elfed hag an Númenoreed diwezhañ, anvet an Emglev Diwezhañ. Trec'het eo bet Sauron ha kollet ar Walenn Nemeti betek kreiz an Trede Amzer. Goude-se eo bet deskrivet berr ha berr darvoudoù The Lord of the Rings (Aotroù ar Gwalinier) betek fin Brezel ar Walenn.
Krouidigezh
Sot e oa Tolkien gant ar yezhoù ha krouet en doa yezhoù e-keit e vugaleaj, met evitañ e oa didalvez ur yezh hep he fobl, he mitologiezhoù a oa treuzkaset drezi (dres ar pezh a rebeche Tolkien d'an esperanteg, daoust ma oa savet mat, ne oa ket un diazez gwir ganti, n'he doa "mitologiezh ebet"). Ouzhpenn-se e sante e lakae ar saozneg ur vitologiezh, distrujet evitañ gant aloubadeg Gwilherm ar Bastard hag an Normaned. Setu perak e krogas Tolkien da grouiñ mojennoù a vije staget ouzh e yezhoù adalek 1914. Peogwir e voe klañv-ki goude Emgann ar Somme en devoe amzer Tolkien da echuiñ e gontadenn gentañ e 1916, "Diskar Gondolin" (The Fall of Gondolin).
E 1926 e skrivas Tolkien e "Zammskeudenn ar Mitologiezh", un dornlevr 28 pajenn skrivet da zisplegañ foñs istor Túrin d'unan eus e vignoned, R.W. Reynolds. Dre an destenn-se e skrivas goude ar c'hQuenta Noldorinwa, hiroc'h ha kontet brav, hag a zo al labour echuet diwezhañ diwar ar Silmarillion. Labourat a reas c'hoazh war an destenn evit kinnig en un doare diechu ar c'hQuenta Silmarillion d'e embanner George Allen & Unwin goude bezañ embannet an Hobbit ganto e 1937. Nac'het e voe embann ar c'hQuenta Silmarillion abalamour ma oa re luziet, teñval, ha "re Geltek". Ne voe goulennet nemet un heuliad d'an an Hobbit. Pa oa o skrivañ Aotrou ar Gwalinier e soñje Tolkien goulenn ma ve embannet e Silmarillion asambles gantañ met ne oa ket echu e labour war e vojennoù ha sklaer e oa ne felle ket da embanner ebet embann ar Silmarillion. Dilezel a reas neuze al labour-se da beurechuiñ "Aotrou ar Gwalennoù" a voe embannet e 1954 ha 1955.
Memes goude-se ne labouras ket Tolkien war istor ar Silmarillion, met kentoc'h diwar-benn an hollved en devoa krouet, evit renkañ kudennoù a oa savet diwar e zibaboù graet ken abred ha 1916 pa skrive Diskar Gondolin. Biskoazh ne dizhas Tolkien ur skrid peurechu hag e-giz-se e chomas an traoù pa varvas e 1973. Goude e varv e klaskas e vab Christopher Tolkien daspun skridoù e dad oc'h implijout ar skridoù diwezhatañ ma c'helle, o klask chom hep kaout digendalc'hoù e-barzh ar skrid, hag etre ar skrid hag Aotrou ar Gwalinier hag an Hobbit. Dleout a reas mont betek skrivañ ur pennad (Diwar rivin Doriath) diwar notennoù skrivet e 1930. A-benn ar fin, pa voe astennet ur gartenn, lignezouriezh hag un indeks e voe embannet Ar Silmarillion e 1977.
Cribrarula gravida
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Moretzsohn e 2002 dindan an anv genad Cribrarula hag hini ar spesad Cribrarula gravida.
Talvezout a ra anv latin ar spesad gravida an hini o tougen.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Cribrarula gravida bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
N'eus isspesad ebet a zo bet diskrivet evit ar poent.
Bevoniezh
Kregin ral ha nevez diskrivet an hini eo.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin etre-se a zo 35 mm hirder.
Gwelout ivez
Spesadoù all ar genad Cribrarula gant livioù damheñvel.
Cribrarula garciai
Cribrarula garciai a zo unan eus an daouzek spesad a vez renket er genad Cribrarula e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral ha nevez diskrivet a vev en Enez Pask er Meurvor Habask an hini eo.
Cribrarula gravida
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo e gevred Aostralia en Sukembre-Nevez (New South Wales) er Meurvor Habask.
