cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abjad
Un abjad zo un anv roet d'un doare-skrivañ arbennik ma ne implijer nemet lizherennoù hag a dalv da gensonennoù. Gant Peter T. Daniels e oa bet krouet an termen. Ne vez implijet ar seurt doare-skrivañ nemet er yezhoù semitek abalamour da berzhioù resis yezhadur ar yezhoù-se.
Koulskoude, an darn vrasañ eus ar yezhoù semitek a-vremañ, evel an arabeg, a implij doareoù-skrivañ a c'hell bezañ abjadoù rik, eleze hep diskouez distagadur ar vogalennoù, pe c'hoazh damabjadoù hag a implij sinù diakritek evit diskouez distagadur ar vogalennoù (gw. niqqud).
Kanton Hazparne
thumb|260px|Kanton Hazparne, iskis e stumm
Kanton Hazparne zo unan eus kantonioù Iparralde, al lodenn eus Euskal Herria zo er stad c'hall, e departamant ar Pyrénées-Atlantiques, er rannvro Aquitaine.
Kumunioù ar c'hanton
Seizh kumun zo ennañ. Peder c'humun a zo e proviñs Lapurdi, teir e Nafarroa Beherea.
Istor
E 1790 e oa er c'humunioù-mañ e kanton Hazparne: Beskoitze, Hazparne hag Ahurti (Urt), stag ouzh distrig Uztaritze.
Hindeg
Ur yezh indez-ariek eo an hindeg pe hindi (हिन्दी; RLVK: hindī) komzet gant tro-dro da 500 milion a dud e norzh ha kreiz India dreist-holl met ivez e meur a vro all dre ar bed a-bezh, da skouer e Fidji, Moris, Guyana, Surinam, Trinidad ha Tobago hag en Emiradoù Arabek Unanet.
Thenchoueg
Ur yezh dravidek eo an thenchoueg (chenchu  pe chenchwar) komzet gant tro-dro da 2 000 den en Andhra Pradesh (India). Tost-tre eo d'an telougoueg.
Hindeg
Yezh kentañ 180 milion a dud en India ec'h eo an hindeg, hag ouzhpenn-se e vez implijet eno evel eil yezh gant 300 milion a dud all.
Goude ar sinaeg ec'h eo an hindeg asambles gant an ourdoueg an eil yezh muiañ komzet er bed-holl e-keñver an niver a dud a ra ganti.
Gant ar saozneg ec'h eo an hindeg unan eus div yezh ofisiel pennañ India.
Tost-tre eo an hindeg d'an ourdoueg ha kentoc'h evit yezhoù disheñvel penn-da-benn e vez komz alies a-walc'h eus rannyezhoù eus an hevelep yezh ma reer hindoustaneg anezhi.
Evit ober an diforc'h etre an daou doare-yezh pe div yezh hindeg hag ourdoueg ec'h eo ret goût e vez skrivet an hindeg gant ar skritur devanagari evel ar sañskriteg keit ha ma vez implijet al lizherenneg arabek evit skrivañ an ourdoueg evel ma vez graet gant ar perseg.
Dre vras e c'heller lâret emañ liammet tamm-pe-damm o-div ouzh bep ur relijion hag ur vammenn sevenadurel da heul: an hindeg gant an hindouegezh hag ar sañskriteg, ma'z eo bet levezonet e c'heriaoueg gantañ, keit ha m'eo bet levezonet hini an ourdoueg gant ar perseg ha drezañ gant an arabeg diwar levezon an islam.
Meur a rannyezh ez eus hervez al lec'h, ha degemeret eo bet ar kadiboleg (khadiboli pe sarhindi) evel yezh unvan er skolioù.
Evit lod ez eus yezhoù all ken tost ouzh an hindeg ma vefe gwelloc'h ober rannyezhoù oute kentoc'h evit yezhoù ha tabutet zo bet ivez en un doare kriz hag-eñ ez eo ar pandjabeg, ar bihareg, ar maitileg, ar bodjpoureg hag ar magadeg yezhoù en o-unan pe rannyezhoù hindek.
Liammoù diavaez
Hoamseitn
Axa do Ŋgɔ Pagina principala mzn:گت صفحه Pàggina principali
1754
Diwar-benn bloavezh 1754 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1754
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1754
Gaillimh
Gaillimh (distaget: en iwerzhoneg) a zo ur gêr vras eus kornaoueg Iwerzhon, e proviñs Connacht hag e kontelezh Gaillimh, war an aod, anvet Galway e saozneg (distaget: ). C'hwec'hvet brasañ kêr Iwerzhon eo, gant 75 529 a dud o chom e kêr, ha 76 778 ma konter an trowardroioù (2011).
Lennegezh
Meneget eo ar gêr en danevell Ar Follez Yaouank bet skrivet gant Fant Rozeg (Meavenn), hag anvet Galliv, hervez doare-skrivañ ar brezhoneg.
Liammoù etrebroadel
Gevellet eo Gaillimh gant ar c'hêrioù-mañ :
Kêr
Ur gêr a zo ul lec'h annezet stank, ennañ etre un nebeud kantadoù a dud ha miliadoù pe kantmiliadoù, pe milionoù anezho. Stumm un tolpad-savadurioù he deus ur gêr. Evit ar c'hêrioù bras-tre e vez implijet ar ger-se pe ivez keoded pa ne reer ket gant metropolenn pe gant tolpad-kêrioù, ma 'z eus meur a gêr enno.
Implij
E brezhoneg, pa vez kaoz eus an tolpadoù savadurioù e Breizh, e komzer eus ur gêriadenn evit envel an tolpadoù savadurioù bihanoc'h eget ar re a weler er c'hêrioù, met un diforc'h a vez graet etre ar vourc'h (brezhoneg kozh : gwik), ur seurt kêriadenn gant an iliz-parrez enni hag ar gêr a zo dezhi un iliz-parrez pe ouzhpenn. Ar ger kevatal da vourc'h e vez klevet e galleg e meur a lec'h e Bro-C'hall, met ur ster all a zo e galleg evit ar c'hêrioù o doa gounezet gwirioù dre forzh goulenn ouzh o aotrouien er Grennamzer. Sellet ouzh Bourg-en-Bresse. Ne zepant ket an diforc'hioù etre ar poblañsoù pa vez kavet bourc'hioù o deus muioc'h a annezidi eget kêrioù bihan zo.
Roll armerzhel ha sokial
Pa chañch an oberezhioù armerzhel e c'hell mont war wel pe greskiñ pe digreskiñ ar c'hêrioù. Koulskoude, lod anezho a zo bet krouet a-gozh eus an Henamzer pellañ (keodedoù Mezopotamia), an Henamzer gresian pe roman (ar c'heodedoù gresian ha Roma gant o trevadennoù niverus), ar Grennamzer (Pondi, da skouer) ha ivez an amzerioù modern ha kempred (an Oriant, kêrioù nevez Enez-Frañs). E Amerika koulz hag en Afrika, an trevadennerezh en deus lakaet miliadoù a gêrioù nevez da vezañ savet dindan tri c'hantved.
Temptadur Sant Anton (Hieronymus Bosch)
Temptadur Sant Anton zo un eoullivadur war ur bannell goad graet gant Hieronymus Bosch. War wel emañ er Museo del Prado e Madrid.
Eudorcas
Eudorcas a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ gazelenned eus Afrika. E rummatadurioù 'zo e vez renket e spesadoù er genad Gazella.
870
Diwar-benn bloavezh 870 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 870
Winaj'h
Winaj'h a oa ur strollad sonerezh da lakaat an dud da zañsal er festoù-noz. Divodet eo bet e miz Genver 2011.
