cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ramiro Arrue
E dri breur koshoc'h, Alberto, Ricardo, ha José, a oa arzourien ivez hag alies o deus bet graet diskouezadegoù a-gevret. Div c'hoar en doa ivez. O zad, Lucas Arrue, a oa dastumer arzoberennoù, ha gwerzhañ a reas e zastumadegoù (enne un daolenn diwar zorn Goya) evit paeañ deskadurezh arzel e vibien. Da naontek vloaz ez eas Ramiro da gêr Pariz da vezañ kelennet d'an Académie de la Grande Chaumière. E Montparnasse edo o chom hag eno e reas anaoudegezh gant kenvroidi evel Ignacio Zuloaga ha Francisco Durrio de Madrón, hag ivez ar c'hizeller gall Antoine Bourdelle, a oa kamarad bras dezhañ. Tud all a anavezas ivez evel Picasso, Modigliani, ha Jean Cocteau. E 1911 e voe diskouezet oberennoù Arrue er Salon des Artistes français.
En 1922, gant e vignoned Philippe Veyrin hag ar c'homandant Boissel, e tiazezas ar Mirdi bask e Baiona.
Marcel Delaître
Marcel Georges Charles Delaître, bet ganet d'ar 25 a viz Genver 1888 e Pariz (Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Ebrel 1963 er memes kêr, a oa un aktour (c'hoariva ha sinema) gall.
Petronila Aragon
Petronila Aragón, pe Peironela d'Aragón en aragoneg, (Huesca, 1136 - Barcelona, 1173) a oa rouanez Aragon entre 1157 ha 1164, ha kontez Barcelona entre 1162 ha 1164. Merc'h e oa da Ramiro II Aragon el Monje ha da Inés Poatev.
Pa oa marvet divugel ar roue Alfonso Iañ Aragon el Batallador e oa mantret uhelidi Aragon dre ma ne oa mab ebet da reiñ ar gurunenn dezhañ. Neuze e voe embannet e oa anvet e vreur bihan Ramiro da roue. Hennezh a oa manac'h en ur gouent. Klasket e voe ur briñsez da bried dezhañ, ha kavet e voe un intañvez frouezhus, dezhi pevar bugel, Inés Poatev.
D'an 29 a viz Mezheven 1136 e voe ganet ar briñsezig Petronila. Bloaz goude e oa sinet an dihelloù dimeziñ en Barbastro a gemenne dimeziñ Petronila da Ramón Berenguer IV, kont Barcelona, evit klask peurstagañ an div vro, ar rouantelezh hag ar gontelezh. Evel-se e voe diskoulmet ar gudenn, hag asuret ur pennhêr da Aragon. Ramiro II en em dennas neuze da gouent San Pedro el Viejo, a oa e Huesca, en ur virout e ditl a roue, ha Inés Poatev a zistroas da Vro-C'hall. Petronila a voe desket e lez kont Barcelona.
E-pad an amzer-se e klaskas kurunenn Kastilha dimeziñ Petronila da Alfonso VII, roue Kastilha, pe gant e vab Sancho el Deseado, evit unaniñ div gurunenn Kastilha hag Aragon, ha reiñ da Betronila an anv Urraca. A-benn ar fin e reas tro wenn.
Eured Petronila da Ramón Berenguer IV a voe lidet trizek vloaz goude, en Lérida, e miz Eost 1150, pa voe erru ar rouanez en oad da seveniñ eured, hervez Gwir an Iliz, da lavarout eo pevarzek vloaz.
En miz Meurzh 1157 e c'hanas Petronila he bugel kentañ, en Huesca, ha daou anv a voe roet dezhañ : Alfonso ha Ramón. Ren a reas evel Alfonso II, en enor da Alfonso Iañ. Pa varvas Ramón Berenguer IV en 1162, e roas Petronila ar galloud da Alfonso II, ha rouantelezh Aragón ha kontelezh Barcelona, en un dihell eus an 18 a viz Gouhere 1164. Dilezel a reas he c'hurunenn, nac'h a reas addimeziñ, ha bevañ a reas didro betek fin he buhez.
Eric
Eric zo un anv-badez saoznek.
Petronila Aragon
Mervel a reas en Barcelona d'ar 15 a viz Here 1173. Beziet e voe en iliz-veur Barcelona.
Électricité de France
EDF pe Electricité De France (Tredan Frañs e brezhoneg) a zo ar produer energiezh dredan pennañ e Bro-C'hall hag er bed a bez.
Lodenn an eneregiezh nukleel e-keňver ar broduksion graet gant EDF e bro-c'hall a zo eus 82,2 % e 2014 (73,3 % ma 'vez kontet an holl produerien). Kontet e vez 58 greizenn atomik war an dachenn broadel.
An eil eien tredan a zo hini ar stankoù (war dro 15%), heuliet gant ar greizennoù termek (Eoul maen, gaz ha glaou) (8%) hag an energiezhioù nevez gant (5%).
Krouet eo bet war dro 640 TWh tredan gant EDF e 2012 ma 'vez kontet e broduksion er bed a bez.
Perzhioù Pennañ
Kavet e vez EDF en un 30 bro bennak. Kement war ar produiñ ha war dasparzh.
2Cellos
2Cellos ("Div c'haolviolin" e saozneg) zo anezhañ un daouad gaolviolinourien savet gant Luka Šulić (ganet e Slovenia e 1987) ha Stjepan Hauser (ganet e Kroatia e 1986) daoust d'ar gevezerezh a veze a-wechoù etre an daou soner da geñver ar c’henstrivadegou sonerezh. Daou albom o deus enrollet e ti Sony, ma sonont tonioù brudet pop music ha rock. Er bed a-bezh e veajont da seniñ ha dibabet eo bet o sonerezh er stirad skinwel Glee.
Orin
Luka Šulić, an hini yaouankañ, zo ganet e Maribor e Slovenia a vremañ ha Stjepan Hauser e Pula, e Kroatia. Er skol sonerezh klasel e kejjont an eil ouzh egile pa oant krennarded, e Kroatia. L. Šulić a yeas da Akademiezh sonerezh Zagreb, ha da c’houde e studias e Wien en Aostria kent studiañ e Royal Academy e Londrez. Goude bezañ peurechuet e studioù e Trinity College Londrez ez eas S. Hauser d’ar Royal Northern College of Music e Manchester.
An daouad zo deuet da vezañ brudet p’eo deuet e gentel eus Smooth Criminal Michael Jackson da vezañ un hit war YouTube, a zastumas ouzhpenn tri milion a weladennou en div sizhunvezh kentañ, ha betek tizhout un dek milion bennak a weladennou en holl. Unan eus kamaladed S. Hauser, ur penn orkestra, a ginnigas dezho mont war-du marc’had ar pop music dre aozañ ar video Smooth Criminal. Er video emaint en ur sal gwenn-kann, kadoriou ruz a-leizh enni — nebeud a dra e gwirionez, dre ziouer a arc'hant.
Buhez vicherel
En o albom kentañ, 2Cellos, embannet e 2011 e ti Sony, e klever tonioù a zo bet savet gant U2, Guns N' Roses, Nine Inch Nails, Sting, Coldplay, Nirvana, Muse, ha Kings of Leon. En eil albom, In2ition (2012), e son Dušan Kranjc an taboulinoù ganto en darn vuiañ eus an titloù.
Elton John a c'houlennas diganto dont da seniñ gantañ e lodenn gentañ e droiad sonadegoù er blez 2011, hag a grogas e Kerdiz 8 d’an viz Even 2011. En eil albom e klever sonioù klasel, gant un nebeud souezadennoù pa zeu Elton John, Lang Lang, Naya Rivera, Steve Vai, Sky Ferreira, Zucchero. da ganañ ha da seniñ ganto. Gant Bob Ezrin e voe produet an albom-se.
Tonioù all a sonont, evel Highway to Hell (AC/DC), Clocks (Coldplay, Lang Lang), Supermassive Black Hole (Muse), Rivera – a zo ur stumm italian eus The Book of Love gant The Magnetic Fields gant an titl Il Libro Dell'Amore, pe c’hoazh Zucchero, Benedictus (Carl Jenkins) hag Oh Well gant Elton John.
E 2014 e kaved Thunderstruck (AC/DC) war YouTube, er video e weler 2Cellos o seniñ war ul leurenn varok dirak arvesterien gwisket cheuc’h diouzh giz an gant perukennou, livach-dremm ha dilad ar mare. Kregiñ ra ar sonadeg en un doare dousik, e stumm boas ar sonerezh klasel varok evel hini Antonio Vivaldi, ha tamm-ha-tamm ez a buanoc’h-buanañ betek tarzhañ e giz AC/DC gant an eil soner pa gendalc’h egile gant an doare klasel, hag en diwezh ne zisplij mui d’an arvesterienn selaou. BaRock eo anv ar stil nevez-se, a voe brudet gant ar strollad metal Apocalyptica tro-dro d’ar blezadoù 2000. Un extrabuzz a reas ar video, gant ouzhpenn 10 milion a weladennoù en div sizhunvezh kentañ. L. Šulić a ziskulias d’ar Sydney Morning Herald : « kement-ha-kement e karomp AC/DC ha Bach ». E 2015 e teuy er mez un trede albom, Celloverse, gant sonadegoù a-leizh er bed a-bezh.
Deuet e oa 2Cellos da seniñ e Gouel an Erer Kozh er bloaz 2014, ha berzh a rejont.
Le Curé nantais
Le Curé Nantais a vez lavaret eus ur fourmaj laezh saout breizhat, graet e Pornizh, e Bro-Naoned. E gwirionez ez eus daou seurt fourmaj: unan bras kelc'hiek anvet Fromage du Curé hag unan bihanoc'h ha karrezek anvet Le Curé Nantais.
Aozañ
Graet eo gant laezh saout kriz fresk (goroet pe diouzh ar beure en-eeun, pe en derc'hent d'abardaez) eus c'hwec'h mereuri eus Bro-Raez. En 2009 e veze implijet 7 000 litrad laezh bemdez d'ober Curé Nantais.
Électricité de France
Kevrannerion
D'an 31 a viz kerzu 2013, e veze kontet 1 860 008 468 lodenn dasparzhet evel diskouezet dindan :
Aigas Vivas (Hérault)
Aigas Vivas (okitaneg; Aigues-Vives e galleg) a zo ur gumun eus Lengadok en Okitania, e departamant an Erau er rannvro Lengadok-Rousilhon-Kreisteiz-Pireneoù.
Gors-las
Ouzhpenn kêriadenn Gorslas, e kaver ar c'hêriadennoù-mañ er gumuniezh : Cefneithin, Capel Seion, Foelgastell ha Dre-fach. Er gumuniezh ivez emañ Llyn Llech Owain, ul lenn krouet gant Owain Lawgoch hervez ar vojenn.
Salpornis
Salpornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
C'hwec'h (6) isspesad en holl.
Vega
Douaroniezh
E spagnoleg e vez roet an anv vega d'ur blaenenn izel hag a vez dindan dour ar stêr a red drezi.
Aigas Vivas (Aude)
Aigas Vivas (okitaneg; Aigues-Vives e galleg) a zo ur gumun eus Lengadok en Okitania, e departamant an Aude er rannvro Lengadok-Rousilhon-Kreisteiz-Pireneoù.
Villablino
Villablino zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Villaquilambre
Villaquilambre  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León. Un 18 000 a dud zo eno o chom.
Yann-Wilhoù Herri
Yann-Wilhoù Herri, pe Iann-Wilhou Herry, (Jean-Guillaume Henry), ganet d'ar 14 a viz Kerzu 1803 e Mellag ha marvet d'an 12 a viz Genver 1880 e Kemperle, oa ur beleg ha yezhour breizhat eus Kerne-Izel.
Ganet e oa en un tiegezh dalc'het gant e dad, a oa maer. Tomm e oa e dud ouzh ar relijion hag ouzh ar renad kozh. Studiañ a reas e Kemper kent bezañ beleget e 1828. Kaset e voe da gure da Lesneven. Fall e oa e yec'hed, ha kaset e voe da aluzener da ospital Kemperle.
Amzer en doa da skrivañ, ha treiñ a reas buhez sant Izidor e brezhoneg, embannet e 1839, ar bloaz ma voe embannet Barzaz Breiz Kervarker. Hervez Fañch an Uhel hag Anatol ar Braz eo Herri e oa gwir oberour ar Barzaz Breiz, evel en dije lâret Kervarker da F. an Uhel e 1890 hervez un disklêriadur skrivet gant F. an Uhel war gein ur golo-lizher.
A-dra-sur eo bet kuzulier Kervarker evit skrivañ ar yezh, met n'en deus ket gallet ober evit embannadur kentañ Barzaz Breiz, pa ne skrive ket c'hoazh e doare ar Gonideg.
Un adwel a reas, pe un ouzhpennig, da Sainte Tryphine et le Roi Arthur, ar mister embannet gant Fañch an Uhel.
E-kichen iliz Mellag emañ e vez.
Arnesano
Arnesano zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Aradeo
Aradeo zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Vains
Vains a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: dieubet e voe Vains d'ar 31 a viz Gouere gant an tirlu SUAat.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 1996
Kevezadeg bed Formulenn 1 1996 zo 47 abadenn kevezadeg bed blenierien ar Formulenn 1. Gounezet eo bet gant ar blenier saoz Damon Hill, mab Graham Hill, war Williams, ar skipailh en deus gounezet ivez kevezadeg ar saverien. Merket eo bet ar bloavezh gant donedigezh Michael Schumacher er Scuderia Ferrari ha gant deroù Jacques Villeneuve war Williams.
E-touesk cheñchamantoù ar bloavezh-mañ e kaver cheñchamant an doare da niveriñ. Adalek 1996 e vo roet an niver 1 d'ar c'hampion bed, hag an niver 2 d'e genskipailher, an niveroù 3 ha 4 d'ar skipailh kampion bed ma'z eo disheñvel d'hini ar blenier kampion bed, hag an niveroù war-lerc'h dre urzh ar gevezadeg, o lemel an niver 13 (neuze e vo roet 11-12 d'ur skipailh, ha 14-15 d'egile). Miret e vo ar sistem-se betek 1996 pa vo dibabet un niver gant pep blenier evit e red-vicher.
Blenierien ha kirri
Setu roll an holl vlenierien, skipailhoù hag oberourien keflusker o deus redet e 1996.
Skipailhoù
Echu an traoù gant ar skipailhoù Simtek ha Pacific Racing.
Giedo van der Garde
Giedo Van der Garde a zo ur blenier redadegoù kirri en deus redet gant Caterham e 2013. Blenier esaeoù Sauber eo e 2014.
Menez Fruji
Ar Menez Fruji zo un dorgenn e karter Lokmaria, war glann gleiz ar stêr Oded e Kemper.
Abalamour d'ar menez-se eo e voe anvet Kemper « Montagne sur Odet » gant an dispac'herien da vare an Dispac'h gall, e dibenn an.
Gant korventenn veur ar 15 a viz Here 1987 e voe diskaret faou ar menez.
Dylan Thomas
Dylan Marlais Thomas, ganet d'ar 27 a viz Here 1914 en Abertawe (Kembre) ha marvet d'an 9 a viz Du 1953 d'an oad a 39 bloaz e kêr New York (Stadoù-Unanet), a zo ur barzh kembreat saoznek. Lakaet e vez da vezañ unan eus barzhed wellañ Kembre en.
Aigas Vivas (Garona-Uhel)
Aigas Vivas (okitaneg; Ayguesvives e galleg) a zo ur gumun e Lengadok en Okitania, e departamant ar Garona-Uhel er rannvro Lengadok-Rousilhon-Kreisteiz-Pireneoù.
Aigas Vivas
Aigas Vivas (dourioù bev e brezhoneg) a zo un anv-lec'h okitanek.
Anne Queffélec
thumb|Anne Queffélec e Naoned, da-geñver [[La Folle Journée (2009)]]
Anne Queffélec a zo ur bianoourez klasel, bet ganet d'ar 17 a viz Genver 1948 e Pariz.
Merc'h eo da Henri Queffélec ha c'hoar da Yann Queffélec, skrivagnerien c'hallek o-daou.
Peter Kingsbery
Peter Kingsbery, bet ganet d'an 2 a viz Kerzu 1952 e Phoenix (Arizona, Stadoù-Unanet Amerika), a zo ur soner hag ur c'haner-sonaozer stadunanat.
Pluenn da skrivañ
Ur bluenn a zo ur benveg da skrivañ pe da dresañ. Implijet e veze da skrivañ war ar paper gant skolidi an XXvet kantved, betek deroù ar bloavezhioù 1960. Stumm ur pigos evn a veze d'ar bluenn, ha staget e veze e penn un doug-pluenn koad. Soubet e veze ar bluenn en ur pod-liv, chom a rae un dakenn liv enni ma c'halled skrivañ pe tresañ ganti.
Taviano
Taviano zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Pluenn da skrivañ
A-raok ar bluenn dir e veze implijet pluennoù evned, gwazi dreist-holl.
Pluennoù gwazi
Gant pluennoù evned, hag a gemeras lec'h ar c'halame e broioù ar c'hornôg etre ar hag an  e c'halled skrivañ moanoc'h war ar parch.
Gant pep gwaz e vez war-dro pemp pluenn vras war pep askell. Met un druzoni a zo war ar pluñv hag a vir ouzh al liv da begañ oute: evit dizruzañ anezhe e ranked o lakaat el ludu tomm, pe en traezh tomm. Neuze e vezent skrabet ha laosket da gozhañ e-pad ur bloaz.
Goude e vezent beget a-raok implij, gant ur beger-pluennoù, evel ma weler en Encyclopédie Diderot.
Betek kreiz an XIXvet kantved e veze gwerzhet kalz a bluñv gwazi en Europa. Dont a raent eus Pologn, Pomerania ha Lituania. En 1830 e tegouezhe e Bro-Saoz pevar milion warn-ugent a bluennoù da skrivañ, hanter-kant milion en Alamagn ; gant Bank Bro-Saoz e-unan ez ae un milion hanter a bluennoù bep bloaz.
Donovan
thumb|150px|right|Donovan da-geñver ur sonadeg e [[Washington D.C. e 2007]] Donovan (Donovan Phillips Leitch diouzh e anv gwir), bet ganet d'an 10 a viz Mae 1946 e Cnoc Mhoire (ur c'harter eus Glasc'ho), zo ur c'haner-sonaozer ha gitarour skos.
Taurisano
Taurisano zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Gwreskanv
Ur gwreskanv a zo un teskanv a c'haller distagañ evel ur ger boas. Reoù zo zo deuet da vezañ gwir anvioù, evel radar pe laser.
Villaturiel
Villaturiel  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Luca di Montezemolo
Luca di Montezemolo a zo un den a afer italian liammet ouzh FIAT, a zo bet penn ar Scuderia Ferrari e-kerzh ar bloavezhioù 1970 ha penn ar savour kirri Ferrari abaoe 1991. PennFIAT eo ivez.
Agnes Poatev (rouanez Aragon)
Inés pe Agnes Poatev (war-dro 1105 - war-dro 1159), pe Inés Akitania, zo ur briñsez eus tiegezh ar ramnúlfided, merc'h da Gwillerm IX Poatev, lesanvet el Trovador, dug Akitania ha kont Poatev, ha da Felipa Toulouse. Div wech e timezas. Da gentañ d'an 11 a viz Ebrel 1116 gant Aimerico V Thouars, ha gantañ he doe pevart bugel, en o zouez Gwilherm Iañ Thouars.
Goude eizh vloaz a vuhez intañvez ec'h addimezas da Ramiro II el Monje, roue Aragon, e dibenn ar bloaz 1135, marteze d'an 13 a viz Du, en iliz-veur Jaca. Perak e oa bet goulennet he dorn? Sklaer eo an abeg: bugale he doa bet, neuze e ranke bezañ frouezhus, hag ezhomm bugale a oa e lez Aragon evit kenderc'hel gant al lignez. Ouzhpenn-se e oa un tamm kerentiezh etre tiegezh Poatev ha hini Aragon : ur voereb dezhi, anvet Inés evelti, a oa dimezet d'ar roue Pedro Iañ, breur henañ Ramiro, ha bet rouanez kenseurtez en Aragón. Ur verc'h o doe Petronila, ganet d'an 11 a viz Eost 1136, hag a voe rouanez Aragon.
Kaoz zo bet a-wechoù en dije ranket Ramiro II goulenn aotre digant ar pab evit dimeziñ da Inés, met ne gaver testeni istorel da reiñ diazez d'ar gredenn-se, hag ar skridoù a ra anv a gement-se a teu eus kronikoù nevesoc'h evel Crónica de San Juan de la Peña (eus ar XIVvet kantved) pe Jerónimo Zurita, eus ar XVIvet,
Goude distroet da Akitania ez eas d'en em dennañ da abati Fontevraud, evel he mamm araoki, e vevas eno a-raok mervel war-dro 1159.
Villaselán
Villaselán  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Gerhard Berger
Gerhard Berger (bet ganet d'ar 27 a viz Eost 1958) a zo ur blenier redadegoù kirri a Aostria en deus redet e Formulenn 1 etre 1984 ha 1997, o trec'hiñ 10 gwezh. Perc'hennet en deus ivez an hanter eus ar skipailh Scuderia Toro Rosso, asambles gant Red Bull Racing, etre 2006 ha 2008, da vare trec'h Sebastian Vettel.
Unan eus ar vlenierien pennañ eo eus e varevezh, gant 210 Priz Bras redet, ha redet en deus evit ar skipailhoù brudetañ, Ferrari, McLaren e lec'h ma oa mignon da Ayrton Senna, ha Benetton a zo ar blenier kentañ ha diwezhañ er memes koulz en deus trec'het gantañ, 11 vloaz etre an daou drec'h-se.
Meijer de Haan
Meijer de Haan (14 a viz Ebrel 1852 en Amsterdam – 24 a viz Here 1895 en Amsterdam) a oa ul livour izelvroat. Ganet e voe en ur familh yuzev pinvidik perc'henn war ur wispiderezh. E 1888 ez eas da Bariz ma kejas gant Theo van Gogh, Paul Gauguin ha Camille Pissarro. De Haan ha Paul Gauguin a zeuas da vezañ mignoned. An daou anezho a livas mogerioù ostaleri Marie Henry er Poull Du. De Haan a baee pañsion Gauguin, en eskemm e teske gantañ. Kemer a reas perzh e skol Pont-Aven hag er sintetegezh.
Gant Marie Henry en doe ur verc'h. Daoust ma ne oa ket dimezet Marie Henry he doa dija ur verc'h all, lesanvet Mimi. Pa zivizas de Haan mont da Dahiti gant Gauguin e paouezas e familh da sikour anezhañ a-fet argant. E 1890 e kuitaas Breizh, goude bezañ roet e daolennoù da Varie Henry, hag e tistroas da Amsterdam. O merc'h a voe ganet e miz Even 1891.
Villasabariego
Villasabariego  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Gàidhealtachd
thumb|300px|right|Dregantadoù a ouezelegerien e Bro-Skos, e 2001. Ne weler ket enezegoù [[Orc'h na Shetland war ar gartenn.]] Gàidhealtachd, pe A' Ghàidhealtachd gant ar ger-mell, pe gouezelegva, a reer eus al lodennoù eus Bro-Skos (Uheldirioù hag inizi ar c’hornôg) a zo pe a oa kreñvlec’hioù ar gouezeleg. Tost eo ar ger-se d’ar ger Gaeltacht a vez implijet en Iwerzhon, evit ober anv eus an toleadoù iwerzhonek.
Ur vro sevenadurel eo ar Gàidhealtachd, kentoc’h eget ur vro istorel pe douaroniel. Daoust ma’z eus bet kollet tachenn gant ar gouezeleg en Uheldirioù Bro-Skos, a-hed an istor, e weler c’hoazh ar merk splann eus ar yezh-se en anvioù-lec’h ul lodenn vat eus ar vro. En amzer dremenet e veze komzet gouezeleg dre un darn vras eus Bro-Skos, nemet rannvroioù ar su pellañ hag inizi an norzh (Orc'h, Shetland). Kalz anvioù-lec’h « saoznek » a zeu eus ar gouezeleg : Dundee (Dùn Dèagh), Inverness (Inbhir Nis), Argyll (Earra-Ghàidheal), Galloway (Gall-Ghaidhealaibh)... Dre ma veze komzet scots e lez rouaned Bro-Skos, e Dinedin, e tigreskas ment ar Gàidhealtachd, da lavaret eo tachenn ar gouezeleg.
E gouzeleg e reer alies gant ar ger Galldachd (Gall-va, Bro-C’hall, gant ar ger Gall o talvezout da envel unan estren, unan n’eo ket Gael, n’eo ket Gouezel) evit Izeldirioù Bro-Skos. Evit un abeg heñvel e reer gant an droienn Inizi Gall (Innse Gall, « inizi an estrenien ») evit inizi ar c'hornôg, abalamour ma voent poblet gant Lec'hlenniz.
Novorossiysk
Novorossiysk (ruseg: Новороссийск) a zo ur gêr e kreisteiz Rusia. Poblet e oa gant 262 293 a dud e 2021.
Kerioù gevellet
Novorossiysk zo gevellet gant :
Tver
Kêr-benn Oblast Tver e Rusia eo Tver (ruseg : Тверь). Poblet e oa gant 424 969 a dud e 2021.
Hansa Nevez
E 2001 ez emezelas Tver en Hansa Nevez, bet diazezet e Zwolle (Izelvroioù) e 1980 ; e 2010, unnek kêr e Rusia en em vodas en Unaniezh ar c'hêrioù rusat an Hansa (14 zo hiziv). E 2016 e voe dalc'het e Tver ar 6 Festival Deizioù an Hansa.
Kumuniezh Armerzhel Stadoù Kornôg Afrika
thumb|Stadoù ezel eus KASKA
Izili
15 Stad zo ezel eus ar Gumuniezh : Aod an Olifant, Benin, Burkina Faso, Gambia, Ghana, Ginea, Ginea Bissau, Kab Glas (abaoe 1976), Liberia, Mali, Nijer, Nijeria, Senegal, Sierra Leone ha Togo. Maoritania zo aet kuit e 2000.
Botrugno
Botrugno zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Petroskoi
Petroskoi (e karelieg, vepseg ha finneg; Petrozavodsk e ruseg: Петрозаводск) eo kêr-benn Republik Karelia e Kevread Rusia. Poblet eo gant 269 000 a dud (e 2013).
Roger Blin
Roger Blin, bet ganet d'an 22 a viz Meurzh 1907 e Neuilly-sur-Seine (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Genver 1984 en Évecquemont (Yvelines, Bro-C'hall), a oa un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) hag ul leurenner gall.
Casarano
Casarano zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Villagatón
Villagatón  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Scorrano
Scorrano zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Prefeti
Ur prefeti zo un ti, ti ur prefed, ar c'hargad lakaet gant ur Stad e penn ur rann velesdraturel. Da skouer eo lakaet ar prefed gall e penn un departamant gall gant ar Stad c'hall, ha lojet eo en ur prefeti eta. Prefetioù zo ivez en Italia, Estonia, Japan hag ar stadoù afrikat gallek.
E Frañs ez eus isprefeded ivez, lojet en ispretioù eta. Bez eus ivez prefeded hep prefeti, graet vez préfets hors cadre anezho e galleg, ha kantadoù a vije. E Breizh e vez lojet ar prefeded c'hall ha/pe o melestradur e palezioù ha kastelloù an aliesañ : prefeti Penn-ar-Bed e Kemper (ur c'hastell eus deroù an kantved), prefeti Mor-Bihan e Gwened (ur c'hastell eus ar bloavezhioù 1860), prefeti Liger-Atlantel (ur c'hastell eus an  lec'h ma oa araok Kambr ar C'hontoù Breizh), prefeti Il-ha-Gwilen ha Rannvro Breizh e Roazhon (ur palez eus an ). N'eus nemet Prefeti Aodoù-an-Arvor e Sant-Brieg a zo ur savadur nevez awalac'h.
An isprefetioù a c'hall bezañ kestell ivez : Kastell Gwitreg, Kastell Kastell-Briant, etc.
Yezh
E galleg e vez implijet ar ger préfecture koulz evit an ti evel evit ar garg, hag ivez ar gêr m'emañ ar prefeti enni, hogen a-wechoù, evit ober ar c'hemm, e vez graet gant ville-préfecture. Dont a ra ar ger gallek-se eus ar ger latin praefectura, ur garg roet en Impalaeriezh Roma.
E brezhoneg e c'haller ober gant kêr-prefeti evit ar gêr, met peurvuiañ e vez lavaret pennlec'h departamant, pe penn-departamant, a zo daou zoare all da lavarout rik ar memes tra. E Geriadur an Here e kinniger ober gant prefeti ivez evit ar gêr.
Ar brefediezh eo padelezh karg ar prefed, ar brefedelezh eo an tiriad.
FC Bayern München
Fußball-Club Bayern München e.V., a vez graet anezhañ dre vras FC Bayern München (distaget: ), Bayern München, pe FC Bayern, a zo ur c'hlub mell-droad eus München e Bavaria (Alamagn). Talvezout a ra "Bayern" kement ha "Bavaria" en alamaneg. Brudet eo e skipailh kentañ, anezhañ an hini en deus tapet ar muiañ a ditloù er Bundesliga.
Gant dek titl alaman war-renk etre 2012 ha 2021, eo an Bayern ar c'hlub nemetañ bet gounezet gantañ (e touez ar pamp kampionad brasañ e Europa: Spagn, Italia, Bro-Saoz, Alamagn ha Frañs) kement a wech ur c'hampionad. N'eus nemet Rosenborg BK (Norvegia) 13 wech hag ar PFK Ludogorets (Bulgaria) 11 wech hag o deus graet.
Sigourney Weaver
Sigourney Weaver (ganet Susan Alexandra Weaver) a zo un aktorez amerikan sinema ganet d’an 18 a viz Here 1949 e New York. Brudet eo he ferzh e-barzh meur a film, dreist-holl er rummad filmoù Alien. Dibabet he deus an anv-bihan “Sigourney” e 1963 abalamour d'an dudenn a gaver el levr The Great Gatsby skrivet gant F. Scott Fitzgerald.
Thomas
Thomas zo un anv-badez gallek, saoznek, alamanek, nederlandek, danek, norvegek ha svedek, deuet da vout anv-tiegezh, diwar anv an abostol Tomaz.
Jeanne d'Auvergne
Jeanne d'Auvergne  zo anv teir friñsez:
Thomas
thumb|Thomas Coville e 2010.
Llanddeusant (Mon)
Llanddeusant zo ur barrez en Ynys Môn, e Kembre, en hanternoz d'ar stêr Alaw hag er c'hornôg da Llyn Alaw, e kumuniezh Tref Alaw.
Thomas
Anv-tiegezh
thumb|Kristin Scott Thomas e Festival ar Film Cabourg e 2013. Un anv-tiegezh stank eo Thomas e Breizh, Bro-C'hall ha Kembre.
Villamartín de Don Sancho
Villamartín de Don Sancho  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Thomas
Lec'hanvioù
Gwelout ivez ar pennad Saint-Thomas.
Caloramphus fuliginosus
Caloramphus fuliginosus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Megalaimidae.
Anvet e voe Mycropogon fuliginosus (kentanv) da gentañ-penn (e 1830) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad ez eo brosezat an daou isspesad anezhañ e Borneo :
Qix
Qix a zo ur c'hoari video, bet embannet e 1981 gant an embregerezh japanat Taito Corporation.
Aroueziet e vez ar c'hoarier gant ur fulenn pe un diamant ha ret eo dezhañ aloubiñ, da vihanañ, 75 % eus un hirgarrezenn vras ha goullo evit tizhout al live da-heul.
Evit hen ober e c'hall ar c'hoarier mont a-hed n'eus forzh peseurt linenn (o kregiñ gant bord ar skramm) ha, da c'houde, kuitaat e dachennad evit krouiñ ul linenn all. Ma teu-eñ a-benn eus e dresadenn e c'hounez muioc'h a blas hag diskouezet e vo en un doare fetis.
Redet eo koulskoude ar c'hoarier war ar C'hix, ur grouadur estren d'ar fiñvadennoù erratik ha dirakwelus. Ma tizhet war ar C'hix pe unan eus ar grouaduroù niverus kas kuit war eñ a-blaen, war ul linenn diserret (ur Stix), ya da goll ur vuhez.
Greüs eo tresañ stixoù goustad, taolont ar doubl er poentoù. Met dre ma koazhe an egor en-dro eñ, dont da fourgasus ar C'hix.
Mérignies
Mérignies zo ur gumun e departamant Norzh e Bro-C'hall.
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Kanton Biarritz-Reter
thumb|right|290px|Kanton Biarritz-Reter Kanton Biarritz-Reter zo unan eus kantonioù Lapurdi, en Iparralde, savet gant ul lodenn eus kêr Biarritz.
Oferenn drantell
An oferenn drantell a oa anv an oferenn diwezhañ eus an tregont oferenn a veze lavaret evit an anaon, hervez giz Treger, evel a lenner en oberenn Jules Gros hag e La légende de la mort gant Anatole Le Braz.
Hervez ar gredenn e veze lavaret war an tu gin e chapel ar Menez Bre.
Vega de Santa María
Vega de Santa María zo ur gumun e Spagn, e proviñs Ávila, e Kastilha ha León.
Đà Lạt
Đà Lạt zo ur gumun eus Viêt Nam, e kumuniezh emren Lâm Đồng. Gorread: 155,54 km2, poblañs : 103 988 annezad e 2006. Kêr Ho-Chi-Minh a zo 310 km e su Đà Lạt. Aerborzh Liên Khương a zo 26 km e su Đà Lạt.
Donovan (disheñvelout)
Donovan a zo ur c'haner hag ur gitarour skosat brudet.
Mouvement Régionaliste Breton
Mouvement Régionaliste Breton a oa ul luskad politikel eus an tu dehou pellañ oberiant e penn kentañ ar bloavezhioù 2000.
Krouet e voe gant Xavier Guillemot a grouas ar strollad a-gevret gant tud eus ar Front National, POBL hag ar Mouvement National Républicain. E gealioù a oa rannvroelour. Lakaet en doa tud war ar renk e dilennadegoù departamant 2004.
Donovan (disheñvelout)
Tud
Un anv-bihan hag un anv-bras e c'hall bezañ, a orin iwerzhonat ha saoznekaet.
Arondisamant Le Blanc
Arondisamant Le Blanc a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Indre hag e rannvro Centre-Val de Loire.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Le Blanc e 6 kanton (betek 2014) hag e 56 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Indre d'ar 1 a viz Genver 2017. 57 kumun zo en arondisamant Le Blanc bremañ.
Johann Heinrich Augustin von Mörs
Johann Heinrich Augustin von Mörs (marvet d'an 12 a viz Meurzh 1730) a oa ur beleg eus Köln.
Carpignano Salentino
Carpignano Salentino zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Compsothraupis loricata
Compsothraupis loricata a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Thraupidae.
Anvet e voe Tanagra loricata (kentanv) da gentañ-penn (e 1819) gant al loenoniour alaman Martin Lichtenstein (1780-1857). Ar spesad nemetañ er genad Compsothraupis an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.
Landeshauptmann
Ul Landeshauptmann zo gouarnour ul Land en Aostria pe e proviñs emren Bolzano, en Italia.
E Stad dieub Prusia e oa prezidant dilennet ur broviñs.
Sölƶa-Ġala
Sölƶa-Ġala (treuzlizherennadur ar tchetcheneg : Соьлж-ГӀала ; Grozniy e ruseg : Грозный) eo kêr-benn Republik Tchetchenia e Kevread Rusia. Poblet e oa gant 328 533 a dud e 2021. Sez gouarnamant Tchetchnia eo. Goude ar brezelioù Tchetchnia eo bet adsavet ar gêr penn da benn adalek 2006, ha ne chom bremañ roud ebet eus an daou vrezel c'hoarvezet er bloavezhioù 1990 ha 2000, ar pezh a felle da Ramzan Kadyrov, prezidant ar Republik.
Eskopti
Un eskopti (ti an eskob hervez ar gerdarzh), a vez graet eus an tiriad a zo dindan aotrouniezh un eskob, pe eus e balez.
E meur a lec'h e vez komzet eus palez an eskob. Broioù zo en Europa a oa renet gant ur priñs-eskob, evel priñselezh Liège.
Breizh
thumb|upright 1.4|Nav eskopti kozh Breizh A-raok an Dispac'h gall e 1789 e oa nav eskopti e Breizh : Naoned, Roazhon, Dol, Sant-Maloù, Gwened, Kernev, Leon, Sant-Brieg, ha Landreger.
Pemp zo bremañ : Naoned, Roazhon, Gwened, Kemper ha Leon, Sant-Brieg ha Landreger.
Tersina viridis
Tersina viridis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.
Villamañán
Villamañán  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Tersina viridis
Anvet e voe Hirundo viridis (kentanv) da gentañ-penn (e 1811) gant an evnoniour alaman Johann Karl Wilhelm Illiger (1775-1813). Ar spesad nemetañ er genad Tersina an hini eo.
Doareoù pennañ
Diskouel a ra ar spesad un dimorfegezh revel dre m'eo melen-gwer pluñv ar barez ha glas-emrodenn hini ar par, du e zremm ha gwenn e gof.
Boued
Bevañ a ra diwar artropoded ha frouezh.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Kreiz ha Suamerika :
Oidheadh Chloinne Lir
Tonkad bugale Ler pe Oidheadh Chloinne Lir a zo ur wengel eus gwengelouriezh Iwerzhon savet diwar-benn istor pevar bugel an doue Lir troet en elerc’h gant o lezvamm c’hourvennek, ha kondaonet da chom er stumm-se e-pad 900 vloaz.
Kêr Ho-Chi-Minh
Kêr Hồ-Chí-Minh (Thành phố Hồ Chí Minh ent-ofisiel e vietnameg; Saigon, Sài Gòn e vietnameg, betek 1975, hag en implij c'hoazh gant an dud) zo ur gumun eus Viêt Nam, e kumuniezh emren Đông Nam Bộ. Gorread: 2098 km², poblañs : 7 203 988 a annezidi e 2009. Hanoi a zo 1 730 km e norzh Kêr Hồ-Chí-Minh. Aerborzh Tân Sơn Nhất a zo 7 km e norzh Kêr Hồ-Chí-Minh. Kêr-benn Viêt Nam ar Su e oa betek 1975. Anvet eo bet evel-se en enor Ho Chi Minh.
Enez Heard hag Inizi McDonald
Tiriad Enez Heard hag Inizi McDonald (e saozneg: Heard Island and McDonald Islands Territory; teskanv: HIMI) a zo un Tiriad diavaez eus Aostralia, ennañ inizi volkanek lec'hiet e su Meurvor Indez, war-dro an div drederenn eus an hent etre Madagaskar hag Antarktika, war-hed 4 100km diouzh mervent Aostralia. Diouzh un tu ez eus un enezeg vihan, Inizi McDonald, ha diouzh un tu all, un enezenn un hec'h-unan, Enez Heard, hag un toulladig kerreg (Sail Rock, Black Rock) hag inizigoù (Shag Islet, Morgan Islet). Didud eo an holl lec'hioù-se. Inizi Kergelenn eo an douaroù tostañ dezho.
An inizi
Diouzh un tu: Diouzh an tu all:
Pistyll
Pistyll zo ur gêriadenn vihan, ur barrez hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, e Kembre. War aod hanternoz Ledenez Llŷn emañ, un tammig er reter da Nefyn.
Gouestlet eo iliz Pistyll da sant Beuno. Un iliz kozh eo hag eus an eo ar maen-badeziant.
Ouzhpenn kêriadenn Pistyll ez eus div gêriadenn all parrez Pistyll : Llithfaen ha Nant Gwrtheyrn, hag a zo deuet da vezañ ur greizenn evit deskiñ kembraeg.
E 2011 e oa poblet kumuniezh Pistyll gant 566 den, ha 69% anezho a oa kembraegerien.
Pogoniulus bilineatus
Pogoniulus bilineatus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ en Afrika :
Karl Gottlieb von Wiedebach und Nostitz-Jänkendorf
Karl Gottlieb von Wiedebach und Nostitz-Jänkendorf (1844 en Arnsdorf (Vierkirchen) - 1910 en Görlitz) a oa Landeshauptmann (gouarnour) Markgraviezh Oberlausitz ha politiker prusian.
Puente de Domingo Flórez
Puente de Domingo Flórez  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Gwengolo 2014 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2014 e Breizh
Aguas Buenas
Aguas Buenas (dourioù mat e brezhoneg), zo un anv-lec'h spagnolek.
Campi Salentina
Campi Salentina zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Skol Pont-Aven
Skol Pont-Aven eo an anv bet roet d'ur strollad arzourien disheñvel-tre an eil diouzh egile hag a zeuas alies da Bont-Aven da livañ e dibenn an kantved. E-touez ar re vrudetañ emañ Paul Gauguin (degouezhet e 1886), Émile Bernard, Paul Sérusier, Charles Filiger, Maxime Maufra, Henry Moret hag Ernest de Chamaillard. Livañ a rejont oberennoù a denne d'ar sintetegezh pe d'an drivliadelouriezh.
Sourd Norzhafrika
Sourd Norzhafrika (Salamandra algira) a zo un divelfenneg lostek hag a vev e Maroko, Aljeria, Spagn ha, marteze, Tunizia.
Quintana del Castillo
Quintana del Castillo  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Agua Amarga
Agua Amarga (dour c'hwerv e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek.
Tri Eskopti
An Tri Eskopti, pe Trois-Évêchés e galleg, a vez laret eus ur broviñs c'hall en amzer ar Renad kozh er rouantelezh c'hall, hag a oa bet krouet goude feur-emglev Westfalen, diwar douaroù hag a oa bet de jure, betek feur-emglev Münster e 1648), en Impalaeriezh santel roman german : teir c'hêr frank Metz, Toul ha Verdun, aloubet hervez feur-emglev Chambord (1552), ha madoù eskibien Metz, eskibien Toul hag eskibien Verdun, aloubet en 1631-1632.
Goude -se e voe brasaet ar broviñs diwar-goust Luksembourg gall, rann eus dugelezh Luksembourg roet da vro-C'hall gant feur-emglev ar Pireneoù (1659), un tremenlec'h roet da Vro-C'hall gant feur-emglev Vincennes (1661). Betek neuze e veze bec'h alies en douaroù-se hag en dugelezhioù Bar ha Loren a oa eur marelladur a zouaroù diaes da ziveskañ.
Roger Vercel
thumb|right|200px|Roger Vercel e [[1934]] Roger Vercel (Roger Delphin Auguste Cretin diouzh e anv gwir), bet ganet er Mañs d'an 8 a viz Genver 1894 hag aet da Anaon d'ar 26 a viz C'hwevrer 1957 e Dinan, a oa ur skrivagner gallek.
E vuhez
Pa darzhas ar Brezel-bed kentañ e oa Roger Vercel war e studi e Kevrenn al Lizhiri Caen. Dre ma ne oa ket mat e weled e oa bet kaset da dalbenn ar reter hag an hanternoz da Vro-C'hall d'ober evit kravazhataer. O vezañ ma vanke un toullad mat a ofiserien e voe c'hoariet warnañ da vont da skol-arme Saint-Cyr e-lec'h ma tapas e c'haloñsoù a ofiser. Kemer a reas perzh en Emgann an Ijzer, en Emgannoù Champagn hag en Emgann ar Somme. Disoudardet e oa bet bloaz war-lerc'h sinadur an Arsav-brezel tra ma oa isletanant war dalbenn ar Reter.
Distreiñ a reas da Zinan ma voe anvet da gelenner war al Lizhiri, er skolaj, e 1921. E 1927 e voe tapet e zoktorelezh war al Lizhiri gantañ goude souten e dezenn, Skeudennoù e-barzh oberenn Corneille an danvez anezhi, ar pezh a reas d'an Akademiezh c'hall dereiñ dezhañ ar Priz Saintour war an Istor lennegel.
Corigliano d'Otranto
Corigliano d'Otranto zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Roger Vercel
E vuhez
Ganet e oa bet e vab Jean d'ar 7 a viz Gouere 1929.
Skrivañ a reas ur pennad-skrid enepyuzev taer hag a voe embannet war bajenn gentañ ar gazetenn L'Ouest-Éclair d'ar 16 a viz Here 1940 (adlakaet war wel e 2011 e savas tabut diwar-benn ar c'houlzad-mañ eus buhez ar skrivagner).
D'an 30 a viz Eost 1949 e oa bet roet dezhañ ar rez a ofiser en Urzh vroadel ar Strollad a Enor.
E oberennoù
Awenet e oa gant e eñvorennoù brezel pa grogas da skrivañ (Notre père Trajan, Capitaine Conan, Léna) petra bennak ma voe bed ar mor e kreizig-kreiz e oberenn. A-viskoazh e oa bet troet gant buhez an dud a vor daoust dezhañ bezañ chomet war chafot ar saout e vuhez-pad.
Gopret e voe Au large de l'Eden gant Poellgor Femina Bro-C'hall-Amerika e 1932 ha tapet e voe ar Priz Goncourt gantañ e 1934 evit Capitaine Conan.
Astrapia
Astrapia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Palez an eskob
Palez an eskob, pe palez an eskibien, zo ur savadur a gaver e meur a eskopti ha ma vev pe ma veve an eskob.
Astrapia
O c'havout a reer holl e Ginea Nevez, pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Morococcyx erythropygus
Morococcyx erythropygus a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hCuculidae.
Anvet e voe Coccyzus erythropyga da gentañ-penn (e 1842) gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849) : ar spesad nemetañ er genad Morococcyx an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged hag a bak diwar al leur.
Quintana y Congosto
Quintana y Congosto zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
So Long, Frank Lloyd Wright
Krouet e voe en hañv 1969, d'ar mare m'edo Art Garfunkel ha Paul Simon o labourat war Bridge over Troubled Water — pempvet albom studio an daouad Simon & Garfunkel — en un ti hag a oa bet feurmet gante e Hollywood Hills. Eno e verzas Garfunkel un ti savet diouzh doare an tisavour stadunanat brudet Frank Lloyd Wright a oa sot ar c'haner gantañ abaoe e studi war an tisaverezh e Columbia University (Manhattan) e penn-kentañ ar bloavezhioù 1960. Ma c'houlennas gant Simon e vije savet ur sonenn diwar e benn. C'hoariet e vez So Long, Frank Lloyd Wright e doare Bossa Nova ha kempennet e voe ar binvioù-seniñ dre skrabañ kerdin gant Jimmie Haskell (1936-2016).
Arondisamant Châteauroux
Arondisamant Châteauroux a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Indre hag e rannvro Centre-Val de Loire.
Surbo
Surbo zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
So Long, Frank Lloyd Wright
Soñjal a c'heller ivez e oa ur seurt kimiad diouzh Garfunkel hag a oa bet prientet gant Simon dre ma voe Bridge over Troubled Water albom diwezhañ Simon & Garfunkel a-barzh fin ar gont. Evel e-barzh an darn vrasañ eus kanaouennoù an albom-se ne voe ket kemmesket mouezh an daou arzour e So Long, Frank Lloyd Wright ivez. Kanañ a ra Art Garfunkel e-unan-penn koulz lâret ha ken randonus e teu da vezañ ar gerioù "So Long" e dibenn ar ganaouenn ma c'heller klevout "So Long Already, Artie!" distaget gant Roy Halee (1934-), produour an daouad.
-88
666 Ab Urbe Condita = 88 kent J.-K.
So Long, Frank Lloyd Wright
Enrollet e New York e dibenn 1969 e voe embannet gant Columbia Records d'ar 26 a viz Genver 1970, a-gevret gant an dek kanaouenn all eus an albom Bridge over Troubled Water.
Arondisamant Châteauroux
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Châteauroux e 11 kanton (betek 2014) hag e 82 gumun :
-88
Pontus
Goude bet aloubet Kappadokia ha meur a vro ar Reter nesañ, sevel a ra a-enep ar Romaned, en ur lakaat lazhadegañ tost da 100000 Roman o chom e kêrioù ar vroioù se.
Arondisamant Châteauroux
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Indre d'ar 1 a viz Genver 2017. 86 kumun zo en arondisamant Châteauroux bremañ.
Florent Prévost
Florent Prévost, bet ganet e 1794 hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1870 e Pariz (Seine, Bro-C'hall), a oa un naturour hag ur skeudennaouer gall.
Roet e voe e anv d'un nebeud spesadoù evned — Anthracothorax prevostii, Euryceros prevostii — da zougen bri dezhañ.
Charlotte von Hessen
Charlotte von Hessen zo anv meur a briñsez eus Hessen, en Alamagn.
Enez Banks
Enez Banks (Banks Island e saozneg) zo un enezenn e hanternoz Kanada. Emañ er gwalarn da Enez Victoria, hag e 2010 e oa poblet gant 136 den. E-keñver melestradurezh emañ Enez Banks e Tiriadoù ar Gwalarn.
Anvet e voe an enezenn, gant ar moraer saoz William Edward Parry, e 1820, en enor da Joseph Banks, naturour hag ergerzher e Kanada hag er Meurvor Habask. En em astenn a ra war 70 000 km² a c'horread (pempvet enezenn vrasañ Kanada eo) ha sevel a ra betek 732 vetr uhelder e Durham Heights. Ur park natur, Park Broadel Aulavik, zo bet krouet e norzh an enezenn.
Sericossypha albocristata
Anvet e voe Tangara albocristatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1843) gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861). Ar spesad nemetañ er genad Sericossypha an hini eo.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, eus Venezuela da bPerou.
San Pedro Bercianos
San Pedro Bercianos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
La Francesa
La Francesa zo ur gumun en Okitania en departamant Tarn-ha-Garona.
Jacques Laffite
Jacques-Henri Laffite, anavezet Jacques Laffite, (bet ganet e Pariz e 1943) a zo bet blenier redadegoù kirri ha redet en deus e Formulenn 1 etre 1974 ha 1986. Gounezet en deus 6 Priz Bras, an holl gant Ligier, met redet en deus ivez evit Williams. Kontañ a rae ar Prizioù Bras evit ar skinwel gall TF1 etre 1997 ha 2012.
E red-vicher
Dibabet eo bet evel blenier gant Frank Williams e 1974 en e skipailh Iso Marlboro, deuet da gemer e anv gwir en-dro ar bloavezh war-lerc'h. E 1975 e echu eil e Priz Bras Alamagn e Nürburgring ha mont a ra da Ligier e 1976. 20 poent e c'houez hag ur plas pol e Priz Bras Italia. Gounit a ra e Briz bras kentañ e Sveden e 1977. Kevezañ a ra Laffite evit an titl e 1979 gant daou drec'h met echuiñ a ra pevare nemetken. Gounit a ra c'hoazh ar bloavezhioù war-lerc'h, kevezañ a ra evit an titl hep gounit avat. E vloavezh 1982 a zo fall-tre avat, ha mont a ra da Williams e 1983 ha 1985 hep gounit muioc'h. Echuiñ a ra e red-vicher gant Ligier, podiomoù ha ur gwallzarvoud a zistruj e zivc'har.
Pskov
Pskov (ruseg : Псков) a zo ur gêr e Rusia. Poblet eo gant 207 000 a dud (e 2014).
Janed Bro-C'hall
Meur a Janed Bro-C'hall zo bet.
Sourd Kaokaz
Sourd Kaokaz (Mertensiella caucasica) a zo un divelfenneg lostek hag a vev e biz Turkia ha Jorjia. Ar spesad nemetañ eo er genad Mertensiella.
Agua Buena
Agua Buena (dour mat e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek.
Yezhoù all
Anvioù kevatal a gaver e yezhoù all :
Nilong fangshai toutao
Un nílóng fángshài tóutào (sinaeg 脸基尼), pe nílóng miànzhào (尼龙面罩) pe nílóng miànjù (尼龙面具), pe facekini e saozneg, zo ur pezh dilhad hag a vez gwisket e Sina gant an neuierien ha neuierezed, war o fenn hag o dremm (war-bouez an daoulagad hag ar genoù) evit diwall diouzh an heol hag ar morgaoul,.
Diouzh ar c'hiz eo ar maskloù-se abaoe 2005 war an traezh e kêr Qingdao, e proviñs Shandong evit diwall diouzh an heol hag e verkoù ha mirout ur c'hroc'hen gwenn. A-wechoù e vez gwisket dilhad all war lodennoù all eus ar c'horf, pe war ar c'horf penn-da-benn. Adalek 2012 eo bet anvet facekini gant saoznegerien dre fent.
E 2015 e oa bet kentañ meneg eus ar gwisk-se gant ar c'helaouennoù gall, hag anv zo bet adarre e 2016, goude ar breud diwar-benn ar burkini e Bro-C'hall.
Arondisamant La Châtre
Arondisamant La Châtre a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Indre hag e rannvro Centre-Val de Loire.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant La Châtre e 5 kanton (betek 2014) hag e 58 kumun :
Santa María de la Isla
Santa María de la Isla  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Arondisamant La Châtre
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Indre d'ar 1 a viz Genver 2017. 51 kumun zo en arondisamant La Châtre bremañ.
Seclì
Seclì zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Kanton Avranches
Betek 2015
Kanton Avranches a yae 16 kumun d'ober anezhañ:
Abaoe 2015
Kanton Avranches a ya 20 kumun d'ober anezhañ:
La Massana
La Massana zo ur barrez en Andorra.
Er barrez-se emañ ivez
Joël Tanter
Joël Tanter, bet ganet d'ar 5 a viz C'hwevrer 1951 e Gwened (Mor-bihan, Breizh), a zo bet ur melldroader a-vicher breizhat etre 1974 ha 1983.
Melldroader amatour
Askeller kleiz e bost dezhañ war an dachenn n'en devoa c'hoariet nemet e-pad ur c'houlzad e Breizh pa oa yaouank-yaouank, en A.S. Muzillac (Mor-Bihan). D'e c'hwezek vloaz e oa aet da Straßburg da zeskiñ ar vicher a geginour hag eno e oa bet tutaet gant ur c'hleub lec'hel, Football Club Strasbourg Koenigshoffen 1906 (FCSK O6) an anv anezhañ. Gantañ ez eas da gampion ar rummad Enor eus Kevre Elzas e 1972 ha paket en devoa div Gib Elzas e 1973 ha 1974.
Melldroader a-vicher
E 1974, goude bezañ bet dibabet gant ar gourdoner gall Paul Frantz un nebeud mizvezhioù a-raok, ez eas da c'hoari evit RC Straßburg. Ne oa ket ur c'hoarier e-touez ar re ampartañ met prim e oa, ken prim ma oa bet moranvet Bip-bip. Eno e chomas betek 1982, bet c'hoariet daou c'hant trizek krogad ha plantet tri fal warn-ugent gantañ en holl. Gant ar c'hleub elzasat ez eas da gampion Rummad 2 Bro-C'hall e 1977 ha kampion Rummad 1 Bro-C'hall e 1979. Kemeras a reas perzh ivez e c'hwec'h krogad ar c'henstrivadegoù europat :
Leiothlypis
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2008 gant an evnoniour izelvroat George Sangster (1970-).
Joël Tanter
Melldroader a-vicher
E 1982, dre ma ne oa mui war lizheroù ar gourdoner nevez — Roger Lemerre — e kavas gwelloc'h mont da FC Rouan a oa o paouez pignat e Rummad 1 Bro-C'hall. Aze ne chomas nemet ur c'houlzad, bet kemeret perzh e pemp krogad warn-ugent (hep merkañ pal ebet).
Leiothlypis
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Joël Tanter
Melldroader a-vicher
Paouez a reas gant ar vicher-se e 1984 pa oa o c'hoari evit Association sportive aixoise (Rummad 3 Bro-C'hall) : adoberataet e oa bet e c'hlin a oa bet gloazet div wech kent, siwazh dezhañ.
Leiothlypis
Annezva
O c'havout a reer e Mec'hiko ha Norzhamerika, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.
Joël Tanter
Melldroader a-vicher
Distreiñ a reas da Elzas ha mont da geginour evel m'en devoa graet e veno dont da vezañ e deroù e vuhez. Aet e oa war e leve e miz C'hwevrer 2011.
Leiothlypis
Rummatadur
Renket e veze ar spesadoù er genad Oreothlypis kent.
Surano
Surano zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Velikiy Novgorod
Novgorod, pe Velikiy Novgorod (ruseg: Великий Новгород, koulz ha Novgorod veur) a zo ur gêr e gwalarn Rusia, war lez ar stêr Volc'hov, ur 6 km en hanternoz d'al lenn Ilmen, ha 491 km er gwalarn da gêr Moskou ha 167 km er gevred da Sant-Petersbourg. Poblet eo gant 220 000 a dud (e 2013).
Anv hag istor
Kêr koshañ Rusia eo, rak meneget eo er c'hronikoù adalek ar bloazh 859.
"Kêr nevez" a dalv Novgorod, ouzhpennet eo bet Velikiy evit lakaat diforc'h gant un Novgorod all : Nijniy Novgorod ("Novgorod izel").
Santa María del Páramo
Santa María del Páramo  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
-443
311 Ab Urbe Condita = 443 kent J.-K.
Svendborg
Svendborg a zo ur gumun e Danmark ar Su. Poblet eo gant 57 988 a dud (e 2015).
Santa María del Monte de Cea
Santa María del Monte de Cea  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Arondisamant Issoudun
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Issoudun e 4 c'hanton (betek 2014) hag e 51 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Indre d'ar 1 a viz Genver 2017. 49 c'humun zo en arondisamant Issoudun bremañ.
Agua Fría
Agua Fría e spagnoleg, pe Água Fria e portugaleg (dour yen e brezhoneg) zo un anv-lec'h e meur a vro.
Soleto
Soleto zo ur gumun eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.