Cribrarula garciai
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Lorenz ha Raines e 2001 dindan an anv genad Cribrarula.
Dont a ra anv ar spesad garciai eus hini An aotroù Garcia.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Cribrarula garciai bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
n'eus isspesad ebet a zo bet diskrivet evit ar poent.
Bevoniezh
Kregin ral ha nevez diskrivet an hini eo.
Gwelout ivez
Spesadoù all ar genad Cribrarula.
Pabu (disheñvelout)
Pabu a c'hall bezañ:
Cribrarula garciai
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo e Enez Pask er Meurvor Habask.
Cribrarula gaskoini
Cribrarula gaskoini a zo unan eus an daouzek spesad a vez renket er genad Cribrarula e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin divoutin a vev en inizi Hawaii er Meurvor Habask an hini eo.
Geunioù Brezhon
Ar Geunioù Brezhon zo un dachenn c'hleb ec'hon (ur c'heun) e Bro-Raez, war ar Marzioù etre Breizh ha Poatev, etre departamant Liger-Atlantel ha hini ar Vande e Bro-C'hall. Dindan 45 000 ha bennak emañ.
Cribrarula gaskoini
Taksonomiezh
Roet eo bet anv ar spesad gaskoini en enor dan Ao. J. S. Gaskoin, dastumer kregin a vro Saoz (1790-1858).
Geunioù Brezhon
Natur
Anavezet eo al lec'h evit e natur hag e douristerezh ekoatebek. Emañ ar Geunioù Brezhon e-barzh ul lec'hienn ledanoc'h gant koadeg domaniel ar Pays-de-Monts, Bae Bourc'hnevez hag Enez Nervouster, hag a zo bet rummet er Rouedad Natura 2000.
Kerc'heized, herlegoned, skouled-korz ha houidi a gaver eno, ha c'hwiboned zoken tro-dro Machikoul hag Onnod-Raez. Plant halgar zo ivez : ar salikorn, an troad-gwazi-palud, ar sezv-du.
Cribrarula gaskoini
Isspesadoù
N'eus isspesad ebet a zo bet diskrivet evit ar poent.
Geunioù Brezhon
Sevenadur hengounel
Sonet e vez ar veuze, biniou hengounel Su Breizh. Ar Maraîchine eo dañs ar c'horn-bro.
Cribrarula gaskoini
Bevoniezh
Kregin divoutin a vez kavet war an aod vev betek 50 m donder dindan hag e-barzh koural an hini eo.
Gwelout ivez
Spesadoù all ar genad Cribrarula gant livioù damheñvel ha dreist-holl Cribrarula cumingii, Cribrarula catholicorum ha Cribrarula taitae.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo en inizi Hawaii er Meurvor Habask.
Family Guy
Family Guy zo un abadenn skinwel evit an oadourien skignet e Stadoù Unanet Amerika abaoe 1999.
O Que Será?
Meur a enrolladur eus ar ganaouenn zo bet gant an oberour.
Er film, "O que será? (Abertura)" zo kanet gant ar ganerez Simone.
Kastell Reier Sevigneg
Kastell-mirdi Reier Sevigneg (Rochers-Sévigné e galleg) a zo ur maner er c'hiz c'hotek e-kichen Gwitreg.
Er e voe ti-annez al lizherourez vrudet Markizez Sévigné. Eno he dije skrivet ouzhpenn 250 lizher.
Perc'hennet eo ar c’hastell gant an tiegezh Hay des Nétumières (Aviau de Ternay) abaoe deroù an.
Sesame Street
Sesame Street a zo un abadenn skinwel evit ar vugale, skignet e Stadoù Unanet Amerika abaoe 1969.
Lasagne
Lasagne zo ur ger italianek, liester ar ger unan lasagna, lazagn e brezhoneg , hag a roer da veur a dra :
Galléco
Ar galléco zo ur seurt moneiz departamantel ijinet gant kuzul-departamant Il-ha-Gwilun.
Windermere
Al lenn Windermere (Windermere pe Lake Windermere e saozneg) zo ul lenn naturel e hanternoz Bro-Saoz, an hini vrasañ er vro. En em astenn a ra war 14,73 km², ha 18 km eo he hed hirañ ha 1,5 km he ledander ; 67 metr eo he donder brasañ.
