cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mola di Bari
Mola di Bari zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Corato
Corato zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Run Tara
Run Tara (Teamhair pe Cnoc na Teamhrach en iwerzhoneg ) zo ul lec'h sakr hag ur veredva nepell diouzh Scrín Cholm Cille e Mí, en Iwerzhon. An hengoun a ra ag ar run-se al lec'h ma chome Rouaned Uhel Iwerzhon evel ma vez meneget e gwengeloù Iwerzhon. Tara zo leun a relegoù ha krugelloù bloaziet etre an neolitik hag oadvezh an houarn ; en o zouez eh eus ur grugell ("Krugell ar ouestlidi"), klozioù kelc'hiek, ur peulvan (gwelet evel al Lia Fáil pe "Maen an Tonkad"), hag ur vali lidel. Un iliz hag ur vered zo e krec'h ar run. Tara zo ul lodenn ag ul lec'h istorel ledanoc'h ha gwardet e vez evel ur savadur istorel gant an Oifig na nOibreacha Poiblí ("Ofis al labourioù publik"), meret gant gouarnamant Iwerzhon.
Manziana
Manziana zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Llangatwg Lingoed
Llangatwg Lingoed (saoznekaet e Llangattock Lingoed) zo ur gêriadenn vihan e gevred Kembre, e Sir Fynwy. Emañ er biz da gêr Y Fenni.
Kontañ a reer e oa bet diazezet an iliz gant sant Catwg.
Marano Equo
Marano Equo zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Antoine Watteau
Jean-Antoine Watteau, ganet d'an 10 a viz Here 1684 e Valenciennes ha marvet d'an 18 a viz Gouere 1721 e Nogent-sur-Marne, a oa ul livour gall.
Índia (albom)
Índia zo un albom portugalek gant ar ganerez vrazilian Gal Costa e 1973, hag ennañ nav c'hanaouenn. Ar ganaouenn Índia a reas berzh dreist an 8 all.
Ysbyty Cynfyn
Ysbyty Cynfyn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Blaenrheidol, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 111,3 km eus Kerdiz.
Morilhon Madagaskar
Morilhon Madagaskar (Aythya innotata) a zo un evn palvezek brosezat e Madagaskar. Tremen ral eo, hag e-pad ur mare (er bloavezhioù 1990-2000) e oa bet soñjet e oa aet da get. Er bloaz 2006 e oa bet kavet un nebeud en ul lec'h distro, ha klasket e vez bremañ lakaat o niver da greskiñ.
Marine Corps Base Camp Lejeune
Marine Corps Base Camp Lejeune (/ləˈʒɜːrn/), berraet e Camp Lejeune, zo ur bazenn gourdoniñ 640 km2 eus an US Marine Corps lec'hiet e Jacksonville, North Carolina.
23 km a arvor pe aodoù a zo, pouezus eo evit gourdonierezh ar soudarded dour-ha-douar a ya d'ober ar Marines. Ouzhpenn-se dre ma z'eo lec'hiet etre daou borzh bras Wilmington, North Carolina hag hini Morehead City, North Carolina ez eo aesaet kalz lorc'hañ un nerzh kas.
Bazenn pennañ ar c'hamp a zo savet gant c'hwec'h skourr: Marine Corps Air Station New River, Camp Geiger, Stone Bay, Courthouse Bay, Camp Johnson, hag an hini ziwezhañ, ar Greater Sandy Run Training Area.
Philepitta castanea
Philepitta castanea a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Philepittidae.
Annez
Brosezat eo al labous e koadegi gleb trovanel hag istrovanel reter Madagaskar.
Plac'h yaouank gant ur potev
Plac'h yaouank gant ur potev a zo ul livadur bet echuet gant al livour izelvroat Johannes Vermeer etre 1660 ha 1662. Gallout a reer gwelout an daolenn-se er Metropolitan Museum of Art e New York. Al livadur-se a c'haller renkañ gant livadurioù all savet gant Vermeer e lodenn gentañ ar bloavezhioù 1660. D'ar mare-se e pellaas diouzh reolennoù strizh ar perspektiverezh hag ar ventoniezh, hag e labouras kentoc'h war ar gouloù, ha livañ un den nemetken en e daolennoù.
Rhos (Sir Gaerfyrddin)
Rhos zo ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin.
Morilhon Zeland-Nevez
Ar morilhon Zeland-Nevez a zo un evn palvezek, Aythya novaeseelandiae an anv skiantel anezhañ.
Annez
Brozesat eo al labous e Zeland-Nevez.
Afonso Iañ Kongo
Afonso Iañ, e portugaleg, pe Mbemba a Mzinga Ndo Funsu en kikongo (1456–1543) a oa mab da v-Mpanzu a Muzinga, kentañ roue kristen Rouantelezh Kongo er. Roue ar bobl Kongo e oa entre 1505 ha 1507.
Marcellina (Italia)
Marcellina zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Marino (Italia)
Marino (Italia) zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Viseu (Portugal)
Viseu (distaget [] e portugaleg) zo ur gêr eus Portugal, ha pennlec'h distrig Viseu, e Rannvro ar C'hreiz.
E 2011 e oa 99,274 a dud o chom e Viseu.
Monadh Ochail
Monadh Ochail zo menezioù e Bro-Skos, anvet Ochil Hills e saozneg, en hanternoz d'ar Forth e-kichenik kêrioù Stirling, Alloa, Kinross ha Perth. thumbnail|dehou|290px|Ar stêr Forth
Viseu (Portugal)
Annezet eo ar c'hornad a-gozh, ha meur a sevenadur zo bet o tremen eno : Romaned, Sueved, Wizigoted, Maoured. En amzer ma oa aloubet Iberia gant ar Romaned e vije bet Viriathus, a oa o ren war al Lusitaned o vevañ eno. Eno ivez e voe pennoù wizigot, evel ar roue Roderig, o chom, hag eno, moarvat, e voe ganet Afonso Henriques, roue kentañ Portugal.
Ul lec'h a bouez eo Viseu eta, a-fet istor. Ur greizenn a bouez eo e kreiz Portugal evit ar c'henwerzh hag evit ar sevenadur, gant ar Mirdi Grão Vasco, gant sez un eskopti ha sez skol-veur gatolik Portugal.
Évrecy
Évrecy a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Évrecy eo. left|thumb
kantved
Eil brezel-bed:
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Mazzano Romano
Mazzano Romano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Léa Salamé
Hala Salamé, lesanvet Léa Salamé, ganet d'ar 27 a viz Here 1979 e Beirout (Liban), zo ur gazetennerez gall-libanat.
Goude bezañ bet o labourat evit ar chadennoù kelaouiñ dizehan France 24 hag I-Télé eus 2006 betek 2014, brud a zo deuet warni evel kronikerez en abadenn skinwel On n'est pas couché, skignet war France 2. Seveniñ a ra ivez atersadennoù, abaoe 2014, evit an abadenn radio Le 7/9 war France Inter. Abaoe Gwengolo 2016, Léa Salamé a ginnig an abadenn L'Émission politique kement hag an abadenn sevenadurel Stupéfiant ! war France 2.
Brudet e voe Léa Salamé ivez pa voe disklêriet ganti war I-Télé, hep gouzout dezhi a oa ar mikro war elum, ar frazenn ""Ah j'ai fait péter le décolleté !".
E miz Du 2017 e voe taget drouk gant Jean-Luc Mélenchon, a oa tremenet en un abadenn ganti. Disklêriet en devoa war e vlog "« Ne'm eus ket graet war-dro he orinoù familh, politikel pe kumuniezhel.» ,
Shōnen Big Comic
Weekly Shōnen Big Comic (japaneg : 週刊少年ビッグコミック) a oa ur magazin manga a veze embannet gant Shōgakukan e Japan etre 1979 ha 1987. Etre 1976 ha 1979 e voe lakaet Manga-kun(マンガくん) da ditl dezhañ, hag anvet e voe Shōnen Big Comics e 1979.
E 1987 e voe cheñchet stumm ar magazin hag e voe anvet Weekly Young Sunday. Ur magazin evit krennarded ha tud deuet eo. Kalz mangaoù bet embannet e-barzh Weekly Shōnen Big Comic a zo bet lakaet da fiñvtresadennoù skinwel pe da OVA, evel Esper Mami, Area 88 ha Miyuki.
Pa oa anvet Manga-kun
Ar mangaoù gant an ♣ a voe embannet en niverenn gentañ.
Banc-y-Darren
Banc-y-Darren zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trefeurig, e Kembre, e kontelezh Ceredigion. Er reter da Aberystwyth emañ, 117,7 km eus Kerdiz.
Peairt is Ceann Rois
Peairt ha Ceann Rois (Peairt is Ceann Rois e gouezeleg; Perth and Kinross e saozneg) a zo unan eus Council Areas Bro-Skos. Peairt eo ar pennlec'h.
Maxim (mindrailherez)
Ar vindrailherez Maxim (Maxim gun) a oa bet ijinet gant ar Saoz-stadunanat Hiram Stevens Maxim e 1883. Graet e oa bet anezhi "arm diazez an emled trevadennel saoz", hag implijet e voe alies gant broioù all o doa trevadennoù etre 1886–1914. Awen diazez eo bet da vindrailherezoù all evel an hini bonner Vickers, ar Maxim rusian PM1910 pe c'hoazh ar Maschinengewehr 08, hag a voe holl implijet e-pad ar C'hentañ Brezel-bed.
Shōjo Comic
Shōjo Comic (japaneg : 少女コミック berraet e 少コミ Shōkomi, Sho-Comi pe Shōcomi) a zo ur magazin manga shōjo a vez embannet div wech ar miz e Japan gant Shōgakukan. Krouet eo bet e 1968. Pa voe krouet e oa ur sizhunieg, ha sizhuniek e chomas betek ar bloavezhioù 1980. Er bloavezhioù 1970 e voe mebannet kalz mangaoù nevezer e Shōjo Comic, evel re Moto Hagio ha re Keiko Takemiya.
Ar mangaoù embannet ennañ a vez savet evit krennardezed. Pa voe krouet ar magazin ne oa ennañ netra a denne d'ar reizhelezh, ne veze ket diskouezet tud o pokañ an eil gant egile zoken. Gant an amzer o tremen ez eo cheñchet an traoù, hag embannet ez eus bet ennañ mangaoù enno reizhelezh evel Kaikan Phrase savet gant Mayu Shinjo. Hiziv an deiz ez muioch a reizhelezh er magazin evit ar pezh a gaver e Margaret hag e Hana to Yume.
Ar mangaoù embannet er magazin a vez embannet e albomoù s (tankōbon goude.
Diviz a-zivout ar pezh a zo er magazin
E 2007 e voe lakaet Sho-Comi da vagazin gwashañ evit ar re yaouank gant Japanese National PTA abalamour d'ar reizhelezh a gaver ennañ. Kerent zo a zo aet e daremrped gant an embanner evit e gelaouiñ. Hervez un enklask kalset gant Kevredigezh Embannerien Magazinoù Japan e 2005 ez eus 26% eus Sho-Comi hag a zo dindan 13 vloaz.
Tepot Iañ Navarra
Tepot IV Champagn, pe Tepot Iañ Navarra, pe Teobaldo e spagnoleg, lesanvet ar C'hanaouenner pe el Trobador, ganet e 1201 e Troyes, marvet e 1253 e Pamplona, a oa kont Champagn adal 1201 ha roue Navarra adal 1234. Brudet eo ivez evel trouvère (e galleg; trobador e spagnoleg) ha kroazour. Ar c'hentañ gall da vont da roue Navarra e oa ivez.
E vuhez
Mab e oa da Tepot III, kont Champagn, ha da Blanca Navarra (1177-1229). E dad a varvas er bloavezh ma voe ganet Tepot e 1201. E vamm a voe anvet da rejantez, hag a chomas e penn ar gontelezh betek 1222, betek 21 bloaz Tepot, ha bec'h he doe gant kendirvi an tiegezh Brienne a c'houlenne ar gurunenn evito, ma rankas brezeliñ outo eus 1216 da 1221. Filhor e oa d'ar roue gall Fulup II an Aogust (1165-1223), ha savet e voe en e lez, dindan evezh Blanca Kastilha, pried yaouank ar priñs pennhêr Loeiz, a zeuas da vout ar roue Loeiz VIII.
War-dro 1220 e timezas da Gertrude de Dabo (1204 † v. 1225), merc'h da Albert II de Dabo-Moha, kont Dabo, Moha ha Metz, hag intañvez Thiébaud Iañ, dug Loren, en sell da lakaat e zorn war gontelezh Metz. Kazeg a reas, ha kas Gertrude kuit. En 1223, ec'h addimezas da Agnès de Beaujeu, keniterv d'ar priñs loeiz, a renas e Bro-C'hall evel Loeiz IX, hag a varvas en 1231.
Dimezioù ha bugale
Teir gwech e timezas Tepot Iañ Navarra.
Ur serc'h en doa, Marquesa López de Rada, merc'h da Lope Díaz de Rada ha da Brunisen de Narbona, hag ur verc'h o doe, Marquesa Gil de Rada, a zimezas da Pedro Fernández de Hijar, bastard da Jaime Iañ Aragon.
Tad e oa ivez da Inés de Navarra, a zimezas da Álvar Pérez de Azagra, aotrou Albarracín. En Meurzh 1238, Pedro Fernández de Azagra, aotrou Albarracín, hag ar roue Teobaldo a reas emglev : dimezet e voe Álvaro, mab d'an aotrou, da Inés, merc'h d'ar roue, ma roas Pedro kêrioù Chelva hag Albarracín d'e vab. Lidet e voe an emglev en Tudela ha meneget eo er c'h- Cartulario real, tomo III, eus an Archivo General de Navarra. Beziet int o-daou er Monasterio de Piedra. Ur verc'h dezho, Teresa Álvarez de Azagra, heredera del señorío de Albarracín, Sánchez de Mora a zimezas da Juan Núñez Iañ de Lara, hag unan all, Elfa Álvarez de Azagra, da Jaime Iañ de Jérica.
Capel Isaac
Capel Isaac zo ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin e Kembre.
Emmeline Pankhurst
Emmeline Pankhurst (ganet Goulden; 15 a viz Gouhere 1858 – 14 a viz Even 1928) a oa ur stourmerez politikel ha penn ar strollad benelourezed Suffragette a stourme evit gwirioù ar merc'hed dreist-holl ar gwir votiñ. Taget kreñv e oa dre he zoareoù stourm, an istorourien a dabut c'hoazh evit gouzout ma oant bet efedus pe get. He labour a vez lakaet war-raok memestra evel ur bazenn diazez ha bras evit gwirioù ar merc'hed er Rouantelezh-Unanet.
Ganet e Moss Side, Manchester, adal kerent stourmerien politikel, Pankhurst he devoa graet anaoudegezh gant al luskad merc'hed o stourm evit ar gwir votiñ pa oa he 14 vloaz.
Al-Khalil
Al-Khalil الخليل en arabeg, Hevron חֶבְרוֹן en hebraeg, zo ur gêr e Palestina, e Judea, er c'hreisteiz da Jeruzalem, hag unan eus koshañ kêrioù ar Reter Nesañ.
Morilhon kein gwenn
Ar morilhon kein gwenn (Aythya valisineria) a zo un evn palvezek eus kerentiad an Anatidae. Ar spesad brasañ eus genad Aythya eo.
Annez
Bevañ a ra al labous en hanternoz Norzhamerika.
Mentana
Mentana zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Pen-y-groes (Sir Gaerfyrddin)
Pen-y-groes zo ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin e Kembre. Savet e oa diwar labour ar glaou.
Etre 1916-2002 e veze dalc'het ur c'hendalc'h Etrevroadel gant an iliz Abostolel eno.
Philepitta schlegeli
Philepitta schlegeli a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Philepittidae.
Monte Compatri
Monte Compatri zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Philepitta schlegeli
Dougen a ra anv al loenoniour alaman Hermann Schlegel (1804-1884) en devoa e zeskrivet evit ar wech kentañ.
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh bihan hag an nektar anezhe.
Dizanv Ravenna
Dizanv Ravenna a reer eus an den dizanv en doa savet ar Ravenmatis anonymi Cosmographia et Guidonis Geographica, ul levr douaroniezh skrivet e latin, er.
An dornskrid, bet kavet e Ravenna, a oa bet embannet evit ar wech kentañ e 1688, e Pariz, gant Dom Porcheron, dindan an titl : Anonymi Ravennatis de geographia libris V, in-8°. Soñjal a reer e oa an aozer o vevañ er. Hervez M.N. Bouillet, n'eo ket nemet un dastumadenn dister, leun a c'hregach.
San Giorgio Bigarello
San Giorgio Bigarello (San Sòrs Bigarèl e lombardeg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2019, en ur vodañ kumunioù San Giorgio di Mantova ha Bigarello.
Maria Deraismes
Marie Adélaïde Deraismes, lesanvet Maria Deraismes a oa ur venelourez, ur brezegennerez hag ur skrivagnerez c'hall. Ganet e oa bet d'ar 17 a viz Eost 1828 e Pariz ha marvet d'ar 6 a viz C'hwevrer 1894 e XVIIvet arondisamant Pariz.
Ar c'hentañ maouez eo hag a voe Frañmason e Bro-C'hall e fin an. Hi eo he devoa krouet urzh mañsonerez kemmesk etrebroadel « le Droit humain ».
Monteflavio
Monteflavio zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
CNews
Ar chadenn skinwel a oa bet adanvet CNews d'ar 27 a viz C'hwevrer 2017 da 5 h 58, an adenvel a oa bet stanket dre an harz-labour hirañ abaoe krouidigezh ar chadenn. Normalamant an anv nevez a oa da dalvezout adalek ar 24 a viz Here 2016. An anv Canal News a implij ar ger « Canal » hag a vez adkavet e chadennoù all ar strollad evel C8 (D8 a-raok) ha CStar (D17 a-raok). An anvioù nevez roet d'an teir chadenn skinwel digoust a zo un doare anat da dostaat anezho diouzh ar strollad Canal+ ha neuze diouzh ar chadennoù da baeañ.
Orin ar Franked e Troia
Gant ar Franked er VIIvet kantved e voe savet ur vojenn diwar-benn krouidigezh o fobl, diwar skouer mojenn savidigezh Roma. Dalc'het e voe dezhi betek kreiz ar XVIvet kantved, gant Ronsard.
Crynfryn
Crynfryn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Nancwnlle, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 104 km eus Kerdiz.
An Ti a Drizek Siminal
thumb|dehou|200px|Pajenn gentañ golo al levr bet embannet e 1956 An Ti a Drizek Siminal zo ur romant polis gant Roparz Hemon, savet e brezhoneg eeun hag embannet gant Al Liamm e 1956.
Adembannadurioù
Adembannet e oa bet al levr e 1998 gant Embannadurioù Hor Yezh hag e 2010 gant An Alarc'h Embannadurioù.
Ar romant
D'an dri a viz Gwengolo ec'h arru e Kameled Youenn Jigouzo, kazetenner diouzh e vicher en Oriant, da ziskuizhañ e-pad ur pemzektez. Ha kenkent ha staliet er gambr en deus feurmet ec'h arvest, a-bell, ouzh ur muntr... e-barzh ur c'hevrinus a di, hanter ziskaret ha trizek siminal warnañ. Gallout a ra kregiñ an enklask.
Monte Porzio Catone
Monte Porzio Catone zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Croes-lan
Croes-lan zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Troedyraur, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 104,9 km eus Kerdiz.
Durocornovium
Durocornovium a oa ur gêr roman e proviñs Britannia, war an hent a gase eus Corinium Dobunnorum (Cirencester) da Calleva Atrebatum (Silchester).
Anv
Meneget eo an anv Durocornovio en Itinerarium Antonini 4855 (Iter XIII).
Duro- zo ur ger keltiek a dalvez kement ha "dor" (kar da c'herioù indezeuropek all, evel "door" e saozneg pe "forum" e latin) ha, dre astenn-ster, "kêr mogeriet, marc'had, kêriadenn".,
Cornovium a c'hall bezañ un anv boutin keltiek a dalveze "korn, gourenez", pe anv ur bobl, Cornovii ar Midlands, hag a oa o vevañ en-dro da Wroxeter.
Castiglion Fibocchi
Castiglion Fibocchi zo ur gumun italian e proviñs Arezzo.
Balaenoptera
Balaenoptera a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ 7 spesad balumed.
Goffredo
Klotañ a ra gant Gottfried en alamaneg, Godfrey pe Geoffrey e saozneg, Godefroy pe Geoffroi e galleg, ha Jafrez e brezhoneg.
Cefn-bryn-brain
Cefn-bryn-brain (a-wechoù Cefnbrynbrain pe Cefn Bryn Brain) zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin e Kembre, e kumuniezh Cwarter Bach. Tostik dezhi emañ kêriadennig Cwmllynfell.
E 2001 e veze kaozeet kembraeg gant 83,29% eus an dud.
Montelanico
Montelanico zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Talla
Talla zo ur gumun italian e proviñs Arezzo, e Toskana, ha 957 a dud enni o chom.
Arezzo
Arezzo zo ur gumun italian e proviñs Arezzo, e Toskana.
Burgh by Sands
Burgh by Sands (distaget ) zo ur gêriadenn eus Bro-Saoz, e Cumbria, e genoù ar stêr Eden.
Istor
Marvet e oa Edouarzh Iañ, roue Bro-Saoz, e Burgh by Sands d'ar 7 a viz Gouere 1307, pa oa e penn e arme o vont da Vro-Skos.
Eden
Eden zo un anv lec'h a orin hebraek ha hini meur a lec'h.
Stêrioù
Meur a stêr zo anvet River Eden e saozneg.
Montelibretti
Montelibretti zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Llangorwen
Llangorwen zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Tirymynach, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 122,2 km eus Kerdiz.
Monterotondo
Monterotondo zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Philepitta
Philepitta a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1838 gant al loenoniour gall Isidore Geoffroy Saint-Hilaire (1805-1861).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Annez
Emañ brosezat an daou spesad e Madagaskar.
Ystrad Ffin
Ystrad Ffin zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin e mervent Kembre.
Gigi ar Merdy
Ul livourez vreizhat eo Gigi Ar Merdy, ganet er bloavezhioù 40 e Pondivi a-raok mont da vevañ da C'hourin. E Bro-Naoned emañ o chom hag o livañ.
Ginette Quesne eo hec'h anv gwir. Skolaerez eo bet e kêr Santez-Lusenn e Kanton Kerc'hfaou e Liger-Atlantel.
Bont-newydd (Ceredigion)
Bont-newydd, Ceredigion zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Lledrod, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, etre Tregaron hag Aberystwyth.
Anghiari
Anghiari zo ur gumun italian e proviñs Arezzo e Toscana, ha  5 370 a dud enni o chom.
Dereadur
An Dereadur zo un ober politikel e-lec'h ma vez treuzkaset galloudoù eus gouarnamant kreiz ar Stad emveliek d'ul live is-vroadel, evel al live rannvroel pe lec'hel. Ur stumm eus an digreizennañ melestradurel eo. Tiriadoù deroet o devez galloud da lezenniñ diouzh al lodennoù deroet, ar pezh a ro dezho un emrenerezh brasoc'h.
Dereadur n'eo ket kevreadelezh kar ar galloudoù deroet d'an aotrouniezh is-vroadel a c'hell bezañ war verr-dermen peotramant e c'hellont bezañ tennet dre ma vezont etre daouarn ar gouarnamant kreiz mod pe vod. Diwar neuze e chom ar stad ur Stad unvan de jure. Al lezenniñ a grou parlamantoù deroet pe bodadegoù a c'hell bezañ skarzhet pe kemmet gant ar gouarnamantoù kreiz evel n'eus forzh peseurt statud. E sistemoù kevreadel eo gwarantet gouarnamantoù al liveoù is-vroadel gant arbonreizhioù, ne c'hell ket galloudoù al liveoù izeloc'h bezañ tennet diwar atiz ar gouarnamant kreiz hep kemmañ ar vonreizh. N'eo ket gwarezet ken mat an is-liveoù gant an dereadur ha dindan kevreadelezh.
Rouantelezh-Unanet
Bodadeg Iwerzhon an Norzh     Parlamant Bro-Skos      Senedd (Parlamant Kembre)    Emsavadurioù liesseurt staliet gant an dereadur er Rouantelezh-Unanet. Er Rouantelezh-Unanet e voe krouet ur gouarnamant deroet en Iwerzhon an Norzh e 1921 gant Akt Gouarnamant Iwerzhon 1920, evit Kembre ha Bro-Skos e miz Gwengolo 1997 da heul referendomoù hag e Londrez e miz Mae 1998. Etre 1998 ha 1999 e voe staliet Parlamant Bro-Skos, ar Senedd (Parlamant Kembre), Bodadeg Iwerzhon an Norzh ha Bodadeg Londrez dre al lezenn. Tud a gabal evit sevel ur Parlamant saoz, evit lakaat Dereadur Bro-Saoz e plas (da lavaret eo staliañ ur Parlamant pe ur Vodadeg saoz distag) abaoe 1998.
Waun y Clyn
Waun y Clyn zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin e mervent Kembre.
Cliara
Cliara (Oileán Chliara en iwerzhoneg, Clare Island e saozneg) zo un enezenn veneziek war aod kornôg Iwerzhon, e kontelezh Maigh Eo. Brudet eo rak enni e oa o chom ar vorlaerez Gráinne Ní Mháille, er.
Emañ Cliara e digor ur bae bras anvet Cuan Mó. Er mervent dezhi emañ Inis Toirc ; en hanternoz emañ enez Acaill. Unan eus inizi bras Iwerzhon eo, gant ur gorread a 18,7 km². War-dro 130 den zo o chom e Cliara bremañ, pa oa bet betek 1600 a annezidi en, a-raok an Naonegezh Vras.
Er Grennamzer e oa Cliara ul lodenn eus douaroù an tiegezh Ó Máille. Rivinoù o c’hastell a weler enni c’hoazh, koulz ha rivinoù un abati ma vije bet beziet Gráinne Ní Mháille.
Ammospermophilus leucurus
Ammospermophilus leucurus a zo ur spesad bronneged krigner eus kerentiad ar Sciuridae.
Boued
Bevañ a ra diwar deil (10-60%), had (20-50%), artropoded ha mellkeineged (glazarded ha krignerien dreist-holl).
Annez hag isspesadoù
Al loen a vev an nav isspesad anezhañ : e mervent Norzhamerika ha ledenez Baja California.
Simone Signoret
He fezhioù-c'hoari
War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.
Trindade
Trindade zo un anv portugalek a glot gant Trinidad e spagnoleg, ha Trinded e brezhoneg.
Ladispoli
Ladispoli zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Moricone
Moricone zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Waunclunda
Waunclunda zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin e mervent Kembre.
Bryngolau
Bryngolau zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandysul, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 100,1 km eus Kerdiz.
Terranuova Bracciolini
Terranuova Bracciolini zo ur gumun italian e proviñs Arezzo.
Caprese Michelangelo
Caprese Michelangelo zo ur gumun italian e proviñs Arezzo.
Amayé-sur-Orne
Amayé-sur-Orne a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Morlupo
Morlupo zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Pieve Santo Stefano
Pieve Santo Stefano zo ur gumun italian e proviñs Arezzo.
Karma (boudaegezh)
Evel m'en disklêr ul lenneg : "damkaniezh voudaek an ober hag an disoc'h (karmaphala) zo anezhi diazez ar pep brasañ eus ar gelennadurezh voudaek, abalamour ma ro ur patrom kempoell eus mont en-dro ar bed hag e voudoù. Hennezh a ya d'e dro d'ober diazez displegadennoù ar voudaegezh diwar-benn an hent da heuliañ da vezañ dieubet diouzh ar bed hag e zisoc'h, an nirvāṇa."
Er voudaegezh Theravada ne c'hall ket cheñch ar c'harma abalamour ma'z eur saveteet pe pardonet gant an doueed, abalamour ma'z eo ar c'harma un argerzh dibersonel a-grenn zo ul lodenn eus mont en-dro an hollved. Lod eus hengounioù ar Mahayana ne soñjont ket ar memes tra. Da skouer, testennoù eus darn eus ar Mahayana sutra (evel Sutra al Lotuzenn, an Angulimaliya Sutra hag an Nirvana Sutra) a zisklêr e c'haller en em zizober diouzh lodennoù bras eus ar c'harma fall dre forzh dibunañ o zestenn pe he selaou hepken. Skolioù zo eus ar voudaegezh (Vajrayana da skouer) a sell ouzh dibun mantraoù evel un doare d'en em zizober diouzh ur c'harma fall resevet en ur vuhez kent. Genshin, kelenner an Douar glan japanat, a gelenn en deus ar bouda Amida ar galloud da zistrujañ ar c'harma fall a zalc'hfe unan bennak er saṃsāra mod all,.
Nazzano
Nazzano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Finnmark
Finnmark zo unan eus kontelezhioù ("fylke") Norvegia, an hini hanternosañ anezho. E 2014 e oa 75,207 a dud o vevañ enni. En em astenn a ra war 48,673 km². Vadsø eo ar gêr-benn.
Gwilhou Kergourlez
Gwilhou Kergourlez pe Gwillou Kergourlez (Guillaume Kergourlay en ti-kêr), ( 23 a viz Kerzu 1926 en Eliant (Breizh)-8 a viz Du 2014 e Bessy-sur-Cure en Yonne (Bro-C'hall) a zo bet skrivagner evit ar c'hoariva ha c'hoarier teatr koulz e galleg hag e brezhoneg.
Paotr an douar eo bet da zigentañ Gwilhou Kergourlez a-raok kemer perzh er J.A.C. (Yaouankizoù kristen ar maezioù) ha dont da vezañ prezidant evit Penn-ar-Bed. D'ar mare-se, goude ar brezel, e reer kalz gant ar c'hoariva evit heñchañ ar re yaouank da vont war-raok gant ar modernaat. Setu peget viruz ar c'hoariva e penn Gwillou a ya kuit da Bariz da zeskiñ ar vicher komedian. Met lemm eo e bluenn hag e krou ur pezh kentañ e 1958 "Les deux ogres ou le coup de soleil". Berzh a ray gant pezhioù e-giz "Credo Sauvage", "Tard dans la Nuit", "La Chasse Présidentielle" krouet e Roazhon e 1975. Ar fed da labourat e Breizh a lak anezhañ da glask e awen e hengoun e bobl. E bezhioù-c'hoari a vo lakaet e brezhoneg ha c'hoariet ur bern e Breizh gant Teatr Penn ar Bed renet gant Remi Derrien. Bitekle (1978), Dahud (1981), 'Benn warhoaz vo deiz c'hoaz (1992). E 1989 e kemer perzh e lidoù Pemp kant bloavezh Chapel Intron Varia Kerzevot en Erge-Vras. Krouiñ a ra ur pezh lennet "Bosenn Eliant" ur rapsodia, sonerezh gant Michel Boedec. Aet eo war e leve e Bourgogn e 1994 lec'h en deus skrivet e eñvorioù en ul levr plijus ken-kenañ : "Au pays des vivants et des morts" lec'h e kont buhez an dud e Bro Eliant a-raok ar brezel. Skrivet en deus barzhonegoù ha danevelloù war an diwezh ha eñ mervel da 88 vloaz e Bro Vourgogn, d'an 8 a viz du 2014. Ur romant diwar e zorn ha diwar dorn e wreg al livourez Nina Vidrovitch a zo bet embannet e diwezh 2018. Kontañ a reont doare tud eus metou an arzourien e Pariz deuet da gemer perzh er Rezistañs e Kernev-Izel e-pad ar brezel bed diwezhañ.
Y Tymbl
Y Tymbl zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin e mervent Kembre.
Richard B. Riddick
Richard B. Riddick, anvet boaz Riddick, a zo un dudenn ijinet kement hag un enep haroz eus ar frañchiz skiant-faltazi The Chronicles of Riddick taolennet e pevar film d'an heuliad filmoù Riddick (Pitch Black, The Chronicles of Riddick, tresadenn-bev The Chronicles of Riddick: Dark Fury, ha Riddick), ha daou c'hoari video (The Chronicles of Riddick: Escape from Butcher Bay ha The Chronicles of Riddick: Assault on Dark Athena). Taolennet eo bet an dudenn Riddick gant an aktour Vin Diesel nemetken evit an holl frañchiz.
Hervez ar pezh a vez roet da c'houzout er frañchiz, Riddick a zo ur preizher mailh o fiñval bliv ha didrouz. Un den kalet eo gant un anaoudegezh hir war penaos lazhañ tud pe anevaled dre nep doare. Bez eo ivez un dresitvever barrek, brudet evit bezañ diaes spontus da zerc'hel en un toull-bac'h. Lakaet e vez da gablus evit un toullad muntroù ha lakaet e vez war-wel evel un den dañjerus merubet. En desped da-se e-pad e istor e vez tu gwelet anezhañ o vont gant obererezhioù ar mat evit saveteiñ tud dre vras o vont a-enep e spered dreistbever.
Donezonoù
Tud ar ouenn Furian a zo donezonet evit bezañ kadourien barrek. An tu a zo dezho da welet en noz ha da vezañ kizidik da tommder ar boudoù-bev, da fiñval bliv, buanoc'h evit n'eo tu gant un den all. Ar gudenn a-sav gant e donezon gwelet e-pad an noz pe en deñvalijenn a zo e vez rediet da zougen lunedoù evit chom hep bezañ dalet gant ar gouloù skiltr.
Armoù
An armoù implijetañ gant Riddick a zo:
Seaborgiom
Un elfenn gimiek eo ar seaborgiom ; Sg eo e arouez kimiek, 106 e niver atomek ha 263,118 e dolz atomek. Ur metal ardreuzat eo. Skinoberiek eo ar seaborgiom.
Istor
E miz Gwengolo 1974, e Lawrence Berkeley National Laboratory (LBNL) e Kalifornia, ur skipailh kaset gant Albert Ghiorso a zeuas a-benn da genderc'hañ un atom eus izotop 263 an elfenn 106 (263106) dre vombezenniñ 249Cf gant derc'hanoù 18O. E 1985, en Ensavadur Unvanet an Enklaskoù Nukleel (ruseg : Объединённый институт ядерных исследований, ОИЯИ) e Dubna e teuas Georgiy Flerov, Youri Oganesian hag o skipailh da genaozañ an izotopoù 259106 ha 260106 dre vombezenniñ plom gant krom.
Tabut a voe pa ginnigas LBNL envel an elfenn nevez en enor da unan eus izili ar skipailh, Glenn T. Seaborg (1912-1999), en devoa kemeret perzh e dizoloadur meur ag aktinid. Unnilhexium e voe an anv kinniget gant an International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) da c'hortoz gwell. E 1994 e kinnigas an IUPAC an anv rutherfordium, ha divizout a reas ne vije elfenn ebet a gement a vije anvet en enor d'un den bev. Enep an diviz-se e savas an American Chemical Society (ACS), pa oa bet anvet an einsteiniom e-kerzh buhez Albert Einstein. E 1998, pa voe tabut adarre a-zivout an elfennoù 104Rf betek 108Hs, ez asantas an IUPAC e vije seaborgium anv etrebroadel an elfenn 106.
Perzhioù
Dre arselliñ an izotop stabilañ 271Sg, eo 2,4 munutenn e hanter-vuhez, e ouzer ez eo perzhioù 106Sg par da re e amezeg er strollad 6, ar wolfram 74W. Diouganet eo e vije Sg an elfenn bounnerañ e strollad 6 an daolenn, dindan 24Cr, 42Mo ha 74W. Dre m'eo +6 niver oksidadur an teir elfenn-se ha dre ma teu stabiloc'h-stabilañ a-feur ma tiskenner er strollad e c'haller lavaret ez eo +6 (stabil) niver oksidadur ar seaborgiom.
Kimiek
Diwar re 42Mo ha 74W e c'haller diouganañ e vo perzhioù kimiek ar seaborgiom par da re e amezeien.
Skol-veur Chile
Skol-veur Chile (pe UCh) a zo bet krouet d'an 18 a viz du 1842 e Santiago de Chile.
Seaborgiom
Arver
Hini ebet, war-bouez an enklaskoù.
Castiglion Fiorentino
Castiglion Fiorentino zo ur gumun italian  e proviñs Arezzo e  Toskana, ha 12 891 adud enni o chom.
Plac'h o lenn ul lizher ouzh ur prenestr digor
Plac'h o lenn ul lizher ouzh ur prenestr digor (Brieflezend Meisje bij het Venster e nederlandeg) a zo un eoullivadur bet livet gant al livour izelvroat Johannes Vermeer e-tro 1657. War ziskouez emañ er Gemäldegalerie Alte Meister e Dresden.
Al livadur
thumb|right|150px|[[Itron en glas o lenn ul lizher - Jan Vermeer, 1662]] Ar plac'h livet gant Vermeer a denn d'an hini a livas en e daolenn Itron en glas o lenn ul lizher, bet livet gantañ e 1662. Hervez tud zo e vefe e wreg, Catharina Bolnes hec'h anv.
Dre implijout skinoù X ez eus bet dizoloet roudoù un daolenn ma weler Kupidon, staget ouzh ar voger a-dreñv ar plac'h. Heñvel ouzh an daolenn a weler el livadur Itron en he sav ouzh ur c'hlav-kerdin eo.
Istor an oberenn
Prenet e voe an daolenn e 1724 gant Aogust III, priñs-dilenner Saks ha roue Polonia. Da gentañ e soñje d'an dud e oa bet livet gant Rembrandt pe gant Govaert Flinck. Anv "Van der Meer de Delft" a voe meneget evit ar wech kentañ e 1806 met e 1817 e voe roet en-dro da Flinck. Etre 1826 ha 1860 e soñjas an dud e oa bet livet gant Pieter de Hooch. E 1862 e voe roet da Vermeer.
Gwerzhet e voe an daolenn da Pieter van der Lip e Amsterdam e 1712. An testeni nemetañ o vezañ : « Ur plac'h o lenn en ur gambr, gant van der Meer a Delft », neuze eo diaes gouzout hag-eñ e oa an daolenn-se pe Itron en glas o lenn ul lizher a zo war ziskouez er Rijksmuseum en Amsterdam.
Troms
Troms zo ur gontelezh eus Norvegia, e hanternoz ar vro. Emañ etre kontelezhioù Finnmark ha Nordland. Sko eo ivez ouzh Sveden ha Finland. Tromsø eo ar gêr-benn.
Nemi
Nemi zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Antonio Canova
Antonio Canova (1757–1822) a oa ur c'hizeller italian, eus Venezia, e deroù an. Brudet eo e zelwennoù marmor hag ar c'horfoù noazh diwar e zorn ha klaselezh o stummoù.
Jerry Lee Lewis
Jerry Lee Lewis ( – ) a oa ur c’haner rock, sonaozer ha pianoour stadunanat.
Gulden
Rannadur
Rannet e oa e 100 cent abaoe 1816.
Lead Belly
Huddie 'Lead Belly' Ledbetter (20 a viz Genver 1888 – 6 a viz Kerzu 1949) zo ur soner ha kaner stadunanat.
Nerola
Nerola zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Trinidad ha Tobago
thumb|right|290px|Kartenn eus Trinidad ha Tobago. Trinidad ha Tobago zo ur republik er Mor Karib, anezhi div enezenn, Enez Trinidad hag Enez Tobago. Port of Spain, en enez Trinidad, eo ar gêr-benn.
Douaroniezh
thumb|left|220px|Store Bay e [[Tobago, gwerzhet mat d'an douristed]] Er biz emañ da Venezuela, hag er su da c'hGrenada, en Antilhez Bihanañ. Bevennoù war vor zo gant stadoù arall: Barbados er biz, Guyana er gevred, ha Venezuela er su hag er c'hornaoueg,.
Istor
thumb|left|290px|Moskeenn e San Fernando. An islam eo ar pevare relijion er stad. Gant Kristoc'h Koulm e voe anvet "La Ysla de la Trinidad" ("Enezenn an Drinded"), hervez ur gouestl en devoa graet a-raok e drede treizhadenn. Etre marevezh Kristoc'h Koulm ha 1802 edo Trinidad ha Tobago en Impalaeriezh Spagn evel trevadenn. Neuze e voe roet d'ar Rouantelezh-Unanet. Dizalc'h eo ar vro abaoe 1962.
Sonerezh
Brudet eo karnaval Trinidad ha Tobago, ha meur a sonerezh krouet en inizi: steelpan, calypso, soca, ha limbo.
Tobago
thumb|right|300px|Traezheg e [[Crown Point, Tobago]] Colomb a lavaras bezañ gwelet Tobago er pellder, hag hec'h envel a eure Bellaforma, hep diskenn d'an aod Dont a raje anv Tobago eus an anv kozh, "Tobaco". Izelvroiz ha Kurzeme (tud eus Kourland, e Latvia) a oa deuet da chom da Dobago er ha  kantved da c'hounit butun ha kotoñs. Startaat a reas krog Breizh-Veur war an enezenn e-pad brezelioù Napoleon hag e 1889 e voe unanet trevadennoù Trinidad ha Tobago.
Banniel
thumb|left Dibabet e voe ar banniel e 1962.
Ardamezioù
thumb|left Dibabet e voe an ardamaezioù gant Kuzul an Dizalc'hted (Independence committee), ha warne an Ibiz ruz (un evn eus Trinidad), an evn Cocrico (eus Tobago) ha kolibried war ar skoed. Tri lestr zo ivez, arouezioù an Drinded, ha war un dro tri lestr Kristoc'h Koulm.
Politikerezh
Ur republik eo Trinidad ha Tobago.
Commios
Commios a oa roue an Atrebated, e Galia er Iañ kantved kent JK.
Istor
Bevañ a rae an Atrebated en daou du da Mor Breizh. E 57 kent JK en em gannas an Atrebated a-enep un armead roman a 15 000 den, renet gant Julius Caesar, ha flastret e voent, asambles gant an Nervii, en emgann ar Sabis. Anvet e voe ur roue nevez en o fenn, gant Caesar, Commios e anv.
E 55 e voe kaset Commios da Enez Vreizh gant ar Romaned, e penn ur bagad marc'heien, ha karget e oa da lavarout da Atrebated Breizh chom hep stourm ouzh ar Romaned a oa o vont d'o aloubiñ, dre ma krede Caesar en defe levezon war e bobl. Bac'het e voe gant ar Vrezhoned avat ha chadennet. Dont a reas neuze ar Romaned, trec'het e voe ar Vrezhoned, dieubet Commios ganto da vont da c'houlenn ar peoc'h. Reiñ a reas ur bagad marc'heien eus e bobl da sikour Caesar da faezhañ ar Vrezhoned.
Da vare eil treizhadenn Caesar da Vreizh ez eas Commios da c'houlenn digant ar brezelour Cassivellaunos kodianañ. Feal e chomas da Julius Caesar da goulz emsavadegoù 54 kent JK ha se zo kaoz ne voe ket lakaet tailhoù war an Atrebated gant Caesar, hag evit trugarekaat Commios e voe lakaet da roue war ar Morini ouzhpenn.
E 53, goañv anezhi, p'edo Caesar e Gallia Cisalpina, e kavas da Titus Labienus edo Commios oc'h iriennañ a-enep ar Romaned gant Galianed all. Ha Labienus da gas un ofiser, Gaius Volusenus Quadratus, hag un toullad kantenerien da ober da Commios dont d'e gaout, ha war an hent e lazhjent an treitour. Commios a deuas a-benn da dec'hel, met gloazet e voe e benn. Touiñ a reas ne raje emglev ebet ken gant ar Romaned.
En 52 kent JK ez eas gant un armead da sikour emsavadeg Verkingetoriks gronnet e Seziz Alesia. Pa voe flastret arme ar brezelour arvern ez eas Commios da reiñ harp d'ar Bellovaked gant 500 German. Trec'het e voent, ma rankas Commios klask repu e Germania.
En -51 e tistroas d'e vro gant un toullad marc'heien evit derc'hel d'ober un tamm brezel d'e enebourien. Marcus Antonius, a oa e penn ul lejion, a roas urzh da Volusenus da vont war-lerc'h Commios, ha Volusenus da vont laouen. Emgann a voe, Volusenus a voe trec'h, met gloazet e oa e c'har gant ur goaf-bann. Commios a dec'has, a c'houlennas ar peoc'h dre hanterourien. Kinnig a reas gouestlidi, prometiñ chom sioul, mont da vevañ e-lec'h ma karje Caesar, gant ma ne welje Roman ebet ken. Antonius a roas e c'her.
Hervez ur skrid eus ar Iañ kantved, ar Strategemata, gant Sextus Julius Frontinus, e tec'has Commios da Enez Vreizh gant e gompagnuned, ha Caesar war e lerc'h. Pan erruas dirak Mor Breizh e kavas avel a-du, hogen izelvor, ma chomas al listri war an aod. Daoust da se e c'hourc'hemennas Commios lakaat da ouel. Caesar, p'o gwelas a bell, a gredas e oant war vor, hag a baouezas da redek bec'h dezho.
Diwar gement-se e kreder ne badas ket an ehan-brezel marc'hataet gant Antonius hag ec'h adkrogas ar brezel etre Commios ha Caesar. Hervez John Creighton e vije bet kaset Commios da Vreizh, goude graet an emglev ehan-brezel gant Antonius - eno e vije bet peursur da chom hep gwelout Roman ebet ken -, hag istorig Frontinus a rankje ober dave d'un dec'hadenn a-raok an emglev, pe ne vije nemet ur vojenn klevet gant Frontinus pa oa gouarnour Britannia, etre 75 ha 78. Hervez Creighton bepred e oa bet lakaet Commios da roue en Enez Vreizh gant harp Caesar, e oa bet adsavet e vrud goude lakaet e daol-treitouriezh war gont Labienus (a zilezas kostezenn Caesar e-pad ar Brezel diabarzh (etre -49 ha -45).
Gouzout a reer e oa roue an Atrebated en enez war-dro ar bloaz -30, e skoe moneiz gant e anv war ar pezhioù, e oa e gêr-benn e Calleva, hiriv Silchester, betek en -20, hag en dije bet tri mab eno, hag an tri a renas war e lerc'h war Atrebated Enez Vreizh :
Moneiz
Anv Commios a weler war bezhioù moneiz e Galia, goude an aloubadeg, gant Garmanos pe Carsicios. Diwar gement-se e c'haller kompren en devoa miret un tamm galloud e Galia, petra bennak ma oa o ren tramor, ha marteze en devoa rejanted pe adrouaned. Garmanos ha Carsicios a oa marteze mibien dezhañ, ha skrivaén a raent anv o zad war o fezhioù-int.
Nettuno (Italia)
Nettuno zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Tŷ-croes
Tŷ-croes (ti-kroaz e brezhoneg) zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre.
Anne-Louise de Domangeville
Anne-Marie-Louise-Jeanne Thomas de Domangeville, ganet d'ar 24 a viz Eost 1762 e Pariz, hag aet d'an Anaon d'ar 17 a viz Ebrel 1799, a oa ur vaouez eus an noblañs a orin eus Loren hag a voe brudet e-pad darvoudoù an Dispac'h gall.
Meur a wech e timezas. Gant he c'hendirvi, Antoine Jean-François Mégret, aotrou Sérilly, goude-se gant François Thomas, kont Pange, hag evit echuiñ gant Anne-Pierre de Montesquiou-Fézensac, markiz Montesquiou. Kelc'h buhez Anne-Louise de Sérilly a oa an aristokratelezh a aferioù, frankizour ha digor war mennozhioù ar Sklêrijennoù.
Derlwyn (Ceredigion)
Derlwyn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandysul, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 98,8 km eus Kerdiz.
Anne-Louise de Domangeville
Yaouankiz
Anne-Louise de Domangeville a zo ganet en un is-skourr eus ar familh familh Thomas, a orin eus Clermont-en-Argonne, a oa bet graet noblañs e 1626 gant an Dug Charlez IV Loren evit servijoù roet d'e diegezh « abaoe tri c'hantved ».
Cille Mheàrnaig
Cille Mheàrnaig (gouezeleg; Kilmarnock e saozneg) eo pennlec'h Siorrachd Àir an Ear e Bro-Skos.
Inis Eoghain
Inis Eoghain (Inishowen e saozneg) zo ul ledenez e hanternoz Iwerzhon, e kontelezh Dún na nGall. Brasañ ledenez Iwerzhon eo. Er beg pellañ anezhi emañ Cionn Mhálanna, beg-douar norshañ ar vro. El ledenez e kaver ivez tevennoù traezh bras hag er c'hreisteiz emañ kreñvlec'h Grianán Áiligh, ur savadur mein bras eus ar.
Ul ledenez 884 km² he gorread eo Inis Eoghain. En norzh dezhi emañ ar Mor Atlantel, er reter Loch Feabhail ("Lough Foyle"), hag er c'hornôg emañ Loch Súilí ("Lough Swilly"). Er su emañ ar peurrest eus kontelezh Dún na nGall. Goude an oadvezh-skorn diwezhañ e oa ur gwir enezenn eus Inis Eoghain, troc'het diouzh douar-bras Iwerzhon.
Emañ an darn vrasañ eus an annezidi o chom war an aod, e kêrioù bihan. E-kreiz al ledenez ez eus menezioù izel, an hini uhelañ anezho o vezañ Sliabh Sneachta ("menez an erc'h") hag a dap 619 metr uhelder.
Banniel Katalonia
Banniel Katalonia a zo melen gant peder bandenn ruz a-led. Graet e vez Senyera (ger a dalvez "banniel", "astandard"...) anezhañ. Unan eus ar c'hoshañ bannieloù anavezetañ en istor Europa eo. Diazezet eo war skoed konted Barcelona. Un orin mojennel en deus. Hervez ar vojenn e oa melen skoed ar c'hont Guifré ha roudoù e vizied gwadek en doa merket warnañ. Ofisiel eo e Kumuniezh Emren Katalonia, hag implijet ivez gant ti-kêr L'Alguer, ur gêr gatalanek e Sardinia. Kavet e vez ar banniel-se da ziazez bannieloù meur a vro gatalan all, hag ivez pelloc'h (evel Provañs).
Nordland
Nordland ("bro an norzh") zo ur gontelezh eus Norvegia, etre hini Troms hag hini Nord-Trøndelag. E 2014 e oa 240,527 a dud o vevañ enni. En em astenn a ra war 38 463 km². Bodø eo ar gêr-benn.
Ensavadur meur war an elektronik hag an teknologiezhioù niverel
An Ensavadur meur war an elektronik hag an teknologiezhioù niverel (EMEN), pe "Institut supérieur de l'électronique et du numérique" (ISEN) e galleg, a zo ur skol-ijinourien brevez staliet e Brest, Roazhon, Rijsel, Tolon ha Fes (Maroko). Diplomoù ar skol a zo anavezet gant ar Stad.
Krouet e oa bet an EMEN e 1956 e Rijsel.
EMEN Brest
Skourr Brest an EMEN a zo digor abaoe 1994. Staliet emañ ar skol e karter Keredern.
Nord-Trøndelag
Nord-Trøndelag zo ur gontelezh e-kreiz Norvegia, etre Nordland ha Sør-Trøndelag. E 2014 e oa 135,142 a dud o vevañ enni. En em astenn a ra war 22 396 km². Steinkjer eo ar gêr-benn.
Twynllannan
Twynllannan zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre.
Olevano Romano
Olevano Romano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Palestrina
Palestrina zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Rosalía
Rosalía zo un anv-badez spagnolek, Rozalia e poloneg.
Gerdarzh
Deveret eo eus an anv-badez Rosa.
Psarisomus dalhousiae
Psarisomus dalhousiae a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Eurylaimidae. Ar spesad nemetañ an hini eo er genad Psarisomus.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
Trevaughan
Trevaughan zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre. Ur c'hardlev bennak zo ac'hano da Hendy-gwyn ar Daf, e mervent ar gontelezh, tostik d'an harzoù gant Sir Benfro.
Ijinour-ar-son
Un ijinour-ar-son, pe sonijinour, pe klevijinour, pe aodio ijinour, a zo un den hag a ra war-dro sonioù ha trouzioù en abadennoù a bep seurt, c'hoariva, filmoù hag all. Sed ur vicher hag a servij da veur a dra, hag a c'haller ober goude 5 bloavezh studi war-lerc'h ar vachelouriezh.
Implijet e vez gant un ijinour son mekanikoù niverel pe analogel.
Labour un Ijinour son
Un ijinour son a servij da vestroniañ sonerezh (mastering) pe da enrollañ abadennoù pe da veskañ sonerezhioù zo.
Filmoù
E-barzh bed ar filmoù ez eus meur a ijinour son o labourat, bez' emañ :
Pennrener ar sonerezh
Dezhañ eo d'ober war-dro kement a zo tro-dro d'ar son pe d'ar sonerezh en ur film.
Sonerezh
Un ijinour son en devez da labourat un tamm e pep lec'h. Gallout a ra labourat war lec'hioù filmoù pe c'hoazh e-barzh ur stal.
An ijinourien son a c'hell bezañ barrek war stummoù sonerezh disheñvel (Jazz, Rock, sonerezh klasel).
Skingomz
Er skingomz, e c'hell un ijinour son labourat diwar-benn an enrolladennoù pe c'hoazh ar cheñchamantoù programmoù... Tu zo ivez dezhañ ober traoù all evel labourat diwar-benn ur programm bennak.
Skinwel
Tost heñvel eo labour un ijinour son er skingomz ouzh labour un ijinour son er skinwel.
Sonadegoù
Dezhañ eo da zasparzh ar son e-pad ur sonadeg. Labourat a ra gant an nebeutañ a efedoù, siwazh implijet e vez efedoù a-wechoù e-barzh abadennoù brudet-kenañ evel Eurovision, ur sonadeg gant Johnny Halliday... Met gant an darn vuiañ eus an arzourien hag ar selaouerien e vez degemeret fall an dra-se.
Ar c'hoariva
Labour un ijinour e-barzh ur c'hoariva a zo ar muiañ a wech ar cheñchamant sonerezh e-pad ur c'houlz amzer berr. Tu zo ivez dezhañ enrollañ son an abadennoù pe lakaat efedoù d'an dud pa vez ur c'hoarigan.
Studioù evit bezañ ijinour son
N'eo ket ret kaout un diplom evit ober ar vicher-mañ met unan a c'haller kaout goude 5 bloavezh studi war-lerc'h ar vachelouriezh. Pa vez graet ar studioù-se e vez muioc'h a chañsoù da gaout ul labour ijinour-son er skinwel, skingomz, pe evit ar filmoù hag ar sinema.
Kleñvedoù micherel
Bezañ kustum da glevout un niver uhel a zesibeloù a c'hall degas:
Gopr
Gallout a ra un ijinour son bezañ paeet eus ar SMIC (gopr izelañ aotreet) en ur stal vihan betek 10 000€ hag ouzhpenn pa vez ret ober war-dro ur bladenn pe ur film brudet.
Enrique Simonet
Enrique Simonet Lombardo (València, 1866 - Madrid, 1927) a oa ul livour spagnol. . Hervez a lavare e c'hoantaas mont da veleg pa oa bihan, met buan e troas ouzh al livañ. Studiañ a reas an arz en Escuela de Bellas Artes de San Carlos en e gêr c'henidik, met mont a reas da chom da gêr Málaga ma teskas ar vicher gant al livour, valensat eveltañ, Bernardo Ferrándiz, ma'z eus anezho patromoù an  escuela malagueña a liverezh.
Gluten
Deskrivet eo bet ar gluten e 1742 gant ar mezeg ha naturour italian Giacomo Beccari (1682-1766), kelenner skol-veur Bologna. Ar ger latin klasel gluten "peg", "glud", "gommenn" eo anv an hollad proteinoù bremañ ; glutine e oa er penn-kentañ.
Kudennoù gant ar gluten
Lod tud a c'houzañv allergiezhoù d'ar gluten, ret eo dezho chom hep debriñ boued gluten ennañ. Ur c'hleñved eo, gant redioù strizh a-hed ar vuhez rak kavet e vez gluten un tammig e pep lec'h e boued ar pemdez : ar bara, da skouer, hag ar boued greantel.
Projur
Ar projur a oa luc'haj toerien Montroulez. Un nebeud gerioù e projur a voe dastumet gant Francis Gourvil hag embannet er gelaouenn Kroaz ar Vretoned e miz Ebrel 1912. Hervez Divi Kervella e oa tost a-walc'h d'an tunodo, luc'haj pilhaouerien ha toerien ar Roc'h-Derrien.
Palombara Sabina
Palombara Sabina zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Severinus
Severinus zo un anv-den latin.
-83
671 Ab Urbe Condita = 83 kent J.-K.
Cefneithin
Cefneithin zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre.
Gcompris
Petra eo GCompris ?
Alies e vez c’hoarius an obererezhioù, atav e vezont kelennadel avat. E-touez an domanioù da heul e kavot obererezhioù :
- dizoleiñ an urzhiataerioù : klavier, logodenn, fiñvioù al logodenn... - jedoniezh : adwelout an taolennoù, kemparzh, eriñvadur,... - skiantoù : tredan, kelc’hiad an dour, ar skluzioù, ar splujerezed... - douaroniezh : lakaat ar broioù war ur gartenn. - c’hoarioù : torr-pennoù, gwezboell, c’hoari-eñvor... - lenn : pleustradur war al lenn - all : lenn an eur, livioù brudet e miltammoù, tresadennoù sturiadel...
En e bezh ez eus ouzhpenn 100 obererezh kinniget ha war emdreiñ emañ c’hoazh. Ur meziant dieub eo GCompris. Azasaet e vez ganeoc’h hervez hoc’h ezhommoù pe wellaet zoken, ha, perak ket, lakaet da vezañ arveret gant bugale ar bed a-bezh.
Kastiz ar marv
Kastiz ar marv a reer eus ur c'hastiz lezennel a aotren ur Stad da lazhañ un den a zo bet anzavet da gablus hag unan da nebeutañ eus an torfedoù a zo anvet "mervel" gant gwir ar Stad da vare ar barn. Gant ul lez-varn stadel e vez embannet ar varnedigezh, goude ur prosez ma vez difennet an den tamallet gant un alvokad(ez) pe veur a hini ; gant kargidi e vez kaset al lazh hervez un argerzh bet termenet dre lezenn.