cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kanoureg ar c'hreiz
Ur rannyezh kanourek eo kanoureg ar c'hreiz eus familh ar yezhoù saharek komzet gant ouzhpenn 3.000.000 a dud e Nijeria.
Mangeg
Ur rannyezh kanourek eo ar mangeg (manga) eus familh ar yezhoù saharek, komzet gant tro-dro da 280.000 den e Nijer.
Rouantelezh Powys
Unan eus ar rouantelezhioù brezhon kozh e oa Powys, dre vras e reter Kembre.
Douaroniezh
Krediñ a reer e oa kalz brasoc'h Powys en deroù, d'ur mare ma ne oa ket eus Kembre c'hoazh, a-raok krouidigezh ar rouantelezhioù angl-ha-saoz, eget na oa deuet da vezañ da vare rouantelezh Mercia.
Hag evel-just e oa kalz brasoc'h eget kontelezh Powys hiziv.
Istor
Krouet e voe goude ma'z eas ar Romaned kuit eus Enez Vreizh e 410, er vro a oa hini ar bobl Cornovii, hag un darn eus hini an Ordovices. Viroconium Cornoviorum (Wroxeter hiziv) e oa o c'hêr-benn. Padout a reas rouantelezh Powys eus ar betek 1160, pa voe rannet etre daou. Rann ar c'hreisteiz a voe graet Powys Wenwynwyn anezhi, diwar-lerc'h Gwenwynwyn ab Owain "Cyfeiliog" ap Madog, tra ma veze graet Powys Fadog eus an hanternoz, diwar-lerc'h Madog ap Gruffydd "Maelor" ap Madog.ioù an amezeien saoz.
Yezhoù bodoek-garoek
Un is-skourr eus ar yezhoù konyakek-bodoek-garoek eo ar yezhoù bodoek-garoek (bodo-garo) komzet en India hag e Bangladesh.
Isrannet e vez an is-skourr-mañ d'e dro e doau vloc'had:
Erasure
Erasure zo ur strollad sonerezh eus Bro-Saoz savet e 1985. Gallout a reer ober "Electro-pop" eus stil ar strollad.
Diwar Depeche Mode e teu ar strollad. Savet e oa bet gant Vince Clarke hag Andrew Fletcher e 1977, ur wech echu al lise ganto. Int o-daou a ouie seniñ kenaozer. E 1978 e voe degemeret ur mignon all anvet Martin L. Gore, hag eñ a ouie seniñ gitar ha kenaozer, ha kanañ ivez. Ne oa pennkaner ebet vat, setu-int hag aozañ ur seurt kenstrivadeg (casting) a-benn kaout unan. Evel-se e kavjont Dave Gahan. Ha setu Depeche Mode en e roud ha berzh ganto. Goude ur pennadig ez eas kuit Vince Clarke e 1982 evit sevel gant Alison Moyet un daouad berramzer anvet "Yazoo". Padout a reas an daouad-se bloaz ha neuze goude-se e krouas Vince Clarke ar strollad "Erasure" el lec'h m'eo Vince Clarke ar pennsonaozour abaoe 1985.
Barged ruz
Ar barged ruz a zo un evn-preizh, Milvus milvus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl en Europa.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar barged ruz en urzhiad Falconiformes pe Ciconiiformes pe Accipitriformes.
Chilatherina lorentzii
Chilatherina lorentzii a zo ur spesad a besk eus kerentiad ar Melanotaeniidae. Fall tre eo anavezet hag e stêrioù Sermowai ha Tawarin e norzh Pappoua ar C'hornaoueg hag e Puive Creek e Pappoua Ginea-Nevez e vez kavvet hepken.
Edouarzh III (Bro-Saoz)
Edouarzh III, roue Bro-Saoz, ganet d'an 13 a viz Du 1312, marvet d'an 21 a viz Mezheven 1377, a voe unan eus rouaned veur Bro-Saoz er Grennamzer. Ren a reas e-pad 50 vloaz, adalek marv e dad Edouarzh II, d'ar 25 a viz Genver 1327, pa ne oa nemet 14 vloaz.
Mab e oa da Edouarzh II ha d'ar rouanez Izabel Bro-C'hall ; abalamour da se e vennas Edouarzh kaout kurunenn Bro-C'hall. E Bro-C'hall avat e voe respontet dezhañ ne c'halle ket rak, abalamour d'al lezenn war an hêrezh er vro-se, ne c'halle ket ar rouanez Izabel kaout ar rouantelezh en hêrezh. Kement-se a voe kaoz d'ar Brezel Kant Vloaz.
Dimeziñ a reas Edouarzh III gant Filipa Hainaut ha 12 bugel o devoe. Heligentañ a voe etre daou anezho da c'houzout piv a yafe war an tron. Ha diwar-se e c'hoarvezas Brezel an Div Rozenn.
Pleudehen
Pleudehen a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.
Anv
Talvoudegezh ː hen-brezhoneg *ploe + anv den *Téhen
Ardamezioù
Un diforc'h ez eus etre ar re roet amañ ː En aour e gab dentek en sabel, hag ar re roet gant Froger ha Pressensé ha gant ar C'humun he unan ː En glazur e c'hleze sourinet en argant, leinet ouzh kleiz gant ur c'hougleze ivez en argant, peuliet; e gab en erminoù". (ardamezioù familh de Boulleuc (XVt))
Pehini 'zo gwir ?
Kanton Leforest
Kanton Leforest a oa ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais, diskarget e 2015.
Kumunioù
Kanton Leforest a yae 4 c'humun d'ober anezhañ.
Yezhoù garoek
Un is-skourr eus ar yezhoù bodoek-garoek eo ar yezhoù garoek (garo) komzet en India hag e Bangladesh, ennañ an div yezh-mañ:
Iwan B
Pianoour
Mab eo d'ar gitarour Bernard Benoist. Krog e oa da studiañ ar piano hag ar solfadurezh da 5 bloaz. Da 9 bloaz e stagas gant ar studioù e skol ar sonerezh e Pariz. Da 18 vloaz, goude bezañ tapet e vachelouriezh, en doa lakaet en e soñj dont da vezañ soner. E 2003 e tivizas deskiñ brezhoneg. E 2004 e oa diplomet gant ar skol brevez Alta. E 2007 e pakas diplom an trede kelc'hiad er skol sonerezh.
Sevel a ra kananouennoù rap e brezhoneg. Hiziv an deiz e kendalc'h c'hoazh gant e studioù war ar sonerezh. Aozet en deus ur bladenn gentañ dindan e anv arzour Iwan B. D'an 31 a viz Mae 2007 e Roazhon en deus gounezet trede Priz dazont ar brezhoneg er rummad an hiniennoù. Daou zevezh war-lerc'h e Karaez e oa aet gantañ an taol-lañs kentañ aozet da-geñver "Devezh ar Brezhoneg".
D'an 20 a viz Meurzh 2010 e teuas er-maez e bladenn gentañ anvet La Quête, Ar C'hlask.
Pladenn
La Quête, Ar C'hlask (2010):
Ziortza-Bolibar
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ Ziortza-Bolibar e [[Bizkaia.]] thumb|right|250px|Leurgêr [[Simon Bolibar]] thumb|left|250px|An ti-kêr.
Ziortza-Bolibar zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria. 395 den a oa o chom eno e 2007.
Bolibar ha Bolivar
Kavell tiegezh Simón Bolívar e vije. Ur monumant zo bet savet en e enor war al leurgêr.
Oleg Romanichin
Oleg Mic'hailovitch Romanichin (en ukraineg: Олег Михайлович Романишин) a zo bet ganet d'an 10 a viz Genver 1952 e Lviv, en Ukraina.
Mestrc'hoarier echedoù ukrainan ha soviedat eo.
Mestr Etrebroadel abaoe 1974, Mestr Meur abaoe 1976.
