cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
With a Little Help from My Friends
Ar gerioù e brezhoneg
''Petra a soñjjes ma kanjen faos ? Dont a rajes ez sav ha mont diouzhin ? Ro skouarn din ha kanañ a rin ur sonenn dit, Hag e klaskin chom hep kanañ fall. O, en em zibab a ran gant un tamm skoazell digant ma mignoned, Mmm, 'h an da glask gant un tamm skoazell digant ma mignoned. Petra a ran p'emañ ma muiañ-karet pell diouzhin ? (Daoubennet out p'emaout da-unan ?) Penaos emañ kont ganit pa serr an noz ? (Ha trist out peogwir ez out da-unan-penn ?) N'on ket, en em zibab a ran gant un tamm skoazell digant ma mignoned. Mmm, 'h an da glask gant un tamm skoazell digant ma mignoned. Ezhomm az peus unan bennak ? Ezhomm am eus unan bennak da garet. Gallout a raje bezañ n'eus forzh piv ? Fellout a ra din kaout unan bennak da garet. Ya, sur on e c'hoarvez a-hed an amzer. Petra a welez pa lazhez ar gouloù ? N'on ket evit lavaret dit, gouzout a ran ez eo din avat.''
Le Détroit
Le Détroit a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, miz Eost 1944: mervel a reas tri den nann soudard e Le Détroit abalamour d'ar brezel e-pad Emgann Normandi.
Ciudad
E Chihuahua
En Hidalgo
E Sonora
E Tamaulipas
Glaoda Millour
E 1946, evit e zoktorelezh dibenn studi e savas ur c'hounskrid anvet « Les saints guérisseurs et protecteurs de bétail en Bretagne ». Embannet e voe e labour gant Skol Vreizh, dindan an titl « Les saints vétérinaires de Bretagne » e 1990. Frouezh un enklask renet er bloavezhioù 1940 e oa e labour kentañ, ha nevesaet e voe un tamm evit embannadur Skol Vreizh.
Labourat a reas evel milvezeg (medisin-loened) e Rostrenenn, Sizun ha Montroulez, ma chomas betek fin e vuhez. Ur stourmer evit Breizh hag evit ar brezhoneg e voe a-hed an amzer : e deroù 1946 en em gavas e-touez ar strollad tud yaouank a grouas, e Pariz, ar gelaouenn Al Liamm, gant Andrev Latimier, Pêr ar Bihan ha re all. Ezel eus Ar Falz e voe ivez, adalek 1946. Betek fin e vuhez e voe oberiant evit ar brezhoneg, e Montroulez, e-barzh meur a aozadur, evel Kelc'h Sevenadurel Brezhoneg Montroulez, KLT, poellgor gevelliñ Montroulez-Truru... A-du gant an esperanteg e oa ivez.
Ur stourmer politikel e voe c’hoazh, er PSU : er bloavezhoù 1970 e voe kuzulier-kêr e Montroulez, gant ar maer sokialour Jean-Jacques Cléac'h.
Gabiano
Gabiano zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria,.
Castellania Coppi
Castellania Coppi (Castlanìain er rannyezh  tortonese, ha Castellania hepmui betek 2019) zo ur gumun en Italia, e proviñs Alessandria, e Piemonte, war lez ar froud Scrivia, ha 88 den a oa o chom enni d'an 31 a viz Kerzu 2021.
Eskopti Sant-Brieg ha Landreger
Eskopti Sant-Brieg ha Landreger zo un eskopti bet krouet e Breizh goude diskaret eskoptioù kozh Breizh, d'an 12 a viz Gouere 1790 gant gouarnamant Bro-C'hall ha gwiriet gant ar pab Pi VII d'an 29 a viz Du 1801.
Castellania Coppi
Istor
Kumun emren eo Castellania abaoe 1947, goude bet stag 19 vloaz ouzh kumun Carezzano.
Eskopti Sant-Brieg ha Landreger
Istor
Diwar an darn vrasañ eus eskoptioù Treger, Sant-Brieg, Sant-Maloù ha darnoù eus Kerne, Gwened, ha Dol e voe savet an eskopti nevez.
Mesaer-deñved alaman
Ar mesaer alaman a oa ur c'hi-deñved eus Alamagn. Deut eo da vezañ ur c'hi-gward.
Genzano di Lucania
Genzano di Lucania zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Leon VIII
Leon VIII a voe ar 131 pab eus 963 da 965. Ne oa ket beleg, met lakaet e voe da bab gant an impalaer santel Otto I, goude distroadet ar pab Yann XII, ha Benead V a oa e gevezer. Ne vez ket anavezet atav evel pab.
Felizzano
Felizzano zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria,.
Castellania
Castellania zo un anv-lec'h italianek.
Istor
Castellania di Rivernaro, pe Kastellaniezh Rivernaro.
Satriano di Lucania
Satriano di Lucania  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Bar
Bar a c'hall bezañ:
Bochotnica
Bochotnica a zo ur gêriadenn eus gevred Polonia gant tro 1076 annezad enni (e 2015). Etre Puławy ha Nałęczów emañ, war ribl ar stêr Wisła.
Friedrich Gottlieb Klopstock
Friedrich Gottlieb Klopstock (1724-1803) a oa ur barzh alaman. Troet e oa Klopstock gant an Dispac'h gall er penn kentañ, evel ma weler en e varzhoneg  Kennet euch selbst (En em anavezit hoc'h-unan) e 1789, pa skriv n'eo an Dispac'h gall nemet « noplañ oberenn ar c'hantved » ha pa vroud an Alamaned d'en em sevel.
E 1792 avat, er varzhoneg  Die Jacobiner (Ar Jakobined), e sko bazhadoù gant ar renad jakobin, anezhaén un naer o tortigellat a-dreuz Bro-C'hall. Brudet eo da vezañ unan eus diaraogerien ar Sturm und Drang (barr-amzer hag entan).
Leon XI
Leon XI, pe Alessandro Ottaviano de' Medici, ganet e Firenze e 1535, marvet e Roma e 1605, a voe 230vet pab an Iliz katolik e-pad miz Ebrel 1605.
Gérard
Gérard zo un anv-badez gallek deuet diwar an anv alamanek Gerhard, eus ar germaneg gēr ("goaf") ha harti ("kalet").
Ticineto
Ticineto zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria,.
Gérard
Gerard, hep tired lemm, zo ar stumm e katalaneg, nederlandeg, poloneg ha saozneg. Implijet e voe an anv Gerard e saoznek adalek aloubadeg Bro-Saoz gant Gwilherm II (dug Normandi) e 1066.
Stummoù all
Berrstummoù saoznek : Gerry, Jerry. Berrstummoù nederlandek : Geert, Gert, Gerrit.
Anv-badez
Rouenez ha pibien :
Anv-tiegezh
Stummoù all zo : Girard, Guérard...
Tud a faltazi
Brigadier Gerard, un dudenn en ur stirad 21 istor ijinet gant Arthur Conan Doyle evit personekaat ar chaovinegezh c'hall.
Fraconalto
Fraconalto zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria,.
Kanton la Beauce
Kanton la Beauce a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant Loir-et-Cher hag er rannvro Centre-Val de Loire.
Kumunioù
Kanton la Beauce a ya 37 kumun d'ober anezhañ:
Emdroadur ar boblañs
0 annezed a chom er c'hanton e.