Emañ e kontelezh Cumbria e gwalarn Bro-Saoz, e-barzh al Lake District National Park. Er reter dezhi emañ kêrioù Windermere, Bowness-on-Windermere hag Ambleside. Krouet e voe ar Windermere gant skornegoù da vare Oadvezh ar Skorn, 13 000 bloaz zo. Meur a stêr vihan ha meur a wazh-dour en em daol enni ha dont a ra an dour er-maez anezhi dre al Leven, ur stêr hag en em daol e Mor Iwerzhon. El lenn ez eus triwec'h enezennig.
Abaoe ar mare ma oa bet savet ul linenn hent-houarn a gas betek Kendal ha Windermere, e 1847, e teu touristed a-leizh d'al lenn ha d'ar vro tro-war-dro, dreist-holl e-pad an hañv.
Pyrgilauda
Pyrgilauda a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1871 gant ar skiantour gall Jules Verreaux (1807-1873).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Seizh (7) isspesad en holl.
Henri de Sévigné
Henri de Sévigné, bet ganet e 1623 e Kastell Rochers-Sévigné, e-kichen Gwitreg, hag aet d’an Anaon e 1651, a oa un noblañs breizhat.
Pyrgilauda
Rummatadur
Bezañ e oa renket ar pevar spesad er genad Montifringilla kent.
Henri de Sévigné
Gwaz e voe da vMarie de Rabutin-Chantal, markizez Sévigné.
Joan Crawford
Joan Crawford, ganet Lucille Fay LeSueur d'an 23 a viz Meurzh 1904 (bloaziad diasur) e San Antonio (Texas), ha marvet d'an 10 a viz Mae 1977 e kêr New York, a oa un aktourez sinema ha skinwel amerikan.
Partimpim Tlês
Partimpim Tlês eo daouzekvet pladenn ar ganerez vrazilian Adriana Calcanhotto hag an trede eus ar pladennoù bugale graet ganti dindan an anv Partimpim. En albom e kaver kanaouennoù bet savet gant Chico Buarque, Gilberto Gil, Ben Jor, Caymmi, Gonzaguinha ha re all.
Div bladenn all
Div bladenn all zo bet diwar-benn Adriana Partimpim :
Baião (Portugal)
Baião zo ur gumun eus Portugal, e distrig Porto.
Avro Manchester
An Avro 679 Manchester a oa un nijerez vombeziñ daougefluskerek savet e Breizh-Veur adalek 1936 hag implijet e-kerzh an Eil Brezel-bed. Ur c'hwitadenn e voe, met diwarnañ e voe diorroet an Avro Lancaster a reas berzh bras.
Karina Buhr
Karina Buhr Magalhães, ganet e Salvador da Bahia e 1974, zo ur ganerez vrazilian a orin alaman.
Cryptocypraea dillwyni
Cryptocypraea dillwyni a zo ar spesad nemetañ a vez renket er genad Cryptocypraea e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin divoutin a vev er Meurvor Habask ar c'hreiz an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Schilder e 1922 dindan an anv genad Cypraea hag hini ar spesad Cypraea dillwyni,.
Roet eo bet anv ar spesad dillwyni en enor da L. W. Dillwyn, dastumer kregin a vro Saoz (1778-1855).
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Cryptocypraea dillwyni bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
N'eus isspesad ebet a zo bet diskrivet evit ar poent.
Bevoniezh
Kregin divoutin a vez kavet war an aod vev betek 40 m donder dindan koural war tachennoù ar resif bev an hini eo.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 11 mm ha 13 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 10 mm pe ramz betek 17 mm.
Gwelout ivez
Spesadoù all tost o livioù pe ment evel Annepona mariae pe Erosaria bernardi.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er Meurvor Habask ar c'hreiz.
Armor Lux
Armor Lux a zo un embregerezh dilhad bet savet evel La Bonneterie d’Armor e 1938 e Kemper gant Walter Hubacher.
Craiova
Craiova (distaget [] e roumaneg) zo ur gêr vras eus Roumania, ar c'hwec'hvet kêr vrasañ er vro. Kêr-benn distrig Dolj eo. E mervent ar vro emañ, hanter-hent etre su ar C'hapartoù hag an Danav, war lez ar stêr Jiu. Kreizenn bolitikel ha kenwerzhel mervent Roumania eo deuet da vezañ a-hed an istor, daoust da bep tra : distrujet e oa bet gant ur c'hren-douar e 1790, lazhet e oa bet e-leizh a dud gant ar vosenn e 1795 ha losket e oa bet kêr gant an Durked e 1802.
