cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emgann Adrianopolis (378)
Mammennoù
Kontet eo bet an emgann gant daou zen eus an amzer.
Phaethornis bourcieri
Phaethornis bourcieri a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Anvet e voe Trochilus Bourcieri (kentanv) da gentañ-penn (e 1832) gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849), da zougen bri d'an evnoniour gall Jules Bourcier (1797-1873).
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv hag artropoded bihan.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e hanternoz Amazonia:
Ar Vuhez Kristen
Embannet e veze gant Trede Urzh Sant Frañsez ha renet gant an Tad Medar (Jakez Dourmab), kabusin e Rosko, hag a skrive kalz pennadoù enni. Embannet e voe ar gelaouenn en Oriant da gentañ (moullet gant ar Bayon) hag e Rosko goude, adalek miz Eost 1937. Niverenn Mezheven-Gouere 1944 e voe an niverenn ziwezhañ.
Relijiel e oa danvez ar gelaouenn, gant pennadoù diwar-benn kelennadurezh an Iliz katolik, diwar-benn ar misionoù, buhez ar familhoù... Ur wech bennak e oa anv eus politikerezh ivez, evel da skouer e miz Genver 1937, pa lenner "Perak n'hellomp ket ni katoliked beza komunist". Pe c'hoazh ar pennad goapaus, "Baradoz ar gomunisted, pe eun droig vale e bro ar bara, ar peoc'h hag al liberte", embannet e mizioù Meurzh hag Ebrel 1937 ha sinet "Petromik" (unan eus anvioù-pluenn an Tad Medar), ha ma reer anv eus levrioù embannet gant Walter Citrine hag André Gide, bet o-daou o veajiñ en Unvaniezh Soviedel.
Embannet e veze ar gelaouenn en ur stumm gwenedek ivez, gant an titl Er Vuhé Kristén.
Levrioù
Ouzhpenn ar gelaouenn e voe embannet un toullad levrioù gant Ar Vuhez Kristen ivez, evel da skouer, er bloavezhioù 1940 :
Pétition d'un viveur malgré lui
Pétition d'un viveur malgré lui zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1882.
Istor
Kentañ ma voe embannet a voe er pemdezieg Gil Blas, d'an 12 a viz Genver 1882, ha sinet Maufrigneuse, evel ma oa kustum an oberour d'ober.
Adimplijet e voe danvez an danevell da sevel Une passion, e Gil Blas an 22 a viz Eost 1882.
Vittoria (Italia)
Vittoria a zo ur gêr eus Italia, e proviñs Ragusa, e rannvro Sikilia.
Herbert A. Simon
Herbert Alexander Simon a oa un ekonomour hag ur sokiologour amerikan.
Ganet eo bet d'ar 15 a viz Mezheven 1916 e Milwaukee, Wisconsin. Aet eo da Anaon d'an 9 a viz C'hwevrer 2001 e Pittsburgh, Pennsylvania.
E dad a oa ijninour. Studiet en doa e Darmstadt e Bro-Alamagn. Kuitaet en doa Alamagn evit mont d'ar Stadoù-Unanet e 1903.
Bet eo bet Herbert A. Simon studier war ar skiantoù sokial hag ar matematikoù e Skol-veur Chicago adalek 1933.
Eus 1932 da 1942 eo bet rener ur bodad imbourc'h e Skol-veur Kalifornia e Berkeley. Kelenner skiantoù politikel eo bet en Illinois Institute of Technology.
Distro da Chicago en deus studiet labourioù John Maynard Keynes, an teknikoù matematek implijet en ekonomouriezh ha pennadoù kentañ Paul Samuelson
Levezonet eo bet gant labourioù Graham Wallas peurgetket. Kelenner oa hemañ e London School of Economics ha ken abred a 1908 en doa pouezet war perzh ar psikologiezh hag an ensvadurioù er vuhez politikel hag ekonomikel.
An doare da zivizout en aozadurioù a oa danvez e dezenn skiantoù politikel e 1943.
E 1948 e voe ezel eus an Economic Cooperation Administration a vere Steuñv Marshall.
E 1949 e voe anvet er Graduate School of Industrial Administration e Carnegie Institute of Technology.
E dibenn ar bloavezhioù 1960 e voe ezel eus bodad kuzulerien ekonomikel Prezidant ar Stadoù-Unanet dindan Lyndon Johnson da gentañ ha tri bloaz gant Richard Nixon.
Ezel eo bet eus Akademiezh ar Skiantoù er Stadoù-Unanet.
Bet en deus Priz Nobel an Ekonomiezh e 1978.
E labourioù a laka en arvar teoriennoù an ekonomourien nevez-klasel hag a bled gant an doare poellek da zivizout. Goude bezañ diskouezet bevennoù an "dibaboù poellek" en deus lakaet en a-raok ar "poell argerzhadurel" (an argerzhadur a zo poellek, n'eo ket an disoc'h).
Kaset eo bet war du ar poell artifisiel (e-touez ar re gentañ o plediñ gant an danvez eo voe)ha gounezet en deus Priz Turing e 1975 asambles gant Allen Newel evit ar pezh en doa degaset d'ar stlennouriezh.
Mariee Sioux
Mariee Sioux, ganet e 1985, zo ur ganerez stadunanat.
Nicoletta Vallorani
Nicoletta Vallorani, ganet e 1959 en Offida, er Marche, zo ur skrivagnerez skiant-faltazi italianek.
Kelenn saozneg ha lennegezh saoznek a ra e Skol-Veur Milano. Pennadoù skridvarn he deus savet diwar-benn al lennegezh skiant-faltazi italianek hag ar skrivagnerezed skiant-faltazi. Kenlabouret he deus gant kelaouennoù evel Cosmo, La città e le stelle, Studi e ricerche sulla fantascienza, Ucronia.
Adalek ar bloavezhioù 1980 he deus skrivet romantoù ha dastumadoù danevelloù.
Opinion publique
Opinion publique zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1881.
Istor
Kentañ ma voe embannet a oa er pemdezieg Le Gaulois, d'an 21 a viz Meurzh 1881.
Ne voe ket adembannet e dastumad ebet a-raok embannadur al levr Maupassant, contes et nouvelles, gant ar Bibliothèque de la Pléiade (pajenn 1348) e 1974.
An danevell
An danevell n'eus nemet divizoù anezhi, kaozioù implijidi. Lazhet eo bet an tsar Aleksandr II, an tan zo bet en ur stal vras ...
Mike Pence
Michael Richard Pence, pe Mike Pence, ganet d'ar 7 a viz Even 1959 a zo ur politikour stadunanat ha bes prezidant gouarnamant Donald Trump. Bez e oa a-raok 50vet gouarnour stad Indiana. Republikan, Pence a oa bet dilennet en United States House of Representatives er bloavezh 2000.
En em ginnig a ra eñ evel un den "Kristen, mirour ha republikan [..] en urzh-se" ("I'm a Christian, a conservative, and a Republican, in that order,"
Harozed yaouankiz Mike Spence a oa John F. Kennedy ha Dr. Martin Luther King Jr.
Mennozhioù politikel
Mennozhioù politikel Mike Pence a zo reoù mirour.