Lucania
Lucania zo ur rannvro istorel en Italia an Henamzer. Klotañ a ra gant bro ar bobl Lucani a gomze ur yezh oskek hag a zeuas di da chom war-dro ar V kantved kent JK.
Firefly
Firefly zo un heuliadenn skinwel skiant-faltazi eus Stadoù-Unanet Amerika, krouet gant Joss Whedon. Pevarzek abadenn zo bet skignet etre an 20 a viz Gwengolo hag an 20 a viz Kerzu 2002, war ar chadenn Fox.
Malcolm Reynolds (« Mal », Nathan Fillon) eo kabiten an egorlestr « Serenity » en un Koskoriad an Heol nevez. Sikouret eo gant an ofiser kentañ Zoë Alleyne (Gina Torres), ar bleiner Hoban Washburne (« Wash », Alan Tudyk), ar gourtizanez Inara Serra (Morena Baccarin), ar vekanisianerez Kaywinnet Lee Frye (« Kaylee », Jewel Staite), ar soudard gopraer Jayne Cobb (Adam Baldwin) ha tri treizhad : ar pastor Shepherd Book (Ron Glass), ar medisin Simon Tam (Sean Maher) hag e c'hoar River (Summer Glau).
Casasco
Casasco zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Dugelezh Bar
Dugelezh Bar (Herzogdum Bar en alamaneg; Duché de Bar e galleg) a oa ur vro eus an Impalaeriezh santel roman german, met evit al lodenn war al lez kleiz eus ar Meuse e oa lod eus Rouantelezh Bro-C'hall. Da gentañ e oa ur gontelezh a-raok dont da vezañ un dugelezh. Savet e oa bet en gant Ferry d'Ardennes, breur da eskob Metz, Adalbéron. Staget e voe ouzh Rouantelezh Bro-C'hall e 1766.
Douaroniezh
Sed ar pennañ kêrioù: Bar-le-Duc, Pont-à-Mousson, Briey, Longwy.
Viguzzolo
Viguzzolo zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Lili Boniche
Lili Boniche pe Élie Boniche, ganet en 1922 en Alger ha marvet en 2008 en Pariz, zo ur c'haner yuzev aljerian. Kanañ a rae chaâbi, ha rumba Alje.
Edward Duyker
thumb|Edward Duyker (2014) Edward Duyker a zo ur skrivagner hag istorour aostralian bet ganet e Melbourne d’an 21 a viz Meurzh 1955. E familh (tu e vamm), hag a oa a orin eus Breizh a zivroas eus Sant-Maloù, Sant-Servan, an Oriant, Brest ha Dol en.
Bann Gwenrann
Bann Gwenrann a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant al Liger-Izelañ e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 ha lakaet Gwenrann en e benn.
Edward Duyker
Edward Duyker an hini eo a savas buhezskrid Marc-Joseph Marion du Fresne, ar Breizhad en doa dizoloet evit ar wech kentañ aodoù Aostralia (e 1772), hag a savas ivez un niver bras a bennadoù buhez-skrid diwar-benn ar Vretoned aet da zizoloiñ bro, evit ar Dictionnaire de Biographie Mauricienne hag an Australian Dictionary of Biography. Kalonekaat a reas gant e holl bouez ar Vretoned da gemer perzh er Menai Celtic Festival, un darvoud sevenadurel e Sydney e 2003 hag e resitas ar bedenn Hon Tad e brezhoneg, a oa bet pourchaset dezhañ an destenn anezhi gant Bernez an Nail, en oferenn geltiek unkumuniek an 29 a viz C’hwevrer 2004. Ezel eus an Australian Academy of the Humanities eo hag eil kelenner en University of Sydney.
Fourneaux-le-Val
Fourneaux-le-Val a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bann Gwenrann
Setu amañ roll an eizh kanton a yae d'ober Bann Gwenrann :
Fourneaux-le-Val
kantved
e-pad Aloubadeg Normandi, an darn vrasañ anezhe gant tennoù kanol.
XXIIvet kantved
|  |
../.. | |  |  |  |  | ../..
Le Chasse-Marée
Le Chasse-Marée zo ur gelaouenn hag un ti-embann e Douarnenez savet en 1981. Anvet eo diwar anv gallek ur vag anvet chasse-marée.
XXIIvet kantved
Bloavezhioù 2150 | Bloavezhioù 2160 | Bloavezhioù 2170 | Bloavezhioù 2180 | Bloavezhioù 2190
Kregiñ a ra an  d'ar 2101 hag echuiñ a ra d'an 31 Kerzu 2200.
Cremolino
Cremolino zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Saint-Jean-de-Livet
Saint-Jean-de-Livet a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Emdroadur ar boblañs 1962-2009
.
Leon IX
Leon IX, pe Bruno d'Eguisheim-Dagsbourg (pe Eguisheim-Dabo e galleg), ganet en Elzas e 1002, a voe ar 150 pab eus 1049 da 1054. E-kerzh e babelezh e c'hoarvezas ar Skism Bras e 1054.
Anvet e voe da sant ha lidet e vez d'an 19 a viz Ebrel.
Solero (Italia)
Solero zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Leon X
Leon X, eus e anv tiegezh Giovanni de' Medici, ganet e Firenze e 1475, marvet e Roma e 1521, a voe 215 pab an Iliz katolik adalek 1513 betek e varv. Mab e oa da Lorenzo il Magnifico. Evel e dad e karas an arzourien.
E-kerzh e babelezh e c'hoarvezas ar Skism gant Martin Luther e 1520.
Ardea alba modesta
Annez
Kavout a reer an isspesad en un takad hag a ya eus Azia ar gevred da Indonezia, Aostralia ha Zeland-Nevez.
Grognardo
Grognardo zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Trisobbio
Trisobbio zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Rumba
Ar rumba zo un doare sonerezh deuet eus Kuba. Hogen meur a zoare rumba zo hiriv.
Leon XII
Ar pab Leon XII, Annibale Sermattei Della Genga eus e anv, ganet e Genga e 1760, marvet e Roma e 1829, a voe 252 pab an Iliz katolik, adalek 1823 betek e varv 6 vloaz goude.
Simone Veil
Simone Veil, bet ganet Simone Jacob d'an 13 a viz Gouere 1927 e Nisa hag aet da Anaon d'an 30 a viz Even 2017 e Pariz, a oa un alvokadez hag ur bolitikerez c'hall.
Ganet e voe e Nisa, merc'h d'un tisavour yuzev. E miz Meurzh 1944 e voe harzet ha kaset gant he familh da gamp-bac'h Auschwitz. Chom bev a reas, tra ma varvas he mamm ha ma'z eas he zad diwar wel, ha dieubet e voe d'ar 15 a viz Ebrel 1945, asambles gant he c'hoar. Studioù gwir ha skiantoù politikel a reas, ha dimeziñ gant Antoine Veil. Bez' e voe kargadez uhel er velestradurezh betek bezañ galvet da vinistrez ar Yec'hed e miz Mae 1974. Gant ar garg-se e lakaas da dremen al « lezenn Veil », embannet d'ar 17 a viz Genver 1975, a aotreas an diforc'hidigezh hervez lezenn.
Etre 1979 ha 1982 e voe dilennet, a-unvouezh, da gentañ prezidant(ez) Parlamant Europa.
