cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elastan
An elastan a zo un danvez sintetek, brudet abalamour ma'z eo stenn-distenn. Dont a ra eus ar poliuretan, ha graet e vez dilhad gantañ.
Dilhad sport
Da gentañ ne veze graet nemet dilhad sport, evit marc'hhouarnerien ha ruzikerien.
Rosa Luxemburg
Rozalia Luksenburg, anavezetoc'h evel Rosa Luxemburg, a oa un dispac'herez hag ur gomunourez alaman, ganet e Polonia d'ar 5 a viz Meurzh 1871 ha marvet d'ar 15 a viz Genver 1919 da vare ar Reveulzi spartakour en Alamagn. Bez eo ur brederez marksour, ur brederourez, ur studierezh war an ekonomiezh, ur stourmerezh a-enep ar brezel, hag ur reveulzierezh sokialour a orin poloniat yuzev hag a voe degemeret gant ar broadelezh Alaman. Bez e oa bet ezel d'ar Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL), ezel d'ar Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD), Unabhängige Sozialdemokratische Partei Deutschlands (USPD), ha d'ar Kommunistische Partei Deutschlands (KPD).
Victoria (doueez)
Victoria a oa doueez an Trec'h gant ar Romaned. Klotañ a ra gant doueez Hellaz Nike, ha mont a rae a-unan gant Bellona, doueez ar Brezel.
Orin
Dont a rae eus Vacuna doueez al labour-douar gant ar Sabined, hag un templ a oa bet savet dezhi mar ar menez Palatin e Roma.
Laverna
Laverna a oa un doueez henroman a bleustre al lec'hioù ma veze renet fall vuhez, hag a ziwalle al laeron. Doueez al laeron hag an arc'hant laeret e oa eta.
E Roma he devoa un templ tostik d'ar Porta Lavernalis.
369
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Yaou
Panthera toscana
Ur c'hazh meur ragistorel e oa ar banterenn Toskana. Posupl eo avat e vefe an hevelep spesad hag ar Panthera gombaszoegensis.
Olympique Gymnaste Club Nice Côte d'Azur
An Olympique Gymnaste Club de Nice Côte d'Azur a zo ur c'hlub mell-droad gall krouet e 1904.
Skipailh (2007-2008)
Diwallerien :
Difennerien :
Kreizerien :
agerien :
Gourdoner :
Zapateado
Ar zapateado zo un dañs spagnol, en 6/8, mibin ha birvidik, graet evit diskouez oueskded hag ampartiz treid an dañser a strak e dreid ouzh an douar, pe gentoc'h e seulioù (taconeado).
Olympique Gymnaste Club Nice Côte d'Azur
C'hoarerien gozh
Notenn : Ar c'hoarierien hep banniel a-dreñv o anv a zo gall
Zapateado
Dont a ra ar zapateado eus folklor Andalouzia, ha deuet eo er sonerezh klasel dre ar biolonour Pablo de Sarasate.
Olympique Gymnaste Club Nice Côte d'Azur
Prezidanted
(roadennoù diglok betek 1992)
Zapateado
Paco de Lucía ivez en deus savet tonioù d'ober ar zapateado.
370
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Gwener
361
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ul Lun
Splujer (evn)
Ar Splujered eo an evned dour eus ar genad Gavia, an hini nemetañ er c'herentiad Gaviidae, hag en urzhiad Gaviiformes.
An anv
Dont a ra o anv eus o boaz da vont war-c'horre an dour ha splujañ a-daol-trumm evit pesketa.
Spesadoù
5 spesad Splujered a zo:
Kensonenn drekstaon dre entarzhañ mouezhiet
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn drekstaon dre entarzhañ mouezhiet treuzskrivet [ɠ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 166.
Lepidothrix
Lepidothrix a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Eizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Biskoul
Ar biskoul zo larvenned an amprevaned a reer balafenned anezho. Ur boupenn a vez nezet gant ar viskoulenn, hag enni eo e tro da nimfenn da gentañ, a-raok mont da valafenn da c'houde.
Valentina Visconti
Meur a vaouez zo bet anvet Valentina en Tiegezh Visconti e Milano:
Saghadal
Saghadal (gouezeleg, distaget: /sɤ.əd̪̊əlˠ̪/), Saddell e saozneg, zo ur gêriadenn e Bro-Skos, e reter ledenez Cinn Tìre en Argyll and Bute, dirak Kilbrannan Sound hag Enez Arran, un 10 km eus Campbeltown, war an hent (B842) da g-Carradale. Dont a ra an anv Saddell eus ur ger norsek hag a dalv kement ha traoñienn draezhek.
Abati ha kastell
Un abati sistersian zo bet e Saghadal, ha chom a ra an dismantroù anezhañ. Kroget e oad d'e sevel e 1160, en amzer Somerled, ha kendalc'het e voe dindan e vab, ha tud Kenel MacDonald a voe Aotrouien an Inizi.
Logodenn (stlenneg)
Graet e vez gant ul logodenn loc'hañ ur reti ("a cursor") war skramm un unvez gwereañ pe c'hoazh diverkañ, dilec'hiañ, dazverañ ergorennoù ("objects") gant afelloù. Un drobarzhell poentañ eo hag ivez un drobarzhell enankañ.
Graet e vez "klik" eus pouezañ war un afell d'al logodenn d'ober ur gwezhiadur (pe obererezh).
Al logodenn gentañ a oa bet krouet ha danzeet gant Douglas Carl Engelbart eus an SRI (Stanford Research Institute). Unan e koad e oa, enni div bladenn diaserzh, ha luget e oa ouzh un urzhiataer gant ur re orjalennoù gwedennet.
Seurtoù logodennoù
Teir familh logodennoù a c'heller menegiñ :
> Logodennoù danruz : al logodennoù-se a vez implijet tal-ouzh-tal gant ur paker danruz kennasket ouzh an urzhiataer. Ur metrad bennak eo arhedad an trevnad-se.
> Logodennoù hertzel : arveret e vezont gant ur paker hertzel peurliesañ perc'henntiezhel d'ar c'henderc'her. An arhedad a c'hell mont betek un dek metr bennak ha ne rank ket al logodenn bezañ a-well gant ar paker gant an trevnad-se.
> Logodennoù BlueTooth : arveret int gant ur paker BlueTooth kennasket ouzh an urzhiataer. Heñvel eo o arhedad ouzh hini al logodennoù hertzel.
Belezeg
Ardamezioù
Skoed Belezeg a zo da lenn evel-henn ː
en aour, e leon en sabel eilet gant teir kanochenn ivez en sabel, div ouzh kab, unan ouzh beg
Eil Brezel-bed
.
C'hwil
Ur c'hwil zo un amprevan, eus an urzhiad Coleoptera hag ar c'herentiad Carabidae, daou rumm divaskell dezhañ : unan kalet anvet "feuraskell" hag a servij da wareziñ ar c'horf hag un eil rumm a zo dastumet dindan pa ne vez ket o nijal. Meur a c'henad hag a spesad amprevaned a zo c'hwiled. Anaout a reer:
Courcelles-le-Comte
Courcelles-le-Comte a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Monumantoù ha traoù heverk
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Krouet eo bet gant ar 3 Rann e dibenn miz Eost 1918. Daou soudard beziet enni a zo chomet dianav.
Plomer (evn)
Ar plomered eo an evned dour eus an urzhiad Podicipediformes; n'eus nemet ur c'herentiad: hini ar Podicipedidae.
Tiegezh Visconti
Visconti zo anv un tiegezh uhel eus Lombardia en Italia, eus tu ar Gibelined, a renas e Dugelezh Milano e-pad ar Grennamzer ha betek an Azginivelezh, eus 1277 betek 1447. Da gentañ ne oant ken 'met aotrouien, met adal 1395, gant Gian Galeazzo Visconti, e voent anvet duged.
Bulweria
Bulweria a zo ur genad e rummatadur an evned.
Tiegezh Visconti
War-lerc'h 1447 e tremenas ar galloud etre daouarn an Tiegezh Sforza.
Bulweria
Spesadoù
Daou spesad torted a zo er genad-mañ: hag unan aet da get:
Plomer (evn)
Spesadoù
C'hwec'h genad ha 24 spesad plomered a zo:
Tort roudennek
An tort roudennek (liester : torted roudennek) a zo ur spesad evned-mor, Calonectris leucomelas an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Procellaria leucomelas (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Boued
Bevañ a ra diwar besked ha stioganed dreist-holl.
Annez
Kavout a reer ar spesad e kornôg ar Meurvor Habask.
Tort ar C'hab Glas
Tort ar C'hab Glas (liester: Torted ar C'hab Glas) a zo un evn-mor, Calonectris edwardsii an anv skiantel anezhañ.
Annez
Kavout a c'heller al labous e reter ar meurvor Atlantel, tro-dro da inizi ar C'hab Glas.
Rummatadur
Betek 1995 e voe rummataet evel un isspesad eus Calonectris diomedea (an Tort glas).
Damkan Sapir ha Whorf
Un deorienn o tennañ d'ar yezhoniezh eo Damkan Sapir ha Whorf (saozneg : Sapir-Whorf hypothesis). Hervez an deorienn-mañ e vefe ul liamm eeun etre framm ar yezh komzet gant un den bennak hag e zoare da gompren ar bed, e endro ha da vezañ ennañ. Savet e voe an deorienn-mañ gant ar yezhoniour ha denoniour Edward Sapir hag e studier Benjamin Whorf.
N'emañ ket a-du meur a yezhoniour gant an deorienn-mañ evit meur a abeg disheñvel, hiziv an deiz.
The Platters
Ur strollad kanerien eus prantad kentañ ar rock and roll eo The Platters. O doare da ganañ a oa evel ur pont etre ar rak-rock giz hengoun an Tin Pan Alley hag an doare nevez a oa o tont war wel. Izili kentañ ar strollad a oa Alex Hodge, Cornel Gunter, David Lynch, Joe Jefferson, Gaynel Hodge ha Herb Reed. Goude bezañ sinet gant Buck Ram, e voe meur a chañchamant er strollad a-raok dont da vezañ brudet war rolloù ar c'hanaouennoù diouzh ar c'hiz, hag e voe neuze ar strollad en e vrud vrasañ gant ar penn-tenor Tony Williams, David Lynch, Paul Robi, Herb Reed, ha Zola Taylor. Ar vuzikerien ambroug a oa neuze Louis Caron ha Larry Menshek.
Damkan Sapir ha Whorf
Istor an deorienn
Kregiñ a reas istor teoriennoù a seurt-mañ p'eo bet liammet an doare da gomz gant an doare da soñjal er pennad Über das vergleichende Sprachstudium savet gant Wilhelm von Humboldt. Diazezet war dielfennadur rigourous Franz Boas eo Damkan Sapir ha Whorf avat.
Pa gejas Boas gant yezhoù genidik Amerika disheñvel-mik diouzh ar yezhoù indezeuropek pe semitek a veze studiet peurliesañ en Europa e teuas Boas da gompren pegen bras e c'hellfe bezañ an diforc'h etre an doare da vezañ d'ul lec'h d'egile ha dreist-holl pegen disheñvel e c'hellfe bezañ framm ur yezh diouzh hini eben. A-benn ar fin e voe troet da grediñ e veze merket ar yezhoù komzet gant an dud gant o sevenadur hag o doare-bevañ.
Unan eus studerion wellañ Boas e oa Sapir ha kenderc'hel a reas gant al labour bet boulc'het gant e vestr. Hervezañ e oa luzietoc'h al liamm etre sistem ar yezh hag an doare da soñj ha n'eo ket ken eeun hag ar pezh a gadarne Boas pa lakae kevatal ur ger hag ur meizad. E diwezh e vuhez e cheñchas un tammig Sapir e gredennoù avat hag eñ techet neuze da lâret e veze levezonet ar yezh gant an doare da soñjal kement ha ma veze levezonet an doare-soñjal gant ar yezh tro-ha-tro kentoc'h evit gwelet ar yezh evel un doare 'melezour' e-lec'h ma c'helle gwelet penaos e soñje an dud a gomze ar yezh-se.
Dre forzh studiañ ha dielfennañ strukturioù ha perzhioù yezhoniel e voe resisaet ar c'hredennoù-se gant Whorf a displege ar meno-mañ :
"Rannet-disrannet e vez an natur ganimp hervez mont-en-dro hon yezh c'henidik. [..] Didroc'het e vez an natur ganimp, renket a-rummadoù ha roet sterioù dezhe evel m'emañ, rak evel-se hon eus divizet ober dre en em glevet etre an holl dud a ra gant an hevelep yezh a-benn kodiñ an natur hervez strukturioù ar yezh." (Language, Thought and Reality).
Dont a reas teoriennoù Whorf da vezañ brudet er bloavezhioù 1950. E 1955 e voe krouet gant James Cooke Brown ur yezh savet a-ratozh anvet Loglan evit gwiriekaat Damkan Sapir ha Whorf. Er bloavezhioù da heul avat e teuas da vezañ kalz brudetoc'h teoriennoù evel re Noam Chomsky a gred e vez ganet an dud gant ur seurt raktres ispisial en o empennoù (saoz. language acquisition device, pe LAD) evit deskiñ yezhoù - da lâret eo e vefe naturel ha n'eo ket sevenadurel an deskiñ yezhoù hag ar frammoù yezhoniel implijet gant an dud. Laosket a-gostez e voe neuze teoriennoù evel re Sapir ha Whorf a liamme ar yezhoù kentoc'h gant ar sevenadur. Hirie c'hoazh ne deu ket an holl yezhoniourion d'en em lakaat a-du pe get gant Damkan Sapir ha Whorf.
Liammoù kreñv ha gwan etre yezh ha soñj
Gwir eo, da skouer, ne ra ket ar vrezhonegerion an diforc'h etre al livoù anvet 'bleu' ha 'vert' dre vras pa gomzont brezhoneg ha diwar se e c'hellfer krediñ ne vez ket 'gwelet' an diforc'h livioù-se gante. Ha koulskoude ez int gouest d'ober an diforc'h etre ar gerioù 'bleu' ha 'vert' pa deskont ha pa gomzont e galleg. Tu e vefe da lâret neuze n'eo ket pouezus evit ar verzhonegerion ober ar memes diforc'hioù yezhel evit ar c'hallegerion, met ne dalv ket kement-mañ ne raent ket pe n'int ket gouest da deskiñ ober an diforc'h-se.
1615
Diwar-benn bloavezh 1615 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Arleux-en-Gohelle
Arleux-en-Gohelle a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
1615
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1615
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1615
Arleux-en-Gohelle
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Kalann
Kalann a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwidel e departamant ar Mor-Bihan.
Ardamezioù
Palefarzhet etre gul ha glazur; karget ar c'hlazur gant ur vrizhenn ginerminig en argant"
Parrez katolik diskennet da drev
. A-raok 1516 e voe kollet hec'h emrenerezh ganti, ha sellet e veze outi evel un drev eus parrez Lanvodan.
Akademio de Esperanto
Istor
Savet e voe an Akademio de Esperanto e 1905 e-kerzh kentañ Kendalc'h Hollvedel an Esperanteg (Universala Kongreso de Esperanto) diwar kinnig Zamenhof evit kuzuliañ a-gevret gantañ diwar-benn kement goulenn a denn d'ar yezh. Lingva Komitado (Komite Yezhel) a voe graet anezhañ d'ar c'houlz-se ha dilennet e voe 102 ezel eus 28 bro, ha Zamenhof da brezidant anezhañ. Gant ar rektor Boirac e voe renet.
Da geñver an eil Kendalc'h Meur e 1906 e c'houlennas Zamenhof e chomfe al Lingva Komitado evel ma oa e-giz komite da viken, pa oa bet dilennet evit ur bloaz hepken da c'hortoz.
E 1908, dre ma oa didalvez kaout un niver ken bras a izili el Lingva Komitado e kinnigas e brezidant disrannañ anezhañ ha krouiñ ur guzuliadeg veur hollbad ennañ, pe un akademiezh. E 1948, da geñver un adaozañ, e voe kendeuzet ar C'homite hag e Akademiezh e-barzh un aozadur hepken, Akademio de Esperanto e anv.
Aisne (Mayenne)
An Aisne zo ur stêr eus Bro-C'hall, e departamant ar Mayenne (53).
Adstêr eo d'ar Mezven. Meur a stêrig a ya d'hec'h ober, un tamm uheloc'h eget Javron. Neuze e tremen dre ar Ribay, Javron, Les Chapelles, hag en em deurel er Mezven un tamm war-lerc'h Couptrain.
Rakrafaelouriezh
Ar Rakrafaelouriezh (pe Breuriezh rakrafaelour, saozneg : Pre-Raphaelite Brotherhood) a oa ul luskad arzel bet diwanet er Rouantelezh-Unanet e-kreiz an.
Istor al luskad
E 1848 e voe savet ar Vreuriezh rakrafaelourel (Pre-Raphaelite Brotherhood) gant al livourien John Everett Millais, William Holman Hunt, James Collinson, ar barzh ha livour Dante Gabriel Rossetti, ar c'hizeller Thomas Woolner hag ar vurutellerien arzoù William Michael Rossetti ha Frederick George Stephens. Al livour Ford Madox Brown a voe tost-tre ouzh al luskad, met ne gemeras ket perzh ennañ.
La Spezia
La Spezia a zo ur gumun, ur gêr, hag ur porzh eus arvor Italia, e Liguria. Eil kêr Liguria eo war-lerc'h Genova, ha pennlec'h Proviñs La Spezia.
Rakrafaelouriezh
Istor al luskad
E 1850 e lakjont embann ar gelaouenn The Germ (peder niverenn nemetken a zeuas er-maez), ma tisplegent damkaniezh al luskad. Reuz a savas kerkent hag embannet ar gelaouenn, dreist-holl peogwir e voe disprizet gant ar vurutellerien, war-bouez John Ruskin.
La Spezia
Kumunioù amezek
Arcola, Follo, Lerici, Porto Venere, Riccò del Golfo di Spezia, Riomaggiore, Vezzano Ligure, Sarzana
Koz-Meal
Koz-Meal a zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Plabenneg, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.
La Spezia
Kumunioù amezek
Kêriadennoù tost: ar Cinque Terre pemp kêriadenn en hanternoz.
Rakrafaelouriezh
Istor al luskad
Kemmoù a voe degaset d'al luskad : izili zo a guitae anezhañ, tra ma kemere perzh re all ennañ, evel da skouer Edward Burne-Jones ha William Morris. E 1854 e voe tost echu gant al luskad, ha disheñvel e voe ar pezh a reas an izili anezhañ : Woolner az eas da Aostralia, Millais a voe dilennet evel ezel kevredet ouzh Royal Academy of Arts, tra ma kendalc'h Rossetti da livañ oberennoù o toujañ da bennreolennoù al luskad. Berzh a reas an oberennoù rakrafaelour a voe kinniget e Diskouezadeg etrevroadel Pariz e 1855. Ul lodenn vras eus arzourien al luskad a voe luc'hskeudennet gant Julia Margaret Cameron, hag hi e-touez diaraogerien al luc'hskeudenniñ, hag a voe levezonet ganto ivez.
Koz-Meal
Anv
Gerdarzh ː koad ha mael = uhel
Ya d'ar Brezhoneg
D'ar 5 a viz Mae 2010 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
Orne (stêr)
An Orne zo ur stêr e Normandi, e Bro-C'hall. An eil stêr hirañ e Normandi eo war-lerc'h ar Seine.
An departamant gall Orne zo bet anvet diwarni.
Anv
Gant Ptolemaios e oa skrivet Olina, ar pezh a zo reizh koulz e-keñver ar wrizienn c'halianek *olina "ilin" ha stumm red ar stêr en he fezh.
Red
Eienañ a ra en Aunou-sur-Orne (Orne), treuziñ a ra an departamant Calvados ma tremen dre Gaen a-raok mont d'en em deurel e Mor Breizh.
Croisilles (Pas-de-Calais)
Croisilles a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Arche (loarenn)
Arche (eus gresianeg Αρχη) pe Yaou XLIII a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol Veur Hawaï e voe dizoloet e 2002. Hi a berc'henn da strollad Karme, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 23 milion km ha 24 milion km gant ur stouadur a 165°.
Tennañ a ra hec'h anv eus Arche, unan eus ar peder muz
Emglev Gruber-De Gasperi
An Emglev Gruber-De Gasperi war statud emrenerezh Su Tirol a zo anvet diwar maodierned an aferioù diavaez ag Italia Alcide De Gasperi hag eus Aostria Karl Gruber.
Richard Polaczek
Richard Polaczek a zo bet ganet d’ar 17 a viz Even 1965.
Emglev Gruber-De Gasperi
Kensinet e voe d'ar 5 a viz Gwenholon 1946 e Pariz (Bro-C'hall).
Richard Polaczek
2 419 edo e renk Elo e miz Here 2008.
Stadegoù e Simbase
Hervez an diellaoueg echedoù Simbase, diwar 402 bartienn, Polaczek en deus : 55 eo e dregantad a drec'hoù neuze.
Machaeropterus
Machaeropterus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Gwrgant Gwron
Gwrgant Gwron a voe gant e vreur Gwrgi ap Eliffer roue diwezhañ Ebrauc. Kollet en-doa e gêrbenn war-dro 580 hag ouzh Deira e voe staget e rouantelezh.
Machaeropterus
O c'havout a reer e Suamerika, seizh (7) isspesad dezhe en holl.
Martinus Teurgn
Martinus (Sanctus Martinus Turonensis) a oa anv orin latin trede eskob Teurgn, a vez graet Martin anezhañ e galleg (hag e saozneg ha meur a yezh all), ha Marzhin pe Martin, e brezhoneg.
Ur sant brudet eo, ha roet en deus e anv da veur a lec'h.
1243
Diwar-benn bloavezh 1243 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Yaou
Plomer beg tev
Ar Plomer beg tev a zo un evn dour, Podilymbus podiceps an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en Amerika.
Isspesadoù
Tri isspesad a zo dezhañ:
1616
Diwar-benn bloavezh 1616 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1616
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1616
Sint-Katelijne-Waver
Sint-Katelijne-Waver a zo ur gumun eus Flandrez Belgia, e proviñs Antwerpen.
Fredrik Reinfeldt
John Fredrik Reinfeldt (LFE : [ˈfreːdrɪk ˈrajnˌfɛlt]), bet ganet d'ar 4 a viz Eost 1965 e Österhaninge., a voe Pennmaodiern Sveden adalek 2006 betek 2014.
E penn ar strollad frankizour ha mirour Moderaterna e oa.
Kensonenn huged dre entarzhañ mouezhiet
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn huged dre entarzhañ mouezhiet treuzskrivet [ʛ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 168.
Gunthamund
Gunthamund(c. 450-496), roue ar Vandaled hag an Alaned, a oa trede roue rouantelezh ar Vandaled e Norzhafrika. Goude marve e eontr Huneric, a oa brudet fall tre, e renas hag evit an abeg-se en-doa ur ren eürus.
Eil mab Gento, mab Geiseric, diazezer ar rouantelezh. Evel ma oa bet marvet yaouank darn vrasañ kerent Geiseric e oa Gunthamund an ezel koshañ eus ar familh roueel pa varvas Huneric e 484. Hervez al lezennoù embannet gant e dad-kozh e voe lakaet da roue.
E-pad ren Gunthamund edo o vrezeliñ enebourien pouezusañ ar Vandaled, ar Vizigoted, an Ostrogoted hag Impalaeriezh Bizantion. Abalamour d'an dra-se e voe barrek ar Vandaled da chom e peoc'h daoust ma oa o galloud war ziskar. Paouez a ra ivez Gunthamund da heskinañ ar relijion gatolik, ar pezh a roas tro dezhañ da stabilaat ar rouantelezh ha da lakaat an armerzh da greskiñ adarre.
Yaouank e varvas Gunthamund, avat, ha war e lerc'h e teuas e vreur Thrasamund na voe ket ken efedus.
Kistinid
<HR noShade>
Kistinid a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwidel e departamant ar Mor-Bihan.
Titteya
Ur pesk eus familh ar Cyprinidae eo an titteya. E Sri Lanka e vez kavet dreist holl daoust ma'z eus poblañsoù aet kuit eus akwariomoù e Mec'hiko hag e Kolombia. Ur pesk akwariom boutin eo. Emporzhiet e oa e Europa evit ar wech kentañ gant an embregerezh W. Odenwald e 1936.
Livadur
Ur pesk bihan eo (war-dro 5 cm) gant ur c'horf krenndev. Ar barezed a zo louet-gell o liv gant ul linenn a-blaen o redek eus al lost betek ar penn. Ar piri a zo ruz, dreist hol pa emaont o rutiñ.
Annez
E stêrioù ha gouerioù an izeldirioù e vev an titteya. Plijout a ra doureier sioul gant ur strudaj fetis hag ur PH etre 6,5 ha 7,5. Gwrezder a dle bezañ etre 23°C ha 26°C.
Levrlennadur
Atlas de l'Aquarium, Hans A Baensc & Rüdiger Riehl, Mergus 2002.
Tom Piceu
Tom Piceu a zo bet ganet d’an 20 a viz Here 1978.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat eo.
Mestr FIDE eo.
Kentañ e voe e Tournamant an Nevez-Amzer e 2003.
Pevare e voe e Kampionad Flandrez Belgia e 2002 gant 3 foent.
François Alfonsi
François Alfonsi (Francescu Alfonsi e korseg) zo ur politikour broadelour eus Korsika.
Iholdi
Iholdi (Ihòut en okitaneg; Iholdy e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, pennlec'h kanton Iholdi, e proviñs Benafarroa, en Iparralde.
François Alfonsi
Ganet eo bet en Aiacciu e 1953. Goude studioù e Pariz hag e Grenoble e teuas en-dro da Gorsika e 1976. Goude bezañ bet o kelenn en doa kavet labour en ADEME (Agence de l’Environnement et de la Maîtrise de l’énergie). Kroget en doa gant ar stourm politikel er bloavezhioù 1980, pa oa aet e-barzh ar strollad broadelour UPC (Unione di u Populu Corsu). Kuzulier e voe e Bodadenn Korsika etre 1987 ha 1998. Abaoe 2002 ez eo unan eus renerien ar PNC (Partitu di a Nazione Corsa).
Iholdi
Anv-badez
Un anv-badez roet d'ar plac'hed eo Iholdi ivez.
François Alfonsi
Abaoe 2002 ivez ez eo maer kumun Osani. Dilennet eo bet da gannad e Parlamant Europa e miz Mezheven 2009, war listenn Europe Écologie
Iholdi
Lennegezh
Iholdi zo anv ur plac'hig e danevelloù Mariasun Landa.
Tom Piceu
Adalek an 2 a viz Gouere betek an 10 a viz Gouere 2005, c'hoari a reas e Kampion Belgia a voe en Aalst. Pevarzekvet e voe gant 3,5 poent.
Adalek an 6 betek an 13 a viz Eost 2005 e kemeras perzh e Tournamant Hogeschool Zeeland e Vlissingen (Izelvroioù); market e voe 6,5 poent diwar 9 gantañ.
2 379 edo e renk Elo e miz Here 2008.
C’hoari a ra er c’hleub Het Trouwe Paard en Oostkamp. Kadoriad ar c’hleub eo.
Gwared
Gwared a oa ur gumun a Vreizh e Liger-Atlantel, e gevred ar vro. Pennlec'h Kanton Gwared e oa. Varades eo an anv ofisiel.
Anv
Gerdarzh
Ardamezioù
En aour e deir c'hebrenn en sabel
Rafael Correa
Rafael Vicente Correa Delgado a oa bet ganet d'ar 6 a viz Ebrel 1963.
Un ekonomikour eo ha trec'h eo bet en dilennadeg evit mont da brezidant Ecuador e 2006, war anv Patria Altiva i Soberana. D'ar 15 a viz Genver 2007 eo deuet da vezañ prezidant ar republik. Addilennet eo bet en dro gentañ e miz C'hwevrer 2013.
Roll rouaned ar Vandaled
!Ren !Anv
Bifrost
Bifrost (a-wechoù ivez Asbru, da lavaret eo pont an Ased) a zo ur pont-kanevedenn a gaver e mojennoù Skandinavia. Ul liamm eo etre an douar (Midgard) ha bed an doueed (Asgard), an Ased, o deus savet anezhan. Tri liv nemetken a zo er ganevedenn-se. A-hed an amzer e vez entanet Bifrost, evel-se ne c'hell ket ar ramzed bale warni. Solutoc'h evit forzh pe savadur all eo ar pont-se, a-hervez, hag he gward Heimdall a vir ouzh an enebourien a dremen. koulskoude e lavarer e kouezho en e boull pa vo treuzet gant mibien Muspellheim da vare Ragnarök. Mibien Muspellheim a ranko neuze neuiñ a-benn treuziñ ar stêrioù-meur.
Bailleul-Sir-Berthoult
Bailleul-Sir-Berthoult a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Marvet int e miz Mae 1940, e-pad an Eil Brezel-bed.
Bered ar C'hommonwealth: Albuera Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Digoret e voe e miz Ebrel 1917 gant an 2th Division (2 Rannlu). Implijet e voe betek miz Du 1917 gant unanadoù-stourm. Brasaet e voe goude an arsav-brezel ha degaset e voe enni bezioù eus an tachennoù-emgann e tro-war-droioù Arras.
Álvaro Noboa
Álvaro Fernando Noboa Pontón a oa ganet d'ar 1añ Du 1950 e Guayaquil, Ecuador.
Ur penn embregerezh eo ha politikour war an dro.
E penn ar PRIAN emañ, ur strollad poblelour.
614
Diwar-benn ar bloavezh 614 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 614
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 614
Ledenez iberek
Al Ledenez iberek, pe ledenez Iberia, zo ul ledenez vras e mervent Europa, etre ar Pireneoù ha Norzhafrika, etre ar Mor Kreizdouar hag ar Meurvor Atlantel. Etre al Ledenez iberek ha kevandir Afrika emañ Strizh-mor Jibraltar, a genstag ar Mor Kreizdouar hag ar Meurvor Atlantel. En em astenn a ra al Ledenez iberek war 582 925 km². Enni emañ Spagn (al lodenn gevandirel anezhi, war-bouez Traoñienn Aran pa red doureier houmañ war-du an hanternoz), Portugal, Andorra, enklozadur Jibraltar (e dalc’h Breizh-Veur) hag al lodenn c'hall eus Cerdanya. Hogen n’eo ket bet atav rannet evel-se, a-hed an istor.
En Henamzer e oa meur a bobl dre al ledenez, ha Kelted e oa lod anezho. Goude aloubadegoù ar Wizigoted hag ar Vuzulmaned, e oa bet, er Grennamzer, stadoù muzulman e kreisteiz al ledenez, tra ma oa rouantelezhioù kristen en hanternoz, anvet Asturiez, Leon, Kastilha, Aragon. Tamm-ha-tamm e tigreskas al lodenn e dalc’h ar Vuzulmaned, tra m’en em unane ar rouantelezhioù kristen. Met meur a vrezel a voe etre ar rouantelezhioù-se, a-raok en em gavout, a-benn dibenn ar, gant div stad vras el ledenez : Spagn ha Portugal. O-div a voe aloubet gant armeoù Napoléon Bonaparte e deroù an. An div anezho ivez a zeuas da vezañ rouantelezhioù en, met Spagn, goude ur brezel diabarzh ha diktatouriezh Francisco Franco, zo deuet da vezañ ur rouantelezh en-dro.
Dont a ra ar wrizienn iber- marteze eus anv ar stêr Ebro (a oa Iberus e latin), pe eus anv ur bobl a veve e reter al ledenez gwechall-gozh, an Ibered. En Henamzer e veze graet Iberia eus al ledenez gant ar C'hresianed hag ar Romaned.
Hidrosferenn
En douaroniezh fizikel e liv an hidrosferenn (eus ar gresianeg Υδωρ) an dour kavet war, a-us pe dindan gorre ur blanedenn.
Hidrosferenn an Douar
Kenaozet eo hidrosferenn an Douar eus ar meurvorioù dreist-holl, met enderc'hel a ra tout an dour kavet war gorre ar blanedenn : al lennoù, ar stêrioù ha an doureier isdouarel. Donder krenn ar morveurioù a zo 3 794 m, muioc'h eget pemp gwech uhelder krenn ar c'hevandirioù. War-dro 1.35 × 1018 ton e pouez ar meurvorioù, pee 1/4400 eus mas an Douar a-bezh.
Er-maez ar c'helc'hiad lec'h ma c'hell dour chom liñvek emañ an Douar. Hep an efed ti-gwer e skornfe e veurvorioù. Div wech e oa c'hoarvezet e istor ar blanedenn, war a seblant. E-pad an neoproterozoeg he doa degaset berniadeg an oksigen en atmosferenn un diskarr eus ar c'hementad a zioksid karbon. Gwanaat a reas an efed ti-gwer ha betek ar c'hehider e tiskennas ar skornenn.
War Gwener e aezhenniñ ar meur vorioù, hag a oa, en deroù, ken vras ha war an Douar. Gant skinoù dreistlimestra an Heol e voe dielfennet an aezhenn hag achap a reas an hidrojen d'an ec'honder. An dra-se a zispleg petra n'eus dour ebet war ar blanedenn Gwener. Hep hidrojen e ezvan an oksijen gant ar reier.
War an Douar e warez ur gwiskad ag ozon aezhenn an atmosferenn ouzh ar skinoù dreistlimestra. Ne c'hell an ozon bezañ krouet nemet ma z'eus kalz oksijen frank en atmosferenn. Ur vaezenn-vagnetek greñv a zo ret ivez da wareziñ an atmosferenn ouzh krignerezh an avel heoliek.
Kas a ra ar menezioù-tan aezhenn en atmosferenn en un doare dibaouez tra ma stag tektonik ar plakennoù dour ha karbon e reier hag a zo isdougenet er vantell. Adakaset e vezint neuze gant ar menezioù-tan. Krediñ e reer e endalc'h ar vantel dek wech muioc'h a zour eget tout ar meurvorioù.
Kerc'hiad an dour a liv fiñvadennoù an dour e-barzh an hidrosferenn. Enderc'hel a ra an dour lec'hiet dindan an douar hag er reier (litosferenn), an dour er plantennoù hag e loened (biosferenn), an dour liñvel pe solut a c'holoe ar blanedenn, hag an aezhenn en atmosferenn.
Levezonet ez eo fiñvadennoù an dour e-barzh ar meurvorioù gant o zemperadurioù hag o holennekderioù. An dour tomm a zo skañvier eget an dour yen hag an dour holennek a zo pouneroc'h eget an dour dous.
Koloreg
Koloreg a zo ur gumun eus Bro-Gerne e kanton Karaez, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh. Emañ e broig Dardoup.
Strollad Bolchevikour (Norzh Kurdistan-Turkia)
Strollad Bolchevik (Norzh Kurdistan-Turkia) (en turkeg: Bolsevik Partisi (Kuzey Kürdistan-Türkiye)) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Turkia e 1981 dindan an anv "Strollad Komunour Turkia/Marksour-Leninour (Bolchevikour)" da heul un disrann e diabarzh Strollad Komunour Turkia/Marksour-Leninour.
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn Bolşevik Partizan ("Partizan Bolchevik") ha Bolşevik Devrim ("Dispac'h Bolchevik") e turkeg ha Stêrka Bolşewîk e turkeg ha kurdeg.
Martin Luther King, Jr.
Martin Luther King, Jr., (15 a viz Genver 1929 – 4 a viz Ebrel 1968) a oa unan eus pennoù pennañ an emsav evit ar gwirioù keodedour amerikan, un emsaver, ur beleg badezour, hag unan eus ar brasañ prezegerien eus ar Stadoù-Unanet. E 1964, Marzhin Luther King a zeuas da vezañ an den yaouankañ bet gounezet gantañ Priz Nobel ar Peoc'h (evit e labour evit ar peoc'h, o stourm evit an difeulster ha kevatalder an doareoù-ober gant an holl "ouennoù"). D'ar 4 a viz Ebrel 1968 e oa drouklazhet King e Memphis, en Tennessee.
Aozet ha renet en deus kerzhadegoù evit ar gwir da vouezhiañ, a-enep an diforc'hidigezh, labour ar minorelezhioù, hag evit gwirioù keodedour diazez all evit morianed ar Stadoù-Unanet (afrikaned-hag-amerikaned). Lakaet eo bet ar pep brasañ eus ar gwirioù-se e lezenn ar Stadoù-Unanet er « Civil Rights Act » pe er « Voting Rights Act » war intrudu Lyndon B. Johnson.
E 1977 e voe roet dezhañ medalenn prezidantel ar frankiz gant ar prezidant Jimmy Carter. E 1986 e teuas Devezh Martin Luther King da vezañ un devezh vak er Stadoù-Unanet. E 2004 e resevas medalenn aour kendalc'h ar Stadoù-Unanet. Alies e c'houlenne King gant pep hini soñjal en e giriegezh hiniennel e savadur ar peoc'h er bed. E gomzoù anavezet ar muiañ marteze eo ar re a zistagas en ur brezegenn : "I have a dream" ("Un hunvre am eus graet"), war diri lec'h-koun Lincoln e Washington, D.C. e 1963.
Yaouankiz
Martin Luther King, Jr. a zo mab ar pastor Baptiste Martin Luther King Sr. hag Alberta Williams King. Ur c'hoar henañ en deus, Christine King Ferris hag ur breur yaouankañ, Albert Daniel Williams King. E skiant-prenet war an disparti etre ar re zu hag ar re wenn a grog da 6 vloaz, pa lavar 2 eus e vignoned gwenn n'int ket aotreet da c'hoari gantañ ken. E vamm a zispleg dezhañ eo peogwir int e skolioù evit ar re wenn bremañ, met lavaret a ra dezhañ eo ken talvoudus eget forzh peseurt den, memes un de gwenn. Da 15 vloaz ez eas d'ar Morehouse College, ur skol-veur miret evit ar re zu, goude bezañ lammet div vloavezh el lise hep bezañ paket e sertifikad en un doare ofisiel.
Er skolaj e tapas daou vloaz lañs. C'hoant dezhañ bezañ den a justis, e tibabas bezañ pastor a-benn ar fin. Ober a reas e studioù e Crozer, Pennsylvania. Dont a ra maez eus ar skol-veur gant ur Bachelor of Arts and Sociology d'an 20 a viz even 1948 ha mont a ra d'ober ar Crozer Theological Seminary evit tremen ur Bachelor of Divinity e Chester (Pennsylvania) - ar pezh a zo un aotregezh e doueoniezh - a resev d'an 12 a viz Mae 1951. Resevout a ra un Doctor of Philosophy e skol-veur Boston d'an 18 a viz even 1955. Bez' e voe unan eus ar Re Zu kentañ d'en ober. Lenn a rae levrioù Gandhi ha heuliañ kentelioù prezegenniñ.
E miz Mae 1954 e voe anvet da bastor en iliz Dexter e Montgomery, en Alabama, just pa grogas ur seurt reveulzi e-keñver droedoù an Afro-Amerikaned : d' ar 17/05/54 e embann lezvarn veur ar Stadoù-Unanet eo a-enep ar vonreizh an apartheid, pe an dispartiañ, er skolioù publik.
Ar stourm
Ma oa lakaet un arsav d' ar sklavelezh gant Lincoln, n' o doa ket an Dud Du ar memes gwirioù hag Re Wenn e lodenn vrasañ stadoù ar c'hreisteiz abalamour da lezennoù tort : kevatalded met pep hini en e gorn, ar gwir votiñ met goude bezañ chomet e-pad pell er memes lec'h, gant arc'hant a-walc'h hag en ur c'houzout lenn pe c'hoazh gant ma vote an "tad-kozh a-raok 1860 ! Neuze e oa ar Re Wenn dirak hag ar Re Zu a-drek er busoù. Skolioù, salioù-gortoz ha privezioù a oa evit ar Re Wenn ha skolioù, salioù-gortoz ha privezioù evit ar Re Zu ha c'hoazh ne oa ket dioute e pep lec'h. Ne oa nemet un nebeud diskennidi sklaved o doa ar gwir da votiñ (1% nemetken e Selma en Alabama, da skouer). Hag evel-just ne oant ket gopret evel WASPed (White Anglo-Saxon Protestant).
Abaoe un nebeud bloavezhioù e oa kroget an N.A.A.C.P. (National Association for the Advancement of the Colored People = Kevredigezh Vroadel evit Mad an Dud a Liv) da stourm a-enep d'an apartheid, da lâret eo klask bezañ toullbac'het a-benn bezañ barnet ha betek bezañ el Lezvarn Veur. Evel-se e oa bet diskleriet enep lezenn an dispartiañ er busoù a stad da stad e 1946. Chom a rae ar busoù lec'hel. Kregiñ a reas an afer da vat e 1954 gant Rosa Parks, emsaverez an N.A.A.C.P., kemenerez 40 vloaz, a nac'has leuskel he flas d'ur paotr gwenn. Toullbac'het e voe hag en em sevel a reas ar boblañs du diouzhtu gant « boycottiñ » ar busoù. Krouet e voe an M.I.A. (Montgomery Improvement Association = Kevredigezh evit Gwellaat Montgomery) ouzhpenn a-benn kevreiñ an oberoù ha lakaet Martin Luther King en he fenn. "M' emañ ar gaou ganeomp, emañ gant Doue Holl C'halloudek neuze ! "M' emañ ar gaou ganeomp, n'eo ar justis nemet ur gaou eta", emezañ. 381 devezh e padas ar boycott ! Kenweturiañ, implijout beloioù, karrigelloù hag ezen ha dastum boteier gant skoazell ilizoù du ar vro a-bezh a voe graet. Freuz-stal pe dost a reas an embregerezh busoù. Martin Luther King a voe toullbac'het e-pad pemzektez. Deuet e oa da vezañ brudet avat. Ar c'hK.K.K. (Ku Klux Klan) hag ar White Citizens' Council a grogas da sodiñ da vat ivez : taget e voe ti M.L.K. (Martin Luther King) ha re all gant bizhier dinamit, ilizoù zoken... George Wallace, gouarnour Alabama a embannas neuze : "An dispartiañ hirie, an dispartiañ warc'hoazh, an dispartiañ da viken !"
Aozañ ar stourm
Dont a rae da vezañ splann e oa ret kaout mennozhioù all c'hoazh a-benn gounit ar gwir da votiñ : un toullad sit-ins (azezadegoù) doare Gandhi a voe aozet un tamm e pep lec'h. E Greensboro e Carolina an Norzh eo e voe roet al lañs d’al luskad-se : 4 faotr yaouank du a gemer pep a blas en ur bar evit Tud Wenn, hini Woolworth ha 2 devezh war-lerc'h e oa 85 den du er c'hafeteria. Eus hanternoz ar vro e teue ar freedom-rides (pourmenadennoù “ar frankiz” e gwetur) da lâret eo tud yaouank gwenn ha du mesk ha mesk, entanet hag an avel en o blev, "on the road" ha "rock 'n roll", o vont da lâret o fegement da dud taer ar C'hreisteiz. An hini kentañ a voe hini Washington] / Orleañs-Nevez (14/05/61). Kalz a freuz hag a reuz a voe da heul ar veaj-se. Martin Luther King a voe anvet da bastor en Ebenezer e Georgia e 1960, e-lec'h ma oa bet e dad ivez gwechall, a ginnigas dezhe chom hep tremen dre an Alabama. En aner. Un toullad tud a voe gloazet gant tagadennoù sodien wenn ar c'hK.K.K. pe ar W.C.C. (White Citizens' Council) en ur dreuziñ... Alabama.
Eskemmoù gant Prezidanted S.U.A.
Kejet en doa M.L.K. gant Eisenhower e miz Even 1958 goude bezañ bet addigoret skolioù publik 'zo, bugale mesket enne, gant skoazell al lu memes tra. Met Eisenhower ne oa ket paotr ar cheñchamant. Dont a reas gant John Fitzgerald Kennedy e 1960 hag gant e vreur Robert, maodiern ar justis, youl gante ar wech-mañ da reiñ gwirioù keodedel d' ar Re Zu evel ma vez dleet ha, dreist-holl ar galloud d' en ober. An "attorney general", da lâret eo, avokad meur ar gouarnamant a zisplege : "Me a soñj din eo mat mont a-enep an dispartiañ er skolioù publik. Al lezenn eo. Re all a soñj dezhe eo un dibab fall. N' eo ket strikt. Al lezenn eo." E-kerzh an hañv 1961 e c'houlennas paouez gant an apartheid en holl diez-gar-boutin ar vro ha lakaat ar polis broadel da wareziñ busoù ar "riders". Ha, burzhud ar bloavezhioù 60, e krog holl dud ar Stadoù-Unanet gant skoazell ar skinwel da gompren pegen taer e c'hall bezañ Tud Wenn ar Su e-keñver ar Re Zu.
Kompren a ra M.L.K. buan a-walc'h eo ret dibab ur pal resis a-benn bezañ efedus. Galvet e oa bet gant Birminghamiz, en Alabama c'hoazh, e-kerzh an nevez-amzer 1963 gant Fred Shuttleworth, pastor eno, emsaver ar Gwirioù Keodedel ha chomet bev war lec'h n' ouzon ket pet tagadenn gant tud ar c'hK.K.K. Asambles e voe peurlipet ar raktres C, evel Confrontation, ar pezh a dalv lakaat war wel pegen taer ha brein eo ar polis lec'hel ha dreist-holl an hini a zo en e benn, "Bull" O Connor. Ha gwelet eo bet, hag er bed a-bezh war ar skramm bihan, tud o vanifestiñ dantet gant chas, skoet ha gloazet gant lañsoù-dour. 3000 den a voe toullbac'het neuze, M.L.K. en o zouez. Brudet eo al lizher en deus skrivet eno : " E-pad bloavezhioù 'm eus klevet ar ger "gortozit", ur ger a dalv biken siwazh. [...] Abaoe 340 bloaz omp o c'hortoz... Ur c'houlz a zeu ma vez echu gant ar basianted hag an dud n' hallont ket bevañ en islonk an dispi ken." D' ar 15/09/63 e voe lazhet 4 c'hrennardez gant ar c'hK.K.K. ha 2 yaouank all gant ar polis e-kerzh ar vanifestadeg a deuas da heul.
An Trec'h hag an drouklazh
Lezenn ar Gwirioù Keodedel a voe votet e 1964. N' eo ket achu avat : ret e oa manifestiñ a-benn gallout bezañ enskrivet evit votiñ. E lec'hioù 'zo ne vez digor d' ar Re Zu nemet e-pad ur eurvezh ar sizhun ha pa vez an holl o labourat ha divinit 'ta, en Alabama da skouer. 3 c'herzhadeg a zo aozet e Selma. A-benn ar fin eo sinet lezenn ar gwirioù votiñ gant Johnson e miz Gouere 1965. Etre 1967 ha 1968 e teu prezegennoù M.L.K. da vezañ muioc'h-mui a-gleiz : lakaat a ra war wel mestaolioù ha reuz ha freuz ar gapitalouriezh, kinnig a ra mont war zu ur sokialouriezh demokratel, mont a ra da vat a-enep ar brezel er Viet-Nam zoken. "Ar gendruez wir a zo muioc'h evit reiñ an aluzen d' ur c'hlasker-bara. Reiñ a ra da soñjal he deus ezhomm ur gevredigezh a brodu klaskerien-vara ur wir adframmadur". Klask a ra aozañ ur "Poor People Campaign", Kerzhadeg ar Re Baour, just a-raok bezañ drouglazhet d' ar 4 a viz Ebrel 1968. N' omp ket sur hirie an deiz c'hoazh eus kiriegezh an hini a zo bet harzhet ha toullbac'het e-pad bloavezhioù, rik evel en afer Kennedy, drouglazhet e 1964 hag en hini Malcolm X, drouglazhet e 1965.
Pilikant gell
Ar pilikant gell (Pelecanus occidentalis) a zo un evn bras peskdebrer hag a vev war aodoù reter Norzh ha Suamerika.
Annez
Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
ANSI
Un aozadur eo an ANSI (American National Standards Institute) krouet gant strolladoù stalioù hag greanterezhioù amerikan en hanternoz. Gouestlet eo da ziorroadur ar skoueriegezgioù war dachenn ar c'henwerzh hag ar c'hehentiñ. Bez 'e vez o labourat peurvuiañ war ar bonegoù, an agederioù, ar patromoù arhentadur, an aregoù gouleviñ, ar c'hetal SCSI.....
An aozadur-se e vez erouezet gantañ an USA e-touez an aozadurioù skoueriekaat ISO hag ITU-TS.
Unan eus o sevenidigezh nevez ha pouezus kenañ eo ar reolad FDDI. Anavazet eo dindan an niverenn ANSI X3T-12. Meneget eo despizadurioù al liveoù FDDI gant niverennoù X3.n. Da skouer :
Danial Saiboulatov
Danial Saiboulatov a zo bet ganet e 1970.
ANSI
> X3.148 evit al live alvezel
Bois-Bernard
Bois-Bernard a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
ANSI
Reoladoù all o deus :
> Skoueriekaet an areg SQL (Structured Query Language) dindan reolad X3.135
Bois-Bernard
kantved
Brezel-bed kentañ: .
ANSI
Diwar savboent diazez ar stlenneg, e oa bet skoueriekaet ageder an urzhiataerioù gant an ANSI. Ar 127 nod kentañ ASCII ha ANSI a zo peurheñvel an eil re ouzh ar re all. Koulskoude ar reolad ANSI a gevaraez muioc'h nodoù eget ar boneg ASCII askouezhet.
Danial Saiboulatov
Mestrc'hoarier echedoù belgiat eo.
Makedonia
Makedonia zo bet anv meur a dra, abaoe ma'z eus eus an anv:
Danial Saiboulatov
Mestr Etrebroadel FIDE eo.
Trede e voe en Tournamant aozet gant ar c’hleub CREC e Marchienne-au-Pont adalek ar 15 a viz Eost betek an 22 a viz Eost 2002. Adalek an 2 a viz Gouere betek an 10 a viz Gouere 2005, c'hoari a reas e Kampion Belgia a voe en Aalst. Unnekvet e voe gant 4,5 poent.
2 360 edo e renk Elo e miz Here 2008.
Stadegoù e Simbase
Hervez an diellaoueg echedoù Simbase, diwar 54 fartienn, Saiboulatov en deus : 55 eo e dregantad a drec'hoù neuze.
ANSI
Liammoù diavaez
Lec'hienn : ANSI
Edmund Blair Leighton
right|thumb|300px|An adoubañ
Edmund Blair Leighton (21 a viz Gwengolo 1853 e Londrez – 1añ a viz Gwengolo 1922 e Londrez) a oa ul livour breizhveuriat ezel eus al luskad rakrafaelour. Lod brasañ e oberennoù a zo diwar-benn ar Grennamzer, hag e-touez ar re vrudetañ emañ "The Accolade" (An adoubañ) ha "God Speed" (Ra vi gwarezet gant Doue).
E vuhez
Mab al livour Charles Blair Leighton e oa. Goude bezañ bet o studiañ er skol-veur, ez eas da Royal Academy, ma tiskouezas e livadurioù etre 1878 ha1880. Prizioù a resevas gant e oberennoù "Witness My Act and Seal" hag "A Flaw in the Title". Goude-se e voe diskouezet e oberennoù e Burlington House. E Londrez edo o chom, hag eno e varvas d'an oad a 68 vloaz.
Charles Cornic du Chesne
Charles Cornic du Chesne, ganet d'ar 5 a viz Gwengolo 1731 e Plouyann, ha marvet eno d'an 12 a viz Gwengolo 1809, a oa ofiser war vor ha  kourser.
Ar brezel kourserezh a reas, ha tapout meur a lestr saoz karget gant danvezioù prizius eus an Indez. Evit an taolioù-kaer-se e voe anvet da gabiten lestr-taner e 1761 ha da kabiten lestr e 1778. Echu ar brezel e krogas gant sevel tresoù ar porzhioù en aodoù eus Brest da Enez-Vriad ha lakaat balizennoù e Bae Montroulez. Pa voe anvet da goronal kanolierezh e Bourdel ez eas da du an Dispac'h gall hag e kuitaas ar servij e 1793. Distreiñ da Vontroulez a reas evit bezañ melestrer foran ha merour an traoù morel.
1617
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1617
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1617
Ledenez Gŵyr
thumb|Traezh Rhosili thumb|Bae an Tri Chlogwyn
Horn
Horn zo un anv-tiegezh hag un anv-lec'h. E saozneg e dalv kement ha korn.
Gerdarzh
Eus ar wrizienn gentindezeuropek *ker- "korn", "penn", a roas ar ger kentgermanek *hurni-, alese korn,  Horn,  horen, ar goteg haurn hag an henfrizeg horn.
Ledenez Gŵyr
Traezhek eo an aod, kevioù niverus zo ivez evel Ogof Paviland,
Hendraouriezh
En Ogof Paviland e voe kavet relegoù eus 25,000 bloaz zo, anvet the Red Lady of Paviland, goude ma'z eo ur gwaz.
Peulvanoù zo eus Oadvezh an arem. Eus 9 a zo bet e chom 8. Unan zo anvet  Arthur's stone  e-kichen Cefn Bryn.
Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)
thumb|Sant Yann-Vadezour pe Paotr yaouank gant ur maout, livet gant [[Caravaggio war-dro 1602, 129x94 cm, Doria Pamphilj Gallery, Roma.]]
Ar patrom evit Amor Vincit a oa ur paotr Cecco, mevel Caravaggio, ha marteze e ziskibl ivez.
E 1601-1602 edo Caravaggio o vevañ hag o livañ e palez an tiegezh Mattei, ha gantañ labour e-leizh war ar stern evit pinvidien war-lerc'h ar berzh en doa graet gant e liverezh e chapel Contarelli ma en devoa lakaet war wel, e 1600, Merzherinti Sant Vazhev ha Galvidigezh Sant Vazhev. Ur prantad labourus e voe e buhez al livour.
Strollad Komunour Perou (Marksour-Leninour)
Strollad Komunour Perou (Marksour-Leninour) (en spagnoleg: Partido Comunista del Peru (marxista-leninista)) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Perou e 2001 da heul un disrann e diabarzh Strollad Komunour Perou (Mammvro Ruz) e 1999.
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 7vet hag 8vet Kuzuliadegoù).
Brabant Wallonia
Proviñs Brabant Wallonia a zo unan eus proviñsoù Belgia, e-kreiz ar vro, e norzh Wallonia. En 2015 e oa 393 497 den o chom enni, 361 den dre km2, en un dachennad 1 090 km2. Wavre eo ar pennlec'h.
Arondisamant Nivelles
27 kumun zo.
Hoorn
Hoorn a zo un anv roet da veur a gêr en Izelvroioù:
Hag ivez:
Aisne (Oise)
An Aisne zo ur stêr eus hanternoz Bro-C'hall, adstêr d'an Oise, hag he deus roet hec'h anv d'un departamant gall, an Aisne.
Etimologiezh
Furmoù kozh anv ar stêr-se zo Axona, I kantved a-raok J.-K. ; Axuenna, III ; Axina e 650 ; Axna e 850.
Werner Herzog
Werner Herzog (anv gwir:Werner Stipetic), bet ganet d'ar 5 a viz Gwenholon 1942 e Munich (Alamagn).
Werner Herzog a zo un aktour, un aozour filmoù hag un leurennour opera alaman.
Aisne (Oise)
Etimologiezh
Dont a ra an anv eus ar galianeg, hervez Ernest Nègre, ha savet e vefe diwar ar wrizienn *ax-, un adstumm d'ar wrizienn *asca, pe 'esca marteze, a dalvezfe "dour" er yezh-se, gant al lost-ger -ona gant an taol-mouezh war ar silabenn gentañ. Heñvel e vefe an etimologiezh ouzh hini ar stêr Esonne, adstêr eus ar Seine.
Evit Noémie Beck, kelennerez war sevenadur Breizh-Veur hag Iwerzhon, ar ger Axona a zeufe eus Acionna, doueez ar stêrioù zo testeniekaet e azeulerezh e Gallia roman en Orleañs.
He red
En Argonne, e Sommaisne, tostik d'ar vevenn etre departamantoù ar Meuse hag ar Marne, emañ hec'h eienenn. E Compiègne, emañ he c'hember gant ar stêr Oise, e departamant an Oise.
Hec'h adstêrioù
Bageal a c'haller warni, kalzik a skluzioù zo.
Un anv all
Ur stêr vihan e departamant ar Mayenne zo anvet Aisne ivez.
1244
Diwar-benn bloavezh 1244 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1244
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1244
Poent (geometriezh)
Hervez Euclide, n'haller ket rannañ ur poent. Ur poent n'eus ment ebet, ledander ebet, hirder ebet, uhelder ebet, gorread ebet, volum pe ec'honad ebet dezhañ. N'eo nemet ul lec'h en un egor a c'hell e vent bezañ 1, 2, 3 pe ouzhpenn. Perzh nemetañ ur poent eo e savlec'h en un egor, he daveennoù.
En un egor a vent 2, div eeunenn n'int ket kenstur en em gej en ur point (axiom Euclid). Setu perak eo vez implijet peurvuiañ ur groaz evit arouez ur poent.