Ar sonerien
5 soner a oa er strollad Winaj'h. Iltud Le Doré a sone fleüt a-dreuz, zarb ha cajon ha Tomaz Lotout a rae gant ar vombard. Daou venveg gant kerdin a oa ur gitar akoustek sonet gant Fred Thomas hag ur gitar-boud sonet gant Jacky Beaucé pe a-wechoù zoken gant Stéphane De Vito. Un akordeoñs diatonek a veze ivez gant Daniel Lawson. Gwelet e vezent muioc'h-mui er festoù-noz betek dont da vezañ unan eus strolladoù brudetañ e-touez dañserien Breizh, kement a startijenn a veze atav gante.
Istor
Krouet e oa bet ar strollad-mañ e 2002, gant Thomas Lotout, Youen Bodros hag Edwin Bodros, heuliet gant Franck Fagon. Divodet eo bet e penn kentañ 2011. Anv ar strollad ne dalveze mann resis ebet. Savet e oa bet diwar ur verb saoznek to winch mui un dibenn damvrezhonek.
Pladennoù
Savet ez eus bet ur bladenn gante, anvet Winaj'h ha mat pell 'zo. 11 ton a zo warnezhi kement a Vreizh hag a Iwerzhon. Setu-int:
Appenzeller
thumb|225px|right
Penaos e vez fardet
Produet e vez gant un 80 formajerezh bennak a zo e kêriadennoù kanton Appenzell hag ivez e kanton Sant-Gall ha kanton Thurgau. Puret e vez ar formaj e-pad tri miz da nebeutañ. Blaz a dap goude bezañ bet frotet gant un hilienn diwar blant anvet sulz, ha kuzh e chom an doare da fardañ an hilienn-se. Pouez ur wrac’hellad Appenzeller (enni war-dro 80 litrad laezh) a zo etre 6,2 hag 8 kilo, gant un treuzkiz etre 30 ha 33 cm. War-dro 10 000 tonenn a vez produet bep bloaz. An hanter anezho a vez ezporzhet war-du Alamagn.
thumb|200px
Tri seurt a gaver :
Lenn Baikal
Lenn Baikal (ruseg: о́зеро Байка́л, distaget: ) zo ul lenn e su Siberia, e Rusia ar reter. Etre Oblast Irkoutsk er gwalarn ha Republik Bouryatia er gevred emañ, e-kichen kêr Irkoutsk. Lesanvet e vez a-wechoù "Lagad glas Siberia" ha "Perlezenn Siberia".
Skornet e vez gorre al lenn etre miz Genver ha miz Mae. Olkhon eo he enez vrasañ. Sviatoj Nos eo he gourenez zisparañ, da lâret eo ar Fri Santel (war ar ribl reter, ur gwarezva hag ur park natur eo).
An anv
E bouriateg ha mongoleg e vez anvet al lenn Байгал нуур, Baigal nuur, da lavaret eo «lenn an natur». Ar ger Baikal a c'hall dont eus Baigal pe Байгал hag a dalv natur e mongoleg. Gerdarzh koshoc'h ar ger Baikal a zo da vezañ klasket en turkeg, rak Turked ha Mongoled e oa ar pobloù kentañ d'en em staliañ war e ribloù. Dont a ra eus Bay Köl eta (« lenn binvidik, sakr »).
Lenn ar gourc'heier
31 500 km² eo, 636 km a hirder ha 48 km a ledander well-wazh. Gant 1 637 metr a zonder ez eo al lenn zonañ er bed. 23 600 km³ a zour a zo dalc'het enni, kement hag ar Mor Baltek pe 5 lenn vras Norzhamerika a-gevret (lenn Superior, lenn Michigan, lenn Huron, lenn Erie ha lenn Ontario). Kementad dour dous brasañ ar bed eo. Lenn he dour boullañ ar bed eo. Lenn goshañ ar bed eo ivez, 25 milion a vloavezhioù he oad. Al lenn Baikal a zegemer ouzhpenn 1,700 spesad a blantennoù ha loened, en o zouez an daoufarzh anezho ne vez ket kavet nemet eno er bed.
Uhelder
An uhelder eo ar vent zo etre penn uhelañ un dra hag ar penn izelañ anezhañ. Lakaomp uhelder un armel.
Lenn Baikal
Lenn ar gourc'heier
Disklêriet eo bet Glad bedel gant an Unesco e 1996. thumb|upright=2|center|Kartenn Lenn Baikal
Uhelder
E douaroniezh e komzer eus uhelder ur menez, da lavarout eo pegen uhel eo a-us da live ar mor.
Gogol
Ar gogol eo an niver 10100 a vez skrivet c'hoazh gant ar sifr 1 heuliet gant 100 zero.
Savet e oa bet furm saoznek an anv-se (googol) e 1938 gant ur paotr 9 bloaz, Milton Sirotta, diwar c'houlenn e eontr, ar matematikour amerikan Edward Kasner. Degaset e voe an niver-mañ gant Kasner en e levr Mathematics and the Imagination.
Diwar an anv-se eo deveret anv ar c'hevredad google dre ma voe merket spered e ziazezerien gantañ. Dave : istor ar c'hevredad Google (e saozneg).
Tost kevatal eo ar gogol da faktorel 70 (70!), ha 2 ha 5 eo e faktorioù primel nemeto. 333 bit a vefe ezhomm evit skrivañ anezhañ ent binarel.
N'eus talvoudegezh ispisial ebet d'ar gogol e matemetik, ha n'eus implij pleustrek ebet anezhañ kennebeut. Krouet e voe gant Kasner evit reiñ ur skeudenn eus ar c'hemm a zo etre an niver bras diempentus hag an anfin, hag er c'heñver-se e vez graet gantañ a-wezhioù er c'helenn matematik.
skrivad skiantel
1 gogol = 1 × 10100
skrivad degel
1 gogol = 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000
skrivad binarel
1 gogol = 10010 01001001 10101101 00100101 10010100 11000011 01111100 11101011 00001011 00100111 10000100 11000100 11001110 00001011 11110011 10001010 11001110 01000000 10001110 00100001 00011010 01111100 10101010 10110010 01000011 00001000 10101000 00101110 10001111 00010000 00000000 00000000 00000000 00000000 00000000 00000000 00000000 00000000 00000000 00000000 00000000 00000000
Ar gogol o vont war vihanaat
D'ar c'houlz ma voe roet e anv dezhañ, e 1938, e oa bras-kenañ ar gogol, hag eus sellboent ar fizik ne glotje ket ur gogol eus forzh petra gant an hollved anavezet. Koulskoude eo deuet an niveroù a-vent gant ar gogol da vezañ stank gant krouidigezh an urzhiatarezioù herrek hag an algoritmoù herrek. Da skouer e c'heller bremañ digompozañ niveroù dezho 100 sifr en ul liesad faktorioù primel.
Un tammig bihanoc'h eget ar gogol eo an niver brasañ a c'hell bezañ diskwelet gant ar jederezioù chakod ordinal, ar re skiantel eus ar seurt a vez implijet er skolajoù : 9.999999999 E+99 pe c'hoazh 9,999999999 × 1099, pe 0,9999999999 gogol. Hag un nebeud jederezioù zoken a c'hell diskwel eksponantoù brasoc'h eget 99.
Gogolpleks
Ar gogolpleks eo 10gogol. E skrivad degel a vije skrivet gant un 1 heuliet gant ur gogol a zeroioù.
Dre m'eo kevatal e niver a sifroù da (gogol + 1) ne vije ket posupl skrivañ anezhañ ha pa yaje an holl vateri a zo en hollved anavezet d'ober paper ha liv.
Emily Huws
Emily Huws zo ur skrivagnerez kembraek evit ar yaouankiz, ganet e 1942, e Caeathro, e-kichen Caernarfon, e Tyddyn Llwyni, e-lec'h m'emañ o chom. Skoliet eo bet e Waunfawr, Caernarfon ha Bangor.
