cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kevread spartakour
Izili vrudet
left|thumb
Zazaked
Ar Zazaked (turkeg:zazalar) zo ur bobl e reter Turkia. Zazakeg eo o yezh. Kurded a lavaront bezañ alies.
Fulup VI
Fulup VI zo anv meur a zen :
San Bonifacio
San Bonifacio   zo ur gumun eus Veneto  e Proviñs Verona.
Kimberley (Suafrika)
Ur pennad Kimberley zo ivez.
Sanfront
Sanfront (e piemonteg; Sant Front en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte. War-dro 2200 a dud zo eno o chom.
Kimberley (Suafrika)
Kimberley eo kêr-benn proviñs Kab an Norzh e Suafrika, lec'hiet ur 110 km er reter da gember ar stêrioù Vaal hag Orange.
Sanfront
Yezh
E 1940, en amzer ar faskouriezh, e voe italianekaet an anv e "Sanfronte"; e 1951 ec'h adkavas e anv orin.
Tocantins (stêr)
An Tocantins a zo ur stêr, 2 600 km hed dezhi, e Brazil.
Saint-Sornin (Vande)
Saint-Sornin (Sént-Sorlin e poateveg) a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Johann Karl Wilhelm Illiger
Johann Karl Wilhelm Illiger, bet ganet d'an 19 a viz Du 1775 e Braunschweig (Impalaeriezh santel roman german d'an ampoent) hag aet da Anaon d'an 10 a viz Mae 1813 e Berlin (Rouantelezh Prusia d'an ampoent), a oa un amprevanoniour hag ul loenoniour alaman.
Salizzole
Salizzole  zo ur gumun eus Veneto  e Proviñs Verona.
Julianna Margulies
Julianna Margulies, ganet d'an 8 a viz Even 1966, zo un aktourez ha produerez stadunanat. Goude bezañ c'hoariet meur a roll evit ar skinwel. Margulies zo bet brudet evit he roll a Carol Hathaway er stirad skinwel mezegel ER (1994–2009) war ar chadenn NBC. Enoret e oa bet gant ur Primetime Emmy Award. C'hoariet he deus ivez Neera (roll mouezh) en Dinosaur (2000). Gwelet eo bet ivez o c'hoari er stiradig The Mists of Avalon (2001).
Tarifa
Tarifa zo ur gumun e proviñs Cádiz, en Andalouzia, e Rouantelezh Spagn. 18 000 a dud a oa enni e 2019.
Cissone
Cissone (Cisson e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte. 81 a dud a oa o chom enni e 2021.
War an uhel emañ, a-us d'ar stêr Riavolo.
M26 Pershing
An M26 Pershing a oa un tank ponner/ tank etre eus an United States Army. Anv an tank zo deuet diwar hini ar jeneral John J. Pershing, a oa e penn an nerzh stadunanat en Europa e-kerzh ar Brezel-bed kentañ. Implijet e oa bet e fin an Eil Brezel-bed e-pad Aloubadeg Alamagn ha dreist-holl e-pad Brezel Korea.
Ernst Thälmann
right|thumb|Ernst Thälmann e [[1932]] Ernst Thälmann (16 a viz Ebrel 1886 e Hamburg – drouklazhet d'an 18 a viz Eost 1944 e Buchenwald) a oa ur politikour komunour alaman.
E vuhez
Ernst Thälmann a emezelas e Strollad sokialour Alamagn e 1903. E 1917 ec'h emezelas e Strollad sokial-demokrat dizalc'h Alamagn, met ne zeas ket gant ar spartakisted pa groujont Strollad komunour Alamagn e 1918. E dibenn 1920 e reas evel lod brasañ izili USPD hag ec'h emezelas e KPD. E 1924 e voe lakaet e penn aozadur rannvroel ar strollad en Hamburg ha dilennet er Reichstag . E miz C'hwevrer 1925 e voe lakaet e penn Rotfrontkämpferbund hag e miz Here e voe lakaet e penn KPD. En hevelep bloavezh e voe lakaet da gadoriad Komite Seveniñ ar C'homintern. Mont a reas war ar renk da vezañ dilennet prezidant ar republik e 1925 (1,8 milion a vouezhioù er c'hentañ tro, 1,9 milion en eil tro) hag e miz Meurzh 1932 (tro gentañ: 13,2%, 4,9 milion a vouezhioù, eil tro : 10,2%, 3,7 milion a vouezhioù). D'an 3 a viz Meurzh 1933 e voe harzet gant izili ar Gestapo ha bac'het. Er bed a-bezh e voe aozet ur stourmadeg gant al luskad enepfaskour evit ma vefe dieubet. Dont a reas Thälmann da vezañ un arouez eus ar stourm alaman enepnazi, hag ivez eus ar stourm komunour. E-pad Brezel Spagn e oa ur batailhon Alamaned eus ar Brigadennoù Etrebroadel anvet Batailhon Thälmann. Ar ganaouenn Die Thalmann Kolonne, bet skrivet gant Karl Ernst, a veze kanet e-pad Brezel Spagn gante ; kanet e voe gant Pete Seeger ivez. Goude bezañ chomet 11 vloaz e toull-bac'h stad Bautzen e voe kaset da Gonzentrazionslager Buchenwald d'ar 17 a viz Eost 1944. Diwar urzh Hitler e voe fuzuilhet en deiz war-lerc'h, hag e gorf marv a voe roet da chas ar c'hamp. Ar propaganda nazi a glaskas lakaat da grediñ e oa bet lazhet abalamour da vombezadeg ar c'hamp d'ar 24 a viz Eost.
Goude e varv
Goude ar Brezel e voe roet e anv da monumantoù, straedoù ha skolioù en DDR. Hiziv an deiz e c'haller gwelout c'hoazh lec'hioù evel-se e Berlin, Hamburg hag e Frankfurt an der Oder. E 1966 e voe embannet un timbr a-zivout ar ganaouenn Die Thalmann Kolonne, bet kanet e-pad Brezel Spagn gant Alamaned ar Brigadennoù Etrebroadel.
Ar sonaozour breizhveuriat Cornelius Cardew a savas Thälmann Variations (sonerezh piano), da enoriñ Ernst Thälmann.
E 1955 e voe savet ur film diwar e benn gant Kurt Maetzig. Div lodenn a ya d'ober ar film : Sohn Seiner Klasse ha Führer Seiner Klasse. Gouarnamant DDR eo en doa goulennet gant Maetzig en ober.
E 1972 e Kuba e teuas an enezenn Cayo Blanco del Sur da vezañ Cayo Ernesto Thaelmann da lavaret eo enezenn Ernst Thälmann, ha profet e voe da DDR en eskemm da wirioù war varc'had ar sukr en Europa.
507
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 507
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 507
Retorik
Ar retorik, eus ar ger latin rhetorica, deuet eus ar gregach ῥητορικὴ τέχνη [rhêtorikê], hag a c'haller treiñ gant « prezegerezh, a lavarer ivez helavarouriezh pe ivez dareulerezh , eo « arz ar prezeg », da lavarout eo « arz ar prezeg mat», eus an anv rhêtôr, troet gant « prezeger », eo arz ar c'hendrec'hiñ , dre ar gomz perurvuiañ. Ganet eo an arz-se e Sikilia er kantved kent JK, hervez ar vojenn, ha degaset da Aten gant ar sofour Gorgias, ma vleunias e metoù an dud a lezenn hag ar politikerezh.
Proviñs Colchagua
Proviñs Colchagua zo ur broviñs eus Chile, hag abaoe 1976 eo unan eus an teir a ya d'ober Rannvro al Libertador General Bernardo O'Higgins, ha San Fernando eo ar gêr-benn anezhi. Ur gorread 5.678,0 km² zo dindani, ha 222 556 a oa o chom enni hervez niveradeg 2017.
