cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nyong
An Nyong a zo ur stêr, 640 km hed dezhi, e Kameroun. En em deurel a ra e Pleg-mor Ginea.
Lebensraum
Ar droienn alamanek Lebensraum ('tiriad bevañ') a vez implijet evit ober anv eus an holl doareoù pe politikerezhioù liammet ouzh an trevadenniñ hag a oa bet buhezek mat er bloavezhioù 1890 betek ar bloavezhioù 1940 en Alamagn. Kroget e oa implij an droienn Lebensraum e-tro 1901, ur pal geopolitikel e oa deuet da vezañ evit an Impalaeriezh alaman e-pad ar C'hentañ Brezel-bed (1914–1918). Un diaz e oa eus ar Septemberprogramm a embanne selloù emled tiriad an impalaeriezh. An doare pellañ a oa bet gant ar mennad Lebensraum a oa bet hini ideologiezh ar Strollad Nazi (NSDAP) ha gant ren an Trede Reich betek fin an Eil Brezel-bed.
Jean-Baptiste Carrier
Jean-Baptiste Carrier, ganet d'ar 16 a viz Meurzh 1756 e Yolet, e-tal Aurillac, ha dibennet d'ar 16 a viz Kerzu 1794 e Pariz, a oa ur politiker gall. Brudet eo e oberoù e kêr Naoned hag al lazhadegoù a c'hourc'hemennas en anv an Dispac'h gall etre Kerzu 1793 ha C'hwevrer 1794, anavezet evel fuzuilhadegoù Naoned ha beuzadegoù Naoned.
San Cesario sul Panaro
San Cesario sul Panaro zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
Jean-Baptiste Carrier
Mab e oa da Jean Carrier ha da Marguerite Puex, anezhañ trede bugel un tiegezh ma oa tri mab ha teir merc'h. En 1784, dre forzh labourat, e teuas a-benn da gaout ar garg a brokulor en Aurillac, met diskaret e voe ar garg en 1789. D'ar 4 a viz Here 1785 ec'h euredas da Françoise Laquairie.
En 1790, e voe kuzulier evit beliezh Aurillac.
Lebensraum
Ar gouarnamant Nazi en doa ur sell reut war an tiriadoù-se o welet trevadennerien alaman diazezet eno dre gwir al Lebensraum ha se e-kerzh an Eil Brezel-bed met ivez goude-se kenkas ma vefe bet trec'h an Trede Reich e fin ar brezel. Lazhadeget eo bet dre-se poblañsoù a-bezh dre an naonegezh, ar boued o vezañ skrapet ha kaset en tiriadoù diazez ar Reich.
Bartolomé (Galápagos)
Enez Bartolomé zo un enezenn er Meurvor Habask hag unan eus an Inizi Galápagos, en Ecuador.
Mambo (film)
Mambo zo ur film gant Robert Rossen e 1954, ma weler Silvana Mangano ha Vittorio Gassman. E-touez ar c'horollerezed kuban e weler Xiomara Alfaro.
Besate
Besate  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Potomac
Ar Potomac a zo ur stêr e reter SUA, 665 km hed dezhi, hag a dremen dre Washington DC a-raok mont da aberiñ e Chesapeake Bay.
Lenn No
thumb|300px|Ul lodenn eus gwern Sudd gant al lenn No (e krec'h).
Al Lenn No zo ul lenn e Soudan ar Su. Emañ just en norzh d'ur wern bras-kenañ, gwern Sudd, e kember ar stêr Bahr al Jabal hag ar stêr Bahr el Ghazal. Merkañ a ra al lec'h ma tremener eus ar Bahr al Jabal d'an Nil gwenn. Emañ al lenn No war-dro 1 156 km en ardraoñ al Lenn Alberzh, en Ouganda, al lenn bennañ war an Nil a-raok al lenn No. Sellet e vez ouzh al lenn No evel kalon ar bobl Ruweng.
Vincent Debaty
Vincent Debaty a zo ur rugbier gall ganet e Woluwe-Saint-Lambert (Belgia) d'an 2 a viz Here 1981. C'hoari a ra er renk gentañ evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2008.
Saint-Florent-des-Bois
Saint-Florent-des-Bois  a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Vincent Debaty
Remerket eo bet Debaty e 1999 er Roc'hell pa oa oc'h ober ur staj du-hont gant c'hoarierien belgiat ha goude-se en deus c'hoariet dindan roched ar Stade Rochelais tri bloaz. Da c'houde en deus tremenet pevar bloaz e Katalonia en ur c'hoari evit Perpignan a-raok mont da Agen. Abalamour da ziskenn ar c'hlub e Pro D2 n'eo ket bet nemet ur bloaz er SUA. Erruet eo e Clermont e 2008 hag implijet e vez evitañ dreist-holl evel eilc'hoarier.
Roc'h ar Hon
Roc'h ar Hon zo un enezenn brevez en aber an Trev, nepell eus Enez-Vriad ha Tour-tan ar Groaz. E kumun Lezardrev emañ. En he c'hichen emañ an Enez Koad (Ile à bois).
Vincent Debaty
Daoust dezhañ bezañ bet ganet e Belgia en deus graet an dibab da c'hoari evit skipailh rugbi Frañs dindan 21 bloaz e 2001. Nemet div wech eo bet dibabet evit skipailh rugbi Frañs.
Roc'h ar Hon
Deskrivadur an enezenn
Un enezenn 6 420 m2 dindani eo, gant un ti hepken, 110 m2 dindanañ.
Roc'hek eo an enezenn, gwez zo, 21 metr ulhelder he deus en he c'hreiz. Un hent-ged hag un tour-gward zo.
Histoire des voyages de Scarmentado écrite par lui-même
Histoire des voyages de Scarmentado écrite par lui-même zo ur gontadenn c'hallek verr gant Voltaire e 1756.
Ur gontadenn flemmus eo, skrivet er c'hentañ gour unan, ma weler an haroz o vont a vro da vro hag oc'h en em gavout en diaezamant abalamour da c'hizioù droch an dud pe d'o drougiezh.
Meur a dra a laka da soñjal e Candide, gant Voltaire ivez e 1759, evel al linennoù diwar-benn an Ofis Santel.
Vini australis
Vini australis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Psittaculidae.
Anvet e voe Psittacus australis (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh.
Binasco
Binasco  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Vini australis
Annez
Kavout a reer ar spesad e Samoa, en inizi Lau, e Tonga hag en inizi tost kreisteiz-kreiz Polinezia.
Berat (rannvro)
Berat zo ur rann velestradurel eus Albania, an hini nemeti n'he deus harz ebet na gant ar mor, na gant ur vro amezek.
thumb|center|Tier e kêr Berat
Nelson (stêr)
An Nelson a zo ur stêr, 660 km hed dezhi, e Kanada, e proviñs Manitoba. En em deurel a ra e Bae Hudson.
Sebou
Ar Sebou a zo ur stêr, 614 km hed dezhi, e Maroko. En em deurel a ra er Mor Atlantel.
Higenn
thumb|right|Higennoù a bep seurt Un higenn zo ur c'hrog bihan da besketa, lemm ar beg anezhañ, hag a vez staget ouzh penn ul linenn-besketa da dapout pesked. Un tamm boued a vez lakaet er beg, d'ar pesk da gregiñ ennañ. Stardañ a ra e c'henoù war an higenn ha chom a ra stag outi.
Glomma
Ar Glomma pe c'hGlama, 608 km hed dezhi, eo stêr hirañ Norvegia ha Skandinavia.
Moulouya
Ar Moulouya a zo ur stêr, 600 km hed dezhi, e Maroko. En em deurel a ra er Mor Kreizdouar.
Bach (disheñvelout)
Bach zo ur ger alamanek, kembraek, okitanek.
Anv-tud
Un anv boutin alamanek eo Bach, gwazh e brezhoneg.
Un anv-tiegezh alamanek eo ivez, brudet gant ur sonaozour:
Kembraeg
Bach zo un anv-gwan kembraek, a dalv kement ha bihan e brezhoneg, kar d'ar ger bac'h e brezhoneg.
Hervez ar vojenn, e krede Kembreiz ar XVIIvet kantved e oa kembreat ar Johann Sebastian Bach.
Kavet e vez en anvioù evel:
Vanzago
Vanzago a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
San Felice
San Felice zo anv meur a gumun en Italia.
Rittana
Rittana (Ritana en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
San Possidonio
San Possidonio zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
Cervasca
Cervasca (Sërvasca e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Poblañs
Sevel a ra niver an annezidi da.
Rittana
Poblañs
Sevel a ra niver an annezidi da.
Kumunioù amezek
En-dro dezhi emañ kumunioù Bernezzo, Gaiola, Monterosso Grana, Roccasparvera, Valgrana, Valloriate.
Bolero (disheñvelout)
Ar ger bolero zo un anv roet da veur a dra, met hiriv dreist-holl d'ar bolero cubano, un doare sonerezh ha kan goustad eus Kuba.
Boleros
Gant ar ger lies boleros e reer a-wechoù anv eus albomoù zo:
Le Bernard
Le Bernard a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Aleksandr Dvornikov
Emezelet eo Dvornikov en Arme soviedel e 1978 goude bezañ bet diplomet e Skol vilourel Suvorov en Ussuriysk. Bet eo neuze e Skol-bleustriñ Uhelrenerezh Moskva m'eo bet diplomet anezhi pevar bloaz war-lerc'h. Goude-se eo bet o servijout e Rannbarzh milourel ar reter pellañ. War-lerc'h c'hoazh eo bet o studiañ en Akademiezh vilourel Frounze betek 1991. Kaset e voe da c'houde da Strollad Nerzhioù ar C'hornôg, m'en deus servijet evel Komandant batailhon er 6vet Brigadenn Gwarded Fuzuilherien kefluskeret. E dibenn ar bloavezhioù 1990 e oa bet e penn rejimantoù en 10vet Rannarme Gwarded Tankoù hag en Eil Adarme Gwarded Fuzuilherien Kefluskeret Tamanskaya. Deuet eo Dvornikov da vezañ Pennsturvod ha goude-se Komandant un adarme fuzuilherien kefluskeret e Rannbarzh milourel Norzhkaokaz. Goude bezañ bet diplomet eus Akademiezh vilourel Pennsturvod Nerzhioù armet Rusia eo deuet da vezañ eilkomandant ha Pennsturvod an 36vet Arme. E 2008 e voe anvet Dvornikov e penn 5vet Arme ar Banniel Ruz. Goude servijout evel eilkomandant e Rannbarzh Milourel ar Reter e voe anvet da Pennsturvod ar Rannbarzh Milourel Kreiz, m'eo bet e gomandant e-pad miz. E miz Gwengolo 2015 eo bet komandant kentañ Nerzhioù armet Rusia e Siria e penn-kentañ Emelladenn vilourel Rusia e Siria. Garedonet e voe Dvornikov gant an titl a Haroz Kevread Rusia evit bezañ bet e penn emelladenn Rusia e Siria. E miz Gwengolo 2016 eo bet anvet komandant Rannbarzh milourel ar Su.
Deroù e vuhez ha red-micher en arme soviedel
Ganet eo bet Dvornikov d'an 22 a viz Eost 1961 e Ussuriysk. Diplomet eo bet e Skol vilourel Suvorov e 1978 hag emezelet eo en Arme Soviedel. Klokaet en deus Dvornikov e zeskadurezh vilourel e Skol-bleustriñ uhelrenerezh Moskva, m'eo bet diplomet e 1982. Adalek 1982 eo bet o servijout e Rannbarzh milourel ar Reter-pellañ evel komandant rejimant hag ivez evel Pennsturvod kompagnunezh. E 1991 eo bet diplomet eus Akademiezh vilourel Frounze ha deuet eo da vezañ eil komandant ur batailhon e Strollad Nerzhioù ar C'hornôg.
Red-micher e Nerzhioù Douar Rusia
Etre 1992 ha 1994 eo bet Dvornikov e penn 154vet Batailhon ar Fuzuilherien kefluskeret a-ziforc'h e 6vet brigadenn Gwarded fuzuilherien kefluskeret. E 1995 e teuas da vezañ Pennsturvod hag eilkomandant an 10vet Rannarme Gwarded Tankoù eus 248vet rejimant ar Fuzuilherien kefluskeret. Dont a reas da vezañ Komandant rejimant e 1996. D'an 20 a viz Genver 1996 e voe garedonet gant Urzh an Dellez Milourel. D'an 2 a viz C'hwevrer 1996 e vo garedonet choazh gant Urzh ar Galonegezh. E 1997 e voe lakaet e penn 1añ rejimant Gwarded fuzuilherien kefluskeret 2l Rannarme Gwarded Fuzuilherien Kefluskeret Tamanskaya e Rannbarzh Milourel Moskva. Etre 2000 ha 2003 eo bet Pennsturvod ha goude komandant an 19vet Rannarme Fuzuilherien Kefluskeret e Rannbarzh Milourel Norzhkaokaz. D'ar 6 Mae 2000 e voe garedonet gant Urzh an Dellez evit ar Vammvro 4e klas gant sabrennoù. Diplomet e voe Dvornikov eus Akademiezh vilourel ar Pennsturvod e 2005.
E 2005 e voe anvet Dvornikov eilkomandant Pennsturvod ar 36vet Arme e Rannbarzh Milourel Siberia. E 2008 e tapas penn 5vet Arme ar Banniel Ruz. Dont a reas da vezañ eilkomandant Rannbarzh Milourel ar Reter e 2011. Etre Mae 2012 ha Mezheven 2016 e voe o servijout evel Pennsturvod hag eilkomandant kentañ ar Rannbarzh Milourel Kreiz. Etre Du ha Kerzu 2012 e oa komandant rannbarzh. D'an 13 a viz Kerzu 2012 e teuas Dvornikov da vezañ Letanant-Jeneral. Bloaz war-lerc'h, d'an 13 a viz Kerzu 2014 e voe kresket da Koronal-jeneral. E miz Gwengolo 2015 e teuas Dvornikov da vezañ kentañ komandant Nerzhioù Armet Rusia e Siria e-pad Emelladenn vilourel Rusia e Siria. D'ar 17 a viz Meurzh 2016 e voe lakaet da Haroz Kevread Rusia evit e renerezh eno. E miz Gouere e teuas Dvornikov da vezañ komandant oberiant Rannbarzh Milourel ar Su. Kadarnaet e voe en e garg d'an 20 a viz Gwengolo 2016. Dre zekred a-berzh ar Prezidant Vladimir Poutin e voe kresket Dvornikov d'ar renk a Jeneral arme d'an 23 a viz Mezheven 2020. E miz Ebrel 2022 e voe lakaet e penn an embregadennoù milourel en Ukraina e-pad aloubadeg Ukraina gant Rusia.
Orontes (stêr)
An Orontes (hervez ar gresianeg), pe an Asi (hervez an turkeg pe an arabeg]), anvet ivez Drako, Typhon pe Axius, a zo ur stêr er Reter-Nesañ, 571 km hed dezhi, hag a dremen dre Liban, Siria ha Turkia.
Paol V
Paol V (e latin: Paulus V, en italianeg: Paolo V), Camillo Borghese e anv-tiegezh, ganet d'ar e Roma ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar. An 233vet pab eo.
Pennar
Ar Pennar pe Penner, Penna pe Penneru a zo ur stêr, 597 km hed dezhi, en India. En em deurel a ra e Pleg-mor Bengal.
Stephen Sommers
Stephen Sommers, ganet d'an 20 a viz Meurzh 1962, zo ur skrivagner senario ha filmaozer stadunanat. Brudet eo bet evit filmoù gant boujedennoù uhel evel The Mummy (1999), hag ar film da-heul The Mummy Returns (2001), Van Helsing (2004), pe G.I. Joe: The Rise of Cobra (2009) c'hoazh. Eñ eo ivez en deus renet ar film gwirion gant Disney Rudyard Kipling's The Jungle Book (1994) hag ar film spont brudet Deep Rising (1998).
San Felice sul Panaro
San Felice sul Panaro zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
Olga Chorens
Olga Chorens (La Habana, 1924) zo ur ganerez hag aktourez kuban, kuitaet ganti he bro e 1960.
En 1963 ez ejont kuit da chom da Gêr-Vec'hiko, da Viami, da Evrog Nevez, San Juan (Puerto Rico) ha Madrid.
Markizelezh Saluzzo
Markizelezh Saluzzo (italianeg : Marchesato di Saluzzo) a oa ur varkizelezh dizalc'h, pe ur marz en Alpoù, entre Italia ha Bro-C'hall a-vremañ, ha kêr Saluzzo e oa ar gêr-benn anezhi.
Hent-houarn Ar Palez Gwaled
Al linenn Hent-houarn Ar Palez Gwaled a oa ul linenn hent-houarn etre Ar Palez, e Bro-Naoned, ha Gwaled, e Bro-Naoned ivez, hag e departamant al Liger-Atlantel, e Breizh.
Nil gwenn
An Nil gwenn (النيل الأبيض an-nīl al-'abyaḍ en arabeg) zo ur stêr eus Afrika, unan eus an div adstêr bennañ eus an Nil. Dont a rafe hec'h anv eus ar gouelezennoù (kleiz) a ro ul liv sklaer d'an dour. Hervez ur vartezeadenn all e teufe e anv eus an doare da ober anv eus ar c'hornôg abaoe an Henamzer gant ur c'hod geokromatek (pa veze implijet al liv glas evit ar reter, evel en anv an Nil glas).
Er stêr resis, an "Nil gwenn" eo ar stêr a zeu er-maez eus al Lenn No, e kember ar Stêr Bahr al Jabal hag ar stêr Bahr el Ghazal. Er ster ledan e reer "Nil gwenn" eus holl ar pennadoù stêrioù a zeu eus al Lenn Victoria a-raok en em deuler en Nil glas : "Nil Victoria" eus lenn Victoria dre al Lenn Kyoga betek al lenn Alberzh, ha neuze an "Nil Alberzh" e su ar Soudan, ha  "Nil ar menezioù" pe "Bahr-al-Jabal" betek al lenn No. An "Nil gwenn" a c'haller ober ivez eus ar stêrioù en em daol er Lenn Victoria a-wezhioù. An hini bellañ anezhe a red a-hed 3700 km diouzh an Nil glas.
Pa veze Europiz o klask mammenn an Nil en e klaskent dreist-holl dizoleiñ mammenn an Nil gwenn a zianade neuze e broioù dianav e donderioù Afrika.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1989
E 1989 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder amerikan Greg LeMond evit an eil gwech.
San Prospero
San Prospero zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
Kemijoki
Ar c'hKemijoki, 552 km hed dezhi, eo stêr hirañ Finland.
Nova Olímpia
Nova Olímpia zo anv div gumun e Brazil:
Carmen Delia Dipiní
Carmen Delia Dipiní (Naguabo, 1927- 1998) zo ur ganerez puertorikat, brudet he c'hanañ boleros. Kregiñ a reas da ganañ e 1937 ha kelennet e voe gant ar gelennerez Amparo Brenes eus an Escuela Elemental Eugenio Brac e Naguabo. En 1941 e krogas gant ar vicher kanerez, en un abadenn kinniget gant Rafael Quiñones Vidal er skingomz WNAM. Kanet he deus gant ar Sonora Matancera.
Gant he mignonez Ruth Fernández ez eas da Evrog Nevez en 1947, da labourat evel kanerez.
503
Diwar-benn ar bloavezh 503 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Sassuolo
Sassuolo zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
503
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 503
Gregor XV
Gregor XV (e latin: Gregorius XV, en italianeg: Gregorio XV), Alessandro Ludovisi e anv-tiegezh, ganet d'an ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an. An 234vet pab eo. Kemeret en deus an anv Gregor en enor da Gregor XIII.
503
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 503
Donna Donna
Donna Donna, skrivet Dona Dona ivez (yideg : דאַנאַ דאַנאַ, Dana Dana, pe דאָס קעלבל, Dos Kelbl — « Al leue ») zo ur ganaouenn yidek skrivet gant ar skrivagner a orin rus Aaron Zeitlin (1898-1973) war un ton savet gant ar sonaozer Sholom Secunda (1894-1974), a orin rus ivez.
Savet e oa bet evit ur pezh-c'hoari, Esterke (1940-1941), gant Zeitlin, diwar-benn ul leue kaset d'ar marc'had da vezañ lazhet goude, tra ma nij ur wennili en oabl.
Kanet eo bet gant Joan Baez, Donovan, Theodore Bikel hag Esther Ofarim a-douez tud all.
Un doare gallek a veze kanet gant Claude François, disheñvel bras diouzh an doare orin.
Un doare brezhonek zo bet savet ivez.
Büyük Menderes
Ar Buyuk Menderes a zo ur stêr, 548 km hed dezhi, e Turkia. En em deurel a ra e Mor Egea.
Savignano sul Panaro
Savignano sul Panaro zo ur gumun italian e proviñs Modena, en Emilia-Romagna.
Dibër (rannvro)
Dibër zo ur rann velestradurel eus Albania, e reter ar vro.
thumb|center|Lenn Gramë
Terek (stêr)
An Terek a zo ur stêr en Europa, 623 km hed dezhi, hag a dremen dre Jorjia ha Rusia.
Eieniñ a ra e Menezioù Kaokaz, e rannvro jorjiat Mtsc'hetha-Mthianethi, ha goude treuzet gantañ republikoù Norzhosetia-Alania, Kabardino-Balkaria, Tchetchenia ha Dagestan, en em daol e Mor Kaspia.
Scandiano
Scandiano zo ur gumun italian e proviñs Reggio Emilia, en Emilia-Romagna.
Arthur Bernède
Arthur Bernède a oa ur romantour-pobl, senarioour, dramaour ha levrigour breizhat, bet ganet e Redon d'ar 5 a viz Genver 1871 ha marvet e Pariz d'an 20 a viz Meurzh 1937.
Strujus hag awenet-mat e ijin dre ma oa bet savet 243 oberenn gantañ pe dindan anvioù-pluenn Jean de la Périgne ha Roland d'Albret, barzhonegoù, c'hoariganoù, danevelloù, kontadennoù, romantoù ha pezhioù-c'hoari en o zouez. Krouet e oa bet gantañ tudennoù meur evel Belphégor (kentañ levrenn e 1927), Judex (1917) ha Mandrin deuet da vezañ kalz brudetoc'h eget o ijiner a-barzh fin ar gont. Betek taolioù-kaer Vidocq, penn ar Surentez (damofisiel adalek 1811), o devoa awenet ar romantour. Darn eus e romantoù a oa bet embannet dre bennadoù gant kazetennoù-pobl evel Le Matin, Le Petit Parisien ha Paris-Soir.
Skrivet en devoa senarioioù evit ar sinema ivez, evel hini Jean Chouan (Luitz-Morat) e 1925.
Arthur Bernède enoret e Redon
Enoret eo bet Arthur Bernède gant kêr Redon : e anv zo bet roet d'ur straed. Abaoe ar bloavezh 2015 e vez aozet festoù-lid e Redon en enor d'an dudenn Belphégor. E 2017 ez eus bet savet ur c'hoari achap evit kizidikat tud Redon war Belfegor hag oberenn Arzhur Bernède.
ESSEC Business School
E Pariz edo betek 1907.
Associação Portuguesa de Desportos
Associação Portuguesa de Desportos, pe Portuguesa hepmuiken, zo ur c'hleub mell-droad braziliat diazezet e Canindé, ur c'harter (bairro) eus kêr São Paulo. Kemer a ra perzh er Paulistão.
Krouidigezh ar skipailh
E 1920 e voe bet krouet Associação Portuguesa de Esportes diwar gendeuziñ ar c'hluboù Luzíadas Futebol Club, Associação 5 de Outubro, Esporte Club Lusitano, Associação Atlética Marquês de Pombal ha Portugal Marinhense.
Oum er-Rbia
An Oum Errabia a zo ur stêr, 550 km hed dezhi, e Maroko. En em deurel a ra er Mor Atlantel.
Vermezzo con Zelo
Vermezzo con Zelo  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Perfidia
Perfidia zo un anv spagnolek ha hini meur a oberenn.
Klemañs VIII
Klemañs VIII (e latin: Clemens VIII, en italianeg: Clemente VIII), Ippolito Aldobrandini e anv-tiegezh, ganet d'ar e Fano (Italia) ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an.
Villa Cortese
Villa Cortese  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Xiomara Alfaro
Xiomara Alfaro (ganet e 1930 en La Habana) zo ur ganerez soprano kuban aet da chom da SUA. Brudet bras e oa er bloavezhioù 1950 evel kanerez bolero. Lesanvet e oa  El Ruiseñor de la Canción (Eostig ar c'han) pe La Alondra de la Canción (Alc'hweder ar c'han). Aet e oa da chom da Atlanta, SUA, ha Miami adal 2008.
Kregiñ a reas da ganañ war ul leurenn en 1951 er Martí, en La Habana, en arvest "Batamú", savet gant Obdulio Morales. Kanañ a rae e kabaredoù, El Tropicana, El Montmartre, ar Sans Souci ma kane en arvest "Bondelle", ma 'z eas da ganañ da Las Vegas. Pa zistroas e voe pedet gant ar gorollerez stadunanat Katherine Dunham da ganañ gant he barrez, ma'z eas da veajiñ da Europa. En Italia, e 1954, e labourjont er film "Mambo", renet gant Robert Rossen, ha c'hoariet gant Silvana Mangano ha Vittorio Gassman. Goude Europa ez ejont da Suamerika, da Montevideo ha Buenos Aires ma krogas da ganañ evel pennkanerez en 1956, ha brud a dapas zoken o kanañ en italianeg Luna rosa hag Amena e core.
Vaprio d'Adda
Vaprio d'Adda  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Xiomara Alfaro
Kanet he deus Siboney, oberenn ar sonaozour kuban Ernesto Lecuona, ha pezhioù all deuet da vout klasel evel Moliendo café, Niebla del riachuelo, Malagueña (oberenn Ernesto Lecuona), Noche de ronda, Negra triste, Ochún, El manisero, Duerme negrita, Alma llanera, Mírame así, Mis noches sin ti, Nunca en domingo, Cenizas pe Angelitos negros''.
Audigny
Audigny zo ur gumun c'hall, en departamant gall Aisne eus Pikardi er rannvro Hauts-de-France.
Frañsez-Mari ar C'hozh
Frañsez-Mari ar C'hozh, ganet d'an 18 Gouhere 1847 e Plouarzhel ha marvet d'ar 4 Genver 1918 e Plougonvelen, a oa beleg katolik ha troour brezhonek. Beleget e voe e 1872. Goude-se e voe kure e Brest, e parrez Sant Salver, ha person e Penmarc'h etre 1887 ha 1911.
Nadym (stêr)
An Nadim a zo ur stêr, 545 km hed dezhi, e Siberia, e Rusia. Un adstêr eo d'an Ob.
Elbasan (rannvro)
Elbasan zo ur rann velestradurel eus Albania, e reter ar vro, sko ouzh Makedonia an Norzh.
Menyon
Menyon (Minions e saozneg) zo ur gêriadenn eus Kerne-Veur, e reter ar vro, en hanternoz da Lyskerrys. Emañ e-kichen Bre Garn, unan eus torgennoù Goen Brenn (Bodmin Moor), hag a dap 371 metr uhelder.
Torne
An Torne (Torne älv e svedeg, Tornionjoki e finneg ; älv ha joki a dalv kement ha "stêr") zo ur stêr en Europa, 521 km hed dezhi, hag a zisparti Finland diouzh Sveden.
Santa Cruz (Galápagos)
Eil brasañ enezenn an enezeg eo. 15 000 den zo o chom eno.
Kanol Itabaca zo entre Isla Baltra hag Enez Santa Cruz, ha treizhet e vez gant bagoù a ya a enezenn da enezenn
Lammoù-dour Stroppia
Lammoù-dour Stropia zo lammoù-dour en Italia, e penn uhelañ ar Valle Maira, e Chiappera, e kumun Acceglio, en Alpoù Piemonte, e proviñs Cuneo, hag ar re uhelañ er vro, gant ul lamm a 500 m.
Mary Higgins Clark
Mary Theresa Eleanor Higgins Clark, ganet d'ar 24 a viz Kerzu 1927 hag aet da Anaon d'an 31 a viz Genver 2020, a oa ur skrivagnerez stadunanat. Pep hini eus he 51 levr zo bet gwerzhet mat e Stadoù-Unanet Amerika pe e broioù Europa hag he holl romantoù zo bet moullet betek 2015. Higgins Clark a oa kroget gant ar skrivañ pa oa-hi yaouank. Goude meur a vloaz o labourat evel sekretourez hag evel reizherez, ha goude evel ostizez evit ar Pan-American Airlines he devoa paouezet gant al labour evit dimeziñ ha kaout ur familh dezhi. Evit rastellañ arc'hant memestra he devoa kroget da skrivañ­ istorioù berr. Marvet e oa he gwaz e 1964, Higgins Clark a oa bet o labourat o sevel testennoù bihan evit ar radio hag a ranke padout peder munutenn betek ma vefe bountet warni gant he ajant lennegel.
Ar c'hentañ romant a voe ur skrid-buhez damijinet eus buhez George Washington, met ne oa ket bet degemeret gwall vat. Kemmet he devoa doare romant neuze evit implij ar garantez he devoa evit ar c'hevrin. He romantoù skrij a oa deuet buan da vezañ brudet ha gwerzhet mat. Tizhet e oa bet ouzhpenn 100 milion a levrioù e Stadoù-Unanet Amerika hepken. He merc'h Carol Higgins Clark ha Mary Jane Clark zo skrivagnerezed ivez.
Heuliad Alvirah ha Willy
Istor Alvirah Meehan, gounezet ganti el lotiri hag he gwaz Willy, ur plomer. Diskoulmañ a reont muntroù ha torfedoù.
Tumen (stêr)
An Tumen, pe Tuman, zo ur stêr e reter Azia, 521 km hed dezhi, hag a verk ar vevenn etre Korea an Norzh ha Republik Pobl Sina ha Kevread Rusia. En em deurel a ra e Mor Japan.
Buccinasco
Buccinasco a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Toña la Negra
Toña la Negra (Veracruz, Veracruz, 1912 – Ciudad de México, 1982) a oa anv-micher ar ganerez vec'hikan María Antonia del Carmen Peregrino Álvarez, a gane boleros ha kanaouennoù Agustín Lara. C'hoar e oa d'ar c'haner David Peregrino Álvarez, brudet evel El Negro Peregrino.
Kanet he deus ivez gant al laz kuban Sonora Matancera.
Buhez personel
Didrouz e vevas Toña la Negra, ha div wech e timezas.
Württemberg
Istor
Un aotrouniezh e oa betek an XIIvet kantved. Goude e teuas da vout kontelezh Württemberg.
Di Penates
Penates Roma (Penates Publici Populi Romani) o devoa un templ war ar Velia e-kichen ar Menez Palatin. Dionysios Halikarnassos a skrivas e oa delwennoù da zaou zen yaouank.
Württemberg
Istor
En 1495, e troas en dugelezh Württemberg a badas betek 1803.
En 1806 e voe lakaet da rouantelezh Württemberg goude diskar an Impalaeriezh Santel Roman German en amzer ren Friedich Iañ von Württemberg.
En 1945 ne voe ket ken eus al land, pa voe rannet etre div lodenn:
Kefridi sevenaat
Ar gefridi sevenaat  zo ur meizad savet e broioù Europa e-pad marevezh an trevadenniñ entre ar } hag an. E Bro-C'hall, Bro-Saoz, Bro-Spagn, ha Portugal dreist-holl e soñjed ne oa bro ebet ken sevenet hag o hini, hag e oa o dlead sevenaat ar pobloù all, pe o devoa da gefridi degas ar gwir relijion, pe ar gwir sevenadur, da bobloù gouez, pe pagan, digristen, barbar, hervez un doare da welet ar re all hag a deue eus impalaeriezh Henroma, pe hini an Henc'hresianed (Aleksandr Veur).
Württemberg
Istor
En 1952 e voe adunvanet pa voe krouet Land Baden-Württemberg diwar gendeuziñ an daou land -se gant hini Baden.
Kefridi sevenaat
E saozneg e komzer eus civilizing mission, pe eus  “the white man's burden” (« samm an den gwenn »), savet gant  Rudyard Kipling.
Sarmon war ar menez
Ar Sarmon war ar menez zo ur sarmon graet gant Jezuz d'e ziskibien ha d'un engroez, a gonter en Aviel Mazhev (5,1-7,29).
Toña la Negra
Buhez personel
Gant ar soner Guillermo Cházaro Ahumada, he doe tri bugel: Ramón (e 1932), Guillermo (e 1933) hag Ernesto (1935-1979). Dispartiañ a rejont en 1945.
Addimeziñ a reas e 1955 d'ar soner Víctor Ruiz Pazos, lesanvet «Vitillo».
Anne Marie d'Orléans
Anne Marie d'Orléans, pe Anna Maria di Orléans en italianeg, (Saint-Cloud, 1669 - Torino, 1728) a oa ur briñsez c'hall, merc'h da Philippe de France (1640-1701) (Monsieur, breur d'ar roue Loeiz XIV) ha da Henriette-Anne Stuart (Henriette d'Angleterre. C'hoar e oa-hi da Marie Louise d'Orléans a oa rouanez Spagn.
Toña la Negra
Liammoù diavaez
O kanañ :
Anne Marie d'Orléans
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas en 1684 da Vittorio Amedeo II (1666-1732), priñs Piemonte, dug Savoia, roue Sardigna ha roue Sikilia. Seizh bugel o doe :
502
Diwar-benn ar bloavezh 502 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 502
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 502
The Gilded Age: A Tale of Today
The Gilded Age: A Tale of Today zo ur romant saoznek diwar bluenn ar skrivagnerien stadunanat Mark Twain ha Charles Dudley Warner e 1873. Goapaat a ra ar bolitikerien breinet gant an arc'hant er gevredigezh war-lerc'h ar brezel-diabarzh.
Hennezh eo al levr nemetañ ma labouras Twain gant ur c'henlabourer. Ouzhpenn-se eo diwar an oberenn-se e voe anvet ar marevezh eus istor SUA etre 1870 ha 1900.
Inosant IX
Inosant IX (e latin: Innocens IX, en italianeg: Innocenzo IX), Giovanni Antonio Facchinetti e anv-tiegezh, ganet d'an e Bologna (e Stadoù ar Pab d'an ampoent hag en Italia bremañ) ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an.
Kavalli
Ar c'hKavalli, pe Kavalla pe Youbou pe Diougou, a zo ur stêr en Afrika, 515 km hed dezhi, hag a dremen dre c'hGinea, Liberia hag Aod an Olifant.
Azoniad Crouzon
Azoniad Crouzon, anvet ivez sindrom Crouzon, zo ur c'hleñved genetek emzivat, tapet a-vihanik, ma vez staget re abred eskern ar c'hlopenn.
Kavalli
Eieniñ a ra e menezioù Nimba, e Ginea. Dispartiañ a ra Aod an Olifant diouzh Liberia a-raok en em deurel e Pleg-mor Ginea, 21 km er reter da Harper (Liberia).
Azoniad Crouzon
Deskrivet eo bet ar c'hleñved-mañ e 1912 gant ar medisin gall Louis Édouard Octave Crouzon (1874-1938).
1 babig diwar 50.000 ganedigezh a vez ganet gant ar c'hleñved-mañ.
Kemmadur genetek
Kemmadur ar gen FGFR2 zo kaoz d'ar c'hleñved-mañ, ur stumm all zo liammet ouzh kemmadur ar gen FGFR3, gant brizhoù war kroc'hen an dud klañv, met raloc'h eo.
Hervez un nebeud studioù e vefe liammet azoniad Crouzon ouzh oad an tad, seul goshoc’h e vefe an tad, seul vuioc'h a riskloù a vefe da lakaat ar gen da gemmañ. ,
Arouezioù ar c’hleñved
Arouezioù pennañ ar c'hleñved eo ar re-mañ :
Azonoù ha riskloù
Al lodenn vrasañ eus azonoù ha riskloù ar c'hleñved zo liammet ouzh gwall furmadur ar penn.
An treuzkas
Ar c'hleñved-se a c'hell bout treuzkaset eus ar vamm pe an tad d'ar bugel.
Azoniad Crouzon zo ur c'hleñved gant un treuzkas aotozomek pennañ, sujer eo ar gen kiriek (FGFR2). Da lâret eo, mard eo treuzkaset ar c'hromozom gant ar gen kemmet d'ar babig e vo tapet ar c'hleñved gant ar babig.
Liamm diavaez
Kevredigezh Les p'tits courageux evit ar vugale glañv
Fier (rannvro)
Fier zo ur rann velestradurel eus Albania, e kornôg ar vro.
thumb|center|Manati Ardenicë
ESCP Business School
An ESCP Business School, lesanvet « École supérieure de commerce de Paris » e galleg, zo ur skol uhel e Pariz.
E Pariz edo betek 1819.
Yezhoù oil
Ar yezhoù oil (langues d'oïl e galleg) zo un hollad yezhoù, pe rannyezhoù, romanek, kar d'ar galleg, hag a ya d'ober ar pezh a anver ur c'h-"continuum" rannyezhoù komzet e hanternoz Bro-C'hall, e kreisteiz Belgia, hag un tammig ivez e kornôg Suis. Emañ ar yezhoù oil e kerentiad ar yezhoù romanek.
Gant ar yezhoniourien e vez rannet ar yezhoù romanek komzet e Bro-C'hall e tri skourr bras : ar yezhoù oil, ar yezhoù oc pe okitaneg, hag ar rannyezhoù frankoprovañsek pe arpitaneg.
Rannet eo bet domani ar yezhoù oil e meur a dachenn vras gant ar yezhoniourien. Pa dremener eus an eil tachenn d'eben e c'hall ar yezherien en em gompren, met etre tachennoù hag a zo pell an eil diouzh eben, n'eus ket a gomprenezon ken.
Tachenn an hanternoz (levezon frankek)
Tachenn ar c'hreiz
Tachenn ar reter (levezon burgondek)
Tachenn ar c'hornôg
Tachenn ar mervent
Peuzvarv eo ar rannyezhoù a veze komzet en tachennoù tost da Bariz (Orléanais, Champagn...). Bev a-walc'h eo avat ar pikardeg, ar walloneg, ar poateveg hag ar santonjeg...
Benghazi
250px|thumb|Skol-veur Benghazi Benghazi (بنغازي, binghāzī en arabeg) zo ur gêr vras eus Libia hag ur porzh en arvor reter ar vro-se. An eil kêr vrasañ eo e Libia.
Istor
Savet e voe ur gêr eno gant an Henc'hresianed war-dro ar bloavezh 525 kent JK, anvet Euesperides. Annezet e voe gant Gresianed eta, Romaned hag Arabed goude-se, adalek 642. E 1578 e voe aloubet gant an Durked. E 1911 e tremenas etre krabanoù an Italianed. Gouzañv a reas kalz kêr e-pad an Eil Brezel-bed. Kresket eo buan he foblañs abaoe ar bloavezhioù 1960, pa voe kroget da gorvoiñ an tireoul a gaver e dezerzhioù kreisteiz Libia.
Dont a reas ar gêr da vezañ kavell brezel diabarzh Libia e 2011. D'an 19 a viz C'hwevrer 2011 e voe lazhet un hanter-kant den bennak gant an arme. En holl e voe lazhet 173 den e pevar devezh. Antronoz e voe hejet kêr gant emgannoù taer ha kouezhañ a reas etre daouarn an emsavidi. A-raok mont kuit avat e oa sevenet meur a dorfed gant arme ha polis ar c'horonal Kadhafi.
Ashbyia lovensis
a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Meliphagidae. Ar spesad nemetañ er genad Ashbyia an hini eo.
Anvet e voe Ephthianura lovensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1911) gant ar skiantour aostralian Edwin Ashby (1861-1941).
Annezva
Brosezat eo ar spesad e takadoù 'zo eus Aostralia : norzh-kreiz Aostralia ar Su, gevred Queensland ha gwalarn Sukembre-Nevez.
Rummatadur
Renket e veze er genad Epthianura kent.
Bloavezh bizeost
Ar reolenn a-vremañ
Koulskoude, ma vefe lakaet un devezh ouzhpenn bep pevar bloaz e vefe re goude ur pennad, setu perak eo bet lakaet ar reolenn-mañ da dalvezout: Neuze 'ta ne vez ket bizeost ar bloazioù kantek evel 1700, 1800 ha 1900 abalamour d'ar poent kentañ, ha bizeost e oa ar bloazioù 1600 ha 2000 abalamour d'an eil poent.
Sacher evezh
Ur sacher evezh a zo un den, ur strollad pe un ensavadur hag a ziskul ur c'heloù pe un obererezh dilezenn, direizh pe dañjerus evit ar gevredigezh. Sachañ a ra evezh ar re a-us e-barzh framm un embregerezh pe un amaezhiadurezh, pe c'hoazh ar gouarnamant, ar justis, ar mediaioù. E taras eo da dalañ ouzh gourdrouz pe dialgerzh an dud tamallet. Klask zo da vinellañ anezhañ.
Diemzamant eo ar sacher evezh. Fellout a ra dezhañ difenn un niver bras a dud pe ar gevredigezh dre-vras ouzh un dañjer a c'hall tennañ d'an armerzh, d'an endro, d'ar yec'hed, d'ar frankiz pe da gwirioù mab-den. Abegoù divezel en deus.
Ar re taolet ar bec'h warno a c'hall bezañ implijerien publik pe brevez, un embregerezh pe ur melestradurezh, an ensavadurioù politikel.
Gwarezet eo ar sacherien evezh gant lezennoù stadoù zo, en o zouez re ar Stadoù-Unanet, Kanada ha Unaniezh Europa.
Tro-lavar
Ar saoznegerien a ra gant ar ger whistleblowing, da lavaret eo "c'hwezañ en ur c'hwitell", ur benveg graet gantañ gant ar polis pe an dredeoged.
Sacherien evezh brudet
thumb|170px|Ar sacher evezh stadunanat [[Edward Snowden]]
Robecchetto con Induno
Robecchetto con Induno  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Oksana Malaya
Oksana Oleksandrivna Malaya (en ukraineg : Оксана Олександрівна Малая), ganet d'ar 4 a viz Du 1983, en oblast Kherson en Ukraina (en amzer an Unvaniezh soviedel) zo ur vaouez brudet da zreveziñ doareoù ar chas. Eizh vloaz e oa pa voe kavet gant un amezeg evel bugel gouez e 1991, bet o vevañ gant chas. Se zo kaoz e voe diaes dezhi kaozeal. Hiriv emañ en ur glinikenn evit tud nammet o spered e Baraboy, e-kichen Odessa.
Advance Australia Fair
Advance Australia Fair eo anv kan broadel Aostralia, savet gant ar Skosad Peter Dodds McCormick, ha kentañ sonet ha kanet e 1878 evel ur c'han brogar. E 1984 en deus kemeret lec'h God Save the Queen evel kan broadel, goude ur referendom e 1977.
Olimpia Maidalchini
Olimpia Maidalchini (Viterbo, 26 a viz Mae 1594 – San Martino al Cimino, 26 a viz Gwengolo 1657), anvet ivez Donna Olimpia, ha la Pimpaccia gant ar bobl, lesanvet ivez la papessa ("ar babez"), a oa ur vaouez a renk uhel e Roma en hanterenn gentañ ar.
He buhez
Ganet e oa e 1594 e Viterbo en un tiegezh divadoù. He zad, ar c'habiten Sforza Maidalchini, a oa appaltatore, a oa dimezet da Vittoria Gualterio.
Div wech e timezas.
Pa addimezas d'un den pinvidik eus ar familh Pamphili e teuas da gaout levezon bras e lez ar pab Inosant X.
E 1647 e reas envel he niz Francesco Maidalchini da gardinal. E bloazioù diwezhañ buhez ar pab e werzhas kargoù en Iliz gant falsaktaoù, ha gant skoazell ar Sottodatario Francesco Canonici, lesanvet Mascambruno, a lavare bout serc'heg dezhi, evit kement ha 500.000 skoed. Kondaonet e voe Canonici d'ar marv dre mazzatello.
He bugale
Gant he fried Pamphilio he doe div verc'h hag ur mab:
Oder
An Oder zo ur stêr e Kreiz Europa (anvet Odra e tchekeg, poloneg ha sorabeg). Redek a ra dre ar Republik Tchek, Polonia hag Alamagn hag en em deurel er Mor Baltel.
Eienennañ a ra an Oder e-kichen kêr Olomouc e rannvro Moravia er Republik Tchek. Redek a ra goude-se dre Silezia. E Polonia emañ an darn vrasañ eus he adstêrioù, war-bouez unan bennak evel an Neisse (Lausitzer Neiße). A-hed 187 km e verk an Oder ar vevenn etre Alamagn ha Polonia. Goude treuziñ kêr Szczecin e stumm ul lenn-vor anvet Lenn-vor Szczecin pe Oderhaf, hag en em daol er mor.
E-touez ar c’hêrioù bras treuzet gant an Oder emañ :
Esperanza Rodríguez Cerdán
Esperanza Rodríguez Cerdán (Rascafría, proviñs Madrid, 21 Genver 1892 - Valencia, 1984) a oa ur skolaerez spagnol hag ur republikanez hag a gemeras perzh e brezel Spagn.
Deskiñ he micher a reas e skol normal León. Skolaerez e voe e Molleda, en Asturiez, en 1915. Er bloaz-se e tistagas ur brezegenn a oa anvet “Aptitudes de la mujer para las ciencias, artes e industrias. Modos de encauzarlas desde el hogar y la Escuela”, ma tiskoueze bezañ mennet da gas war-raok deskadurezh ar maouezed.
Entre 1929 ha 1936 e kelennas en Alameda del Valle (proviñs Madrid). E 1936 pa grogas ar brezel diabarzh e kemeras penn ur golonenn bugale aozet gant ar gouarnamant republikan (Eil Republik Spagn) en Murcia.
Perfidia (bolero)
Brudet e voe Perfidia e saozneg ivez (komzoù gant Milton Leeds) hag en ur stumm divouezh, kement hag e hini all « Frenesí » e 1939. Sonet e veze gant e laz, anvet Conjunto Frenesí, ha kanet e veze alies gant e verc'h, Alma Cecilia Dominguez.
HEC Paris
An HEC Paris, lesanvet « École des hautes études commerciales de Paris » e galleg, zo ur skol genwerzh e Pariz.
Perfidia (bolero)
Klevet e vez ar ganaouenn er film Casablanca, p'emañ Humphrey Bogart hag Ingrid Bergman o tañsal an eil gant egile.
Apelles
Apelles zo un anv gregach en Henamzer:
HEC Paris
E Pariz edo betek 1881.
San Zenone al Lambro
San Zenone al Lambro  a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Aude Biannic
Aude Biannic, ganet d'ar 27 a viz Meurzh 1991 e Landerne, zo ur varc'houarnerez vreizhat. Kampionez Bro-C'hall war hent e voe e 2018 hag erruet e oa da zekvet e kampionad ar bed e 2011.
La semaine sanglante
"Sizhun ar Gwad" (e galleg "La Semaine sanglante") zo ur ganaouenn dispac'hel anezhi bet kompozet gant Jean-Baptiste Clément ha bet skrivet e 1871 e Pariz e-lec'h ma veze oc'h en em gannañ ha war don "Kanaouenn ar Beizanted" (e galleg "Chant des Paysans", graet gant Pierre Dupont ).
Lakaet e vez ar gaoz, e-barzh ar ganaouenn-mañ, war lazhadeg Tud ar Gumun (e galleg: les communards) gant Tud-Versailhez (e galleg les Versaillais). "Tud-Versailhez" a oa an arme a-lezenn hag a responte da urzhioù gouarnamant reizh ar vro, renet gant Adolphe Thiers hag a oa e sez e Versailhez. Falc'het ez eus bet el lazhadeg-mañ degadoù a vilieroù a dud, en ur fuzuilhañ anezho hep na vefent barnet e mod ebet etre an 22 betek an 29 a viz Mae 1871 (war-dro 30 000 ). Al lazhadeg-mañ a vefe an hini vrasañ e holl istor Bariz, betek bezañ pell gwashoc'h evit hini Lazhadeg Sant-Berteleme a c'hoarvezas er bloavezh 1572 hag a zo anavezetoc'h gant an dud.
Hervez doare, dre ma 'z eo neutreloc'h, gwelloc'h evit menegiñ, ha melkoniusoc'h ar ganaouenn Amzer ar c'herez (e galleg "Le Temps des cerises") ha dreist-holl dre ma 'z eo bravoc'h a-fet barzhoniezh, kement-se en deus graet e-seurt ma vefe anavezetoc’h gant an dud war bell amzer. Anavezetoc'h eo ar ganaouenn-mañ evit an den he deus he c'hompozet [daveennoù a vank]. Troet eo bet e meur a yezh: ruseg, roumaneg (« Cînd va veni cireşelor vreme »), sinaeg, hag all hag all.
Kanerien
Kanet eo bet ar ganaouenn gant meur a arzour ha meur a strollad, kavet e vo ganeoc'h al listennad amañ dindan:
Sonerezh
War don Kanaouenn ar Beizanted gant Pierre Dupont.
Marías
Marías zo un anv-tud spagnolek.
Idilio
Idilio ("Bugulgan") zo anv meur a oberenn spagnolek.
Bez' ez eo ivez anv spagnolek meur a oberenn krouet e yezhoù all.
Gjirokastër (rannvro)
Gjirokastër zo ur rann velestradurel eus Albania, e kreisteiz ar vro, sko ouzh Gres.
thumb|center|Kêr Gjirokastër
Acqueville (Calvados)
Acqueville a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Korçë (rannvro)
Korçë zo ur rann velestradurel eus Albania, e gevred ar vro, sko ouzh Makedonia an Norzh ha Gres.
Vignate
Vignate   a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld
He buhez
Ganet e oa d'ar 17 a viz Eost 1786, ha pevare merc'h ha seizhvet bugel he zud e oa-hi.
Carugate
Carugate   a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.
Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld
Dimezioù ha bugale
En 1818 e kinnigas he breur Leopold dezhi dimeziñ da Edward, dug Kent ha Strathearn, pevare mab ar roue saoz George III.
Dimezet e voent en 1818, en Amorbach e miz Mae, hag e Palez Kew e miz Gouhere. Ur verc'h o doe :
Rouaned Spagn
Ur roll eus Rouaned Spagn eo a gaver amañ.
Ne oa ket eus Roue Spagn er Grennamzer, daous ma voe lod oc'h ober gant an titl Imperator totius Hispaniae e latin, da lavarout eo :  Impalaer Spagn en he fezh .
Bezet a vezo, teuzet e voe o lignezoù gant dimeziñ ar Rouaned Katolik, Fernando II Aragon da Izabel Iañ Kastilha. Goude ma chomas disparti o div rouantelezh e voent gouarnet evek unan hepken (Tanto Monta).
Murcia (Spagn)
Murcia zo ur gêr e Spagn, anezhi kêr-benn Rannvro Murcia e gevred Spagn, war lez ar stêr Segura, 40 kmeus aod ar Mor Kreizdouar.
Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld
Intañvez adarre
Koulskoude, ne ouied ket tamm ebet gant piv e c’hallje mont ar gurunenn saoz. Eus an tri breur koshoc’h evit Edward hag a oa da vout roue araokañ, e oa daou, ar roue nevez George IV hag ar priñs Frederick, Dug York hag Albany, ha ne gomzent ket ken ouzh o gwragez, a oa o-div tremenet an heol war o zreuzoù n'eus forzh penaos, ha neuze n'o dije hêr ebet, hag an trede, Dug Clarence (a voe William IV ar Rouantelezh-Unanet) n’en devoa ket bet bugel bev ebet c’hoazh er briedelezh.
Rouaned Spagn
Entre 1516 ha 1518 e voe kemeret ar galloud gant o mab-bihan Carlos Iañ Spagn, a lakaas bac'hañ e vamm Janed Kastilha. Diwezhatoc'h eo eñ a voe dilennet da Impalaer santel, evel Karl V.
Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld
Intañvez adarre
Divizout a reas an Dugez chom e Bro-Saoz eta da ziwall gwirioù he merc’h e-lec'h mont da vevañ sioul da Goburg. Klask a reas kaout skoazell digant ar Gouarnamant dre ma he devoa da baeañ ar pikol dle chomet war-lerc’h he fried Edward. Goude Edward hag e dad ne oa Victoria vihan nemet en trede renk evit ar gurunenn, ha ne oa ket troet kaer ar Parlamant da arc’hantañ unan bennak all eus an tiegezh roueel aet da baour. Roet e voe d’an dugez un toullad salioù e Palez Kensington dirapar, e-kichen re un toullad noblañsed all kouezhet eus lost ar c’harr. Eno eo e savas he merc’h Victoria, an hini a zeuas da vout Rouanez ar Rouantelezh–Unanet, ha diwezhatoc’h, Impalaerez India.
Rouaned Spagn
Felipe V eo an hini a renas an hirañ, e-pad 46 vloaz, hag Alfonso XIII eo an eil hirañ, gant 45 bloaz. Luis Iañ eo ar roue a voe ar berrañ e ren, seizh miz hepken. Pennhêr Kurunenn Spagn a vez roet dezhañ an titloù-mañ: Priñs Asturiez, Gerona ha Viana.
Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld
Intañvez adarre
E 1831, marvet George IV, edo ar gurunenn gant William IV, atav divugel hervez al lezenn da vihanañ. Deuet e oa ar briñsez Victoria da vezañ hêrez ar gurunenn hag he mamm dugez an hini a renje da c'hortoz; gant se e voe kresket o gopr.
Rouaned Spagn
Tiegezh Trastámara
En 1474 e varvas ar roue Herri IV Kastilha, o lezel ur rouantelezh e-kreiz ur brezel diabarzh entre Izabel Iañ Kastilha ha Janed ar Beltraneja, a echuas gant trec'h Izabel. En 1479 e varvas Juan II Aragon a roas ar gurunenn da Fernando, hag a oa roue Kastilha ouzhpenn dre e zimeziñ da Izabel.
En 1492 e voe aloubet ganto Rouantelezh Granada, diwezhañ douar islamek al ledenez, hag en 1512 e voe aloubet Rouantelezh Navarra gant Fernando II, skoazellet gant ar gostezenn beaumontés hag ar pab Jul II, ha staget ouzh Kastilha en 1515.
Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld
Intañvez adarre
Harp a gave an Dugez gant he sekretour John Conroy, un ofiser iwerzhonat. Met eñ moarvat an hini a lakaas an traoù da drenkañ etrezi hag ar roue William IV
Plaenaat an darempredoù
<!-- When the Queen's first child, the Princess Royal, was born, the Duchess of Kent unexpectedly found herself welcomed back into Victoria's inner circle. It is likely that this came about as a result of the dismissal of Baroness Lehzen at the behest of Victoria's husband (and the Duchess's nephew), Prince Albert. Firstly, this removed Lehzen's influence, and Lehzen had long despised the Duchess and Conroy, suspecting them of an illicit affair. Secondly, it left the Queen wholly open to Albert's influence, and he likely prevailed upon her to reconcile with her mother. Lastly, Conroy had by now exiled himself to the continent, and that divisive influence was removed. The Duchess's finances, which had been left in shambles by Conroy, were revived thanks to her daughter and her daughter's advisors. She became a doting grandmother, by all accounts, and was closer to her daughter than she ever had been.
Rumours of affair
There has been some speculation, not only that the Duchess and Conroy were lovers, but that the Duchess had earlier been unfaithful to the Duke of Kent and that Victoria was not his daughter. This has been promoted most prominently by William and Malcolm Potts' 1995 book Queen Victoria's Gene. Those who promote this position point to the absence of porphyria in the British Royal Family among the descendants of Queen Victoria - it had been widespread before her; not to mention the rise of haemophilia, unknown in either the Duke's or Duchess's family, among the best documented families in history. Victoria herself was puzzled by the emergence of the disease, given its absence in either family.
John Rohl's book, Purple Secret, documents evidence of porphyria in Victoria, the Princess Royal's daughter Charlotte and her grand daughter, Feodore. It goes on to say that Prince William of Gloucester was diagnosed with the disease shortly before his own death in a flying accident.
Rouaned Spagn
Tiegezh Aostria
Tiegezh Aostria pe Tiegezh Habsburg a voe kroget gant Carlos Iañ (pe Karl V ). War e lerc'h e chomas un dierniezh roueel e Spagn hag a renas ivez, e-pad ur pennad, en Izelvroioù spagnol, un darn vat eus Italia,ha douroù bras tramor.
Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld
Rumours of affair
Several authors, including Jerrold Packer in his book, Victoria's Daughters have adhered to the theory. In addition, they point to the fact that the Duke failed to have children during his long affair with Madame de Saint-Laurent, his long-time mistress, and suggest that the Duke was sterile. In practice, this would have required the Duchess's lover to be haemophiliac – an unlikely survival, given the poor state of medicine at the time. Actual evidence to support this theory has not arisen, and haemophilia may occur spontaneously through mutation. Queen Victoria has also been said by some to have a strong resemblance to her Hanoverian relatives, particularly George IV. -->
Rouaned Spagn
Tiegezh Bonaparte
Ne voe nemet ur roue eus an tiegezh-se, José Iañ.
Tiegezh Bourbon (kentañ adsavidigezh)
Adalek Bonreizh 1837 e voe graet Rouanez ar Spagnoù ( Reina de las Españas) eus Isabel II.
Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld
He marv
Mervel a reas Victoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld d'ar 16 a viz Meurzh 1861, da 74 bloaz. Beziet e voe e Frogmore, e -kichen Kastell Windsor. Glac'haret-bras e voe ar rouanez Victoria. Marv he fried a oa c'hoazh da zont.
Rouaned Spagn
Tiegezh Bourbon (trede adsavidigezh)
Roue Spagn ( Rey de España).
Afrodite Capua
Afrodite Capua (Afrodite di Capua en italianeg), pe Gwener Capua, zo un delwenn roman e marmor eus an  goude JK, kizellet en amzer an impalaer Hadrian (etre 117 ha 138). Kavet e voe e Capua en.
Krediñ a reer e oa bet graet, evel Gwener Milo, diwar ur patrom eus Afrodite, lakaet war gont Lysippus, unan eus brasañ kizellerien Gres, delwenn aet da goll abaoe.
En he sav emañ an doueez war he gar dehoù, he zroad kleiz zo war un tokarn, ha hi hanter noazh. Un himation, pe ur vantell, zo ganti da c'holeiñ he c'horf adalek he bandenn.
Grimm
Grimm  zo un anv-tiegezh alamanek.
Kukës (rannvro)
Kukës zo ur rann velestradurel eus Albania, e biz ar vro, sko ouzh Montenegro ha Kosovo.
Segura
Segura zo anv portugalek ha spagnolek meur a lec'h.
Kukës (rannvro)
thumb|center|Lenn Fierza