Kasedoùigoù
= Prizioù =
= Liammoù diavaez =
Ganshoren
Ganshoren a zo ur gumun eus Rannvro Brusel-Kêrbenn e Belgia.
Inaccessible Island
Inaccessible Island zo anv saoznek teir enezenn da vihanañ
Listenn kumunioù Alagoas
right|thumb|900px|Kumunioù Alagoas, Brazil
Setu listenn kumunioù stad Alagoas e Brazil.
Kenansville
Kenansville zo anv div gêr e SUA:
Potwareg
Ur yezh indez-aryek eo ar potwareg (potwari, anvet ivez pothohari ha mirpuri), komzet eus Rawalpindi e Pakistan betek Mirpur war ar vevenn kachmirek.
Ur yezh kar d'ar pandjabeg ha d'ar romeg, yezh an jispsianed.
The Smiths
The Smiths a oa ur strollad pop /indie pop bet savet e Manchester e 1982 gant Morrissey (22 a viz Mae 1959) (kan), Johnny Marr (31 a viz Here 1963) (gitar), Andy Rourke (gitar boud) ha Mike Joyce (taboulinoù). Marr ha Morrissey a gejas an eil gant egile d' an 20 a viz Mae 1982 e ti Morrissey (384 Kings Road, Stretford). Marr a oa o klask ur c'haner a ganfe war an tonioù savet gantañ. Divodet eo bet ar strollad e 1987. Holl o fladennoù a zo bet embannet gant Rough Trade. Peurliesañ e vez gwelet evel strollad indie breizhveuriat pouezusañ ar bloavezhioù 1980, ha votet eo bet strollad gwellañ Breizh-Veur e 1984. Lakaet o deus embann peder fladenn : The Smiths (1984), Meat Is Murder (1985), The Queen Is Dead (1986) ha Strangeways, Here We Come (1987). Teir dastumadeg a zo deuet er-maez ivez : Hatful of Hollow (1984), The World Won't Listen (1987) ha Louder Than Bombs (1987). Re all a zo deuet er-maez ur wech divodet ar strollad, met ne oa ton nevez ebet warno. Ur bladenn enrollet war al leurenn, Rank he zitl, a zo deuet er-maez e 1988.
Auxi-le-Château
Auxi-le-Château a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Sligeach
Sligeach (distaget en iwerzhoneg) a zo ur gêr eus gwalarn Iwerzhon, anvet Sligo e saozneg (distaget: ). Kêr-benn Kontelezh Sligeach eo. Gant 19 452 a annezidi e 2011 ez eo eil pobletañ kêr Connacht war-lerc'h Gaillimh.
Donamartiri
Donamartiri (Sent Martin d'Arberoa en okitaneg; Saint-Martin-d'Arberoue e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Benafarroa, en Iparralde, e kanton Hazparne.
Bilawal Bhutto-Zardari
E 1988 e oa bet ganet Bilawal Bhutto-Zardari, anezhañ mab da Benazir Bhutto ha Asif Ali Zardari.
Mab-henañ ar familh eo.
Ganet eo bet er Pakistan met ne anaveze ket kalz ar vro a-raok bezañ lakaet e penn strollad he mamm, da heul he drouklazh e 2007. E gwirionez e oa aet en harlu ganti pa ne oa nemet 10 vloaz.
E studioù en deus graet e Oxford.
Timbroù Afrika c'hall ar C'hornôg
Krouet d’ar 16 a viz Even 1895 ez eus roet un dermen d’ar c’hevredad e miz Gwengolo 1958 pa voe toullet an hent a gaso trevadennoù afrikan Bro-C’hall war-zu an dieubidigezh.
Daoust d’an timbroù bezañ skrivet warno « AFRIQUE OCCIDENTALE FRANÇAISE » ne deuler e kont amañ nemet ar re ha n’eo ket skrivet gant lizherennoù bras anv an drevadenn e-kichen. Ar re all a vo lakaet e rann timbroù ar Senegal, an Dahomey, Maouritania…
E 1944 eta e vez lakaet er-maez timbroù a-ratozh evit tiriadoù Afrika c’hall ar C’hornôg (AGK) : unan eus ar rummad « Entraide » (poltred Marianna), ha da-heul, timbroù savet e Londrez, gouestlet da stourmerien afrikan an Impalaeriezh c’hall. War an holl anezho e weler splann ar pennlizherennoù RF.
Ar rummad a 19 timbr embannet e 1947 a ginnig arvestoù ar vuhez bemdez ha savadurioù heverk. Anv an drevadenn zo skrivet en traoñ, gant lizherennoù bihan. Un eil rummad embannet e 1956 (rummad F.I.D.E.S.*) a ro deomp da anaout lec’hioù brav pe labourioù e Maouritania, Ginea, Volta-Uhel, hag all.
An timbr diwezhañ dindan anv « AFRIQUE OCCIDENTALE FRANÇAISE » ha « RF » zo embannet evit enoriñ Gwirioù Mab-Den. An diwezhañ tout (21 a viz Meurzh 1959) zo moullet hep anv ar c’hevredad (Devezh an Timbroù), hogen gant "CF" ("Communauté Française") e-kichen « Dakar-Abidjan ».
Donoztiri
Donoztiri (Sent Estève en okitaneg; Saint-Esteben e galleg) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Benafarroa, en Iparralde, e kanton Hazparne.
Loperc'hed
Loperc'hed a zo ur gumun eus Bro-Gernev e kanton Pont-ar-Veuzenn, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.
Ardamezioù
Troc'het koñchek ː ouzh 1 e deir brizhenn erminig en sabel hag e ziv melionenn geotet, renket 3, 2; ouzh 2, en glazur e lestr en aour
Finland
Ur vro eus hanternoz Europa eo Finland (e finneg Suomi; e svedeg Finland), ent-hir Republik Finland (Suomen tasavalta, Republiken Finland). Riblennet eo gant ar Mor Baltel er mervent, gant pleg-mor Finland er su-gevred ha pleg-mor Botnia er c’hornôg. Harzoù douar he deus Finland gant Sveden er gwalarn, gant Norvegia en hanternoz-tre ha gant Rusia er reter. Emañ an inizi Åland, er mervent, dindan riegezh Finland, met inizi emren int. Div yezh ofisiel zo er vro, rak meur a dakad eus an arvor zo poblet gant svedegerien.
V-J Day in Times Square
thumb|300px| Kissing the War Goodbye, luc'hskeudenn gant [[Victor Jorgensen, evit an US Navy. War honnezh n'eus ket gwirioù.]]
Finland
Istor
Liammet-strizh eo bet Finland gant Rouantelezh Sveden adalek an betek 1808. Er bloavezh-se e voe aloubet gant armeoù an impalaer rusian Aleksandr I.
V-J Day in Times Square
V-J Day in Times Square eo moarvat ar brudetañ luc'hskeudenn a zo bet graet gant Alfred Eisenstaedt, ma weler ur martolod stadunanat o pokat d'ur vaouez yaouank da zeiz an trec'h war Japan (V-J Day, gant Stadunaniz) e Times Square d'ar 14 a viz Eost 1945.
Finland
Istor
Dindan dalc’h Rusia e oa un dugelezh veur eus Finland, un dugelezh vras liammet ouzh kurunenn an impalaer betek dibenn 1917. En amzer-se, en XIXvet kantved, e krogas emsav broadel Finland : e 1835 e voe embannet ar c’h-Kalevala, un doare « Barzhaz Finland » ; e 1892 e voe roet d’ar finneg statud ur yezh par d’ar svedeg.
V-J Day in Times Square
Embannet e oa bet e Life magazine. Meur a anv all zo d'ar skeudenn: V-J day in Times Square, V-Day, etc .)
