cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cutty-sark (gwrac'h)
Gerdarzh
Cutty pe cuttie (ur verrdro diwar cuttit, eus ar ger krennsaoznek cutte, kutte, cute, hag a dalveze divalav ) a dalvez "berr". Sark pe serk (eus ar ger hensaoznek serc; serk e norseg) a zo un hiviz. Kentañ meneg eus an droienn cutty sark zo bet gant Dougal Graham war-dro 1779, bloavezh e varv: "A cutty sark of guide harn sheet, My mitter he pe spin, mattam."
Ur goantenn a wrac'h
Er varzhoneg "Tam o' Shanter", skrivet gant Robert Burns e 1791 ez eus kaoz eus Tam, ur paotr mezv war e varc'h, o tistreiñ d'ar gêr da noz, hag o tegouezhout en ur abadenn ceilidh kaset en-dro gant ar gwrac'hed. E-touez ar re-se ez eus ur goantenn anvet Nannie (evel Naig e brezhoneg, diwar Anna) "ae winsome wench and wawlie" (linenn 164). Gwisket eo gant un harn (lienenn) sark (hiviz-noz) a oa mat dezhi pa oa bugel hag a zo deuet da vout re verr bremañ:
Ele
An Ele zo ur stêr eus Breizh, e Kerne. Eieniñ a ra e Groñvel. Mont a ra alese war-zu ar c'hreisteiz betek Kemperle, ma'z eo savet anv kêr diwar anv ar stêr (kemper+ Ele). E Kemperle e kej gant an Izol d'ober "Stêr Gemperle" pe Laeta. A-hed e red e ra an Ele an harz etre Bro-Gernev ha Bro-Wened.
Anv ar stêr
Tennañ a ra anv ar stêr Ele da hini ar stêr Elai e Kembre. E latin e oa Elegium, anv merket e karta abati Kemperle.
A-raok an Dispac'h gall e oa Ele anv ar stêr betek ar mor. Abaoe deroù an XIXvet kantved e vez laret Laita adalek ar c'hember gant an Izol, met n'ouzer ket a belec'h e teu an anv.
Boiry-Becquerelle
Boiry-Becquerelle a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Bobonaza
Ar Bobonaza a zo ur stêr e reter Ecuador.
Apached
An Apacheed, pe Apached zo ur bobl henvroat, anezhi un tolpad meuriadoù indian e Norzhamerika, a zo o chom e mervent Stadoù-Unanet Amerika.
Kar int d'an Navajoed ha kenorin dre o yezh, met hiziv e vezont gwelet evel div bobl disheñvel.
Gwechall en em lede ar bed apache eus reter Arizona betek Texas hag ar Plaenennoù Bras er reter, ha Gwalarn Mec'hiko er c'hreisteiz.
Tierniezhioù ar su hag an norzh
Marevezh Tierniezhioù ar Su hag an Norzh (Sinaeg 南北朝) a zo ur prantad a vrezel diabarzh hag a zisrannadur en Istor Sina a badas eus kouezh Tierniezh Jin ha krouidigezh Tierniezh Sui.
Apached
Gerdarzh
Eus ar ger apachu, « enebour », e zunieg. Anv roet da lies poblad amerindian e mervent SUA ha hanternoz ar Stadoù mec'hikan Chihuahua ha Sonora, ma komzer eus un dachenn douar anvet Apacheria.
Stêr Riwal
Ar stêr Riwal, pe Sant Riwal, zo ur stêr eus Kerne. Emañ hec'h eienenn er Menez Are, e Sant-Riwal.
Apached
Yezh
Apache (saozneg : [əˈpætʃiː]) eo an an dud, apacheeg o yezh, a zo kar da hini an Navajoed. Lavaret e vez eo ur yezh Suathabaskek, kar da yezhoù Athabaskek Alaska ha kornôg Kanada.
Stêr Riwal
Adstêr eo d'an Doufin, war e lez dehou, etre Lopereg ha Brasparzh.
Apached
Yezh
Pa zañsent e lakaent dilhad a oa skeudenn speredoù ar menezeier. Pareañ a raent an dud dre skarzhañ ar speredoù fall. Livet e oa o c'horf, lakaet saeoù ganto ha maskloù teñval o liv. Krediñ a raent e lies boudoù dreistnaturel ha dreist-holl en un doue anvet Yasun.
Cochise ha Geronimo eo anv o fennoù-meuriadoù anavezetañ.
An Apacheed hag ar Spagnoled
Deskrivet eo bet an Apacheed gant ar c'honkistador Francisco Vásquez de Coronado evel-henn : "« Diwar ar bizoned e vev an indianed-se rak ne c'hounezont ket ar maiz. O zi a savont diwar kroc'henn bizoned neuze hag o dilhad, o botoù hag o c'herdenn a reont gant se ivez. Gant ar blev e reont o gloan. Gant stirennoù bizon e reont neudennoù a dalvez dezho da wriat o dilhad hag o zeltennoù [...] »."
En hanterenn gentañ eus an e klaskas an difraosterien spagnol astenn o ziriad war-du an hanternoz met miret e voe outo gant ar meuriadoù Tohono O'odham hag apache. Gant pennoù gouarnamant Mec'hiko e voe gourc'hemennet e vije peurlazhet an Apacheed e 1784 : "an holl re en tu all da 7 vloaz" hervez Angie Debo. Ar gouarnour Juan de Bautista a glaskas unvaniñ ar Gomancheed hag an Uteed a-enep an Apacheed. Da bep brezelour komanche e roas ur gartenn ma c'hellent skrivañ bewezh m'o doa lazhet un Apache.
An dispell er mirvaoù
Goude bezañ stourmet e-pad pell ouzh an alouberien e voe sinet un emglev peoc'h e 1872 gant Tom Jeffords, Cochise hag ar jeneral Olivier O.Howard. Jeffords a voe breur dre wad da Cochise e 1870.
Da heul ar feur-emglev-se e voe dispellet 2 500 Apache da virva Chiricahua, e kreiz bro an Apacheed. Ne chome nemet 1 500 anezho pa voent dispellet adarre e 1876 da mirva San Carlos. En o zouez e oa Tahza, pennhêr ar c'hlann, mab henañ da Gochise ha tad da Niño Cochise. En em zibab a reas evit ma steuzje e glann a 38 den kuit war an hent. Nod-Ah-Sti e wreg, Niño Cochise e vab ha Dee-O-Deet ar chaman a oa gantañ. Ne voent ket renablet ken : ar re "zizanv" a rejont anezho o-unan diwar neuze. Thaza a varvas daou viz da c'houde diwar an drougskevent pa oa o vont gant an hent da Washington da gomz gant ar prezidant Grant. Pa voe roet ar c'heloù da c'houzout e mirva Carlos, e tec'has Naiche, mab yaouankañ Cochise, gantañ ar soñj brezeliñ. Penn-kentañ "brezelioù Jeronimo" e voe, a echuas e miz Gwengolo 1886.
Kuzh e chomas ar peurrest eus ar re "zizanv", Niño Cochise en o fenn. Dieub e voent er mod-se e-pad muioc'h eget 40 vloaz, o chom e menezeier Sonora, en ul lec'h anvet Pa-Gotzin-Kay.
Richarzh Breizh
100px|thumb|right|Ardamezioù Richard d'Etampes Richarzh Breizh, pe Richard d'Étampes, ganet en 1395, marvet d'an 2 a viz Mezheven 1438 e Klison, kont Étampes, Vertus, Benon, Mantes, aotrou Klison, Palluau, Les Essarts, Houdan, a oa mab da Yann IV, dug Breizh, ha d'e drede pried Janed Navarra, ha breur d'an dug Yann V.
Brezeliñ a reas ouzh ar Saozon e Guyenne (1419) hag ouzh Yann II, dug Alençon (1432).
Dimeziñ ha bugale
E 1423 e timezas da Marc'harid Orleañs (war-dro 1405 † 1466), kontez Vertus, merc'h da Loeiz Iañ Orleañs, hag a oa breur d'ar roue gall Charlez VI (Bro-C'hall), ha da Valentina Visconti (1368-1408), hag a oa merc'h da Gian Galeazzo Visconti, Dug Milano.
Matelin
Matelin pe Matilin zo un anv-badez brezhonek, pe brezhonekadur an anv-badez gallek Mathurin, diwar anv ar sant.
Gerdarzh
Dont a rafe eus an anv latin Maturus (azv, darev) deuet da vout Maturinus, aet da Maturino en italianeg ha Mathurin e galleg.
Ar sant
Hennezh a oa un denjentil galian-roman, abostol Galia, enoret e Kistinid ha Monkontour (IIIde kantved) a vez goueliet d'ar 1añ a viz Du.
Yonne (departamant)
Ar Yonne (distaget: ) a zo un departamant, er rannvro Bourgogn, e kreiz Bro-C'hall. Kêr Auxerre eo ar pennlec'h anezhañ, hag an niverenn 89 a zo roet dezhañ. Tapet en deus an departamant e anv diwar-lerc'h ar stêr Yonne.
Strollad Komunour (Marksour-Leninour) Panama
Strollad Komunour (Marksour-Leninour) Panama (e spagnoleg: Partido Comunista (marxista-leninista) de Panamá: PC(ml)P) zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Panamá e 1980 gant un toullad izili eus Talbenn Sokialour al Labourerion (Marksour-Leninour) (Frente Obrero Marxista-leninista: FOS(ml)).
Mantsieg
Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr ar yezhoù yiek eo ar mantsieg (mantsi, lolo pe loloeg ar bleunioù, saozneg: Flowery Lolo) komzet gant tro-dro da 103 600 den (1983) e Viêt Nam.
Strollad Komunour (Marksour-Leninour) Panama
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 7 hag en 8{{vet]] Kuzuliadegoù).
Embannet e veze gant ar Strollad ar gelaouenn Nueva Democracía ("Demokratelezh Nevez") etre 1980-2001.
Tifuz
thumb|Dispuilh degaset gant an tifuz.
Mantsieg
Ur yezh gant pemp tonenn an hini eo.
Megophryidae
Megophryidae zo ur c'herentiad e rummatadur an divelfenneged, ennañ tousegi pe gleskered.
Tifuz
''Ar pennad-mañ zo gouestlet d'an tifuz. Arabat eo e zroukveskañ gant an derzhienn-alter !''
Mantsieg
Skrivet e vez gant ar skritur yiek.
Megophryidae
Tiriad
thumb|left|300px|Tiriad ar spesadoù e Megophryidae
Tifuz
An tifuz (eus an henc'hresianeg typhos a dalvez diegus) eo an anv a vez roet d'ur strollad kleñvedoù damheñvel grevus evit Mab-Den. Degaset e vez ar c'hleñvedoù-se gant bakteri eus kerentiad ar Rickettsia.
Mantsieg
Gwelet ivez
基諾語
1611
Diwar-benn bloavezh 1611 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1611
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1611
Tifuz
An arouezioù boutin da holl ar seurtoù tifuz zo an derzhienn a c'hall mont betek 39 °C ha poan benn. Er broioù trovanel, an tifuz a vez droukvesket alies gant an denga.
seurtoù tifuz
Tri seurt tifuz zo :
Tifuz laouek ou Tifuz european
An tifuz laouek a vez degaset gant al loustoni ha lakaat a ra kleñvedoù-red marvus da loc’hañ e-pad ar brezelioù pe ar gwallreuzioù naturel. An organeg a zegas ar c’hleñved eo ar Rickettsia prowazekii, roet gant laou an dud (Pediculus humanus corporis). An arouezioù zo : poan benn, terzhienn, ur santimant anoued, faezhidigezh ha dispuilhoù war ar c’hroc’hen. Kavet e vez an tifuz-se er broioù kerreizh eus Europa dindan anvioù disheñvel : Terzhienn ar prizonioù, terzhienn ar gernez, terzhienn an ospitalioù pe terzhienn ar bigi abalamour ma tegouezh stank pa vez fall ar stad naetadurezh ha pa vez stank ar boblañs ; evel er prizonioù hag er bigi. Brudet eo kamp-bac’h Bergen-Belsen evit e loustoni a lakae an tifuz-red da ziwan ; Lakaat a reas kalz prizonidi da vervel eno.
Kleñved Brill-Zinsser
kleñved Brill-Zinsser zo ur seurt tifuz degaset ivez gant ar bakteri Rickettsia prowazekii met a darzh goude ur prantad hir ma chom kuzhet. N’eo ket ken grevus hag an tifuz laouek. E gwirionez ez eo ar stumm a gemer ar c’hleñved-se pa gouezh klañv en-dro ar re o deus tapet an tifuz laouek hag e vez degaset gant bezañs bazhelloù rickettsia e korf ar c’hlañvidi, e gwerblennoù al limf peurgetket.
Tifuz trovanel
Anvet ivez Tifuz meksikan ; Tifuz ar Bed-Nevez ; Tifuz kêr
An Tifuz trovanel a vez degaset gant ar bakteri Rickettsia typhi ha diwan a ra er broioù trovanel hag istrovanel. Roet e vez gant c’hwen ar razhed, Xenopsylla cheopsis ; hag ivez a-wezhioù gant Rickettsia felis, ur spesad c’hwen a vev war ar c’hizhier hag an oposomed. An arouezioù zo : poan benn, terzhienn, ur santimant anoued, poan e melloù an izili, sevel a ra kalon ar c’hlañvidi, dislonkadennoù ha paz.
Lakaat a reer kemm etre ar seurtoù tifuz dre un test eus ar serom.
Istor
E-pad eil bloavez Brezel Peloponesos (-430) e oa skoet keoded Athen e Henc’hres gant ur c’hleñved-red spontus, anavezet abaoe evel Bosenn Aten, a lazhas, e-touez re all, Pericles hag e daou vab koshañ. Distreiñ a reas ar vosenn div wezh, e -429 hag e goañvezh 427/6 kent J ?-K.. An tifuz laouek an hini a zegasas ar stropad-se moarvat, hervez soñj ar vezeien hag ar skolveuridi.En ur brezegenn e miz Genver 1999 e Skol-veur Maryland, David Durack, kelenner mezegiezh e Skol-veur Duke a skrivas : "Terzhienn an tifuz laouek eo an displegadenn wellañ. En e greñvañ e vez en amzer brezel ha disvoued, 20% merventi a vez, lazhañ a ra ar c’hlañvour goude 7 devezh, hag a-wezhioù e tegas ur rouestladenn arouezius : ar varvenn-gig e penn ar bizied hag ar bizied-troad. Kavout a reer holl ar perzhioù-se gant Bosenn Aten.",.
