cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teodoro de Croix
En 1756 e voe anvet da letanant ha savet da varc'heg en Urzh Teutonek. En 1760 e voe anvet da goronal ar Warded Wallon.
Un eontr en doa, Carlos Francisco de Croix, markiz de Croix, a oa besroue en Spagn Nevez ha galvet e voe gantañ da zont di, e 1766, da vezañ kabiten e warded. Anvet e voe da c'houarnour ar c'hreñvlec'h en Acapulco ha da enseller ar soudarded er vesrouantelezh ma chomas betek 1770.
En 1771 e oa echu respetad ar besroue Croix, setu Francisco ha Teodoro da Spagn en-dro, ha ganto ar Visitador José de Gálvez.
En 1784 e voe anvet da vesroue Perou ma tigreizennas ar gouarnamant gant krouidigezh seizh intendencias.
Levrlennadur
]]
James Bond
James Bond zo un dudenn faltazi krouet gant ar skrivagner saoz Ian Fleming e 1953.
Etre 1953 ha 1964 ec'h embannas Fleming 12 romant ha 9 danevell gant James Bond. Adalek 1962 e teuas ar poliser kuzh, anavezet dre e niverenn-varilh 007, da vezañ un haroz filmoù ivez. Berzh bras romantoù Ian Fleming koulz ha hini ar filmoù o deus lakaet James Bond e-touez an tudennoù faltazi anavezetañ er bed.
Tro-spered
Tro-spered James Bond a zo lies ha deuet da vezañ arouezius eus an dudenn. Plijet bras ez eo gant merc'heta maouezed moutig lesanvet James Bond Girls. Plijet bras ez eo da vleniañ kirri ker ha lies, implij a ra un toullad karbedoù disheñvel el levrioù kement hag er filmoù (listenn karbedoù James Bond).
Aspremont
Aspremont zo anv gallek div gumun c'hall:
Sankenn an Oriant
Sankenn an Oriant, pe enserradenn an Oriant , pe Chakod an Oriant , a oa un dachenn dalc'het gant armeoù Alamagn betek diwezh an Eil Brezel-bed, en-dro da gêr an Oriant. Mont a rae an dachenn-se eus al Laeta er c'hornaoueg da Blouharnel er reter hag e-barzh e oa ivez Groe hag ar Gerveur. Dalc'het e oa bet gant an Alamaned evit gallout mirout an diazlec'h listri-spluj.
National Security Act of 1947
An National Security Act of 1947 a voe un adaozadur veur eus nerzhioù lu ha spiañ Stadoù-Unanet Amerika goude an Eil Brezel-bed. Darn eus aktaoù al lezenn a voe lakaet da dalvezout adalek an 18 a viz Gwengolo 1947, un devezh goude ma voe lakaet e post James Forrestal evel kentañ ministr an Difenn gant Sened ar vro.
An akta a gendeuzas Departamant ar Brezel (adanvet Department of the Army) ha Departamant ar Morlu en National Military Establishment (NME), renet gant ministr an Difenn.
Krouet e oa ivez Departamant an Aerlu hag an United States Air Force. Rannet e oa neuze nerzhioù nij an Army Air Forces diouzh re an aerlu. Gwarezet e voe Korfad an US Marine Corps evel ur skourr emren met suj da Zepartamant ar Morlu.
Ouzhpenn da adaozadur an nerzhioù milourel, an National Security Act of 1947 a grouas an United States National Security Council hag ar Central Intelligence Agency (CIA), ar c'hentañ ajañs spiañ stadunanat nann milourel ha krouet en ur mare a peoc'h.
Titl al lezenn
Stumm berraet titl al lezenn eo National Security Act of 1947, evit An Act to promote the national security by providing for a Secretary of Defense; for a National Military Establishment; for a Department of the Army, a Department of the Navy, a Department of the Air Force; and for the coordination of the activities of the National Military Establishment with other departments and agencies of the Government concerned with the national security.
Vijayanagara
thumb|Vijayanagara en impalaeriezh Vijayanagara Vijayanagara e oa kêr-benn Impalaeriezh Vijayanagara, un impalaeriezh a oa su India dindani er ha.
Gant 500,000 annezad war-dro ar bloaz 1500 e oa an eil gêr vrasañ er bed d'ar c'houlz-se war-lerc'h Beijing (hanter vrasoc'h eget Pariz).
Ar gêr
Gallout a reer treiñ an anv gant "Kêrdrec'h", diwar vijaya (trec'h) ha nāgara (kêr). Dre ma oa kêr-benn brasañ ha galloudusañ rouantelezh India d'ar c'houlz-se e tesachas tud eus ar bed a-bezh.
Dismantroù ar gêr zo bet lakaet da C'hlad bedel gant an UNESCO, anavezet evel Dismantroù Hampi en degouezh-se. Er bloavezhioù diwezhañ-mañ ez eus deuet nec'h gant an droug graet da lec'hienn Hampi abalamour da dremeniri karbedoù ponner ha d'ar pontoù savet tro-war-dro. Sellet e vez bremañ ouzh Hampi evel ur Glad Bedel en arvar.
Y
Y zo:
Steredenn (c'hoari)
Steredenn a zo ur c'hoari video embannet d'ar 1añ a viz Here 2015 gant daou gamalad Breton Damien Mayance ha Matthieu Oger e Roazhon dre ar studio pixelnest.
Steredenn
An embregerezh Pixelsnet studio a zo brudet dre ar c'hoari tenn egor Steredenn hag a vez brud mat gantañ. Ar c'hoari a zo bet troet e Brezhoneg dre c'hoant ar studio,.
Deuet eo a-benn ar studio da vezañ lakaet da werzhañ e c'hoari Steredenn war Steam, Humble store hag itch.io. War XBox One e raktresont embann ar c'hoari ivez.
Doare c'hoari
Steredenn a vesk daou doare c'hoari : hini ar shoot them up hag hini ar rogue-like. Pep c'hoariadenn a zo disheñvel, ha ma vez kollet eo ret adkregiñ adalek ar penn-kentañ. Armoù liesseurt a vez kavet, ha goude pep emgann a-enep un enebour meur eo kinniget un hollad a wellaennoù d'ar c'hoarier, a servij da wellaat an armoù pe al lestr-egor.
Estreget ar mod ordinal (gant un heuliad liveoù) e vez kinniget tri doare c'hoari all :
Roana
Roana a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Sent Helitz deu Castèth
Sent Helitz deu Castèth zo ur gumun en Okitania, en departamant Garona-Uhel.
USA (disheñvelout)
USA eo berradur boas United States of America Stadoù-Unanet Amerika (e brezhoneg e reer gant ar berradur "SUA" ivez).
USA a c'hall bezañ ivez:
Proviñs Córdoba (Arc'hantina)
Proviñs Córdoba zo unan eus an 23 froviñs a ya d'ober Republik Arc'hantina. E-kreiz ar vro emañ. Córdoba eo ar gêr-benn anezhi hag eil kêr vrasañ ar vro eo.
Proviñsoù amezek
En hanternoz emañ proviñs Catamarca ha Santiago del Estero (proviñs); er gwalarn proviñs San Luis ha Proviñs La Rioja ; er c'huzh-heol emañ Proviñs Neuquén, ha Bro-Chile, en tu all d'an Andoù ; er c'hreisteiz La Pampa; er gevred Proviñs Buenos Aires, er reter Proviñs Santa Fe.
