cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frances Villiers
Bugaleaj ha yaouankiz
<!-- She was also romantically involved with members of the English aristocracy, including Frederick Howard, 5th Earl of Carlisle. It was not until 1794 that she lured the Prince of Wales away from his secret wife, Maria Fitzherbert, whom he had married in a Catholic ceremony that was invalid under the Royal Marriages Act 1772, in order for him to take a wife who could be legally acknowledged. He would, however, continue to be romantically involved with Mrs Fitzherbert until 1811.
Having encouraged the Prince of Wales to marry his first cousin, Caroline of Brunswick in 1794, Lady Jersey nevertheless set out to make Caroline's life difficult. However, the now Princess of Wales (Caroline) had very little regard for George IV, nor he for her, and after the birth of their child, they lived apart during their twenty-five year marriage, leaving a void Frances and other mistresses, including Mrs Fitzherbert, continued to fill.
The Last of the Mohicans
The Last of the Mohicans zo ur romant saoznek gant ar skrivagner stadunanat James Fenimore Cooper, embannet e 1826 evit ar wech kentañ. An eil eus ar rummad Leatherstocking Tales eo, ha gwelet eo evel pennoberenn ar skrivagner.
Frances Villiers
Bugaleaj ha yaouankiz
Since Lady Jersey enjoyed the favour of Queen Charlotte, even the displeasure of George III was not enough to threaten Lady Jersey's position, and she continued to run the Prince of Wales' life and household for some time. In about 1803, her previously undisputed place as senior mistress to the Prince of Wales was challenged by his infatuation with Lady Hertford. Eventually, he replaced Lady Jersey, and she would come to have no active involvement with the royal court.
According to Archaelogia Cantiana, "'The home of the Bishop's daughter Frances, Lady Jersey, a favourite of George IV, became a society gambling rendezvous, at which the reputations of her cousins were in no way enhanced." -->
He bugale
Chomet e oa dimezet da George Villiers a-hed he buhez. E 1805 e varvas George Villiers goude bevañ un hir a briedelezh hag engehentiñ dek bugel:
Pried he mab George, Sarah hec'h anv, anavezet ivez evel Lady Jersey, a oa e penn a-raok ar c'hiz ( le bon ton e-pad Regency Priñs Kembre hag e ren evel George IV ar Rouantelezh-Unanet.
Lady Jersey a varvas e Cheltenham hag a voe beziet e Middleton Stoney e bez an tiegezh Villiers.
The Last of the Mohicans
An istor
Cora hag Alice Munro, merc'hed ar c'horonal Munro, a veaj gant ur steudad sikour o vont eus Fort Edward da Fort William Henry, renet gant o zad. Er stolladig emañ David Gamut, kelenner kanañ salmoù, hag ar c'homandant Major Duncan Heyward.
O heñcher Magua, eus pobl ar Wyandoted, pe Huroned, a zo e gwirionez e tu ar C'hallaoued, a gas anezho d'un antell. Natty Bumppo (anvet ivez Hawkeye) hag e vignoned Mohikan, Chingachgook hag e vab Uncas, a zeu da sikour ar strollad. Dre ma oar e teuio Magua endro gant kadourien e kas Hawkeye, Chingachgook hag Uncas o mignoned nevez betek ur c'hev a-raok mont da glask sikour goude un prantad emgann gant Magua hag e gadourien.
Pakañ a ra Magua Heyward, Gamut hag ar c'hoarezed. Pa c'houlenn Cora perak o deus kement a c'hoant an Huroned pakañ anezho e respont Magua e oa bet desket dezhañ evañ alkool gant ar re wenn. Deuet da vezañ mezvier e voe skarzhet diouzh e veuriad. Deutet da vezañ mignon gant ar Mohawks a zo eus tu ar Saozon, e kendalc'has da evañ. Lakaat a reas reuz abalamour d'e vezventi ha kondaonet e voe gant Munro da vezañ skourjezet. Distreiñ a reas e-touez an Huroned ha kas a ra anezho enep ar Saozon evit en em veñjiñ. Kinnig lezel e brizonidi da vont ma asant Cora dont da vezañ e wreg. Nac'h a ra Cora. Distreiñ a ra Hawkeye, Uncas, and Chingachgook. Dont a reont a-benn da lazhañ un darn vras eus ar gadourien Huron. Tec'hout a ra Magua koulskoude. Heyward and Hawkeye a gas Cora hag Alice betek Fort William Henry a zo bremañ kelc'hiet gant ar C'hallaoued.
Kas a ra Munro Hawkeye da Fort Edward evit klask sikour. Pa zistro gant respont ar Jeneral Webb e pak ar C'hallaoued anezhañ. Lezel a reont anezhañ da vont betek Fort William Henry met hep al lizher. E-pad un arsav emgann e c'houlenn ar C'horonal digant Heyward (komz ara mat-tre galleg) mont da gendivizout gant Montcalm, rener ar C'hallaoued ha klask gouzout petra zo el lizher. Fellout a ra da Montcalm kaozeal gant Munro e-unan. Ur wech distro e c'houlenn Heyward digant Munro an aotre d'ober e lez da Alice. A-raok reiñ e asant e tiskuilh Munro e tiskenne mamm Cora eus sklaved du eus an Antilhez.
Un emgav a zo etre Munro ha Montcalm. Diskouez a ra Montclam lizher Webb :nac'h a ra ar jeneral kas sikour. Kompren ar Munro n'hell ket kendelc'her an emgann ha divizout a ra en em zaskor hag asantiñ da zivizoù Montcalm gant ma vo en un doare enorus. Asantiñ a ra Montcalm. Aotreet eo ar soudarded breizhveuriat da guitaat ar c'hreñvlec'h gant o re c'hloazed, ar merc'hed hag ar vugale.
En diavaez eus ar C'hreñvlec'h ez int taget gant 2000 kadour Huron. Ne ra Montcalm tost netra evit mirout ouzh al lazhadeg. E-kreiz ar reuz e kav Magua hag Alice. Kas a ra anezho gantañ. Mont a ra David Gamut da-heul.
Seborga
Seborga  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
The Last of the Mohicans
An istor
Dindan dic'hizadur ur pareour a-berzh ar C'hallaoued e 'z a Heyward er c'hamp Huron evit klask dieubiñ Alice. Gant sikour Hawkeye a zo deuet a-benn da gemer ar c'hroc'hen arz a zo gwiskamant ar pareour Huron e tieub Alice a oa dalc'het en ur c'hev, goude un toullad darvoudoù strilhus. Goulenn a ra Hawkeye digant Heyward hag Alice mont betek kamp al Lenape.
Paket eo bet Uncas gant an Huron etretant. Dont a ra a-benn Gamut ha Hawkeye d'e zieubiñ.
Rezzo
Rezzo zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
The Last of the Mohicans
An istor
Pa zizolo an Huron int bet touellet ez eont e fulor, sec'hed digoll ganto. . Kadarnaat a reont Magua evel o fennrener.
Monte Gelàs
Ar Monte Gelàs zo ur menez eus Alpoù an Arvor, war an harzoù etre Italia (Proviñs Cuneo) ha Bro-C'hall (Alpes-Maritimes), ha 3143 m uhelder dezhañ.
