cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Agira
Agira zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna.
Stefan Bizantion
Stefan Bizantion, pe Stephanus Byzantium pe Stephanos Byzantios (Στέφανος Βυζάντιος), a oa ur skrivagner gresianek er, savet gantañ ur geriadur douaroniezh anvet Ethnica (Ἐθνικά).
Les Trois Mousquetaires (film, 1921)
Les Trois Mousquetaires (An Tri Mouskeder e brezhoneg) zo ur film mut gall, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Henri Diamant-Berger e 1920-1921.
Un doare all eus ar film, gant komzoù ar wech-mañ, a oa bet savet gant Henri Diamant-Berger e 1932.
War a greded e oa bet distrujet ar film orin gant an ac'huber alaman e-kerzh an Eil Brezel-bed. Adkavet an doare saoznek anezhañ gant Jérôme Diamant-Berger ha Guillaume Diamant-Berger (mab-bihan ha gourvab Henri Diamant-Berger) e oa bet renevezet gante o niverelaat ar skeudennoù. Savet e oa bet ur vandenn son nevez gant ar sonaozour gall Gréco Casadesus hag ouzhpennet an aktour gall Patrick Préjean da zaneveller.
Fichenn deknikel
Henri Andréani a oa bet dibabet da skoazeller seveniñ er film-mañ.
Framm
Daouzek pennad a ya d'ober ar film :
Georges Arnoux
Georges Arnoux, ganet d'an 3 a viz Eost 1891 e Pariz ha marvet d'an 11 a viz Du 1972 e Vevey (Suis), a oa sonaozour ha skrivagner. Degemeret e voe en Unvaniez ar Seiz Breur e 1939.
Rabbi
Rabbi zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Llantrisant (Sir Fynwy)
Dont a ra anv ar gêriadenn eus ar gerioù llan, tri ha sant. D'an tri sant Pêr, Paol ha Yann eo gouestlet an iliz.
Derc'hen (sant)
Sant Derc'hen, pe sant Derrien, zo ur sant brezhon eus an Iliz katolik roman, liammet e anv ouzh mojenn sant Neventer.
Bet e oant o sikour aotrou ar Roc'h-Morvan en Eskopti Leon, a zieubjont diouzh un aerouant. Hervez ar vojenn ec'h implijas Derc'hen e stol da gas an euzhvil betek aod Mor Breizh, e Plouneour-Traezh, ma voe beuzet al loen.
D'ar 14 a viz C'hwevrer e vez lidet ar sant.
Amazona finschi
Amazona finschi a zo ur spesad perokeded eus ar c'herentiad Psittacidae.
Anvet e voe Chrysotis finschi (kentanv) da gentañ-penn (e 1864) gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913) : dougen a ra anv an ergerzhour ha naturour alaman Otto Finsch (1839-1917).
Annez
Kavout a reer ar spesad e kornôg Mec'hiko (eus kreisteiz Sonora, Chihuahua ha Durango da Oaxaca).
Azkarate (disheñvelout)
Azkarate a zo un anv-lec'h euskarek, deuet da vezañ un anv-den ivez.
Henri Diamant-Berger
Henri Diamant-Berger, bet ganet Henri Simon Diamantberger e Pariz IX d'an 9 a viz Mezheven 1895 hag aet da Anaon e Pariz V d'ar 7 a viz Mae 1972, a oa ur filmaozour, saver senarioioù ha produour gall.
Tad-kozh e oa d'an den a sinema Jérôme Diamant-Berger.
Oloron
Oloron, zo un anv gallek eus Bearn, diwar Auloron, e bearneg.
Marcel L'Herbier
Marcel Charles Adrien L'Herbier, bet ganet e Pariz d'an 23 a viz Ebrel 1888 hag aet da Anaon er memes kêr d'ar 26 a viz Du 1979, a oa ur filmaozour gall.
Barzh ha gwiraour anezhañ e oa bet krouet an IDHEC (Ensavadur Studioù Uhel war ar Sinema e brezhoneg) gantañ d'ar 4 a viz Gwengolo 1943.
Amazona vittata
Anvet e voe Psittacus vittatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1783) gant an evnoniour izelvroat Pieter Boddaert (1733-1795).
Boued
Geotdebrer (bleuñv, delioù, frouezh, rusk ha sun-bleuñv) eo ar spesad.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad edo brosezat an daou isspesad anezhañ e Puerto Rico :
Towcester
Towcester (distaget [] e saozneg) zo ur gêr eus Bro-Saoz, e kontelezh Northamptonshire. Emañ war lez ar stêr Tove.
Anv
Dont a ra Towcester eus an anv hensaoznek Tōfeceaster. An elfenn gentañ Tōfe a ra dave d'ar stêr Tove. Hag ar ger hensaoznek ceaster a zeu eus ar ger latin castra ("kamp", "kreñvlec'h") ha peurvuiañ ez a da envel lec'hioù a oa bet kreñvlec'hioù roman e proviñs Britannia, evel amañ Lactodurum. Neuze e talvez Towcester kement ha "kamp war lez ar stêr Tove".
Newbridge-on-Usk
Newbridge-on-Usk (n'eus anv kembraek ebet gant ar gêriadenn-se ) zo ur gêriadenn e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ en hanternoz da gêr Casnewydd, war an hent etre Casnewydd ha Rhaglan.
Savet eo bet ar gêriadenn en-dro d'ur "pont nevez" dreist ar stêr Wysg.
Zafferana Etnea
Zafferana Etnea zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Predazzo
Predazzo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Tachuris rubrigastra
Tachuris rubrigastra a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe Sylvia rubrigastra (kentanv) da gentañ-penn (e 1817) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar spesad nemetañ er genad Tachuris an hini eo.
Aci Castello
Aci Castello  zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Aci Bonaccorsi
Aci Bonaccorsi  zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Magwyr
Magwyr (Magor e saozneg) zo ur gêriadenn eus Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ etre Caldicot ha Casnewydd.
Predaia
Predaia zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Kanton Kerrouz
Kanton Kerrouz a oa anezhañ ur rann velestradurel ha barnel hag ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant al Liger-Izelañ.
Kumunioù
Kanton Kerrouz a yae pemp kumun d'ober anezhañ :
Centro Atlético Fénix
Centro Atlético Fénix (anavezeteoc'h evel Fénix) zo ur c'hleub mell-droad uruguayat bet krouet d'ar 7 a viz Gouere 1916 e Capurro (unan eus karterioù Montevideo (Uruguay)).
Er memes karter, e 1909, e oa bet ganet ur c'hleub, Guaraní an anv anezhañ, hag a oa aet da get buan a-walc'h (1913). C'hoant bras gant diazezerien Fénix da reiñ buhez dezhañ a-nevez o devoa dibabet envel anezhañ feniks, evel an evn mojennel a adc'han ingal diwar e ludu.
Meur a lesanv a zo bet roet d'ar c'hleub a-hed e istor : Albivioletas, el Ave, La Máquina de Capurro.
C'hoari a ra e grogadoù en Estadio Parque Capurro.
Tachuris rubrigastra
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e Suamerika :
Pomarolo
Pomarolo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
IIIe kantved kt JK
|  |
Aci
Aci pe Jaci, a oa anv ur stêr e Sikilia, e proviñs Catania. An anv a adkaver en hini meur a gumun pe ranngumun eus ar broviñs.
