cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ferdinando Iañ de' Medici
Yaouankiz
E Pisa e varvas e vamm Eleonora gant ar malaria, hag ivez e vreudeur Giovanni ha Garzia, ha ne chomas nemetañ bev. Diwezhatoc'h e voe taget gant an droug-skevent.
Bloavezhioù ren
Mirout a reas ar garg a gardinal pa voe lakaet da zug-meur, met, en arbenn d'an Dierniezh, e rankas dilezel ar garg da zimeziñ da Cristina di Lorena e 1589.
Pa varvas e 1609, en devoa pevar bugel. An henañ e oa Cosimo II de' Medici, a renas adal e 19 vloaz. E verc'h Claudia (1604-1648) a zimezas da Federico Ubaldo, dug Urbino, ha goude intañveziñ ec'h addimezas da Leopold V Aostria.
E meur a zoare e reas Ferdinando Iañ ar c'hontrol-fed eus e vreur Francesco a-raokañ. Un den eeun ha brokus e oa, ha ren a reas hep garventez.
<!-- esercitò il suo potere in modo mite.
Ristabilì il sistema giudiziario, riorganizzò le corporazioni, i dazi e soprattutto l'apparato burocratico e promosse una riforma fiscale. Fu sempre sinceramente interessato al benessere dei propri sudditi. Durante il suo regno la Toscana riscoprì e rivisse quell'indipendenza che nel regno di Francesco I era stata abbandonata.
Ferdinando incoraggiò il commercio e guadagnò molta della sua ricchezza attraverso l'istituzione, in tutte le più importanti città europee, di banche controllate dai Medici.
Thomas Herbert Parry-Williams
Ganet e voe e Rhyd-Ddu, e gwalarn Kembre. Studioù a reas e meur a skol-veur, en Aberystwyth, er Jesus College en Oxford, e skol-veur Freiburg hag er Sorbonne. Gounit a reas Kador ha Kurunenn an Eisteddfod en Eisteddfod Vroadel Wrecsam, e 1912, hag adarre en hini Bangor e 1915. Kelenner kembraeg e voe e skol-veur Aberystwyth, eus 1920 betek 1952. Eno e voe krouet gantañ ar Greizenn evit ar studioù kembraek ha keltiek. Un doktorelezh a dapas e Kembre e 1934 hag unan all en Oxford e 1937. En Aberystwyth e varvas e 1975.
Ferdinando Iañ de' Medici
Bloavezhioù ren
Un suo editto di tolleranza verso gli ebrei e gli eretici (la cosiddetta Costituzione Livornina) fece di Livorno un porto franco per numerosi ebrei spagnoli che erano stati espulsi dalla Spagna nel 1492 e per altri stranieri.
Fece deviare parte del flusso dell'Arno in un naviglio che migliorò sensibilmente gli spostamenti commerciali tra Firenze e Pisa. Grazie ad un progetto d'irrigazione, da lui promosso, fu possibile rendere coltivabili molti terreni, da Pisa a Fucecchio, dalla Val di Chiana, fino alla Val di Nievole.
Politica estera
In politica estera Ferdinando I cercò di rendere indipendente la Toscana dall'influenza spagnola (per la conquista dello stato di Siena i Medici avevano accettato un vassallaggio verso il re di Spagna). Dopo L'assassinio di Enrico III di Francia nel 1589, si alleò con Enrico IV di Francia, che stava lottando contro la Lega Cattolica. Ferdinando garantì il suo appoggio finanziario ad Enrico e lo incoraggiò a convertirsi al cattolicesimo. Quando il re francese si convertì, Ferdinando usò tutta la propria influenza per fare in modo che il papa accettasse tale conversione.
Enrico non mostrò grandi apprezzamenti per questi favori e Ferdinando lasciò raffreddare la loro relazione, mantenendo la sua amata posizione d'indipendenza. Si riavvicinò alla Spagna dopo la perdita del saluzzese e combinò il matrimonio fra suo figlio Cosimo II e l'arciduchessa Maria Maddalena d'Austria, sorella dell'imperatore. Militarmente, spalleggiò sia Filippo III di Spagna nella campagna d'Algeria, che il Sacro Romano Impero contro i turchi. A causa di queste imprese dovette aumentare le tasse dei suoi sudditi, ma sembra che anche questi servigi non riuscirono a liberarlo del tutto dal dominio spagnolo; infatti, nel suo testamento del 10 ottobre 1606 si legge che il suo successore
"...non manchi... di essere verso S.M. cattolica et la corona di Spagna obsequente et divoto, conforme all'obbligatione che seco si tiene, maxime per lo Stato di Siena..."
Promosse la formazione di un'efficiente marina da guerra e sconfisse più volte le flotte dei pirati (Costa Berbera 1607) e turche (Famagosta 1608, Bona 1609). Gli affreschi delle sue imprese militari, eseguiti da Bernardino Poccetti, si possono vedere ancora oggi nella Sala Bona di Palazzo Pitti. -->
Paeroniañ an arzoù
E vab henañ Cosimo II de' Medici a renas war e lerc'h.
Arnod trevadenniñ
Ferdinando Iañ a glaskas kas da benn un arnod trevadenniñ en Amerika. Aozañ a eure ur veaj betek aodoù hanternoz Brazil ha Gwiana a loc'has e 1608 eus porzh nevez brasaet Livorno. E penn arveaj-se e oa ar c'habiten saoz Thornton. Pa zistroas Thornton da Livorno e 1609 eus e droiad da Amazonia e klevas e oa marvet Ferdinando Iañ abaoe un nebeud mizioù hag e oa echu gant hunvre an trevadennerezh dindan an dug-meur nevez Cosimo II D'ar 7 a viz C'hwevrer 1609 e varvas an dug-meur hag e Firenze ne soñjas den ebet ken e sevel un drevadenn tramor ''. }}
E vugale
Nav bugel o doe Ferdinando ha Cristina di Lorena:
Parcgweydd
Parcgweydd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Beulah, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 115,3 km eus Kerdiz.
Pitta megarhyncha
Pitta megarhyncha a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Pittidae.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned-douar, blotviled ha kresteneged.
Annez hag isspesadoù
Kavet e vez al labous e mangrovennoù trovanel hag istrovanel Azia ar Gevred hag ar Su, en un takad hag a ya eus kreisteiz Bangladesh da ledenez Malaysia, Sumatera, Bangka hag enezeg Riau.
Pentre Bont
Pentre Bont zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfarian, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 115,6 km eus Kerdiz.
Dairbhre
thumb|upright|Sede pelec'h emañ enez Dairbhre en Iwerzhon
Dairbhre (hervez an iwerzhoneg) pe Valentia Island (hervez ar saozneg) zo un enezennig e mervent Iwerzhon, dirak ledenez Uíbh Ráthach e kontelezh Ciarraí. Liammet eo ouzh an douar-bras war-bouez ur pont, ha bigi a ya ivez eus an douar-bras d’an enezenn. Annezet eo Dairbhre gant 650 den, o chom war un tamm douar 11 km hed ha 3 km led.
E Dairbhre e oa bet staliet penn reter ar fun gentañ a voe implijet da gas pellskridoù a-dreuz ar Meurvor Atlantel, etre Europa hag Amerika. Graet e voe ar gasadenn gentañ e 1866, etre Faill an Amaráin (Foilhommerum Bay), en enez Dairbhre, ha Heart's Content, en Douar-Nevez. Implijet e voe ar fun-se da gas pellskridoù betek 1966.