The Last of the Mohicans
An istor
Goulenn a ra Magua digant al Lenape rentañ dezhañ e brizonidi. Divizout a ra al Lenape goulenn digant Tamenund, den fur kozh, barn an traoù. Gellout a ra Uncas diz=skouez piv eo e gwirionez (diskennad pennrener ar meuriad Mohican) ha degemeret eo gant doujañs gant al Lenape. Dieubiñ a ra Tamenund an holl brizonidi estreget Cora a zo, evitañ, da vMagua. Kuitaat ar Magua ar c'hamp gant Cora. Asantiñ a ra Tamenund e vefe klasket gant al Lenape(Delaware)dieubiñ Cora met o lezel Magua teir eurvezh lañs.
Emañ al Lenape o prientiñ evit an emgann pa erru Gamut. Gwelet en deus Cora ha Magua er c'hamp Huron, kuzhe eo bet Cora er c'hev ma oa bet lakaet Alice a-raok.
Mont ara al Lenape d'an emgann, lakaat a reont an Huron da gilañ ha kemer a reont o c'hamp. Tec'hout a ra Magua gant Cora. Mont a ra Uncas, Hawkeye ha Heyward war elerc'h dre ar menezioù. Dallet gant e c'hoant dieubiñ Cora ne ziwall ket Uncas trawalc'h. Pa dag Magua hag an daou Huron a oa chomet gantañ e eo lazhet ha Cora ivez. Erruout a ra Hawkeye. Tennañ a ra war Magua a varv o kouezhañ eus un tornaod.
Echuiñ a ra al levr gant un deskrivadur hir eus lid obidoù Uncas ha Cora.
Levrioù diwar-benn ar brezhoneg komzet
Setu amañ ur roll levrioù hag a denn da studi ar brezhoneg nemet n'int ket yezhadurioù na hentennoù-deskiñ. Renket int hervez urzh ar bloavezhioù, klokaet e vo ar roll a-nebeudoù.
The Last of the Mohicans
An tudennoù
- Chingachgook (distaget peuliesañ chin-GATCH-gook) – penn diwezhañ ar meuriad Mohican (ur rann eus al Lenape) ; ambrouger ar c'hoarezed Munro, tad da Uncas. E anv e yezh Unami Delaware a dalvez "Naer Vras". - Uncas – mab Chingachgook - a zo "Last of the Mohicans" titl al levr, an hini diwezhañ bet ganet Mohican "a ouenn c'hlan". Anvet eo ivez "Le Cerf Agile", the Bounding Elk, Karv (pe Orignal) Mibin". E dibenn al levr e komprener e vage Uncas karantez evit Cora - Natty Bumppo/Hawkeye – Oeil de Faucon; ur reder koadeier a zeu da vezañ ambrouger ar c'hoarezed Munro gant e vignoned Chingachgook hag Uncas. Anvet eo La longue carabine gant an Indianed hag ar C'hallaoued abalamour d'e fuzuilh hir ha d'e ampartiz. - Cora Munro – merc'h du he blev ar C'horonal Munro. Speredek, parfet eo Cora. Chom a ra sioul e-kreiz an dañjerioù. Dimezet oa Munro gant he mamm pa oa en Antilhez. Hanterouenn oa, deskrivet evel "diskennadez sklaved". Lavarout a ra Diane Roberts ez eo Cora "the first tragic mulatta in American literature.". Yaouank oa Cora pa 'z eas he mamm da Anaon. - Alice Munro – meleganez, hanter-c'hoar Cora, a zo laouen ha hoalus. Merc'h Alice Graham, eil gwreg Munro, eo. - Koronal Munro – tad Cora hag Alice, koronal e lu Breizh-Veur hag e penn Fort William Henry. - Duncan Heyward – ur c'homandant yaouank eus arme Breizh-Veur a orin eus Virginia. Karout a ra Alice Munro. - David Gamut – ur c'haner salmoù ha kelenner kan anvet ivez "the singing master (ar mestr-kan)." - Jeneral Daniel Webb – rener ar C'horonal Munro a gemer penn Fort Edward. - Jeneral Louis-Joseph, markiz Montcalm – penn-rener an armeoù gall. Anvet gant an Huroned hag ar meuriadoù all eus tu ar C'hallaoued referred "The great white father of the Canadas." - Tamenund – ur c'hozhiad, fur ha doujet. Gwelet en deus tri rummad a gadourien. "Sachem", den fur an Delaware (Lenape) eo.
Filmoù bet savet diwar al levr
Savet ez eus bet ur film e 1992 gant Michael Mann diwar danvez levr James Fenimore Cooper. Graet en deus berzh. Ar seizhvet film (sinema ha skinwel) o vezañ bet savet diwar an oberenn vrudet bet embannet e 1926 eo.
Brezel diabarzh Yemen (2014-bremañ)
Brezel diabarzh Yemen zo ur brezel diabarzh kroget e fin 2014. Pep tu a embann bezañ ar gwir gouarnamant yemenat. Harperien lies a gaver a-dreñv pep luskad. An nerzhioù Houthi a zo mestr war kêr-benn ar vro, Sana'a, kevredet gant nerzhioù leal ar prezidant Ali Abdullah Saleh. Stourm a reont a-enep an nerzhioù leal da c'houarnamant Abdrabbuh Mansur Hadi, staliet en Aden. Al-Qaida el ledenez arab hag ar Stad Islamek o deus tapet ul lodenn eus an tiriad. D'an 21 a viz Meurzh 2015, goude bezañ aloubet Sana'a ha kemeret galloud war ar gouarnamant, Kuzul uhel reveulziel an Houthi a zisklêrie an engalvadeg hollek evit skarzhañ da vat Hadi hag aloubiñ al lodenn su eus ar vro.
Renan Luce
Renan Luce, bet ganet e Pariz (Bro-C'hall) d'ar 5 a viz Meurzh 1980, a zo ur c'haner-sonaozer ha soner gall. Kaset en deus kentañ bloavezhioù e vuhez e Plourin-Montroulez (Penn-ar-Bed, Breizh).
Brezel diabarzh Yemen (2014-bremañ)
An argadenn Houthi, harpet gant nerzhioù lu Saleh, a oa kroget an devezh war-lerc'h gant ur stourmadenn war gouarnamant Lahij. D'ar 25 a viz Meurzh, Lahij a gouezhe hag an Houthi a dizhe bannlev Aden, sez Gouarnamant Hadi. Hadi a dec'he eus ar vro er memes devezh. E 2018 ur c'hevredad renet gant Arabia Saoudat a gemer perzh a-enep ar re Houti dreist-holl dre bombezadennoù lies. Stadoù-Unanet Amerika a sikour evit ar c'helaouiñ, memestra gant Bro-C'hall, hag a werzh ivez armoù d'ar c'hevredad. Hervez an ABU ha mammennoù all etre 2015 ha Kerzu 2017 e oa bet etre 8670 ha 13 600 den lazhet e Yemen, gant e-tro 5200 trevour.
Sarkidiornis sylvicola
Sarkidiornis sylvicola a zo ur spesad houidi eus kerentiad an Anatidae.
Brezel diabarzh Yemen (2014-bremañ)
Kalz broioù o deus kavet abeg en obererezh Arabia Saoudat, dreist-holl ar bombezadennoù war an tiriadoù trevour.
Sarkidiornis sylvicola
Annez
Bevañ a ra ar spesad eus Suamerika trovanel (reter an Andoù) da hanternoz Arc'hantina.
Brezel diabarzh Yemen (2014-bremañ)
Torfedoù brezel
Hervez Farea Al-Muslim ez eus bet sevenet torfedoù brezel lies e-pad ar brezel garv-se. Ur c'hamp repuidi diabarzh a zo bet tizhet gant ur vombezadeg gant aerlu Arabia Saoudat. Ar re Houthi eus o zu o deus nac'het ma vefe roet sikourioù gant labourerien ar mat. An ABU harpet gant strolladoù gwirioù Mab-den a gomz eus torfedoù brezel sevenet gant Arabia Saoudat e-pad kampagn ar bombezenniñ.
Monte Stella (Alpi Marittime)
Ar Monte Stella zo ur menez eus Alpoù an Arvor, en Italia, e Piemonte, e Proviñs Cuneo, etre kumunioù Entracque ha Valdieri, anezhañ unan eus kernioù ar Monte Argentera. 3262 m uhelder zo dezhañ.
Brezel diabarzh Yemen (2014-bremañ)
Torfedoù brezel
Human Rights Watch (HRW) en deus bet skrivet e oa kampagn bombezenniñ ar c'hevredad saoudat kroget d'ar 26 a viz Meurzh 2015, unan "conducted airstrikes in apparent violation of the laws of war, such as the March 30 attack on a displaced persons camp in Mazraq, northern Yemen, that struck a medical facility and a market". HRW en deus ouzhpennet e oa ar re Houthi oc'h implij "unlawfully deployed forces in densely populated areas and used excessive force against peaceful protesters and journalists".
Tamalladennoù gwerzhioù armoù gant stadoù zo
Tamallet eo bet Iran da sikour ar re Houti gant Arabia Saoudat hag an SUA, ar pezh a zo bet dianzavet gant ar gouarnamant iranat. Tamallet eo bet kement-se da Norzhkorea ivez. Sikouret eo bet ar gouarnamant yemenat gant an SUA, monarkiezhoù al ledenez arabek, ar Rouantelezh-Unanet ha Bro-C'hall o werzhañ kalz armoù dezhañ : bombezennoù, misiloù, kanolioù, radarioù, listri, kirri-nij hag all.
Xanthocephalus xanthocephalus
Xanthocephalus xanthocephalus, a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Xanthocephalus an hini eo.
Anvet e voe Icterus xanthocephalus (kentanv) da gentañ-penn (e 1826) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had dreist-holl.
Annez
Neizhañ a ra ar spesad eus kreisteiz Kanada da hanternoz Ledenez Baja California ha kreisteiz Stadoù-Unanet Amerika ; nijal a ra kuit da greiz Mec'hiko da c'hoañviñ.
Monte Matto
Ar Monte Matto zo ur menez eus Alpoù an Arvor, en Italia, e Piemonte, e Proviñs Cuneo, ha 3097 m uhelder dezhañ.
Passeridae
Passeridae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1815 gant ar skiantour stadunanat Constantine Samuel Rafinesque (1783-1840).
Wailly-Beaucamp
Wailly-Beaucamp a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Passeridae
Diouzh Doare 8.2 an IOC World Bird List ez a eizh genad golvaneged d'ober ar c'herentiad :
Jean Perrin
Jean Perrin (30 a viz Gwengolo 1870 e Lille, e Bro-C'hall - 17 a viz Ebrel 1942 e New York, e Stadoù-Unanet Amerika) a oa ur fizikour, kimiour ha politkour gall. Ar priz Nobel fizik en doa bet e 1926 gant dizoloadenn kempouez gouelezennadur. Labouret en deus ivez war ar gwrezlavig ha desavelet en deus niver Avogadro.
Passeridae
Rummatadur
Renket e veze ar genadoù Histurgops, Philetairus, Plocepasser ha Pseudonigrita er c'herentiad kent.
Cesio
Cesio zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
La Guérinière
La Guérinière a zo ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Gwallerezh reizhañ
Ar gwallerezh reizhañ zo ur gwallober ha torfed dre gasoni implijet gant torfedourien e broioù zo ma vez gwallet lesbianezed evit o fareañ pe o reizhañ, a-hervez, diouzh o heñvelrevelezh. Ar skouer gentañ a zo bet brudet eo hini ar velldroaderez Eudy Simelane, gwallet ha lazhet e Suafrika. A-wechoù e vez arsailhet tud hag a zifenn an heñvelridi.
Torfedoù heñvel zo bet graet e broioù all ivez, evel e Tailand, Zimbabwe, Ecuador, Ouganda.
Sainte-Mère-Église
Sainte-Mère-Église a zo ur gumun eus departamant Manche e Bro-C'hall.
Soldano (Liguria)
Soldano    zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Cervo (Liguria)
Cervo  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Euboia
thumb|Sede pelec'h emañ Euboia thumb|Kumunioù Euboia Euboia (Εὔϐοια / Eúboia, en gregach; Εύβοια / Évvia e gresianeg a-vremañ, ha Negroponte en italianeg) eo brasañ enezenn Mor Egea hag eil brasañ enezenn Gres. Dirak Attika ha Beotia emañ, en tu all d'ur vrec'h-vor anvet Euripos.
180 km hed zo dezhi ha 4 167 km². 218 032 a dud a oa enni o chom e 2005. Mont a ra d'ober nomos Euboia, ha bez' ez eo ur rann eus periferia Kreiz-Gres.
Vildé-la-Marine
Dont a ra an anv gallek eus an anv latin Villa Dei, kêr Doue.
Kanton Tregaeg
Kanton Tregaeg a zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor hag e rannvro Breizh (Frañs). Krouet e oa bet gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.
Sheila Gaff
Sheila Gaff, ganet d'an 29 a viz Kerzu 1989, zo ur stourmerez mixed martial arts, hag a stourme er renkad lijer eus an Ultimate Fighting Championship. Skarzet eo bet d'an 12 a viz Eost 2013, dre ar vank a drec'hioù. Abaoe ar 14 a viz Mae 2015 ez eo kevrataet gant an XFC. Brudet eo evit stourm gant an doare berserker, ar pezh a ra eo bet alies dre KO e oa bet trec'h dindan div vunutenn krogad. Ar c'hentañ maouez eo o vezañ bet skarzet eus an UFC abaoe krouidigezh an aozadur.
Kanton Tregaeg
Kumunioù
Kanton Tregaeg a ya 4 c'humun d'ober anezhañ :
Baus
Ar Baus zo ur menez eus Alpoù an Arvor, en Italia, e Piemonte, e Proviñs Cuneo, ha 3072 m uhelder dezhañ.
Kanton Tregaeg
Kumunioù
Ar memes kummunioù a yae d'ober kanton Langaeg a-raok 2015.
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Cima Maledia
Ar Cima Maledia zo ur menez eus Alpoù an Arvor, en Italia, e Piemonte, e Proviñs Cuneo, ha 3061 m uhelder dezhañ.
Cima di Nasta
Ar Cima di Nasta zo ur menez eus Alpoù an Arvor, en Italia, e Piemonte, e Proviñs Cuneo, ha 3108 m uhelder dezhañ.
Senlis
Senlis zo un anv-lec'h gallek:
Jennifer Maia
Jennifer Gonçalves Maia, ganet d'ar 6 a viz Here 1988, zo ur stourmerez mixed martial arts brazilian o stourm er skourr Flyweight. Maia a c'hourdon en Akademiezh Chute Boxe e Brazil. Ezel eo eus an Ultimate Fighting Championship (UFC). D'an 10 a viz Kerzu 2019 e oa er pevare renk eus an UFC evit ar maouezed er skourr flyweight.
Civezza
Civezza zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Leatherstocking Tales
Al Leatherstocking Tales eo an anv roet gant ar skrivagner stadunanat James Fenimore Cooper d'e heuliad pemp romant brudet e derou an XIXvet kantved.
Istor embannadur ar romantoù
Ar bloaz ma c'hoarvez darvoudoù ar romant eo ar re merket el levr, met ne glotont ket atav gant an Istor gwir. Moarvat int bet lakaet da virout ouzh lakaat Leatherstocking da vezañ 100 vloaz pan eas da Kansas er romant diwezhañ, The Prairie.
An dudenn Natty Bumppo a zo awenet, a greder, diwar buhez Daniel Boone.
Mark Webber
Mark Alan Webber (bet ganet d'ar 27 a viz Eost 1976 e Queanbeyan en Aostralia) zo ur blenier kirri a red e Formulenn 1 abaoe 2002. Goude bezañ bet gant Minardi, Jaguar ha Williams eo aet Webber, adalek 2007, da redek evit Red Bull.
Disoc'hoù e kevezadeg bed ar Formulenn 1
Goude Priz Bras kirri Aostralia 2013
Levr ar Furnez
Levr ar Furnez zo unan eus levrioù eilkanonel an Testamant Kentañ. Ne gaver anezhañ nemet e Bibl ar Seikont hag er Bibl katolik eta.
Petronia (evn)
Petronia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1829 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
Noirmoutier-en-l'Île
Noirmoutier-en-l'Île a zo ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Petronia (evn)
Diouzh Doare 6.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur spesad golvaneged hag a ya d'ober ar genad :
Levr ar Furnez
Bet eo bet skrivet al levr er c'hantved diwezhañ KJK, war-dro ar bloaz 50 gant ur Yuzev o chom en Egipt, moarvat en Aleksandria. Skrivet eo bet e gresianeg hag anavezet mat eo ar yezh-se gant an oberour. Anvet eo bet "Furnez Salaun" e Bibl ar Seikont. Boaziet oa furien Israel da lakaat war anv ar roue brudet an holl skridoù a furnez (da skouer ar C'hrennlavarioù, Levr ar Prezeger).
Diskouez ar a ar mennozhioù hag ar geriadur en deus an oberour un anaoudegezh resis eus al lennegezh hag ar sevenadur gresianek. Mirout a ra ur garantez divrall evit feiz hag hengounioù Israel hep ober fae evit-se war ar pezh a zo talvoudus en-dro dezhañ.
Cima di Brocan
Ar Cima di Brocan zo ur menez eus Alpoù an Arvor, en Italia, e Piemonte, e Proviñs Cuneo, ha 3054 m uhelder dezhañ.
Levr ar Furnez
Teir lodenn a gaver el levr :
- Ar pennadoù 1-6 a ziskouez tonkadur an den hervez Doue : disheñvel-mik eo hent ar re fur diouzh hini ar re fallakr. N'eus netra da c'hortoz evit ar vuhez da zont, nemet ha heuliet e vee bremañ hent ar furnez.
-Ar pennadoù 10-19, diazezet war darvoud an Ermaeziadeg a ziskouez pegen dibar eo Furnez Israel a zo el Lezenn roet dezhañ gant Doue. Ur sklêrijenn eo evit ar pobloù. Mennozh ur vuhez da zont evit ar re just ha zoken hini dasorc'hidigezh ar c'horfoù a gaver el levr.
Pompeiana
Pompeiana zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Mont Pelat
Ar Mont Pellat zo ur menez eus Alpoù an Arvor, en Bro-C'hall, en Alpes de Haute-Provence, ha 3051 m uhelder dezhañ.
Levr Nahoum
Levr Nahoum a zo unan eus levrioù ar Brofeded en Tanac'h.
Div lodenn a zo e skrid Nahoum: ur salm o tiskouez an Aotrou hag e reizhded (pennad1) hag un diougan war Ninve, ar gêr fallakr a vo distrujet (pennadoù2-3).
Villeneuve
Villeneuve zo un anv-lec'h gallek, hag a gaver par dezhañ e meur a yezh.
Kalzik a gumunioù zo en anv-se; ar re anezho zo en Okitania zo Vilanava, Vilanòva, Vièlanava Vilanuèva en okitaneg
Passer
Passer a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806). An evned-se a vez graet Golvan anezhe e brezhoneg dre vras.
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Eizh spesad warn-ugent a ya d'ober ar genad :
Eizh isspesad ha daou-ugent (48) en holl.
Chiusanico
Chiusanico   zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Eur hañv
An eur hañv a zo ur sistem a vez graet gantañ gant kalzik a vroioù eus an hantervoul norzh hag eus an hantervoul su. Graet e vez dre vras gant broioù eus an takadoù kerreizh e-lec'h ma'z eus kemm etre padelezh an deiz en hañv ha padelezh an deiz er goañv. E broioù Unaniezh Europa e vez graet ar cheñchamant d'ar Sul diwezhañ eus miz Meurzh ma vez abredet an eurieroù eus un eur (ne vez nemet 23 eurvezh en devezh-se). D’ar Sul diwezhañ eus miz Here e vez graet ar c'hontrol hag e vez pellaet an eurieroù eus un eur (en devezh-se e vez 25 eurvezh). A bep seurt abegoù a vez roet evit an dra-se. Unan eus an abegoù kentañ a oa espern petrol dre sklêrijenniñ nebeutoc'h. Bremañ e lakaer kentoc'h en a-raok an amzer sklêrijenn d'abardaez-noz evit an amzer vak hag evit ober e vad eus ar vakañsoù.
Unaniezh Europa
Abaoe 2002 e cheñch an holl vroioù e memes koulz.
Sleeping Dogs (c'hoari video)
Sleeping Dogs zo ur c'hoari video doare gwezh-avantur en ur bed digor embannet e 2012 gant United Front Games ha Square Enix war ar savennoù PlayStation 3, Windows, hag Xbox 360. An istor a dremen d'an deiz-ha-hiziv e kêr Hong Kong. Al lodenn c'hoarier e-unan a laka ar c'hoarier da heuliañ troioù kaer Wei Shen, ur poliser stadunanat kuzhet e-touez an aozadur triadoù Sun On Yee Triad.
An doare c'hoari a zo unan gant emgannoù dorn, tennañ gant armoù ha redek pe lammat. Adkavet e vez ivez bitrakoù teknikel a c'heller implij ur wech mestroniet gant ar c'hoarier pe e-pad an emgannoù pe pa vez ar c'hoarier o vont dre ar bed digor. Ar c'hoarierien a-rank dont a-benn da c'hounez kefridioù evit distankañ objedoù ha kenderc'hel gant an istor diazez, met ouzhpenn-se ret eo d'ar c'hoarierien mont dre ar bed digor ha seveniñ obererezhioù reizh pe 'maez lezenn. Hervez an obererezhioù e vezo degaset sell polis Hong-kong war ar c'hoarier, hervez grevusted an obererezhioù e vez muioc'h-mui a nerzhioù polis kaset da bakañ pe lazhañ ar c'hoarier. Evel er c'hoari Saints Row obererezhioù ar c'hoarier evel emgannañ, bleniañ pe kemer perzh e redadegoù diaotreet a lak statistikoù ar c'hoarier da vont war-gresk.
Josip Skoblar
Josip Skoblar, bet ganet d'an 12 a viz Meurzh 1941 e Privlaka (Dalmatia, Rouantelezh Yougoslavia d'an ampoent), a zo bet ur melldroader etrebrodael yougoslaviat aet da c'hourdoner war-lerc'h e amzer c'hoarier (argader e bost dezhañ war an dachenn).
Familly
Familly a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Josip Skoblar
Kroget er c'hleub NK Zadar e 1958 e paouezas gant e vicher e hini NK Rijeka  e 1977 goude bezañ c'hoariet evit :
Familly
Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.
Josip Skoblar
Div wech ha tregont e tougas krez e skipailh broadel ha lakaet unnek pal e-barzh gantañ etre 1961 ha 1967. Kemer a reas perzh e Kib vell-droad ar bed 1962 ma voe ranket skipailh Yougoslavia da drivet.
E-pad ar c'houlzad 1970-71, d'ar mare ma ranne linenn argadiñ an OM a-gevret gant ar Svedad Roger Magnusson (1945-) hag ar Gall Charly Loubet (1946-), e voe plantet pevar fal ha daou-ugent (ha paket ar Votez aour Europa war un dro) gantañ. Chomet eo rekord ar brasañ niver palioù merket gant ar memes c'hoarier a-hed ur c'houlzad e Kampionad mell-droad Frañs betek-hen !
Aberffraw (kantrev)
Unan eus tri c'hantrev Ynys Môn, e Kembre ar Grennamzer, e oa Aberffraw. E Rouantelezh Gwynedd e oa an enez en he fezh. An hini pouezusañ eus an tri c'hantrev e oa Aberffraw, gant lez pennañ priñsed Gwynedd e kêr Aberffraw.
Rannet e oa etre daou gombod: Llifon en hanternoz, ha Malltraeth er c'hreisteiz. Stok e oa ouzh Cemais er biz hag ouzh kantrev Rhosyr er mervent, gant ar mor er gornaoueg.
Nahoum
Nahoum (Nahum e latin hag e troidigezh Gwilh ar C'hoad, נַחוּם, "frealzidigezh" en hebraeg) a zo unan eus daouzek profed "bihan" an Tanac'h.
Marv war an dachenn
Marv war an dachenn (e saozneg Killed in action, berraet e KIA) pe marvet er brezel zo un dro-lavar implijet en armeoù evit ober anv eus ar soudarded bet lazhet er stourm gant an enebourien. Hervez ar broioù e c'hell bezañ disheñvel implij an dro-lavar-se. An United States Department of Defense, da skouer, a ziskleir ez eo marv war an dachenn, pe "KIA", ar soudarded o devoa tennet gant o armoù hag a oa bet lazhet gant o enebourien. Ar soudarded marvet e gwallzarvoudoù karbedoù pe dre abegoù all (kleñvedoù, emlazh...) pe lazhet gant sponterien n'int ket marvet war an dachenn eta.
An droienn-se a c'hell bezañ implijet evit soudarded an talbenn kement hag evit re ar morlu, an droadegiezh pe re ar servijoù harpañ ha dafariñ.
Un dro-lavar saoznek eo KIA, met deuet eo da vezañ etrebroadel hiziv an deiz. Gant gerioù all e reer ivez e yezhoù all :
Itz
thumb|240px|Ar Judenbrücke,  "Pont ar Yuzevion" war ar stêr Itz en [[Coburg.]]
Rocca Valmiana
Ar Rocca Valmiana zo ur menez eus Alpoù an Arvor, en Italia, e Piemonte, e Proviñs Cuneo, ha 3006 m uhelder dezhañ.
Itz
Ur stêr en Alamagn eo ar stêr  Itz, adstêr d'ar Main, ha dezhi 80 km hed.
Vũng Tàu
Vũng Tàu zo ur gumun eus Viêt Nam, e kumuniezh emren Ba Ria-Vung Tau. Gorread: 140 km2, poblañs : 303 988 annezad e 2010. Kêr Ho-Chi-Minh a zo 120 km e norzh Vung Tau. Aerborzh Vung Tau a zo 2 km e norzh Vũng Tàu.
Pigna (Liguria)
Pigna  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Hizkia
Yehizkia, pe Hizkia, pe Yehizkiahou pe Ec'hiskia (Ezechias e Latin, en hebraeg: חזקיה pe חזקיהו ( "Doue en deus kreñvaet") a oa roue Yehouda etre 716 ha 687 kent JK hervez ar Bibl (2R 18-20 ; Ye 36-39 ha 2Dn 29-32)
A Goofy Movie
A Goofy Movie a zo ur film saoznek, sevenet gant an filmaozer stadunanat Kevin Lima (1962-).
Hizkia
E-kerzh e ren he doe rouantelezh Yehouda d'ober gant gourdrouz an Asirianed o doa distrujet Shomron, kêr-benn rouantelezh Israel. Goulenn a reas Hizkia sikour ar profed Yeshaia (2R 19-20)
New Horizons
New Horizons (dremmwelioù nevez) a zo ur sontenn amerikan savet gant an NASA evit studiañ reizhiad ar gorrblanedenn Ploudon, gant Ploudon end-eeun hag he loarenn C'haron. Goude ez ay trema Gourizad Kuiper. Ar wech kentañ eo d'ur sontenn mont er biojoù-se peuzdianav betek-henn. Bannet eo bet ar sontenn d'an 28 a viz Genver 2006 ha tremenet eo e-biou Yaou e miz C'hwevrer 2007. Tremenet eo e-biou Ploudon d'ar 14 a viz Gouhere 2015 ha tremen a ray e-biou ur c'horfig eus Gourizad Kuiper e penn-kentañ 2019.
Haynecourt
Haynecourt zo ur gumun e departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bered ar C'hommonwealth: Haynecourt British Cemetery
Digoret e voe ar vered e dibenn miz Gwengolo 1918, e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Paige (catch)
Saraya-Jade Bevis, ganet d'ar 17 a viz Eost 1992, zo ur gatchourez hag un aktourez saoz. Kevrataet eo gant an WWE gant al lesanv Paige. Div wech eo bet kampion an divas.
Melenchón (dañs)
Ar melenchón zo un dañs spagnol e kêr Jaén (proviñs Jaén) hag e Zuheros (proviñs Córdoba) en Andalouzia, e Spagn, ma vez dañset da vare Meurlarjez.
Paige (catch)
E 2005, oadet a 13 vloaz, Bevis a oa kroget gant ar c'hatch e kampionad ar World Association of Wrestling, ur c'hampionad evit reiñ lañs d'ar re nevez er c'hatch renet gant he familh, d'ar mare-se e implije al lesanv Britani Knight. Kemeret he deus perzh e meur a gampionad met reoù eus al luskad dieub en Europa nemetken. E 2011 e sine ur gevrat gant an WWE ha tizhet he doa rolloù penn ar c'hevredad ken buan ha 2014. Krog e oa da gemer perzh e kampionadoù ar WWE e miz Ebrel 2014, ha gounezet he doa div wech kampionad an Divas (Divas Championship), ar pezh a rae anezhi ar gampionez yaouankañ o c'hounit an titl-se. Oadet e oa a 21 bloaz nemetken.
Monte Stella
Monte Stella zo anv italianek meur a venez en Italia.
Messia
Messia zo anv meur a zen.
Ti kozh
Ti kozh zo un anv a gaver e meur a lec'h e Breizh, hag evit tavarnioù ha pretioù ivez alies. Ti coz ha Ty coz a vez skrivet e galleg alies.
Levr Mic'ha
Hervez ar Bibl ez eo Levr Mic'ha (Mi) oberen ar profed "bihan" Mic'ha, kempred gant Yeshaia ha Hoshea.
Setu penaos e kinnig troerien An Tour-Tan Levr Mic'ha :
Cipressa
Cipressa  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Holland–Dozier–Holland
Brian Holland (15 a viz C'hwevrer 1941), Lamont Dozier (16 a viz Even 1941) hag Eddie Holland (30 a viz Here 1939), lesanvet H.D.H., a oa un triad sonaozerien ha produerien sonerezh soul stadunanat a savas lodenn vrasañ kanaouennoù brudetañ an ti-embann pladennoù Motown, betek kuitaat an ti-embann e 1967. E 1990 e voent degemeret er Rock and Roll Hall of Fame.
Levr Mic'ha
"Gant nerzh-kalon ha taerder a-wechoù e stag gant ar waskerion a bep seurt o voustrañ ar reuzeudion, gant an uhelidi o vac'homañ an dud dister, gant ar varnerion o tegemer donezonoù, gant ar veleion o klask gonidoù, gant ar falsprofeded o tistagañ gevier.
Holland–Dozier–Holland
O buhez
Er bloavezhioù 1950 e kane pep hini anezho e strolladoù Rhythm and blues Detroit (Michigan). E 1958 en doa bet tro Eddie Holland da genlabourat gant Berry Gordy. Asambles gant e vreur Brian e voent degemeret gant Tamla Motown pa voe krouet (1959). Gant Eddie e voe enrollet Jamie, a gant ar ganaouenn-se e voe tizhet Top 30 SUA e 1961. gant Brian e voe produet Please Mr. Postman, kanet gant The Marvelettes. gant ar ganaouenn-se e voe tizhet renk kentañ charts SUA. Meur a bladenn a voe produet gant Lamont Dozier a-raok bezañ degemeret Motown e 1961.
Dolceacqua
Dolceacqua  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Levr Mic'ha
Ha goude e klevomp klemmoù a Aotroù ouzh e bobl he deus disoñjet e vadoberoù. Ar pezh a fell dezhañ eo ma vo sevenet ar reizhded ma vo karet an drugarez ha ma vo kerzhet gant Doue, rak n'eus ket un all eveltañ. Ha pa vo tremenet ar reuziad e teuio amzer an druez hag ar pardon. "
Ranzo
Ranzo zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Hentennoù da zeskiñ brezhoneg
Abaoe an e kaver hentennoù da zeskiñ brezhoneg. Renket int amañ hervez ar bloavezhioù embann. A-nebeudoù e vo klokaet ar roll. Ne vo kavet na geriadur, na yezhadur na levr diwar-benn ar rannyezhoù er roll-mañ.
Alenquer
Alenquerzo un anv-lec'h portugalek.
Le Secret d'Eunerville
Le Secret d'Eunerville a zo ur romant polis gallek savet gant Boileau-Narcejac, embannet e 1973 gant Librairie des Champs-Élysées hag er gelaouenn programmoù skinwel Télé 7 jours eus ar 17 a viz C'hwevrer d'an 2 a viz Mezheven. Un drevezadur an hini eo eus troioù-kaer Arsène Lupin, anv an dudenn faltazi krouet e 1905 gant Maurice Leblanc (1864-1941).
Evit Thomas Narcejac (1908-1998) ne oa ket un taol-esae dre m'en devoa savet un teskad danevelloù, ennañ oberennoù skrivet e doare skivragnerien vrudet all, evel Charteris, Chesterton, Christie, Conan Doyle, Simenon ha Véry, embannet e miz Genver 1946 : anvet Confidences dans ma nuit e c'halled lenn ennañ L’Affaire Oliveira, e doare M. Leblanc dija.
E 1974 e voe deroet d'ar romant ar priz Mystère de la critique digant ar gelaouenn Mystère magazine.
War-lerc'h Le Secret d'Eunerville e voe skrivet pevar romant all en hevelep doare — La Poudrière (1974), Le Second Visage d'Arsène Lupin (1975), La Justice d'Arsène Lupin (1977) ha Le Serment d'Arsène Lupin (1979) — gant Narcejac hag e geneil Pierre Louis Boileau (1906-1989).
An danvez
E miz Mezheven 1914, en un tu bennak eus ar Saena-Izelañ. Taolet en deus e c'hoant Raoul d'Apignac — Arsène Lupin e gwirionez — war an oberennoù arz miret e kastell Eunerville. Dre an noz e teu a-benn da vont e-barzh ennañ met, a-boan lakaet e dreid war an derez kentañ ma tregern ur sinal kemenn... Fiñvadenn ebet koulskoude er savadur ha stadañ a ra Lupin ez eo manet kousket koskor ha kastellidi : ur c'housk kalet, hini ar re a zo bet drammet hep gouzout dezho. Daoust ha « dastumerien » all eveltañ a oa tremenet kent ? Damwelout a ra trolinennoù tri den o vont kuit ; un hir a bakad a zougont ha Lupin da vont d'o heul. Sevel a ra an dud dianav e bourzh ur bark, mont a-hed ar vriell ha diwar wel nebeut amzer goude. Buan a-walc'h e klev Lupin klemmoù o tont eus an douar : dindan e dreid ez eus ur vengleuz m'emañ an tri den o jahinañ unan bennak evit e rediañ da ziskuliañ ur sekred bennak moarvat. Bez' e vije er c'hastell un dra bennak priziusoc'h eget an oberennoù arz eta ? Un teñzor marzhus hag a dalvfe boureviañ, zoken lazhañ evit e gaout ?... Darvoudoù skrijus, marvioù en o zouez, a c'hoarvezo a-raok na vo diskoulmet kevrin kastell Eunerville gant Raoul d'Apignac, ur c'hevrin liammet ouzh Istor Bro-C'hall.
Echuiñ a ra ar romant gant huchadennoù ar werzherien gazetennoù o kemenn eo bet muntret an arc'hdug Franz Ferdinand von Österreich-Este e Sarajevo d'an 28 a viz Mezheven 1914.
Pornassio
Pornassio zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Stourm ar Brezhoneg
Stourm ar Brezhoneg, pe SAB, a zo ur strollad brezhonek a zo bet oberiant er bloavezhioù 1980 hag a c'houlenne " brezhoneg ofisiel ".
Ganet e oa diwar un disrann digant Skol an Emsav e 1981, goude dilennet ar prezidant gall François Mitterrand, pa oa bet embannet gant Tangi Louarn, eus e berzh e-unan, e oa Skol an Emsav e-touez ar "brasañ niver" a-du gant ar galloud nevez ar PS gall.
Klask a rae an izili heuliañ skouer Cymdeithas yr Iaith Gymraeg e Kembre.
Panelloù
Brudet eo bet Stourm ar Brezhoneg abalamour d'al livadegoù panelloù-hent. Hiziv e soñjer eo a drugarez da labour SAB ez eus panelloù divyezhek e Breizh, goude ma n'int ket ken stank hag e broioù evel Kembre pe Euskadi.
Un toullad prosezioù zo bet, ma nac'he an damallidi komz galleg el lezioù-barn. Lod zo bet kondaonet garv. Harp a oa bet roet dezho gant Skoazell Vreizh.
Montifringilla
Montifringilla a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1828 gant an evnoniour alaman Christian Ludwig Brehm (1787-1864).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Rummatadur
Un nebeud spesadoù a zo bet renket er genadoù all :
Havakouk
Ne ouzer anezhañ nemet e anv. Hervez hengounioù zo e oa kempred gant Nahoum, dindan ren ar roue Menashe, e lodenn gentañ ar seizhvet kantved kent J.K. Darn all a lec'hia anezhañ war-lerc'h emgann Karkemish (605 kent J.K.), pa voe kannet ar Faraon Nec'ho gant ar Galdeaned.
Strollad Komunour Indonezia
Strollad Kumunour Indonezia (en indonezianeg: Partai Komunis Indonesia, div. PKI) a oa ur strollad komunour en Indonezia. Krouet e voe diwar ar strollad sokialour Indische Sociaal-Democratische Vereeniging (div. ISDV).
Edmondo De Amicis
Edmondo De Amicis, ganet en Oneglia d'an 21 a viz Here 1846 ha marvet e Bordighera d'an 11 a viz Meurzh 1908, a oa ur skrivagner italian. Brudet eo e levr Cuore, kinniget evel deizlevr ur bugel.
Diano Castello
Diano Arentino zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Levr Havakouk
Levr Havakouk (Ha) a zo unan eus levrioù ar brofeded "vihan" en Tanac'h.
Daft Punk
Daft Punk zo ur strollad gall hag a c'hoari sonerezh elektronek lakaet da House pe da Dekno a-wechoù. Eus Paris eo e daou ezel Thomas Bangalter ha Guy-Manuel de Homem-Christo. Ar strollad zo bet anezhañ etre 1993 ha 2021, gant peder fladenn ha div bladenn live. Liammet eo Daft Punk ouzh ar pezh anvet French Touch, peogwir e oa unan eus ar strolladoù kentañ hag a sonas ar stumm musik-se e Bro-C’hall.
Levr Havakouk
Teir lodenn a gaver ennañ, o zeir a-zivout mestaolioù ha kastiz ar C'haldean.
Da gentañ e lenner klemmoù ar profed dirak berzh ar re fallakr a respont Doue (1,13 :"Re c'hlan eo da zaoulagad evit gwelout ar fall, arvestiñ ouzh an drougiezh ne c'hellez ket ;perak eta e sellez ouzh an drubarded, e tavez pa lonk ar fallakr reishoc'h egetañ?").
Daft Punk
Ken brudet eo ma talc’h rekord an niver a bladennoù gwerzhet er bed-holl gant ur strollad gall. Brudet eo an daou soner kar maskloù robot a wiskent bepred, ouzhpenn chom mut gant ar mediaoù. Mod-se e oa savet o skeudenn arzourien dizalc’h, ar pezh zo liammet gant spered ar muzik House ha Tekno krouet d'ar mare-se.
Pladenn-lennadur
E 1997 eo bet savet ar bladenn gentañ, Homework, awenet gant House Chicago. Diouzhtu he deus graet berzh er bed-holl, peogwir e oa krouet ganti ar French Touch, ur son etre house ha tekno. Da lavarout eo e oa House diaoz gant ur son silet un tamm, hag awenet gant ar mare Disco.
Levr Havakouk
D'an trede e kaver salm Havakouk o tisplegañ stourm Doue ouzh ar fallakr, ar C'haldean.
Hervez troerien An Tour-Tan, setu ar gentel roet gant Havakouk : "An Aotroù en deus e eur, hag e-kreiz trubuilhoù ha teñvalderioù ar vuhez e fell dimp gortoz hep faezhañ ha gant ur feiz divrall ma vo reizhet reishaet pep tra."
Daft Punk
Pladenn-lennadur
E 2001 e voe embannet div bladenn. An hini gentañ, Alive 1997, zo ur bladenn live hag a zo bet enrollet war al leurenn e Birmingham e Bro-Saoz. An eil, Discovery, zo muioc’h awenet muioc'h gant an Disco hag an holl bladenn a vefe savet gant un tu Pop. Ma oa disheñvel homañ diouzh an hini gentañ e ra berzh bras er bed-holl memestra. Daou vloaz war-lerc’h zo bet savet gant Leiji Matsumoto ur film tresadennoù-bev hag a implij muzik ar bladenn penn-da-penn.
E 2003 e voe embannet ur bladenn remix diwar sonennoù an div bladenn gentañ.
E 2005 e voe embannet au bladenn nevez gant ur stil nevez. Human after all zo awenet gant ar bed elektronek da zont, hervez titloù ar sonioù hag hervez ur son elektronekoc'h.
E 2007 e voe enrollet ur bladenn live nevez, Alive 2007, e Paris-Bercy. Al leurennañ a oa pouezus hag ar bladenn zo ken kempenn hag eñ gant luc’hskeudennoù e-touez traoù all.
E 2010 e oa bet graet gant ar strollad muzik ar film Tron.
E 2013 e voe embannet ar bladenn diwezhañ, Random access Memories. Homañ zo disheñvel, ur wezh ouzhpenn, peogwir ez eus bet skrivet un nebeud sonennoù gant muzisianed-all evit ar wezh kentañ. Ouzhpenn-se eo awenet ar bladenn gant an Disco ha savet a vefe gant ur stil Pop da vat.
Sierra de Guadarrama
En em astenn a ra a-hed un 80 km bennak hag un harz eo etre uhelgompezenn an norzh ha hini ar su hag a ya d'ober ar Meseta Central e-kreiz Spagn.
Un harz naturel eo ivez etre diazad doureier an Tajo, er c'hreisteiz, ha hini an Duero, en hanternoz.
Menez Peñalara eo ar menez uhelañ er Sierra de Guadarrama, gant 2 430 metr uhelder.
Cavan
Cavan a c'hall bezañ :
Llanpumsaint
Llanpumsaint zo ur gêriadennig e Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre.
Gerdarzh
Krouet e voe an anv Llanpumsaint (Lan-pemp-sant) en enor da bemp sant brezhon, pemp breur a oa mibion da Cynyr Farfdrwch, eus Cynwyl Gaeo.
Messias
Messias, anv portugalek ar Mesiaz, zo anv meur a dra.
Mareuil-sur-Lay-Dissais
Mareuil-sur-Lay-Dissais a zo ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Mandolinenn
Mandolinenn pe mandolig a reer eus ur benveg-seniñ dre gerdin piñset, eus familh al ludoù hag a-orin eus Italia.
Kebek (kêr)
Kebek pe Kêr Gebek (galleg: Québec pe Ville de Québec; saozneg, Quebec pe Quebec City) eo kêr-benn Bro-Gebek. Eil kêr bobletañ ar vro eo war-lerc'h Montréal : e miz Gouere 2016 e oa 531 902 a dud o chom eno hag 800 296 a annezidi er meurgêr.
Mandolinenn
Gerdarzh
Eus ar galleg mandoline (1759), diwar an italianeg mandolino, stumm bihanaet mandola, ur benveg-seniñ bras damheñvel anvet diwar al latin pandura, eus an henc'hresianeg πανδοῦρα (pandoûra), a oa un doare lud teir c'hordenn dezhañ.
Kebek (kêr)
Dont a ra ar ger Kebek eus an algonkeg, ur yezh henvroat (amerindian), hag a dalv kement hag "e-lec'h ma strish ar stêr" peogwir e strish ar stêr Sant-Laorañs nepell eus torgenn Kebek ha Cap Diamant. En em staliañ a reas eno an ergerzhour gall Samuel de Champlain e 1608, ha kemer a reas an anv algonkek. Unan eus koshañ kêr Norzhamerika eo. Mogerioù-kreñv nemeto a chom en norzh da vro-Vec'hiko eo ramparzhioù ar C'hebek kozh. Lakaet e voe war roll lec'hioù ar glad bedel gant an UNESCO e 1985 ,
René Scordia
René Scordia, ganet d'ar 25 Mae 1906 e Langolen ha marvet d'ar 26 Gwengolo 1928 en Oriant, a oa ur gourener.
Kebek (kêr)
Monumantoù dibar ar gêr eo leti Château Frontenac, Gwikadell Kebek, Bodadenn Vroadel Kebek, Mirdi broadel an arzoù-kaer Kebek ha Mirdi ar sevenadurezh.
Yezhoù
Ar galleg eo yezh-vamm 94,9 % eus a boblañs.
Dont a reas laosk war niverenn ar saoznegerien goude voe krouet Kanada e 1867. Hiziv hon deiz int 1,46 % eus ar boblañs.
Gevellerezh
Emglevioù zo ivez gant kêrioù all.
Landas
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Evn-preizh
Graet e vez evned-preizh pe laboused-preizh eus an evned kigdebrer hag a chase, diwar-nij evit an aliesañ, ha mellkeineged hepken koulz lavaret. Kamm eo o figos ha skilfoù o deus. Lemm-kenañ eo o gweled. Alies ivez ez eo mat o c’hwesha, ar pezh a zo ral e bed an evned.
En o zouez emañ an erered, ar falc'huned, ar sparfelled... hag a zo evned-preizh deiz, hag ar c'haouenned hag a zo evned-preizh noz.
An evned-preizh deiz a ya d'ober 5 kerentiad gant 1, 2 pe 3 urzhiad hervez en evnoniourien:
An evned-preizh noz a ya d'ober urzhiad ar Strigiformes a zo rannet e daou gerentiad :
François Maspero
François Maspero, ganet d'an 19 a viz Genver 1932 e Pariz, ha marvet d'an 11 a viz Ebrel 2015, e Pariz ivez, zo ur skrivagner ha troour gallek. Bet eo embanner, levrdiour, ha rener kelaouennoù gallek.
Mab eo da Henri Maspero (1883-1945), sinaegour. Troet en deus diwar ar spagnoleg (Arturo Pérez-Reverte), ar saozneg (Joseph Conrad, John Reed), hag an italianeg.
Mandolinenn
Istor
Un diskennadez italian arnevez eus al lud eo ar vandolinenn a anavezomp, dre ar mandoro italian a zo brasoc'h. En e voe fardet ar mandolini kentañ e Napoli. Sonet e voe ar vandolinenn en Europa a-bezh kent bezañ kaset da get gant brezelioù Napoleon (1803-1815). Gant Pasquale Vinaccia (1806-1882), a oa ludaouer ofisiel ar Gurunenn e Napoli bepred, e voe adsavet mandolinennoù nevez adalek 1835 gant kefioù-dasson don ha kerdin dir. Patrom holl vandolinennoù an e voe doare P. Vinaccia goude ma voent gwelet ha klevet sonet gant al laz spagnol eus Madrid anvet The Spanish Students da-genver Diskouezadeg Hollvedel Paris e 1878 ha pelloc'h en Europa, e Rusia, e Norzhamerika hag e Suamerika.
Un doare mandolino a veze fardet e Lombardia ivez, met hini Napoli eo a vez sonet er bed a-bezh.
Deskrivadur
Ouzh ur c'hef-dasson ront ha don, e koad, e vez staget un troad e koad ivez. E laez an troad ez eus alc'hwezioù evit kentoniñ pep kordenn, a zo stag ouzh he alc'hwez ha stegnet adalek ur gennig war-eeun dreist ur pontig betek ur marc'h a zo e traoñ ar c'hef-dasson. Ar pontig a chom stok ouzh traoñ ar c'hef-dasson dre stegn ar c'herdin.
Corno Stella
Corno Stella zo ur menez eus Alpoù an Arvor, en Italia, e Piemonte, e Proviñs Cuneo, e-kichen ar Monte Argentera. 3050 m uhelder zo dezhañ.
Mandolinenn
Deskrivadur
Lakaet e vez ar c'herdin da froumal dre o fiñsañ gant bizied un dorn pe gant ur skraberig, etre toull ar son hag ar pontig, en ur o stardañ ouzh an troad gant bizied an dorn all. Froumadennoù ar c'herdin a laka ar pontig da zaskrenañ ; dre ma'z eo stag ouzh ar c'hef-dasoon en e laka da zaskrenañ ivez ; ar son kreñvaet a zeu er-maez dre an toull bras pe vrasoc'h a zo etre ar pontig hag an troad.
Pa baouezer da biñsañ ur gordenn e ya ar son da get nebeut-ha-nebeut a-feur ma paouez ar c'hef-dasson da zaskrenañ. Buan a-walc'h e c'hoarvez, setu e vez techet ar sonerien hag ar sonerezed da over tremoli, da lavaret eo pinsañ ur gordenn pe veur a-hini meur a wech buan-buan evit pa padfe un notenn pe ur c'hlotad (meur a notenn war un dro) ; aesaet e vez an ober a-drugarez d'ar c'herdin lakaet div-ha-div.
Kentoniñ ha seniñ
Eizh kordenn dir a vez stegnet div-ha-div war an troad. En 12 plezhell emañ an eizhvedell eus notenn-diazez pep kordenn.
Meur a zoare zo da gentoniñ ur vandolinenn, koulz hervez sevenadur ar vro hag hervez an ton a venner seniñ ; er sevenadurioù kornôgel e vez kentonet hervez ar skeulenn keidesaouek, ma vez rannet un eizhvedell etre 12 tonenn. Evel ur violin e vez kentonet ar vandolinenn peurliesañ.
Niverennet e vez ar c'herdin eus an hini skiltrañ ha moanañ d'an hini voutañ ha tevañ ; e kantvedennoù meutadoù emañ tevder pep kordenn ; 440 Hz eo an notenn La4 (A4) roet gant ar bondoner europat, ha Do4 (C4) eo notenn greiz klavier ur piano.
Don Carlos
Don Carlos zo un anv spagnolek.
Yezhoù all
Don Carlo en italianeg.
Música sertaneja
Ar música sertaneja pe ar Sertanejo eo an anvioù roet e Brazil d'un doare sonerezh, eus maezioù an Nordeste, eus ar sertão, er bloavezhioù 1920.
Diano Marina
Diano Arentino zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Diano San Pietro
Diano San Pietro zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
An Cabhán
An Cabhán zo ur gêr eus Iwerzhon (Cavan e saozneg), e kontelezh An Cabhán. Kêr-benn ar gontelezh-se eo. Emañ e kroashent hentoù bras a gas da Zulenn, Inis Ceithleann, Béal Átha Seanaidh, Baile Átha Luain, war-hed 16 km diouzh an harzoù etre Hanternoz Iwerzhon hag ar Republik ha 120 km er gwalarn diouzh Dulenn. E 2006 e oa annezet gant 17 750 den.
Llan
Llan zo ur ger kembraek kozh, kar da Lan e brezhoneg, hag a gaver e penn-kentañ ur bern lec'hanvioù kembraek, ouzhpenn 630 a-hervez.
Hem-Lenglet
Hem-Lenglet a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Hem-Lenglet Communal Cemetery
Marvet int e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Llan
Koulskoude e kaver hiziv anvioù a grog gant llan hag a zeu eus gerioù all: 'Glan' (glann) pe 'Nant' (gwazh ), evel gant Llanbradach (a oa Nant Bradach, diwar ar stêr Bradach). Kemend-all zo c'hoarvezet e Kerne-Veur gant Lanteglos, deuet eus Nanseglos.