cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Many Adventures of Winnie the Pooh
The Many Adventures of Winnie the Pooh a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat John Lounsbery (1911-1976) ha Wolfgang Reitherman (1909-1985). Awenet e oa bet saverien ar senario gant Winnie the Pooh, un dudenn krouet gant ar skrivagner saoz Alan Alexander Milne (1882-1956) ha savet gantañ levrioù diwar he fenn adalek 1926.
Produet gant Walt Disney Productions e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 11 a viz Meurzh 1977 e Stadoù-Unanet Amerika. Eil film bevaat warn-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Robin Hood (e miz Du 1973) hag a-raok The Rescuers (e miz Mezheven 1977).
Fredy Hirsch
Dre ma oa orinoù alaman gantañ, ma oa un den gant arwarzh, fardet brav bepred, deuet e oa a-benn da varc'hata gant ar warded SS gwelladennoù evit ar vugale. Evel-se e oa deuet a-benn da saveteiñ anezho e-pad nebeut amzer diouzh an deportadur, o kaout un tamm boued ouzhpenn ivez. Hirsch gant e harperien a oa deuet a-benn da genderc'hel da genteliañ ar vugale dre guzh a-fed yuzevegezh, istor. Hirsch a oa reut a-fed sport, kenurzhierezh, hag ivez a-fed propentez, ar pezh en doa lakaet ar feur mervel evit ar vugale da zigreskiñ kalz.
Ar c'hamp evit ar familhoù a oa da vezañ lazhadeget d'an 8 a viz Meurzh 1944. Hirsch hag a oa brudet ha sentet mat a oa da vezañ lakaet e penn un emsavadeg. Hervez lod mammennoù diasur e vefe en em lazhet evit chom hep gwelet ar vugale dindan e garg o vezañ lazhet. Hervez lod all e voe ampoezonet gant medisined yuzev evit chom hep kaout un emsavadeg ha saveteiñ o buhez dezho o-unan.
En voyage
En voyage zo anv meur a dra.
Danevelloù
Div zanevell gant Guy de Maupassant:
A-hend-all eo anv gallek an danevell rusek На пути (Na puti), gant ar skrivagner rus Anton Tchec'hov, hervez embannadur La Pléïade.
Yezhadur istorel ar brezhoneg
Yezhadur istorel ar brezhoneg eo anv al levr brezhonek troet gant Alan Dipode diwar A Historical Morphology and Syntax of Breton, ar yezhadur saoznek savet gant Roparz Hemon, hag embannet gant Hor Yezh e 2000.
Crotone
Crotone (Cutroni e kalabrezeg ) a zo ur gêr eus kreisteiz Italia, kêrbenn proviñs Crotone, e rannvro Calabria, war aod pleg-mor Taranto.
Trachyphonus erythrocephalus
Trachyphonus erythrocephalus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Crotone
Istor
Savet e voe gant Gresianed eus Ac'haia, en eil hanterenn an VIIIvet kantved kent JK, war un uhelenn dirak mor Ionia. Gouez da Strabon e voe diazezet en 710 kent JK gant Ac'haianed kaset gant Myscellos. Hervez Pausanias eo gant gresianed eus Lakedemonia e voe savet. Buan e kreskas ha bec'h a savas gant kêr Sybaris, renet laoskoc'h.
War-dro 540 kent JK e tegouezhas Pitagoras a grouas ur skol furnezh.
Trachyphonus erythrocephalus
Boued
Hollzebrer eo ar spesad, o vevañ diwar zivellkeineged, frouezh, greun ha had.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika ar Reter :
Ialma
Ialma zo ul laz pemp kanerez eus Galiza hag a zo o chom e Belgia. E galizeg ha galleg e kanont dreist-holl, hag ivez e yezhoù all.
The Royal Scotsman
The Royal Scotsman zo un tren cheuc'h e Bro-Skos.
Loc'hañ a ra eus Dinedin ha mont a-dreuz an Uheldirioù.
Akita Shoten
Akita Publishing Co., Ltd. (株式会社秋田書店 Kabushiki-gaisha Akita Shoten), zo un ti-embann japanat savet d'an 10 a viz Eost 1948 e Chiyoda, Tokyo. Diazez pratikoù an ti-embann eo ar grennarded (shōnen ha shōjo), darn eus an oberennoù embannet a zo mangaoù. Prezidant an ti-embann eo Sadami Akita.
Eva Perón
Eva Perón pe María Eva Duarte de Perón (7 a viz Mae 1919 – 26 a viz Gouere 1952), lesanvet diwezhatoc'h Evita, a oa un aktourez arc'hantinat, hag eil pried ar jeneral Juan Perón, a deuas da vezañ diktatour Arc'hantina. Kalz a oberennoù liesseurt (filmoù, pezhioù-c'hoari, romantoù, danevelloù) zo bet savet diwar-benn Eva Duarte de Perón.
En voyage (danevell, 1882)
En voyage zo un danevell gant Guy de Maupassant en 1882.
Eva Perón
Ganedigezh
En he levr, La Razón de mi Vida, embannet e 1952, ne gaver deiziad ebet na pe anv a voe roet dezhi, hag evel-just ez eus bet meur a istorour oc'h en em c'houlenn perak : c'hoant da guzhat un dra bennak? He oad? He bastardiezh? Krediñ a reer eo e 1945 e klaskas Eva Perón falsañ he faperenn ganedigezh evit dimeziñ da Juan Perón.
En voyage (danevell, 1882)
An danevell
E Kontelezh Nisa, war-dro Menton, ur c'houer a gont un darvoud skrijus en ur stank.
Eva Perón
Ganedigezh
En 1970 e voe lakaet splann gant an istorourien Borroni ha Vaca e oa bet savet ur falsdihell a-zivout ganedigezh Evita ma teuas poent klask gouzout e pelec'h ha pegoulz e oa bet ganet da vat. Evit-se e oa a bouez dihell he badeziant, e pajenn 495 ar roll-badeziantoù e Nuestra Señora del Pilar, e 1919, ma lenner e voe badezet d'an 21 a viz Du 1919.
Hiriv emañ an holl a-du, pe dostik, da lavarout e voe ganet Evita d'ar 7 a viz Mae 1919, tri bloaz a-raok an deiz merket war an dihell-kêr, hag anvet Eva María Ibarguren, diwar anv-tiegezh he mamm.
He zud
Pemp bugel o doe Juan ha Juana
Catalauni
Ar g-Catalauni a oa ur bobl geltiek e Galia hag a roas o anv da gêr Châlons-en-Champagne. Dont a ra o anv eus ar gerioù galianek catu, « kad », hag alauno « skedus », dre ma lavarent bezañ « skedus en emgann ». Neo ket sur e oant ur skourr kar d'ar g-Catuvellauni, ur bobl vrezhon en Enez Vreizh.
O c'hêr-benn a oa anvet Civitas Catalaunorum pe Catalaunum, aet da Châlons. Moarvat e oa suj pobl ar g-Catalauni d'ar Remi, ur bobl amezek, en hanternoz dezho, hag o oa Durocortorum o c'hêr-benn.
Eva Perón
Bugaleaj
E 1926 e varvas an tad, en ur gwallzarvoud karr-tan. Mont a reas Juana hag ar vugale d'an obidoù, met goude aet e-barzh an iliz e voent kaset kuit war urzh an intañvez ofisiel.