Orhan Veli
Orhan Veli Kanık (13 a viz Ebrel 1914 – 14 a viz Du 1950), anavezetoc’h evel Orhan Veli hepken, a oa ur barzh turkek eus Istanbul.
Mab e oa da Veli Kanık a oa penn laz-seniñ simfonek Prezidant Republik Turkia. Abred e krogas Orhan da skrivañ barzhoniezh. Goude ur bloavezh o studiañ prederouriezh er skol-veur ez eas d’ober meur a vicher : troer, kazetenner. Orhan Veli a zo unan eus ar re gentañ a skrivas gwerzennoù "dieub" e turkeg. Hollvrudet eo e oberenn e Turkia, gant barzhonegoù diwar-benn ar vuhez pemdeziek hag an dud vunut, eeun ha leun a fent. Treiñ a reas barzhoniezh c’hallek e turkeg ivez (Villon, La Fontaine, Baudelaire, André Breton).
Mervel a reas da 36 vloaz hepken, goude kouezhañ en un toull er straed pa oa mezv.
Monifieth
Monifieth zo ur gêr en Aonghas, Bro-Skos, ouzh lez hanternoz genoù ar stêr Datha (Tava Fluvius). Eno, war a seblant, edo Horrea classis, ur stal eus ar morlu roman.
Wuppertal
Wuppertal (distaget [ˈvʊpɐtaːl] en alamaneg) zo ur gêr eus Alamagn a voe savet e 1929, diwar unaniñ seizh kêr vihan a oa anezho a-gozh, en ur c'horn-bro ma oa kalz labouradegoù. Emañ war lez ar stêr Wupper, nepell diouzh Düsseldorf, e stad Nordrhein-Westfalen.
Poblet eo gant war-dro 350 000 a dud. Brudet eo ar Schwebebahn, un doare tramgarr a-ispilh, a ya en-dro abaoe 1901, a-hed 13,3 kilometr. Mirdioù, ilizoù, salioù sonadegoù ha c'hoarivaoù zo e kêr ivez.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Wuppertal gant ar c'hêrioù-mañ :
Jacob Kettler
Jacob Kettler pe Jakob von Kettler (1610–1682) a oa Dug Kourland ha Semigallia (1642–1682). Gantañ e pinvidikaas ar vro hag e krogas zoken da sevel trevadennoù en Afrika.
E dad en doa darempredoù fall gant ar varoned valt, ha distroadet e voe en 1616; e vreur Friedrich Kettler, eontr Jacob, dug Semigalia, a unvanas an div zugelezh neuze. Pa varvas Friedrich e 1642, ha dre ma oa divugel, eo Jacob a renas war e lerc'h. Gwir eo e oa rejant dija abaoe 1638.
En amzer e ren e veze graet kenwerzh en dugelezh gant an Izelvroioù, Portugal, Bro-Saoz, ha Bro-C'hall.
En 1651 e kasas listri da Afrika da sevel Fort Jacob, war lez ar stêr Gambia, en enezenn a zo St. Andrews en West Africa. En 1654 e aloubas Tobago gant al lestr Das Wappen der Herzogin von Kurland, ul lestr daou-bont gant 45 kanol, hag a zegase 25 den e karg, 124 soudard kourlandat, ha 80 tiegezh trevadennerien. Trevadenn nevez Tobago a voe anvet Neu Kurland ("Kourland Nevez").
Brezel
Prizoniet e voe Jacob Kettler gant Svediz e-pad Brezel an Hanternoz, etre 1658 ha 1660. E-keit-se e voe arsailhet trevadennoù an dugelezh, ha distrujet he listri.
Goude ar brezel ec'h adsavas Jacob al listri hag ec'h adkemeras Enez Tobago digant Izelvroiz. Darn a gred e oa en sell da drevadenniñ Aostralia, a oa bet dizoloet gant Izelvroiz, hag a rae brezel dezhañ. A-hervez en devoa bet harp digant ar pab Inosant X, met buan e varvas hennezh, ha ne oa ket troet ar pab nevez da reiñ e skoazell da Jacob.
Channa pleurophthalma
Channa pleurophthalma zo ur pesk dour-dous eus kerentiad Channidae o vevañ e geunioù ha doureier goustad gevred Azia.
Jacob Kettler
Brezel
Mervel a reas en Mitau (Jelgava) d'ar 1añ a viz Genver 1682.
Channa pleurophthalma
Daveoù
www.fishbase.org
Pedro Álvares Cabral
Pedro Álvares Cabral (Belmonte, 1467 pe 1468 – Santarém, 1520) a oa un ergerzher hag ur moraer portugalat. Gant Manuel Iañ, roue Portugal, e voe anvet da g-Capitão-mor, e penn al listri karget da vont war-zu Indez. Sellet a reer outañ, peurvuiañ, evel an Europad kentañ o’n em gavout e Brazil, ma erruas d’an 22 a viz Ebrel 1500.
Ne ouzer ket kalz tra diwar-benn yaouankiz Cabral. Ganet e voe en ur familh tud a noblañs izel, e 1467 pe 1468 e Belmonte, nepell diouzh Covilhã, e Portugal. Mont a reas da voraer ha barregezh a oa ennañ moarvat, rak fiziet e voe ennañ gant ar roue Manuel Iañ (Dom Manuel) ar garg da genderc’hel al labour boulc’het gant Vasco da Gama, da glask hent ar spisoù, war vor.
Beaj da Indez
Diouzh o zu e loc’has al listri all ha treiñ bourzh a rejont war-zu Afrika. Tapet e voent en ur gorventenn ha d’ar strad ez eas meur a hini anezho : 380 den a voe beuzet hag en o zouez Bartolomeu Dias, un tu bennak e su ar Mor Atlantel, er-maez da Gab ar Spi Mat moarvat. Al listri a chome, ur wech kempennet ha renket, a gendalc’has gant o hent, war-zu ar reter da gentañ hag an norzh da c’houde. Goude meur a arsav war aodoù reter Afrika, e voe tizhet Calicut ganto d’an 13 a viz Gwengolo. Eno e klaskjont en em ziazezañ, met enebiezh a gavjont a-berzh tud eus ar vro : taget e voent e miz Kerzu hag ouzhpenn 50 Portugalad a voe lazhet. En eneb e voe taget listri arab e porzh Calicut, 600 moraer a voe lazhet gant Portugaliz ha tennet e voe gant ar ganol war ar gêr vihan. Heligentañ a oa etre Portugaliz hag Arabed da c’houzout gant piv ez afe kenwerzh ar spisoù etre Indez ha broioù Europa hag enebiezh a-gozh a oa ivez etre Portugaliz ha muzulmiz, abaoe ar Reconquista. Gwelloc’h e kavas Cabral mont kuit diouzh Calicut, war-zu kêrioù all eus su Indez, evel Kochi ha Kannur. Eno e reas marc’had gant kenwerzhourien ha mont kuit goude-se war-zu Europa, karget e listri a spisoù.
A-benn ar fin e erruas Cabral hag e listri e Portugal e miz Gouere 1501. En holl e oa chomet seizh lestr gantañ, tra ma oa bet kollet c’hwec’h. Ne oa nemet pemp hag a oa karget a varc’hadourezh, met trawalc’h e voe kement-se evit degas e-leizh a binvidigezh da rouantelezh Portugal.
Dibenn e vuhez
Goude distro Cabral da Bortugal e felle d’ar roue Manuel Iañ kas listri all da Indez ha kaout dial eus an dagadenn a-enep Portugaliz e Calicut. E-pad meur a viz en em brientas Cabral evit se, met, hep abeg sklaer ebet, e voe diskarget eus renerezh ar verdeadenn gant ar roue. Pa loc’has al listri e miz Meurzh 1502 e oant renet gant Vasco da Gama.
Daoust m’en doa tennet warnañ droukc’hras ar roue, Cabral a zimezas e 1503 d’ur vaouez nobl pinvidik, Isabel de Castro, ha meur a vugel o devoe. Abaoe e veaj e veze klañv Cabral gant barradoù terzhienn hag e 1509 en em dennas e kêr Santarém. Eno e tremenas ar bloavezhioù diwezhañ eus e vuhez.
João Batista de Sales
João Batista de Sales (pell anavezetoc'h evel Fio Maravilha), bet ganet d'an 19 a viz Genver 1945 e Conselheiro Pena (Minas Gerais, Brazil), a zo bet ur melldroader brazilian.
C'hoariet en devoa en un nebeud kleuboù eus Brazil – Flamengo (Rio de Janeiro), Paysandu Sport Club (Belém (Pará)), CEUB (Brasília), Desportiva Ferroviária (Cariacica) ha São Cristóvão (Rio de Janeiro) – kent mont d'ober e annez e Stadoù-Unanet Amerika.
Diwar e benn e oa bet savet ar ganaouenn mil vrudet Fio Maravilha (pe Filho Maravilha) gant Jorge Ben Jor goude bezañ arvestet, en Estádio do Maracanã (Rio de Janeiro), ouzh ar c'hrogad Flamengo-Benfica Lisboa : eilc'hoarier e oa Fio Maravilha an deiz-se ha merket en devoa ur pal kenkent hag aet war an dachenn c'hoari.
Hiriv emañ Fio Maravilha o chom e San Francisco. Eno eo bet kaser-pizza a-raok gourdoniñ yaouankizoù.
Llangynog (Powys)
Llangynog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Powys, e reter Kembre e kember ar stêrioù Eirth ha Tanat e-harz ar menezioù Berwyn. 300 a dud zo o chom eno.
Emañ e traoñ ode Milltir Cerrig, etre Ffestiniog ha Llanfyllin.
E 2011 e oa poblet gant 339 a dud, ha 122 anezho (36,7%) a oa kembraegerien.
St. Mary's
St. Mary's, St. Marys pe St. Maries zo un anv lec'h saoznek:
Firfol
Firfol a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados.
Eduardo Antunes Coimbra
Eduardo Antunes Coimbra (pell anavezetoc'h evel Edu pe Edu Coimbra), bet ganet d'ar 5 a viz C'hwevrer 1947 e Rio de Janeiro (Brazil), a zo bet ur melldroader brazilian, aet da c'hourdoner goude e amzer c'hoarier.
Firfol
kantved
Eil brezel-bed, 1944: daou baotrig a varvas abalamour d'ar brezel e Firfol d'ar 24 a viz Eost e-pad Emgann Normandi.
Pont Ceri
Pont Ceri zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandyfrïog, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 110,1 km zo ac'hano da Gerdiz.
Jean-Paul
Jean-Paul zo un anv-badez gallek, unan eus an anvioù kevrennek savet diwar an anv-badez Jean.
Eduardo Antunes Coimbra
Breur eo da zaou velldroader brudet all : Antunes ha Zico. Eontr eo da dThiago Coimbra hag eñ melldroader diouzh e vicher ivez.
Tremen a reas an darn vrasañ eus e vicher en America (ur c'hleub e Rio de Janeiro). Eus 1966 da 1974 e c'hoarias ouzhpenn pevar c'hant krogad evel kreizer argader eno, o verkañ daou c'hant daouzek pal !
Jean-Paul
Orin
Savet eo diwar an anvioù gallek Jean, anv unan eus an Ebestel, ha Paul, anv ur sant all meneget en Oberoù an Ebestel.
Inbhir Nis
Inbhir Nis (Inverness e saozneg) eo pennlec'h Kuzul an Uheldirioù ha lakaet alies da vezañ kêr-benn an Uheldirioù end-eeun. Emañ e biz ar vro, e penn ar Glenn Meur a dreuz Bro-Skos a vervent da viz hag a c'haller mont eus an eil penn d'egile gant al listri a-drugarez d'ar Ganol Galedonian. Er mervent da gêr emañ Loch Nis hag ur stêr, anvet Nis, a red eus eno betek ar mor (talvezout a ra Inbhir Nis kement ha “genoù an Nis”). War gresk ez a kêr buan, hag an hini wellañ e Bro-Skos evit a sell perzhioù mat ar bevañ. Ur c'hard eus poblañs an Uheldirioù a zo o vevañ en Inbhir Nis.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Inbhir Nis gant:
Janed II Albret
Janed II Albret (marvet e 1444), a oa merc'h da Charlez II Albret (1407-1471), kont Dreux, ha da Anne d'Armagnac (1402-?).
Eured
Dimezet e voe d'an 29 a viz 1442 e Nérac da Arzhur Breizh (1393-1458), dug Touren, kont Richmond, kont Dreux, kont Etampes, kont Montfort-l'Amaury, konestabl Bro-C'hall, hag voe dug Breizh goude he marv. Ne voe ket dugez Breizh eta.
Mervel a reas daou vloaz goude hec'h eured. Bugel ebet n'he doe.
Marc'harid Bourgogn (1393-1441)
Marc'harid Bourgogn (1393-1441) a oa merc'h da Yann Dizaon, dug Bourgogn ha da Marc'harid Bavaria (1363-1423). He mamm a oa merc'h da Albert Iañ, Dug Bavaria ha da Margaret von Brieg.
Ben Kingsley
Sir Ben Kingsley, bet ganet Krishna Bhanji d'an 31 a viz Kerzu 1943 e Snainton, Yorkshire, a zo un aktour saoz.
Marc'harid Bourgogn (1393-1441)
Da zaou vloaz e voe prometet d'an Daofin Charlez (1392–1401), mab da Charlez VI, Roue Bro-C'hall, met mervel a reas ar priñs e 1401, da nav bloaz. Se zo kaoz e voe dimezet e 1412 d'e vreur yaouankoc'h, ha Daofin Bro-C'hall ivez, Loeiz.
Pierre et Jean
Pierre et Jean zo ur romant gallek gant Maupassant, savet e 1887 hag embannet e Genver 1888.
Handley Page Hampden
thumb|upright=1.6|Un Handley Page Hampden implijet gant ar [[Royal Australian Air Force]] An Handley Page Hampden a oa un nijerez bombeziñ-torpediñ daougefluskerek eus ar Rouantelezh-Unanet bet en implij e-pad an Eil Brezel-bed gant ar Royal Air Force ha gant aerluioù all eus ar C'hommonwealth.
Pierre et Jean
En ur rakskrid titlet « Le roman » e tispleg ar skrivagner e sell war ar skrivañ romantoù.
Sainte-Opportune
Sainte-Opportune zo anv meur a lec'h e Normandi.
Tertullianus
Quintus Septimius Florens Tertullianus (ganet etre 150 ha 160 e Kartada ha marvet war-dro 240) a oa ur skrivagner latin, hag eñ deuet eus ur familh Berbered. Treiñ a reas ouzh ar gristeniezh e dibenn an Eil kantved ha dont da vezañ doktor an Iliz hag unan eus doueoniourien vras Kartada.
Marc'harid Bourgogn (1393-1441)
Dimezioù
Bugel ebet n'he doe.
He marv
Mervel a reas d'an 2 a viz C'hwevrer 1442, goude un hir a gleñved.
Levr
Goude hec'h eured gant Louis de Guyenne, en 1405, e voe dediet dezhi, gant Christine de Pizan, al Livre des Trois Vertus.
Saules
Saules zo un anv-lec'h gallek.
Meur a gumun zo:
Div gumun zo:
Haleg
Haleg zo gwez hag a gresk e-kichen an dour, eus ar genad Salix.
Minoc'h Baird
Minoc'h Baird (Sorex bairdi) zo ur bronneg bihan a vev en Oregon (SUA).
Montella
Montella  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Haleg
Darn anezho a zo haleg kamm pe haleg stou-o-barroù.
Rudolph the Red-Nosed Reindeer (kan)
Rudolph the Red-Nosed Reindeer zo ur ganaouenn saoznek stadunanat, savet gant Johnny Marks en 1949.
Montoro (Campania)
Montoro  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Blackmore's Night
Blackmore's Night zo ul laz folk rock saoz savet e 1997, anezhañ Ritchie Blackmore, gitarour, ha Candice Night, kanerez. Sonerezh e liv d'ar Grennamzer pe an Azginivelezh a glever ganto dreist-holl.
Bier Kembre
Un toullad brestioù a aoz bier e Kembre. Darn zo bras ha brudet bras, evel Brains ha Felinfoel, hag a werzh o bier pell diouzk al lec'h-aozañ, re all zo bihan ha ne werzhont nemet en un dachenn vihan.
Rudolph the Red-Nosed Reindeer (kan)
Orin
Savet eo diwar ar gontadenn Rudolph the Red-Nosed Reindeer, skrivet en 1939 gant Robert L. May, diwar-ubenn unan eus kirvi-erc'h Tad-kozh an Nedeleg.
Yezhoù all
Lakaet eo bet ar ganaouenn e galleg.
Saint-Sauveur-la-Pommeraye
Saint-Sauveur-la-Pommeraye a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Proviñs Africa
Africa (proviñs roman)
Izabel Valois (Dugez Milano)
Izabel Valois pe Izabel Bro-C'hall (Vincennes, e Bro-C'hall 1348-1372 Pavia ) a oa Dugez Milano dre he dimeziñ. Merc'h e oa da d'ar roue gall Yann II.
Montoro
Montoro zo un anv-lec'h en Italia hag e Spagn.
Izabel Valois (Dugez Milano)
Dimeziñ
Dimezet e voe en miz Mezheven 1360 da Gian Galeazzo Visconti (1351 † 1402), mab da Galeazzo II ha da Bianca di Savoia. Daouzek vloaz e oa ar briñsezig c'hall, nav bloaz e oa Galeazzo. Diwar an eured-se eo e teuio ar bec'h a voe er c'hanved war-lerc'h, adalek 1447, etre ar vugale-vihan, da c'houzout piv ac'h aje da zug, ha perzh en tabut a gemeras an dug ha barzh Charles d'Orléans.
Montoro
Lec'hioù
🇮🇹 🇪🇸
Izabel Valois (Dugez Milano)
Dimeziñ
Setu unanet eta an Tiegezh Visconti hag an tiegezh roueel gall d'ar c'houlz ma edo Bro-C'hall e-kreiz ar Brezel Kant Vloaz. Evel argouroù degaset gant ar briñsez c'hall d'he fried e oa kontelezh Vertus (e Champagn), un titl nevez-grouet gant he zad roue a-benn an eured. Abalamour da se e veze lavaret anezhañ, dre fent, Conte di Virtù, ''kont ar Vertuz.
Niz e oa Galeazzo da Bernabò Visconti, ha muntrañ an eontr a reas a niz hag anvet e voe da zug Milano en 1395, hag Izabel da zugez da-heul.
Albert Evans-Jones
Genidik e oa eus Pwllheli ha studioù a reas e skol-veur Bangor. E-pad ar Brezel-bed Kentañ e voe war an talbenn e Saloniki hag e Bro-C'hall, evel klañvgarrour da gentañ hag evel pastor da c'houde. Levezonet-don e voe gant ar prantad-se eus e vuhez, ken ez eus bet tud, burutellerien lennegezh anezho, o lavaret e voe Cynan ar c'hentañ "barzh brezel" eus ar Brezel-bed Kentañ, kentoc'h eget Hedd Wyn, rak lazhet e voe Hedd Wyn a-raok kaout amzer da gontañ ar brezel en doa bevet.
Goude ar brezel ez eas da skolaj Y Bala, da vont da bastor evit Iliz Presbiterian Kembre. Beleget e voe e 1920 ha pastor e voe e Penmaenmawr betek 1931. Neuze e kuitaas e garg hag anvet e voe e skol-veur Bangor da gelenn lennegezh kembraek.
Ouzhpenn bezañ ur barzh a bouez, Cynan a skrivas pezhioù-c'hoari ivez : Hywel Harris a dalvezas dezhañ da c'hounit ar priz kentañ evit ar pezhioù-c'hoari en Eisteddfod Vroadel e 1931. Ha treiñ a reas pezhioù-c'hoari diwar ar saozneg ivez. E 1931 e voe anvet da "lenner ar pezhioù-c'hoari" evit kontrollerezh ar gouarnamant ha derc'hel a reas ar garg-se betek 1968, ar bloavezh ma voe paouezet gant ar c'hontrollerezh lennegel e Breizh-Veur. Brud en doa da vezañ ur c'hontroller "frontal", hag a leze pezhioù da vezañ c'hoariet, ha pa vefe bet tud o kavout abeg enno, evel da skouer ar pezh Cwm Glo gant James Kitchener Davies, hag a c'hounezas ur priz en Eisteddfod 1934.
Brudet eo Cynan ivez dre ma voe Arc'hdrouiz Goursez Kembre, dre ziv wech, etre 1950 ha 1954 hag etre 1963 ha 1966. Gantañ e voe modernaet an Eisteddfod Vroadel. Disklêriañ a reas n'en doa Goursez Kembre hon amzer netra da welet gant drouized kozh Enez Vreizh, rak savet e oa bet penn-da-benn gant Iolo Morganwg en.
Mervel a reas Cynan d'ar 26 a viz Genver 1970 ha douaret e voe e bered iliz Ynys Dysilio, e-kichen Enez Von.
St Mary's Island
St Mary's Island zo anv meur a enezenn e saozneg:
Teir enezenn zo:
Rhosygadair Newydd
Rhosygadair Newydd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Aberporth, e Kembre, e su kontelezh Ceredigion, 118,9 km zo ac'hano da Gerdiz.
Hydrornis baudii
Hydrornis baudii a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Ginevra de' Benci
Ginevra de' Benci (ganet e 1457) a oa un itron a renk uhel e Firenze er, ha brudet he spered e-touez he c'henvroiz.
Kenskrivañ a rae gant Bernardo Bembo.
Arz
Poltredet eo bet gant Leonardo da Vinci, e 1474, en un eoullivadur war goad, da eñvoriñ hec'h eured da Luigi Niccolini.
Lennegezh
Meulet eo bet kened Ginevra de' Benci e dek barzhoneg diwar zorn tud eus lez Firenze, Cristoforo Landino hag Alessandro Braccesi, ha div sonedenn gant Lorenzo de' Medici e-unan.
Frañsez Marker
Frañsez Marker, a oa Erlannig e anv-pluenn, a oa un istorour arbennikaet war amzer ar chouanerezh e Bro-Wened. Desket en doa brezhoneg, ha moulet e voe meur a studiadenn diwar e bluenn e brezhoneg gant e vignon Youenn Olier, o chom e Kistreberzh eveltañ, pergen diwar-benn « Steudad an Ifern » Le Batteux a wastas tolead Kistreberzh hag ar c’hêrioù tro-dro.
