cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Veniliornis spilogaster
Anvet e voe Picus Spilogaster (kentanv) da gentañ-penn (e 1827) gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, eus gevred Brazil da c'hevred Paraguay, Uruguay ha biz Arc'hantina.
Saints Row (heuliad c'hoarioù video)
Saints Row a zo un heuliad c’hoarioù video doare gwezh-avantur en ur bed digor krouet gant ar studio Volition hag embannet a-benn bremañ gant Deep Silver. Istor ar c’hoari a zo hini ur gang Amerikan anvet ar Third Street Saints, ‘pezh a ro anv an heuliad c’hoarioù. An doare da c’hoari pe gameplay a zo unan doare frank pe bed digor dre an doare c’hoari hag a zo kemmesk etre unan nann linenneg ha gwezh-avantur gant ul lodenn redadeg. An heuliad a zo brudet dre an tu farsus d’ar c’hoarioù. Istorioù an heuliad c’hoarioù video a zo bet skrivet evel istorioù farsus gant liammoù ouzh ar sevenadur poblek : adkemerioù troet gant ar fent, gwazoniezhoù pe c’hoazh luadennoù. Goude bezañ bet echuet gant ar c’hoari video Red Faction II e fin ar bloavezh 2002, ar sevenerien eus an embregerezh Volition o devoa staget gant al labour war ur c’hoari nevez anvet Saints Row. Embannet e oa bet ar c’hentañ c’hoari diazez d’an heulienn e 2006 ha degemeret mat gant ar buruteladennerien hag o kaout berzh mat gant ar werzhadennoù.
C'hoarioù
Soñjet e oa bet da sevel ur c'hoari anvet Saints Row Undercover war PSP met nullet e voe er bloavezh 2010. An tu a zo bet roet d'e bellgargañ digoust er bloavezh 2016 gant ar studio Volition.
Saint-Vaast-en-Auge
Saint-Vaast-en-Auge a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
thumb|left
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Saint-Vaast-en-Auge Churchyard
Mervel a rejont d'ar 6 a viz Even 1944 e-pad Dilestradeg Normandi e-pad an Eil brezel-bed. D'o enoriñ ez eus ur blakenn ouzh an iliz hag ur monumant en norzh eus ar vourc'h.
Emdroadur ar boblañs 1962-2009
.
Skinned Deep
Skinned Deep zo ur film spont stadunanat embannet e 2004. Sevenet eo bet gant Gabriel Bartalos ha memestra evit ar senario. An aktourien eo Les Pollack, Aaron Sims, Kurt Carley, Linda Weinrib, Forrest J Ackerman, Eric Bennett ha Warwick Davis.
Veniliornis maculifrons
Anvet e voe Picus maculifrons (kentanv) da gentañ-penn (e 1824) gant an evnoniour alaman Johann Baptist von Spix (1781-1826).
Annez
Brosezat eo ar spesad e Suamerika, e douaroù izel gevred Brazil (eus gevred stad Bahia da hini Rio de Janeiro).
Indraneil Sengupta
Indraneil Sengupta (ganet e 1974) zo un aktor eus India.
Mona Ozouf
Mona Ozouf, bet ganet Mona Sohier d'ar 24 a viz C'hwevrer 1931 e Lanniliz, zo un istorourez c'hall, a orin breizhat.
Taifa Calatayud
Emiriezh Calatayud a oa ur stad taifa muzulman savet en-dro da gêr Calatayud, e Ledenez Iberia, entre 1046 ha 1055.
Mona Ozouf
Yaouankiz
Merc'h nemeti Yann Sohier hag Anne Le Den eo. He studioù he deus graet e Plouha hag e Sant-Brieg a-raok mont da Bariz.
Taifa Calatayud
Da gentañ ne oa nemet un tolead eus Taifa Zaragoza (1019), met rannet e voent en 1046 dindan Muhammad ben Suleiman, mab da Al-Musta'in Iañ ha breur da Al-Muqtadir.
Mona Ozouf
Yaouankiz
Dimezet eo d'an istorour Jacques Ozouf.
Taifa Calatayud
Goveliet e voe moneiz hervez c'hoant Muhammad ben Suleiman. Hennezh a reas brezel ouzh e vreur, aloubet e voe Calatayud gant taifa Zaragoza, betek 1120, pa voe aloubet gant Alfonso Iañ, Roue Aragon
Mona Ozouf
Yaouankiz
Dilezel a reas ar brederouriezh evit treiñ war-zu an Istor ha studiañ an Dispac'h Gall dreist-holl. A-raok mont war he leve e oa deuet ivez da vout unan eus pennkazetennerien an Nouvel Observateur.
Istorourez
Meur a levr he deus skrivet gant an istorour François Furet ha gant he gwaz, Jacques Ozouf.
Eñvorennoù
Brudet eo bet e 2009 gant e levr  Composition française  ma kont he bugaleaj e Plouha, ha ma kas an dorzh d'ar gêr d'ar jakobined gant he sell ouzh an Dispac'h Gall.
Emouestladur
E 2003, ez eo unan eus an dud o deus sinet ar skrid-goulenn : « Gant Washington ha Londrez, evit skoazellañ ar bobl irakat» a skoazelle ar c'hengevreadur saoz hag amerikan en e argad a-enep Saddam Hussein. Ur skrid-goulenn he deus savet, Liberté pour l'histoire.
Yvonne
Yvonne zo un anv-badez gallek evit ar merc'hed.
Brud
Roet e veze an anv en hag  kantved er broioù gallek ha saoznek, ar 7 anv muiañ roet d'ar merc'hed e oa e Frañs e 1900 da skouer. War zisteraat ez a e vrud abaoe ur pennad.
Fregatidae
Fregatidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, hini ar Fourgadenned, termenet e 1867 gant an daou skiantour gall Côme-Damien Degland (1787-1856) ha Jean-Joseph Zéphirin Gerbe (1810-1890). Fregata eo ar genad nemetañ ennañ.
Llanisan-yn-Rhos
Llanisan-yn-Rhos (St. Ishmael's e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e Sir Benfro. Emañ er c'hornôg da gêr Aberdaugleddau.
Eus an eo an iliz-parrez, gouestlet da sant Ishmael pe Ismael. A-gozh e oa Llanisan kreizenn relijiel kantrev Rhos. Ur peulvan eus Oadvezh an arem zo, e Langstone Field.
E 2011 e oa 478 a dud o chom e Llanisan ha 36 anezho a oa kembraegerien (7,8%).
Pityriaseidae
a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1951 gant ar skiantourien alaman Ernst Mayr (1904-2005) ha stadunanat Dean Amadon (1912–2003). E 2018, Unvaniezh Etrebroadel an Evnoniourion he devoa divizet kemmañ anv ar c'herentiad e Pityriasidae.
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad golvaneged oc'h ober ar c'herentiad :
Dendrocopos leucopterus
Dendrocopos leucopterus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus (Dendrocopus) [sic] leucopterus (kentanv) da gentañ-penn (e 1871) gant an evnoniour italian Tommaso Salvadori (1835-1923).
Annez
Kavout a reer ar spesad eus Mor Aral da Lenn Balqach, biz Afghanistan ha kornôg-pellañ Sina.
Yvon
Orin
Savet diwar Ivon, furm gallekaet al latin Ivo/Ivonis, bet istimet "brezhonekoc'h" eget Yves a-hed an.
Lotus Cars
Lotus Cars a zo ur saver kirri saoz, a sav kirri sportel ha kirri evit ar redadegoù kirri hervez krennlavar e ziazezer "Light is right" (Ar pezh a zo skañv a zo mat e saozneg). Krouet e oa bet gant Colin Chapman e 1952 ha roet e oa bet anv Lotus diwar-benn lesanv grweg Chapman. Gwerzhet e oa bet da Broton, ur saver kirri malaysian a renet e vez bremañ gant Danny Bahar.