Holland
thumb|An div broviñs anvet Holland en Izelvroioù thumb|[[Ardamezouriezh|Skoed konted Holland]] Ul lodenn eus an Izelvroioù eo Holland. Gwechall e oa ur gontelezh e-barzh an Impalaeriezh Santel Roman.
V-J Day in Times Square
Abalamour d'ar gwirioù n'haller ket he diskouez amañ. Met ul luc'hskeudenn all a zo, anvet Kissing the War Goodbye, ma weler ar memes tud, tre d'ar memes mare, bet graet gant ur c'hazetenner all, Victor Jorgensen, evit an US Navy. Ha honnezh, ha n'eus ket gwirioù warni, a voe embannet en New York Times.
Holland
E dibenn ar ez eas Holland d'ober Republik ar Seizh Izelvro Unanet (pe ar Proviñsoù-Unanet) (1581-1795) a-gevret gant proviñsoù all tro-war-dro. Da vare an Dispac'h gall e voe ur rann eus ar Republik batav da gentañ, a-raok bezañ, etre 1806 ha 1810, ul lodenn eus Rouantelezh Holland en em astenne war an holl Izelvroioù a zo bremañ, war-bouez un tamm eus Zeeland.
V-J Day in Times Square
E 1980 e klaskas Life gouzout piv e oa ar martolod hag ar glañvdiourez. 11 gwaz ha 3 maouez a lavaras bezañ ar re a oa bet poltredet.
Holland
Dont a ra an anv eus Holtland, da lavaret eo hout-land (« bro ar c'hoad », evel Houtland er Westhoek). Roet e voe an anv-se d'ur rannvro goadek e-kichen Leiden.
Age quod agis
Age quod agis zo ur c'hrennlavar latin, hag unan kentelius, ha bet lakaet e brezhoneg evel-henn: Gra tra pa ri tra! Kavet e veze e yezhadurioù latin ar skolidi. Lakaet eo da sturlavar meur a skol gatolik, evel hini ar Jesuit High School e Portland (Oregon).
V-J Day in Times Square
Peogwir e oa Eisenstaedt o luc'hskeudenniñ tud o fiñval buan en deiz-se n'en doa ket gallet goulenn anvioù an dud. Ouzhpenn-se ne ziskouez ket mat dremmoù an daou zen yaouank ha se zo kaoz ez eus bet meur a hini o deus lavaret bezañ ar re zo bet poltredet gantañ.
Age quod agis
Mennet eo da zegas da soñj d'ar yaouankizoù (ha d'ar re all) eo ret derc'hel da labourat ken na vo peurechu al labour, a-raok mont d'ober un dra bennak all.
V-J Day in Times Square
Kounaat
Abaoe 2005 e vez kounaet an darvoud gant ur bokadeg e Times Square.
Luc'hskeudenn
En 2005 e voe savet un delwenn gant John Seward Johnson II, anvet Unconditional Surrender, diwar al luc'hskeudenn brudet, war ziskouez e San Diego e Sarasota.
Meurzh ha Gwener (Veronese)
Gwelout a reer an doue Meurzh o tiwiskañ an doueez Gwener a zo azezet war e varlenn. Lavaret ez eus bet e oa bet livet Gwener en he noazh da gentañ, ha gwisket goude, bete-gouzout e sachfe fulor an Iliz. E-harz treid an daou amourouz e weler un amourig hag ur c'hi.
Stumm merket (yezhoniezh)
Peurliesañ e vez implijet furmoù amverk evit talvezout da lemma, da skouer penngerioù en ur geriadur.
Ret eo anzav n'eo ket hemañ ur c'healresis-tre ha n'eus reolenn strizh ebet evit goût pe hini azo ur furm mrket ha pe hini a zo ur furm amverk.
Disheñvel eo ar fed ma vez merket ur stumm bennak pe get ("stumm merket" pe "stumm amverk") diouzh un termen heñvel all implijet e yezhoniezh "merk", rak daoust ha ma c'hell klotaat ar fed m'en deus ur furm amverk merk yezhadurel ebet, evel da skouer an nominativel er yezhoù indezeuropek, ne glot ket ret atav an daou stumm dre evel da skouer e latin ma vez implijet merkoù yezhadurel gant furmoù amverk. Diouzh an tu all e c'hell talvezout an diouer a verkoù ("merk mann") evit stummoù merket nann-diazez evel al liester genitivel anvioù zo e ruseg.
Ledanaat e oa bet an termen da c'houde hag implijet e vez war tachennoù evel ar vorfologiezh, ar gevreadurezh pe ar semantik.
Falc'heg
Ar falc'heged eo al loened divellkeinek a ya d'ober an urzhiad Opiliones. Er gevrennad Arachnida emaint, asambles gant ar c'hevnid, an tarlask pe ar c'hruged.
War-dro 6.400 spesad zo bet renablet.
Finland
Istor
Gant an emglevioù peoc’h a voe sinet goude an Eil brezel bed, e 1947 ha 1948, e voe resisaet adarre ar vevenn etre Rusia ha Finland ha lamet e voe un tamm bras eus Karelia digant Finland. Goude se e teuas Finland da vezañ ur vro neptu, liammet ouzh an Unaniezh Soviedel gant un Emglev kenlabour ha kenskoazell. Goude ar bloavezhioù a reuz hag a freuz a oa bet gouzañvet gant ar vro, ez eas he stad war wellaat buan ha kreskiñ a reas he finvidigezh, diwar skouer broioù all Skandinavia. E 1995 e teuas e-barzh Unaniezh Europa.
Gouarnamant ha politikerezh
Ur republik demokratel eo Finland. Un tamm galloud zo gant prezidant ar Republik, dreist-holl war dachenn an darempredoù etrebroadel. Met ar braz eus ar galloud zo gant ar gouarnamant, renet gant ur c’hentañ ministr zo dibabet gant ar parlamant.
E Parlamant Finland (Eduskunta e finneg pe "Riksdag" e svedeg) n’eus nemet ur gambr, enni 200 kannad dilennet evit pevar bloaz gant ar mouezhiañ kenfeuriek.
E 1906 e oa bet savet ar parlamant-se pa oa bet degaset ar mouezhiañ hollek (paotred ha merc’hed) en amzer ma oa Finland un dugelezh vras stag ouzh Rusia. Merc’hed Finland a voe ar re gentañ gant ar gwir da votiñ en Europa. Abaoe an amzer-se eo bet renet Finland gant tri strollad politikel bras : strollad ar c’hreiz (Keskusta, KESK), strollad ar virourien (Kansallinen Kokoomus, KOK) hag ar strollad sokial-demokratel (Suomen Sosiaalidemokraattinen Puolue, SDP). Strolladoù bihanoc’h zo ivez evel Emglev an tu kleiz (Vasemmistoliitto, VAS), savet e-lec’h ar strollad komunour, ar Re C’hlas (Vihreä Liitto, VIHR), ha strollad ar svedegerien (Svenska Folkpartiet, SFP). Merket don eo bet buhez politikel ar vro gant an enebiezh etre an enepkomunourien hag an tu kleiz, ha gant pouez an Unaniezh Soviedel e-kichen.
Rannvroioù
Abaoe 1997 eo rannet Finland e 19 rannvro, tostoc'h da vuhez an dud, d'an istor ha d'ar sevenadur, ha d'ar proviñsoù kozh kentañ. Rannet int e 74 isrannvro, a gaver enno 432 gumun.
Douaroniezh
Lesanvet eo Finland bro ar c'hant mil lenn. E gwirionez ez eus 187 888 anezho, ha 179 584 enezenn. Unan eus al lennoù-se, al lenn Saimaa, eo ar pempvet lenn vrasañ en Europa. Kompez eo ar vro gant un nebeud uhelennoù. 1 328 m eo ar menez uhelañ, menez Haltitunturi ; e norzh pellañ ar vro emañ, war harzoù Norvegia, en ur c’hornad lesanvet "Alpoù Skandinavia". Goloet eo ar braz eus ar vro gant koadeier (war-dro 68% eus gorread Finland) ha n’eus ket kalz a zouaroù labouret. Kalz eus an inizi evel an inizi Åland hag enezeg Turku zo lec’hiet er mervent d’ar vro.