Kumunioù
Dek kumun zo er broviñs:
Istor
Etre 1826 ha 1976 e oa unan eus proviñsoù ar vro, a-raok ma voe krouet rannvroioù Chile. San Fernando e oa ar gêr-benn dija, met Curicó ha Rancagua zo bet kêrbennoù ivez d'ur mare bennak.
Selva di Progno
Selva di Progno  zo ur gumun eus Veneto e Proviñs Verona.
Amou-Daria
An Amou-Daria a zo ur stêr en Azia, 2 580 km hed dezhi, hag a dremen dre Afghanistan, Tadjikistan, Ouzbekistan ha Turkmenistan.
Windisch
Douaroniezh
War ur beg etre ar stêr Aar hag ur pleg ar Reuss emañ Windisch
Istor
Windisch zo bet da gentañ e proviñs Belgica, ha goude e Germania Superior. Un oppidum keltiek e oa eno.
Goude distruj an arme roman e koadeg Teutoburg, er bloaz 9 kent J.K., e voe savet ur c'hamp roman e Windisch evit al Legio XIII Gemina.
Da vare an impalaer Klaod (41-54), e keñver ergerzhadegoù Enez Vreizh, Legio XIII Gemina a zo kaset da Poetovio (Pettau), e bro Pannonia. En e lec'h e Winsdich a zeu Legio XXI Rapax, o tont eus Vetera (Xanten).
War-lerc'h al Legio XXI Rapax, goude brezel diabarzh 67-70, e teuas al Legio XI Claudia Pia Fidelis.
Al Legio XI a voe kaset da Dacia er bloaz 101. Echu e oa gant ur c'hamp lejion e Windisch. Ur vicus (= kêriadenn), a gemeras neuze lec'h ar c'hamp.
Punto cubano
Ar punto cubano pe  punto guajiro  – pe punto hepmui – zo un doare sonerezh kanet e Kuba ha Kanariez, pe barzhoniezh kanet.
Jean-Charles
Jean-Charles zo un anv-badez gallek kevrennek, savet diwar an anvioù-badez gallek Jean ha Charles.
Punto cubano
A orin e vefe eus Andalouzia, ha Kanariez, bleuniañ a reas e Kuba er ha  kantved.
Kar eo d'ar payada a gaver en Arc'hantina ha Chile, ha d'ar repentismo e Brazil.
Proviñs Cardenal Caro
Proviñs Cardenal Caro zo ur broviñs eus Chile, e Rannvro al Libertador General Bernardo O'Higgins, ha Pichilemu eo ar gêr-benn, war an aod.
Div broviñs all zo er rannvro, proviñs Cachapoal ha proviñs Colchagua, met Cardenal Caro eo an hini nemeti a zo stok ouzh ar mor.
E 2017 e oa 42 676 a dud o vevañ er broviñs a zo 3 295,07 km² dindani.
Peter Christen Asbjørnsen
Peter Christen Asbjørnsen (15 Genver 1812 – 6 Genver 1885) a oa ur skrivagner hag un dastumer kontadennoù eus Norvegia. Gant Jørgen Moe, ur mignon bras dezhañ, e tastumas kontadennoù pobl e kornaoueg hag e kreiz ar vro, hag a voe embannet dindan an titl Norske Folkeeventyr.
Ganet e voe Asbjørnsen e Christiana (Oslo) e 1812, en ur familh eus Otta. Studier e voe e skol-veur Christiana adalek 1833, met adalek 1832 e oa krog da zastum ha da lakaat dre skrid kontadennoù ha mojennoù. Graet en doa anaoudegezh gant Moe er skol, d'an oad a bevarzek vloaz, ha chom a rejont mignoned vras a-hed o buhez. E 1834 e klevas e oa Moe o tastum kontadennoù ivez. Keñveriañ a rejont frouezh o labour ha divizout labourat a-gevret hiviziken.
Studioù loenoniezh ha louzawouriezh en doa graet Asbjørnsen er skol-veur. Gant skoazell ar skol-veur e reas un toullad beajoù war aodoù Norvegia, dreist-holl en Hardangerfjord. Moe, e-keit-se, a oa stag da gelenn, goude studioù doueoniezh. War e amzer vak e veze o vale er menezioù hag o tastum kondadennoù enno.
E 1842–1843 e voe embannet o dastumad kontadennoù kentañ, anvet Norske Folkeeventyr. Degemeret mat e voe gant an dud, e Norvegia, ha pelloc'h. Un eil levr a voe embannet ganto e 1844 (Norske folke og huldre-eventyr), hag unan all c'hoazh e 1871. Troet e voe ar Folkeeventyr e saozneg, galleg, alamaneg. E 1845 e embannas Asbjørnsen e-unan ul levr all, anvet Huldre-Eventyr og Folkesagn.
War un dachenn all e labouras Asbjørnsen ivez : e 1856 e sachas evezh ar pennadurezhioù war an digoadañ e Norvegia, evit lakaat ar gouarnamant d'ober traoù. Anvet e voe da enseller ar c'hoadoù e proviñs Trondheim ha labourat a reas war an dachenn-se betek 1876, ar bloavezh ma'z eas e retred. Sevel a reas levrioù war labour ar c'hoadoù hag hini an taouarc'h ha beajiñ a reas e meur a vro eus Europa da welet penaos e veze graet er broioù all. Mervel a reas e Christiania e 1885 ha buan goude e varv e voe savet ur monumant en enor dezhañ er gêr-benn.
Sona (Veneto)
Sona  zo ur gumun eus Veneto  e Proviñs Verona.
Stêr Aragua
Ar Stêr Aragua zo ur stêr eus Venezuela hag a red dre Stad Aragua.
Soave (Veneto)
Soave  zo ur gumun eus Veneto e Proviñs Verona.
Sorgà
Sorgà  zo ur gumun eus Veneto e Proviñs Verona.
Tom Clancy's The Division
Tom Clancy's The Division zo ur c'hoari video rpg sevenet gant Massive Entertainment hag embannet gant Ubisoft, harpet gant Red Storm Entertainment, Ubisoft Reflections hag Ubisoft Annecy, war Microsoft Windows, PlayStation 4 hag Xbox One. Kelaouet e oa bet eus savidigezh ar c'hoari e-pad an E3 2013, hag embannet da vat dre ar bed d'an 8 a viz Meurzh 2016. Tremen a ra ar c'hoari video un un dazont nepell diouzh hiziv en New York City. Ur gwalldaol a zo bet oc'h implij kleñved ar brec'h. Darn an dud a zo marvet pe klañv bras. Ar c'hoarier, un ajant ispisial eus ar Strategic Homeland Division, berraet en "Division", a zo kefridiet gant sikour an oberiadurioù e Manhattan, kavout petra a zo erruet ha talañ ouzh an dorfedourien. The Division a zo bet savet gant lodennoù ar c'hoarioù video doare rpg, ha gant reoù liesc'hoarier. Degemeret mat eo bet ar c'hoari hervez ar vurutelladennoù, gwerzhet eo bet mat ivez, gant Ubisoft o embann e oa bet ar rekord evito a-fed gwerzhadennoù en devezh kentañ embann. Ouzhpenn-se, ur sizhun war-lerc'h an embannadur, Ubisoft a embanne e oa bet The Division ar c'hoari ar muiañ gwerzhet en istor an embregerezh breton, ar gwellañ kentañ sizhun embann en istor an embann c'hoarioù video evit ur frañchiz nevez. En holl ez eus bet gounezet $330 milion dollar. Un heuliad anvet Tom Clancy's The Division 2, a vo embannet e miz Meurzh 2019.
Cerretto Langhe
Cerretto Langhe (Srèj dle Langhe e piemonteg) a oa ur gumun eus Italia, betek 2012, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Bez e oa ur gumun eus comunità montana Alta Langa e Langa delle Valli Bormida e Uzzone, unan eus c'hwec'h kumuniezh ar menezioù, er broviñs.
