cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bloody Lane
5500 soudard a chomas war an dachenn. Memes ma voe toullet lec'h difenn Stadoù Kengevreet Amerika, lu an Unaniezh ne brofitas ket evit bountañ kreñvoc'h en toull en talbenn. Tu ebet ne oa bet trec'h. A-benn ar fin al lec'h hent Sunken Road a oa deuet da vezañ ar Bloody Lane.
Bazh-roue
Ar vazh-roue pe ar walenn real (Teyrnwialen e kembraeg), pe sceptrum e latin, zo ur pezh eus arouezioù ar galloud hag an aotrouniezh. Douget e vez gant an impalaerien, ar rouaned, pe an dierned, penn ur meuriad.
Emgann Incheon
Emgann Incheon (Koreaneg: 인천상륙작전; Hanja: 仁川上陸作戰; RR: Inchon Sangnyuk Jakjeon) a oa bet un emgann a bouez e-kerzh Brezel Korea. Un trec'h strategel peurglok e voe evit an United Nations Command (UN). 75 000 soudard ha 261 bag brezel a gemeras perzh en un dilestraedeg d'ar 5 a viz Gwengolo 1950. Deuet e oa an ABU a-benn da adkemer Seoul, kêr-bennn Korea ar Su, un nebeud sizhunioù goude an oberiadur. Anv kod an oberiadur a oa Operation Chromite.
E tu an arme stadunanat e oa bet: 224 den lazhet, 809 gloazet; 2 vorreder brezel drastet, 3 lestr-distruj drastet, 1 sampan armet drastet, 1 LST distrujet ha 3 drastet, ur c'harr-nij distrujet. E tu Norzhkoreiz e voe 1350 den lazhet, 1 c'hreñvlec'h drastet, 1 vag ambrougañ distrujet, 1 c'harr-nij distrujet.
FN Minimi
Ar Minimi a zo ur vindrailherez lijer ha ne c'hall tennañ nemet en un doare aotomatek. Gallout a reer lakaat ar bolodoù pe e stumm ur gouriz pe e stumm ur c'harger bras.
Sicario (film 2015)
Sicario, a c'hallfed treiñ en "muntrer", zo ur film polis avantur stadunanat eus 2015 sevenet gant Denis Villeneuve, skrivet eo bet an istor gant Taylor Sheridan. Evel aktourien e vez Emily Blunt, Benicio del Toro, Josh Brolin, ha Victor Garber. Ar film a ro tro da heuliañ daou ajant eus an FBI emezelet en ur skipailh stourm eus ar gouarnamant stadunanat evit tizhout unan eus pennoù ar cartel dramm mec'hikan. Sicario a oa bet kinniget evit ar Palme d'Or e-pad Festival Cannes 2015. Da zigentañ eo bet bannet en un nebeud salioù er Stadoù-Unanet a-raok bezañ skignet dre ar bed-holl d'an 2 a viz Here 2015.
FN Minimi
Ar Minimi a zo bet savet gant doareoù lies: an doare diazez evit bezañ harp-tan ur bagad pe ur gevrenn, an doare Para eo an hini evit an harzlammerien hag un doare zo ivez evit ar c'harbedoù evel adarmamant d'ar c'harbedoù stourm.
Stumm stadunanat
Stumm stadunanat an FN Minimi a zo anvet M249 Squad Automatic Weapon System (SAWS), implijet e vez evel harp-tan en US Army. An United States Marine Corps a glask cheñch evit ul lod an M249 gant an M27 IAR dre ma z'eo re bonner ar vindrailherez.
Sicario (film 2015)
Sicario a zo bet burutellet mat a-fed filmañ, renerezh, ar sonerezh, ha labour an aktourien Blunt ha del Toro. Ar film a oa bet lakaet e anv evit ar priz Best Cinematography, Best Original Score, ha Best Sound Editing eveit 88vet lid an Academy Awards, kement ha lakaet e anv tri gwech ar BAFTA evit ar Best Supporting Actor, Best Cinematography, ha Best Film Music. An arvesterien mec'hikan o deus burutellet an doare ma z'eo taolennet kêr Ciudad Juárez. Ur film a heuil a zo bet embannet, Sicario: Day of the Soldado, hag embannet d'an 29 a viz Even 2018, o welet Columbia Pictures o kemer plas Lionsgate.
Katharina von Württemberg
Katharina von Württemberg, pe Katharine Sophie Friederike Dorothee von Württemberg, ganet d'an 21 a viz C'hwevrer 1783 e Sant-Petersbourg ha marvet d'an 29 a viz Du 1835 e Lausanne, a zeuas da vout, goude hec'h eured, ar briñsez Catherine Bonaparte ha rouanez Westfalen, adal 1807 betek 1813.
He buhez
Merc'h e oa da Friedrich Iañ von Württemberg, roue Württemberg, ha d'e bried Augusta von Braunsweig-Wolfenbüttel, nizez da Sophie-Dorothée von Württemberg, dimezet d'an tsar.
Myza celebensis
a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Meliphagidae.
Anvet e voe ''Arachnothera ? celebensis'' (kentanv) da gentañ-penn (e 1894) gant ar skiantourien alaman Adolf Bernhard Meyer (1840-1911) ha saoz Lionel William Wiglesworth (1865-1901).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Sulawesi (Indonezia) :
Divergent (film)
Divergent zo ur film stadunanat sevenet gant Neil Burger hag embannet e 2014. Diazezet eo war ur romant embannet e 2011 ganr Veronica Roth. Film kentañ ar stirad The Divergent eo, produet gant Lucy Fisher, Pouya Shabazian, ha Douglas Wick. An aktourien a zo Shailene Woodley, Theo James, Ashley Judd, Jai Courtney, Ray Stevenson, Zoë Kravitz, Miles Teller, Tony Goldwyn, Ansel Elgort, Maggie Q ha Kate Winslet.
An istor a c'hoarvez en ur bed distopek ha goude un apokalips e Chicago. An dud a zo rannet etre strolladoù diazezet war donezonoù denel. Beatrice Prior zo bet lakaet war-raok evel un Divergent, talvezout a ra ne c'hell ket bezañ ezel eus unan eus ar strolladoù. Nebeut amzer war-lerc'h e kompren ez eus un irienn er gevredigezh ampart.
Seveniñ ar film Divergent a oa bet kroget e miz Meurzh 2011 pa oa bet Summit Entertainment o prenañ gwirioù ar film diwar al levr dre embregerezh produiñ Douglas Wick ha Lucy Fisher Red Wagon Entertainment. Ar filmañ da vat a oa kroget d'ar 16 a viz Ebrel 2013, hag echuet e oa d'ar 16 a viz Gouere 2013. Un nebeud filmañ a oa bet adkroget etre ar 24–26 a viz Genver 2014. Darn ar produiñ hag ar filmañ a oa bet e kêr Chicago. Divergent zo bet embannet d'an 21 a viz Meurzh 2014, er Stadoù-Unanet Amerika. Ar film en deus bet resevet burutelladennoù etre. Lakaet e vez war-raok an istor diazez hag al lodenn fiñvus. Diouzh un tu all e vez rebechet d'ar film an doare ma 'z eo dizestonus. Keñveriet e vez ar film gant ar re all doare evit ar grennarded. En desped da se, ar film en deus graet berzh a-fed rastellañ arc'hant. Deuet eo a-benn da dizhout ar c'hentañ plas er box office e-pad dibenn ar c'hentañ sizhunvezh embann. Ur wech embannet ar film en deus rastellet ouzhpenn 288 milion US$ dre ar bed-holl war ur budjed a 85 milion US$. Embannet eo bet war DVD ha Blu-ray d'ar 5 a viz Eost 2014.
Ur film all zo bet goude-se, Insurgent, hag a zo bet embannet d'an 30 a viz Meurzh 2015, e Stadoù-Unanet Amerika ha broioù all.
Cornelius Agrippa
Ur skrivagner ha prederour alamant e oa Heinrich Cornelius Agrippa von Nettesheim (14 a viz Gwengolo 1486 – 18 a viz C'hwevrer 1535). E labourioù a denn d'an Hudouriezh, d'an Doueoniezh, d'an Astrologiezh ha d'an Alkimiezh.
Borgo Velino
Borgo Velino  zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Cornelius Agrippa
Buhez
E Kologn (Köln) e Bro Alamagn e oa bet ganet e 1486. E 1512 e kelennas e Skol-Veur Dole e Bro-C'hall oc'h ober kentelioù diwar-benn De verbo mirifico, oberenn Johann Reuchlin. Diwar-se e tapas brud da vezañ heretik. Ar respont taer a zegasas mizioù goude a lakaas anezhañ da goll e blas er Skol-Veur.
E 1510, e studias e pad ur pennad gant Johannes Trithemius. Reiñ a reas dezhañ ur brouilhed eus e e bennoberenn De occulta philosophia libri tres, Ur seurt renabl eus gouiziegezh ar skiantoù kuzh d'e vare. Kalonekaet e voe gant Trithemius en e labour met aliañ a reas anezhañ da zerc'hel al labour-se kuzh tamm pe damm. Dibab a reas Agrippa chom hep embann e labour, diwar an ali-se marteze met derc'hel a reas da labourat war e oberenn e-pad 20 vloaz.
Kañseller Alamagn
Kañseller (alamaneg: Kanzler; Kanzlerin, Kañsellerez evit ur plac'h) eo an titl a vez gant an hini a zo e penn ar gouarnamant en Alamagn. An anv ofisiel eo Bundeskanzler (Bundeskanzlerin evit ur plac'h), da lavaret eo "Kañseller(ez) kevreadel".
Friedrich Iañ Württemberg
Friedrich Iañ Württemberg zo anv daou zen:
Kañseller Alamagn
Kevatal eo d’ar post Kentañ Ministr a vez kavet e meur a vro, hag ar post gant ar muiañ a c'halloud eo en Alamagn, pa n'eus gant ar post Prezidant Alamagn nemet ur perzh arouezel dreist-holl.
Pomadenn
Ar bomadenn zo un traet da lakaat war ar c'hroc'hen, d'e wellaat pe de wareziñ. Pomadennoù all zo ivez da lakaat war ar fri pe rannoù all eus ar c'horf.
Kañseller Alamagn
Gwelout ivez
Almaniyanın Federal kansleri Канцлер Германіі Фэдэральны канцлер Нямеччыны Bundeskanzler (Deutschland) Saksamaa Liitvabariigi liidukantsler Federacia Kanceliero (Germanio) Chancelier fédéral (Allemagne) Listo di Germaniana kanceleri Daftar Kanselir Jerman Cancelliere federale (Germania) Machansela wa Ujerumani Cancellarius foederalis Vokietijos federalinis kancleris Lista dels cancelièrs d'Alemanha Bunnskanzler (Düütschland) Kanclerze Niemiec Канцелар Савезне Републике Немачке Saksan liittokansleri Lista över Tysklands regeringschefer
Cornelius Agrippa
Buhez
E-kerz e vuhez kantreer e Bro-Alamagn, Bro-C'hall hag Italia e labouras evel doueoniour, mezeg, gwiraour, ha soudard.
Rouantelezh Israel
Rouantelezh Israel zo ur rouantelezh kozh eus ar reter nesañ savet gant an Hebreed e Palestina en oadvezh an houarn, hag a badas war-dro 200 vloaz, adal fin an Xvet betek an VIIIvet kantved a-raok JK (dre vras 930-720 kent JK). Alies e vez lavaret rouantelezh Samaria pe rouantelezh an hanternoz, evit he disheñvelout diouzh rouantelezh Yehouda, er c'hreisteiz dezhi. Hervez ar Bibl hebreek, e teuas war-lerc'h rouantelezh unanet Israel ha Juda. « Ephraim » a vez lavaret anezhi ivez.
Cornelius Agrippa
Buhez
Mont a reas e servij Maksimilian 1 Aotria da soudard moarvat met tremen a reas ar pep brasañ eus e amzer o studiañ ar skiantoù kuzh ha poentoù doueoniezh a lakaas anezhañ da vezañ tamallet da vezañ heretik e mod pe vod. N'eus prouenn ebet e vije bet tamallet Agrippa en un doare sirius pe kaset dirak al lez-varn evit an interest a ziskoueze evit ar skiantoù kuzh, met lakaat a reas anezhañ da goll kargoù meur a wech. Argas a reas an hudouriezh a wel d'an holl dre ziv wech e 1525 hag e 1533, daou vloaz a-raok e varv. Diaes eo gouzout hag eñ e oa a-greiz-kalon pe hag eñ e oa evit chom hep kaout trubuilhoù. Ar studioù nevesañ gant Lehrich, Nauert, pe van der Poel a rofe da grediñ ne nac'has ket an hudouriezh en he fezh. Treiñ kein a reas da lodennoù 'zo eus e zornskrid kentañ De occulta philosophia libri tres evit digas ur c'hempenn diwezhañ d'e oberenn. Mervel a reas e Grenoble e 1535.
Oberennoù
Brudet eo bet Agrippa abalamour d'e levrioù dreist-holl. Setu un nebeud anezho :
Rouantelezh Israel
War dro 720 kent JK e voe distrujet Rouantelezh Israel gant an impalaeriezh asirian.
Poggio Mirteto
Poggio Mirteto zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
NGC 3031
NGC 3031 a zo ur c'halaksienn droellennek lec'hiet 12 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg ar c'hKarr-kamm Bras.
Tramecourt
Tramecourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Poggio Moiano
Poggio Moiano zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Le Merlerault
Le Merlerault zo ur gumun e Normandi, e Bro-C'hall, e kanton Rai, en arondisamant Mortagne-au-Perche hag en departamant Orne.
Douaroniezh
War ar stêr Orne emañ Le Merlerault, 37 km er biz da Alençon.
Ar Strad
Ar Strad zo un anv-tiegezh brezhonek eus Bro-Wened. Ar Stradig zo ur stumm all (Le Stradic gant marilh ar boblañs).
Poggio Nativo
Poggio Nativo zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Anzoategui
thumb|250px|Departamant [[Caleu Caleu e La Pampa.]] Anzoategui zo ur gêriadenn en Arc'hantina, e kumun La Adela, e gevred proviñs La Pampa, e departamant Caleu Caleu.
Rugbi Klub Gwened
Rugbi Klub Gwened zo ur c'hlub rugbi bet krouet e miz Here 1950. Ar skipailh a-vicher nemetañ eo e Breizh. E 2006 e pignas d'ar Fédérale 1: e-pad dek vloaz e chomas er rummad-se, ha meur a wech e reas tro wenn o klask tizhout an eil rummad. En diwezh e reas berzh en nevezamzer 2016: goude bezañ trec'h war Massy en hanterc'hourfennoù ez eas Gwened d'ar Pro D2. Abaoe m'eo diskennet Gwened OK, ar c'hlub mell-droad, e vez c'hoariet ingal e Stad ar Rabin, e kreiz-kêr Gwened.
Yehouda
Yehouda , pe Juda, a oa hervez ar Bibl pevare mab Jakob ha Lea. Gwelet e vez evel an hini a glask renkañ an traoù etre izili ar familh (Jozef hag e vreudeur) (s.o. Gn 37,25-27 ha Gn 44,18-34).
Brasañ meuriad Israel e oa meuriad Yehouda. Ober a reas e Su Palestina gant Sion evel kêr-benn pa oa meuriad Efraim (pe "tiad Josef") hini an pouezusañ en Norzh. Jezuz "Mab David" a zo eus lignez Yehouda (He 7,14). Div lodenn a voe e Palestina, unanet da vareoù zo, disrannet alies. Goude marv Salomon e voe div rouantelezh Rouantelezh Israel en norzh, aloubet gant an Asirianed e 721 kent JK ha Rouantelezh Yehouda er su.
Amhrán na bhFiann
Amhrán na bhFiann ([]) eo kan broadel Iwerzhon.
Daoust ma vez kanet en iwerzhoneg peurliesañ, e oa bet savet ar c’han-se, da gentañ, e saozneg. Skrivet e oa bet ar pozioù saoznek e 1907 gant an titl A Soldier's Song (Kan ur Soudard). Anavezet eo ivez gant an titl Amhrán Náisiúnta na hÉireann ("Kan broadel Iwerzhon").
Istor
Skrivet e oa bet ar pozioù saoznek gant Peadar Kearney ha savet e oa bet ar sonerezh gant Patrick Heeney e 1907. Embannet e oa bet er gazetenn republikan Irish Freedom e 1912. Lakaet e oa bet en iwerzhoneg gant Liam Ó Rinn.
Buan e oa deuet da vezañ ur c’han-bale gant an Irish Volunteers (ur strollad brogarourien armet). Kanet e oa bet gant emsaverien Emsavadeg Pask e 1916, gant ar vroadelourien a oa bet bac’het e kamp-bac’h Frongoch, e Kembre, goude an Emsavadeg, ha gant emouestlidi an Irish Republican Army (IRA) e Brezel Dieubidigezh Iwerzhon (1919–1921). En deroù ne oa kan broadel ebet gant Stad Dieub Iwerzhon, ha n’eo nemet e 1926 e oa bet lakaet Amhrán na bhFiann da gan broadel ofisiel. Adalek ar mare-se e veze klevet bep noz, e dibenn an abadennoù skignet gant Radio Éireann.
Unanourien Hanternoz Iwerzhon a sell ouzh Amhrán na bhFiann evel kan broadel Republik Iwerzhon hepken, ha n’eo ket unan evit an enez a-bezh. Er c’hrogadoù rugbi, pa vez ur skipailh eus Iwerzhon a-bezh o c’hoari a-enep skipailhoù eus broioù all, e reer gant ur ganaouenn savet a-ratozh, anvet Ireland's Call.
Pozioù
Ne ganer peurliesañ nemet an diskan. Setu amañ ar pozioù anezhañ :
Marevezh Edo
An Dokugawaed er galloud
E 1603, an impalaer Go-Yōzei (1571-1617) a lakaas Tokugawa Ieyasu da shōgun ; daou vloaz diwezhatoc'h, e 1605, Ieyasu a zilezas e garg evit he zremen d'e vab ; boulc'het e oa an dinastiezh Tokugawa neuze. Diaes a-walc'h e voe d'ar re Dokugawa startaat o c'hrog war ar vro. E deroù ar bloaz 1609, ar shōgun a aotreas Shimazu Tadatsune (1576-1638), daimyō Satsuma-han ("Damani Satsuma") da aloubiñ Rouantelezh Ryūkyū, an enezeg a zo etre Kyūshū hag Enez Taiwan : nac'het he devoa ar rouantelezh paeañ truaj d'ar shōgunelezh nevez peogwir e paee trujaj da Sina dija, goude meur a anoazh all abaoe m'he devoa nac'het kemer perzh en aloubidigezh Korea. E miz Meurzh e krogas an emgannoù, hag e miz Mae e voe trec'h Tadatsune. Betek 1872 e voe Rouantelezh Ryūkyū ur Stad dizalc'h hag a rente gwazoniezh koulz da Sina ha da Satsuma-han,.
Ar shōgun Ieyasu a lakaas seziz war Osaka (miz Du 1614 – miz Genver 1615 ha Mae – Mezheven 1615) evit mougañ enebebiezh klann Toyotomi, a voe faezhet betek mont da get.
Er bloaz 1615 end-eeun ez embannas ar shōgunelezh en Edo un aradennad lezennoù, en o zouez ar buke shohatto (武家諸法度, "Lies krafoù lezennel a-zivout an tiegezhioù brezeler") a vestronie an daimyō, hag ar sankin kōtai (参覲交代/参覲交替, "Kemm en aketusted") a redie pep daimyō da vout en Edo bep eil bloaz ; daoust d'al lezenn e kendalc'has an daimyoed da vout emren war o domanioù. Buan e troas Edo da vout kêr bobletañ ar bed Ar shōgunelezh a stalias ur bodad kuzulierien gozh, ar rōjū (老中 "kozhiad") renet gant un tairō (大老 "kozhiad meur") evit he c'huzuliañ, ha samouraied a voe lakaet da vurevidi. Arc'hant bras a veze roet d'an impalaer e Kyōto, met pep galloud politikel a voe lamet digantañ..
Didruez e voe ar shōgunelezh Tokugawa da lakaat ar peoc'h da ren er gevredigezh. Lakaat a raed kastizañ pep felladenn, bras pe vihan, dre dibennidigezh, kroazstagadur pe boazhadur : doujet-kenañ e oa pep samourai, pa c'helle lazhañ un dinobl abalamour d'an disterañ dismegañs ; ar felladennerion a renk uhel a veze rediet da seveniñ seppuku. Dre ma veze gwelet ar gristeniezh evel ur galloud gourdrouzus e voe moustret, betek bout lakaet er-maez lezenn a-c'houde emsavadeg Shimabara (島原の乱 Shimabara no ran, miz Kerzu 1637 – miz Ebrel 1638), ma savas kouerion ha samouraied katolik enep an heskinadur a-berzh daimyō an domani Shimabara e Kyūshū.
Japan a brenn an nor ouzh an estren
Adalek 1633 betek 1639, ar bakufu dindan ren ar shōgun Tokugawa Iemitsu (1604-1651) a embannas politikerezh ar sakoku (鎖国 "chadenn ar vro"), a dalvezas betek 1854 : sparlet e voe Japan ouzh an estrenien, berzet e voe ouzh Japaniz mont d'an estrenvro, ha berzet e oa sevel listri keinvor. Dre ar sakoku e voe lakaet un dermen da levezon bolitikel tost pep galloud estren e Japan, ha finvezh lec'h kantvedel Portugaliz e voe. Izelvroiz (protestanted anezho) e voe an Europiz nemeto a voe gouzañvet e Japan ; aotreet e voent da virout ur c'hontlec'h en Enez Dejima, un enezenn 9 000 m² bet savet gant an dud, a oa bet e dalc'h Portugaliz nepell diouzh Nagasaki. Sina ha Korea e oa an div vro all a oa aotreet da genwerzhañ. Kalz levrioù estren e voe berzet o gwerzhañ e Japan.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2021
Ur gevezadenn d'an UCI World Tour eo, kevezadeg vrasañ ar bed evit ar marc'h-houarn war hent. 23 skipailh a gemer perzh, 19 WorldTeams ha 4 ProTeams.
Marevezh Edo
Degouezh ar Shogunelezh
E dibenn an e krogas ar shōgunelezh da wanaat. Echu e oa gant an araokadennoù er gounezerezh, ha dister e voe mererezh an naonegezh Tenpō (天保の飢饉 Tenpō no kikin) a skoas Japan adalek 1833 betek 1837. Un emsavadeg kouerion a oa e gor, ha nebeutoc'h a delloù a zeue e kefioù ar gouarnamant. Ar shōgunelezh a grennas gopr ar samouraied, a oa paour un niver bras anezhe dija hag o deveze alies un eil micher evit skoulmañ ganti. Dizale e voe lod anezho, aet er-maez pep framm, o fichañ diskar shōgunelezh ar c'hlann Tokugawa. D'an hevelep mare e teue mennozhioù Europa ar C'hornôg d'ar bobl dre ar rangaku (蘭學 "studioù izelvroat") degaset gant levrioù eus an Izelvroioù. Ar mezeg Sugita Genpaku (1733-1817), da skouer, a implijas teknikoù kornôgel evit kemmañ ar c'healioù japanat a-fed korfadurezh an den. Gouizieion all a voulc'has al luskad kokugaku (國學 "studioù broadel") evit distreiñ d'ar pezh a lakaent da "dalvoudegezhioù broadel" : enebiñ ouzh an nevez-konfusianegezh sinaat a veze skoret gant ar shōgunelezh Tokugawa, hag adlakaat an impalaer er galloud dreist ar shōgun, evel ma veze kelennet gant ar relijion shintō en ur ober dave da orinoù Japan : Oadvezh ar Speredoù (神代 kami-yo), kent Jimmu, an impalaer kentañ, diskennad eus Amaterasu, doueez an Heol, hag eus Susanō, he breur, doue ar c'horventennoù.
Diwezh ar Shogunelezh
Tousmac'h bras a savas e Japan e 1853 pan erruas ul lestraz eus ar Stadoù-Unanet renet gant ar c'homodor Matthew C. Perry (1794-1858). Kaset e oa bet da Japan gant gouarnamant SUA evit terriñ emglozadur ar vro. Ar shōgunelezh n'he devoa difenn ebet enep ar c'hanolioù modern, hag e rankas neuze plegañ da urzhioù en estrenien nevez : reiñ aotre d'al listri amerikan d'en em bourveziñ ha da ober kenwerzh e porzhioù Bro-Japan. Galloudoù ar C'hornôg a redias an dierniezh Qing e Sina, Impalaeriezh Rusia ha Japan da sinañ ar pezh a voe anvet "feurioù-emglev digempouez" gant Sinaiz ; Japan a voe rediet da lezel Kornôgiz da ober o annez er vro, hep lakaat kresk war prizioù ar marc'hadourezhioù enporzhiet ha ne oant ket aotreet kas Kornôgiz dirak ul lezvarn. Pa ne c'halle ket ar shōgunelezh enebiñ e voe brouezet kalz Japaniz, re ar Su dreist-holl. Dindan levezon al luskad broadelour kokugaku, kalz samouraied a savas a-du gant al lugan son'nō jōi (尊皇攘夷 "Azaouziñ an impalaer, argas ar varbared") enep ar shōgunelezh hag an alouberion, gant harp daou zaimyō eus Chōshū ha Satsuma er Su. E miz Eost 1866, nebeut goude bout lakaet da shōgun, Tokugawa Yoshinobu (1837-1913) en devoe poan o sioulaat an emsavadeg a oa c'hoazh e gor. Er bloaz 1868, an daou zaimyō eus ar Su a gendrec'has an impalaer Meiji (1852-1912), 16 vloaz, hag e guzulierion da embann un daskrid a c'houlennfe diwezh ren ar shōgunelezh Tokugawa, ar pezh a voe graet. Dizale ez kerzhas armeoù Chōshū ha Satsuma betek Edo, ha boulc'het e voe Brezel Boshin (戊辰戦争 Boshin sensō), a badas eus miz Genver 1868 betek miz Mezheven 1869 ha finvezh ar shōgunelezh Tokugawa.
Kevredigezh ha sevenadur
Levezonet-don e oa klann Tokugawa gant an nevez-konfusianegezh a skorent. Rannañ a rejont ar gevredigezh e peder rann, ar peder micher (士農工商 shì nóng gōng shāng) evel e Sina : shī (士 "klezeour"), nóng (農 "labourer-douar"), gōng (工 "artizan") ha shāng (商 "marc'hadour"). A-zisrann e chome ar samouraied, a venne heuliañ ar bushidō (武士道), "hent ar c'hadour".
A-feur ma pinvidikaas ar genwerzhourion a-hed ar Marevezh Edo e krogjont da bostañ arc'hant er sevenadur hag er gevredigezh,. Lod anezho a oa madoberourion a rene ur vuhez vlizelour a veze graet ukiyo (浮世 "bed war neuñv") anezhi, alese an arz ukiyo-e (浮世絵 "skeudennoù eus ar bed war neuñv") hag al levrioù ukiyo-zōshi (浮世草子 "levrioù eus ar bed war neuñv"). Ar c'hentañ seurt levrioù japanek a blijas kalz d'an dud e voe ar re-se.
Aubigny-au-Bac
Aubigny-au-Bac a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Poggio San Lorenzo
Poggio San Lorenzo zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Apure (stad)
thumb|right|260px|Setu pelec'h emañ stad Apure e Venezuela Apure zo ur stad e Venezuela. San Fernando de Apure eo ar gêr-benn
Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika
Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika (saozneg:President of the Confederate States of America) a oa titl an den dilennet e penn Stadoù Kengevreet Amerika. Ar prezidant, ouzhpenn bezañ penn ar Stad, a oa ivez penn ar brezel evit an droadegiezh, ar morlu, ha penn an holl vezenoù aozet en Stadoù ar c'hengevread.
Eil mellad bonreizh ar Stadoù Kengevreet a roe ar galloud seveniñ d'ar prezidant. Ar galloud seveniñ a oa kement hini seveniñ al lezennoù, choaz piv a oa e-penn sevenrien al Lezenn, an diplomaterezh, an ofiserien justis pe pleustr d'al lezenn, ar galloud da grouiñ pe sinañ emglevioù gant galloudoù estren gant sikour hag aotre ar sened. Hervez ar c'henarroud e oa ivez karg nemetañ an distaolioù justis, ha gellout a rae ivez bodañ pe divodañ div gambr ar c'hongress.
Ar prezidant a oa dilennet dret un doare ameeun gant ar bobl dre hanterouriez an Electoral College evit ur c'hannad a 6 vloaz. Bez e oa an eil ofiser kengevreet da vezañ dilennet gant hollad ar boblañs, an hini all o vezañ besprezidant ar Stadoù Kengevreet. D'an 18 a viz C'hwevrer 1861, Jefferson Davis a oa bet dilennet da prezidant ar gouarnamant da c'hortoz. D'an 22 a viz C'hwevrer 1862, e voe dilennet da prezidant ar gouarnamant dibad chomet e oa d'ar post-se betek bezañ harzet gant soudarded marc'hegiezh an United States Cavalry e 1865.
Barinas (stad)
thumb|right|260px|Setu pelec'h emañ stad Barinas e Venezuela Barinas zo ur stad e Venezuela. Barinas eo ar gêr-benn
Sant'Agata di Puglia
Sant'Agata di Puglia zo ur gumun e Puglia, e proviñs Foggia.
Roll livadurioù Sebastiano Ricci
Sebastiano Ricci (1659-1734) a oa ul livour veneziat, ha deraouer an doare Rococo.
Barinas
Barinas zo un anv-lec'h spagnolek
Torremaggiore
Torremaggiore zo ur gumun e Puglia, e proviñs Foggia.
NGC 5907
NGC 5907 a zo ur c'halaksienn droellennek lec'hiet 53.5 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg an Dragon.
Aragua (stad)
thumb|right|260px|Setu pelec'h emañ stad Aragua e Venezuela Aragua zo ur stad e Venezuela. Maracay eo ar gêr-benn anezhi.