2514 edo e renk Elo (FIDE) d'ar 1añ a viz Ebrel 2008.
Mezh
thumb|right|Emlazh [[Lucretia, hervez Marcantonio Raimondi, ~1511]] Mezh a vez en unan bennak e daou zegouezh peurvuiañ:
En em gavout a ra diaes an den dirak ar re all, pe dirak e goustiañs. Rak n'eo ked ret bout mezhekaet dirak an holl evit kaout mezh ; gallout a ra un den kaout mezh abalamour d'un dra anavezet gantañ e-unan hepken ivez.
Koulskoude, hervez bredoniourion zo, n'eo ket heñvel ar vezh a deu abalamour d'ar re all, hag ar spered kablus, a zo un dra a denn da goustiañs an den hepken.
Mezhekadenn
Pa c'hoarvez ur vezhekadenn dirak ar re all e teu ruz an den mezhekaet.
Mezh ha reizh
Stag eo ar vezh ouzh ar reizh ivez. E sevenadurioù zo eo arabat diskouez an organoù reizhel, pe komz eus oberoù reizhel, abalamour d'ar relijion, da gredennoù zo pe d'ar gizioù kozh hepken. Kuzhat e organoù reizhel, en em wiskañ eta a ranker, abalamour d'ar vezh-natur ( a dlefe bout naturel d'an holl), pe d'ar vezh-fur, pe d'ar vezh-dleet, pe d'an elevez.
Un dizenor spontus eo, e meur a sevenadur, bezañ gwallet, ha mezh an dud gwallet a c'hall ober dezho en em lazhañ, gwelout mojenn C'hrisippos.
Divezh
Divezh eo an dud
Liv
Ruz e vez liv ar vezh a-wechoù, pa vez re anezhi: Ur vezh ruz eo gwelout ar vamm-gozh-se o paotreta evel ar c'hrennardezed.
Levrioù
-E poloneg:
Zeanuri
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ Zeanuri e [[Bizkaia.]] thumb|right|100px|Ardamezioù Zeanuri. Zeanuri zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria.
Dïaes
An Dïaes so ur santimant displijus, pa ema bet gwelet pe gouezed un den oc'h ober un dra ha n'eo ked akseptabl socialamant.
Tost eo deus mezh, nemed e hall un den kaoud mezh iwe gant un dra anavezet gantañ é hunan. Setu e vez komset deus an dïaes pa vez un dra nann-akseptabl ewid ar group, kentoc'h eged fall herwez ar moral.
Pa vez dïaes un den, alïes, e ta ruz, e en-em ziskouez nervus, besteodus, trabasset...
Priz Nobel ar Fizik
Priz Nobel ar Fizik a vez roet gant Akademiezh roueel Sveden ar skiantoù.
Loreidi
Bloavezhioù 1900 - 1910 - 1920 - 1930 - 1940 - 1950 - 1960 - 1970 - 1980 - 1990 - 2000 - 2010 - 2020
Jura (departamant)
Ar Jura a zo anv un departamant gall, deuet diwar-lerc'h anv ar menezioù Jura, e reter Bro-C'hall, stok ouzh Suis, ha Lons-le-Saunier eo ar pennlec'h anezhañ.
Keginerezh Breizh
Keginerezh Breizh zo enni kalz meuzioù tennet eus henvoazioù keginañ Breizh kozh pe nevesoc'h, aozet gant danvezioù eus an arvor hag an argoad pe digaset eus ar bed. Un arz poblek eo koulz hag un hevlezouriezh adijinet gant keginerien veur.
Ar c'hamprouezh, an istr, ar c'hig-ha-farz, ar galetezenn gant silzig, ar c'houign-amann, ar Petit-Beurre, ar chistr hag ar Muskadig zo e-touez ar meuzioù ha diedoù arouezelañ. Tier-krampouezh a vez graet eus ar pretioù ma c'haller debriñ krampouezh eus Breizh. Kavet e vezont stank e Breizh hag en estrenvro.
Kigoù
Gwechall war ar maez e veze debret boued-hoc'h pa veze Fest an hoc'h en tiegezhioù. Setu meuzioù ha boued dibar eus Breizh graet gant kig :
Pesked
Pesket e vezont da vaez aodoù Breizh pe er stêrioù : sardin, brizhilli, draeneged, moru (moru mod Sant-Maloù), moulleg, sili (keusteurenn silienn-vor), boultouzed (boultouz mod Arvorig), beked (beked gant amann gwenn)... Boued kerañ Breizh eo ar stlaoñ, pesked vihan lipous ha dibaotet eus al Liger hag ar Gwilen. Pretioù zo war ribl al Liger a servij c'hoazh, gwech an amzer, stlaoñ poazhet pe fritet.
Meuzioù gant meur a besk : ar gaoteriad eus Kerne-Izel, ar Godaille, soubenn ar pesked...
Kresteneg, blotviled ha pesked-kregin
Gallout a reont bezañ diskouezhet en ur bladennad boued-mor, er pretioù pe er gêr. Meuzioù heverk : legestr mod Arvorig, ur doare da geginañ ligistri, stivell mod Arvorig, un doare da aozañ stivelled, kregin-Sant-Jakez mod Naoned...
Legumaj, edajoù ha frouezh
Legumaj, frouezh hag edajoù a bep seurt a vez gounezet e Breizh.
Immanuel Kant
Immanuel Kant (22 viz Ebrel, 1724 – 12 a viz C’hwevrer, 1804) a oa ur prederour alaman eus Königsberg e Prusia ar reter (hiziv Kaliningrad, e Rusia). Sellet e vez outañ evel ouzh unan eus soñjerien Europa a vremañ o deus bet ar brasañ levezon hag evel ar prederour bras diwezhañ eus ar Gouleier. Kant a soñje dezhañ e vefe tu tizhout ar peoc'h beurbad dre an demokratelezh hollvedel hag ar c'henskoazell etrebroadel. Krediñ a rae e teufe drezhe war-wel un istor hollvedel.
Samaritanegezh
thumb|left|Beleg samaritan gant an [[Torah.]]
Keginerezh Breizh
Krampouezh
Krampouezh ed-du zo sall (kaletez e Breizh-Uhel), ha krampouezh gwinizh zo dous. War ur billig pe en ur baelon e vezont poazhet. A bep seurt traoù a c'haller lakaat e-barzh.
Samaritanegezh
Ar samaritanegezh a zo ur relijion undoueek diazezet war gredenn an Israelited (dek meuriad proto-yuzev) o chom e rouantelezh Israel a voe aloubet gant an Asirianed e 722 kent JK.
Immanuel Kant
Buhez
Immanuel Kant a oa bet ganet e 1724 e Königsberg en ur familh lutherian protestant. Ar pevare e oa eus un tiegezh ennañ nav a vugale (pemp anezhe a dizhas an oad gour). Badezet e oa 'Emanuel' met cheñch a reas evit 'Immanuel' goude deskiñ hebraeg. Bevañ a reas holl e vuhez en e gêr c’henidik pe en he c’hichen (kêr-benn Prusia ar reter e oa d’ar c’houlz-se), hep beajiñ pelloc’h evit ur c’hant lev bennak diouzh Königsberg. E dad, Johann Georg Kant (1682–1746), a oa un artizan alaman eus Memel a oa an hini eus kêrioù Prusia a oa ar pellañ er biz d’ar c’houlz-se (Klaipeda, e Lituania hiziv). E vamm Anna Regina Reuter (1697–1737), bet ganet e Nürnberg, a oa merc’h ur gwakolier ha dibrer skosat. Istorioù a-bep seurt a vez tro-dro d'e zoareoù bevañ met an darn anezho a zo bet lakaet didalvez gant studiadennoù evel gant Goldthwait Observations on the Feeling of the Beautiful and Sublime. Alies e vez kontet e veve Kant en un doare reut ha kenurzhiet, gant mojenn an amezeien o reizhañ o orolajoù hervez trouz e dreid pa oa o vale. Biken n'eo bet dimezet, met brudet mat e oa : kelenner selaouet ha skrivagner doujet memes a-raok ma vefe embannet e c'hentañ labourioù prederouriezh. Ur strollad kamaladed en devoa ha gwelet a rae anezho alies, e-touez anezho Joseph Green, ur c'henwerzhour saoz eus Königsberg.
Samaritanegezh
N'anavez ket ar Samaritaned levrioù nevez an tanac'h, da lâret eo an holl levrioù estreget pemp levr Moizez (an Torah), evel skridoù santel. N'eus ket a rabined er samaritanegezh, met ur beleg meur hag a zo e penn ar relijion. Tremen a ra ar garg-se eus an eil beleg meur d'egile dre hêrezh.
Keginerezh Breizh
Krampouezh
Un "tri zra" zo ur grampouezhenn glasel gant un vi, morzhed-hoc'h ha keuz e-barzh.
Samaritanegezh
Menez Garizim (hebraeg ar Samaritaned: Ar-garízim; arabeg: جبل جرزيم Jabal Jarizīm; hebraeg: הַר גְּרִיזִּים Har Gərizzim), ha n'eo ket Jeruzalem, eo kreizenn relijiel ar Samaritaned a savas un templ warnañ war-dro 330 kent JK. Distrujet e voe an templ-se gant Yann Hyrkan e 128 kent JK.
Keginerezh Breizh
Gwastilli ha sukrerezh
Sellout ivez ouzh Pastezerezh Breizh.
Zosimus
Zosimus (e latin), pe Zosimos (Ζώσιμος) e gregach, pe Zosimas, zo anv meur a zen.
Keginerezh Breizh
Laezh
Gant laezh vez graet laezhajoù, laezh-ribod, amann (sall atav), yaourtoù, dienn (pe koaven), keuzioù evel Curé nantais, P'tit Breton, Petit Billy, toma (hini Rewiz, Karaez, Gevrezeg...), crémet nantais, Menez Hom, rocher nantais, Machecoulais, gourmelin, Gweltaz-Lambrizig, chandamour eus Ankiniz, Ti Pavez, Trappe de Timadeuc... Ur c'heuz a oa fardet gant menec'h Abati ar Joa e Kempenieg met ne reont ket ken.
Touseg kornek Amazonia
Touseg kornek Amazonia (Ceratophrys cornuta) zo un divelfenneg besk a vev e norzh Suamerika. Un touseg bras eo (etre 7 ha 15 cm), gant ur c'horf ront, izili berr, dent lemm ha kerniel a-us an daoulagad.
Vojvodjanski Prokret
Vojvodjanski Prokret a zo ur strollad politikel emrennour a striv da c'hounid un emrenerezh brasoc'h evit proviñs Voivodina, e Serbia. Krouet e oa bet e 1998 dre unvaniezh meur a aozadur lec'hel. Kemeret en deus perzh e dilennadegoù 2000 en un doare dizalc'h pe asambles gant an eneberezh demokratel ha gounezet en doa daou sez e parlamant ar broviñs.
Abaoe 2005 eo teuzet e-barzh Strollad Voivodina en deus bodet meur a strollad a-du gant an emrenerezh pe an dizalc'hiezh.
Samaritanegezh
E 2003 e konted 653 Samaritan e Palestina hag en Israel.
Touseg kornek Amazonia
Goude ar speriañ e lak etre 3 ha 25 devezh d'an ûioù (etre 300 ha 600 anezhe) da dinodiñ. Da 3 miz e c'hoarvez metamorfozenn ar penndolog. Oberiant eo diouzh an noz kuit da c'houzañv re rak tommder an deiz. Evit preizhata ec'h a da guzh dindan an delioù gant e benn o tibaseal. Gortoz a ra neuze e tremenfe ur preizh evit tagañ. Debriñ a ra logod, pesked, penndologed, tousegi bihanoc'h egetañ. Bevañ a ra en e-unan hag ar par a c'hell bezañ feuls evit difenn e diriad.
Rannvroioù ha Pobloù Kengred
Ar c'hevread Rannvroioù ha pobloù kengred a zo ur c'hevre a strolladoù rannvroelour pe broadelour eus ar c'hreiz pe eus an tu-kleiz oberiant war dachenn ar Republik C'hall.
Izili
E-barzh Rannvroioù ha pobloù kengred ez eus 10 ezel.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Keginerezh Breizh
Ar c'hinkladurezh taol
Ar poderezh hag ar feilhañserezh zo hengounioù a gaver e Breizh abaoe ar Grennamzer. Listri vrudetañ Breizh eo ar re graet e feilhañs Kemper, evel hini HB Kemper. Menegomp ivez feilhañserezh Pornizh. Ar volenn gant un anv-badez skrivet warni zo un eñvorenn eus Breizh brudet ha deuet mat gant an douristed.
Mestroù-keginer vrudet
Un hanter-kant keginer breizhat bennak zo bet roet dezho ur steredenn da nebeutañ gant ar Sturlevr Michelin, ar sturlevr kegin brudetañ. Tri freti zo teir steredenn ganto : L'Arpège e Pariz (Alain Passard), Le V e Pariz (Christian Le Squer), La Côte d'Or preti Bernard Loiseau e Saulieu (Patrick Bertron). C'hwec'h preti zo div steredenn ganto : Anne de Bretagne e Plaen-Raez (Mathieu Guibert), Auberge des Glazicks e Ploudiern (Olivier Bellin), Le Coquillage e Sant-Meleg (Hugo Roellinger), La Villa Archange e Le Cannet e Alpoù-an-Arvor (Bruno Oger), La Table de Plaisance e Saint-Emilion ( Ronan Kervarrec) ha Miramonti l'altro e Concesio en Italia (Philippe Léveillé).
Roll ar greantelezh
Degasadennoù an industriourien n'int ket dizudi : un hentenn evit mirout ar boued e boestoù gant Nicolas Appert, ar petit-beurre gant Lefèvre-Utile, ar choco BN gant ar Biscuiterie Nantaise, keuzioù a bep seurt...
Bloc'had Stalin - Evit URSS
frame|right|Banniel Bloc'had Stalin
Kemer a rae perzh er genunaniezh "Rusia al Labour" gant Viktor Anpilov en e benn, "Unaniezh an Ofisierion" gant Stanislav Terekhoven e benn, "Unaniezh" gant G.I. Tikhonbov en e benn, "Unaniezh Yaouankizoù Brogarour ar Bobl" gant I.O. Maliarov en e benn, "Unaniezh Labouerion Moskova", "Kensavenn Volchevikour (Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel)", Strollad Komunour Bolcheviked an Hollunaniezh, "Kevdredigezh Meingleuzerion Mac'hagnet Rusia", "kendalc'h Maouezed Rusia", "Kevredigezh an Hollunaniezh evit Studi Legad Stalin" ha Rakward ar Yaouankizoù Ruz.
Ezel eus ar genunaniezh e oa ivez mab-bihan brudet Stalin, Yevgeny Djougachvili.
Ehud Olmert
250px|thumb|right|Ehud Olmert e [[São Paulo, d'an 10 a viz Meurzh 2005.]]
Ehud Olmert ((hebraeg : אהוד אולמרט), ganet d'an 30 a viz Gwengolo 1945 e Binyamina e Kefridi Breizh-Veur Palestina, hiziv an deiz en Israel) a zo daouzekvet kentañ ministr Israel. Bet eo bet bezkentañ ministr ha ministr an arc'hant e gouarnamant Ariel Sharon azalek 2003. Dont a reas da vezañ ezel eus Kadima pa voe krouet ar strollad politikel-se. Evel m'eo raktreset e lezenn Israel e kemeras plas Ariel Sharon (kentañ ministr d'ar mare-se) azalek ar 4 a viz Genver 2006, e-keit ma oa Sharon en ospital. D'an 11 a viz Ebrel 2006 e voe embannet ne c'hallfe ket Sharon kenderc'hel gant e garg, Olmert a gemeras e blas da vat neuze. Touiñ le a reas d'ar 16 a viz Ebrel 2006, hag aozañ ur gouarnamant kenunvaniezh goude trec'h Kadima e dilennadegoù ar gannaded.
E vuhez
E-pad e servij-soudard e voe ofiser en un unvez troadegiezh tagañ, goude-se ec'h echuas evel kazetenner evit kelaouenn bemdeziek Tsahal. E skol-veur hebraek Jeruzalem eo bet skolveuriet war meur a zanvez : bredoniezh, prederouriezh hag ivez war ar gwir. A-raok stagañ gant ar politikerezh e labouras evel breutaer e-pad ur pennad.
Politikerezh
Ehud Olmert a voe dilennet er C'hnesset evit ar wech kentañ e 1973, pa oa 28 vloaz. Ar c'hannad yaouankañ e oa. Seizh gwech da heul e voe dilennet en-dro, ha meur a garg a zegemeras : e penn bodad an aferioù diavaez hag e penn hini an difenn eo bet. Etre 1981 ha 1988 e voe ezel eus ministrerezh an aferioù diavaez hag eus burev ar surentez. E 1988 e voe degemeret evel ministr (hep karg resis ebet) e-barzh gouarnamant Yitzhak Shamir. Lakaet e voe da vinistr ar yec'hed etre 1990 ha 1992.
thumb|320px|left|Ehud Olmert ha [[George W. Bush, d'an 23 a viz Mae 2006 en Ti Gwenn.]] Etre 1993 ha 2003 e voe dilennet Ehud Olmert maer Jeruzalem div wech. Degas a reas gwellaennoù a-fet deskadurezh hag a-fet danframmoù hentoù.
E 1999 e stourmas a-enep da Ariel Sharon a-benn bezañ e penn Likoud, met koll e voe. Goude-se e tostaas muioc'h-mui ouzh Sharon. Goude bezañ kaset kabal Likoud evit an dilennadegoù e voe dilennet en-dro er C'hnesset e miz Genver 2003. Er memes bloavezh e tilezas e garg e ti-kêr Jeruzalem hag ez eas e-barzh gouarnamant Ariel Sharon : e-giz bezkentañ ministr da gentañ, hag evel ministr ar c'henwerzh hag an industriezh goude-se. D'ar 7 a viz Eost 2005 e voe anvet da vinistr an arc'hant, goude dilez Benjamin Netanyahou, hag a glemme peogwir e oa bet lakaet e pleustr ar steuñv kuitaat an tiriadoù aloubet e bandenn Gaza. Ehud Olmert, hag a oa bet ae-enep kuitaat an tiriadoù bet gounezet e-pad brezel c'hwec'h devezh hag en doa votet ivez a-enep da emglevioù Camp David (1978), a gemmas ali hag e savas a-du gant ar steuñv-se : « ''A-enep da Menahem Begin em boa votet […] Lavaret em boa dezhañ e oa ur fazi istorel. […] Hiziv an dezi ez on trist ne vefe ket mui bev evit klevout ac'hanon oc'h embann splann e oa ar gwir gantañ hag e oan e gaou. Evurusamant omp aet kuit eus ar Sinai''».
D'ar 4 a viz Genver 2006 e c'houzañvas Ariel Sharon ur barrad en e empenn, anvet e voe neuze Ehud Olmert da gentañ ministr da c'hortoz. D'ar 16 a viz Genver 2006 e voe lakaet da brezidant (da c'hortoz) Kadima, a-benn prientiñ dilennadegoù ar gannaded (28 a viz Meurzh 2006). Ehud Olmert n'en deus ket bet ur red micher a-bouez en arme, ar pezh a c'hallfe displegañ e emzalc'h e-pad ar brezel a voe etre Israel ha Liban e 2006. D'ar 24 a viz Genver 2006 e lavaras er gelaouenn Haaretz : « An dibab etre lakaat ar Yuzevien da vevañ war douar Israel a-bezh pe bevañ en ur stad enni ar brasañ niver yuzev, a redio ac'hanon da adreiñ tammoù eus douar Israel. »).
Morerer lost gwenn
Ar morerer lost gwenn (Haliaeetus albicilla) a zo un evn-preizh eus ar Bed Kozh.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar morerer lost gwenn en urzhiad Falconiformes pe Accipitriformes.
Annez
Bevañ a ra al labous en Eurazia.
Phylip Brydydd
Phylip Brydydd (war-dro 1200-25) a oa ur barzh lez kembraek en XIIIvet kantved. Barzh e oa e lez Rhys Gryg, roue Deheubarth.
E vab Y Prydydd Bychan, a voe ivez barzh lez Deheubarth.
Zaratamo
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ Zaratamo e [[Bizkaia.]] thumb|right|100px|Ardamezioù Zaratamo. thumb|left|150px|Iliz Arkotxa, e Zaratamo. Zaratamo (stumm euskarek hag ofisiel nemetañ; Zarátamo e kastilhaneg) zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria, hag ur 1 650 a dud o chom enni.
1130
Diwar-benn bloavezh 1130 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1130
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1130
Troad araogennek
Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad araogennek (saoz.: prepositional case) evit komz eus un droad implijet da verkañ un anv-kadarn da heul n'eus forzh peseurt araogenn.
Implijet e vez an droad-mañ gant ar yezhoù slavek, en o zouez ar ruseg hag ar poloneg, hag ivez gant meur a yezh slavek all, daoust ha ma c'hell bezañ anvet en un doare disheñvel, da skouer e slovakeg (anvet lokál evit lakaat an diforc'h etrezi hag an droad lokativel, lokatív''), da skouer:
E gwirionez eo kalz tostoc'h d'an droad araogennek an droad anvet dativel e yezhadurioù gouezeleg Skos evit d'an droad dativel rik, da skouer:
Un doare droad araogennek eo an droad graet anezhi "troad oblikel kentañ" e pachtoueg, implijet gant araogennoù resis:
Kanton Lens-Biz
Kanton Lens-Biz a oa ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais, diskarget e 2015.
Kumunioù
Kanton Lens-Biz a yae 3 c'humun d'ober anezhañ.
Ran-darv Amerika
Ran-darv Amerika (Rana catesbeiana pe Lithobates catesbeianus) a zo un divelfenneg besk hag a vev e Norzhamerika. Degaset eo bet da vroioù all 'zo (Europa, Sina, Japan...) e-lec'h ma teu da vezañ ur spesad aloubus, hag ur walenn evit kempouez an natur.
Eizhbit
Framm un eizhbit
Unanenn ar sifroù en niveriñ diazez daou eo ar bit : 20 = 1, kentañ talvoudegezh goude 0 er reizhiad daouredel (diazez 2).
Pa ne c'hall ur bit bezañ kevatal nemet da 0 pe da 1 e c'hall un eizhbit kemer forzh pe dalvoudegezh etre 00000000 ha 11111111.
Ur pouez a roer da bep bit un eizhbit, hervez e c'halloud er reizhiad daouredel : ar bit gwanañ a dalvez 20, ar bit kreñvañ o vezañ an hini kentañ war an tu kleiz – ar bit muiañ pouez a reer anezhañ ; kement ha 27 eo e bouez.
Bez' e c'heller treiñ pouez un eizhbit er reizhiad dekredel (diazez 10) hervez an daolenn amañ da heul : Pa skrivit ar chomlec'h 192.168.22.150 en ho merdeer ez eo ar pevar eizhbit 11000000.10101000.00010110.10010110 a zo kaset d'ar gwazer.
Treiñ un niver dekredel en un eizhbit
Ne c'haller treiñ nemet an niveroù dekredel etre 0 ha 255 en un eizhbit. Evit ober kement-se ez eo trawalc'h c'hoari gant pouez pep bit. Da skouer :
Implij an eizhbitoù
Mard eo ar bit elektron an hollved niverel ez eo an eizhbit an atom anezhañ. Implijet e vez war kement live a zo er stlenneg : en ho urzhiataer, en ardivink a zo etre ho urzhiataer hag ho rouedad pellgehenterezh, etre ar rouedad-se ha hini an Internet, betek e diabarzh urzhiataerioù bras a herberc'h Wikipedia evidoc'h. Setu amañ un nebeudig eus an traoù a dremen dre eizhbitoù en ho puhez niverel : > Perak 1024 ha n'eo ket 1000 evel evit ar gorreadoù, da skouer ? Abalamour ma talvez 1024 kement ha 210, evel-just : daouredel da vat eo bed an urzhiataerezh betek-henn.
Ar bit (20) a oa e penn kentañ ar bed niverel ; buan eo deuet re bounner da embregiñ, alese krouadur an eizhbit (23). Setu an eizhbit deuet re bounner d'e dro, pa ne baouez ket an ezhommoù ag eñvor hag a dizh da greskiñ, setu emeur o klask sevel ur reizhiad nevez a vije diazezet war ar *c'hwezekbit (24) pe uheloc'h. Marteze ivez e tremenor d'ur reizhiad pevaredel pe uheloc'h.
Yezhoù bodoek
Un is-skourr eus ar yezhoù bodoek-garoek eo ar yezhoù bodoek (bodo) komzet en India, ennañ ar seizh yezh-mañ:
Y Prydydd Bychan
Y Prydydd Bychan (ar Prydydd Bihan) a oa ur barzh lez kembraek en XIIIvet kantved e lez roue Deheubarth ha n'anavezer ket e wir anv. Mab e oa da Phylip Brydydd, barzh lez a-raok dezhañ.
Chom a ra diwar e zorn un toullad meulganoù d'ar briñsed.
Arrieta
Arrieta zo un anv-lec'h euskarek.
Ordovisian
An Ordovisian a zo an eil eus c'hwec'h marevezh ar paleozoeg. Dont a ra war-lerc'h ar c'hambrian hag heuliet eo gant ar silurian. Tennañ a ra e anv da veuriad brezhon an Ordovices. E 1879 e voe termenet gant Charles Lapworth da ziskoulmañ un dizemglev etre Adam Sedgwick ha Roderick Murchison a lakae an hevelep gwiskad reier eus Kembre er c'hambrian hag er Silurian. Anavezout a reas e oa disheñvel fosiloù ar maread-se eus re ar c'hambrian hag ar silurian, ha kinnig a reas ur marevezh ispisial evito. E 1906 e voe degemeret an anvadur-se gant ar C'hendalc'h Douarouriezh Etrevroadel.
Kavout a reer e gwiskadoù an Ordovisian pourvezioù bras eoul-maen ha gaz naturel e lodennoù zo eus ar bed. Klotañ a ra gant ur prantad ma'z eas ar meurvor bras hag aergelc'h an Douar war yenaat, e-keit ha ma kreske ar vevliesseurted war an Douar forzh pegement.
Bevennoù an Ordovisian
Deraouiñ a ra an ordovisian gant ur steuziadur bihan anvet steuziadur ar C'hambrian-hag–Ordovisian, war-dro 488,3 milion a vloavezhioù zo ha padout a reas betek 443,7 milion a vloavezhioù zo. Echuiñ a reas gant ul steuziadur bras-kenañ all, ar steuziadur Ordovisian-ha–Silurian, war-dro 443,7 milion a vloavezhioù zo, hag a zistrujas betek 60% eus ar genadoù er morioù ha 49% eus ar genadoù en holl. Hervez A. Melott et al. (ref. 2006), un darzhadenn skinoù gama a vije padet 10 eilenn en dije distrujet ar gwiskad ozon ha lezet ar vuhez hep gwarez ouzh skinoù islimestra an Heol. Gwirheñvel eo, avat, e c'hoarias ar maread-skorn ur perzh berr met kalet en darvoudoù a verkas fin ar marevezh.
An deiziadoù roet zo deiziadoù radiometrek hag un tamm disheñvel int diouzh ar re implijjet e mammennoù all. An eil prantad-se eus ar Paleozoeg a bourchas d'ar glaskerien karrekaennoù fonnus hag e broioù zo, pourvezioù bras a eoul-maen ha gaz. Talvoudus-kenañ eo ar vevenn choazet evit deroù an Ordovisian hag an Tremadog abalamour ma klot mat gant ar c'havadennoù spesadoù Graptolithina, Conodonta, ha trilobited, diaezez loened an Tremadog, ar pezh a ro o zu d'ar skiantourien da liammañ ar spesadoù-se an eil re ouzh ar re all, met ivez da spesadoù a gaver gante e lec'hioù all ivez. Aeso'h eo evel se gouzout e petore mare e oa kalz spesadoù o vevañ e-keñver deroù an Ordovisian.
Rannadur an Ordovisian
Rannet eo an ordovisian e tri ismaread ha pep hini anezo a zo rannet e daou pe tri is-ismaread.
Douaroniezh an Ordovisian
Uhel e oa live ar morioù e-pad an ordovisian a-bezh hag an Tremadog a welas araokadenn vrasañ ar morioù bet gwelet biskoazh betek neuze en istor an Douar.
Troad lerc'hennek
Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad lerc'hennek (saoz.: postpositional case) evit komz eus un droad implijet da verkañ un anv-kadarn dirak n'eus forzh peseurt lerc'henn.
Ordovisian
Douaroniezh an Ordovisian
Bodet e oa kevandirioù ar su en ur c'hevandir hepken, Gondwana e anv. Edo e-kichen ar c'heheder e deroù ar marevezh ha goustadig ez eas war-zu Pennahel ar Su. Ar c'hevandirioù arall, bihanoc'h, a oa er rannvroioù trovanel pe a live gant ar c'heheder. Ur darn vras eus ar c'hevandirioù a c'holoe morioù bas e-lec'h ma kreske ur vuhez fonnus.
Troad lerc'hennek
Implijet e vez an droad-mañ, anvet "troad oblikel kentañ", gant ar pachtoueg, da skouer:
Ordovisian
Douaroniezh an Ordovisian
Hanterzouar an norzh a voe dalc'het gant ar meurvor holldalasek. E hanterzouar ar su, ma oa an darn vrasañ eus an douaroù e kaved meur a veurvor bihanoc'h : Rak-Tethys, Paleo-Tethys, Meurvor Khanty, Meurvor Iapetus hag ar Meurvor Rheic. E fin ar maread ez eas da get meurvor Iapetus pa gejas Amerika an Norzh gant Baltika, hag erlec'hiet e voe neuze gant menezioù a gaver restajoù anezho e Greunland, bro-Skos, Norvegia, Iwerzhon ha biz Amerika an Norzh.
Troad lerc'hennek
Mammennoù:
Prepositional case
Ordovisian
Douaroniezh an Ordovisian
Gouelezennek eo reier an ordovisian dreist-holl. E maen-raz ez int kenaozet dreist-holl, abalamour da vent vihan ha da dorosennadur izel an tirioù hag a veze krennet gant ar c'hrignerezh dibaouez. Kalz raloc'h ez eo ar c'hrag hag ar skiltoù.
An ordovisian, ha fin ar c'hambrian a voe merket gant an orogeniezh dakonek.
Hinad an Ordovisian
Tomm a-walc'h e oa hinad an ordovisian. Fin ar maread a voe merket gant un prantad skorn kalet ha n'eo ket sklaer an abeg anezhañ. Gant skornegoù e voe goloet Gondwana ha war-dro 49% eus ar genadoù a oa neuze a yeas da get.
N'eo ket sklaer orin ar prantad skorn-se. Drevezerezhioù hinad fin an ordovisian o deus diskouezet e oa an gwrezverkoù hervez live pe gementad an dioksid karbon en aergelc'h dreist-holl. War a seblant e voe daouhanteret hemañ e-pad an Hirnantian met ne gomprener ket perak. Posupl eo e oa bet levezonet gant gorrekadur astennadur gouelezennoù ar mor en harzoù etre plakennoù Gondwana, Laurentia ha Baltica. N'eo ket sur, avat, rak posupl eo ivez e oa ur strail ? kevandirel hir tre e gwalarn Laurentia.
Faona an Ordovisian
Morioù basoc'h an ordovisian a oa pinvidik tre e buhez.Niver a gerentadoù a greskas kalz e deroù ar marevezh, en ur dremen eus 200 da 500. An trilobitoù hag ar varac'hyopoded e oa ar genadoù fonnusañ met organegoù nevez a ya war-wel ivez. En o zouez e kaver ar foramifered gentañ hag ar stomarpoidoù. An akritarc'hed, hag a oa anezho e-pad ar c'ambrian dija a ya da voutinoc'h.
Da voutinoc'h an anevaled siler, ar pezh a zamveneg e oa aet da niverusoc'h ar mikro-plankton. Ar c'houral a furm ar c'herreg kentañ tra ma ya war-wel an daoudrapiged hag ar graptolitoù. Al lophophoratoù hag ar bryozoa a gresk e niver ha liesekder. An anevaled drevadenner bennañ eo ar re-mañ ha c'hoari a reont ur perzh heñvel ouzh hini ar c'houral hiziv.
An nautiloid, ha a oa bihan ha ral e-pad ar c'hambrian a ya d'ar breizherien bennañ e lec'h d'an anomalocarided. Ar re vrasañ, evel an endocerided a dizhe 10 m. Anevaled speredekoc'h ar maread e oant, war a seblant, a-drugarez d'o brec'hioù a roe tro dezho da zornata o endro.
Barr ar c'hraptolied a welas an ordovisian ivez. War liesekaat ez eas ha furmoù planktonek en em ouzhpennas ouzh furmoù bentek aet war wel e fin ar c'hambrian. An hemikordataed a oa kar eus ar pezh a yafe d'ar vellkeineged met o hendadoù ne oant ket. War wel ez eas ar vellkeineged wir gentañ e-pad an ordovisian : ar pteraspidomorphi hag a c'hanfent ar besked a-vremañ. .
Bleuniadur
Eus bezhin dreist-holl e oa kenaozet bleuniadur an ordovisian. E-pad ar maread-se, avat e krogas an avuadoù hag an touskan kentañ da drevadenniñ ar c'hevandirioù.
Fin an Ordovisian
Pennad pennañ : Lazhadeg ordivisian-silurian
Echuiñ a reas an ordovisian gant an eil lazhadeg vrasañ en istor an Douar. Lazhadeg Permian-triaseg hepken a voe brasoc'h egeti.
Etre 444 milion a vloavezhioù'zo ha 444 milion a vloazhioù'zo e c'hoavezas al lazhadeg-se. Merkout a ra an harzioù etre marevezh diwezhañ an ordovisian - an Hirnantian - ha deroù ar Silurian. D'an amzer e veve an holl organegoù lieskellek e-barzh ar mor ha 49% a zo aet da get. Diouennet e voe ar varac'hyopoded hag ar bryozoa asambles gant un darn vras eus an trilobitoù, ar graptolitoù hag ar gonodonted.
Krediñ a reer e voe ur prantad-skorn abeg al lazhadeg-se. Tra ma oa bet tomm hiniad an Douar e-pad an holl ordovisian e yenaas a-daol e deroù an Hirnantian. Skornegoù a c'holoas Gondwana hag izelaat a reas live ar morioù a 80 metr. Da get ez eas ar morioù bas a gelc'he ar c'hevandirioù hag un darn vras eus ar spesadoù a herberc'he. Ar spesad hag a oa deuet a-benn d'en em ober d'ar stad hiniadel nevez a voe diouennet pa zeuas an tommder en dro.
Liammoù diavaez
An Ordovisian war Palaeos.com
Hilarius (pab)
Hilarius (e latin: Hilarius), ganet e Sardinia (Impalaeriezh roman ar C'hornôg) ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar.
Tchekoslovakia
Tchekoslovakia (e tchekeg: Československo, e slovakeg: Československo; goude 1990 Česko-Slovensko) a oa ur vro hag ur Stad eus Kreiz Europa.
Krouet e voe e 1918 diwar dispenn Impalaeriezh Aostria-Hungaria. Mont a reas da get e 1993. D'ar 1añ a viz Genver 1993 e voe divodet Tchekoslovakia etre Tchekia ha Slovakia.
Kanton Steenvoorde
Kanton Steenvoorde a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Kumunioù
Kanton Steenvoorde a yae 9 c'humun d'ober anezhañ.
The Doors
The Doors a oa ur strollad rock stadunanat savet e miz Gouere 1965 e Los Angeles, Kalifornia ha divodet e 1973, daou vloaz goude marv e ganer Jim Morrison.
Daoust d'e vuhez berrbad a-walc'h ez eo The doors unan eus strolladoù heverkañ istor ar rock, ha levezonet ez eus bet un toullad arzourien gant e sonerezh. Brudet-kenañ e-pad o bloavezhioù oberiant a-drugarez da ditloù evel Break On Through pe Light My Fire e teuas ar pevar soner da vezañ brudetoc'h c'hoazh goude ma voe divodet ar strollad, gant an azeulerezh hag ar vojenn a savas en-dro da Jim Morrison, barzh ha kaner leun a garism. Buhez diroll ha marv abred ar c'haner-se a voe lodek e krouidigezh ar vojenn hag an azeulerezh a savas da heul e varv.
Istor
Savet e voe The Doors e 1965 goude ur gejadenn etre Jim Morrison ha Ray Manzarek, daou zen diplomet eus an UCLA. Kanet en doa Morrison un nebeud kanaouennoù evit Manzarek, Moonlight Drive ha reoù all. Bez' oa Manzarek e-barzh ur strollad all dija (Rick and The Ravens), pa oa Krieger ha Densmore o seniñ gant The Psychedelic Rangers, met anavezout a rae an daou-mañ Manzarek dre vignoned boutin dezho.
Evit ar re a blij The Doors dezhe, e teue an hoal pennañ eus ar c'homzoù skrivet gant Jim Morrison. A-hend-all : ar son jazzy gant Densmore, mailhoni ha saouzanidigezh degaset gant klavier Ray Manzarek (dre ma sone gitar-boud gant e zorn kleiz ha piano gant e zorn all), ha stil ar gitarour Robby Krieger gant levezonoù a-bep seurt, sort d'ar flamenco, ar sonerezh indian, ar blues hag ar gitar klasel : an holl draoù-se a ya d'ober ur stil hag ur son hep e bar.
Orin anv ar strollad
Dont a ra an anv « The Doors » eus titl ul levr bet skrivet gant Aldous Huxley, The Doors of Perception, amprestet a-raok c'hoazh digant ur barzh eus an, William Blake : « If the doors of perception were cleaned, everything would appear as it is: infinite » (« Mar befe naetaet dorioù ar merzout, en em ziskouezfe pep tra d'an den evel m'emañ e gwirionez : divevenn. »)
Kristal reizhad
Ur kristal reizhad a zo kristal rummadoù dre skoueradur diwar tri tu. Implijet e dreist holl e maenoniezh.
7 kristal reizhad a zo :
Krystalografická soustava Punktgruppe Süngoonia Sistema cristalino Système cristallin sistema cristallino 결정계 Kristalstructuur Układ krystalograficzny Redes de Bravais Сингония Kryštálová sústava Kristallstruktur 晶系
Glesker
Ar glesker (Rana temporaria) zo un divelfenneg besk a vev en Europa.
Yezh pemdez
Alies-mat e vez graet gant ar gerioù glesker, ran pe skignan evel termenoù hollek ha hep lakaat diforc'h ebet etrezo.
Denez Prigent
Denez Prigent, ganet d'ar e Brest, a zo kaner ha sonaozer breizhat. Pevarzek vloaz e oa pa zeskas kan-ha-diskan gant Alain Leclère ha daou vloaz war lec'h e kanent gwerzioù ha kan-ha-diskan o daou er festoù-noz. Krog e oa da ganañ e gouelioù ha festoù-noz pa oa 16 vloaz. Deuet eo da vezañ brudet o kanañ kanoù hengounel a cappella, ha war-lerc'h en deus krouet un doare sonerezh nevez a vesk komzoù brezhonek ha sonerezh elektronek. Enrollet en deus peder fladenn e studio hag unan live.
Arrieta (Bizkaia)
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ Arrieta e [[Bizkaia.]] thumb|right|200px|Ardamezioù Arrieta, e [[Bizkaia.]] Arrieta zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria, nepell diouzh Gernika.
Herman Van Rompuy
thumb|225px|Herman Van Rompuy Herman Van Rompuy (distaget ), ganet d'an 31 a viz Here 1947 en Etterbeek, zo ur politikour flandrezat eus Belgia, ezel eus ar strollad Christen-Democratisch en Vlaams (CD&V). Kentañ ministr Belgia e voe etre an 30 a viz Kerzu 2008 hag ar 25 a viz Du 2009. A-raok e oa bet prezidant Kambr Kannaded Belgia, etre an 12 a viz Gouere 2007 hag an 30 a viz Kerzu 2008.
Denez Prigent
Bugaleaj, abadennoù kentañ
E 1991 e roas Denez e zilez eus e bost kelenner evit mont da ganer a-vicher. En ur zastum komzoù kanoù hengounel e reas anaoudegezh gant Eugénie Ebrel, unan eus ar c'hoarezed Goadeg, a ro dezhañ komzoù Ti Eliz Iza. Divizout a ra he merc'h, Louise Ebrel, mont da ganañ gantañ war al leurenn. .
Herman Van Rompuy
E miz Du 2009 e oa bet dibabet Herman Van Rompuy gant ar 27 penn stad ha gouarnamant eus Unaniezh Europa evit dont da vezañ kentañ prezidant ar C'huzul Europat. Er post-se eo bet etre ar 1añ a viz Kerzu 2009 hag an 30 a viz Du 2014.
Denez Prigent
Bugaleaj, abadennoù kentañ
E 1992 eo pedet d'an Transmusicales e Roazhon. Kanañ a ra e-unan, a cappella, dirak tud na ouzont netra diwar-benn ar c'han e brezhoneg, ha daoust da se e ra berzh. War-lerc'h e lak harp ouzh e berzh er strollad Daouarn, en doa kanet e festoù-noz gantañ. Kanañ a ra e meur a abadenn : gouel Jazz Montreux, Francofolies, Midem, Printemps de Bourges, Coup de cœur francophone (Kebek), gouel Mittel Europa, gouel Celtic Connexion (Bro-Skos), Expo '98 (Portugal), Eisteddfod (Kembre), hag all.
Ur bladenn gentañ a cappella
E 1993 e teu er-maez e bladenn gentañ, Ar gouriz koar. Degas a ra koun an anv-mañ eus ar gourizioù koar er Barzaz Breiz : eno e vez implijet ar gouriz koar a ra teir gwech tro ur lec'h evel al lore a vo roet ma vo asantet ur goulenn pouezus-kenañ. Kavet e vez an arouez-se er ganaouenn Ur vag a Vontroulez : prometiñ a ra ur vaouez da Sant Yann-Vadezour reiñ dezhañ ur gouriz eus ar seurt-se ma saveteo he mab eus peñse ur vag.
Herman Van Rompuy
Herman Van Rompuy a zo eus ur mirour eus ar strollad CD&V, lakaat a ra ar pouez war ar reoladoù hag an talvoudegezhioù, an doujañs ha temoù all liammet gant ar vuhezegezh.
Denez Prigent
Ur bladenn gentañ a cappella
Daoust ma oa pal ar bladenn-se brudañ Denez Prigent muioc'h eget bezañ gwerzhet eo bet gwerzhet tost da 50,000 skourienn anezhañ. Hengounel eo al lodenn vrasañ eus ar c'hanaouennoù er bladenn-se, ha kanet a cappella. Bernez Tangi ha Denez Abernot, bet izili eus ar strollad Storlok, o deus skrivet Plac'h Landelo, Gwerz ar vezhinerien, ha Denez Prigent en deus skrivet Gwerz an aksidan.
An emgav gant ar sonerezh elektronek
Diwar ali e wreg ez a Denez d'ar rave party kentañ aozet e Roazhon, e 1993, daoust ma oa dezhañ rakvarnioù fall. Eno e tizolo ur sonerezh, evel hini Breizh, a ya war-dro an dañs, hag a ra gant ul lusk ha notennoù tost eus sonerezh hengounel Breizh. Neuze e soñj e c'hellfe implijañ anezhi da heul e gan.
E 1995 e kemer perzh Denez Prigent e Dao Dezi. Kaset eo ar raktres-se gant Éric Mouquet, eus Deep Forest, ha Guilain Joncheray, evit ober gant sonerezh Breizh evel ma rae Deep Forest gant sonerezh Afrika, da lavarout eo, meskañ komzoù hengounel ha sonerezh elektronek. Michel Sanchez, an izili all eus Deep Forest, a zo perzh eus ar raktres-mañ, enrollet ha mesket gant Erwin Autrique. Kanañ a ra ivez Arnaud Maisonneuve, Manu Lann Huel ha Tri Yann war ar bladenn-se.
Ur fulenn aour
Evit dibab ar sonioù elektronek ez a Denez war-dro Arnaud Rebotini, a ziskouez dezhañ e bladennoù. Al lodenn vrasañ eus ar sonioù dibabat gant Denez zo sonioù jungle peogwir e gav dezhañ ez a mat o zempo, peurliesañ 160-170 bpm, gant ar c'han breizhad. Evit al lodenn brasañ eus ar c'hanioù eo enrollet ar c'han da gentañ, ha lakaet ar sonioù elektronek war-lec'h. Hervez Denez Prigent eo al labour-se keñver hag hini Alan Stivell er bloavezioù 70 pa gemeske sonerezh hengounel ar vro hag ar Rock :
« Ar folklor zo ar marv. Abalamour da sonerien evel Alan Stivell, o deus komprenet buan akademiañ sonerezh Breizh a vefe kondaoniñ anezhi dizale, eo eoriet bremañ er vuhez pemdez penn-da-benn. Trawalc'h eo mont d'ur fest-noz bennaket evit kompren n'omp ket o kempenn un tan o vervel. Gant ar bladenn-mañ em boa c'hoant diskouez ar sell war ar bed a c'hell ur Breizhad kaout hiziv. »
N'eo ket an holl o doa karet ar bladenn gentañ a-du gant ar sonioù elektronek en eil bladenn, met hervez Denez Prigent eo an dalc'h chom fidel d'an tu diventad ar c'han breizhat. En ur ganañ ur gwerz e rank ar c'haner dreist-holl treuzkas puilhentez ar c'han, hag evit-se chom hep heuliañ ur mentad, met er c'hontrol, paouez p'eo poent ober. Hervez Denez Prigent ez a ur gwerz mentadet d'ur « ganaouenn », met naturel eo ur sonerezh elektronek gant ur gwerz kanet evel ma rank bezañ kanet. Pouezus eo dezhañ ivez distagadur hengounel ar brezhoneg, gant an dibril, un r ruliet ne vez implijet nemet e brezhoneg kanet. Pouezus eo ivez dezhañ chom fidel da reolennoù hengounel ar gwerz, gant komzoù hir-tre alies ha ne vez enrollet nemet un tamm anezho, ha d'e demoù diamzer. Abalamour da se n'e c'hell ket mont ar gwerz, kanet abaoe ar Vvet kanvet, e-maez a c'hiz. Bezañ fidel d'an hengoun ne sinifi ket skoachañ ; er c'hontrol, hervez Denez eo ober war-dro sevenadur Breizh dre vont diouzh ar sonerezh elektronek un doare d'en em zigeriñ d'ar sevenadurioù all.
Sevel a ra Denez Prigent gwerzennoù eizh gant, peurliesañ, un dambaouez en e greiz. Ne skriv ket nemet e brezhoneg, ur yezh, hervezañ, a zalc'h e du sakr, e kontrol d'ar galleg. Setu perak ne c'heller ket Denez treiñ kanioù zo e galleg.
E 1998 e kemer perzh e abadenn Alan Simon, Excalibur, la légende des Celtes, gant Roger Hodgson (kaner ar strollad Supertramp), Angelo Branduardi ha Didier Lockwood.
War an hent-eon
E 2000 e teu er-maez ur bladenn nevez anvet Irvi. Kontañ a ra ar c'han Hent-eon, war ar bladenn-se, istor ur paotr eus Leskon a garfe bezañ interret en un erv evit bezañ beilhet gant an natur. Kavet e vez an arouez-mañ eus ul liamm etre daou ved, etre ar vuhez hag ar marv, e Daouzek huñvre : er c'han-se ez a seizh spered koll gant gwiskoù kig […] a-rigenn gant an erv.
An holl gomzoù a zo skrivet gant Denez Prigent, evel re Me 'zalc'h ennon ur fulenn aour, nemet re E ti Eliz Iza, war ar bladenn vonus. Al lodenn vrasañ eus ar sonioù a zo savet gantañ ivez, a vesk benvegioù hengounel ha sonioù elektronek. Ne glever ket ar re-se kerkoulz hag en araok ; neuze e seblant Irvi nebeutoc'h jungle ha muioc'h new age. E touesk ar sonerien e vez kavet ar jazzman Louis Sclavis, ar soner rebed Valentin Clastrier, hag ar soner uilleann pipes Davy Spillane.
Evit ar wech kentañ e klever komzoù e galleg en ur bladenn Denez Prigent. Lavaret int gant Bertrand Cantat e Daouzek huñvre, ur c'han a ro soñj eus an daouzek rann a vez kavet e-barzh Ar rannoù. Kanañ a ra ivez Lisa Gerrard, kanerez Dead Can Dance, er c'han Gortoz a ran, dibabet gant Ridley Scott evit arvest diwezhañ e film Black Hawk Down.
Seniñ a ra ar bagad Kemper da heul Denez Prigent war E trouz ar gêr hag Ar sonerien du, ur gwerz diwar-benn mojenn ur soner biniou hag un talabarder tapet gant an archourien, a glaske laeron. Krouget eo bet an daou hag interet e Pont-'n-Abad, araok ma voent kavet digablus. Hiziv e vez o bez ul lec'h perc'herinded. E istor Denez Prigent e kroug an archerien ar sonerien evit ne rankint ket lavarout o deus laosket al laeron tec'hel. Kontañ a ra ma roe an dud speredet-mat eus ar mare-se ur brud fall d'ar sonerezh fest.
Goude ul lodenn sonadegoù e sav Denez Prigent ur bladenn, Live Holl a-gevret !, enrollet e-pad Emvod ar Gelted en Oriant e miz Eost 2001, gant bagad Roñsed-Mor Lokoal-Mendon.
Bro Morgannwg
Bro Morgannwg eo anv kembraek ar c'horn-bro en arvor kreisteiz Kembre, anavezet evel Vale of Glamorgan e saozneg, hag a zo ul lodenn eus kontelezh istorel Sir Forgannwg, deuet da vezañ ur fwrdeistref sirol, pezh zo kement ha kontelezh.
Denez Prigent
Sarac'h, an distro d'an natur
E 2003 e teu er-maez ar bladenn Sarac'h. Warni e kan Lisa Gerrard, Yanka Rupkina, Karen Matheson, hag ar ganerez sami Mari Boine. C'hoari a ra ar soner bouzouki Dónal Lunny, ar soner oud Nabil Khalidi hag ar soner violoñs Farhad Bouallagi. Daoust ma kaver sonioù elektroek war ar bladenn-se e klever kentoc'h benvegioù hengounel.
Bro Morgannwg
Y Barri eo ar pennlec'h.
Denez Prigent
Sarac'h, an distro d'an natur
E penn ar bladenn-se ez eus daou gan hengounel kanet : An hini a garan, a-zaouioù gant Lisa Gerrard, hag E garnison !, a-zaouioù gant Louise Ebrel, he doa kanet gant Denez dija. Dont a ra er-maez ivez war Sara'h daou gan skrivet e 1991, Son Alma Ata hag Ar gwez-sapin.
Araraeg
Ur yezh karibek eo an araraeg (arára pe pará) eus is-skourr Yezhoù norzh Brazil. Komzet e vez gant un 110 den bennak e div gêriadenn e Pará e Brazil (1994).
Denez Prigent
Sarac'h, an distro d'an natur
Er c'hontrel d'ar bladennoù all e skriv Denez Prigent diwar e benn-heñ e Sarac'h. E N'eus forzh… e lavar pegen pouezhus eo ar c'han, a zalc'h anezhañ da vont war-raok er vuhez (« leskiñ a ra va zan atav »). Adkemer a ra ur werzenn en-doa implijet dija en E trouz ar gêr, a ziverr e doare bevañ : « n'eus ket un deiz na ganfen ket ». E Dispi e kaver ur sell pesimist-tre ouzh stad sevenadur Breizh hag hini ar brezhoneg.
Er c'han Sarac'h e kaver kredennoù bouezhusañ Denez Prigent. Kontañ a ra penaos eo deuet en-dro d'an natur. Bevañ a rae e Roazhon, e-kichen ur straed bras, hag atav e kleve trouz ar c'hirri-tan. Divizet en-deus neuze prenañ un ti e-kichen Lannuon (Aodoù-an-Arvor). Eno e adtizolo didrouz an natur, e lec'h ne glever nemet sarac'h an avel en delioù. Abalamaour da se e soñj Denez Prigent e vez lakaet an dud d'en em serriñ en o zi e-tal o skrammoù gant ar modernaat.
Araraeg
Tost a-walc'h eo d'an ikpengeg.
Denez Prigent
Sarac'h, an distro d'an natur
Goude se en-deus kanet Denez Prigent war leurennoù evel ar Stade de France (e-pad Gouel Sant Padrig), ar Paléo Festival Nyon (Suis), Bercy, ar Rencontres Trans Musicales e Sina, teatr kêr Paris, Gouel an Erer Kozh (leurenn vras), ar Casino de Paris, teatr Rozrywki e Polonia, ar Simmen Festival (Alamagn), e Tenerife (Inizi Kanari) ha n'eus ket pell 'zo e La Halle au Château e Délemont (Bro Suisse).
Pladenn nevez
E-pad e c’hannadegoù diwezhañ en deus kinniget kanioù nevez, evel Ar binious skornet, ur plinn, Eostig ker chagrin, ur valsenn, ha Krediñ ’raen. Emañ bremañ, e 2010, o sevel ur bladenn nevez.