Mor Greunland
Mor Greunland zo ul lodenn eus Meurvor Arktika etre Greunland, enezeg Svalbard, enez Jan Mayen hag Island. En em ledañ a ra war 1 205 000 km² pe war-dro.
Drezañ ez a dourioù yen Meurvor Arktika war-zu ar Meurvor Atlantel. El lodenn norshañ anezhañ e vez diaes bageal rak skornet e vez an dour alies. War-dro 1 450 metr eo donder keitat Mor Greunland ha betek 4 800 m en e zonder brasañ.
Peskedus eo ar mor-se hag eno e vez reuniged o ouennañ (reunig Greunland ha reunig kougoulek dreist-holl). Kavout a reer bronneged all eno ivez, evel delfined ha balumed hag en em vag diwar grill.
Sancho II
Meur a roue zo bet anvet Sancho II:
Lug
Lug a c'hell bezañ :
Kredo
Ar Gredo pe ar C'hredo zo pedenn diazez an holl Ilizoù kristen ; un disklêriadur an hini eo hag a zibun holl velladoù ar feiz kristen. Ar « Simbol » a vez graet eus an disklêriadur-se.
En henc'hresianeg eo bet savet da gentañ e-giz : Πιστεύομεν εἰς ἕνα Θεὸν Pisteuomen eis hena theon. Lakaet goude e latin e-giz : Credo in unum Deum ("Krediñ a ran en un Doue hepken") ha diwezatoc'h c'hoazh e yezhoù pep pobl. Ar stumm latin zo chomet en implij en Iliz katolik roman betek kreiz an. Dre se eo chomet brudet an anv « Credo » betek bezañ implijet en ur ster ledan gant meur a yezh.
Simbol Nikaea-Kergustentin
Me a gred en un Doue hepken An Tad hollc'halloudek, krouer an neñv hag an douar Kement a weler ha kement na weler ket Hag en un Aotrou hepken, Jezuz-Krist Mab unganet da Zoue Eus an Tad eo ganet a-raok an holl gantvedoù Doue eus Doue, sklêrijenn eus sklêrijenn Doue gwirion eus Doue gwirion Ganet ha n'eo ket graet, kennatur gant an Tad Ha drezañ eo bet graet pep tra Evidomp-ni an dud, hag evit hor silvidigezh, Eo bet diskennet eus an neñv Ha korf e-neus kemeret, dre nerzh ar Spered Santel Eus ar werc'hez Vari ha den eo deut da vezañ Evidomp ivez staget ouzh ar groaz E-neus gouzañvet dindan Poñs-Pilat Hag er bez eo bet lakaet D'an trede deiz eo savet a varo da veo Hervez ar Skritur Sakr Pignet d'an neñv, emañ azezet en tu dehou d'an Tad Hag adarre e teuio gant gloar Da varn ar re veo hag ar re varo Ha ne vo fin ebet d'e rouantelezh Me a gred er Spered-Santel A zo buhez hag a ro buhez A zeu eus an Tad hag eus ar Mab Par d'an Tad ha d'ar Mab, eo adoret hag enoret Ha komzet e-neus dre ar Brofeted Me a gred en Iliz a zo unan, santel, katolik hag abostolek Anzav a ran ez eus ur vadeziant hepken Evit pardon ar pec'hedoù Ha gortoz a ran adsav ar re varo da veo Ha buhez ar bed da zont Amen ! Eskopti Kemper a ginnig un eilstumm tost a-walc'h liammet ouzh al Leor Overenn (Minihi Levenez), skrivet e doare « skolveuriek ; a se n'eo ket bet asantet gant Roma abalamour ma n'helle ket bezañ implijet gant an holl vrezhonegerien gatolik. A-hervez eo bet lakaet e peurunvan abaoe, gant bennozh Roma ar wech-mañ.
Simbol an Ebestel
Hemañ a gaver war ar skeudennoù a-us, o tont eus Bue ar Zent Yann Vari Perrot (1912) pe nevesoc'h eus al levrig Kantikou Brezonek Eskopti Kemper ha Leon (1949).
California Dreamin' (kanaouenn)
California Dreamin' a zo ur ganaouenn saoznek, savet e 1963 gant John (1935-2001) ha Michelle Phillips (1944-) e New York, tra ma oant izili eus ar strollad The New Journeymen.
Enrollet e voe, da gentañ-penn, gant ar c'haner-sonaozer stadunanat Barry McGuire (1935-) e miz Kerzu 1965, met ne voe ket embannet a-raok miz Genver 1966 en e albom This Precious Time. Klevout splann a c'haller mouezhioù The Mamas & the Papas o tiskanañ a-gor. E miz Kerzu 1965 eo ivez e voe enrollet (hag embannet) doare The Mamas & the Papas ha chom a raio hennezh evel an hini anavezetañ er bed. Ma voe renket da navet ha pevar-ugent e Listennad ar 500 kanaouenn wellañ bet embannet hervez Rolling Stone e 2004, petra bennak ma voe kanet gant arzourien all e-leizh.
Er sinema
He c'hlevout a c'haller ivez e-barzh un nebeud filmoù :
Arondisamant Briva
Arondisamant Briva a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Corrèze hag e rannvro Akitania-Nevez.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Briva e 15 kanton (betek 2014) hag e 99 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Corrèze d'ar 1 a viz Genver 2017. 97 kumun zo en arondisamant Briva bremañ.
Aithra (merc'h Pittheüs)
Mojenn
Bellerofon a reas al lez dezhi, met n'eo ket gantañ ez eas ar goantenn.
Aigeüs, priñs eus kêr Aten, a oa bet dimezet div wech, gant Meta ha gant C'halkiope, ha divugel e oa bepred. Neuze ez eas da welout orakl Delfi a respontas dezhañ : « Arabat dit distagañ gouzoug da sac'h-gwin leun-tenn kent bezañ war uhelañ pazenn Aten. » War e hent d'ar gêr eus Delfi e reas un ehan e Troizen, e ti e vignon ar roue Pittheüs. Hennezh a gomprenas ster an orakl, a roas gwin dezhañ, a vezvas anezhañ, hag a vountas anezhañ e gwele e verc'h Aithra.
Tassarolo
Tassarolo zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Aithra (merc'h Pittheüs)
Mojenn
A-raok e zisparti da zistreiñ da Aten e c'houlennas Aigeüs digant Aithra desevel o mab, m'he dije unan, hervez e renk. Dindan ur roc'h e lakaas ur c'hleze ha sandalennoù aour, arouezioù roueel a ziskuilhfe e orin d'an deiz ma c'hallfe gorren ar pezh roc'h-se. Hag eñ da Aten.
Mindrailherez Kalashnikov
Ar PK (rusianeg : Пулемёт Калашникова, Pulemyot Kalachnikova "Mindrailherez Kalachnikov") zo ur vindrailherez 7.62 x 54 mm ijinet gant Mic'hail Kalachnikov ha savet da gentañ en URSS ; e Rusia e vez produet hiziv-an-deiz. Ar vindrailherez PK orin a oa bet implijet adalek 1961 ha gwellaet gant ar stumm PKM e 1969 evit kemer lec'h ar mindrailherezioù SG-43 Goryunov, anvet ivez "SGM", hag an RP-46 a oa er servij. Implijet e vez c'hoazh ar vindrailherez Kalachnikov gant an droadegiezh en talbenn pe war karbedoù stourm eus an nerzhioù lu rusian. Ar PK a zo bet gwerzhet kalz en estrenvro ha kenderc'het e vez c'hoazh e broioù estren dindan aotre.
Aithra (merc'h Pittheüs)
Mojenn
Gwilioudiñ a reas Aithra, ur mab he doe, Theseüs, savet ganti hec'h-unan. Ha hennezh a renas en Aten diwezhatoc'h war-lerc'h e dad.
Tina
Tina zo ur berranv roet d'ar merc'hed en italianeg, saozneg, brezhoneg...
Aithra (merc'h Pittheüs)
Mojenn
Hervez ur vojenn all eo an doue Poseidon a oa tad Theseüs.
Pa voe bet lakaet Theseüs da roue Aten e voe skrapet Aithra gant an Dioskured e-kerzh ar brezel a vezee renet ganto evit adtapout Elena Sparta. Matezh e oa gant ar briñsez, ganti ez eas da Droia, ha dieubet e voe pa voe kemeret kêr, war c'houlenn he mibien-vihan, Demofon hag Akamas.
Lettre trouvée sur un noyé
Lettre trouvée sur un noyé zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet e 1884.
Istor
Embannet e oa bet er gelaouenn Gil Blas d'an 8 a viz Genver 1884, sinet Maufrigneuse, ha goude en dastumad dalif Le Colporteur (dastumad) en 1901.
An danevell
Ur bageer en deus kavet lizher un den yaouank beuzet er Seine. Skrivet eo d'ur vaouez. lavarout a ra n'en devoa ket karet den morse. Ur wech en deus kredet karout ur vaouez yaouank. Bageet o devoa war ar stêr da noz. Gwerzennoù en devoa dibunet. Ur ger a-dreuz he devoa-hi lavaret.
Sant Tropetz
Sant Tropetz (distaget: ), Saint-Tropez e galleg hag ent-ofisiel (distaget:, ha berraet a-wechoù dre gomz e Saint-Trop’) a zo ur gumun eus Provañs, en Okitania, e departamant ar Var, war vord ar Mor Kreizdouar, brudet evit bezañ darempredet gant ar jet set.
Bachqortostan
Republik Bachqortostan (bachkireg: Башҡортостан Республикаһы, Başqortostan Respoublikahı) pe Republik Bachkortostan (rusianeg; Респу́блика Башкортоста́н, Respoublika Bachkortostan, IPA: [rʲɪsˈpublʲɪkə bəʂkərtɐˈstan]) a zo ur republik eus Kevread Rusia, lec'hiet etre ar stêr Volga ha Menez-Oural. E 2010 e oa 4 072 292 a dud o vevañ enni. Oufa eo ar gêr-benn.
Rumba Kuba
Rumba Kuba zo un doare sonerezh eus Kuba, deuet diwar sonerezh sklaved afrikan an enez.
Doareoù all
Tri doare sonerezh zo deuet eus ar rumba.
Nové Město
Nové Město (kêr nevez e tchekeg) a zo ur c'harter eus Praha, kêrbenn ar Republik Tchek. Krouet e voe diwar goulenn Charlez IV d'an 8 a viz Ebrel 1348.
Orin (mojenn)
Hervez ur vojenn e oa Charlez IV oc'h arvestiñ ouzh Praha asambles gant e lez, pa zeuas ur steredour da gemenn e vije tan-gwall e Malá Strana hag e vije beuzet Staré Město. Embann a reas an impalaer e talc'hfe Praha da vezañ hag e tivizas lakaat sevel ur gêr nevez (Nové Město), e-lec'h ma oa kêriadennoù evel Rybnik.
Istor Nové Město
Diazezet e voe sevel ar c'harter diwar tri lec'h pennañ :
En un doare poellek e voe savet Nové Město : hentoù pennañ ha marc'hadoù bras, hag a zeuas da vezañ plasennoù : plasenn Charlez, plasenn Václav ha plasenn Senovazne. thumb|right|200px|Ur straed e Nové Město D'an 12 a viz C'hwevrer 1784 e teuas Nové Město da vezañ ul lodenn eus kêrbenn roueel Praha (Královské hlavní město Praha) asambles gant Staré Město, Hradcany ha Malá Strana.
Matěj Rejsek
Matěj Rejsek (e-tro 1445 e Prostějov -1añ a viz Gouere 1506 e Praha) a oa ul lenneg, prederour hag arkitektour gotek tchek. Anavezet eo ivez gant an anv Matyáš Rejsek.
Nové Město
Karlovo náměstí (Plasenn Charlez)
War blasenn vrasañ ar gêr nevez e veze aozet marc'had ar chatal. Da vare Charlez IV e voe staget gant sevel an ti-kêr nevez. Le marché au bétail occupait le plus grand emplacement de la nouvelle ville. Eno e c'hoarvezas kentañ difrenestriñ Praha e 1419. Plasenn vrasañ ar Republik Tchek eo Karlovo náměstí, gant ur gorread a 80 550 m². Abaoe 1848 ez eo anvet Karlovo náměstí . A-fet melestradur emañ en arondisamant Praha 2. Tro-dro d'ar blasenn ez eus meur a savadur istorel : iliz Sant Ignas, an ti-kêr, ti Faust (a vije e palez Mladotovský hervez ur vojenn brahat), pe c'hoazh palez Charitas.
Václavské náměstí (plasenn Václav)
thumb|right|200px|Plasenn Václav Eil plasenn ar gêr nevez e oa hini marc'had ar c'hezeg. Ul liamm etre ar gêr gozh hag an hini nevez e oa. Lodenn uhelañ ar blasenn a oa bevennet gant porzh ar c'hezeg, ma veze marc'had.
Senovážné náměstí
Trede plasenn ar gêr nevez n'eo ket ken brudet hag an div all. En he c'hreiz emañ Tour Herri (Jindřišská věž). Nepell emañ ar sinagogenn.
Adelheid von Sachsen-Meiningen
Adelheid von Sachsen-Meiningen zo anv div briñsez alaman eus Sachsen-Meiningen:
Leon XIII
Leon XIII (Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci eus e anv ganedigezh), ganet e Carpineto Romano e 1810, marvet e Roma e 1903, a voe 254 pab an Iliz katolik adalek 1878 betek e varv 25 bloaz goude.
Cereseto
Cereseto zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Arondisamant Tula
Arondisamant Tula a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Corrèze hag e rannvro Akitania-Nevez.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Tula e 14 kanton (betek 2014) hag e 118 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Corrèze d'ar 1 a viz Genver 2017. 106 kumun zo en arondisamant Tula bremañ.
Gremiasco
Gremiasco zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Casalnoceto
Casalnoceto zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Quattordio
Quattordio zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Carolina Cerezuela
Carolina Cerezuela (Elx, Baix Vinalopó, Kumuniezh València, 14 a viz Genver 1980) zo un aktourez valensian.
Sancho
Sancho zo un anv-badez spagnolek, deuet diwar an anv-gwan latin sanctus : "sant".
Guaguancó
Ar guaguancó (Spanish pronunciation: [ɡwaɣwaŋˈko]) zo un doare sonerezh eus Kuba, ganet e La Habana e dibenn an, war-dro ar mare va voe lakaet fin d'ar sklavelezh en enez, en 1886. Gwelet e vez evel ur seurt rumba kuban, gant binvioù tosañ, mouezhioù ha dañs. Lavaret e vez ez eus daou zoare guaguancó: hini La Habana ha hini Matanzas, div gêr eus hanternoz an enez.
Orin
Sonet e vez gant tri zaboulin anvet konga (pe conga), pe tambó pe tumbadora.
Treron aromaticus
Treron aromaticus a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Columba aromatica da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Sellet e voe outañ evel un isspesad da dTreron pompadora gwechall.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Indonezia : inizi Maluku (Buru), inizi mor Flores (Kalao, Kalaota ha Tanahjampea).
Lessard-et-le-Chêne
Lessard-et-le-Chêne a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Emdroadur ar boblañs 1962-2009
.
L'Horrible
L'Horrible zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant, embannet e 1884.
Karel Škréta
Karel Škréta Šotonovský ze Závořic, anvet Carolus Creten ivez (1610 e Praha - 30 a viz Gouere 1674 e Praha), a oa ul livour barok tchek.
L'Horrible
Istor
Embannet e oa bet er pemdezieg Le Gaulois d'an 18 a viz Mae 1884, sinet Maufrigneuse, ha goude en dastumad dalif Le Colporteur gant Paul Ollendorff en 1900.
Robert George Wardlaw-Ramsay
Ar c'horonal Robert George Wardlaw-Ramsay, bet ganet d'ar 25 a viz Genver 1852 e ? hag aet da Anaon d'an 22 a viz Ebrel 1921 e ?, a oa un ofiser tirlu hag un naturour breizhveuriat.
Karel Škréta
Soñjal a reer e teskas ar vicher gant unan eus mistri lez ar roue. E Saks hag en Italia e studias. Hervez A. Houbraken e livas poltredoù hag edo o chom e Roma asambles gant Willem Bouwer,. Dont a reas da vezañ ezel eus Bentvueghels gant al lesanv Slagzwaart pe Slach-sweerd Kelenner al livour prahat Johann Georg Heinsch (1640-1713) e vije bet. .
Diwar 1638 edo o chom e Praha ma labouras war meur a stern-aoter, en iliz Sant Tomaz, hini Sant Stefan pe c'hoazh Iliz Itron Varia Týn.
Robert George Wardlaw-Ramsay
E miz Genver 1871 e voe enluet e Royal Hampshire Regiment. O pleustriñ e vicher en India, Afghanistan ha Myanmar eo e voe desachet-kaer gant an evnoniezh. Ma voe roet e anv d'un nebeud spesadoù evned — Yungipicus ramsayi da skouer — da zougen bri dezhañ.
Niz e oa d'ur skiantour breizhveuriat all : Arthur Hay (1824-1878).
Adelheid von Sachsen-Meiningen (1891-1971)
Adelheid Erna Karoline Marie Elisabeth von Sachsen-Meiningen, lesanvet „Adi“ (Kassel 1891-1971 La Tour de Peilz), priñsez a Sachsen-Meiningen, a oa ivez priñsez a Brusia dre zimeziñ d'ar priñs Adalbert von Preußen (1884–1948).
Senones (Vosges)
Istor
Kêr-benn priñselezh Salm-Salm e oa Senones, e-barzh an Impalaeriezh santel roman german. Daou gastell a voe savet gant ar briñsed.
Yungipicus kizuki
Anvet e voe Picus kizuki (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an dek isspesad anezhañ :
Rummatadur
Renket e veze er genad Dendrocopos kent.
Le Fermier
Le Fermier zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet e 1886.
Istor
Embannet e oa bet er gelaouenn Le Gaulois d'an 11 a viz Here 1886, sinet Maufrigneuse, ha goude en dastumad dalif Le Colporteur gant Paul Ollendorff en 1901.
Homo sapiens neanderthalensis
Homo sapiens neanderthalensis zo anvadur kozh Homo neanderthalensis (den Neandertal). Soñjal a reer gwechall e oa un isspesad ag ar spesad Homo sapiens (tost da Homo sapiens sapiens da neuze). Hogen, bremañ e soñj d'ar skiantourion e oa Homo neanderthalensis ha Homo sapiens re zisheñvel ez-genetikel evit bout daou ezel ag ar memes spesad.
Cheñchet e oa bet an anvadur e 2003 evit klotañ gant an araokadennoù skiantel.
Hogen, gouzout a ouier bremañ, a-drugarez d'ur studiadenn eus 2010 (Neanderthal genome project) ez eus bet un hironerezh darnel etre Homo sapiens ha Homo neanderthalensis etre 50 000 ha 100 000 bloaz zo er Reter-Nesañ. Setu m'o deus an Europeaned etre 1 ha 4% ag o genom o tont eus Homo neanderthalensis.
Arondisamant Ussèl
Arondisamant Ussèl a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Corrèze hag e rannvro Akitania-Nevez.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Ussèl e 8 kanton (betek 2014) hag e 69 c'humun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Corrèze d'ar 1 a viz Genver 2017. 80 kumun zo en arondisamant Ussèl bremañ.
Jean Bourdoulous
Jean Bourdoulous, pe Yann Vourdoulouz, ganet e Gouezeg (gwechall e kanton Pleiben, hiriv e kanton Brieg) d'an 22 a viz Kerzu 1855, ha marvet e Douarnenez, d'ar 4 a viz Meurzh 1915, a oa ur beleg breizhat ha saver kantikoù. Beleget e voe d'an 10 a viz Eost 1880. Kelenner e voe e Brest, ha kure. Jezuist e 1882, ha goude-se missioner breizhad. Mont a reas da Gembre, ma teskas kembraeg. Distreiñ a reas e 1895, da 40 vloaz.
Sevel a reas kantikoù ha kenlabourat gant Feiz ha Breiz ha Kannad ar Galoun Zakr.
Salm
Salm a c'hall bezañ un anv-lec'h hag un anv-tud.
Cristofano dell'Altissimo
thumb|right|180px| [[Matteo Palmieri (1406–1475) livet gant Cristofano dell'Altissimo]] Cristofano dell'Altissimo, pe Cristoforo (1525-1605), a oa ul livour eus Firenze.
Evit an dug-meur Cosimo Iañ de' Medici e reas ur bern portredoù, anavezet evel ar Serie gioviana.
E gwirionez e oant eillivadurioù, da vihanañ 280 eus ur rummad 484 a oa en dastumad. E-pad 37 vloaz ec'h adlivas ar poltredoù, eus 1552 da 1589. E Mirdi an Ofisoù e Firenze e vezont diskouezet abaoe 1587.
Avigliano
Avigliano  a zo ur gumun en Italia e  proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
Beatrice d'Aragona
Beatrice d'Aragona, pe Beatrice Naplez, ganet d'ar 16 a viz Du 1457 e Capua ha marvet d'an 23 a viz Gwengolo 1508 e Naplez, a oa ur briñsez eus Naplez, deuet da vout rouanez Hungaria.
He buhez
Merc'h e oa da Ferdinando Iañ Naplez, roue Naplez, ha d'e bried Isabella de Taranto. C'hoar e oa da Eleonora d'Aragona, Alfonso II Naplez, Federico Iañ Naplez.
Savet e voe e lez Naplez ha skoliet e voe gant Johannes Tinctoris, sonaozour walon, a ginnigas dezhi un dastumad eus e oberennoù da-geñver hec'h eured.