Pa oa gouarnour stad Indiana e sinas kinnigoù lezenn pe e embannas mennozhioù strizh:
Lamprotornis iris
Lamprotornis iris (pe Coccycolius iris) zo ur spesad golvaneged bihan eus kerentiad ar Sturnidae.
Ar spesad nemetañ eo er genad Lamprotornis.
Annez
Bevañ a ra al labous e plaenennoù ha savanennoù Aod an Olifant, Ginea ha Sierra Leone.
Ael Moroni
Moroni zo un dudenn diazez evit teologiezh luskad "Sent an devezhioù diwezhañ". Adkavet e vez alies en tisaverezh hag en arzoù Mormon. Ouzhpenn Smith, tri den o doa embannet e oant bet test pe o doa gwelet an Ael Moroni e 1829.
Mouez Breiz
Mouez Breiz a oa ur gompagnunezh embann pladennoù er bloavezhioù 1960.
Peadar O'Donnell
Peadar O'Donnell, pe Peadar Ó Domhnaill en iwerzhoneg, a oa ur skrivagner hag ur stourmer politikel eus Iwerzhon.
Ganet e voe en un tiegezh iwerzhonegerien eus An Clochán Liath e kontelezh Dún na nGall d'an 22 a viz C'hwevrer 1893 ha mervel a reas d'an 13 a viz Mae 1986.
Saludos Amigos
Saludos Amigos (Salud deoc'h, mignoned) a zo ur film krenn saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Norman Ferguson (1902-1957).
Peadar O'Donnell
Ober a reas studioù e Dulenn ha mont da gelenner goude. Labourat a reas en enez Árainn Mhór ha neuze e tommas ouzh ar mennozhioù sokialour, dre ar sindikad Irish Transport and General Workers' Union (ITGWU, Ceardchumann Iompair agus Ilsaothair na hÉireann). Dont a reas da vezañ unan eus pennoù ar sindikad ha goude klask sevel un unvez eus an Irish Citizen Army ez eas e-barzh an Irish Republican Army (IRA). Kemer a reas perzh e Brezel dizalc'hted Iwerzhon (1919-1921).
Saludos Amigos
C'hwec'hvet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Bambi (e miz Eost 1942) hag a-raok The Three Caballeros (e miz Kerzu 1944).
Rannet eo etre pevar film berr :
Peadar O'Donnell
Goude feur-emglev Kerzu 1921 e savas a-du gant kostezenn ar re a oa enebet ouzh savidigezh ar Stad dieub ha da-heul e tremenas ul lodenn eus mare ar Brezel diabarzh en toull-bac’h. Harz-debriñ a reas neuze gant prizonidi all e-pad 41 deiz. Ur wech dieubet e voe oberiant er gostezenn Sinn Féin ha klask a rae heñchañ an emsav republikan war-zu ar sokialouriezh. Pennskrivagner ar gazetenn republican  An Phoblacht e voe.
E 1923, pa oa c’hoazh er vac’h, e voe dilennet da gannad en anv Sinn Féin e Dún na nGall. Met ne sichas ket er parlamant. Asambles gant un nebeud tud all e klaskas sevel strolladoù republikan, Saor Éire e 1931 hag An Chomhdháil Phoblachtach (Republican Congress) e 1934, met ne rejont ket kalz a verzh. E 1936 e kemeras perzh e Brezel diabarzh Spagn, a-du gant republikaned Talbenn ar Bobl, ha broudañ a reas Iwerzhoniz all da gemer perzh er stourm-se.
Goude ar bloavezhioù 1940 e pellaas diouzh ar politikerezh hag en em lakaat da skrivañ. Pennskrivagner ar gelaouenn lennegel The Bell e voe eus 1946 da 1954.
Ne skrivas nemet e saozneg, daoust ma oa an iwerzhoneg e yezh kentañ. Lod eus e skridoù a voe lakaet en iwerzhoneg gant Seosamh Mac Grianna, ur skrivagner anavezet mat gantañ.
Nicole de Blois
He buhez
Merc'h e oa da Charles de Châtillon, aotrou Avaugour, ha da Isabeau de Vivonne. Bez e oa ivez beskontez Limoges.
Dimeziñ ha bugale
E 1437 e timezas da Jean II de Brosse, kont Pentevr (1423-1482). Bugale o doe, hag en o zouez:
Ilha dos Frades
Ilha dos Frades zo un enezenn e stad Bahia, e Brazil, e-kreiz Bae an Hollsent.
Istor
Hervez ur vojenn lec'hel e teufe an anv eus un darvoudenn a c'hoarvezas da vare an trevadenniñ, pa voe lazhet daou vanac'h gant Amerindianed eus ar boblad Tupinambás a glaskent avielañ.
Mont di
Di ez eer adal an Enez Madre de Deus, war bagoù eus perzhier Paramana pe Ponta de Nossa Senhora, pe adal Salvador.
Berenike (merc'h Herodez Agrippa)
Berenike (28-?), anavezet ivez evel Julia Berenice, a oa ur briñsez yuzev, eus Jeruzalem, hag a voe karet gant an impalaer roman Titus.
Roud istorel
Brud a deuas dezhi adal an Azginivelezh, hag abalamour d'an doug a oa e-touez ar Romaned d'ar priñsezed eus ar Reter, evel Kleopatra, pe Zenobia diwezhatoc'h.
He buhez
Ganet e oa e 28 Merc'h e oa da Herodez Agrippa Iañ, roue Judea, and Cypros, Merc'h-vihan e oa da Aristobulus IV, a oa mab da Herodez Veur. C'hoar e oa da Herodez Agrippa II ha da Mariamne (ganet e 34) ha da Drusilla (ganet e 38). , Hervez Josephus o devoa ivez ur breur yaouankoc'h, Drusus, marvet bihanik. He zud a oa un darn eus Tierniez an Herodizien, a renas e provins Judaea etre 39 kent JK ha 92.
Addimeziñ a reas da vreur he zad, Herodez C'halkis, ha daou vab o doe: Berenicianus ha Hyrcanus. . Mervel a reas he fried e 48.
Neuze e chomas da vevañ e ti he breur Agrippa e-pad meur a vloaz, ken na addimezas da Polemon II Pontus, roue Cilicia, met tec'hel a reas eus e di.
Oberennoù
Abaoe ar XVIIvet kantved ez eus bet savet ur bern oberennoù diwar-benn he darempred gant Titus.
Hylonympha macrocerca
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.
Mandalay
Mandalay (e birmaneg : မန္တလေး, distaget []) eo an eil kêr vrasañ e Myanmar (Birmania). Kêr-benn rouantelezh Birmania eo bet.
Mariamne Iañ
Mariamne Iañ, anavezet ivez evel Mariamne an Hasmoneanez (marvet e 29 BCE) a oa eil pried Herodez Veur.
Mandalay
Emañ en norzh da Yangon, war lez reter ar stêr Irrawaddy. Poblet eo gant 1,225,553 a dud (hervez niveradeg 2014).
Hylonympha macrocerca
Annez
Brosezat eo ar spesad e hanternoz Venezuela, e ledenez Paria.
Mandalay
Sellet a reer ouzh Mandalay evel kreizenn sevenadurel ar vro ; ha kêr bennañ Birmania Uhel eo, war dachenn ar c'henwerzh hag an deskadurezh. Ul lodenn vat eus annezidi kêr zo tud deuet eus Yunnan, e Sina.
