cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Umbilia hesitata
Umbilia hesitata a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Umbilia e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin boutin a-walc'h a vev en Aostralia ar gevred er mor don.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Iredale e 1916 dindan an anv genad Cypraea.
An anv hesitata a zeu eus ar fed ez eus bet gortozet pell a-raok reiñ un anv dezhañ : haesitare (latin) a dalv bezañ etre daou, argrediñ.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Umbilia hesitata o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
Daou isspesad a zo bet diskrivet :
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bras-se a zo etre 60 mm ha 100 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 51 mm gour pe ramz, betek 121 mm.
Gwelout ivez
Umbilia armeniaca, Umbilia capricornica daou spesad all er genad.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo en Aostralia ar gevred e Kembre nevez ar Su hag e Tasmania.
-1
753 Ab Urbe Condita = 1 kent J.-K.
Bolzano Novarese
Bolzano Novarese zo ur gumun en Italia, e proviñs Novara, e Piemonte.
Poiroux
Poiroux a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Bretanha (Ponta Delgada)
Bretanha a oa ur barrez e kumun Ponta Delgada, en Enez Sant Mikael‎, en Azorez, un enezeg da Bortugal. 13,03 km² a oa dindani, ha 1 334 annezad enni e 2001.
E miz Mezheven 2002 eo bet rannet etre teir farrez:
Brindisi Montagna
Brindisi Montagna zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Poderezh
<p align="left" style="spacing:6px; padding:6px; border:1px solid #006699; background:#EAF5FB"> Savet eo ar pennad-mañ diwar labour bet graet gant skolidi. Sikourit da wellaat an danvez, mar plij ganeoc'h.
An danvez
Graet 'vez poderezh gant pri hag a zo a orin ur meskaj etre pri, merl ha danvez-kailhastr. Padal e vez komzet eus "douar" labouret. E ti ar bourvezerien arbennikaet, e vez kavet an aliesañ pri gwenn, ruz ha du. Met gwerzhañ a reont ivez pri gant livioù dreistordinal : roz, gwer, glas,...
An ostilhoù
E gwirionez, an holl ostilhoù boutin a c'hellont bezañ implijet evit reiñ louc'hoù kinklus er pri, da skouer : loaioù, kontilli, fourchetezoù, stouvoù kreion, kregin,... Ur wech poazhet ar pri, ez eus tu livañ ar pezh gant barroù-livañ boutin ha gant oksid evit livañ.
Ar sec'hadur
Ur wech echu ar pezh, ret eo lenkrañ anezhi gant ur spoueen glebiet ha lakaat da sec'hiñ e-pad ur sizhun evit ur sentimetr tevder. Da heul briket e vez anezhi gant paper gwer pe "Scotch Brite". Lenkret e vez anezhi c'hoazh, ar pezh a tenno an direizhderioù.
Poazhañ hag amailhañ ar boderezh
An arzoù poderezh a zo lakaet div wech da poazhañ en ur forn ispisial. Ur wech kentañ a-raok amailhañ hag ur wech all goude.
Tu ‘zo neuze kinklañ ar boderezh gant barroù livañ ha oksid eus livioù disheñvel. Ar wastell, kinklet gant al livioù c’hoantaet, a zo lakaet da soubañ en amailh. An amailh, a c'hell bezañ lakaet ivez war ar pezh gant ur barr-livañ pe ur bistolenn ispisializet. Ur seurt poultr livet eo hag a zo mesket gant dour. An temperadurioù poazhañ, etre 850 °C ha 1400 °C, a zo dibabet hervez an douaroù implijet. Diforc’hiet 'vez ar feilhañs poazhet gant temperadurioù izel hag ar c'hrag pe ar borselenn poazhet gan temperadurioù uhel (etre 1250 °C ha 1400 °C°).
Ar fornioù
Ar fornioù implijet e poderezh o deus ur meizadenn disheñvel eget ar re all. Bez e c’hellont bezañ :
Podour
Meiziñ ha fardañ objedoù prierezh talvoudek pe kinklus, eo labour ar podour. Gant sikour un turgn pe gant an div dorn nemetken eo savet ar boderezh gantañ. Implijout a ra douaroù gant perzhioù disheñvel ha temperadurioù poazhañ disheñvel. Evit bezañ efedus a-benn gwerzhañ anezho ret eo dezhañ krouiñ pezhioù dreistordinal hag a blijfe d’ar brenerien.
Trivigno
Trivigno  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Félix Louis L'Herminier
Félix Louis L'Herminier, bet ganet d'an 18 a viz Mae 1779 e Pariz (Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Here 1833 er memes kêr, a oa un apotiker ha naturour gall hag en devoa embannet un nebeud labourioù skiantel war an evnoniezh.
Roe e voe e anv d'un nebeud spesadoù evned — Melanerpes herminieri, Puffinus lherminieri, Turdus lherminieri — ha saorianed — Leiocephalus herminieri — da zougen bri dezhañ.
Novarese
Novarese zo ur ger italianek, un anv-gwan hag a denn da gement tra a deu eus kêr Novara, pe eus proviñs Novara.
Lec'hioù
Ma kaver ar ger en anvioù kumunioù eo peogwir e kaver an anv kumun e proviñsoù all.
Bonobo
Ar bonobo, anvet ivez chimpanze korr, a zo ur "marmouz meur" rummataet e kerentiad an Hominidae. Eus ar memes genad hag ar chimpanze boutin eo, nemet ez eo bihanoc'h. Bevañ a ra e Republik Demokratel Kongo. Ul loen en arvar ez eo.
Energiezh an heol
Energiezh an heol a zo energiezh degaset gant al lodenn eus ar skinoù heol a zegas energiezh termek ha gouloù betek gorre an douar, goude bezañ bet silet gant atmosferenn an douar.
An doare pennañ da broduiñ tredan gant an heol eo ar panelloù fotovoltaek. Energiezh an heol zo un energiezh nevezadus hag a c'heller implijout dizehan hep saotrañ an Natur tro-dro. An energiezh nevezadus ar muiañ implijet eo : en ur ober bloaz e vez bevezet gant ar blanedenn dek miliard a donennoù kevatal petrol (Tonnes équivalent pétrole (Tep)), da lâret eo 3% eus ar pezh a vez profet deomp gant an heol bemdez. An energiezh-mañ a vo nevezadus ken ma vo an heol o lugerniñ, da lâret eo war-dro 4,5 miliard a vloavezhioù. Un tu mat eus energiezh an heol ivez eo n'eus banne dioksidenn garbon (CO2) ebet dilaosket en aergelc'h. Meur a implij a vez eus an tredan produet gant an heol, da skouer ez eus tu d'en em dommañ, pe c'hoazh lakaat an tredan en ti evit espern arc'hant pe traoù all ivez.
Barbara Villiers (1654–1708)
Barbara Villiers (war-dro 1654 - 1708) a oa dimezell a enor gant ar Rouanez Anne Breizh-Veur ha gouarnerez gant ar priñs William, Dug Gloucester. He c'hoar, Elizabeth Villiers (deuet da vout kontez Orkney) a oa serc'h William III etre 1680 ha 1695. Merc'h e oa da Edward Villiers eus Richmond, ha da Lady Frances Howard. Barbara a deuas da vout dimezell a enor gant priñsezed York ,kent da Mary dimeziñ da William en 1677.
E-lec'h mont gant he c'hoarezed, Anne, Katherine, hag Elizabeth, da Den Haag, e chomas Barbara e Bro-Saoz, ma'z eas da lez Anne. Eno e voe mignonez da Sarah Churchill, Dugez Marlborough, kement ha ken bihan ma savas gwarizi-tag er rouanez.
Barbara a vije bet a-du gant ar roue James II.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas Barbara da John Berkeley, 4vet Beskont Fitzhardinge of Berehaven (1650 - 1712). Div verc'h o doe, hogen hini anezhe ne voe roet dezhi titl o zad :
Palazzo San Gervasio
Palazzo San Gervasio  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Lugi
Anv
E levr Klaudios Ptolemaios (II, 3, 8 ) e lenner Λούγοι = LUGI / Λόγοι = LOGI / Λούγους = LUGOS. Hervez Rivet & Smith, a-du gant Anders Ahlqvist, e teufe eus an anv doue Lugus, mes ivez diouzh keltieg *ligos > iwerzhoneg loch = al liv du. Diwar al liv du, e c'hallfed soñjal er ger galianek lougos, a dalv kement ha bran (Gwelout ar c'haozeadennoù diwar Lugdunum, Lyon), posubl hogen diasur.
Ma vez digemeret Lug- evel doue ar sklerijenn, Decantae e vefe neuze : Dê = doue + Cant- = lugernus, ha Smertae a zo anvezet dija evit bezañ ul lesanv da Lug (Smertios, Smertatios). Da lavarout e kaver amañ ur bobl rannet e tri skourr.
An dra-se a zo heñvel ha tost d'ar "Ver Sacrum" evit an Italianed. Pa oa ret d'ur bobl en em rannañ, al lodenn disrannet, kaset da sevel ur bobl dieub e lec'h all, pe bell, pe dost, e gemere eviti un anv arouez e bobl vamm.
Jean-Paul Allard en eus displeget ar memes tra evit ar Germaned Longobardi, diwar Langbardh = lesanv Wotan, an doue e varv hir.
Serrigny
Serrigny zo un anv-lec'h gallek.
Melanerpes formicivorus
Melanerpes formicivorus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus formicivorus (kentanv) da gentañ-penn (e 1827) gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).
Boued
Bevañ a ra diwar vez dreist-holl ha kemer amprevaned, frouezh ha sev ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ :
Rouaned Aragon
Tiegezh Habsburg
Unvanet e voe Kurunenn Aragon gant Rouantelezh Kastilha. Gouarnet e voe Aragon neuze gant Besroue Aragon.
Laroque
Laroque pe La Roque zo un anv-lec'h gallek.
Gerdarzh
Dont a ra eus gallekadur an anv okitanek La Ròca‎.
Anne Etchegoyen
Anne Etchegoyen (Ane Etxegoien en euskareg), ganet e 1980 e Donapaleu e Nafarroa Beherea, zo ur ganerez euskarek. Kanañ a ra ivez e galleg, e spagnoleg hag e gaskoneg.
Piramidenn (savouriezh)
Ur biramidenn zo ur savadur tric'hornek e dalioù. Ar stumm boutinañ eo ar biramidenn karrezek he sichenn ha pevar zal dezhi. Ar re anavezetañ eo piramidennoù Egipt hag ar piramidennoù rakkolombian (sevenadurezhioù aztek, maya, inka...) e Kreiz ha Suamerika.
E-pad milvedoù e voe ar piramidennoù ar savadurioù brasañ war an Douar. Ar biramidenn ruz e bered-veur Dahchour a voe an hini uhelañ betek ma voe savet piramidenn vras Gizah (e 2560 kent JK well-wazh) en Egipt. Piramidenn Cholula, e Mec'hiko, eo an hini gant an ec'honad brasañ.
Dumba
Arondisamant Saintes
Arondisamant Saintes a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente-Maritime hag e rannvro Akitania-Nevez.
Arondisamant Saint-Jean-d'Angély
Arondisamant Saint-Jean-d'Angély a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente-Maritime hag e rannvro Akitania-Nevez.
Arondisamant Saintes
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Saintes e 9 c'hanton (betek 2014) hag e 107 kumun :
Arondisamant Saint-Jean-d'Angély
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Saint-Jean-d'Angély e 7 kanton (betek 2014) hag e 115 kumun :
Arondisamant Saintes
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 88 kumun zo en arondisamant Saintes bremañ.
Arondisamant Saint-Jean-d'Angély
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 111 kumun zo en arondisamant Saint-Jean-d'Angély bremañ.
Puñs
Ur puñs zo un toull kleuziet en douar da dizhout an dour dindan an douar. Degas a c'haller an dour-se war c'horre an douar gant ur c'helorn pe ur pomp.
Briga Novarese
Briga Novarese zo ur gumun en Italia, e proviñs Novara, e Piemonte.
Bellinzago Novarese
Bellinzago Novarese zo ur gumun en Italia, e proviñs Novara, e Piemonte.
Maria Francisca
Maria Francisca zo un anv-badez kevrennek portugalek ha spagnolek.
Gerdarzh
Diwar an anvioù Maria ha Francisca
Dan Castellaneta
Daniel Louis Castellaneta (anavezetoc'h evel Dan Castellaneta), bet ganet en Oak Park, Illinois (Stadoù-Unanet Amerika) d'an 29 a viz Here 1957, a zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Hippie
Al luskad Hippy, kroget er bloavezhioù 1960, a zo unan eus an dispac'hoù sokial ha sevenadurel brasañ merzet er bed abaoe un nebeud kantvedoù. Pal al luskad-se, kaset da benn dreist-holl gant tud yaouank ganet diwar ar "baby-boom", a oa krouiñ ur gevredigezh nevez hag a yafe a-enep reolennoù, doareoù soñjal ha kevredigezh o zud, hag a-enep ar gevredigezh beveziñ deuet gant an teknikoù nevez.
Termenadur
Hippy : Ar ger "Hippy" a zeufe da gentañ eus ar ger "hip" hag a dalvez "gwelet" ha eeus ar ger "hipi" a dalvez "digeriñ e zaoulagad" e Wolof, ur rannyezh eus Afrika. Adkemeret eo al lavarenn-se er ger "Hipster" er bloavezhioù 1940 da envel ar re a selaou un seurt ispisial a Jazz a zo diouzh ar c'hiz d'ar mare-se anvet "Bebop". Ar ger "Hippy" a vefe ivez un doare c'hoari-ger o tont diwar ar ger "Hype" e saozneg a dalvez "bezañ en taol". Met, ar ger "Hippy" n'eo ket ar ger orin evit envel ar re a vefe bremañ anvet evel-se. En em envel a raent "Freaks" (a dalvez "euzhvil" e saozneg) pe "Heads" ("penn" e saozneg a zo evit gwir anv ar re a gemer drammoù) pe Acid Heads a zo ar re a gemer Acid (LSD). An LSD a oa un dramm implijet kalz gant an Hippied dreist ma oa difennet gant ar stad. An LSD a oa kinniget dindan stumm paper-splu a oa troc'het e karrezioù bihan warno un dakennad LSD dourennek. Ar c'harrezioù paper-splu-se a oa euvret dre ar genoù ha kas a rae cheñchamantoù imor, gwelet ha soñjal.
Orin an Hippy
Al luskad Hippy a zo deuet war wel en un doare splann er bloavezhioù 1960 met an doare soñjal-se n'eo ket nevez tamm ebet. Merzet eo bet abaoe 1896 ar brederouriezh-se en Alamagn gant al "Lebensreform", an "Wandervogel" hag an "Naturmensch" a oa evit un doare bevañ tost deus an natur. Krouet eo bet ganto ur c'hamp er menezioù e lec'h m'o deus lakaet e pleustr o doare-bevañ utopia. O c'hamp a zo, pa vez keñveriet skeudennoù eus ar mare, tost tre ouzh meuriadoù Hippy ar bloavezhioù 1960. E 1935 e teuas an "naturmensch" Maximillian Sikinger e SUA evit kendrec'hiñ Amerikaned da heuliañ o doare-bevañ "Nature-boys". Ar gejadenn-se he deus sikouret kalz diorren ar meuriad Hippy ar bloavezhioù 1960. Ar re o deus levezonet war-eeun an Hippied a zo ar "Beatniks" e 1950. Ar re-se a oa tud frank o beajiñ a-hed an amzer, bez o doa un doare bevañ tost-tre eus hini an hippied. Tud brudet al luskad a zo William S. Burroughs, Allen Ginsberg ha Jack Kerouac o deus levezonet an Hippied gant o oberennoù (levrioù, sonerezh...)
Penn kentañ e SUA
E 1960 e SUA eo e krogas evit gwir al luskad Hippy d'en em ledañ. Ar re yaouank d'ar mare-mañ a grogas da stourm a-enep doareoù ober ar sistem, da skouer brezel ar Vietnam pe stourm ar reoù du o c'hroc'hen evit o gwirioù a zo darvoudoù a lak anezho d'en em zistagañ deus galloud ar stad. Al luskad beatnik e penn-kentañ ha war-lerc'h al luskad Hippy a zesachas leun a dud yaouank aet skuizh gant kevredigezh o zud, ur c'hementad bras a dud yaouank dindan 18 vloaz aet kuit eus ti o zud en deus heuliet al luskad evit mont davet ar meuriadoù Hippy. An dud yaouank-se a zo etre 18 ha 30 vloaz, studierien evit al lodenn vrasañ hag o tont eus familhoù eus ar rummad sokial kentoc'h etre ma n'eo ket a-us. C'hoant o deus cheñch ouzh an "American way of life" a zo deuet gant an industriezh. A-enep ar gevredigezh beveziñ int hag a-enep an "danvezelouriezh" a zo ar fed taoler pouez da tout ar pezh a zo ar madoù fetis. Ne gredont ket d'ar pezh a zo anvet "dont a-benn sokial", tout ar pezh a vez gounezet gant al labour hag ar statudoù a vez akuizet a-drugarez dezhañ. C'hoant o deus krouiñ ur gevredigezh disheñvel eus hini o zud,Jack Weinberg unan eus pennoù bras al luskad en deus lavaret ar frazenn brudet-se: "Na roit james o fiziañs da dud hag a zo koshoc'h eget 30 vloaz". Nac'hañ a reont mennozh an aotrouniezh, aotroniezh e dud, fed e vefe unan gant muioc'h a c'halloud eget an hini all a zo un dra ne zegemeront ket. Nac'hañ a reont ivez ar feulster, holl ar stourmoù kaset a-benn ganto a zo tremenet eus un doare difeulst. Ar garantez hag ar peoc'h a zo kreiz o luskad. An troioù-lavar "Peace & Love" pe "Make love not war" a zo anavezet kenañ hag aroueziañ a ra mat ar brederouriezh Hippy. Evito eo didalvoud ar madoù teknologel e-keñver ar madoù naturel hag a zo lakaet muioc'h muiañ a-gostez eus ar gevredigezh abaoe ar bloavezhioù 1950. C'hoant o defe kaout ur seurt unvanelezh gant an natur, dont a-benn da grouiñ ur gevredigezh nevez en ur implijout an doareoù ober hengounel, da lavaret eo beviñ diwar an natur hep kennebeut distrujañ anezhi hag en ur skarzhañ ar madoù teknologel ne dalvezont ket ar boan evito. Stourm a reont kalz a-enep an nukleel hag ar re kentañ int o lakaat e pleustr doareoù ekologel gant an energiezhoù adnevesaet, al labour-douar bio... Se a zo dre vras an doare soñjal a zo bet anvet "Hippy", met bez ez eus leun a doareoù disheñvel da soñjal hervez pep den, rak an holl o doa o mennozh resis diwar o bed peurvad.
Woodstock:
Etre ar 15 hag an 18 a viz Eost 1969 eo tremenet ar pouezusañ hag anavezetañ strolladenn Hippy a zo bet en Istor : "The Woodstock Music and Art Fair". Ar gouel-se a zo c'hoarvezet er Stadoù-Unanet e Bethel hag a zo ur gêriadenn staliet da 60 Km eus Woodstock, ha n'eo ket e Woodstock end-eeun evel ma vez kredet an aliesañ. Strollet en deus 400 000 den padal e veze gortozet etre 100 ha 200 000 den hepken,hag al lodenn vrasañ n'en deus ket paet o mont-e-barzh, abalamour da se o deus kollet an aozerien kalz a arc'hant, met a zo bet adpaket goude gant gwerzh ar produoù deverat. Kement a dud a oa ez eus bet kudennoù e-keñver an hentoù er rannvro-se eus ar Stadoù-Unanet e kerzh an hañv-se. Ar pezh a zo bet souezhus kenañ ha hep-e-bar er fest-mañ eo n'ez eus bet gwallzarvoud ebet pe dost gant an arvesterien. Archerien o deus lavaret e oa bet muioc'h a gudennoù gant ar vakañsourien er rannvro eget gant ar 400 000 gouelerien-se. E-kerzh ar fest-mañ ez eo bet c'hoariet eus a bep seurt sonerezh : rock ha sonerezh folk da gentañ-penn met ivez blues rock, folk rock, jazz-rock fusion, Hard rock, latin rock, rock psikelelik. O kemer perzh ez eus bet : Joan Baez, Grateful Dead, Janis Joplin, The Who, Joe Cocker, Jimi Hendrix evit ar re brudetañ met ivez Country Joe & The Fish, Mountain, Ten Years After, The Band, Johnny Winter, Blood, Sweat and Tears, Crosby, Stills, Nash & Young …* Mare ar gouel-se a zo ar poent lec'h ma oa en e uhelañ al luskad Hippy.
O doare bevañ
. An Hippy a glask un doare nevez da veviñ a zo diazezet war ar frankiz, ar reizh, ar sonerezh. Klask a reont santadennoù nevez, diwar-se e vez bevezet kalz an LSD, un dramm a lak da bennsaoutiñ a oa aotreet d'ar mare-se. An euvradur-se a grouo ar psikedelism a zo ar fed adsevel dre al livaj, ar sonerezh pe dre ar skrid ar santadurioù santet dre euvradur an dramm pa ne vezer ket dindan e efed. An LSD a vo difennet e 1966 ha gwelet evel ur sustañs dañjerus kenañ evit ar vro a-bezh.
Ar meuriadoù
An Hippied a vev en un doare frank kenañ : An darempredoù reizhel a vez frank kenañ, gellout a reont kaout darempredoù gant hini-mañ-hini.(ar pezh en deus sikouret aotre an doareoù dihilañ hag an diforc'han e SUA). Ne labouront ket d'ul labour gopret, labour a ra an holl evit ar meuriad da skouer al labour-douar, krouiñ tiez. Sevel ar reont an douar evit kaout boued pa z'ont war ar maez.Ar vugale a vez desavet a-stroll ha nac'hañ a ra an an dud kaout aotrouniezh war o bugale. Ne zebront ket a gig rak ez int a-enep lazhañ boudoù bev. N'ez eus ket a madoù hiniennel, an holl draoù a vez evit ar meuriad a-bezh. An holl a sikour evit diorroen ar meuriad. An holl a zo kevatal, n'ez eus morse bet a vestr en ur meuriad evit lavar d'an dud petra ober, an holl zo frank d'ober ar pezh o deus choant keit ha n'eo ket noazus evit an holl. Bevezet vez kalz a drammoù (LSD, marijuana...) a-benn kaout santadurioù nevez. Beajet vez kalz, ne zirenk ket anezho cheñch lec'h bevañ rak n'int ket staget d'o annezidigezhioù. An holl veuriadoù a zo bet savet eus un doare naturel-kenañ, na oa den evit urzhiañ al luskad. Dre diaesterioù darempredoù hag aozadur, lod vrasañ ar meuriadoù Hippy n'eo ket chomet bev pell. Hiziv an deiz, chom a ra c'hoazh un nebeud kampoù Hippy da skouer hini Christiana e Danmark, savet e 1971 a zo ar c'hamp Hippy brasañ savet. Unan a chom c'hoazh e Bro-C'hall e Normandi ha chom a ra tro 40 meuriad en Alamagn.
An doare d'en em wiskañ:
Lakaet e veze da dalvezout ar "Body freedom" (frankiz ar c'horf) da lavaret eo ne vez roet bevenn ebet d'ar c'horf:
Fin al luskad Hippy
Meur a elfenn en deus lakaet al luskad Hippy da vont da get. E miz Kerzu 1969 eo bet aozet un abadenn digoust gant ar Rolling-stones en Altamont er Stadoù-Unanet. Soñjet o doa e vefe un "eil Woodstock", met siwazh ez eus bet kalz a wallzarvoudoù e-keñver e Bethel e lec'h ma oa tremenet er peoc'h penn-da-benn. Bez' ez eus bet meur a emgann, un den a zo bet lazhet hag un den en deus troet e bistolenn war-du Mick Jagger.An "eil Woodstock"-se en deus lakaet ar gouelioù Hippy da vont da get gant ar vrud fall en deus graet. D'ar memes mare e voe tamallet un Hippy da vezañ bet lazhet un den ar pezh lakaas SUA da gaout ur sell fall war an Hippied. Gant marv Jimi Hendrix, Jim Morrison ha Janis Joplin abalamour d'o bevezadur drammoù-kreñv en em lakaas an Hippied da vezañ gwelet evel tud diemren ha sell an Amerikaned warno en deus cheñchet. En abeg da fin brezel ar vietnam e chomas a-sav ar mediaoù d'en em zedenn diwar-benn an Hippied a oa o stourm a enep dezhañ, neuze e chomas a-sav ar bobl amerikan d'en em zedenn diouto ivez. Donedigezh ar punk, ar metal, an disco a zo ivez unan eus abegoù fin ar Hippy rak eo deuet da vezañ digoulzet al luskad, ne oa ket ken diouzh ar c'hiz kaout e blas en ur meuriad ha kaout ar blev hir. Al luskad a zo chomet a-sav penn-da-benn er bloavezhioù 1970/1980. Bremañ, 40% an Hippied a zo o deus kavet labour ha savet ur familh, ha neuze distroet da vod bevañ ar gevredigezh hag o doa stourmet a-enepti e-kerzh tout ar bloavezhioù-se.
Karl Hoffmann (naturour)
Karl Hoffmann, bet ganet d'ar 7 a viz Kerzu 1823 e Stettin (Rouantelezh Prusia d'an ampoent) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Mae 1859 e Puntarenas (Costa Rica), a oa ur mezeg ha naturour alaman.
Roet e voe e anv d'un nebeud spesadoù da zougen bri dezhañ.
Giovanni Pico della Mirandola
Giovanni Pico della Mirandola a oa ur prederour italian er kantved, ganet d'ar 24 a viz C'hwevrer 1463 e kastell Mirandola ha marvet d'ar 17 a viz Du 1494 e Firenze.
Guidobaldo Iañ da Montefeltro
Guidobaldo Iañ da Montefeltro, ganet e Gubbio e 1472 ha marvet e Fossombrone e 1508, a oa Kont Montefeltro ha trede dug Urbino. Diframmet e voe e zugelezh digantañ gant Cesare Borgia, hogen distreiñ a reas er galloud.
Mab e oa da Federico III da Montefeltro ha da Battista Sforza Battista Sforza (1446 – 1472). E vamm a oa merc'h da Alessandro Sforza, aotrou Pesaro, ha d'e bried kentañ Costanza da Varano. Pa varvas e dad e 1482 e renas war e lerc'h. Dimeziñ a reas da Elisabetta Gonzaga, c'hoar da Francesco II Gonzaga, Markiz Mantova. Guidobaldo a oa dic'houest, bugel ebet n'o doe, met hi ne fellas ket dezhi terriñ o eured.
Brezeliñ a reas evel unan eus kabitened ar pab Alesant VI skoaz ouzh skoaz gant soudarded ar roue gall Charlez VIII pan eas da aloubiñ kreisteiz Italia ; goude-se e voe gopret gant Republik Venezia a-enep Charlez. E 1496, e oa Guidobaldo o vrezeliñ evit ar pab, e-kichen Bracciano, pa voe prizoniet gant ar re Orsini ha Vitelli, ha laosket da vont bloaz goude.
E 1502 e rankas tec'hel eus Urbino dirak arme Cesare Borgia, met distreiñ a reas goude marv ar pab Alesant VI, tad Cesare Borgia e 1503. Advabañ a reas e niz Francesco Maria della Rovere, mab d'e c'hoar, Giovanna da Montefeltro, ha niz d'ar pab Jul II, hag evel-se e voe unanaet aotrouniezh Senigallia ha dugelezh Urbino. Harpañ a reas Jul II da adc'hounit Romagna.
Brudet e oa lez Urbino en amzer an duged Guidobaldo hag Elisabetta evel unan eus ar re granañ en Italia. Tud a lizhiri a veze eno. An istorour saoz-italian Polydore Vergil a labouras evit an duged, evel a reas ivez Baldassare Castiglione, toberour  Il Cortegiano, a zeskriv lez Urbino.
E varv
Mervel a reas e 1508, da 36 vloaz, e Fossombrone, eus ar pellagra, ur c'hleñved eus ar c'hroc'hen, hag e niz Francesco Maria della Rovere a renas war e lerc'h.
David Ogden Stiers
David Allen Ogden Stiers, ganet e Peoria (Illinois) d'an 31 a viz Here 1942 ha marvet e Newport (Oregon) d'an 3 a viz Meurzh 2018, a oa un aktour stadunanat.
Goell
Ar goell a zo mikro-organegoù unkelligek eus riezad ar Fungi gouest da lakaat danvez organek (loened pe blant) e go. Implijet e vez evit fardañ gwin, bier, alkooloù, bara (genad Saccharomyces) hag antibiotikoù ivez. Meur a c'henad goell disheñvel a gaver ha re gleñvedus en o zouez a zo kaoz da vikozioù (genad Candida).
Stummoù a bep seurt (boulek, elipsennek, tric'hornek, viheñvel, hag all) a c'hellont kaout ivez, hervez ar spesad anezhe. Ar vent a zo etre 6-10 ha 50 mikron. Gouennañ a ra dre vroñsañ pe dre emrannañ.
Evel bevien o devez ezhomm eus aozioù resis evit kreskiñ (temperadur, kalite un disolvadenn, glukoz, elfennoù kimiek, pH adalek 2,4 betek 8,6, hag all...). Gallout a ra kreskiñ gant aer (prosesus aervev) pe get (prosesus anaerat).
Mon oncle d'Amérique (film, 1980)
Mon oncle d'Amérique (Ma eontr eus Amerika e brezhoneg) zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour gall Alain Resnais e 1979-1980.
Fichenn deknikel
Florence Malraux, Jean Léon ha Guy Pinon a oa bet dibabet da skoazellerien seveniñ er film-mañ.
Garbagna Novarese
Garbagna Novarese zo ur gumun en Italia, e proviñs Novara, e Piemonte.
Mon oncle d'Amérique (film, 1980)
An danvez
Diazezet eo labourioù Laborit war studi techoù hag emzalc'h al loened en arnodva. Sur a-walc'h ez eus tu d'o c'heñveriañ ouzh oberoù teir zudenn : Kendeuziñ a ra o flanedenn : kejadennoù, karantez, tec'hadenn, poan.
Goproù
Tapet e oa bet ar Priz Méliès gant Mon oncle d'Amérique e 1980.
Pennahel an Norzh
Pennahel an Norzh, pe Penn-ahel an Norzh, pe Pol Norzh, eo poent hanternosañ an Douar, e Meurvor Arktika. Unan eus daou boent-kej ahel an Douar gant e c'horre eo (Pennahel ar Su eo egile).
Dre m'emañ ar pol Norzh e-kreiz Meurvor Arktika, goloet gant ur vorskorneg, eo dibosupl sevel ur savlec'h evel m'eo bet graet er pol Su war kevandir Antarktika. 4 261 m eo donder ar mor e pennahel an Norzh. An tamm douar tostañ anezhañ (war-dro 700 km) a vefe enez Kaffeklubben, e norzh Greunland.
Serrigny (Yonne)
Serrigny zo ur gumun c'hall en departamant Yonne e Bro-C'hall.
Vespucci
Vespucci zo un anv-tiegezh italianek, ha hini un tiegezh uhel eus kêr Firenze war-dro dibenn ar, harperien feal d'an Tiegezh Medici, a urzhias oberennoù digant Sandro Botticelli ha Domenico Ghirlandaio hag a gemeras perzh e politikerezh kêr.
Loiret (stêr)
Al Loiret ( a vije Ligerig e brezhoneg) zo ur stêr e Bro-C'hall, adstêr d'al Liger war e lez kleiz, nepell diouzh Orleañs. Al Loaregen eo an anv brezhonek hervez Meven Mordiern
Eieniñ a ra al Loiret en Orléans-la-Source, ur c'harter eus kêr Orleañs, er parc floral de La Source en ul lec'h anvet « le Bouillon ».
Beaurepaire
Beaurepaire zo un anv-lec'h gallek.
Loiret (stêr)
Ligerig e Breizh
Loiret zo bet kizellet gant Mathurin Crucy e Leurgêr ar Roue e Naoned.
Montrevel
Montrevel zo un anv-lec'h gallek ha hini teir c'humun c'hall:
Saqr ben Muhammad al-Qasimi
Saqr bin Moḥammad Al Qasimi (c. 1918–1920 – 27 Here 2010) a oa emir Ras Al Khaimah, un emirelezh war aod Pleg-mor Persia, eus 1948 da 2010. Dindan e ren, d'an 10 a viz C'hwevrer 1972, ez eas Ras Al Khaimah e-barzh an Emirelezhioù Arab Unanet.
Cranach
Cranach zo un anv-lec'h en Alamagn, deuet da vout anv-tiegezh.
Leire Salaberria
Leire Salaberria (1983, Andoain, Gipuzkoa) zo un dresourez ha skrivagnerez euskarek. 2006. Studiet he deus an arz en Euskal Herriko Unibertsitatea Bilbo. Labouret he deus en Italia.
Dnipro (kêr)
Dnipro (ukrainaneg: Дніпро), Dnepr e rusianeg (Днепр), eo trede brasañ kêr Ukraina. 1,4 milion a dud a oa o chom enni hag en he zolpad-kêr e 2011. Betek 1926 e oa anvet Yekaterinoslav. Emañ kêr war lez ar stêr Dnipro.
Castellazzo Novarese
Castellazzo Novarese zo ur gumun en Italia, e proviñs Novara, e Piemonte.
Fara Novarese
Fara Novarese zo ur gumun en Italia, e proviñs Novara, e Piemonte.
Pennahel ar Su
Izili un ergerzhadenn norvegat kaset gant Roald Amundsen a voe an dud kentañ a dizhas pennahel ar Su. D'ar 14 a viz Kerzu 1911 e oa. War o lerc'h e voe un ergerzhadenn saoz kaset gant Robert Falcon Scott hag a dizhas ar pol Su d'an 12 a viz Genver 1912, a-raok mervel holl gant an naon hag ar yenijenn war hent an distro.
D'an 29 a viz Du 1929 e tremenas ur c'harr-nij a-us Pennahel ar Su evit ar wech kentañ. Bleinet e oa gant Bernt Balchen, asambles gant Richard Byrd, Harold June hag Ashley McKinley.
Savlec'h Amundsen-Scott a voe savet etre 1956 ha 1957. Annezet diehan eo bet diwar neuze.
Umbilia oriettae
Umbilia oriettae a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Umbilia e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin dizoloet ha diskrivet nevez zo (2005) a vev en Aostralia.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Lorenz & Massiglia e 2005.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Umbilia oriettae o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Gwelout ivez
Umbilia armeniaca, Umbilia capricornica, Umbilia hesitata tri spesad all er genad.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo en Aostralia.
Kroaz-brezel 1914-1918
Ar Groaz-brezel 1914-1918 a zo un dellid milourel roet en anaoudegezh un emzal'ch heverk e-doug ar Brezel bed kentañ:
Castellazzo
Castellazzo zo un anv italianek ha hini meur a lec'h.
Lucho Gatica
Luis Enrique Gatica García (Rancagua e 1928 - kêr Vec'hiko e 2018), anavezet evel Lucho Gatica, zo ur c'haner bolero hag aktour chileat lesanvet « roue ar Bolero ».
Kanton Dozulé
Kanton Dozulé a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Kumunioù
Kanton Dozulé a yae 25 kumun d'ober anezhañ:
Union Army
An Union Army (Arme an Unvaniezh), pe Federal Army (Arme kevredadel), a veze graet eus arme douar an United States Army a stourmas evit difenn unvaniezh Stadoù Amerika e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.
Pourveziñ
Pourveziñ an Union Army war an tachennoù emgann a oa ur gudenn vras. Gwellaet e voe kalz an dezougen hag an teknikoù evit gwareziñ ar boued hag ar poultr dre implij al linennoù-tren. Ar Jeneral Montgomery C. Meigs a voe unan eus ar pennoù brezel pouezusañ er reveulzi teknikel-se.
Camboglanna
Camboglanna a oa ur c'hreñvlec'h roman, war Moger Hadrian. An daouzekvet hini e oa, adalek ar reter, etre Banna (Birdoswald) er reter hag Uxelodunum (Stanwix) er gornaoueg. Castlesteads a reer eus al lec'h hiziv.
Anv
Rivet & Smith. Talvoudegezh : ''an draonienn en ur gammbleg
Castellazzo Bormida
Castellazzo Bormida zo ur gumun en Italia, e proviñs Alessandria, e Piemonte.
Kampagn Appomattox
D'ar 6 a viz Ebrel 1865, e voe trec'het garv ar re gengevreet e-kerzh Emgann Sailor's Creek e Virginia. Kollet e oa bet ganto 7 700 soudard lazhet pe brizoniet hag un niver dianav a c'hloazidi. En desped da-se, Lee a gendalc'has da fiñval etrezek ar c'hornôg. Enkelc'hiet, berr ar boued hag an dafar, Lee a godianas d'an Army of Northern Virginia renet gant Grant d'an 9 a viz Ebrel 1865 en Appomattox Court House, Virginia.
Melle
Melle zo ur ger a gaver e lec'hanvadurezh meur a vro hag e meur a yezh.
Oposom skouarn wenn
An oposom skouarn wenn (Didelphis albiventris) zo ur bronneg godellek a vev e Suamerika (Brazil, Bolivia, Paraguay, Arc'hantina, Uruguay).
thumb|left|200px|Tiriad an oposom skouarn wenn
Oposom skouarnek
An oposom skouarnek (Didelphis aurita) zo ur bronneg godellek a vev e Suamerika (Brazil, Paraguay, Arc'hantina).
thumb|left|200px|Tiriad an oposom skouarnek
Arondisamant Pont-l'Évêque
Arondisamant Pont-l'Évêque zo un arondisamant kozh e departamant Calvados, krouet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1800 ha dilamet d'an 10 a viz Gwengolo 1926. Lakaet e voe e gantonioù anezhañ en Arondisamant Lisieux.
Villers-Canivet
Villers-Canivet a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Lois Pereiro
Lois Pereiro (Luis Ángel Sánchez Pereiro), ganet e Monforte de Lemos d’ar 16 a viz C’hwevrer 1958 ha marvet en A Coruña d’ar 24 a viz Mae 1996, a oa ur skrivagner ha barzh galizek, gouestlet dezhañ Devezh al lizhiri galizek e 2011 ,.
Buhez
Ganet eo e Monforte de Lemos, met e diegezh e teue eus O Incio. Studiet en deus e Monforte ha kregiñ da skrivañ pa oa 15 bloaz. Mont a reas da studiañ da Vadrid, skiantoù politikel ha sokiologiezh, da gentañ, ha saozneg, galleg hag alamaneg da c’houde. Eno e savas ar gazetenn Loia gant Antón Patiño, Manuel Rivas hag e vreur Xosé Manuel Pereiro.
E 1981 ez eas da chom en A Coruña, ma skrivas er gazetenn la Naval. Anaoudegezh a ra gant ur strollad barzhed, en o zouez Xavier Seoane, Francisco Salinas Portugal, Xulio Valcárcel, ha kemer a ra perzh e dastumadoù barzhonegoù evel De amor e desamor (1984) ha De amor e desamor II (1985). Kenlabouret en deus e kazetennoù e-giz La Naval, Trilateral", Anima+l" ha Luzes de Galiza (enni en deus embannet e 1997 an eizh pennad eus e danevell verr Náufragos do Paradiso).
E 1983 ha 1987 en deus beajet dre Europa ha labourat e-giz troour eus an alamaneg, ar galleg hag ar saozneg. Embannet en deus daou varzhaz en e vev, Poemas 1981/1991 (1992) ha Poesía última de amor e enfermidade (1995) hag e 1996, bloaz e varv, Poemas para unha Loia.
Boca
Boca zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Arona
Arona zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Dnipro
An Dnipro (ukrainaneg: Дніпро, Dnipro, IPA: [dnʲiˈpro]) pe Dniapro (belaruseg: Дняпро, Dniapro, IPA: [dnʲaˈpro]) pe Dnepr (rusianeg: Днепр, Dnepr, IPA: [dnʲɛpr]) eo pevare brasañ stêr Europa. Redek a ra dre Rusia (485 km) e-lec'h ma'c'h eien, Belarus (595 km) hag Ukraina (1 095 km). 2 285 km eo he hed en holl ha 504 000 km² he diazad. Aberiñ a ra er Mor Du.
Tremen a ra dre gêrioù Smolensk e Rusia, Orcha ha Mogilev e Bielorusia, Kiev, Tcherkassy, Krementchouk, Dnipropetrovsk, Zaporojie, Nikopol ha Kherson en Ukraina.
Guilty (kanaouenn, Whiting, Akst & Kahn)
Guilty (Kablus) a zo ur ganaouenn saoznek, savet gant ar pozier Gus Kahn (1886-1941) hag ar sonaozerien Harry Akst (1894-1963) ha Richard A. Whiting (1891-1938) (© : 27 a viz Eost 1931).
Enrollet e voe e New York d'ar 1añ a viz Gwengolo 1931, evit ar wech kentañ, gant an arzourez stadunanat Ruth Etting (1897-1978) hag embannet gant Columbia Graphophone Company Ltd. diwezhatoc'hik.
Enrollet e oa bet gant forzhig a arzourien all ivez da c'houde : Al Bowlly, Bing Crosby, Johnny Desmond, Ella Fitzgerald, Billie Holiday, The Four Freshmen ha Margaret Whiting peurgetket.
Dibabet e voe doare Al Bowlly gant Yann Tiersen da vezañ e-touez kanaouennoù orin Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain (2001), pevare film hir ar filmaozour gall Jean-Pierre Jeunet.
Priz Méliès
Ar Priz Méliès, krouet e 1946 diwar anv ar filmaozour gall Georges Méliès, a vez deroet bep bloaz da wellañ film gall ar bloavezh gant Sindikad Gall ar Filmvarnourien. Gallout a ra ar film loreet bezañ ur c'henaozañ ivez.
Liesloreidi
Meur a zen zo aet meur a wezh ar Priz gantañ pe ganti.
Suno
Suno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Pogno
Pogno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Red Bull
Red Bull zo un evaj sukret, dezhañ perzhioù nerzhusaat burzhudus a-hervez, graet gant ur gompagnunezh aostrian, hag a glask tizhout ar grennarded ha gwazed yaouank.
Sens
Sens a zo ur gêr e departamant ar Yonne, er rannvro Bourgogne-Franche-Comté. Ur pennlec'h arondisamant eo. 24 883 a annezidi a oa e 2010 ha 57 000 pe war-dro en tolpad-kêr.
Istor
Agedincum e oa kêrbenn ar Senones / Senoned, ur bobl galian.
Pa'z eo bet rannet ar rannvro Lugdunensis Prima (Lyons) etre div, goude 369, Senones e zigouezhas da vezhañ kêrbenn ar rannvro nevez Lugdunensis IV.
Lesa̴nvet eo bet ivez ar rannvro se ː Maxima Lugdunensis.
Evel se eo bet e-pad pell amzer mammgêr Auxerre, Chartres-Châteaudun, Meaux, Nevers, Orléans, Paris, Troyes
Meur a sened-iliz ez eus bet e Sens, en o zouez hini hag e varnezas Abelard, e 1140.
Kent dispach gall, Sens e oa kêrbenn ar vro Sens, lodenn eus ar Champagn.
Umbilia petilirostris
Umbilia petilirostris a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Umbilia e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin dizoloet ha diskrivet nevez zo (2002) a vev en Aostralia.
Castellaneta
Castellaneta zo ur gumun italian e proviñs Taranto, e rannvro Puglia.
Umbilia petilirostris
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Darragh e 2002.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Umbilia petilirostris bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Gwelout ivez
Umbilia armeniaca, Umbilia capricornica, Umbilia hesitata tri spesad all er genad.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo en Aostralia.
Mike Myers
Michael John Myers (anavezetoc'h evel Mike Myers), bet ganet e Scarborough, Ontario (Kanada) d'ar 25 a viz Mae 1963, a zo un aktour hag ur fentigellour kanadian.
Primavera
Primavera a vez lavaret e meur a yezh latin eus an Nevezamzer.
Anv meur a lec'h ha meur a oberenn arzel eo ivez.
Kanton Honfleur
Kanton Honfleur a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Oposom skouarn wenn Gwiana
Oposom skouarn wenn Gwiana (Didelphis imperfecta) zo ur bronneg godellek a vev e Suamerika (Brazil, Venezuela, Guyana, Surinam, Gwiana c'hall).
thumb|left|200px|Tiriad oposom skouarn wenn Gwiana
Hippolyte Lucas
Roet eo bet e anv d'ur ru e Roazhon.
Cressa
Cressa zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Vix (Côte-d'Or)
Vix a zo ur gumun c'hall eus departamant Côte-d'Or, e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.
Vix
Vix zo anv meur a lec'h.
Vix (Côte-d'Or)
Deuet eo Vix da vezañ brudet dre gant ar c'havadennoù henoniezh zo bet graet eno. Roudoù e-leizh eus mare Sevenadur Hallstatt ( ganet en Hallstatt, en Aostria) ha deroù Sevenadur La Tène ( ganet e La Tène, e Suis) a oa bet kavet e 1953, traoù hag a ziskouez e oa annezet-stank al lec'h en amzerioù-hont. Bezioù eus mare ar Gelted zo bet kavet hag an hini brudetañ anezho, anvet Bez Vix, a oa enni korf ur vaouez, hag a veve war-dro 500 vloaz a-raok hon amzer hag a zo bet lesanvet "priñsez Vix". En amzer-hont e oa annezet ar c'horn-bro gant pobl al Lingones. E bez "priñsez Vix" e oa un toullad traezoù, bravigoù aour hag arem, listri, hag en o zouez ur pezh lestr arem, a reer anezhañ "Krater Vix" pe "Lestr Vix".
Barengo
Barengo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Venere e Marte (Botticelli)
Venere e Marte zo un daolenn gant Sandro Botticelli er XVvet kantved. Ul livadur tempera war goad eo, 69 x 173 cm, graet e 1483 hag a weler hiriv e National Gallery Londrez.
Taolennet eo an doueez Gwener, doueez ar Gened o sellout ouzh Meurzh, doue ar brezel, o kousket, marteze war ar gwele ma oant o chouriñ.
Tud
Simonetta Vespucci‎ an hini e vefe Gwener amañ, ha Giuliano de' Medici e vefe Meurzh.
Ster
Teñval eo ster an daolenn, evel alies en oberennoù an Azginivelezh. Krediñ a reer ez eo alegorienn ar garantez a zo amañ, hag ez eus kaoz eus galloud ar garantez (Gwener -Denegezh) trec'h war nerzh ar brezelour (Meurzh - distruj), hervez ar gelennadurezh nevezplatonek, rak Platon a wele ar garantez evel un nerzh speredel.
Casalino
Casalino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Soriso
Soriso zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Venere e Marte (Botticelli)
Ster
Karantez trec'h d'ar Feulster a c'hallfe ivez bezañ alegorienn ar briedelezh. Ur skouer e tlee bezañ eus teoriennoù ar prederour Marsilio Ficino, a gelenne e veze degemeret gwelloc'h ar galv d'ar vertuz gant skeudennoù plijus.
Oposom boutin
An oposom boutin (Didelphis marsupialis) zo ur bronneg godellek a vev e Kreiz ha Suamerika.
thumb|left|200px|Tiriad an oposom boutin
Boudeuse
Boudeuse a zo anv meur a vag c'hall:
Enez Moçambique
Enez Moçambique pe Ilha de Moçambique e portugaleg, zo ur gêr en un enezenn hag a zo e províñs Nampula, en hanternoz stad Moçambique en Afrika. Eus anv ar gêr-enez eo e teu anv ar stad, peogwir e voe ar gêr-benn gentañ.
Ur pont 3 km hed, savet er bloavezhioù 1960 zo etre Enez Moçambique hag an douar-bras.
La Esperantisto
Embannet e voe La Esperantisto, bep miz, adalek miz Gwengolo 1889 betek miz Mezheven 1895. Goude miz Meurzh 1890 ne oa mui nemet pennadoù esperantek er gazetenn. Renet e oa gant Ludwik Lejzer Zamenhof, asambles a-vareoù gant Alamaned evel Christian Schmidt pe Wilhelm Heinrich Trompeter.
E dibenn 1889 e oa 113 koumananter gant ar gazetenn, hag an darn vrasañ anezho a oa Rusianed. E 1894 e oa 717 koumananter, ha 60% anezho a oa Rusianed. E miz C'hwevrer 1895 e voe berzet ar gazetenn en Impalaeriezh Rusia, abalamour d'ur pennad skrivet gant Lyev Tolstoy hag a oa displijet da bennadurezhioù Rusia.
Ar pennadoù a gaved er gazetenn a oa pevar rummad anezho : keleier eus emsav an esperanteg, lennegezh savet pe troet en esperanteg, pennadoù diwar-benn ar yezh hag he reolennoù, ha traoù all a bep seurt.
E 1895 e voe paouezet da embann ar gazetenn. E miz Eost e teuas er-maez an niverenn diwezhañ (niverenn Mae-Mezheven 1895). En holl e oa bet embannet 66 niverenn eus La Esperantisto. Kemeret e voe he lec'h gant ur gazetenn nevez, anvet Lingvo internacia, savet gant ur strollad esperantegerien eus Uppsala, e Sveden, adalek miz Kerzu 1895.
Aubigny (Calvados)
Aubigny a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Lackford
Lackford zo ur gêriadenn hag ur barrez e Suffolk, e gevred Bro-Saoz. E 2005 e oa 270 den o chom eno.
Istor
Un annezadenn roman Camboritum = ur roudour e-barzh pleg ur stêr
Douaroniezh
35 km er biz da g-Cambridge (Duroliponte), war lez ar stêr Lark.
Anv
I.A 4747 (Iter V) : CAMBORICO Icknield Way = hent Icknield a dremen ar stêr Lark.
P. Lebel, RIO, XIV (1962), 171 a lak da sonjal evit *cambo- un eil stumm : risklus, dañjerus : "ar roudour arvarus".
Lec-, Lacford II EHR 43, Le(a)cforda, Lacforda DB, Leacforde c 1095 Bury; Lacford 1253 Ch. OE (hensaozneg) leac-ford = ur roudour ma kaver pour.
Blood Lad
Blood Lad (ブラッドラッド, Buraddo Raddo) zo ur manga japanat skrivet ha treset gant Yuuki Kodama hag embannet evel heuliad en Young Ace.
Heuliet e vez istor Staz, ur suner-gwad o vevañ e bed an euzhviled. Un otaku eo dedennet mat gant ar bed gwirion ha dreist-holl sevenadur Japan. Kejañ a ra gant Fuyumi Yanagi, ul liseadez eus Japan erruet dre gwallzarvoud en ifern. Siwazh ,nebeut amzer goude-se eo hi lazhet gant ur blantenn kigdebrerez ha troet eo d'un tasmant. Staz a dou e raio pep tra evit rentañ dezhi ha stumm gwirion. Un dresadenn-bev a zo bet embannet ha lakaet da dremen er skinwel etre Gouhere ha Gwengolo 2013.
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
Ar Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD, "Strollad Poblek evit ar Frankiz hag an Demokratelezh") zo ur gostezenn bolitikel izelvroat eus an tu-dehoù. Sevel a ra a-du gant ar berc'henniezh prevez, ar frankiz hiniennel hag ekonomiezh ar frankeskemm.
Emsavadeg pobl 2017 e Venezuela
Emsavadeg pobl 2017 e Venezuela zo un heuliad manifestadegoù a-enep ar gouarnamant dre Venezuela a-bezh. Krog e oa an emsavadegoù pobl e miz Genver 2017 goude ma voe harzet pennoù eus an enebiezh politikel er vro. Ouzhpenn se e oa bet roet lamm d'an eskemmoù etre gouarnamant Nicolás Maduro hag e eneberien politikel ha sokial.
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
Savet e voe ar strollad e 1948 war diazezoù meur a gostezenn a oa er vro a-raok ar brezel. Disklêriañ a ra ar strollad ivez ez eo hêr da vennozhioù Johan Thorbecke, ur politiker izelvroat a bouez a gempennas, koulz lavaret e-unan, bonreizh an Izelvroioù e 1848.
Ar Volkspartij voor Vrijheid en Democratie zo bet er galloud meur a wech abaoe an Eil Brezel-bed, asambles gant kostezennoù all, hag en tu-enep eo bet ivez eus 1952 da 1959, eus 1972 da 1977, eus 1981 fa 1982, eus 1989 da 1994 hag eus 2006 da 2010. E miz Here 2010 e oa deuet Mark Rutte, penn ar strollad, da vezañ kentañ Ministr an Izelvroioù.
Emsavadeg pobl 2017 e Venezuela
E fin miz Even 2017 e oa bet 91 den lazhet, e-tro 15 000 gloazet ha 3 132 den harzet ha toullbac'het.
Kenarroud
Goude marv ar prezidant Hugo Chávez, Venezuela a voe hejet gant meur a enkadenn sokial hag ekonomikel. Nicolás Maduro ne oa ket deuet a-benn da adreizhañ ekonomiezh ar vro hag a gendalc'has gant selloù e ziagentour. Stad Venezuela a yeas war fallaat, an ekonomiezh diazezet a galz war an aour-du a zo bet drastet dre ma 'z eo diskennet priz ar barilhoù. Manifestadegoù hag emsavioù sokial lies a voe aozet gant ar bobl hervez grevusted ar mankoù hag hervez an aon a oa gant ar vanifesterien e-tal an nerzhioù surentez venezueliat.
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
E Parlamant Europa emañ dilennidi ar VVD e-barzh Emglev al Liberaled hag an Demokrated evit Europa.
Buffy Sainte-Marie
Buffy Sainte-Marie, pe Beverly Sainte-Marie he gwir anv, zo un saverez-sonioù ha kanerez kanadian amerindian, eua ar bobl Cree, ganet d'an 20 a viz C'hwevrer 1941 er Piapot Reserve, ur mirva Indianed, e Qu'Appelle Valley en Saskatchewan, Kanada.
Emzivadez e oa hag adverc'het gant Albert ha Winifred Sainte-Marie, kerent a bell. Brudet eo he c'hanaouenn Bury my heart at Wounded Knee ( Douarit ma c'halon e Wounded Knee) diwar-benn lazhadeg Wounded Knee hag Up where we belong kanet gant meur a ganer all.
La Gazette de France
La Gazette de France, pe La Gazette hepmuiken, a oa ar gazetenn sizhuniek kentañ embannet e Bro-C'hall. Savet e voe gant Théophraste Renaudot ha dont a reas an niverenn gentañ anezhi er-maez d'an 30 a viz Mae 1631. Mont a reas da get e 1915.
E 1631 e voe karget Théophraste Renaudot gant ar c'hardinal Richelieu da sevel ur gazetenn. Dont a rae er-maez bep Sadorn hag a-hed peder fajenn e roe d'he lennerien keleier eus ar pezh a c'hoarveze en estrenvro hag e lez ar roue.
E 1762 e teuas an titl La Gazette da vezañ La Gazette de France, gant an istitl Organe officiel du Gouvernement royal, ha diwar neuze e voe embannet div wech ar sizhun. E 1787 e voe perc'hennet gant Charles-Joseph Panckouke, a oa perc'henn ar Mercure de France hag a savas ar Moniteur universel nebeut amzer goude. Er e veze tennet 8,000 skouerenn anezhi ha skignet e veze e Pariz hag er proviñsoù, gant meur a embannadur disheñvelik.
Tevel a reas La Gazette de France war darvoudoù kentañ an Dispac'h Gall : ne reas ket anv, da skouer, eus kemeridigezh ar Bastille d'ar 14 a viz Gouere 1789. Adalek ar 1añ a viz Mae 1792 e teuas da vezañ ur gazetenn bemdeziek. Goude ma oa bet dibennet Loeiz XVI, d'an 21 a viz Genver 1793, e kemeras an anv Gazette nationale de France. Gwall evezhiek e voe ton ar pennadoù bepred ha cheñch a reas hervez ar renad : dindan renad Napoleon Iañ e oa a-du gant an Impalaeriezh C'hall Kentañ, pa zeuas rouaned en-dro war an tron e voe a-du gant ar roueelourien. Adkemer a reas an anv La Gazette de France, betek ma voe embannet an niverenn diwezhañ e 1915.
Imprimatur
An imprimatur ("ra vo moullet") eo an aotre da embann roet en Iliz katolik gant an eskob. Orin istorel an imprimatur eo ar vuilh babel Inter sollicitudines embannet d'ar 4 a viz Mae 1515 gant Leon X. An imprimatur katolik zo teir siell anezhañ : an imprimi potest ("moullañ a c'heller"), an nihil obstat ("netra ne vir"), hag an imprimatur end-eeun. Oberennoù zo bet embannet hep imprimatur, gant beleien zoken, met alies e vez lakaet neuze ul lizher a-berzh an eskob evel rakskrid, da gemenn eo kristen spered an oberenn.
An oberennoù a rank kaout un imprimatur
Hervez ar gwir kanonek, gwir an Iliz, en hon amzer (rannoù 822 betek 832), ez eus oberennoù hag a rank kaout un imprimatur evit gallout bout moullet : ar skridoù relijiel (levrioù pedennoù, katekizoù, bibloù, doueoniezh, gwir hag istor an Iliz).