IIIe kantved kt JK
../.. | | Trede kantved kt JK | | |
Bloavezhioù 290 kt JK | Bloavezhioù 280 kt JK | Bloavezhioù 270 kt JK | Bloavezhioù 260 kt JK | Bloavezhioù 250 kt JK Bloavezhioù 240 kt JK | Bloavezhioù 230 kt JK | Bloavezhioù 220 kt JK | Bloavezhioù 210 kt JK | Bloavezhioù 200 kt JK
Kregiñ a ra an trede kantved kt JK d'ar 1añ a viz Genver -300 hag ec'h echu d'an 31 a viz Kerzu -201.
Pinzolo
Pinzolo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Boscq
Ar Boscq zo ur stêr 17,7 km hed eus Normandi. Redek a ra e departamant ar Manche. En em deurel a ra e Mor Breizh e Granville,
Costanza / Costanzo
Costanza / Costanzo zo ur gontadenn italianek eus al levr Le piacevoli notti (An nozvezhioù farsus) gant Giovanni Francesco Straparola er XVIvet kantved. Hervez renkadur Aarne-Thompson eo ur gontadenn eus an doare AT 884A : « ur plac'h gwisket en paotr hag ar rouanez oc'h ober al lez dezhi ».
Asied
Un asied zo ul lestr kelc'hiek, damgleuz hogen plaen a-walc'h, e pri poazhet peurvuiañ, ma vez lakaet boued da un den da zebriñ.
Donik e vez an asied da lakaat soubenn, hogen tud zo a gav gwell ober gant ur volenn.
Graet e veze asiedoù koad ha loaioù koad gwechall. Hiziv e vez graet asiedoù e plastig, e kartoñs.
Eus un asied e vez debret gant ul loa pe ur fourchetez.
Torriñ asiedoù
Hervez ur c'hliched kevredigezhel e plij d'ar gwragez terriñ asiedoù pa fuloront war-lerc'h o gwaz. Met ur c'hiz ivez eo an terriñ asiedoù e broioù zo: Gres, Filipinez.
Lila Zemborain
Lila Zemborain, ganet e 1955, zo ur varzhez arc'hantinat.
Barbara (kanerez)
Barbara a oa anv-micher ar ganerez c'hallek Monique Serf (1930-1997).
Mankato
Mankato zo anv div gumun e SUA:
Llan-non
Meur a lec'h zo anvet Llan-non pe Llannon e Kembre :
Condé-sur-Ifs
Condé-sur-Ifs a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
André Chédeville
André Chédeville, ganet e XIVvet arondisamant Pariz d'an 10 a viz Gouere 1935 ha marvet e Roazhon d'an 12 a viz Mezheven 2010, a oa un istorour arbennigour war ar Grennamzer eus ar Maine, Bro Chartres ha Breizh peurgetket.
Buhez
Erruout a reas e Naoned e miz Mezheven 1940. Graet en deus e studioù eil derez e lise Clemenceau Naoned.
Enez Chatham (disheñvelout)
Enez Chatham hag Inizi Chatham, pe Chatham Island e saozneg, a c'hall ober dave da:
André Chédeville
Buhez
E studioù istor a reas en "Institut des Lettres de Nantes". Degemeret e voe e kenstrivadeg an agregadur Istor e 1957. Anvet e voe da gelenner e lise Sant-Brieg e miz Eost 1957 hag e Roazhon e miz Genver 1959.
Eurediñ a reas da Marie-Thérèse Corlay e Gwengamp d'ar 15 a viz Meurzh 1959.
E miz Mezheven 1959 en doe ar sertifikad aotregezh dieub « Istor Breizh ».
Goude e servij soudard (etre miz Eost 1960 ha miz Gwengolo 1962) e teuas da vezañ skoazeller war Istor ar Grennamzer e Skol-veur al Lizhiri e Roazhon. Mest-skoazeller e voe e 1963. Karget e voe eus kelennadurezh Istor ar Grennamzer betek mont war e leve.
E 1972 e Pariz e teu da vezañ doktor Stad goude bezañ kinniget un dezenn anvet « Chartres et ses campagnes, XIe-XIIIe siècle ». E 1973 e teu da vezañ kelenner Istor ar Grennamzer e Skol-veur Roazhon 2. Rener Rann Kelennadurezh hag Imbourc'h (UER) eo bet etre 1968 ha 1976. Rener Kevrenn an Istor eus 1989 betek 1993. Besprezidant ar Skol-veur e oa etre 1991 ha 1995.
Skrivañ a reas kalz levrioù ha pennadoù. Renet en deus evit Ouest-France embannadur un heuliad diwar-benn istor Breizh etre 1986 ha 2007. 8 levrenn a oa bet raktreset, 12 a voe embannet!
Bet eo prezidant Kevredad Breizh ar C'hevredigezhioù Istor eus 1986 betek 2007. Kelenner "emeritus" e voe e 1996. Emezelañ a reas e Skol-Uhel ar Vro e kevrenn an istor.
Resevet he deus e wreg Kolier an Erminig en e anv e 2010, pa oa aet da anaon e miz Mezheven eus ar bloaz-se.
Costanza d'Altavilla (1082-1135)
Costanza d'Altavilla (1082 – goude 1135) a oa ur briñsez eus Sikilia, hag a voe Rouanez Italia.
He buhez
Merc'h e oa da Ruggero Iañ, kont Sikilia ha da Eremburga di Mortain. C'hoar e oa da Malgerio, kont Troina, ha lezc'hoar da Ruggero II Sikilia.
E 1095 e voe dimezet Costanza da Corrado di Lorena, pe Konrad Italia, mab pennhêr d'an impalaer Herri IV ha d'e gentañ pried, Berta Savoia. Jubennet e voe an dimeziñ gant ar pab Urban II, a oa o klask ober emglev d'ar poent gant kont Sikilia. Ne ouzer ket ha bugale a voe.
Kurunennet e voe evel kenroue Italia e Milano gant an arc'heskob Anselmo III. Hervez Landolfo Iuniore, istorour eus Milano, e voe kurunennet e Monza ivez, e-lec'h ma oa kurunenn houarn ar rouaned lombard.
Ur pennadig goude sened-iliz Piacenza, e 1095, e touas Corrado bout feal da Urbano II e Cremona ha mont a reas evel paotr-kezeg da ambroug aneval ar pab, war-droad, e sin a uvelded.
Robert Micheau-Vernez
Robert Micheau-Vernez (Robert Ernest Albert Micheau e anv en ti-kêr, Vernez a oa anv e bried Lysa-Mina), hag a sine Micheau-Vernez dre vras, ganet d'ar 16 a viz Here 1907 e Brest ha marvet d'an 8 a viz Even 1989 er Groazig, a oa un arzour breizhat, livour, skeudennaouer, savour skritelloù, kizellour, gwerour...
Costanza d'Altavilla (1082-1135)
Diskaret
E miz Ebrel 1098, goude tri bloavezh a emgannoù gant e vab, Herri IV a zeuas a-benn da lemel ar gurunenn digant Corrado hag envel a reas e vab yaouankañ Herri V da bennhêr.
Robert Micheau-Vernez
Evit gounit e vuhez e voe kelenner war an tresañ e meur a lise. E-pad 30 vloaz, eus 1930 da 1960, en doa kenlabouret gant ar feilhañserezh Henriot, e Kemper.