Mariamne Iañ
Hec'h anv zo skrivet Μαριάμη (Mariame) gant Josephus, met en embannadurioù e kaver daou m d'ober Mariamme. Goude se e troas da Mariamne, an anv boas bremañ. En hebreeg eo מִרְיָם, (Miriam),evel en anv biblek ordinal, hini Miriam, c'hoar Moizez hag Aaron).
Tiegezh
Mariamne a oa merc'h da Alexandros, an Hasmonean, ha dre-se e oa unan eus pennhêred diwezhañ Tiegezh hasmonean Judea.
C'hoar e oa Mariamne da Aristobulus III Judea. He zad Alexander Judaea, mab da Aristobulus II, a zimezas d'e geniterv Alexandra Maccabeus, merc'h d'e eontr Hyrcanus II, evit peurskoulmañ al lignezoù pennhêred adal Hyrcanus hag Aristobulus, but the inheritance soon continued the blood feud of previous generations, and eventually led to the downfall of the Hasmonean line. Dre eured he zud, Mariamne claimed Hasmonean royalty on both sides of her family lineage.
Oberennoù arzel
Kalz oberennoù zo bet awenet gant Mariamne hag he darempred gant Herodez Veur, abaoe amzer an Azginivelezh.
Asnelles
Asnelles a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
kantved
dilestrañ a reas milourion ar Rouantelezh-Unanet, Rejimant Dorset da gentañ, da 7 eur 25, ha Rejimantoù Devon ha Hampshire hag ar 47 Commando eus ar Royal Marines da heul. Goude emgannoù start ouzh an Alamaned e voe dieubet Asnelles en abardaevezh.
Monumantoù ha traoù heverk
.
Phlogophilus
Phlogophilus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1860 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Spesadoù
Daou spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika.
Standschütze Hellriegel M1915
Ar Standschütze Hellriegel 1915, a oa bet ur vindrailherez lijer aostriat-hungariat yenaet dre zour ha savet e-pad ar C'hentañ Brezel-bed met e stumm taolioù-arnod ha gant nebeut armoù savet.
Tro-dro d'ar Standschütze Hellriegel M1915
Dreistbrudet eo bet an Hellriegel M1915 gant ar c'hoari Battlefield 1.
North American Free Trade Agreement
North American Free Trade Agreement berraet e NAFTA, e brezhoneg  Emglev frankeskemm Norzh Amerika berraet e EFENA, a vez graet eus ur feur-emglev ekonomikel etre Stadoù-Unanet Amerika, Mec'hiko ha Kanada o krouiñ ur bloc'had etre tiriadoù an teir bro evit kaout eskemmoù ekonomikel aesaet. Ar feur-emglev a voe enaouet d'ar 1añ a viz Genver 1994.
Kemer a reas plas ar Canada–United States Free Trade Agreement, ur feur-emglev ekonomikel etre SUA ha Kanada (7 a viz Here 1987). Ouzhpennadurioù a zo bet d'an NAFTA: an North American Agreement on Environmental Cooperation (NAAEC) hag an North American Agreement on Labor Cooperation (NAALC).
Emsavadeg Zapatistat evel respont d'an NAFTA e Chiapas
An EZLN en devoa bet disklêriet brezel d'ar stad meksikan d'ar 1añ a viz Genver 1994, devezh enaouadenn an EFENA er Mec'hiko. Ar pal a oa difenn ar mennad 27 e bonreizh Mec'hiko o tifenn da werzhañ pe broadelaat douaroù ar gumuniezhoù indian dre ar vro hag a voe roet lamm dezhañ dre an NAFTA.
Kudennoù endro
Hervez ar Sierra Club, an NAFTA en ur reiñ lusk da eskemmoù bras dreist-holl da geñver an ezhporzhiadurioù madoù al labour-douar savet a-ratozh evit-se a roio un implij uheloc'h a zanvezioù diazez (eoul-maen...) kement ha produioù kimiek hag an ODG. An NAFTA en deus degaset saotradur ouzhpenn, evel e Mec'hiko gant meingleuzioù saotrus.
Beuzadegoù Naoned
Beuzadegoù Naoned zo beuzadegoù aozet gant ar gouarnamant gall etre miz Du 1793 ha C'hwevrer 1794 e Naoned. Miliadoù a dud, tud a Iliz dreist-holl, gwazed ha maouezed, met ivez bugale, a voe beuzet el Liger, dre ma krede d'an den kaset gant ar gouarnamant gall, Jean-Baptiste Carrier e oant enebet ouzh ar republik, ar stad nevez savet e Pariz. Miliadoù a dud a varvas er stêr a veze graet « kibell vroadel » anezhi gant Carrier, e-kerzh « badeziantoù republikan», emezañ.
Ar veuzerien
Daou rumm a oa anezhe:
Chicken Little (film, 2005)
Produet gant Walt Disney Feature Animation ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 30 a viz Here 2005 e Los Angeles (SUA). C'hwec'hvet film bevaat ha daou-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Home on the Range (e miz Meurzh 2004) hag a-raok Meet the Robinsons (e miz Meurzh 2007).
Mulan (film, 1998)
Mulan a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Barry Cook ha Tony Bancroft.
Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'ar 5 a viz Mezheven 1998 e Stadoù-Unanet Amerika. C'hwec'hvet film bevaat ha tregont ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Hercules (e miz Mezheven 1997) hag a-raok Tarzan (e miz Mezheven 1999).
Voyage de noce (Maupassant)
Voyage de noce zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1882.
Istor
Da gentañ e voe embannet e Le Gaulois an 18 a viz Eost 1882.
An danevell
Ur vaouez a gont he beaj-eured.
Un drame vrai
Un drame vrai zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1882.
Istor
Da gentañ e voe embannet e Le Gaulois ar 6 a viz Eost 1882.
An danevell
War ar maez, daou vreur a ra al lez da verc'h un amezeg. Hi a zibab an henañ. Eizhtez a-raok an eured, lazhet an danvez-pried gant un tenn fuzuilh. Ur bigrier zo bet tapet, met lezet da vont. E-kichen ar c'horf e oa un tamm paper ... .
Kêrioù Italia hervez an niver a dud enne
Amañ e kavor roll ar 137 kumun italian enne ouzhpenn 50 000 a dud o chom hervez an urzh war zigresk, diouzh ditour an Istituto nazionale di statistica (ISTAT, 31/12/2022).
The Great Mouse Detective
The Great Mouse Detective a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant an pevar filmaozer stadunanat Ron Clements, Burny Mattinson, Dave Michener, ha John Musker. Diazezet eo senario ar film diwar ar romant Basil of Baker Street, savet evit ar vugale gant ar skrivagnerez saoz Eve Titus (1905-1991) hag embannet e 1959.
Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 2 a viz Gouere 1986 e Stadoù-Unanet Amerika. C'hwec'hvet film bevaat warn-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h The Black Cauldron (e miz Gouere 1985) hag a-raok Oliver & Company (e miz Du 1988).
Baoule
Ar bobl Baoule (Ba Ou li) zo ur bobl eus Aod an Olifant, e-kreiz ar vro, en-dro da gêrioù Bouaké ha Yamoussoukro, anezho un 23 % eus ar boblañs (3 943 667 a dud), da lavarout eo pobl vuiañ ar vro dirak ar Bétés (da eil) hag ar Senoufos (da drede). Ur skourr eus ar bobl Akan int, a orin eus Ghana. Deuet int d'o bro nevez en, renet gant o rouanez Abla Pokou. Dont a rafe o anv, Baoulé, eus an aberzh graet gant ar rouanez Pokou, eus ur mab dezhi evit treuziñ ur stêr pa oant o tec'hel eus Ghana : ba ou li (marv eo ar bugel). Aet e oant neuze da chom entre ar stêrioù Bandama ha Comoé.
Banville
Banville a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Caserta
Caserta zo ur gêr eus mervent Italia, kêr-benn proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Notes d'un voyageur
Notes d'un voyageur zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1884.
Istor
Kentañ ma voe embannet a oa er pemdezieg Le Gaulois ar 4 a viz C'hwevrer 1884.
An danevell
Ur veaj en tren eus Marseille da Menton.
Notennoù ha daveennoù
.
Le Condamné à mort (Maupassant)
Istor
Ne voe ket adembannet e dastumad ebet, evel an holl re all hogozik, a-raok embannannadur  Maupassant, contes et nouvelles, Bibliothèque de la Pléiade e 1974,.
An danevell
Un den a lazh e wreg e Monaco, ha kondaonet eo d'ar marv.
Smeshariki
Smeshariki (Смешарики en rusianeg) zo un abadenn skinwel evit ar vugale skignet e Rusia abaoe 2004.
La Toux
La Toux zo un danevell gant Guy de Maupassant, en 1883.
Div blac'h
Div blac'h zo un daolenn graet e 1894 gant al livourez c'hall Berthe Morisot. Miret eo an oberenn e Washington DC, er Phillips Collection.
Emgann Tarawa
Emgann Tarawa a voe stourmet war talbenn Meurvor Habask an Eil Brezel-bed etre an 20 ha 23 a viz Du 1943. An emgann a voe stourmet war atoll Tarawa en inizi Gilbert. Ul lodenn e oa eus an oberiadur-brezel Galvanic, aloubadenn an inizi Gilbert gant luioù Stadoù-Unanet Amerika. E-tro 6400 den, Japaniz, Koreaned, ha Stadunaniz a voe lazhet e-pad an emgann, darn anezho war enezennig Betio.
Salerno
Salerno (Salierno e napolitaneg) a zo ur gêr eus Italia, kêrbenn proviñs Salerno, e rannvro Campania.
Surprise
Surprise (souezhadenn, tapadenn) zo anv gallek ha saoznek meur a dra.
Menezioù Kaokaz
Evit ar rannved politikel: gwelet Kaokaz. <HR noShade> Ar C'haokaz (კავკასიონი, Kavkasioni, e jorjieg, Кавказ/Kafkás e ruseg) zo menezioù en em astenn etre ar Mor Du ha Mor Kaspia. Ur rannved douaroniel ha politikel eo ivez (gwelet Kaokaz).
Orin an anv
Dont a ra an anv "Kaokaz" eus ar ger gresianek "kaukasos". Krediñ a reer e teu ar ger gresianek eus ur ger iranek kozh "kapkah", a dalveze "menez bras", pe eus ur ger hittitek "kazkaz" a oa anv ur bobl o vevañ war ribl ar Mor Du. Displegadurioù all zo bet roet d’an anv c’hoazh.
Kaokaz Bras ha Kaokaz Bihan
Kaokaz a ranner peurvuiañ e div lodenn : Kaokaz Bras ha Kaokaz Bihan. Alies pa lavarer Kaokaz ne reer anv e gwirionez nemet eus Kaokaz Bras. Ar C’haokaz Bras en em astenn a-hed ouzhpenn 1100 km, hag a-dreuz 180 km. E gernioù uhelañ a dap 4000-5000 m, a-hed un aradennad ledet etre Sotchi, war aod ar Mor Du, ha Bakou, kêr-benn Azerbaidjan, war ribl Mor Kaspia. Ar menez Elbrous eo ar menez uhelañ (5642 m), ha sellet a reer outañ evel ar menez uhelañ en Europa. Ar C’haokaz Bras a ranner e teir lodenn : hini ar c’hornôg, etre ar Mor Du hag an Elbrouz, hini ar c’hreiz, etre an Elbrous hag ar menez Kazbek, hag hini ar reter, er reter d’ar menez Kazbek.
Dendrocitta formosae
Dendrocitta formosae a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Corvidae.
Menezioù Kaokaz
Kaokaz Bras ha Kaokaz Bihan
Ar C’haokaz Bras a lakaer peurvuiañ da vezañ an harzoù etre Azia hag Europa.
Ar C’haokaz Bihan zo kenstur mui pe vui gant ar C’haokaz Bras, nemet emañ pelloc’h er c’hreisteiz, en hanternoz da Armenia. Liammet eo ouzh ar C’haokaz Bras gant menezioù Likhi, un aradennad venezioù a dreuz kreiz Jorjia. Ar menez Gyamysh eo ar gern uhelañ (3 724 m).
Dendrocitta formosae
Boued
Hollzebrer eo ar spesad : bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt ha divellkeineged all koulz ha greun, had, hugennoù, ploged, stlejviled bihan, sun-bleuñv ha vioù.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ :
Salerno (disheñvelout)
Salerno zo anv ur gêr eus Italia, hag un anv-tiegezh.
Verlaine (kanaouenn, Charles Trenet)
Verlaine a zo ur ganaouenn c'hallek savet an ton anezhi gant Charles Trenet (1913-2001).
Sonenrollet e voe en ur studio eus Pariz gant ar c'haner-sonaozer gall d'an 31 a viz Genver 1941, eilet gant an izili eus al laz-seniñ Jazz de Paris renet gant ar soner saksofon Alix Combelle (1912-1978). Embannet (DF 2800) hag adembannet (BF 217) e voe e Frañs gant Columbia Recods dindan stumm ur bladenn fonografek hag a zouge un titl all, Terre.
Ar gerioù
Silañ a reas gerioù, dibunet gantañ, tennet eus ur barzhoneg all (Le ciel est par-dessus le toit, dastumad Sagesse, miz Du 1880) gant Verlaine ivez : « Cette paisible rumeur-là » « Vient de la ville ».
Tabut
Kenkent ha penn-kentañ 1941 e oa kroget ar gelaouenn eus an tu dehou pellañ Le Réveil du peuple da dagañ Charles Trenet, dindan bluenn he c'hrouer ha rener Jean Boissel (1891-1951) peurvuiañ, en abeg ma vije « Trenet » un anagramm da « Netter », un anv yuzev sañset.
Ne ehanas ket an tagadennoù pa zeuas e-maez Verlaine : [http://motsaiques.blogspot.com/2009/03/p-86-en-1941-interdire-trenet-de-verser.html Après les délires antisémites du directeur Boissel, le "Radioteur" du Réveil du Peuple accuse Trenet de "meurtre" ... perpétré sur Verlaine ! el lec'hienn Mo(t)saïques.] a c'helljod lenn en embannadur an 31 a viz Genver 1941.