Notennoù
Tifo Tyfus
Aozadur Kumunour Marksour-Leninour - Hent Proleter
An Aozadur Kumunour Marksour-Leninour - Hent Proleter (e galleg: Organisation communiste marxiste-léniniste - Voie prolétarienne: OCML-VP) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Frañs e 1979.
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong oc'h anavezout an Dispac'h Proleter Sevenedurel Meur evel un elfenn nevez hag a-bouez evit ar varksouriezh-leninouriezh.
Ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 6vet, 7vet hag 8vet Kuzuliadegoù).
Pozieg
Pozieg (Pocé-les-Bois e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Kornôg e departamant Il-ha-Gwilen.
N̈
N̈, n̈, a zo ul lizherenn anvet ivez "n trema". Ne vez implijet nemet e div yezh: ar jakaltekeg hag ar malagasieg.
Umlaut
Stapel (Norzh)
Stapel  (e galleg: Staple ) a zo ur gumun eus ar Westhoek e Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.
Poatev
Kaoz a vez a-wechoù eus Poatev-Izel, er c'hornôg, hag a glot dre vras gant an Departamant Vendée, ha Poatev-Uhel, er reter.
Eus ar proviñs d'an departamantoù
Rannet eo bet Poatev etre meur zepartamant e 1790. Ar pep brasañ a zo aet d'ober departamantoù ar Vañde, an Deux-Sèvres hag ar Vienne, met darnoù a gaver ivez er Charente, ar Charente-Maritime, an Indre ha betek an Haute-Vienne. Un nebeud kumunioù en em gav ivez er Maine-et-Loire, hag unan eus kumunioù Marzioù dispartiañ Breizh ha Poatev ma oa an tu-kreñv gant Poatev a zo en em gavet e departamant al Liger-Atlantel (Ruvelieg).
Zacatecas (stad)
Zacatecas zo unan eus an 31 stad kevredet a ya d'ober Stadoù-Unanet Mec'hiko, un tamm en hanternoz da greiz ar vro. Zacatecas eo ar gêr-benn.
Poatev
Loened
Brudet eo ezen Poatev, pe gentoc'h ar ouenn a vez graet “baudet du Poitou” anezhi.
Zacatecas (stad)
Stok eo ouzh stadoù Coahuila en hanternoz, Durango er gwalarn, Nayarit er c'hornôg, Nuevo León ha San Luis Potosí er reter, Aguascalientes, Guanajuato ha Jalisco er c'hreisteiz.
Yieg Guizhou
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù yiek eo yieg Guizhou (saozneg: Guizhou Yi, yieg ar reter) komzet gant tro-dro da 800.000 den (1991) e Guizhoù hag e kornôg Guanxi e Sina.
Zacatecas (stad)
An anv
Dont a ra an anv diwar an nahouatleg zacatlco, anv unan eus pobladoù ar vro hag a zeu eus zacate (ur seurt geot) ; ar vro-se ma kreske ar geot-se a oa anvet Zacatlan, hag an annezidi, Zacateca, spagnolekaet e Zacatecas el liester, "Zakateegiz".
Tud
Amalia García, bet e Strollad ar Gomunourien, a oa gouarnerez eno eus 2004 betek 2010.
Yieg Guizhou
Disheñvel-tre eo diouzh ar yezhoù yiek all.
Jeruzalem
Yerushalayim ( ירושלים ) eo an anv hebraek, القدس al Quds evit an arabegerien vuzulmat hag اورشليم Ûrshalîm evit an arabegerien gristen. An anv ofisiel en Israel eo « Yerushalayim Ûrshalîm al Quds ». Disklêriet he deus Stad Israel e oa Jeruzalem unvanet he « c'hêr-benn beurbad ». N'eo ket anavezet an doare-se da lavaret gant ar gumuniezh etrebroadel, rak karterioù Jeruzalem ar Reter a vez sellet outo evel un dachenn dindan dalc'h Palestiniz hag a anavez Jeruzalem evel kêr-benn ur Stad palestinian da zont.
Yieg Guizhou
Div rannyezh ez eus:
Jeruzalem
Savet eo bet kêr war ar menez Sion, 745 m uhelder dezhañ. E deroù 2005, e oa 200 km² dindani evit 933 113 a annezidi. Kavout a reer mesk-ha-mesk er gêr-se un niver a relijionoù, a bobloù, hag a strolladoù sokial. Gronnet eo al lodenn anvet "kêr gozh" gant mogerioù-kreñv ha kavout a reer enni daou garter poblet gant Arabed dreist-holl, anvet "karter kristen" ha "karter muzulmat", ur c'harter armeniat hag ur c'harter yuzev.
Mor Egea
Mor Egea, Enezvor, Mor Enezek ) zo ur mor enklozet etre daou gevandir, Europa hag Azia, hag ar Mor Kreizdouar. En-dro dezhañ emañ :
Da C'hres eo an enezegoù strewet e Mor Egea, war-bouez div enezenn abaoe 1923.
Gres eo an douaroù hag a zo er Su, er C'hornôg hag en Norzh p'emañ aodoù kornôgel Turkia er Reter. Koulskoude, an harz politikel etre Gres ha Turkia zo etre an inizi hag aod Turkia war-bouez div anezho.
Er Biz emañ strizh-mor Çanakkale (an Dardanelloù), a gas da vor Marmara ha pelloc'h d'ar Mor Du dre strizh-mor ar Bosfor. Eus Kornôg da Reter ez eus etre 300 ha 400 km hag eus Norzh d'ar Su war-dro 600 km. Ur mor don eo pa n'eus ket gwall galz a blateiz kevandirel : 2 500 m eo an donder e Norzh Enez Karpathos.
An inizi
Niverus eo an inizi.
Orin an anv
Hervez ar vojenn en doa goulennet Egeos, roue Aten, digant e vab Theseüs, ma vije lakaet gouelioù gwenn ouzh e lestr ma teuje en-dro goude bezañ trec'h war an Minotaor. E barr al levenez edo an dud e bourzh al lestr goude trec'h an haroz yaouank ha n'o doa ket soñj eus an dra-se ken. Setu perak en em daolas ar roue kozh er mor, gant ar glac'har, diwar tornaod ar c'hab Sounion pa welas ar gouelioù du.
Istor
Abaoe ouzhpenn 4 000 bloaz e oa ur mor gresian pa voe kemmet an traoù gant feur-emglev Lausanne e 1922. Roet e voe an aod reter da Durkia, ar pezh a redias an dud da zivroañ, dre ma oa gant ar C'hresianed e oa ar muiañ niver en darn vrasañ eus an inizi.
En Henamzer
Seul aesoc'h e oa d'an Henc'hresianed merdeiñ eno ma oa meneziek an aodoù, niverus an inizi, tostik an eil enezenn diouzh eben ha ma ne veze kollet gwel eus an douar hogos gwech ebet. Aesoc'h a se ivez gwareziñ al listri diouzh ar gwallamzer pe an enebourien.
Bez' ez eo ar mor-se unan eus kavelloù ar vorveli kentañ anavezet en istor, hini Aten er kantved kent JK, war-lerc'h da Hellaziz bout trec'h war an Impalaeriezh ar Bersed (gwelet : Brezelioù medek).
Pa voe aloubet Hellaz gant Roma (war-dro 167 kent JK) e voe aodoù ar mor er memes bro : an Impalaeriezh roman, hag en Impalaeriezh Bizantion goude, betek donedigezh an Durked.
Er grennamzer
Rannet e voe an aodoù etre Hellaziz, Turked hag ar Stadoù latin (Venezia dreist-holl) ken na voe kemeret Enez Rodez gant an Durked e 1522, hag aloubet Kreta er (Kandia e 1669, Spinalonga e 1718).
Frameries
Frameries (e pikardeg : Framrie ; e walloneg : Framriye) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut, tost ouzh an harzoù gant Bro-C'hall.
Mor Egea
Enebiezh etre Gres ha Turkia
E 1830 e voe diframmet he dizalc'hted gant Gres digant an Impalaeriezh otoman. Klasket he deus Gres bodañ en-dro dezhi an holl zouaroù poblet gant Hellaziz.
Chilatherina bleheri
Chilatherina bleheri a zo ur pesk eus kerentiad ar Melanotaeniidae o vevañ e Lenn Holmes e Papoua Ginea-Nevez. Ar pennoù kentañ a oa bet dastumet e 1982 met e-pad un amzer e kredjod e oa nemet un isspesad eus Chilatherina fasciata. Livet e oa bet e 1985 hag anvet e enor Heiko Bleher.
Yieg ar gevred
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù yiek eo yieg ar gevred (saozneg: Southeastern Yi) komzet gant tro-dro da 240.000 den (1991) e reter ha gevred Yunnan e Sina.
Ur yezh gant tonennoù an hini eo.
Peder rannyezh a zo:
Foudia
Foudia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en inizi kornôg Meurvor Indez, pemp (5) isspesad dezhe en holl.
Boisleux-au-Mont
Boisleux-au-Mont a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Brezel-bed kentañ:
Plomer Aostralazia
Ar plomer Aostralazia a zo un evn dour, Tachybaptus novaehollandiae an anv skiantel anezhañ.
Doareoù pennañ
Ul labous 25-27 kantimetrad hed eo, ur vent hag a laka anezhañ e-touez bihanañ izili eus kerentiad ar Podicipedidae.
Annez
Bevañ a ra al labous en Aostralia, Ginea Nevez, Zeland-Nevez, inizi Salomon, Timor hag inizi all eus Aostralazia, hag inizi all ar meurvor Habask.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar plomer Aostralazia en urzhiad Ciconiiformes pe Podicipediformes.
Hérault (departamant)
Hérault (e galleg, hag ent-ofisiel, distaget [eʁo]), Erau (distaget ) hag a-wechoù Eraur (en okitaneg), zo anv un departamant, e rannvro Okitania, e kreisteiz Bro-C'hall, anvet diwar ar stêr Hérault (Erau e yezh ar vro). An niverenn 34 a zo roet dezhañ. Montpellier eo ar pennlec'h anezhañ.
Yoann Gourcuff
Yoann Gourcuff (pe Gourkuñv hervez doare ar brezhoneg) zo ur melldroader eus Breizh, bet ganet d'an 11 a viz Gouere 1986 e Plañvour er Mor-Bihan. Kreizer argader brudet eo, anezhañ gwellañ c'hoarier Breizhat e deroù an moarvat. Hag-eñ yaouank c'hoazh emañ ivez e-touez gwellañ c'hoarierien Frañs ha meur a grogad etrebroadel en deus kemeret perzh enne. E skipailh mell-droad Breizh emañ – daoust ma n'en deus ket c'hoariet c'hoazh o vezañ ma n'eo bet war an dachenn da geñver ar c'hrogad Breizh / Kongo e 2008 nemet da lañsañ ar c'hrogad abalamour ma oa gloazet – hag e-barzh hini Frañs. Abaoe ar bloavezh 2009-2010 e c'hoari e-barzh skipailh Bourdel, en doa gounezet kampionad Frañs ar c'hevre kentañ er bloaz a-raok.
= FC an Oriant (2000/2001) = Mab d'ar gourdoner Christian Gourkuñv eo bet stummet en Oriant betek e 14 vloaz pa zivizas kuitaat klub ar Verlued da vont da hini Stad Roazhon asambles gant e dad a yeas da c'hourdoner eno e fin ar c'houlzad 2000-2001.
= Stad Roazhon (2001/2006) = E Gouere 2001 e krog da c'hoari e-barzh skipailh re yaouank Stad Roazhon. Daou vloaz war-lerc'h d'an 31 a viz Mae 2003 ez a kib Gambardella gant ar skipailh, trec'h m'emañ war Strasbourg, 4 ouzh 1 e Stad Frañs e Sant-Denez (93). Ur pal a lak Yoann Gourkuñv er 15vet munutenn, dirak daoulagad e dad eta hag en doa gounezet ar memes kib d'e goulz.E gevrat vicherel gentañ a sin e 2003 gant Stad Roazhon p'emañ dija skipailhoù hollvrudet evel Ajax Amsterdam en Izelvroioù pe Arsenal e Bro-Saoz o kregiñ da dostaat outañ. Nav c'hrogad a gemero perzh enne war an dachenn e-kerzh ar c'houlzad kentañ-mañ. Ar bloaz war-lerc'h e 2004-2005 e c'hoario 21 c'hrogad kampionad ar c'hevre kentañ. D'an 29 a viz Gouere 2005 e c'hounez kampionad Europa ar re dindan 19 vloaz, gant skipailh Frañs.
= AC Milano (2006-2008) = E 2006-2008 emañ e klub hollvrudet ar Milano AC en Italia. E-pad ar c'houlzad kentañ eo lakaet evit ar wech kentañ da c'hoarier titlet en ur c'hrogad eus kevre kampioned Europa. E-kerzh ar c'hrogad-mañ a-enep da AEK Athena eo e lakao ivez e bal kentañ en ur gib europat. Ar c'houlzad 2007-2008, anezhañ an eil e Milano AC a vo startoc'h evit Yoann Gourkuñv na vo ket lakaet da c'hoari nemeur. Divizout a ra mont da welet e lec'h all hag asantiñ a ra e skipailh e vefe prestet ur bloavezh da glub Bourdel gant un opsion war werzh.
= Lyon (2010) = Goude da gaout ar kib bed gant Frañs, sinet en deus gant Jean-Michel Aulas ar prezidant eus ar c'hlub al Lyon met koulskoude, gallout a rae da c'hoari gant Arsenal e Bro-Saoz.
Enorioù
D'an 3 a viz Genver 2009 e resev priz sportour ar bloaz digant kazetennerien sport Ouest-France.
Ar Palez
Ar Palez (Le Pallet e galleg) a zo ur gumun a Vreizh, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Ardamezioù
En erminoù, e groaz pavek en gul
Yieg Yunnan
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù yiek eo yieg Yunnan (saozneg: Yunnan Yi, yieg ar su, (shui) nosu, nasö, nyi, gni pe i) komzet gant nebeutoc'h evit 800.000 den (1991) e kreiz Yunnan e Sina.
Teir rannyezh ez eus:
Korag-Europa
Doareoù pennañ
Glas eo darn vrasañ e gorf, ha gell e gein. War-dro 30 cm eo ar c'horag, hag ouzhpenn 50 cm e hed-eskell. Troioù ouesk a vez graet gant ar par pa vez deuet koulz an embarañ: nijal a ra uhel en oabl hag ober van da zifaragoellañ. 4 pe 5 vi a vez goret gant ar barez e-pad nebeutoc'h eget teir sizhun en un neizh savet e toull ur wezenn.
