cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bedreuziad COVID-19
En em wareziñ diouzh ar viruz
Heuliañ an darempredoù zo un hentenn a-bouez evit talañ ouzh ar viruz. Klask a reer gouzout gant piv eo bet unan iñfektet e darempred evit kelaouiñ, gwareziñ ha dispellañ ha neuze kavet mammenn ur skoulmad-infektiñ ha miret ouzh ar viruz strewiñ muioc'h E fin miz Meurzh 2020 ne oa ket c'hoazh eus brec'hiadoù evit ar viruz-se, daoust ma'z eus leizh ha labourvaioù oc'h ober war-dro. .
Anacaona
He buhez
Mervel a reas he breur Bohechio, ha setu Anacaona da gemer e lec'h ha da ren e Xaragua.
Bedreuziad COVID-19
Gwalc'hiñ e zaouarn
Gwalc'hiñ e zaouarn zo aliet groñs evit talañ ouzh ar viruz. Gant ar Greizenn evit kontroliñ ha diwall diouzh ar c'hleñvedoù amerikan e oa bet erbedet gwalc'hiñ e zaouarn gant dour ha soavon alies, e-pad 20 eilenn da nebeutañ, drest-holl goude bezañ bet er privezioù pe ma vez lous an daouarn da vat ; a-raok mont da zebriñ ; goude bezañ streviet, pasaet pe c'hwezhet e fri. Ma n'haller ket gwalc'hiñ an daouarn diouzhtu e c'heller implijet kaod dour-alkool, gant 60% alkool ennañ da nebeutañ. Erbedet eo ivez gant Aozadur Bedel ar Yec'hed chom hep touchal an daoulagad, ar fri, ar genoù ma n'eo ket gwalc'het an daouarn.
Yec'hed an analiñ
Erbeded eo gant aozadurioù ar yec'hed da c'holoiñ e c'henoù hag e fri pa vezer o pasaat pe o streviañ, gant pleg e vrec'h pe ur mouchouer d'en em zizober diouzhtu en un doare sur. An dud iñfektet a rankfe dougen ur meskl surjian, abalamour ma c'hell ar meskl herzel d'an takennoù analiñ mont re bell ha re niverus pa vezer o pasaat, o streviañ pe o kaozeal c'hoazh, met dreist-holl hervez Stephen Griffin, ur virologour eus Skol-Veur Leeds, e c'hell miret ouzh an dud da douchal o bizaj Alioù zo bet roet gant Aozadur Bedel ar Yec'hed evit penaos dougen ar meskl.
Anacaona
He buhez
Pan erruas Colomb en enez en kerzu 1492, Anacaona a ziskouezas bout ranell o welout an traoù kaer a ouie ober ar Spagnoled, rak kavout a rae dezhi e oant desket bras ha dornet mat. Koulskoude, pa welas petra a raent d'ar maouezed karib e reas ur soñj all diwar o fenn. Dont a reas a-benn da ober d'he fried Caonabo kas an dud-se kuit eus an enez. War a seblant he devoa komprenet e oa ar Spagnoled o laerezh o douaroù hag o sklaviñ ar bobl, evel ma rejont adarre e Mec'hiko gant Moctezuma II, goude kaset o zaol da vat en enez.
Bedreuziad COVID-19
Yec'hed an analiñ
Aliet eo groñs dougen ur meskl evit an dud a labour e bed ar yec'hed, dreist-holl ar re a labour gant tud klañv gant ar viruz met an dud n'int ket klañv ne rankfent dougen ur meskl nemet ma vez riskloù (abalamour ma reont war-dro unan bennak klañv da skouer). Burutellaet eo bet gouarnamant Frañs avat abalamour d'an alioù disheñvel roet diwar-benn talvoudegezh ar meskl, ar pezh zo bet liammet ouzh an diouer a veskloù miret gant ar Stad,.
Novate Milanese
Novate Milanese  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Anacaona
He buhez
Pa zistroas Koulm d'an 28 a viz Du 1493, e kavas e oa bet distrujet kreñvlec'h La Navidad (Nedeleg e brezhoneg) ha lazhet an 39 den a oa o chom ennañ.
Marv
Kinniget e oa bet dezhi dont da vezañ serc'h Alonso de Ojeda pe d'ur Spagnol all en eskemm d'he buhez. Nac'hañ a reas. Fuzuilhet e voe he harperien hag hi a voe krouget dirak an holl.
Gouarnour
Un toullad bloavezhioù goude, e klevas Nicolás de Ovando, gouarnour an enez, edo Anacaona en sell da ober brezel d'an drevadenn spagnol. Kemenn a eure Nicolás de Ovando da Anacaona edo o vont da g-Cacicazgo Xaragua d'ober ur gwel d'he fobl. Hag eñ degouezhout gant ouzhpenn tri c'hant hanter-kant den, ha graet lid dezho war an ton bras. Pa oa an holl er gouel, ez eas gwazed Ovando da c'hwezhañ an tan e ti ar penn (caney).
Anacaona he devoa ur verc'h, anvet Higuemota, nemet n'ouzer ket pegoulz e oa ganet na marvet.
Bedreuziad COVID-19
Pellaat sokial
Un doare da herzel ouzh red ar c'hleñved zo bihanaat niver a zarempredoù a c'hell unan bennak kaout e-korf un devezh. Gallout a ra mont betek un dispell ; herzel ouzh ar beajoù ; berziñ ar bodadoù ouzhpenn un niver resis a dud (5000, 1000, 100 a dud) ; serriñ ar skolioù, an embregerezhioù n'int ket ret evit buhez ar vro, al lec'hioù-sport pe sevenadur, ar stalioù... Erbediñ an dud da chom er gêr a c'heller ober ivez, pe da vihanañ da chom hep mont da lec'hioù paket gant ur mor a dud, implijet doare d'en em saludiñ hep touchal an den all, chom pell an eil diouzh egile.
Fay
Fay zo un anv-badez saoznek hag a vez roet d'ar merc'hed ha d'ar baotred ivez kenkoulz all.
Bedreuziad COVID-19
Pellaat sokial
Aliet eo d'an dud deuet kozh a-walc'h pe d'an dud tapet gant ur c'hleñved evel an diabet, ar c'hleñvedoù kalongwazhiedel, an uswask pe c'hoazh an immunodigresk chom er gêr ivez abalamour ma vez muioc'h a riskloù da ziorren ur stumm kreñv eus ar c'hleñved.
La Chatte blanche
La Chatte blanche zo ur gontadenn c'hallek gant Marie-Catherine d'Aulnoy, en dastumad Contes nouveaux ou Les Fées à la mode, e 1698. Dezhi e tenn Puddocky, a vefe ur gontadenn alamanek kozh, ha Die drei Federn (An Teir Fluenn), gant ar vreudeur Grimm e 1812.
Fay
Orin
"Fay" (faie e krennsaozneg) a dalv kement ha boudig e saozneg. Dont a rafe an anv bihan en kantved (kantved ar romantelezh ha giz ar mojennoù krennamzerel) eus an anv Morgan le Fay, meneget e Vita Merlini Jafrez Menoe. Lavaret e vez a-wechoù eo un adstumm d'an anv-badez all Faith.
Deiziadur diarsav
Pajenn bet digoret ar 16 Mae 2015 hag echuet an 21 Eost 2015, evit bloavezioù 325, bloaz ar sened-iliz Nikea, da 2015. Peurechuet eo bet gant an deiziadur roman koz an 28 Eost 2015
Bedreuziad COVID-19
Pellaat sokial
Kavet e oa bet e-kerzh miz Meurzh 2020 e oa re forc'hellek ar ger saoznek social distancing ha gwelloc'h e vije bet implijet ar ger physical distancing (pellaat fizikel) evit diskouez e c'heller digreskiñ an niver a zarempredoù fiziel en ur viret an darempredoù sokial, alies eus un tammig pelloc'h pe gant ar binvioù niverel.
La Chatte blanche
Ar gontadenn
Ur paotr yaouank a gav ur gazhez wenn gaer, hag a droio en priñsez.
Deiziadur diarsav
Un deiziadur diarsav a zo ur stumm da gavout, pe da adkavout an deizioù, dindan o gwir anav, en n'eus forzh pe bloaz ken uhel en amzer hag a vez tu d'en ober.
Bedreuziad COVID-19
Er bed
D'an 31 a viz Kerzu e voe a-walc'h a glañvourien evit ma voe savet un enklask e Wuhan gant an aozadurioù yec'hed, ha liammet e voe ar bneumoniezh nevez ouzh Marc'had Boued Mor Huanan,. Soñjet e voe neuze e oa ar c'hleñved a-orin an anevaled gouez gwerzhet er marc'had ha ne dremene ket a dud da dud.
Deiziadur diarsav
Meur a zoare a zo bet studiet.
Dre m'az zo seizh devez e-barzh ur sizhun nemet ken, n'ez eus nemet seizh stumm da gregiñ gant ar bloavezhioù. Ouzpenn-se, anv an deiz digor hag hini an deiz diwezhañ en ur bloaz boutin, 365 deiz enni, a zoug ar menes anv. Hag en se, a gaver seizh stumm kentañ, lakaet da bep hini an niverenn 1 : L1, Ma1, Me1, J1, V1, S1, D1
Ar bloaz bizeost, 366 deiz enni, adalek an 29 C'hwevrer, a zo un deiz war lec'h, an deiz diwezhañ a zo gantañ anv an eil diouzh ar bloaz. Hag en se, a gaver seizh eil stumm, lakaet da bep hini an niverenn 2 : L2, Ma2, Me2, J2, V2, S2, D2.
Bedreuziad COVID-19
Er bed
Daou zevezh war-lerc'h e voe disklêriet gant an ABY e oa ar c'hleñved ur gKudenn Etrevroadel a Yec'hed Publik Mallus, o kelaouiñ an holl vroioù o doa da brientiñ doareoù da dalañ ouzh ar c'hleñved, da lavaret eo eveshaat, anavezet abred piv zo klañv, emglozañ, ober war-dro an dud klañv ha dont war-lerc'h roudoù o darempredoù O welet an niver a dud klañv o kreskiñ er-maez eus Sina e voe disklêriet gant rener ABY Tedros Adhanom e oa dañjer d'ar viruz dont da vedreuziad. .
Deiziadur diarsav
Netra muioc'h !
Bedreuziad COVID-19
Er bed
D'ar 1 a viz Ebrel 2020 e oa 823 626 den bet klañv kadarnet er bed a-bezh (72 736 nevez) ha 40 598 den marvet gant ar c'hleñved (4193 nevez).
Laerezh dre freuz
Laerezh dre freuz a zo kement ha mont en un ti dre freuzañ dor pe brenestr da laerezh madoù. Un torfed ouzh ar madoù eo ha kastizet e vez gant al lezennoù en holl vroioù.
Bedreuziad COVID-19
E Sina
D'ar 1añ a viz C'hwevrer 2020 e voe embannet gant Sina e vefe bet 361 den marvet nemetken ha 17 300 den klañv D'ar 6 a viz C'hwevrer 2020 e vez embannet e oa bet 564 den marvet ha 28 359 den klañv. D'an 10 a viz C'hwevrer e vez embannet gant Sina e vefe 908 den marvet ha 40 000 den klañv. D'an 2 a viz Meurzh 2020 e oa 3058 den marvet ha 89252 klañv gant 45216 den pareet. .
Deiziadur diarsav
1582 a zo ur bloaz ispisial, abalamour e deus merket an troc'h etre an deiziadur juluan hag hini gregorian.
Laeroñsi
Ul laeroñsi eo kas da benn an ober a laerezh. Meur a dra a c'haller laerezh: arc'hant, bravigoù, ha madoù a bep seurt dre vras.
Bedreuziad COVID-19
En Europa
D'an 9 a viz Meurzh 2020 eo lakaet Italia a-bezh en dispell gant gouarnamant ar vro. Graet eo kement all gant Spagn d'ar 15, ha gant Frañs d'ar 17. Ret eo d'an dud chom er gêr, nemet ha ne c'hallont ket pellabourat. Gant broioù all avat (An Izelvroioù, Sued, Breizh-Veur er penn-kentañ) eo dibabet ur strategiezh all, an immuniezh a-stroll. An holl stadoù a serr o harzoù, o skolioù hag an darn vuiañ eus an embregerezhioù hag an amaezhiadurezh.
Deiziadur diarsav
Deiziadur roman koz, adalek 8 kent J.-K
Lavaret dre verr K.N.I, da lavarout : Kalendis, Nonae, Idibus
Laeroñsi
Pennadoù kar
Jawq'a Robatori Lapurreta Roubo
Bedreuziad COVID-19
En Europa
D'ar 1 a viz Ebrel 2020 e oa 464 121 den bet klañv kadarnet er bed a-bezh (40 226 nevez) ha 30 089 den marvet gant ar c'hleñved (4193 nevez).
Deiziadur diarsav
Listenn ar bloavezhioù doare L1
333; 339; 350; 361; 367; 378; 389; 395; 406; 417; 423; 434; 445; 451; 462; 473; 479; 490; 501; 507; 518; 529; 535; 546; 557; 563; 574; 585; 591; 602; 613; 619; 630; 641; 647; 658; 669; 675; 686; 697; 703; 714; 725; 731; 742; 753; 759; 770; 781; 787; 798; 809; 815; 826; 837; 843; 854; 865; 871; 882; 899; 910; 921; 927; 938; 949; 955; 966; 977; 983; 994; 1005; 1011; 1022; 1033; 1039; 1050; 1061; 1067; 1078; 1089; 1095; 1106; 1117; 1123; 1134; 1145; 1151; 1162; 1173; 1179; 1190; 1201; 1207; 1218; 1229; 1235; 1246; 1257; 1263; 1274; 1285; 1291; 1302; 1313; 1319; 1330; 1341; 1347; 1358; 1369; 1375; 1386; 1397; 1403; 1414; 1425; 1431; 1442; 1453; 1459; 1470; 1481; 1487; 1498; 1509; 1515; 1526; 1537; 1543; 1554; 1565; 1571; (1582); 1601; 1607; 1618; 1629; 1635; 1646; 1657; 1663; 1674; 1685; 1691; 1703; 1714; 1725; 1731; 1742; 1753; 1759; 1770; 1781; 1787; 1798; 1810; 1821; 1827; 1838; 1849; 1855; 1866; 1877; 1883; 1894; 1900; 1906; 1917; 1923; 1934; 1945; 1951; 1962; 1973; 1979; 1990; 2001; 2007; 2018;
John Fogerty
John Cameron Fogerty, ganet e 1945 e Berkeley, e California, zo ur gitarour ha kaner stadunanat, brudet evel kaner al laz Creedence Clearwater Revival (CCR) ha krouer ar c'hanaouennoù "Proud Mary" ha "Born on the Bayou".
Deiziadur diarsav
Listenn ar bloavezhioù doare Ma1, eus 343 da 2013
334; 345; 351; 362; 373; 379; 390; 401; 407; 418; 429; 435; 446; 457; 463;474; 485; 491; 502; 513; 519; 530; 541; 547; 558; 569; 575; 586; 597; 603; 614; 625; 631; 642; 653; 659; 670; 681; 687; 698; 709; 715; 726; 737; 743; 754; 765; 771; 782; 793; 799; 810; 821; 827; 838; 849; 855; 866; 877; 883; 894; 905; 911; 922; 933; 939; 950; 961; 967; 978; 898; 995; 1006; 1017; 1023; 1034; 1045; 1051; 1062; 1073; 1079; 1090; 1101; 1107; 1118; 1129; 1135; 1146; 1157; 1163; 1174; 1185; 1191; 1202; 1213; 1219; 1230; 1241; 1247; 1258; 1269; 1275; 1286; 1297; 1303; 1314; 1325; 1331; 1342; 1353; 1359; 1370; 1381; 1387; 1398; 1409; 1415; 1426; 1437; 1443; 1454; 1465; 1471; 1482; 1493; 1499; 1510; 1521; 1527; 1538; 1549; 1555; 1566; 1577; 1585; 1591; 1602; 1613; 1619; 1630; 1641; 1647; 1658; 1669; 1675; 1686; 1697; 1709; 1715; 1726; 1737; 1743; 1754; 1765; 1771; 1782; 1793; 1799; 1805; 1811; 1822; 1833; 1839; 1850; 1861; 1867; 1878; 1889; 1895; 1901; 1907; 1918; 1929; 1935; 1946; 1957; 1963; 1974; 1985; 1991; 2002; 2013
John Fogerty
Levezonet eo bet gant Lefty Frizzell.
Deiziadur diarsav
Listenn ar bloavezhioù doare Ma2, eus 340 da 2008
340; 368; 396; 424; 452; 480; 508; 536; 564; 592; 620; 648; 676; 704; 732; 760; 788; 816; 844; 872; 900; 928; 956; 984; 1012; 1040; 1068; 1096; 1124; 1152; 1180; 1208; 1236; 1264; 1292; 1320; 1348; 1376; 1404; 1432; 1460; 1488; 1516; 1544; 1572; 1608; 1636; 1664; 1692; 1704; 1732; 1760; 1788; 1828; 1856; 1884; 1924; 1952; 1980; 2008;
Listenn ar bloavezhioù doare Me1, eus 329 da 2014
329; 335; 346; 357; 363; 374; 385; 391; 402; 413; 419; 430; 441; 447; 469; 475; 486; 497; 503; 514; 525; 531; 542; 553; 559; 570; 581; 587; 598; 609; 615; 626; 637; 643; 654; 665; 671; 682; 693; 699; 710; 721; 727; 738; 749; 755; 766; 777; 783; 794; 805; 811; 822; 833; 839; 850; 861; 867; 878; 889; 895; 906; 917; 923; 934; 945; 951; 962; 973; 979; 990; 1001; 1007; 1018; 1029; 1035; 1046; 1057; 1063; 1074; 1085; 1091; 1102; 1113; 1119; 1130; 1141; 1147; 1158; 1169; 1175; 1186; 1197; 1203; 1214; 1225; 1231; 1242; 1253; 1259; 1270; 1281; 1287; 1298; 1309; 1315; 1326; 1337; 1343; 1354; 1365; 1371; 1382; 1393; 1399; 1410; 1421; 1427; 1438; 1449; 1455; 1466; 1477; 1483; 1494; 1505; 1511; 1522; 1533; 1539; 1550; 1561; 1567; 1578; 1586; 1597; 1603; 1614; 1625; 1631; 1642; 1653; 1659; 1670; 1681; 1687; 1698; 1710; 1721; 1727; 1738; 1749; 1755; 1766; 1777; 1783; 1794; 1800; 1806; 1817; 1823; 1834; 1845; 1851; 1862; 1873; 1879; 1890; 1902; 1913; 1919; 1930; 1941; 1947; 1958; 1969; 1975; 1986; 1997; 2003; 2014;
Listenn ar bloavezhioù doare Me2, eus 324 da 1992
324; 352; 380; 408; 436; 464; 492; 520; 548; 576; 604; 632; 660; 688; 716; 744; 772; 800; 828; 856; 884; 912; 940; 968; 996; 1024; 1052; 1080; 1108; 1136; 1164; 1192; 1220; 1248; 1276; 1304; 1332; 1360; 1388; 1416; 1444; 1472; 1500; 1528; 1556; 1592; 1620; 1648; 1676; 1716; 1744; 1772; 1812; 1840; 1868; 1896; 1908; 1936; 1964; 1992
Listenn ar bloavezhioù doare J1, eus 330 da 2015
330; 341; 347; 358; 369; 375; 386; 397; 403; 414; 425; 431; 442; 453; 459; 470; 481; 487; 498; 509; 515; 526; 537; 543; 554; 565; 571; 582; 593; 599; 610; 621; 627; 638; 649; 655; 666; 677; 683; 694; 705; 711; 722; 733; 739; 750; 761; 767; 778; 789; 795; 806; 817; 823; 834; 845; 851; 862; 873; 879; 890; 901; 907; 918; 929; 935; 946; 957; 963; 974; 985; 991; 1002; 1013; 1019; 1030; 1041; 1047; 1069; 1075; 1086; 1097; 1103; 1114; 1125; 1131; 1142; 1153; 1159; 1170; 1181; 1187; 1198; 1209; 1215; 1226; 1237; 1243; 1254; 1265; 1271; 1282; 1293; 1299; 1310; 1321; 1327; 1338; 1349; 1355; 1366; 1377; 1383; 1394; 1405; 1411; 1422; 1433; 1439; 1450; 1461; 1467; 1478; 1489; 1495; 1506; 1517; 1523; 1534; 1545; 1551; 1562; 1573; 1579; 1587; 1598; 1609; 1615; 1626; 1637; 1643; 1654; 1665; 1671; 1682; 1693; 1699; 1705; 1711; 1722; 1733; 1739; 1750; 1761; 1767; 1778; 1789; 1795; 1801; 1807; 1818; 1829; 1835; 1846; 1857; 1863; 1874; 1885; 1891; 1903; 1914; 1925; 1931; 1942; 1953; 1959; 1970; 1981; 1987; 1998; 2009; 2015;
Listenn ar bloavezhioù doare J2, eus 336 da 2004
336; 364; 392; 420; 448; 476; 504; 532; 560; 588; 616; 644; 672; 700; 728; 756; 784; 812; 840; 868; 896; 924; 952; 980; 1008; 1036; 1064; 1092; 1120; 1148; 1176; 1204; 1232; 1260; 1288; 1316; 1344; 1372; 1400; 1428; 1456; 1484; 1512; 1540; 1568; 1604; 1632; 1660; 1688; 1728; 1756; 1784; 1824; 1852; 1880; 1920; 1976; 2004;
Cabrero
Cabrero zo un anv-micher spagnolek (mesaer-givri) deuet da vout anv-tiegezh hag anv-lec'h.
Deiziadur diarsav
Listenn ar bloavezhioù doare V1, eus 325 da 2019
325; 331; 342; 353; 359; 370; 381; 387; 398; 409; 415; 426; 437; 443; 454; 465; 471; 482; 493; 499; 510; 521; 527; 538; 549; 555; 566; 577; 583; 594; 605; 611; 622; 633; 639; 650; 661; 667; 678; 689; 695; 706; 717; 723; 734; 745; 751; 762; 773; 779; 790; 801; 807; 818; 829; 835; 846; 857; 863; 874; 885; 891; 902; 913; 919; 930; 941; 947; 958; 969; 975; 986; 997; 1003; 1014; 1025; 1031; 1042; 1053; 1059; 1070; 1081; 1087; 1098; 1109; 1115; 1126; 1137; 1143; 1154; 1165; 1171; 1182; 1193; 1199; 1210; 1221; 1227; 1238; 1249; 1255; 1266; 1277; 1283; 1294; 1305; 1311; 1322; 1333; 1339; 1350; 1361; 1367; 1378; 1389; 1395; 1406; 1417; 1423; 1434; 1445; 1451; 1462; 1473; 1479; 1490; 1501; 1507; 1518; 1529; 1535; 1546; 1557; 1563; 1574; 1593; 1599; 1610; 1621; 1627; 1638; 1649; 1655; 1666; 1677; 1683; 1694; 1700; 1706; 1717; 1723; 1734; 1745; 1751; 1762; 1773; 1779; 1790; 1802; 1813; 1819; 1830; 1841; 1847; 1858; 1869; 1875; 1886; 1897; 1909; 1915; 1926; 1937; 1943; 1954; 1971; 1982; 1993; 1999; 2019;
Yungay (Chile)
Yungay zo ur gêr eus Chile e Proviñs Diguillín, e Rannvro ar Biobío.
Deiziadur diarsav
Listenn ar bloavezhioù doare V2, eus 348 da 2016
348; 376; 404; 432; 460; 488; 516; 544; 572; 600; 628; 656; 684; 712; 740; 768; 796; 824; 852; 880; 908; 936; 964; 992; 1020; 1048; 1076; 1104; 1132; 1160; 1188; 1216; 1244; 1272; 1300; 1328; 1356; 1384; 1412; 1440; 1468; 1496; 1524; 1552; 1580; 1588; 1616; 1644; 1672; 1712; 1740; 1768; 1796; 1808; 1836; 1864; 1892; 1904; 1932; 1960; 1988; 2016;
Listenn ar bloavezhioù doare S1, eus 326 da 2011
326; 337; 343; 365; 371; 382; 393; 399; 410; 421; 427; 438; 449; 455; 466; 477; 483; 494; 505; 511; 522; 533; 539; 550; 561; 567; 578; 589; 595; 606; 617; 623; 634; 645; 651; 662; 673; 679; 690; 701; 707; 718; 729; 735; 746; 757; 763; 774; 785; 791; 802; 813; 819; 830; 841; 847; 858; 969; 875; 886; 897; 903; 914; 925; 931; 942; 953; 959; 970; 981; 987; 998; 1009; 1015; 1026; 1037; 1043; 1054; 1065; 1071; 1082; 1093; 1099; 1110; 1121; 1127; 1138; 1149; 1155; 1166; 1177; 1183; 1194; 1205; 1211; 1222; 1233; 1239; 1250; 1261; 1267; 1278; 1289; 1295; 1306; 1317; 1323; 1334; 1345; 1351; 1362; 1373; 1379; 1390; 1401; 1407; 1418; 1429; 1435; 1446; 1457; 1463; 1474; 1485; 1491; 1502; 1513; 1519; 1530; 1541; 1547; 1558; 1569; 1575; 1583; 1594; 1605; 1611; 1622; 1633; 1639; 1650; 1661; 1667; 1678; 1689; 1695; 1701; 1707; 1718; 1729; 1735; 1746; 1757; 1763; 1774; 1785; 1791; 1803; 1814; 1825; 1831; 1842; 1853; 1859; 1870; 1881; 1887; 1898; 1910; 1921; 1927; 1938; 1949; 1955; 1966; 1977; 1983; 1994; 2005; 2011;
Charity
Charity zo un anv-badez saoznek.
Dreistbeliouriezh
An dreistbeliouriezh (supremacism e saozneg) zo un ideologiezh a embann dreistelezh ha mestroniezh ur rumm tud war ar re all.
Rumm an dud a embann o dreistelezh a c'hall bezañ termenet dre liv o c'hroc'hen, o reizh, ur renkad, ur sevenadur, o yezh, o relijion, pe kredennoù all.
En amzer an trevadennerezh e veze graet anv eus ar mission civilisatrice de la France e galleg, hag eus The White Man’s Burden e saozneg, da lavaras Rudyard Kipling.
Bedreuziad COVID-19
E Frañs
Kavet e oa bet an den klañv kentañ gant ar viruz d'ar 24 a viz Genver, e Bourdel. Un den 48 vloaz, eus Frañs ha Sina a oa erruet e Frañs daou zervezh a-raok Da c'houde e oa bet detektet un nebeud tud c'hoazh, en o zouez 6 den eus ar Rouantelezh-Unanet e Savoia, betek lakaat an niver-se da 12. En o zouez e oa pareet 11 hag unan zo marvet, un tourist eus Sina, 80 vloaz anezhañ, a oa chomet da reanimañ e-pad pell. . Ar wezh kentañ e oa marvet unan bennak en Europa abalamour d'ar c'hleñved-se.
Dreistbeliouriezh
Kantvedoù a drevadennerezh en Amerika, Afrika, Aostralia, Okeania hag Azia zo bet reizhabeget gant skridoù savet da vrudañ an dreistbeliouriezh.
An istorour skosat Thomas Carlyle (1795-1881), a zo brudet e oberenn The French Revolution: A History diwar-benn an Dispac'h gall hag a awenas Charles Dickens pa skrivas e romant A Tale of Two Cities, a skrivas e oa graet an trevadenniñ gant Europiz evit "mad ar pobloù a sevenadur izeloc'h".
Bedreuziad COVID-19
E Frañs
D'an 29 a viz C'hwevrer e oa 100 den bet klañv gant ar c'hleñved-red-se e Frañs : 11 o doa pareet, 2 a oa marvet. Kresket e voe buan an niver a dud klañv avat : ouzhpenn 2000 e voe d'an 11 a viz Meurzh ha 48 den a oa marvet gantañ, ken ma voe lakaet ar gaoz war aozadur an dilennadegoù ti-kêr. Nullet e voe ur bern darvoudoù sportel (marathon Pariz) pe sevenadurel (sonadegoù Tri Yann e Pariz) ha serret e voe ar skolioù en Oise, Haut-Rhin ha Korsika. Klañv e oa ivez un nebeud kannaded eus ar Vodadeg Vroadel ha ministr ar sevenadur Franck Riester. Nicole Belloubet, ministrerezh ar Justis zo bet testet ivez, met negatif e oa.
D'an 12 a viz Meurzh, pa oa 2876 den iñfektet (pe bet iñfektet) ha 61 den marv, e oa bet disklêriet gant Prezidant ar Republik Emmanuel Macron e vije serret ar skolioù, ar skolajoù, al liseoù, ar skolioù-meur hag ar magourioù e Frañs a-bezh, ouzhpenn goulenn gant an dud koshoc'h eget 70 vloaz da chom er gêr ar muiañ ma c'hellent ha d'an holl dud chom hep mont re er-maez dre vras. Divizet e oa bet memestra delc'her an dilennadegoù ti-kêr d'ar 15 a viz Meurzh daoust d'ar riskloù. Er Stadoù-Unanet e oa bet disklêriet gant ar Prezidant Donald Trump e oa berzet d'ar Frañsizien mont di e-pad 14 devezh.
Ar c'harrad foenn
Ar c'harrad foenn (De Hooiwagen e nederlandeg) zo ul livadur gant al livour izelvroat Hieronymus Bosch (1453-1516). War ziskouez emañ e Mirdi ar Prado en Madrid.
Bedreuziad COVID-19
E Breizh
D'an 29 a viz C'hwevrer e oa 5 den klañv e Breizh : 2 ospitalaet e Brest goude beaj ar gwaz en Ejipt, daou e Roazhon goude ur veaj en Oise hag unan en Naoned, medisinez an den bet klañv en Oise da gentañ, a oa e vakañsoù er Baol-Eskoubleg.
D'an 2 a viz Meurzh e oa bet kavet 20 den klañv e Breizh, 13 anezho en ur skoulmad nevez kavet tro-dro Krac'h, Karnag hag An Alre. Tamm ha tamm e oa kresket ar skoulmad-se betek tizhet Kiberen ha Brec'h.
Robecco sul Naviglio
Robecco sul Naviglio a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Deiziadur diarsav
Listenn ar bloavezhioù doare S2, eus 332 da 2000
332; 360; 388; 416; 444; 472; 500; 528; 556; 584; 612; 640; 668; 696; 724; 752; 780; 808; 836; 864; 892; 920; 948; 976; 1004; 1032; 1060; 1088; 1116; 1144; 1172; 1200; 1228; 1256; 1284; 1312; 1340; 1368; 1396; 1424; 1452; 1480; 1508; 1536; 1564; 1600; 1628; 1656; 1684; 1724; 1752; 1780; 1820; 1848; 1876; 1916; 1944; 1972; 2000;
Listenn ar bloavezhioù doare D1, eus 327 da 2006
327; 338; 349; 355; 366; 377; 383; 394; 405; 411; 422; 433; 439; 450; 461; 467; 478; 489; 495; 506; 517; 523; 534; 545; 551; 562; 573; 579; 590; 601; 607; 618; 629; 635; 646; 657; 663; 674; 685; 691; 702; 713; 719; 730; 741; 747; 758; 769; 775; 786; 797; 803; 814; 825; 831; 842; 853; 859; 870; 881; 887; 898; 909; 915; 926; 937; 943; 954; 965; 971; 982; 993; 999; 1010; 1021; 1027; 1038; 1049; 1055; 1066; 1077; 1083; 1094; 1105; 1111; 1122; 1133; 1139; 1150; 1161; 1178; 1189; 1195; 1206; 1217; 1223; 1234; 1245; 1251; 1262; 1273; 1279; 1290; 1301; 1307; 1318; 1329; 1335; 1346; 1357; 1363; 1374; 1385; 1391; 1402; 1413; 1419; 1430; 1441; 1447; 1458; 1469; 1475; 1486; 1497; 1503; 1514; 1525; 1531; 1542; 1553; 1559; 1570; 1581; 1589; 1595; 1606; 1617; 1623; 1634; 1645; 1651; 1662; 1673; 1679; 1690; 1702; 1713; 1719; 1730; 1741; 1747; 1758; 1769; 1775; 1786; 1797; 1809; 1815; 1826; 1837; 1843; 1854; 1865; 1871; 1882; 1893; 1899; 1905; 1911; 1922; 1933; 1939; 1950; 1961; 1967; 1978; 1989; 1995; 2006;
Listenn ar bloavezhioù doare D2, eus 344 da 2012
344; 372; 400; 428; 456; 484; 512; 540; 568; 596; 624; 652; 680; 708; 736; 764; 792; 820; 848; 876; 904; 932; 960; 988; 1016; 1044; 1072; 1100; 1128; 1156; 1184; 1212; 1240; 1268; 1296; 1324; 1352; 1380; 1408; 1436; 1464; 1492; 1520; 1548; 1576; 1584; 1612; 1640; 1668; 1696; 1798; 1736; 1764; 1792; 1804; 1832; 1860; 1888; 1928; 1956; 1984; 2012;
Taolennoù evit klask diwar un deiz diveget
da skouer :
Anya
Anya pe Anja, zo un anv-badez rusek, skrivet Аня, hag a gaver e meur a yezh.
Deiziadur diarsav
Taolennoù evit klask diwar un deiz diveget
- ur 04 Genver a zigouezh war ur sadorn er bloavezioù Me1 pe Me2
Bedreuziad COVID-19
E Breizh
An hini kentañ a varvas e Breizh a voe un den 92 vloaz, ospitalizet e Gwened,.
Deiziadur diarsav
Taolennoù evit klask diwar un deiz diveget
- ur 26 Eost a zigouezh war ur Gwener er bloavezhioù V2 pe S1
Hoc'h-gouez barvek Palawan
Hoc'h-gouez barvek Palawan (Sus ahoenobarbus) a zo ur bronneg eus kerentiad an hoc'heged hag a vev e Filipinez.
Peschiera Borromeo
Peschiera Borromeo  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Anya
Klotañ a ra gant Anna e brezhoneg.
Tud
thumb|200px|Anya Teixeira 1961
Hoc'h-gouez Vietnam
Hoc'h-gouez Vietnam (Sus bucculentus) a zo ur bronneg eus kerentiad an hoc'heged hag a vev e Laos ha Vietnam.
Bedreuziad COVID-19
E Breizh
Divizet e oa bet gant prefed Morbihan chom a-sav gant an holl zarvourdoù publik en departamant ha goulenn gant tud ar parrezioù tapet er skoulmad chom eno ha chom hep mont re er-maez. D'an dud a vije aet kuit dija e oa bet goulennet chom er gêr e-pad pemzekteiz da c'hortoz e vijent sur da chom hep bezañ klañv.
D'an 9 a viz Meurzh e voe lakaet war-wel 80 rannet evel-se : 11 en Il-ha-Gwilun, 9 e Liger-Atlantel, 5 e Penn ar Bed, 55 er Morbihan hag hini ebet en Aodoù an Arvor,.
D'an 11 a viz Meurzh e oa bet kavet 105 den klañv e Breizh : 13 en Il-ha-Gwilun, 12 e Liger-Atlantel, 7 e Penn ar Bed, 73 e Morbihan hag hini ebet c'hoazh en Aodoù an Arvor. Kavet e oa bet ur skoulmad nevez kostez Bruz, e-kichen Roazhon
D'an 12 a viz Meurzh e voe disklêriet e oa marvet ur vaouez a 93 vloaz er Morbihan. Kemeret e oa bet ivez an diviz nullañ an Dro Breizh war velo evit e 54 redadeg, raktreset e miz Ebrel 2020 D'an noz e oa bet kavet 135 den klañv e Breizh : 22 en Il-ha-Gwilun, 15 e Liger-Atlantel, 12 e Penn ar Bed, 85 e Morbihan hag unan en Aodoù an Arvor.
Evel e Frañs a-bezh e oa bet serret ar skolioù e Breizh adalek ar 16 a viz Meurzh ha kenfinet an holl dud adalek ar 17 a viz Meurzh. Mouezhioù a savas kerkent pa voe gouezet e oa deuet ur bern tud eus Pariz d'en em genfinañ lec'h all, en o eil tiez, e Breizh ivez, ha dreist-holl war an aod pe en inizi Nec'het e oa an dud kar n'eo ket savet ospitalioù an inizi evit kement a dud, dreist-holl ma vez kudennoù ken don, ha dre vras e oa kavet ne oa ket sirius a-walc'h ar c'henfinañ gant darn eus an dud nevez-emgavet, dre ma oa brav an amzer. Evit kaout an tu da fiñval eo ret kaout un testenni dilec'hiañ hag a vez kavet e brezhoneg.
Adalek an 22 a viz Meurzh e oa lakaet war wel gant prefeti rannvro Breizh sifroù an dud n'emaint ket o chom e rannvro Breizh met a zo ospitalizet enni asambles gant sifroù an dud testet hep gouzout e peseurt departamant emaint o chom.
Embannet e oa bet d'an 23 a viz Meurzh e oa kenfinet Johanna Rolland, maerez Naoned en he zi abalamour ma oa he merc'h tapet gant simptomoù ar viruz.
7 den eus skipailh a zo klañv war mordreizher Celebrity Apex e Sant-Nazer. Ar skipailh eus 1407 a zo bet kenfinet ar vourzh.
Marie-Anne
200px|thumb|[[Marie-Anne pe Marianne zo un anv poblek a deu eus kevreañ anv gallek ar Werc'hez Vari ha hini he mamm Santez Anna, poltredet amañ o-div gant al livour saoz Dante Gabriel Rossetti.]]
Bedreuziad COVID-19
E Breizh
D'ar 31 a viz Meurzh e voe embannet e oa 106 gwele evit ar glañvourien, ha 40 gwele advevaat e Sant-Brieg ( Ospital Y. ar Foll) ha Plerin ( Ospital Prevez Aodoù an Arvor ) E skipailh ar mordreizher Celebrity Apex e Sant-Nazer, e-mesk 157 den corona-pozitivel, e oa 144 n'ho doa tamm azon ebet eus ar c'hleñved. .
Marie-Anne
Marie-Anne, pe a-wechoù Marie Anne, pe Marianne, pe Mariane, zo un anv-badez gallek, a gaver a-wechoù e yezhoù all.
Bedreuziad COVID-19
E Breizh
D'ar 1 a viz Ebrel e erruas 12 den klañv e Roazhon gant un TTB mezegel, ha kaset d'ar pennospital. Kaset e voe tud all da Sant-Brieg ha da Vrest.
Marie-Anne
Istor
Savet eo an anv diwar stagañ an daou anv-badez gallek Marie hag Anne, daou anv boutin a-walc'h er broioù kristen betek hon amzer, anv ar Werc'hez Vari hag he mamm, ha daou anv roueel dre ma'z int bet anvioù meur a rouanez er rouantelezh c'hall : Marie de Médicis, Anne d'Autriche dreist-holl, Marie-Antoinette ivez, hep kontañ ar ribitailh priñsezed.
Bedreuziad COVID-19
E Breizh
D'ar 4 a viz Ebrel : 7 den eus AHDOD (annez herberc'hiañ evit an dud oadet dalc'het) Stz Ana e Lannuon a zo marv e-pad ar sizhunvezh. 14 tud all eus Stz Ana a zo klanv.
Marie-Anne
Istor
Evit doare e oa stank ar merc'hed anvet Marianne e dibenn an XVIIIvet kantved e-touez ar bobl vunut, ha dreist-holl war a seblant e-touez ar merc'hed diwar ar maez deuet da labourat e kêr evel mitizhien e ti ar vourc'hizien.
Bedreuziad COVID-19
E Breizh
D'an 11 a viz Mae 2020 e oa roet lamm d'ar c'hefinamant e Breizh. Aotreet eo fiñval hag un-dro en ur c'helc'h 100 kilometrad tro-dro d'an ti.
War an deskadurezh
E fin miz Meurzh 2020 e oa 1.5 miliard a skolidi a oa bet serret o skol evit ar vro a-bezh er bed, muioc'h c'hoazh e broioù zo ma oa bet kemeret an diviz gant rannvroioù zo ha pas reoù all. Hogozik 90% eus studierien ar bed a oa er-maez eus o skol neuze. E Taiwan, Singapour, Aostralia, Sveden hag e stadoù zo eus an SUA e chome digor ar skolioù avat.
Daoust ma klasked serriñ ar skolioù war berr-amzer ez eus bet levezonoù e meur a zoare war buhez ar familhoù ha doareoù da zeskiñ ar vugale. N'eo ket gouest an holl familhoù da gemer amzer d'ober skol er gêr, dreist-holl ma rankont pell-labourat pe chom a-sav da labourat.
Evit ober war-dro ar skolidi e oa erbedet gant an UNESCO implijet hentennoù deskiñ a-bell ha arloadoù evit deskiñ dre an internet evit liammañ ar skolidi hag o c'helennerien hag eskemm dielloù, ober kentelioù video, a-seurt ma chomje un deskadurezh e-keit ma voe serret ar skolioù Klask a reas ar skolioù hag ar rouedadoù skolioù aozañ ur "c'hendalc'husted d'ar c'helenn" gant a-bep seurt mennozhioù ha doareoù. .
Kudenn ar brezhoneg a oa bet lakaet war-wel evit ar skolidi en hentennoù divyezhek dre soubidigezh Diwan pe gant eurvezhioù par (Div Yezh ; Dihun) : aon a oa e kollje ar vugale o liamm gant ar brezhoneg, da nebeutañ evit ar re zo e familhoù gallek nemetken. Gant Diwan e oa bet renablet danvez evit delc'her gant ar brezhoneg, pa oa bet klasket gant ar stummadurioù hir doareoù nevez da gelenn.
Cacique Doble
Cacique Doble zo ur gumun eus Brazil e hanternoz stad Rio Grande do Sul.
Bedreuziad COVID-19
War an abadennoù sevenadur
E Breizh e oa bet divizet nullañ (pe daleañ en ur cheñch ar stumm) ar Redadeg 2020, a oa sañset bezañ redet e miz Mae, hag ivez Gouel Breizh. Serret e voe ar c'hentelioù-noz hag ar stummadurioù hir er vro a-bezh Evit talañ ouzh an diouer a vrezhoneg er mediaoù abalamour ma oa digresket plas an abadennoù vrezhonek, e oa bet kaset un nebeud raktresoù war-raok, evel ar podkast Klozet kinniget gant Metig Jakez-Vargas ha Tudi Crequer war Dispak. .
Proviñs Varese
Proviñs Varese a zo ur broviñs en Italia, e rannvro Lombardia, ha Varese eo he c'hêrbenn. En hanternoz ha reter dezhi emañ kanton Ticino e Suis, er reter emañ  proviñs Como, er c'hreisteiz emañ proviñs Milano, hag er c'hornôg  rannvro Piemonte.
Pessano con Bornago
Pessano con Bornago a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Park Chung-hee
Park Chung-hee, ganet d'ar 14 a viz Du 1917 hag aet da Anaon d'ar 26 a viz Here 1979, a oa ur prezidant sukorean hag ur jeneral hag a voe e penn ar vro evel diktatour adalek 1961 betek ma voe muntret e 1979.
Bedreuziad COVID-19
War an abadennoù sport
Ur bern abadennoù meur a denne d'ar sport a oa bet daleet pa ne oant ket nullet e-pad mizioù kentañ 2020. Amañ dindan e kavoc'h ur renabl eus an abadennoù-se :
Proviñs Varese
Kumunioù ar broviñs
138 kumun zo e proviñs Varese.
Park Chung-hee
Park en devoa kemeret ar galloud dre un taol-stad milourel en devoa roet lamm da Eil Republik Korea ar Su e 1961. Ur wech er galloud, ar prezidant Park a renas evel un den kreñv, ur penn soudard e penn Kuzul meur evit an adsavidigezh vroadel betek bezañ dilennet da brezidant an Trede Republik Sukorean e 1963.
E 1972, Park a lakaas da dalvezout al lezenn brezelek hag adsevel a rae ar vonreizh gant ur stumm ren hollveliek ar pezh a voe Mammenn d'ar pevare Republik Su korean.
Cacique Doble
Dont a ra an anv Cacique Doble eus anv un den, evel alies e Brazil, amañ hini ar penntiern indian Iu-Tohaê, portugalekaet (goude kristenaet moarvat) en Faustino Ferreira Doble (1798-1864, eus ar bobl Cainguá, marvet gant ar vrec'h en Lagoa Vermelha. Div bobl zo e Cacique Doble : cainguá ha tupi-guaraní.
Park Chung-hee
Dreistbevet en devoa meur a wech da taolioù-fall o klask lazhañ anezhañ, daou anezho obererezhioù Norzhkorea. Park a voe lazhet d'ar 26 a viz Here 1979 gant Kim Jae-gyu, penn surentez ar prezidant.
Be'z e oa bet e penn Sukorea e-pad 18 vloaz. Kentañ merc'h Park, Park Geun-hye, a oa bet 11 penn Sukorea betek bezañ digadoriet.
Cacique Doble
E-touez tiegezhioù kentañ an henvroiz e oa an anvioù-mañ : Ferreira Doble, Darfais Malaquias, Maia, Grande, Péia, Da veiga, Manoel Antônio hag Evaristo.
E 1903 e krogas an trevadennañ gant donedigezh tiegezhioù italian.
Bedreuziad COVID-19
War ar vuhez relijiel
Dre ma oa c'hoarvezet da vare gouelioù relijiel bras (evel ar Bloaz Nevez Sinat, Pask pe Pesac'h) en deus bet ar bedreuziad ul levezon bras war buhez ar gredourien, met diheñchet eo bet ivez ar vuhez pemdez, dreist-holl evit ar relijionoù reolennet-tre.
Gant difenn ar bodadoù tud ouzhpenn 5000 (da c'houde 1000 ma ne oa ket aet betek 10) a dud e voe serret an ilizioù, ar sinagogennoù hag ar moskeennoù en ur bern broioù. Nullet e oa bet lidoù Sizhun Fask er Vatikan tra ma oa bet aozet oferennoù dre ar radio evit derc'hel an dud er gêr, Komañs ar reas ar pab Frañsez d'ober oferennoù e-unan war plasenn Sant-Pêr da bediñ evit ar bed. Nullet e voe ivez pirc'hinaj Mekka gant Arabia Saoudat. .
E metoù ar yuzevegezh ez eus bet tabutoù diwar-benn lidoù ar Chabat ma ranker sañset kaout ur minyan a zek den. Lod eus ar sinagogennoù o deus graet ar choaz da zelc'her ar minyanoù-se en linenn padal e voe divizet chom a-sav gant ar minyan, ha pa vije prevez, gant lod all. A-benn lidoù Pesac'h (eus an 8 betek ar 16 a viz Ebrel e 2020), tra ma oa difennet bodañ familhoù asambles evit ar seder, e oa bet erbedet gant kumuniezhioù zo aozañ ur rak-seder gant ar familh a-raok ma kouezhje an noz gant doareoù elektronek ha, zoken, derc'hel ar seder e-unan dre zoareoù elektronek (gant ma vezont lakaet war elum a-raok an noz), gant rabined reizhkredour eus en Israel, o lakaat war wel pegen dibar e oa an amzerioù-se. Holl zoareoù ar yuzevegezh o deus lakaet pouez war an ezhomm saveteiñ buhezioù a oa dreist pep tra hervez o lezenn.
Tabut zo bet e Frañs e penn-kentañ ar c'henfinañ abalamour ma vije bet roet gwir d'ar yuzevien mont d'ar sinagogenn d'ar Sadorn hep an atestadenn dleet (n'eus ket droed kaout objedoù gant an nen devezh ar Chabat). Savet e oa bet ur bern mouezhioù a-enep ar gwir-se, daoust ma ne oa diwar intrudu ur post-polis bennak nemetken, hep goulenn alioù gant ar hierarikiezh, ha daoust ma oa serret holl sinagonennoù ar vro hag e oa diezhomm reiñ seurt aotre. Evelato e oa bet ur bern evezhiadennoù enebyuzev goude bezañ embannet ar c'heloù-se.
War an endro
Tremenet e oa bet kalzig a skeudennoù eus anevaled o pourmen e kêrioù dilezet gant an dud (marmouzed e Thailand, moc'h gouez e Barcelona, Katalonia,, youc'hed en Aovergn ...). Gortozet e oa un efed mat war parañ al laboused ivez Sklaeroc'h e voe ivez dourioù Venezia, met hervez ar maer ne oa ket abalamour ma oa nebeutoc'h a saotradur met kentoc'h abalamour ne oa ket a vont ha dont bigi a veske dour ha sedimantoù ar c'hanolioù. Kontrol d'ar pezh a oa bet lavaret gant mediaoù zo ne oa ket distroet delfined eno, nag elerc'h (a oa kustum da zaremprediñ ar Serenissima a-raok ar c'henfinañ). .
Kaz ouzh an estrañjourien ha gouennelouriezh
Abaoe ma oa tarzhet ar c'hleñved-red, ha dre ma oa tarzhet en Azia ar Gevred, a-raok en em zilec'hiañ en Europa hag en Amerika an Norzh, e oa bet notennet ur c'hresk en emzalc'hioù hag e tagadennoù gouennelour e-keñver tud a-orin eus al lec'hioù-se, dreist-holl Azia Tra ma chome ar c'hleñved-red e Sina dreist-holl e oa bet lakaet war-wel ur santimant gouennelour a-enep tud a-orin Azia ar Gevred, o lavaret e veritent tapet ar c'hleñved,, liammet alies ouzh ar soñj n'eo ket propr ar Sinaiz. Annezidi Wuhan ha proviñs Hubei o doa klemmet bezañ bet drougziforc'hiet e Sina abalamour d'al lec'h ma oant o chom. Tud a-orin Italia o doa bet kudennoù ivez dre ar bed. .
Keodedourien eus Malaysia,, Zeland-Nevez, Singapour ha broioù all o doa savet sinadegoù evit difenn ouzh ar Sinaiz mont e-barzh o bro. E Japan e voe krouet an hashtag #ChineseDontComeToJapan (« "#SinaizNaZeuitKetDaJapan") a reas berzh war Twitter Tud a-orin Sina, pe c'hoazh a-orin Azia dre vras, ha pa vijent tud ganet ha maget en o bro, a voe kunujennet pe taget e Stadoù-Unanet hag e Frañs. Feuket e oa bet tud o klevet Prezidant ar Stadoù-Unanet Donald Trump oc'h ober "biruz Sina" eus ar viruz-se hag embannet e voe gant prezidant ar Bharatiya Janata Party e Kornôg Bengal Dilip Gosh, en India, e oa bet distrujet an natur gant ar Sinaiz hag e oa abalamour d'an dra-se en doa "kemeret Doue rebech outo", ar pezh en doa desachet ur respont feuket gant kannad Sina e Kolkata. .
Ne voe ket tapet tud Azia nemetken avat, tud distro eus Sina o doa gouzañvet emzalc'hioù feuls ivez, evel Ukrainaniz (ha tud a-estrenvro) a oa bet digarzhet eus Wuhan ha taget gant manifestourien en Ukraina pe c'hoazh studierien a-orin eus India ar Biz, tost ouzh Sina, o chom e kêrioù bras a oa bet harellet e-liamm ouzh ar c'hleñved evit doare Drougziforc'hiezh ha feulster a oa kresket ivez a-enep kumuniezh muzulman India, abalamour ma oa bet lakaet ar biz war bodadoù anezho evel mammenn ar c'hleñved en India. , E Sina ivez e oa savet sañtimantoù e-enep an dud estren, taolennet evel "lastez estren" gant tud zo, "da gas d'ar boubellenn". .
Hoc'h-gouez Sulawesi
Hoc'h-gouez Sulawesi (Sus celebensis) zo ur bronneg eus kerentiad an hoc'heged a vev en Indonezia.
Stêr Itata
Ar stêr Itata zo ur stêr e Chile, e-kreiz ar vro, hag a red eus an Andoù d'ar Meurvor Habask dre rannvro ar Biobío. 180 km hed zo dezhi ha 11 385 km² eo gorread he dourva. C'hoarvezout a ra ar río Itata eus kember ar stêrioù Cholguán ha Huépil.
Treuziñ a ra kumunioù Yungay, Cabrero, Pemuco, Bulnes, Quillón, Ñipas, Portezuelo, Coelemu ha Treguaco.
Aberiñ a ra e Vegas del Itata.
Adstêrioù
Ar stêrioù Diguillín ha Ñuble eo hec'h adstêrioù brasañ.
Oileán Dúiche
Oileán Dúiche (anvet Inishdooey e saozneg ) zo un enezenn eus Iwerzhon, dirak aod kontelezh Dún na nGall. Un enezenn brevez eo, didud, en hanternoz da Inis Bó Finne.
Dead Rising (heuliad c'hoarioù video)
Dead Rising zo un heuliad c'hoarioù video doare dreistbevañ spont en ur bed digor krouet gant Keiji Inafune. Savet e oa bet da gentañ gant Capcom a-raok ma vefe adkemeret ar sevel gant Capcom Vancouver.
Kenaroud
Ar c'hoarioù en heuliad a gemer plas e kêrioù ijinet, memes ma vez kaoz eus kêrioù gwirion. Ar c'hentañ c'hoari d'an heuliad a vez en ur stal bras e kêr Willamette, Colorado. An ouzhpennadur a-raok d'an eil c'hoari anvet "Case Zero" a vez e Still Creek, ur gêriadennig e-kichen Las Vegas. Ar c'hoari pennañ a gemer plas e kêr Fortune City, en ur greizenn kenwerzhel. An ouzhpennadur "Case West" a demen en uzin Phenotrans nepell diouzh Fortune City. An trede c'hoari a gemer plas e Los Perdidos, California. "Dead Rising 4" a roio tro d'ar c'hoarierien da zistreiñ da Willamette gant un aloubadeg zombied e "Willamette Memorial Mall" (ur greizenn kenwerzhel) a oa bet savet evit enoriñ gouzañverien an aloubadeg zombi er c'hoari kentañ.
"Phenotrans" zo un embregerezh pinvidik a milionoù saver louzoù. Krouet ez eus bet ganto ur re louzoù "Zombrex", ur pare a c'hell ma vez kemeret bemdez, difenn un den klañv da dreiñ d'ur zombi. An embregerezh a zo an enep d'an harozed e-pad an heuliad a-bezh. Bez ez eus ivez kevredigezhioù evel ar C.U.R.E. (Citizens for Undead Rights and Equality) a stourm evit gwirioù ar zombied.
Ortygornis
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1852 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
Annika
thumb|Annika Andersson thumb|Annika Duckmark e 2008. Foto gant Daniel Åhs Karlsson Annika zo un anv-badez svedek, savet diwar Anna.
Ortygornis
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad a ya d'ober ar genad :
Annika
Adstummoù
Anika, Anni, Annicka, Anica, Anike, Annica, Annik, Annikka
Ortygornis
Eizh (8) isspesad en holl.
Kim Jae-gyu
Kim Jae-gyu (Hangul : 김재규), ganet d'ar 6 a viz Meurzh 1926 hag aet da Anaon d'ar 24 a viz Mae 1980, a oa ul letanant jeneral eus Sukorea ha penn-rener an National Intelligence Service. Brudet eo evit bezañ bet muntrer ar prezidant diktatour sukorean Park Chung-hee a oa bet e gamalad brasañ d'ar 26 a viz Here 1979. Krouget e oa bet evit ar muntr-se d'ar 24 a viz Mae 1980.
Diemglev zo diwar e benn. Evit lod e oa ur brogarour a roas lamm da ren 18 vloaz an diktatour Park. Evit lod all ne oa nemet kañfard Park a lazhas an hini en devoa roet pep tra dezhañ evit abegoù personel. E-pad pell e oa ali kalz tud gant an eil doare-se da welet an traoù e Korea ar Su met er bloavezhioù 2000 e oa bet gouezet traoù nevez diwar-benn al liammoù etre Kim ha lod eus pennoù bras al luskad demokratel ha krog eur da welet Kim Jae-gyu en un doare all.
Anthochaera
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Aostralia, eizh (8) isspesad dezhe en holl.
Aurore et Aimée
Aurore et Aimée zo ur gontadenn c'hallek gant Jeanne-Marie Leprince de Beaumont (1711-1780), adembannet e Contes moraux pour l'instruction de la jeunesse en un dastumad teir levrenn e 1806.
Hervez renkadur Aarne-Thompson eo ur gontadenn hervez ar patrom 480, diwar-benn ar merc'hed mat hag ar re zrouk. War ar memes patrom e oa Le tre fate  gant Giambattista Basile en e Bentamerone, hag ivez la Belle et la Bête, unan eus ar c'hontennoù huderezh kentañ skrivet evit bugale.
Ar gontadenn
Un itron he devoa div verc'h, kaer meurbet o-div : Aurore, an henañ, a veze en imor vat atav, met Aimée, ar yaouankañ, a oa drouk. Pa oa Aurore en he c'hwezek vloaz hag Aimée en he daouzek, e oa krog an itron da goll he c'hened. Ne felle ket dezhi leuskel den da c'houzout e oa kozh a-walc'h da gaout bugale en oajoù-se, neuze ez eas da chom d'ur gêr all, e kasas Aurore war ar maez, hag lavaras ne oa Aimée nemet dek vloaz, he devoa ganet anezhi pa oa pemzek vloaz.
Georges-Jean Arnaud
Georges-Jean Arnaud, Georges-Camille Arnaud e anv gwir (Saint-Gilles-du-Gard, Camarga, Gard, – La Londe-les-Maures, ) a oa ur skrivagner gall.
Sonnet 15
Sonnet 15, pe ar Sonedenn 15 e brezhoneg, zo ur sonedenn gant William Shakespeare diwar-benn an distruj graet gant an amzer hag an efed war ar paotr yaouank emañ ar barzh o komz outañ. Displegañ a ra Shakespeare ne chom brav ha yac'h an dud hag ar plant nemet e-pad ur pennad berr.
Georges-Jean Arnaud
E 1952, pa oa 24 bloaz ha gant e amzer-soudard, e skrivas e romant-polis kentañ, Ne tirez pas sur l'inspecteur, dindan an anv-pluenn "Saint-Gilles" abalamour da verzh bras ar romant brudet Le salaire de la peur gant Henri Girard (1917-1987), a oa sinet "Georges Arnaud" (1949) ; er bloaz-se end-eeun e voe deroet dezhañ ar Prix du Quai des Orfèvres gant an ti-embann Fayard. Un dek romant bennak a embannas betek 1960, ar bloaz ma'z eas da skrivagner a-vicher dindan e anv gwir.
Sonnet 15
Ar sonedenn
When I consider every thing that grows
Georges-Jean Arnaud
Goude bezañ chomet war steuñvennoù klasel ar romantoù polis betek 1965, hogen gant e stil dezhañ, e skrivas war tachennoù all : an ekologiezh pa savas enep an energiezh nukleel hag ar politikerezh, enep ar frankoouriezh, ar boureverezh e-kerzh Brezel Aljeria , an naziegezh hag an enepyuzevegezh.
Sonnet 15
Ar sonedenn
That this huge stage presenteth nought but shows
Georges-Jean Arnaud
E 1971, pa oa 33 bloaz, ez embannas er rummad Anticipation e ti Fleuve Noir e romant skiant-faltazi kentañ, Les Croisés de Mara, a oa lodenn gentañ an trifezh La grande séparation. Tremen 400 romant en deus skrivet abaoe, war c'hwec'h tachenn lennegel : erotegezh, moliac'h, polis, rannvroelouriezh, skiant-faltazi, spierezh ha spont.
Sonnet 15
Ar sonedenn
Whereon the stars in secret influence comment;
When I perceive that men as plants increase,
Cheered and cheque'd even by the self-same sky,
Kervernarzh
Kervernarzh (La Bernardière e galleg) a zo ur gumun eus departamant ar Vendée, e kanton Montaigu. 1 701 den a oa o chom enni e 2011.
Georges-Jean Arnaud
Pemzek anv-pluenn en deus arveret evit sinañ e romantoù : ''G.-J. Arnaud (277), Gino Arnoldi (6), Gil Darcy (21), Armand De Chevilly (3), David Kyne (1), Frédéric Mado (5), Lilas Marny (2), Manuel Mathias (1), Georges Murey (14), Pierre Rabeau (1), Georges Ramos (8), Saint-Gilles (18), Laure de Sevetan (2), Ugo Solenza (49) hag Osman Walter'' (2).
Sonnet 15
Ar sonedenn
And wear their brave state out of memory;
Kervernarzh
Betek 1789 e oa ur barrez eus Marzioù tu kreñv da Vreizh, hag eus eskopti Naoned.
Sonnet 15
Ar sonedenn
Then the conceit of this inconstant stay
Georges-Jean Arnaud
Brudet eo e stirad skiant-faltazi La Compagnie des glaces (63 levrenn e ti Fleuve Noir, sinet "G.-J. Arnaud").
Kervernarzh
Anv
Evel kalz anvioù-lec'hioù eo savet La Bernardière diwar un anv-den, amañ an anv gallek Bernard: ur gumun all en departamant zo anvet Le Bernard. Gwechall e oa anvet La Bernardière-en-Forêts, met pell zo eo bet diskaret ar c'hoadoù diwezhañ. Krouet e oa bet an anv brezhonek Kervernarzh e 1997, savet diwar kêr ha Bernarzh, war a seblant. E poateveg e vez graet La Brnardére eus ar gumun.
Sonnet 15
Ar sonedenn
Sets you most rich in youth before my sight,
Georges-Jean Arnaud
Bannoù-treset
Senarioour bannoù-treset eo bet G.-J. Arnaud ivez.
Kervernarzh
Douaroniezh
E hanternoz departamant ar Vendée emañ. En-dro dezhi emañ ar c'humunioù-mañ:
Sonnet 15
Ar sonedenn
Where wasteful Time debateth with Decay,
To change your day of youth to sullied night;
And all in war with Time for love of you,
As he takes from you, I engraft you new.}}
En dibenn e lavar Shakespeare e ray brezel d'an amzer hag e lakay ar paotr da vevañ da viken dre e varzhoneg.
Levrlennadur
-e saozneg: -e yezhoù all:
Kervernarzh
Breizh pe Bro-C'hall?
Er kantved, e 1483, e oa bet klasket stagañ Kervernarzh dija ouzh Bro-C'hall, pe da vihanañ lakaat anezhi da vezañ er “Marzioù Boutin”. Gounit a reas an dug Frañsez II ar prosez erziwerzh. Pa oa bet savet an departamantoù e oa bet staget, daoust d'he youl ha d'he c'hlemmoù niverus, ouzh departamant poatevat Fontenay. War a seblant e oa bet un eskemm etre Kervernarzh ha Ruvelieg (a oa a-orin e Marzioù tu kreñv da Boatev), evit eeunaat an harzoù.
Georges-Jean Arnaud
Filmoù
Meur a oberenn gant G.-J. Arnaud zo bet azasaet evit ar sinema pe ar skinwel.
Ernest Petit
Ar milour
Ganet d'an 20 a viz C'hwevrer 1888 e Pembo (Bro-Naoned), mab eo d'un tailhanter ar Post ha d'ur gabellerez. Stummet eo e lise Saint-Cyr (remziad 1909). Isletanant eo e 1911 ha letanant e 1913. Anvet eo da gabiten e 1916, e-pad ar Brezel-bed Kentañ. Bac'het eo e kreñvlec'h Ingolstadt en Alamagn. Tec'hel a ra kuit alese e miz Genver 1918 ha mont betek al linennoù gall. Goude ar brezel eo komandant e Maroko etre 1918 ha 1920 hag en Alamagn etre 1920 ha 1924, stummer e Saint-Cyr etre 1924 ha 1926, stajiad er Skol Uhel a Vrezel etre 1926 ha 1928, e-touez ofiserien ar Sav-Heol etre 1928 ha 1934 ha re Rannvro Pariz etre 1934 ha 1936, kelenner war an taktik e Skol al Liammañ hag an Treuzkas, hag e penn Kefridiezh vilourel Bro-C'hall e Paraguay etre 1938 ha 1940.
E 1940 e ya da gavout ar Frañs dieub e Londrez. Anvet eo da benn bras an ofiserien gant Charles De Gaulle e miz Genver 1941, ha da vrigadennour e miz Du. E 1942 eo anvet e penn kefridiezh vilourel ar Frañs Dieub en URSS. Krouer ar skouadrennig Normandi Niemen eo eta.
Goude ar brezel en em gav e penn trede Rannvro vilourel Rouen evel jeneral rannarme, etre 1945 ha 1946. E miz Eost 1946 e teu da vezañ jeneral korf-arme hag e penn Rannvro vilourel Pariz betek 1947.