Arborophila rufogularis
Arborophila rufogularis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Phasianidae.
Anvet e voe Arboricola rufogularis (kentanv) da gentañ-penn (e 1849) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
Kasbah
Ar C’hasbah a zo ur c’harter kozh eus Alje (en arabeg القصبة). Kavet e vez kasbahioù en ur bern lec'hioù er broioù arab. comme toutes les kasbahs et alcazabas, tire son nom de l’arabe القصبة, al qasaba, « la citadelle ». Dont a ra ar c'hasbahioù hag alkazabahioù diwar ar ger arabeg ha a dalvez kement ha 'gwikadell'.
Ur bern tud a zo marvet e-barzh da goulz Emgann Alje e 1957. Klask a reas an FLN tapout ar galloud er C’hasbah. Anvet e oa a-raok Al-Djazair. Ar C’hasbah a zo bremañ, n’eo ken nemet un lec’h distrujet gant an amzer, 1200 ti a oa c'hoazh er 1962 met nebeutoc'h a zo bremañ. Posupl e vez kavout memes tra ur teñzor saverezh bennak a-wechoù. War zinaou emañ ar c’harter (118 metrad). Ar straedoù a zo evel ur milendall.
Casbah
Yann Rivallain
Yann Rivallain a zo ur c'hazetenner ha skrivagner breizhat, bet ganet en Oriant e 1972.
Pennskridaozer ar gelaouenn ArMen eo bet Yann Rivallain e-pad 11 vloaz. Adalek 2012 emañ Yann Rivallain e penn en embannadurioù Salaün. Komz a ra meur a yezh, ar brezhoneg en o zouez. Skrivet en deus ur romant, La Convention des anges, embannet e 2012 gant An Amzer.
Santorso
Santorso a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Harfleur
Harfleur zo ur gumun en departamant Seine-Maritime hag er rannvro Normandi, e gwalarn Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gêr en arondisamant an Havr-Nevez hag er c'hanton Gonfreville-l'Orcher.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Harfleurais anezho e galleg.
Steven Treger
Steven Treger, pe Steven Iañ Pentevr (war-dro 1060 – 13 a viz Ebrel 1135/1136, pe 1138) ), a oa kont Treger ha Gwengamp, aotrou Gwelo, ha goude kont Pentevr etre 1093 ha 1136.
E dud
Mab e oa da Eozen Pentevr (999–1079). E dad a oa mab yaouankañ Jafrez Iañ Breizh ha Hawiz Normandi. E vamm a oa merc'h da Richarzh Iañ Normandi. Pa varvas e vreur, an dug Alan III, e voe anvet Eozen da rejant evit e niz Konan II, etre 1040 ha 1062, petra bennak ma'z eus anv anezhañ lakaet er chadennoù e 1057 gant Konan II. Eozen a oa dimezet da Agnes Kerne, c'hoar da Hoel II. Daou eus o mibien, Alan ar Rouz ha Brian, a gemeras perzh en aloubidigezh Bro-Saoz.
E vugale
En 1093 e teuas Steven da vezañ kont Pentevr goude marv e vreur henañ ha degouezhout a reas enor Richmond dezhañ ouzhpenn pa varvas e vreur Alan an Du. Rannet e voe e vadoù etre e vibien.
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e oa da Hawiz Gwengamp, ha bugale o doe :
L'armorial d'Augustin du Paz imprimé en 1619 mentionne l'existence d'une autre fille mais cette assertion n'est confirmée par aucune source
Brezelioù an Dispac'h Gall
Brezelioù an Dispac'h Gall eo ar brezelioù a voe graet gant Bro-C'hall, goude an Dispac'h Gall, ouzh broioù all, rouantelezhioù Europa, etre 1792 (brezel a-enep Aostria) ha feur-emglev Amiens, e 1802. Ar broioù all a veze bodet alies e-barzh kenunaniezhioù: Daoust da se, adal 1793 betek 1802, e voe Breizh-Veur oc'h ober brezel dalc'hmat ouzh bro-C'hall.
Goude-se e teuio Brezelioù Napoleon (1803-1815)
Gant ar brezelioù-se, ma verve ar feiz dispac'hel ha ma voe gwelet doareoù-brezeliñ nevez, e voe saveteet ar renad gall nevez, pa save en e enep gouarnamantoù all Europa. Gant trec'hadennoù an arme c'hall e voe aloubet broioù all ha kresket gorread ar Republik c'hall a deuas da vout an Impalaeriezh c'hall.
Benestare
Benestare zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Conirostrum
Conirostrum a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ an darn vrasañ eus ar begoù-pikern, krouet e 1838 gant an daou skiantour gall Alcide Dessalines d'Orbigny (1802-1857) ha Frédéric de Lafresnaye (1783-1861).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe ==
Un isspesad warn-ugent (21) en holl ; o c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika.
P
P  zo:
Pieds-rouges
An anv « Pieds-rouges » a dalvez dre-vras da envel un den eus Bro-C'hall, stourmer evit an tu kleiz hag a zo aet da Aljeria goude an Dieubidigezh evit sikour adsavidigezh ha diorroadur ar vro. Ne oant ket milionoù, neubeutoc'h eget ar « Pieds-noirs ». En em lakaet int e servij Aljeria nevez dizalc'h met ur c'hantad a dud nemetken. Kalz nebeutoc'h eget ar genoberourien all, 1400, e oant.
Naval Criminal Investigative Service
An United States Naval Criminal Investigative Service, berraet en NCIS, zo skourr diazez an nerzhioù polis eus an United States Department of the Navy. Roll diazez an NCIS a zo seveniñ enklaskoù a-fed torfederezh gant izili eus an United States Navy hag an United States Marine Corps. Ouzhpenn-se e vez tu d'ar skourr over war-dro ar Surentez vroadel, an enep-spierezh, enep-sponterezh, torfederezh niverennel, ha gwareziñ ar bazennoù morlu stadunanat dre ar bed holl.
Pieds-rouges
E-barzh penn ar « Pieds-rouges », an treid-ruz, e oa sklaer evito he doa torret Bro-C’hall kalz a draoù en Aljeria ha ret e oa dezho ober al labour adsevel holl. Diwar-se, souezhus eo (daoust ma oa an Treid-ruz aze) james n’o deus gouvezet e oa bet jahinerezh, nag e oa bet degadoù ha miliadoù a dud lazhet goude an 19 a viz Meurzh 1962 dre ma oa freuz goude ar stroñs politikel a oa bet graet gant ar reveulzi.
Lorenzo
Lorenzo zo un anv-badez italianek.
Naval Criminal Investigative Service
An NCIS en doa kemeret plas an Naval Investigative Service (NIS), a oa bet savet gant an Office of Naval Intelligence goude an Eil Brezel-bed.
Darn izili an NCIS a zo trevourien, e-tro an hanter anezho a zo special agents gourdonet evit dont a-benn da seveniñ ar c'hefridioù lies roet d'an NCIS. Izili an NCIS a zo enklaskerien armet al lezenn kevredadel stadunanat, labourat a reont alies gant ajañsoù all ar gouarnamant stadunanat. Adkavet e vezont ledet war 40 vro. Adkavet e vezont ivez war bigi an US Navy. Ouzhpenn d'an enklaskerien e vez tud arbennikaet war tachennoù resis, medisinerezh, spierezh, enep-spierez, enklask niverennel, surentez korfel...
