cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Organeg daskemmet he genoù
Mezegadur arnevez
Yaouank c'hoazh e vez ar yoc'hennoù pa vez deznaouet ar c'hrign-bev abred a-walc'h, aesoc'h eo o lemel neuze hep distrujañ kelligoù yac'h ar bevedeg klañv. Daou deknik a implijer peurliesañ war ar bazenn-ze : ar c'himigurañ hag ar skingurañ ; krog eur d'ober gant teknikoù genetek ivez. Gant danvezennoù kimiek e vez pistriet ar c'helligoù klañv a baota buanoc'h eget ar re yac’h. Efedus eo an teknik-mañ, met kelligoù yac’h a vez taget ivez rak dre red ar gwad e vez kaset ar pistri, ne vez ket enstrilhet war-eeun er yoc’henn peogwir ne c'heller ket en ober peurliesañ. Klask a reer lazhañ ar yoc'henn dre skinoù X, skinoù gamma pe un hordennad elektronoù pe bezañ ar resisañ posupl, betek ar yoc’henn. Ar skin-se, kemmgenel kennañ, a lako da vezañ diefedus ul lodenn vras eus genoù ar c’helligoù taget, ar pezh a zegaso o distruj. Na vez ket bewech distrujet an holl gelligoù, hag a-wechoù e tegas un doare krign-bev all.
Ugent vloaz zo e voe soñjet implijout an enepkorfoù monoklonel evit klask distrujañ ar c’helligoù yoc’hennus. Er c'helligoù a zo war-benn ar yoc'hennoù e vez alies molekulennoù a zo antigenoù na gaver nemet dibaot a wech war ar c’helligoù yac’h. Amreizh, ezreol eo ar c’helligoù-se neuze, e-keñver ar re yac’h.
A oa gwashoc'h, antikorfoù bet enaozet gant logod a veze implijet, setu e vezent lakaet de elfennoù estren gant ar bevedeg, ha skarzhet diouzhtu. Abegoù all a oa da gement-se marteze : antigenoù an antikorfoù ne oant ket gwall estren d'ar bevedeg e gwirionez, rak kar da c'henoù e c'helligoù e oant, met direizh e oa o neuz kentoc'h ha neuze ne veze ket lanket argerzh ar reizhiad imunekaat evit distrujañ ar c’helligoù klañv, a oa aotreet neuze da chom er bevedeg. Daoust d'an anadenn-se ez eo gouest reizhiad imunekaat forzh pe vevedeg yac'h da zistrujañ yoc’hennoù nevez-c'hanet, soñjet ez eus bet neuze arverañ an antikorfoù evit treuzkas danvezennoù pistrius betek ar c’helligoù yoc’hennek.
Toksinoù (protein pe anvezennoù kimiek) a ouzhpenner d'an antikorfoù kent o ensiklañ en un den klañv, ha mont a ra neuze an antigenoù betek ar c’helligoù yoc’hennel. Efedus eo bet an teknik-mañ war al loened, ha war an dud ivez diwezhatoc'h.
Un eil teknik zo bet kavet c’hoazh : enframmañ e penn un antikorf ur seurt gwask kimiek a c’hell derc'hel un ionenn houarn en un doare padus. Peget e vez neuze un atom skinoberiant ouzh pep antikorf. N’en em stago ar strollad atom-antikorf nemet d’ur gellig yoc’hennel, ar pezh a ro tro da c'houzout dre skinlun pelec’h resis emañ ar yoc’henn-se. Mar treuzkaser kalz koubladoù ionenn-antikorf e vez ken efedus ar mezegadur-se hag ur skinguriadur klasel.
Diefed avat eo bet an teknik-se war yoc'hennoù an ilgreiz, rak dic'houest e oa ar c'houbladoù-ionenn-antokorf da ziforc'hañ ar c'helligoù klañv diouzh ar re yac'h : distrujet e voe an holl neuze.Klasket eo bet implijout an teknik-maén evit parreañ deus yoc’henn ar pankreas, met n’eo ket bet efedus, rak na veze ket annavezet gant an antikorf peseurt kelligoù oant yac’h, ha peseurt reoù na vezent ket. Distrujet e vezent holl.
Soñjet eo bet ivez stagañ ur « gen lazher » e penn an antikorf, da lavarout eo ur gen eo lazhañ ur gellig e gefridi naturel : pa anavez an antikorf ar gellig klañv e treuzkas ar gen lazher enni evit he distrujañ. Amprouet eo bet an teknik-se war logod bet kaset enno tammoù yoc’henn lounezh denel, ha bihanaet a-galz eo bet ar yoc’henn.
Pistriusted ar BDG
Pep kemm genetek devoudet en ur vouedenn bennak a c’hell degas riskloù evit bevezerien ar vouedenn daskemmet, dre ar vouedenn-se end-eeun pe dre an aozadoù a zo deveret diouzh ul loen bet debret gantañ ar vouedenn daskemmet. Rekis eo neuze gouzout hiroc'h diwar-benn riskl pep BDG a-raok e lakaat e gwerzh.
Ar pezh a ranker ober neuze eo : A-raok lakaat ur BDG war ar marc’had ez eo ret sevel un teuliad a ro ditouroù a-zivout ar c’hemmoù genetek, pistriusted an aozad, an allergiezhioù a c'hellfe degas. Sañset eur studiañ ha diskouez pistriusted ar BDG : A-c'houde pep daskemm genetek e c’hell c'hoarvezout kemmoù e talvoudegezh mezhurel ur blantenn ; an danvezennoù pistrius a oa er blantenn dija kent an daskemm a c'hell bezañ bet kemmet ivez.
603
Diwar-benn ar bloavezh 603 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Organeg daskemmet he genoù
Pistriusted ar BDG
Diaes-kenañ avat eo arnodiñ un aozad BDG. Kalz dafar zo rekis, war un hirdermen e vez graet an arnodoù, ha ker-ruz e koustont evit ar mare.
603
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 603
Yezhoù noumek ar su
Un is-skourr eus ar yezhoù outoek-aztekek eo yezhoù noumek ar su, ennañ divyezh:
Organeg daskemmet he genoù
Pistriusted ar BDG
Atav e studier ur BDG keñver-ha-keñver gant e stumm naturel, anez ne c'haller ket gwiriekaat ar studiadennoù.
Pa na vez ket kenderc'het a-walc’h eus un danvezenn gant ur blantenn e vez tapet ar gen a zere ha degaset d'ur c'horrvevedeg a enaozo an danvezenn rekis. Met marteze ne vo ket enaozet rik ar memes danvezenn gant ar c'horrvevedeg. Ret eo neuze dielfennañ ar riskloù ha keñveriañ efedoù an div zanvezenn, ha pa vefe bihan-bihan an diforc'h etrezo : pouez ar volekulenn, kemalenn an amindrenkennoù enni, he mont-en-dro bevoniel, he c'hizidigezh e-keñver ar proteazoù, hag all.
Da soñj an enklaskerien e vefe ret arbennikaat ar BDG war hirdermen war al loened en arnodva a-benn gouzout hiroc’h a-zivout efedoù ar BDG war ar reizhiadoù imekaat hag an ardivinkoù-genel. « Pistriegezh war verrdermen » a reer eus ar pezh a c'hoarvez pa vez lakaet meur a wech pe a-hed an amzer loened ul labourva da c'houzañv un danvezenn bistrius ; 28 devezh betek 90 devezh eo padelezh an arnodoù, hervez ur c'homenad resis : Diaezamantoù a c'hall c'hoarvezout neuze : Ar c'homenad-se zo bet lakaet e pleustr war razhed maget gant 15% BDG e-pad çà devezh a-benn studiañ efedoù an ODG war diorroadur o gwiadoù hag o organoù.
603
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 603
Organeg daskemmet he genoù
Pistriusted ar BDG
A-benn un nebeut e c'hallor mont pelloc’h gant ar studioù, a-drugarez da deknikoù nevez. Gouest e vior da anavezout en un doare hollekoc’h levezon an daskemmoù genetek war enaozadur an TRN, ar protein, ar metabolitoù, ha da vezañ gouiziekoc’h e-keñver ar surentez.
Daskor kont an disoc'hoù
A-c'houde ar c'homenad-se n'eur ket sañset lakaat ur BDG e gwerzh mard eus riskl pe riskl evit ar yec'hed a zeu war wel goude an arnodeoù.
Hervez lod skiantourien avat e vefe gwelloc'h kas ar studiadennoù war hiroc'h termen, betek daou vloavezh, da welet hag efedoù noazus all a zeu war wel.
Daoust d'ar studiadennoù don a vez kaset war ur BDG bennak a-raok e lakaat e gwerzh, e seblant bezañ pouezus kenderc’hel da amprouiñ an aozad BDG-se a-benn merzout hag efedoù dic'hortoz a c'hoarvez goude meur a vloavezh. Ret eo derc’hel e kont ivez ar fed ma 'z eus pobladoù a zo kizidikoc’h eget ar re all, ha neuze e ranker chom war ziwall bepred bewech ma vez anv a Bevedegoù Daskemmet o Genoù e lec'h pe lec'h war an Douar.
Rouantelezh swebat Galiza
Rouantelezh swebat Galiza a voe ar stad kentañ da zisrannañ diouzh an Impalaeriezh Roman ha da gognañ pezhioù moneiz e fin Impalaeriezh roman ar C'hornôg. Lec'hiet e oa e Gallaecia hag e norzh Lusitania e voe krouet e 410 ha mont da get a reas e 584 goude un diskar hir. Bihanoc'h e oa eget rouantelezh an Ostrogoted en Italia pe hini ar Vizigoted e Spagn ne voe biken ur galloud bras. Goude ma oa bet aloubet gant ar Vizigoted e voe livet gant Braulio Zaragoza evel "Penn ar c'hornôg en ur vro diskol ma ne glever nemet ar c'horventennoù".
Krouidigezh ar rouantelezh
En em staliañ a reas an alouberien c'hermanek war-dro Braga, Porto, Lugo hag Astorga. Da gêrbenn ar rouantelezh ez eas Braga (Bracara Augusta). Ur meuriad germanek arall, ar Voured a drevadennas ar rannvro etre ar stêrioù Cávado hag Homem. Terras de Bouro e c'halver ar vro-se c'hoazh.
Dilezet buan tre e voe o yezh gant ar Swebiz ha nebeut a roudennoù a chom anezhi. Levezonet he-deus ar portugaleg padal.
Ar rouantelezh bagan
Ar peoc'h a sinas Hermerig gant ar poblañsoù roman lec'hiel ha skouizh gant ar brezel e lezas e dron d'e vab Rechila. Pa aloubas ar Vizigoted al ledenez goude 416 en em astennas rouantelezh ar Swebiz war-du ar reter hag ar c'hreisteiz ha tizhout a reas Merida pe Sevilla. E 448 e varvas Rechila hag e vab, Rechiar hag a oa bet gounezet d'ar feiz katolik a yeas da roue. Faezhet ha lazhet e voe gant ar Vizigoted e 456 ha war zigresk ez eas galloud ar Swebiz goude-se. Ne chomas d'o rouantelezh nemet ar rannvroioù paour ar gwalarn ha disrannet. Disrannet e oa ar rouantelezh d'ar mare-se, war ar seblant.
Gounezet d'ar feiz gatolik
En doareoù liesek e vez livet gounizidigezh ar Swebiz d'ar feiz gatolik en testennoù kozh. Pennskridoù Sened-Iliz Kentañ Brage - a c'hoarvezas d'ar 1 a viz mae 561 - a veneg e voe galvet gant ur roue Ariamir e anv. Tram ma'z eo sklaer e oa katolik ar sened-iliz, disklaeroc'h ez eo an traoù evit ar roue. An dra sur nemetañ a zo en-doa aotret ar sened-iliz. Hervez Historia Suevorum gant Isidoro Sevilla e oa ar swebiz arian ha gounezet e vefent bet d'ar feiz gant ur roue Theodemar e anv gant skoazell Martin Dumio. Hervez Gregor Teurgn, avat e vefe ur roue arall Chararic e anv, en-defe gounezet e bobl d'ar feiz goude ma oa bet yalc'haet e vab a-drugarez da Sant-Martin.
Bugad
Bugad zo un anv-kadarn brezhonek a c'hall aroueziñ :
Rouantelezh swebat Galiza
Fin ar rouantelezh
E 569 e c'halvas Theodemir Sened-Iliz Kentañ Lugo d'ober war-dro an arianegezh tra m'en doa hini Braga graet war-dro ar briskilianegezh. E 570 e argasas Leovigild, roue ar Vizigoted, ar rouantelezh evit ar wech gentañ. Etre 572 ha 574 e aloubas-eñv traonienn an Douro. Ur feur-skrid peoc'h a voe sinet gant ar roue Miro e 575 met e 583 skoazellas hemañ emsavadeg ar priñs katolik Hermenegild. Pa varvas e voe erlerc'hiet gant Eboric met divarrek e voe hemañ da virout e c'halloud ha kaset kuit e voe gant Andeca. Leovigild a implijas an taol-stad-mañ evel un digarez da aloubiñ ar rouantelezh ha kas kuit Andeca. Goude un emsavadeg diwezhañ bleniet gant Malaric e voe staget rouantelezh ar Swebiz ouzh hini ar Vizigoted.
Bugad
Diwar-se ar verb bugadiñ, a dalv :
Kontez Castiglione
thumb|200px|Ar  [[Kontez Castiglione|Gontez Castiglione , poltredet gant Michele Gordigiani.]] Ar gontez Castiglione (Firenze, 22 a viz Meurzh 1837 - Pariz, 28 a viz Du 1899), pe Virginia Oldoini Verasis, Contessa di Castiglione, zo ur briñsez italian a zo bet serc'h d'an impalaer gall Napoleon III.
Rouantelezh swebat Galiza
Liamm diabarzh
Rouaned ar Sueved
Bugad
Bugaderezh zo un anv-kardarn all hag a zeskriv un obererezh a denn d'ar bugadiñ :
Yezhoù tarahoumarek
Un isskourr eus ar yezhoù outoek-aztekek eo ar yezhoù tarahoumarek, ennañ div yezh:
RSS Finnek-Kareliek
Unan eus Republikoù diazez an Unaniezh Soviedel e oa ar Republik Sokialour Soviedel Finnek-Kareliek (finneg: Karjalais-suomalainen sosialistinen neuvostotasavalta), krouet d'an 31 a viz Meurzh 1940 hag aet da get d'ar 16 a viz Mezheven 1956.
D'ar 16 a viz Mezheven 1956 e oa bet enbarzhet e RSKS Rusia, ha deuet da vezañ Republik Sokialour Soviedel Emren (RSSE) Karelia.
Petrozavodsk e oa kêr-benn ar Republik soviedel-mañ.
E gwirionez e oa bet atav ar Garelianed hag ar Finned pobloù bihanniver er republik-mañ, atav nebeutoc'h evit 10% eus ar boblañs.
D'an 13 a viz Du 1991 e teuas da vezañ Republik Karelia, ur rann eus Kevread Rusia.
Kaouenn-dTengmalm
Ar gaouenn-dTengmalm a zo un evn-preizh bihan, Aegolius funereus an anv skiantel anezhañ.Anvet eo diwar an naturoniour svedat Peter Gustaf Tengmalm.
Trolls de Troy
Trolls de Troy zo un heuliad bannoù-treset faltazi harozus.
Gweled en holl
Poblet eo Troy gant tud, trolled ha krouadurioù euzhus pe euzhusoc’h.
Tost an holl dud ’neus ur galloud hud : lakaat ar blev da hiraat, lakaat an dent da gouezhañ, teuziñ ar metalioù, kerzhet war an dour...
Krouadurioù gouez eo an Drolled da gont an dud, sevenet-tre int 'vat d'o c'hont dezhe o-unan. Chaseal a reont tost kement a dremen war-hed o zaol. Kreñv-hardi a-gorf, ne zoujont ket nemeur dra, nemet an dour a c'hallfe - daonet e vo ! - gwalc'hiñ anezhe.
Tetram zo un troll ha ’neus advugelet ur plac’h-den, Waha, ur rouezenn ! En peoc’h e vevont en o bilajenn betek an deiz ma teu un tropellad chaseerion trolled da aloubiñ anezhe ha lakaat anezhe dindan gazel-ge. N’hallont ket en em sevel neuze. Tetram hag e verc’h, ha na oant ket eno pa oa arruet ar gwall reuz-mañ, ac’h a war-glask an tu da dennañ o c’hompagnuned deus dindan gazel-ge ha dieubiñ anezhe.
Yezhoù sonorek
Ur skourr eus ar yezhoù outoek-aztekek eo ar yezhoù sonorek.
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù en skourr-mañ:
Iliz Sant Pêr (Gwiglann)
Iliz Sant-Pêr Gwiglann he deus un tour uhel-tre hag ivez rannoù all dedennus :
« er bloaz 1767, Mathurin Hiacinthe AUTHEUIL, Vikel-vras Bro-Leon, Person Gwiglann, Herve L’HERROU, paeron, Mari Pouliquen, maeronez, Loeiz ha Yann Jacob o deus ma fardet »
Sinagogenn nevez Berlin
Sinagogenn nevez Berlin (Neue Synagoge en alamaneg) lec’hiet e Oranienburger Straße, e Berlin, n’eo ket ur savadur nevez, daoust d’e anv. Savet eo bet en kantved. Abalamour da riskloù surentez, sponterezh hag eneyuzeviezh e vez diwallet a-hed an amzer.
Ar raktres
E-kreiz an kantved e kreskas an niver a yuzevien a oa e Berlin. Tro 28 000 e oant e 1860. Ur sinagogenn nemetken a oa, e Heidereutergasse, nepell eus Hackescher Markt. Re vihan e oa. Ar gumuniezh yuzev a brenas an dachenn e 1856, ha lañset e voe ur genstrivadeg savourien e 1857. Gounezet e voe gant Eduard Knoblauch, ezel eus Akademiezh arzoù Prusia abaoe 1845. Anavaezet e oa gant ar yuzevien, rak kempennet en doa ar sinagogenn gozh, ha savet ivez an ospital yuzev. Met klañv e kouezhas, neuze e voe kemeret e blas gant ur mignon dezhañ anvet Friedrich August Stüler, lesanvet "savour rouaned Prusia". Kregiñ a reas al labourioù d’an 20 a viz Mae 1859. Ar Richtfest (gouel da lidañ fin al labourioù brasañ) a voe aozet e miz Gouere 1861. Goude-se e voe tapet dale. Chom a reas ar chanter a-sav da vare ar brezel a-enep Danmark (1864). Kaer-ruz e voe ivez ar c’hinklañ diabarzh. Da zevezh gouel Roch Hachana, d’ar 5 a viz Gwengolo 1866, e voe digoret ar sinagogenn. Otto von Bismarck a gemeras perzh el lid-digeriñ.
Stankenn darzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen stankenn darzh pe taol tarzh (saoz: glottal stop) evit komz eus ur stankenn darzh divouezh treuzskrivet /ʔ/ gant Lizherenneg Fonetikel Etreboadel hervez ha /?/ hervez reolennoù treuzskrivañ X-SAMPA
Sinagogenn nevez Berlin
Ar raktres
Ar goupolenn bennañ, a-us an trepas degemer, a zo goloet gant delioù aour, ha 50,21 m eo hec’h uhelder. An talbenn eus tu ar straed a zo 29m ledander dezhañ. En holl ez eo 97m donder an dachenn. An talbenn a sko war straed Oranienburger a zo kinklet gant brik ha pri poazh. Priaj livet a zo ivez. A-dreñv savadur an talbenn e kaver ar raksal, (un diahel tro 15 ° a zo abalamour da stumm an dachenn), ar raksinagogenn hag ar sal vras. Raktreset e oa bet e koustfe ar savadur 125 000 taler, a-benn ar fin e koustas 750 000 taler.
Stankenn darzh
Talvezout a ra an taol tarzh da fonem evel n'eus forzh peseurt sonenn all e meur a yezh hag implijet e vez gant meur a hini all evel alofonenn, da lâret eo ne dalvez ket da sonenn leun implijet evit diforc'hañ gerioù, da skouer:
Estreget degouezhioù yezhadurel resis, en alamaneg e vez lakaet un taol tarzh e dibenn pep morfem gantañ ur vogalenn en he fenn, da skouer:
Sinagogenn nevez Berlin
Ar raktres
Er sal vras ez eus 3000 azezenn, 1800 evit ar baotred ha 1200 evit ar maouezed. Liesliv eo an diabarzh, ha sklaer-tre dre ma teu ar gouloù eus prinistri ar c'hostezioù hag eus ar goupolenn. A-fet modernelezh ar savadur e c'haller menegiñ ar frammoù dir, hag a weler da live ar pileroù livet, padal ne vezont ket wgelet da live ar goupolenn vras.
Stankenn darzh
Ne gaver hiatus ebet neuze mag en alamaneg, nag en izelvroeg damheñvel e mont-en-dro er c'heñver-mañ ivez.
Sinagogenn nevez Berlin
Mont en-dro ha distruj
An du enepyuzevien a gavas mezhus ar goupolenn alaouret. E diabarzh ar gumuniezh yuzev e savas reuz ha disemglev ivez. Tud zo a soñjas e oa ken ispisial neuz ar savadur ken e c'hallfe lakaat en arvar kendeuz ar yuzevien er gevredigezh. Yuzevien tost ouzh an hengoun a rebechas mont en-dro al liderezh, kinkladur dibarzh ar savadur hag implij an ograoù a voe staliet e 1868. Ar virourien a guitaas ar sinagogenn e 1869, aozañ a rejont Adass Jisroel ha kuitaat a rejont ar gumuniezh e 1872.
Brenniliz
Brenniliz a zo ur gumun eus Bro-Gerne e Karaez, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh. Emañ e Menez Are, er vroig Bidar.
Ardamezioù
N'ez eus ket, evit ar poent
Sinagogenn nevez Berlin
Mont en-dro ha distruj
E 1885, e teuas ar sinagogenn da vezañ sinagogenn ofisiel yuzevien Berlin.
Biken ken
E-pad pogromoù Nozvezh ar strink (Reichskristallnacht), etre an 9 hag an 10 a viz Du 1938, e krogas izili SA da blantañ tan er sinagogenn. Wilhelm Krützfeld, hag a oa ofiser polis er 16vet brigadenn, a dalas outo. Gervel a reas ar bomperien hag e teujont a-benn da lazhañ an tan. Heskinadennoù a rankas Krutzfeld gouzañv goude-se, hag hiziv an deiz ez eus ur blakenn da zerc'hel soñj eus ar pezh a reas, rak gwall galonek e voe, pa soñjer en endro politikel a oa d'ar mare-se. Implijet e voe en-dro ar sinagogenn azalek miz Ebrel 1939. Touelllivadur a vo lakaet ouzh ar goupolenn e-pad an brezel. Al lid relijiel diwezhañ a voe aozet d'an 30 a viz Meurzh 1940. Goude-se e voe dalc'het ar sinagogenn gant an arme, hag enni e voe berniet dafar.
Da nozvezh an 23 a viz Du 1943 e voe distrujet d avat ar sinagogenn, pa voe taolet bombezennoù gant kirri-nij Royal Air Force. Ur gumuniezh yuzev nevez a voe aozet goude ar brezel, hag an izili anezhi en em vodas e savadur melestradur ar sinagogenn, dr ema ne oa ket bet distrujet. O fal a oa adreiñ lañs d'ar yuzevelezh e Berlin, hag ivez da brientiñ divroañ ar yuzevien a felle dezho mont da Israel pe d'ar Stadoù-Unanet. Lodennoù distrujet a sinagogenn a voe diskaret da vat e-pad an hañv 1958, ha ne chome nemet al lodenn a skoe war straed Oranienburger.
Centrum Judaicum
Pa voe aozet darvoudoù da-geñver 50 vloaz Nozvezh ar strink e profitas yuzevien Berlin evit reiñ lañs da "Centrum Judaicum – Neue Synagoge Berlin". D'an 10 a viz Du 1998 e voe staliet tamm maen kentañ ar savadur a oa da zont. Meur a raktres a voe kinniget. Ne voe ket miret an hini e bal adlakaat ar sinagogenn evel ma oa a-raok, rak adkaset e vefe bet eñvorennoù fall an amzer dremenet. Ar pal a oa kentoc'h lakaat war wel perzhioù dibar ar savadur a-fet savouriezh, hag an distruj a oa bet. Miret e voe neuze an talbenn a sko war straed Oranienburger hag ar goupolenn alaouret bennañ. Lodennoù eus ar savadur kozh a hag a zo bet adkavet a zo bet lakaet war wel. A-dreñv ar savadur ez eus bet lakaet tammoù maen da ziskouez pelec'h e oa ar sinagogenn gozh. Echuet e voe al labourioù e 1993, ha digoret e voe ar savadur ez-ofisiel d'ar 16 a viz Kerzu 1994. Ouzhpenn ar sinagogenn hg alec'h gouestlet d'ar pedién e kaver meur a dra, evel un oaled deskadurezh ha sokial, pretioù kasher hag un diskouezva. A-hed an amzer e c'halle rivez gwelout un dsikouezadeg diwar-benn buhez ar yuzevien e Berlin. Anvet eo an diskouezadeg “digor frank an dorioù din” diwar ur frazenn tennet eus ar Bibl, hag a zo ivez skrivet ouzh an talbenn.
Pleurdud
Pleurdud a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan.
Douaroniezh
War lez ar Skorf emañ Pleurdud.
Stankenn darzh
Hervez dielfennadur fonologel yezhonourion/ezed 'zo e rank pep silabenn kregiñ gant ur gensonenn atav e sinaeg mandarinek hag e vietnameg ha pa n'eus kensonenn ebet all e krog ur silabenn dre ret gant un taol troc'h-avel. N'eo ket ur fonem er yezhoù-mañ nueze dre ma ne degouezh nemet el lec'h-se pa vank ur gensonenn all, da skouer:
Pleurdud
Anv
Gerdarzh
Stankenn darzh
E meur a rannyezh saoznek e talvez an taol tarzh da alofonenn evit fonemoù all er pausa (pe e dibenn ur ger) ha/pe dirak ur gensonenn all pe c'hoazh etre vogalennoù, dreist-holl /t/ met ivez a-wezhioù /k/, da skouer habit ("boaz") ha cat ("kazh"), bottle ("bouteilh") ha fatter ("druzoc'h"; "tevoc'h") a c'hell bezañ distaget:
Setu un nebeud skouerioù eus ar yezhoù a ra gant an taol tarzh evel ur fonem:
Pleurdud
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed
Yezhoù noumek ar c'hornôg
Un is-skourr eus ar yezhoù outoek-aztekek eo yezhoù noumek ar c'hornôg, ennañ div yezh:
Setques
Setques e galleg, Zetteke e flandrezeg, a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Hermaville
Hermaville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Republik Poblel Tannou Touva
Ur Republik Soviedel verrbad e oa Republik Poblel Tannou Touva (ruseg : Тувинская Народная Республика), bet krouet e 1921 war takad ez-Touva (anvet ivez Uryanc'hayskiy Krai) hag aet da get e 1944.
Trec'h e oa bet an Arme Ruz war Douva e miz Genver 1920 ha addisklêriet e oa bet emrenerezh Touva.
E Belotsarsk (ruseg: Белоцарск) e voe staliet ar gêr-benn, deuet da vezañ adanvet Kyzyl ("Ruz" er yezhoù turkek ; kirillek : 'Кызыл').
Sinet e voe ur feur-emglev etre an Unaniezh Soviedel ha Republik Poblel Mongolia e 1926 o kadarnaat statud emren Tannou Touva.
Donduk Kuular e voe Pennmaodiern kentañ Touva, ha gantañ e voe lakaet ar voudaegezh da relijion ofisiel ar Republik. Klask a reas ivez herzel ouzh ar Rusianed da vont d'en em staliañ er vro o kas gante eno propaganda soviedel en ur glask stardañ liammoù gant Mongolia. Muioc'h-mui e tisplije an emzalc'h -se da Rusia hag a-benn ar fin e voe harzet ha barmet Kuular d'ar marv e 1929. E 1930 e voe dilennet gant Rusia pemp ezel eus Skol-Veur Gomunour Labourerion ar Reter (KTUV) da vezañ komiserion dreistordinal. Feal-tre e oant e-keñver Stalin ha naetaet e voe gante Strollad Komunour Touva dre skarzhañ un drederenn eus e izili. Kaset e voe war-raok ivez ar politikerezh kenstrollañ ha mac'het e voe war ar voudaegezh hag ar chamanegezh o klask stourm enep ar relijion.
E 1932 e voe anvet unan eus ar gomiserion, Solchak Toka e anv, da Sekretour-Meur Strollad Dispac'hel Pobl Tuva ha menel a reas-eñ e penn ar vro betek e varv e 1973.
D'an 11 a viz Here 1944 e voe asantet gant breujoù Touva (ar C'houral bihan) stagañ ouzh an Unaniezh Soviedel evel Oblast Emren Touva.
Anvet e voe Soltchak Toka da Bennsekretour Strollad Komunour Touva ha dont a reas er vro da vezañ ur republik emren anvet Republik Sokialour Soviedel Emren (RSSE) Touva e diabarzh RSKS Rusia) adalek an 10 a viz Here 1961 betek 1992.
Bremañ eo deuet ar Republik Poblel da vezañ ur rann eus Kevread Rusia gant an anv "Republik Touva".
Burutellet eo bet adstaliañ emrenerezh Touva adarre met betek-henn n'eo ket bet lakaet e pleustr, dreist-holl abalamour da bouez ekonomiezh Rusia er vro hag ivez peogwir ez eus meur a hini a-orin rusian a vevañ eno, daoust ha m'emañ an darn vrasañ eus ar boblañs a-orin touvek (war-dro 75%)
Tremelar
Tremelar a oa ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor, e Bro-Oueloù.
Malmedy
Malmedy (en alamaneg:Malmünd, e walloneg: Måmdey) a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e Proviñs Liège. Ur gumun gant aezamantoù yezhel eo.
Ochoa
Ochoa zo un anv-tiegezh spagnolek, deuet diwar ar ger euskarek Otxoa, ar Bleiz.
Partit Socialista d'Alliberament Nacional-Provisional
El Partit Socialista d'Alliberament nacional-Provisional (PSAN-Provisional) ("Strollad Sokialour evit an Dieubidigezh Vroadel - da c'hortoz") a oa bet krouet e 1974 p'n em disrannas un nebeud izili eus ar Strollad Sokialour evit an Dieubidigezh Vroadel (PSAN, Partit Socialista d'Alliberament nacional), levezonet e anv war a seblant gant hini an IRA da c'hortoz (Provisional IRA).
Kensinañ a reas Karta Brest.
2002
''Diwar-benn bloavezh 2002 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Herriko Alderdi Sozialista Iraultzailea
Herri Alderdi Sozialista Iraultzailea ("Strollad Sokialour Dispac'hel Poblel") brudetoc'h evel HASI (euskareg: "Kregiñ") a oa ur strollad boadelour euskarat eus an tu-kleiz pellañ er-maez eus al lezenn.
Unan eus strollad al Luskad evit Dieubidigezh Vroadel Euskadi an hini 'oa hag ezel eus Herri Batasuna betek ma'c'h eas da get ar bloavezhioù 1990.
Otxoa
Otxoa (Otsoa a-wechoù) zo ur ger euskarek a dalv kement ha bleiz e brezhoneg. Un anv-tiegezh eo ivez, brudetoc'h eo ar stumm spagnolekaet Ochoa.
Tud
Ne vez skrivet Otxoa nemet en Euskal Herria abaoe ma c'hall an dud euskarekaat skritur o anv. A-hend-all e vez skrivet Ochoa dalc'hmat.
Raganv
'''Notenn: tennañ a ra ar pennad-mañ da implij an termen yezhadurel "raganv". Evit implij an termen "raganv" kevatal da "gentanv", s.o. ar pennad "Anv-bihan".'''
Er yezhoniezh e vez implijet an termen raganv evit komz eus ur pro-stumm a c'hell bezañ implijet e lec'h un anv pe ur frazenn anv, da skouer:
Meur a doare raganv ez eus hervez yezhadur pep yezh ha kemmañ a ra an doare ma c'hellont bezañ implijet a yezh da yezh:
Cadrod
Mab Cynwyd ap Cynfelyn ha roue Cynwidion e oa Cadrod. N'eo ket sklaer e pelec'h edo e rouantelezh met ar vartezadenn wirheñvelañ zo ar Chiltern, er pezh a zo ar Midlands hiziv. Er mammennoù diwezhat e vez livet evel Earl of Dunstable pe Aotroù Northampton.
Dimezet e oa gant Gwrygon Goddeu, unan eus merc'hed Brychan Brycheiniog hag unan eus hendadoù eus an dierniezh Tudor eo. E vab Yspwys Mwyntyrch a renas war e lerc'h.
Liammoù diavaez
Cadrod Calchfynedd, King of Calchfynedd
Yezhoù koupanek
Un is-skourr eus ar yezhoù outoek-aztekek eo ar yezhoù koupanek, ennañ peder yezh:
Heroicus
Heroicus a oa abad Redon war-dro dibenn an Xvet kantved. N'eus anv ebet anezhañ e Dihellaoueg Redon, ha n'eus meneg ebet eus akta ebet entre 924 ha 990. Hervez Kronikenn Naoned e oa medisin ha pistriet en dije Gwereg Breizh, kont Naoned, war c'houlenn Konan an Tort, kont Roazhon.
Neuze e vije bet abad tre a-raok Thebaldus (pe Tepot) anavezet dre un akta e 990.
Panda
"Panda" a c'hell ober anv eus :
604
Diwar-benn bloavezh 604 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 604
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 604
Yezhoù aztekek ledan
Un is-skourr eus ar yezhoù outoek-aztekek eo ar yezhoù aztekek ledan, ennañ div yezh:
Kantpig
Kantpig  (Chantepie e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Roazhon-3 e departamant Il-ha-Gwilen.
Trevadennoù
.
Gl 1
Gliese 1 (Gl 1 pe GJ 1) a zo ur gorrez ruz lec'hiet e steredeg ar sculptor. Daoust m'emañ tost a-walc'h ouzh an Heol (14.2 bloavezh-goulou), eo re wan da vezañ gwelet gant an daoulagad noazh. He renk spektrek a gemm hervez an andonioù etre M1.5V ha M3.0V.
Gwelet ivez
Roll ar stered tostañ
Sant-Karadeg-Tregonvael
Sant-Karadeg-Tregonvael a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan.
Münchwilen (Thurgau)
Münchwilen a zo ur gumun suis, penn bann Münchwilen e kanton Thurgau.
Plua
Plua, a-wechoù Plual, a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Oueloù hag e departamant Aodoù-an-Arvor.
Monachus
Monachus zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ ar reuniged manac'h.
Édouard Landrain
Edouard Landrain zo ur politikour breizhat, bet ganet d’ar 1añ Gouere 1930 en Oriant (Mor-Bihan) hag aet da Anaon d’ar 24 Mezheven 2006.
Brudet eo bet evit bezañ tomm da Vreizh, ha pa vefe treut e vilañs diwar-benn unvanidigezh ar vro.
Aourgi
An aourgon zo bronneged kigdebrer e kerentiad ar c'hieged. Bevañ a reont en Afrika, Azia ha gevred Europa.
Pan (loarenn)
Pan (gresianeg Πάν) eo an hini dostañ eus loarennoù Sadorn. Dizoloet eo bet e 1990 gant M. R. Showalter dre zielfenniñ luc'hskeudennoù kozh graet gant Voyager 2. Lec'hiet emañ e Rannadur Encke, e-barzh gwalenn A Sadorn. Ul loarenn-vesaer eo : mirout a ra digor Rannadur Encke dre he gravitadur. Posupl eo e vefe eus loarennoù bihan arall e-barzh gwalennoù Sadorn.
Édouard Landrain
E strollad an UDF eo bet e-pad pell a-raok mont en UMP.
Pan (loarenn)
Tennañ a ra hec'h anv eus an doue Pan. Sadorn XVIII eo anvet ivez.
Liammoù diavaez
Pan war Nineplanets.org
Reunig manac'h Hawaii
Reunig manac'h Hawaii (Monachus schauinslandi) a zo ur bronneg mor hag a vev er meurvor Habask.
Kaouenn-Oural
Ar Gaouenn-Oural a zo un evn-preizh, Strix uralensis an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en Eurazia, e Skandinavia hag e kreiz ha norzh Europa.
Christoph Willibald Gluck
thumb|250px|Poltred Christoph Willibald Gluck gant [[Joseph Siffred Duplessis, 1775.]]
E vuhez
Mab ur c'hoadour eus Bavaria e oa, e dad a oa soudard o servij priñsed Lobkowitz. Tad Christoph Willibald Gluck a gemeras, goude e servij, micher hengounel ar familh, e dad a varvo pinvidik memestra. Christoph Willibald Gluck en deus studiet e Skol-Veur prederouriezh Praha adalek 1731. Met a vihanik en deus bet donezonoù e-keñver ar sonerezh hag e dad a save a-enep d'an donezonoù-se. Desket en doa Christoph Willibald Gluck seniñ gimbard, benveg a ra nebeut a drouz, gellet en deus giz-se kuzhaat d'e dad e c'hoarie gant ur benveg sonerezh bennak. E 1734, e zeas kuit eus ti e dad evit bezañ muzisian e Vienna. Studiañ a reas e Milano e 1735 gant Giovanni Battista Sammartini, kelenner Gluck. E opera gentañ a vo savet e 1741 a-drugarez d'ar c'helenner. Operaoù all a savo da c'houde etre 1745 ha 1746 e Italia hag e Londrez. Kejañ a reas gant Lord Middlesex, rener Opera c'hoariva Haymarket. C'hoari a reas un opera e 1746 hag en deus graet berzh. Awenet eo bet gant ar vythologiezh evit krouiñ an opera-se, La Caduta de Gianti (Diskar ar ramzed) e anv. e miz Ebrel eus ar memes bloavezh e c'hoario Artamene hep Tigrane 1743. E-pad ur veaj e Bro-Saoz e tizolo sonerezh Georg Friedrich Haendel ha dont a ra da vezañ mignon-bras ar sonaozour Thomas Arne.
Kuitaat a reas Bro-Saoz ha beajiñ a reas e-pad 3 bloavezh etre (Dresden, Kopenhagen, Napoli ha Praha). E 1748, e lako da c'hoari e Aix-la-chapelle e Seminaride riconosciuta. Ar 15 a viz Gwengolo 1750 e timezas gant Maria Anna Pergin. N'o do bugel ebet asambles met advabet o deus ur verc'h, Marianne, ganet e 1759 ha marv abred e 1776. En em staliañ a reas e Vienna e 1752, e vicher a oa rener laz-senniñ priñs Saks-Hildburghausen ha mestr chapel. Kregiñ a reas da skrivañ operaoù-fent gall evit c'hoariva lez ar roue ha da c'houde e aozas tonioù dihued italian. Mignoned dezhañ a glasko kavout ur post el lez evitañ met c'hwitañ a raio. E 1759 eo anvet e c'hoariva al lez ha buhan a-walc'h en do ur pañsion digant ar roue. Kejañ a reas gant ar barzh Ranieri Simone Francesco Maria de Calzabigi ha gant ar c'horollour Gasparo Angiolini. Ganto e savas ur c'horolladeg-jestraouer: Don Juan e anv (1761). Ar bloavezh war-lec'h e aozo an opera Orfeo ed Euridice, pezh a roio adreizhadur an opera da c'houde, unan eus e bennoberennoù eo. E 1764 e roio un opera-fent, La rencontre imprévue, hag ar bloavezh goude e krouo div c'horolladeg ha div opera nevez, atav diwar skridoù-c'hoarigan Calzabigi, Alceste e 1767 ha Paride ed Elena e 1770.
Lakaat a reas e c'helennadur en opera gall hag e 1774, e c'hoarias Iphigénie en Aulide ha Orphée et Eurydice, troidigezh c'hall diwar e opera savet e 1762. Berzh-bras en do ganto met eneberezh a oa d'ar mare-se gant difennerien ar sonerezh italian, en ho fenn Niccolò Vito Piccinni. An tabut agano e 1777 gant Armide (da heul troidigezh c'hall Alceste (1776)) ha da c'houde gant Iphigénie en Tauride e 1779, ar berzh brasañ en do gantañ ha gant Echo et Narcisse, e c'hwitadenn vrasañ. Azeulet gant Joseph Martin Krauss, e paouezas koulskoude Gluck gant e vuhez muzisian. Labourat a reas en-dro war Iphigénie en Tauride e alamaneg ha krouiñ a reas kanaouennoù memestra met nac'hañ a reas mont da Londrez. Mervel a reas d'ar 15 a viz Du 1787 e Vienna.
Toullañ ar weuz
thumb|right
Toullañ an weuz zo un doare toullgorferezh. Toullet e vez a-dreuz an weuz. Bez e c'hell bezañ toullet an weuz uhelañ pe ar weuz izelañ pe an div war un dro, kreizennet pe digreizennet.
Hiziv e vez graet en Europa ha Norzhamerika gant toullgorferien a vicher evit plantañ ur bravig e-barzh: a-wechoù ur varrennig graet diouzh se, a-wechoù ur walennig hervez al lec'hiadur resis. Er penn-kentañ avat e vez plantet ur varrennig a-ratozh anvet ul labret stud ac'hell bezañ kemmet ur wezh m'eo pareet da vat.
Peurliesañ e paree buanig a-walc'h an toullgorfadurioù en diweuz, etre 3 ha 4 sizhunvezh. E-kerzh ar maread-pareañ avat e ranker diwall da gontammiñ pe da atizañ al lodenn dener gant pezh a lakaer er genoù (evajoù, boued, butun...).
Ar brasañ dañjer a deu eus ar bravig plantet en teod hag a deu da stekiñ ouzh an dent ha da zrailhañ anezhe.
Doareoù
Setu an doareoù toullgorfadurioù pennañ kaset da benn en diweuz:
"Skilfoù"
Graete vez "skilfoù" pe "dantadurioù" (e saozneg: "bites") eus toullgorfadurioù staliet par-ha-par en diweuz. setu an doareoù pennañ:
Istor
En meuriadoù'zo eus Afrika e wisk an dud pladennoù-gweuz bras er weuz izelañ.
Deuet eo da vezañ ur c'hiz plantañ bravigigoù en diweuz en Europa hag e Norzhamerika adalek ar bloavezhioù 1980, dreist-holl e-touez yaouankizoù zo.
Liammoù diavaez:
Lippenpiercing
Lope
Lope zo un anv-badez spagnolek, deuet diwar an anv latin Lupus a dalv kement ha bleiz, ha brud ur sant Lupus, Loup e brezhoneg, evel e galleg.
Tud
Anaout a reer
Cymru Goch
Kensinañ a reas Karta Brest.
Goude meur a vloaz chomet dizober e oa bet adlañset ar strollad e 1987 o c'houlenn groñs e vefe disklêriet ur stad sokialour emren evit Kembre.
Gantañ e veze embannet Y Faner Goch ("Ar Banniel Ruz").
Gant ar Strollad Sokialour e oa bet krouet gantañ Kevreadur Sokialour Kembre (Welsh Socialist Alliance), met e guitaas a reas e 2002.
E 2003 en em deuzas gant ar strollad nevez Cymru Ymlaen ("Kembre War-raok") gant John Marek en e benn.
Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel)
Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (KESAML) (e saozneg: International Conference of Marxist-Leninist Parties and Organizations: ICMLPO) a zo anv ur genwiadenn etrebroadel bodet enni meur a strollad komunour marksour-leninour difennet gante ar maoouriezh.
Les Conquérants de Troy
Les Conquérants de troy zo un heuliad bannoù-treset. Klokaat rollad an heuliadoù diwar-benn Troy o tisplegañ penaos e oa bet trevadennet a ra an heuliad-mañ.
Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel)
Anvet e vez "Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel)" pe "Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (maoour)" evit lakaat an diforc'h etrezi hag an aozadur all, hoxhaour gantañ an hevelep anv "Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour" anvet ivez hervez anv ar gelaouenn embannet ganti "Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm)" pe "Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (hoxhaour)".
Kuzul-departamant Penn-ar-Bed
Kuzul-departamant Penn-ar-Bed eo ar vodadenn divizout evit departamant gall Penn-ar-Bed, strollegezh lec'hel digreizennet. E Kemper emañ ar sez.
Les Conquérants de Troy
Gweled en holl
E soñj a ra Kengevread ar Bleunioù kas un taol-arnod eno evit katalizañ hudouriezh ar Magohamoth ha diorren galloudoù psi e-barzh an drevadennerion. Hag ar re-nes bet enrollet dre heg peurvuiañ ha strewet un tammig pep lec’h war ar blanedenn.
Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel)
Kenaozet e vez KESAML (KE) ur C'henbodad Kenurzhiañ hag en em vodañ a ra bep daou pe tri bloaz.
Les Conquérants de Troy
Gweled en holl
Dispartiet diouzh o zud eo bet Pajenn Wenn hag he breur Zuynn pa oant bet laosket war dTroy. Start en o soñj ’neunt lakaet adkavout anezhe. Ha kement-se hep kontañ war Van Laack, ’vat, ha zo bet karget gant ar C’hengevread skoazellañ diorren ar galloudoù psi. Krog eo Van Laack, neuze, da sevel ur pezh mell pikol tour hag a servijo d’adkas hudouriezh ar Magohamoth ; evit ober se ’vat ’neus ezhomm da gaout devezhiataerion (sklaved).
Jürgen Vogel
thumb|Jürgen Vogel o c'hoari roll Albin e-barzh [[Wachtmeister Zumbühl gant Urs Odermatt.]]
Kuzul-departamant Penn-ar-Bed
Ar prezidant
Nathalie Sarabezolles (PS) eo prezidantez Kuzul-departamant Penn-ar-Bed abaoe 2015.
Jürgen Vogel
Jürgen Peter Vogel (ganet d'an 29 a viz Ebrel 1968 e Hamburg) zo un aktour, ur skrivagner senarioioù, ur produer filmoù hag ur c'haner alaman.
Kuzul-departamant Penn-ar-Bed
Ar guzulierien-departamant
E Kuzul-departamant Penn-ar-Bed ez eus 54 kuzulier-departamant dilennet daou-ha-daou e 27 kanton. (War-lerc'h dilennadegoù 2015)
Jürgen Vogel
Buhez
thumb|[[Dominic Raacke ha Jürgen Vogel e-barzh Polizeiruf 110 – Kleine Dealer, große Träume aozet gant Urs Odermatt.]] Jürgen Vogel a zo mab d'ur micherour mevel-ostaleri eus Hamburg. D'e nav bloaz e voe diskouezer dilhad bugale. Goude e studioù eil derez e lakaas e anv en ur skol c'hoariva e München e 1986 met ne chomas eno nemet un devezh avat, a-raok mont da Verlin e-lec'h ma rannas ul lojeiz gant an aktour alaman Richy Müller e-pad daou vloaz. Gouez dezhañ e-unan e voe awenet gant ar film Taxi Driver gant Robert De Niro. Dont a reas brud dezhañ gant film Sönke Wortmann : Kleine Haie. Evit e gasadenn arzel dibar e-giz c'hoarier, kenoberour ha kenbroduer ar film Der freie Wille e tegemeras un arzh arc'hant e 2006.
Kuzul-departamant Penn-ar-Bed
Ar guzulierien-departamant
Gwelet : Kuzulierion jeneral Penn-ar-Bed
Jürgen Vogel
Buhez
Dibriedet eo Jürgen Vogel, ha tad eo da bevar bugel.
Hansen Band
Evit sonerezh an damdeulfilm film Keine Lieder über Liebe e savas Vogel ar strollad sonerezh Hansen Band faltaziek da gentañ, gant Thees Uhlmann (Tomte), Marcus Wiebusch (Kettcar), Felix Gebhard ha Max Schröder (Olli Schulz und der Hund Marie ha Tomte). Div droiad a voe graet gant ar strollad a-raok deroù ofisiel ar film.
Kuzul-departamant Penn-ar-Bed
Budjed
Ur budjed a 861,53 milion a euroioù a oa gant Kuzul-departamant Penn-ar-Bed e 2007.
Jürgen Vogel
Engouestladur sokial
Abaoe ar 1 a viz Mae 2007 e ra Jürgen Vogel brudererezh evit an Organspendeausweis, ar gartenn alaman evit donezoniñ an organoù goude ar marv. « Ma vefe ur gartenn gant pep hini e c'hellfe kalz muioc'h a dud bezañ sikouret » emezañ.
Yezhoù kahitek
Un is-skourr eus ar yezhoù outoek-aztekek eo ar yezhoù kahitek, ennañ div yezh:
Yezhoù koraek
Un is-skourr eus ar yezhoù outoek-aztekek eo ar yezhoù koraek, ennañ teir yezh:
Jürgen Vogel
Engouestladur sokial
Ouzhpenn da se en deus kemeret war e chouk paeroniezh an degouezh bloaziek Aufmucken- ur festival e Schulzendorf e-kichen Berlin. Gant tud yaouank eus ar rannvro e vez aozet ar festival sonerezh-se a fell bezañ un arouez a spered degemerus ha digor war ar bed. « A-bouez eo ober traoù e-giz aozañ ur festival evel Aufmucken da skouer, emezañ. Mat e vije ma vije muioc'h a dud yaouank c'hoazh o skoazellañ. Evit se eo ar gevredigezh kiriek da vat. »
RSKS Rusia
Unan eus Republikoù diazez an Unaniezh Soviedel e oa Republik Sokialour Kevreadus Soviedel Rusia (rusianeg: Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика - Rossiyskaya Sovetskaya Federativnaya Sotsialisticheskaya Respublika). Krouet e oa bet d'ar 7 a viz Du 1917 ha dont a reas da vezañ ul lodenn eus an Unaniezh Soviedel ez-ofisiel e 1922. Diwar ar 15 Republik Soviedel Sokialour e oa honnezh an hini vrasañ ha gant ar muiañ a dud o vevañ enni. Moskov e oa kêr-benn ar Republik soviedel-mañ, hag ivez hini URSS a-bezh war un dro. D'an 12 a viz Kerzu 1991 e teuas da vezañ Kevread Rusia, 14 devezh a-raok ma'c'h eas da get an Unaniezh Soviedel da vat.
Skramm korzenn katodek
Korzennoù kenderc'het e gwer peurgoullo a aer ur c'havn elektron enne oc'h ec'hodiñ un hordenn elektronoù war-zu ur skramm goloet a elfennoù bihan mordanus eo ar c'horzennoù katodek. Heñchet e vez an hordenn elektronoù oc'h ober gant un tredanvaez.
L'Encyclopédie Anarchique du Monde de Troy
Dibar eo an heuliad bannoù-treset Troy (Lanfeust de Troy, Les Conquérants de Troy, Gnomes de Troy, Trolls de Troy) gant an hollved klok a vez krouet tamm-ha-tamm. Evit displegañ an hollved-mañ hag, ispisial, ar gevredigezh war ar blanedenn Troy, eo deuet Encyclopédie Anarchique du Monde de Troy er-maez.
Skramm korzenn katodek
Pennaenn ur skramm korzenn katodek
Kenaozet eo ar c'havn gant ur c'hatod, da lavaret eo un elektrod metalek karget ent negativel, ha gant anodoù (elektrodoù karget ent pozitivel). Ec'hodet e vez elektronoù gant ar c'hatod hag a vez dedennet gant an anodoù. Evit an elektronoù e vez an anodoù evel un herrekaer hag un tolper en doare ma vez stummet e barzh ar gorzenn ul lanv elektronoù erduet etrezek ar skramm.
Karget e vez ar warellvaez da wariañ an hordenn elektronoù eus an tu kleiz d'an tu dehoù hag eus an traoñ d'al laez. Ganet eo ar warellvaez gant div veni X ha Y a waz da wariañ an hordenn a-zremm hag a-zerc'h.
Goloet e vez ar skramm gant ur livad (ur gwiskad treut) elfennoù mordanus anvet treluc'huzennoù a vez oc'h ec'hodiñ gouloù pa vez an elektronoù o skekiñ oute, pezh a ra poentoù luc'hus anvet pikseloù.
O vlivaat ar warellvaez e vez gallus krouiñ ur skubelladur eus an tu kleiz d'an tu dehou ha d'an traoñ pa vez an hordenn o tegouezhout gant dibenn al linenn.
center|400px
Ne vez ket spurmantet ar skubelladur gant lagad an den dre c'hras ar badelezh skramm-lagadel. Evel-se, ha gant ar skubelladur hag blivaerezh ar c'havn pe get, e seblant d'an hini e vez o sellout ouzh ar skramm eo war-enaou nemet ul lodenn eus ar pikseloù, ar re e vez aozet ar skeudenn gante.
Ar skrammoù liv
Gallout a ra ur skramm unliv gwereañ ilrezioù liv louet.
Evit ar skramm liv e vez lakaet e-barzh ar gorzenn gatodek ur c'havn tri c'hatod ennañ da ec'hodiñ teir hordenn a vo pep hini anezhe o stekiñ ouzh pep a boentoù liv spesadel war ar skramm (pikseloù) ar re ruz, ar re wer hag ar re c'hlaz (an "RVB"- Red, Green, Blue - e saozneg). An tri poent liv-se e vez graet "triad" pe "dot trio" anezhe.
Tost-tre e vez lakaet an tri poent liv an eil ouzh egile. Ken tost ma ne c'hell ket lagad an den spurmantañ pep hini anezhe pa vez stummet ar skeudenn war ar skramm gant ar c'havn hag an hordennoù elektronoù. Argemmet e vez neuze kreñvder pep hordenn d'aozañ livioù kediet gant an tri liv diazez (ruz, gwer ha glaz).
Ur maskl e vez lakaet dirak an treluc'huzennoù ouzhpenn da dremen hep ma vije hordenn ul liv o stekiñ ouzh unan eus an div dreluc'huzenn arall. Hervez rizh ar maskl-se e c'heller diforc'hiñ tri seurt skramm korzenn katodek liv :
left|400px
Ar skar maskl (Dot Pitch) a vez un aroueziadur d'ar skrammoù korzenn katodek. An esaouder etre div dreluc'huzenn eo. Seul bihanoc'h eo ar skar maskl seul resisoc'h eo ar skeudenn gwereet gant ar skramm.
Esquerra Catalana dels Treballadors
Esquerra Catalana dels Treballadors ("Tu-kleiz Katalanek al Labourerion") a oa ur strollad broadelour katalonek bet krouet e 1972 e Perpinyà e Katalonia an Norzh.
Liammoù en deveze gant ar Strollad Sokialour evit an Dieubidigezh Vroadel (PSAN, Partit Socialista d'Alliberament Nacional) ha da c'houde gant ar PSAN-P pe'n em disrannas ar strollad nevez-se dioutañ.
Embann a reas La Nova Falç ("Ar Falc'h Nevez").
Kensinañ a reas karta Brest
Mont a reas ar strollad da get e 1981 met kenderc'hel a reas meur a hini eus e izili e strolladoù all, evel da skouer Unitat Catalana (UC).
RSSE Turkestan
Krouet e oa bet Republik Sokialour Soviedel Emren (RSSE) Turkestan d'an 30 a viz Ebrel 1918 diwar Krai Turkestan.
E 1924 ec'h eas da get er Republik-mañ o vezañ ma voe isrannet etre RSS Tadjikistan, RSS Turkmenistan, RSS Ouzbekistan, Oblast Emren Kara-Kirgizia hag Oblast Emren Karakalpak.
Ternois
Ternois zo ur vro gozh en hanternoz Bro-C'hall, hiziv e Pas-de-Calais, ha Thérouanne e oa ar c'hreiz anezhi.
Bev eo chomet an anv :
Nandou Amerika
An nandou Amerika (liester : nandoued Amerika) a zo ur spesad evned bras ha dic'houest da nijal, Rhea americana an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Struthio americanus (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778). Dont a ra anv ar genad eus ar gwaranieg "ñandú guazu" a dalv kement ha kevnidenn vras e brezhoneg.
605
Diwar-benn bloavezh 605 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 605
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 605
RSSE Karelia
thumb|200px|Banniel RSSE Karelia thumb|140px|Skoed-ardamez RSSE Karelia Unan eus Republikoù Sokialour Soviedel E an Unaniezh Soviedel e oa RSSE Karelia (finneg: Karjalan autonominen sosialistinen neuvostotasavalta; ruseg: Карельская Автономная Советская Социалистическая Республика).
Seninghem
Seninghem a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
RSSE Karelia
Etre 1940-1956 e oa bet enteuzet gant Republik Emren Karelia un tamm eus takad Finland deuet da vezañ dindan beli URSS ha diwar se e oa bet krouet ar Republik Soviedel Sokialour (RSS) Finnek-Kareliek, unan eus Republikoù diazaez an Unaniezh Soviedel.
Escaut (disheñvelout)
Escaut zo :
Kanton Kaon
Kanton Kaon a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus departamant Aodoù-an-Arvor.
Escaut (disheñvelout)
Hag ivez :
Kanton Kaon
Kumunioù
Kanton Kaon a yae 8 kumun d'ober anezhañ :
Fernando II Aragon
E vuhez
Mab e oa d'ar roue Juan II Aragon (1398-1479) ha d'e eil pried Juana Enríquez (1425-1468). Da Fernando e tegouezhas madoù kurunenn Aragon goude marv e hantervreur Charlez, priñs Viana e 1461.
Pennhêr Kurunenn Aragon hag eured
Pa varvas e hantervreur Carlos, priñs Viana (1461), e voe anvet Fernando da Briñs Gerona, titl roet da bennhêred kurunenn Aragon, ha kurunennet evel Roue pennhêr Aragon en Calatayud ; bloaz goude e voe anvet da letanant jeneral Katalonia ha da roue Skilia e 1468. Perzh a gemeras e Brezel-diabarzh Katalonia (1462-1472), ha kustumiñ ouzh ar stadvererezh war c'houlenn e dad.
E Kastilha e varvas an infant Alfonso Kastilha e 1468 hag anavezet e voe e geniterv, an infantez Isabel, hanterc'hoar da Herri IV Kastilha, evel pennhêrez Kastilha. Juan II Aragon neuze a boanias da glask an tu da zimeziñ e vab Fernando da bennhêrez ar rouantelezh amezek. Kement-se a voe graet e miz Here 1469, e Valladolid.
Koulskoude, pa varvas Enrique IV e 1474, e krogas Brezel Hêrezh Kastilha, ur brezel diabarzh etre harperien Isabel ha re merc'h Enrique, Juana Trastamara, lesanvet la Beltraneja, harpet gant Roue Portugal, Afonso V, a felle dezhañ dimeziñ dezhi, hag unvaniñ kurunennoù Kastilha ha Portugal.