Cees Nooteboom
Cees Nooteboom (ganet Cornelis Johannes Jacobus Maria Nooteboom d'an 31 a viz Gouere 1933 e Den Haag) a zo ur skrivagner nederlandek. Liesseurt eo e oberenn : romantoù, barzhonegoù, danevelloù beajoù. Meur a briz lennegel a zo bet tapet gantañ ha meneget eo bet e anv evit kaout priz Nobel al lennegezh.
E vuhez
E Den Haag e voe ganet Cees Noteboom. Eno eo e oa marvet e dad e 1945 abalamour d'ur vombezadeg. Mamm Noteboom a zimezas en-dro e 1948. Mont a reas-eñ da veur a skol brevez eil derez, e Venray hag en Eindhoven. En ur skol en Utrecht ec'h echuas e studioù en eil derez.
Goude labourat en un ti-bank e Hilversum e veajas en Europa. Ouzhpenn sevel skridoù lennegel e labouras evit ar sizhunieg politikel Elsevier etre 1957 ha 1960 hag evit ar gazetenn de Volkskrant etre 1961 ha 1968. E 1967 e voe lakaet e penn rann beajoù ar gelaouenn Avenue.
E 1957 en em ginnigas evel martolod e bourzh ur lestr-karg a yae war-zu Surinam a-benn goulenn dimeziñ gant Fanny Lichtveld. E 1964 e tispartijont. En e levr De verliefde gevangene (1958) e kont ar pezh a rea d'ar mare-se. Daremprediñ a reas ar ganerez Liesbeth List ivez. Hiziv an deiz ez eo dimezet gant Simone Sassen hag e kas e amzer etre Amsterdam hag enezenn Menorca.
Ouzhpenn ar prizioù lennegel liesseurt bet tapet gantañ eo bet lakaet da doktor a enor gant skol-veur Radboud Nijmegen 2006 ha gant skol-veur dieub Berlin e 2008.
Lennegezh
Gant e romant kentañ, Philip en de anderen (1955) e ditl e tapas kaout Priz Anne Frank. E 1963 e lakaas embann De ridder is gestorven ha goude-se e chomas hep embann levr ebet e-pad 17 vloaz. E 1980 e lakaas embann ar romant Rituelen hag a voe priziet-tre en Izelvroioù ha gantañ e tapas kaout Priz Pegasus. Gant Boekenweek (1991) e c'hounezas Priz Aristeion 1993.
Brudet eo Nooteboom a-drugarez d'e levrioù diwar-benn e veajoù. En o zouez emañ Een middag in Bruay, Een nacht in Tunesië ha De omweg naar Santiago hag a awenas ar sonaozer spagnol Benet Casablancas hag a savas "Six Glosses" (2010) diwarnañ. E chomadenn e Berlin a gont el levrBerlijn 1989-2009, hag a zo dastumad Berlijnse notities, Terugkeer naar Berlijn ha pennadoù nevez.
Meur a sonaozer izelvroat ha spagnol a zo bet awenet gant e levr De omweg naar Santiago hag e 2010 e voe aozet un droiad sonadegoù en Izelvroioù gant Ensemble 88. Noteboom a gemeras perzh en abadenn gentañ.
Belvedere Langhe
Belvedere Langhe (Bërvèj e piemonteg) zo ur gumun italian e proviñs Cuneo, e Piemonte, hag an niver a annezidi a sav da.
Departamant Sétif
Departamant Sétif a oa un departamant gall en Aljeria etre 1957 ha 1962 pa zeuas ar vro da vout dizalc'h.
Pa voe aloubet Aljeria gant ar C'hallaoued e voe krouet departamantoù, d'an 9 a viz Kerzu 1848. Diwar neuze e oa tri departamant en Aljeria, hini Oran, hini Aljer ha hini Constantine. Setif a oa neuze e departamant Constantine, hag un isprefeti a oa eno. E 1957 e cheñchas an traoù pa voe krouet departamant Setif.
Anseranatidae
a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1880 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad oc'h ober ar c'herentiad :
Sant-Nazer Rugbi Liger-Atlantel
Sant-Nazer Rugbi Liger-Atlantel a oa ur c'hlub rugbi bet krouet e 1908: unan eus koshañ kluboù Breizh e oa. Dindan pemp bloavezh (2000-2005) e oa deuet da benn ar Sporting Nazairien da dremen eus ar pempvet rummad d'an trede hini. Abaoe 2005 e c'hoarie e Fédérale 1 eta. Gwellañ skipailh Breizh e oa Sant-Nazer d'ar mare-se, asambles gant RK Gwened. Freuz-stal a voe graet gantañ e miz Du 2016 avat.
Dixie
Dixie a c'hall bezañ evit :
Bacco e Arianna
Bacco e Arianna (titl italianek; pe Bacchus hag Ariadna e brezhoneg) zo un eoullivadur brasik (175 x 190 cm) graet etre 1520 ha 1523 gant al livour italian Tizian.
Emañ en National Gallery e Londrez. Sinet eo TICIANUS F. (Ticianus fecit, "Tizian a reas") en traoñ a-gleiz.
Istor an daolenn
Goulennet e oa bet ouzh Tizian livañ an oberenn-se gant Alfonso Iañ d'Este, dug Ferrara evit e g-Camerino d'Alabastro, ur gambr prevez en e balez, kinklet gant oberennoù arzel awenet gant mojennoù kozh Hellaz pe Roma, hag e-lec'h ma ne oa ket kalz a gristeniezh.
Paeet e oa bet Raffaello evit ober al labour da gentañ, a oa da vezañ Trec'h Bacchus. Pa varvas al livour e 1520 avat ne oa bet graet nemet ur raktresadenn gantañ, ha goulennet e voe digant Tizian kemer e lec'h.
Mojenn
Ariadna a oa merc'h d'ar roue Minos eus Kreta. Dilezet e oa bet en enez Naxos gant he dousig Theseüs, a welomp e lestr o vonet kui. War an aod e kav Dionysos, pe Bacchus e latin, doue ar gwin, a lamm daveti eus e garr, sachet gant kizhier-kon, ha gantañ e lidambroug.
Bacchus a welomp e-kreiz e lamm da wareziñ Ariadna diouzh e loened. En oabl a-us da Ariadna ez eus ur gurunennad stered: ar steredeg Corona Borealis an hini eo, prometet gant Bacchus d'e serc'h nevez.
Ascoli Satriano
Ascoli Satriano    a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
Programm Broadel Sokialour
Ar Programm Broadel Sokialour, pe ar Programm e 25 poent (Alamaneg: 25-Punkte-Programm), a oa Programm ar Strollad Broadel Sokialour al Labourerien Alaman (NSDAP). Adolf Hitler en doa kemennet ar programm d'ar 24 a viz C'hwevrer 1920 dirak un 2,000 den bennak e Hofbräuhaus e München. Savet e voe ar programm e-pad un emvod gant ar strollad e Vienna.
Biccari
Biccari    a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
A Coruña
A Coruña zo ur gêr hag ur porzh, en arvor hanternoz Galiza, ha kêr-benn Proviñs A Coruña.
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Abergwynfi
Abergwynfi zo ur gêriadenn e kreisteiz Kembre, e bwrdeistref (arondisamant) Castell-nedd Port Talbot. Emañ war an hent etre Treorci ha Port Talbot. E parrez Glyncorrwg emañ Abergwynfu.
Ariane (Pers)
right|350px|Kartenn eus impalaeriezh [[Alesant Veur.]] Ariane (hervez ar gregach hag al latin) pe Ariana, a oa ur rannvro eus impalaeriezh Pers, hag eus an impalaeriezh seleukid diwezhatoc'h. Enni e oa meur a satrapelezh, en o zouez hini Aria, a vez droukvesket ganti alies.
Abergwynfi
E-kichen Abergwynfi emañ kêriadenn Blaengwynfi. Etre an div gêriadenn emañ ar stêr vihan Gwynfi, un adstêr d'an Afan.
Volturino
Volturino   a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
Ariane (Pers)
Hervez Ptolemeos e oa 7 proviñs en Ariana
Dre vras e klot gant Iran hiziv. Dont a rafe an anv eus ar ger sanskritek Arya (nobl).
Richard du Perrier
Richard du Perrier a voe eskob Treger eus 1338 da 1353,.
Sakret eo bet gant arc'heskob Teurgn er bloaz 1338, war-lerc'h Alain Helory.
Adalek ar bloaz 1339 e lakaas ledanaat e iliz-veur. Mes stanket eo bet abalamour da vrezel diabarzh, anvet Brezel Herez Breizh, pa oa bet aloubet kêr Landreger gant ar Saozon, hag e zispenne an ilizoù.
Kastell ha kêr ar Roc'h-Derrien a oa bet aloubet ivez gant ar Saozon, bet trec'h eno war Charlez Bleaz e 1347.
Aotre a voe roet gant ar pab d'an eskob da ziveziañ korf sant Erwan evit e saveteiñ.
D'an 19 a viz Mae 1347, ar pab Klemañs VI, en Avignon, a lakaas Erwan Helouri war roll sent an iliz katolik.
Kanenn ar C'hanennoù
Kanenn ar C'hanennoù zo ul levr eus ar Bibl hag an Tanac'h war-lerc'h hini Rout ha hini ar Prezeger (a zo anvet Kohelet ha Eklesiastes ivez).
Hep na vefent liammet strizh kenetrezo, ez eus koulskoude ur pennvenoz oc'h ober o unanded : diskouez a reont karantez ar priedoù yaouank, o levenez da vevañ unanet korf hag ene, o boem pa 'n em gavont an eil gant egile, bervder ar garantez a entan o boud a-bezh, nerzh al liamm a genstag an eil ouzh egile hag a zo ken kreñv hag ar marv. Daoust hag o kanañ karantez ar priedoù, n'eo ket ivez ur meulgan d'o C'hrouer en deus fellet d'ar barzhonegour sevel ? [...]
E-pad milvedoù, n'o deus gwelet ar Yuzevion er Ganenn-mañ netra estreget diskuliadur ar c'hevrin m'eo karantez an Aotroù e-keñver e bobl [...]
Ar Gristenion, war o lerc'h, hag abaoe ar penn kentañ, o deus gwelet ivez er Ganenn, en tu-hont da daolennadur ar garantez priedel, ur skeudenn varzhoniel eus eured kevrinus ar C'hrist hag e Iliz... »
Alltwen
Alltwen (pe Allt-wen) zo ur gêriadenn vihan eus kreisteiz Kembre, e-kichen Pontardawe, e bwrdeistref Castell-nedd Port Talbot. Emañ e Cwm Tawe.
Genidik e oa ar barzh kembraek Gwenallt eus ar gêriadenn, ha kemeret en doa anv al lec'h da anv-barzh.
Xunta de Galiza
Ar Xunta de Galiza eo ar gouarnamant emren Galiza. Xunta de Galicia eo anv ofisiel e galizeg hag Junta de Galicia e spagnoleg.
Job (Bibl)
Tudenn bennañ Levr Job an Tanac'h eo Job.
Un den direbech ha peurvat eo Job. Bennozhioù Doue a zo warnañ. Ne blij ket se da Satan a zeu gant aotre Doue da amprouiñ fealded an den santel o'ch arsailhañ anezhañ en e vadoù ha betek en e gorf. Kouezhet e brasañ dienez, ne fell ket da Job en em sevel enep Doue, met klask kompren ar perag.. .
Alistair MacLeod
Alistair MacLeod, bet ganet d'an 20 a viz Gouere 1936 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Ebrel 2014, a oa ur romantour kanadian, aozer istorioù berr ha kelenner skol-veur.
Nerzh ha from a gaver en e skridoù. Taolenniñ a ra kaerded Enez ar C'hab Breton ha personelezh un darn vat eus hec'h annezidi stag ouzh o orin skosat hag o stourm evit liammañ amzer dremenet ag amzer-vremañ.
Priziet eo bet MacLeod evit resisted e c'herioù, from nerzhus e skridoù hag an implij a rae eus ur yezh eeun hag a seblante gwriziennet en un hengoun komzet.
Erich Kempka
thumb|right|150px|Erich Kempka Erich Kempka (16 a viz Gwengolo 1910 e Oberhausen – 24 a viz Genver 1975 e Freiberg am Neckar) a voe blenier Adolf Hitler azalek 1934. Ezel niv. 2803 an Allgemeine-SS e voe hag ivez SS-Obersturmbannführer.
Alistair MacLeod
Daoust da Alistair MacLeod bezañ brudet evel unan eus mistri an istorioù berr, e romant No Great Mischief, embannet e 1999, a voe dilennet da wellañ levr Aod Atlantel Kanada bet skrivet biskoazh.
Gounezet ez eus bet meur a briz gant ar romant ivez hag an International IMPAC Dublin Literary Award e 2001, peurgetket.
E 2000, e zaou levr istorioù berr The Lost Salt Gift of Blood (1976) hag As Birds Bring Forth the Sun and Other Stories (1986), a voe adembannet el levr Island: The Collected Stories. Keñveriañ a rae MacCleod e labour skrivagner ouzh seniñ an akordeoñs : ''« When I pull it out like this, it becomes a novel, and when I compress it like this, it becomes this intense short story. »''
Erich Kempka
E vuhez
Blenier Josef Terboven e voe betek an 29 a viz C'hwevrer 1932. E 1934 e kemeras plas Julius Schreck ha Emil Maurice evel blenier pennañ, mevel ha gward Hitler. Er memes bloavezh e voe test pa voe harzet Ernst Röhm. D'ar 1añ a viz Kerzu 1937 e teuas da vezañ ezel eus Lebensborn. Profet e voe dezhañ un Totenkopfring gant Heinrich Himmler. E 1945 ez eas d'ar Führerbunker asambles gant Hitler. Kempka a voe unan eus ar re a rankas deviñ korf Hitler. D'an 30 a viz Ebrel goude kreisteiz e voe goulennet gantañ kavout 200 litrad dour-tan, met ne gavas nemet 180 litrad. Kuitaat a reas ar bunker en deiz war-lerc'h, ha d'an 20 a viz Even e voe tapet gant soudarded amerikan e Berchtesgaden.
Alistair MacLeod
"Pa sachan evel-mañ e tro d'ur romant, ha pa waskan evel-mañ e tro d'an danevell verr virvidik-se."
Erich Kempka
E vuhez
E-pad prosezoù Nürnberg e voe goulennet gant Kempka dont da desteniañ peogwir e lavare en doa gwelet Martin Bormann o vervel abalamour d'ur roked eneptankoù bet taolet gant soudarded rusian. Dieubet e voe d'an 9 a viz Here 1947.
Alistair MacLeod
MacLeod a gelennas saozneg ha krouiñ lennegezh e-pad ouzhpenn tregont vloaz e Skol-veur Windsor, met distreiñ a rae bep hañv d'e di war Enez ar C'hab Breton ma skrivas an darn vrasañ eus e oberennoù.
En e rakskrid evit un dastumad arnodskridoù a-zivout oberennoù MacLeod e skriv an embannerez Irene Guilford : ''« Alistair MacLeod's birthplace is Canadian, his emotional heartland is Cape Breton, his heritage Scottish, but his writing is of the world. »''
Arius
Arius a oa ur beleg, un doueoniour hag embleustrer kristen en Aleksandria eus dibenn an, penn-kaoz d'an ariadegezh.
Cagnano Varano
Cagnano Varano    a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
Alistair MacLeod
"Kanada eo bro c'henidik Alistair MacLeod, Enez ar C'hab Breton eo kalon e fromoù, skosat eo e hêrezh, met eus ar bed eo e skridoù."
Alistair MacCleod e brezhoneg
Troet eo bet oberennoù Alistair MacLeod e meur a yezh, 17 da nebeutañ.
Hypothymis
Hypothymis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1826 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).
Alistair MacLeod
Alistair MacCleod e brezhoneg
E bennoberenn,No Great Mischief, lakaet e brezhoneg gant Kristian Braz ivez, a zo bet embannet gant Al Liamm e 2015 dindan an titl Tev ar gwad, tanav an dour.
Film diwar-benn Alistair MacLeod
Un teulfilm 88 munutenn anvet Reading Alistair MacLeod a voe savet diwar e benn e 2005 gant an National Film Board of Canada, sevenet gant Bill MacGillivray.
Hypothymis
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Tregont (30) isspesad en holl.
Alistair MacLeod
Film diwar-benn Alistair MacLeod
Aterset eo bet ennañ MacLeod e-unan, e wreg Anita hag izili all eus e familh. Skrivagnerien vrudet evel Russell Banks, Colm Tóibín ha David Adams Richards a lenn arroudennoù hag a ro o soñj war e skridoù. Klevout a reer tammoù eus opera ar sonaozour Christopher Donison, Island, awenet gant unan eus istorioù berr McLeod.
Enorioù
Gounezet en deus ar Portia White Prize (Nova Scotia) e 2001. Ar priz a vez roet gant Proviñs Nova Scotia, evit enoriñ oberennoù arzel meur.
E 2003 e c'hounezas al Lannan Literary Award evit oberennoù a faltazi.
E 2008 e voe anvet da ofiser an Order of Canada hag ezel eus ar Royal Society of Canada.
Resevet en deus ouzhpenn daouzek diplom a enor, en o-zouez a-berzh St. Francis Xavier University (Antigonish, Nova Scotia), Cape Breton University (Sydney, Nova Scotia), McGill University (Montréal, Québec) hag University of Prince Edward Island (Charlottetown, Prince Edward Island).
Erich Kempka
E vuhez
Kempka a zalc'has da zaremprediñ izili bet er "Führer-Begleit-Kommando" dre ma'z eas da emvodoù kevredigezh an dud bet er 1añ SS Panzer Korps betek 1974, da lavaret eo ur bloaz a-raok ma varvfe. E eñvorennoù a voe embannet e 1951 dindan an titl Ich habe Adolf Hitler verbrannt (Devet em eus Adolf Hitler). Adembannet e voe al levr e 1975 gant ur rakskrid gant Erich Kern (bet ezel eus Leibstandarte SS Adolf Hitler) dindan an titl Die letzten Tage mit Adolf Hitler (An devezhioù diwezhañ gant Adolf Hitler).
Serracapriola
Serracapriola    a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
Coedpoeth
Coedpoeth zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Wrecsam, e biz Kembre. E-kichen Bwlchgwyn emañ.
E 2011 e oa poblet gant 4,498 a dud, ha 825 anezho (18,3%) a oa kembraegerien.
Elimelec'h
Tad-kaer Rout eo Elimelec'h hervez Levr Rout (11-4).
Setu ar pezh a gaver e troidigeh An Tour-Tan diwar e benn :"Setu, en amzer ma varne ar varnerion, e voe un naonegezh vras e-barzh ar vro,hag ez eas un den eus Bet-Lehem Yehouda da chom e maezioù Moav, gant e wreg hag e zaou vab. Anv an den oa Elimelec'h, hag anv e wreg, Noemi, hag anv e zaou vab, Mahelon ha Kileyon:[...] Hag e varvas Elimelec'h, den Noemi,hag homañ a vanas gant he daou vab. Ar re-mañ a zimezas gant maouezed eus Moav, anv unan Orpa, hag anv eben Rout."
Agripa
Gwallvrudet e oa levr hud an Agripa war ar maez e Breizh-Izel gwechall. Ul levr kuzh hag a veze dalc'het gant sorserien hag adskrivet gant an dorn a rumm da rumm e oa. Diouto e tenne ar sorserien o formulennoù hud. Fañch an Uhel a lavar bezañ bet gwelet al levr-se etre daouarn Claude le Bihan, ul labourer-douar eus an Dannod e Plûned. Ul levr hag a oa tennet hervez e berc'henn diouzh un oberenn gant Pierre d'Albano, a oa diskibl da Heinrich Cornelius Agrippa. O vezañ ma n'en doa ket ar memes brud hag e vestr en doa lakaet da grediñ e oa Cornelius Agrippa an oberour. Alese anv al levr gwallvrudet. Nebeut a dra da welet koulskoude etre an Agrippa ha levrioù Cornelius Agrippa.
Amprestiñ a ra muioc'h al levr-se digant Alc'hwez Salaun, Clavis Salomonis pe Clavicula Salomonis e latin, ul levr bet embannet etre ar hag ar.
Casalnuovo Monterotaro
Casalnuovo Monterotaro   a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
Landing Ship Tank
Landing Ship Tank (LST), pe tank landing ship, a zo un droienn evit ober anv eus ar bigi savet e-pad an Eil Brezel-bed (1939–1945) evit bezañ implijet e-kerzh an oberiadurioù dilestrañ da zougen tankoù, karbedoù, dafar ha nerzhioù kas. Ar re-se a oa savet evit gellout dilestrañ war an aodoù hep kaeoù na savadur all ebet. Dre-se e oa posubl dilestrañ war tost pep doare aodoù. E beg ar bigi LST e oa un nor ramzel gant ur pont dezougen a c'helle bezañ digoret evit diskargañ ar c'harbedoù. Ar bigi doare LST o devoa ur c'hein kompez evit ma vefe aes mont betek an aod en ur chom sonn. Implijet e oa bet ar bigi doare LST dre ar bed holl e-pad an Eil Brezel-bed, war Talbenn ar Meurvor Habask evel war Talbenn Europa. Ar bigi LST kentañ a oa bet savet gant ar Saozon en ur adsevel bigi a oa dija deus outo. Goude-se e oa bet ur c'henlabour etre ar Rouantelezh-Unanet hag ar Stadoù-Unanet evit ober bigi dezougen-dilestrañ gwir. Ar bigi saoz a voe implijet e fin ar bloavezh 1942 e-pad Aloubadeg Kevredet Aljeria. E 1943, bigi LST a oa bet implijet e-pad Aloubadeg Sikilia hag Italia. E miz Even 1944 e voe adkavet ar bigi-se e flodad Dilestradeg Normandi.
En holl e oa bet savet ouzhpenn 1000 LST gant Stadoù-Unanet Amerika; Ar Rouantelezh-Unanet ha Kanada o devoa savet 80 all.
Phoenicopteriformes
Phoenicopteriformes a zo un urzhiad evned, ennañ flammeged hag evned all kar dezho aet da get.
Kathmandu
Kathmandu pe Katmandou eo kêr-benn politikel ha relijiel Nepal.
Ar gêr-benn en deus un istor hir ledet war 2000 bloaz prouet dre enskrivadurioù bet dizoloet en draonienn.
Levr Job
Levr Job (Jo) a zo unan eus lodennoù Ar Skridoù en Tanac'h.
Kathmandu
A-raok krouidigezh Kathmandu
Traonienn Kathmandu a vije bet anneziet aboae 900 a-raok Jezuz Krist met ar bitrakoù kosañ bet dizoloet betek-en a zo oadet eus 100 a-raok Jezuz Krist nemetken.
Levr Job
Hervez ar vurutellerien e c'hell bezañ bet savet, war-dro ar VIvet kantved kent JK, diwar un istor eus an amzer gozh chomet en eñvor pobladoù ar reter, hag aozet e doare un drama barzhoniel gant ur barzh a-douez harluidi ar Yuzevien.
Kathmandu
A-raok krouidigezh Kathmandu
An enskrivadur kosañ bet dizoloet a zo bet enskrivet e 185 goude Jezuz Krist. Ar savadur kosañ a zo bet savet en draonienn a zo bet oadet tro 1000 bloaz 'zo.
Levr Job
Ur goulenn eo danvez al levr : perak Doue, krouer ha mestr ar bed, en deus aotreet droukskouer ar boan, ha penaos, dreist-holl, un Doue mat ha reizh a c'hell lezel da c'houzañv ar re fealañ eus e servijerien ?
Castelluccio dei Sauri
Castelluccio dei Sauri    a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
Levr Job
Hervez furien Israel, da bep hini hervez e oberoù. Met perak neuze e vez gwelet kement a zireizhennoù, da skouer, gwallblanedenn an den santel Job ?
Kathmandu
A-raok krouidigezh Kathmandu
Hervez istor Nepal e vije deuet Bouddha gant diskibien en draonienn (rann-vro Patan) er VIvet kantved a-raok Jezuz Krist, n'eus prouenn ebet eus ar fed-se.
Hervez an Istor e bro Nepal e vije bet krouet kêr Kathmandu en Xvet kantved gant ar roue Gunakamadeva.
Kathmandu
Kêr Kathmandu a zo anvet evel-se dre anv ur savadur e Durbar Square, an templ Kaasthamandap (Sanskritek: Kaasth (काष्ठ) ha Mandap (मंडप/मण्डप); Brezhoneg: Koad ha ti-repu). An templ lesanvet ivez Maru Satal a oa bet savet er bloavezh 1596 dindan selloù hag urzhioù ar roue Laxmi Narsingh Malla.
An templ a zo bet savet gant koad hepken, n'eus ket bet ouzhpennet tach houarn ebet. Hervez ar vojenn e vije bet savet gant koad ur wezenn hepken.
Stumm ar gêr hiziv-an-deiz a zo an hini abaoe ar XVIvet kantved.
Kren-douar 2015
D'ar 25 a viz Ebrel 2015 ez eo bet drastet Kathmandu gant ur c'hren-douar 7.8 a greñvder. Riset ez eo bet ar gêr-benn hag ouzhpenn-se ez eus bet diruilhadoù erc'h ramzel war ar menez Everest. Milieroù a dud a zo bet lazhet, pikol distrujoù a zo bet en draonienn,.
Douaroniezh
Ar gêr-benn Kathmandu a vez kavet da 1350 metrad uhelder, lec'hiet ez eo tal kichen d'ur groaz-dour savet gant ar sterioù Bagmati ha Bishnumati.
Enkelc'hiet ez eo Kathmandu gant menezioù 3000 metrad uhelder d'an uhelañ skoazenn d'an Himalaya.
Setu perak e vez kaoz eus traonienn Kathmandu (e-keñver melestradurezh zonenn ar Bagmati, « Bagmati anchal ») lec'h ma vezo kavet ivez kêrioù Patan ha Bhaktapur. E traonienn Kathmandu e vez tro 1.5 milion a annezidi.
Monumantoù ha traoù heverk
Degemeret eo bet Kathmandu hag an draonienn war listenn an Unesco er bloavezh 1979.
Oreornis
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1910 gant an evnoniour izelvroat Eduard Daniël van Oort (1876-1933).
Anseranas
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1828 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).
Oreornis
Dont a ra e anv eus ar gerioù henc'hresianek ὄρος (menez e brezhoneg hag ὄρνις (evn, labous e brezhoneg).
Anseranas
Dont a ra e anv eus ar ger latin ansĕr (gwaz e brezhoneg) ha hini ar genad Anas.
Oreornis
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Oreornis chrysogenys.
Anseranas
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Anseranas semipalmata‎.
Casalvecchio di Puglia
Casalvecchio di Puglia   a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
Garnet Joseph Wolseley
Garnet Joseph Wolseley (4 a viz Mezheven 1833-25 a viz Mezheven 1913)a oa ur jeneral saoz a vrezelias en XIXvet kantved evit an Impalaeriezh trevadennel saoz e Birmania, Krimea, Kanada, India hag Afika.
Motta Montecorvino
Motta Montecorvino    a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
Castelluccio Valmaggiore
Castelluccio Valmaggiore   a zo ur gumun eus Italia e proviñs Foggia, e Puglia.
Pempad piano
thumb|Ur pempad piano : div violin, ur violin alto, ur violoñsel hag ur piano Ur pempad piano zo ur strollad sonerezh kambr a c'hoarvez eus ur piano ha pevar benveg all, pe ur pezh sonerezh savet evit un hevelep strollad.
Peurvuiañ ez eus ur piano, div violin, ur violin alto, hag ur violoñsel, eleze ur piano gant ur pevarad kerdin. Dre m'eo ar pemp benveg-se a gaver peurliasañ e sonerezh klasel e lavarer pempad piano hep resisaat pelloc'h pa veneger ar strollad-se. Met savet ez eus bet pezhioù sonerezh evit pempadoù piano, enno ur piano ha binvioù dre c'hwezh.
Familia Valera Miranda
Familia Valera Miranda zo ul laz sonerien kuban eus Santiago de Cuba.
Sebastiano Ricci
thumb| Gwener o tegouezhout gant Adonis, 1707, [[Firenze, Palazzo Pitti]] Sebastiano Ricci, ganet d'ar 1añ a viz Eost 1659 e Belluna, en Veneto, ha marvet d'ar 15 a viz Mae 1734 e Venezia, zo ul livour barok italian eus dibenn ar XVIIvet kantved, desket e Venezia.
Labourat a reas e meur a gêr en Italia, hag ivez e Londrez, en Izelvroioù hag e Pariz. E 1718 e voe degemeret en Akademiezh al liverezh e Pariz. Eñ an hini a gasas ar varokelezh da Vro-Saoz pan eas di da chom, entre 1712 ha 1716.
Zulia
Zulia zo unan eus stadoù Venezuela, e gwalarn ar vro, en-dro da lenn Maracaibo. Maracaibo eo ar gêr-benn. En 2013 e oa 4 023 446 annezad enni.
Sebastiano Ricci
E vuhez
Mab e oa da Livio hag Andreana, ha badezet e voe e Bellune d'ar 1añ a viz Eost 1659. En 1671 e vije bet o teskiñ ar vicher e Venezia gant Federico Cervelli. Hervez Tomaso Temanza (1705 - 1789), e vije bet Sebastiano Mazzoni e vestr kentañ. Moarvat e oa bet gant Cervelli da gentañ, ha gant Mazzoni goude.
Labourat a rae Sebastiano Ricci er Rialto en 1678 en ur stal vihan, ha lardet en dije ur plac'h yaouank. Evit chom hep dimeziñ dezhi en dije klasket reiñ kontamm dezhi hep na vije marvet. Bac'het e voe ha divac'het a drugarez d'un den a renk uhel, eus an tiegezh Pisani moarvat. Neuze ec'h eas da gêr Bologna da chom. Eno e oa o chom e parrez Sant Vikael, er Mercato di Mezzo, pa voe urzhiet outañ, d'an 28 a viz Gwengolo 1682, un « Dibennañ Sant Yann Vadezour», evit chapel kenvreudeuriezh Sant Yann.