Bianco (Italia)
Bianco zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Va Zammig Buhez
thumb|right|200px|Pajenn gentañ golo al levr bet adembannet e 1975.
Va Zammig Buhez zo titl ul levr bet embannet gant Al Liamm e 1954 (hag adembannet e 1975). Kentañ levrenn eñvorennoù Jarl Priel (1885-1965) an hini eo, broudet ma oa bet ar skrivagner tregeriat d'o skrivañ gant renerien Al Liamm, Pêr Denez ha Ronan Huon d'an ampoent. Kroget e-barzh e Krec'h Eliez, d'an 18 a viz Ebrel 1954, en devoa peurechuet an oberenn-mañ d'an 10 a viz Here 1954. Adalek an 23 a viz Ebrel 1885, an deiziad ma oa bet ganet Charles Tremel e Priel, betek an 22 a viz C'hwevrer 1911 e kont d'e lennerien al lodenn gentañ eus e vuhez, hag eñ war e studi e kloerdi bihan Landreger a-raok mont da vartolod e bourzh listri-brezel ar morlu gall.
Arme ar Stadoù-Unanet
An United States Army pe US Army, berraet en USA, da lâret eo Arme ar Stadoù-Unanet eo skourr pennañ an United States Armed Forces dezhi da gefridi kas da benn an obererezhioù milourel war zouar. Bez'ez eo unan eus seizh skourr milourel e Stadoù-Unanet Amerika hag a vez graet Army of the United States anezho e bonreizh ar vro hag en United States Code. Skourr niverusañ ha koshañ nerzhioù arme ar Stadoù-Unanet eo. Emañ gwrizioù an US Army arnevez er C'hontinental Army, "Arme ar c'hevandir", hag a oa bet savet d'ar 14 a viz Even 1775 da vrezeliañ e-pad Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet (1775–1783) a-enep armeoù ar Rouantelezh-Unanet.
Goude ar brezel dispac'hel, Kendalc'h ar Stadoù-Unanet a grouas an United States Army d'an 3 a viz Even 1784, evit kemer plas Arme ar c'hevandir a oa divodet. An United States Army a gendalc'h hengoun Arme ar c'hevandir, hag a ro deiziad he ganedigezh evel nerzh stourm e 1775.
Va Zammig Buhez
An div levrenn all eus e eñvorennoù – Va Buhez e Rusia hag Amañ hag Ahont – a oa bet embannet e 1955 ha 1957.
Arme ar Stadoù-Unanet
Kefridioù pennañ
An United States Army zo skourr obererezhioù milourel war zouar an U.S. Armed Forces. Rann 3062 eus Titl 10 an US Code a zisklêir ez eo he c'hefridi :
Va Zammig Buhez
Yezh
E-kichen ar gerioù tregeriek e kaver leonekadurioù pe degaset gant an embanner pe dibabet gant ar skrivagner e-unan. An hini heverkañ anezhe eo implij va e-lec'h ma, evel e titl al levr.
Catamarca (proviñs)
Gerdarzh
Ur ger ketchwaek eo Catamarca, eus marca (kastell pe kreñvlec'h) ha cata (pri).
Proviñsoù amezek
Setu int: Er c'huzh-heol emañ Chile.
Microrhopias quixensis
Microrhopias quixensis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.
Meaux
Meaux zo ur gumun en departamant Seine-et-Marne hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Meaux eo.
Bivongi
Bivongi zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Meaux
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Meldois anezho e galleg.
Microrhopias quixensis
Anvet e voe Thamnophilus quixensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1849) gant an naturour italian Emilio Cornalia (1824-1882). Ar spesad nemetañ er genad Microrhopias an hini eo.
Beauvoir
Beauvoir zo un anv-lec'h gallek, deuet da vout anv-tiegezh.
Meaux
Douaroniezh
Meaux emañ e-barzh ur gildroenn ar stêr Marne
Ahel ar menezioù-tan
Ahel ar menezioù-tan (Eje Neovolcánico e spagnoleg) zo un aridennad menezioù-tan e Mec'hiko.
Sarcedo
Sarcedo a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Meaux
Istor
Meaux e oa kêrbenn an drevadenn Meldii.
Beauvoir
Kumunioù gall:
Microrhopias quixensis
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt ha kemer kevnid ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an dek isspesad anezhañ en un takad hag a ya eus kreisteiz Mec'hiko da greisteiz Amazonia :
Meaux
Istor
Goude ma oa bet staget Galia ouzh impalaeriezh roman, Meaux e oa er rannvro Lugdunensis, kêrbenn Lyons; ha goude en hini Lugdunensis Quarta, pe Senonia, kêrbenn Sens.
Ardamezioù
Ar skoed a zo da lenn ː "rannet etre gul ha geot, karget gant ur bennlizherenn M en aour; e gab en glazur hadet gant flourdiliz"
1994 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
Xavier
Xavier zo un anv-badez gallek ha katalanek deuet diwar an anv-badez euskarek Xabier.
Valeriano
Valeriano a zo un anv-badez italianek ha spagnolek
Kristin Scott Thomas
Kristin Ann Scott Thomas, bet ganet d'ar 24 a viz Mae 1960 e Resrudh (Kernev-Veur), a zo un aktourez vreizhveuriat.
He fezhioù-c'hoari
War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.
Jérôme Cahuzac
Jérôme Cahuzac zo ur politikour gall. Ezel e oa eus ar Grand Orient de France, hogen lakaet eo bet e-maez an Urzh. Bet eo Ministr dileuriet d'ar budjed, ha kavet ez eus bet e kuzhe arc'hant e Suis evit chom hep paeañ tailhoù evel ar geodedourien all.
Philibert
Philibert zo un anv-badez gallek.
Enez Christmas (Aostralia)
Enez Christmas zo un enezenn e reter Meurvor Indez, stag ent-politikel ouzh Aostralia gant ur statud "tiriad". Emañ war-hed 2 360 km er gwalarn da gêr Perth (Western Australia) ha war-hed 500 km er su da Jakarta, kêr-benn Indonezia.
Un drevadenn saoz e oa enez Christmas en hag en. E-pad an Eil Brezel-bed e voe aloubet gant arme Japan, abalamour ma kaver mengleuzioù fosfat enni. E 1957 e voe dilezet gant ar Rouantelezh Unanet ha fiziet en Aostralia. Abaoe ez eo un tiriad stag ouzh Aostralia.
Sarego
Sarego a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Koad Pontkalleg
Koad Pontkalleg zo ur goadeg-domani e kumun Berne dreist-holl, e Bro-Gwened hag er Mor-Bihan. En em astenn a ra war 900 hektar.
Saint-Philibert
Saint-Philibert zo un anv-lec'h gallek.
Gerdarzh
Savet diwar anv ur sant anvet Philibert (Filbarz, e Geriadur Vallée, 1931).
Setu ilizoù da Philibert de Tournus :
Aurora Sanseverino
Aurora Sanseverino pe Aurora Sanseverino Gaetani (1669-1726) a oa ur varzhez italian, aktourez ha mondianez e Rouantelezh Naplez, eus an tiegezh Sanseverino.
Harry Potter ha Maen ar Furien
Harry Potter ha Maen ar Furien zo titl ul levr bet embannet gant ti-embann An Amzer embanner e miz Here 2012. Troet e oa bet e brezhoneg gant Mark Kerrain diwar an oberenn bet savet e saozneg gant ar skrivagnerez saoz J. K. Rowling, Harry Potter and the Philosopher's Stone an titl anezhi.