Sampson
Sampson zo un anv saoznek, deuet eus Samson.
506
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 506
505
Diwar-benn ar bloavezh 505 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Murray (stêr)
Ar Murray, 2 530 km hed dezhi, eo stêr hirañ Aostralia.
505
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 505
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 505
Murray (stêr)
Eieniñ a ra en Alpoù aostralian hag en em deurel a ra e Meurvor Indez e-kichen Adelaide.
Juan Carlos Iañ
Juan Carlos I, ganet d'ar 5 a viz Genver 1938 e Roma, a zo bet roue Spagn adalek 1975 betek an 19 a viz Mezheven 2014. Ren a rae abaoe marv an diktatour Francisco Franco, a adsavas ar roueelezh evitañ. D’an 2 a viz Mezheven 2014 en doa roet da c'houzout ez ae er-maez a roue, ha d’an 19 a viz Mezheven ez eas e vab henañ, Felipe VI Spagn da roue war e lerc'h.
Hans Holbein ar Yaouankañ
Brudet eo ar poltredoù uhelidi a reas e lez ar roue saoz Herri VIII, hag ivez an taolennoù awenet gant ar C'hrist hag ar marv.
Mab e oa da Hans Holbein an Henañ (1460–1524). Evel e vreur Ambrosius Holbein (1493/94-1519) e studias e stal-labour e dad, an hini brudetañ e kêr Augsburg. Kenteliet e voent ivez gant o eontr, Hans Burgkmair, unan eus gwellañ livourien alaman e amzer. En 1515 ez eas da Basel, lec'h meur an humanouriezh. Etre 1516 ha 1526 e reas poltredoù evit an dud uhel, ar varc'hadourien vras, en o zouez ar priedoù Meyer, ha Jakob Meyer a oa bourgmestr kêr. En 1517, e Lucerne, e labouras evit ar bourgmestr Jacob von Hertenstein.
San Michele al Tagliamento
San Michele al Tagliamento zo ur gumun en Italia e meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Prioniturus
Prioniturus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).
Proviñs Cachapoal
Proviñs Cachapoal zo ur broviñs eus Chile, e Rannvro al Libertador General Bernardo O'Higgins, ha Rancagua eo ar gêr-benn.
Prioniturus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Dek spesad a ya d'ober ar genad :
Proviñs Cachapoal
Div broviñs all zo er rannvro : proviñs Cardenal Caro ha proviñs Colchagua. Emañ proviñs Cachapoal e biz ar rannvro.
Eil Emgann Seoul
Eil Emgann Seoul a oa bet un emgann taer etre nerzhioù Aozadur ar Broadoù Unanet ha re Norzh Korea a-benn adpakañ Seoul e fin miz Gwengolo. 40 000 soudard a oa gant Su Korea hag an ABU evit talañ ouzh ur 7000 bennak a Norzhkoreaned. Kollet e oa bet gant SUA 313 den marvet ha 1433 den gloazet. Gant Sukorea e oa bet 50 den marvet ha 200 den gloazet. Norzhkorea he doa kollet milieroù a soudarded lazhet, gloazet ha prizoniet.
Prioniturus
O c'havout a reer e Filipinez (discurus, luconensis, mindorensis, montanus, platenae, verticalis ha waterstradti) hag en Indonezia (flavicans, mada ha platurus).
Eil Emgann Seoul
Disoc'h
Goude an emgann, polis Sukorea a oa kroget da lazhañ trevourien hag o familhoù dre ma vijent komunourien pe harperien Norzhkorea. Graet e vez Lazhadeg kav Goyang Geumjeong ha Lazhadeg Namyangju eus an torfedoù brezel-se.
José Sócrates
José Sócrates Carvalho Pinto de Sousa, pe José Sócrates ent-berr (distaget [] e portugaleg), ganet d'ar 6 a viz Gwengolo 1957, zo ur politiker portugalat hag a voe kentañ ministr Portugal eus an 12 a viz Meurzh 2005 betek an 21 a viz Mezheven 2011.
Ezel e voe eus Strollad Sokialour Portugal adalek 1981 ha dilennet e voe da gannad e 1987. E 1995 e voe ministr e gouarnamant António Guterres. E 2004 e teaus da vezañ pennsekretour e gostezenn ha gant honnezh ez eas ar maout e dilennadeg ar gannaded e 2005. EVel-se e teuas da vezañ kentañ ministr d'an 12 a viz Meurzh 2005.
Gant ar sokialourien ez eas ar maout adarre e dilennadeg Gwengolo 2009, ha chom a reas e penn ar gouarnamant.
D'an 23 a viz Meurzh 2011 e roas e zilez eus e garg goude ma oa bet nac'het votiñ e ginnigoù gant ar parlamant. Un dilennadeg nevez a voe d'ar 5 a viz Mezheven ha koll e voe ar strollad sokialour ar wech-se. Neuze e paouezas Sócrates da vezañ e penn ar strollad.
Zibido San Giacomo
Zibido San Giacomo a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano. 6800 a dud zo o chom enni.
Gwenezan
Gwenezan zo ur gumun a-wechall eus Breizh e departamant Aodoù-an-Hanternoz. Ul lodenn eus kumun Bear eo bremañ, er gevred.
Abbiategrasso
Abbiategrasso a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano. 32 000 a dud zo o chom enni.
Santa Maria di Sala
Santa Maria di Sala zo ur gumun en Italia e meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Houarnwisk
Un houarnwisk, pe houarngen, zo ur seurt dilhad houarn, dreist-holl da vare ar Grennamzer, hag a servije da wareziñ ar vrezelourien diouzh taolioù o enebourien pa'z aent d'an emgann pe d'un tournamant.
Klasket e veze ur c'hempouez etre houarnwiskoù tev a-walc'h da wareziñ mat, hag a veze ponner, ha reoù skañv hag a c'halle bezañ re danav evit bezañ efedus. Gant un houarnwisk re bonner ne c'halled ket adsevel hep skoazell pa gouezhed, hag aesoc'h e veze d'ur soudard war droad lazhañ un den war an douar.
Lazhet e voe ar roue gall Herri II, daoust d'e houarnwisk, gant ur goaf a dreuzas e dokarn.
Hiziv an deiz e vez gwisket soudarded ha poliserien gant gwarezwiskoù skañv.
San Donato Milanese
San Donato Milanese a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
The Blue Fairy Book
The Blue Fairy Book zo ul levr saoznek embannet e 1889 gant Andrew Lang, anezhañ unan eus ugent levr an dastumad The Lang's Fairy Books.
Santa Cruz de Aragua
Santa Cruz de Aragua zo ur gêr e Venezuela, e kreiz stad Aragua ha kêr-benn kumun José Ángel Lamas. Da 36 176 a dud e save he foblañs e 2018.
Krouet e voe evel parrez d'an 23 a viz Here 1782 gant an eskob Mariano Martí (1720-1792).
Lestr ar Folled
Lestr ar Folled zo un alegorienn ganet e Levrenn VI Ar Republik, gant Platon, diwar-benn ul lestr hep sturier, kaset gant tud dizesk, diboell, pe ankouaus. Prest eo ar strollad tud da lazhañ kement hini a zo war e hent, da vadaouiñ ar c'habiten diouzh ret. Ar gwir gabiten, hag a oar diouzh ar stered hag an avel, a zo didalvoud a-grenn hervez an engroez. Hervez alegorienn Platon eo heñvel ar prederour pa vez graet fae warnañ gant ar stad.
Istor
Diwar meizad Platon ez eus bet savet meur a oberenn.
Antony Heulin
Antony Heulin, ganet d'an 18 Here 1972 en Angers, zo ur barzh brezhonek.