Un hinad kerreizh norzhel a ren e kreisteiz ar vro. En hanternoz, ha dreist-holl e Laponia, e ren un hinad isarktikel, ma vez yen ha garv ar goañv.
Balotcheg
Ur yezh iranek eo balotcheg (balochi بلوچی), yezh pennañ Balotchistan.
Dagmar
Dagmar zo un anv-badez alamanek ha danek.
Finland
Armerzh
Ur vro binvidik eo Finland, gant ur greanterezh diorroet-kenañ, un armerzh kevalaour hag ur c’henderc’h dre zen heñvel ouzh hini ar Rouantelezh Unanet, Frañs pe Italia. Uhel eo ar barr bevañ. Diazezet eo ar greanterezh war labour ar c’hoad, ar metaloù, ar pellgehentiñ (ar merk Nokia) hag an elektronegezh. An ezporzhiadurioù a ya d’ober un drederenn eus ar c’henderc’h diabarzh kriz (KDK). Emañ Finland e dalc’h enporzhiadurioù niverus, pe e vefe evit an danvez krai, estreget ar c’hoad ha metaloù zo, pe e vefe evit traezoù oberiet.
Holland
E div broviñs eo rannet Holland bremañ : Noord-Holland (Holland an hanternoz) ha Zuid-Holland (Holland ar c'hreisteiz). Eno emañ kêrioù pobletañ an Izelvroioù : Amsterdam, Den Haag ha Rotterdam, ar porzh bras.
Balotcheg
E 1948 e teuas Balotchistan da vezañ ul lodenn eus Pakistan ha lakaet e voe bet an ourdoueg da yezh vroadel.
Dagmar
Gerdarzh
Savet eo gant dag, deiz, ha mar, skedus, illur.
Balotcheg
Dre vras ez eus div rannyezh pennañ:
Finland
Armerzh
Gant an hinad a zo er vro, n’eo ket diorroet al labour-douar ha ne vez gounezet nemet ar pep diazez evit magañ an annezidi. Ur plas bras a zo gant ar c’hoataerezh : gounit gwez evit an ezporzhiañ a ya d’ober un advicher spletus evit an dud diwar ar maez. Abaoe un nebeud bloavezhioù eo enframmet muioc’h-mui armerzh Finland en hini Europa ar c’hornôg : emañ Finland e-touez an 11 stad eus Europa o deus degemeret an euro.
Dagmar
Yezhoù all
Dragomira zo un anv slavek kar, diwar Dragomir.
Finland
Poblañs
Helsinki eo ar gêr-benn, gant un hanter milion a dud o chom enni. En-dro d’ar gêr-benn e kaver kêrioù bras all evel Espoo pe Vantaa. Kêrioù bras all eus ar vro a zo enno tremen kant mil den : Tampere, Turku hag Oulu.
Asif Ali Zardari
D’an 26 a viz Gouere 1955 e oa bet ganet Asif Ali Zardari, politikour ha prezidant Pakistan etre an 9 a viz Gwengolo 2008 hag an 8 a viz Gwengolo 2013.
Balotcheg
Ur yezh dre gomz e oa bet ar balotcheg ha ne veze ket graet gantañ dre skrid betek an 19vet kantved, pa veze implijet ar perseg evit sevel ar skrid-mañ'r-skrid.
Finland
Poblañs
Div yezh ofisiel a zo e Finland : ar finneg (suomi), a vez kaozeet gant 91,9% eus an annezidi da yezh kentañ hag ar svedeg (svenska), a vez komzet gant 5,5% eus an dud. En arvor hag en inizi Åland emañ ar svedegerien-se o chom. E Laponia e kaver ivez war-dro 7 000 den hag a gomz samieg.
Balotcheg
En 19vet kantved e oa bet kroget da skrivañ ar yezh oc'h ober gant stil nastalek (nasta'liq) al lizhereneg arabek, implijet peurliesañ evit skrivañ ar yezhoù persek.
Finland
Poblañs
Ouzhpenn se ez eus ivez un nebeud rusianegerien, tataregerien pe estonegerien.
Jafrez II
Meur a Jafrez II zo bet:
Asif Ali Zardari
Gwaz da Benazir Bhutto eo.
Finland
Poblañs
Abaoe ar brezelioù a zo bet gouzañvet gant Finland, ha dreist-holl abaoe an Eil brezel bed, ez eus deuet kemmoù bras er boblañs. Goude ur prantad ma oa bet tud o tont eus Karelia da repuiñ e rannvroioù all Finland, e voe kalz tud o kuitaat ar vro abalamour ma oant diskredik e c’hellje adsevel ha bleuniañ e-skeud an Unaniezh Soviedel goude ar brezelioù. Padout a reas an divroañ-se betek ar bloavezhioù 1970. Hag er bloavezhioù 1990 e krogas Finland, evel broioù all Skandinavia, da zegemer tud hag a zeue diouzh broioù an ez-Unaniezh Soviedel.
Levrlennadur
Al Liamm niv. 229, Meurzh-Ebrel 1985, niverenn ispisial diwar-benn Finland
Asif Ali Zardari
Brud fall zo warnañ pa'z eo bet lakaet tost 10 vloaz en toull-bac'h (etre 1990 betek 1993 hag etre 1997 betek 2004) evit aferioù goubrenerezh. Lesanvet e oa "Aotrou 10%" pa oa e wreg e penn ar vro rak sañset ez ae ul lodenn eus pep kevrat en e c'hodell.
Amazonas
Amazonas zo anv meur a dachenn douar, anvet diwar-lerc'h ar stêr Amazon, e meur a vro eus Kreisteizamerika.
Diaouled ar Menez
Diaouled ar Menez eo ar strollad sonerezh en deus roet lañs da c’hiz ar strolladoù fest-noz. Savet eo bet ar strollad e dibenn 1971 gant Yann-Erwan ar C’horr, Bruno ar Manac’h ha Fulup ar Balp e Karaez, gant an anv Avel ar C’hwitell da gentañ. Tommet e oant ouzh sonerezh ar vro war-lerc’h berzh Alan Stivell. Yann Goasdoue a gemero perzh ganto buan a-walc’h e 1972, ha kemer a reont neuze an anv Diaouled ar Menez, anv kavet gant Youenn Gwernig. Diazezet eo o sonerezh, leun a startijenn, war donioù dañs Breizh-Izel dreist-holl. Menegomp eo brezhoneg hepken a weler war golo o fladennoù, pezh a zo ral er metoù-se.
Menieg
Menieg a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Ploermael e departamant ar Mor-Bihan.
Diaouled ar Menez
Sonerien
Pennañ sonerien bet ar strollad :
Menieg
Anv
Gerdarzh ː
Ardamezioù
En gul e zri skoedig en argant pep hini karget gant teir brizhenn erminig en sabel, 2, 1
Diaouled ar Menez
Pladennoù
Tonioù gant Diaouled ar Menez a gaver ivez war Beilhadeg e Menez-Kamp ha Kertalg 1973.
Menieg
Brezel-bed kentañ .
Brezelioù
Brezel-bed kentañ
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed Brezelioù didrevadenniñ
1755
Diwar-benn bloavezh 1755 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1755
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1755
Konvelen
Konvelen, pe Cynfelyn e kembraeg, pe Cunobelinos e predeneg, a zo un anv-badez brezhonek ha hini meur a zen.
Xvet kantved
|  |
../.. | |  |  kantved |  |  | ../..