Costanza d'Altavilla (1082-1135)
Diskaret
Goude-se ne oa tamm galloud ebet ken gant Corrado en Italia. Marvet e oa ar pab Urban II, d'an 29 a viz Gouere 1099, ha gantañ e oa aet pep spi evitañ da adsevel war an tron.
Robert Micheau-Vernez
Degemeret e voe en Unvaniez ar Seiz Breur e deroù ar bloavezhioù 30.
Costanza d'Altavilla (1082-1135)
Diskaret
Mervel a reas Corrado d'ar 27 a viz Gouhere 1101. Ne addimezas ket Costanza, ha ne voe kaoz anezhi ken.
Enez Chatham
Enez Chatham eo enezenn vrasañ Inizi Chatham, perc'hennet gant Zeland-Nevez.
Auguste Drapiez
Pierre Auguste Joseph Drapiez, bet ganet d'an 28 a viz Eost 1778 e Lille (Norzh a vremañ, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 28 a viz Kerzu 1856 e Brusel (Belgia), a oa un naturour belgiat.
Gant e genseurted — al louzawour gall Jean-Baptiste Bory de Saint-Vincent (1778-1846) hag ar c'himiour belgiat Jean-Baptiste van Mons (1765-1842) — e kemeras perzh en Annales générales de Sciences physiques a voe gouestlet ar c'hwec'h levrenn anezhe (embannet adalek 1819 betek 1821) da Skiantoù an Natur.
Da goulz Rouantelezh Unanet an Izelvroioù e voe unan eus pemp diazezer Kruidtuin (Brussel) (Liorzh-louzawouriezh Brusel) e Sint-Joost-ten-Node.
Ton (Italia)
Ton zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Argadenn a-enep Afrin
An Argadenn a-enep Afrin, pe Oberiadur brezel ar barr olivez (turkeg: Zeytin Dalı Harekâtı), zo un oberiadur brezel turk e rannvro Afrin e Siria kroget d'an 20 a viz Genver 2018. Nerzhioù lu Turkia harpet gant Lu Dieub Siria o deus taget ar rannvro a zo dindan galloud Kurded Strollad an unvaniezh demokratel hag e skourr armet e Siria YPG abaoe 2012. Ar Gurded a zo harpet gant bezen Nerzhioù Demokratel Sirian nemetken. Prezidant Turkia Recep Tayyip Erdoğan en deus bet disklêriet devezh kentañ an dagadenn a-enep Afrin ez afe Lu Turkia betek kêr Manbij en norzh. Ar gêr-se a zo dindan beli an nerzhioù kurd harpet gant Stadoù-Unanet Amerika hag a oa bet adkemeret digant nerzhioù Daech e 2016. An YPG en deus respontet e vo difennet poblañs Afrin ha stourmet a-enep nerzhioù lu Turkia. Degadoù a drevourien a zo marvet ha 5000 trevour a zo tec'het kuit abaoe kentañ devezh an argadenn.
Manifestadegoù a zo bet e Turkia evit enebiñ ouzh an oberiadur brezel. Erdoğan en deus embannet e vefe paeet ur "priz uhel" gant ar re a gemerfe perzh er manifestadegoù-se. Degadoù a gazetennerien ha kantadoù a implijerien rouedadoù sokial a zo bet harzet dre m'o doa kavet abeg en oberiadur brezel-se.
Kenarroud
Bet eo Turkia o stourm a-enep ar PKK e gevred ar vro abaoe degadoù a vloavezhioù. Ar stourm en deus lazhet e-tro 40 000 a dud. Embannet e vez alies gant gouarnamant Turkia, ez eo nerzhioù an YPG, kement hag ar PKK, aozadurioù sponterezh da vezañ flastret.
Gave d'Oloron
Ar gave d'Oloron (pe Lo Gave d'Auloron pe Gave de Sauvatèrra pe Lo Gaver ) zo ur stêr eus Bearn ha Gwaskogn hag a ziskenn eus ar Pireneoù, en departamantoù Pyrénées-Atlantiques ha Landes.
Argadenn a-enep Afrin
Kenarroud
Ar PKK a zo war roll an aozadurioù sponterezh savet gant Departamant Stad Stadoù-Unanet Amerika, padal n'emañ ket an YPG er roll-se. Savet ez eus bet cheu neuze etre Turkia hag SUA a zo izili o-daou eus an Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel.
Gave d'Oloron
An anv
Ar ger gave a dalv kement ha froud.
Balaives
Balaives a oa ur gumun eus departamant Ardennes e Bro-C'hall.
Kiến Phúc
Kiến Phúc (bet ganet d'an 12 a viz C'hwevrer 1869 hag aet da Anaon d'an 31 a viz Gouere 1884) a voe impalaer Vietnam e-pad seizh miz e 1883-1884 pa oa ur c'hrennard c'hoazh. Seizhvet impalaer an tiegezh Nguyễn e voe.
Brezelioù medek
Ar Brezelioù medek a zo un heuliad brezelioù etre Impalaeriezh Persia ha keodedoù Henc'hres a zeraouas e 499 kent J.-K. hag a badas betek 449 kent J.-K.. Kregiñ a reas ar stourmoù etre bed ar C'hresianed, rannet en un niver a geodedoù, hag Impalaeriezh Persia pa oa aloubet Ionia gant Persed Kirus Veur e 547 kent J.-K.. Da sujañ keodedoù dizalc'h o spered Ionia e anvas ar Bersed tiranted da ren pep hini anezhe. Ur vammenn a drubuilhoù e voe koulz evit ar C'hresianed hag evit ar Bersed.
Gave d'Oloron
Dopuaroniezh
thumb|left|Pont ar vojenn e [[Sauveterre-de-Béarn]]
Brezelioù medek
E 499 J.-K. e kemeras perzh tirant Miletos, Aristagoras, en un ergerzhadeg da gemer Naksos, gant skoazell ar Bersed. Ur c'hwitadenn vras e voe an ergerzhadeg hag, a-raok ma vefe roet e zigouvi dezhañ gant ar Bersed, e tivizas Aristagoras atizañ holl keodedoù gresian Azia-Vihanañ d'en em sevel a-enep ar Bersed. Deroù Emsavadeg Ionia e oa. Padout a reas betek 493 J.-K., o sachañ muioc'h-mui a vroioù eus Azia-Vihanañ er brezel. Aristagoras a zeuas a-benn da c'hounit skoazell eus Aten hag eus Eretria, hag e 498 J.-K. e sikouras brezelourien an div geoded kemer ha deviñ Sardeis a oa kêr-benn ar Bersed er vro. Darius Iañ a reas ar mennad d'en em veñjiñ eus Aten hag Eretria abalamour da se. Kenderc'hel a reas an emsavadeg, e-pad daou vloaz. E 494 J.-K. en em vodas nerzhioù ar Bersed da dagañ kalon an emsavadeg e Miletos. Koll da vat e voe brezelourien Ionia en emgann Lade ha mouget e voe an emsavadeg. Faezhet e oa e izili diwezhañ bloaz goude.
Gave d'Oloron
Dopuaroniezh
C'hoarvezout a ra ar stêr en Oloron-Sainte-Marie e Pyrénées-Atlantiques, eus kember ar gave d'Aspe, gave de Pau, hag ar gave d'Ossau (Gave d'Aussau).