Porched:Alamagn
<div style="width:100%;border:1px solid #decbb4; text-align:center; background-color:#f4f4f4; vertical-align: middle;"> {| width="100%" align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="border: 1px solid #CCCC99; background-color: #F1F1DE"
Johnny Albino
Kanañ a reas goude gant Los Panchos.
Porched:Alamagn
Istor Alamagn
80px|Dor Brandenburg e Berlin
Maraton (sport)
Ar maraton a zo ur redadeg war-droad, 42,195 km an hirder anezhi. Lod eo an diskiblezh-mañ eus ar redadegoù hir en atleterezh.
Porched:Alamagn
Aozadur politikel
100px|Ar Bundestag, Parlamant Alamagn
Kêrioù-penn ar stadoù kevredet
220px|Ur sell war Dresden
Maraton (sport)
Krouet e oa bet ar maraton da geñver ar C'hoarioù olimpek hañv 1896 a oa bet dalc'het en Aten (Gres), diwar mennozh ar prederour gall Michel Bréal. Anv a oa da gounaat mojenn ar c'hannader henc'hresian Pheidippídes en divije redet eus Marathon betek Aten evit degas keloù eus an trec’h ouzh ar Bersed e -490 (kentañ brezel medek). Berr warnañ oc'h erruout en Areopagos e vije aet da Anaon goude bezañ dibunet e gemennadenn. Redet e veze ar gevezadeg war-dro 40 km a-raok na voe reolennet he hirder da vat e 1921.
Porched:Alamagn
Tud
70px|Johannes Wolfgang von Goethe 70px|Angela Merkel
A bep seurt
70px
Rummadoù
Arzourien Alamagn | Broioù kozh Alamagn | Douaroniezh Alamagn | Istor Alamagn | Kestell Alamagn | Mirdioù Alamagn | Timbroù en Alamagn | Yezhoù Alamagn
Maraton (sport)
Istor
Dislavaret e oa bet mojenn Pheidippídes gant an istorour Herodotos : war-lerc’h dilestradeg ar Bersed e Marathon e vije bet kaset Pheidippídes da glask sikour da Sparta, ouzhpenn 220 km alese. Chomet mut Spartaiz e voe ret da soudarded Aten kannañ gant tud eus Plátaia nemetken. Kantvedoù diwezhatoc'h en devoa Ploutarc'hos danevellet e oa, hervez Héraclide du Pont, Thersippos an Eroeus ar gwir gannader met evit an darn vrasañ e oa un Euclès bennak en divije redet, en ur reiñ e vuhez, etre Marathon hag Aten evit kas keloù d'an trec'h.
Lenín Moreno
Lenín Boltaire Moreno Garcés (Nuevo Rocafuerte, 19 a viz Meurzh 1953) zo ur politikour eus Ecuador. Besprezidant Ecuador e voe eus 2007 da 2013, gant ar prezidant Rafael Correa, ha dileuriad ar Broadoù Unanet evit an dud nammet etre 2013 ha 2017. Dilennet e voe da brezidant e miz Ebrel 2017, gant un tammig ouzhpenn 51% eus ar mouezhioù. Kroget en deus gant e garg d'ar 24 a viz Mae 2017.
Maraton (sport)
Ar maraton a-vremañ
Kentañ tro ma oa bet redet ur maraton olimpek, e 1896 eta, e oa aet ar maout gant ar mesaer gresian Spyrídon Loúis, 2e58’50” e amzer.
Da geñver ar C'hoarioù olimpek 1908, bet dalc’het e Londrez (Bro-Saoz), e oa bet divizet lakaat hirder ar redadeg da 26 mile (douar), da lâret eo 41 608,944 m. Padal, evit ober plijadur da vugale ar familh roueel breizhveuriat a felle dezho arvestiñ ouzh ar genstriverien (un daouzek bennak anezho !) e oa bet graet d’ar maraton loc’hañ eus leton Kastell Windsor. Fentusat tra ! En ur par berr e oa bet dilec’hiet degouezh ar redadeg da White City Stadium, e-tal kichen al logell roueel m’edo Edouarzh VII staliet enni. N’eus forzh ne vefe ket reizh an hirder ken : da viken e vo 26,385 mile, pe 42,195 km. {Histoire du Marathon}
E 1960, an atleter Etiopian Abebe Bikila en devoa gounezet goude redek diarc’hen. Botoù-sport ouzh e dreid ar wech-mañ e oa aet ar maout gantañ e 1964 adarre, tapet rekord ar maraton war un dro e 2e12’11”.
Da geñver ar C’hoarioù olimpek hañv 1984, bet dalc’het e Los Angeles (Stadoù Unanet), e oa savet kentañ maraton evit an atleterezed.
Rekordoù
Gwellañ taol-kaer Europa (2e6'36), bet graet gant ar Portugalad António Pinto d'ar 16 a viz Ebrel 2000 e Londrez, a oa bet graet ivez gant an atleter gall Benoît Zwierzchiewski (Benoît Z e lesanv dezhañ) d'ar 6 a viz Ebrel 2003 e Pariz.
Dalc'het eo rekord ar bed ar merc'hed – 2e15'25 – gant ar Vreizhveuriad Paula Radcliffe abaoe he redadeg e Londrez d'an 13 a viz Ebrel 2003.
Souezhusat tra ! Gant ar rederez norvegian Grete Waitz e oa bet pilet rekord ar bed tri bloaz diouzh renk (eus 1978 betek 1980) da geñver Maraton New York a oa bet gounezet ganti nav gwech goude bezañ kemeret perzh unnek gwech ennañ etre 1978 ha 1988.
Gant an Italian Andrea Cionna eo dalc'het rekord ar bed – 2e31'59 – evit ur reder dall (Roma e 2007),. Ernst Van Dyk, Suafrikan anezhañ, a zalc'h rekord ar bed e kador-ruilh (1e18'27 e Maraton Boston e 2004).
Emdroadur rekord ar bed
Sed amañ dindan emdroadur rekord maraton ar bed. A-raok 1925 e veze disheñvel an hirder diouzh an hini a-vremañ, 42,195 km. Gwall alies e oa bet pilet rekord ar bed da geñver ar World Marathon Majors : seizh gwech e Maraton Berlin, teir gwech e Maraton Boston, ha peder gwech e Maraton Chicago, Maraton Londrez ha Maraton New York pep hini anezhe.
Notennoù
മാരത്തണ്‍
Rouantelezh Algeciras ha Ronda
Rouantelezh Algeciras ha Ronda, pe Rouantelezh meriní Algeciras, zo ur rouantelezh savet en 1275 pa voe roet Algeciras gant emir Granada, Muhammad II, d'ar roue meriní Abu Yusuf Yacub a ziazezas e gêr-benn europeat en kêr Al-Yazirat Al-Hadra hag a astennas an taifa betek kêr Ronda (ur gêr a zo hiriv e biz proviñs Málaga.
E 1278 e teuas Alfonso X Kastilha da lakaat seziz warni, hag e 1309 e voe Fernando IV Kastilha. A-benn ar fin e kouezhas en 1344, goude seziz hir Alfonso XI Kastilha. Neuze e voe staget ouzh Kurunenn Kastilha, ma teuas roue Kastilha da vezañ roue Algeciras ouzhpenn.
Dendrocopos noguchii
Dendrocopos noguchii a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus noguchii (kentanv) da gentañ-penn (e 1887) gant an evnoniour amatour saoz Henry Seebohm (1832-1895) : dougen a ra anv an dastumer japanat T. Noguchi.
Annez
Brosezat eo ar spesad en Enez Okinawa (Japan).
Rummatadur
Renket e veze er genad Sapheopipo kent.
Them (strollad)
Them a oa ur strollad sonerien rock norzhiwerzhonat, krouet e Béal Feirste (kêr-benn Norzhiwerzhon).
E miz Ebrel 1964 an hini eo ez eas ar c'haner Van Morrison (1945-) hag ar soner klavier Eric Wrixon (1947-2015) da gavout izili ar strollad The Gamblers — Billy Harrison (1942-), Alan Henderson (1944-) ha Ronnie Milling (1940-) — d'ober Them.
An tSeirbhís Chabhlaigh
An tSeirbhís Chabhlaigh en iwerzhoneg (ar Servij Lestrel) eo ar rann "mor" eus lu Iwerzhon.
Listri implijet gant an tSeirbhís Chabhlaigh
Roet e vez anvioù merc'hed eus mitologiezh Iwerzhon d'al listri. Long Éirennach a dalvez kement ha "lestr iwerzhonat", berraet e LÉ.
Theodore Roosevelt
Theodore Roosevelt Jr.  eo 26 prezidant Stadoù-Unanet Amerika. Den Stad, sportour, skrivagner ha dastumer eo bet. Aet e oa da Brezidant goude marv ar Prezidant a-raok, William McKinley, bet lazhet, dre ma oa besprezidant dezhañ. Eontr Franklin Delano Roosevelt eo.
Pityriasis (genad)
Pityriasis a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1839 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Pityriasis gymnocephala.
Theodore Roosevelt
A-raok bezañ Prezidant e oa bet penn polis New York, penn ar Rough Riders e-pad ar brezel 1898 ha gouarnour New York.
Lesanvioù
Meur a lesanv en deus bet a-hed e vuhez evel "Colonel Roosevelt" pe "The Colonel", "Teddy" a oa chomet an hini brudetañ e-touez ar bobl. Roosevelt ne oa ket sot gant al lesanv-se. An dud a oa o labourat gantañ a rae gant al lesanvioù "Colonel" pe "Theodore".
Kentañ Brezel-bed
Pa oa kroget ar C'hentañ Brezel-bed e 1914, Roosevelt a roas un harp a-grenn d'ar Gevredidi. Goulenn a rae groñs ma vefe savet ur politikerezh reut a-enep Alamagn, dreist-holl a-fed ar brezel-spluj.
Soufiegezh
Ar soufiegezh (en arabeg: تصوف [taṣawūf]) a zo ur redenn vistik eus an islam ganet en kantved. Lakaat a ra ar pouez war ar relijion diabarzh. Graet e vez soufi eus un den a heuilh ar soufiegezh.
Dario Franchitti
A-raok en deus redet e Champ Car etre 1997 ha 2002 met rannañ ar gevezadeg e div en deus lakaet anezhañ da redek en IndyCar kentoc'h. Redet en deus ivez e NASCAR etre 2007 ha 2008. Ranket en deus dilezel ar redadegoù e fin ar bloaz 2013 en abeg d'ur gwallzarvoud e Houston.
Sven Hassel
Romantoù hepken en deus skrivet, o taolenniñ troioù-kaer un unvezh soudarded e lu an Trede Reich e-pad an Eil Brezel-bed.
Yaouankiz e Danmark
E kêr Nyhuse e rannvro Frederiksborg e Danmark e voe ganet Børge Willy Redsted Pedersen, en ur familh seizh bugel, eñ o vezañ ar mab henañ ; miliner e oa Peder Oluf Pedersen, an tad, ha Maren Hansine Andersen e oa ar vamm.
Er bloavezh 1920 ez eas ar familh da Gopenhagen da chom.
Hervez an aozour ez eas-eñ da baotr-servij war bigi vakañsiñ adalek e 14 vloaz betek mare e goñje e 1936. N'eus roud istorel ebet eus ar fedoù-se ; padal, evit an daou vreur yaouankañ e kaver :
Evit Sven Hassel ne gaver roud ebet war ar rolloù al lu etre 1934 ha 1940.
El lu alaman
Er bloavezh 1937, hag eñ dilabour da vare an enkadenn ekonomikel, e tec'has Sven Hassel eus Danmark da Alamagn da enrollañ el lu alaman, e 7 rejimant marc'hegerezh ar Wehrmacht.
Blenier kirri-hobregon e voe en 2vet rann panzer lec'hiet en Eisenach. Gant ar rann-se e kemeras perzh en aloubadeg Polonia e 1939. Ur bloavezh war-lerc'h e tec'has eus e rejimant, met adtapet e voe.
Kaset e voe da gampoù-bac'h ha diwezhatoc'h d'ar 27vet rejimant panzer (19vet rann panzer), ur rejimant pinijennañ. Kemer a reas perzh hag un-dro en Eil Brezel-bed evel blenier kirri-hobregon ha, pa ne veze ket a-walc'h anezho, evel mindrailher gant un MG42 ha banner greunadennoù-dorn.
Ar skrivagner
Kroget en dije da skrivañ e romantoù pa oa prizoniad-brezel er c'hampoù goude an Eil Brezel-bed
E wreg a vountas kalz warnañ evit kenderc'hel gant ar skrivañ ha dreist-holl embann e skridoù. Er bloavezh 1953 e voe embannet an hini kentañ, De fordømtes legion "Lejion ar re zaonet".
Dre ma oa klañvidik abaoe ar brezel gant un derzhienn kaokazian e chomas stanket e-pad an daou vloaz da heul, seizet ma oa war e wele.
Ret e voe dezhañ gortoz pareañ evit adkemer hent ar skrivañ.
Tabutoù
Tabutoù a-leizh a zo tro-dro da oberennoù Sven Hassel, ha tro-dro d'e vuhez ivez :
Ar romantoù
Pevarzek romant istorel a zo bet skrivet gant Sven Hassel adalek e eñvorennoù brezel, met romantoù int ha n'eo ket levrioù eñvorennoù rik.
Tudenn bennañ al levrioù a zo ur soudard anvet Sven Hassel ivez hag a vez kaset en ur rejimant kirri-hobregon pinijennañ goude bezañ bet klasket tec'hout diouzh al lu alaman.
Ur wech er 27vet rejimant panzer en em gav gant soudarded ha n'int ha harozed na soudarded urzhiet daonet evel ma oa ar peurrest eus al lu alaman d'ar mare-se. Holl soudarded er rejimant zo bet kondaonet evit torfedoù (laeroñsi, muntr, palforzhañ...) pe evit bezañ gwelet evel tud noazus hervezh selloù politikel an Trede Reich (Komunisted, sokialourien, katoliked...).
Sven Hassel a zo kaset etrezek ur c'houch karr-hobregon ha gant an hennezh e klask dreistbevañ an Eil Brezel-bed war holl dachennoù ar brezel en Europa (Rusia, Italia...)
Tudennoù ar romantoù
* Evit kavout ul listenn glok, gwelet ar pennad spisoc'h : Tudennoù romantoù Sven Hassel.
Listenn oberennoù
Goude pep titl danek e vezo kavet un droidigezh vrezhonek, bloavezh an embann hag ar mare a zo taolennet.
Emirelezh Granada
Emirelezh Granada pe Sultanelezh Granada, pe Reino nazarí de Granada e spagnoleg, a oa ur rouantelezh vuzulman e Granada er Grennamzer, adalek 1238 betek 1492. Savet e voe en 1238 gant ar priñs nazarí Mohamed-Ben-Nazar, hogen da gentaén e oa diazezet en Jaén. thumb|Emirelezh Granada
Koll douar a rae dirak lanv Kurunenn Kastilha, ha goude Brezel Granada, a c'hoarvezas entre 1482 ha 1492, e voe kaset da get. Rouantelezh nazarí Granada a voe an diwezhañ stad muzulman el ledenez bet hini al-Ándalus. Muhammad XII, anvet ivez Boabdil el Chico, a voe ar roue diwezhañ, a zaskoras Granada d'an 2 a viz Genver 1492. Neuze e teuas da vezañ Rouantelezh Granada ha lakaet dindan Kurunenn Kastilha.
An taifa
Goude kouezhet Kalifiezh Cordoba, e voe savet un taifa e tolead Granada gant ar Zirided.
Aloubet e voe Taifa Málaga gant Zirided Granada e 1056.
Garnisonskirken
Garnisonskirken a zo un iliz a zo Sankt Annæ Plads e kêr Kopenhagen e bro Danmark.
Istor Garnisonskirken
Kroget eo bet al labourioù e 1703. Iliz Garnisonskirken a zo bet echuet d'ar 24 a viz Meurzh 1706, ar pal a oa da gaout un iliz evit al lu e gwarnizon e Kopenhagen. Ar roue Frederik IV a oa an tisavour. Adkavet e vez e simboloù a-us d'an dor degemer, d'ar stern-aoter ha war an tourioù.
Adal ar penn-kentañ e vezo adkavet annezidi ar c'harter nevez a Frederiksstaden hag a zo nepell o tont evit pediñ.
E 1804 e teu an iliz da vezañ uann sivil.
Jornal de Notícias
Jornal de Notícias a zo ur gazetenn embannet e Porto (Portugal) abaoe 1888.
Constantius Chlorus
Constantius Iañ, lesanvet Constantius Chlorus (diwar an henc'hresianeg Κωνστάντιος Χλωρός, Kōnstantios Khlōrós, "Konstantios Morlivet"), Marcus Flavius Valerius Constantius Herculius Augustus e anv latin (31 a viz Meurzh c. 250 - 25 a viz Gouere 306) a voe impalaer roman etre 305 ha 306.
Catherine Leprince
Catherine Irène Leprince, bet ganet d'ar 17 a viz Meurzh 1956 e Pariz, a zo bet un aktourez (sinema ha skinwel) c'hall.
Constantius Chlorus
Buhez
Ganet e oa e Dardania e Moesia Superior (Serbia hiziv). Hervez e vab e oa kar d'an impalaer Claudius II, hogen hiziv e soñjer e oa bet ijinet ar gerentiezh-se. Soudard e voe en arme roman, hag unan eus Protectores Augusti Nostri an impalaer Aurelianus (c. 215-275).
Catherine Leprince
Degouezhet e metoù ar skeudennoù o fiñval a-drugarez da vommoù bruderezh e rannas ar goantenn he daoulagad c'hlas he micher etre ar sinema hag ar skinwel. He dilezel a reas, e dibenn ar bloavezhioù 1990, d'ober hec'h annez e Montflanquin (Lot-et-Garonne) evit skrivañ romantoù : Je porte plainte (2008), Nue dans les orties (2009), Emparez-vous d'ailes (2012).
Constantius Chlorus
Buhez
Perzh a gemeras er brezel da adkemer impalaeriezh Palmyra, e Syria a-vremañ. Un tribun e voe en arme Probus hag anvet da c'houarnour Dalmatia dindan Carus.
E 293 e voe anvet da Gaesar pa voe krouet an titl-se e framm an detrarkiezh. Evit-se ivez e rankas dimeziñ da verc'h Maximianus, Teodora ; marteze e rankas kas Flavia Helena kuit, met n'eus diell ebet da gadarnaat kement-se.
En Enez Vreizh
Karget e voe da zont a-benn eus emsavadeg Carausius, a oa e penn lestraz Gesoriacum (Boulogne-sur-Mer), rak hennezh, gant skoazell ar Franked, a oa dispartiet diouzh an impalaeriezh roman ha ren a rae war Proviñs Britannia ha hanternoz Galia. Gant kalz a boan e kemeras Gesoriacum e 294, ha daou vloaz e voe o tont a-benn eus ar bagadoù soudarded emsavet ha da brientiñ aloubadeg Enez Vreizh. Gant e listri e kuitaas Gesoriacum e 296 : div arme a voe graet, an eil renet gant Constantius hag eben gant ar prefed Asclepiodotus. Abalamour d'al latar e rankas Constantius distreiñ da C'halia, met arme Asclepiodotus a c'hallas dilestrañ hag en em gannañ ouzh hini Allectus, an hini en devoa lazhet Carausius ha kemeret e lec'h.
Gwalldaolioù ar 7 a viz Even 2017 e Tehran
Gwalldaolioù ar 7 a viz Even 2017 e Tehran a oa bet un dagadenn doubl kaset da benn gant pemp sponter eus ar Stad Islamek e Tehran, kêrbenn Iran. Taget e voe parlamant Iran ha mozoleon an ayatollah Khomeini, 18 trevour a voe lazhet ha 52 gloazet. Ar pemp sponter a zo pe emlazhet pe a zo bet lazhet gant nerzhioù surentez Republik Iran.
Ar gouarnamant iranian a zisklêr e oa bet deuet a-benn da dalañ ouzh un trede dagadenn (ur vombezenn) ar memes devezh. Ar 5 sponter a zo bet anavezet gant gouarnamant Iran. Ar re-se a oa deuet er vro e miz Eost 2016. Ar re-se a oa bet o stourm en ur strollad propaganda Wahhabit kuzh. Lod pennoù uhel eus Iran o deus bet disklêriet e oa kablus Israel, Stadoù-Unanet Amerika hag Arabia Seoudat evit ar gwalldaol hep degas prouenn anat ebet.
Morayma
Morayma (Loja, 1467- Laujar de Andarax, 1493), a oa rouanez Granada ha pried Boabdil an diwezhañ roue, e dibenn ar XVvet kantved.
Merc'h e oa da Aliatar, aotrou Xagra, gouarnour Loja, kentañ mevel-meur an Alhambra hag alguacil meur Emirelezh Granada. Kontet e oa da vezañ kaer ha deol.
Dimezet e voe e 1482. Bachet e voe an daou bried gant he zad-kaer, ha dieubet gant soudarded Kastilha e 1483, met dalc'het e voe o bugale evel ostajed. Ne welas ket he bugale nemet goude kouezhet kêr Granada en 1492.
Mont a reas Morayma da-heul he gwaz d'an harlu, da Laujar de Andarax, ha mervel a reas a-raok dezho tec'hout da Fes e 1493.
Lennegezh
Gant Morayma eo bet awenet Francisco Martínez de la Rosa da sevel un drajedienn.
Warwick Davis
Warwick Ashley Davis (Epsom, Surrey, 3 a viz C'hwevrer 1970) zo un aktour, kinniger skinwel, skrivagner, sevener filmoù ha produer saoz. Brudet eo evit e rolloù er film Willow kement hag en heuliad filmoù Leprechaun, an Ewok Wicket e Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi ha hini ar c'helenner Filius Flitwick ha Griphook en heuliad filmoù Harry Potter. Davis en deus c'hoariet ivez en ur sitcom diazezet war e vuhez anvet Life's Too Short, skrivet ha sevenet gant Ricky Gervais ha Stephen Merchant.
Kinniget en deus bet abadennoù c'hoarioù war ITV evel Celebrity Squares (2014–2015) ha Tenable (2016–bremañ).
Beg Perwiz
Beg Perwiz zo ur beg-douar e Gourenez Rewiz, war aod ar Mor Bras.
Spiderling Studio
Spiderling studio zo un embanner c'hoarioù video. Brudet eo evit bezañ bet krouet hag embannet ar c'hoari Besiege.
Beg Perwiz
Emañ e-kichen Perwiz, ur gêriadenn e kumun Sarzhav hag a oa unan eus breuriezhoù ar barrez gwechall.
Gwechall e oa un enezennig, pe ur ragenez, ha stag eo ouzh an douar-bras bremañ war-bouez un erv goloet a vein hag a der-du. Anvet e veze "iniz Perwiz" pe "an iniz" hepmuiken gant brezhonegerien ar c'hornad. Er gevred d’ar ragenez-se, e stumm un hirgarrezenn 500 m war 300 m, emañ ar beg-douar a valir ar muiañ er mor : beg Perwiz eo.
E kornaoueg ar ragenez ez eus ur chapel, gouestlet d'an Itron Varia. An hini a weler bremañ a oa bet savet e dibenn an gant ar familh Langleiz, maer Sarzhav, met araozi e oa bet chapelioù all el lec'h-se.
War ar ragenez e vez ur gouel sarpantoù-nij bep bloaz, e-pad an hañv.
Mulleripicus funebris
Mulleripicus funebris a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus funebris (kentanv) da gentañ-penn (e 1826) gant al loenoniour gall Achille Valenciennes (1794-1865).
Hyacinthoides non-scripta
Hyacinthoides non-scripta, hag a vez graet "bokidi-koukou", "pav-bran", "pour-bran", "roz-koukou" pe "kilked-broen", e-touez anvioù all, anezho e brezhoneg, zo ur spesad plant eus kerentiad an Hyacinthaceae hag a gaver en Europa (Breizh-Veur, hanternoz ar Frañs, Izelvroioù...). Bleuñviñ a reont e miz Ebrel ha miz Mae, bleuñv glas boemus dezho. Gwarezet int e meur a vro.
The Fast and the Furious (film 2001)
The Fast and the Furious, anavezet ivez evel Fast & Furious, zo ur film niñvek alaman-stadunanat embannet e 2001. Sevenet e oa bet gant Rob Cohen ha produet gant Neal H. Moritz. Skrivet e oa bet an istor gant Gary Scott Thompson ha David Ayer. Ar c'hentañ film eo en heuliad filmoù The Fast and the Furious. Evel aktourien e kaver Vin Diesel, Paul Walker, Michelle Rodriguez, Jordana Brewster, Rick Yune, Chad Lindberg, Johnny Strong ha Matt Schulze.
Charlotte Bonaparte
Charlotte Napoléone Bonaparte (1802 – 1839) a oa ur briñsez c'hall, nizez d'an impalaer gall Napoleone Buonaparte.
The Fast and the Furious (film 2001)
Ar film a gont istor un archer kuzh Brian O'Conner, a zo da stourm ouzh ur strollad laeron otoioù dianav.
Charlotte Bonaparte
He buhez
Merc'h e oa da Giuseppe Buonaparte, a voe roue Spagn. He zad e oa breur henañ Napoleone Buonaparte, hag he mamm e oa Julie Clary, c'hoar da Désirée Clary, mestrez kentañ Napoleone.
Charlotte a zimezas d'he c'henderv Napoléon-Louis Bonaparte, mab da Luigi Buonaparte, a oa bet lakaet da roue Holland, ha da Hortense de Beauharnais, e 1826.
Vin Diesel
Mark Sinclair Vincent, anavezetoc'h evel Vin Diesel, ganet d'an 18 a viz Gouhere 1967, zo un aktour, produer, rener filmoù ha skrivagner senario stadunanat. Brudet eo bet dre e rolloù oberiant evel hini Dominic Toretto en heuliad filmoù The Fast and the Furious, Richard B. Riddick en heuliad filmoù Chronicles of Riddick ha Xander Cage en heuliad filmoù xXx. Bez eo ivez produour eus ul lodenn eus ar filmoù-se.
Mariana Victoria Spagn
Mariana Victoria de Borbòn  (1718-1781), a oa infantez Spagn hag a deuas da vezañ Rouanez Portugal dre zimeziñ.
He buhez
Merc'h e oa da Felipe V, roue Spagn, ha d'e bried Elisabetta Farnese. C'hoar henañ an infanted Maria Tereza Spagn ha Felipe de Borbòn e oa, ha dont a reas da vout Rouanez Portugal.
Dimeziñ ha bugale
Pevar bugel o doe:
Mac OS
Mac OS zo ur reizhiad korvoiñ gwerzhet gant ar c'hevredad Apple diazezet er Silicon Valley (SUA).
World Mobile Congress
300px|right
Filippo Iañ Parma
Fulup Bourbon, pe Fulup I Parma, pe Felipe (e spagnoleg), pe Filippo di Parma (en italianeg), ganet e Madrid (Spagn) e 1720 ha marvet en Alessandria (Italia) e 1765, a oa ur priñs spagnol, Infant Spagn, hag a voe lakaet da zug Parma. Gantañ e voe krouet skourr Bourboned Parma.
World Mobile Congress
Ar GSM Association Mobile. WorldCongress a zo ar saloñs brasañ evit industriezh ar pellgomzerioù hezoug. Aozet eo gant ar GSM Association, ur gevridigezh a vod 200 greantourien ha 850 oberataer eus ar bellgomzerezh hezoug. An c'hendalc'h kentañ a zo bet e 1987, an hini nevesa a oa etre ar 16 a viz C'hwevrer 2009 hag an 19 a viz C'hwevrer 2009.
Filippo Iañ Parma
E vuhez
Mab e oa da Felipe V, roue Spagn, ha d'e eil pried, ar briñsez italian Elisabetta Farnese.
World Mobile Congress
E 2007, ez eus bet 55 000 den o tont da weladenniñ.
Filippo Iañ Parma
E vuhez
E miz Eost 1739 e voe dimezet, dre hanterouriezh, d'ar briñsez c'hall Elesbed Bro-C'hall (1727-1759), 12 vloaz anezhi, ha seizh vloaz yaouankoc'h egetañ, ur verc'h d'ar roue gall Loeiz XV ha d'e bried polonat Maria Leszczyńska.
E vreur Carlos, pe Carlo en italianeg, en doa renet en e raok e Parma eus 1731 da 1735.
World Mobile Congress
A-raok 2006 e oa e Bro-C'hall, er Palais des Festivals e Cannes.
Filippo Iañ Parma
Bugale
Tri bugel en doe:
Mulleripicus fulvus
Mulleripicus fulvus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus fulvus (kentanv) da gentañ-penn (e 1832) gant an daou skiantour gall Joseph Paul Gaimard (1793-1858) ha Jean René Constant Quoy (1790-1869).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad emañ brosezat an daou isspesad anezhañ en Indonezia :
Marie Laforêt
Marie Laforêt, bet ganet Maïtena Marie Brigitte Douménach d'ar 5 a viz Here 1939 e Soulac-sur-Mer (Gironde, Frañs), marvet d'an 2 a viz Du 2019, a zo un aktourez (c'hoariva, skinwel ha sinema) hag ur ganerez c'hall.
Sam Worthington
E 2004, Worthington en doa resevet ar priz uhelañ evit ur film gant Aostralia evit e roll en Somersault.
Choi Eun-hee
Choi Eun-hee (1926-2018) zo un aktourez korean. E 1947 e reas he film kentañ. Buan e voe brudet bras. Ren a reas ar Shin Film company gant he fried, ar rener-filmoù Shin Sang-ok.
Rafael Dieste
Rafael Francisco Antonio Olegario Dieste Gonçalves (29 a viz Genver 1899 e Rianxo, Proviñs A Coruña-15 a viz Here 1981, Santiago de Compostela (Proviñs A Coruña) a oa ur skrivagner galizat, brudet abalamour d'e varzhoniezh.
Choi Eun-hee
Ur pennadig goude plegañ d'an diktatour e voent addimezet. E 1986 e rejont ur veaj ofisiel da Vienna, hag e tec'hjont da gannati SUA ma c'houlennjont repu politikel.
Choi a reas 81 film. Evit ar film Sogum e voe anvet da aktourez wellañ e 14vet Festival Etrevroadel Filmoù Moskou en 1985. Gant Shin e kenskrivas o eñvorennoù eus o bloavezhioù e Pyongyang. Shin a skrivas ivez e emvuhezskrid ur pennadig a-raok e varv.
E 2015 e voe embannet A Kim Jong-Il Production: The Extraordinary True Story of a Kidnapped Filmmaker, hec'h emvuhezskrid e saozneg.
Will Power
Will Power (bet ganet d'ar e Toowoomba, Aostralia) a zo ur blenier kirri a red en IndyCar abaoe 2008. Redet en deus e ChampCar a-raok diankadenn ar gevezadeg-se ha redek a ra gant Penske Racing e 2012.
Gidget
Gidget (7 a viz C'hwevrer 1994 – 21 a viz Gouhere 2009) a oa ur c'hi chihuahua, brudet e Stadoù Unanet Amerika, abalamour m'en deus kemeret perzh e meur a filmig evit brudañ boued ar gompagnunezh Taco Bell. morse n'eo bet klevet o lavarout e ali diwar-benn ar boued.
Gilles Thomas
Éliane Taïeb, ganet Grimaître d'ar 7 a viz Kerzu 1929 hag aet da Anaon d'an 3 a viz Gwengolo 1985 (da 55 bloaz), brudet dre he anvioù-pluenn Gilles Thomas ha Julia Verlanger, a oa ur skrivagnerez c'hall a skiant-faltazi.
Dastumadoù danevelloù, pe danevelloù
♦ Les Oiseaux de cuir, niv. 1999, unan eus an nebeud danevelloù en dastumad Anticipation e ti Fleuve Noir, ennañ : Dindan an anv-pluenn « Julia Verlanger » e oa bet embannet an darn vuiañ eus an danevelloù-se, er c'helaouennoù Fiction, Galaxie pe Satellite. ♦ Les Bulles (danevell, miz Here 1956)
Ar priz Julia Verlanger
Ur priz lennegel Julia Verlanger zo bet krouet e 1986 gant ar Fondation de France. Bep bloaz e vez roet evit enoriñ ul levr skiant-faltazi, moliac'h pe fantasy. Krouet eo bet goude marv ar skrivagnerez gant he gwaz ; roet eo gant ur juri (ar skrivagnerez velgiat Sara Doke er penn anezhañ er mare-mañ) abaoe marv ar gwaz.
Brezhoneg Buan hag Aes
Brezhoneg Buan hag Aes eo anv an hentenn-deskiñ brezhoneg brudet-bras bet skrivet gant Per Denez hag embannet e 1972. Un toullad mat a dud o deus bet desket brezhoneg ganti etre 1972 ha 1995 dre vras.
Istor
Moarvat e oa an hentenn a veze implijet ar muiañ e fin ar bloavezhioù 70, e-pad ar bloavezhioù 80, hag e penn-kentañ ar bloavezhioù 90, er c'hentelioù-noz hag e Skol-Veur Roazhon, ha gant Skol Ober. Dont a rae war-lerc'h hentenn Roparz Hemon a veze implijet evit ar peurunvan abaoe ar brezel, hag a oa bet savet er bloavezhioù 1930 hag embannet e KLT a-raok.
Levezon
Levezon vras pe brasoc'h he dije bet hentenn Per Denez war brezhoneg nevezvrezhonegerien dibenn ar c'hantved diwezhañ hervez tud zo. Ul levezon ha n'he deus ket plijet d'an holl, ha meur a zen (Mona Bozeg, J.C. Miossec, ...) o deus pismiget yezh ha levezon Brezhoneg Buan hag Aes, en un doare taer a-wezhioù. Met n'eus nemet Mona Bozeg a zo bet gouest da sevel un hentenn, a zo bet embannet gant Skol an Emsav e 1980.
Yezhoù all
Bet eo troet al levr e saozneg, e kembraeg, en alamaneg, en esperanteg hag e katalaneg.
Hiziv
Evel a c'hoarvez gant an holl hentennoù-deskiñ yezhoù un deiz bennak eo tremenet amzer honnezh. Tud zo ha ne welont nemet he sioù ken e-lec'h ar perzhioù mat a oa anatoc'h pa oa nevez-embann.
Sandokan
Sandokan zo ur morlaer e romantoù italianek Emilio Salgari. Unnek levr zo diwar e benn, an hini kentañ a voe embannet e 1883.
Lady Marianna Guillonk, lesanvet "La Perla di Labuan", eo ar plac'h karet gantañ.
Joseph Paul Gaimard
Joseph Paul Gaimard, bet ganet d'an 31 a viz Genver 1793 e Saint-Zacharie (Var, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 10 a viz Kerzu 1858 e Pariz (Seine), a oa ur mezeg hag un naturour gall.
Ergerzher anezhañ e pleustras war an evnoniezh, al loenoniezh ha louzawouriezh.
Maner Mezedern
Maner Mezedern zo ur maner eus ar, ha  e Plougonven, e Treger Penn-ar-Bed. Abaoe an 31 a viz Eost 1992 emañ war roll ar monumantoù istorel.
Perc'hennet eo maner Mezedern gant an tiegezh Lagadeg, pe Lagadeug, etre ar hag an  kantved. Even Lagadeg e oa aotrou ar maner e 1443. E vreur yaouañ, Yann Lagadeg, pe Jehan Lagadeuc, a yeas da veleg ha gantañ e voe savet ar geriadur anvet Catholicon, e teir yezh, brezhoneg, latin ha galleg. Moullet e voe ar geriadur-se evit ar wech kentañ e 1499 e Landreger. Daoust ma n'eo ket prouet, e soñjer e oa bet skrivet ar geriadur-se e maner Mezedern.
En ha  kantved e tremenas ar maner etre daouarn familhoù all. O vont da gouezhañ en e boull e oa ar maner, en, met kempennet e voe gant e berc'henned, adalek ar mare ma voe lakaet war roll ar monumantoù istorel e 1992. Bremañ e vez digoret d'ar weladennerien, bep hañv, ha da-geñver Devezhioù ar Glad, e miz Gwengolo.
Bundeswehr
Ar Bundeswehr (alamaneg evit "Nerzh difenn kevreadel") eo arme Alamagn. Savet e oa bet er bloaz 1955. Unanet eo holl nerzhioù armet Alamagn er Bundeswehr, gant an tirlu (Heer), ar morlu (Marine),an aerlu (Luftwaffe) hag un nebeud organoù all evel ar Streitkräftebasis (kempenn ha dafariñ) hag ar Zentraler Sanitätsdienst (servijoù yec'hed). Enframmet eo ar Bundeswehr e nerzhioù an AFNA. D'an 10 a viz Du 2015, ar Bundeswehr he devoa un nerzh a 176 752 soudard oberiant, ar pezh a laka al lu-se da vezañ an 30{{vet]] hini dre ar bed. Bez' ez eo an eil lu brasañ en Unaniezh Europa goude hini Bro-C'hall da geñver an niver a izili.
Ret eo ouzhpennañ 40 000 soudard el lu da c'hortoz (2014). Gant un arc'hantaouiñ d'an nerzhio- difenn alaman a €34,4 mimilion, ar Bundeswehr zo neuze e-touez an dek nerzh ar muiañ arc'hantaouet er bed.
Istor
An anv Bundeswehr a oa bet implijet evit ar wech kentañ ha kinniget gant ar jeneral eus ar Wehrmacht ha politikour frankizour Hasso von Manteuffel. Ar groaz houarn eo an ardamez ofisiel, un arouez a zo bet implijet a-bell gant nerzhioù al lu alaman.
Saving Private Ryan
Saving Private Ryan zo ur film brezel stadunanat embannet e 1998. Tremen a ra an traoù e-pad an Eil Brezel-bed, e-pad an dilestradeg en Normandi. Sevener ar film a oa bet Steven Spielberg hag ar senario a oa gant Robert Rodat. Berzh bras en doa graet ar film p'en deus taolet ur sell gwirion war feulster ar brezel hag an emgannoù. Digoradur ar film a bad 27 munutenn, ha diskouez a ra dilestradeg soudarded Stadoù-Unanet Amerika en Omaha Beach, gwelet evit un darn dre zaoulagad ha gant fromoù an dudenn bennañ, ar c'habiten John H. Miller (Tom Hanks).
Goude an dilestradeg, ar film a heuilh ur strollad bihan a United States Army Rangers renet gant ar c'habiten John H. Miller. Ar strolladig (Tom Sizemore, Edward Burns, Barry Pepper, Giovanni Ribisi, Vin Diesel, Adam Goldberg, ha Jeremy Davies) zo kefridiet da adkavout ur soudard harzlammer, ar soudard kentañ klas James Francis Ryan (Matt Damon), hag a zo mab bev diwezhañ ur familh he deus kollet he mibien all er brezel.
Aquella noche
Aquella noche zo anv spagnolek meur a oberenn.
Jean René Constant Quoy
Jean René Constant Quoy, bet ganet d'an 10 a viz Du 1790 e Maillé (Vande, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Gouere 1869 e Rochefort (Charente-Maritime), a oa ur c'horfadurour ha surjian-mor gall.
Pleustriñ a reas war an evnoniezh hag al loenoniezh ivez.
Banniel Republik Demokratel Kongo
Banniel Republik Demokratel Kongo eo banniel broadel ar vro abaoe miz C'hwevrer 2006.
Mulleripicus pulverulentus
Mulleripicus pulverulentus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Banniel Republik Demokratel Kongo
Glas-oabl eo, gant ur steredenn velen er c'horn krec'h kleiz hag ur vandenn a-viziez ruz sterniet e melen. Arouez ar peoc'h eo ar glaz, hini ar gwad skuilhet eo ar ruz, hini pinvidigezhioù ar vro eo ar melen. Ar steredenn a skeudenn un amzer da zont lugernus evit ar vro.
Mulleripicus pulverulentus
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl — c'hwiled, gwenan, merien, merien-gwenn, sardon en o zouez — ha frouezh bihan gwech an amzer.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Azia ar Gevred hag Iskevandir Indez :
Zuleta
Zuleta zo anv meur a soner ha kaner kolombian.
Amzer (disheñvelout)
An amzer a c'hall bezañ:
Beg Penvilin
Beg Penvilin (Pointe de Chémoulin e galleg) zo ur beg-douar en aber al Liger, e Sant-Mark, etre Pornizhan ha Sant-Nazer.
Chef-Moulin e oa stumm kozh an anv, hag e brezhoneg eo bet lakaet Penvilin.
War ar beg-douar ez eus ur semafor, savet e 1861. En donvor, dirak ar beg, emañ tour-tan ar C'halvez Meur, savet e 1887.
Laura de Noves
Laura de Noves (dre fazi?), anavezet ivez evel Laura de Sade (1310 – 1348), a oa ur Brovañsadez a ouenn uhel, hag a voe karet gant ar barzh italianek Francesco Petrarca.
Piv e oa?
Ganet e oa e 1310 en Avinhon. C'hwec'h vloaz yaouankoc'h eget Petrarca e oa. Merc'h e oa da Ermessenda de Réal ha d'ar marc'heg Audibert de Noves. Un diskennad dezhi eo Markiz Sade. Un tiegezh bras he doa, maouez vertuzius e oa. Dimeziñ a reas da 15 pe 16 vloaz, e Genver 1325, d'ar markiz Hugo de Sade. Petrarca he gwelas en iliz Santa Chiara e-pad e chomadenn en Avignon en Ebrel 1327, da zeiz Gwener ar Groaz. Anezhi n'ouzer nemet pezh zo bet skrivet gant Petrarca, a skrivas dezhi, en e oberenn Canzoniere, 366 pezh enni da Madonna Laura,
E 1337 e tistroas Petrarca da Avignon ma prenas un tamm domani e Vaucluse da vezañ tostik da Laura. Eno, e-pad tri bloaz, e savas meur a sonedenn dezhi. Canzoniere Petrarca
Mervel a reas Laura gant ar vosenn e 1348.
Arz
Meur a livadur zo bet graet dezhi. Un delwenn zoken zo e Pariz.
Lara's Theme
Lara's Theme (Kan Lara e brezhoneg) zo un ton savet gant ar sonaozer gall Maurice Jarre (1924-2009) e 1965.
Maria Tănase
Maria Tănase (1913-1963) a oa ur ganerez rouman.
Lara's Theme
A-ratozh-kaer e oa bet krouet evit ar film saoznek Doctor Zhivago gant ar filmaozer breizhveuriat David Lean (1908-1991) ha deuet da vezañ an hini pennañ anezhañ. Un nebeud mizvezhioù diwezhatoc'h e voe ouzhpennet gerioù outañ gant ar saver komzoù stadunanat Paul Francis Webster (1907-1984) d'ober ar ganaouenn Somewhere, my love, anavezet-mat er bed a-bezh. Enrollet gant Connie Francis (1938-) etre mizioù Mae ha Mezheven 1966 e voe embannet er miz diwezhañ-mañ.
Korrigan
Ur c'horrigan zo ul lutun er mojennoù breizhat.
Maria Tănase
Kanañ a rae kanaouennoù hengounel, koulz ha traoù nevez, tonioù tango pe operetta. Bras e voe he brud e Roumania. Keñveriet eo bet gant kanerezed evel Édith Piaf e Bro-C'hall pe Amália Rodrigues e Portugal. E-pad an tregont vloaz ma voe o kanañ, e veze sellet outi evel kanerez wellañ Roumania. Hiziv c'hoazh e talc'her soñj anezhi en he bro. E 2006 e oa bet lakaet en ur roll eus Kant den pouezusañ Roumania a-hed an istor.
Lara's Theme
Er yezhoù all
Daoust ma voe kanet, e 1967, an doare gallek — La Chanson de Lara — gant Tereza Kesovija da gentañ-penn ez eo gant ar strollad Les Compagnons de la chanson e teuas brud vras dezhi e Bro-C'hall e gwirionez.
Kanet e voe gant Fernand Gignac, Gloria Lasso, Luis Mariano, Zaliha ivez.
Penske Racing
Ur skipailh redadegoù kirri amerikan eo Penske Racing, krouet e 1968 gant Roger Penske. Redek a ra er redadegoù kirri amerikan evel an IndyCar Series, an NASCAR hag an ALMS. Redet en deus ivez e Formulenn 1 etre 1974 ha 1976 hag e ChampCar.
Gounezet en deus 15 gwech an Indianapolis 500.
Redek a ra bremañ en IndyCar gant Ryan Briscoe (#2), Hélio Castroneves (#3) ha Will Power (#12), en NASCAR gant Brad Keselowski (#2), AJ Allmendinger (#22) e Sprint Cup Series ha gant Sam Hornish Jr. (#12) ha Brad Keselowski (#22) e Nationwide Series.
Ligue
Ligue  zo ur ger gallek implijet en anv meur a stroll.
En nos vertes années
En nos vertes années (E-pad hon bloavezhioù glas e brezhoneg) zo ur romant gant Robert Merle e 1979, anezhañ eil levrenn an heuliad istorel Fortune de France, savet diwar-benn ar brezelioù relijion.
Diverradenn
Kontañ a ra ar romant ar bloavezhioù 1566 ha 1567 e buhez Pierre de Siorac, hag e studi war ar medisinerezh.
Goude ur veaj e kreisteiz Bro-C'hall, o welout kêrioù evel Besièrs, Caors, Montalban pe Toloza, ec'h erru Pierre de Siorac, e vreur Samson hag e waz Miroul e Montpelhièr evit kregiñ gant e studi. E-pad ar bloavezh-mañ en em gav Pierre de Siorac gant Guillaume Ronsard, Jacques Salomon d'Assas hag Antoine de Saporta, e gelennerien ; dont a ra de vezañ kamarad kleiz Marie de Batarnay, gwreg al letanant-meur Guillaume de Joyeuse ha mamm Anne de Joyeuse (a zeuio da vezañ mignon Herri III) a-raok rankout mont kuit eus Montpelhièr en abeg d'an emsavadegoù a-enep an Hugunoded. Gwelout a ra ar Michelade e Nîmes d'an 29 a viz Gwengolo 1567 hag a-benn ar fin e sikouro Jean de Montcalm hag e kouezho e karantez gant merc'h hemañ, Angelina.
Lur Kongo
Lur Kongo (kod bank : CDF) eo unanenn voneiz ofisiel Republik Demokratel Kongo.
M2 Browning
An M2 a implij bolodoù kalz galloudusoc'h ha kalz tevoc'h ar re .50 BMG, a oa bet savet memes mare evit ar vindrailherez ar pezh en devoa roet e anv d'an arm (BMG evit Browning Machine Gun).
Graet e vez raIoc'h eus ar vindrailherez dre "Ma Deuce". An tres a oa bet savet dre goulennoù resis gant an US Army, a-fed anvioù ez eo disheñvel hervez an unvezhioù oc'h implij ar vindrailherez. An anv ofisiel evit an droadegiezh stadunanat a zo Browning Machine Gun, Cal. .50, M2, HB, Flexible.
Kevre
Meur a gevre zo bet en istor:
Salami
Ar salami (liester ar ger italianek "salame") a zo ur seurt saosison a-orin eus Italia. Dont a ra e anv eus ar verb salare hag a dalvez holeniñ.
Er penn-kentañ e veze fardet salami diwar tammoù kig-moc'h ha holen a veze lakaet da sec'hiñ er-maez e-barzh un tamm kroc'hen. Ur meuz priziet gant peizanted Italia e oa, peogwir e c'hallent mirout anezhañ e-pad tost bloaz, hag un doare a oa da gaout kig da zebriñ e ken kaz e vije bet un diouer a seurtoù kig all. Hiziv an deiz e kaver a bep seurt salami, ha fardet e vez e meur a vro. Lod brasañ ar seurtoù salami a vez temzet gant meskajoù spisoù ha louzoù-kegin. A-wechoù e vez poazhet pe mogedet ar salami a-raok bezañ sec'het. Seurtoù' zo a vez fadet diwar kig-bevin, re all a zo diazezet war ur meskaj kig-moc'h ha kig-bevin. E lod brasañ salami Italia e kaver kignen, padal ez eo ral-tre e vefe kignen er salami alaman. E Spagn e kaver salami ennañ pimant pe skilbebr. Salami Danmark a gaver dindan stumm drailhennoù ledan, ha fardet e vez diwar tammoù kig-sall ha kig-moc'h miñset munut.
Jorge Oñate
Jorge Antonio González Oñate (La Paz, 31 a viz Meurzh 1952-28 a viz C'hwevrer 2021), anavezet evel Jorge Oñate, ha lesanvet "El Jilguero de América" hag "El Ruiseñor del Cesar", zo ur c'haner kolombian a sonerezh vallenato. Pa oa e barr e vrud e oa a-renk gant tud veur ar vallenato evel Diomedes Díaz, Rafael Orozco Maestre ha Poncho Zuleta.
Kargoù politikel en doe ivez en e gêriadenn, evel kuzulier, e departamant Cesar, hag eiler d'ar c'hannad Alfredo Cuello Dávila.
Apollo del Belvedere
Apollo del Belvedere, anvet ivez Apollo Pitico, eo anv italianek an delwenn roman, e marmor, savet d'an doue Apollon, en, ha brudet da vezañ unan eus kaerañ oberennoù an Henamzer.
Brud
Daoust ha brudet e oa an oberenn en henamzer n'ouzer ket. Hervez Johann Joachim Winckelmann e ranke bezañ pa oa en em gavet an oberenn e kenkiz an impalaer roman Neron, en devo dispignet bernioù arc'hant da ginklañ e balez. ,
Peso
Ar peso a zo anv unanenn voneiz meur a vro eus ar bed spagnolek, bet trevadennoù gwechall eus Bro-Spagn.
En o zouez eo ar peso mec'hikan eo an hini a vez implijet ar muiañ.
Poncho Zuleta
Tomás Alfonso Zuleta Díaz (Villanueva, La Guajira, 18 a viz Gwengolo 1951), anavezetoc'h evel Poncho Zuleta, lesanvet "El pulmón de oro" (Skevent aour) abalamour d'e vouezh c'halloudek, hag ivez, dre deneridigezh, "Garganta de lata" gant ar romantour Gabriel García Márquez, zo ur sonaozer ha kaner kolombian, en doare vallenato.
Gant e vreur Emiliano Zuleta Díaz (lesanvet Emilianito) o deus graet an daouad anvet Los Hermanos Zuleta.
En 2006 o deus bet ar priz Grammy Latino er rummad Cumbia/Vallenato.​
Rosière
Rosière a reer e galleg eus ur plac'h yaouank hag a veze enoret he vertuzioù en he c'hêriadenn, e Bro-C'hall en  hag en  dreist-holl, dre reiñ ur gurunenn roz dezhi.
Istor
Hervez ar vojenn e vije bet aozet ar fest kentañ gant ar sant Médard (frank e dad, galianez e vamm) e fin ar e Salency (en departamant gall Oise hiziv).
E Breizh
E Mousterel-ar-Gwast e vez aozet la Fête de la Rosière e miz Gwengolo. . E 1910, pa varvas Marie-Joseph Carré, e laoskas he madoù gant ar gumun evit ma vije dilennet gant ar gumun ur plac'h yaouank paour, onest, ha vertuzius.
Gecinulus viridis
Gecinulus viridis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad emañ brosezat an daou isspesad anezhañ :
Issé
Issé zo un anv-lec'h gallek.
Philippa of Lancaster
Philippa of Lancaster, pe Filipa de Lencastre e portugaleg, ganet e 1359 ha marvet e 1415, a oa Rouanez Portugal dre he dimeziñ da João Iañ Portugal. Merc'h e oa da Yann Gent.
He bugale
Nav bugel he doe. Seizh anezho a eas betek o oad gour, ha lesanvet int an ínclita geração (ar remziad illur):
Alejandro Durán
Alejandro Durán (1919-1989) zo un akordeoñser ha sonaozer kolombian.