Bloavezhioù 900 | Bloavezhioù 910 | Bloavezhioù 920 | Bloavezhioù 930 | Bloavezhioù 940
Bloavezhioù 950 | Bloavezhioù 960 | Bloavezhioù 970 | Bloavezhioù 980 | Bloavezhioù 990
D'ar 901 e krog an  kantved hag echuiñ a ra d'an 31 Kerzu 1000.
Llyn y Fan Fach
Llyn y Fan Fach (Lenn ar Fan Vihan) zo ul lenn e Powys, e Kembre, e-kichen Llyn y Fan Fawr, brasoc'h, nepell.
Victor Hugo
Victor Hugo a zo bet ganet d'an 26 a viz C'hwevrer 1802 e Besançon (Bro-C'hall) ha marvet d'an 22 a viz Mae 1885 e Pariz (Bro-C'hall).
Victor Hugo zo ur skrivagner gallek, gall a-berzh e dad, ar jeneral Joseph Hugo, ha breizhat dre e vamm Sophie Trébuchet. Lakaet eo a-wechoù da vezañ ar skrivagner brasañ eus al lennegezh c'hallek. Skrivet en deus barzhoniezh, romantoù, pezhioù-c'hoari.
Kell
E brezhoneg
Ur ger brezhonek deuet eus ar ger latin cella eo, ha talvout a ra:
Lucrezia (Veronese)
Lucrezia zo ul livadur graet gant Paolo Veronese war-dro 1585, awenet gant mojenn roman Lucretia, ur vaouez gwallet hag en em lazhas abalamour d'he dizenor.
Gwelout a reer Lucretia o vonet da skeiñ ur gontell en he bruched goude dezhi bezañ lezet mab roue Roma (Lucius Tarquinius Superbus, diwezhañ roue Roma) da c'hoari ganti.
Marlborough
Marlborough zo un anv-lec'h saoznek a gaver bremañ e pevar c'horn ar bed.
Stadoù-Unanet Amerika
<!--
John Churchill
In references to 17th and 18th Century history, Marlborough usually refers to John Churchill, 1st Duke of Marlborough, an outstanding general. Any reference to the Duke of Marlborough is usually referring to him.
Duchesses of Marlborough
The three best-known Duchesses of Marlborough are-
Lucrezia
Lucrezia zo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed.
Marlborough
Other
-->
Lucrezia
Bez ez eo ivez:
Christopher Dodd
War ar renk eo bet evit an dilennadegoù prezidant e caucus 2008.
Breanig ar geotegi
Breanig ar geotegi a zo ur golvaneg amprevanetaer ha greundebrer, Passerculus sandwichensis an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Passerculus.
Annez
Bevañ a ra al labous e Norzhamerika.
Brean kaner
Ar brean kaner (liester : breaned kaner) a zo ur spesad golvaneged, Melospiza melodia an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Fringilla melodia (kentanv) da gentañ-penn (e 1810) gant an evnoniour skosat-stadunanat Alexander Wilson (1766-1813).
Krenerez
Ar c'hrenerezed eo ar pesked plat, kar d'ar rae, a ya d'ober ar genad Torpedo.
Gouest int da broduiñ tredan evit lazhañ o freizhoù pe evit en em zifenn.
Spesadoù
E-touez ar spesadoù krenerezed emañ : ...
Kanton Appenzell
thumb|260px|Ardamezioù Kanton Appenzell Innerrhoden. An arzh a weler en ardamezioù an daou ganton
Kanton Appenzell zo ur c'hanton suis, unan eus kantonioù ar C'hengevredad suis adalek 1513, ha rannet e daou ganton en 1597 abalamour da abegoù relijiel:
Mitridates
Mitridates, pe Mithradates (a vije gwell), a zo stumm hellenaet un anv indezek-arianek Mithra-Datt, a dalv kement hag Unan roet gant Mitra. Mitra eo ar roue-heol indezat-arian, ha Datt (roet) a deus eus ar wrizienn kentindezeuropat da, a zo kement ha reiñ.
Tud
Douget eo bet an anv-se gant kalzik a rouaned, a soudarded, a bennoù-stad e lignezoù iranat, part ha persian en Azia Vihan.
Hazparne
Hazparne (Hasparn en okitaneg; Hasparren e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Lapurdi, en Iparralde, e kanton Hazparne, a-stok ouzh Nafarroa Beherea.
Rawalpindi
Rawalpindi (en ourdoueg: راولپنڈی Rāwalpindī) zo ur gêr e Pakistan, e Panjab dres. Kêr-benn ar vro e oa bet etre 1959 ha 1967, da c'hortoz ma vije savet Islamabad, a zo nepell, en norzh da Rawalpindi.
Un 2,3 milion a dud a zo o chom eno (niveradeg 1998) pe un 3 milion bennak a dud (istimadenn 2006).
D'ar 27 Kerzu 2007 e voe drouklazhet Benazir Bhutto eno.
Skingomz vrezhonek
Un nebeud skingomzoù brezhonek zo e Breizh, e kornôg ar vro, goude ma ne vezont ket klevet e Brest nag en Oriant, nag e Sant-Brieg. Galleg eo ar yezh ar muiañ implijet er skingomz e Breizh, hag ar yezh nemeti e reter ar vro.
Istor
Krouet e oa bet abadennoù brezhonek e-kreiz abadennoù gallek, e 1941 da gentañ, e skingomzoù perc'hennet gant ar Stad c'hall.
Abaoe 1981
Goude ma oa bet savet skingomzoù prevez e 1981 ez eus bet savet abadennoù brezhonek en un nebeudik skingomzoù nannkenwerzhel.
E 1998 e oa bet savet div skingomz vrezhonek.
Abadennoù brezhonek er skingomzoù gallek
Un nebeudig abadennoù zo e skingomzoù gallek, evel re Radio-France:
Skingomzoù brezhonek
N'eus nemet war daou skingomz nann kenwerzhel e Penn ar Bed a skingas abadennoù e brezhoneg penn-da-benn:
Raktres ar skingomz brezhonek e Bro-Dreger
E 2007 en deus kinniget ur gevredigezh sevel ur skingomz brezhonek e-barzh Ti ar Vro Bro-Dreger e Kawan (Bro-Dreger - Aodoù-an-Arvor), Kaouenn FM hec'h anv. Nac'het en deus ar Conseil supérieur de l'Audiovisuel (CSA) reiñ e aotre. Da c'hortoz ma vo goulennet an aotre en-dro e vez skignet abadennoù enrollet ha videoioù war an Internet gant Kaouenn Net (kaouenn.net) war ar c'homlec'h-mañ.
Diouer
Met n'eus ket a skingomz brezhonek evit Breizh a-bezh. N'eus nemet skingomzoù gallek a c'haller klevet war un dro e pevar c'horn ar vro.
Radio-Roazhon goude an Dieubidigezh (1944-1974)
E 1944 e voe fiziet abadennoù brezhonek Radio-Roazhon e Per-Jakez Helias, ur c'helenner war al Lizhiri, ganet e Pouldreuzig (Bro-Gerne - Penn ar Bed), un dastumer kontoù hag un arbennigour war gizioù ar broioù brezhonek. Savet en doa pezhioù-c'hoari ha sketchoù a c'helle plijout da Yann Vrezhoneger, an darn vrasañ war don ar fent. Staliet e oa bet un skinbeul e Kimerc'h, ur gumun a zo e-barzh Pont-ar-Veuzenn hiziv. Abadennoù brezhonek a veze skingaset bemdez war "Radio-Kimerc'h", met un abadenn vrezhonek vras a oa skingaset war Radio-Roazhon bep sul.
Stourm Micherour
Lutte Ouvrière (Stourm Micherour) eo an anv a vez graet eus an Union Communiste (Unvaniezh komunour), ur strollad politikel trotskour gall. Anv ar gazetenn embannet gant ar strollad eo ivez; Arlette Laguiller a oa bet mouezh aotreet ar strollad adalek 1973 hag e-pad pell e oa bet war ar renk evit pep dilennadeg prezidant er Frañs. Abaoe 2008 eo Nathalie Arthaud ar vouezh aotreet ha war ar renk e oa evit dilennadegoù 2012. Robert Barcia a zo bet krouer ha penn gwir ar strollad, avat, betek e varv. Ar strollad a zo ezel eus Unvaniezh Komunour Etrevroadelour.
Dennis J.Kucinich
Ur politikour demokrat eo Dennis John Kucinich, bet ganet e 1946 e Cleveland, maer ar gêr etre 1977 ha 1979, anezhañ dileuriad Ohio e Ti Dileuridi ar Stadoù-Unanet etre 1997 ha 2013.
Katolik eo. War ar renk edo evit an dilennadegoù prezidant e caucus 2008.
Dora
Dora zo un anv divoutin a c'hall bezañ
Anv-badez
thumb|Dóra Bakoyánni
Barzh Bugale Kembre
Bardd Plant Cymru (Barzh Bugale Kembre) zo ur garg vloaziek enorus e Kembre. E-pad bloaz eo gopret ar barzh dilennet da zegas ar varzhoniezh kembraek er skolioù.
Kitsch
Kitsch a zo ur ger alamanek deuet da vezañ etrebroadel, hag implijet evit taolenniñ neuz divalav (keñveriet gant reolennoù pennañ an arzoù) an traoù kinklañ.
Barzh Bugale Kembre
Aozet eo ar garg diwar skouer Barzh Ofisiel ar Rouantelezh saoz, nemet n'eo ket e servij ar gouarnamant emañ ha ne bad ket keit all ar garg e Kembre.
Kitsch
Orin ar ger
Tro ar bloavezh 1860 e oa bet implijet ar ger kitsch evit ar wech kentañ, met amsklaer eo an dalvoudegezh anezhañ. Teir displegadenn zisheñvel a zo. Marteze e teuje eus ar verb alamanek verkitschen, hag a dalvez “foarañ”, pe “gwerzhañ d’ur priz izel-tre”. Hervez lod e teuje eus ur verb alamanek all, kitschen, hag a dalvez “dastum traoù lous er straedoù”. Re zo a lavar e teuje eus ar ger saoznek sketch distaget “kistch” gant an Alamaned. Hervez William Styron e teuje eus ar yidicheg. Stag ouzh ar gevredigezh beveziñ eo an traoù kitsch, hag an traoù-se a vez divalav, karget gant kinkladurioù diezhomm ha peurliesañ n'int ken nemet kopiennoù oberennoù brudet.
Barzh Bugale Kembre
Barzh Bugale Breizh
Un barzh brezhonek ofisiel e-pad bloaz a rafe mil vad d'ar yezh ha d'ar varzhoniezh.
Kitsch
An traoù kitsch en istor
E-kreiz an XIXvet kantved e kaver roudoù kentañ traoù kitsch, pa'z eas ar gevredigezh war c'hreantelaat ha pa'z eas war-raok ar c'hêriekadur. D'ar mare-se e c'hellas ar renkad etre, pe e vefe er Stadoù-Unanet pe en Europa, prenañ madoù sevenadurel nevez, disheñvel diouzh an arz hengounel. Dre an dudi (beajiñ, gweladenniñ mirdioù) e krogas ar renkad etre da gaout c'hoant da gaout traoù marc'hadmat heñvel ouzh oberennoù arzel. Gant diorren al labouradegoù hag ar c'henwerzhe voe aes d'ar renkad-se prenañ seurt traoù.
Un eil luskad kitsch a voe e-kreiz an XXvet kantved, pa voe implijet gant kefredourien an tu kleiz gant ar pal goapaat ar gevredigezh beveziñ hag evit diskouez ivez e oa touellet an dud : "Reducing adults to children, the new kitsch made masses easier to manipulate by reducing their cultural needs to the easy gratification offered by Disney cartoons, pulp literature, and romance novels". (Binkley) ("En ur lakaat an dud deuet da vezañ bugale, dre ar c'hitsch nevez e voe aesoc'h touellañ ar bobl en ur lakaat hec'h ezhommoù sevenadurel ken izel ha plijadurioù bihan evel filmoù Walt Disney, al lennegezh pulp, hag ar romantoù karantez ti-gar".)
Traoù kitsch, hiziv an deiz
Gant bedeladur an armerzh ez eo deuet ar c'hitsch da vezañ etrebroadel da vat. N'eo ket ken disprizus ar ger hag eo bet, ha peurliesañ e vez impijet gant Kornôgiz desket. An oberennoù savet gant Jeff Koons a c'hall bezañ gwelet evel oberennomù kitsch ivez. An arzour japanat Takashi Murakami en deus impijet ivez arouezioù kitsch kavet gantañ er mangaioù, dreist-holl re ar rummad "kawai" (koantik).
871
Diwar-benn bloavezh 871 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 871
Doralice
Gerdarzh
Dont a ra eus ar gerioù gregach Dòron (δόρον) ha Lykè, ha talvout a ra kement ha " prof eus ar gouloù-deiz".
Kavout a reer an anv ivez:
Listenn kumunioù Brazil renket hervez ar Stadoù
left|thumb|350px|Kumunioù Brazil thumb|250px|right|[[Rio de Janeiro]]thumb|250px|right|[[Niterói]] thumb|250px|right|[[Belo Horizonte]] 250px|right|thumb|[[Porto Alegre]] thumb|250px|right|[[Curitiba e 2005]]
thumb|250px|right|[[Fortaleza]] thumb|250px|right|[[Recife]]
thumb|250px|right|[[Florianópolis]] thumb|250px|right|‎[[Belém]] thumb|250px|right|[[Brasília]] thumb|250px|right|[[Blumenau]] Diwar-benn kumunioù Brazil eo ar pennad. Ur republik kevredadel eo Brazil, rannet e 27 unanenn gevredadel (26 stad hag un Distrig kevredadel ouzhpenn).
Pep stad zo rannet e municípios, pe "kumunioù". 5 564 c'humun zo en holl.
Kadiboleg
Ur rannyezh hindek eo ar c'hariboleg (khariboli) ha talvezout a ra da yezh unvan ar yezh-se evit he deskiñ er skolioù hag evit ober ganti dre skrid dre vras.
Cap 21
Cap21 (Citoyenneté, action, participation pour le XXIe siècle) a zo ul luskad politikel gall abaoe miz Mezheven 2000. A-raok e oa ur bodad preder politikel, bet roet lañs dezhañ gant Corinne Lepage. Plediñ a ra dreist-holl gant an ekologiezh politikel.
Mor Arabia
En em astenn a ra Mor Arabia a-hed 2.400 km d’ar muiañ ha 4.652 metr eo e zonder brasañ, e-kichen ledenez Arabia. An Indus eo ar stêr vrasañ en em daol er mor-se.
Er gwalarn emañ pleg-mor Oman, un tamm astenn dezhañ, e ro digor war ar Pleg-mor Pers dre strizh-mor Ormuz.
En-dro da Vor Arabia e kaver ar stadoù-mañ : India, Iran, Oman, Pakistan, Yemen, an Emirelezhioù Arab Unanet (EAU), Somalia hag an inizi Maldivez.
E-touez ar porzhioù bras zo war an aodoù emañ Mumbai (Bombay), Surat, Kochi en India, Karachi e Pakistan, Aden e Yemen.
Ar Pok (Klimt)
Der Kuss (Ar Pok) zo un daolenn gant al livour aostrian Gustav Klimt en 1908 hag a weler en Österreichische Galerie Belvedere e Vienna. E oberenn vrudetañ eo marteze. Karrezek eo an daolenn, 180 cm hed ha 180 led. Al liv alaouret zo ur merk personel d'al livour.
1492
Diwar-benn bloavezh 1492 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1492
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1492
Sint-Joris (Beernem)
Sint-Joris a zo ur gumun a-wechall e Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez. Staget eo bet ouzh kumun Beernem gant lezenn 1977.
God bras
Ar God bras (Pinguinus impennis eus e anv skiantel) a oa un evn-mor bras, dic'houest da nijal, hag a zo aet da get e-kreiz an diwar bezañ bet re chaseet gant an dud.
Annez
Bevañ a rae en hantervoul norzh, er Meurvor Atlantel.
Malcolm
Malcolm, Máel Coluim pe Maol Choluim, zo un anv-badez gouezelek, hag a dalv kement ha "diskibl, touzet e vlev, da Sant Koulm".
Plasenn ar Frankiz
Plasenn ar Frankiz, pe Leurgêr ar Frankiz, eo ar blasenn bennañ e Brest. Etre straed Siam ha straed Jean-Jaurès emañ lec'hiet. Warni e vez aozet displegadegoù niverus evel marc'had Nedeleg ha sonadegoù. Dre ur webkam staliet e-kichen an ti-kêr e c'heller he gwelout.
Académie française
An Académie française, pe Akademiezh c'hall, pe Akademiezh Bro-C'hall, zo un ensavadur gall krouet gant Armand de Richelieu e 1635, dindan renad ar roue gall Loeiz XIII. Daou-ugent ezel zo enni, pep hini dilennet gant an izili all.
He c'hargoù
Karget eo an Académie Française :
An izili
Ober a reont an Immortels anezho o-unan, pe c'hoazh Les Sages. E-touez ar re-mañ e kaver Jean d'Ormesson, Hélène Carrère d'Encausse, Valéry Giscard d'Estaing, Érik Orsenna, Max Gallo, Jean Dutourd ha Michel Mohrt.
Mennozhioù
Lod a lâr eo an Académie Française un benveg galloud politikel. Int o-unan en em ginnig evel-se. Skeudenn an ensavadur er gevredigezh c'hall zo etre daou, kozh met doujañs zo c'hoazh outo memestra.
Rakgerioù ar sistem unanennoù etrebroadel
Ober a ra ar sistem unanennoù etrebroadel gant rakgerioù a c'hell bezañ lakaet dirak an holl unanennoù evit o lieskementiñ.
Taolenn ar rakgerioù
Notenn : Ne vez ket graet gant ar sistem degel (diaz 10) en urzhiataerezh, met gant ar sistem binarel (diaz 2). Setu e tremener eus an eil unanenn d'eben dre lieskementiñ dre 210, pe c'hoazh 1024. Ne vez ket graet gant ar rakgerioù deka hag hekto en dachenn-se.
Lokeored
Lokeored a zo ur gumun eus Bro-Gerne, e kanton Karaez, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh. Er vroig Bidar emañ.
Kumun Lokeored (gant Brenniliz enni betek niveradeg 1881)
Evezh! Kumun Brenniliz a voe krouet e 1884 diwar ul lodenn eus tiriad Lokeored.
Kumun Lokeored (gant Brenniliz enni betek niveradeg 1881), an div gumun a-gevret betek 2006
left|thumb|600px|Poblañs [[Brenniliz e ruz adalek niveradeg 1886]]
Sevenadur
Meneget eo Lokeored er ganaouenn Son ar pilhaouer.
Kaloeg
Kentoc'h evit ur yezh ez eo ar c'haloeg (caló) ul luc'haj komzet gant ar jispianed) (spagnoleg: gitanos) e Spagn.
A-orin romek an hini eo bet lezezonet dont-tre gant ar spagnoleg e pep keñver.
Implijet e vez gante dreist-holl evel ur yezh kuzh.
Rakgerioù ar sistem unanennoù etrebroadel
Emdroadur ar rakgerioù
Gant an 11vet Conférence générale des poids et mesures (CGPM) e voe savet evit ar wezh kentañ e 1960 ur roll ofisiel eus rakgerioù ar sistem etrevroadel ne oa ket mui miria- ha mirio- ennañ. E 1960 e oa an daouzek rakger ofisiel: « tera-, giga-, mega-, kilo-, hekto- ha deka-, hag ivez desi-, santi-, mili-, mikro-, nano- ha piko- ».
Gerdarzh ar rakgerioù
Ur ster espleg a zo d'ar rakgerioù kentañ: Savet eo bet ar rakgerioù da heul diwar gerioù a vez anvet traoù bras pe bihan ganto : Savet eo bet ar lieskementoù da heul diwar an heñvelder a zo etre tera ha tetra (pevar e gresianeg), hag ivez dre m'eo 1012 = 1 0004 ; setu ez int sifroù gresianek o deus kollet pe gounezet ul lizherenn:
Rakgerioù all a oa bet savet er memes mod (hepta → hepa, okta → ota, nav e gresianeg → nea, deka → dea) met n'o deus ket bet biskoazh statud ofisiel ebet.
Liammoù diavaez
国际单位制词头
Aire
Aire zo un anv-lec'h gallek, hag un anv-boutin gallek ouzhpenn.
Anv-boutin
Un anv-boutin gallek eo, ha meur a ster dezhañ.
Lizherenneg fonetik etrebroadel evit ar brezhoneg
E-barzh an taolennoù treset a-is, e berr gomzoù, ez eo kinniget an doare aesañ da lakaat al Lizherenneg fonetik etrebroadel (LFE) da glotañ gant ar brezhoneg evit deskrivañ anezhañ.
Mozhon
Mozhon a zo ur gumun eus Breizh e departamant ar Mor-Bihan.
Eukelade (loarenn)
Eukelade (eus ar gresianeg Ευκελαδη) a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol Veur Hawaï e voe dizoloet e 2003. Hi a berc'henn da strollad Pasiphae, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 22,8 milion km ha 24.1 milion km gant ur stouadur etre 144.5° ha 158.3°.
Lekorne
Lekorne (Mendiondo en okitaneg; Mendionde e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Lapurdi, en Iparralde, e kanton Hazparne, a-stok ouzh Nafarroa Beherea.
Eukelade (loarenn)
Tennañ a ra hec'h anv eus Eukelade, unan eus ar vuzed ha merc'h Zeus
Persia
Persia (ἡ Περσίς hê Persis’ e gregach) eo an anv deuet diwar yezh tud Hellaz kozh, en Henamzer eta, hag a veze graet ganto eus an douaroù gouarnet gant rouaned ac'hamenid.
Lekorne
Anv
Anvioù daou garter eo Lekorne ha Mendionde.
Persia
Anv kozh Iran eo ivez.
Gant ar rouaned Darius Iañ ha Kserkses Iañ e voe kresket ar vro betek dont da vezañ ar vro vrasañ anavezet biskoazh en amzer-se.
Jakez Kroc'hen
Jakez Kroc’hen e oa anv-skingomz Pêr Eliaz, anavezetoc’h evel Pierre-Jakez Hélias, brudet evel oberour ‘’ Le Cheval d’Orgueil ’’.
E 1947 e voe embannet, er gelaouenn Ar Falz, kelaouenn skolaerien ar skolioù-stad, un dastumad pezhioù, farsadennoù kentoc’h, gant Jakez Kroc’hen ha Gwilhou Vihan, lesanvioù daou Vigouter, Pêr Eliaz ha Pêr Trepoz. Anv an dastumad e oa « Biskoaz kemend-all ».
Yezhoù kadoek ar su
Ur skourr eus ar yezhoù kadoek eo yezhoù kadoek ar su, ennañ 1 yezh komzet e Norzhamerika er Stadoù-Unanet: