cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Christophe Arleston
E vuhez
E 1997 e ro Arleston lañs da Trolls de Troy, un heuliad savet diwar Lanfeust. Priz ar gwellañ senario a resevo e 1998 e Chambéry evit eil levrenn an heuliad-mañ. E miz Eost 1997 e krouas Gottferdom Studio asambles gant Didier Tarquin, Dominique Latil ha Philippe Pellet.
E 1998 e kemeras perzh e krouidigezh ar gazetenn Lanfeust Mag a zeuas da vezañ he fennskrivagner. Tammoù deus bannoù-treset a bep seurt embannet gant Soleil a vez kavet enni.
Berwick-upon-Tweed
Berwick-upon-Tweed, pe Berwick hepmui, eo an hanternosañ kêr eus Bro-Saoz, e Northumberland, e reter ar vro, war lez aber ar stêr Tweed a ra an disparti etre an div vro.
Istor
Kemeret e voe gant ar Saozon digant Skosiz e 1482. Kontelezh Berwick avat zo chomet e Skos.
Mingoval
An iliz katolik
Evel e lod ag ar c’humunioù tro-dro (Béthonsart, Savy-Berlette, Ecoivres(Mont-Saint-Éloi), Hermaville, Habarcq, Servins ha Camblain-l'Abbé) ez eus krochedoù ouzh korzenn an iliz katolik.
Reunig Weddell
thumb|left|250px|Tiriad reunig Weddell
1501
Diwar-benn bloavezh 1501 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1501
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1501
Hezin-ar-Mengleuzioù
Hezin-ar-Mengleuzioù (Sion-les-Mines e galleg) a zo ur gumun a Vreizh e Liger-Atlantel, e reter ar vro.
Amaury Duval (1808-1885)
Eugène Emmanuel Amaury Pineux Duval (Montrouge d'ar 16 a viz Ebrel 1808 ; Pariz, d'ar 25 a viz Kerzu 1885) zo anavezet evel al liver gall Amaury Duval.
Niz e oa d'ar skrivagner gall Alexandre Pineux Duval. Unan eus diskibien Jean Auguste Dominique Ingres e oa.
Maharashtra
Maharashtra (Marathi: महाराष्ट्र distaget [mahārāṣṭra]), zo unan eus stadoù India, an eil vrasañ e-keñver poblañs (96,7 milion a annezidi e 2001), goude Uttar Pradesh. E kornôg ar vro emañ ha skeiñ a ra war Mor Oman. Mumbai (anvet Bombay gwechall) eo kêr-benn Maharashtra ; kêr-benn armerzhel India eo ivez. Krouet e oa bet stad Maharashtra d’ar 1añ a viz Mae 1960, evit respont da c’houlennoù niverus e-touez komzerien ar marathi, a oa o chom dre eno. Stad kozh Bombay (a oa bet kresket e 1956, diwar-goust tammoù eus stad Haiderabad ha stadoù amezek all) a voe rannet e div stad : Maharashtra ha Gujarat, rannet hervez o yezhoù.
Belle & Sebastian
Belle & Sebastian a zo ur strollad pop a vro Skos savet e Glasgow e miz Geñver 1996 da geñver ur genstrivadeg sonerezh aozet get rann business ar sonerezh en o skol-veur. "Tigermilk" a voe o albom kentañ, savet dreistholl a-zoc'h empenn faltazius Stuart Murdoch, hag enrollet e sigur pleustriñ ar gelennadurezh ha lakaet da zonet er-maez get ar label dizalc'h Electric Honey.
Goude e voent engouestlet get ur label brassoc'h, Jeepster Records ha savet un albom nevez e 1996 : "If You're Feeling Sinister" e 1996 hag un nebeud pladennoù berr (astennadoù anezhe) e 1997. O zrede albom "The Boy with the Arab Strap" e 1998 a voe tizhet an top-20 getoñ e renkadurezh ar pladennoù muiañ gwerzhet e Breizh Veur. Ar Brit Award evit "Best Newcomer" o deus tapet e 1999. Klevet e voe ar strollad er festival Bowlie Weekender e 1999.
Engouestlet e voent e miz gourhelen 2002 get Rough Trade Records. "Dear Catastrophe Waitress", savet e 2003, a voe degemeret mat ivez (c'hwitet ar priz Mercury Music getoñ e 2004). Setu ur strollad lidet ged e garourion avat, karourion leal mard eus anezhe.
E miz Geñver 2005 e voe dibabet ha dilennet Belle and Sebastian gwellañ strollad bro Skos get The List, e-touez strolladoù skosek arall (Simple Minds, Idlewild, Travis, Franz Ferdinand, the Proclaimers, ha re 'rall...).
ha dastumadegoù :
* Lazy Line Painter Jane (box of first three singles/EPs), 2000 * Push Barman to Open Old Wounds (2xCD compilation of Jeepster EPs), 2005; #40 UK
Gwaz-eostoù
Ar waz-eostoù (liester : gwazi-eostoù) a zo un evn palvezek, Anser fabalis an anv skiantel anezhañ.
Sadomazoc'hegezh
thumb|150px|right|Gwiskañ ur c'holier d'ur plac'h evel d'ur c'hi. thumb|150px|right|Sadomazoc'hadez staget he divrec'h en ur gouhin lêr.
Ar sadomazoc'hegezh zo un doare-ober reizhel a glask implij ar boan hag ar sujañ, pe yevañ, da dizhout ar blijadur reizhel.
Istor
Goude ma'z eus kaoz e levrioù kozh evel ar C'hamasoutra eus dantañ ha krabiñsat evit tizhout ar goursav ne vez sellet ouzh implij ar boan evel un ober reizh na naturel, met evel ur wallsiegezh, pe ur c'hleñved, gant ar bsikiatriezh evel gant ar relijionoù yuzev ha kristen.
Sadegezh ha mazoc'hegezh
Sadegezh a vez laret hiziv eus ober poan, ha mazoc'hegezh eus gouzañv ar boan. Diwar-se eo savet ar c'henger sadomazoc'hegezh.
Dont a ra ar ger sadegezh eus anv markiz Sade, skrivet gantañ kontadennoù ha romantoù a gont darempredoù diazezet war ar boan, ar jahinañ hag ar sujañ. Dont a ra ar ger mazoc'hegezh eus hini Sacher-Masoch, skrivagner aostrian, a gont ur garantez a dro da sujerezh en e romantig Venus im Pelz (Gwener foulinennet).
Koulskoude eo ret disfiziout ouzh ar gerioù. Er romant Gwener foulinennet n'eo nemet romantel plijadur ar gwaz sklavet gant ur vaouez hag he serc'h. Arabat e vije meskañ ar skrid lennegel ha gweledigezh ar sadomasoc'hegezh hiziv.
Hañval eo gant « sadegezh » skridoù Sade, a zo pell diouzh ar pezh a anver sadegezh bremañ. Dre vras e vez lavaret e fell d'an oberour diskleriañ an enebiezh filozofikel etre an daou seurt tud-mañ: ar re a gav gante eo mat an den dre natur, hag ar re a gav gante eo fall dre natur hag e rank mestroniañ e blegoù fall.
Obererezh
A-wechoù e c'hall bezañ ur c'hoari, treiñ a c'hell d'ar ouezoni, ha ne vez ket aes gouzout pelec'h e krog an eil pe egile. Koulskoude, pa vez an arc'hant pe an nerzh da ziazez an darempredoù reizhel n'int ket graet evit plijadur reizhel an holl.
Lêr
Kalz e vez implijet al lêr en obererezh sadomazoc'hek: da wiskañ ha da stagañ.
Relijion
Tostaat a reer oberoù relijiel zo ouzh ar vazoc'hegezh a-wechoù.
Sadomazoc'hegezh el lezenn
N'eo ket berzet an darempredoù sadomazoc'hek gant al lezenn e broioù Europa pa c'hoarvez etre tud deuet emskiantek. Koulskoude ez eus bet ur varn gant Lez europat gwirioù mab-den a-enep an ober-se pa veze goulennet gant ar sklav paouez.
Tarahoumareg
Isrannet e vez e pemp yezh pe rannyezh disheñvel:
Tarahoumareg izel
Ur yezh outoek-aztekek eus skourr ar yezhoù tarakahitek eo an tarahoumareg izel (tarahumara baja) komzet gant ouzhpenn 15 000 den e Chihuahua e Mec'hiko.
Phoca
Phoca a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ reuniged.
Reunig brizh
Ar reunig brizh (Phoca largha) a zo ur bronneg mor eus ar c'herentiad Phocidae.
Kaouenn-erc'h
Ar Gaouenn-erc'h a zo un evn-preizh, Bubo scandiacus (gwechall : Nyctea scandiaca ; Linnaeus (1758) : Strix scandiaca ) an anv skiantel anezhañ. Anv latin an toud meur eo anv ar genad Bubo ; latin nevez eo scandiacus evit Skandinavia. Betek nevez zo e veze lakaet Bubo scandiacus da spesad nemetañ ur genad all anvet Nyctea, ha Nyctea scandiaca e oa anv a veze roet d'al labous ; dre zielfenniñ an TDN avat eo bet kavet eo ar gaouenn-erc'h ur c'har tost d'ar genad Bubo – met lod skiantourien eo gwell dezho ober Nyctea scandiaca anezhi c'hoazh.
Ne oa kudenn ebet gant stad al labous e 2015 hervez an <abbr title="International Union for Conservation of Nature">IUCN rak stabil e oa ar boblañs, hogen da chalus eo bet lakaet e 2017 pa'z eus bet muzuliet un digresk.
Doareoù pennañ
Ar gaouenn-erc'h zo unan eus al laboused bet deskrivet gant Linnaeus en 10 embannadur eus e Systema Naturae (1758) ma voe anvet Strix scandiaca gantañ.
Kar eo d'an touded, ha toupennoù (“divskouarn”) he deus evel evel ar re-mañ, daoust ma n'int ket hewel-kaer. Unan eus ar c'haouenned brasañ ha ponnerañ eo : etre 52 ha 71 cm eo ment al labous, etre 1,25 m ha 1,50 m eo e hed-eskell, etre 1,6 ha 3 kg a bouez a vez ennañ ; melen eo e zaoulagad ha du e bigos. Gwenn penn-da-benn e vez ar pared ; un nebeud tarchoù du zo war pluñv ar parezed ; brizhellet du eo ar ploged, lod anezho o vezañ duoc'h eget gwenn. Tev eo pluñv ar c'haouenned-erc'h, betek war o favioù, ar pezh a aesañ o buhez e tu Norzh kelc'h Arktika.
Pa vez kludet e sell alies al labous ouzh an heol, ar pezh a ziskouez eo boas da sellout a-bell e lec'hioù ec'hon ha digor. War a seblant eo gouest d'en em reterañ dre an heol pe an avel, diouzh an amzer.
War an douar, e laez ur roc'hell pe un duchennig dierc'h e sav Bubo scandiacus e neizh evit gallout gwelout a-bell ha dibradañ aes da hemolc'hiñ ; a-wechoù e ra gant neizh dilezet un erer. Gouest eo ur par da speriañ div barez ; en degouezh-se e vez savet daou neizh, war-dro ur c'hilometr an eil diouzh egile. Ar barez a gleuz strad an neizh a-raok dozviñ etre 3 hag 11 vi en hanterenn gentañ an hañv (Mae ha Mezheven), unan-hag-unan a-hed meur a zevezh. Goude ur pemp sizhunvezh bennak e tiglor ar ploged gwenn-kann, a vez prederiet gant ar c'houblad. Lod ploged a c'hall bout 10 pe 15 gwech brasoc'h eget ar re vihanañ, hogen biskoazh n'eus bet gwelet reoù o lazhañ reoù all. Gant ar c'houblad e vez difennet an neizhiad diouzh ar preizhered : bleizi ha lern arktik war an douar, korvideged ha sparfelled-mor en oabl. Gant ar par e vez difennet an neizh pa vez ar barez o c'horiñ pe o voueta ar ploged.
Boued
Lemminged ha krignerien all a vez tapet gant al laboused kreñv-se e-pad mare ar gouennañ. Pa vez nebeutoc'h eus ar re-se e tebront ploged brugyer. A vare da vare, diouzh fonnusted o boued er goañv pergen, e c'hall al labous treiñ war-du ur skalfad ledan a breizhoù : gedon, gozed, gwiñvered, lapined, logod, moreganed, razhed, razhed-musk ; preizhoù brasoc'h a dap diwar trapoù bet staliet gant tud, evel rakouned (a c'hall bezañ ken ponner ha 12 kg en annezva ar gaouenn-erc'h). Laboused all a ya ivez da voueta Bubo scandiacus : fazaned, gouelaned, gwazi, houidi, jualenned, lec'hidtrigaded (isurzhad Charadrii), plomered, skilgoged (genad Tetrao), ha laboused kaner ; evned preizh all zoken a ya ganto a-wechoù, kaouenned all en o zouez. Pesked a ya ganto ivez pa gavont tro.
Evel kigezaded all e lonk ar c'haouenned-erc'h o freizhoù bihan en un taol ; dre drenkennoù kreñv o stomog e tileizhont ar c'hig a-raok dislonkañ bouloùigoù eskern, dent, pluñv, feur hag all un 18 pe 24 eurvezh goude ar pred. Alies e tislonkont er memes lec'h, ma kaver stank ar bouloùigoù. Pa vez bras ar preizh e vez pigoset ha ne vez boulig ebet.
Annez
En Norzh d'al ledred 60° Norzh, e broioù arktikel en hañv, da vare ar gouennañ, e vev Bubo scandiacus. Kantreadek eo al labous, ha diouzh stankter e breizhoù e c'hall diskenn izeloc'h er Su da ouennañ, met toundra an Arktik eo e ziriad pennañ evit gouennañ : Alaska an Norzh, Kanada an Norzh hag Eurazia an Norzh. Lod laboused a chom en o ziriad gouennañ e-pad ar goañv, lod all a emdizh war-du ar Su, betek Skandinavia ha Kebek. Dre ma plij an toundra d'ar c'haouenned-erc'h e c'hallont en em gavout e takadoù ec'hon damheñvel e biz SUA, e rannvro al Lennoù Meur ha morskornegi ar Meurvor Atlantel ; lod laboused zo bet gwelet izeloc'h c'hoazh, betek Hawaii, harzoù su Rusia ha beg gwalarn Sina.
E dibenn ar Pleistoken (etre –80 000 ha –16 000) e veze kavet e Bulgaria, e Bro-C'hall hag er pep brasañ eus Italia.
E miz C'hwevrer 1886 e pradas ur gaouenn-erc'h skuizh-divi war unan eus gwernioù al lestr Ulunda tremen 600 km diouzh an Douar-Nevez, an douar tostañ ; paket e voe, ha war ziskouez emañ er Maritime Museum of the Atlantic e Skos Nevez.
Etre 1967 ha 1975 e veze kaouenned-erc'h o ouennañ war Enez Fetlar en Inizi Shetland e Bro-Skos. Gwelet e voe parezed en hañv 1993, met bremañ ne vez gwelet Bubo scandiacus e Breizh-Veur nemet dibaot a wech, er goañv, e Na h-Eileanan Siar hag en Am Monadh Ruadh.
E miz Genver 2009 e voe gwelet ur gaouenn-erc'h e Spring Hill, Tennessee, 22 vloaz goude ur weladenn all e 1987. E-kerzh ar goañvez 2011-2012 e voe gwelet miliadoù a laboused e meur a lec'h en SUA ; muioc'h c'hoazh a voe e 2013-2014, ha gwelet e voe Bubo scandiacus e Florida.
Wikipedia
Wikipedia (da vezañ distaget e brezhoneg) zo un holloueziadur digor, dindan an aotre-implijout Creative Commons dereiñ-kenrannañ, digoust, hollvedel ha liesyezhek en deus kavet bod war ar Genrouedad. Kenskrivet e vez a-stroll gant tud a-youl-vat war al lec'hienn (http://br.wikipedia.org/ evit an doare brezhonek). Implijout a ra teknologiezh Wiki ar blogoù, ar pezh a dalvez e c'hall ar pennadoù zo warnañ bezañ kemmet, ha klokaet gant an holl koulz lavaret. Pennadoù a c'haller ouzhpennañ evel a garer.
Sellet a ra an anv ouzh ur raktres hollekoc'h ivez a zo e bal sevel un holloueziadur bras digoust ha frank a wirioù. D'ar 15 Genver 2001 e oa bet loc'het gant ar raktres gant ar soñj klokaat ur raktres all anvet Nupedia. Kaset eo da benn bremañ, hag arc'hantaouet ha meret, gant an Diazezadur Wikimedia, un aozadur n'eo ket e bal dastum madoù anezhañ. Abaoe an deroù n'eo ket paouezet brud ar raktres da greskiñ ha, diwarnañ, ez eus bet ganet raktresoù kar, evel Wikeriadur, Wikilevrioù ha Wikikeloù.
Ingal e vez meneget pennadoù Wikipedia war mediaoù a bep seurt ha gant akademiezhioù a oar priziañ an doare ma vez skignet, ar frank m'eo ar savidigezh anezhañ ha pegen ledan eo an dibab tachennoù goloet gantañ. Broudet e vez aozerien ar pennadoù da gaout un emzalc'h neptu a c'haller drezañ lakaat ar gaoz war perspektivennoù ledan hep mennout diazezañ ur wirionez objektivel. Met, dre m'eo digor just a-walc'h, e sav kudennoù ingal abalamour d'an diresis ma c'hall pennadoù zo bezañ, hag en abeg da zroukc'hoantoù Vandaled zo. Tabut zo war statud Wikipedia a-benn gouzout ha gallout a reer sellet outañ evel ouzh un oberenn dave. Abeg zo bet kavet er raktres evit e du sistemek, e zoug da gavout gwell ar c'henasant kentoc'h eget reiñ kredoù, hag abalamour d'an diouer a aotrouniezh hag a atebegezh d'ar c'hentañ sell pa vez keñveriet ouzh holloueziadurioù all. Evit ar pezh a sell ouzh ar yezhoù minorelaet atav, hag ar brezhoneg en o zouez, ez eo Wikipedia ur chañs dispar evit kas da benn en hor yezh un oberenn ledañ deskamant n'he deus ket he far a-hend-all war baber, hag a goustfe ker-ruz he sevel ma vije soñjet sevel ur raktres heñvel distag.
E-tro 200 stumm disheñvel zo eus Wikipedia, azasaet dre yezh (en o zouez ez eus ur c'hant bennak zo oberiant). Setu an dek stumm enno ouzhpenn 50 000 pennad : saozneg, alamaneg, galleg, japaneg, italianeg, poloneg, svedeg, nederlandeg, portugaleg ha spagnoleg. Skignet eo bet ar stumm alamaneg anezhañ dre Sedeoù, ha meur a adstumm all zo bet eilet pe azasaet gant lec'hiennoù Web a bep seurt.
Kinniget eo Wikipedia d'ar mediaoù, war ar bajenn Teuliad kelaouiñ.
Yezh : a belec'h e teu an anv
Savet eo bet ar ger Wikipedia diwar div elfenn :
A-dreñv an nevezc'her Wikipedia emañ soñj ar ouiziegezh a zalc'h he lusk da vont war-raok ha d'en em ledañ da viken dre nevesadurioù dibaouez.
Reizh ha jener
E brezhoneg ez eus bet graet gant ar ger Wikipedia evel pa vije gourel adalek an deroù, dre genemglev, gant an darn vrasañ.
Dezverkoù pennañ
Tri dezverk pennañ zo d'ar raktres Wikipedia hag a laka anezhañ da vezañ hep e bar. Drezo-holl emañ termenet lec'h Wikipedia war ar World Wide Web:
Dezverk splannañ Wikipedia eo e c'hall pep hini degas cheñchamantoù en holloueziadur hep goulenn an aotre d'en ober ouzh den ebet. Diwar-se an droienn saoznek It's not a bug it's a feature (N'eo ket un draen, e-giz-se eo bet savet) bet lakaet war wel war (Time Magazine an 18 Gouere 2005 en ur venegiñ komzoù Jimbo Wales). Klotañ a ra gant ar respont klasel a veze roet e mareoù kentañ ar raktres d'ar weladennerien nevez souezhet-mik o tizoleiñ e oant gouest da gemmañ ar pajennoù hag a gase diouzhtu posteloù evit kemenn e oa bet kavet un draen a-dreuz ganto en holloueziadur.
Public Enemy
Public Enemy a zo ur strollad hip hop o tont a Long Island, New York.
Wikipedia
Orin ar raktres
Harpet eo Wikipedia gant ar meziantoù frank ha Free Software Foundation (diazezadur evit ar meziantoù frank) Richard Stallman. Unan eus an dud zo bet ledet ganto mennozh un "holloueziadur frank hollvedel eo Stallman" (sellet ouzh e studiadenn enlinenn hag e saozneg "The Free Universal Encyclopedia and Learning Resource") a-raok na vije krouet Wikipedia ha Nupedia.
Nupedia
Ganet eo Wikipedia e penn-kentañ diwar Nupedia, anezhañ ur raktres holloueziadur digoust enlinenn bet krouet e miz Meurzh 2000 gant Jimmy Wales hag harpet gant an embregerezh Bomis (m'eo Jimmy Wales ar c'hevranneg) brasañ), bet kemeret perzh gantañ e budjed ar raktres ha divizet gantañ enfredañ Larry Sanger leunamzer evel pennskridaozer. Dre ma yae holloueziadur Nupedia en-dro gant ur c'huzul skiantel, ne'z ae ket kaer war-raok. E Genver 2001, hegazet gant ar gorrek ma oa an araokadennoù e tiviz Larry Sanger krouiñ ur Wiki a-benn kreskiñ tizh diorren ar pennadoù. Deuet eo ar soñj-se da implijout furmad ar wiki evit sevel un holloueziadur da-heul ur gaozeadenn etre Larry Sanger hag ar programmour Ben Kovitz en doa displeget dezhañ keal ar wikiwiki e-kerzh ur pred e San Diego, e-kerzh mintinvezh an 2 a viz Genver 2001. Kinnig a ra neuze Larry Sanger da Jimmy Wales lakaat da gejañ galloudegezh ar furmad wiki gant savidigezh un holloueziadur gwevnoc'h. Ganet e oa holloueziadur Wikipedia.
Public Enemy
Diwar ar strollad a rapourien hag a DJien Spectrum City, krouet gant Hank Shocklee, en em lak a ra ar strollad d'en em ober anavezout o tremen e titl kentan Public Enemy #1 en abadenn-skingomz Super Spectrum Mix Hour, hag a vez kaset en-dro gant Chuck D war gwagennoù ar skingomz soul WBAU.
Ar strollad a zo dreist-holl stummet gant Chuck D ha Flavor Flav o kanan, Terminator X d'ar platinoù, ha gant ar strollad-dans S1W. Difraosterien ar rap endalc'het, ar strollad en deus kinniget abaoe ar penn-kentan gant ur son feuls a-walc'h, produet gant ar Bomb Squad, stummet gant Hank Shocklee, Keith Shocklee, Eric "Vietnam" Sadler, ha Carl Ryder (a.k.a. Chuck D), ha gant pozioù endalc'het-kennan war stad ar c'hummuniezh du er Stadoù-Unanet. Dre-se e lakont da dremen mennozhioù Louis Farrakhan, leader an Nation of Islam.
Raktresoù solo
The Autobiography of Mistachuck (1996)
Wikipedia
Wikipedia
Ur wech digoret Wikipedia en deus kendalc'het Larry Sanger da labourat a-genstur war Nupedia ha Wikipedia ha kemeret en deus perzh e savidigezh an darn vrasañ eus reolennoù mont en-dro kentañ Wikipedia. E C'hwevrer 2002 e vez lamet kuit gant Bomis ar budjed gouestlet da c'hoprañ anezhañ evit e labour evit Nupedia ha Wikipedia. Reiñ a ra Larry Sanger e zilez ofisiel eus e gargoù a bennskridaozer Nupedia hag a benngenurzhier Wikipedia d'ar 1 a viz Meurzh 2002, kargoù sevenet gantañ a-youl vat da neuze. Er bloavezh da-heul disparti Larry e chom a-sav raktres Nupedia, strobet gant ar gorrek ma oa e gresk (serret eo bet Nupedia ent ofisiel d'ar 26 a viz Gwengolo 2003) tra ma kendalc'h Wikipedia da ziorren.
Public Enemy
Raktresoù solo
- Pawns in the Game (1990-Skyywalker Records)
Wikipedia
Wikipedia
Abaoe eo aet war-raok raktres Wikipedia dre genasant, en ur implijout ar reolennoù hag an erbedadennoù azasaet gant ar berzhidi a-feur ma yae ar raktres war-raok. D'an 20 a viz Mezheven eo bet krouet Diazezadur Wikimedia, http://wikimediafoundation.org, evit merañ hag arc'hantaouiñ raktresoù disheñvel Wikipedia. Savet eo bet penreolennoù Diazezadur Wikimedia e-kerzh Genver 2004.
Public Enemy
Raktresoù solo
- Kao's II Wiz 7 Dome (1991-Luke Records)
Wikipedia
Wikipedia
SEDEROM : kinniget ez eus bet sevel un doare paper ha sederom eus Wikipedia e miz Eost 2003 gant Jimmy Wales.
Public Enemy
Raktresoù solo
- Disturb N tha Peace (1992-Effect Records)
Wikipedia
Wikipedia
Gwerzhet e vez doare alamanek Wikipedia war sederom abaoe eil c'hwec'hmiziad 2004. Aet omp hebiou da niver arouezel an 10 000 skouerenn gwerzhet e miz Ebrel 2005.
Public Enemy
Raktresoù solo
- Blood of the Profit (1998-Blackheart)
Wikipedia
Wikipedia
Mekenaz : Evit talañ ouzh kresk an niver a bennadoù hag a lennerien en deus divizet Diazezadur Wikimedia skoulmañ un emglev gant Yahoo! a bourchaso servijerioù lec'hiet en Azia. (Kemenn a ra Diazezadur Wikimedia skoazell Yahoo, teul kelaouiñ klok)
Public Enemy
Raktresoù solo
- And the Word Became Flesh (2001-Capitol Records)
- Terminator X and the Valley of Jeep Beets (1991)
Foulk II
Foulk II a oa kont Anjev en. Kont Naoned e voe ivez, ha dug Breizh e-pad 4 bloaz, dre vras etre 942 ha 960. Mab e oa da Foulk I ha Roscille Loches.
Public Enemy
Raktresoù solo
- 360 Degrees of Power (1992)
Wikipedia
Perzhidi
Savet e vez Wikipedia war ar pemdez gant kenrouedadourien niverus, a reer Wikipedourien anezho, o tont eus ar bed-holl.
Foulk II
Kentañ anv zo anezhañ a zo en ur garta a-berzh e dad e 929, gant e vamm hag e vreur Guy. E miz Eost 941 e sinas ur garta all gant e dad, ha moarvat e voe kont prestik goude. Emglev a oa etrezañ ha skourr ar Robertizien, ha bec'h a veze etrezañ ha konted Bleaz.
Wikipedia
Perzhidi
N'eus ket den ebet e "penn" raktres Wikipedia anavezet evel-se. E-pad 13 miz (adal Genver 2001), eo bet implijet Larry Sanger gant Bomis (an embregerezh m'eo Jimmy Wales ar c'hevranneg pennañ anezhañ), evit e labour pennskridaozer ha penngenurzhier ar Wikipedia saoznek. Lavaromp memes tra eo bet lakaet al labour bet sevenet abretoc'h gantañ evit Nupedia (adal Meurzh 2000) e-barzh Wikipedia. E zilez en deus roet Larry Sanger eus Wikipedia ha Nupedia d'ar 1 Meurzh 2002. Implijidi Bomis (gwechall pe bremañ) a gemer perzh pe zo bet o kemer perzh er raktres, pe war an holloueziadur (evel Tim Shell), pe evel stlennegourien (evel Jason Richey ha Toan Vo).
Foulk II
Div wech e timezas. Da gentañ e 937 d'ur briñsez anvet Gerberga, ha n'anaver ket.
Wikipedia
Perzhidi
War ar Wikipedia brezhonek n'eus ket bet biskoazh a bennskridaozer ha meret eo ar raktres penn-da-benn gant ar berzhidi a-youl vat. Evit kemer perzh eo trawalc'h lenn ar pajennoù skoazell kammedoù kentañ ha, diouzh an dro, krouiñ ur gont.
Foulk II
Goude pa varvas Alan II, dug Breizh, en 952, e timezas Foulk gant e intañvez. Evel-se e lakaas e grabanoù war gontelezh Naoned en anv e lezvab Drogon.
Mervel a reas ar bugel e 958, ha diskred zo bet war al leztad. Kont Naoned e voe Foulk betek 960, ha neuze eo Hoel I, mab Alan Barvek, an hini a voe anvet da gont Naoned.
Rankout a reas lezel kêr Saumur gant Tepot an Trucher, kont Bleaz. Ne voe adkemeret kêr gant konted Anjev nemet kant vloaz war-lerc'h. Tennañ a reas Méron digant Gwilherm III, kont Poatev.
Wikipedia
E tu an teknik
Mont a ra en-dro Wikipedia gant ar meziant frank MediaWiki
Foulk II
Daoust d'an toulladig torfedoù lakaet war e gont e seblant bezañ bet ur priñs troet gant an arzoù hag ar varzhoniezh.
Wikipedia
An diaraogerien
D'an Henamzer e sav ar soñj da vodañ en ul lec'h hepken hollad gouiziegezhioù an denelezh, gant levraoueg Aleksandria ha Pergam. Ar c'heal modern-eñ, zo bet diorroet gant an holloueziadurioù, gant Denis Diderot hag an holloueziadurourien all en.
Foulk II
Diwezhañ keloù zo anezhañ a zo e miz Gwengolo 958, pa voe bodet konted Bleaz hag Anjev gant aotrouien a Vreizh. Er vodadeg-se e voe anvet da gont naoned, ha da zug breiz zoken.
Tarahoumareg ar c'hreiz
Ur yezh outoek-aztekek eus skourr ar yezhoù tarakahitek eo tarahoumareg ar c'hreiz (saozneg: central tarahumara) komzet gant ouzhpenn 50 000 den e Chihuahua e Mec'hiko.
Wikipedia
An diaraogerien
E dibenn an e vez ijinet gant daou Velgad Henri La Fontaine ha Paul Otlet ar Rummatadur dekvedennel hollvedel; spurmantiñ a reont ur reizhiad a vo deskrivet evel-henn gant Otlet : "Tu zo da ijinañ an teleskop tredan a c'hallor lenn drezañ, er gêr, levrioù dispaket e sal Telesk al levraouegoù bras, war bajennoù bet goulennet en-araok. Sed a vo ar pelllevr".
Adkavet e vo mennozh un dreugenn emgefreekaet, a yafe pelloc'h eget moullañ dafar evit sevel un holloueziadur gwevnoc'h ha klokoc'h, e danevell H. G. Wells World Brain (1937), hag e spisweladenn dazonel Vannevar Bush al liamm gourskrid anvet Memex gantañ en e bennad As We May Think (1945). Ur c'hammed pouezus war-raok a oa bet graet gant Ted Nelson hag e raktres Xanadu e (1960) ivez.
Foulk II
E miz Gwengolo 960 e oa e vab Jafrez an hini a oa kont Anjev. Mervel a rank bezañ graet etre keit-se.
Wikipedia
An diaraogerien
Gant diorroidigezh ar Genrouedad ez eus bet klasket gant meur a hini sevel holloueziadurioù enlinenn. Pouezañ en deus graet prezidant an FSF, Richard Stallman, war talvoudegezh un holloueziadur hollvedel mammenn zeskiñ dieub e 1999. Diwar-benn krouidigezh Wikipedia e lavaras e oa aze ur c'heloù entanus. Broudet e vez an holl da weladenniñ ha da gemer perzh el lec'hienn gant an FSF.
Arthur Conan Doyle
Sir Arthur Ignatius Conan Doyle (Dinedin 22 a viz Mae 1859 – 7 a viz Gouere 1930) a oa ur skrivagner skosat eus ur familh a orin iwerzhonat. Brudet-kaer eo gant e istorioù diwar-benn an enklasker Sherlock Holmes a vez sellet outo e-giz un nevezadenn a-bouez war dachenn an istorioù dre wall piv. Ur skrivagner puilh eo bet hag e-touez e oberoù e kaver istorioù skiant-faltazi, romantoù istorel, pezhioù-c'hoari hag istorioù karantez, barzhonegoù, ha skridoù nann-faltaziek.
Wikipedia
Raktresoù kar
C'hoarvezout a ra e vefe keñveriet Wikipedia ouzh ar raktresoù kenlabour stroll enlinenn-mañ :
Foulk II
E bried Gerberga
Dimeziñ a reas e 937 d'ur briñsez anvet Gerberga, ha n'ouzer ket gwall dra anezhi, nemet e varvas a-raok 952, ha n'eus roud ebet eus anv he zud en dihelloù. Hervez ur vartezeadenn e vije bet merc'h da Ratburn I, beskont Vienna, ha da Gerberga. Ratburn a oa mab Berillo, beskont Vienna, hag Ermengarda, merc'h da v-Boson, roue Provañs. Kement-se a c'haller soñjal abalamour ma tegouezh neuze anvioù Gerberga hag Ermengarda e tiegezh konted Anjev, dre ma oa darempredoù mat etre Bourgogn hag Anjev. Ur brouenn n'eo ket avat, rak doareoù all zo da zisplegañ donedigezh an anv Ermangarda. Hag un anv paot a-walc'h e oa Gerberga.
Arthur Conan Doyle
Buhezskrid
Sir Arthur Conan Doyle a oa bet ganet d'an 22 a viz Mae 1859 e Dinedin e Bro-Skos. Un tiegezh niverus e oa tiegezh Doyle peogwir e voe ganet nav breur ha c'hoar da Arthur vihan. E dad a oa ur c'hargad bihan hag a oa deuet da vezañ mezvier pa varvas. E vamm a orin iwerzhonat a oa eus lignez ar Blantageneted.
Wikipedia
Wikipedia e yezhoù all
Tu zo da gavout Wikipedia e 280 yezh bennak (e 2011). E-kreiz Here 2005 e oa 8 holloueziadur enno en tu all da 100 000 pennad ha 31 holloueziadur gant muioc'h eget 10 000 pennad.
Roll rouaned Sussex
Anavezet fall eo istor Rouantelezh Sussex ha mankoù zo e roll an unpennoù anezhi. Ouzhpenn-se n'anavezomp un darn vras eus ar rouaned-se nemet dre zielloù zo gaou un nebeud anezho war a seblant. Ne rene ket rouaned Sussex o-unanig atav hag alies e renent war un dro gant meur a genroue. Studi an dielloù a ziskouez ne oa ket disrannet ar rouantelezh.
Wikipedia
Wikipedia e yezhoù all
Ar tri doare brasañ o vezañ ar Wikipedia saoznek (3 500 000 pennad), alamanek (1 200 000 pennad), ha gallek (1 100 000 pennad). E 2005 eo loc'het da vat ar wiki brezhonek ha, daoust d'an dale tapet e penn-kentañ, eo aet ar raktres war-raok en un doare souezhus.
Sañsur
E Sina, e vez sañsuret ingal Wikipedia gant ar gouarnamant a vir ar moned ouzh an holl genrouedadourien, evel adal an 19 Here 2005.
Roll rouaned Sussex
E 825 e zeuas Saozon ar Su da vezañ sujidi Ecgberht.
Wikipedia
Pellgargañ an diaz roadennoù
Tu zo da bellgargañ roadennoù Wikipedia (zo en un diaz titouroù), war http://download.wikipedia.org
Roll rouaned Sussex
Список королей Сассекса
Wikipedia
Taolenn mont war-raok ar Wikipedia brezhonek
D'an 19 a viz Gwengolo 2005 eo bet tizhet bevenn arouezel ar 1000 pennad ha d'ar 6 a viz Du 2005 eo bet tizhet an 2000. En em gavout a ra bremañ ar brezhoneg e-kreiz taolenn ar yezhoù enno ur stumm eus wikipedia, a-us d'un toullad yezhoù Stad zoken.
Arthur Conan Doyle
Buhezskrid
Goude bezañ bet war ar studi kentañ hag eil derez e skolioù katolik e teuas da vezañ difeiz. Etre 1875 ha 1891 e studias ar medisinerezh e skol-veur Dinedin, ha goude se e voe medisin diouzh e vicher e-pad ur pennad amzer, hep ober berzh bras avat. Dre m'en doa nebeud a arvalien e c'hellas en em reiñ d'ar skrivañ. Embann a reas e skridoù kentañ (nann holmesian) e 1879, met e miz Du 1887 an hini eo e teuas Sherlock Holmes war wel evit ar wezh kentañ e-barzh A Studi in Scarlet embannet er Beeton's Christmas annuel. Abred e tilezas ar medisinerezh evit en em ouestlañ d'ar skrivañ nemetken.
Tarahoumareg an norzh
Ur yezh outoek-aztekek eus skourr ar yezhoù tarakahitek eo tarahoumareg an norzh (tarahumara norte) komzet gant ouzhpenn da 300 den e Chihuahua e Mec'hiko.
Arthur Conan Doyle
Buhezskrid
Ober a reas war-dro politikerezh ha skrivañ a reas a bep seurt oberoù, en o zouez ur flemmskrid : The war in South Africa : Its Cause and Conduct (Ar brezel e Suafrika, ar pennabeg anezhañ hag e aozadur). E 1902 e voe lakaet da nobl ha setu e teuas da vezañ Sir Arthur Conan Doyle.
Adalek 1918 en em ouestlas d'ar speredouriezh dreist-holl, ha kregiñ a reas gant un droiad prezegennoù en ur skrivañ oberoù liesseurt, en o zouez The New Revelation (An diskuliadur nevez) (1918). Enno e fell dezhañ prouiñ e kendalc'her da vevañ goude ar marv, hag e c'heller mont e darempred gant ar bed all. Gant skeudennoù boudiged Cottingley savet gant div Saozez yaouank e voe tremenet lost al leue dre e c'henoù war-dro 1922.
Daoust ma anavezer Conan Doyle dreist-holl dre ma krouas tudenn Sherlock Holmes eo ret kaout soñj e oa anezhañ ur skrivagner ken puilh ha ma oa liesdanvez e skridoù : danevelloù istorel (e-giz The White Company (Ar gompagnunez Wenn)) ; oberoù skiant-faltazi (e-giz The Lost World (Ar Bed Kollet) hag avanturioù all eus ar C'helenner Challenger) ; romantoù met levrioù diwar-benn ar paranormal ivez a gaver e-touez e oberoù. Roet en deus deomp ouzhpenn hanter-kant levr hag un niver bras-meurbet a zanevelloù.
Sherlock Holmes
Avanturioù Sherlock Holmes a zo enno pevar romant ha c'hwec'h danevell hag hanter-kant embannet etre 1887 ha 1927 :
Magnicourt-en-Comte
Magnicourt-en-Comte a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Foulk II
E bried Gerberga
Hervez ur vartezeadenn all e vije bet merc'h da Jafrez, beskont Orleañs, ha da Ada. Da neuze e komprener gwelloc'h donedigezh an anv Jafrez e-touez konted Anjev, ha penaos e voe legadet kontelezh Gâtinais.
Yaoundé
Yaoundé eo kêr-benn hag eil kêr vrasañ Kameroun (1 430 000 a annezidi e 2004) goude Douala. Emañ e-kreiz ar vro, ur 750 m bennak a-us live ar mor.
Savet e voe Yaoundé e 1888 gant kenwerzhourien alaman, evit servijout da ziazez evit o c’henwerzh eus an ivor (an olifant). Aloubet e voe gant soudarded eus Belgia e-pad ar Brezel-bed kentañ ha goude ar brezel e teuas da vezañ kêr-benn Kameroun C'hall. Abaoe m’eo dizalc’h Kameroun ez eo kêr-benn ar stad.
Foulk II
Bugale
Bugale o doe Foulk ha Gerberga :
Dre fazi eo ez eus bet roet dezho bugale all:
Pa intañvas Foulk ec'h addimezas e 954, da Roscille Bleaz eta, ha hi intañvez Alan II (Alan Barvek), dug Breizh ha kont Naoned, ha c'hoar da Tepot an Trucher, kont Bleaz.
Krater Eufronios
Sellet e vez outañ evel ouzh unan eus ar bravañ listri gresian a chom hiziv an deiz. Diwar ar 27 lestr livet gant Eufronios a zo deuet betek ennomp ez eo hennezh an hini klok nemetañ. Emañ e dastumad ar Metropolitan Museum of Art e New York, abaoe 1972.
Perc'henniezh al lestr a voe roet en-dro d'ar Stad italian, goude un emglev savet e miz C'hwevrer 2006.
Wikipedia
Taolenn mont war-raok ar Wikipedia brezhonek
Muioc'h a ditouroù zo war Sitemap hag ivez war an Deizlevr.
Gwelet ivez
heuliañ wikipedia : wikipedia heuliet gant Alexa.com, a laka anat araokadennoù wikipedia.
Ottokar II Přemysl
right|thumb|Ottokar II Přemysl thumb|Domani Ottokar II 1253-1271 Ottokar II Přemysl (tchekeg: Přemysl Otakar II., 1230 - 26 a viz Eost 1278) a oa roue Bohemia eus 1253 betek 1278. Mab e oa da Václav I Přemysl ha Kunigunde a Hohenstaufen. A-berzh e dad en doa bet Bohemia ha Moravia da hêrezh. E 1251 e voe lakaet da zug Aostria gant breujoù ar vro-se. Bloaz goude e timezas gant Margarete von Babenberg (1205–1266), hêrez Stiria. E 1260 e c'hounezas Silezia, Lusatia ha Slovakia digant István V a Hungaria. E 1269 e tegouezhas Karintia ha Karniola gant Ottokar hag e teuas da vezañ priñs galloudusañ an Impalaeriezh Santel Roman ha German.
E 1273 e oa ret dilenn ur roue alaman nevez. N'eo ket Ottokar a voe lakaet war an tron, met e enebour Rudolf a Habsbourg. Nac'hañ a reas Ottokar e anavezout ha forbannet e voe gantañ abalamour da se. E 1276 e kouezhas e holl douaroù estreget Bohemia ha Moravia etre daouarn an Habsbourged. Pa glaskas adc'hounit e zomani kollet dre nerzh, e voe lazhet en emgann e-kichen Dürnkrut en Aostria-Izel d'ar 26 a viz Eost 1278.
Verb akuzativel
Er yezhoniezh e vez implijet an termen verb akuzativel evit komz eus ur verb tranzitivel-amdranzitivel pa teu da vezañ rener yezhadurel ar verb tranzitivel arguzenn ar verb amdranzitivel, da skouer:
Toullañ etre an daoulagad
Toullañ etre an daoulagad zo un doare toullgorferezh. Toullet e vez ar c'hroc'hen e rann uhelañ ar fri etre an daoulagad evit gallout plantañ ur bravig ennañ, en degouezh-mañ ur varrennig peurliesañ daoust ha ma c'heller gwaskañ ur walennig ivez.
Un doare toullgorferezh war-c'horre eo hemañ hag alies a-walc'h e vez distaolet ar bravig gant ar c'horf tamm-ha-tamm. Ma tenner kuit ar bravig e vano ur gleizenn war-lerc'h peurliesañ ivez.
Lod a lavar ivez e c'hall lakaat an daoulagad da luchañ, lod all a lavar n'eus dañjer ebet.
Tarahoumareg ar mervent
Ur yezh outoek-aztekek eus skourr ar yezhoù tarakahitek eo tarahoumareg ar mervent (tarahumara suroeste) komzet gant ouzhpenn da 100 den e Chihuahua e Mec'hiko.
Mantallod
Mantallod a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Dreger, hag e departamant Aodoù-an-Arvor.
Douaroniezh
War lez kornog ar Yeodi emañ Mantallod.
Anv
* Ogée, 1780 : Mantalot
* Marteville & Varin, 1843 : Mantallot
* J. Rigaud, 1890 : "Dans les anciens titres et jusqu'au XVIIè siècle, l'orthographe du nom de cette commune a varié : on trouve Mentaloët, Manthaloët et Mentallot".
* Régis de Saint-Jouan, 1990 :  "Mentalloet était paroisse du diocèse de Tréguier dès 1444; Mantallot, 1731".
* Bernard Tanguy, 1992 : "Menthalloet, fin XIVè siècle; Mentalloet, 1444, 1461; Mentalhoet, 1468; Mantalhoet, 1473; Mantallot, 1486".
"L'origine du nom, isolé semble t-il, reste obscure. Si sa finale suggère un dérivé formé avec le suffixe collectif latin -etum, qui devenu -oet en breton, est souvent réduit à -ot, son radical n'est pas sans évoquer le gaulois mantalo- "chemin" ...Mais le bourg, que la voie romaine laisse à l'est, ne se signale pas comme un carrefour routier".
* Embannadurioù Flohic, 1998 : "diwar galianeg mantalo, hent".
* Hervé Abalain, 2000 : "Montaloer & Montaloet e 1330; en deufe diouzh galianeg mantalo, hent"
Iliz katolik Sant Mederig
1696, 1727-1732; adkempennet e 1860
Bourka
Ur bourka zo
Gouel (dilhad)
Ur ouel zo ur pezh dilhad a vez lakaet gant ar merc'hed war o fenn hag a guzh o blev pe o dremm, pe an eil hag egile.
Broioù
Kemm a ra ar gouelioù hervez ar broioù. Er broioù diorroetañ, broioù ar c'hornôg, pe Sina, pe Japan, ne vez ket douget gouelioù nemeur ken, nemet gant merc'hed a sevenadurioù deuet a vroioù all (islamek dreist-holl).
Gouel ha tog
Un amzer zo bet e oa ar c'hiz d'ar merc'hed en Europa hag e Stadoù-Unanet Amerika da zougen ur ouel.
Gouel ha seurezed
Goude ma veze goueliet ar seurezed ha leanezed holl gwechall n'eo ket gwir ken en hon amzer.
Gouel hag islam
Er broioù islamek e vez gwisket gouelioù a guzh ar blev, pe ar blev hag an dremm. Anaout a reer:
Georg Marco
thumb|right|Georg Marco Georg Marco a zo bet ganet d'an 29 a viz Du 1863 e Czernowitz (Ukraina) ha marvet d'an 29 a viz Eost 1923 e Vienna (Aostria).
Mestrc'hoarier echedoù roumanian.
E miz Mezhzven 1906 e tapas e wellañ renk Elo: 2673.
Albert Einstein
Albert Einstein (Ulm, 14 a viz Meurzh 1879 – Princeton, 18 a viz Ebrel 1955) a oa ur fizikour alaman a-raok bezañ anvroat (1896), suis (1899) ha stadunanat (1940).
Buhez
E dad Hermann Einstein (Buchaun, 30 Eost 1847 – Milano, 10 Here 1902) a zimezas gant Pauline Koch d'an 8 a viz Eost 1876. Tri bloaz goude, d'ar 14 a viz Meurzh 1879, e voe ganet o bugel kentañ, Albert, en o ranndi en Ulm en Alamagn. En e vugaleaj e tiwanas e atapi ouzh ar skiantoù : gant un nadoz-vor pa oa 5 bloaz, ha gant al levr Biblig ar ventoniezh, da drizek vloaz.
D'ar skol kentañ derez hag eil derez ez eas en Hochschule ("skol-uhel") Aarau e Suis, ma tapas e skrid-testeni d'an 30 a viz Gwengolo 1896, oadet 17 vloaz. Disoc'hoù dispar en deveze e matematik, met nac'hañ a reas studiañ ar vevoniezh ha skiantoù an den, pa gave dezhañ e oa didalvez deskiñ danvezioù a oa bet studiet c'hoazh a-dreuz hag a-hed gant tud all. Dedennet e oa gant ar skiantoù evel frouezh poell mab-den hag ar preder. Goulenn a reas digant e dad reiñ dezhañ ar vroadelezh suis a-benn mont davet e diegezh divroet e Milano en Italia.
Lakaat a reas e anv e Skol lieskavezel kevredadel Zürich (ETH) e 1896, goude bezañ c'hwitet war e arnodenn gentañ avat. Eno e teuas da vezañ mignon ar matematikour hungariat Marcel Grossmann (1878-1936), a skoazellas anezhañ diwezhatoc'h war dachenn ar ventoniezh aneuklidel. Anaoudegezh a reas ivez gant ar Serbez Mileva Marić (1875-1948), e bried kentañ. E 1900 e tapas e skrid-testeni. Anzav a ra avat en e vuhezskrid ne oa ket « gouest da heuliañ ar c'hentelioù, da skrivañ notennoù ha d'ober labour-skol ». E-doug ar prantad-se e kreskas e anaoudegezhioù o studiañ e-unan hag o lenn levrioù dave, evel re ar fizikour ha prederour aostrian Ludwig Boltzmann (1844-1906), ar bevedour ha fizikour prusian Hermann von Helmholtz (1821-1894) ha re ar fizikour ha kimiour alaman Walther Hermann Nernst (1864-1941). Dre e vignon ar fizikour suis Michele Besso (1873-1955) e lennas labourioù ar fizikour ha prederour aostrian Ernst Mach (1838-1916) diwar-benn ar gouloù hag an tizh.
Hervez buhezskridoù disheñvel e voe diaes e vuhez etre 1900 ha 1902 : lakaat a reas e anv evit meur a bost-labour hep bezañ degemeret. Nec'het gant kement-se e klaskas e dad kavout ur post dezhañ, en aner. Albert a blegas neuze da bellaat diouzh metoù ar skol-veur da gaout ur post er velestradurezh. E 1901 ez embannas e bennad skiantel kentañ en Annalen der Physik, diwar-benn e enklaskoù a-zivout ar silluskerezh. E diwezh ar bloaz 1902 e voe ganet e Serbia e vugel kentañ, Lieserl, ur plac'h,. E-pad pell ne voe ket anavezet ar bugel-se gant an istorourien, ha ne chom roud ebet eus e vuhez. Albert ha Mileva a euredas e 1903, ur wezh roet dezhañ e aotre gant e dad war e dremenvan. E 1904 o devoe ur bugel all, Hans-Albert († 1973), ha goude Eduard Einstein e 1910 († 1965).
E 1914 e reas e annez e Berlin, ma chomas e-pad meur a vloaz. Dont a reas da vezañ ezel eus Akademiezh roueel Berlin ar skiantoù hag al lizhiri. A-drugarez d'ar c'hinnigoù labour a reseve e teuas a-benn d'en em ouestlañ penn-da-benn d'e enklaskoù. Goude e zisparti digant Mileva e krogas da zaremprediñ ur genitervez eus Berlin, Elsa. Pa darzhas ar Brezel-bed kentañ ez embannas e vennozhioù peoc'helour. Prometet he doa kêr Verlin pourchas un ti dezhañ, met dont a reas da vezañ perc'henn war un dachenn ma lakaas sevel un di gant e wenneien. Edo e Caputh, e-kichen lenn Havelsee, ul lec'h sioul ma c'halle bageal gant ur gouelier alies.
E 1916 ez embannas ul levr a zisplege e arlakadenn a-zivout ar c'herc'hellerezh, anavet hiziv evel arlakadenn ar geñverelezh hollek. E 1919, an astrofizikour saoz Arthur Eddington (1882-1944) a vuzuilhas diheñchadur gouloù ur steredenn pa dremen e-tal an Heol. An diheñchadur-se a oa unan eus rakweladennoù degaset gant arlakadenn A. Einstein, a dapas brud vras ken e krogas d'ober kalz beajoù dre ar bed adalek 1920. E 1925 e resevas ar vedalenn Copley, hag e 1928 e voe anvet da brezidant Kevre Gwirioù Mab-Den. Er memes bloaz e kemeras perzh e kentañ Davoser Hochschulkurse (Kentelioù skloveuriek Davos) e Davos, gant 33 c'hefredour all deuet eus Alamagn, Aostria, Bro-C'hall, an Izelvroioù ha Suis. E 1935 e resevas ar vedalenn Franklin.
D'an 2 a viz Eost 1939, dindan levezon ar fizikourien hungariat Eugène Wigner (1902-1995) ha Leó Szilárd (1898-1964), e skrivas ul lizher da Roosevelt hag en doe ur roll e deroù ar raktres Manhattan.
D'an 18 a viz Ebrel 1955 e varvas Albert Einstein diwar freuz un darvoll. Fennet e voe e ludu en ul lec'h dalc'het kuzh, diouzh e destamant. En desped d'e youl avat e voe laeret e empenn gant ar mezeg kelanskejour ha korfskejet, ar pezh a ziskouezas e oa brasoc'h al liamm etre an div hanterenn eget en darn vuiañ eus an dud ; e zaoulagad ivez a voe laeret, gant elagadour,.
E vab Eduard, a oa gant ur stumm skizofreniezh, a dremenas al lodenn vrasañ eus e vuhez en ur bredospital e Suis hag e vab all Hans-Albert a zeuas da vezañ ijinour e Kalifornia.
Kilpeck
Kilpeck zo ur gêriadenn vihan eus Herefordshire e Bro-Saoz, brudet hec'h iliz doare roman dezhi, ha dismantroù he c'hastell.
Albert Einstein
Labour skiantel
Frouezhus e voe ar bloaz 1905 evit Albert Einstein, pa voe embannet pevar fennad-skrid er gelaouenn Annalen der Physik.
Kilpeck
Llanddewi Cil Peddeg eo anv kembraek ar gêriadenn.
1502
Diwar-benn bloavezh 1502 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Kilpeck
An iliz
Iliz Santez Vari ha Sant Dewi (pe SS Mary and David's Church) a voe savet war-dro 1140. Brudet eo abalamour d'ar c'hizelladur anvet Sheela na Gig a zo a-us d'un nor.
Tarahoumareg ar gevred
Ur yezh outoek-aztekek eus skourr ar yezhoù tarakahitek eo tarahoumareg ar gevred (tarahumara sureste) e Chihuahua e Mec'hiko.
Lanvealgon
Lanvealgon a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Oueloù hag e departamant Aodoù-an-Arvor.
1502
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1502
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1502
Gwynllŵg
Gwynllŵg (anavezet evel Wentloog e saozneg) a oa ur rouantelezh vrezhon e gevred Kembre ar Grennamzer.
Anvet eo diwar-lerc'h ar roue Gwynllyw a renas war-dro dibenn ar Vvet kantved, hag a zo bet lakaet da sant.
Diwezhatoc'h e voe un aotrouniezh norman ha goude kantrev. Unan eus seizh kantrev Morgannwg e oa.
thumb|Gweledigezh Sant Gwynllyw, gant [[Sebastien Boyesen, e kêr Casnewydd, e gevred Kembre. Gwynllyw a oa roue Gwynllwg, ha sant brezhon, tad da Sant Kadou.]]
Douaroniezh
Diazezet e oa en izeldirioù etre ar stêrioù Rhymni ha Wysg hag en uheldirioù en hanternoz dezho. Ur rann e oa eus rouantelezh kozh Morgannwg kentoc'h eget eus hini Rouantelezh Gwent rak honnezh n'ae ket pelloc'h war-du ar c'huzh-heol eget ar stêr Wysg. Koulskoude, adalek al Laws in Wales Acts eus 1535-42, e voe staget ar c'hantrev ouzh ar re a oa er reter d'ober kontelezh Menoe istorel.
Istor
Orin Gwynllŵg zo e rouantelezh Glywysing. Dont a ra hec'h anv eus ar roue Morgannwg, etre kantrev Senghennydd er c'huzh-heol ha Rouantelezh Gwent er reter, oc'h emastenn eus aod Mor Hafren betek torgennoù kentañ Brycheiniog.
Aotrouniezh norman
Prestik goude 1090 e kouezhas ar vro etre krabanoù an Norman Robert fitz Hamo, fel Arglwydd Morgannwg.
Rener (yezhadur)
Peurliesañ ez eo ar rener an elfenn er frazenn gant an nebeuutañ a verkoù morfologel evit diskwel an troad rak nominativel e vez er yezhoù n'int ket ergativel.
Ouzhpenn-se e vez techet ar yezhoù da lakaat ar rener da gentañ p'en deus ur verr meur a arguzenn (d.s. ur renadenn eeun). Yezhoù zo a laka ar rener goude renadenn ar verb, met ral-tre eo seurt yezhoù.
P'emañ gwir evit meur a yezh en devez dre ret pep verb ur rener, ar brezhoneg avat a c'hell ober heptañ a-wechoù en ur ober gant verboù dibersonel. Keñveriañ:
Ne denn ar raganvioù implijet amañ da rener fetis ebet: graet e vez brizhraganvioù (saoz. dummy pronoun).
Eros
Eros (henc'hresianeg : Ἔρως, "c'hoant revel", "karantez revel") a zo un doue henc'hresian hag a arouezie unan eus an nerzhioù a ren ar bed a-raok ganedigezh an doueed divarvel ha donedigezh mab-den war an Douar : doue an nerzh-desachañ a gevanstag an Hollved hag a vroud ar spesadoù da ouennañ e oa Eros.
Astenn a rae e c’halloud war an dud evel-just, hag ivez war ar plant, ar vein, an dourioù, war gement tra a zo.
Heñvelekaat
Peurvuiañ e vez heñvelekaet, evel ma'z eo bet graet e Roma gozh ha gant an arzourien dre vras, Eros Henc'hres ha Kupidon ar Romaned.
Disheñvelekaat
Un dra difetis eo Eros da gentañ-penn : ar c’hoant a dosta hag a c’han ar bedoù. Evel-se eo e vez gwelet er bredelfennerezh freudian, hag enebet ouzh Thanatos a zo doue ar Marv.
Gerioù
Diwar anv Eros (un anv roet d'ar baotred e Gres hag en Italia), eo bet savet ar gerioù "erotek" hag "erotegezh".
Anvioù all
E brezhoneg e vez, pe e veze, graet anvioù all c'hoazh anezhañ :
Graphium sarpedon
Graphium sarpedon, zo ur spesad balafenned a gaver e su Azia hag e gevred Azia, hag e lodennoù zo eus Aostralia. War-dro 15 isspesad zo e toleadoù disheñvel.
Reunig Kaspia
Reunig Kaspia (Pusa caspica pe Phoca caspica) a zo ur bronneg mor eus ar c'herentiad Phocidae hag a vev e mor Kaspia.
Arondisamant Abbeville
Arondisamant Abbeville a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Somme hag er rannvro Hauts-de-France.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Abbeville e 12 kanton (betek 2014) hag e 169 c'humun.
Kastell-Briant
Kastell-Briant a zo ur gumun a Breizh e Kanton Kastell-Briant, el Liger-Atlantel. E reter ar vro emañ, e Marzoù Breizh.
Arondisamant Abbeville
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù ar Somme d'ar 1 a viz Genver 2017. 164 c'humun zo en arondisamant Abbeville bremañ.
Kastell-Briant
Douaroniezh
War lez ar C'haer hag ar C'honn emañ Kastell-Briant.
Anv
Savidiezh ar c'hastell gant Briant zo kaoz eus anv ar gumun en XIvet kantved.
Skrivet eo Brient « Brientii » pe « Brieni ».
Dont a ra war wel an anv « Castrum Brieni » pe « Castrum Brientii ». Miret eo ar skritur gant an « t ».
Orinoù
Abaoe pell zo ez eus roudoù eus Mab-den war-dro bro Gastell-Briant. Daoust d'an abad Cotteux, lesanvet « distrujer bras ar peulvanoù », an hini en doa savet kalvar Lufer en ur gemer e zanvez krai e-touez meur a vaen kozh, chom a ra peulvanoù e-kichen Kastell-Briant memestra. Bez ez eus anezho e Ruzieg, er gêrig La Houssais, war hent Hezin-ar-Mengleuzioù, e Trefieg, e Luzevieg hag e Sant-Albin-ar-C'hestell. Dizoloet eo bet ivez bouc'halioù Nevezoadvezh ar Maen er Borderies dreist-holl, e hanternoz redva Bere. Bere (ur c'harter eus Kastell-Briant hiziv an deiz) a vefe ur gêrig galian. War ur c'hondon houarnek emañ Bere ha merkoù kozh-kenañ a ziskouez eo bet implijet kalz. Siwazh n'eo ket anavezet mat orin ar C'halianed a vefe bet war rosioù Bere : ar vro zo war harzoù pobloù an Andecavi, ar Redones, ar Weneted hag an Namneted. Marteze e teufe anv Bere eus ur ger keltiek a dalvez « uhelder », e latin « Bairacus » a zo deuet da vezañ « Bereus » ha goude Bere. Er marc'hallac'h ez eus bet dizoloet relegennoù ar savadurioù roman e 1876. An hentoù roman a liamme Condeium (Candé) ha Condevicnum da Condate a groaze unan gant egile amañ.
Krennamzer uhel
Er ez a ar vro gant ar Vretoned ha staget eo ouzh ar rouantelezh vreizhat goude. Rannet eo Breizh ar Grennamzer etre tierned, pep hini gouarnet gant aotrounez bihan. N'eus roud skrivet ebet diwar-benn aotrounez bihan Bere. Kreskiñ a ra buan-tre Bere e penn-kentañ ar Grennamzer. Daou santual zo : unan evit Sant-Pêr hag egile evit Sant-Yann. Ur stal moneiz zo savet eno. Bere zo ur gwir greizenn evit al labour-douar, ar sevel-loened, ar metalouriezh hag ar c'henwerzh.