Oural (stêr)
An Oural (en ruseg : Урал, en bachkireg : Яйыҡ, en kazakeg : Жайық, Jayıq) a zo ur stêr en Europa, 2 428 km hed dezhi, hag a dremen dre gKazakstan ha Rusia.
E-pad pell e voe anvet Iaik (Яик) en ruseg, ma veze skrivet Jaïk en galleg, en Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers. Katelin II an hini a roas dezhi an anv Oural en 1775.
Sambuca
Sambuca zo anv meur a lec'h en Italia.
Thérèse
Thérèse zo un anv-badez gallek, Tereza e brezhoneg.
James Callis
James Nicholas Callis, ganet d'ar 4 a viz Even 1971, zo un aktour saoz. Brudet eo bet o c'hoari an Doktor Gaius Baltar er stirad skinwel adsavet Battlestar Galactica kement hag er ministirad ivez. C'hoariet en deus ivez Tom, gwellañ kamalad Bridget Jones, en Bridget Jones's Diary ha Bridget Jones: The Edge of Reason. Adkemeret en doa ar memes roll e 2016, en Bridget Jones's Baby. Kemeret en deus perzh ivez er stirad skinwel Eureka, war Syfy, e 2010. E 2017 e oa mouezh Alucard evit stirad skinwel Netflix Castlevania, diazezet war ar c'hoari video gant ar memes anv.
Irrawaddy
An Irrawaddy zo ur stêr, 2 170 km hed dezhi, e Birmania (Myanmar).
Kolyma (stêr)
Ar c'h-Kolyma a zo ur stêr, 2 129 km hed dezhi, e Rusia.
Santo Stefano Ticino
Santo Stefano Ticino a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Irrawaddy
Stêr vrasañ ar vro eo. Redek a ra eus an norzh d'ar su hag en em deurel e Mor Andaman dre un delta bras. En em astenn a ra he diazad war 404 200 km², da lavaret eo ul lodenn vras eus Birmania.
Saluzzo
Saluzzo (Salusse e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
E-pad pevar c'hantved e voe kêr-benn Markizelezh Saluzzo, ur varkizelezh vihan hag a voe aloubet gant ar C'hallaoued e 1548 ha staget a-benn ar fin ouzh dugelezh Savoia e 1601, dindan ren an dug Carlo Emanuele I.
Brazos
Ar Brazos (anvet Rio Brazos de Dios, “Stêr Divrec'h Doue”, gwechall gozh) a zo ur stêr, 2 060 km hed dezhi, e Texas, er Stadoù-Unanet.
Tarim (stêr)
An Tarim a zo ur stêr, 2 030 km hed dezhi, e Sina.
Xi (stêr)
Ar Xi a zo ur stêr, 1 772 km hed dezhi, e Sina.
Chen (genad)
Chen a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gwazi, krouet e 1822 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
Rummatadur
Renket e veze er genad Anser kent.
Euporie
Euporie a zo un anv deuet eus an henc'hresianeg hag a c'hall bezañ
Perroz
Perroz zo un anv-lec'h brezhonek, hag a deufe eus Penn-ar-Roz.
Hag ivez:
Jenevra
Jenevra zo frouezh diwar gwez-jenevra. Ar spesad Juniperus communis zo implijet evel temz er boued.
]
The Red Fairy Book
The Red Fairy Book zo un dastumad kontadennoù saoznek e 1890, an eil eus an dastumad anvet The Lang's Fairy Books. An darn vrasañ eus ar c'hontadennoù zo troet diwar a bep seurt yezhoù, ha lod a deu eus kontadennoù Grimm.
504
Diwar-benn ar bloavezh 504 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 504
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 504
Breudeur Guichen
Ar Vreudeur Guichen, Fred ha Jean-Charles, zo daou soner brudet e Breizh hag a laka an dud da zañsal er festoù-noz. Jean-Charles Guichen a zo ur gitarour hag e vreur ur soner akordeoñs. 9 albom o deus graet abaoe 20 vloaz.
Ganet eo Frederic Guichen e Breizh e 1972.
Bet en deus Jean-Charles Guichen e c'hitar kentañ d'an oad a 6 vloaz ha kroget eo diouzhtu gant ar solfadurezh hag ar gitar klasel. Bounted gant berzh bominabl ar strollad Ar Re Yaouank, gwir tsunami en egor sonerezhel breizhek ar bloavezhioù 1990, evel m'eo degouezhet gant Alan Stivell pe Dan Ar Braz bloavezhioù a-raok, Fred ha Jean-Charles, o tont euz bed ar festoù-noz, a ginnig deomp hiriv oberennoù arnevez gwriziennet don.
O buhez arzour
E 1986, e klevas Jean-Charles sonerezh Breizh evit ar wech kentañ. Kregiñ a reas da c'hoari er festoù-noz asambles gant e vreur Frederic Guichen ha lesanvet int « Ar Re Yaouank ». E 1987-1988 e kavjont David Pasquet gant e vombard hag Gaël Nicol gant ar Binioù kozh. Kroget int da c'hoari asambles ha krouet o deus un albom anvet « Sidwel » deuet er-maez e 1989. Goude e teuas Stéphane De vito gant ar gitar-bout da gemer perzh er strollad e-pad ur pennadig. E 1990, e teuas Jean-Charles Guichen da vezañ ur muziker a-vicher. E 1992, e krouas Jean Charles Guichen ur strollad, gant e vreur Frederic Guichen ha Christophe Le Helley, anvet Bran. Ur pennadig goude ez eas kuit Christophe eus ar strollad evit mont gant Tri Yann. Jean-Charles ha Frederic Guichen a zo paouezet gant ar srollad Bran hag adkroget int gant « Ar Re Yaouank ». E 1996, e krouas Jean-Charles Guichen an triad PSG (Pellen,Sibéril,Guichen) gant Soïg Siberil ha Jaques Pellen. C'hoari a reont gitar o-zri. E 1998, ez eo paouezet strollad « Ar Re Yaouank » da c’hoari, ha neuze, en deus divizet Jean-Charles krouiñ ur bladenn e-unan anvet « Jean-Charles Guichen » Hag e vreur Frederic a savas ivez un albom e-unan anvet « La Lune Noire ». Jean-Charles Guichen a yeas goude gant Jacques Pellen er « Celtic Procession ». Ur pennadig goude Jean-Charles a grouas an Trio Guichen gant e vreur. E 2000, e voe pedet an daou vreudeur Guichen da c'hoari en albom « Back to Breizh » gant Alan Stivell. Krouet eo bet ar « Projet X » gant Frederic ha Jean-Charles Guichen, hag un tammig diwezhatoc'h, e 2001, e kejas ar vreudeur Guichen gant Etienne Callac ha David Hopkins. Evel-se ez eo bet krouet « Guichen Quartet ». Ur bloaz goude e teuas er-maez kentañ albom ar strollad anvet « Mémoire Vive ». E 2002, e c'hoarias Jean-Charles Guichen gant David Pasquet ha Sylvain Barou (Barou-Pasquet-Guichen) E 2004, ec’h embannas ar strollad Guichen Quartet ur bladenn-arc’hant nevez anvet « Frère » asambles gant Etienne Callac ha Antonin Volson.
Avenches
Avenches zo ur gumun hag ur gêrig eus Suis, e Kanton Vaud, e distrig La Broye-Vully.
Istor
Avenches a voe da gentañ e Belgica, ha goude e Germania Superior, ha goude c'hoazh e proviñs Maxima Sequanorum.
Lazhadeg Namyangju
Lazhadeg Namyangju (koreaneg : 남양주 민간인학살 ("lazhadeg Namyangju"), Hanja : 南楊州民間人虐殺, ("lazhadeg tud Su Yangzhou") zo ul lazhadeg a oa bet graet gant Polis Republik Korea ha bezenoù lec'hel eus Seoul ha tro-war-dro etre miz Here 1950 ha penn-kentañ 1951 e Namyangju, e distrig Gyeonggi-do. En holl e oa bet lazhet ouzhpenn 460 a dud. En o zouez e oa 23 bugel dindan 10 vloaz.