Emzivad anezhañ, emañ Harry Potter o chom e ti e eontr hag e voereb, e bed ar vougouled, pa'z eo pedet da vont da Gerambreoù, ar Skol Strobinellerezh renet gant Albus Dumbledore. Eno e tremeno ar bloavezh-skol ha kejañ a raio gant Hermione Granger ha Ron Weasley a vo rannet troioù-kaer marzhus Harry a-enep Nerzhioù an Deñvalijenn gante.
Guayaquil
Guayaquil, ent-ofisiel Santiago de Guayaquil, eo kêr vrasañ ha kêr-benn ekonomikel Bro-Ecuador, hag ar porzh brasañ war aod ar Meurvor Habask en Amerika Latin a-bezh. Lesanvet eo "Perlezenn ar Meurvor Habask". Er bloaz 2008 e oa 3 509 865 a dud o vevañ enni hag ouzhpenn 4 milion er veurgêr.
Orlhac
Orlhac (okitaneg; Aurillac e galleg) eo pennlec'h departamant ar C'hantal en Auvergne-Rhône-Alpes. 0 a dud a oa o chom er gumun e.
Nolùen Le Buhé
Nolùen er Buhé pe Nolùen Le Buhé a zo ur ganerez eus Bro-Gwened. Desavet eo bet en ur familh a sonerien.
Saint-Louis (Elzas)
Saint-Louis zo ur gêr eus Elzas, e kanton Huningen, en Arondisamant Mülhausen, en departamant gall Haut-Rhin.
K
K zo
Schiavon
Schiavon  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Rosà
Rosà a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Volcán de Fuego
El Volcán de Fuego, "Ar Menez-tan Tanek", zo anv ur menez-tan gweleadek lec'hiet e Kreizamerika, e su kreiz Guatemala, e gevred departamant Chimaltenango, tost-tre da vevennoù an departamantoù Sacatepéquez er reter dezhañ hag Escuintla er su dezhañ.
Da 3 763 metr a-us live ar mor e sav pikern Volcán el Fuego hag en em astenn war-du aod ar su da stummañ troad an aridennad menezioù. Distruzh eo e dor uheloc'h eget 1 300 m, pa ne gaver nemet lava eno. Dindanañ ez eus un uhelgompezenn liesdoare he dezverkoù douarouriezhel. Un elfenn eus un triad menezioù-tan eo, gant ar Volcán de Acatenango hag ar Volcán de Agua ; unanet e La Horqueta "Ar Forc'hig" eo ar Volcán de Fuego hag ar Volcán de Acatenango dre o zreid, tra m'emañ ar Volcán de Agua pelloc'h en norzh dezho. Los volcanes de Fuego e veze anvet La Horqueta gant an drevadennerien spagnat. Eus ar menez-tan ez eien meur a stêr war-du ar su hag an aodoù, a-dreuz tachennoù strujus a-drugarez da builhentez an elfennoù maenel enno.
Istor
En e lizheroù da Hernán Cortés e kontas ar c'honkistador Pedro de Alvarado (1485-1541) penaos e welas ar Volcán de Fuego o tidarzh e 1524.
E 1690 e voe deskrivet ar menez-tan gant an istorour guatemalat Francisco Antonio de Fuentes y Guzmán (1643-1700) : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.2em;">''Unan eus an daou venez hag a zo a bep tu da draoñienn ar Panchoy, ma voe diazezet eil keoded ha kêr-benn Guatemala, teir lev alese, hag a voe anvet evel-se gant ar Spagnoled evit e ziforc'hañ diouzh ar Volcán de Agua, pa'z eo eñ hag a vannas ar glav dour-bil a freuzas ar gêr gozh e 1541. E laez ar Volcán de Fuego, petra bennak ma 'z eo izeloc'h eget hini de Agua, e kaouled an erc'h met ar c'hrater ne groz ket, evel a c'hoarvez gant hini Pacaya, hag a zo liammet outañ, heg evel gant ar Sierra de Sinaloa, ur seizh kant lev pelloc'h.''
Hervez ur vojenn hag a vez kontet gant tud kêr Alotenango e Sacatepéquez e viras ar menez-tan e anv spagnolek – a oa bet roet dezhañ en abeg d'e zidarzhioù dizehan – abalamour da veleien hag a glaskas e vadeziñ gant an anv Catarina : nac'hañ krenn a reas ar menez, o tidarzhañ ker kreñv ma voe stlapet kuit kroaz ar badeziant betek palez an eskob e Santiago de los Caballeros de Guatemala ; spontet-bras e voe ar velein, ha biken ne glaskjont adenvel ar Volcán del Fuego.
E 1818 e skrivas an istorour guatemalat Domingo Juarres (1752-1820) a-zivout didarzhioù ar menez-tan : gwastus e voe re 1581, 1586, 1623, 1705, 1710, 1717, 1732 ha 1737, tra ma voe dinoaz hini dibenn an – nemet ne c'helled ket lakaat ar chatal da dreuziñ unan eus ar stêrioù a ziskenn diouzh tor ar menez, ken tomm-berv e voe devezhioù-pad.
Ergerzhadenn Eugenio Dussaussay e 1881
E 1881 e kontas ar skrivagner Eugenio Dussaussay penaos e krapas gant ar Volcán de Fuego, na oa ket bet peurweladennet c'hoazh. Da gentañ e voe ret goulenn an aotre digant pennadurezhioù Sacatepéquez, a roas dezhañ ul lizher da vaer Alotenango evit goulenn ma vije prestet d'an ergerzherien ar rikoù evit ar bignadeg. Dussaussay hag e ambrouger Tadeo Trabanino a venne krapat gant ar c'hern kreiz, na oa bet biskoazh ergerzhet. Ne gavjont heñcher ebet avat ; neuze e voe ret dezho tremen gant ar c'hern oberiant, hag en devoa didarzhet bloaz a-raok.
O heñcher Rudecindo Zul ha daou baotr yaouank eus Alotenango a gasas Dussaussay ha Trabanino betek un uhelgompezenn a gase d'ar c'hernioù, hogen ne c'helljont ket mont pelloc'h en abeg da aon ar yaouankizoù rak ar menezioù-tan. Zul hepken a ginnigas heñchañ, hag an daou all a rankas heuliañ dre urzh ar maer. E-mesk pourvezioù an ergerzherien e oa aguardiente – gwin-ardant – evit an heñcher hag ar baotred yaouank (an diviz nemetañ evit ambroug an ergerzherien), binvioù evit en em lec'hiañ hag armoù evit en em zifenn diouzh an tigred hag a anneze ar vro d'ar mare-se.
Adalek Alotenango e voe ret kerzhout a-hed peder lev (war-dro 16 km) en ur gompezenn kent tizhout ar c'hrav kentañ, anvet Cuesta del Castillo pe Gajoteachucuyo, anezhi skoazenn izelañ ar menez-tan. Souezhus e oa struzh ar c'horn-bro : gwez-derv, glasten karget a vez, gwez-avoukez ha gwez-amate (Ficus insipida) e-touez kalz gwez all. Pelloc'h e stankaas ar strouezh : izeloc'h e oa ar gwez, hogen kalz niverusoc'h ha dre ma ne oa bet den ebet o pignat betek eno abaoe eizh mizvezh e rankas Zul hag e yaouankizoù digeriñ ur wenodenn a-daolioù machete.
A-feur ma pignent e krogjont da welout melloù tolzennadoù burezh o vout kaset da bep tu gant an avel, tra ma chome ar re stankañ war tor ar menez, ma astennent war hedoù hir. Pan errujont el lec'h anvet El Cipresal – rak c'hwec'h siprezenn a oa eno – en em gavjont paket en ul latar fetis, a weled ar pluennoù anezhañ o nijal gorrek en aer hep kouezhañ war an douar gwech ebet. Daou zerez a-us zero e oa ar gwrezverk pan e vuzulias Dussaussay; nebeut goude e c'hlizhennas al latar hag e troas d'ur barrad glav pil. Goude El Cipresal e kemmas ar struzh adarre, ar gwez-kistin o c'hounez tachenn peogwir e kreskont gwelloc'h en douaroù uhel. Tremen an nozvezh eno a reas an ergerzherien, goude bout savet lochennoù diwar skalfoù, skourroù ha delioù ha skubet al lava a oa war al leur ; antronoz da veure, eus al lec'h m'edont e c'helljont gwelout kêr Escuintla hag ar Meurvor Habask er su, ar Volcán de Agua er reter, kerioù Antigua de Guatemala ha Ciudad de Guatemala er gwalarn. Stanket e oa ar gwel en norzh gant kern kreiz ar Volcán de Fuego end-eeun.
Kenderc'hel da bignat a reas an ergerzherien, betek erruout el lec'h anvet "an uhelgompezenn gentañ" gant tud Alotenango. An heñcher Rudecindo Zul a baouezas eno, hag ur paotr youank hepken a ambrougas Dussaussay ha Trabanino a-dreuz tachennoù diloen ma ne greske nemet gwez-pin krabosek ; a-feur ma pignent e rouesae ar struzh, ha da get e oa aet pa dizhjont "an eil uhelgompezenn", an hini a gase da grater ar menez-tan. P'en em gavas an ergerzherien en o unan neuze e komprenjont perak ne yae ket tud Alotenengo pelloc'h : ne oa eno nemet ur rizenn un troatad he ledander, gant islonkoù war an daou du dezhi, ha ker kreñv e oa an avel ma stlapas an dud war an douar. Kerzhout a-hed ar rizenn a reas Dussaussay ha Trabanino, ha stroñs-distroñs e tizhjont troad ar roc'hell hag a verke diaz ar pikern ; diaes-bras e voe dezho tostaat d'ar c'hrater, hogen ne c'helljont ket e welout abalamour ma oa a-veskell hag izeloc'hik eget kern ar menez-tan. Ar pezh a verzjont e voe dev ar mein dindan o zreid en desped d'an eizh derez dindan zero, ha c'hwezh soufret ar moged tufet gant ar menez-tan. Goude bout pignet gant diaesterioù e-pad c'hwezek eurvezh e tiskennas an ergerzherien, ha peder eurvezh hepken goude en em gavjont en Alotenengo en-dro.
En e unan ha didrouz e chomas ar Volcán de Fuego e-pad unnek vloaz.
Ergerzhadenn Alfred Maudslay e 1892
D'ar 7 a viz Genver 1892, an henoniour saoz Alfred Percival Maudslay (1850-1931) hag an doktor Otto Stoll eus Antigua Guatemala a guitaas Alotenango war-du ar Volcán de Fuego en ur gas ganto – dre un hent disheñvel diouzh hini Dussaussay unnek vloaz kentoc'h – seitek paotr yaouank, kezeg, muled, boued, dilhad ha rikoù evit kampiñ. Goude un eurvezh marc'hegañ war-du ar menez ne c'hallas mui ar muled kenderc'hel, hag ambrouget e voent gant un Amerindian betek kêr. Aes a-walc'h e voe ar grapadenn e-pad an div eurvezh kentañ, met pounner e oa ar c'herzhed war an delioù marv en ur zigeriñ un hent a-dreuz ar goadeg stank. Kenderc'hel a rejont gant ar wenodenn serzh betek an uhelder a 2 900 m ; alese e c'helljont gwelout kern ar menez-tan evit ar wech kentañ. Distruzh e oa e dor ; goloet a ludu hag a vein teuz e oa ar c'haniennoù tost.
Kenderc'hel da bignat a reas Maudsley ha Stoll betek 3 425 m ; eno e oa bet kempennet ul leurenn 100 m² he gorread gant an Amerindianed, ma tivizas an ergerzherien tremen an nozvezh. Ar baotred a fardas ur speurenn gant skourroù pin evit gwanaat nerzh an avel, met ker yen e oa ma voe diaes d'an dud kavout ar c'housk. Antronoz e pignjont adarre hag e tizhjont La Meseta, an uhelgompezenn hag a zo barr an torosad e oan o sevel gantañ, da 3 700 m. En norzh edo kern ar Volcán de Acatenango, an hini uhelañ eus an tri, goloet gant gwez-pin hogosik betek e varr ; er su edo kern ar Volcán de Fuego.
Pa nac'has ar yaouankizoù mont pelloc'h e kendalc'has Maudsley ha Stoll en o unan dre ribl an uhelgompezenn ; ledan a-walc'h e oa evit reiñ tremen d'un den, met ur speurennad reier ha mein volkanek a oa ouzh he c'hornaoueg hag un islonk ouzh he reter. Ken diaes e voe pignat war-du ar c'hrater, 150 m uheloc'h, ma rankjont mont en harp ur vazh hag ehanañ alies. En diwezh e tizhjont ar c'hern hag e weljont ar c'hrater, a voe deskrivet evel-mañ gant Maudsley : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.2em;">''Un toull hogos kant troatad e zonder e oa ar c'hrater, hogos gronnet gant reier torr ha mogedek, goloet gant gweleadoù sulfurus ha war zinaou war-du takadoù donoc'h diouzh an tu enep d'an hini m'edon, na c'hellen ket gwelout avat a-ziwar ar rizennoù meinek hag a sparle ma selloù. An dra souezhusañ marteze a-zivout ar menez eo e sav reoliek-kenañ hag a-nebeudoù betek ur poent begek ma'z ejomp en hor c'hoazez ha ma c'helljomp gwelout pep tra tro-dro dimp. Displijus-kenañ e oa ar gazoù hag a zeue eus ar menez-tan, met dre eurvad e oa an avel a-du ganimp.'' Goude ur pennad diskuizh berr war an uhelgompezenn e tistrojont da Alotenango ma'z errujont goude un nebeud eurvezhioù.
Oberiantiz
Unan eus menezioù-tan oberiantañ Guatemala ha Kreizamerika eo ar Volcán de Fuego. Heverk eo dre e zidarzhioù taer, a zo bet enrollet abaoe ar bloaz 1524 ; an hini ziwezhañ a c'hoarvezas d'ar Meurzh 5 a viz Mezheven 2018, nepell goude hini an 3 a viz Mezheven.
Tremen 60 didarzh a voe abaoe 1524, gant krenoù-douar da heul a-wechoù ; e 1717 e voe ar c'hren-douar kreñvañ, anvet « Kren-douar San Miguel » peogwir e c'hoarvezas d'an 29 a viz Gwengolo, ur mizvezh goude didarzh diwezhañ ar Volcán de Fuego. Peuzdistrujet e voe kêr Santiago de los Caballeros de Guatemala ; dilec'hiet e voe kêr e 1776.