E 2011 e oa 269,506 a dud o chom e Craiova.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Craiova gant ar c'hêrioù-mañ :
Liammoù keveliñ he deus ivez gant :
Cypraeovula amphithales
Cypraeovula amphithales a zo unan eus ar seitek spesad a vez renket er genad Cypraeovula e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral a vev e gevred Suafrika an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Melvill e 1888 dindan an anv genad Cypraea hag hini ar spesad Cypraea amphithales,.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Cypraeovula amphithales bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
N'eus isspesad ebet a zo bet diskrivet evit ar poent.
Bevoniezh
Kregin ral a vez kavet bev dindan mein e-touesk spouennoù mor etre 8 m ha 15 m donder. Ral eo bet kavet didan stomog pesked e donderioù brasoc'h. Kavet e vez alies a-walc'h marv war an aod (beached).
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin etre-se a zo etre 25 mm ha 30 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 20 mm pe ramz betek 33 mm.
Gwelout ivez
Spesadoù all ar genad Cypraeovula ha dreist-holl Cypraeovula edentula, Cypraeovula capensis.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo e gevred Suafrika etre Port Elizabeth ha East London.
Cribrarula pellisserpentis
Cribrarula pellisserpentis a zo unan eus an daouzek spesad a vez renket er genad Cribrarula e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral ha nevez diskrivet a vev e Madagaskar er Meurvor Indez an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Lorenz e 1999 dindan an anv genad Cribrarula hag hini ar spesad Cribrarula pellisserpentis,.
Talvezout a ra anv latin ar spesad pellisserpentis kroc'hen naer.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Cribrarula pellisserpentis bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
N'eus isspesad ebet a zo bet diskrivet evit ar poent.
Gwelout ivez
Spesadoù all ar genad Cribrarula gant livioù damheñvel ha dreist-holl Cribrarula esontropia ha Cribrarula cribraria comma.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo e Madagaskar er Meurvor Indez.
Marie Seznec Martinez
Marie Seznec Martinez, ganet d’an 12 a viz Ebrel 1958 e Kemper, a zo stilourez. Diskouezer-giz e Ti Jean Patou ha renerez dilhadouriezh Christian Lacroix eo bet ivez.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Henriot Quimper
Henriot Quimper a zo ur feilhañserezh vreizhat bet savet e 1690 e Kemper.
Au coeur du mensonge
Troet e oa bet e Kankaven.
An danvez
Eloïse, ur plac'hig dek vloaz, a zo bet taget. Piv eo ar muntrer? René Sterne, kelenner war an tresañ ha paotr tavedek? Ret eo da Frédérique Lesage, komiserez nevez e Sant-Maloù, enklask. E-keit-se e ra Germain-Roland Desmot, skrivagner brudet, al lez da Viviane, pried René. Germain-Roland Desmot a varvo ivez.
Cribrarula taitae
Cribrarula taitae a zo unan eus an daouzek spesad a vez renket er genad Cribrarula e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral a vev e Melanezia hag e Polinezia ar c'hornog er Meurvor Habask an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Burgess e 1993 dindan an anv genad Cribrarula hag hini ar spesad Cribrarula taitae,.
(2598) Merlin
(2598) Merlin a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
Cribrarula taitae
Taksonomiezh
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Cribrarula taitae bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
N'eus isspesad ebet a zo bet diskrivet evit ar poent.
Bevoniezh
Kregin ral a vez kavet war an aod vev dindan hag e-barzh koural war vord al lagon an hini eo.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 12 mm ha 15 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 9 mm pe ramz betek 22 mm.
Kemened-Ili
Kemened Ili a oa ur gemened er Grennamzer e Bro-Leon. Un arriagonded eo bet hag e oa he fennlec'h e Tregaranteg.
Jeanne Lanvin
Jeanne Marie Lanvin, bet ganet d’ar 1añ a viz Genver 1867 e Pariz hag aet d’an Anaon d’ar 6 a viz Gouere 1946 er memes kêr, a oa ur stilourez c’hall vrudet. E 1889 e savas an ti-dilhadouriezh Maison Jeanne Lanvin deut da vezañ Lanvin e 1959.