Dilhad-dindan
thumb|left|200px|Dilhad-dindan ur paotr gwisket penn-kil-ha-troad. An dilhad-dindan a zo dilhad a vez gwisket war ar c'hroc'hen ha dindan dilhad all. A-hend-all, daoust d'ar ster ledanoc'h gant ar ger gallek, n'int ket dilhad-dindan.
D'ober petra
Danvezioù evel ar gloan zo displijus d'ar c'hroc'hen. Neuze e klasker gwiskañ dilhad-dindan flour, skañv e-pad an hañv, ha tomm e-pad ar goañv. Abalamour d'an dour-c'hwezh ivez ne zouger ket n'eus forzh petra. Gwelloc'h kotoñs war ar c'hroc'hen eget akrilik.
610
Diwar-benn ar bloavezh 610 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 610
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 610
Bubalornis
Bubalornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1836 gant al loenoniour skosat Andrew Smith (1797-1872).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Afrika, daou (2) isspesad dezhe en holl.
Devin Townsend
Devin Garrett Townsend (ganet d'ar 5 a viz Mae 1972) a zo ur soner ha produer kanadian. Krouer, sonaozour, kaner ha gitarour ar strollad extreme metal Srapping Young Lad etre 1994 ha 2006 e oa hag ur red-micher e-unan en deus ivez.
Goude bezañ bet c'hoarier e kalzig a strolladoù metal pa oa er skol-veur, Townsend a voe merzet gant ul label enrollañ e 1993 ha goulennet e voe gantañ ober ar c'han pennañ war an albom Sex & Religion gant Steve Vai. Goude bezañ bet enrollet ha graet sonadegoù gant Vai, Townsend a voe diskalonekaet gant ar pezh a gavas e industriezh ar sonerezh, ha restaolet en deus e gounnar war un albom solo : Heavy as a Really Heavy Thing embannet gant an anv-pluenn Strapping Young Lad. Strollet en deus un nebeud tud gant an anv-se, hag embannet en deus City e 1997. Abaoe, embannet en deus tri albom gant Strapping young Lad, dindan e label dezhañ, HevyDevy records. Albomoù Townsend a zo ur meskaj a hard rock ha progressive metal, hag implijet zo bet meur a soner er raktresoù. E 2002 eo stummet The Devin Townsend Band, gant izili stabil, evit enrollañ hag ober sonadegoù evit daou eus e albomoù solo.
Plomer Madagaskar
Ar plomer Madagaskar a zo un evn dour, Tachybaptus pelzelnii an anv skiantel anezhañ.
Ségolène Royal
Marie-Ségolène Royal, a vez graet Segolène Royal anezhi, zo ur bolitikerez c'hall eus ar Strollad Sokialour Gall (PS), ganet d'an 22 a viz Gwengolo 1953. Bet eo kannadez, ha sekretourez-stad dindan ministr an deskadurezh da neuze, Claude Allègre. Anvet da brezidantez ar rannvro Poatev-Charant war-lerc'h bezañ distroadet Jean-Pierre Raffarin. E 2006 e oa bet dibabet gant izili he strollad evit mont war ar renk da vezañ Prezidantez ar Republik. E 2011 e klaskas c'hoazh bezañ war ar renk met c'hwitout a reas e-kerzh ar votadegoù kenttael. Pried dizimez François Hollande eo bet ha pevar bugel o deus bet asambles.
Dilennadeg
En eil tro e voe dilennet Nicolas Sarkozy.
Strollad Sokialour
En diskar-amzer 2008 ez eas Ségolène Royal war ar renk evit bezañ dilennet da sekretourez vroadel ar Strollad Sokialour Gall. Daoust ma erruas da gentañ en dro gentañ e-touez izili ar PS, e voe trec'het en eil tro gant Martine Aubry.
Plomer Madagaskar
Dibabet e oa bet e anv skiantel da enoriñ an evnoniour aostrian August von Pelzeln (1825-1891).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned-dour, kresteneg ha pesked bihan.
Annez
Brosezat eo al labous e Madagaskar.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar plomer Madagaskar en urzhiad Ciconiiformes pe Podicipediformes.
Devin Townsend
E 2007 e paouezas Townsend gant Strapping Young Lad ha The Devin Townsend band, evit kemer un ehan ha kemer muioc'h a amzer evit e familh. Goude daou vloaz hep netra, kregiñ a reas da labourat war un heulienn pevar albom anvet The Devin Townsend Project, pep albom skrivet gant un doare disheñvel. An daou albom kentañ, Ki hag Addicted, a voe embannet e 2009. Townsend en deus neuze graet un harp en aozadur an albomoù evit ober sonadegoù. E 2011 emañ raktreset embannadur an daou albom diwezhañ, Deconstruction ha Ghost.
Pladennoù
Townsend en deus embannet dek albom solo (o kontañ an daou albom gant The Devin Townend band) ha pemp albom gant Strapping Young Lad. Embannet en deus ivez ur bern a EPs hag albomoù live.
Yieg ar c'hreiz
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù yiek eo ar yieg ar c'hreiz (saozneg: Central Yieg) komzet gant tro-dro da 460.000 den (1991) e kreiz Yunnan e Sina.
Ur yezh gant peder zonenn an hini eo.
Div rannyezh ez eus:
Luksembourg
Luksembourg a c'hell bezañ :
Luxembourg
Luxembourg a vez skrivet e galleg. Diwar-se e teu an anvioù-mañ:
Luxemburg
Luxemburg eo an anv alamanek. Un anv-tiegezh eo ivez:
Croisette (Pas-de-Calais)
Croisette a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ:
Yieg Sichuan
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù yiek eo yieg Sichuan (saozneg: Sichuan Yi, yieg an norzh, lolo pe sen nosu) komzet gant tro-dro da 1.600.000 den (1991) e su Yunnan e Sina.
Skrivet e vez gant ar skritur yiek.
Div rannyezh ez eus: hini an norzh hag hini ar su
Strollad Kumunour (Marksour-Leninour) Bolivia
Strollad Kumunour (Marksour-Leninour) Bolivia (e spagnoleg: Partido Comunista (marxista-leninista) de Bolivia: PC(ml)B) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour oberiant e Bolivia.
Uwe Tellkamp
Uwe Tellkamp (ganet d'an 28 a viz Here 1968 e Dresden, en Alamagn ar Reter d'an ampoent) a zo ur skrivagner ha fizikour alaman. Abaoe 2004 ez eo mezeg. E-pad ur pennad e voe difennet outañ studiañ ar medisinerezh ha bac'het e voe ivez da-heul ur vanifestadeg e miz Here 1989.
E 2008 e resevas Priz ar romant alamanek gant e romant Der Turm, ma kont buhez an dud en Alamagn ar Reter er bloavezhioù 1980.
Sant-Albin-al-Lann
Sant-Albin-al-Lann a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Kornôg e departamant Il-ha-Gwilen.
Goapaer melen
Ar goapaer melen a zo ur spesad golvaneged bihan, Hippolais icterina an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Sylvia icterina (kentanv) da gentañ-penn (e 1817) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha diwar hugennoù ivez.
Annez
Neizhañ a ra ar spesad eus Europa ar C'hreiz da gornôg Siberia ha hanternoz Iran ha nijal kuit da Afrika ar Su da c'hoañviñ.
Tachybaptus rufolavatus
Tachybaptus rufolavatus a oa ur spesad evned dour e-touez kerentiad ar Podicipedidae.
E 1988 e voe gwelet Tachybaptus rufolavatus evit ar wech diwezhañ ha lakaet e oa bet war roll an evned aet da get e 2010. Kaset e oa bet da get dre wall pesked kigdebrer bet degaset gant an dud e lenn Alaotra m'edo e annez hag ivez dre wall ar pesketa (tapet e veze er rouedoù).
Annez
Kavet e veze al labous war lenn Alaotra ha lennoù tro-dro, e Madagaskar.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket Tachybaptus rufolavatus en urzhiad Ciconiiformes pe Podicipediformes.
Stêr Deir
Ar Stêr Deir, zo ur stêr eus Breizh, hag a red dre Kerne, un 28 km hed dezhi, hag a gember gant ar stêr Oded e Kemper.
An anv
Savet eo anv ar stêr diwar ar ger "stêr", staget outañ hec'h anv kozh Teir, rak ur gwir stêr eo hag an adstêrioù all n'int ken nemet gwazhioù. Chomet eo an anv kozh en anv-lec'h Prateier (prad + Teir), ur c'harter eus Kemper.
Red
Eieniñ a ra e Kast ha redek a ra war-du ar c'hreisteiz a-hed 27,9 km, betek kêr Gemper.
Sigmund Freud
Sigmund Freud (distagadur alamanek: [ˈsiːɡmʊnd ˈfʁɔʏd]), ganet gant an anv Sigismund Schlomo Freud (Freiberg in Mähren, 6 a viz Mae 1856 - Londrez, 23 a viz Gwengolo 1939) a oa ur bredvezeg Aostria]an diazezer ar [[bredelfennerezh. Brudet eo dreist-holl evit e deorienn eus an diemskiant.
1612
Diwar-benn bloavezh 1612 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1612
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1612
Boisleux-Saint-Marc
kantved
Brezel-bed kentañ:
Toullañ an arzorn
right|thumb Un doare toullgorferezh eo toullañ an arzorn. Toullet e vez kroc'hen an arzorn evit gallout staliañ ur bravig ennañ, ur varrennig en degouezh-mañ.
Un toullgorfadur war-c'horre an hini eo hag alies e vez distaolet gant ar c'horf dre m'emañ ar meilh-dorn o fiñval dibaouez hag ivez dre ma stok ar bravig alies-tre ouzh an dilhad hag ouzh traoù all.
Un doare toullkorferezh a-vremañ an hini eo, dres evel an darn vrasañ eus an toullkorfadurioù war-c'horre all.
Brezel ar Voeren
Brezel ar Voeren (distaget « ar Vouren ») a vez lavaret eus daou vrezel e Suafrika e dibenn an etre Breizh-Veur ha pobloù an div republik dizalc'h savet gant ar Voeren.
Kentañ brezel ar Voeren (1880-1881)
Ar brezel kentañ, anvet ivez brezel Transvaal, a c'hoarvezas eus ar 16 a viz Kerzu 1880 betek an 23 a viz Meurzh 1881.
Eil brezel ar Voeren (1889-1902)
An eil brezel a c'hoarvezas eus an 11 a viz Here 1889 betek an 31 a viz Mae 1902. E dibenn ar brezel e voe staget div republik ar Voeren, re Orange ha Transvaal, ouzh Impalaeriezh Breizh-Veur ken na voe savet Unvaniezh Suafrika e 1910.
E-pad ar brezel-se e voe krouet ar c'hentañ kampoù-bac'h ; 27 927 maouez ha bugel a varvas enne (niver ofisiel, 22 074 a oa yaouankoc'h eget 16 vloaz).
Ar C'hembread Lloyd George a lavaras : ''The fatality rate of our soldiers on the battlefields, who were exposed to all the risks of war, was 52 per thousand per year, while the fatalities of women and children in the camps were 450 per thousand per year. We have no right to put women and children into such a position''. « 52 diwar 1000 bep bloaz e oa an niver a c'houzañvidi a-douez hor soudarded war an tachennoù-emgann, a oa o talañ ouzh holl riskloù ar brezel, pa oa 450 diwar 1000 bep bloaz an niver a c'houzañvidi a-douez ar maouezed hag ar vugale er c'hampoù. Gwir ebet n'hon eus da lakaat maouezed ha bugale en hevelep plegenn. »
Ur vaouez eus Kernev-Veur, Emily Hobhouse, a voe talvoudus e-pad an emgann enep ar c'hampoù-bac'h.
Alioù emvagañ evit ar yec'hed
Alioù emvagañ evit ar yec'hed hervez an dizoloadennoù nevesañ (2008):
Kankroù (krignoù-bev) 'zo a zeu dre hor genoù met lod all a zeu eus hon endro (danvezioù kimiek en endro, er boued...), gwelloc'h eo neuze debriñ boued bevoniel (biologel).
Ar butun, evel ma oar an holl bremañ a zo fall kenañ evit hor yec'hed.
Pyeneg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù pounoiek eo ar pyeneg (pyen) komzet gant tro-dro da 800 den (1981) e Myanmar.
Tost-tre eo d'ar pounoieg, ar bisoueg hag ar mpieg.
Euplectes
Euplectes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1829 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seitek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Dourdu (Doufine)
Adstêr eo d'ar stêr Aon war he lez dehoù.
Ar stêr he daou anv
A-viskoazh, e-giz "an Dourdu" eo bet anvet ar stêr gant tud ar vro. Padal un dra dic'hortoz a zo c'hoarvezet pa oa deuet ezhomm d'ober gant ar galleg. War un tu, kavet e vez skridoù gallek, ofisiel zoken, a ra c'hoazh gant an anv brezhonek, merket meur a wech "Dourduff" er mod kozh. Da skouer, tresadoù savet gant burevioù meilh-boultr Pont-ar-Veuzenn (e 1843 hag e 1884) a ziskouez an "Dourduff" e-kreiz an uzin. Pe c'hoazh, e 1903, un diviz digant kuzul-kêr Sant-Segal (Pont-ar-Veuzenn a zo bet darn eus Sant-Segal betek 1948) : "rectification du chemin venant de la (sic) Dourduff à la gare de Pont-de-Buis".
Eus un tu all, ken abred ha kartenn Cassini (war-dro 1780) e kaver an anv Doufine. Ha buan a-walc'h eo deuet ar vrezhonegerien d'ober e galleg un droidigezh war ar prim d'an anv Doufine. Roet eo bet an anv La Douphine d'ur sendikad e Brasparzh (teuzet hiziv e-metoù Triskalia). A-hend-all chomet eo an anv Dourdu, e galleg zoken, gant un adstêr eus an tu kleiz d'an Dourdu-Doufine, o tont eus Lokeored hag o c'hoari an harz etre Brasparzh ha Lannedern.
Abaoe miz Mae 2010 e vez gant pomperien-vor Brest ul lestr-rekour nevez anvet Douffine : roet eo bet an anv d'ar vag-strimpiñ dre ma tremen ar stêr dre meilh-boultr Pont-ar-Veuzenn, e-lec'h ma c'hoarvez gant ar bomperien mont war sikour.
Ne vez graet gant Doufine nemet e galleg : den ne oar mat pelec'h eo bet diskoachet an anv met aner e vefe, hep mar, klask dezhañ gwriziennoù keltiek (gwelit koulskoude amañ dindan : An anv). Sed aze ur fed a yezhoniezh sosial dibar a-walc'h.
Nevez zo, eo bet kinniget gant Ofis ar Brezhoneg brezhonekaat an anv e-giz "An Doufin" (kartenn vrezhonek an Ofis, ha panell war an hent-tizh eus Kemper da Vrest, dres el lec'h m'en em daol an Dourdu er Stêr Aon).
Seladrin
Ur seladrin (saozneg Celadrin) a zo ur seurt eladrin gant ul lodenn eus e hendadoù o vezañ aeled ivez. Kavet e vezont er bed an Rouantelezhioù Ankouaet (Forgotten Realms e Saozneg) er c'hoari-rol faltazi Kevioù hag Erevent.
Tachybaptus dominicus
Tachybaptus dominicus a zo ur spesad evned dour e-touez kerentiad ar Podicipedidae.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev ar pevar isspesad anezhañ — Tachybaptus dominicus bangsi, Tachybaptus dominicus brachypterus, Tachybaptus dominicus brachyrhynchus ha Tachybaptus dominicus dominicus — e Kreiz ha Suamerika.
Bezañ ez eus eus un isspesad all — Tachybaptus dominicus eisenmanni – hag a gaver e kornôg Ecuador : n'eo ket anavezet avat gant an holl bennadurezhioù a bleustr war an evnoniezh.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket Tachybaptus dominicus en urzhiad Ciconiiformes pe Podicipediformes.
Strollad Kumunour Kolombia - Maoour
Strollad Kumunour Kolombia - Maoour (e spagnoleg: Partido Comunista de Colombia - Maoista) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Kolombia e 2001 gant Aozadur Kumunour Kolombia (Marksour-Leninour-Maoour).
Rollandia
Spesadoù
Daou spesad plomered a zo er genad-mañ:
Nick Cave and the Bad Seeds
thumb|upright=2|Nick Cave and the Bad Seeds war al leurenn Nick Cave and The Bad Seeds a zo ur strollad sonerezh rock. Ar sonerien a gaver ennañ a zeu eus broioù disheñvel. Savet eo bet e 1984 gant daou aostralian bet e-barzh The Birthday Party : Nick Cave ha Mick Harvey. Er penn-kentañ e oa ivez Blixa Bargeld (ezel eus Einstürzende Neubauten), Barry Adamson (bet soner gitar boud e-barzh Magazine) hag ar gitrarour aostralian Hugo Race. Anita Lane a gemeras perzh er raktres ivez : komzoù a skrivas. Pladenn gentañ ar strollad, From Her To Eternity a zeuas er-maez e 1984. Awenet gant ar post-punk e oa e penn-kentañ (Tender Prey) a-raok kemm war-zu ar rock-arnodiñ (Push the Sky Away, Ghosteen), goude ur prantad eeunek (No More Shall We Part) hag unan all awenet gant rock ar c'harrdioù (Dig, Lazarus, Dig!). 17 albom o deus graet. Nick Cave and the Bad Seeds a weler er film Der Himmel über Berlin, bet sevenet gant Wim Wenders e 1987.
Penn-kentañ : ar maread post-punk (1983-1985)
Komañs a reas muzikanerien d'en vodañ tro-dro Nick Cave evit harpañ anezhañ en ur raktres e-unan. Bodet e voe e Londrez, e ti The Birthday Party, ouzhpenn Nick Cave ha Mick Harvey, Blixa Bargeld, gitarour Einstürzende Neubauten, Barry Adamson, basour Magazine ha Jim G. Thirlwell. Cheñch-dicheñch e voe ar prantad-mañ, dre ma klaske Cave mont war-zu raktresoù diheñvel, e Londrez kenkoulz hag en Aostralia, gant ur mont ha dont a vuzikanerien diouzh al lec'h hag ar prantad. Komañs a reas ar strolladig da reiñ sonadegoù, an hini kentañ a voe en Aostralia d'an 31 a viz Kerzu 1983. Ehanet e voe enrolladenn raktres personel Cave (Man Or Myth?) daoust ma oa bet a-du un ti-embann evit degemer ar bladenn abalamour da raktresoù cheñch-dicheñch Cave.
Distreiñ a reas ar strollad da Vro-Saoz hag e voe bodet Cave, Harvey, Bargeld, Race hag Adamson d'ober ar strollad padus kentañ, asambles gant dousig Cave, Anita Lane a skrivas pozioù evit pladenn gentañ ar strollad, anvet Nick Cave and the Cavemen d'ar mare-se. Komañs a rejont da enrollañ tonioù e miz Meurzh 1984 a-raok cheñch anv e miz Mae evit Nick Cave and The Bad Seeds, o referañsiñ EP diwezhañ The Birthday Party. An tonioù enrollet ar bloaz-se mui otnioù enrollet ar bloaz a-raok evit raktres Man Or Myth? a voe bodet evit ober pladenn gentañ ar strollad : From Her To Eternity a voe embannet e 1984.
Ar prantad alaman ha mont war-zu ur stil all (1985-1989)
Da c'houde e oa aet Race ha Lane kuit ez eas peurrest ar strollad da lojañ e Berlin en Alamagn ma voe labouret war eil pladenn ar strollad, The Firstborn Is Dead, levezonet kalz gant ar sonerezh blues ha gotek. Embann a rejont ar bloaz war-lerc'h ur pladenn tonioù adkemeret diwar arzourien all. E 1986 e erruas Thomas Wydler da seniñ taboulinoù, ur soner suis ezel eus Die Haut, padal e teue bep an amzer Race ha Pew da seniñ ganto. Howard zoken a zeuas da seniñ evit erlec'hiañ unan eus izili ar strollad. Mervel a reas Pew gant ur grizenn epileptek e 1986.
Saint-Omer
Saint-Omer zo un anv-lec'h gallek, e Bro-C'hall ha Kebek.
Nick Cave and the Bad Seeds
Ar re bennañ
Ouzhpenn an dud-se e kaver er strollad meur a soner all bet dibabet gant Nick Cave e-unan. Re' zo o deus bet ul levezon bras war ar strollad.
Saint-Omer
Orin
Dont a ra an anv eus hini Audomar (°600 +670) eskob Thérouanne troet e anv da saint Omer
Nick Cave and the Bad Seeds
Sonerien a gemer perzh reoliek e raktresoù the Bad Seeds
Azalek ar bloavezhioù 1990 e sonas Nick Cave e-unan war al leurenn, ouzhpenn ar sonadegoù a roas gant the Bad Seeds. Evit ar sonadegoù m'emañ e-unan e son piano, hag ouzhpenn ez eus tri soner : gitarour, tabouliner ha violoñsour. E-kerzh troiad 2006 e sonas gant tri soner ezel eus the Bad Seeds : Martyn P. Casey, Jim Sclavunos ha Warren Ellis. Lesanvet eo ar strollad-se  The Mini-Seeds.
Broadelezhioù
Nick Cave a guitaas Melbourne hag ez eas da Londrez e 1980. Abaoe m'eo bet savet the Bad Seeds e 1984 eo bet o chom e Berlin, São Paulo, Londrez hag e Brighton. Holl izili ar strollad a vez bodet pa vez enrollet tonioù pe pa vez aozet troiadoù. Sed eus pelec'h e teuont :
Aozadur Komunour Luksembourg
Aozadur Komunour Luksembourg (en alamaneg: Kommunistische Organisation Luxemburgs) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Luksembourg e 1987 da heul un disrann e diabarzh Bodad Komunour Luksembourg (Kommunistischer Bund Luxemburg).
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 6vet, 7vet hag 8vet Kuzuliadegoù).
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn Maoistische Blätter ("Follennoù Maoour").
Kloar-Fouenant
Kloar-Fouenant a zo ur gumun eus Bro-Gerne, e kanton Fouenant e mervent Breizh.
Anv
Gerdarzh
Ardamezioù
En glazur e groaz en aour karget gant pemp flourdilizenn en glazur, heuliet ouzh 1 ha 4 gant ur greskenn en aour, hag ouzh 2 ha 3 gant ur steredenn ivez en aour
Chapel Itron an Dreneg
E 1873 e voe roet ur chapel eus ar hag un dachenn d'ar barrez gant perc'henned maner an Dreneg. Dav e oa d'ar barrez adsevel ur chapel nevez war an dachenn-se. Adimplijet e voe porzh ha dismantroù an neved kozh er savadur nevez. Ouzpennet e voe gant ur chantele hag un nev.
Freuzet e voe ar chapel e 1982 gant un tan-gwall hag adkempennet. Gwerennoù-liv modern eus atalieroù Kemper ha Pluguen a voe staliet da-geñver.
En diabarzh emañ miret delwennoù koad Itron-Varia an Dreneg ha Sant Alar, gwarezour ar c'hezeg.
Ar feunteun hag ar c'halvar eus ar zo bet taolennet gant kalz a arzourien, Émile Simon en o zouez. Eus an eo ar Pieta, e logell ar feunteun.
Mpieg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù pounoiek eo ar mpieg (mpi(-mi)) komzet gant tro-dro da 2.000 den (1981) e Tailand.
Tost-tre eo d'ar bisoueg, ar pyeneg hag ar pounoieg.
611
Diwar-benn ar bloavezh 611 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 611
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 611
Pounoieg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù pounoiek eo ar pounoieg (phunoi pe (xa) côông e Viêt Nam) komzet gant tro-dro da 32.000 den en holl e norzh-kreiz Laos (20.000 den e 1993), e Tailand ha Viêt Nam (1.300 den e 1989).
Pemp rannyezh ez eus:
Dourdu (Plouezoc'h)
An Dourdu zo ur stêr vihan eus Breizh, e Treger, hag anv ar porzhig en aber anezhi. Eieniñ a ra e Plouigno hag en em deurel en Dosenn, etre Plouyann ha Plouezoc'h. War lez hanternoz ar stêr hag ar c'hember emañ porzhig an Dourdu, e parrez Plouezoc'h.
Morlu
thumb|right|300px|An nerzh kenstrollet etrebroadel Unan Pemp Mann (CTF-150) right|thumb|300px|Ar flodad bras breizhveuriek, an nerzh milourel war vor pennañ da vare ar [[Brezel-bed kentañ]] thumb|right|300px|An emgav eus ar rouesañ etre floadadoù 5 riez e-korf [[Oberatadenn Enduring Freedom e kreiz Mor Oman. ITS Maestrale (F 570), De Grasse (D 612); USS John C. Stennis (CVN 74), Charles De Gaulle (R 91), Surcouf (F 711); USS Port Royal (CG-73), HMS Ocean (L 12), USS John F. Kennedy (CV 67), HNLMS Van Amstel (F 831) ha ITS Luigi Durand de la Penne (D 560).]]
Ur morlu (pe arme-vor) eo lodenn nerzhioù milourel ur riez lakaet prest da gas en-dro emgannoù diwar listri brezel pe kirri dour ha douar war lennoù bras, morioù ha meurvorioù. War listri-spluj ha nijerezioù lestret e c'hell bezañ graet an oberatadennoù brezel ma 'z eus ezhomm.
Goude m'en deus bet ar morluioù harpet gant diorren ar c'hehenterezhioù hag hini ar c'hanolioù hag ar misiloù ez a o roll troetoc'h ouzh ar mont pell e berr amzer eget rolloù an difenn hag an alouberezh a zo bet o lod kantvedoù-pad. D'ar morluioù eo gwareziñ an hentoù-mor ha bezañ gouest da dagañ porzhioù ha savadurioù war an aod hiziv. Troet eo roll ar morluioù herzel ar morluioù enebour ouzh kas o nerzhioù da bell. Cheñchet eo bet roll morluioù ar 5 riez nukleel pennañ p'o deus gallet sevel un nerzh dibennadiñ e-keñver ar riezoù bihanoc'h o nerzhioù milourel.
Istor
thumb|left|200px|[[HMS Victory|HMS Victory, al lestr brezel war implij koshañ er bed.]] Goude m'eo bet ijinet implij ar bagoù evit ober brezel e oe klasket kreskiñ tizh ha barregezh al listri brezel gant nerzh ar roeñvoù, ar re-se embreget gant roeñverien azezet war dostoù anvet ar galeoù. E Henc'hres e veze listri divroeñvegek ha lestr teirroeñvegek a c'helle lestrañ milourien war droad prest da dagañ al listri enebour goude ma oa bet toullet o c'houc'h gant beg ar staoñ. Fardet o deus ar Romaned galeoù brasoc'h gant tostoù war beder ha war bemp rez ivez, ar galeoù pederroeñvegek ha pemproeñvegek. Ar galeoù hag a veze kaset dre nerzh an avel ivez evit diskuizhañ ar roeñverien a zo bet implijet evit ar brezel betek divezh ar Grennamzer hag un tammig pelloc'h war ar Mor Kreizdouarel. Pa oe posupl lestrañ meur a ganol aes da leuniañ buan e tiorroas ar morluioù milourel dre lien hag ez eas da get ar galeoù milourel. Listri fresk e oa ar galeoù ken ne c'hellent ket merdeiñ war ar meurvorioù nag e-pad ar goañv kennebeut.
Dourdu (Plouezoc'h)
Kumunioù douret
Plouigno (andon), Plegad-Gwerann, Lanneur, Garlann, Montroulez, Plouezoc'h.
Timbroù Nabha
thumb|right|160px|Ar Roue Edward VII
Boyelles
Boyelles a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Timbroù Nabha
Emañ an Nabha e Su ha Reter ar Punjab, en India. Ur “Stad-priñselezh” emren eo bet, gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet a-raok bezañ un tiriad eus Unvaniezh India. E Stad kevreadel ar Punjab emañ bremañ, e rannbarzh Patiala.
Boyelles
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Timbroù Nabha
Etre 1884 ha 1887 ez eus sinet un emglev etre melestradurezh kreiz India (dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet) ha Stadoù bihan Nabha, Faridkot, Chamba, Gwalior, Jhind, ha Patiala hag a aotren servijoù-post ar priñselezhioù da soulgargañ gant o anv timbroù an India saoz, dindan diviz e asantont sentiñ ouzh reolennoù a-zivout priz an timbroù, an dasparzhañ lizhiri…
Adalek 1885, bloavezh sinadur an emglev, e vez soulgarget timbroù an India saoz, warne poltred ar Rouanez Victoria hag ar Roueed Edouarzh VII ha George VI gant ar gerioù « NABHA STATE » pe "NABHA SERVICE".
Yieg ar c'hornôg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù yiek eo yieg ar c'hornôg (saozneg: Western Yi) komzet gant tro-dro da 300.000 den (1991) e kornôg-kreiz Yunan e Sina hag e.
Timbroù Nabha
Timbroù Nabha zo bet lakaet un dermen d’o implij d’ar 1añ a viz Genver 1951. Timbroù India a vez graet gante adal ar 1añ a viz Ebrel 1950.
Yieg ar c'hornôg
Ne vez ket skrivet gant ar skritur yiek.
Div rannyezh ez eus: