cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cinclus mexicanus
Annez hag isspesadoù
thumb|left|250px|{{legend|#008B00|Tiriad Cinclus mexicanus.}} Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
Valérie
Valérie zo un anv-badez gallek, deuet diwar an anv latin Valeria.
Tud
thumb|right|260px| [[Valérie Bègue.]] thumb|left|260px| [[Valérie Lemercier.]]
Solothurn
Solothurn zo ur gumun eus Suis, pennlec'h kanton Solothurn.
Tywi (stêr)
<HR noShade>
Kaourintin Riou
Kaourintin Rioù pe Korantin Riou a oa frer, pe breur, da lavarout eo lean diveleg, en urzh ar Frered Sant-Gabriel a oa diazezet er Vendée, ha kelenner er skolioù kristen. Ganet e oa e 1913 e Pornaleg ha marvet e 1995 en Dordogne (departamant). E familh a oa labourerien-douar, e kêr ar Rest. Mont a reas d'ar skol da bPont-'n-Abad e skol Sant-Gabriel.
Giulia da Varano
Giulia da Varano (Camerino, 24 Meurzh 1523 – Fossombrone, 18 C'hwevrer 1547) a oa merc'h pennhêrez Giovanni Maria da Varano, dug Camerino, ha pried Guidobaldo II Della Rovere, dug Urbino.
Kaourintin Riou
Desket en doa gwenedeg evit kelenn pa oa e Baod. Kelenn a reas ar yezh da vugale ar Vro-Vigoudenn a-raok ar Brezel diwezhañ, ha goude ar Brezel, e kelennas anezhi evel eil yezh.
Kreizenn Imbourc'h Sturyezhouriezh
Un toullad tud a denn korvo eus labourioù KIS : an ti-embann An Here, an ti-embann Aber (renet gant Pierrette Kermoal), an ti-embann Bannoù-Heol (gant Arno Elegoed), ar gelaouenn Nidiad (gant Malo Adeux), ar geriadurour René Le Gléau (geriadur embannet gant Al Liamm), ar geriadurour Francis Favereau (geriadur embannet gant Skol Vreizh), ar geriadurour Martial Ménard, ar prederour Fañch Kerrain (embannet e skridoù gant tiez-embann eus Kuzul ar Brezhoneg), ar skrivagner Koulizh Kedez, ar skrivagner Padrig an Habask (rener an ti-embann Al Lanv), an arzour Yann-Ber Tillenon, troerion evel Alan Monfort (bandennoù treset embannet gant Yoran Embanner), Yann-Varc'h Thorel, Ronan an Deroff, Jean-Michel Mahe (embannet un droidigezh anezhañ gant An Alarc'h Embannadurioù).
Acanthisitta chloris
Acanthisitta chloris a zo ur spesad golvaneged bihan eus kerentiad an Acanthisittidae.
Giulia da Varano
Ur verc'h he doe, Virginia Della Rovere (Urbino, 1544 – Napoli, 1571).
Kaourintin Riou
Saourus e oa e vrezhoneg. Azasaet en deus e vrezhoneg diouzh bezañ komprenet gant ar vugale, dreist-holl en e levr ar Mabinogion...
Acanthisitta chloris
Anvet e voe Sitta chloris da gentañ-penn (e 1787) gant an naturour svedat Anders Sparrman (1748-1820) : ar spesad nemetañ er genad Acanthisitta an hini eo.
Cherisy
Cherisy zo ur gêr hag ur gumun eus departamant Eure-et-Loir e Bro-C'hall.
Kreizenn Imbourc'h Sturyezhouriezh
E Diwan
Gant Kreizenn ar Geriaouiñ, e Diwan, ez eus klasket ober gant ur c'heriaoueg etrebroadeloc'h hep ober gant gwriziennoù keltiek na kinnigoù KIS, lezet a-gostez, war-bouez un nebeud anezho. Daoust da se e ra lod eus gopridi Diwan gant kement ger bet krouet gant KIS. Gerioù KIS eo a gaver e geriadur Martial Ménard, arveret er skolioù Diwan, ha n'eo ket kinnigoù Kreizenn ar Geriaouiñ, na gaver e geriadur ebet koulz lavarout. Da skouer, e Diwan e vez lavaret urzhiataer, ur ger krouet gant KIS, ha n'eo ket kompoder, kinniget gant Kreizenn ar geriaouiñ.
Cherisy
Douaroniezh
Kumunioù amezek : Abondant; Serville; Germainville; Sant-Gemme-Moronval; Dreux; Montreuil
Acanthisitta chloris
Annez hag isspesadoù
Ar spesad emañ brosezat an daou isspesad anezhañ e Zeland-Nevez :
Chris Marques
Jean-Christophe Marques, anavezetoc'h evel Chris Marques, ganet d'ar 16 a viz Even 1978 e Kolmar (Haut-Rhin), zo ur c'horoller ha korollorour gall-portugalat, arbennikaet a-fed kenstrivadegoù dañsoù latinas gant e genlabourerezh Jaclyn Spencer, deuet da vezañ e wreg. Teir gwech diouzh renk eo bet enoret gant priz kampion ar salsa, e 2004, 2005 ha 2006. Brudet mat eo evit bezañ kemeret perzh en abadennoù skinwel evel coach pe varner, dreist-holl Danse avec les stars, war TF1.
Vilanòva
Vilanòva (pe Vilanava pe Vilanuèva) zo un anv-lec'h okitanek ha hini meur a gumun c'hall, anavezet evel Villeneuve e galleg, yezh ofisiel nemeti.
Acanthisitta chloris
Annez hag isspesadoù
Graet e vez "tītipounamu" anezhañ e maorieg.
Sampeyre
Sampeyre (San Pèire e piemonteg hag en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e Piemonte, hag an niver a annezidi a sav da.
Trento (disheñvelout)
Trento zo anv meur a dra.
Amaurornis
zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
Pescolanciano
Pescolanciano zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Joachim Yhombi-Opango
Joachim Yhombi-Opango (ganet d'an 12 a viz Genver 1939 - 30 a viz Meurzh 2020) zo ur soudard hag ur politikour eus Republik Kongo.
Lakaet e voe Yhombi-Opango e penn ar Stad goude lazhadenn Marien Ngouabi e miz Meurzh 1977. Chom a reas gant ar garg-se betek miz C'hwevrer 1979 ma voe rediet da reiñ e zilez. Bac'het e voe gant Denis Sassou Nguesso e-pad meur a vloaz, betek 1984. E 1987 e voe harzhet adarre, tamallet dezhañ bezañ klasket aozañ un taol-Stad, ha dieubet e 1990. Koll a reas dilennadeg prezidantel 1992 met anvet e voe da vinistr kentañ gant Pascal Lissouba. A-du gant Lissouba e oa e-pad ar brezel diabarzh a reas e reuz e 1997 ha ret e voe dezhañ tec'hel kuit diouzh e vro pa voe trec'h Sassou-Nguesso. N'eo nemet e 2007 ma c'hellas distreiñ da Gongo.
La Madelaine-sous-Montreuil
La Madelaine-sous-Montreuil a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Amaurornis
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad rakiged a ya d'ober ar genad :
Seizh (7) isspesad en holl.
Badalona
Badalona (distaget [ bəðəˈɫonə] e katalaneg) zo ur gêr eus Katalonia, e komark ar Barcelonès, war lez kleiz aber ar stêr Besòs. An trede pobletañ kêr eo, war-lerc'h Barcelona ha L'Hospitalet de Llobregat.
Trento (disheñvelout)
Lec'hioù
Hag ivez:
Lestr Argo (steredeg)
Lestr Argo (Argo Navis e latin) a oa ur pezh mell steredeg anavezet abaoe an Henamzer. Skeudenn al lestr Argo, lestr mojennel Iason an hini e oa. Ken bras e oa avat ma voe rannet er bloavezhioù 1750 gant ar steredoniour Nicolas Louis de Lacaille, e teir steredeg vihanoc'h: Chom a ra Lestr Argo ar steredeg nemeti a gement a zo bet adanvet.
Delémont
Delémont zo ur gumun eus Suis, pennlec'h kanton Jura.
Cabalus
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1874 gant al loenoniour breizhveuriat Frederick Wollaston Hutton (1836-1905).
Spesadoù
Daou spesad rakiged a yeas d'ober ar genad betek dibenn an :
Proviñs Teramo
Proviñs Teramo a zo ur broviñs en Italia, e rannvro Abruz, ha Teramo eo he c'hêrbenn.
Strizh-mor Juan de Fuca
Strizh-mor Juan de Fuca zo ur strizh-mor war aod kornaouek Norzhamerika. En em astenn a ra adalek ar Meurvor Habask er gornaoueg betek an inizi San Juan er reter, gant Enez Vancouver e Kanada en hanternoz hag al Ledenez Olimpek, e stad Washington er c'hreisteiz er Stadoù Unanet. Un tremen a bouez eo evit mont d'ar Mor Habask adalek aodoù proviñs British Columbia ha stad Washington. Er reter d'ar strizh-mor emañ ar brec'hioù-mor anvet Strizh-mor Georgia ha Puget Sound. E-kreiz ar strizh-mor e tremen ar vevenn etre Kanada hag ar Stadoù Unanet.
Pesche (Italia)
Pesche   zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Santa Vittoria
Santa Vittoria zo anv meur a gumun en Italia.
Psittiparus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Azia, eizh (8) isspesad dezhe en holl.
Frauenfeld
Frauenfeld zo ur gumun eus Suis, pennlec'h kanton Thurgau.
La Bretonnière-la-Claye
La Bretonnière-la-Claye a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Longano
Longano  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Llandysiliogogo
Llandysiliogogo zo ur gumuniezh eus Kembre, e su Ceredigion. Emañ er c'hreisteiz da gêr Ceinewydd, hag enni e kaver kêriadennoù Caerwedros, Llwyndafydd, Nanternis, Talgarreg, Plwmp...
E 2011 e oa 1,131 a dud o vevañ e Llandysiliogogo, ha 581 anezho a oa kembraegerien (53,4%).
Dont a ra an anv eus ar sant Tysilio, hag ar ger "Gogof", anv kozh parrez Llangrannog.
Forlì del Sannio
Forlì del Sannio  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Un lâche
Un lâche zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1884.
Istor
Da gentañ e oa bet embannet e Le Gaulois ar 27 a viz Genver 1884. Goude e voe adembannet en dastumad Contes du jour et de la nuit en 1885.
Merlimont
Merlimont a zo ur gumun eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Marien Ngouabi
Marien Ngouabi (31 a viz Kerzu 1938 - 18 a viz Meurzh 1977) a oa ur soudard hag ur politikour eus Republik Kongo, bet prezidant ar vro adalek 1969 betek e varv.
Goude bezañ bet stummet e Bro-C'hall e tistroas d'e vro, da Bointe-Noire ma oa eil-letanant e 1962 ha letanant e 1963. E miz Gouere 1968 e voe harzet un nebeud dezvezhioù, a-raok bezañ dieubet gant soudarded all. E miz Eost e krouas ar Conseil National de la Révolution (Kuzul Broadel an Dispac'h) hag e miz Gwengolo e voe lakaet Alphonse Massamba-Débat da reiñ e zilez. Alfred Raoul a voe lakaet neuze e penn ar Stad daoust ma oa ar galloud gant Ngouabi e gwirionez. D'an 31 a viz Kerzu 1968 ec'h eas Ngouabi da brezidant Kongo da vat.
Sistr per
Ar sistr per (pe chistr per) a zo un died alkoolek fardet gant chug per.
Kenderc'h
Brudet e oa Klegereg evit ar sistr per graet eno gant per gouez anvet per boreign. Skrivet e oa e levr-bloaz departamant ar Mor-Bihan e 1845: « Kalz sistr ha sistr per a vez graet e Klegereg ». "Bro chistr per" a veze graet eus korn-bro Klegereg.
Marien Ngouabi
Cheñch a reas anv ar vro, lakaet da Republik Poblel Kongo, Stad marksour-leninour gentañ eus Afrika. Lazhet e voe Marien Ngouabi en ur gwalldaol d'an 18 a viz Meurzh 1977. En devezhioù war-lerc'h e voe harzet ha fuzuilhet meur a zen, war zigarez o doa kemeret perzh er gwalldaol, Massamba-Débat en o zouez. Joachim Yhombi-Opango a voe lakaet e penn ar Stad er gouarnamant da c'hortoz.
Sistr per
Kenderc'h
Graet e vez sistr per e Breizh, e Normandi, e kornôg Bro-Saoz (perry), e kreisteiz Kembre, e Sveden hag e broioù all c'hoazh.
Hiziv an deiz e vez graet sistr per AOP e Domfront e Normandi.
Damvix
Damvix a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Ptiloxena atroviolacea
Ptiloxena atroviolacea (Dives atroviolaceus kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Ptiloxena an hini eo.
Anvet e voe Quiscalus atroviolaceus (kentanv) da gentañ-penn (e 1839) gant ar skiantour gall Alcide Dessalines d'Orbigny (1802-1857).
Annez
Brosezat eo ar spesad e Kuba hag en Isla de la Juventud.
Rummatadur
Diblaset e oa bet ar spedad eus ar genad Dives d'ober an hini Ptiloxena e-unan-penn.
Aarau
Aarau zo ur gumun eus Suis, pennlec'h kanton Aargau.
Fornelli
Fornelli  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Dourlaouig gell
An dourlaouig gell a zo ur spesad golvaneged, Cinclus pallasii an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv al loenoniour ha louzawour alaman Peter Simon Pallas (1741-1811).
Doareoù pennañ
Ar brasañ labous an hini eo e-touez an dourlaouiged.
Annez hag isspesadoù
thumb|kleiz|250px|{{legend|#008B00|Tiriad Cinclus pallasii.}} Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Trá Lí
Trá Lí (Tralee e saozneg) zo ur gêr eus Iwerzhon, e gwalarn kontelezh Ciarraí, war an aod. Kêr-benn ar gontelezh eo Trá Lí, hag ar gêr vrasañ enni. E 2006 e oa 22 744 a dud o chom enni.
Telêmaco Borba
Telêmaco Borba, zo unan eus kêrioù stad Paraná e gevred Brazil. 240 km eus kêr Curitiba, ar gêr-benn. Tost da 75 054 a dud a oa enni e 2014.
Star Wars: Rebellion
Ar c'hoarier a ra war-dro an uzinoù, ar sevel soudarded ha listri-egor brezel. Ret eo ivez d'ar c'hoarier ober war-dro ar rastellañ danvezioù diazez, kas ar flodadoù brezel pe dezougen ha kefridioù an unvezioù soudard, spiañ pe re an tudennoù. 60 tudenn a zo en holl: 6 bennañ, 54 izeloc'h, 30 d'ar muiañ e-pad pep c'hoariadenn. Tro daou c'hant planedenn a c'heller trevadenniñ ha mestroniañ a-benn bezañ trec'h war an enebour.
Eus un tu e c'heller c'hoari an Impaleriezh Galaktek, eus un tu all e c'heller c'hoari an Emglev rebell.
Istor
Dres goude Emgann Yavin, an Impalaeriezh Galaktek a chom mestr war ar galaksienn en desped d'ar c'holloù meur e-pad an emgann. Eus an tu all an Emglev Rebell laouen gant an taol brav bet sevenet a rank klask kreskiñ e nerzh evit dreistbevañ ouzh tagadennoù an Impalaeriezh Galaktek. Ar brezel diabarzh a blant tan dre ar galaksienn en he fezh.
Frosolone
Frosolone zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Chelictinia riocourii
Chelictinia riocourii a zo ur spesad evned-preizh bihan eus ar c'herentiad Accipitridae. Ar spesad nemetañ er genad Chelictinia an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar saorianed a bep seurt dreist-holl ha kemer artropoded, krignerien ha stlejviled ivez.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika, en un takad hag a ya eus Gambia ha Senegal da Somalia ha biz Kenya.
La Folletière-Abenon
La Folletière-Abenon a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. left|thumb|Ar vourc'h hag an Orbiquet
Douaroniezh
left|thumb|An Orbiquet
Pascal Lissouba
Pascal Lissouba (15 Du 1931 - 24 Eost 2020) zo ur politikour eus Republik Kongo, bet prezidant ar vro etre 1992 ha 1997.
Ober a reas e studioù e Nice, Tunis ha Pariz a-raok distreiñ da Gongo e 1962. Pa oa Alphonse Massamba-Débat prezidant e voe lakaet Lissouba da vinistr al labour-douar ha goude-se da vinistr kentañ. Etre 1979 ha 1990 e oa repuet e Bro-C'hall ha distreiñ a reas d'e vro pa voe rediet Denis Sassou-Nguesso da gas Kongo war-zu an demokratelezh. Trec'h e voe en dilennadeg 1992, an hini kentañ aozet er vro abaoe an dizalc'hiezh.
Ur brezel diabarzh a darzhas e 1997 pa zistroas Sassou-Nguesso da Gongo hag e miz Here e voe ret da Lissouba tec'hel kuit ha kavout repu e Londrez.
Rocchetta di Vara
Rocchetta di Vara  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Mer
Mer a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
26,47 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 6 200 a dud a zo o chom eno e 2016.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Prionochilus
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1841 gant ar skiantour saoz Hugh Edwin Strickland (1811-1853).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == C'hwec"h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Azia ar Gevred, daouzek (12) isspesad dezho en holl.
Ivi
Ivi a oa ur manac'h brezhon en enez Lindisfarne, e biz Enez Vreizh. Dont a reas da Vreizh ma en deus laosket e anv e Logivi, Pondivi, hag all.
Thue-et-Mue
Thue-et-Mue a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Bretteville-l'Orgueilleuse, Brouay, Cheux, Le Mesnil-Patry, Putot-en-Bessin ha Sainte-Croix-Grand-Tonne.
Koad Pempont
Koad Pempont zo ur c'hoad bras e Breizh, war an harzoù etre departamant an Il-ha-Gwilen ha departamant ar Mor-Bihan, en-dro da gumun Pempont evit an darn vrasañ.
Krediñ a reer ez eo eno e oa "Koadeg Breselien" (pe "Brekilien"), ar goadeg a reer anv anezhi e mojenn Arzhur.
Votadeg
Ar votadeg a zo un doare da anavezout ali ar muiañ niver a dud, pe da lakaat an dud da reiñ o ali diwar-benn dibab un den pe un dra.
Implijet e vez meur a sert votadeg evit meur a seurt meradurioù : embregerezhioù, kevarzheoù, stadoù, kumuniezhoù dibar (kumuniezhoù savetevit an divizoù war nep a sav-boent).
Er poltikerezh, e talc'her sevel bodadoù tud gant kefridi termenet evel sevel al lezennoù ha votiñ warno pe bodadoù tud evit kinnig traou nevez.
Modoù votiñ
Evit ma tiskouez pep hini degemeret er bodad votiñ ez eus meur a vod evit konduiñ ar votadeg :
Priz Bras kirri Aostralia
thumb|[[Troiad Albert Park.]] thumb|[[Troiad kêr Adelaide.]] Priz Bras kirri Aostralia zo ur redadeg kirri krouet e 1928 a gont evit kevezadeg bed ar Formulenn 1 abaoe 1985. Redet e oa bet war troiad kêr Adelaide adalek 1985 betek 1995 e fin ar bloavezh met redet eo bet bremañ e troiad Albert Park e Melbourne e penn-kentañ ar bloavezh.
Monterosso al Mare
Monterosso al Mare zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Priz Bras kirri Aostralia
Renkadur ar vlenierien dre niverenn an trec'hoù (Formulenn 1)
(Goude Priz Bras Aostralia 2022)
Ceatharlach
250px|thumb|"Gwezenn ar Frankiz" e kreiz kêr Ceatharlach. Ceatharlach (Carlow e saozneg) zo ur gêr eus Iwerzhon, er c'hreisteiz, e kontelezh Ceatharlach. Emañ war-hed 80 km bennak er mervent d'ar gêr-benn, Dulenn, war lez ar stêr An Bhearu (Barrow).
Un iliz-veur zo e kêr hag e-kichen emañ Kastell Ceatharlach, a voe savet en gant William Marshal, mab-kaer "Strongbow" (Richard Fitz Gilbert de Clare, eil kont Penfro), unan eus an noblañsoù norman a aloubas Iwerzhon.
Selles-sur-Cher
Selles-sur-Cher a zo ur gumun c'hall e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Stenostiridae
Diouzh Doare 6.1 an IOC World Bird List ez a pevar genad golvaneged d'ober ar c'herentiad :
Selles-sur-Cher
Poblañs
War-dro 4 661 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Francis Monchet da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Victoria Eugenia de Battenberg
Victoria Eugenie Julia Ena of Battenberg hec'h anv saoznek, pe Victoria Eugenia de Battenberg e spagnoleg, ganet e 1887, e Balmoral, en Aberdeenshire, e Skos, ha marvet e 1969 e Lausanne, e Suis, a voe rouanez kenseurtez Spagn goude dimeziñ d'ar roue Alfonso XIII (1886-1941).
He buhez
Merc'h-vihan e oa d'ar Rouanez Victoria, ha mamm-gozh eo da Juan Carlos Iañ.
Borghetto di Vara
Borghetto di Vara  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Victoria Eugenia de Battenberg
Bugale
Seizh bugel he doe:
Goude genel ar seizh bugel-se ez eas da fall an darempredoù etre ar roue hag ar rouanez, hag un toullad serc'hed en doe Alfonso XIII.
Jeannot
Jeannot zo ur berranv evit an anv-badez gallek Jean, evel m'eo Yannig evit Yann ha Johnny evit John. Un anv-tiegezh gallek eo ivez.
Zapp
Zapp a zo ur strollad funk amerikan stummet e 1978 gant ar breudeur Troutman (Roger, Larry, Lester ha Terry). O kanaouennoù anavezetañ 'zo "More bounce To The Ounce" (1980), "Dance floor" (1982), "Computer Love" (1985), hag "I Can Make You Dance" (1983). Etre 1978 ha 1999, ar strollad a oa kaset gant Roger Troutman hag a zo anavezet evit implij kalz an talk box.
Banniel Republik Kongo
thumb|Banniel Republik Kongo Banniel Republik Kongo eo banniel broadel ar Stad abaoe an 18 a viz Eost 1958. Dilezet e voe e 1970 hag adkemeret d'an 10 a viz Even 1991.
Teir bandenn a-viziez, gant al livioù panafrikan, a ya d'ober anezhañ : unan ruz (arouez ar gwad skuilhet evit dieubidigezh ar vro), unan velen (arouez pinvidigezhioù ar vro) hag unan wer (arouez an natur).
Gevellunedenn
Ur c'hevellunedenn zo ur benveg da welout a bell.
Borghetto
Borghetto zo anv meur a lec'h hag a gumun en Italia.
Deog
An deog zo un doare taos a vez paeet d'un ensavadur relijiel, peurvuiañ, pe d'un aotrouniezh bennak. Da gentañ e talveze an deog kement ha 10% eus gounid pe frouezh an douar. Abaoe an Henamzer eo anavezet an taos-se. Da gentañ e veze paeet gant madoù, evel chatal, gloan, laezh, trevadoù... ha mont a raent d’ober un dekvedenn eus ar pezh a oa bet dastumet gant an dud e-pad ar bloaz. Goude e teuas da vezañ paeet, alies, dre sammadoù arc’hant e-lec’h madoù. Meneget eo an deog er Bibl ha roud a gaver anezhañ er yuzevegezh, er gristeniezh hag en islam. E kevredigezh ar Grennamzer, e broioù Europa, e oa un dra a bouez bras. Abaoe an Dispac'h gall n'eus ket eus an taos-se e Bro-C'hall, nag e Breizh. Diner an Iliz en deus kemeret lec’h an deog, en hon amzer hag en hor bro, evit an Iliz katolik.
Ar meneg kentañ eus ar ger brezhonek deog a gaver er C'hatholicon e 1499. Dont a ra eus ar ger latin decima (pars) "dekvet (rann)", dre ma veze kemeret an dekvedenn eus an trevadoù. Hervez al lec'h avat e c'helle ar c'hementad-se bezañ un daouzekvedenn pe un driwec'hvedenn.
Maribor
Maribor (distaget [] e sloveneg ; Marburg an der Drau en alamaneg) zo ur gêr eus Slovenia, an eil kêr vrasañ er vro goude ar gêr-benn Ljubljana. E 2013 e oa 114,487 a dud o vevañ enni. Emañ e rannvro Stiria Izel, war ribl ar stêr Drava, un adstêr d'an Danav. Un aerborzh hag ur skol-veur zo e Maribor.
Juan Kruz Igerabide
Juan Kruz Igerabide, ganet e 1956, zo ur skrivagner euskarek. Kelenner eo bet en Euskal Herriko Unibertsitatea.
E vuhez
Ganet eo Juan Kruz Igerabide en Aduna, e Gipuzkoa en 1956. Studiañ a reas da vont da skolaer, ha goude ober un doktorelezh war an euskareg ha mont da labourat da gelenn e rann euskarek ar skol-veur UPV-EHU. E 2003 e voe anvet da ezel en Euskaltzaindia
Caracara lutosa
Caracara lutosa a oa ur spesad evned-preizh deiz eus ar c'herentiad Falconidae.
Anvet e voe Polyborus Lutosus (kentanv) da gentañ-penn (e 1876) gant an evnoniour stadunanat Robert Ridgway (1850-1929).
War a seblant e vije bet lazhet al laboused diwezhañ gant an dastumer hag evnoniour stadunanat Rollo Beck (1870-1950) d'ar 1añ a viz Kerzu 1900.
Annez
Betek penn-kentañ an e voe brosezat ar spesad e Guadalupe, un enez lec'hiet er-maez da aodoù Ledenez Baja California (Mec'hiko).
Dolisie
Dolisie zo ur gêr e Republik Kongo, pennlec'h departamant Niari ha trede kêr ar vro.
Tu vuò fà l'americano
Tu vuò fà l'americano ("Te 'fell dit c'hoari da Amerikan") zo ur ganaouenn napolitanek savet e 1956 gant Renato Carosone evit an ton ha Nicola Salerno evit ar son. Mesket eo sonerezh swing ha jazz d'ober ur boogie woogie.
Dolisie
Savet e voe e 1934 evit bezañ ul lec'h-arsav war an hent-houarn a gas eus Pointe-Noire da Vrazzaville. Anvet e voe diwar Albert Dolisie, ur c'henlabourer da Pierre Savorgnan de Brazza. Etre 1970 ha 1991 e voe adanvet Loubomo a-raok bezañ adlakaet en hec'h anv kent.
Tu vuò fà l'americano
An doare orin gant Carosone a glever er film Totò, Peppino e le fanatiche gant Mario Mattoli (1958), hag adarre e La baia di Napoli gant Melville Shavelson, ma weler Sophia Loren o tañsal dirak Clark Gable.
Conway Twitty
Conway Twitty eo anv-micher Harold Lloyd Jenkins (1933 – 1993) a oa ur c'haner sonerezh country stadunanat. Etre 1971 ha 1976 e kanas alies gant Loretta Lynn.
Jorjiz
Ar Jorjiz (jorjieg: ქართველები kartvelebi) zo ur bobl a zo hec’h orin e Jorjia.
Les Arcs
Les Arcs zo un anv-lec'h gallek e Bro-C'hall:
Guiomar Madalena de Sá Vasconcelos Bettencourt Machado e Vilhena
Guiomar Madalena de Sá Vasconcelos Bettencourt Machado e Vilhena (Funchal, Mae 1705 – 1789), anavezet evel an ilustríssima senhora ("an itron brudet-meurbet"), a oa ur vaouez a renk uhel e Madeira en.
Bamingui-Bangoran
Bamingui-Bangoran zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika, e norzh ar vro. Harzoù en deus gant Tchad.
Zignago
Zignago  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Puy-de-Serre
Puy-de-Serre a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Ana Guiomar
Ana Guiomar Dias Reis Pereira (Torres Vedras, Ramalhal, 26 Eost 1988) zo un aktourez portugalat.
Maite Carranza
Maite Carranza Gil-Dolz del Castellar, ganet e 1958 e Barcelona, zo ur skrivagnerez katalan evit ar yaouankiz. Brudet eo he stirad La guerra de las brujas ("Brezel ar sorserezed"), troet en ouzhpenn ugent yezh.
Saint-Guillaume
Saint-Guillaume zo un anv-lec'h gallek.
Niver an dud marvet abalamour d'ar Brezel-bed kentañ hervez monumantoù ar re varv en Il-ha-Gwilen
Setu amañ un daolenn hag a ziskouez niver an dud marvet abalamour d'ar Brezel-bed kentañ hervez monumantoù ar re varv en Il-ha-Gwilen (Breizh).
Lego House
Lego House zo ur single gant ar c'haner ha sonaozer Ed Sheeran deuet er-maez e kreiz ar bloavezh 2011.
Lamotte-Beuvron
Lamotte-Beuvron a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
23,34 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 4 767 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Pascal Bioulac da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Konrad Fiałkowski
thumb|Konrad Fiałkowski e [[2014.]] Konrad Rafał Fiałkowski, bet ganet d'an 29 a viz Kerzu 1939 e Lublin (Polonia) hag aet da Anaon d'an 23 a viz Du 2020 e Vienna (Aostria), a oa un ijinour arbennik war ar stlenneg, ar sturoniezh hag ur skrivagner polonek skiant-faltazi.
E vuhez
Goude bezañ kroget gant e studi en e gêr c'henidik e tapas e zoktorelezh e Varsovia e 1964 a-raok dont da vezañ kelenner eno. N'eo nemet adalek 1956 ma krogas da sevel danevelloù, embannet er gelaouenn Dookoła Świata peurgetket. Ne skrivas nemet daou romant skiant-faltazi : Homo Divisus (embannet e miz Genver 1981 e Varsovia) hag Adam, jeden z nas (embannet e 1986).
Anciennes complaintes de Bretagne
Anciennes complaintes de Bretagne zo ul levr gallek gant André Markowicz ha Françoise Morvan e 2010, diwar-benn ar gwerzioù brezhonek an XIXvet kantved, hag embannet gant Editions Ouest-France e 2010.
El levr e kaver, ouzhpenn skrid an oberourien, un dastumad gwerzioù brezhonek, dibabet ha troet, hervez a lenner,  gant Marthe Vassallo, hag un toullad brav a gartennoù-post kozh.
E peurunvan eo skrivet lodenn vrezhonek al levr.
Syzygy (Coney)
Syzygy (Sizigiezh) a zo ur romant skiant-faltazi saoznek savet gant ar skrivagner breizhveuriat Michael G. Coney (1932-2005), embannet e 1973 gant Ballantine Books (New York).
An doare gallek
Troet e oa bet e galleg gant Georges H. Gallet (1902-1995) ha skeudennaouet golo al levr gant Bruce Pennington (1944-). Embannet e voe gant Albin-Michel (Syzygie an titl anezhañ) e-kerzh eil trimiziad 1975 : gant an oberenn-mañ eo e krogas an dastumad Super-Fiction, renet gant Gallet ha Jacques Bergier (1912-1978).
An danvez
Ar blanedenn Arcadia he deus c'hwec'h loarenn, amestezioù ezkreizadel da bep hini anezho. Bep daou vloaz ha hanter-kant ec'h en em gavont : ar c'hejadur-mañ — ur sizigiezh — a vez pennkaoz da vareoù-mor ramzel ha gwastus. Gwashoc'h 'zo avat... Lakaet e vez diaes annezidi Arcadia ivez, en un doare iskis, gant galloud amreizh dedennerezhioù kenaozet ar c'hwec'h loarenn. N'eus nemet kant tregont vloaz ma oa bet trevadennet ar blanedenn ha warni nebeut a dud gouest da zerc'hel soñj eus ar pezh a oa tremenet evit gwir e-kerzh ar sizigiezh diwezhañ — daou vloaz ha hanter-kant abretoc'h. Hag evit ar re all, kozh a-walc'h da gaout soñj eus an darvoudoù, e tiskouezont bezañ amlavar. Hag emañ o tostaat ar prantad m'en em gavo ar c'hwec'h loarenn adarre...
Viana do Alentejo
Viana do Alentejo zo ur gumun eus Portugal e distrig Évora, en Alentejo (Alentejo Central), ha  2 529 a dud a oa eno e 2021.
Whitley Stokes
Whitley Stokes (28 C'hwevrer 1830 - 13 Ebrel 1909) zo ur yezhoniour genidik eus Iwerzhon hag en deus labouret war dachenn ar yezhoù keltiek, an iwerzhoneg hag ar c'herneveg dreist-holl.
Buhez
Mab e oa da William Stokes, a oa medisin ha kelenner e skol-veur Dulenn. Studioù a reas e Trinity College e Dulenn ha mont da alvokad e 1855.
E 1862 ez eas da labourat da Indez, m'en devoe kargoù er velestradurezh saoz. E 1877 e voe anvet da guzulier e-kichen besroue Indez. Neuze e voe karget da sevel skridoù lezennoù. E 1879 e voe anvet e penn ar Bodad war lezennoù Indez, a-raok distreiñ da Vreizh-Veur e 1882. E 1887 e tapas meur a ziplom er skolioù-meur hag anvet e voe da ezel er British Academy koulz hag en Institut de France.
Labouret en deus Whitley Stokes war ar yezhoù keltiek, en Indez hag e Bro-Saoz. Studiañ hag embann a reas testennoù kozh en heniwerzhoneg, krenniwerzhoneg ha kerneveureg. Kalz eus e studiadennoù a voe embannet e-barzh kelaouennoù evel ar Revue Celtique pe an Archiv für celtische Lexicographie ha kelaouennoù all c'hoazh hag a blede gant ar studioù keltiek.
Konrad
Konrad zo un anv-badez alamanek.
L'Abeille de la Nouvelle-Orléans
L’Abeille de la Nouvelle-Orléans, pe L'Abeille ent-berr, a oa ur gazetenn c'hallek embannet e New Orleans, e Stadoù Unanet Amerika, eus 1827 betek 1923.
Embannet e voe an niverenn gentañ eus ar gazetenn c'hallek-se e New Orleans, e Louiziana, d'ar 1añ a viz Gwengolo 1827. Tri miz goude an deroù e voe ouzhpennet ul lodenn e saozneg (The New Orleans Bee). Ha dont a reas er-maez er stumm divyezhek-se betek 1872. Da neuze e voe paouezet gant al lodenn saoznek ha dont a rae er-maez e galleg hepken. E-pad un nebeud mizioù (1829-1830) e voe embannet pennadoù spagnolek ivez (La Abeja). Teir gwech ar sizhun e teue er-maez da gentañ ha goude ur pennad amzer e teuas er-maez bemdez. Paouez a reas da zont er-maez e 1925.
Jefferson Davis
Jefferson Finis Davis (3 a viz Even 1808 – 6 a viz Kerzu 1889) a oa ur politikour], un ofiser hag un istorour stadunanat.
Bez' e voe dileuriad ha senedour evit ar Mississippi. Anavezet eo dreist-holl evit bezañ bet prezidant Stadoù Kengevreet Amerika e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.
Kemeret en doa e karg steuñv brezel ar Stadoù Kengevreet met ne zeuas ket a-benn da gavout ur strategiezh a c'hellje trec'hiñ Stadoù an unaniezh, a oa niverusoc'h ha gant un nerzh greantel kalz brasoc'h.
Andrew Wiles
Andrew John Wiles (ganet d'an 11 a viz Ebrel 1953 e Cambridge, e Bro-Saoz) zo ur matematikour saoz hag ur c'helenner enklask e skol-veur Oxford. Arbennikaet eo war damkan an niveroù. Brudet eo abalamour m'en deus lakaet anat teorem Fermat e 1994. Resevet en deus ar priz Abel e 2016.
Montoire-sur-le-Loir
Montoire-sur-le-Loir a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
21,02 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 4 271 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Guy Moyer da vaer.
Saint-Laurent-Nouan
Douaroniezh
60,98 km2 eo gorread ar gumun.
Montoire-sur-le-Loir
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Saint-Laurent-Nouan
Poblañs
War-dro 4 388 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Christian Lalleron da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Richard Hughes Williams (Dic Tryfan)
Richard Hughes Williams (1878 – 26 a viz Gouere 1919), pe Dic Tryfan hervez e anv-pluenn, a oa ur skrivagner kembraek, ganet e Rhosgadfan, e Sir Gaernarfon, e gwalarn Kembre. Skrivet en deus danevelloù ma kont buhez tud ar mengleuzioù mein-glas el lodenn-se eus Kembre.
Saint-Josse-sur-Mer
Saint-Josse ez ofisiel, Saint-Josse-sur-Mer a-wezhoù, a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall), er vro a oa kontelezh Ponthieu gwechall.
Istor
Judog e brezhoneg, Josse e galleg, ur priñs breizhat, breur da Yezekael, roue Domnonea, a zeuas da benitiour eno er kantved, en amzer ar c'hont Haymon, goude dilezet gantañ e wirioù war gurunenn e vro.
Abati
Savet e voe un abati bihan en kantved el lec'h ma oa marvet. Serret e voe an abati e 1772 ha distrujet e 1789. Ne chom roud ebet anezhañ.
Basse-Kotto
Basse-Kotto zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Republik Demokratel Kongo.
Dont a ra e anv eus hini ar stêr Kotto.
Saint-Aubin (Pas-de-Calais)
Saint-Aubin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Mailh-tenner
Mailh-tenner a vez graet eus un den mailh war an tennañ a-bell gant ur fuzuilh-resisted.
Daou zoare anezho a vez kavet:
Pedenn ar Sul
Pedenn ar Sul, pe ar bedenn-Sul, a reer eus un daolenn goad ma veze skrivet anvioù an dud a lakae lavarout oferennoù e-pad ar sizhun e lod eus ilizoù Breizh.
En iliz-veur Kastell-Paol e weler ur plankenn evel-se ha skrivet BEDEN ZUL warnañ. Pa seller a-dost e weler ez eo kouezhet al lizherennoù AR ha n'eus ket bet kavet e vije ezhomm d'o adlakaat.
Diwar anv ar plankenn-se eo deuet an droienn bezañ lakaet war bedenn ar Sul, a dalvez kement ha sachañ evezh an holl war e anv.
Peider Lansel
Peider Lansel ( e Pisa - e Geneva) a oa ur skrivagner hag ur stourmer evit ar romañcheg. Ganet e voe en Italia, en ur familh deuet eus Sent (Grischun) ha divroet da Italia d’ober o micher kenwerzhourien.
Bez’ e voe unan eus krouerien al Lia Rumantscha, ur gevredigezh savet e 1919 evit difenn ar romañcheg e Suis. Treiñ a reas e romañcheg e-leizh a varzhonegoù e yezhoù all, skridoù gant Nietzsche, Heinrich Heine, Goethe, Nikolaus Lenau pe Mikhail Lermontov. Meur a deskad barzhonegoù a voe embannet gantañ, koulz ha dastumadoù kanaouennoù pobl ha torkadoù pennadoù kazetennerezh, evel Ni Italians, ni Tudais-chs, Rumantschs vulains restar (1913 ha 1917) pe Ils Retorumantschs (1936).
Garedonet e voe e obererezh gant an titl a « zoktor honoris causa » roet dezhañ gant skol-veur Zürich e 1933 ha gant ar Priz Schiller (Grosser Schillerpreis), priz lennegel koshañ Suis, e 1943.
Loeiz IX
Loeiz IX a vez graet eus an dud-mañ
Ameglia
Ameglia zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Kêr Wenn Tel Aviv
32.07778°N, 34.77389°W
Kêr Wenn Tel Aviv (hebraeg העיר הלבנה, Ha-Ir HaLevana) a reer da envel ouzhpenn 4000 savadur mod Bauhaus pe stil etrebroadel bet savet e Tel Aviv adalek ar bloavezhioù 1930 gant arkitektourien alaman ha yuzev a zivroas da Balestina goude ma vije bet tapet ar galloud en Alamagn gant an Nazied. Tel Aviv eo ar gêr ma kaver ar muiañ a savadurioù evel-se er bed a-bezh. E 2003 e voe lakaet ar Gêr Wenn war roll glad ar bed gant (UNESCO), rak "ur skouer dibar eus kêraozañ hag arkitektouriezh penn-kentañ an 20 kantved eo". Gant izili UNESCO e voe meneget ivez penaos e voe azasaet ar stil etrebroadel ouzh sevenadur, hini ha hengoun Tel Aviv. Gant Bauhaus Center Tel Aviv e vez aozet gweladennoù ar savadurioù-se.
Vezzano Ligure
Vezzano Ligure zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Cornelia Supera
Cornelia Supera a oa pried an impalaer roman Aemilianus, en. He fried a gemeras ar galloud en 253.
N'eo anavezet nemet dre ar pezhioù moneiz. Diverket e voe anv an daou bried diwar ar monumantoù war urzh an impalaer Valerianus Iañ.
Haute-Kotto
Haute-Kotto zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Soudan ha Su-Soudan.
Riccò del Golfo di Spezia
Riccò del Golfo di Spezia zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
51vet Rujumant Kanolierezh (lu gall)
Ar 51vet Rujumant Kanolierezh (51e régiment d'artillerie) a oa ur rejumant eus an tirlu gall (lu gall). thumb|267x267px
Ger-stur
AGE QUOD AGIS
Haute-Kotto
Dont a ra e anv eus hini ar stêr Kotto.
Ke (sant)
Sant Ke a vefe ur manac'h brezhon eus an Hen Ogledd. Roud a gaver anezhañ e Kembre, e Kernev-Veur hag e Breizh.
Roet en defe e anv da ziv barrez anvet Sant-Ke e Breizh : Sant-Ke-Perroz, e Treger, ha Sant-Ke-Porzh-Olued, e Goueloù ; kenkoulz ha da Sen Ke e Kernev-Veur.
Saint-Josse
Saint-Josse zo un anv-lec'h gallek, savet diwar an anv Josse, gallekadur anv ar sant brezhon Judog, er VIvet kantved.
Lec'hioù all
Meur a iliz hag a straed Saint-Josse zo ivez:
Tud
Diwar an anv-lec'h ez eus deuet un anv-tiegezh:
Guiomar de Bragança
Guiomar de Bragança (1450 — 15??) a oa ur gontez portugalat er. Merc'h e oa da Fernando I, Dug Bragança, ha Joana de Castro.
Dimeziñ a eure da Henrique de Meneses, 4 kont Viana (Viana do Alentejo), 3 kont Viana (Viana da Foz do Lima, Viana do Castelo hiziv). Ur verc'h o doe, Beatriz de Meneses, a voe 2 kontez Loulé war-lerc'h he zad, ha kontez kenseurt Marialva goude hec'h eured da Francisco Coutinho, 4 kont Marialva.
Mervel a reas Guiomar a-raok ar 15 a viz Ebrel 1517.
Haut-Mbomou
Haut-Mbomou zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Republik Demokratel Kongo ha Su-Soudan.
Dont a ra e anv eus hini ar stêr Mbomou.
Kumrovec
Kumrovec (distaget [] e kroateg) zo ur geriadenn hag ur gumun e hanternoz Kroatia, e županija Krapina-Zagorje. Emañ war ribl ar stêr Sutla, un adstêr d'ar Sava, nepell diouzh harzoù Slovenia. E kumun Kumrovec e oa 1 413 annezad e 2021, met ne oa nemet 267 den o chom er gêriadenn.
Brudet eo Kumrovec dre ma'z eo eno e voe ganet Josip Broz Tito, a zo bet prezidant Republik Kevreadel Sokialour Yougoslavia.
Hunvre ar bloavezh kentañ
Hunvre ar bloavezh kentañ (saozneg : Freshman's dream, ur freshman o vezañ ur studier e bloavezh kentañ ar skol-veur) a reer a-wechoù eus ar gevatalenn faos, ma'z eo n un niver real (dre voaz : un niver anterin pozitivel brasoc'h eget 1). Alies e vez graet ar fazi-se gant deraouidi pa jedont galloudadoù sammadoù niveroù real, pa gred dezho e vez ingalet ar galloudadoù war ar sammadennoù.
Pa vez n=2 eo aezet gwelet abalamour da betra ez eo ur fazi : (x+y)^2 a c'heller jediñ dre implijout an distributivelezh evit kavout a disoc'h reizh : x^2+2xy+y^2. Evit talvoudoù anterin pozitivel n brasoc'h ec'h eo ret jediñ dre formulenn binom Newton.
Hypopyrrhus pyrohypogaster
Hypopyrrhus pyrohypogaster a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Hypopyrrhus an hini eo.
John Doe
John Doe evit ar baotred, ha Jane Doe evit ar merc'hed, eo an anv roet, dre ziouer, e SUA, d'an dud pa n'anavezer ket o anv. Kement-se a lavarer eus tud kollet o anaouedegezh pe o eñvor ganto, pe eus korfoù-marv dianav pa vezont degemeret en un ospital.
Hypopyrrhus pyrohypogaster
Anvet e voe Cassicus pyrohypogaster (kentanv) da gentañ-penn (e 1847) gant an dastumer gall Léonce de Tarragon (1813-1897).
John Doe
John Roe ha Jane Roe a vez implijet ivez en hevelep degouezhioù.
Eugénia Câmara
Eugénia Infante da Câmara (Lisboa, — Rio de Janeiro, ) a oa un aktourez portugalat ha brazilian, ur varzhez, ur skrivagnerez pezhioù-c'hoari hag un droourez.
John Doe
Gant an anvioù-se ivez e vez graet evit komz eus un den hag a c'hellfe bezañ n'eus forzh piv er straed, evel Yann Beanv e brezhoneg.
Hypopyrrhus pyrohypogaster
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh.
Eugénia Câmara
Ganet e oa e Lisboa e 1837. E 1859, da 22 vloaz, e tegouezhas e Rio de Janeiro gant ar gompagnunezh c'hoariva renet gant Furtado Coelho, he serc'heg. C'hoari a reas eno, er bloavezh-se en-eeun, er Ginásio Dramático.
John Doe
Orin hag implij
Meneget eo an anv John Doe adalek 1768 e lezennoù Breizh-Veur, al « Lezenn voutin » (Common law). Enno e veze graet John Doe eus ar c'hlemmer dianv pe na fell ket dezhañ dikuliañ e anv, pa vez graet Richard Roe eus an tamallad pa vez dianav e anv ivez.
En SUA hag e Kanada dreist-holl e reer gant an anvioù-se hiziv an deiz ; gant Joe Bloggs pe John Smith e reer er Rouantelezh-Unanet, en Aostralia hag e Zeland-Nevez – er vro ziwezhañ-mañ e c'hall talvezout evit "un den kozh", pe evit "n'eus forzh piv" evel an anv rumm Everyman ("pep gwaz").
Eugénia Câmara
E 1863] ez eas gant kompagnunezh Eugênia da [[Recife, ha c'hoari a reas eno en Teatro Santa Isabel. E 1866 e teuas da vout serc'h Antônio Frederico de Castro Alves. E 1867 e veve gant ar barzh e Barro, hag e miz Mae ez ejont da Vahia.
Hypopyrrhus pyrohypogaster
Annez
Emañ brosezat ar spesad en Andoù Kolombia.
Eugénia Câmara
Film
Er film Vendaval Maravilhoso, renet gant José Leitão de Barros e 1949, e oa c'hoariet Eugénia Câmara gant ar ganerez hag aktourez Amália Rodrigues.
Cornelia
Cornelia zo un anv latin roet d'ar merc'hed hag a gaver e meur a yezh hiriv.
Steven Brioude
Steven Brioude pe Steven Gévaudan, pe Stephanus, marvet en 970, a voe beskont Gévaudan eus 954 betek 970. Mab e oa da v-Beltram, beskont Gévaudan, ha da Emilgarde.
Gouarn a rae Saint-Julien de Brioude ha Mende, mestr e oa war greisteiz Aovergn. Ne oa ket kont Gévaudan, petra bennak ma en doa galloud kement hag ur c'hont, ha ne voe roet an titl-se nemet meur a gantved goude.
CMA CGM Kerguelen
Ar CMA CGM Kerguelen a zo ul lestr douger-endalc'herioù eus ar re vrasañ pa oa ar pempet brasañ pa voe savet e 2015, gant 398 metr hed ha 54 m led. 17 722 endalc'her a c'hall bezañ douget gantañ. Savet eo bet e Korea ar Su evit ar gompagnunezh c'hall CMA CGM ha badezet en Havr-Nevez d'an 12 a viz Mae 2015.
An anv
Anvet eo war-lerc'h Youenn Kergelenn, moraer hag ergerzher breton.
Istor ar vag
Ar vag a zo perc'hennet gant an embregerezh dezougen war vor CMA CGM staliet e Marselha.
Maeronez ar vag a zo Catherine Hayot, Catherine Brichant he anv gwirion, gwreg Bernard Hayot ez eo he. Badezet ez eo bet ar vag gant ar frazenn "Je nomme ce navire CMA CGM Kerguelen, que Dieu le bénisse ainsi que tous ceux qui sont et seront à bord."
Sigismund II Aogust
Sigismond II Aogust, pe Zygmunt II August e poloneg, pe Zygimantas Augustas e lituaneg, ganet d'ar 1añ a viz Eost 1520 e Krakow ha marvet d'ar 7 a viz Gouhere 1572 e Knyszyn a voe dug-meur Lituania eus 1544 da 1572 roue pologn eus 1548 da 1572.
E vuhez
Mab e oa da Sigismond Iañ an Henañ ha d'e bried Bona Sforza. Roue e voe war-lerc'h marv e dad.
E varv
Mervel a reas d'ar 7 a viz Gouhere 1572 e Knyszyn.
Dimezioù
Bugel ebet n'en doe, ar Jagellon diwezhañ anezhañ, gant hini ebet eus e deir gwreg.
Teir gwech e timezas:
Arcola
Arcola zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Marine Lavigne
Marine Lavigne zo ur ganerez vrezhonek eus Bro Douarnenez bet ganet e 1998. Savet eo bet e Poullann en ur familh eus ar C'hap hag eus Karaez. En hentenn divyezhek ar skol François-Guillou e Douarnenez he doa desket brezhoneg hag eno e oa bet lakaet da ganañ evit ar wezh kentañ. E skolaj Diwan Kemper he doa desket ar c'han ha diskan gant Louise Ebrel. Kanerez a-vicher eo abaoe 2022, goude an Eurovision.
Obererezh
Skrivet he doa pozioù ar ganaouenn Betek an trec'h evit ar Redadeg 2018. Er memes bloaz, gant he strollad An Teir, stummet gant div vignonez eus ar skolaj, he doa savet asambles gant sonerien all ar strollad Eben hag embannet ur bladenn er bloaz war-lerc'h. Brudet eo ar strollad evit e ganaouennoù benelour savet diwar tonioù hengounel.
E 2022 e oa bet choazet ar strollad Alvan & Ahez, bodet goude emgav Lavigne gant Alexis Morvan e Roazhon, da vezañ kannaded Frañs en Eurovision gant ar ganaouenn Fulenn. Paouezet he doa he studioù e Roazhon evit bezañ kanerez ha skrivagnerez a-vicher.
Ramillies (Norzh)
Ramillies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Bered ar C'hommonwealth : Ramillies British Cemetery
Ur vered eus ar Brezel-bed kentañ eo. 93 bez a oa er vered da gentañ, eus ar prantad etre an 30 a viz Gwenholon 1918 hag ar 17 a viz Here 1918; degaset e voe bezioù all eus Escaudœuvres Convent Cemetery hag ur bez (hini eus ur Sinaat ezel eus ar Chinese Labour Corps) eus bered alaman Malincourt goude an arsav-brezel eus an 11 a viz Du 1918 .
Pennhêr
Ur pennhêr, pe pennhêrez, eo bugel henañ un tad (peurvuiañ) hag ur vamm (a-wechoù), hag a vo dezhañ, evel hêrezh, an darn vrasañ eus o madoù war-lerc'h o marv. Dre un testamant eo e vez legadet madoù d'un hêr pe d'ur pennhêr.
A-wechoù e vez lavaret pennhêr eus ar bugel nemetañ hag en devo an holl vadoù. Klask a veze gwechall war ar pennhêrezed gant ar baotred yaouank.
Ur pennhêr dibennet zo ur pennhêr a goll e renk hag ar madoù en devoa da-gaout dre ma'z eus bet anvet ur pennhêr all.
Beverino
Beverino zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Loeiz VIII
Loeiz VIII a vez graet eus an dud -mañ
Antônio Frederico de Castro Alves
Antônio Frederico de Castro Alves, ganet e Curralinho (adanvet "Castro Alves" e 1900), Cachoeira, Bahia, e 1847 ha marvet en Rio de Janeiro e 1871), zo ur barzh romantel ha republikan brazilian eus an kantved, hag a skrivas a-enep ar sklaverezh.
E vuhez
Mab e oa da Antônio José Alves, ur mezeg, ha da Clélia Brasília da Silva Castro, merc'h da José Antônio da Silva Castro (lesanvet "Periquitão"), a en em gannas e 1821-1823 da goulz Seziz Salvador.
La Chaussée-Saint-Victor
La Chaussée-Saint-Victor a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Antônio Frederico de Castro Alves
E vuhez
En 1853 e voe skoliet e-barzh ar c'h-Colégio Sebrão, renet gant Abílio César Borges, Baron Macaúbas. Eno e teuas da vout mignon da Ruy Barbosa.
La Chaussée-Saint-Victor
Douaroniezh
6,63 km2 eo gorread ar gumun.
Antônio Frederico de Castro Alves
E vuhez
En 1862 e krogas gant studioù war ar Gwir e Skol-veur Recife. D'ar mare-se eo e stagas da skrivañ e varzhonegoù kentañ, Os Escravos hag A Cachoeira de Paulo Afonso.
La Chaussée-Saint-Victor
Poblañs
War-dro 4 489 a dud a zo o chom eno e 2016.
Antônio Frederico de Castro Alves
E vuhez
E 1866 e varvas e dad. ur pennad goude e reas anaoudegezh gant an aktourez portugalat Eugénia Câmara a voe serc'h dezhañ
La Chaussée-Saint-Victor
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Stéphane Baudu da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Antônio Frederico de Castro Alves
E vuhez
E 1867 e kuitaas Recife da zistreiñ da Bahía, ma skrivas Gonzaga. Alese ez eas da Rio de Janeiro, ma reas anaoudegezh gant José de Alencar, Francisco Otaviano ha Machado de Assis.
Diwezhatoc'h ez eas da chom da São Paulo ma en em vode politikourien ha skrivagnerien a bouez, evel Rui Barbosa, Joaquim Nabuco, Rodrigues Alves, Afonso Pena ha Bias Fortes.
E deroù liz Du 1868 e oa aet da chaseal e trowardroioù kêr, pa voe gloazet e droad gant un tenn, ma voe ranket troc'hañ e droad kleiz outañ.
Vernazza
Vernazza zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Cornelia Africana
Cornelia Africana (war-dro 189 kent JK - war-dro 100 kent JK) a oa merc'h da Scipio Africanus, ar jeneral roman a voe trec'h war Hannibal Barca, ha mamm ar Gracchi brudet en istor Henroma.
En eñvor ar Romaned e oa skouer ar vamm roman oc'h ober war-dro deskadurezh he mibien evit ma vijent ar re wellañ en o bro. Hi eo ar c'hentañ Romanez a voe enoret gant un delwenn arem.
Loeiz VII
Loeiz VII a vez graet eus an dud -mañ
Contres
Contres zo anv gallek div gumun c'hall:
Bolano
Bolano  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Montrichard Val de Cher
Montrichard Val de Cher a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Bourré ha Montrichard.
Melestradurezh
E 2016 e voe dilennet Jean-Marie Janssens da vaer. Dilennet e oa da senedour e miz Here 2017.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Frank Michler Chapman
Frank Michler Chapman, bet ganet d'an 12 a viz Mezheven 1864 e West Englewood, New Jersey (Stadoù-Unanet Amerika (SUA)) hag aet da Anaon d'ar 15 a viz Du 1945 e New York (SUA), a oa un evnoniour ha naturour stadunanat.
E 1933 e voe paket Medalenn Brewster gantañ digant American Ornithologists' Union (Unvaniezh an Evnoniourien Stadunanat).
Kémo
Kémo zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Republik Demokratel Kongo.
Parmoptila
Parmoptila a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1859 gant an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869).
O c'havout a reer holl en Afrika.
Kib vell-droad Breizh
Aozet e vez Kib vell-droad Breizh gant Kevre mell-droad Breizh evit an holl gleuboù amatour (betek ar Rummad a Enor) a ya d'en ober, da lâret reoù Aodoù-an-Arvor, Su Penn-ar-Bed, Norzh Penn-ar-Bed, Il-ha-Gwilen ha Mor-Bihan.
Donna Leon
Donna Leon (ganet e Montclair, New Jersey, d'an 28 a viz Gwengolo 1942) a zo ur skrivagnerez stadunanat.
Borinquen
Borinquen zo anv meur a lec'h hag a denn da enez Puerto Rico.
Niergnies
Niergnies zo ur gumun e departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Niergnies Communal Cemetery
Marvet int d'ar 7 a viz Genver 1918 e-pad ar Brezel-bed kentañ. Nijourion er Royal Flying Corps e oant o-daou .
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Sala
Sala zo un anv-lec'h a vez kavet e meur a vro.
Meur a gumun zo:
Josse
Josse zo un anv-badez gallek, deuet eus an anv latin Judocus, bet savet diwar an anv-badez brezhonek Iudoc pe Judog.
Anv-tiegezh
Un anv tiegezh eo Josse, e Breizh hag e Bro-C'hall