cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Michel Nicolas
Michel Nicolas zo kelenner war ar skiantoù politikel e Skol-veur Roazhon 2. Ur stummadur gwiraour en deus. Ezel eo eus strollad politkel an UDB hag embannet en deus meur a studiadenn diwar-benn emzalc'h politikel ar Vretoned en dilennadegoù. Brezhoneger eo met embann a ra e labourioù e galleg.
South Park
South Park a zo anezhi un dresadenn-vev, bet krouet gant an amerikaned Trey Parker ha Matt Stone. Skignet eo war ar rouedad Comedy Central abaoe an 13 a viz Eost 1997. Skignet eo bet evit ar wezh kentañ e Frañs d'ar 17 a viz Gouere 1998 war Canal plus, ha war ar chadenn Comedie abaoe 2002.
Synopsis
Ar rummad tresadennoù bev-se a gont istor pevar mignon, tro 8 bloaz anezho a vev e South Park, ur geriadenn eus Kolorado. Plij a ra dezho implij ur bern gerioù groñs hag hudurezh eo o fent alies.
An tudennoù
Stan Marsh : paotr marteze ar muiañ en e reizh eus ar serienn paneve e tisloñk re alies war ar plac’h emañ amourus ganti, Wendy Testaburger. E penn ar strollad emañ tamm pe damm, ha gantañ alies e vez klozet an abadenn gant ur gentel bennak.
Kyle Broflovski : yuzev anezhañ, a zo ur paotrig sensupl tre, abalamour d’e vamm kalz re war e lerc’h. E vreur, Ike e anv, a zo bet adoptet gant e dud. Kanadian eo, ha se zo kaoz n’en deus ket e benn ar memes stumm evit ar re all. Plijout a ra kalz da g/Kyle c’hoari mell-droad gantañ. Ober a ra “Tenn er babig !” eus ar c’hoari-mañ.
Kenny McKormick : a zo bepred e benn skoachet gant e gapuchenn. Gwall digomprenus neuze eo pezh a lâr. Paour-razh eo e familh, hag e vignoned a ra goap outañ alies abalamour d’an dra-se. Drouklazhet vez ar paotr mañ bewezh, hag atav en un doare disheñvel, pezh a laka e vignoned da estlammiñ : « Gast ! Lazhet o deus Kenny ! »
Eric Cartman : Hennezh a zo lart kenañ, droug, penn-gouez, gouennelour, ha paotr outañ e-unan. Abuziñ a ra e amzer en ur lakaat reuz. E vamm, protestantez he deus c’hoariet ba filmoù revr. N’anavezer ket tad Cartman.
Politikerezh
An dresadenn-vev-mañ a zo ur flemmgan eus ar gevredigezh amerikan. Drezañ e tagont gwir zarvoudoù, gwir dud liammet gant ar relijion, ar politikerezh hag ur bern sujedoù tabou. A-ratozh emañ stank an hudurezh enni. Graet eo evit direnkañ tud zo, pe just-awalc'h tud o deus c'hoant da bismigat. Engouestlet int, ha politikel-kenañ eo an dresadenn-vev-se. Disklêriañ a reont pezh ne blij ket dezho en ur vont pell a-walc'h ganti. Keñveriet e vez South Park alies gant ar Simpsons.
Karnataka
Karnataka zo unan eus stadoù India, war aod ar c’hornôg. Savet e voe e 1956, pa voe krouet meur a stad nevez hervez bevennoù ar yezhoù. Kannada eo yezh ofisiel ar stad.
Tremen 55 milion a anezidi zo e Karnataka, da lavarout eo kement hag e meur a stad eus Europa, war ur gorread 191 773km². Bengaluru eo ar gêr-benn, unan eus brasañ kêrioù India, pa’z eus enni tremen 6 milion a annezidi.
An div drederenn eus annezidi ar stad a gaoze kannada, 9,96 % anezho urdu, 7,39 % telugu, 3,84 % tamil, 3,64 % marathi… hag ar re all yezhoù all c’hoazh, en o zouez an hindeg. Dont a ra anv ar stad eus daou c’her kannada, karu ha nadu, douar uhel.
1029
Diwar-benn bloavezh 1029 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1029
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1029
Kroc'hen
Ar c'hroc'hen zo ur gwiskad a c'holo korf an darn vrasañ eus ar mellkeineged, an den en o zouez, koulz ha hini loened all. E rolloù pennañ eo gwareziñ ha derc'hel ur c'hementad dour dereat er c'horf.
Kroc'hen an dud
Kroc'hen an den zo anezhañ un organ a zo graet gant meur a wiskad gwiadoù. Goleiñ ha gwareziñ a ra korf an den. Dre vras e c'holo 2 m² ha 5 kg eo pouez kroc'hen un den en e oad-gour. Etre 1.5 ha 5 mm eo e devder, hervez al lec'hioù goloet gantañ : tanav eo war ar malvennoù ha tev dindan an treid. Gant ar c'hroc'hen e vez ganet danvezioù evel ar blev pe an ivinoù.
Daou wiad a ya d'ober ar c'hroc'hen : an ezkroc'hen (pe : epiderm) hag an donenn (pe : derm). War an diavaez e sko an ezkroc'hen, setu e c'houzañv ar c'henstok gant an endro. Ur gwarez kentañ eo evit ar gwiadoù dindanañ dre m'eo dalc'hus ha didreuzus. Ouzhpenn da se ez eo gwevn ha stirennek, kuit da vezañ ur skoilh ouzh fiñvoù ar c'horf. Gwellaet c'hoazh eo gwevnder ar c'hroc'hen gant ur film savet diwar meskaj ar soav (pe: sebom), un danvez druz a zo borc'het gant gwagrennoù en ezkroc'h, hag ar c'hwez. Kaletaet eo gorre an ezkroc'hen gant proteinar c'heratin hag a zo niverus ennañ. Tevoc'h eo an donenn eget an eezkroc'hen. Graet eo gant ur gwiad stirennek pourvezet-mat e wazhied hag e nervennoù. Pennoù an nervennoù a zastum ar c'hemennoù a zo dielfennet gant skiant ar stekiñ. A-drugarez d'ar gwiennoù kollagen hag elastin a zo ennañ e c'hell ar c'hroc'hen astenn-diastenn. En donenn ivez emañ kigennoù lufr ar c'hroc'hen, gwagrennoù ar soav hag ar c'hwez hag ar bolc'h blev.
Kunujenn ha sakreadenn
Implijet e vez ar ger kroc'hen evel kunujenn ha sakreadenn evel-mañ :
Datougeg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù nilotek eo an datougeg (datooga) komzet gant tro-dro da 150.000 - 200.000 den (1993) e Tanzania.
Agnieszka
Agnieszka zo un anv-badez polonek roet d'ar merc'hed ha brudet kenañ e Pologn.
Orin
Dont a ra eus ar ger gresianek Ἁγνὴ hagnē, a dalvez kement ha "glan", "santel". Tostaet eo bet ouzh ar ger latin agnus, oan, unan eus anvioù Jezuz er skridoù kristen.
Deuet eo an anv-badez da vout Hagnes e gresianeg, Hagnos evit ar baotred.
Strollad Komunour Gres (marksour-leninour)
thumb|200px|Arouezenn ar Strollad
Matilda Friz
Matilda Friz (war-dro 1024-1044), a oa merc'h da Liudolf Friz, ha d'e wreg Gertrude.
Strollad Komunour Gres (marksour-leninour)
Strollad Komunour Gres (marksour-leninour) (e gresianeg: Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (μαρξιστικό-λενινιστικό)) a 'zo anv ur strollad komunour maoour oberiant e Gres. Alies e vez distaget koukoukoulou e gresianeg diwar ar sigloù ΚΚΕ(μ-λ)
Matilda Friz
Dimeziñ a reas e 1034 da Herri Iañ, roue ar Franked, a oa marvet e bried kentañ, Matilda hec'h anv ivez. E eil pried e oa Matilda, hag ar c'hentañ rouanez kenseurtet gantañ.
Mervel a reas Matilda Friz er gwentloù, digoret he c'hof dezhi, hag he merc'hig ivez war un dro.
Strollad Komunour Gres (marksour-leninour)
Krouet e oa bet ur strollad all gantañ an hevelep anv (berraet KKE-ML) e miz Kerzu 1974 gant izili aet kuit eus OMLG e 1969. E 1975 e oa bet disrannet e div lodenn adarre gante o-div an hevelep anv hag aet da get o-div bloaz war-lerc'h e 1976.
Matilda Friz
Addimeziñ a reas Herri da Anna Kyiv.
Strollad Komunour Gres (marksour-leninour)
E 1982 ec'h eas kuit an darn vrasañ eus izili KKE(m-l) abalamour da gudennoù ideologel savt da heul marv Mao Zedong hag adsavouriezh ar gevalouriezh e Sina diouzh un tu hag abalamour da degouezhioiù e diabarzh Gres o tennañ d'ar gouranamant renet warnañ gant PASOK.
Embannet e vez gant KKE(m-l) ur gelaouenn div wezh bep miz anvet Προλεταριακή Σημαία ("Banniel Proletaer").
Disoc'h er mouezhiadegoù
O-unan:
A-gevret:
E 1993 en em ezelas KKE(m-l) ouzh ar c'hengevredad Stourm an Tu-Kleiz (Μαχόμενη Αριστερά), a-gevret gant Luskad Komunour Dispac'hel Gres (Επαναστατικό Κομμουνιστικό Κίνημα Ελλάδας; EKKE), Nevez Redenn an tu-Kleiz (Νέο Αριστερό Ρεύμα), Strollad Dispac'hel al Labourerion (Εργατικό Επαναστατικό Κόμμα; EEK):
Hélécine
Hélécine (en izelvroeg : Heilissem, e walloneg : Élessene) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Brabant Wallonia.
Strollad Komunour Gres (marksour-leninour)
Disoc'h er mouezhiadegoù
O-unan adarre:
Metaplasmenn
Er yezhoniezh e vez implijet an termen metaplasmenn (diwar ar henc'hresianeg: meta "dresit-; ad-" + plassein "stummañ"; saoz: metaplasm) evit komz eus ur c'hemm reizhskrivañ, da lâret eo an doare ma vez skrivet ur ger da heul kemmoù distagadur.
Degouezhout a ra a-hed an amzer tra ma'c'h a ur yezh oc'h en em diorren hag implijet e vez ivez a-wezhoù evit sevel barzhoniezh.
Meur a doare metaplasmenn ez eus hervez ar c'hemmoù resis:
Fenomen fonètic
Banniel Sant Petroc
Banniel kontelezh Devon eo Banniel Sant Petroc, ur sant anavezet evel Pereg e Breizh.
Istor
Krouet eo bet gant ur studier, Ryan Sealey, e 2003, war-lerc'h div vouezhiadeg e lec'hienn BBC Devon (49% eus ar mouezhioù).
Banniel-Kernev-Veur
Kavout a ra da lod eus broadelourien Kernev-Veur eo dreveziñ o sevenadur a ra Banniel Sant Petroc, ken heñvel eo diouzh o hini, hag ez eo ur sant kerneveurat e oa Petroc.
Akseli Gallen-Kallela
thumb|125px|Akseli Gallen-Kallela Akseli Gallen-Kallela (26 a viz Mae 1865 e Pori, Finland – 7 a viz Meurzh 1931 Stockholm, Sveden) a oa ul livour hag un engraver finlandat. thumb|right|200px|Mirdi Gallen-Kallela Da gentañ e savas taolennoù gwirheñvel diwar-benn ar vuhez war ar maez, ha goude-se e kemmas doare da livañ : nevezromantel e teuas e stil da vezañ, livioù flamm a implijas, ha merkañ kalz an trolinennoù a reas. Chomet eo brudet dre ma savas meur a daolenn ma skeudennas pennadoù eus ar C'halevala, hag a zo meurgan broadel Finland (Difenn ar Sampo, 1896 ; Mamm Lemminkäinen, 1897).
Tangry
Tangry a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Matilda Frankonia
Matilda Frankonia (pe Mathilde von Franken en alamaneg) (1010 - 1034), a oa merc'h da Konrad II, impalaer santel ha da Gisela Swabia‎.
Osric Northumbria
Nebeut tre a lavar Beda diwar-benn ren Osric met hervezañ e weljod steredennoù-lostek da zeiz e varv, ur seblant fall hervez kredennoù ar mare-se. William Malmesbury a ro meuleudi dezhañ diwar-benn e ziviz da gemer Ceolwulf, breur Coenred, da hêr.
Matilda Frankonia
Dimeziñ a reas da Herri Iañ, roue ar Franked e 1033 met mervel a reas bloaz war-lerc'h an eured. Addimeziñ a reas Herri neuze da Matilda Friz.
Amzer-hiziv
Er yezhoniezh e vez implijet an termen amzer-hiziv pe amzer hodiek (e saozneg: hodiernal tense, diwar al latin: hodie, "hiziv") evit komz eus un amzer yezhadurel a dalvez da deskrivañ un ober a c'hoarvez pe a vez kaset da benn en deiz-a-hiziv en un doare rik pe c'hoazh e-kerzh un deiz dave all en un doare keñveriek.
Bez' e c'hell an amzer-hiziv bezañ en amzer-dremenet evit komz eus darvoudoù c'hoarvezet hiziv dija pe c'hoazh en amzer-da-zont evit komz eus darvoudoù a c'hoarvezo c'hoazh pelloc'h hiziv.
Implijet e vez amzerioù-rakhiziv (saoz. post-hodiernal) evit komz eus darvoudoù a c'hoarvezo goude hiziv keit ha ma implijer amzerioù-goudehiziv (saoz. post-hodiernal) evit komz eus darvoudoù a c'hoarvezo goude hiziv.
Implijet e vez amzerioù evel-hen er yezhoù bantouek hag e yezhoù all kozmet en Afrika, da skouer e louoeg, merket gant rakger "n-".
nyóro 	nyóo, ny- 	‘yesterday’s past’ (hesternal) nyóca 	nyóc(a), nyóc- 	‘the day before yesterday’ yandέ 	yand(έ), yand- 	‘a few days ago’
Hawiz
Hawiz zo un anv-badez brezhonek a-orin eus Normandi,
Tud
Anv teir friñsez anavezet en istor Breizh eo :
Heinrich Weber
right|thumb|Heinrich Weber. Heinrich Martin Weber, ganet e 1842, marvet e 1913, a oa ur matematikour alaman arbennikaet war an algebr hag teorienn an niveroù. Anavezet eo dreist-holl evit e destenn Lehrbuch der Algebra embannet e 1895 hag evit e labour e algebr ha teorienn an niveroù.
Ganet e oa Weber e Heidelberg ha mont a reas da skol veur Heidelberg e 1860. Studiañ a reas ivez e skol veur Leipzig. Tapout a reas e ziplom doktor e 1863.
Renet e voe e dezenn gant Frantz Neumann e Königsberg. Kelenn a reas e Zürich, e skol veur Königsberg hag e skol veur teknik Charlottenburg. A-benn ar fin e echuas e vuhez e Strassburg (alaman d'ar mare-se).
E bennlabour a zo bet e algebr, teorienn an niveroù, analizañ hag aplikadennoù eus an analizañ d'ar matematik fizik.
Mel (disheñvelout)
Mel a c'hell bezañ :
Listennad Menezioù Breizh
Sed ul listennad eus Menezioù Breizh.
1219
Diwar-benn bloavezh 1219 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1219
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1219
Omotikeg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù nilotek eo an omotikeg (omotik) komzet gant nebeutoc'h evit 50 den (1980) den e Kenya.
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo ma n'eo ket marv endeo.
Ercole Strozzi
Ercole Strozzi (Ferrara, 2 a viz Gwengolo 1473 - 6 a viz Mezheven 1508, muntret) a oa ur barzh latin italian, mab d'ar barzh Tito Vespasiano Strozzi, kuzuliad gant Lucrezia Borgia e lez an Estensi e Ferrara.
Bez' e oa, war-lerc'h e dad, met un toullad mizioù hepken, unan eus an 12 Fur a oa barnerien Ferrara. Evel e dad dreist-holl, pe gwelloc'h eget anaoudeien zo, e skrivas sonedennoù latin. En italianeg e skrivas ivez e doare Petrarca. E varzhoneg La caccia a skrivas en enor da Lucrezia Borgia.
Dibabet e oa bet, hag eñ kamm, evel hanterour evit kas ha degas lizheroù karantez etre Lucrezia Borgia ha mestr he c'halon, he breureg Francesco II Gonzaga. Dimeziñ d'ar varzhez Barbara Torelli a reas. Degemeret e veze e lez an Este, pa zimezas Alfonso Iañ d'Este da Lucrezia Borgia, ha dont a reas da vezañ he den a fiziañs.
Lazhet e voe e Ferrara gant un arsailher dianav.
Edouarzh IV (Bro-Saoz)
Edouarzh IV (28 a viz Ebrel 1442 –9 a viz Ebrel 1483), a oa Roue Bro-Saoz eus 1461 da 1483. Mab henañ Richarzh Plantagenet, kont Rutland, kont March, kont Ulaid ha kont Cambridge, dug York († 1460) ha Aziliz Neville († 1495).
Edouarzh a oa ganet e Rouen ha dont a reas da vezañ roue d’ar 4 a viz Meurzh 1461, da driwec’h vloaz. Pa varvas e dad e 1460 e oa legadet dezhañ holl e ditloù (war-bouez hini kont Rutland). Ur soudard eus ar c’hentañ e oa, hag ur merour mat, met un nebeud sioù en doa ivez, da skouer e plije dezhañ kalz ar merc’hed. E eured gant Elsbet Woodville (1437 – 1492), eus tiegezh Lancastre, a vez sellet outañ evel un dra fall put evit ar rouantelezh hag a laka dizemglev padus etre ar roue hag e vignon, Richarzh Neville, kont Warwick, en doa sikouret anezhañ da bignat war an tron koulskoude. Sinañ a reas e 1475 skrid-emglev Picquigny gant roue Bro-C’hall Loeiz XI a lakas un termen ofisiel d’ar Brezel Kant Vloaz.
Alice in Chains
Alice in chains a zo ur strollad rock hag a c’heller lakaat e-touez ar strolladoù heavy metal pe, resisoc’h, ar strolladoù grunge.
Savet e oa bet ar strollad e Seattle gant Layne Staley (kaner), marvet d’ar 5 a viz ebrel 2002, Jerry Cantrell (gitarour), Mike Inez (isgitar) ha Sean Kinney (taboulinoù).
Savet e oa bet ar strollad e penn-kentañ 1987 e Seattle. Ne sinint war columbia nemet en Ebrel 1989 : o single kentañ, We die young a voe embannet e Mezheven 1990. Ar gantenn gentañ, Facelift a voe embannet daou viz war-lerc’h, renket e voe neuze We die young'' e-touez ar 5 kanaouenn metal tremenet ar muiañ er mare-hont. Adalek ar bloavezh 1990 e veze leun-chouk o abadennoù, ha kaset e oa ar strollad d’ober meur a droiad gant arzourion anavezet evel Iggy Pop, Slayer, Anthrax, Van Halen, Rage Against The Machine pe Megadeth.
Adalek miz Du 1994, Layne Staley, kaner ar strollad, a grog da seniñ gant ur strollad all ouzhpenn Alice in chains. Mad season eo anv ar strollad-se, hag emañ ennañ, da skouer, gitarour ar strollad Pearl jam : Mike mcCready. Jerry Cantrell a lerc'hwez, eus e du, ur gantenn solo anvet Boggy depot e 1998, hag a vo heuliet gant Degradation Trip e 2002.
Echu e seblante bezañ gant ar strollad war lerc’h marv Staley, met adkregiñ a reas ar sonerion all da senniñ asambles. Setu penaos e voe dalc'het ganto un abadenn hepken e 2005 da skoazellañ reuzidi an Tsunami en deus skoet Azia e 2004. Goude ez a ar strollad d’ober un droiad e Europa e 2006 gant ur c’haner nevez : William Duvall eus Comes With The Fall.
Penn-kentañ (1987-1990)
E-kerzh ar bloavezh 1987 e gejas Layne Staley gant ar gitarour/sonaozour Jerry Cantrell en un nozvezhiad. Mignonañ a rejont ha kinniget e voe da Staley embarzhañ strollad Cantrell, anvet Diamond Lie. Er strollad e vez an izgitarour Mike Starr, mignon ouzh Cantrell. Klask a reas ar strollad un tabouliner ha Starr eo a ginnigas da Sean Kinney, karedig e c'hoar, da vezañ en taol.
Buan e krogas a ra ar strollad da aozañ kanaouennoù dezho ha da zroiata e kluboù Seattle, adanvet da vat Alice in Chains, an anv o vezañ awenet gant anv ur strollad kozh a Staley: Alice N' Chainz.
Dont a reas a-benn ar strollad da sinañ ur c'hevrat gant ti Columbia Records e 1989. Goude bezañ lerc'hwezet un heuliad a gantennoù diskouez e penn-kentañ 89 ez embannas ar strollad e vaksi kentañ, We Die Young, e miz Gouere 1990. Kanaouenn ar memes anv a raio ur berzhig war ar skingomzoù metal hag a briento an traoù evit kantenn kentañ ar strollad, Facelift, embannet e miz Meurzh 1992. Ar ganaouenn Man in the Box en do ur berzh dic'hortoz hag a roio tu d'ar strollad da dremen evit ar wech kentañ war MTV. Mont a reas ar strollad da zroiata ha da zigeriñ abadennoù Van Halen hag Iggy Pop, hag e diwezh ar bloaz e voe Facelift anvet da gantenn aour er Stadoù Unanet.
Prizioù
Anvet e oa bet ar strollad e 1991 d’an American Music Awards er rummad gwellañ strollad heavy metal. War ar renk int bet ivez d’ar Grammy Awards evit an abadenn wellañ, met hep berzh.
Grez-Doiceau
Grez-Doiceau (en izelvroeg : Graven, e walloneg: Gré) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Brabant Wallonia.
Gistel
Gistel a zo ur gêr hag ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|Iliz katolik Onze-Lieve-Vrouwe
Kartenn
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 800px;overflow:hidden; line-height: 800px; z-index: 1; left:0px;top:0px;height: 417px; width: 400px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 800px;overflow:hidden; line-height: 800px; z-index: 2; left:0px;top:0px;height: 417px; width: 400px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:260px;top:131px;height: 22px; width: 20px;"> Gistel|
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:264px;top:291px;height: 22px; width: 20px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:105px;top:251px;height: 22px; width: 20px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:165px;top:121px;height: 22px; width: 25px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:314px;top:54px;height: 12px; width: 12px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:344px;top:111px;height: 12px; width: 12px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:379px;top:284px;height: 12px; width: 12px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:289px;top:382px;height: 12px; width: 12px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:157px;top:371px;height: 12px; width: 12px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:49px;top:345px;height: 12px; width: 12px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:8px;top:292px;height: 12px; width: 12px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:67px;top:175px;height: 12px; width: 12px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:128px;top:20px;height: 12px; width: 12px;">
<div style="padding:0;margin:0;border:none;position:absolute;overflow:hidden; font-size: 200px;overflow:hidden; line-height: 39px; z-index: 3; left:22px;top:395px;height: 15px; width: 112px;">
Vergroot Gistel, deelgemeenten en buurgemeenten. De gele gebieden zijn bebouwde kernen.
Edward Poynter
thumb|200px|Edward John Poynter
Sir Edward John Poynter (20 a viz Meurzh 1836 e Pariz – 26 a viz Gouere 1919 e Londrez) a oa ul livour breizhveuriat.
Fagopyrum
Ur genad e kerentiad ar Polygonaceae eo ar Fagopyrum. Ennañ e kaver 15 pe 16 plantenn, en-o-zouez daou ed pouezus, Gwinizh-du (Fagopyrum esculentum) ha Gwinizh-du Tartaria (Fagopyrum tataricum).
Edward Poynter
Brudet eo dre ma savas taolennoù istorel evel "Israel en Egipt" (1867), "Gweladenn Rouanez Saba" (1871-1875) hag "Ar roue Salomon" (1890).
Meur a garg ofisiel a voe fiziet e Poynter : kentañ Slade Professor e voe etre 1871 ha 1875, penn National Art Training School etre 1875 ha 1881, ha rener National Gallery etre 1894 ha 1904 (ober a reas war-dro digoridigezh Tate Gallery). E 1876 e teuas da vezañ ezel eus Royal Academy. Pa varvas Sir John Millais e 1896 ez eo Edward a gemeras e blas evel prezidant Royal Academy, ha lakaet e voe da nobl.
1594
Diwar-benn bloavezh 1594 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Edward Poynter
Poynter a zimezas gant Agnes Macdonald. He c'hoar a oa gwreg Edward Burne-Jones.
Un diskouezadeg eus e oberennoù, anvet "Life at Arms Length" a voe aozet e Burstow Gallery e Brighton College e miz Du ha miz Kerzu 1995. Diwar dodennoù e oberennoù (Ar roue Salomon ha Templ ar roue Salomon) hag e zarempred gant Rudyard Kipling e c'haller soñjal e oa frañmason. Eilennoù e daolenn "Gweladenn Rouanez Saba" a c'haller gwelout e logelloù frañmasoned er bed a-bezh.
1594
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1594
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1594
Te melen
An te melen (黃茶) a zo un doare te prientet evel an te glas met sec'het goustadikoc'h. Ul liv melen-glas en deus ha disheñvel eo e vlaz diouzh hini an te glas ha diouzh hini an te gwenn.
Apoherezenn
Er yezhoniezh e vez implijet an termen apoherezenn, apherezenn pe aferezenn (diwar ar henc'hresianeg apo « digant », hairein « lemel ; kemer ») pe raktroc'h (saoz. aph(a)eresis pe procope) evit komz eus ar fed ma vez skarzhet ur sonenn diwar deroù ur ger, dreist-holl ur vogalenn hep taol-mouezh warni.
Degouezhout a ra an apoherezenn a-hed istor ur yezh tra m'ac'h ac'h oc'h en em diorren a-hed ar wezh, da skouer :
Implijet e vez alies an apoherezenn evit sevel barzhonegoù ha kavet e vez stank ivez e rannyezhoù ha pa gomz an dud buan pe buanoc'h hep soñjal re e live ar yezh implijet gante, da skouer e spagnoleg 'tá e-lec'h está « eo/emañ ».
Sains-lès-Pernes
Sains-lès-Pernes a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Luis Ricardo Falero
Luis Ricardo Falero (1851 e Granada - 1896 e Londrez) a oa ul livour spagnol.
1030
Diwar-benn bloavezh 1030 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1030
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1030
Skoulerer-hañv
Ar skoulerer-hañv a zo un evn-preizh, Circaetus gallicus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous e kornôg ekorannved palearktikel, Azia ar C'hreiz, Indez hag Inizi bihan ar Sounda.
Argol
Argol zo ur gumun e Breizh e kanton Kraozon e Bro-Gerne.
Douaroniezh
Kumunioù amezek : Landevenneg; Rosloc'henn; Tregarvan; Sant-Vig; Terrug
Anv
. B. Tanguy : Plebs Arcol, Archol, XIvet; Argoll, 1405.
. Embannadurioù Flohic (1998) : "hen brezhoneg ar = e-kichen, ha coll, kelvezh; pe anv den latin Agricola".
. Hervé Abalain (2000) : "Arcal, Archol = en argoll, gwelout B. Tanguy : douarioù o vont da goll; pe are = dirak, e-kichen coll = kelvezh".
Ardamezioù
Palefarzhet; ouzh 1, en erminoù; ouzh 2, treustellet etre aour ha gul a c'hwec'h pezh; ouzh 3, en aour e deir aval pin en glazur, 1 ha 2; ouzh 4, en argant, e wezhenn diwriziek en geot, ar c'hef karget gant un evn en sabel en e veg ur skourrig geotet; e greiz-holl en gul e roue Grallon en aour, war ur marc'h en argant
Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Argol, Horeleou e anv, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.
Sinema
E bourc'h Argol eo e oa bet troet, e 1969, kentañ darvoud ar film gall-italian Que la bête meure gant Claude Chabrol.
Hawiz Normandi
Hawiz Normandi (pe Havoise), ganet en 977, ha marvet e Roazhon d'an 22 a viz C'hwevrer 1034, a oa merc'h da Richarzh I (dug Normandi), ha da unan eus e « frilla », Gunnor, ur briñsez a wad uhel e-touez ar Vikinged.
Dimeziñ a eure da Jafrez Iañ (dug Breizh), pa zimezas he breur Richarzh II (dug Normandi) da Judit Breizh.
Bugale
Pevar bugel o doe:
Trederannerez
Pa varvas an dug e voe dugez da c'hortoz ken na vije bras a-walc'h o mab Alan III, da ren ar vro.
Amzer-dec'h
Er yezhoniezh e vez implijet an termen amzer-dec'h pe amzer hersternek (e saozneg: hersternal tense, diwar al latin: hestern, "dec'h") evit komz eus un amzer yezhadurel a dalvez da deskrivañ un ober a c'hoarvez pe a vez kaset da benn dec'h en un doare rik pe c'hoazh e-kerzh un deiz dave all en un doare keñveriek (da lâret eo en derc'hent).
En amzer-dremenet e vez an amzer-dec'h atav.
Y Berwyn
250px|thumb|Sellad trema [[Cadair Berwyn diwar-lein Cadair Fronwen en Y Berwyn]] Un aradennad hir a dorgennoù etre Bwlch y Groes, e-kichen Aran Benllyn, betek ardremez Corwen ha Llangollen eo ar Berwyn. Ober a ra evel un harz naturel etre Edeirnion, pe Penllyn (reter Meirionnydd, Gwynedd) ha Maldwyn, Powys.
Amzer-dec'h
Implijet e vez amzerioù-rakdec'h (saoz. post-hestinal) evit komz eus darvoudoù c'hoarvezet a-raok dec'h pe a-raok an derc'hent.
Y Berwyn
Al leinoù uhelañ anezhañ eo Cadair Berwyn (830 m pe 827 m hervez ar c'hartennoù), ha Moel Sych (827 m).
Gerdarzh
Gallout a rafe an anv talvezout kement ha "Bryn(iau) Gwyn (ap Nudd)" (Cymraeg Cynnar, bre, 'tuchenn', o treiñ da ber + Gwyn), hervez T. Gwynn Jones ha tud arall, diwar anv Gwyn ap Nudd, roue Y Tylwyth Teg. Lavaret ez eus bet ivez e oa kar al lec'hanv brezhonek Berven, e Leon.
Douaroniezh
250px|thumb|[[Cadair Berwyn ha Llyn Lluncaws]] Kregiñ a ra aradennad ar Berwyn er c'huzh-heol e-kichen Bwlch y Groes, hanter-hent etre kêriadennoù Mallwyd ha Dinas Mawddwy, ha kêriadenn Llanuwchllyn war lez Llyn Tegid. En em astenn a ra war-zu ar biz war-hed un ugent kilometr bennak. Ar menez uhelañ eo Foel y Geifr, a-zreist mirva dour Llyn Efyrnwy ha torgennoù Powys Fadog.
Gouezviled
Bro evned an uheldirioù eo, gant meur a seurt falc'huned. Evezhiet ha diwallet e vezont hag a bell e teu tud d'o studiañ.
Kouezadenn ul lestr-nij dianav
Da 8:38 noz d'an 23 a viz Genver 1974, e voe ur c'hren-douar 3.5 war skeul Richter e norzh Bro Gembre ha betek Liverpool. Krenoù-douar a zo ral er Rouantelezh-Unanet ha dre ma oa bet gouleier en oabl e voe lavaret gant lod annezidi e oa kouezhet ul lestr-nij pe ur maen-kurun. Gouleier a oa bet gwelet ivez war menezioù Y Berwyn, hag a vije bet enaouet gant bigrierien.
Volta-Uhel
thumb|300px|Teir lodenn ar Volta.
Volta-Uhel (galleg: Haute-Volta) eo anv kozh Burkina Faso.
Savet eo bet er bloaz 1921 ha torret er bloaz 1932, hag adsavet e 1947, a-raok dont da vezañ Burkina Faso d’ar 4 a viz Eost 1984. Un darn eus Afrika ar C'hornaoueg C'hall e oa.
Dont a ra an anv "Volta-Uhel" eus ar stêr Volta e red al lodenn grec’h anezhi er vro-se.
War banniel broadel Volta-Uhel e oa aroueziet an tri skourr-se gant livioù ar bandennoù.
Mor-Bihan
Ar Mor-Bihan (distaget: ), Morbihan e galleg hag ent-ofisiel (distaget: ), a zo unan eus ar pemp departamant a oa bet savet e Breizh da heul ar Reveulzi c'hall. E su-kreiz ar vro emañ, a-hed ar Meurvor Atlantel, Gwened eo ar pennlec'h anezhañ, hag ar 56 an niverenn roet dezhañ.
An anv
Pa oa bet krouet departamant ar Mor-Bihan e 1790 e voe darbet dezhañ bezañ anvet Côtes-du-Sud (Aodoù-ar-C'hreisteiz), peogwir e oa dres a-dal d'an departamant all Côtes du Nord.
Hans Peter Richter
Hans Peter Richter (1926-1993) a oa ur skrivagner alaman. Skrivet en deus kalz levrioù evit ar vugale hag ar grennarded.
Mor-Bihan
An anv
A-benn ar fin e voe anvet Morbihan diwar anv ar Mor Bihan, anv brezhonek ar pleg-mor a gaver er c'hreisteiz da gêr Gwened. Ar Mor Bras a vez graet eno eus ar Meurvor Atlantel hag ar Mor Bihan eo al lenn-vor, morlenn pe pleg-mor.
Hans Peter Richter
An hini brudetañ eus e romantoù zo bet troet e brezhoneg gant Daniel Kernalegenn dindan an titl Frederig (Damals war es Friedrich en alamaneg), ha kontañ a ra buhez ar Yuzevien hag an Alamaned en Alamagn da vare an Nazied, hag emdroadur ur gevredigezh a-bezh war-du an naziegezh.
Mor-Bihan
Douaroniezh
Bevennet eo gant departamantoù Penn-ar-Bed er c'hornôg, Aodoù-an-Arvor er norzh, an Il-ha-Gwilen er reter, al Liger-Atlantel er gevred, hag ar Meurvor Atlantel er su.
Hans Peter Richter
Mervel a reas e München e miz Du 1993.
Mor-Bihan
Douaroniezh
Hañv-c'hoañv e vez klouar-tre an hin. Lec’hioù 'zo e-giz Ledenez Kiberen pe ar Gerveur a zo brav-eston o hin (mikro-hin). 400px|kleiz|
Dispac'h gall
E 1790 eo bet savet an departamant gant an darn vrasañ eus Bro-Wened, lodenn gevred Bro-Sant-Maloù, ul lodenn eus Kernev (er gwalarn, gant Gourin hag ar Faoued), ha darnoù eus Bro-Sant-Brieg ha Bro-Naoned (lez kleiz ar Gwilen).
=== Roll ar brefeded 1936-1946 ===
Brezhoneg
Evel Aodoù-an-Arvor eo divyezhek departamant ar Mor-Bihan. Komzet vez brezhoneg er c'hornôg ha gallaoueg er reter.
1595
Diwar-benn bloavezh 1595 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1595
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1595
Priedelezh e Breizh
Ar briedelezh eo ar stad a vuhez a zo bet aozet, dre un emglev hervez al lezenn, etre ur paotr (ar pried, ar gwaz pe an ozhac'h), hag ur plac'h (ar bried pe ar wreg) da sevel un tiegezh.
An dimeziñ a vez graet eus an emglev-se, ha lidet e vez peurvuiañ gant un eured.
Dimezioù heñvelrevidi
En un nebeudig broioù, abaoe penn-kentañ ar XXIañ, e vez graet dimezioù etre paotred pe etre maouezed. E 2007 ne vez graet nemet e teir bro eus Europa: an Izelvroioù, Belgia, ha Spagn.
E Breizh evel e Bro-C'hall ez vez aozet unaniezhoù ha n'int ket dimezioù gwir. PAC a vez graet eus an unaniezh-se.
Jedet ez eus bet e oa dregantad an heñvelrevidi e poblañs ar broioù etre 1% ha 10 %.
Istor
Mennet e oa an dimeziñ da aozañ urzh ar gevredigezh, dre reoliñ enni an darempredoù reizhel ha frouezhusted ar gwragez, ha kadarnaat an aotrouniezh (hini an ezec'h) en tiegezh.
Unpriedelezh, liespriedelezh
Komz a reer eus unpriedelezh, pe stad unpried peurvuiañ, rak en hon bro eo difennet kaout muioc'h eget ur pried pe ur bried. Ne vez ket kont evel-se en holl vroioù. E broioù arab pe afrikan zo eo aotreet ar gwaz da gaout meur a wreg: komz a reer neuze a lieswregiezh.
Ral eo liespredelezh ar merc'hed. Met e rannvroioù zo eus Azia eo aotreet ar briedelezh lieswaz, al lieswaziezh.
Ar briedelezh etre tud heñvelreizh, aotreet e broioù zo, n'eo ket degemeret c'hoazh en hon hini.
Redioù ar briedelezh
Hervez al lezenn e rank an daou bried chom en hevelep ti ha bezañ feal an eil ouzh egile, da lavarout eo War an div redienn-se eo diazezet ar briedelezh hervez lezenn.
Betek kreiz an XXvet kantved dreist-holl en Europa, hag e broioù zo c'hoazh, e talveze ar briedelezh da gaout darempredoù reizhel hervez lezenn. Rak en doare-se e tlefe pep hini kaout ur vuhez reizhel hervez reolennoù ar gevredigezh. E gwirionez ez eus bet a-viskoazh ur vuhez reizhel all, kuzh alies, e-kichen an hini a oa hervez lezenn, gant an heñvelrevidi pe an dud a gave o c'hont e tier arbennik anvet fouzhlec'hioù.
Gant freuz ar reolennoù kevredigezhel kozh ez eo deuet war wel an disheñvelderioù e buhezioù reizhel an dud.
Koulskoude e chom en o sav an div reolenn a zo diazez ar briedelezh, div reolenn n'int ket bet doujet atav, met a zo bet diazez ar gevredigezh, gant doareoù un tamm disheñvel a-wechoù, en istor an darn vrasañ eus ar sevenadurioù, evel ma weler koulz er Bibl evel en oberennoù Homeros.
Diwezh ar briedelezh
Echuiñ a ra ar briedelezh
Da viken en iliz katolik
Hervez relijionoù zo, evel ar relijion gatolik, ne echu ar briedelezh nemet da varv unan eus an daou bried, rak n'eo ket anavezet an torr-dimeziñ gant an Iliz katolik nag an Iliz anglikan.
Evit kaout an dizober eus e wragez e kave aes ar roue saoz Herri VIII kondaoniñ anezho d'ar marv, dre abeg pe abeg.
Koulskoude ez eus bet c'hoarvezet terriñ dimezioù pa ne oa ket bet gwir briedelezh a-hervez, pe pa ne oa ket bet kaset an dimeziñ da benn, da lavarout eo pa ne oa ket embaret an daou bried.
Kement-se a c'hoarvezas gant ar roue gall Loeiz XII pa fellas dezhañ addimeziñ gant an intañvez Anna Vreizh, daoust ma oa-eñ dimezet, ha bev e wreg, hag eñ bet embaret ganti dirak testoù tost da vat da noz e eured. Aotreet e voe gant ar pab Alesant VI da zimeziñ memes tra, met kerik e koustas an aotre-se.
Pa vez difennet terriñ an dimeziñ, pe dizimeziñ e vez difennet dimeziñ d'un den dimezet dija, goude ma vije dizimezet. Pa felle d'ar roue saoz Edward VIII dimeziñ d'ur vaouez dizimezet e voe nac'het ar gwir-se outañ, ma rankas dilezel e gador a roue.
Hawiz Breizh
Hawiz Breizh (~1027-1072) a oa merc'h da Alan III, dug Breizh, ha d'e bried Berta Bleaz. C'hoar e oa d'an dug Konan II.
Dimezet e voe da Hoel V, kont Kerne, a voe dug Breizh dindan an anv Hoel II, pa varvas he breur Konan II, kontammet d'an 11 a viz Kerzu 1066 : e-lec'h Tiegezh Roazhon e tegouezhas evel-se Tiegezh Kernev e penn an dugelezh.
N'ouzer ket kalz a dra a-zivout he buhez.
Tri mab a voe ganet ganti : Alan, a renas evel dug Breizh war-lerc'h e dad intañv, Mazheaz ha Benedig.
Racconigi
Racconigi en italianeg, Racunis e piemonteg, a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Priz Nobel
Ar priz Nobel a zo ur priz roet bep bloaz d'an dud o deus kaset ar skiant pe ar gevredigezh war-raok. Krouet e oa hervez testamant Alfred Nobel e 1895. Roet e voe ar wech kentañ e 1901, gant roue Sveden. Lidet e vez ar prizioù d'an 10 a viz Kerzu, deiz ganedigezh marv Alfred Nobel. An neb az a ar maout gantañ a c'hounez ivez un tammig muioc'h evit ur milion a euroioù.
War pemp tachenn e vez roet prizioù: ar peoc'h, al lennegezh, ar gimiezh, ar vezegiezh, hag ar fizik. Ur priz all, Priz Sveriges Riksbank war ar Skiantoù Ekonomikel en eñvor eus Alfred Nobel, a oa savet gant bank roueel Sveden e 1968 ha roet evit ar wezh kentañ e 1969. Ar prizioù Nobel war ar gimiezh, ar fizik, ar c'horfadurezh pe ar vezegiezh, hag al lennegezh ha priz skiantoù an armerzh, a vez "hevelebet oute" peurliesañ, a vez sellet oute evel ar prizioù brasañ a c'haller da gaout war an tachennoù-se. Priz Nobel ar Peoc'h a zegas ivez kalz brud, ha rendael a vez alies a-zivout ar priz-se war an dachenn bolitikel. War-bouez priz Nobel ar Peoc'h e vez roet ar prizioù Nobel ha priz skiantoù an armerzh e Stockholm, e Sveden, da-geñver lid bloaziek ar priz Nobel, d'an 10 a viz Kerzu, deiz-ha-bloaz marv Nobel. Komz a ra an Ensavadur Nobel eus ar 6 priz-se roet e Stockholm evel ar "Prizioù svedat". Priz Nobel ar Peoc'h a vez roet da-geñver ul lid bloaziek en Oslo, e Norvegia, d'an 10 a viz Kerzu ivez,. Prezegennoù loreidi ar "Prizioù svedat" a vez graet d'an 9 a viz Kerzu. "Evel ma vez sellet ouzh ar priz Nobel evel ar priz lufrusañ er bed, lid ar prizioù hag ar banvez e Stockholm hag Oslo zo deuet da vezañ e darvoudoù etrebroadel a bouez bras ma kaver dileuridi eus kazetennoù, radioioù ha skinwelioù ar bed a-bezh." .
Ar prizioù
Ar priz Nobel a vez roet abaoe 1901 er rummadoù da heul :
E 1968, eo bet krouet, gant Bank Sveden (Sveriges Riksbank), ur priz war tachenn an ekonomiezh, gant asant an diazezadenn Nobel. Ez ofisiel eo anvet Priz Sveriges Riksbank war ar Skiantoù Ekonomikel en eñvor eus Alfred Nobel, met alies e vez graet "Priz Nobel an Ekonomiezh" anezhañ, zoken ma n'eo ket e gwir ur priz Nobel, roet gant Akademiezh roueel Sveden ar skiantoù.
Abaoe 1968 ez eus dibabet chom hep ouzhpennañ rummadoù nevez evit ar prizioù.
Psittaciformes
Psittaciformes a zo un urzhiad e rummatadur an evned, ennañ ar perokidi, ar c'hrakperokidi hag ar c'haketoued.
Arkham
Ur gêr er Massachusetts (Stadoù-Unanet) eo Arkham, hag ijinet eo bet penn-da-benn gant Howard Phillips Lovecraft. Meneget eo ar gêr e meur a zanevell savet gantañ, dreist-holl ar re a denn da vojenn Cthulhu. Enni e kaver skol-veur Miskatonic, e-lec’h ma vez studiet sevenadurioù kozh hag ar folklor. Dornskridoù stag ouzh mojenn Cthulhu a gaver e levraoueg ar skol-veur, en o zouez ur skouerenn eus an Necronomicon. Un ti evit ar re sot a zo ivez en Arkham. Arouezius eo an daou ensavadur-se eus pennahelioù mojenn Cthulhu : an enklask – a vez kaset peurlisesañ e metoù desket – hag ar follentez, hag a gouezh war kement den a vez o klask titouroù diwar-benn mojenn Cthulhu.
Daveoù
Un dave da Arkham a gaver e-barzh Batman niv.258 (miz Here 1974). An ti-embann krouet gant August Derleth ha Donald Wandrei a zo anvet Arkham House. Ar c’hoari kevredigezh anvet Spont en Arkham a c’hoarvez er gêr-se.
Strollad ar Vro
Strollad ar Vro (SAV) a oa ul luskad politikel breizhat bet savet e 1972 gant Jean Le Calvez hag aet da get e 1977.
Yezhoù elgonek
Un is-skourr eus ar yezhoù nilotek eo ar yezhoù elgonek.
Div yezh ez eus en is-skourr-mañ:
Geraardsbergen
Geraardsbergen a zo ur gêr eus Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
Erlangen
Erlangen zo ur gêr eus Alamagn, e hanternoz stad Bavaria. Tremen 100 000 den zo o chom enni. Brudet eo he skol-veur. Eno emañ sez pennañ an embregerezh Siemens AG. thumb|200px|right|Kastell Erlangen m’emañ staliet melestradur ar skol-veur
Amzer-warc'hoazh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen amzer-warc'hoazh pe amzer grastinek (e saozneg: crastinal tense, diwar al latin: crāstinum, "warc'hoazh") evit komz eus un amzer yezhadurel a dalvez da deskrivañ un ober a c'hoarvez pe a vez kaset da benn warc'hoazh en un doare rik pe c'hoazh en deiz war-lerc'h un deiz dave all en un doare keñveriek.
Bez' e c'hell an amzer-hiziv bezañ en amzer-dremenet evit komz eus darvoudoù c'hoarvezet hiziv dija pe c'hoazh en amzer-da-zont evit komz eus darvoudoù a c'hoarvezo c'hoazh pelloc'h hiziv.
Gouere 2007 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
Amzer-warc'hoazh
Implijet e vez an amzer-warc'hoazh gant an awabakaleg komzet en Aostralia.
Sachin
Sachin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Partido (Arc'hantina)
Rannet eo Proviñs Buenos Aires, en Arc'hantina, e 134 c'humun anvet partidos hervez ar Vonreizh.
Anvioù partidos Proviñs Buenos Aires
<!--
Localidad cabecera
Cada Partido comprende una o más localidades. Una de estas es denominada cabecera, y es la sede del gobierno municipal. Las localidades cabecera de los partidos tienen el mismo nombre que estos, excepto:
Casos extremos
-->
Liamm diavaez
Partido (Buenos Aires)
Yezhoù nandiek-markwetek
Un isskourr eus ar yezhoù nilotek eo ar yezhoù nandiek-markwetek.
Setu penaos e vez isrannet er yezhoù en isskourr-mañ:
Pedrog
Pereg, pe Pedrog (hervez e anv kembraek a vremañ), pe Petrog (hervez ar stumm kerneveurek, ha Petrock er stumm saoznekaet), a zo ur manac'h ha sant kembreat eus ar Vvet pe VIvet kantved hag a eas da avieliñ Domnonea gozh. Unan eus sent veur Kernev-Veur eo, ha paeron banniel Devon, a zo anvet Banniel Sant Petroc‎). Anavezet eo ivez evel Perreux e Breizh-Uhel. Dont a ra e anv eus an anv latin Petrus, a oa hini an abostol. Lidet e vez d'ar 4 a viz Mezheven.
Priñs kembreat
Hervez ur vojenn a Gembre e oa mab yaouankañ ur priñs eus Morgannwg, eus an tiegezh Glywys Cernyw eus rouantelezh vrezhon Glywysing. Roet en dije e anv da gêriadenn Llanbedrog, e ledenez Llŷn, en hanternoz Kembre, ha da Llanbedrog e Sir Benfro.
E Breizh
Diwar e anv e teu anv parrezioù Lopereg ha Sant-Pereg.
Paul Émile Chabas
Paul Émile Chabas (7 a viz Meurzh 1869 e Naoned – 10 a viz Mae 1937 e Pariz) a oa ul livour hag ur skeudennaouer gall ezel eus Akademiezh an arzoù-kaer.
Chabas a zeskas gant William-Adolphe Bouguereau ha Tony Robert-Fleury. E oberennoù a voe diskouezet evit ar wech kentañ e Saloñs Pariz e 1890. Da-geñver Diskouezadeg Etrevroadel 1900 e voe roet ar vedalenn aour dezhañ, hag ar vedalenn a enor e 1912. Livañ merc'hed e noazh e endroioù naturel eo ar pezh a blije ar muiañ dezhañ. Abalamaour d' e daolenn vrudetañ, Ur Mintin e miz Gwengolo (1912) he zitl, e savas reuz er Stadoù-Unanet e miz Mae 1913. Anthony Comstock, hag eñ e penn New York Society for the Suppression of Vice, a glemmas dre ma kave dezhañ e oa un daolenn dizere. Kalz trouz a voe da-heul, hag kalz eilennoù eus Ur Mintin e miz Gwengolo a voe gwerzhet er bloavezhioù da-heul. Gwelet e vez an daolenn-se evel ur skouer eus an arz kitsch.
Er bloavezhioù 1890 e skeudennaouas levrioù bet skrivet gant Paul Bourget hag Alfred de Musset. E 1921 e teuas da vezañ ezel eus Akademiezh an arzoù-kaer, hag al Légion d’honneur a resevas e 1928. Etre 1925 ha 1935 he was prezidant Kevredigezh an Arzourien C'hall.
Matthias Platzeck
Bet ganet d'an 29 a viz Kerzu 1953 e Potsdam e oa Matthias Platzeck e penn Strollad Sokial-demokrat Alamagn (pennlizherennoù alamanek : SPD) eus 2005 betek 2006.
1031
Diwar-benn bloavezh 1031 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Matthias Platzeck
Pa veze ur Republik Demokratel Alamagn (RDA), e dad a oa mezeg e Potsdam (Reter Alamagn) ha Matthias Platzeck a yeas ivez gant studioù war ar skiantoù. Didrouz e kasas e vuhez evel ijinour. Evit ar gêr e laboure hag gant tachenn an endro e plede dreist-holl.
1031
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1031
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1031
Matthias Platzeck
Pa gouezhas moger Berlin avat (1989) ez eas gant ar strolladoù nevez a oa savet a-enep ar riez komunour. Er C'hevre Glas e oant bodet.
E miz Meurzh 1990 e voe dilennet evel kannad an Emglev-90-ar re C'hlas e parlamant diwezhañ Republik demokratel Alamagn. War anv ar memes strollad ez eas ur nebeud mizioù da c'houde e parlamant rannvroel ar Brandenburg. Ministr an Endro el land-mañ e voe kazi diouzhtu war-lerc'h.
Ne savas ket a-du gant ar c'henteuziñ etre ar re C'hlas eus ar c'hornôg ha re ar reter. Etre daou e chomas hag e 1994 e reas e soñj mont gant ar SPD.
E 1998 ez eas da vaer Potsdam hag e miz Mezheven 2002 da benn al Land diwar un emglev SPD-Unaniezh kristen-demokratel (pennlizherennoù alamanek : CDU).
E 2004 e voe ar prezidant nemetañ eus ul land renet gant SPD a voe dilennet en-dro.
1596
Diwar-benn bloavezh 1596 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Bloavezh bizeost o kregiñ gant ul Lun, hag echuiñ gant ur Meurzh.
Yezhoù markwetek
Un isskourr eus ar yezhoù nilotek eo ar yezhoù markwetek.
Div yezh a zo en isskourr-mañ:
Faraon
Faraon a oa anv ar roue e Nevezimpalaeriezh Henegipt. Talvezout a rae "Ti bras", ar pezh a rae dave da balez ar roue da gentañ, met kollet e oa bet ster kentañ ar ger e-doug istor Henegipt betek ar c'houlz ma voe tu d'ober gantañ e-lec'h ar ger henegiptek evit roue.
Daoust ma veze gwazed e penn Henegipt peurliesañ, an anv a faraon a veze implijet en degouezhioù dibaot ma veze maouezed e penn ar Stad. Krediñ a raed e oa ar faraoned enkorfadur an doue Horus.
Ar faraon a oa war un dro merour pennañ ar vro, penn an armeoù, barner kentañ ha beleg bras Henegipt. Embann a ra ez eo mab da Horus ha gwarezet gant Amon-Ra.
Istor ar ger
Ar ger faraon a zeu eus ur c'henstrollad gerioù treuzskrivet pr-`3, hag a veze implijet e frazennoù brasoc'h hepken evel smr pr-`3 'Courtier eus an Ti Bras', o komz evel se eus savadurioù al lez pe eus ar palez e-unan, sellet outo evel sez ar renerezh hag ar melestradur. Adalek an XIIvet tierniezh e anadas ar ger en orezon 'Ti Bras, Ra vevo, prolth' oc'h ober dave d'ar savadurioù ha d'ar gallout hepken avat ha n'eo ket d'an den.
Ar c'hentañ skouer ma oa implijet pr-`3 evit komz eus ar roue a gaver en ul lizher da Amenhotep IV (Akhenaten) e kreiz an tierniezh (1550|1550-1292 kent J.-K.) zo kaset da 'Faraon, ''holl vuhez, finbortez, ha yec'hed!'. Adalek an XIXvet tierniezh, pr-`3 e-unan a oa implijet kel lies a wezh ha hm.f 'Ho Meurdez'.
Tremenet eur eta eus ur ger a ra dave d'ur savadur ha da greizenn ar galloud d'un anv a vez graet eus ar roue, e-pad an XXIIvet tierniezh hag an XXIIIvet tierniezh peurgetket. D'ar c'houlz-se, ar ger henegipteg a vije bet distaget * zo bet amprestet e henc'hresianeg dindan ar furm φαραώ pharaō ha goude e Latin dindan ar furm pharaō. Diouzh an hini diwezhañ pe diouzh ar galleg e teu ar ger brezhoneg. Gant an amzer * a zeuas da vezañ prro e kopteg ha goude rro (pa oa kemeret p- evit ar ger mell resis rakstaget "ar" deu diwar an henegipteg p3). Un emdroadur damheñvel, gant ur ger a rae dave da gentañ da unan eus arouezioù ar roue hag a grogas a-benn ar fin d'ober dave d'an den, a c'haller da gaout diwezhatoc'h gant ar ger arabeg Sultan.
Regalia
Dougen a rae ar faraoned ur gurunenn zoubl krouet diwar kurunenn ruz Goueled Egipt ha kurunenn wenn Gorre Egipt. En emgannoù e veze dindan ar faraon ur gurunenn c'hlas dezhi ur stumm disheñvel. Ar c'hurunennoù-se a oa kinklet gant pep a uraeus, a oa doublet memes gant faraoned ar XXVvet tierniezh.
Douget e vez ivez ur gabell roudennet anvet an nemes, a oa marteze ar gabell veze douget gant ar faraoned war ar pemdez. Douget e veze an nemes a-wezhioù war un dro gant ar gurunenn zoubl, evel war unan eus delwennoù Ramses II en Abou Simbel.
Ur barv faos a veze ouzh groñj ar faraoned ivez pa vezent en o dilhad-lez, e-doug al lidoù da skouer. Fardet e veze gant blevennoù bouc'hed.
Eurydome (loarenn)
Eurydome (eus ar gregach Ευριδομη) a zo ul loarenn gilgradek direizh eus reizhiad Yaou. Gant ur strollad steredonourien eus Skol-veur Hawaii e voe dizoloet e 2001. Perzhek eo-hi e strollad Karme, ur strollad loarennoù hag a gelc'htro etre 23 milion a gilometradoù ha 24 milion a gilometradoù gant ur stouadur a 165°.
Tennañ a ra hec'h anv eus Eurydome, unan eus serc'hed Zeus, ha mamm ar C'harised, hervez skrivagnerien 'zo eus Hellaz kozh.