Brezelioù medek
Abalamour ma oa o klask miret na ziwanfe emsavadegoù all en e impalaeriezh ha na zeufe Gresianed an Douar-bras d'emellañ en e aferioù e savas Darius ar raktres da aloubiñ Bro-C'hres ha da gastizañ Aten hag Eretria dre benn m'o doa devet Sardeis. Kregiñ a reas aloubadeg kentañ Bro-C'hres e 492 J.-K.. Renet e oa gant ar jeneral Mardonios a gemeras Trakia ha Makedonia a-raok rankout paouez gant e ergerzhadenn abalamour d'un nebeud troioù fall. E 490 J.-K. e oa kaset un eil arme e Bro-C'hres, dre an Enezvor en dro-mañ, dindan urzhioù Datis hag Artafernes. Sujañ a reas an inizi Kikladez, a-raok lakaat ar seziz war Eretria a voe kemeret ha distrujet. Koulskoude e voe trec'het ar Bersed penn-da-benn gant Ateniz en Emgann Marathon da c'houde. Darius a grogas neuze da brientiñ aloubadeg Bro-C'hres a-bezh, met mont a reas da anaon e 486 J.-K. E 480 J.-K. E vab Kserses a renas eil aloubadeg Henc'hres gant ar Bersed gant unan eus an armeoù brasañ bodet biskoazh en Henamzer. O zrec'h war Stadoù kevredet Bro-C'hres (renet gant Sparta hag Aten) en Emgann an Termopiloù a roas o zu d'ar Bersed da aloubiñ ar pep brasañ eus Bro-C'hres. Koulskoude e voe trec'het penn-da-benn ar Bersed en Emgann Salamis, a-greiz ma oant o klask distrujañ listri ar C'hresianed. Bloaz war-lerc'h e voe tro ar gevredidi da dremen d'an argad ha trec'hiñ a rejont arme ar Bersed en Emgann Plataea. Tec'het a reas nemorant ar Bersed etrezek an norzh.
Gave d'Oloron
Dopuaroniezh
A-raok erruout e Peyrehorade e kember ivez ar gave de Pau en departamant Landes ma reont ar  gaves réunis (froudoù kemmesk) a-raok en em deurel en Adour. 149 km hed zo dezhi.
Brezelioù medek
Kenderc'hel a reas ar gevredidi war o lañs ha distrujañ a rejont peurrest listri Impalaeriezh Persia en Emgann Mikale, a-raok argas gwarnizonoù ar Bersed eus Sestos (e 479 J.-K.) ha Bizantion (e 478 J.-K.). Ar pezh a reas ar jeneral Paosanias e-pad seziz Bizantion a droas kalz eus keodedoù Bro-C'hres a-enep Spartaiz, hag ar c'hevredad a-enep ar Bersed en em vodas neuze dindan renerezh Ateniz, e stumm Kevre Delos. Hemañ a gendalc'has gant ar brezel a-enep Persia e-pad tregont vloaz, oc'h argas tamm-ha-tamm ar gwarnizonoù a chome eus Europa. En Emgann Eurimedon e 466 J.-K. e c'hounezas ar c'hevre un trec'h doubl a roas ar frankiz da vat da geodedoù Ionia. Koulskoude, goude emell ar c'hevre en un emsavadeg en Egipt (eus 460 da 454 kent J.-K.) e voe koll en un doare bras ha paouez a reas an argadoù a-enep an impalaeriezh. Kaset e voe listri da Giprenez e 451 J.-K., met seveniñ a rejont nebeut a dra, ha pa en em dennas an ergerzhadeg e echuas ar Brezelioù medek didrouz. Mammennoù istorel zo a laka da soñjal e voe sinet ur feur-emglev peoc'h etre Aten ha Persia, Peoc'h Kallias, daoust ma'z eus dizemglev war ar c'hraf-se abaoe an Henamzer.
Yggdrasil
Yggdrasil pe Yggdrasill eo anv ar wezenn a zoug ar bed a-bezh e Gwengelouriezh lec'hlennat. Hec'h anv a dalvez « Marc'h an hini doujet ». Odin eo an hini doujet-se (Ygg).
Argadenn a-enep Afrin
Kenarroud
An argadenn a zo bet awenet gant ar cheu a zo etre an div vro dre ma vez harpet an unvaniezh stourm Nerzhioù Demokratel Sirian gant SUA. An nerzh-se a zo savet gant stourmerien gurd dreist-holl eus an YPG. Turkia a embann ez eo ur skourr eus ar PKK ha neuze un aozadur sponterezh.
Yggdrasil
Dougen a ra nav rouantelezh disheñvel ar bed :
Argadenn a-enep Afrin
Kenarroud
An devezhioù dres a-raok an dagadenn e oa bet eskemmet tennoù kanol etre Turkia ha Lu dieub Siria a-enep da stourmerien an YPG war linenn harzoù Siria-Turkia nepell diouzh Afrin. An YPG o deus bet kanoliet Lodenn Lu Dieub Siria harpet gant Turkia e kêr Azaz. Gouarnamant Turkia a embann e oa soudarded harpañ Rusia o kuitaat ar rannvro d'an 19 a viz Genver 2018 a-raok ma vefe kroget an argadenn.
Yggdrasil
<!-- Il existe des variantes à cette répartition. Il existerait un autre royaume pour les nains, Nidavellir ; et selon certains textes Helheim et Niflheim ne feraient qu'un.
Tione di Trento
Tione di Trento zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Yggdrasil
Yggdrasil est aussi l'hôte d'autres personnages. Un aigle, Hraesvelg, est perché dans ses branches et un faucon, Vedrfölnir, est perché entre ses yeux. La chèvre, Heidrun, vit près du sommet de l'Arbre, et se nourrit de ses feuilles. Le cerf Eikthyrnir broute aussi les rameaux et de ses cornes ruisselle l’eau qui tombe dans Hvergelmir. Finalement, un écureuil, Ratatosk, court sans cesse dans l'Arbre, ne cessant de semer la discorde entre le dragon Nídhögg et l'aigle.
C'est en restant pendu à une branche d'Yggdrasil, percé d'une lance, durant neuf jours et neuf nuits qu'Odin découvrit le sens des runes.
Le nom de ces mondes se terminent par le suffixe heimr (royaume, monde) ou dans certains cas gardr (enclos). Dans le deuxième cas, il existe toujours un lieu avec le même nom situé au centre du monde. Les recherches actuelles se basant sur les sources les plus anciennes suggèrent que les neuf royaumes avaient tous autrefois un nom en heim (Midgard étant alors appelé Mannheim et Asgard Godheimr). La confusion serait venue de certains auteurs confondant les lieux de certains mondes avec les mondes eux-mêmes. -->
Torcegno
Torcegno zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Mari Breizh (1391-1446)
Mari Breizh (Naoned, 18 a viz C'hwevrer 1391 - dianav, 18 a viz Kerzu 1446) a oa ur briñsez vreizhat. Bez' e voe Kontez Perche hag Itron La Guerche eus 1396 betek 1414, ha Kontez Alençon eus 1404 betek 1414. E 1414 e voe Dugez Alençon, Kontez Perche hag Itron La Guerche, pa voe lakaet tiriad he gwaz da zugelezh gant ar roue gall Charlez VI. Goude marvhe gwaz e 1415 en Emgann Azincourt e viras Mari Breizh an titl ag Itron La Guerche, he mab Yann o vont da Zug Alençon ha Kont Perche. Ul liamm etre Tiegezh Montfort dugelezh Breizh ha TIegezh Valois-Alençon Bro-C'hall e voe Mari Breizh eta.
Argadenn a-enep Afrin
Kenarroud
D'an 21 a viz Genver e tisklêrie Erdoğan e vefe an holl re e Turkia a savfe a-enep an oberiadur brezel-se o paeañ "ur priz uhel". Erdoğan en doa ouzhpennet : "Ne ra forzh e peseurt korn eus ar straedoù e vefec'h, hon nerzhioù surentez a vo bepred warnoc'h"
Foeon Glenan
Foeon Glenan (Narcissus triandrus subsp. capax) a zo un isspesad eus Narcissus triandrus, brosezat en Inizi Glenan e Breizh.
Mari Breizh (1391-1446)
Buhez
Merc'h e oa da Yann IV (dug Breizh) (1339-1399) ha d'e bried Janed Breizh (1370-1437), ur verc'h da Charlez II Navarra.
Laurent Pokou
Laurent Pokou, ganet d'an 10 a viz Eost 1947 e Treichville (Afrika ar C'hornaoueg C'hall) ha marvet d'an 13 a viz Du 2016 e Cocody (Aod an Olifant), a zo ur melldroader eus Aod an Olifant.
Mari Breizh (1391-1446)
Buhez
D'ar 26 a viz Mezheven 1396 e sinas an dug Yann IV ur gevrat gant ar c'hont Pêr II Alençon evit dimeziñ e verc'h gant Yann Iañ Alençon, mab Pêr, a voe kont d'e dro e 1404. Pemp bugel o devoe :
Argadenn a-enep Afrin
Kenarroud
Evit ul lodenn eus annezidi ar c'horn-bro ez eo an nerzhioù kurd reoù dalc'hidigezh pe disranner. Lod tud Siria a zo laouen neuze, evel ma embanne Emin Bozoğlan penn an aozadur Suriye Türkmen Meclisi "We were informed that the terror group PYD/PKK will transfer its arms to Raqqa, where they used to work with regime forces for years." Evitañ Turkia a rankfe riñsañ ar gudenn "da vat".
Laurent Pokou
C'hoariet en deus evit Stade Rennais Football Club etre 1973 ha 1977 hag e 1978-1979. Unan eus ar c'hoarierien wellañ bet gwelet e klub Roazhon e oa. Pelé en deus lavaret diwar e benn : « ''Kavet 'm eus an hini a dapo ma flas. Laurent Pokou e anv.'' ».
Mari Breizh (1391-1446)
Buhez
Den ne oar pelec'h e voe beziet Mari Breizh, Itron La Guerche, goude he marv e 1446. He bugale avat a ouzer pelec'h emañ o bezioù.
Briva la Galharda
Briva la Galharda (Brive-la-Gaillarde e galleg, berraet e Brive alies) a zo ur gêr, un isprefeti ha penn kanton eus departamant ar C'horrèze, er Rannvro Lemojez, en Okitania. Gant 48 267 a annezidi (2011) eo ar gêr bobletañ en departamant, hag an eil er rannvro.
Laurent Pokou
Evit Pokou e oa Roazhon « klub ma buhez ».
Argadenn a-enep Afrin
Trede sizhun
Ken fall eo bet an argadenn evit Turkia hag e harperien ma soñj ganto kas an troadegiezh hag an tankoù war an dachenn emgann. D'an 20 a viz C'hwevrer 2018 ez eo erruet e-tro 800 soudard eus Lu Siria evit sikour ar Gurded da dalañ ouzh lu Turkia hag e harperien. Diouzhtu, eo bet tennet warno gant nerzhioù lu Turkia ha respontet ganto.
Torfedoù brezel
A-boan ur sizhuniad goude penn-kentañ an argadenn e oa bet d'an nebeutañ, 66 trevour lazhet gant tennoù kanol pe bombezennoù aerlu Turkia. Penn an nerzhioù Kurd Redur Xelil a embanne e oa Turkia o seveniñ torfedoù brezel lies. Ur filmig a zo deuet war-wel war ar rouedad internet o tiskouez hervez an deskrivadur, ur c'horf bet jahinet garv eus ur stourmerezh Kurd. Lammet e oa bet lodennoù eus ar c'horf evel an div vronn. Ar soudarded tro-dro d'ar c'horf o c'hoarzhin, goapaat pe reiñ taolioù-troad a zo izili eus Lu Dieub Siria harpet gant Turkia. Graet e vez "Parez pemoc'h" anezhi ha diskleriet e vez "mezh warno da gas maouezed d'ar stourm". Rami Abdulrahman, penn an SOHR, a embanne e oa mantrus hag e oa un torfed brezel anat. Diskrivañ a rae an darvoud evel gwasoc'h evit reoù Daech "is more brutal, more ugly even than ISIS; they didn’t mutilate bodies like this, put their feet on someone’s chest." Hervez Firat News Agency ur media tuet Kurd, e oa he ur stourmerezh eus an YPJ anvet "Barin Kobanê" hag he devoa stourmet a-enep soudarded Turkia betek lakaat da darzhañ ur grenadenn ganti o lazhañ anezhi war an taol. Pennoù uhel Lu Dieub Siria o deus embannet e vefe savet un enklask evit gouzout daoust hag e oa soudarded izili d'an aozadur o devoa sevenet an torfed.
Ur filmig all a zo deuet war-wel war ar rouedadoù sokial o tiskouez soudarded lu Turkia o lammat pe reiñ taolioù da korfoù soudarded marvet an YPG.
D'ar 16 a viz C'hwevrer 2018 e voe tamalet da Turkia bezañ bet implijet gazoù-brezel kadarnaet eo gant an SOHR ha medisined eus Afrin. Nac'het eo gant Turkia a embann ez eo flemmadennoù "mantrus" nemetken.
Aci Sant'Antonio
Aci Sant'Antonio  zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Aci Catena
Aci Catena  zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Aberysgir
Aberysgir (skrivet Aberyscir e saozneg) zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e kreisteiz Powys, e Sir Frycheiniog kozh. Emañ er c'hornôg da Aberhonddu, war ribl ar stêr Wysg.
Dont a ra an anv Aberysgir eus hini ar stêr Ysgir (Ysgir Fawr) a gember gant ar Wysg e-kichen ar gêriadenn.
Nepell e c'haller gwelet dismantroù ur c'hreñvlec'h roman, anavezet evel Y Gaer (pe Caer Aberhonddu/Brecon Gaer) hag ur voudenn-gastell anvet Kastell Aberysgir.
Mankato (Kansas)
Mankato zo ur gêr e Jewell County, e hanternoz stad Kansas, e SUA. E 2010 e oa 869 den o chom enni.
Iago ap Beli
Iago ap Beli (560? - 615) a oa roue Gwynedd war-lerc'h e dad, Beli ap Rhun.
Cyfeiriadau
J.E. Lloyd (1911) A history of Wales from the earliest times to the Edwardian conquest (Longmans, Green & Co,)
Barycypraea teulerei
Barycypraea teulerei a zo unan eus an daou spesad a vez renket er genad Barycypraea e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin boutin a-walc'h a vev en Oman an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Cazenavette e 1846 dindan an anv genad Cypraea. An anv 'teulerei' a zo bet roet en anv da Dr. Teulère, presidant a enor eu al Linnean Society of Bordeaux e Bourdel.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Barycypraea teulerei o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Bevoniezh
Kregin brav ha boutin a-walc'h eo an Barycypraea teulerei. Kavet e vezont e live ar mare war aod fankeg a-wechoù e-pad an deiz.
Terzolas
Terzolas zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Barycypraea teulerei
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bras-se a zo etre 40 mm ha 52 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 33 mm gour, pe ramz, betek 67 mm.
Gwelout ivez
Barycypraea fultoni a zo ur spesad tost a-walc'h. Muracypraea mus ur spesad eus Amerika ar c'hreiz gant tresadennoù ha livioù damheñvel.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er meurvor Indez en Arabia ar reter e-kichen Oman.
Tesero
Tesero zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Palez Breujoù Breizh
E kreiz-kêr Roazhon emañ Palez Breujoù Breizh, savet er XVIIvet kantved. Eno e oa diazezet Breujoù Breizh ken na voe divodet e 1790, war-bouez an « harlu » etre 1675 ha 1689, pa voe kaset da Wened gant ar roue gall Loeiz XIV.
Neuilly-sur-Seine
Neuilly-sur-Seine zo ur gumun en departamant Hauts-de-Seine hag er rannvro Enez-Frañs. Pennlec'h kanton Neuilly-sur-Seine eo. Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Neuilléens anezho e galleg.
Kêr gerañ ha pinvidikañ Frañs eo ..
Duchoux
Duchoux zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1887.
Istor
Kentañ ma voe embannet a voe d'ar 14 a viz Du 1887 er pemdezieg Le Gaulois.
E 1889 e voe adembannet en dastumad La Main gauche.
IVe kantved kt JK
|  |
../.. | | Pevare kantved kt JK | | |
Terragnolo
Terragnolo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
IVe kantved kt JK
Bloavezhioù 390 kt JK | Bloavezhioù 380 kt JK | Bloavezhioù 370 kt JK | Bloavezhioù 360 kt JK | Bloavezhioù 350 kt JK Bloavezhioù 340 kt JK | Bloavezhioù 330 kt JK | Bloavezhioù 320 kt JK | Bloavezhioù 310 kt JK | Bloavezhioù 300 kt JK
Kregiñ a ra an trede kantved kt JK d'ar 1añ a viz Genver -400 hag ec'h echu d'an 31 a viz Kerzu -301.
Tenna (Italia)
Tenna zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Saint-Germain-la-Blanche-Herbe
Saint-Germain-la-Blanche-Herbe a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Strembo
Strembo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Inizi Chatham
Inizi Chatham (Chatham Islands e saozneg) a zo un enezeg er Meurvor Habask, 680 km er gevred da Zeland-Nevez. Perc'hennet int gant Zeland-Nevez abaoe 1842. Anvet int Rekohu e yezh ar vro (moriorieg) ha Wharekauri e maorieg. Waitangi eo ar pennlec'h hag ur 650 a dud a vefe en holl.
An inizi
Roll an inizi pennañ. Bremañ n'eus nemet Enez Chatham hag Enez Pitt a gement a zo tud o chom enno.
Tenno
Tenno zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Authie (Calvados)
Authie a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, 1 487 annezad enni.
Douaroniezh
Lec'hiet eo Authie e gwalarn Caen, en-dro d'ar gumun emañ :
Lec'hanvadurezh
Anv ar gumun a zeu deus al latveg Altavila a vez graet evit "keriadenn a zo mestrez war ar gompezenn".
Eil Brezel-bed : dieubet e voe Authie d'ar 7 a viz Even 1944 gant Kanadianed an North Nova Scotia Highlander Regiment, 84 soudard kanadian ha c'hwec'h sivil a voe lazhet hag unan all un nebeud deizioù goude ; adkemeret e voe ar vourc'h gant greunaderion an 12 SS Panzer-Division Hitlerjugend alaman. Kemeret e voe en-dro gant an North Nova Scotia Highlander Regiment d'an 8 a viz Gouere goude emgannoù start ouzh ar memes soudarded alaman. Distrujet e voe ul lodenn vat ag ar gumun gant ar bombezadegoù hag an emgannoù.
Melestradurezh
Ar c'huzul-kêr a zo 14 ezel ennañ, ar maer ha pevar eilmaer en o zouez.
Emdroadur ar boblañs 1793-2011
(Mammennoù: ldh/EHESS/Cassini betek 1999 hag INSEE abaoe 2006 .)
Notennoù ha daveoù
Authie
Sorbonne
Ur savadur publik eus Pariz eo ar Sorbonne. Peder skol-veur a gav lod eus o annez ennañ hirie an deiz (Pariz I,II, III ha IV) hag un darn eus servijoù rektordi Pariz (kañsellerezh ar Skolioù-meur).
Storo
Storo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Sorbonne
Dont a ra e anv eus e ziazezer Robert de Sorbon a fellas dezhañ krouiñ ur skol teologiezh evit ar studierien baour etre 1253 ha 1257. Adalek 1554 e teuas da vezañ annez ar Skol-veur a deologiezh a voe anvet neuze "Sorbonne". Sevel a reas enep ar Jezuisted er XVIvet kantved, kondaoniñ a reas ar Jañsenisted er XVIIvet kantved rak lez-varn Iliz an aotreerezh e oa. Adsavet eo bet war c'houlenn Richelieu diwar tresoù gant Lemercier. Bez ar c'hardinal gant Girardon (1694) a gaver er chapel bet savet etre 1635 ha 1653.
Mell ar c'hein
Melloù ar c'hein, pe melloù ar brusk, zo daouzek mellenn a ya d'ober kreiz al livenn-gein, etre melloù ar gouzoug ha melloù an dargreiz. Koublet int ouzh ar c'hostezennoù.
Sorbonne
Ar savadurioù evit rannoù ar skol-veur a zo bet kresket ha nevesaet etre 1885 ha 1901. E-pad pell e talveze "Sorbonne" kement a Skol-veur Pariz.
Mell ar c'hein
Koublet eo melloù ar c'hein an eil ouzh eben gant ar pladennoù etre-melloù ha stagelloù.
Constanza Manuel de Villena
Constanza Manuel de Villena (Castillo de Garcimuñoz 1316- Santarém (Portugal) 13-11-1345) a oa un infantez eus rouantelezh Aragon, hag a zeuas da vout Rouanez Kastilha, ha pried d'an infant Pedro Iañ Portugal.
He buhez
Merc'h e oa d'an infant Don Juan Manuel, eus Kastilha, priñs Villena (en Aragon), ha d'an infantez Constanza Aragon, a oa merc'h da Jaime II, roue Aragon.
Nav bloaz e oa e 1325 pa voe dimezet gant he zad da Alfonso, infant Kastilha, ha ne oa nemet pevarzek vloaz, met en oad da zimeziñ hervez al lezenn. Aprouet e voe an dimeziñ gant Cortes Valladolid (28-11-1325), met re yaouank e oa an infantezig ha ne voe ket sevenet an eured goude ma rae Constanza gant an titl a Rouanez Kastilha en he lizhiri d'he zad-kozh Jaime II Aragon.