Dimezioù
Dimeziñ a reas div wech, ha da zaou roue Hungaria.
Mattias Corvin
D'an 22 a viz Kerzu 1476, e kêr Buda, e timezas da Mattias Corvin, roue Hungaria. Dek deiz goude e voe kurunennet evel rouanez Hungaria.
Bugel ebet n'en doe Mazheas gant Beatrice. Envel a reas e vastard János Corvin da bennhêr. Mervel trumm a reas ar roue e Vienna en 1490. Klask a reas Beatrice enebiñ ouzh e vab-kaer evit mirout ar galloud.
Vladislas
Addimeziñ a reas d'ar 4 a viz Here 1490 en Esztergom dirak an eskob Tamás Bakócz.
Vladislas avat en devoa soñjet lakaat terriñ an eured, ha graet e voe d'an 2 a viz Ebrel 1500 gant ar pab Alesant VI (an hini a dorras eured kentañ ar roue gall Loeiz XII), war zigarez un ober sius graet a-ratozh gant an eskob. Addimeziñ a reas Vladislas da Anna Foix.
Distreiñ a reas da Naplez ma varvas d'an 23 a viz Gwengolo 1508. Beziet e voe e Katalonia, e Manati Poblet.
Sac'h-gouriz
Ur sac'h-gouriz, pe sac'h-god, pe sac'h-kof, dre fent, a zo ur sac'hig, pe sac'higell, en un danvez blot, stag ouzh ur gouriz, hag a vez douget ouzh an dargreiz, evit tapout aes ar pezh a lakaer ennañ.
Meur a c'hodell a vez enne alies, ha serret e vezont gant ur serr-prim.
Douget e vezont pe ouzh al lez, pe ouzh an divgroazell, pe ouzh ar c'hof kenkoulz all.
Diouzh ar c'hiz eo bet ar sac'h-gouriz er bloavezhioù 1990, e-touez an hañvourien hag an douristed, hiriv eo deuet da vout danvez da c'hoap rak ne vez ket brav atav da welout.
Implijet e vez ar sac'h-gouriz da lakaat arc'hant, paperioù, alc'hwezioù. Darn a implij anezho da lakaat armoù, re all da lakaat dour.
Cancellara
Cancellara  a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
XXIIIe kantved
|  |
Bloavezhioù 2200 | Bloavezhioù 2210 | Bloavezhioù 2220 | Bloavezhioù 2230 | Bloavezhioù 2240
Bloavezhioù 2250 | Bloavezhioù 2260 | Bloavezhioù 2270 | Bloavezhioù 2280 | Bloavezhioù 2290
Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman
Kregiñ a ra an  (trede kantved warn-ugent) d'ar 2201 hag echuiñ a ra d'an 31 Kerzu 2300.
Sant Kristof
Kristof (henc'hresianeg Χριστόφορος / Kristoforos, "an hini a zoug ar C'hrist"), pe Kristof Likia, a zo ur sant kristen a vije bet merzheriet dindan an impalaer roman Decius (ren 249–251) pe dindan Maximinus II Daia (ren 308–313).
Dizemglev zo etre ar gristenien diwar-benn e orin, ma kred lod e oa ur sant mojennel anezhañ. Kemmesket e vefe e anv ha hini sant Menas (pe Minas, Mina, Mena, Mennas) (285 – war-dro 309), soudard roman ha merzher eus lezioù ar stêr Nil, en Egipt.
Rimadelloù kembraek
E kembraeg ez eus meur a rimadell diwar e benn : Eus Moliant i Huw Lewys ap Llywelyn o Brysaeddfed pan fu bron â boddi, gant Guto'r Glyn (war-dro 1412 – war-dro 1493).
Bepred gant Guto'r Glyn, ar gerioù-mañ:
Graham T. Allison
Graham Tillett Allison, Jr, bet ganet d'an 23 a viz Meurzh 1940, zo ur skiantour politikel har ur c'helenner stadunanat er skol bublik John F. Kennedy School of Government en Harvard. Brudet e voe dreist-holl er bloavezhioù 1960 hag e penn-kentañ ar bloavezhioù 1970. Labouret en devoa evit kompren an doare ma veze kemeret divizoù gant melestradurezh ar vro, dreist-holl pa veze enkadennoù.
Sant Kristof
Rimadelloù kembraek
An daou stumm (Christoffr, Cristor) a veze implijet eta er Grennamzer.
Sant penn-ki
Hervez an eskob alaman Walter Speyer e oa ur ramz penn-ki, hag a harzhe hag a zebre kig an dud. Ha Kristof un deiz d'en em gavout gant ar Mabig Jezuz
Graham T. Allison
Buhez
E Charlotte (North Carolina) e voe ganet Graham T. Allison, Jr, mab da Virginia Wright ha Graham T. Allison, Sr. Abaoe 1968 ez eo dimezet gant Elisabeth K. Smith.
Ad kalendas graecas
Ad kalendas graecas, "da gala ar C'hresianed" zo un droienn latin hag a dalvez kement ha "biken", rak ne oa ket a galendae en Hellaz.
Skrivet eo bet an droienn gant an istorour roman Suetonius diwar-benn an impalaer Augustus hag a rae anv eus tud ha ne felle ket dezho paeañ o dle.
Tremenet eo an droienn en un toullad yezhoù latin: aux calendes grecques e galleg, alle calende greche en italianeg, às calendas gregas e portugaleg, la Calendele Grecesti e roumaneg.
Troiennoù kevatal zo e brezhoneg : kas da ouel Sant Bikenig, pa'n em lako ar yer da bisat , bloavezh an erc'h du , <abbr title="daveenn a vank">pa savo blev war ar bili , <abbr title="daveenn a vank>a-benn an 30 a viz C'hwevrer , pa vo dent d'ar yer , <abbr title="saozneg + italianeg">pa nijo ar moc'h ( an ezen ).
Iliz Itron Varia Týn
Iliz Itron Varia Týn (tchekeg : Chrám Panny Marie před Týnem) a zo un iliz c'hotek a zo er Republik Tchek, e Praha, e plasenn ar gêr gozh (tchekeg : Staroměstské náměstí), e karter Staré Město. 80 metrad uhelder eo kloc'hdi an iliz. Livadurioù gant Karel Škréta a zo enni. Meur a wech eo bet kempennet diavaez an iliz : e 1876-1895 hag ivez etre 1973 ha 1995.
Savet eo bet e 1380 diwar ur steuñv gant an arkitektour gall Mazhev Arras gant sikour peter Parler, e lec'h ma oa un iliz roman eus ar IV kantved, hag a voe anezhi betek 1256. Yann Rokycan a voe dilennet arc'heskob Iliz Hus enni e 1427.
Echuet e voe sevel an doenn e-tro 1450, da vare ren Jord Bohemia. An tourioù a voe echu e 1511 gant an arkitektour tchek Matěj Rejsek. E 1436 e voe savet an talbenn.
Ouzh ar pignon e weler ur c'halir aour. Un arouez eus an husourien eo.
E 1626, da-heul emgann ar Menez Gwenn, e voe tapet an iliz gant ar gatoliked. Kizelladurioù Jord Podebrady hag ar c'halir a voe tennet, en o flas e voe lakaet ur skeudenn eus an Itron Varia.
E 1619 e voe distrujet ar volz gant ar gurun, ha kempennet e voe en doare barok. Hiziv an deiz ez eo barok diabarzh an iliz.
Liamm diavaez
Altstädter Ring
An Cóbh
An Cóbh (saozneg: Cobh; être 1849 ha 1922 e oa anvet "Queenstown") a zo ur gêr hag ur porzh-mor eus su Iwerzhon e Kontelezh Corcaigh. Ur porzh treuzatlantel e oa hag ur bern Iwerzhoniz o deus lestret eno, etre 1848 ha 1950, da vont da Amerika an Norzh da vevañ.
Skoueriou kristen gant eur Missioner Breizad
Skoueriou kristen gant eur Missioner Breizad, zo ul levr brezhonek, diwar-benn sent katolik a bep seurt, 256 bajenn ennañ, savet gant ar beleg breizhat Jean Bourdoulous, hag embannet e 1904 gant J. Salaun e Kemper.
Eil levr
Ul levr all, anvet Skoueriou kristen eil rummad gant eur Missioner Breizad, a voe embannet seizh vloaz goude, e 1911, gant ar memes embanner.
Gom arabek
Gom arabek, pe gom kasia zo chug deuet eus teñv kaledet daou spesad gwez akasia: Senegalia senegal, ha Vachellia seyal. Eostet e vez er Sahel diwar gwez kasia gouez, eus talek Senegal betek Somalia, goude ma veze gounezet kentaou en Arabia hag Azia.
Lakaet e vez ivez er boued-mir, ha kinniget dindan an anv E414.
Maner ar Gergoad (Plouedern)
Maner ar Gergoad zo ur maner e Plouedern, e Leon, 800 m eus kêr Landerne. Perc'hennet eo hiziv gant Michel Briat. Savet e vefe e lec'h ur c'hastell kozh eus an Xvet pe XIvet kantved.
Maria Ana de Bragança
Maria Ana de Bragança, pe Mariana de Bragança, zo anv meur a rouanez pe briñsez eus tiegezh Bragança, tiegezh roueel Portugal.
A-wechoù e vezont anvet Maria Ana de Portugal ivez, met an anv-se a c'halle bezañ roet
Sancho VII
Sancho VII Sánchez (1154 – 1234), lesanvet Antso Azkarra (Sancho kreñv) en euskareg hag el Fuerte e spagnoleg, a oa roue Navarra adalek 1194 betek e varv.
Hervez an istorour Luis del Campo, a studias e relegoù, e vije bet kement ha 2,23 m dezhañ.
Brignano Frascata
Brignano Frascata zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Jard-sur-Mer
Jard-sur-Mer a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
XXIVe kantved
|  |
../.. | |  |  |  |  | ../..
Bloavezhioù 2300 | Bloavezhioù 2310 | Bloavezhioù 2320 | Bloavezhioù 2330 | Bloavezhioù 2340
Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman
Kregiñ a ray an  (pevare kantved warn-ugent) d'ar 2301 hag echuiñ a ray d'an 31 Kerzu 2400.
Capriata d'Orba
Capriata d'Orba zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Salm-Salm
Priñselezh Salm-Salm a oa ur stad vihan eus an Impalaeriezh santel roman german, krouet e 1574, en un darn eus ar vro zo bremañ en departamantoù gall Vosges ha Bas-Rhin. Senones e oa ar gêr-benn.
Istor
Krouet e voe kontelezh Salm-Salm e 1574 pa voe rannet Salm-Dhaun, ha savet da briñselezh e 1739 gant ar c'hont Nicholas Leopold von Salm-Hoogstraten.
Adarre e voe rannet en 1608 pa voe krouet Salm-Neuweiler en he c'hichen. E 1751 e voe kemmoù an harzoù gant Dugelezh Loren.
Lakaet e voe ar seziz war ar vroig e 1790 gant an armeoù gall. Rankout a reas an dud en em zaskoriñ, hag e 1793 ec'h embannas ar Goñvañsion Nasional C'hall e oa staget Salm-Salm ouzh Republik Frañs hag enteuzet e departamant ar Vosges.
Degemeret e voe ar stagidigezh e 1801 gant Feur-emglev Lunéville.
Maria Kastilha hag Aragon
Maria Kastilha hag Aragon, pe María de Aragón e spagnoleg, infantez Spagn (1482-1517), a oa merc'h da Fernando II Aragon hag Izabel ar Gatolikez. C'hoar e oa da Izabel Kastilha hag Aragon, infantez Spagn (1470–1498), dimezet da Manuel Iañ Portugal‎.
E 1500, goude marv he c'hoar, e voe ret dezhi dimeziñ d'hec'h intañv, Manuel Iañ, roue Portugal (1469-1521).
Carbonara Scrivia
Carbonara Scrivia zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Éamon de Valera
Éamon de Valera (New York 14 a viz Here 1882-Dulenn 29 a viz Eost 1975) a zo bet unan eus politikourien bennañ an en Iwerzhon. Unan eus renerien ar brezel dieubiñ a-enep ar Saozon hag a zegasas an dieubidigezh d’al lodenn vrasañ eus ar vro eo bet, hag e penn an emsav republikan a-enep ar feur-emglev etre gouarnamant Londrez ha Stad Dieub Iwerzhon e-pad ar Brezel diabarzh. E penn ar gouarnamant eo bet ivez etre 1932 ha 1948, eus 1951 da 1954 hag eus 1957 da 1959, ha prezidant ar Republik eus 1959 da 1973.
Ginestra (Italia)
Ginestra  a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
Real Academia Galega
Ar Real Academia Galega zo un aozadur skiantel, krouet en 1906, evit studiañ ar galizeg, da gentañ-penn, ha sevenadur Galiza. Gant an akademiezh-se e vez krouet ar reolennoù yezh dre vras (yezhadur ha doare-skrivañ) ha hi an hini zo karget d'he difenn ha d'he c'has war-raok.
Dibab a ra ivez piv e vo an hini a vo lidet en Día de las Letras Gallegas. Enni e kaver an dud a bouez e bed ar yezh hag ar sevenadur. Ar prezidant eo Xesús Alonso Montero abaoe Ebrel 2013.
Kentañ brezel ar garlouriezh
Kentañ brezel ar garlouriezh zo ur brezel-diabarzh a c'hoarvezas e Spagn adal 1833 betek 1840 etre div gostezenn : hini an infant Carlos María Isidro de Borbón, breur d'ar roue kent, Fernando VII, ha hini ar rouanez Isabel II (1830-1904), merc'h d'ar roue kent, hag he mamm rejantez María Cristina de Borbón (1806-1878). Ouzhpenn gouzout gant piv ez afe ar gurunenn e oa brezel diwar-benn natur ar renad: evit ur rouantelezh hollveliek e stourme Carlos, ha difenn ar gwirioù kozh (fueros), ha ken hollveliek all e oa ar gostezenn all da gentañ a-raok mont war glouaraat evit treiñ war-du ar frankizouriezh evit gounit harp ar bobl.
Orin
Pa oa ar roue Fernando VII (1784-1833) o ren e oa e vreur yaouank, an Infant Carlos, Kont Molina (1788-1855) o c'hortoz. Hennezh a gave dezhañ e vije bet roue goude marv Fernando, rak pennhêr ebet n'en devoa e vreur. Ouzhpenn-se, e 1829, e varvas ar rouanez Maria Josepha von Sachsen (1803–1829), trede pried ar roue, da 26 bloaz. Ha setu nevez intañvet ar roue evit an trede gwech, hag eñ divugel. Digor e oa an hent da Garlos war-du ar gurunenn.
Evel Europa an amzer-se e oa rannet lez Spagn etre div gostezenn bolitikel : ar virourien douet, Kont Molina en o fenn, hag ar frankizourien, harpet gant breur yaouankañ ar roue, an infant Francisco de Paula Spagn, ha dreist-holl e bried ha nizez Luisa Carlotta, ur vaouez a benn.
Enebourien e oa an daou vreur eta. Trec'h avat e voe an infantez Luisa pa deuas a-benn da lakaat ar roue Fernando, 45 bloaz dezhañ, da zimeziñ d'he c'hoar yaouank Maria Cristina an Div Sikilia (1806-1878), 22 vloaz. Ar c'hiz a oa e ti Bourboned Spagn da zimeziñ etre eontred ha nizezed, rak ne ouied ket neuze petra e oa gwallefedoù ar genwadelezh : aferioù politikel e oa an dimezioù, ha roet e veze an aotreoù ret gant ar pab brokus d'ar briñsed katolik.
Setu Maria Cristina dougerez neuze, ha teñvalaet planedenn Carlos. Ma c'hane ur mab, e vije-eñ roue, ma c'hane ur verc'h ne c'hallje-hi ket ren abalamour d'al lezenn salek, deuet eus Bro-C'hall er, gant ar priñs gall Fulup, deuet da vezañ Felipe V, kentañ roue Bourbon Spagn.
Ar roue Fernando a embannas neuze Pragmatica Sanctio ar 1añ a viz Meurzh 1830, ha ganti e voe lakaet fin d'al Lezenn salek, ha da blanedenn roueel Carlos.
Seizh miz goude, e miz Here 1830, e c'hanas ar rouanez ur verc'hig. Ur verc'h all a voe ivez e 1832. Bloaz goude e varvas ar roue Fernando VII, e miz Gwengolo 1833, goude bezañ anvet e verc'hig Isabel, tri bloaz hepken, da rouanez Spagn ; ha setu Maria Cristina deuet da vout rejantez he merc'h, ha rouzet ar bloneg d'ar priñs Carlos María Isidro, a gave e oa dleet ar gurunenn dezhañ. Carlos ne anavezas ket Isabel evel priñsez Asturiez eta, hag er Manifiesto de Abrantes ec'h embannas e wirioù war ar gurunenn hag e tigoras an hent da Gentañ brezel ar garlouriezh
An noblañsed a oa a-du gant Carlos, hollveliour.
Bro-C'hall, Portugal hag ar Rouantelezh-Unanet a sinas e 1834 un emglev anvet Kenunaniezh ar Pevar a harpe Isabel II.
Ouzhpenn afer hêrezh ar gurunenn a oa abeg d'ar brezel.
Goude ar Brezel Dieubiñ e voe freuzet Bonreizh 1812 gant Fernando, met goude an "Tribloaziad Frankizour" (Trienio Liberal, 1820-1823) ne assavas ket an Inkizision hag e diwezh e ren ec'h asantas d'un nebeud adreizhoù evit desachañ ar frankizourien a felle dezho e vije ingalet al lezennoù hag ar c'hustumoù er rouantelezh dre derriñ ar brientoù hag al lezennoù arbennik ; diouzh o zu en em vodas ar virourien tro-dro d'e vreur Carlos.
Harperien an div gostezenn
Maezioù ha kêrioù bihan peder froviñs Euskadi ha Nafarroa ac'h eas a-du gant Carlos, en abeg d'ar brientoù (fueros) ha gras d'ar gloer izelañ er parrezioù, eme lod eus an istorourien. Kaoz zo bet meur a wech da c'houzout hag a-du gant ar fueros e gwirionez e oa karlourien Euskal Herria, met n'eus emglev ebet war ar poent-se. En Aragon ha Katalonia e voe gwelet evel ur chañs da adkavout o gwirioù war ar feurmoù, a oa bet kollet a-c'houde Brezel Hêrezh Spagn gant an Dekredoù Nueva Planta (1707-1716). Forc'hellek e chomas urzhaz an Iliz, petra bennak ma voe un darn vras eus ar gloer o sevel a-du gant ar Garlourien.
En tu all en emvodas ar frankizourien hag ar gempennourien glouar evit harpañ María Cristina hag he merc'h Isabel. Ganto e oa reoliet ensavadurioù pennañ ar stad, an darn vrasañ eus al lu hag an holl gêrioù bras.
Bro-C'hall, Portugal hag ar Rouantelezh-Unanet a roas termen d'an Teñzor ha d'an arme ; Breihveuriz a gasas ur rann-armead a-youl-vat, an Auxiliary Legion (a voe anvet La Legión Auxiliar Británica), dindan gourc'hemenn ar jeneral George De Lacy Evans tra ma oa ar Royal Navy oc'h ober gwezhiadoù kaleadur.
Skoazellet e voe ar rejantez gant broioù all. Portugaliz a gasas ur rannarme dindan Baron an Antas, ar C'hallaoued al Lejion Estren e 1834, ouzhpenn ma vezent oc'h evezhiañ an harzoù hag an aodoù spagnol.
Brezel
Brezel a voe etre harperien an div gostezenn. Kalet e voe e hanternoz ar vro. Un armead 13 000 den a oa dindan ar jeneral karlour Tomás de Zumalacárregui, ha trec'h e voe meur a wech. Arme Isabel II ne oa ket evit stourm hep skoazell a-ziavaez.
E Madrid e voe staliet ur rejañs frankizour dindan ar rouanez Maria Cristina an Div Sikilia
Goude meur a vloavezh-brezel e voe trec'het ar garlourien ha sinet feur-emglev Bergara, d'an 31 a viz Eost 1839. Kenderc'hel a reas Ramón Cabrera d'en em gannañ er Maestrazgo betek miz Mae 1840.
Republik Poblek Hungaria
Ar ren a zo aet da get er boavezh 1989 dirak un talbenn stank a enebiezh a lakaas dre ret at Stad hungariat da zilezel ar gomunouriezh. Ren hollveliour ar Republik Poblek Hungariat a lakae war-wel e hêrezh gant Republik Soviedel Hungaria hag a oa bet savet e 1919, an eil hini goude Republik Sovietoù Rusia.
Republik Poblek Hungaria hiziv-an-deiz
Ur mirdi a zo bet digoret e 1993 e kêr Budapest evit reiñ da c'houzout spouron an hollveliegezh komunour, anvet eo ar Memento Park pe Szobor Park.
Dictionnaire français-breton (Martial Ménard)
An Dictionnaire français-breton, gant Martial Ménard, lesanvet ivez Geriadur Ménard, zo bet embannet gant Palantines, e Kemper, e 2012, anezhañ ar brasañ geriadur galleg-brezhoneg zo bet biskoazh.
Seclin
Seclin e galleg, Sikelijn en izelvroeg, a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Dictionnaire français-breton (Martial Ménard)
Gerioù a vank
Sed amañ un nebeudig, kavet gant lennerien, hag a servijo en un adembannadur :
Treron axillaris
Treron axillaris a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.