Junkers Ju 88
Ar Junkers Ju 88 a oa un nijerez daougefluskerek liesperzhek eus al Luftwaffe, an aerlu alaman, implijet kenañ e-kerzh an Eil Brezel-bed. Ijinet ha savet e oa bet gant an embregerezh Junkers hag empentet da gentañ evit bezañ ur vombezerez prim, met dont a reas da vezañ "mat da bep tra" (torpediñ, bombeziñ, tagañ da noz, evezhiañ...). En tu-hont da 16 000 Ju 88 a zo bet savet gant un daouzek adstumm bennak.
Félix Le Garrec
Krouet en doa gant e wreg ha René Vautier Unvez produiñ sinema Breizh (Unité de Production cinématographique en Bretagne) e 1970.
Resevet en deus Kolier an Erminig asambles gant e wreg e e Naoned e 2014.
Oberennoù
Bet eo bet skeudenner-leurenn war ar filmoù-mañ sevenet gant René Vautier hag e wreg
Sibylle von Brandenburg
Sibylle von Brandenburg (1467–1524), priñsez eus Margraviezh Brandenburg, a oa Dugez Jülich ha Dugez Berg goude dimeziñ da Wilhelm von Jülich ha Berg.
Félix Le Garrec
Oberennoù
Karget eo bet eus ar skeudeenn evit René Vautier er fimoù-mañ :
Sevenet en deus an diaporamaoù-mañ gant e wreg Nicole :
Hag an teul-fimoù-mañ :
Saint-Denis-Maisoncelles
Saint-Denis-Maisoncelles a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Va Buhez e Rusia
thumb|Golo kentañ al levr Va Buhez e Rusia zo titl ul levr gant Jarl Priel, embannet gant Al Liamm e 1955. An eil levrenn eus eñvorennoù ar skrivagner an hini eo, da-heul Va Zammig Buhez, embannet er bloaz a-raok, e dibenn 1954.
Istor
Ar pennad amzer a dremenas ar skrivagner tregeriat e Rusia eo a zo taolennet a-hed an darn vrasañ eus al levrenn-mañ, kinniget d'e bried, Janed Branchereau, kelennerez war ar galleg diouzh he micher. E Brest e kejas Jarl Priel outi, p'edo oc'h gant e amzer martolod. Graet en devoa e soñj da vont da Voskov d'hec'h adkavout ; eno e timezas ganti d'an 23 a viz Ebrel 1911, e teskas rusianeg hag ez eas da gelenner war ar galleg. Ne voe ket evit chom e-pad pell er vro pa darzhas ar Brezel-bed kentañ. Ret e voe dezhañ distreiñ e-unan-penn da Vro-C'hall, ma touaras e Marselha d'an 22 a viz Eost 1914.
Brezel-bed kentañ
E-lec'h distreiñ d'ar gêr da Briel ez eas Jarl Priel d'e gazarn da Vrest. Eno e klevas anv eus Emgann Rossignol (22 a viz Eost 1914) ma voe distrujet e rejimant kozh. Er bajenn 168 e lenner :  Ger ebet ne rannas ar c'hazetennoù eus ar gwall-daol-se, ha den ne glevas komz eus Rossignol.
Heuliad
E 1957 e voe embannet levrenn diwezhañ eñvorennoù Jarl Priel, Amañ hag Ahont.
Sona Jobarteh
Sona Jobarteh, ganet e 1983 e Londrez, zo ur ganerez ha sonerez saoz. Seniñ kora a ra. Eus Gambia eo he zad, ha Saozez he mamm. Merc'h-vihan eo d'ar griot Amadu Bansang Jobarteh, ha keniterv da Toumani Diabaté. He breur Tunde Jegede a son kora evelti.
= Enrolladurioù=
Pitta (genad)
Pitta, a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Dont a ra eus disheñvelidigezh ar genad kozh Pitta, bet rannet e 2006 etre tri genad : Erythropitta, Hydrornis ha Pitta.
Annez
Bevañ a ra an tri isspesad ha tregont (33) en un takad hag a ya eus Afrika, dre Azia ar Gevred, ar Reter hag Ar Su, da c'hGinea Nevez, inizi Salomon hag Aostralia.
I Saw Three Ships
I Saw Three Ships (Come Sailing In) ("Gwelet em eus tri lestr (o tont)")) zo ur ganaouenn saoznek diwar-benn Nedeleg, savet marteze en Derbyshire, er . Embannet e voe gant William Sandys e 1833.
Philippe Abjean
Ganet eo bet Philippe Abjean e miz Ebrel 1953 e Bar-sur-Seine e departamant an Aube. Bet eo bet kelenner war ar brederouriezh hag anavezet eo evel stourmer sevenadurel ha speredel katolik.
I Saw Three Ships
Kaoz zo eus listri o tegouezhout e porzh Bethlehem, met an tostañ mor, ar Mor Marv, zo 32 km ac'hano. An tri lestr a zo anv anezho a vefe tri lestr hag a zegasas relegoù an Tri Roue da iliz-veur Köln en.
Philippe Abjean
Brezhoneger oa e dad, genidik eus Kastell-Paol. Bevet he deus ar familh en Aube betek ma voe Philippe tri bloaz. Graet he deus hec'h annez e Kastell-Paol d'ar c'houlz-se.
I Saw Three Ships
Hervez ur vartezeadenn all e vefe un damveneg da skoed Wenceslaus II, roue Bohemia, ha warnañ tri gale arc'hant. Kaoz zo ivez eus an tri lestr evel arouez tri dremedal gwelet evel listri an dezerzh.
Philippe Abjean
Studiet en deus Philippe Abjean e lise Itron-Varia ar C'hreiz-kêr. Goude bezañ soñjet studiañ ar gwir e krogas gant studioù prederouriezh e Brest da gentañ hag e Poitiers goude da heul e vestr Nicolas Grimaldi. Goude e vestroniezh e voe degemeret e kenstrivadeg ar c'hCAPES. 23 e oa pa'z eas da gelenner da Vro-Gameroun. Chom a reas 5 bloavezh eno. Dont a reas en-dro da Vreizh evit Kelenn e Lise Itron-Varia ar C'hreiz-kêr e Kastell-Paol hag e lise an Nivod. Divizout a reas paouez da gelenn ha mont a reas da dapout un aotreegezh teologiezh e Lyon. Ur wech distro da Vreizh e labouras evit an Télégramme e Bro-Leon. Labourat a ra evit Ti-kêr Kastell-Paol ivez.
Krouiñ a reas e 1994 ar gevredigezh "Les chemins du Tro Breiz" evit reiñ lañs a-nevez d'ar pirc'hirinerezh. Ober a reas berzh. Bep bloaz e vez tud oc'h ober ul lodenn eus Tro Breizh abaoe.
I Saw Three Ships
Komzoù
Pray, wither sailed those ships all three, On Christmas Day, on Christmas Day; Pray, wither sailed those ships all three, On Christmas Day in the morning.
Philippe Abjean
Kemer a ra perzh e un toullad obererezhioù katolik evel "l'Œuvre de Saint-Joseph" a labour evit adsevel chapelioù gouestlet d'ar sant.
E 1999 e raktresas krouiñ e Bro-Leon ul lec'h gant kantadoù a zelwennoù sent. A-benn ar fin e voe staliet an traoù e Karnoed. Krouet e voe e 2008 kevredigezh "Traoñienn ar Sent" evit kas war-raok ur "raktres foll evit ar beurbadelezh". Hanter-kant delwenn vras a zo bet staliet war dosenn Gweltaz e 2014.
I Saw Three Ships
Komzoù
O they sailed into Bethlehem, On Christmas Day, on Christmas Day; O they sailed into Bethlehem, On Christmas Day in the morning.
Saint Mary's River
St. Marys River, pe St. Mary's River, pe St. Mary River a zo un anv-lec'h saoznek.
Philippe Abjean
Kalz raktresoù all en deus Philippe Abjean, en Afrika peurgetket.
I Saw Three Ships
Komzoù
And all the bells on earth shall ring, On Christmas Day, on Christmas Day; And all the bells on earth shall ring, On Christmas Day in the morning.
Philippe Abjean
Bet eo bet e-touez an 8 den rakdibabet gant an Télégramme evit bezañ "Breizhad ar bloaz" e 2009 hag anvet e voe "Breizhad ar bloaz" gant Armor Magazine e 2010.
I Saw Three Ships
Komzoù
And all the souls on earth shall sing, On Christmas Day, on Christmas Day; And all the souls on earth shall sing, On Christmas Day in the morning.
Philippe Abjean
Resevet en deus Kolier an Erminig e Naoned e 2014.
I Saw Three Ships
Komzoù
Then let us all rejoice again, On Christmas Day, on Christmas Day; Then let us all rejoice again, On Christmas Day in the morning
I saw three ships come sailing in On Christmas Day, on Christmas Day; I saw three ships come sailing in On Christmas Day in the morning.
Swahileg
Ar swahileg pe swahili (kiswahili er yezh-se end-eeun) zo ur yezh vantouek komzet e broioù reter Afrika, dreist-holl, gant meur a vilion a dud. Ouzhpenn 50 milion a dud a oar swahileg, daoust ma n’eus nemet etre 5 ha 10 milion a gomz ar yezh-se evel yezh kentañ.
I Saw Three Ships
Doare all
Un doare all zo, disheñvel ar c'homzoù adalek an eil koublad:
Blackmore
Blackmore a c'hall bezañ meur a dra.
Swahileg
Ur gwir "lingua franca" pe yezh voutin eo deuet ar swahileg da vezañ e reter Afrika. Ur yezh ofisiel eo ivez en aozadur Unaniezh Afrika (asambles gant ar saozneg, ar galleg, an arabeg, ar spagnoleg hag ar portugaleg).
Rhyd-lwyd
Rhyd-lwyd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Lledrod, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 108,5 km zo ac'hano da Gerdiz.
Grand Teton
thumb|250px|Ar Grand Teton e-pad ar goañv Ar Grand Teton a zo ur menez lec'hiet e Park Broadel Grand Teton e gwalarn ar Wyoming er Stadoù Unanet. Gant an uhelder a 4197 metrad, menez uhelañ ar park broadel eo, met ivez hini an Teton Range. Eil menez uhelañ ar Wyoming eo.
Orin an anv
Roet e vefe bet dezhañ an anv-se (a dalvez kement ha "bronnoù bras", anat) gant Kanadianed gall izili eus un dizoloadenn evit Kompagnuniezh ar Gwalarn. A-hend-all, Teton a zo eil anv ar meuriad siou Lakota.
Istor
Un tabut a zo diwar-benn anvioù an europiz kentañ hag o deus krapet war ar menez. Nathaniel P. Langford ha James Stevenson o deus lavaret bezaañ bet pignet war ar menez d'an. Padal klotaat a ra an deskrivadur o deus roet eus ar penn-uhelañ gant ar menez anvez The Enclosure, un is-penn eus ar menez. Anvet e vez e-mod-se en abeg d'ur voger koad bet savet gant an den (moarvat gant Amerindianed) en e uhelañ.
Pa bignas William O. Owen war ar menez reizh, e 1898 (gant sikour de Franklin Spalding, Frank Peterson ha John Shive), ne gavjont tamm roud ebet e vefe deuet tud betek enno araozo. Hiziv an deiz e vez lavaret ez eo bet pignet ar wech kentañ war The Enclosure gant amerindianed hag e vefe bet Owen an hini gentañ da vezañ pignet war ar Grand Teton.
Guardia Lombardi
Guardia Lombardi  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Llanrwst
Llanrwst (distaget [] e kembraeg) zo ur gêr vihan hag ur gumuniezh e Sir Conwy, e hanternoz Kembre. Emañ war lez reter ar stêr Conwy, en draoñienn anvet Dyffryn Conwy.
Henry Morgan
Henry Morgan, pe Sir Henry Morgan e saozneg, pe Harri Morgan e kembraeg (war-dro 1635 – 1688) a oa ur morlaer kembreat deuet da vout amiral saoz ha gouarnour Jamaika.
Llanrwst
E 2011 e oa annezet gant 3,323 a dud ; 61% anezho a oa kembraegerien.
Henry Morgan
Preizhata a reas madoù ar Spagnoled er Mor Karib ken e teuas da vezañ pinvidik evel ar mor. E 1671 e preizhas hag e tangwallas kêr Panamá – an eil brasañ kêr er Bed Nevez spagnat d'ar mare-se.
Llanrwst
Kreskiñ a reas Llanrwst abalamour da genwerzh ar gloan er c’horn-bro ha brudet e oa mezher ar gêr. Gwechall ivez e oa anavezet an telennoù hag an horolajoù graet e Llanrwst. Hiziv en deus kemeret an touristerezh ur plas brazik e buhez kêr, dre m’emañ war e-harz Eryri. E Llanrwst eo diazezet Gwasg Carreg Gwalch, un ti-embann kembraek pouezus.
Henry Morgan
E vuhez
Henry Morgan a oa mab henañ Robert Morgan, kouer e Llanrhymny, 3 c'hardlev eus Tredegar war lez ar Stêr Rhymni e Kembre. Kuitaat a reas ar gêr da vont da redek mor. En em glevout a reas gant preizherien evel Christopher Myngs pe an Izelvroad Eduard Mansvelt ha kenlabourat ganto.
Llanrwst
E-touez savadurioù heverkañ Llanrwst e c’haller menegiñ an iliz-parrez, gouestlet sant Crwst pe Grwst, m’emañ bez ar priñs Llywelyn Fawr (marvet e 1240) hag Y Bont Fawr (ar pont bras), savet e 1636 da dreuziñ ar stêr Conwy ha da vont da vaner Gwydir, savet e 1492.
Henry Morgan
Preizhadeg Puerto Príncipe
200px|right|thumb| Preizhadeg Puerto Príncipe gant Henry Morgan.
Llanrwst
Dre Llanrwst e tremen hent-houarn Dyffryn Conwy a gas eus Blaenau Ffestiniog er c’hreisteiz da Llandudno en hanternoz.
Henry Morgan
Preizhadeg Puerto Príncipe
D'an 29 a viz Meurzh 1668 e tilestras martoloded al listri en Puerto Príncipe, met ne voe ket un arsailh dic'hortoz  evel ma oa bet raktreset, rak keloù a zegouezhas er c'hêrioù amezek ma c'hallas an dud enne kemer an armoù.
En Puerto Príncipe e voe kraouiet kêriz en ilizoù hag aterset e voe lod dre heg evit kemer o aour. Implijet e voe doareoù kriz ar boukaner Jean-David Nau, anavezet evel "l'Olonois", ha laosket ar brizonidi da vervel gant an naon evit gouzout diganto pelec'h edo an teñzorioù kuzhet ganto.
Fauguernon
Fauguernon a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Snake River
Ar stêr Snake pe Snake River (e saozneg) a zo ur stêr eus Stadoù Unanet Amerika, e gwalarn ar vro. Talvezout a ra an anv kement ha "naer" e saozneg ; moarvat e teu eus un arouez gant stumm "S" bet graet gant an Amerindianed Shoshone gant o daouarn evit diskouez doare neuial an eoged.
1 670 km hed zo dezhi hag an adstêr hirañ d'ar stêr Columbia eo. E Wyoming emañ hec'h eienenn, e Park Broadel Yellowstone, ha redek a ra goude etrezek Park Broadel Grand Teton.Treuziñ a ra stad Idaho ha stummañ a ra ar vevenn gant Oregon. Mont a ra goude-se e-barzh Washington evit kemberiñ gant ar stêr Columbia e Pasco.
Sisjordania
Sisjordania, anvet alies ivez ar C'hlann Gornaouek (arabeg: الضفة الغربية‎ aḍ-Ḍaffah l-Ġarbiyyah, hebraeg: הגדה המערבית‎, HaGadah HaMa'aravit) anvet ivez en hebraeg: יהודה והשומרון‎ Yehuda ve-Ha'Shomron (Judea ha Samaria), da lavaret eo ar c'hlann gornaouek eus ar stêr Jordan, eo al lodenn reter eus an tiriadoù Palestinian, al lodenn all eo strizhenn Gaza. Luziet eo ar galloud politikel er vro, hag ul lodenn eus ar vro a zo melestret gant stad Israel ha lodennoù all gant Aotrouniezh Palestina.
An anv
"Sisjordania" a dalvez kement hag "(ar vro) en tu-mañ d'ar Jordan". Graet e veze gant "Trañsjordania" pe "Treuzjordania" (ar vro en tu-hont d'ar Jordan) evit ober anv eus ar pezh a zo stad Jordania bremañ. En arabeg, e saozneg (West Bank) hag e meur a yezh all e vez graet gant un droienn hag a dalvez “ar c'hlann gornaouek”, hag a deu diwar ar memes skeudenn e-keñver ar stêr Jordan. Gant Israel e vez graet gant anvadurioù istorel ha biblek, ha sede "Judea ha Samaria", met gwelet e vez en droienn-se un doare d’ober anv eus "vro yuzev", ar pezh a vez nac'het gant ar Balestinianed hag ar Gumuniezh etrebroadel (dre vras).
Robert De Niro
Robert Anthony De Niro  ganet d'ar 17 a viz Eost 1943 e New York, zo un aktour stadunanat hag italian ; rener ha produour filmoù eo ivez. Bez' e voe dibabet evit roll Vito Corleone yaouank e 1974 er film The Godfather Lodenn II, ha gounezet en devoe priz an Academy Award evit ar gwellañ eil rol. Labouret en deus abaoe pell amzer gant ar sevener filmoù Martin Scorsese ; gant unan eus e filmoù e voe enoret gant an Academy Award for Best Actor evit e daolennadur eus Jake La Motta e 1980 er film Raging Bull.
C'hoariet en deus e kalz filmoù all evel Brazil e 1985 ha Machete e 2010.
Rhyd-meirionydd
Rhyd-meirionydd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Genau'r-glyn, e Kembre, e kontelezh Ceredigion. 124,3 km zo ac'hano da Gerdiz.
Ludwig Theissling
Bet eo bet 77vet Mestr Urzh an Dominikaned etre 1916 ha 1925.
Embannet en deus e 1923 ur reolenn nevez evit an trede urzh evit azasaat an hini bet embannet gant Munio de Zamora pa oa Mestr an Urzh etre 1285 ha 1291.
Valentia
Valentia zo un anv latin hag a gaver e meur a yezh da envel meur a lec'h.
Bianzone
Bianzone zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira
<HR noShade> Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira (pell anavezetoc'h evel Sócrates), bet ganet d'an 19 a viz C'hwevrer 1954 e Belém (Pará) (Brazil) hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Kerzu 2011 e São Paulo (Brazil), a oa ur melldroader etrebroadel brazilian. Medisin e oa diouzh e vicher ha tapet e oa bet gantañ un doktolerezh war ar vezegiezh.
Graet e veze Calcanhar de Ouro, Doutor Sócrates pe Magrão anezhañ ivez.
Mercogliano
Mercogliano  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira
Breur henañ e oa d'ur melldroader ken brudet all : Raí.
A-gevret gant e genc'hoarierien Walter Casagrande, Wladimir, Zé Maria ha Zenon en devoa krouet al luskad Democracia Corinthiana (diwar anv ar c'hleub mell-droad Corinthians) e 1982.
Kib vell-droad ar bed
Kreizer argader e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Sócrates e daou zalc'h :
Blackmore (Essex)
Blackmore zo ur gêriadenn en Essex, e Bro-Saoz.
Etre Chipping Ongarha ha Brentwood emañ.
Forino
Forino  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Blanche Bourgogn (war-dro 1296-1326)
Blanche Bourgogn (war-dro 1296-1326) a voe Rouanez Bro-C'hall ha Navarra e-pad un nebeud mizioù en 1322 dre he dimeziñ d'ar roue Charlez IV.
He buhez
Merc'h e oa da gont palatin Bourgogn Otto IV ha da gontez Artez Matilda, pe Mahaut. E 1302 e varvas he zad, hag he breur yaouank Roperzh a voe anvet da gont. .
He c'hoar henañ, Janed II Bourgogn a oa da zimeziñ da Loeiz, roue Navarra, mab henañ Fulup IV (Bro-C'hall), met ur soñj all a reas ar roue, hag ober a reas dezhi dimeziñ d'e eil mab, Fulup, kont Poitiers, e 1307. Er bloaz-se en-eeun e timezas Loeiz da Marc'harid Bourgogn. ,
Kontez Artez, mamm Janed, a oa stad enni gant an eured he merc'h Janed, ha kenkent e stagas da itrikañ eurediñ Blanche, he merc'h yaouankañ, da drede mab ar roue gall, ar c'hont Charlez de la Marche, hag o kinnig un argouroù bras meurbet.
E 1308, e voe dimezet Blanche da Charlez, roue Navarra evel Carlos Iañ Navarra, ur mab da Fulup IV le Bel, roue Bro-C'hall, ha d'e bried Janed Iañ Navarra.
José Maria Rodrigues Alves
José Maria Rodrigues Alves (pell anavezetoc'h evel Zé Maria), bet ganet d'an 18 a viz Mae 1949 e Botucatu ((São Paulo, Brazil), a zo bet ur melldroader etrebroadel brazilian.
Blanche Bourgogn (war-dro 1296-1326)
He buhez
E deroù 1314 e voe harzet gant he zad-kaer roue, war an dro gant he c'hoar-gaer Marc'harid Bourgogn hag he c'hoar Janed Bourgogn, ha bac'het e voent o-zeir e kastell Château Gaillard, dre m'o dije avoultret gant ar marc'heg norman Gauthier d'Aunay.
José Maria Rodrigues Alves
Graet e veze Super Zé anezhañ ivez.
A-gevret gant e genc'hoarierien Sócrates, Walter Casagrande, Wladimir ha Zenon en devoa krouet al luskad Democracia Corinthiana (diwar anv ar c'hleub mell-droad Corinthians) e 1982.
Kib vell-droad ar bed
Difenner kleiz e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Zé Maria e daou zalc'h :
Blanche Bourgogn (war-dro 1296-1326)
He marv
En abati Maubuisson, e-kichen Pontoise, e varvas Blanche Bourgogn er bloavezh 1326. War-dro 30 vloaz e oa eta. Meneget e voe an darvoud da geñver trede eured he fried e miz Ebrel 1326.
Hippodameia
Hippodameia (henc'hresianeg : Ἱπποδάμεια / Hippodámeia) zo anv meur a vaouez e mojennoù Hellaz kozh:
Amprevanoniezh
Hippodamia, ur genad c'hwiled er c'herentiad Coccinellidae.
Steredoniezh
(692) Hippodamia zo un asteroidenn.
Tirymynach
Tirymynach zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh e Kembre, e kontelezh Ceredigion. 122,9 km zo ac'hano da Gerdiz.
La Ferrière-Harang
La Ferrière-Harang a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: c'hwec'h den nann-soudard a varvas e La Ferrière abalamour d'ar brezel d'an 10 a viz Gouere, lazhet e voent holl gant bombezadegoù, unan d'ar 16 a viz Even, ar re all e dibenn miz Gouere ; tapet e voe ar pont dreist d'ar Souleuvre gant 11 Rannlu Hobregonet ar Rouantelezh-Unanet (The Black Bull) d'an 31 a viz Gouere 1944 e-pad an Oberadenn Bluecoat.
Ulrike von Levetzow
thumb|Poltred [[Ulrike von Levetzow gant ul livour dizanv. 1821]]
La Ferrière-Harang
Monumantoù ha traoù heverk
.
Ulrike von Levetzow
Theodore Ulrike Sophie von Levetzow (1804-1899) a voe karantez diwezhañ Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832), 55 bloaz koshoc'h egeti.
Bormio
Bormio zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Melito Irpino
Melito Irpino  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Nicole Le Garrec
Sevenerez filmoù ha stourmerez, ganet eo bet Nicole, Marie, Valentine Le Pape e 1942 e Plogastell-Sant-Jermen. Labouret he deus a-hed he buhez gant he fried Félix Le Garrec.
E 1970 he deus Krouet an ti-produiñ UPCB "Unité de Production Cinematographique en Bretagne" gant he fried ha René Vautier.
1977 krouidigezh "Filmoù Breizh"
1981 e teu da wir Stal Rannvroel Sinema Breizh gant skoazell Minister ar sevenadur (Jack Lang a oa Ministr) evit stummañ filmaozourien yaouank.
Enorioù
Anvet eo bet marc'hegez Lejion a enor Frañs d'an 31 a viz Kerzu 2013.
Resevet he deus, asambles gant he gwaz, Kolier an Erminig e Naoned e 2014).
Dastum (kevredigezh)
Dastum a zo ur gevredigezh diskleriet hervez lezenn 1901. E gefridi a zo ober war-dro dastum, enrollañ ha reiñ da anavezout hengoun dre-gomz Breizh istorel, e-mesk an hengoun dre gomz ec'h adkaver: kanaouennoù, sonioù, kontadennoù, mojennoù, istorioù, krennlavarioù, lavarennoù, danevelloù, testenioù…
Hércules Brito Ruas
C'hwec'h gwech ha daou-ugent en devoa douget krez gwer hag aour A Seleção etre 1964 ha 1972, hep markañ pal ebet.
Kib vell-droad ar bed
Difenner kreiz e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Brito e daou zalc'h :
Tre Huw
Tre Huw pe Treworenys (Hugh Town e saozneg) eo anv pennlec'h Enez Ennor, a zo brasañ enezenn an Inizi Sillan, e Kernev-Veur. Ur porzhig eo ma tegouezh al listri-treizh eus Pennsans.
Nicole Le Garrec
Oberennoù
- 1975 La folle de Toujane, kensevenerez
Melito
Melito zo un anv-lec'h italianek.
Mary Wolverston
Mary Wolverston, anavezet ivez evel Lady Mary Killigrew pe Old Lady Killigrew (ganet a-raok 1525 - goude 1582), a oa Kerneveuradez a wad uhel tamallet dezhi bezañ morbreizherez en amzer ar rouanez saoz Elesbed Iañ (1558-1603). kemmesk zo bet a-wechoù etre an itron-mañ hag he mamm-gaer, Elizabeth Trewennard, pe Trewinnard, hag ivez gant he lezverc'h-vihan, Jane Fermor.
Dastum (kevredigezh)
Istor
Dastum a zo bet savet e 1972 gant ur strollad sonerien (en o zouesk: Michel Prémorvan, Erwan Berthou, Daniel L'Hermine, Jean-Yves Le Maître, Guy Jacob ha Patrick Malrieu) hag a felle dezho gouzout hiroc'h war mammennoù hag orin Sonerezh Breizh hag ar sonerezh keltiek. Youlet eo an dud er gevredigezh gant ul labour dastum, mirout ha talvoudekaat hengoun dre-gomz Breizh hag hengoun sonerezh Breizh pergen (pe 'vefe gant ar vouezh pe c'hoazh gant binvioù). Roet e vez ur sikour-arc'hant gant ar gengevredigezh Kendalc'h, daoust da-se e rankont kontañ war o mammennoù hag o amzer dezho.
Nicole Le Garrec
Oberennoù
Sevel a reas Gant he fried Félix Le Garrec
- La langue bretonne
- Le remembrement
Pont-iets
Pont-iets (skrivet ivez Pont Iets ; Pontyates e saozneg) zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre. Emañ e kreisteiz ar gontelezh, etre Caerfyrddin ha Llanelli, e tolead Cwm Gwendraeth hag e kumuniezh Llangyndeyrn.
Nicole Le Garrec
Oberennoù
- Ouessant
- Olympic bravery, etc
Dastum (kevredigezh)
Palioù Dastum
E bal-pennañ a zo ober e-seurt ma vo hegerz an hengoun dre gomz d'ar muiañ a dud posupl. Evit en ober, e kinnig ar gevredigezh diorren ur rouedad poentoù moned hag a rofe an tu da dizhout an teuliadoù niverelaet.
Nicole Le Garrec
Oberennoù
- 1977 Diwan
Dastum (kevredigezh)
Obererezh Dastum
Dastum a ginnig meur a obererezh:
Dastum a zo an aozadur kentañ war ar mod-se o vezañ bet krouet e Bro-Frañs, a-raok na vefe drevezet gant rannvroioù all.
Nicole Le Garrec
Oberennoù
- 1978 Mazoutés aujourd'hui
Mary Wolverston
Pried e oa da John Killigrew, eus Arwenack, e Kerne-Veur.
Munio de Zamora
thumb|Skrid-bez Munio de Zamora e Santa Sabina Roma Munio de Zamora oa ur beleg dominikan spagnol, bet seizhvet Mestr Urzh an Dominikaned hag eskob Palencia.
Ganet eo bet e Palencia e 1237. Aet eo da Anaon d'ar 7 a viz Meurzh 1300 pe d'an 19 a viz C'hwevrer 1300.
Ne ouzer netra diwar-benn penn kentañ e vuhez.
Mary Wolverston
Berniañ a raent madoù laeret en o zi, Arwenack House. En 1582, e voe dastumet ha kondaonet d'ar marv goude m'he devoa kaset mevelien da gemer karg ul lestr eoriet e porzh Falmouth.
Munio de Zamora
Degemeret e voe en Urzh ar Brezegerien e kouent San Pablo de Palencia e 1257. N'en doa ket studiet e Skolioù-meur met gwelet oa evel ur merour eus ar c'hentañ.
Mary Wolverston
A-benn ar fin e voe pardonet gant ar rouanez ha laosket da vont.