Taekwondo
An Taekwondo zo un arz brezel hag ur sport emgannañ deuet eus Korea. Implijet e vez kalz an taolioù-troad en taekwondo. Ijinet e oa bet er bloavezhioù 1940-1950 gant arzourien brezel eus Korea. Ar re-se a oa bet desket mat war arzoù brezel evel ar c'harate, arzoù brezel Sina, met ivez war arzoù brezel hengounel Korea evel an Taekkyeon, Subak ha Gwonbeop. An aozadur koshañ o ren an taekwondo eo ar C'horea Taekwondo Association (KTA), savet e 1959 dre ur striv unvaniñ gant an nav c'h-kwan, pe skolioù arz brezel diazez e Korea.
Allosaurus
Allosaurus zo ur Genad dinosaored Theropoda en deus bevet etre 155 ha 145 milion a vloavezhioù zo, er Kimmeridgian hag er Titonian (Juraseg uhel ), er pezh zo hiziv Norzhamerika hag Europa. Allosaurus a oa badezet gant Othniel Charles Marsh e 1877. Dont a ra e anv eus an henc'hresianeg « stlejvil » ha « disheñvel ». Emañ e-touez an dinosaored Theropoda dizoloet ar re studiet hag anavezet ar gwellañ. Brudet eo e anv ivez abalamour ma'z eo unan eus an dinosaored a weler ar muiañ er filmoù hag en teulfilmoù.
Olinda
thumb|260px|Sede pelec'h emañ Olinda e stad [[Pernambuco]] Olinda zo ur gumun eus Brazil war aod biz stad Pernambuco.
Recôncavo
thumb|300px|Kartenn ar Baía de Todos os Santos Ar Recôncavo eo anv ar vro en-dro da Bae an Hollsent e stad Bahia e Brazil.
Kêrioù
''
Setu anvioù kêrioù ar Recôncavo : Amargosa, Aratuípe, Brejões, Cabaceiras do Paraguaçu, Cachoeira, Castro Alves, Conceição do Almeida, Cruz das Almas, Dom Macedo Costa, Elísio Medrado, Governador Mangabeira, Itatim, Jaguaripe, Jiquiriçá, Laje, Maragogipe, Milagres, Muniz Ferreira, Muritiba, Mutuípe, Nazaré, Nova Itarana, Salinas da Margarida, Santa Terezinha, Santo Amaro, Santo Antonio de Jesus, São Felipe, São Felix, São Miguel das Matas, Sapeaçu, Saubara, Ubaíra, Varzedo.
Clytolaema rubricauda
Clytolaema rubricauda a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Clytolaema an hini eo.
Anvet e voe Trochilus rubricauda (kentanv) da gentañ-penn (e 1783) gant an evnoniour izelvroat Pieter Boddaert (1733-1795).
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.
Benvegad troazhañ
Ar benvegad troazhañ eo ar benvegad a brodu, a stok hag a skarzh an troazh hag a servij, dre-se, da buraat ar gwad. Servijout a ra ivez d'an organeg da derc'hel stabil e gementad a dour, holenoù, fosfat ha kalkiom. En den emañ er benvegad troazhañ an organoù da heul : div lounezh, div san-droazh, ar c'hwezigell, ar c'han-troazh ha div gigenn.
Red an troazh
Al lounezh, stumm ur favenn dezhi, zo war-dro 150g a bouez enni ha 12cm he hirder. Div lounezh zo er c'horf padal unan zo trawalc'h evit seveniñ kefridi ar benvegad. Ar gwad a erru enni dre dalmerenn al lounezh ha silet e vez gant an nefronoù. Ar gwad puraet a ya kuit dre wazhienn al lounezh hag an troazh, dilerc'hioù ennañ, dre ar san-droazh betek ar c'hwezigell. Skarzhet eo an troazh diouzh ar c'hwezigell dre ar c'han-troazh hag a c'hell, a-drugarez da gigennoù, kontrolliñ red an dourenn eztaolet diouzh ar c'horf.
Vicente Aranda
thumb|Vicente Aranda e miz Here [[2011.] Vicente Aranda Ezquerra, bet ganet d'an 9 a viz Du 1926 e Barcelona (Katalonia), a zo ur filmaozer spagnol.
E 1992 e tapas Priz Goya ar gwellañ filmaozer evit e film Amantes (aet da wellañ film 1991 war un dro).
Quipapá
Quipapá zo ur gumun eus Brazil e gevred stad Pernambuco, a-stok ouzh stad Alagoas.
Ouricuri
Ouricuri zo ur gumun eus Brazil e kornôg stad Pernambuco, a-stok ouzh stad Piauí.
Quixaba
Quixaba zo anv meur a lec'h e Brazil.
Lettre d'un fou
Lettre d'un fou zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1885.
An danevell
Un den a gred emañ o treiñ foll a skriv ul lizher d'e vedisin.
Lamprotornis
Lamprotornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1820 gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged warn-ugent a ya d'ober ar genad :
Gysbert Japiks
Gysbert Japiks pe Japicx (1603–1666) a oa ur skrivagner frizek eus an Izelvroioù.
Ganet e voe Gysbert Japiks e Boalsert, e Friz, hag er gêriadenn-se e tremenas ar braz eus e vuhez, o labourat evel mestr-skol. Eno ivez e varvas e 1666, gant ar vosenn. Ouzhpenn ar frizeg hag an nederlandeg, e ouie saozneg ha latin. Ober a reas ur yezh lennegel eus e yezh-vamm, ar frizeg, dre e skridoù. E 1640, d’an oad a 37 vloaz, e embannas e levr brudetañ Friesche Tsjerne (a vefe skrivet Fryske Tsjerne bremañ). Goude e varv e voe embannet barzhonegoù all savet gantañ, dindan an titl Friesche Rymlerye (1668).
Varjota
Varjota zo ur gumun eus Brazil e gwalarn stad Ceará.
Gysbert Japiks
Ur priz, Gysbert Japicxpriis, a vez roet bep daou vloaz gant gouarnamant proviñs Friz d’un oberenn lennegel savet e frizeg.
Quixaba (Pernambuco)
Quixaba zo ur gumun eus Brazil e gevred stad Pernambuco, a-stok ouzh stad Ceara a zo en hanternoz dezhi.
Colombiers-sur-Seulles
Colombiers-sur-Seulles a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Le Bûcher
Le Bûcher zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1884.
Istor
Kentañ ma voe embannet a voe e Le Figaro ar 7 a viz Gwengolo 1884.
Malades et médecins
Malades et médecins zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1884.
Istor
Kentañ ma voe embannet a voe e Gil Blas an 11 a viz Mae 1884, ha sinet "Maufrigneuse". .
Adelomyia melanogenys
Adelomyia melanogenys a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Adelomyia an hini eo.
Anvet e voe Trochilus melanogenys (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant al loenoniour breizhveuriat Louis Fraser (?-?)..
Gwel eus porzh an Oriant
Ar Gwel eus porzh an Oriant zo un daolenn livet gant al livourez c'hall Berthe Morisot (1841-1895), e 1869, ha miret en National Gallery of Art, e Washington DC.