Black Friday (shopping)
E Stadoù-Unanet Amerika hag e Kanada e vez graet Black Friday (Gwener du) eus an deiz war-lerc'h Thanksgiving, ur Gouel istorel stadunanat.
Er broioù-se e verk an deiz-se penn-kentañ distaolioù ramzel fin ar bloaz, pa stager d'ober prenadennoù Nedeleg. Goustadik e emled ar Black Friday-se war-zu Europa dre emglev ar stalioù bras a fell dezho levezoniñ doareoù-bevañ ha prenañ an dud.
E 2014, 50,9 miliard a zollarioù a oa bet dispignet e-pad dibenn sizhun ar Black Friday er Stadoù-Unanet. 11 % nebeutoc'h evit ar bloavezh a-raok. Tro 133,7 milion a guzumerien stadunanat o devoa prenet traoù er stalioù d'ar mare-se, 5,2 % nebeutoc'h evit er bloavezh 2013.
Rotzo
Rotzo a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Posina
Posina  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Perisserosa guttata
Perisserosa guttata a zo ar spesad nemetañ eus genad Perisserosa e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marines species WORMS. Ur spesad kregin ral a-walc'h pe ral an hini eo.
Emma Bro-C'hall (943-968)
Emma Bro-C'hall (943-968) a oa merc'h da Huon Veur ha d'e bried Hedwige de Saxe. C'hoar eta e oa da Huon Capet, kontet da vezañ kentañ Roue Bro-C'hall.
Perisserosa guttata
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Gmelin e 1791 dindan an anv genad Cypraea.
Emma Bro-C'hall (943-968)
Dimezet e voe da Richarzh, dug Normandi.
Perisserosa guttata
Taksonomiezh
An heñvelanv  Perisserosa brocktoni diskrivet gant Iredale e 1930 a zo bet nulet gant abeg an diskrivadur a-raok.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Perisserosa guttata o vezañ impijet un tamm muioc'h eget an daou all :
Bevoniezh
Kregin eus ar re vravañ eo ar Perisserosa guttata. Kavet e vezont etre nebeut metroù donder betek ken don ha 300 m.
Isspesadoù ha stummoù
Daou isspesad a zo bet diskrivet diouzh ma vevont e kornog pe reter Gourenez Thailand/ Malesia :
hag ur stumm
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er meurvorioù Indez hag Habask eus Inizi Maldivez hag India betek mor China, Su Japan hag Aostralia.
Skeudennoù
Sell ouzh keinoù, kostezoù ha diazoù an daou isspesad hag ar stumm.
Jean-Marc Nattier
Jean-Marc Nattier, ganet e 1685 e Pariz ha marvet eno e 1766, a oa ur poltredour gall. Mab e oa d'ar poltredour Marc Nattier ha da Marie Courtois.
Provins
Provins zo ur gumun en departamant Seine-et-Marne hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Provins eo.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Provinois anezho e galleg.
Testamant nevez hon aotrou Jézuz-Krist
Testamant nevez hon aotrou Jézuz-Krist zo un droidigezh eus an Testamant Nevez savet gant Yann-Frañsez ar Gonideg (1775-1838), hag embannet en Angoulême e 1827.
Garait
Garait (Guéret e galleg) eo pennlec'h an departamant Creuse, e rannvro Aquitaine-Limousin-Poitou-Charentes, er Frañs. 0 a dud a oa o vevañ enni e.
Pianezze
Pianezze a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Torcy (Seine-et-Marne)
Torcy zo ur gumun en departamant Seine-et-Marne hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Torcy eo.
Martin B-26 Marauder
Ar Martin B-26 Marauder (Maraoder) a oa un nijerez-vombeziñ grenn stadunanat implijet e-kerzh an Eil Brezel-bed en Afrika an Norzh, en Europa hag e Brezel ar Meurvor Habask. Ouzhpenn 5 000 skouerenn anezhi a zo bet savet. Un nijerez daougefluskerek e oa gant ur skipailh seizh den. Savet e oa bet gant an embregerezh Glenn L. Martin Company.
Aerluioù
Implijet eo bet ar B-26 Marauder, gant :
Torcy (Seine-et-Marne)
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Torcéens anezho e galleg.
Kreuz
Kreuz zo un anv boutin alamanek, hag a dalv kement ha kroaz e brezhoneg, hag ivez un anv divoutin.
Pedemonte
Pedemonte a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Ernst Busch
Ernst Busch (Kiel, 1900 – Berlin, 1980) a oa ur c'haner alaman.
Beauvoir (Manche)
Beauvoir zo ur gumun c'hall eus Normandi e kanton Pontorson e departamant Manche.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|An iliz katolik
Ernst Busch
Etre 1915 ha 1920 e teskas ar vicher mekaniker (Maschinenbauschlosser). En miz Du 1918 e kemeras perzh en emsavadeg martoloded Kiel hag en 1920 ec'h emezelas e Strollad Komunourien Alamagn (KPD).
Kenneth Branagh
Kenneth Branagh a zo un aktour norzhiwerzhonat ganet d'an 10 a viz Kerzu 1960 e Belfast. Diplomet eo d'ar Royal Academy of Dramatic Art, ha deuet eo da vezañ he frezidant e 2015. C'hoariet en deus e meur a azasadenn oberennoù William Shakespeare : Henry V, Hamlet ha Much Ado About Nothing da skouer. E-touez e filmoù all e kaver Harry Potter and the Chamber of Secrets ha The Boat That Rocked.
Stêr Ibicuí
290px|thumb|Ar Río Ibicuí, en glas, a weler o vont d'en em deurel er [[Stêr Uruguay, en du, hag an harzoù etre stadoù Brazil hag Uruguay]] Ar Stêr Ibicuí  pe Ibicuy, pe Río Ibicuí, zo ur stêr a 290 km hed, e Rio Grande do Sul, e Brazil.
Goude ez a ar Stêr Uruguay da aberiñ er Río de la Plata.
Ibicuí o Ibicuy significaría "agua de la tierra de arena" en guaraní. La desembocadura de este río se ubica aproximadamente a medio camino entre las ciudades de El curso y la longitud de este río (que es el mayor afluente del Uruguay) ha sido considerado de dos modos diversos: según la longitud y caudal ó según el valle-falla principal que recorre; en el primero de los casos el "brazo Sur" del Ibicuy nace en el nudo orográfico de Santa Tecla recibiendo primero el nombre de Santa María, luego de Cacequí, mientras que el brazo norte discurre longitudinalmente de Este a Oeste por un valle desde la cumbrera que fue llamada Montegrande o Cuchilla de Santa Ana y Sierra de los Tapes  (sus nacientes se ubican en tal caso a poca distancia al sureste de la Guardia de San Martín) con el nombre de río Ibicuí-Mirim (Ibicuy Menor) cuya desembocadura se ubica en Cacequí; si se considera solo el tramo en donde confluyen el Ibicuí-Mirim y el río Santa María la longitud del Ibicuy es de. 290 km; tras el Río Negro este es el mayor afluente del río Uruguay.
El río Ibicuy posee un caudal anual medio que varía de los 900 a 1000 m³/seg. (metros cúbicos sobre segundo).
Megastictus margaritatus
Megastictus margaritatus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.
Boued
N'eus ket bet embannet kalz tra war an danvez ; gouzout a reer, koulskoude, e vev diwar amprevaned.
Annez
Kavout a reer ar spesad e kornôg, kreiz Amazonia (Suamerika).
Leontopithecus chrysopygus
Leontopithecus chrysopygus a zo ur spesad primated e-touez kerentiad ar Cebidae.
Annez
Brosezat eo al loen e São Paulo (stad), e gevred Brazil.
Wenzweiler
Wenzweiler (en alamaneg), pe Wentzwiller (e galleg, yezh ofisiel nemeti) a zo ur gumun eus Elzas, e kanton Huningen, en arondisamant Mülhausen.
Blotzheim
Blotzheimen zo ur gumun en Elzas, e departamant ar Roen-Uhel, en arondisamant Mülhausen hag e kanton Huningen.
Loeiz V
Loeiz V a vez graet eus an dud -mañ:
La Danseuse
La Danseuse a zo ur film gall bet sevenet gant Stéphanie Di Giusto, kinniget e Festival Kanas 2016 (rann Un certain regard).
Kontañ a ra istor ar gorollerez stadunanat Loïe Fuller. Koulskoude eo bet ijinet an dudenn Louis d'Orsay.
Belouizdad
Belouizdad a zo ur gumun eus Wilaya Aljer, en Alje. Anvet e oa Belcourt da vare aloubadeg ar gêriadenn gant ar C'hallaoued hag anvet Hamma Annassers war-lerc'h an dispac'h. Dont a reas da vezañ anavezet Belouizdad diwar anv un den, Mohamed Belouizdad, hag a stourme a-enep jahinierezh ha marvelezh tud an FLN. Savet eo bet Belcourt war ur blaenenn gwazheg eus Alje. Dont a ra an anv « Belcourt » diwar an den kentañ en deus savet savadurioù war ar blaenenn-se. Tro-dro 3 km eus kreiz-kêr Alje eo lec'hiet ( treuzet eo gant hent tro Norzh Alger).
Nanda Troadeg
Nanda Troadeg a zo ur ganerez kan-ha-diskan eus Bro Dreger. Kanañ a ra e-barzh meur a goublad, hag asambles gant he fried Ifig ar peurliesañ.
Belouizdad
Istor
1960: manifestadeg an 11 a viz Gwengolo.
Ekonomiezh
Ar gumun Belouizdad n'eo ket ur gumun industriel, ober a reont o c'henwerzh diwar koñversioù bihan. Koulskoude ez eus un neubeut usinoù enni.
Termenadurioù
O.S. : Organisation Spéciale, un aozadur hag a rae war-dro dastum arc'hant evit prenañ armoù ha stummañ tud d’en em gannañ. Penn kentañ an FLN eo. Meret eo bet gant Mohammed Belouizdad ha Hocine Aït Ahmed. Savet eo bet e 1947 ha serret e 1950 gant an arme c’hall. Kondaonet e voe tud eus an O.S evit gwall-daolioù a-enep an arme c’hall. O.A.S. : an dud a stourme da virout Bro-Aljeria er Frañs. Aet zo kalz anezho da ober ar Front National. Langis : ur c'hleñved hag a douch dre vras ar skevent. A.N.P. : arme Bro-Aljeria a-vremañ, e galleg “Armée Nationale Populaire”. Harluet: rediet da skarzhañ kuit eus ur gêr, ur vro ha da vont d’ul lec’h all da chom.
Touta Kitakawa
Kitakawa Touta (japanek: 北河トウタ) zo un treserez mangaoù doare hentai pe seinen. Krog eo da dresañ evel micher e 2001. Labouret he deus dreist-holl war mangaoù hentai ha raloc'h ecchi. Labouret he deus evel treserez war ar manga "Hageruya!" evit Fukumoto Takeshi.
Abaoe ar bloavezh 2014 e labour gant ar skrivagner manga Mikoto Yamaguchi war an heuliad mangaoù Dead Tube.
Tula (Okitania)
Tula (Tulle e galleg yezh ofisiel nemeti) a zo ur gêr eus Okitania e Bro-Lemojez. Pennlec'h an departamant Corresa e Stad Frañs eo. 0 a dud a oa o vevañ e kêr e.
Emma Bro-C'hall (894-934)
Emma Bro-C'hall (894-934) a oa ur briñsez frank, hag a voe dugez Bourgogn (921-923), ha goude rouanez ar Franked (923-934).
He zud
Merc'h e oa da Roperzh Iañ, roue ar Franked (922-923), ha d'e bried kentañ, Aelis Maine, pe d'e eil pried, Béatrice de Vermandois. C'hoar e oa da Huon Veur, dug ar Franked.
Eured
E 921 e timezas da Raoul, dug Bourgogn, ha roue ar Franked adal Gouhere 923 pa voe kurunennet en abati Saint-Médard e Soissons.
O bugel nemetañ, Louis, ganet en 934, a varvas er bloaz-se en-eeun.
Harpañ he fried a reas da stourm ouzh emsavadegoù e wizien.
Ludwig V
Ludwig V zo anv meur a briñs alaman.
Ludwig IV
Ludwig IV zo anv meur a briñs alaman.
Google
Google <abbr title="Limited liability company">LLC  zo un embregerezh stadunanat bet krouet er Silicon Valley d'ar 27 a viz Gwengolo 1998 gant Larry Page ha Sergey Brin, oberourien al lusker enklask Google. Bez' ez eo unan eus ar Big Tech pe GAFAM. Abaoe miz Eost 2015 ez eo ul lodenn eus an embregerezh Alphabet,.
An embregerezh Google zo deuet da vezañ brudet en e stourm gant e lusker enklask a-enep re AltaVista, Yahoo! ha Bing. Goude-se ez eo kroget an embregerezh da brenañ pe sevellies meziantoù, ha hiziv an deiz ez eo perc'henn war un toullad meziantoù brudet ha lec'hiennoù Internet evel YouTube, ar savenn hezoug Android, ha servijoù web all evel Google Earth, Google Maps, Google Play haWaze.
Dre an tiez-eskemm ez eo deuet nerzh Google. Bremañ ez eo unan eus an embregerezhioù galloudusañ e Stadoù-Unanet Amerika hag er bed. E deroù ar bloavezh 2008 e talveze 176 milmilion a zollaroù e Wall Street ; d'ar 1añ a viz C'hwevrer 2016 ar sammad arc'hant evit an tiez-eskemm evit Google a oa uheloc'h evit hini Apple ha deuet e oa da vezañ an hini kentañ e SUA, gant ur sammad a 550 milmilion a zollaroù dasparzhet etre meur a zoare lodennoù eskemm.
Black Friday
Meur a zeiz, er broioù saoznek, zo anvet e saozneg Black Friday.
Cross
Cross zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh saozneg. Talvezout a ra kement ha kroaz er yezh-se.
Tud
thumb|200px|Marcia Cross
Jules de Polignac (1746-1817)
Armand Jules François, kont ha kentañ dug Polignac ganet d'ar 7 a viz Even 1746 e Claye hag aet da Anaon d'an 21 a viz Gwengolo 1817 e Sant-Petersbourg, a oa ur soudard ha politikour gall.
Blainville-sur-Orne
Blainville-sur-Orne a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Orgiano
Orgiano  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Blainville-sur-Orne
kantved
Eil brezel-bed:
Anv-stroll
Un anv-stroll, , (collective noun e saozneg) zo un doare da verkañ liester an anv-kadarn. E brezhoneg eo un anv lies hag a saver e unander o stagañ an dibenn -enn outañ. Doareoù all zo e yezhoù all.
Blainville-sur-Orne
Emdroadur ar boblañs 1793-2011
( Mammennoù: ldh/EHESS/Cassini betek 1999 hag INSEE abaoe 2006 )
Kustum Breizh
Kustum Breizh zo un hollad reolennoù ha boazioù anavezet e Breizh a-raok an Dispac'h gall, evel diazez ar gwir kozh, savet a-hed ar c'hantvedoù.
Blainville-sur-Orne
Melestradurezh
Abaoe ar e ya ar gumun d'ober perzh e Caen la Mer.
Anv-stroll
En alamaneg
En alamaneg e reer gant ar rakger ge- da sevel anvioù-stroll, a vez nepreizh alies, evel :
Hagenthal
Hagenthal zo un anv-lec'h alamanek, ha hini div gumun amezek en Elzas, en departamant Haut-Rhin :
Anv-stroll
E brezhoneg
E brezhoneg ez eus kalzik a anvioù-stroll. Alies e tennont :
Er yezhoù keltiek all
Er yezhoù keltiek all ivez e kaver anvioù-stroll, hag a denn da draoù a vez kavet a-stroll dre vras :
Kustum Breizh
Lakaet eo bet dre skrid e dibenn ar Grennamzer dindan an anv a Très ancienne coutume de Bretagne, hag embannet en 1480.
Arme Broadel Zimbabwe
Arme Broadel Zimbabwe pe Zimbabwe National Army (ZNA) zo skourr pennañ Nerzhioù Difenn Zimbabwe. Karget eo eus an holl gefridioù war zouar. Krouet e oa bet d'an 18 a viz Ebrel 1980. E 2017 ez eus 30 000 soudard, 22 000 adarmead, un hollad a 52 000 soudard.
Taol-Stad miz Du 2017
Skarzhet eo bet an diktatour kozh Robert Mugabe gant al lu-se e miz Du 2017 evit lakaat Emmerson Mnangagwa en e blas. D'ar 24 a viz Du 2017 eo bet asantet ar prezidant nevez gant pennoù al lu en un doare ofisiel.
Kalanna
Kalanna, pe deroù-mat, pe kouignaoua, zo anvioù graet eus ar prof roet da dud zo (kerent, labourerien) d'ar c'hentañ a viz Genver.
Perdicula erythrorhyncha
Perdicula erythrorhyncha a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Phasianidae.
Anvet e voe Coturnix erythrorhyncha (kentanv) da gentañ-penn (e 1832) gant an naturour saoz William Henry Sykes (1790-1872).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad ez eo brosezat an daou isspesad anezhañ en India :
Nicola Sturgeon
Nicola Sturgeon, ganet d'an 19 a viz Gouhere 1970 en Irbhinn (Siorrachd Àir a Tuath), a zo ur bolitikerez skosat, ezelez eus Strollad Broadel Skos (SNP).
D'ar 14 a viz Du 2014 e voe prezidantez ar strollad, ha d'an 19 eus ar memes miz e teuas da vezañ Kentañ ministrez Bro-Skos.
Santa Maria (Rio Grande do Sul)
Santa Maria zo ur gêr e-kreiz stad Rio Grande do Sul e Brazil. Tremen 250 000 a dud zo o chom enni.
Cartigliano
Cartigliano a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Proviñs La Pampa
thumb|290px|Sede pelec'h emañ Proviñs La Pampa en Arc'hantina.
La Pampa zo unan eus an 23 froviñs a ya d'ober Republik Arc'hantina, e-kreiz ar vro. Santa Rosa eo ar gêr-benn anezhi.
Saguinus midas
Saguinus midas zo ur spesad primated e-touez kerentiad ar Cebidae.
Annez
Kavet e vez al loen e koadeier norzh ar stêr Amazon, e Brazil, Guyana, Gwiana c'hall, Surinam ha Venezuela emichañs.
Pont Kerne
thumb|right|Pont Kerne dreist an [[Oded]]
Pont Kerne, pe Pont de Cornouaille er yezh ofisiel nemeti, zo ur pont dreist d'an Oded etre Benoded hag ar Vro-Vigoudenn.
Bruzzano Zeffirio
Bruzzano Zeffirio  zo ur gumun italian  e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Koadeg-domani
Koadegi-domani brasañ
Setu listenn koadegi-domani Frañs dreist da 2000 hektar a c'horread:
Glannoventa
Edo kreñvlec'h roman GLANNOVENTA, er plas anvet Ravenglass e Cumbria hiziv.
Anv
Talvoudegezh : *glann = kanienn, ribl ; *venta = marc'had ? (diasur ; breudoù zo a-zivout ar wrizienn-se) Talvoudegezh : lodenn un hini anvet Glas.
Leontopithecus caissara
Leontopithecus caissara zo ur spesad primated e-touez kerentiad ar Cebidae.
Annez
Kavet e vez al loen e gevred Brazil (biz stad Paraná ha kreisteiz stad São Paulo) ma vez graet "mico-leão-de-cara-preta" anezhañ e portugaleg.
Haider
Haider zo un anv alamanek, ha hini meur a zen:
Chaco (proviñs)
thumbnail|290px|Sede pelec'h emañ Proviñs Chaco en Arc'hantina. Chaco zo unan eus an 23 froviñs a ya d'ober Republik Arc'hantina. Resistencia eo ar gêr-benn anezhi. Eus 1950 betek 1955 e oa bet anvet Presidente Perón.
Spagnoliz
Kentañ Spagnol a redas dre ar Chaco e voe Aleixo Garcia, hag a oa o klask mengleuzioù Potosí. Re all a voe war e lerc'h : en 1528 Sebastián Gaboto, Juan de Ayolas Domingo Martínez de Irala, Álvar Núñez Cabeza de Vaca, en o zouez, a hedas lezioù ar stêrioù Paraná ha Paraguay betek genoù ar stêr Bermejo,
Kentañ lec'h annezet e Chaco da vat gant tud eus Europa e voe gant Alonso de Vera y Aragón d'ar 14 a viz Ebrel 1585, hag anvet e voe Concepción de Nuestra Señora, war lez ar Río Bermejo.
Neuze e krogas an avielañ, gant ar beleg sant Francisco Solano. En 1585 e tegouezhas ar jezuisted : Alonzo de Barzana ha Francisco de Angulo.
En 1590 e tegouezhas ar jezuisted Pedro de Añazco ha Juan Font (1557-1618),
Niederhagenthal
Niederhagenthal zo ur gumun eus Elzas, hag a zo e kanton Huningen, en arondisamant Mülhausen, hag en departamant Haut-Rhin.
Stêrioù
Treuzet eo gant ar stêr Lertzbach, adstêr d'ar Roen.
Cassola
Cassola a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Joachim Ernst
Joachim Ernst zo anv meur a zen:
Castegnero
Castegnero a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Calotriton
Calotriton a zo ur genad e rummatadur an divelfenneged, ennañ gweronelled bet er genad Euproctus.
Lo Mont de Marsan
Lo Mont de Marsan (Mont-de-Marsan e galleg) a zo ur gêr eus Okitania e Gwienna. Pennlec'h departamant al Landes e Stad Frañs eo ivez. 31 225 a dud a oa o vevañ e kêr e 2010.