En 1327 e voe torret an dimeziñ gant Alfonso XI a glaske dimeziñ d'an infantez María, merc'h da Afonso IV, roue Portugal, dre abegoù politikel. Neuze e voe bac'het Constanza e kastell Toro (Zamora) dindan evezh he matezh Teresa.
Don Juan Manuel a c'houlennas e verc'h en-dro digant ar roue Alfonso XI, ha hennezh a nac'has plegañ. Don Juan Manuel a zisklêrias ar brezel da Alfonso XI hag a-benn ar fin e plegas roue Kastilha en 1328 goude sinet ar peoc'h.
Don Juan Manuel a brometas he dorn en 1331 da bennhêr Portugal, an infant Pedro, a renas goude evel Pedro Iañ Portugal. Dre ma oa bac'het Constanza en Castillo de Garcimuñoz, e timezas Pedro dezhi dre hanterouriezh en Castillo de Garcimuñoz (28-3-1336). Goude-se, ur wech aotreet gant ar roue Alfonso da veajiñ da vont da Portugal, ec'h euredas en Lisboa d'ar 24 a viz Eost 1339.
E-touez he c'hoskor edo an itron Inês de Castro, eus Galiza, a orgedas ar roue Pedro outi, ma timezas dezhi e kuzh goude goude marv Constanza.
Tri bugel he doe Constanza gant an infant Pedro: Un nebeud deizioù goude genel he zrede bugel, d'an 13 a viz Du 1345, e varvas Constanza en Santarem. Beziet e voe en kouent San Francisco de dicha ciudad portuguesa.
Hautot père et fils
Hautot père et fils zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1889.
An danevell
Gloazet eo bet Hautot, an tad, kouer pinvidik anezhañ, er chase, ha setu eñ dare da vervel. Kontañ a ra d'e vab en deus ur serc'h hag ur mabig e kêr Rouen ha goulenn digantañ ober war o zro.
Basilica della Santa Casa
Mojenn
Hervez ur vojenn, p'edo kêr Nazaret war-nes bezañ kemeret gant ar vuzulmaned e teuas ur bagad aelez da c'horren an ti en noz etre an 9 hag an 10 a viz Kerzu 1294, ha d'e gas dreist ar mor da Loreto. Se zo kaoz e vez pedet Gwerc'hez Loreto da wareziñ an aer sturierien.
Istor
En gwir eo ur priñs eus Bizantion, Nikeforos Iañ Doukas Commenos, a gemeras intrudu, en 1290, da gas un ti eus Palestina, eus Nazaret en-eeun, betek Marche Italia (en eskemm arc'hant, dre ma oa bet graet memes tra gant roue Bro-C'hall Loeiz IX). Dispennet e voe an ti e Nazaret en 1291, dilestret war aod Dalmatia hag adsavet a-benn ar fin e Loreto en 1294.
Sporminore
Sporminore zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Andigena nigrirostris
Andigena nigrirostris a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ramphastidae.
Anvet e voe Pteroglossus nigrirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1839) gant an naturour breizhveuriat George Robert Waterhouse (1810-1888).
Ames
Ames zo un anv-lec'h e meur a vro.
Mell an dargreiz
thumb|ur vellenn an dargreiz thumb|al livenn-gein
Monfero
Monfero zo ur gumun eus Galiza, e proviñs A Coruña, e komark an Eume.
Mell an dargreiz
Melloù an dargreiz zo pemp mellenn eus al livenn-gein, etre melloù ar c'hein hag an askorn kroazell. Melloù brasañ al livenn-gein int.
Monfero
2.129 a oa enni e 2012 (2.239 e 2010, 2.414 e 2006, 2.444 e 2005, 2.490 e 2004, 2.552 en 2003).
Mell an dargreiz
Tud 'zo o deus peder pe c'hwec'h mellenn an dargreiz.
Monfero
Ur manati kozh zo eno.
Amergin mac Eccit
Athirne a yeas da lazhañ Amergin, hogen Eccet a c'hallas saveteiñ e vab en ur lakaat un adskouer anezhañ en e lec'h. Athirne a gemeras e vouc'hal ha reiñ un taol ouzh penn an adskouer a-raok tec'hel en ur soñjal bout lazhet Amergin. Evel digoll eus e dorfed e treuzkasas e arz a varzhoniezh da Amergin ken mat ma kemeras hennezh e lec'h goude e varv evel penn barzh Ulaid.
Saint-Contest
Saint-Contest a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Liammoù diavaez
{{Commons|Category:Saint-Contest
Antonin
Antonin zo un anv-badez gallek, Antonín e tchekeg.
Gerdarzh
Dont a ra eus an anv latin Antoninus
James St Clair
James St Clair (1688 – 1762), a oa ur jeneral ha politikour skosat whig.
Anvet e voe da gannad evit ur bastell-vro skosat.
Lec'h
Diwar e anv eo bet anvet kêr St. Clair, Minnesota, e SUA.
Éric Sanvoisin
Eric Sanvoisin, bet ganet e 1961, e Valence (Bro-C'hall) zo ur skrivagner gallek evit ar yaouankiz. Labourat a ra e levraoueg kêr Sant-Brieg hag emañ o chom en Hilion. Daou levr gantañ zo bet troet e brezhoneg.
Spormaggiore
Spormaggiore zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Culicivora caudacuta
Culicivora caudacuta a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe Muscicapa caudacuta (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar spesad nemetañ er genad Culicivora an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad eus Suamerika hag a ya eus kornôg Bolivia da greiz Brazil ha da viz Arc'hantina.
Calce
Calce zo ur gumun eus Fenolhedés. E departamant Pireneoù-ar-Reter emañ.
Andigena hypoglauca
Andigena hypoglauca a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ramphastidae.
Boued
Bevañ a ra diwar hugennoù dreist-holl ha frouezh o bouedenn wak all.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Andoù :
Naria (genad)
Naria a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Taksonomiezh
Ar genad Naria a zo bet diskrivet gant Broderip e 1837.
Spesadoù
Daou spesad a zo bet renket er genad-mañ :
Poltred Giuliano de' Medici (Botticelli Berlin)
Lazhet e oa bet Giuliano, tad ar pab Klemañs VII (pab), en Irienn Pazzi, ha poltredet e oa bet, a greder, diwar maskl an den marv.
Diñseg
thumb|350 px|Eskern ar chouk-troad e liv (tu kleiz, gwelet eus dindan ; tu dehou, gwelet eus a-us); A:[[askorn seul; B:askorn fer; C:diñseg; D:bulzuneg; E, F, G:eskern gennheñvel]] thumb|an diñseg
An diñseg zo unan eus eskern ar chouk-troad.
Koublet eo ouzh an askorn seul, pevare ha pempvet askorn ar c'hreiztroad, un askorn gennheñvel hag ar bulzuneg.
Ficarolo
Ficarolo zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Angoumois
An Angoumois (distaget e galleg; e poateveg-santoñjeg: Engoumaes; en okitaneg: Engolmés), ar pezh a dalvez "Bro Angoulême", a zo ur proviñs e kornaoueg Bro-C'hall. Ul lodennig a zo e Bro-Okitania.
John Connolly
John Connolly, bet ganet d'an 31 a viz Mae 1968 e Dulenn (Iwerzhon) a zo ur skrivagner romantoù polis.
Angoumois
Eus ar proviñs d'an departamantoù
An darn vrasañ a zo aet d'ober departamant ar Charente. Tammoù a zo en Haute-Vienne, en Dordogne hag en Deux-Sèvres.
John Connolly
Brudet-mat eo an heuliad romantoù savet diwar enklaskoù an igounier Charlie Parker.
Saint-Philippe (ar Reünion)
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Saint-Philippois anezho e galleg.
Spiazzo
Spiazzo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
L'Haÿ-les-Roses
L'Haÿ-les-Roses zo ur gumun en departamant Val-de-Marne hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant L'Haÿ-les-Roses eo.
Ceregnano
Ceregnano zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Bae Chesapeake
Bae Chesapeake (The Chesapeake Bay e saozneg, pe The Bay ent-krenn) zo ur pleg-mor bras en arvor reter Stadoù Unanet Amerika. Emañ war harzoù stad Virginia, er c'hreisteiz, ha stad Maryland, en hanternoz.
Pleg-mor brasañ ar vro eo, gant 311 km a hed hag etre 5 ha 40 km a led, ha gant ur gorread 8 365 km2. Ouzhpenn 150 a sterioù ha gwazhioù-dour en em daol e Bae Chesapeake, evel ar Susquehanna pe ar Potomac, hag en em astenn a ra an diazad anezho war ur gorread 166 534 km², etre stadoù Virginia, Maryland, Pennsylvania, New York hag ivez Distrig Columbia.
Calyptura cristata
Anvet e voe Pardalotus cristatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar spesad nemetañ er genad Calyptura an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh bihan.
Annez
Brosezat eo ar spesad e gevred Brazil.
Costa di Rovigo
Costa di Rovigo zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Louis Lingg
Louis Lingg, ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1864 ha marvet d'an 10 a viz Du 1887, a oa un anarkour alaman-stadunanat en em lazhas pa oa en toull-bac'h goude bezañ kondaonet d'ar marv dre grougañ. Rebechet e oa bet dezhañ bezañ ezel eus ar strollad sponterien a aozas an Haymarket Square bombing. Lingg en em lazhas dre un darzhadenn en e loch toull-bac'h nebeut amzer a-raok bezañ krouget. N'eo ket sklaer peseurt roll en devoa bet Lingg er gwalldaol.
Usès
Usès (en okitaneg), pe Uzès (e galleg), a zo ur gumun hag ur gêr eus Okitania, er rannvro Languedoc-Roussillon. Pennlec'h kanton Usès eo.
Douaroniezh
Usès en em gav war an Alzon, adstêr d'ar Gard.
Kastell La Hunaudaye
Kastell La Hunaudaye a chom dismantroù anezhañ e kumun Pledeliav e reter departamant Aodoù-an-Arvor. Gallout a reer gweladenniñ anezho an hanter eus ar bloavezh, etre miz Ebrel ha miz Du.
Ur c'hastell pempkornek eo, gant 5 tour, unan e pep korn, ha mogerioù uhel etrezo. N’eus tour-meur ebet ; douvezioù leun a zour zo en-dro d’ar c’hastell. Ur chapel a oa en estaj uhelañ tour ar gevred. Distrujet e oa bet an toennoù da vare an Dispac'h gall ha n’int ket bet adsavet abaoe, daoust ma’z eus bet labourioù adkempenn.
Istor
E miz C'hwevrer 1922 hag e miz Du 1930 e oa bet lakaet an dismantroù anezhañ da vonumant istorel ha prenet e oant bet gant servijoù ar Stad. Labourioù zo bet graet abaoe evit startaat an tourioù hag ar mogerioù. E 2008 e oa bet gwerzhet gant Ministrerezh ar Sevenadur da Guzul-departamant Aodoù-an-Arvor. Aboae ar mare-se e vez digor d’ar weladennerien.
Crespino
Crespino zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Ares (disheñvelout)
Ares zo
Nogent-sur-Marne
Nogent-sur-Marne zo ur gumun en departamant Val-de-Marne hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Nogent-sur-Marne eo.
Eskern gennheñvel
thumb|350 px|Eskern ar chouk-troad e liv (tu kleiz, gwelet eus dindan ; tu dehou, gwelet eus a-us) – A : [[askorn seul ; B : askorn fer ; C : diñseg ; D : bulzuneg ; E, F, G : eskern gennheñvel]] thumb|an askorn gennheñvel kentañ thumb|an eil askorn gennheñvel thumb|an trede askorn gennheñvel An eskern gennheñvel zo tri askorn eus ar chouk-troad, etre ar bulzuneg hag eskern ar c'hreiztroad.
Petits arrangements avec les morts
Petits arrangements avec les morts zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozourez c'hall Pascale Ferran e 1993.
Fichenn deknikel
Antoine Garceau ha Didier Carteron a oa bet dibabet da skoazellerien seveniñ er film-mañ.
Eskern gennheñvel
Koublet eo :
Água Boa (kêriadenn henvroiz)
Água Boa zo ur gêriadennad Indianed Maxacali (Konãgmai, er yezh maxacali), e kumun Santa Helena de Minas, e biz Minas Gerais e Brazil.
Castelmassa
Castelmassa zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Petits arrangements avec les morts
An danvez
War un draezhenn e Breizh emañ ur gwaz en e bemp bloaz ha daou-ugent (Vincent) o sevel ur c'hastellig gant traezh. Tri den a zo o sellout outañ, pep hini anezhe en ul lec'h disheñvel eus an draezhenn. An hini kentañ, ur paotrig Jumbo e anv, a zo kuzhet dindan ur pedalo. Emañ an eil en e goazez war ur bank hag a valir a-us an draezhenn : breur yaouankañ paotr e gastell traezh eo. An deirvet, Zaza he lesanv, a zo en he gourvez war he serviedenn gouronkañ, pellikoc'h diouzh ar c'hastell : c'hoar an daou paotr an hini eo.
Água Boa (kêriadenn henvroiz)
Água Boa, hag ar gêriadenn all Pradinho, zo darn eus an tachennadoù bihan dalc'hetgant an Indianed Maxacali.
Petits arrangements avec les morts
An danvez
Emañ ar film o vont da heuliañ an teir zudenn-mañ, hini-ha-hini, a-hed an endervezh. Betek ma teu splann ez eus un abeg boutin ouzh o liammañ o-zri : skoet e oant bet, hag int-i bugale pe grennarded c'hoazh, gant marv unan nes. Daoust dezhe bezañ en em santet kablus, pep hini anezhe en devoa kavet an tu d'en em renkañ...
Aunis
Istor
En 1374 e voe distaget ar Roc'hell diouzh ar Saintonge gant ar roue gall Charlez V d'ober ur gouarnamant a-ziforc'h, ennañ Rochefort ha Marennes, ha Benon ur pennad. Neuze eo e teuas Aunis da vout ur broviñs ervat.
Eus ar proviñs d'an departamantoù
Ar pep brasañ eus an Aunis a zo aet e-barzh departamant ar Charente-Maritime e 1790, teir farrez a zo aet e departamant an Deux-Sèvres hag unan er Vañde.
Tan-gwall
Un tan-gwall zo un tan bras n'eo ket mestroniet gant mab-den hag a c'hall ober kalz a zistruj. Tier, savadurioù, kêrioù zoken, listri ha koadoù eo an traoù a ya da zeviñ dre un tan-gwall alies, penn-da-benn pe evit ul lod anezho.