Goude an trec'h e fin Eil Emgann Seoul, pennoù bras Republik Korea o devoa roet an urzh da harzañ ha lazhadegañ hiniennoù gant o familhoù dre ma oant sañset bezañ komunourien pe harperien Korea an Norzh. E-kerzh al lazhadeg, Polis Republik Korea en doa bet lazhadeget trevourien e Goyang Geumjeong ivez nepell diouzh hini Namyangju.
D'an 22 a viz Mae 2008, Kengor ar Wirionez hag an Adunvanadur (Truth and Reconciliation Commission) en doa goulennet groñs gant gouarnamant Republik Korea en em zigareziñ evit al lazhadeg ha sikour da gaout ul lid-enoriñ evit ar c'houzañvidi.
Electra hag Elise Avellan
Electra Amelia Avellan hag Elise Isabel Avellan (gevellezed gwir), ganet d'an 12 a viz Eost 1986, zo aktourezed venezuelat. Brudet int bet evit o rolloù "Crazy Babysitter Twins" e 2007 er film Grindhouse hag evel ar c'hlañvdiourezed "Mona and Lisa" e Machete, ur film eus 2010. Electra hag Elise o deus bet adkemeret ar rolloù-se e 2013 er film Machete Kills, un heuliad d'an hini kentañ. Ganet int e Caracas, e Venezuela. An tad zo breur da Elizabeth Avellan, ur broduerez filmoù, hag a oa bet gwreg Robert Rodriguez. Ar vamm a oa bet top-model hag aktourez. Ar gevellezed o deus pozet asambles evit golo Maxim e spagnoleg.
Gellifor
Gellifor zo ur gêriadenn vihan e Kembre, e Sir Ddinbych. Emañ en hanernoz da gêr Rhuthun, e tu reter traoñienn Dyffryn Clwyd. E parrez Llangynhafal emañ.
Moel Famau, unan eus kernioù Bryniau Clwyd, zo un tammig er reter d'ar gêriadenn.
Syr-Daria
Ar Syr-Daria a zo ur stêr e Kreizazia, 2 212 km hed dezhi, hag a dremen dre dTadjikistan, Ouzbekistan ha Kazakstan.
Eienañ a ra e daou lec'h, er menez Tian Shan e Kirghizstan — ar stêr Naryn — hag e reter Ouzbekistan — ar stêr Kara-Daria. Redek a ra trema ar c'hornôg ha diwezhatoc'h trema ar gwalarn dre su Kazakstan, a-raok aberiñ e Mor Aral.
Tremen a ra dre kêrioù Kokand, Khodjent, Kyzylorda ha Hazrat-e Turkestan.
Oleniok
An Oleniok (Оленёк e ruseg, Өлөөна e yakouteg) a zo ur stêr, 2 292 km hed dezhi, e biz Siberia, e Rusia, en Azia. Redek a ra war an tiriad Krasnoïarsk hag e Sac'ha (Yakoutia).
Eienañ a ra ar stêr e torosad Kreizsiberia, war-dro 200 km en norzh da Ekonda. Tremen a ra dre kêrioù Oleniok (kêr), Souchana, Taimilyr, Sklad, Oust-Oleniok ha Bouolkalach. Aberiñ a ra e Mor Laptev (Meurvor Arktika).
An Oleniok a zo ur stêr beskedus. Listri a c'hall mont warni a-hed 965 km adalek Souchana.
Ken Laszlo
Ken Laszlo (Gianni Coraini), ganet d'an 18 Gouere 1954 e Firenze, zo ur soner italo disco.
Machete (film, 2010)
Machete zo ur film exploitation ha birvidik stadunanat embannet e 2010, sevenet ha skrivet gant Robert Rodriguez hag Ethan Maniquis. Diazezet eo war an dudenn Machette eus ar frañchiz Spy Kids. Ar film zo un ouzhpennadur d'ar filmig tañva faos anvet heñvel evit ar film Grindhouse gant Rodriguez ha Quentin Tarantino e 2007. Machete zo ur film B doare Grindhouse, hag er film e vez adkavet lodennoù eus ar filmig tañva.
Aktourien bennañ ar film eo Danny Trejo, Robert De Niro, Jessica Alba, Don Johnson, Michelle Rodriguez, Steven Seagal, Lindsay Lohan, Cheech Marin ha Jeff Fahey. Ar wech kentañ eo da Danny Trejo c'hoari an dudenn. Evit Steven Seagal eo ar wech kentañ ma vez skignet ur film gantañ er sinema abaoe 2002 gant ar film Half Past Dead.
Machete zo bet embannet e Stadoù-Unanet Amerika gant 20th Century Fox hag embregerezh Rodriguez, Troublemaker Studios, d'an 3 a viz Gwengolo 2010. Ur film da heuilh zo bet embannet anvet Machete Kills, renet gant Rodriguez e-unan, hag a zo bet embannet d'an 11 a viz Here 2013.
Al-Ghazali
Sellout a reer outañ evel unan eus ar re gentañ a bledas gant an amgredoni hag an amzivin. Gant e skridoù e tegasas kemm d'ar brederouriezh vuzulmat, a oa levezonet gant prederouriezh Henc'hres araozañ (skrivañ a reas al levr Dislavarioù ar filozofourien -Tahāfut al-falāsifa - a-enep da Avisenna). Lakaat a ra e-kreiz e breder meizad un Doue krouer ha pennkaoz a bep tra a c'hoarvez (ha dre se mennozh ar burzhudoù) ha mennozh ur vuhez en tu all d'ar marv.
Al-Ghazali a seller outañ a-wechoù, e broioù ar reter kement hag e broioù ar c'hornôg, evel ar muzulmad pouezusañ goude ar profed Mohammed. E levr pennañ, Ihya' `Ulum al-Din (Advevadur skiantoù ar feiz) a vez sellet outañ gant tud 'zo e-giz "un hollad eus ar gwir gredenn vahomedat".
Notennoù
<References/>
Emgann Curalaba
Emgann Curalaba, zo un emgann etre an armeoù spagnol ha Mapouched Patagonia d'an 23 a viz Kerzu 1598, ha gwelet eo evel unan eus ar pennañ taolioù-brezel e Brezel Arauco. Distrujet mik e voe ur golonennad renet gant gouarnour spagnol Chile, Martín Óñez de Loyola, gant an henvroiz renet gant ar pennoù mapouche Pelantrarü, Huaiquimilla hag Anganamön. Da-heul ar faezhidigezh-se ha marv ar gouarnour e voe dilezet meur a gêr ha kreñvlec'h spagnol e su Chile.
Meleagris
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Sintel
Sintel a zo trede film-berr frank eus ar Blender institute, goude Elephants Dream ha Big Buck Bunny. E anv kod a oa Durian, aozet eo bet gant poelladoù frank hepken (war-bouez evit ar sonerezh) ha gant ar poellad Blender dreist-holl. Ar film a zo dasparzhet dindan al lañvaz Creative Commons Attibution 3.0. Holl ar restroù o deus servijet evit aozadur ar film a vo lakaet war internet da pellgargañ en un doare dieub e-pad an diskar-amzer 2010.
Ar produadur a zo bet diskleriet ar 5 a viz Mae 2009, ha kroget eo bet da vezañ aozet ar 1añ a viz Gwengolo 2009. Ur c'hentañ skignadenn a zo bet d'ar 27 a viz Gwengolo 2010 en Izelvroioù. Ar film a zo war Internet abaoe an 30 a viz Gwengolo 2010. Evel evit ar raktresoù all, krouet eo bet gant ar pal lakaat en a-raok ha gwelaat Blender, met ar wech-mañ en ur wiriekaat savadur ar stumm 2.50 eus ar poellad.