E Junín
Paour-razh e oa an tiegezh, sikour ebet n'he doa Juana Ibarguren da c'hortoz goude marv Juan Duarte, hag eñ he skoazeller nemetañ. Ne laoskas ganto nemet ur baperenn da desteniañ e oa tad ar vugale, hag o devoa gwir da vout anvet Duarte eveltañ. Kentoc'h eget chom da c'houzañv goapaerezh ha harellerezh goude kollet he fried-kleiz e kavas gwell Juana dilojañ gant he bugale ha mont da chom da Junin e 1930. Unnek vloaz e oa Evita. Disklêriet e oa bet an holl vugale gant o zad, nemet Eva ne oa ket bet, ha se zo kaoz, da laras istorourien zo, ma klaskas Eva digoll er vrud. E Junín eo e tremenas Eva Perón he bugaleaj.
E Junín e oant o chom en ur ranndi ma ne oa nemet ur pezh. Da baeañ ar feurm e laboure mamm ha merc'hed evel keginerezed en tier an domanioù bras. Ha diwar al labour-se e teuas un tamm arc'hant. A drugarez d'an arc'hant dastumet gant ar breur henañ e c'halljont dilojañ d'un ti brasoc'h, a deuas da vezañ un ti-lojañ. E-keit-se e kemere perzh Eva e pezhioù-c'hoari er skol, pe e sonadegoù. Ar sinema a blije dezhi kenañ. Tra ma felle d'he mamm he dimeziñ ar buanañ ar gwellañ d'ur paotr yaouank diwar-dro ne soñje Eva nemet bezañ unan eus katourezed he filmoù.
Ur wech, e miz Here 1933, e kemeras perzh en ur pezh aozet gant studierien, anvet Arriba estudiantes. (Savit studierien), ur melodrama brogar. Goude ar pezh e fellas da Eva bezañ aktourez ha mont da gêr Buenos Aires.
Hervez an istorourez Lucía Gálvez, en 1934, Evita hag ur vignonez a oa bet arsailhet gant daou baotr yaouank hag o devoa o fedet da veajiñ ganto da Mar del Plata en o c'harr. Gálvez a lavar o devoa klasket o gwallaén kenkent hag aet e-maez Junín, hep dont a-benn, met laosket e voent noazh en ardremez kêr. Ur bleiner karr-samm o c'hasas en-dro d'ar gêr. Pouez bras a voe d'an darvoud en he buhez,.
Gant ar film Evita ha buhezskridoù ez eus bet brudet e veajas Eva Duarte en tren betek Buenos Aires gant ar c'haner tango Agustín Magaldi, goude bet o kanañ en Junín. met diskaret eo bet ar vartezeadenn-se gant enklaskoù Noemí Castiñeiras ha Roberto Dimarco (istorour pennañ kêr Junín) ha gwiriet o deus ne oa ket bet kanadeg ebet gant Magaldi en Junín en 1934,. Kontañ a ra he c'hoar e veajas Eva betek Buenos Aires e kompagnunezh he mamm, a chomas ganti ken na gavas labour.
E Buenos Aires
15 vloaz e oa Eva Duarte pan erruas e Buenos Aires d'an 3 a viz Genver 1935. Klask a reas labourat evel komedianez, er c'hoariva, hag er skingomz da gentañ, er sinema goude. Nebeud amzer goude degouezhet er gêr-benn e kavas fred e kompagnunezh c'hoariva Eva Franco, unan eus re vrasañ an amzer.
En amzer-se, hag abaoe enkadenn 1929, e tivroe ar beorien diwar ar waez, anvet pennoù du (cabecitas negras) gant tud uhel ar gêr-benn, dre ma oant disheñvel diouzh ar re wenn o tegouezhout eus Europa, hag e tegouezhent a vernioù er c'hêrioù brasañ. Int-i eo a voe al labourerien a adsavas ar vro hag a voe diazez kevredigezhel ar beronelezh adal 1943.
En 1943 e voe kensaverez an Asociación Radial Argentina (ARA, sindikad labourerien ar skingaserezh), ha bloaz goude e voe anvet Eva da brezidantez.
En 1944 e reas anaoudegezh gant Juan Perón, en un abadenn aozet da skoazellañ tud San Juan ma oa ur grenadenn douar e Genver 1944. Hennezh a oa sekretour-stad er gouarnamant de facto savet goude taol-stad 1943 En Here 1945 e timezas da Juan Perón. E 1946 e kemeras perzh e troiad kabaliñ he fried a glaske mont da brezidant. Stourm a reas evit gwir ar merc'hed da votiñ, a voe gounezet e 1947.
Juan Perón
D'ar 15 a viz Genver 1944 e krenas an douar e kêr San Juan (Arc'hantina), un 10 000 a varvas. Sekretour al Labour e oa Perón er gouarnamant, ha sevel a reas ur yalc'h da zastum arc'hant evit ar reuzidi. Aktourien a gemeras perzh. Goude ur sizhunvezh dastum arc'hant e voe pedet an aktourien da gemer perzh en ur gala.
D'an 22 a viz Genver 1944, en em gavjont e stadiom Luna Park en un abadenn aozet da enoriñ an aktourezed o devoa dastumet arc'hant hag ar re wellañ a oa bet Niní Marshall ha Libertad Lamarque. Eva (24 bloaz dezhi) a oa eno, hag ober a reas anaoudegezh gant Perón, a oa 48 vloaz, hag intañv abaoe 1938. Buan e teuas Eva da vout serc'h ar c'horonal. Hervez Fraser ha Navarro e kuitaas Juan Perón hag Eva ar gala an eilgant egile da 2 eur beure
Kleñved ha marv
Mervel a reas d'ar 26 a viz Gouhere 1952 gant ur c'hrign-bev trumm er vammog, pa ne oa nemet 33 bloaz.
Balzamet korf Evita
Balzamet e voe korf Eva Perón gant ar medisin spagnol Pedro Ara, en devoa balzamet korf ar sonaozour spagnol Manuel de Falla. Tennañ a rae ar gwad da lakaat glukerin en e lec'h, evit mirout an holl organoù pa ne oa bet tennet hini ebet eus re Eva Perón, hag evit reiñ liv ar vuhez d'ar c'horf. Ar c'horf a oa da vezañ soubet en un dourenn ma oa mesket formol, de thymol, hag alkool glan, ha skoet dourennoù enni. Kement-se a oa da c'hoarvezout e ti ar CGT, e-pad bloaz, ha goude e vefe lakaet war ziskouez, hag e c'hallfed stekiñ outañ.
Enor a voe rentet dezhi evel biskoazh a-raok : he c'horf a voe miret e ti ar C'hongreso, ha goude balzamet ha lakaet e ti ar sindikad CGT. Pa voe savet an diktatouriezh en 1955, e voe skrapet he c'horf, dalc'het en ul lec'h kuzh e-pad 16 vloaz.
Skrapet ar c'horf
Da noz an 22 a viz Du 1955 e voe skrapet korf Evita eus ti ar CGT gant ur bagad soudarded dindan urzhioù al letanant-koronal Carlos de Moori Koenig, ofiser a orin alaman. Edo diktatouriezh ar soudarded (ar Revolución Libertadora (1955-1958)) o ren, goude diskaret ganto ar prezidant Juan Perón. Hervez un ofiser all, ar major major Jorge Dansey Gazcón, eo gantañ e voe kemeret ar c'horf. Mennet e oa an arme da ziskouez doujañs d'ar c'horf (katolik deol e oa ar jeneral Pedro Eugenio Aramburu, rener nevez ar vro, enebet ouzh deviñ ar c'horf), ha da virout na deufe da vout un arouez politikel implijet a-enep o galloud.
Goude roet an urzh, gant Aramburu, da skrapañ ar c'horf, e voe lakaet d'ober troioù iskis. Moori Koenig en lakaas e-barzh ur gamionetenn ma voe laosket e-pad meur a viz, ha kaset e veze eus an eil lec'h d'egile, e straedoù Buenos Aires, e sanailhoù an armé, ha betek da di un ofiser. Un noz e voe lazhet ur vaouez brazez gant ar soudarded a sonje e oa deuet ur bagad eus harperien Peron da gemer ar c'horf diganto. D'ur poent edo an arched en e sav, hag ar c'horf ennañ, e burev Moori Koenig. Ur vaouez he devoe tro neuze da welout ar c'horf eno, ar filmourez María Luisa Bemberg.
Goude bezañ kuzhet betek e Milano e voe roet ar c'horf en-dro d'he fried e 1971.
Gant ar sindikadoù
Eva Perón a voe kreñv he liammoù gant ar sindikadoù.
Oberennoù
Daou levr a skrivas (gant skoazell moarvat):
Histoire corse
Histoire corse zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant embannet en 1881.
Istor
Embannet e voe er pemdezieg Gil Blas d'an 1 a viz Kerzu 1881, ha sinet Maufrigneuse.
Toque a degüello
An Toque a degüello (Galv d'an dic'houzougañ e brezhoneg), a zo un ton arme sonet gant taboulinoù ha trompilhoù.
Savet e oa bet gant ar Vaoured d'ar mare ma veze ac'hubet al Ledenez iberek gante. Diwezhatoc'h e voe degemeret gant an armeoù spagnol, da goulz ar brezelioù dizalc'hiezh a c'hoarvezas e Suamerika peurgetket.
E Mec'hiko e veze sonet an Toque a degüello gant al laz-seniñ marc'hegerien : da-geñver Emgann El Álamo (23 a viz C'hwevrer-6 a viz Meurzh 1836) e reas ar jeneral Santa Anna da soudarded e lu e seniñ dizehan a-hed an devezhioù a-raok kentañ arsailh ouzh an difennerien deksan.
Caesarea Maritima
Caesarea, pe Caesarea Maritima, pe Caesarea Palaestina, pe Kaezareia a oa ur gêr roman e Palestina en amzer an Impalaeriezh Roman, hiriv en Israel, ma'z eo bet savet kêr Qesarya en he c'hichen.
Savet e oa bet ar gêr gant an Herodez Veur, etre 25 kent JK ha 13 kent JK, war ur gêr koshoc'h anvet Turris Stratonis, un 30 km er c'hreisteiz de gêr Haifa. Ur porzh a oa bet savet en ul lec'h diaes d'al listri a-raok-se, un templ a oa da Gaesar, ha delwennoù d'an impalaer, c'hoariva ha sirk.
Gresianeg moarvat a oa yezh ar gêr-se en amzer Jezuz Nazaret ha sant Paol, kentoc'h eget latin, a oa yezh an alouberion.
Ar gresianeg a oa yezh ar c'henwerzh, saozneg an amzer-hont e Reter ar Mor Kreizdouar.
Heliomaster squamosus
Heliomaster squamosus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.
Annez
Kavout a reer ar spesad e gevred ha reter Brazil.
Lafresnaya lafresnayi
Lafresnaya lafresnayi a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Lafresnaya an hini eo.
Anvet e voe Trochilus La Fresnayi (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant an evnoniour ha naturour gall Auguste Boissonneau (1802-1883), da zougen bri d'un evnoniour gall all, Frédéric de Lafresnaye (1783-1861).
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ en un takad eus Suamerika hag a ya eus kornôg Venezuela da greiz Perou :
Autres temps
Autres temps zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant e 1882.
An danevell
Prosez gant ur vaouez hanter-kant vloaz vil ha divalav a-enep un tad hag e vab eizh vloaz warn-ugent.
Le Port
Lec'hioù
Le Port zo anv div gumun c'hall
Hag ivez
Katuriged
Ar Gaturiged (Caturiges e latin), diwar ar gerioù keltiek, kad ha ri (a gaver ivez e brezhoneg), da lavarout eo rouaned an emgann, a oa ur bobl geltiek en Alpoù Galia, e saonenn ar stêr Durance.
En Eburodunum e oa o c'hêr-benn, e-lec'h m'emañ hiriv kêr Embrun. Hervez Venceslas Kruta e oant klianted hag amezeien d'ar Voconces.
Mesket e oant gant Ligured, degouezhet er vro en o raok. Laosket o deus lec'hanvioù keltiek war o lerc'h (Durance da skouer) hag un toullad binvioù a c'haller gwelout e mirdioù an tolead.
Meneget eo o anv gant Julius Caesar en De Bello Gallico, e levr diwar-benn brezel Galia, ha gant Strabon.
Erzgebirge
An Erzgebirge (en alamaneg) pe (e tchekeg) (da lavarout eo « Menezioù Kailh ») zo un aradennad venezioù war an harzoù etre Alamagn hag ar Republik Tchek.
En em astenn a ra an Erzgebirge a-hed 150 km hag a-led un 40 km bennak. Ar menez Klínovec (pe Keilberg) eo ar gern uhelañ (1244 m), e Tchekia, hag ar menez Fichtelberg eo an eil uhelañ (1214 m), en Alamagn. Gant aradennad an Erzgebirge eo dispartiet Saks diouzh Bohemia.
Er Grennamzer e oa goloet ar vro gant koadoù stank ha ne oa ket kalz a dud o chom enni. Er e oa bet kavet kailh arc'hant ha staen en tolead ha deredek a reas tud e-leizh d’ar menezioù da vevañ ha da sevel kêrioù nevez enno. Abalamour d’an danvezioù-se e voe graet « Erzgebirge » eus ar vro (diwar ar gerioù Erz a dalvez kement ha "kailh" ha Gebirge a dalvez kement ha "menezioù"), pa veze anvet Böhmischer Wald, Beheimer Wald, Behmerwald pe Böhmerwald gwechall (da lavarout eo "Koad Bohemia"). Metaloù all zo bet eztennet er vro : houarn, kouevr, uraniom... Met da hesk eo aet ar gweleadoù anezho bremañ. Ha deuet eo an Erzgebirge da vezañ menezioù darempredet evit ar sportoù goañv dreist-holl.
Un soir
Un soir zo anv meur a oberenn c'hallek :
Feur Diorroadur Denel
2014_UN_Human_Development_Report_Quartiles.svg 2014). thumb|Kartenn ar bed hervez an Indikadur Diorroadur Denel dre vro (diazezet war sifroù 2018, embannet e 2019). An Indikadur Diorroadur Denel a vez graet eus ur stadeg krouet gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet e 1990 evit jediñ live an diorroadur denel hervez ar vroioù er bed. An IDD a vez diazezet war teir elfenn: ar c'henderc'h Diabarzh Kriz dre anneziad, ar spi bevañ adal ar ganedigezh hag al live deskadurezh.
An Indikadur Diorroadur Denel n'eo nemet un elfenn a vez implijet e-touezh mennad an diorroadur denel gant an United Nations Development Programme (Raktres diorroadur ar Broadoù Unanet). Ouzhpennet e oa bet d'ar C'henderc'h diabarzh kriz dre anneziad rak ne oa ket gwelet evel resis a-walc'h. Ar c'henderc'h diabarzh kriz ne gemer ket e kont ma vev evurus an dud en un doare hiniennel pe a-stroll, ma vez aes da strolladoù pe hiniennoù ur gevredigezh da welet e live bevañ o uhelaat. Ne vez kemeret e kont nemet live an ekonomiezh.
Orin
Orin an Indikadur Diorroadur Denel a vez da glask war-zu an annual Human Development Reports (Dezrevell bloaziek an diorroadur denel) embannet gant skourr aozadur ar broadoù unanet e-karg an diorroadur denel an United Nations Development Programme (Raktres diorroadur ar Broadoù Unanet). Krouet ha divizet e oa bet ar stadeg gant an ekonomiour Mahbub ul Haq a orin eus Pakistan er bloavezh 1990, gant ar pal "mont e-bioù ar sell nemetañ war diorroadur gounidoù an ekonomiezhioù broadel evit kas ar sell war-zu ar bolitikerezhioù kreizennet war ar bobloù".
Ar jedadenn nevez (abaoe 2010)
Embannet d'ar 4 a viz Du 2010 (adneveshaet d'an 10 a viz Even 2011), an dezrevell 2010 Human Development Report (IDD) a gemer e kont teir elfenn:
Dor Ishtar
An Nor Ishtar a oa unan eus eizh dor Babilon, savet e 580 kt JK dre urzh ar roue Naboukadnesar II.
Mahbub ul Haq
Mahbub ul Haq (Urdu: محبوب الحق) ganet d'ar 24 a viz C'hwevrer 1934 hag aet da Anaon d'ar 16 a viz Gouhere 1998 a oa un ekonomiour, ur matematikour kement hag ur prederour war an diorroadur etrebroadel. Bez e voe 13vet maodiern an arc'hant e Pakistan etre an 10 a viz Ebrel 1985 hag an 28 a viz Genver 1988.
E 1988 e oa distroet d'ar Stadoù Unanet lec'h ma vezo o labourat evel kuzulier ispisial evit penn an aozadur United Nations Development Programme (Raktres diorroadur ar Broadoù Unanet) William Henry Draper. Eno, Mahbub ul Haq en deus savet, gant Amartya Sen, an annual Human Development Reports (Dezrevell bloaziek an diorroadur denel), gant an Indikadur Diorroadur Denel, graeet evit muzuliañ pegen mat e vev an dud er vro-mañ-bro. Distroet eo da Pakistan e 1996 evit sevel eno skourr lec'hel an Human Development Center (Kreizenn an Diorroadur Denel) en Islamabad.
Une surprise (Maupassant)
Une surprise, zo un danevell gant Maupassant e 1883.
Istor
Kentañ ma voe embannet a voe e Gil Blas ar 15 a viz Mae 1883, ha sinet "Maufrigneuse".
Up
Up a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Pete Doctor.
Proviñs Arezzo
Proviñs Arezzo zo ur broviñs eus Italia, e rannvro Toskana.
Ishtar
Ishtar a oa doueez ar brezel hag ar garantez en Asiria ha Babilonia.
Whitelash
Whitelash zo ur ger-malizenn saoznek nevez-c'hoveliet diwar an termenoù white "gwenn" ha backlash "astaol", "astos", evit komz eus un astaol a-berzh an dud wenn da geñver ar minorelezhioù all e Stadoù-Unanet Amerika. Gant Anthony Kapel "Van" Jones (* 20 a viz Gwengolo 1968), unan eus kuzulerien Barack Obama, e voe distaget d'an 8 a viz Du 2016 e-kerzh un tabut war CNN e oa e bal dielfennañ votadeg prezidant Stadoù-Unanet Amerika 2016 ma voe dilennet Donald Trump da brezidant SUA. Hervez Van Jones ez eo ar whitelash ar fed ma mouezhias tud wenn SUA evit Donald Trump evit difenn urzh kozh ar gevredigezh, evel ma oa a-raok stourm ar gwirioù gant ar minorelezhioù ha dilennadenn Barack Obama da brezidant SUA. Hervezañ, an dud wenn a votas evit Donald Trump a glask talañ ouzh nerzh ha pouez brasoc'h-brasañ ar minorelezhioù en o c'heñver er gevredigezh stadunanat.
''This was a whitelash against a changing country. It was a whitelash against a black president, in part, and that's the part where the pain comes. And Donald Trump has a responsibility tonight to come out and reassure people that he is going to be the president of all the people who he insulted and offended and brushed aside.'' "Ur whitelash enep ur vro o kemmañ eo bet kement-mañ [i.e. Donald Trump dilennet]. Ur whitelash eo bet enep ur prezidant du, evit ul lodenn, hag al lodenn-se eo an hini boanius. Ha fenoz ez eo atebegezh Donald Trump anataat ha diogelañ emañ o vont da vezañ prezident an holl dud a oa bet kunujennet, feuket ha lakaet a-gostez gantañ."
Babylon brigade
Ar Babylon brigade pe Kata'ib Bābil a vez graet eus ur bezen kristen engouestlet en al-Hashd al-Shaabi (Engalvadeg an nerzhioù pobl) gant ar pal stourm a-enep ar Stad Islamek en Irak. An nerzh a vez istimet da gaout 1000 ezel ennañ d'an uhelañ gant e-penn ar bezen Rayan Kildani. Gourdonet eo bet ar bezen gant ar bezen Kata'ib Imam Ali (Bezenoù an Imam Ali), ur bezen chiit irakian. Ne ouier ket kalz traoù a-zivout ar bezen kristen-se, evit lod ez eo dreist-holl un taol propaganda gant aozadur Engalvadeg an nerzhioù pobl evit diskouez n'eo ket an aozadur unan strizhkredennour. Dafaret hag arc'hantaouet eo ar Bezen Babylon gant gouarnamant Irak.
Alies e vez kemmesket gant ur bezen kristen all anvet Dwekh Nawsha.
Victorious
Victorious a zo un abadenn skinwel stadunanat evit ar grennarded krouet gant Dan Schneider evit Nickelodeon.
Persepolis
Persepolis (perseg: تخت جمشید [Takht-e Jamshid], « kador Jamshid ») a oa kêr-benn Impalaeriezh an Ac'haemenided. Kroget e voe ar savadur e 521 kt JK dre urzh Darius Iañ. Aloubet e voe gant Aleksandr Veur e 331 kt JK.
Proviñs Siena
Proviñs Siena zo ur broviñs eus Italia, e rannvro Toskana.
Demetrios Kalos
Demetrios Kalos, Δημήτριος ὁ Καλός e gregach, Demetrios Koant, pe Demetrios Kyrene (war-dro 285 kent JK-249 pe 250 kent JK), a oa mab-bihan d'ar roue Ptolemaios Iañ Soter. Mab e oa da Demetrios Iañ Poliorketes, roue Makedonia, ha d'e bempet pried, Ptolemais, merc'h da Ptolemaios Iañ Soter. Hantervreur e oa da Antigonos II Gonatas, roue Makedonia war-lerc'h o zad.
Le Port (Maupassant)
Le Port zo un danevell gant Guy de Maupassant en 1889.
Demetrios Kalos
Lakaet e oa bet da ren e Kyrene goude dimezet d'ar rouanez Berenike, merc'h d'ar roue Magas, a oa marvet en 250 kent JK. E -248 e voe drouklazhet Demetrios war urzh Berenike pa voe roet da c'houzout dezhi e oa deuet he fried da vout serc'heg he mamm, Apama II.
Le Port (Maupassant)
Istor
Kentañ ma voe embannet Le Port  a voe e L'Écho de Paris ar 15 a viz Meurzh 1889.
Demetrios Kalos
Goude e varv
Goude e varv ec'h addimezas Berenike e -246 da Ptolemaios III Euergetes (ar Madoberour), Roue Egipt, ha gantañ e renas etre -246 ha -222.
Diwezhañ roue Kyrene e voe Demetrios: ur republik e teuas ar rouantelezh da vezañ betek 163 pa renas eno Ptolemaios VIII Fyskon.
Proviñs Firenze
Proviñs Firenze a oa unan eus proviñsoù rannvro Toskana, en Italia, etre 1848 ha 2014, ha Firenze e oa ar pennlec'h.
Proviñs Pisa
Proviñs Pisa zo ur broviñs eus Italia, e rannvro Toskana.
Un vieux (Maupassant)
Un vieux zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, en 1882.
Proviñs Prato
Proviñs Prato zo ur broviñs eus Italia, e rannvro Toskana. Seizh kumun zo er broviñs, ha Prato (Italia) eo ar gêr-benn anezhi.
Proviñs Lucca
Proviñs Lucca zo ur broviñs eus Italia, e rannvro Toskana. Kêr Lucca eo ar pennlec'h.
Proviñs Livorno
Proviñs Livorno zo ur broviñs eus Italia, e rannvro Toskana, ha kêr Livorno eo ar pennlec'h anezhi.
Bibliothèque de la Pléiade
Ar Bibliothèque de la Pléiade zo un dastumad oberennoù lennegezh, kinniget e levrioù kinklet brav, embannet gant an ti-embann Gallimard.
Da gentañ ne veze embannet nemet oberennoù klasel gallek, bremañ e vez kinniget oberennoù troet e galleg ivez.
Philippe Grimbert
Philippe Grimbert, ganet e 1948, zo ur skrivagner gall.
Vacilón qué rico vacilón
Vacilón qué rico vacilón zo ur ganaouenn spagnolek gant al lusk cha cha cha, savet war-dro 1955 gant Rosendo Ruiz Quevedo (1918-2009), mab da Rosendo Ruiz Suárez, ha kanet ha brudet gant al laz Orquesta Aragón.
Berenice
Berenice zo un anv-badez saoznek, skrivet Bérénice e galleg.
The Emperor's New Groove
The Emperor's New Groove a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Mark Dindal (1960-).
Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 10 a viz Kerzu 2000 e Stadoù-Unanet Amerika. Daouugentvent film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Dinosaur (e miz Mae 2000) hag a-raok Atlantis: The Lost Empire (e miz Mezheven 2001).
Un soir (danevell)
Un soir zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1889.
Jean-Luc Roudaut
Jean-Luc Roudaut, ganet d'an 22 a viz Eost 1956 e Plougerne, e Bro-Bagan (Bro-Leon) a zo ur c'haner hag ur muziker breizhat. Kanañ a ra e galleg dreist-holl hag e brezhoneg. Anavezet eo evit e bladennoù evit ar vugale dreist-holl.
Kanañ a ra ingal diwar-benn an doujañs, plediñ ouzh an natur har ar mor. Fent ha barzhoniezh a zo en e ganaouennoù ivez pa gan troioù-kaer loened evit ar vugale.
Un soir (danevell)
An danevell
E porzh Bougie, en Aljeria...
Van Jones
Anthony Kapel Jones, pe Van Jones, ganet d'an 20 a viz Gwengolo 1968 e Jackson (Tennessee) a zo ur stourmer politikel stadunanat, un addispleger, skrivagner hag alvokad. Bez eo ur bes krouer da meur a aozadur digorvo evel the Dream Corps un aozadur a roas lañs da: #cut50, #YesWeCode ha Green for All. Er bloavezh 2004, Jones a oa bet lakaet war-raok evel ur "penn yaouank bedel" gant ar World Economic Forum.
Jean-Luc Roudaut
Ingal e vez o kanañ e magourioù, skolioù-mamm ha skolioù kentañ-derez, kreizennoù-dudi. Kenlabourat a ra ivez gant aozadurioù o labourat gant ar re glañv, an dud nammet pe an dud kozh.
Van Jones
Van Jones a zo brudet evit gellout komz gant un doare dichek ar pezh a rankas anezhañ da guitaat ar strollad ren Obama e 2009. Krouer an termenadur Whitelash eo, a embannas 8 a viz Du 2016 e-kerzh un tabut war CNN e oa e bal dielfennañ votadeg prezidant Stadoù-Unanet Amerika 2016 ma voe dilennet Donald Trump da brezidant SUA.
Jean-Luc Roudaut
E vuhez
Daoust ma'z eo bremañ kaner a vicher ez eo bet paotr e vil vicher Jean-Luc Roudaut. Goude bezañ bet tapet un diplom war ar c'hleweled ez eo bet tro-ha-tro tenner-poltredoù e Konk-Kerne e-pad daou vloaz, e karg eus ur stal-labour kleweled en ul lise e Gwened ha skolaer e skolioù Diwan e-pad seizh vloaz.
Kenlabouret en deus gant ar c'haner Yvon Etienne hag ar c'hoarier piano Patrick Péron. Gant Gilles Servat e labouras ivez, o lakaat sonerezh war ar ganaouenn "Grande Terre". E deroù ar bloavezhioù 1980 e kemer perzh er strollad rock breizhek "Rêve de Gosse".
Gantañ ez eo bet troet ha kanet kanennoù darn eus an tresadennoù-bev a veze skignet gant France 3 Breizh e brezhoneg : Ulis 31, Yakari, Inspecteur Gadget. Eilmouezhier eo bet ivez.
Evit ar re vras
« Rêve de gosse » (strollad rock)
Raktresoù all
Ouzhpenn e bladennoù en deus Jean-Luc Roudaut kaset da benn raktresoù pladennoù gant kevredigezhioù liesseurt. Bewech e vez skrivet ar pozioù gant tud ar c'hevredigezhioù, lakaet sonerezh warno gant Jean-Luc Roudaut ha kanet gante asambles.
Herodez Agrippa Iañ
Herodez Agrippa Iañ a voe roue Judea, adalek -10 betek 44.
Histoire d'un chien
Histoire d'un chien zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1881.
Istor
Kentañ ma voe embannet a voe e Le Gaulois an 2 a viz Mezheven 1881.
An danevell
Istor Cocotte, ur giez e ti bourc'hizien binvidik.
Jour de fête (Maupassant)
Jour de fête zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1886.
Istor
Kentañ ma voe embannet a oa er pemdezieg Gil Blas d'an 20 a viz Gouhere 1886.
An danevell
Un den a dec'h pell diouzh ar fest trouzus.
Proviñs Grosseto
Proviñs Grosseto zo unan eus proviñsoù Italia, e rannvro Toskana, a-dal da inizi Elba ha Korsika. En hanternoz dezhi emañ proviñs Livorno.
Proviñs Pistoia
Proviñs Pistoia zo ur broviñs eus Italia, e rannvro Toskana.
Les Conseils d'une grand'mère
Les Conseils d'une grand'mère zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1880.
Istor
Kentañ ma voe embannet a oa e Le Gaulois an 13 a viz Gwengolo 1880.
Souvenirs (Maupassant)
Souvenirs zo un danevell c'hallek, e stumm ul lizher, gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, embannet e 1884.
Istor
Kentañ ma voe embannet a voe er pemdezieg Le Gaulois d'an 23 a viz Meurzh 1884.
Chantal Chaudé de Silans
Chantal Chaudé de Silans a zo bet ganet d'an 9 a viz Meurzh 1919 e Versailhez (Bro-C'hall) ha marvet d'ar 5 a viz Gwengolo 2001 e Grassa (Okitania). Mestrc'hoarierez echedoù gall e oa.
Partiennoù
1.d4 d5
Souvenirs (Maupassant)
An danevell
Meur a wech e veneg ur werzenn gant Sainte-Beuve :
Chantal Chaudé de Silans
Partiennoù
2.c4 c6
3.Mf3 Mf6
4.Mc3 dxc4
5.a4 Ff5
6.e3 e6
CNN
Kampagn dilennadegoù prezidant SUA 2016
D'an 3 a viz Ebrel 2016, kantadoù a harperien da Bernie Sanders o deus klemmet dirak sez CNN e Los Angeles. Harperien Sanders a oa o vanifestiñ a-enep ar chadenn enep he doare da gelaouiñ diwar-benn kampagn dilennadegoù prezidant SUA 2016, dreist-holl da geñver an amzer roet da Sanders evit dibunañ e soñjoù. Lesanvet Occupy CNN, al luskad enebiñ a lakae war-raok ar fed ma vije bet mediaoù pennañ SUA o kuzhat kampagn Sanders evit reiñ lec'h da Hillary Clinton ha Donald Trump.
Chantal Chaudé de Silans
Partiennoù
7.Fxc4 Fb4
8.O-O O-O
9.Me2 h6
10.Mg3 Fh7
11.De2 Mbd7
12.e4 De7
13.Me5 Tad8
14.Mxd7 Txd7
15.e5 Md5
16.Mh5 Rh8
17.f4 Mb6
18.Fe3 Mxc4
19.Dxc4 Td5
20.Dc1 Tfd8
21.Tf3 Dh4
26.Tf3 Fd2
27.Dc5 Fxf4
28.h3 Dxf3
29.Df8+ Rh7
30.gxf3 Td2
31.Db4 g5
32.Dxb7 Rg6
33.Te1 Fxh3 34.Db8 Rh5
35.Dg8 Rh4
36.Dxf7 Rg3
37.Dh5 Fe3+ 0-1
Amartya Sen
Amartya Kumar Sen (e bengaleg: অমর্ত্য সেন) a zo ur prederour hag un ekonomour indiat.
Buhez
Ganet eo bet d'an 3 a viz Du 1933 e Santiniketan e Bengal ar C'hornôg, India.
E familh zo a orin eus Dhaka (e Bangladesh bremañ). E dad, Ashutosh Sen, a oa kelenner war ar gimiezh e Skol-veur Dhaka. Kas a reas e familh da Vengal ar C'hornôg e 1945. Labourat e reas e meur an ensavadur Stad. Mamm Amartya, Amita, a oa merc'h da Kshiti Mohan Sen, un den brudet evit e ouiziegezh war India en Henamzer hag er Grennamzer ha tost-kaer eus Rabindranath Tagore. Eil kañzeller Skol-veur Visva-Bharati a voe e-pad un toullad bloavezhioù.
Auguste Romieu
François-Auguste Romieu (ganet e Pariz d'ar 17 a viz Gwengolo 1800 ha marvet e Nyons d'ar 16 a viz Du 1855) a oa ur c'hargad uhel hag ur skrivagner gall.
Amartya Sen
Buhez
Kregiñ a reas Amartya gant e studioù e Skolaj Sant Gregor (St Gregory's School) e Dhaka e 1940. Adalek diskaramzer 1941 e studias er skol stag ouzh Skol-veur Visva-Bharati. Mont a reas goude da "Presidency College" e Kolkata, gounit a reas ur B.A. (diplom Bachelor of Arts) en ekonomiezh. E 1953 e yeas da Drinity College e Cambridge, un eil B.A. en ekonomiezh en doe eno e 1955. Pa oa c'hoazh ez ofisiel o prientiñ e bPh.D.(doktorelezh) e Cambridge (daoust dezhañ bezañ tost echu e imbourc'hioù e 1955-56 e voe kinniget dezhañ bezañ Kelenner ha Penn Rann an Ekonomiezh e Skol-veur nevez Jadavpur e Calcutta. Seveniñ a reas ar garg-se etre 1956 ha 1958.
Sweet Sixteen
Sweet Sixteen a zo ur film breizhveuriat sevenet gant Ken Loach ha deuet er maez e 2002.
Amartya Sen
Buhez
E-keit se e voe dibabet evit ur "Prize Fellowship" e Trinity College. Gellout a reas ober ar pezh a felle dezhañ e-pad pevar bloaz. Dibab a reas studiañ ar brederouriezh. An dibab-se a voe a-bouez-bras evit e labourioù da-heul.
Sweet Sixteen
Kontañ a ra istor Liam, ur paotr pemzek vloaz, e Grianaig (Bro-Skos), hag a glask sikour e vamm, drammgaezhiadez, bet lakaet en toull-bac'h.
Auguste Romieu
E vuhez
Goude bezañ bet er Skol Boliteknik e voe, tro-ha-tro, mirour an Hendraoù er Mor-Bihan e 1828, isprefed e Kemperle e 1830, ma ne chomas ket pell met ma stourmas kalet a-enep ar brezhoneg, isprefed e Louhans (Saône-et-Loire), prefed e Dordogne (1833-1843), prefed e Haute-Marne hag en Indre-et-Loire da c'houde (1847). D'ar mare ma oa prefed e Dordogne e lakaas prenañ gant an departamant abati Cadonh (Cadouin), a oa o kouezhañ en e boull hag a voe saveteet evel-se.
War atiz Louis-Napoléon Bonaparte e voe unan eus saverien ar gazetenn sizhuniek Le Napoléon, e 1850, asambles gant Eugène Briffaut, Alexandre Dumas (mab) ha Jules Breynat Saint-Véran. Goude taol-stad an 2 a viz Kerzu 1851 e voe anvet da rener an arzoù-kaer (1852) ha da enseller meur al levraouegoù (1853).
Aladdin (film, 1992)
Aladdin a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Ron Clements (1953-) ha John Musker (1953-). Diazezet e voe ar senario diwar ar gontadenn Lamp Aladdin a gaver e-barzh an dastumadenn kontadennoù pers Ar mil nozvezh hag unan.
Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 11 a viz Du 1992 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika). Kentañ film bevaat ha tregont ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Beauty and the Beast (e miz Gwengolo 1991) hag a-raok The Lion King (e miz Mae 1994).
Dinosaur
Dinosaur a zo ur film bevat hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Eric Leighton (1962-) ha Ralph Zondag.
Atlantis: The Lost Empire
Atlantis: The Lost Empire a zo ur film bevaat hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Gary Trousdale (1960-) ha Kirk Wise (1963-).
Dinosaur
Produet gant The Secret Lab ha Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 13 a viz Mae 2000 e Stadoù-Unanet Amerika. Navet film bevaat ha tregont ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Fantasia 2000 (e miz Kerzu 1999) hag a-raok The Emperor's New Groove (e miz Kerzu 2000).
Souvenir (Maupassant, 1882)
Souvenir (Koun e brezhoneg) zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, embannet en 1882. Un danevell all, heñvelanvet, zo bet embannet e 1884.
Istor
Embannet e voe e Gil Blas d'ar 16 a viz C'hwevrer 1882, hag adembannet e peder c'helaouenn all.
Ar gontadenn
E gwirionez eo ur stumm nevez d'ar gontadenn Le Mariage du lieutenant Laré, embannet pevar bloaz a-raok, e 1878, nemet eo disheñvel ar fin anezhi.
Amartya Sen
Buhez
Abaoe 1972 en deus labouret ha kelennet er Rouantelezh-Unanet hag er Stadoù-Unanet.
Bez eo bremañ "Thomas W. Lamont University Professor" ha "Professor of Economics and Philosophy at Harvard University". Kañseller Skol-veur Nalanda eo. Ezel eo eus meur a vodad gouizeien : e Harvard, eus "All Souls College" e Oxford, eus Darwin College e Cambridge hag eus Trinity College, Cambridge. Bet eo bet " Master" (Rener) ar rann skol-veur-se eus 1998 da 2004.
Resevet en deus Priz Nobel ar Skiantoù Ekonomikel (pe Priz Nobel an Ekonomiezh) e 1988.
Degaset en deus traoù a-bouez da ekonomiezh an hevoud, da deorienn an dibaboù sokial, da hini ar reizhded ekonomikel ha sokial, da deoriennoù ekonomikel a-zivout an naonegezhioù, d'an doareoù da vuzuliañ pegen mat eo stad ar geodedourien er broioù o tiorren, ha da deoriennoù diwar-benn an demokratelezh.
Anavezet eo evit stourm kalet evit an hollbouellouriezh, al likaat hag ar gevatalted en India.
Enorioù
Resevet en deus titloù a enor en ouzhpenn 90 Skol-veur er bed a-bezh.
E 1954 e resevas ar Priz Adam Smith.
E 1981 e voe dilennet Foreign Honorary Member an American Academy of Arts and Sciences.
E 1982 e voe degemeret evel ezel a enor an Institute of Social Studies.
E 1998 e resevas Priz Nobel ar Skiantoù Ekonomikel.
E 1999 e voe gaet keodedour a enor Bangladesh gant Sheikh Hasina.
E 2000 e voe degemeret "Companion of Honour" ar Rouantelezh Unanet.
E 2013 e voe graet Komandour Lejion a enor Frañs.
Levrioù
Adembannet e 1999: Sen, Amartya. Choice, Welfare, and Measurement. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 9780674127784. Adembannete 1984. Sen, Amartya. Collective Choice and Social Welfare (2nd ed.). New York, NY: North-Holland Sole skigner evit ar S-U ha Kanada Elsevier Science Publishing Co. ISBN 9780444851277. Adembannet e 1999 : Sen, Amartya. Commodities and Capabilities (2nd ed.). Delhi New York: Oxford University Press. ISBN 9780195650389. Adembannet e 2003 : Sen, Amartya. "Inequality Reexamined". Oxford Scholarship Online (Oxford University Press). doi:10.1093/0198289286.001.0001.
Jean-François Kieffer
Ganet e 1957 e Vro-Elzas, Jean-François Kieffer a zo ur saver bannoù-treset gallek, anavezet evit bezañ oberour Ar C'heloù Mad diskouezet d'ar vugale ha Troioù-kaer Loupio.
Strix leptogrammica
Strix leptogrammica a zo ur spesad evned-preizh-noz eus ar c'herentiad Strigidae.
Jean-François Kieffer
Diagon ha skeudennaouiñ a ra levrioù evit ar re yaouank abaoe bloavezhioù. Ar "Priz Yaouankiz 2002", a vez roet gant al levrioù relijiel, a zo bet gounezet gantañ, evit levrenn gentañ Troioù-kaer Loupio, anvet An Emgav, ha danevelloù all. "Priz Etrevroadel ar Vandenn Dreset Kristen 2006" a zo bet gounezet gantañ e Angoulême, a-drugarez d'ar pemp levrenn gentañ Troioù-kaer Loupio.
Remiz
Remiz a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1819 gant an loenoniour polonat Feliks Jarocki (1790-1865).
Jean-François Kieffer
Bet 'z eus bet lakaet tri levr e brezhoneg :
Strix leptogrammica
Boued
Bevañ a ra diwar vronneged bihan, laboused ha stlejviled.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevarzek isspesad anezhañ en Azia ar Su :
Remiz
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
O c'havout a reer en Eurazia, dek (10) isspesad dezhe en holl.
Irénée Carré
Irénée Carré (27 Gwengolo 1829 - 3 Gouere 1909) a oa un enseller-skolioù gall e dibenn an.
E hentenn da zeskiñ galleg
En 1886 e voe kaset da ensellout skolioù Breizh-Izel, ha gouestlañ a reas un darn eus e amzer-vicher d'an deskiñ galleg eno pa ne ouie an darn vrasañ nemet brezhoneg.
Avellino
Avellino (Avell'ino e napolitaneg) a zo ur gêr eus Italia, kêrbenn proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Sternoclyta cyanopectus
Sternoclyta cyanopectus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Sternoclyta an hini eo.
Anvet e voe Trochilus (Lampornis) cyanopectus (kentanv) da gentañ-penn (e 1846) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Annez
Kavout a reer ar spesad e hanternoz Venezuela.
Nina Simone
Nina Simone (distaget: ), ganet Eunice Kathleen Waymon d'an 21 a viz C'hwevrer 1933 e Trion (North Carolina) ha marvet d'an 21 a viz Ebrel 2003 e Carri lo Roet (Okitania), a oa un ganerez, pianoourez, hag emsaverez evit ar gwirioù sivil amerikan, hag a labouras dreist-holl e bed ar jazz.
Sumo
Ar sumo (相撲) zo ur sport emgann, ur seurt gouren, a-orin eus Japan.
Martinho da Vila
Martinho da Vila, ganet e 1938, zo ur c'haner samba eus Brazil ha skrivagner portugalek.
Sumo
82 grogad a zo aotreet.
Martinho da Vila
E vuhez
Trizek vloaz eo bet en arme. Ezel eo eus Stollad Komunourien Brazil. E bladenn gentañ a reas e 1969. Ar ganerez Simone Bittencourt de Oliveira zo unan eus ar re a gan e ganaouennoù, hag ur bladenn a-bezh, Café com leite, he deus gouestlet d'e ganaouennoù.
Liammoù diavaez
-O kanañ
Proviñs Massa-Carrara
Proviñs Massa-Carrara zo ur broviñs en Italia, e rannvro Toskana. Massa eo ar gêr-benn hag ar gêr vrasañ anezhi, ha Carrara eo an eil vrasañ.
Istor
Savet eo bet ar broviñs diwar dugelezh Massa ha priñselezh Carrara, anvet ivez dugelezh Massa ha Carrara, a oa dalc'het gant an tiegezh Malaspina. Goude marv an dugez Maria Beatrice d'Este e 1829 e voe staget an div Stad ouzh dugelezh Modena, a voe staget ouzh rouantelezh Piemonte e 1859.
Strollad Broadelour Breiz
Strollad Broadelour Breiz (Parti nationaliste breton, pe PNB) a oa ur strollad politikel eus Breizh hag a c'houlenne dizalc'hted Breizh. Oberiant e oa eus 1911 da 1914
Orin
Savet e oa ar strollad e miz Here 1911 dindan paeroniezh ur strollad seizh den, en o zouez Camille Le Mercier d'Erm, Louis Napoleon Le Roux, Jorj ar Rumeur, Edouard Guéguen hag Emil Masson. Broudet e oant gant ar c'hinnig a oa bet graet da sevel ur monumant da lidañ stagidigezh Breizh ouzh Bro-C'hall, da-heul eured Anna Breizh ha skridoù-embann 1532. Pal ar strollad a oa "Klemm atav ha dibaouez a-enep ar mac'herezh gall, ha prientiñ dasorc'hadur Breizh e-barzh al luskad-se a gondaon emzalc'h ar bobl c'hall a denn digant ar vro an dizalc'hiezh vroadel he deus ar gwir da gaout . Fellout a rae dezhañ troc'hañ holl al liammoù etre Breizh ha Bro-C'hall.
Ar PNB a glaskas unaniñ an emsav politikel, daoust ma oa strolladoù all c'hoazh, ar Bleun Brug peurgetket, krouet e 1905 gant Yann-Vari Perrot hag e gelaouenn Feiz ha Breiz. Er c'hontrol d'ar Bleun Brug a oa ur strollad katolik hepken, e kaved er PNB tud a-gleiz, frankizelourien, tud a-zehou ha mirourien.
Embann a reas ur manifesto ha kinnig ur gouel broadel breton, d'an 29 a viz Gwengolo, deiz-ha-bloaz kurunidigezh Nevenoe, sellet outañ evel kentañ roue Breizh, hag hini trec'h Yann V a-enep arme c'hall Charlez Bleiz en Emgann an Alre e 1364.
Obererezh
D'an 29 a viz Here 1911 e vanifestas izili ar strollad evit ar wech kentañ dirak an dud. Manifestiñ a raent da-geñver dizoloadenn ofisiel ar monumant en enor da unaniezh Breizh ha Bro-C'hall war blasenn an ti-kêr e Roazhon. An delwenn savet gant an arzour Jean Boucher a ziskoueze an dugez Anna Breizh o sevel diwar he fennoù daoulin dirak roue Bro-C'hall. Harzet e voe Camille Le Mercier d'Erm hag André Guillemot e-pad ar vanifestadeg ha lakaet en toull gant ar polis.
Breiz Dishual, kazetenn viziek ar strollad, a oa savet e miz Gouere 1912.
Savet e oa ur strollad broadelour nevez e 1931, dezhañ un anv disheñvelik, Strollad Broadel Breizh (Parti national breton). Izili eus ar strollad-se a zistrujas delwenn Boucher gant ur vombezenn e 1932. E 1941, da vare tregontvet deiz-ha-bloaz krouidigezh ar PNB kentañ e oa aozet ul lid en enor da Camille Le Mercier d'Erm gant pennoù ar strollad nevez.
Remiz coronatus
Remiz coronatus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Remizidae.
Anvet e voe Aegithalus [sic] coronatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1873) gant an naturour rusian Nikolay Severtsov (1827-1885).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Azia :
Otus spilocephalus
Otus spilocephalus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Strigidae.
Anvet e voe Ephialtes spilocephalus (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ en Azia :
John F. Nash Jr.
John Forbes Nash Jr a zo ur matematikour hag ekonomour amerikan.
Etre 1945 ha 1948 e studias e Carnegie Institute of Technology e Pittsburgh evit bezañ ijinour evel e dad met dont a reas da vezañ sot gant ar matematikoù. Ober a reas anaoudegezh gant oberenn John Von Neumann "The Theory of Games and Economic Behavior" bet embannet e 1944 hag e krogas da studiañ teorienn ar c'hoarioù.
Mont a reas da Skol-veur Princeton goude. En e dezenn e 1950 a-zivout ar c'harioù nann-kenoberus e tiskouezas dija ar pezh a voe anvet goude "kempouez Nash" hag a zegasas dezhañ Priz Nobel an Ekonomiezh diwezhatoc'h.
Kalz kavadennoù a-bouezh en deus graet war dachenn ar matematikoù.
Labouret en deus evit RAND Corporation. Kelennet en deus e Princeton e 1950-1951 hag en MIT e 1951-1952.
E 1958 e voe tizhet gant ar skizofreniezh ha ne embannas netra e-pad tregont vloaz.
Er bloavezhioù 1990 ec'h adkavas un darn vat eus e varregezh labour.
Resevet en deus Priz Nobel an Ekonomiezh e 1994 gant Reinhard Selten ha John Harsanyi evit o labourioù war teorienn ar c'hoarioù, ha Priz Abel e 2015.
Ur film awenet gant e vuhez a zo bet aozet gant Ron Howard e 2001 : A Beautifil Mind.
Urochroa bougueri
Urochroa bougueri a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Urochroa an hini eo.
Anvet e voe Trochilus Bougueri (kentanv) da gentañ-penn (e 1851) gant an evnoniour gall Jules Bourcier (1797-1873), da zougen bri d'ar skiantour breizhat Pierre Bouguer (1698-1758).
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv, hag amprevaned ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad  anezhañ e Suamerika, en un takad hag a ya eus Kolombia da viz Perou :
Porto Seguro
Porto Seguro zo ur gumun en arvor kreisteiz stad Bahia e Brazil. War-dro 100.000 a dud zo o chom enni.
Douaroniezh
Un aod hir a 85 km a draezh fin gwenn zo. Rannet eo an aod gant aber ar stêr Buranhém, 500 m a led dezhi.
Istor
Pedro Álvares Cabral a vefe erruet eno d'an 22 a viz Ebrel 1500.
Emgann Adrianopolis (378)
Emgann Adrianopolis (Hadrianopolitanum d'ar mare-se, Edirne hiziv, e Turkia europat) zo un emgann a c'hoarvezas d'an 9 a viz Eost 378 etre an Impalaer roman Flavius Julius Valens hag ar pobladoù german, Goted anezho dreist-holl, koulz Vizigoted hag Ostrogoted, kaset gant Fritigern. Ur faezhadenn vras e voe d'ar Romaned, trec'het gant un emsavadeg soudarded kevredet.