cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Callithrix humeralifera
Annez
Kavet e vez en un takad bihan a-walc'h, etre ar stêrioù Tapajós (Brazil) ha reoù Madeira ha Roosevelt.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Mico).
Xangri-lá
Xangri-lá zo ur gumun e Brazil, en arvor Rio Grande do Sul, 134 km diouzh Porto Alegre, kêr-benn ar Stad. E 1992 e voe krouet ar gumun pa voe distaget diouzh Capão da Canoa. Nav c'houronklec'h brudet eo eno : Arpoador, Atlântida, Coqueiros, Enara, Marina, Maristela, Noiva do Mar, Rainha do Mar, Remanso ha Xangri-lá.
Ravanusa
Ravanusa zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Vanessa Paradis
Vanessa Paradis, bet ganet d'an 22 a viz Kerzu 1972 e Saint-Maur-des-Fossés (Val-de-Marne, Bro-C'hall), a zo ur ganerez hag un aktourez c'hall.
John Gay
John Gay (1685 – 1732) a oa ur barzh saoz, ezel eus ar Scriblerus Club, brudet gant ar The Beggar's Opera (1728), ur c'hoarigan.
Comitini
Comitini zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Sinopoli
Sinopoli zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Zoe
Zoe zo un anv-badez saoznek, a orin gresianek, roet d'ar merc'hed, hag a gaver e meur a yezh. Talvezout ar a kement ha buhez.
Sentezed
Anaout a reer peder santez Zoe, en o zouez Zoe Attalia, santez kristen, lidet d'an 2 a viz Mae.
Zoé, hervez an doare gallek
thumb|right|210px|Zoé Valdés
Celia
Celia zo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed, hag a gaver e portugaleg ha spagnoleg ivez.
Katsuhiro Ōtomo
Katsuhiro Ōtomo (大友克洋, ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1954 e Miyagi) a zo ur mangaka, filmaozer ha senaroour japanat. Brudet eo evit bezañ krouet Akira (ar manga hag ar film).
E vuhez
Katsuhiro Otomo a voe ganet e Miyagi hag e kasas e yaouankiz e Tome-gun. E 1973 ec'h echuas e studioù er skol-veur hag ez eas da Dokyo. D'ar 4 a viz Here 1973 e lakaas embann e vanga kentañ anvet A Gun Report (diwar Mateo Falcone gant Prosper Mérimée).
Pterois miles
Pterois miles a zo ur spesad pesked eus Meurvor Indez.
Katsuhiro Ōtomo
E vuhez
Goude bezañ savet meur a istor berr bet embannet er magazin Action e krouas e oberenn skiant-faltazi kentañ, anvet Fireball, e 1979. Daoust ma chomas diechu ez eo gwelet evel un oberenn a-bouez pegwir e kaver enni an dodennoù a vefe implijet en-dro gantañ en oberennoù brudetoc'h evel Domu. E miz Genver 1979 e voe embannet Domu ha daou vloaz e padas an embann e magazinoù. E 1983 e voe embannet e stumm ul levr, tapet gantañ prizNihon SF Taisho.
E 1982 e krogas Otomo da labourat war ar fiñvtresadennoù : krouiñ a reas tudennoù ar film bevaat Harmagedon. E 1983 e stagas Otomo gant ar pezh a zeufe da vezañ ar manag brudetañ bet savet gantañ : Akira. Eizh vloaz e padas sevel an 2000 pajennad a ya d'ober Akira. E 1987 e labouras en-dro war ar fiñvtresadennoù hag evit ar wech kentañ e voe lakaet da rener ha da senaroour evit ul lodenn eus Neo Tokyo. Da-heul e labouras war div lodenn eus an dastumad anvet Robot Carnival. E-keit ha ma oa embannet Akira e stagas Otomo gant ar fiñvtresadenn diazezet warnañ. E 1988 e teuas ar film er-maez.
Manuel Valls
Manuel Valls (distaget e galleg), ganet e Barcelona d'an 13 a viz Eost 1962, a zo ur politikour gall a orin katalan. Ezel eo eus ar Strollad Sokialour, anvet da Gentañ Ministr ar Pempvet Republik d'an 31 a viz Meurzh 2014 gant François Hollande.
Breizh-Nevez ar C'hornôg
Breizh-Nevez ar C'hornôg eo anv ar broviñs e kornôg Breizh-Nevez, an enezenn vrasañ eus Enezeg Bismarck e Papoua Ginea-Nevez.
Kimbe eo kêr-benn ar broviñs.
Cianciana
Cianciana zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Breizh-Nevez ar C'hornôg
Proviñs amezek
Er reter dezhi emañ Breizh-Nevez ar Reter
Kanived
Ur ganived zo ur gontell vihan pleg-dibleg he lavnenn d'he lakaat er c'hodell.
Lod kanivedoù o deus meur a lavnenn, lod all o deus binvioù ouzhpenn al lavnennoù : distouver, biñser, heskenn, betek 10 ha muioc'h.
Raffadali
Raffadali zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Jacques-Bénigne Bossuet
Eskob Meaux e oa bet etre 1681 ha 1704. « Erer Meaux » e oa bet lesanvet.
Kiss (magazin)
Kiss a zo ur magazin manga josei (da lavaret eo evit merc'hed 20-30 vloaz) a vez embannet div wech ar miz (d'an 10 ha d'ar 25) gant Kōdansha. E 2008 e veze skignet 159 250 skouerenn.
Árainn Mhór
Árainn Mhór (hervez an iwerzhoneg) pe Arranmore (hervez ar saozneg) zo un enezenn vras e Kontelezh Dún na nGall, an eil enezenn vrasañ en Iwerzhon.
Poblet e oa gant 528 den e 2006 (ouzhpenn 600 e 1996). E-pad an hañv avat e c'hall bezañ ouzhpenn 1000 a dud en enez, gant an douristed. Iwerzhoneg a vez komzet gant an enezourien, hag ul lodenn eo eus Gaeltacht Dún na nGall.
Árainn eo anv hengounel an enez hag ouzhpennet e oa bet an anv-gwan mór (meur, bras) n'eus ket gwall bell. Un anv all a veze roet dezhi ivez gwechall : Árainn Uí Dhomhnaill ("Árainn tiegezh Ó Domhnaill").
Siderno
Siderno zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Tomás de Iriarte y Oropesa
Tomás de Iriarte y Oropesa, ganet e Puerto de la Cruz, en Enez Tenerife e 1750, ha marvet e Madrid e 1791, a oa ur barzh spagnolek.
Mab e oa da Bernardo de Iriarte ha Bárbara de las Nieves Hernández de Oropesa. Seitek breur en devoa, en o zouez an diplomated Bernardo de Iriarte ha Domingo de Iriarte, ha niz e oa d'ar barzh Juan de Iriarte.
Tud desket e oa e dud. Da 14 vloaz ez eas da gêr Vadrid gant e eontr Juan de Iriarte.
Favara (Sikilia)
Favara zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Breizh-Nevez ar Reter
Breizh-Nevez ar Reter  eo anv ar broviñs e reter Breizh-Nevez, an enezenn vrasañ eus Enezeg Bismarck e Papoua Ginea-Nevez. Kokopo eo ar gêr-benn.
Proviñs amezek
Er c'hornôg dezhi emañ Breizh-Nevez ar C'hornôg
Plastik
Plastik pe danvez plastik a zo un danvez hag a c'haller cheñch e stumm, ha setu perak e c'haller ober a bep seurt traoù gant plastik. Meur a seurt plastik a zo. Ne c'haller stummoù reoù 'zo nemet pa vezont nevez-c'hraet, ha dont a reont da vezañ kalet war-lerc'h. Reoù all a c'haller cheñch o stumm dre o zommañ pe dre o zeuziñ.
An darn vrasañ eus ar plastikoù a zo ijinet ha graet gant an dud, ha ne vezont ket kavet en natur. Alies e vezont graet diwar eoul-douar. Gwall luziet eo an ober plastik. An darn vrasañ eus an danvezioù a vez graet “plastik” anezho a zo polimeroù. Ar polimeroù a zo chadennadoù hir a atomoù liammet an eil ouzh egile.
Ne vrein ket ar plastik ha berniañ a ra en natur. Pa vez devet e c'hall moged toksik dont dioutañ, ha pa ne vez ket adaozet e teu da vezañ lastez.
Ludwig VIII
Ludwig VIII zo anv daou briñs alaman :
Inis Mór
Inis Mór pe Árainn (Inishmore e saozneg) eo an hini vrasañ eus an Inizi Árainn e Bae Gaillimh, en Iwerzhon. Ur gorread 31 km² he deus an enezenn.
Árainn pe Árainn Mhór eo anv kozh an enezenn. Evit na vefe ket kemmesket gant enez Árainn Mhór, zo e kontelezh Dún na nGall, e voe kroget d'ober gant an anv Inis Mór ("Enez Veur") en ha bremañ e vez implijet an anv-se ken e saozneg (skrivet Inishmore), ken en iwerzhoneg. Hogen Árainn eo anv ofisiel an enezenn, hag Árainn ivez eo an anv implijet peurliesañ gant an enezourien.
Cill Rónáin eo kêr vrasañ an enezenn, war-dro 50 km diouzh kêr Gaillimh.
Unan eus lec'hioù kreñv an iwerzhoneg eo Inis Mór, evel an div enezenn all Inis Meáin hag Inis Oírr. Er Gaeltacht emaint. Meur a lec'hienn ragistorel zo en enez, evel da skouer Dún Aonghasa, ur c'hreñvlec'h eus Oadvezh an Houarn. Abalamour da se e teu touristed e-leizh da weladenniñ an enezenn. Liammet eo Inis Mór ouzh an douar-bras gant bigi a zeu eus porzh Ros a' Mhíl, e kontelezh Gaillimh, eus porzh Gaillimh e-unan, pe eus porzh Dúlainn e kontelezh An Clár, pe gant kirri-nij bihan a zibrad en Indreabhán.
As flores radioactivas
As flores radiactivas zo ur romant skiant-faltazi galizek evit krennarded gant Agustín Fernández Paz embannet e 1990. Loreet e voe gant ar Premio Merlín e 1989.
Serrata
Serrata zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Santa Maria sopra Minerva
Santa Maria sopra Minerva a zo ur benniliz e Roma war ar blasenn anvet piazza della Minerva e karter ar Panteon.
Savet eo bet en, adsavet en , nevesaet meur a wech betek an. E-touez an nebeud ilizoù gotek e Roma evit al lodenn vrasañ anezhi. Evel kalz ilizoù eus he mare e Roma e oa bet savet war ul lec'h azeulerezh kozh dediet d'an doueez roman Minerva.
Daou lean, Fra Sisto Fiorentino ha Fra Ristoro da Campi, hag o doa labouret evit sevel iliz sant Maria Novella e Firenze a grogas da labourat war ar savadur nevez e 1280 pa oa Nikolaz II Pab. ar Pab Bonifas VIII a roas skoazell arc'hant bras hag echu voe al labourioù e 1370.
Nevesaet e voe goude gant Carlo Moderno a roas dezhi un talbenn klasek ha c'hoazh en en ur stumm nevez-gotek. An dorioù zo eus ar.
E 1557 e voe staget un titl a gardinal ouzh Santa Maria sopra Minerva gant ar Pab Paol IV.
Santez Katarina a Siena, a varvas er gouent e-kichen e 1380, a zo beziet en ur chapel bet savet e 1637 diwar disentez ar c'hardinal Antonio Barberini.
Fra Angelico a zo beziet en ur chapel e tu kleiz ar chantele.
Er chantele e kaver ivez bezioù ar bibien Paol IV, Leon X ha Klemañs VII bet savet gant Antonio da Sangallo yaouank e 1541. Kalz bezioù tud veur aDoskana a gaver en Iliz a oa hini broad Firenze a-raoak ma voe savet iliz San Giovanni Battista dei Fiorentini.
Daou sened-kardinaled a voe dalc'het e sekretiri an iliz. An hini a zilennas ar Pab Ujan IV e miz Meurzh 1431 hag an hini a zilennas ar Pab Nikolaz V e miz Meurzh 1447.
Kalz bezioù heverk hag oberennoù kaer a gaver er chapelioù niverus.
Montevago
Montevago zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Ludwig IX
Ludwig IX zo anv daou briñs alaman :
Colonia (departamant)
Colonia zo unan eus departamantoù Uruguay, e mervent ar vro, tost da gember ar stêrioù Paraná hag Uruguay, ha Colonia del Sacramento eo ar gêr-benn anezhañ.
Montallegro
Montallegro zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Eminem
Marshall Bruce Mathers III, anavezet evel Eminem (skrivet EMINƎM alies), ganet e St. Joseph (Missouri) d'ar 17 a viz Here 1972, zo un rapper, produour, sonaozour hag aktour stadunanat. Gwerzhet en deus ouzhpenn 220 milion a albom er bed.
Watom
Watom  zo un enezenn didud e Mor Bismarck en Papoua Ginea-Nevez, dirak aod norzh Breizh-Nevez, e-kichen Rabaul. Er biz da Enez Urara emañ. Koadoù zo warni, war-bouez un nebeud tachennoù a-strew.
En Eil Brezel Bed e oa ur c'hamp ma oa bac'het soudarded saoz tapet e Singapour. Eus an 300 a oa anezho ne vevas nemet 17 betek 1945.
Parc-llyn
Parc-llyn zo ur gêriadenn e kumuniezh Aberporth, e Ceredigion, e Kembre, 146 km diouzh Kerdiz.
San Roberto (Italia)
San Roberto zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Magazine Special
Magazine Special (マガジンe japaneg) a zo ur magazin manga shōnen miziek (embannet d'an 20 bep miz) embannet gant Kōdansha ha krouet e 1983. B5 eo ment ar magazin, war-dro 600 pajennad a zo ennañ, koustañ a ra 500 yen. Embannet eo war baper kazetennoù (gwenn ha du) hag un nebeud pajennoù liv (war baper lufr) a zo ivez. Krennarded (paotred nemetken) eo a lennerien a fell da dud Kōdansha tizhout gant Magazine Special. Ennañ e kaver istorioù diwar-benn ar sportoù pe istorioù karantez studierien. Kalz istorioù a gaver e Magazine Special a zo istorioù bet embannet kentoc'h e magazinoù all evel Weekly Shōnen Magazine. Etre 20 ha 30 istor disheñvel a gaver e pep niverenn. E 2008 e voe embannet gant Kevredigezh Embannerien Magazinoù Japan e veze skignet 84 667 skouerenn bep miz.
Montemiletto
Montemiletto a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Llandogo
Llandogo, pe Llaneuddogwy, zo ur gêriadenn eus Kembre, e Sir Fynwy. Emañ e reter ar gontelezh, tost d'ar vevenn etre Sir Fynwy ha Gloucestershire (Bro-Saoz), er gornaoueg d'ar stêr Gwy hag en hanternoz da Abati Tyndyrn.
Aphelocephala
Aphelocephala a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1899 gant an evnoniour stadunanat Harry Church Oberholser (1870-1963).
Ledenez Gazelle
Ledenez Gazelle  zo ul ledenez e reter Breizh-Nevez, e Papoua Ginea-Nevez.
Aphelocephala
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe ==
Ledenez Gazelle
Anvet e voe gant ar moraer Georg Gustav Freiherr von Schleinitz diwar anv e lestr.
Aphelocephala
O c'havout a reer holl en Aostralia.
Rummatadur
Gwechall e veze renket ar genad en iskerentiad Acanthizinae eus ar c'herentiad Pardalotidae.
Bohuslän
Bohuslän zo ur broviñs eus Sveden (landskap e svedeg), e kornôg ar vro, e rannvro Götaland.
En-dro da broviñs Bohuslän emañ proviñsoù Dalsland ha Västergötland er reter, pleg-mor Skagerrak er c’hornôg, ha Norvegia en hanternoz.
E Norvegia e oa Bohuslän betek feur-emglev Roskilde, sinet e 1658. thumb|100px|left|Skoed Bohuslän.
Celia Sánchez Manduley
Celia Esther de los Desamparados Sánchez Manduley, anavezetoc'h evel Celia Sánchez Manduley (Media Luna, 1920 – La Habana, 1980), a gemeras perzh e Dispac'h Kuba hag a oa mignonez da Fidel Castro.
Merc'h e oa d'ur medisin. A vihanik e oa levezonet gant skridoù ar barzh emsaver José Martí hag abred e kemeras perzh e stourm ar bobl.
Baile na nGall
Baile na nGall zo ur gêriadennig e Corca Dhuibhne, e kontelezh Ciarraí, en Iwerzhon. Diskaret eo bet an anv saoznek Ballydavid gant an Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003 (Official Languages Act 2003 e saozneg). Baile na nGall a vez implijet neuze ez-ofisiel. Kavout a reer eno Caisleán Ghallarais (kastell Ghallarais), un tour bet savet er nepell diouzh ti-pediñ Ghallarais (Séipéilín Ghallarais en iwerzhoneg, Gallarus Oratory e saozneg), bet dizoloet e 1756. 1km zo etre an tour hag al loch-pediñ.
Maria Hungaria (1505-1558)
Maria Hungaria pe Maria Aostria (1505-1558), infantez Kastilha, a oa c'hoar d'an impalaer Karl V an Impalaeriezh Santel, ha gouarnerez an Izelvroioù evit he breur.
Merc'h e oa da Fulup Iañ Kastilha ha Janed Kastilha. Dimezet e oa da Loeiz II Hungaria ha dre-se e voe rouanez Bohemia ha Hungaria etre 1522 ha 1526 ; gouarnerez an Izelvroioù spagnol e voe etre 1531 ha 1555.
Acanthiza
Acanthiza a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant an daou skiantour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859) hag iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).
Calamanthus
Calamanthus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1838 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Acanthiza
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevarzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Calamanthus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Aostralia.
Rummatadur
Gwechall e veze renket
Acanthiza
Rummatadur
Gwechall e veze renket ar genad en iskerentiad Acanthizinae eus ar c'herentiad Pardalotidae.
San Procopio (Italia)
San Procopio zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Maria Leopoldine Aostria (dishenvelout)
Maria Leopoldine Aostria zo anv meur a briñsez aostrian:
Joseph-Sabin Raymond
Joseph-Sabin Raymond a oa ur beleg kebekat bet studier, kelenner ,rener ar studioù ha rener Kloerdi Saint-Hyacinthe etre 1817 ha 1883.
Ganet oa bet e Saint-Hyacinthe d'an 13 a viz Meurzh 1810. Aet eo da Anaon e Leandi ar Gwad Prizius e memes kêr d'an 3 a viz Gouere 1887.
Beleget oa bet d'an 22 a viz Gwengolo 1832.
Ober a reas anaoudegezh gant Aurélie Caouette (deuet da vezañ Catheriene-Aurélie ar Gwad Prizius goude) e 1846. Bet eo be he rener agoustiañs ha bountet en deus a nezhi da skrivaén a-zivout hec'h hent speredel. Skrivet en deus un deiz-levr a 2868 pajenn diwar-benn o eskemmoù.
Anvet e voe doktor war an deologiezh e 1870 gant ar Pab Pi IX. Pevare eskob Saint-Hyacinthe, Louis Zéphirin Moreau a anvas anezhañ Chaloni ha Dean Chabistr an iliz-veur e 1877.
Deuet oa da Frañs e 1843 gant oant dont da vezañ dominikan. Dizaliet oa bet gant Henri-Dominique Lacordaire a lavaras dezhañ kendelc'her da labourat evit stummañ ar re yaouank en e vro ha prientiñ donedigezh an dominikaned. Gant eskob Saint-Hyacinthe e klaskas lakaat Urzh ar brezegerien d'en em staliañ e Kanada eta. Krouet e voe ur gouent e Saint-Hyacinthe e 1873.
Adalek 1833 e zeas da vevañ e Leandi ar Gwad Prizius.
Jan Palach
Jan Palach (11 Eost 1948 – 19 Genver 1969) a oa ur studier tchek hag en em zistrujas dre an tan e Prag e miz Genver 1969 evit sevel a-enep aloubadeg Tchekoslovakia gant armeoù URSS ha broioù all Emglev Varsovia da-heul Nevez-amzer Prag. C'hwezhañ a reas an tan ennañ e-unan d'ar 16 a viz C'hwevrer war ur blasenn e kreiz kêr ha mervel a reas tri devezh goude, d'an 19 a viz Genver.
Treiñ a reas obidoù Palach en ur vanifestadeg vras a-enep an alouberien rusian. Miz war-lerc'h (d'ar 25 a viz C'hwevrer) en em zistrujas ur studier all, Jan Zajíc, er memes doare hag er memes lec'h. E miz Ebrel er bloavezh-se ivez en em lazhas un den all, Evžen Plocek, e Jihlava. Douaret e voe Jan Palach e bered Olšany e Prag. Dre ma teue ur bern tud da lakaat bleunioù war e vez, e voe tennet e gorf dioutañ e-pad an noz gant ar polis kuzh (Státní Bezpečnost, "Surentez ar Stad"), e miz Here 1973 ; devet e voe e gorf ha kaset e ludu d'e vamm, e Všetaty. D'ar 25 a viz Here 1990 e voe ul lid bras da zigas ludu Jan Palach d'e vez kentañ, e Prag.
Battle for Wesnoth
The Battle for Wesnoth (An emgann evit Wesnoth), a-wechoù anvet Wesnoth, a zo ur c'hoari strategiezh e tro-dre-dro kemmesk gant ur c'hoari video RPG savet gant David White hag embannet e miz Even 2003. Ur c'hoari frank eo.
Nevez (lec'hanvadurezh)
Ar ger nevez a vez implijet kenañ el lec'hanvadurezh, e Breizh hag er Bed Nevez dreist-holl.
Battle for Wesnoth
Tremen a ra en ur bed faltazi. Gallout a reer prenañ unanennoù gant aour, a vez gounezet o kemer keriadennoù. Gallout a reer adimplij an unanennoù ha miret eo evel-se o poentoù skiant-prenet. Gallout a reer c'hoari an-unan, war Internet pe e LAN.
Nevez (lec'hanvadurezh)
Kêrioù
E Breizh e kaver un nebeut kumunioù anvet "nevez" :
Kêrioù all a vez anvet "nevez" e brezhoneg :
Broioù ha proviñsoù
Hag ivez, er Bed Kozh :
Samo (Italia)
Samo zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Rhamphococcyx calyorhynchus
Rhamphococcyx calyorhynchus (pe Phaenicophaeus calyorhynchus) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Cuculidae.
Annez
Brosezat eo ar spesad en inizi Butung, Sulawesi ha Togian en Indonezia.
The Incredibles
The Incredibles a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Brad Bird.
Produet gant Pixar Animation Studios ha Walt Disney Pictures e voe skignet evit ar wech kentañ d'ar 27 a viz Here 2004 da-geñver Festival filmoù Londrez (Bro-Saoz). C'hwec'hvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h Finding Nemo (e miz Mae 2003) hag a-raok Cars (e miz Mezheven 2006).
Montemarano
Montemarano a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Rabaul
Rabaul a oa kêr-benn Enez Breizh-Nevez, brasañ enezenn Enezeg Bismarck, hogen distrujet e voe e 1994 gant ludu ur menez-tan.
Hiziv emañ ar gêr-benn un 20 km pelloc'h, e Kokopo.
Pennant (Ceredigion)
Pennant zo ur gêriadenn e kumuniezh Dyffryn Arth, Ceredigion, e Kembre. 109,6 km zo ac'hano da Gerdiz.
Borniquèl
Borniquèl (e galleg: Bruniquel) zo ur gêrig eus Carcin en Okitania, hag ur gumun lec'hiet en departamant Tarn-et-Garonne, e rannvro Midi-Pyrénées.
Llanddewi Ysgyryd
Llanddewi Ysgyryd (saoznekaet e Llanddewi Skirrid) zo ur gêriadenn hag ur barrez e Kembre, e Sir Fynwy. Emañ er biz da Y Fenni, e hanternoz ar gontelezh.
Anvet eo ar gêriadenn diwar an iliz, gouestlet da sant Dewi, hag ar ger Ysgyryd a ra dave d'un dorgenn, Ysgyryd Fawr (486 metr), a zo enni. Emañ an tolead war harzoù reter Park Broadel Bannau Brycheiniog.
Rosarno
Rosarno zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Neomorphus
Neomorphus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ evned kar d'ar c'houkouged.
Krouet e oa bet e 1827 gant al loenoniour alaman Constantin Wilhelm Lambert Gloger (1803-1863).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Suamerika, eizh (8) isspesad dezhe en holl.
Spilornis cheela
Spilornis cheela a zo ur spesad evned-preizh eus ar c'herentiad Accipitridae.
Anvet e voe Falco Cheela (kentanv) da gentañ-penn (e 1790) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).
Boued
Bevañ a ra diwar stlejviled dreist-holl ha pakañ bronneged, divelfenneged, laboused ha pesked ivez.
Llanddewi Rhydderch
Llanddewi Rhydderch zo ur gêriadenn vihan e Kembre, e Sir Fynwy. Emañ e-kreiz an torgennoù a zo e gwalarn ar gontelezh, er reter da gêr Y Fenni.
Montefredane
Montefredane a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Jean-Charles Prince
Studiet en deus e skolaj Nicolet. E 1823 e kelennas al lizhiri eno. E 1824 e voe kaset da da gloerdi Saint-Hyacinthe evit kelenn ar brederouriezh. Ur wech beleget en 1826 e voe galvet da Vontréal gant an Aotrou 'n Eskob Lartigue evit bezañ rener Kloerdi Sant-Jakez. Rener e voe eno betek 1831 ma voe kaset da rener Kloerdi Saint-Hyacinthe.
Chom a reas eno betek an 20 a viz Gouere 1840 ma voe galvet da Vontréal gant an Aotrou 'n Eskob Ignace Bourget evit krouiñ ur gelaouenn relijiel. Anvet e voe chaloni chabistr Montréal e 1841. Krouet e voe Mélanges religieux memes bloavezh.
Karget e voe eus ar c'humuniezhioù relijiel. Sikour a reas meur a hini d'en em staliañ e Montréal.
D'ar 5a viz Gouere 1844 e voe anvet gant ar Pab Gregor XVI eskob in partibus  Martyropolis ha kenseskob Montréal. E 1851 ez eas da Roma war c'houlenn gant eskibien Kebeg evit kas dekredoù sened kentañ Kebeg. Eno oa pa voe anvet gant ar Pab Pi IX kentañ eskob eskopti nevez krouet Saint-Hyacinthe d'an 8 a vie Mezheven 1852.
Start e voe an traoù er penn kentañ met klask a reas diorren an deskadurezh (Skolaj Sainte-Marei-de-Monnoir, Skol lizhiri Sherbrooke...).
Klask a reas lakaat kumuniezhioù relijiel da zont di, evel Urzh ar Brezegerien pe Leanezed Kinnigadur Mari peurgetket. Ma teuas Merc'hed Mari Rivier d'en em staliañ e 1858 ne zeuas an dominikaned nemet e 1873 pa oa an Aotrou Joseph Laroque eskob.
Prederiet e voe gant ar sikour da reiñ d'ar re gozh ha d'ar re glañv ha sikour a reas Leanezed ar Garantez (Soeurs dela Charité) a oa staliet e Saint-Hyacinthe abaoe 1840 hag o doa krouet un ospital (Hôtel-Dieu).
Awenet gant Aurélie Caouette e krouas d'an 28 a viz Meurzh 1858 ur genvreuriezh gouestlet da azeuliñ ar Gwad Prizius-meurbet.
Malkoha kof du
Ar malkoha kof du (Phaenicophaeus diardi) a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hCuculidae.
Annez
Bevañ a ra al labous e Malezia hag inizi Sumatra ha Borneo.
Agnès Varda
Agnès Varda, Arlette Varda hec'h anv gwir, a zo ul luc'hskeudennourez, ur filmaozourez, hag un arzourez c'hallek, bet ganet d'an 30 a viz Mae 1928 en Ixelles (Belgia) hag aet d'an anaon d'an 29 a viz Meurzh 2019 e Pariz.
Buceros hydrocorax
Annez hag isspesadoù
Al labous emañ brosezat an tri isspesad anezhañ — Buceros hydrocorax hydrocorax, Buceros hydrocorax mindanensis ha Buceros hydrocorax semigaleatus — e Filipinez an hanternoz ma vez graet "kalaw" anezhañ.
Callithrix melanura
Callithrix melanura (pe Mico melanurus) a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Montefusco
Montefusco a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Callithrix melanura
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned, frouezh hag ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Mico).
Bhumibol Adulyadej
Bhumibol Adulyadej (Thai: ภูมิพลอดุลยเดช; Phumiphon Adunyadet; distaget [pʰūː.mí.pʰōn ʔà.dūn.já.dèːt]) pe Rama IX e anv roue, ganet d'ar 5 a viz Kerzu 1927 e Cambridge hag Aet da Anaon d'an 1añ a viz Here 2016 e Bangkok a oa ur roue eus Thailand. Bez e oa an 9vet roue e-penn monarkiezh Thailand eus an tierniezh Chakri. O vezañ bet o ren adal an 9 a viz Even 1946, bez e oa pa varvas ar benn Stad koshañ o ren kement har ar roue o vezañ e ren en istor Thai (o servij e-pad 70 bloaz, 126 devezh).
Maria Leopoldine Aostria-Tirol
Maria Leopoldine Aostria-Tirol (6 a viz Ebrel 1632, Innsbruck – 7 a viz Eost 1649) a oa merc'h da Leopold V Aostria-Tirol, arc'hdug Aostria, ha da Claudia de' Medici
Dimeziñ a reas da Ferdinand III an Impalaeriezh Santel (1608–1657), 24 bloaz koshoc'h egeti, d'an 2 a viz Gouere 1648.
Mervel a reas diwar wilioud d'ar 7 a viz Eost 1649, da 17 vloaz.
Maria Aostria (1531-1581)
Maria Aostria, en alamaneg Maria von Österreich (1531 en Praha - 1581 e kastell Hambach) a oa ur briñsez eus an Tiegezh Habsburg, arc'hdugez Aostria, deuet da vout dugez Jülich, Kleve ha Berg.
Merc'h e oa da Ferdinant Iañ an Impalaeriezh Santel ha da Anna Jagellon, dimezet e oa da Wilhelm Kleve.
Brongest
Brongest zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Troedyraur, Ceredigion, e Kembre, (110,1 km) diouzh Kerdiz.
Monteforte
Monteforte zo un anv-lec'h ha hini meur a gumun en Italia.
Pedro Kastilha
Pedro de Castilla, pe Pedro Kastilha zo bet anv meur a zen.
Roghudi
Roghudi zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Traveling Wilburys
Traveling Wilburys (pe Wilburys) a oa ur strollad sonerien rock 'n' roll ha folk rock krouet en nevezamzer 1988.
Kroget e oa an istor goude m'en devoa graet berzh bras Cloud Nine, an albom kembroduet gant George Harrison ha Jeff Lynne e miz Du 1987. Dibabet e oa bet lakaat ur ganaouenn diembann war du B ar bladennig a dlee dougen This Is Love (unan eus sonennoù an albom Cloud Nine) war he zu A. Ha Bob Dylan, Jeff Lynne ha Tom Petty da zont da reiñ skoazell d'an daouad George Harrison-Roy Orbison da enrollañ Handle with Care eta. Ken plijus e voe an aergelc'h er studio-enrollañ ma voe graet o mennozh gant an holl izili sevel un albom klok : The Traveling Wilburys Vol. 1 (embannet e miz Here 1988).
Dont a rafe anv ar strollad eus ar frazenn "We'll bury 'em in the mix" a veze implijet ingal gant Harrison o kaozeal diwar-benn traoù c'hoarvezet a-dreuz e-pad an enrolladennoù. Goude bezañ darbet mont gant "The Trembling Wilburys", kinniget gantañ, e voe dibabet kinnig Lynne — The Traveling Wilburys — a-barzh fin ar gont. Mignoned vras er vuhez e tivizjont kemer anvioù-leurenn evel pa vijent hantervreudeur, "Charles Truscott Wilbury, Sr" anv o zad sañset :
Berzh a reas ar bladenn en abeg da personelezh dibar ar pemp soner a-stroll. Ken e voe embannet un nebeud pladennoùigoù — Heading for the Light, Handle With Care, End Of The Line, Inside Out — tennet an holl anezhe eus an albom. Hag en desped da marv Orbison, diskaret gant un arsav kalon d'ar 6 a viz Kerzu 1988, e tivizas ar peurrest eus ar strollad sevel un albom all, Traveling Wilburys Vol. 3 an titl anezhañ. Ouzh golo ar bladenn, deuet e-maez d'ar 4 a viz Du 1990, e voe dispaket anvioù-leurenn disheñvel evit diskouez splann e vanke ur mignon dezhe : "Boo Wilbury" (Dylan), "Spike Wilbury" (Harrison), "Clayton Wilbury" (Lynne) ha "Muddy Wilbury" (Petty). E-pad filmig ar ganaouenn End of the Line e c'haller gwelet gitar Orbison o vrañsigellat en ur gador luskellat... Ne reas ket kement a verzh an eil oberenn-se : echu e oa an istor ha ne voe embannet pladenn all ebet, panevet ar c'houfrig The Traveling Wilburys Collection (deuet e-maez e miz Mezheven 2007).
The Traveling Wilburys Vol. 1 : listenn ar c'hanaouennoù
Enrollet e voe an dek kanaouenn amañ dindan, en ur ober dek devezh e miz Mae 1988, e ti Dave Stewart :
The Traveling Wilburys Vol. 3 : listenn ar c'hanaouennoù
Enrollet e voe e-pad mizioù Ebrel ha Mae 1990. Ouzhpennet e voe div ganaouenn all — Nobody's Child ha Runaway — er c'houfrig The Traveling Wilburys Collection.
Nivlennad ar Groc'h
Nivlennad ar Groc'h, anvet ivez Sh-2 155 pe Caldwell 9, zo un nivlennad lec'hiet e steredeg Cepheus.
Amsterdam Nevez
Gerdarzh
Diwar anv Amsterdam, kêr eus an Izelvroioù, hag ar ger nevez.
Bryngwyn (Ceredigion)
Bryngwyn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Beulah, Ceredigion, e Kembre, (111,6 km) diouzh Kerdiz.
Roccella Ionica
Roccella Ionica zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Sainte-Honorine-des-Pertes
Sainte-Honorine-des-Pertes a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant ‎ d'ober ur gumun nevez: Aure-sur-Mer.
kantved
Eil brezel-bed: e miz Gwengolo 1942 e voe graet un taol gweladenniñ gant 12 ezel eus ar Secret Operation Executive (servijoù kuzh ar Rouantelezh-Unanet)en Oberadenn Aquatint, met lazhet e voent holl gant an Alamaned. Sainte-Honorine a zo ul lodenn er vevenn reter eus tachenn dilestrañ Omaha Beach e-pad an Dilestradeg e Normandi d'ar 6 a viz Even 1944. Dieubet e voe Sainte-Honorine d'ar 7 Mezheven en abardaevezh gant ar soudarded bet dilestret en Omaha Beach. E miz Gouere 1944 e teu betek e borzh unan eus an eoulsanoù Pluto ( Pipe Line Under The Ocean) evit pourchas helosk d'ar Re Gevredet, hag eoulistri a zegas eoul-maen ivez er porzh, ; mervel a reas pevar den nann soudard d'ar 6 a viz Even 1944, lazhet e voent gant ur vombezadeg e-pad an Dilestradeg, unan anezhe a oa bet ganet e Roz-an-Arvor, hag ur sivil all e miz Gwengolo pa darzhas ur vinenn.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Levier e oa er Royal Air Force (234th Squadron). Mervel a reas d'ar 15 a viz Du 1941 e-pad an Eil brezel-bed.
Efe
Efe zo un anv-paotr turkek a dalv "kalonek".
Senedd
Parlamant Kembre (Senedd Cymru e kembraeg, Welsh Parliament e saozneg) zo ur vodadenn vroadel e Kembre, ha galloud dezhi d'ober lezennoù, enni 60 ezel anvet Aelodau o'r Senedd, pe Members of the Senedd, pe MSs, dilennet evit pemp bloaz.
Efe
Tud
thumb|right|Efe Yılmaz
Menfi
Menfi zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
René Pétillon
René Pétillon, pe Pétillon (Lesneven d'an 12 a viz Kerzu 1945 - 30 a viz Gwengolo 2018) zo un aozer bannoù-treset breizhat emzesket. Tad eo d'an dudenn vrudet Jack Palmer, un igounier.
Kazetennoù ha kelaouennoù
Planète, l'Enragé, Plexus, Pilote, l'Écho des savanes, Télérama, VSD, le Canard enchaîné
Monte do Gozo
War hent ar birc'hirined a ya da Santiago de Compostela emañ, hag alese e welont tourioù an iliz-veur a ziskouez eo damechu o beaj.
René Pétillon
Pennadoù kar
Festival Etrebroadel Bannoù-Treset Angoulême
Monte do Gozo
Istor
Er Grennamzer, en 1105, e oa bet savet ur chapel war ar menez, war c'houlenn eskob Compostela, Diego Gelmírez. Ac'halese e tiskenne ar birc'hirined diwar o marc'h da gerzhout betek an iliz-veur ha bez ar sant, evel ma reas ar roue Alfonso XI Kastilha. Dilezet e voe ar chapel er.
En 1989 e voe graet labourioù bras evit degemer ar pab Yann-Baol II da-geñver Devezhioù Yaouankiz ar Bed. Da lidañ Bloavezh santel 1993, e oa bet savet ur pikol herberc'hlec'h a zo bremañ un annez-studierien.
Pedro de Portugal
Pedro de Portugal, pe Pedro Portugal, zo anv meur a roue eus Portugal.
Hag ivez
Seziz Derry
Seziz Derry (Léigear Dhoire en iwerzhoneg) a c'hoarvezas eus an 18 a viz Ebrel betek an 28 a viz Gouhere 1689, e-pad Brezel 1689 en Iwerzhon.
Sant-Voran
Sant-Voran zo ur gêriadenn eus kumun Kombrid, er Vro Vigoudenn, war lez ar stêr Oded.
Seziz Derry
Lidet e vez bep bloaz gant ar c'hleub protestant Apprentice Boys of Derry.
Kevredad an droourien, reizherien ha jubennerien euskarek
EIZIE, pe Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea, eo anv  Kevredad an droourien, reizherien ha jubennerien euskarek  en Euskal Herria. Aozet e vez ganto stummadur an droourien euskarek ha difennet o gwirioù.
Borniquèl (Perigòrd)
Borniquèl (e galleg hag ent-ofisiel: Bourniquel) a zo ur gêriadenn eus Perigòrd en Okitania, hag ur gumun eus an departamant Dordogna er rannvro Akitania-Nevez.
Kevredad an droourien, reizherien ha jubennerien euskarek
En 2007 e oa 300 ezel, darn oc'h ober war-dro an treiñ lennegel, re all an treiñ skiantel, pe lezennel, melestradurel, hag all.
Orin
Krouet eo bet en 1987 gant un dornad troourien a vicher hag a felle dezho aozañ ar vicher. Juan María Lekuona e voe ar prezidant kentañ.
Armerzh
Arc'hantet eo EIZIE gant an aozadurioù-mañ:
Embannadurioù
Gant EIZIE e vez skoazellet pe renet an embannadurioù-mañ:
Evezhiadenn
N'eus netra evel EIZIE e Breizh.
Lucca Sicula
Lucca Sicula zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Borniquèl (disheñvelout)
Borniquèl zo un anv-lec'h okitanek, eus Okitania, hag a c'hall bezañ:
Proviñs ar C'hornôg (Inizi Salomon)
Proviñs ar C'hornôg zo unan eus proviñsoù an Inizi Salomon.
Riace
Riace zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Jacques de Thézac
Jacques de Thézac (ganet en Orléans en 1862 - marvet e Kombrid e 1936) a oa ur moraer, tudoniour, luc'hskeudenner gall, ha saver an tier anvet Abri du Marin.
Mab e oa da Émile Compagnon de Thézac ha da Louise de Balby de Vernon. En 1888 e ti timezas d'ur Vreizhadez, Anne de Lonlay, a oa o chom e maner ar Portzou, e Lanrieg. Mont a reas an dud nevez da chom neuze da Sant-Voran.
Brynafan
Brynafan zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trawsgoed, Ceredigion, e Kembre, (107.3 km) diouzh Kerdiz.
NGC 2359
NGC 2359, anvet ivez Tokarn Thor, a zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar C'hi Bras.
Callithrix chrysoleuca
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned, frouezh hag ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Annez
Brosezat eo al loen e koadegi trovanel gleb hanternoz Brazil, er c'hreisteiz da stêr Rio Madeira.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Mico).
Palmer en Bretagne
Palmer en Bretagne a zo un albom bannoù-treset gant René Pétillon, embannet e 2013. Lakaet eo bet e brezhoneg gant Hervé Lossec (Palmer e Breizh) hag e gallaoueg gant Dominique Deffain.
Levrlennadur
2013, Dargaud
Liammoù diavaez
René Pétillon aterset gant Télérama
Racalmuto
Racalmuto zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Licata
Licata zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Yiğit
Yiğit zo un anv-paotr turkek a dalv "kalonek".
Çağdaş
Çağdaş zo un anv-paotr turkek a dalv "a-vremañ".
Rallina eurizonoides
Rallina eurizonoides a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Rallidae.
Anvet e voe Gallinula eurizonoïdes (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha hugennoù hag a bak diwar an douar.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ en Azia :
Brazil izelvroat
Holland Nevez (Nieuw-Holland en izelvroeg), pe Brazil izelvroat (pe nederlandat) a oa un darn eus Nordeste Brazil dindan beli Kompagnunezh Nederlandat Indez ar C'hornôg e-pad 30 vloaz er.
Correggio (Italia)
Correggio (Curèš e rannyezh an tolead,  correggese, Curèz er rannyezh reggiano) zo ur gumun eus Italia e Proviñs Reggio Emilia, e rannvro Emilia-Romagna, ha 25.863 a dud enni.
Brazil izelvroat
Adalek 1630 e voe gwanaet an Impalaeriezh trevadennel portugalat pa voe staget Portugal ouzh Spagn (1580-1640), ma c'hallas Izelvroiz, ha Johan Maurits van Nassau-Siegen en o fenn, sevel un drevadenn en hanternoz Brazil, entre Sergipe ha Maranhão, ha Mauritsstad o c'hêr-benn (hiziv Recife).
En 1654 e voe kaset an Izelvroiz kuit gant Portugaliz.
Utku
Utku zo un anv den turkek roet d'ar baotred koulz ha d'ar merc'hed hag a dalv "trec'h".
Polistena
Polistena zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Abell 31
Abell 31 zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar C'hrank.
Joppolo Giancaxio
Joppolo Giancaxio zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Platì
Platì zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Brynhoffnant
Brynhoffnant zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Penbryn, Ceredigion, e Kembre, (113,3 km) diouzh Kerdiz.
Gizem
Gizem zo un anv-plac'h turkek a dalv « kevrin ».
Muniadona Kastilha
Muniadona Kastilha pe Mumadonna Sánchez (995–1066), anvet ivez  Mayor pe Munia, a voe rouanez Pamplona dre he dimeziñ d'ar roue Sancho Garcés III Pamplona (1011–1035). Ouzhpenn-se, dre he gwirioù a diegezh, e renas ivez war Ribagorza (1017–1035) ha Kastilha (1028–1035).
Istor
Merc'h e oa da Sancho García kont Kastilha ha d'e bried Urraca Gómez eus an tiegezh Banu Gómez. Dimezet e voe Muniadona d'ar roue Sancho Garcés III Pamplona, lesanvet «el Mayor», war-dro 1011.
John Rhŷs
John Rhŷs pe John Rhys (21 Mezheven 1840 - 17 Kerzu 1915) a oa ur skolveuriad kembreat ganet e-kichen Ponterwyd, e Ceredigion. Anavezet eo e labourioù war ar yezhoù keltiek ha, dreist-holl, war ar skridoù krenngembraek. Ezel e voe eus ar British Academy hag ar c'hentañ kelenner war ar c'heltieg e voe e Skol-veur Oxford.
Marie-Madeleine Guimard
Marie-Madeleine Guimard (Pariz, 27 Kerzu 1743 – Pariz, 4 Mae 1816) a oa ur gorollerez barrezioù en amzer ar roue Loeiz XVI. E-pad 25 bloaz e voe steredenn C'hoarigan Pariz.
Rabin
Ur rabin zo ur den desket gouest da heñchañ ur gumuniezh er relijion yuzev.
Marie-Madeleine Guimard
Brudet e oa he c'harantezioù, hag he darempred hir gant priñs Soubise. Hervez Edmond de Goncourt e oa bet goulet ouzh d'Alembert perak e veze ken pinvidik korollerezed evel « La Guimard », kontrol d'ar c'hanerezed, ma respontas hennezh : "Un efed naturel eus lezenn ar fiñvoù".
Placanica
Placanica zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
An Istorioù
An Istorioù, pe An Enklask ( Ἱστορίαι, Historíai, e gregach) eo an oberenn nemeti a anavezomp diwar zorn Herodotos.
Talvezout a ra Ἱστορίαι, Historíai kement hag « enklaskoù, ergerzhadennoù », eus ἵστωρ, « an hini a oar, a anavez, pe an hini en-deus gwelet, an test (eus PIE *wid- gwelout (*widtor > histor) // οἶδα: da gentañ "gwelet em-eus", da c'houde "me a oar") ». Unan eus oberennoù hirañ an Henamzer ez eo, hag an hini koshañ eus ar re zo chomet en o hed. Eno e lenner penaos e oa kresket Impalaeriezh Pers ha kontañ a ra ar Brezelioù medek, etre tud Hellaz ha Pers.
Malkoha kof kistin
Ar malkoha kof kistin a zo ur spesad evned, Phaenicophaeus sumatranus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Cuculus Sumatranus (kentanv) da gentañ-penn (e 1822) gant an naturour breizhveuriat Thomas Stamford Raffles (1781-1826).
Annez
Kavout a reer ar spesad en Azia ar Gevred : kreisteiz Myanmar, kreisteiz Thailand, Malezia, Sumatera ha Borneo.
NGC 6559
NGC 6559 zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar Saezhataer.
Lady and the Tramp
Lady and the Tramp (Itron hag ar C'hantreer) a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant an tri filmaozer stadunanat Clyde Geronimi, Wilfred Jackson ha Hamilton Luske. Savet e voe diwar an istor berr Happy Dan, The Whistling Dog skrivet gant Ward Greene hag a voe embannet er gelaouenn Cosmopolitan.
Produet gant Walt Disney e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'ar 16 a viz Mezheven 1955 e Chicago (Illinois, Stadoù-Unanet Amerika). Pemzekvet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Peter Pan (e miz C'hwevrer 1953) hag a-raok Sleeping Beauty (e miz Genver 1959).
SS British Free Corps
Ar British Free Corps (alamaneg: Britisches Freikorps) a oa un unvez eus ar Waffen-SS e-pad an Eil Brezel-bed savet gant emouestlidi saoz hag eus ar C'hommonwealth, anezho prizonidi vrezel eus an Trede Reich.
Pal pennañ an Trede Reich gant an unvez-se a oa seveniñ propaganda, war-zigarez sevel un unvez enep-komunour a-benn dedennañ an emouestlidi
Istor ar British Free Corps
Mennozh sevel un unvez Saoz evit nerzhioù an Trede Reich a oa bet hini John Amery, ur faskour a Vro-Saoz. Mab Leo Amery sekretour Stad India ar mare e oa eñ. John Amery a oa aet e Berlin e miz Here 1942 evit kinnig e mennozh d'an Alamanted. Ar pal diazez evitañ a oa sevel un unvez emouestlidi adal ar brizonidi brezel evit stourm war Talbenn ar Reter a-enep ar gomunourien.
An unvez emoustlidi a oa da vezañ savet war patrom an hini c'hall Légion des volontaires français contre le bolchévisme (Lejion c'hall an emoustlidi a-enep ar volchevouriezh, un aozadur kenlabourerezh c'hall o stourm e-touez renkoù ar Wehrmacht. Ouzhpenn degas ar mennozh unvez, Amery en devoa klasket ivez kavout emoustlidi. Aozet en devoa meur a abadenn radio propaganda, o c'hervel ar stourm alaman a-enep ar gomunouriezh.
Da zigentañ holl e oa galvet Legion of St. George (Lejion Sant Jord). Alfred Minchin unan eus an izili kentañ a gavo an anv British Free Corps d'an unvez.
Serra
Serra a c'hall bezañ meur a dra :
Pennadoù kar
Hag ivez
SS British Free Corps
An niver a emouestlidi
Dre ma oa izeloc'h an niver evit 30 ne voe ket kaset war an talbenn da stourm, urzhioù strizh Hitler a oa da gaout 30 d'an nebeutañ.
Egretta dimorpha
Egretta dimorpha a zo ur spesad evned hirc'harek eus kerentiad ar Pelecaniformes.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned-dour, kresteneged bihan, pesked bihan ha raned.
Rummad
Hervez an evnoniourien e vez renket Egretta dimorpha en urzhiad Ciconiiformes pe Pelecaniformes.
Annez
Bevañ a ra al labous e Madagaskar hag en inizi Aldabra ha Gorroidigezh ma plij ar bazennoù damsall dezhañ.
Banu
Banu zo un anv-plac'h turkek a dalv "itron veur" diwar ar persek بانو bānū "priñsezez".
Coed-y-bryn
Coed-y-bryn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Troedyraur, Ceredigion, e Kembre, 107,5 km diouzh Kerdiz.
Pazzano
Pazzano zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Palmi
Palmi zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
The Princess and the Frog
The Princess and the Frog (Ar Briñsez hag ar Ran) a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Ron Clements (1953-) ha John Musker (1953-). Krouet e voe diwar ar romant The Frog Princess, savet gant ar skrivagnerez stadunanat Elizabeth Dawson Baker, a voe embannet e 2002.
Produet gant Walt Disney Animation Studios e voe skignet gant Walt Disney Pictures d'ar 25 a viz Du 2009, evit ar wech kentañ, e Los Angeles (Kalifornia) ha New York (Stadoù-Unanet Amerika). Navet film bevaat ha daou-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Bolt (e miz Du 2008) hag a-raok Tangled (e miz Du 2010).
Ebru
Ebru zo un anv-plac'h turkek a dalv "marbradur" diwar ar perseg أبرى abrī "koumoul-heñvel".
Russy (Calvados)
Russy a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant Sainte-Honorine-des-Pertes‎ d'ober ur gumun nevez: Aure-sur-Mer.
Le Grand Bleu (film)
Le Grand Bleu a zo ur film gallek savet gant Luc Besson e 1987 ha deuet er-maez d'an 11 a viz Mae 1988. Awenet eo an istor gant buhez an daou splujer Jacques Mayol ha Enzo Maiorca.
An danvez
Jacques Mayol hag Enzo Molinari o deus tremenet o bugaleaj asambles war un enezenn e Bro-C'hres hag ul liamm kreñv etre an daou vugel hag ar mor ez eus dija. Diwezhatoc'h deuet e oa an daou baotr da gampion splujerezh war apne ha n'eo ket hep chom kevezerien. E lusk ar kevezadegoù e tizoloer imor ha naon Enzo staget ouzh huñvreoù ha karentez Jacques en ur migioniezh ken diac'hinek. Istor tud meur gant huñvreoù dibosubl...
Karl Theodor
Karl Theodor zo un anv-badez alamanek, savet diwar gevrennañ an daou anv Karl ha Theodor:
Pres
Ur pres, pe un armel, zo ur pezh arrebeuri uhel, un nor pe ziv warnañ, pevar zroad dezhañ, da renkañ dilhad pe listri, pe traoù all.
Palizzi
Palizzi zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Cwmsychbant
Cwmsychbant zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanwenog, Ceredigion, e Kembre, 99,2 km diouzh Kerdiz.
NGC 6618
NGC 6618, anvet Nivlennad Omega ivez pe c'hoazh M17, zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar Saezhataer.
Radell
Ur radell zo ur seurt skaf dister graet gant tammoù koad strollet ha lakaet stag-ha-stag. A-wechoù a reer gant bidonioù pe gasedoù.
Skourroù haleg a c'hall ober kordennoù evit kenstagañ parzhioù ar vagig.
Dole (Ceredigion)
Dole zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Tirymynach, e Ceredigion, e Kembre, 122,7 km diouzh Kerdiz.
Gioia Tauro
Gioia Tauro zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Aubigné
Aubigné zo un anv-lec'h gallek.
Pêr Aragon, kont Alburquerque
Pêr Aragon, pe Pedro de Aragón e spagnoleg, (Kastilha, 1405 - Naplez, 17 a viz Here 1438) a oa infant Aragon, 4 Kont Alburquerque e Spagn, ha dug Noto, en Italia. Mab e oa da Fernando, roue Aragon ha da Leonor Alburquerque (pe Leonor Urraca Kastilha); o c'hwec'hvet bugel e oa. Ganet e oa a-raok d'e dad bout roue, pa ne oa nemet infant Kastilha c'hoazh.
E vuhez
Gant emglev Caspe e 1412 e teuas e dad Ferdinando da vout roue Aragon, ha dre se, Pedro hag e vreudeur a zeuas da vout infanted Aragon. Eñ hag e vreur Enrique a oa bet prientet gant o zad da gemer perzh e gouarnamant Kastilha.
Dre ziv wech, en 1424-25 hag en 1435, e c'houarnas besrouantelezh Sikilia gant galloudoù klok, goude ma ne oa ket besroue ent ofisiel.
An daou vreur ha daou infant Aragon a varvas er brezel:
Gioiosa Ionica
Gioiosa Ionica zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Æthelwine
Æthelwine pe  Aethelwine pe Ethelwine zo un anv hensaoznek.
Langila
Al Langila zo ur menez-tan e kornôg Breizh-Nevez e Papoua Ginea-Nevez. Pevar fikern zo anezhañ war lez reter ur menez-tan marv, an Talawe.
Egretta vinaceigula
Egretta vinaceigula a zo ur spesad evned hirc'harek eus ar c'herentiad Ardeidae.
Janed Bourbon (1337-1378)
Dimezet e oa en 1350 da Charlez (1337-1380), Daofin Bro-C'hall, an danvez roue Charlez V.
Egretta vinaceigula
Boued
Bevañ a ra diwar besked bihan peurvuiañ, diwar velc'hwed-krogennek ha nadozed-aer gwech an amzer.
Annez
Kavout a reer ar spesad e geunioù ha korzegi kreisteiz-kreiz Afrika.
Maria Leopoldine Aostria-Este
Maria Leopoldine Aostria-Este, ganet e Milano d'an 10 a viz Kerzu 1776 ha marvet e Wasserburg am Inn d'an 23 a viz Mezheven 1848, a oa ur briñsez aostrian.
Merc'h e oa d'an arc'hdug Ferdinand Aostria, gouarnour Dugelezh Milano ha d'an dugez Maria Beatrice d'Este, merc'h-vihan d'an impalaerez santel Maria Theresia, ha nizez d'ar rouanez c'hall Marie-Antoinette Bro-C'hall.
Dimeziñ
En miz Eost 1795 e voe dimezet, en desped dezhi, d'ar Priñs-Dilenner intañv Karl Theodor Bavaria, Dilenner Bavaria, a oa 52 vloaz koshoc'h egeti. Tremen 70 e oa d'ar priñs, ha krediñ a rae dezhañ e c'hallje kaout bugale, goude ma n'en doa ket bet eus e eured kentañ, peogwir en doa besterd a-hend-all.
Intañvez
Intañvez e oa Maria Leopoldine 4 bloaz goude an eured, ha hi 23 bloaz. En em dennañ a eure neuze e kastell Berg, goude bezañ graet war-dro hec'h aferioù hêrezh, war lez lenn Starnberg, ha c'hoari las a ouie ober. Dougerez e voe, ha harluet un toullad mizioù da Ljubljana, kêr-benn Slovenia. Merañ mat a rae he madoù, ha pinvidikaat a reas, hag en em dennañ neuze war he douaroù e Stepperg.
Askari
Un askari a oa ur soudard lec'hel e servij an armeoù trevadennel europat en Afrika. Kavet e oa anezho dreist-holl e korn-bro al Lennoù Bras, Kreiz ha biz Afrika. Implijet e vez ar ger-se e saozneg, alamaneg, italianeg, ourdou ha portugaleg. E galleg ne vez implijet nemet evit ober anv eus soudarded an trevadennoù er-maez eus an Impalaeriezh trevadennel c'hall. Raloc'h e vez implijet hiziv-an-deiz c'hoazh evit ober anv eus izili ar polis, ar jañdarmiri pe gwarded surentez.
Maria Leopoldine Aostria-Este
Eured all
Addimeziñ a reas d'ar 14 a viz Du 1804 d'ar c'hont Louis Joseph d'Arco-Zinneberg (1773-1854) ha 3 bugel o doe.