Jean-Charles Guichen
Jean-Charles Guichen zo ur gitarour ampart. E vestroni war e venveg en deus sikouret anezhañ da sevel e stil muzik dezhañ e-unan, hag unan aes da anavezout. E vuhez a soner a grogas gant ar strollad Ar Re Yaouank krouet en 1986 gant e vreur Fred Guichen ha daou soner all. Dont a reas Jean-Charles da vezañ soner a-vicher da 18 vloaz ha beajiñ a ra dre ar bed a-bezh.
Sintel
Tem ar film-berr a zo bed an heroic fantasy. An anv kod a zeu eus durian, frouezh eus Gevredazia, a zo, evel ma lar an aozerien :
Jean-Charles Guichen
Skrid buhez
Kroget eo Jean-Charles gant ar muzik abred-tre. Da 6 vloaz en deus resevet e c'hitar kentañ ha kemeret en deus kentelioù solfadurezh ha gitar klasel e-pad 10 vloaz. Met prim-tre, en deus bet ur seurt heug gant ar solfadurezh... Ar soñj a zo deuet diwezhatoc'h dezhañ pa 'z eo kroget e dad da gas anezhañ d'ar festoù-noz ha p'en deus dizoloet sonerien evel Alan Stivell, Dan ar Braz, Gilles Le Bigot. Gant Soïg Sibéril en deus desket an doare son anvet "open tuning", da lâret eo dre kendonerezh digor, hag a zo implijet gantañ hiziv an deiz c'hoazh.
Sintel
Ar meizad orin a zo bet aozet gant Martin Lodewijk, anavezet en Izelvroioù evit comics, met ar skript a zo bet skrivet gant Esther Wouda, asambles gant Colin Levy (aozer), David Revoy (concept art), ha Ton Roosendaal (produour). Ar skipailh, stummet gant tud a youl vat choazet e touezh 150 kannad, a oa savet gant 6 arzour ha daou diorroer. Deuet eo 5 arzour all e-pad ar produadur.
Jean-Charles Guichen
Skrid buhez
Kroget eo da c'hoari er festoù-noz d'an oad a 16 vloaz gant Fred, e vreur, a oa 14 vloaz eveltañ. E dad a gase anezhañ d'ar sadorn noz hag e c'hoarie. Ar muzik a zeuas da gemer muioc'h-muiañ a amzer ha da vezañ pouezusoc'h-pouezusañ en e vuhez. Ur pennadig goude en deus kejet gant David Pasquet ha Gaël Nicol. Tremen a rae tout e zibenn-sizhunioù en Trou de mémoire en Sant-Nikolaz-ar-Pelem da evañ ha da seniñ muzik.
Sintel
Istor
Ur plac'h yaouank, Sintel, a gav un aerouantig gloazet war un doenn. Pareañ a ra anezhañ ha kavout a ra un anv : Scales. Siwazh, skrapet eo gant un aerouant gour. Sintel a glask neuze war e lerc'h er ur bed dañjerus...
Jean-Charles Guichen
Skrid buhez
E 1990, Jean-Charles a baouezas e studioù evit dont da vezañ soner a-vicher. Amzer Gwerz, Carré Manchot, Skolvan e oa. Yaouank e oant hag un tamm rock n'roll! D'ar mare-se eo en deus krouet e holl liammoù gant ar sonerien festoù-noz.
Sintel
Izili ar raktres
Listenn an izili er raktres a zo bet diskleriet an 20 a viz even 2009, savet eo gant :
Jean-Charles Guichen
Skrid buhez
Kroget eo da vezañ brudet e 1993, ma zeuas Fest-Noz still alive er-maez. E keit-se, Stephane De Vito a yeas d'e heul. Kemeret en deus ur c'henderc'her hag a zo kroget da vezañ anavezet dre ma rae abadennoù skingomz, ar sonadegoù en diavaez eus Breizh. E 1995, ar bladenn  Breizh Positive hag e 1997 ar bladenn Ar Re Yaouank a zeuas er-maez. Mont a rae mat ar strollad ur stelejerez evit e remziad.
Sintel
Izili ar raktres
Produour :
Jean-Charles Guichen
Skrid buhez
Goude bezañ bet sonet e-pad 10 vloaz asambles e 1998 e tivisas ar strollad Ar Re Yaouank d'en em dispartiañ. E 1998, e savas Jean-Charles ur bladenn nevez war e gont e-unan hag ober a reas ar c'h-Celtic Procession e kichen Jacques Pellen. Kejañ a reas gant Didier Lockwood ar bloavezh-se.
Sintel
Izili ar raktres
Meizad :
Skipailh :
Skor teknikel :
Mouezhioù, :
Daveoù
സിന്റല്‍
Zoroastr
Zoroastr, pe Zaratoustra a oa ur profed iranat kent JK, hag a ziazezas ar zoroastregezh.
Burebista
Burebista (Βυρεβίστας en henc'hresianeg) a oa roue Dakia etre 82 ha 44 kent JK. Unaniñ a reas ar meuriadoù a oa eno ha ren a reas warno. Aloubiñ a reas douaroù ar pobloù amezek e gevred Europa. Muntret e voe ha rannet e voe e zomani e meur a damm.
Unaniñ a reas ar C’heted hag an Daked a oa o chom en douaroù etre ar stêr Hercinica (Morava bremañ) er gornaoueg hag ar Bug er reter, hag etre ar C’harpatoù en hanternoz ha Dionysopolis er c’hreisteiz. Diazezañ a reas e gêr-benn (anvet Argedava pe Sargedava) e-kichen Mihăilești, a zo bremañ e mervent Roumania, e menezioù Orăştie. Eno e weler c’hoazh aspadennoù eus kreñvlec’hioù Burebista. Aloubet e voe douaroù nevez gantañ. E 60-59 kent JK e voe trec’h war ar pobloù kelt Boii ha Taurisci a oa o vevañ er gornaoueg hag er gwalarn, er pezh a zo bremañ Hungaria ha Slovakia. Goude 55 kent JK hag a-raok 48 kent JK e aloubas arvor ar Mor Du, gant kêrioù gresian Olbia hag Apollonia.
Ken bras e oa e zomani ha ken brudet e c’halloud ma klaskas Pompeius ober emglev gantañ evit e vrezel ouzh Jul Kaezar. Goude e drec’h a-enep Pompeius, e voe darbet da Gaezar kas e armeoù a-enep Burebista, met muntret e voe a-raok, d’ar 15 a viz Meurzh 44 kent JK. Er bloavezh-se ivez e voe muntret Burebista gant uhelidi eus Dakia o doa aon da goll o galloud. Goude ar muntr-se ez eas rouantelezh Burebista d’an traoñ ha rannet e voe e meur a damm.
Llandrillo (Sir Ddinbych)
Llandrillo pe Llandrillio-yn-Edeirnion zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e mervent Sir Ddinbych. Emañ e Dyffryn Edeirnion ha gwechall e oa e Sir Feirionnydd. Emañ war lez an Dyfrdwy, hanter-hent etre Corwen hag Y Bala.
Anvet eo diwar sant Trillo a zeuas eus Breizh, a-hervez, gant menec'h all, hag a savas Llandrillo e-kichen kember an Dyfrdwy gant ur wazh-dour anvet Ceidiog.
E Llandrillo, er, e voe ganet ar barzh Hywel Cilan, unan eus barzhed lez Rouantelezh Powys.
Meurvein eus an Neolitik a gaver tro-war-dro Llandrillo : kambr-vez Branas Uchaf, eus an trede milved kent JK, krommlec'h Tyfos, eus Oadvezh an arem ha krommlec'h Moel Tŷ Uchaf.
E 2011 e oa poblet kumuniezh Llandrillo gant 580 a dud, ha 337 anezho (59,2%) a oa kembraegerien.
Drouizelezh
Drouizelezh, a-wezhoù drouizouriezh, anvet nevezdrouiselezh peurvuiañ e bed ar skol-veur, a zo anezhañ ur redenn vennozhioù, pe vreudeuriezhel pe relijiel, - an daou asamblez moarvat; - evit ma vo staliet ar gendoniezh, hag an doujañs e-kenver ar bed naturel. Betek gwareziñ an endro hag ar boudoù e c’hell bezañ astennet ar savboent-se. Sevel liammoù gant ar bed naturel a ya da lakkaat an berzhidi da dostaat ouzh temzioù-spered ar relijionoù pagan kozh, hini an drouized a voe pennadurezhioù speredel ar Gelted kozh da gentañ-holl. Darnvuiañ an drouizelezh a denn d'ar baganiezh hag a nac'h ar relijionoù all, met e-doug an daou gantved kentañ (XVIIIvet ha XIXvet) e embanne an dalc'hidi bezañ kristenien ha drouized asambles. N’eus ket anv eus an drouizelezh a-raok an XVIIIvet kantved, e Londrez hag en em kinnig muioc'h evel ul luskad sevenadurel hag, a wezhoù, keltiegour. Azaouez ha bri e-keñver an Natur eo pennaennoù kreis an drouizelezh hag diouto e teu an tech evit kemer perzh e luskad an trevvaouriezh. Gwelet e vez ivez drouized an amzer-mañ o azaoueziñ an Hendadoù, ar re a oa o vevañ en amzerioù ragistorel, da gentañ.
Istor
En XVIIIvet kantved, pa oa ar romantelourien saoz o kanmeuliñ ar Gelted a veve e Preden e-doug Oadvezh an Houarn e kave mat an Drouized, seurtanvet ganto o-unan, klask dreveziñ beleien an amzerioù kozh-se e oa anavezet dindan an anv-mañ. Dister e voe an anaoudegezhioù war o fennoù ha pa embann al luskad drouizel a-vremañ bezañ penn ur chadennad a savfe dezho, n’eus ket tu kavout an gendalc’herezh. Fazioù ha droukintentoù war ar grafoù-se a zo bet kavet e labourioù ar ouizeien an XVIIvet kantved ha n’int ket da vezañ miret goude m’eo aet resisoc’h ha fonnusoc’h an enklaskoù istorel. Hervez an hengoun (distrujet e vije bet an dielloù e-doug bombezadennoù Londrez), Urzh an Drouized (Druid Order) a zo bet diazezed e 1717 e Tavarn ar Wezenn-Aval (The Apple Inn, Covent Garden) e Londrez, ha n'eus rentañ-kont ebet eus ar palioù hag an obererezhioù. War a seblant e voe aozet an emvod kentañ gant John Toland (1669-1722), un Iwerzhonad liesgouiziek hag e c'hellfe bezañ bet lakaet da chosen chief (penn dilennet). Un oberenn heverk ha dalif a skrivas : Hîstory of the Religion of the Druids (Istor relijion an drouized). Anavezet eo John Toland evel unan eus an diazezerien ar Frañmasonerezh hag ur spered boutin d'an daou luskad a zo a geñver ar vreudeuriezh hag ar peoc'h ha da geñver ar c'henskoazell.
Diazezet eo bet e 1781 Urzh an drouized gozh gant un nebeud artizaned ha marc’hadourien o doe anvet Henry Hurle da archdruid arc’hdrouiz). Digoret e vo logoù all, pep hini un archdruid dezho, tro-dro da Londrez hag e-barzh ar Rouantelez-Unanet. Hiziv ez eus war-dro 200 000. Evel ma vije un tonkad evit ar breuriezhoù-se e c’hoarvezas disemglevioù hag ur skism kentañ e 1833 hag e teuas Urzh an Drouized unaniezh war wel.. E 1791, Iolo Morganwg, ur C'hembread helennek war al lennegezh kembraek, a bedas un nebeud tud o chom e Londrez sevel Gorsedd yr Beirdd evit sevel lidoù deveret eus skridoù kozh. Treuzkaset e voe d'ar vro da c'houde heg e chomo ur skourr londrezat. Dibar eo al luskad-se pa 'z eo liammet-tre gant gant an emsav kembraek. Skourroù etrebroadel en deus aotreet e Breizh (Goursez Vreizh), Kerne-Veur (Gorsethh Kernow) ha pastell-vro kembraek e Arc'hantina. Ne weler ket aozadurioù ha ne vezont ket liammet ouzh ar yezhoù predenek.
Termenadur
Savet eo bet an termen "drouizelezh" diwar an anv roet d'ar re a rae war-dro an Hud relijiel e Kornog-Europa e-doug hag drouized a zo bet graet eus outo. N'eo ket kavet kendalc'herezh ebet etre ar re-se hag an drouized seurtanvet ganto o-unan en amzerioù modern. Koulskoude, emañ kalz a zrouized a-vremañ oc'h embann e reont lidoù kevatal d'ar re a voe graet er Ragistor.
E-touezh diazezerien an drouizelezh e kaver, da gentañ-holl, ar C'hembread, Iolo Morganwg, a fardas testennoù kembraek kinniget evel kozh-tre ha dastumet hengoun a-holl-vizkoazh ar speredelezh kelt enno. Ma darn al lidoù kinniget gantañ a yeas da vezañ sevenet e-doug festival arzel an Eisteddfod (ken kozh hec'h orin ma 'z eus roud anezhi en XIIvet kantved), ne gredas ket enebiñ relijion an drouized ha ar relijion kristen ha ne veze ket gouzañvet he nac'hañ en amzer-se. Kempred e voe embannadur barzhonegoù lakaet war gont Ossian, ur barzh skos eus an amzerioù kozh, gant James MacPherson. Lennet ha prizet e voe taolennadurioù buhezioù ar Skosiz kozh gant tud illur en Europa a-bezh (Voltaire, Napoleon ha Thomas Jefferson) a-raok ma vo prouet e voe goveliet pep testenn gant MacPherson e-unan. Diouzh ar skridoù-se e voe degaset muioc'h a zanvez eget an nebeud testennoù gresianek ha latin, pa n'eus ket a vammennoù kempred e yezhoù keltiek a veze implijet gant an drouized. Dre an enklask hendraouriezhel e denner nemet traezoù mut hag ne c'hell ket bezañ asur gant ar pezh a intenter diouzh deskrivadur an drouized savet gant an Iwerzhoniz goude un degad a gantvedoù. Ne c'heller ket sevel peurstudi kredennoù hag obererezhioù an drouized gozh.
Termenet eo bet un diforc'h etre daou seurt a zrouizelezh gant an drouiz Philip Carr-Gomm, an drouizelezh sevenadurel, hini drouized kembreidi, brezhoned ha kerneveuridi evit o obererezhioù sevenadurel , hag an drouizelezh ezoterek a zo e bal ober ur relijion. Drouized grederien a gav gwelloc'h ar gouiziegez Marion Jones. Kevet e vez drouized a zarempred lidoù drouizel ha sevenadurel, met ar breuriezhoù predenek a embann n'o deus netra da weled gant ar baganiezh.
Lidoù hag embregoù
Implijet e veZ gant ar strolladoù drouized "frankizenn(où)" evit o c'hevrennoù lec'hel ken e pouezont war o liammoù gant ar gwez hag e lakaont da soñjal e veze sevenet e kreiz ar c'hoadoù lidoù drouized ragistorel. Lidoù foran ha prevez a vez an darn a-bouez eus an embregoù drouizel. Ar gouelioù a greder bezañ bet a-bouez bras evit ar Gelted gozh a ro tu d'en em vodañ ez-foran. Kregiñ a ra an deiziadur kelt gant gouel Heven e Kalanna Du, goude e teu Emvoualc'h e Kala C'hwevrer, ha goude Beltan, e Kala Mae, ha goude Delou, e Kala Eost. Graet e vez urzhioù (drouized pe varzhed) eus an aozadurioù bras. Alies a-walc'h e vez kavet tri derez e-touez an izili eus an deraoudi betek an derez uhelañ a c'hell bezañ hini an drouized. Un drouiz meur pe un archdrouiz a c'hell bezañ an den pennañ pe ar "chosen chief" ar broioù saoznegerien? Be ez eus ivez derezioù ar varzhed hag an oviz. Peurvuiañ e kinnig ar strolladoù drouized kentelioù ha stummadurioù pe a-stroll pe dre lizher pe enlinenn.
Lidadegoù
Ha pa vez aozet o lidadegoù gant pep franzenn drouizel, ne glaskont ket dibunañ oberoù ez-furmel, met silañ er vodadeg ur c'hantouez hag ur santadenn dibar tennet diouzh an traou naturel tro-dro. Dindan an amzer e vez sevenet embregoù an drouized a-vremañ, e-tal lagad an Heol e lavaront bezañ, da lavared eo kreisteiz, pe e poent rik ar goursavioù-heol. A-wezhioù e sevenont lidadegoù en diabarzh pe e kreiz an noz. Hervez tro ar rannvloazioù ha gouelioù a greder bezañ bet lidet gant ar Gelted gozh. En em gelc'hiañ a reont al liderien alies goude ar galv d'ar pevar c'horn graet gant pep anezho en ur dresañ ur c'helc'h dec'hmegel war-zu ar pevar pennroud. Skuilhadennoù a c'hell bezañ graet gant un evaj bennak hag ul lestr a c'hell bezañ roet a zorn da zorn evit evañ ur banne; a-wezhioù e vez graet gant traou da zebriñ (bara, gwastell). Ehannoù evit ur prederi a c'hell bezañ lakaet etre al lidoù ken ma glaskont al liderien klevout ur seurt energiezh vadoberus. Implijet e c'hell bezañ an oberoù-se evit reiñ sikour d'un den klañv pe ma'z eus ur brezel pe ur c'hleñvedred o ren. N'eus unwisk ebet evit an drouized ha pa darn anezho a gav gwelloc'h en em wiskañ gant saeoù, a-wezhioù gant livioù evit pep renk ha lod all a wisk saeoù liv an douar warno. E-doug darn al lidadegoù e vez distaget aspedennoù o taveiñ da elfennoù diazez even an heol, an douar, ar wirionez, an Natur hag all. Implijet e vez frazennoù tennet diouzh skridoù Iolo Morganwg e luskadoù a orin predenek. Carmina Gadelica hag a zeu eus hengoun enezeier Bro-Skos a c'hell bezañ ur vammenn da aozadurioù drouizel zo.
Lec'hioù
Gwelloc'h e kav dezho an drouized ober o lidoù dindan an amzer e kreiz ur gweledva heverk pe tost d'un takad ragistorel, meurvaenel peurvuiañ, ha pa ne gred ket mui an drouized a-vremañ e voe savet arn oberoù-se gant an drouized gozh. Ul liamm arouezel gant lignezioù o hendadoù eo ken. Hervez drouized zo eo al lec'hioù-se pe ti Spered al lec'h pe greizennoù energiezh liammet gant an dourioù dindan. A-wezhioù e sav an drouized a-vremañ kelc'hioù mein pe taolioù-maen (anvet mein-log gant Goursez Vreizh). E Iwerzhon hag er Rouantelezh-Unanet e vez staliet lochoù c'hweziñ en ur heuliañ embregoù an New Age a z bet amprestestet d'an Amerindianed.
Ar varzhoniezh hag an arzhoù all
Ur pouez bras a ya d'ar varzhoniezh savet diwar an Awen pa vije-hi ur varregezh dibar d'an drouizez gozh ha pa vez treuzkaset an anaoudegezhioù drezi er sevenadurioù anskrid, ha muioc'h c'hoazh d'ar varzhed gozh. Ar varzhouriezh a zo kevatal d'an drouizelezh e skridoù diazezerien Goursez Vreizh. Dibunañ barzhonegoù a vez gwelet gant an drouized a-vremañ a vez priziet pa kredont e vezont-int awenet gant un nerzh doueel. Sklaeroc'h eo e Bro-Gembre pa veze aozet kentstrivadegoù evit ar varzhed, ar ganerien hag ar sonerien abaoe ar Grennamzer. Pa veze dalc'het ar festivalioù-se ur sizun-pad e voe anvet "Eisteddfodau" (eizhtez bodoù) hag voe gwelet e pep korn ar vro, a-raok ma veze dalc'het an Eisteddfod vroadel. War-nes mont da get e oant pa voe adkmeret an aozadur e 1819 gant Gorsedd y Beirdd, ar vreuriezh savet diwar mennozhioù ha skridoù Iolo Morganwg. Ouzhpennet e voe d'ar c'hentrivadegoù lidadegoù bloaz Gorsedd y Beirdd gant lidoù drouizel ha degemerioù solenn d'an izili nevez. An istorioù kaer a ya d'ober kinkladur kefredel an drouizelezh. Tennet e vezont, peurvuiañ, eus lennegezh bobl ar broioù keltiek, hag eus mojenn Arzhur alies a-walc'h. Eus sonerezh hengounel ar broioù keltiek (pe bet keltiek) e vez tennet splet ivez (Breizh, Breizh-Veur, Iwerzhon) hag e vez dibabet binvioù-seniñ evel telennoù, binioù, gimbardoù, bodhranoù, fleütoù, marteze abalamour da levezon ar sonerezh iwerzhonat.
Embregoù all
Ar gwez a vez pouezus-tre evit kalz a drouized ken e vourront menegiñ a lidañ anezho en ur zisplegañ dre ar munud petra e c'hellont kas e buhez Mabden dre o ferzhioù, o frantadoù buhez pe dre levezonoù an doueoù hag an hendadoù. Bez ez eus drouized a implij al lizherenneg Ogam evit an urisinerezh, pep lizherenn anezhi liammet gant ur wezenn. Evit ober memestra e kav gwelloc'h da drouized all implijout al lizherenneg coelbrenat savet gant Iolo MorgannwG. Dre vras e vez troet drouized da lakaat koustumoù kozh zo. Kinnig terepiezhoù dre al louzaouennoù e kaver alies-tre hag e vez priziet-tre an homeopatiezh.
Robert Carlyle
Robert Carlyle OBE, ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1961, zo un aktour skosat. Brudet eo bet dre e rolloù er filmoù Trainspotting (1996), The Full Monty (1997), The World Is Not Enough (1999), hag Angela's Ashes (1999). Gwelet eo bet ivez er skinwel evel er stiradoù skinwel Hamish Macbeth, Stargate Universe, ha Once Upon a Time. Enoret eo ebt gant ur BAFTA Award for Best Actor in a Leading Role evit ar film The Full Monty ha gant ur Gemini Award evit Stargate Universe. Lakaet e voe e anv evit un Emmy Award evit e labour en Human Trafficking (2005).
Indigirka
An Indigirka a zo ur stêr, 1 726 km hed dezhi, e Rusia, e reter Siberia.
Tro Breizh war varc'h-houarn
Tro Breizh war varc'h-houarn a zo ur redadeg a-dennadoù war varc'h-houarn aozet bep bloaz abaoe 1967, dindan an anvioù ofisiel Ruban Granitier Breton betek 2005 ha Tour de Bretagne cycliste - Trophée des Granitiers abaoe 2006. Tremen a ra ar redadeg dre ar pemp departamant breizhat. E 2007 ha 2010 e voe aozet an deroù e Jerzenez.