Guanabara
Guanabara zo un anv-lec'h eus Brazil :
Orobó
thumb|260px|Sede pelec'h emañ Orobó e stad [[Pernambuco]] Orobó zo ur gumun eus Brazil e biz stad Pernambuco, a-stok ouzh stad Paraíba.
Guanabara
Hag ivez :
Bazenville
Bazenville a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bered ar C'hommonwealth: Ryes War Cemetery, Bazenville
Marvet e oant e 1944 e-pad Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed Digoret e voe ar vered d'an 8 a viz Even 1944, daou zevezh goude Dilestradeg Normandi ,.
American Dad!
American Dad! (Tad stadunanat !) a zo ur abadenn skinwel tresadennoù-bev stadunanat evit an oadourien krouet gant Seth MacFarlane, Mike Barker ha Matt Weitzman evit Fox Broadcasting Company hag a vez skignet abaoe ar 1añ a viz Here 2005.
Commes
Commes a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Lamprotornis caudatus
Lamprotornis caudatus zo ur spesad golvaneged e-touez kerentiad ar Sturnidae.
Boued
Hollzebrer eo ha bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh dreist-holl.
Emgann koad Belleau
Emgann koad Belleau (saozneg: Battle of Belleau Wood, alamaneg: Schlacht im Wald von Belleau) a voe stourmet etre ar 1añ hag ar 26 a viz Even 1918, e-pad argadenn hañv alaman ar C'hentañ Brezel-bed. An emgann a oa bet stourmet e-kichen Belleau, nepell diouzh ar stêr Marne e Bro-C'hall.
En un tu e oa ar 2nd ha 3rd Division (renet gant ar Major Jeneral Omar Bundy) gant nerzhioù gall ha saoz. En tu all e oa un hollad unvezioù alaman eus an 237vet, 10vet, 197vet, 87vet, hag 28vet Divizionoù. An emgann feuls-taer a zo deuet da vezañ un elfenn diazez eus sevenadur, istor hag enorioù korfad an United States Marine Corps.
Judea
Proviñs Judea
Niterói
Niterói zo ur gêr eus Brazil, e stad Rio de Janeiro, war aod Bae Guanabara. 497.893 a dud zo o chom enni, hervez a zo bet niveret e 2016.
Le Legs (Maupassant)
Le Legs zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1884.
Istor
Kentañ ma voe embannet a voe e Gil Blas an 23 a viz Gwengolo 1884.
Psyché (Morisot)
La Psyché zo ul livadur gant Berthe Morisot e 1876.
Lenn
.
Boa Viagem
Boa Viagem zo un anv-lec'h portugalek hag a gaver e Brazil.
Gerdarzh
Dont a ra eus unan eus anvioù ar Werc'hez Vari, Nossa Senhora da Boa Viagem, enoret en Belo Horizonte, kêr-benn Minas Gerais.
George Métivier
George Métivier (29 Genver 1790 – 23 Meurzh 1881) a oa ur barzh eus Gwernenez, a seller outañ a-wechoù evel "barzh broadel" an enez. Skrivañ a rae e normaneg Gwernenez, pe gwernenezeg. E-touez e oberennoù emañ ar Rimes Guernesiaises embannet e 1831.
Ganet e voe e Saint Pierre Port, kêr-benn an enezenn, mab-bihan d'ur pastor protestant gall, harluet en Izelvroioù da gentañ hag e Gwernenez da c'houde. Studioù medisinerezh a reas ar paotr yaouank e Bro-Saoz hag e Bro-Skos, met ne zeuas ket da vezañ medisin. Gouestlañ a reas e vuhez d'al lennegezh ha da studi yezh an enezenn. Embannet e voe e varzhonegoù e kelaouennoù Gwernenez hag e stumm levrioù.
Treiñ a reas Aviel Mazhev e gwernenezeg, e gwerzennoù, evit ar priñs Louis-Lucien Bonaparte, a yeas da weladenniñ Gwernenez e 1862. Darempred en deveze ivez gant Robert Pipon Marett ("Laelius"), ur barzh eus Jerzenez.
Embann a reas ur geriadur, anvet Dictionnaire Franco-Normand e 1870, ha sevel a reas un doare-skrivañ unvan evit ar gwernenezeg.
Rio Ipanema
Ar Rio Ipanema zo ur stêr eus Nordeste Brazil. Eieniñ a ra en Alagoas ha tremen dre Pernambuco ma ya da gemberiñ gant ar Stêr São Francisco.
Le Rendez-vous (Maupassant)
Le Rendez-vous zo un danevell c'hallek, ggant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, en 1889.
Istor
Embannet e oa bet e L'Écho de Paris ar 23 a viz C'hwevrer 1889, ha goude en dastumad La Main gauche, e 1889.
An danevell
Ur gontez he deus un emgav gant he serc'heg.
Tel qu'il est
Tel qu'il est zo ur ganaouenn c'hallek savet e 1936 gant Maurice Alexander (1902-1980) (evit an ton, doare tango), ha Charlys (1896-1955) & Maurice Vandair (1905-1982) (evit ar son).
Krouet e voe gant Fréhel da gentañ-penn hag adkanet gant un toullad mat a arzourien all, Annie Cordy, Lucienne Delyle, Nancy Holloway, Georgette Plana ha Renaud en o zouez.
Corvus splendens
Corvus splendens a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Corvidae.
Boued
Hollzebrer eo ar spesad : bevañ a ra diwar amprevaned (ha divellkeineged bihan all), bronneged bihan, greun, had, ploged, stlejviled bihan ha vioù. N'eo ket ral e welet klask e voued e-touez an dilerc'hioù.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ en Azia :
Capito dayi
Capito dayi a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Capitonidae.
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus lodenn greisteiz Amazonia Brazil da vBolivia ha kornôg-kreiz Mato Grosso.
The Trump Organization
The Trump Organization (bet Elizabeth Trump & Son a-raok) a zo un aozadur prevez evit merañ embregerezhioù lies Donald Trump, diazezet er stadoù Unanet Amerika, un obererezh etrebroadel a vez ganti, diazezet eo en Trump Tower e-kreiz Manhattan, New York City. Kavet e vez eno aferioù ha postoù arc'hant Donald Trump. Donald Trump en doa bet labouret evit an aozadur Elizabeth Trump & Son pa oa o studiañ e skol-veur Pennsylvania, hag e 1968 e krogas gant labourat evit an embregerezh. E 1971 e oa e-penn an aozadur, unan eus e obererezhioù kentañ a voe da gemm anv an aozadur evit an hini The Trump Organization.
Ivanka Trump
Ivanka Trump eo besprezidantez an Trump Organization. E-penn eo he da skourr an ostalerioù hag ar glad.
Psyché
Psyché (Psiche pe Psic'he e brezhoneg) zo anv meur a oberenn c'hallek.
Orin
Diwar anv Psiche, e mojennoù kozh Hellaz.
Devezh hañv
Devezh hañv zo un daolenn gant al livourez c'hall Berthe Morisot e 1879 ma weler div vaouez yaouank en o c'hoazez en ur skafig er Bois de Boulogne e Pariz Hiriv emañ en National Gallery, e Londrez pa'z eo bet roet d'ar mirdi gant Hugh Lane. Laeret e oa bet en Tate Gallery gant daou studier iwerzhonat e-keit ma oa bet diskouezet eno, abalamour d'al Lane Bequest. Lezet e voe e kannati Iwerzhon, ha distroet d'ar mirdi orin. .
Tagadenn dibunadeg vilourel Ahwaz
Tagadenn dibunadeg vilourel Ahwaz zo ur gwalldaol a oa bet d'an 22 a viz Gwengolo 2018 en Ahwaz, rn Iran. E-pad un dibunadeg soudarded evit lidañ ar brezel Iran-Irak, pevar sponter gwisket gant dilhad soudard o deus lazhet 25 den. E-touez ar re lazhet e kaver Gwarded ar Reveulzi Islamek met ivez trevourien a oa oc'h arvestiñ an dibunadeg.
Ar gwalldaol gwadusañ e voe en istor ar vro abaoe gwalldaol emlazh Chabahar e 2010. Ur gemennadenn gant ar Stad Islamek a oa bet embannet met hervez gouarnamant Iran, ar gwalldaol ne oa ket bet graet gant ar strollad-se. Disrannourien arab a vefe a-dreñv hervezo.
Metropolenn
Ur vetropolenn (adal metropolis e Gresianeg ha metropolis e Latin) pe meurgêr pe mammgêr a vez graet eus ur gêr vras, an hini pouezusañ eus ur rann-vro pe eus ur vro. Emañ e-penn un tiriad dre an nerzh ekonomikel, sevenadurel ha politikel kreñv a vez kreizennet eno. Ouzhpenn da-se an niver a annezidi uhel a zegas ur galloud sujañ war peurrest an tiriad tro-dro.
Enez Boa Viagem
Enez Boa Viagem pe Enez ar Veaj Vat (Ilha da Boa Viagem e portugaleg) zo un enezenn e bae Guanabara, e kêr Niterói, e stad Rio de Janeiro, e Brazil.
Metropolenn
N'eo ket dre ret kêrbenn ur vro evel New York hag a vez ar vetropolenn vrashañ er Stadoù Unanet padal eo Washington ar gêrbenn.
Daniel Kahneman
Daniel Kahneman, ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1934 e Tel Aviv, a zo ur psikologour (psikologiezh anaoudel peurgetket) hag ekonomour amerikan hag israelian. Kelenner emeritus e Skol-veur Princeton eo.
Metropolenn
Gant ur sell ledanoc'h, ur vetropolenn a vez graet eus ul lec'h o kreizenniñ un obererezh, evel Berlin mammgêr ar stil pe Los Angeles meurgêr ar sinema. Tokyo a zo brudet evit bezañ metropolenn ar sezoù sokial (tiez bank, embregerezhioù bras pe embregerezhioù treuzvroadel).
Enez Boa Viagem
Abaoe ar bloavezhioù 1970 eo stag ouzh an douar-bras gant ur pont.
Daniel Kahneman
Kuitaet o doa e dud Lituania e penn kentañ ar bloavezhioù 1920 evit dont da Frañs.
Metropolenn
Gant ur skeul bihanoc'h e vez kaoz eus regiopolis: kreizennoù kêriekaet gant ar memes doare desach a vez adkavet gant ar vetropolennoù brasoc'h met gant ul live lec'hel en ur rann-vro, krouet eo bet an termenadur-se er bloavezh 2006.
Daniel Kahneman
Tremenet en deus e vugaleaj e Pariz. Deuet eo a-benn ar familh Kahneman da chom kuzh e-pad an Eil Brezel-bed. Mervel a reas an tad e 1944 diwar an diabet. E 1946 e tivizas ar familh mont da Balestina da chom.
Metropolenn
Ar bedeladur
E-kreiz liammoù ar bedeladur e vez ar vetropolennoù. Ar bedeladur, ul lusk enframmidigezh etrebroadel savet adal eskemmoù dre ar bed a-fed mennozhioù, luskadoù arc'hant pe marc'hadourezhioù ha sevenadur a implij ar vetropolennoù evel lec'hioù kreizenniñ al luskoù eskemm.
Daniel Kahneman
E 1954 en doe Daniel Kahneman e ziplom eus Skol-veur Hebraek Jeruzalem gant psikologiezh da zanvez pennañ ha matematikoù da eil.
Ober a reas e amzer-soudard e servij psikologiezh arme Israel a-raok mont da Skol-veur Kalifornia e Berkeley da studiañ psikologiezh. Doktor e voe e 1961.
Metropolenn
Istor
Kêrioù lies a oa bet krouet gant sevenadurezhioù hen a zo bet gwelet evel metropolennoù bedel ha pouezus o marevezh istorel, dre an niver a annezidi dreist-holl hag o liammoù gant ar bed. Ul lod eus ar vetropolennoù hen-se o deus bet dreistbevet betek an deiz-ha-hiziv hag a chom e-touezh ar c'hêrioù chomet anneziet ar pellañ en istor Mab-Den.
Daniel Kahneman
Kelenner "gweladenner" eo bet e Skol-veur Michigan e 1965-66 hag e Cambridge e 1968-69. E 1968-69 eo bet imbourc'her er Center for Cognitive Studies ha mestr-prezegenner war ar psikologiezh e Skol-veur Harvard.
Verlaine (disheñvelout)
Verlaine zo un anv-den hag un anv-lec'h gallek.
Metropolenn
Istor
En ur implij muzulioù modern, Roma, a zo gwelet evel ar c'hentañ metropolenn o vezañ bet tizhet ur milion a anneziad tro ar bloavezh 1 hag o kaout peuraozadurioù tisaverezh chomet distremen e-pad kantvedoù.
Daniel Kahneman
D'ar c'houlz-se e krogas da genlabourat gant Amos Tversky. E 1977-78 edont o daou er Center for Advanced Studies on Behavioral Sciences e Standford.
Metropolenn
Dielfennadur ur vetropolenn
Meur a vuzul a vez implijet evit gouzout douats hag ur gêr a vez ur vetropolenn pe get:
Coracina
Coracina a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Dont a ra e anv eus ar ger gresianek "κορακῖνος" a dalv kement ha bran vihan.
Daniel Kahneman
E 1978 e kuitaas Skol-veur Hebraek Jeruzalem evit hini Kolombia Vreizhveuriat (British Columbia). Mont a reas Amos Tversky da Standford memes bloaz.
Etre 1971 ha 1979 o deus skrivet seizh pennad asambles o sevel ar pezh a voe anvet "teorienn ar pellweladoù" (prospect theory) a zegasas ar Priz Nobel da Zaniel Kahneman. Danvez o labour a oa al liammoù etre skiantoù an emzalc'hioù hag an dibaboù ekonomikel (behavior economics); al liammoù etre klask an eurvad (hedonism) hag ekonomiezh ivez.
Richard Thaler a labouras ganto hag a gemeras harp war o labourioù evit skrivañ Toward a Positive Theory of Consumer Choice (War du un deorienn pozitivel eus dibaboù ar bevezer) e 1980.
Skrivet en deus Daniel Kahneman daou bennad gant Anne Treisman, e wreg abaoe 1978, e 1982.
Mervel a reas Amos Tversky e 1996.
E 2002 e voe roet Priz Nobel an Ekonomiezh da Zaniel Kahneman.
Coracina
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged warn-ugent a ya d'ober ar genad :
Rummatadur
E 2010 e voe embannet er Journal of Biogeography disoc'h al labourioù kaset da benn gant ur skipailh skiantourien : dre-se e tivizas an International Ornithologists' Union (IOC) diblasañ c'hwec'h spesad hag a oa er genad kent — fimbriata, melanoptera, melaschistos, newtoni, polioptera ha typica — d'ar genad Lalage.
Esquay-sur-Seulles
Esquay-sur-Seulles a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Eubucco bourcierii
Eubucco bourcierii a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Capitonidae.
Crépon (Calvados)
Crépon a zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Eubucco bourcierii
Anvet e voe Micropogon Bourcierii (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861) : dougen a ra anv an evnoniour gall Jules Bourcier (1797-1873) a voe koñsul Bro-C'hall en Ecuador e 1849-50.
Lamprotornis pulcher
Lamprotornis pulcher a zo ur spesad golvaneged trovanel e-touez kerentiad ar Sturnidae.
Claudette Colvin
Claudette Colvin, ganet d'ar e Montgomery, Alabama, a oa ur stourmerez evit ar gwirioù keodedel en Alabama hag e SUA
Lamprotornis pulcher
Annez
Kavout a reer al labous er Sahel, eus Eritrea da Senegal.
Crépon (Calvados)
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|An tour-iliz
Eubucco bourcierii
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh, bananez en o zouez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ e Kreiz ha Suamerika :
Claudette Colvin
Karr ebet n'o doa he zud ha war he zroad ec'h ae d'ar skol. D'an, ha hi en he 15 vloaz, e savas er bus, e Montgomery, da zistreiñ eus ar skol d'ar gêr, dirak ar memes arsavlec'h evel Rosa Parks un toullad mizioù goude, ha mont da azezañ. Ha setu pevar den gwenn o sevel e-barzh. Hag ar bleiner kenkent da c'hourc'hemenn dezhi ha da dri den du all da sevel.
Lazhadeg Wounded Knee
Lazhadeg Wounded Knee a c'hoarvezas d'an 29 a viz Kerzu 1890 e-kichen Čhaŋkpé Ópi Wakpála (Wounded Knee Creek), e South Dakota, er Stadoù-Unanet, pa voe lazhadeget ouzhpenn 200 den gant ur rannarme eus ar Stadoù-Unanet — etre 150 ha 300 den lazhet, hervez a ouzer — anezho merc'hed ha bugale dreist-holl eus poblad amerindian al Lakotaed.
Crépon (Calvados)
Monumantoù ha traoù heverk
Nijourion e oant er Royal Air Force. Mervel a rejont d'an 10 a viz Even 1944 e-doug Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.
Claudette Colvin
Dre ma nac'has Claudette leuskel he sez er bus gant un den gwenn, kontrol d'al lezennoù a embanne an disrann gouennoù e karbedoù foran, e voe skouarnataet, bountet er-maez gant poliserien, ha harzet. Lavarout a reas Claudette Colvin ne oa ket bet doujet d'he gwirioù. Bac'het e voe, ha tamallet dezhi bezañ kunujennet ar boliserien.
Nav miz goude, d'ar 1añ a viz Kerzu 1955, eo Rosa Parks a voe harzet dre m'he devoa graet kemend-all.
Ar Pesk Aour
thumb|right|200px|Pajenn gentañ golo Ar Pesk Aour. Ar Pesk Aour zo ur romant troet e brezhoneg gant Roparz Hemon diwar an oberenn c'hallek savet gant Paol Feval e 1863.
Watse Cuperus
Watse Cuperus (30 a viz Meurzh 1891 e Blija - 25 a viz Eost 1966 e Ljouwert) a oa ur skrivagner eus Friz, en Izelvroioù. Skrivet en deus, e frizeg, komz-plaen, levrioù evit ar vugale ha pezhioù-c'hoari. E oberenn anavezetañ eo De gouden tried ("An neudenn aour"), e teir levrenn (1941-1950).
Ar Pesk Aour
Kant tri-ugent pajenn hag un nebeud skeudennoù gant ar Breizhad Robert Micheau-Vernez ennañ e oa deuet er-maez al levr e 1942, embannet gant Ti-Moulerezh Kreiz Roazhon.
Iguaçu
Gerdarzh
Un anv gwaraniek eo, diwar ar gerioù i, dour, ha guazu, ledan.
Ar Pesk Aour
Un doare divyezhek (brezhoneg-galleg) a zo bet embannet gant André Soubigou Impression d'Arts (ASIA) e 2011, bet adlennet an destenn vrezhonek gant Pierrette Kermoal.
Watse Cuperus
Gant an anv-pluenn Bauke van Skeanebûrren en doa skrivet er gazetenn Friesch Dagblad. Adalek 1934 en doa skrivet dindan e anv gwir.
Iguaçu
Stêrioù
Div stêr zo anvet Rio Iguaçu e Brazil :
Watse Cuperus
Protestant e oa, ha merket-don eo e skridoù gant e gredennoù. Bepred en deus stourmet evit kevatalded gwirioù an holl dud.
Banniel Kroatia
Teir bandenn gevatal a-blaen a zo ouzh ober banniel Kroatia, hag a adkemer en un urzh all al livioù panslav (glas, gwenn ha ruz, lakaet a-blaen), gant ardamezioù ar vro er c'hreiz.
Iguaçu
Kumunioù
hag ivez
Watse Cuperus
A-hed e vuhez e vevas e kêriadennoù bihan, e Blija, Westernijkerk ha Marrum. Mervel a reas gant an diabet e 1961 e Ljouwert, kêr-benn Friz.
Banniel Kroatia
1:2 eo ar c'henfeur war zouar, ha 2:3 war vor.
An diazez a oa c'hoazh en implij gant ar renadoù a oa a-raok ar republik a-vremañ.
Paradise Cay
Paradise Cay (distaget: ) a zo ur gêr eus Stadoù-Unanet Amerika, en Kalifornia.
Simon Yates (marc'hhouarner)
Simon Philip Yates, ganet d'ar 7 a viz Eost 1992, zo ur marc'hhouarner saoz. Ezel eo eus ar skipailh Mitchelton–Scott. Breur gevell Adam Yates eo, hag a vez o redek er memes skipailh.
Jim Meskimen
James Ross "Jim" Meskimen ganet e Los Angeles (Kalifornia), e Stadoù-Unanet Amerika, d'an 10 a viz Gwengolo 1959, a zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Iguazú
Iguazú zo un anv hag a gaver e lec'hanvadurezh Arc'hantina, hag a gaver en hini Brazil ivez, skrivet Iguaçu neuze.
Comprehensive Economic and Trade Agreement
Comprehensive Economic and Trade Agreement berraet e CETA a vez graet eus ur feur-emglev ekonomikel evit ur c'henwerzh frankoc'h etre Kanada hag Europa. Ur wech enaouet e roio lamm da 98% eus an taosoù etre Kanada hag Europa.
Yguazú
Yguazú (río Yguazú e spagnoleg) zo ur stêr eus Paraguay e departamantoù Caaguazú hag Alto Paraná. Adstêr eo d'an Acaray entre distrigoù Hernandarias ha Ciudad del Este.