cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joseph Goebbels
Goebbels er mareoù brezeliñ
Diouzh un tu e tistage Hitler komzoù peoc'hus ha peoc'hgarour en Europa a-bezh etre 1936 ha 1939, met diouzh an tu all e kasas, a-benn kefridi, Alamagn d'ar brezel. Goebbels a oa unan eus ar re virvidikañ ha laouenañ er strollad nazi da zegemer mennozh ar brezel. Gant Himmler ha von Ribbentrop e felle dezho kas betek penn argadusted ha youl ledañ ar bobl alaman. Goebbels a wele e labour evel un oberenn a sturiegezh ar bobl alaman: lakat ar bobl da asantiñ ha da zegemer mennozh ar brezel evel unan mat. Da vare enkadenn Bro-Sudet e 1938, Goebbels a ouie mat ne felle ket d'an darn vrasañ eus ar bobl alaman bezañ tapet en ur brezel, hag implijout a rae pep digarez ha pep arguzenn a bropaganda evit krouiñ ur gensantidigezh gant pobl ar Sudet ha da atizañ ar gasoni a-enep d'an Dchekiz. Goude ma oa bet dilezet Tchekoslovakia etre daouarn Hitler gant an demokratelezhioù kornogat, Goebbels a droas e argadoù propagandel war-zu Polonia. Kregiñ a reas da labourat war brud Bro-Bolonia: ijinañ a reas istorioù kriz a zeskrive lazhadegoù aozet gant ar Boloniz a-enep d'an Alamaned a oa o chom e kêrioù evel Dantzig. Met memes gant an arguzennoù-se ne oa ket bet gouest da gendrec'hiñ muiañ-niver an Alamaned na oant na prest na laouen da gemer perzh en ur brezel.
Ur wech kroget ar brezel, Goebbels a glaskas kreñvaat e levezon hag e c'halloud e pep lec'h e politikerezh ar strollad nazi. Goude 1940, Hitler ne reas nemet un nebeud prezegennoù ha emziskouezadennoù, memes e brezegennoù er skign-gomz a zeuas da vezañ ral-kenañ, neuze e teuas Goebbels da vezañ mouezh ha dremm ar renad nazi dirak ar bobl alaman. Hitler a oa trubuilhet gant mont en-dro ar brezel en Europa, Himmler a rae war dro an "diskoulm diwezhañ" en Europa ar Reter ha Hermann Göring a zisterae e renk er strollad abalamour ma oa chomet sempl hag ampechet al Luftwaffe a-hed prantad kentañ ar brezel. Goebbels a felle dezhañ tennañ e vad eus ar fed ma ne oa dalc'het ar galloud gant den er renad hag eus ezvezañs ar gargidi all. A-benn distruj galloud ha levezon Göring, e aozas un emglev gant Himmler, memes ma ne fizie ket kalz penn an SSed ennañ. Gounit a reas kalz traoù dre en em glevet gant ur penn nazi all: Albert Speer hag a oa maodiern an armoù. Speer a oa un den tost-kenañ da Hitler ha karget e oa eus e vaodiernerezh abaoe miz C'hwevrer 1942. Goebbels ha Speer o deus klasket kendrec'hiñ Hitler, e-pad ar bloavezh 1942, da skarzhañ Göring evit reiñ dezho kargoù an armerzh diabarzh ha broadel.
Met e miz C'hwevrer 1943, trec'h an arme soviedel e Stalingrad a gasas un enkadenn er renad nazi. Rankout a reas Goebbels en em glevout gant Göring evit enebiñ ouzh Bormann, ur penn eus kañselerezh ar strollad nazi. Implij a reas arouez emgann Stalingrad evel abeg d'ur cheñchamant er renad. Fellout a rae dezhañ lakaat war sav un aozadur nevez eus ar galloud : ur seurt triumvirat, dindan aotrouniezh Hitler, aozet e doare ma vefe un den disheñvel o ren war aozadur ar Reich. Hans Lammers er c'hanselerezh, ar Feldmarschall Wilhelm Keitel e penn armeoù Alamagn ha Bormann er strollad nazi. Ar strollad-se a vefe bet e penn ur galloud hep par en Alamagn. Goebbels, Speer, Göring ha Himmler a welas diouzhtu e oa danjerus evito, ha dre-se o doa divizet unaniñ evit enebiñ outo.
En desped d'an degouezh arvarus-se e chomas bresk o emglev. Dreist-holl abalamour d'ar fed ma kenlaboure Himmler gant Bormann a-benn gounit muioc'h a c'halloud ha gwanaat Göring ha penn hengounel ha melestradurel ar Reich. Stad Göring a gasas fall an emglevioù gant Goebbels ha diaesat a reas aozadur un unaniezh kreñv etrezo.
Goebbels a glaskas kendrec'hiñ Hitler da reiñ da C'höring ur garg e penn ar gouarnamant. Un dra iskis war a hañval, met speredek a-walc'h pa seller a-dostoc'h : en desped d'e vreinadur, da golloù al Luftwaffe ha da golloù an arme alaman, Göring a zalc'he ur vrud vras er vro, ha plijout a rae atav d'ar bobl. Hag ar bobl alaman en devoa ezhomm eus un elfenn evel Göring evit kemer kalon en-dro. Youl an Alamaned a yae war ziskar adalek ar poent ma ne zeue ket Hitler d'ober prezegennoù ken pe da gemer perzh en dibunadegoù an arme hag e lidoù ar propaganda. Prantad "mut" Hitler a grogas goude dibenn emgann Stalingrad. Met ar fed da lakaat Göring war wel en-dro e oa un doare da implij anezhañ evel bouc'h ar pec'hedoù ha da dennañ ar tamalloù dic'houestidigezh diwar Hitler.
Didjeridou
Ur Benveg-seniñ dre aer eo eus hanternoz Aostralia hag a vez sonet gant kentidi ar vro. Ur seurt "korn-boud" e koad eo. Talvezout a ra ar ger "didgeridou" kement ha « koad kalfichet ». Kinniget e voe d'an dud wenn evit ar wech kentañ e 1900 gant Herbert Basedow (kentañ Gwarezour Meur ar Gentidi etre 1899 ha 1913). thumb|350px|Un didgeridou. Ar benveg-mañ a zo kinklet muioc'h evit kustum.Implijet e veze gant ar re-mañ evit dezrevelliñ mouezh an emu a-benn tapout al loen aezetoc’h. A bep seurt anvioù all a vez roet d’an didjeridou hervez ar meuriadoù kentidi : yiki-yiki, ngarrriralkpwina, wuyimbam…
Joseph Goebbels
Goebbels er mareoù brezeliñ
Netra ne zisoc'has eus an emgannoù e diabarzh ar renad: an triumvirat na voe ket lakaet e plas, Keitel a gollas galloud, evel Lammers. Met ar rouestl melestradurel-se a lakae ar striv brezeliñ da c'horrekaat. A-benn ar fin ez eo Hitler a lakaas urzh en-dro en ur adkas pep hini d'e garg ordinal.
Goebbels a glaskas en em lakat war wel hag e-kreiz an dachenn bolitikel dre ur seurt tagadenn bropagandel. D'an 18 a viz C'hwevrer 1943 e aozas e vrudetañ prezegenn : hini ar Sportpalastrede, lesanvet prezegenn an "Totalen Krieg" (ar "Brezel Hollek"). En e brezegenn e klaskas bodañ an Alamaned hag o strivoù brezel. Diazezañ a reas e arguzennerezh war an dodennoù da-heul :
Nieuwkerke
left|thumb|An ti-kêr left|thumb|An iliz katolik Onze-Lieve-Vrouw
Kadog
Kadog hag ar rouaned
Diouzh bloaziad ar Vita Cadoci, un tamm a-raok 1086, e c'haller lavarout e ro un testeni eus ar roue Arzhur hag a zo distag diouzh savidigezh ar vojenn gant Jafrez Menoe. Er vuhezskrid ez eus anv ivez eus Maelgwn Hir ap Cadwallon, roue Gwynedd, hag eus Rhain Dremrudd, eus Brycheiniog.
Didjeridou
Luderezh
Estreget gant an dud o-unan e vez graet an didgeridou. Da gentañ e vez dibabet gwez eukaliptus gant al luder, gwez bet debret o diabarzh gant laou-koad, ar pezh a lak ar son da vezañ muioc’h « douar-heñvel ». Evel-just, e vez ret d’an dud peurlipat al labour kleuziañ ha kizellañ a-benn kaout ur son vrav ha reizhañ ar benveg.frame|Ar vuzell e koar a zeu da wakaat a-vuzul ma c'hoarier, ar pezh a siell an aer gwelloc'h c'hoazh. Goude se e vez troc’het al lodenn vat eus ar c'hef. Gwechall e veze implijet bouc’halioù maen da droc’hañ ar gwez. Bremañ e vez implijet heskennoù-dre-dan ha binvioù arnevez. Lakaet e vez ar c’hef gwezenn dindan an dour e-pad 5 devezh, ha goude se e vez aezet tennañ ar c’hoad laosk eus kreiz ar benveg. Etre 1 metrad ha 3 metrad hirder a vez enne. Peurvuiañ e vezont kinklet hervez boazioù arzel ar gentidi.
Kadog
Kadog hag ar rouaned
E skridoù zo diwar-benn mojenn Arzhur eo lakaet Cadoc, a-gevret gant Ildud, da unan eus an tri marc'heg a zo o tiwall ar Gral.
Cadoc ha Benevento
War-dro dibenn ar buhezskrid e weler Cadoc kaset eus Enez Vreizh (de terra Britannie) en ur goumoulenn betek Beneventum. Eno ez eus ur priol en ur manati a glev anv eus donedigezh ur Brezhon eus ar c'huzh-heol a zo da vezañ anvet Sophias. Evel Sophias eta eo e teu Cadoc da vout abad, eskob, ha merzher.
Ur mell iliz, magna basilica, a voe savet war e vez ha ne veze ket lezet ar vretoned da vont enni. Hag ur pab "Alexander" a faltazi a zo kaoz anezhañ er skrid.
Didjeridou
Industriezh arnevez an didgeridou
An darn vrasañ eus an didgeridouioù a vez graet a-vil-vern e labouradegoù hag eostet e koadeier Aostralia, alies gant embregerezhioù e dalc'h nann-kentidi hag a-wechoù gant kentidi o-unan. Sevel a reer, zoken, binvioù 'zo e plastik, lêr, gwer, agav, yuka, bambou, hag e danvezioù all c'hoazh.
Titouroù dedennus ouzhpenn
Bez' ez eus bet graet ur studiadenn e 2005 hag a zo bet embannet gant ar British Medical Journal, e-lec'h ma'z eus bet diskouezet e c'helle seniñ an didjeridou sikour an dud da goazhañ ar roc'herezh hag apnea ar c'housked, hag ivez ar c'hoant kousket war-greiz an deiz. An digarez evit se a zo e vez kreñvaet kigennoù ar briant, ar pezh a harz oute da vlotaat diwezhatoc'h e-kerzh ar c'housked.
Kadog
Cadoc hag ar manatioù
Pa voe deuet bras e nac'has Cadoc kemer penn arme e dad, gwelloc'h gantañ en em gannañ evit Jezuz-Krist evit-doare. Avielañ a reas kreisteiz Kembre ha konadoù zo eus Breizh. Ur peniti en doa savet e Llancarfan, e kreisteiz Kembre, hag a deuas da vout ur manati a bouez, ma veze desket an dud a iliz, ken na voe diskaret war-dro 1086 pan erruas an Normaned er vro.
Joseph Goebbels
Goebbels er mareoù brezeliñ
E-pad ar brezegenn e lavaras "Goulenn a ran ganeoc'h : Ha fellout a ra deoc'h ur brezel hollek? Ha ma vefe ret, daoust hag eñ e vennit ur brezel hollekoc'h ha kaset ar pellañ posupl, muioc'h c'hoazh eget pep tra a vefe bet tu da ijinañ betek-henn."[…]"/"Bremañ, tudoù, emsavit, stourmit ha torrit an drouziwezh!".
Kadog
Cadoc hag ar manatioù
Lavaret ez eus bet edo ar manati el lec'h m'emañ kêr Saint Ninian bremañ, un hanterlev er c'hreisteiz da Stirling.
Nieuwkerke
Nieuwkerke a zo ur rann-gumun eus Heuvelland e Kornôg-Flandrez e Belgia. Ur gumun e oa gwechall; gant lezenn 1977 eo bet lakaet e kumun Heuvelland.
Porzh-Lae
Porzh-Lae (Le Palais e galleg, distaget Palais hep ar ger-mell gant tud ar bastell-vro) zo ur gumun eus kanton Kiberen e departamant ar Mor-Bihan.
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Marvet eo e miz Meurzh 1917, e-pad ar Brezel-bed kentañ. E vag a oa bet kaset d'ar strad gant ul lestr-spluj alaman.
Joseph Goebbels
Goebbels er mareoù brezeliñ
Goebbels a glozas e brezegenn o lâret e veze lakaet en arvar hag e klasked diskar daou-vil bloaz istor kornogat hag implijout a reas bouc'h-ar-pec'hed ar Yuzevien evit displegañ fazioù Alamagn.
Goebbels a spie e vefe bet roet dezhañ ha da Speer gant Hitler, a-drugarez d'an doareoù ober menneget uheloc'h, ur galloud kreñvoc'h er politikerezh, e produadur an armoù hag e kenaozadur al labourerien betek sevel ur c'hoñsailhiñ er vro a-bezh. Met Hitler, harpet gant Göring, a nac'has ar c'hinnigoù-se abalamour ma oa ankeniet gant ur meizad hag a lakae da soñjal en hentennoù implijet e-pad ar c'hentañ brezel bed. Ur mont en-dro evel hemañ a vefe bet gwanaus evit imor ar bobl. Ne felle ket da Hitler leuskel Goebbels pe forzh peseurt hini distruj e c'halloud hollek war ar renad. Goebbels a zisklêrias e c'helled kavout er vuhez politikel broadel, un ezvezañs a renerezh. Met tagañ a rae an aozadur politikel, dre ma ne c'helle ket tagañ Hitler.
Goebbels hag al loskaberzh
Pennaozer ar gouennlazh yuzev en Europa e oa Heinrich Himmler. Ha kavout a rae gwelloc'h nompas komz eus an "diskoulm diwezhañ" er vuhez foran. En desped da-se e skrivas ur pennad stur diwar-benn ar sujed-se er gazetenn Das Reich e miz Du 1941 e lec'h ma dielfennas komzoù Hitler e 1939 evel diougan drouziwezh ar Yuzevien en Europa e-pad ar brezel a oa o tont. Hag hervez Himmler e oa deuet an diougan-se da vezañ ur wirionez. Hervezañ, ar yuzevien o devoa kroget da c'houzañv un argerzh a zistruj eus ar ouenn yuzev.
Hervez darn brasañ eus an istorourien, ez eo bet kemeret an diviz da lakat e plas gouennlazh ar juzevien e Europa adalek fin 1941. Goebbels, memes ma ne anaveze ket munudoù an afer, a ouie ar pezh oa o c'hoarvezout. Divizet eo bet diblasañ juzevien Alamagn hag Aostria e miz Gwengolo. Goebbels a lakas pres war melestradurezh an diskoulm diwezhañ evit ma vefe, da gentañ penn, skarzhet kuit juzevien o vevañ e kêrioù evel Berlin, Vienna ha Praha: met ar pep pouezusañ en e vennozh oa "netaat" Alamagn ha kerioù meur ar vro a-raok forzh peseurt lec'h all.
Kaset e voe juzevein Berlin e ghetto Łódź, e kreiz Polonia, adalek miz Here. Met balamour da gudennoù an transportoù, ne voent ket kaset di ken buhan hag ar pezh a spie Goebbels. Diskleriañ a reas meur a wech e kazetennoù'zo pegen buan e oa ret mont en oberenn-se, ha pegen bras e rank bezañ ar striv.
E-pad ar bloavezh 1942, Goebbels a labouras da vuanaat lusk ha mont en dro mekanik distruj an "diskoulm diwezhañ", ha pres a lakae war aozerien an oberenn-se dreist-holl abaoe ma oa bet aloubet triadoù nevez er Reter. Hervezañ an darvoud-se oa un tu da gavout doareoù nevez evit buhanaat distruj ar juzevien. Doareoù nevez evit lakat e pleustr ar pezh oa bet divizet e prezegenn Wannsee, aozet gant Heydrich e miz Genver. Spontus e kave ar fed e veze stourmet a-enep ar rusianed er Reter pa oa c'hoazh 40 000 den juzev e Berlin. Fellout a rae dezhañ lazhañ anezho holl pe kas anezho e Rusia pe c'hoazh implij anezho war an talbenn soviedel. Memes ma oa ket bet pedet da vont da brezegenn Wannsee, e ouie mat ar pezh oa bet divizet.
Met pa seller pouezh ha karg Goebbels e istor al loskaberzh ez eo ret gouzout eo bet lakaet Goebbels da gostez. Dilezet eo bet abalamour d'ar fed ma 'z eo bet an den kiriegañ e darvoudoù an nozvezioù strink: an nozvezh-se a zegasas da Alamagn muioc'h kudennoù eget disoc'hoù dedennus hag a c'hounit. Koustus kenañ eo bet an darvoud evit ar vro, ker ruz pa vez keñveriet gant disoc'hoù an nozvezh strink, ha ne felle ket d'ar galloud politikel leuskel traoù e giz se c'hoarvezout c'hoazh dreist-holl pa'z eo ar boblañs alaman hag a bae ur rann eus an dispignoù pe a adsav al lec'hioù pe ar bivioù distrujet. Hag evit echuiñ, an nozvezh strink a wallgasas da vat brud ar vro dre ar bed a bezh. Fellout a rae d'ar galloud nazi dibab un "diskoulm" all eget hini ar pogromoù, un doare efedusoc'h.
Kannad meur evit ar brezel hollek
Hervez Goebbels, er bloavezhioù 1943 ha 1944 e vefe ret strivañ da vodañ ar bobl alaman evit ma harpfe ar renad da stourm er brezel a zeue da vezañ drastusoc'h-drastusañ. Mennozh an drouziwezh a zeue muioc'h-mui anat. Abaoe emgann Stalingrad, fiziañs ar bobl en Adolf Hitler ne zistroas james d'ar feur uhel a oa bet anavezet e penn kentañ ar brezel. Imor ar bobl oa war ziskar. E-pad ar bloavezh 1943, a-feur ma'z ae an arme soviedel war raok, e veze taget ar vro en un doare efusoc'h-efedusañ gant aerlu enebourien ar C'hornog. Bombezet e veze kêrioù bras Alamagn en un doare ingal. Diaesoc'h-diaesañ e oa pourveziñ ar vro kenkoulz ha ma oa bet betek-henn.
Goude emgann Stalingrad, ne zeue ket ken Hitler d'ober prezegennoù dirak ar bobl, he nebeutoc'h-nebeutañ er skingomz. Adalek miz Gouere e oa bet trubuilhet Goebbels gant ar fed ma ne veze ket graet strivoù gant Hitler evit reiñ kalon d'ar bobl ha d'an arme: da skouer ne'z ae morse da weladenniñ kêrioù bombezet ar Ruhr, pe da welet an arme ha da gejañ gant ar soudarded a oa o stourm war an talbenn. Goebbels a lâre e oa ur fazi leuskel ar bobl a-gostez, dreist-holl pa oa ar bobl-se kalon ar brezel. Deuet e oa da vezañ mouezh ar renad, muioc'h c'hoazh eget e penn kentañ ar brezel. Rak bremañ e oa Goebbels e pep lec'h: er skingomz, er sinema, er bodadegoù, er c'hazetennoù. Gouzout a rae peanos implijout pep darvoud er renad evit cheñch penn d'ar vazh, hag e implij evit e bropaganda. Joachim Fest a lâre e vez tost laouen Goebbels da glevout keloù ken fall, rak seul c'hrevusoc'h e vezent seul welloc'h e c'hellfe o implijout.
En e brezegennoù hag er vuhez pemdeziek e lakae ar pouez war arvar ar mare evit Alamagn. Diskleriañ a rae e oa ret strivout evit gwareziñ ar Reich, met ivez dazont Europa. Klask a rae diskouez ur spi da drec'hout. Ar spi da drec'hout-se, a oa liammet (hervezañ) gant lazhadeg ar bobl juzev. Chom a rae trubuilhet a-galz gant an dra-se. Memes ma ne oa e karg eus tra en obererezh a zistruj-se, e ouie kement tra liammet gant an afer. Met ar skeudenn a zen politikel oa nemet un touell: en e vuhez prevez, e oa digalonekaet gant drouziwezh e itrik aozet gant sikour Speer.
Un tamm diwezhatoc'h, e brederias kalz war un ersav nevez da gaout er brezel, dreist-holl goude diskar Benito Mussolini e miz Gwengolo. Gant Joachim von Ribbentrop, e glaskas lakat war wel, dirak selloù strategiel Hitler, mennoz un emglev da lakat e plas gant Joseph Stalin. C'hoant o devo klask sinañ ur feur-skrid evit ur peoc'h gant URSS, met kenderc'hel ar brezel a-enep ar pezh a deuio diwezhatoc'h da vezañ broioù ar C'hornog. Ar c'hinnig-mañ na vo ket nac'het gant Hitler, er c'hontrol zoken e gave dedennus ar mennoz. Souezus e hañval bezañ, met n'eo ket kement-se, rak an doare ersaviñ-se a zo arouezus kenañ eus ersav politikel Adolf Hitler: ur meizad eus an hollvelierezh diazezet war ur sammad eus tuoù pellañ an dachenn politikel (tachenn er ster parlamantel), sammad aroueziet en e bersonelezh. Disoc'h an emzalc'h-se a zo un dic'houestidigezh da zibab un doare politikel stabil da vont. Met ne felle ket da Hitler kregiñ da gaout tabutoù a-zivout ar peoc'h a-raok bezañ gounezet un emgann a rofe ur renk uhelco'h dezhañ. Met an degouezh-se ne oa ket mui posupl abaoe drouziwezh Koursk (miz Gouere). Goebbels a ouie mat ne vefe ket muiñ tu d'em gavout gant an araokerezh-se. Gouzout a rae mat e oa un azon eus an diskar, met fellout a rae dezhañ kenderc'hel.
E-kerzh an enkadenn armerzhel alaman e fin 1944, Goebbels a glaskas un emglev nevez gant Speer a-benn digalloudekat Göring ha dreist-holl gwanaat e levezon milourel er C'hornôg. E miz Gouere, da heul dilestradegoù Frañs ha tagadennoù an URSS e Bielorusia, e voe roet da Goebbels an titl a Reichsbevollmächtigter für den totalen Kriegseinsatz an der Heimatfront. Roet e voe kement da Speer war ar sav-poent armerzhel. D'ar stad-se Hitler a oa boaziet da rannañ muioc'h muiañar galloudoù etre e jeneraled. Brasaet e voe galloud Himmler, kaset e penn maodiern an diabarzh er memes koulz.
Ar strollad-se (Goebbels, Himmler ha Speer) a oa deuet da vezañ, e pad mareoù diwezhañ ar brezel, kellig galloud pouezusañ en Trede Reich. Met Bormann a glaskas enebiñ ouzh an darvoud-se. Neuze e arveras al levezon en devoa gounezet en e zarempredoù gant Hitler. Er strollad nazi e deuas a benn da gaout muioc'h a c'halloud evel Gauleiter. Uhelet e voe d'ar renk a Reichsverteidigungskommissare (Komiser gwarezour ar Reich) ha gounit a reas levezon war an holl metoù foran. Ne chome nemet Himmler evit herzel ouzh emled Bormann er Reich. A-drugarez d'e garg e maodiern an diabarzh: gauleiterien Bormann oant ankeniet abalamour da SS Himmler. Posupl e oa dezhañ eilpennañ kargidi Bormann gant izili ar gward du, pa viche er polis pe e lec'hioù all.
Goebbels a welas Himmler evel ur c'hevredad posupl a-enep Bormann. E 1944 e krogas da zamlavarout ec'h echufe ar brezel ma vefe lakaet eñ e penn politikerezh ar riez ha Himmler e penn ar Wehrmacht. Met dilezel a reas ar mennozh-se pa verzas ne oa ket gouest Himmler da gendrec'hiñ Hitler da lakat Bormann da gostez. Ret e oa dezhañ asentiñ e izhelañ renk.
Charles Henri Marie Flahault
Charles Henri Marie Flahault (1852-1935) a oa ul louzawour gall zo bet un diaraoger war tachenn ar c'heolouzawouriezh, ar fitosokiologiezh, ekologiezh ar c'hoadeier hag al ledañ deskamant diwar-benn ar skiantoù. Unan eus ar re gentañ a oa bet oc'h implij naouturioù evel kevelerezh ar plant, lec'h enklask (louzawouriezh), renabl eus ar vleuñvaoueg. Savet en deus un niver a labourioù skiantel a-bouez, roet en deus lañs d'ar sevel kartennoù louzawouriezh hag unan eus ar re gentañ e voe e Bro-C'hall o sevel darempredoù kreñv ha padus etre louzawourien ha koadourien. Savet en deus ouzhpenn Skol-Uhel Louzawouriezh Montpellier, kêr ma oa bet o chom adalek 1881 betek e varv. Savet en deus ivez, gant Georges Fabre, ur wezenneg e l'Hort de Dieu war menez Aigoual, ma klaskas gant birvilh lakaat adplantañ gwez.
Joseph Goebbels
Kannad meur evit ar brezel hollek
Goebbels a brometas da Hitler ec'h embarzhfe un milion soudard nevez-kavet a-drugarez da adframmañ an arme. Fellout a rae dezhañ treuzlec'hiañ ar c'hoskorioù amaezhiañ ha perzhek eus al Luftwaffe hag eus al lu betek an arme. Da c'houde Goebbels en dije spurjet maodiernezhoù ha diskarzhet ar vaodierneg ramz ha breinet. Met anniñv al levierezh hag hini burevierezh a harzas raktresoù a gemmadurioù prientet gant Goebbels. Bormann hag e vargodell Lammers oa boaz da ledañ hag amplediñ o reolerezh dreist d'ar Strollad ha da velestradurezh ar Stad. Neuze o deus graet pep tra oa posupl evit herzel raktresoù Goebbels. Ur gudenn all a drelatas anezhañ: en desped d'e emglev gant Albert Speer ne oant ket a-du ent embregel. Speer a felle reiñ an tevet d'ar c'henderc'hadur armoù. Goebbels, eus e du hag a-enep da boell Speer, a glaske tennañ gounit ha splet eus pep den gouest da vont d'an talbenn ha emouestlañ anezho. Met Speer a deuas a benn da staliañ e boell e politikerezh ar brezel, dreist holl a drugarez da harp Fritz Sauckel (ar jeneral e karg eus implij al labourerion).
Adalek Gouere 1944 e oa re ziwezhat evit stagañ gant adreizhadennoù ken pouezus ha lakaat ar blegenn da gemmañ. Steuñv ar galloudoù armerzhel ha milourel broioù unanet ar c'hornog hag URSS oa re greñv evit gellout enebiñ outañ. Ur meneger grennus: an argement a genderc'had houarn oa war dro 4.5:1 a-enep Alamagn. Ur darvoud nevez a ziskaras c'hoazh plegenn armerzhel ar Reich: koll eoulvaezioù donvor Romania hag aoaokadennoù an arme soviedel er Balkanoù e miz Gwengolo. Gellout a reer ouzhpennañ se da dagadennoù an aerlu amerikan a enep ar genderc'had a eoul kevanaozel. Da heul an darvoudoù-se e teue da vezañ diaes evit Alamagn da enebiñ ouzh e enebourion. Evit sederaat ar bobl alaman ha lakat da grediñ e oa posupl bezañ trec'h war enebourion ar Reich Goebbels na c'helle nemet prometiñ drouziwezhiñ gant "armoù burzhudus" evel ar c'harr-nij Me 262 pe al listri-spluj XXI ma n'eo ket ar c'hadfurc'helloù V-2.
Drouziwezh ha marv
Prezegennoù ha pennadoù Goebbels a deuas da vezañ apokaliptek e mizoù diwezhañ ar brezel. Deskrivañ a rae plegenn ar Reich evel un hini dibar e istor ar vro. Hervezañ ar vro oa amprouvet: ur stourm reizh eo hini ar Reich hag abalamour da se eo o devoa da c'houzañv kement. Gouzañvet e vez evit bezañ dellezek ha gellout kaout ur blasenn e "serr-noz an doueed".
Gustavo Adolfo Bécquer
Gustavo Adolfo Bécquer (pe Gustavo Adolfo Domínguez Bastida) (1836 - 1870) a oa ur skrivagner hag ur barzh spagnolek ganet e Sevilla, en Andalouzia.
Kadog
Pirc'hirin
Beajour e oa Kadog, ha mont a reas da birc'hirinañ da Jeruzalem ha da Roma. E-kerzh e veajoù eo e c'hoarvezas Sened Llanddewi Brefi hag evit-doare en doa bet keuz bezañ war an hentoù d'ar mare-se.
Ur sell disheñvel
Displegañ a ra Albert Deshayes en e levr Dictionnaire des prénoms celtiques embannet e 2000 (pp70–71), e vez mesket daou sant : Sant Kadog (Catmael, Gadog, Kadog, Kadeg, Kadoù, Kado...) a lenner diwar e-benn a-us ha Sant Kado ur manac'h en dije graet e annez war un enezenn eus parrez Belz. Skarzhet en dije an naered diouzh an enezenn a-raok krouiñ ur skol evit bugale ar vro. Evit aesaat an treizh betek an enezenn en dije savet ur chaoser o lakaat an diaoul d'ober al labour hervez mojennoù ar vro.
Ar sant-se eo en dije roet e anv da Sant-Kado e parrez Banaleg, Sant-Kado e parrez Molan ha Sant-Kado e parrez Sant-Karadeg-Tregoñvael. Meur a chapel a zo gouestlet dezhañ. N'eo enoret, war a seblant, nemet e kornôg Bro-Wened hag en ul lodennig eus Kerne tost.
En anv a vefe emdroadur lec'hel Catuod deuet da vezañ Cadvoz, Cadoz ha Cado. Kavout a reer ennañ Cat (emgann, kad) ha bod (laouenidigezh).
Joseph Goebbels
Drouziwezh ha marv
E penn kentañ 1941 Goebbels na c'helle ket touellañ ken. An arme soviedel oa c'hoarvezet war an Oder hag ar Re-unanet war lez ar Rhen. An drouziwezh oa didec'hus ha Goebbels oa ket evit diarbenn diouzh se. Ha gouzout a rae mat petra e talveze evitañ. Termeniñ a reas ar plegenn evel m'o dije "devet o bigi" ha dibosubl e oa distreiñ war o lec'h. Krediñ a rae (evel m'eo displeget en e zeizlevr) e ranke an diplomaterezh alaman tennañ korvo eus an tennder war eskoriñ etre Stalin hag ar C'hornog. Joachim von Ribbentrop oa bet endorniet ouzh ar stael a vaodiern an darempredoù gant ar vrioù estren. Met Goebbels a dic'hratae an diviz kemeret gant Adolf Hitler, o lavarout Ribbentrop na vefe ket gouest da ensammañ ar c'harg ha da gas war-raok kevraouegoù diplomatel.
Un nebeud nazied a ginnigas da Hitler dilezel Berlin evit amparañ ur greizenn hag ur c'hreñvlec'h a harzerezh nevez e Bavaria. Goebbels a enebas ouzh ar mennoz se o laret e ranker chom e Berlin e lec'h ma vo leurennet difretadennoù diwezhañ ha diskar ar Reich war rivinoù e gerbenn.
Goebbels a deuas a benn da ziraez e amkan: bezañ an den tostañ ouzh Hitler. Göring oa deuet da vezañ gwallvrudet daoust ma Hitler a nac'has lakat anezhañ da reiñ e zilez a raok ar 25 a viz Ebrel. Himmler a oa bet enstaelet e penn arme ha strolladoù soudarded ar Vistul lec'hiet ha kaset da zifenn ar Reter. Met ur wallreuz eo bet evitañ hag an arme pa voe e penn an talbenn-se hag hini an Oder. Argaset e oa. Hag ouzhpenn da se, Hitler en devoa diskred abalamour da argeziadoù evit kevraouiñ gant ar C'hornog. Ne oa nemet Goebbels ha Bormann o chom leal da Hitler. Ha Goebbels a oueze penaos c'hoari gant speredfaltazius ha froudennus Hitler. Kennerzhañ ha boutañ a rae anezhañ da jubenniñ marv arlevier Stadoù Unanet Amerika, Franklin D. Roosevelt, evel un darvoud oc'h aroueziñ ur ragevezh a-berzh Doue. D'an 22 a viz Ebrel, Hitler a zisklerias (abalamour da levezon Goebbels pergen) e chomfe e Berlin evit stourm ha mervel evit difenn ar gerbenn.
Goebbels, er c'hontrol da nazied all, a brouas e lealded ha diskouez a reas nerzh e zrec'hidigezhioù. Mont a reas da vevañ devezhioù diwezhañ ar Reich gant e familh ha Hitler er Führerbunker e kreiz ker ha dindan Kanselerezh Berlin. Diskleriañ a reas d'an iz-Amiral Hans-Erich Voss ne vije ket a zaskoridigezh pe a derc'hout. Bevet fall en dije da vont kuit eus ar gerbenn p'eo bet enstaelet e penn difennerezh ha harzerezh ar vro. Ha gouzout a rae mat ne voe ket lezet da vont kuit gant ar soviediz.
D'an 30 a viz Ebrel, pa oa an arme soviedel o tostaat ouzh ar bunker, Hitler a zezrevellas e destamant. Goebbels oa unan eus ar pevar zest bodet tro-dro d'ar skrivadenn. Ur pennad amzer goude-se Adolf Hitler a emlazhas. Goebbels a zisklerias: "Kalon Alamagn he deus paouezet da dalmañ. Ar Führer a zo marv."
Den ebet oa bet endorniet ouzh ar stael a Führer e testamant Hitler. En desped da-se, Goebbels oa bet enstaelet Kanseler, Karl Dönitz oa deuet da vezañ Reich-Prezidant ha Martin Bormann. Met Goebbels oa ket touellet: memes ma vije gouest da vont betek Norzh ar vro ne oa ket mui posupl da savetaiñ kalz traoù. Hag e oa kentoc'h da Dönitz da gas oberennoù saveteiñ evel ma glasko ober diwezhatoc'h.
Goude emlazh Hitler, Goebbels a felle heuliañ ar memes hent. Abaoe pell eo en devoa kollet e spi. Ha ne zisklerias ket traoù all d'an dud o vezañ gantañ er bunker.
D'ar 1añ a viz Mae, e fin an devezh, Goebbels a rakwelas e emlazh ha hini e familh. Mont a reas e darempred gant ar medisin-SS Helmut Kunz a benn lazhañ e vugale. Lazhet e voent e pad ar c'housk gant Magda Goebbels ha Ludwig Stumpfegger. En diwezh, Josephe Goebbels ha Magda Goebbels a zeas d'emlazhañ e maez ar bunker, e liorzh ar c'hanselerezh.
Ferreg
Ferreg (Fercé e galleg) a zo ur gumun a Vreizh, e biz Liger-Atlantel, e reter ar vro.
Ardamezioù
En gul, plezhek en erminoù
Degemeret gant Kuzul ar Gumun ar 27 Here 1978. Enrollet ar 15 a viz Du 1978.
Diwar ardamezioù tiegezh de Coësmes (siell 1270), beskont Ferreg
Carlo
Carlo zo un anv-badez italianek, savet diwar al latin Carolus, ha par d'an anv brezhonek Charlez.
Myriophyllum
Myriophyllum a zo ur genad plant-dour zo ennañ 45 spesad ha kavet e pep lec'h er bed.
Carlo
Adstummoù
En italianeg e reer ivez gant Carletto, Carlino, Carluccio, Carolino.
Carvin
Carvin  a zo ur gêr hag ur gumun eus departamant Pas-de-Calais e Bro-C'hall.
Carlo
Stummoù gwregel
Carla, Carlotta, Carola, Carolina.
Carvin
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Carlo
E kembraeg
E kembraeg e reer Siarl eus an dud, ha Carlo eus ar chas. Ur ganaouenn gembraek, Carlo, a oa bet savet gant Dafydd Iwan e 1969 diwar-benn ar priñs Charlez, mab ar rouanez Elesbed II, un tamm a-raok ma oa bet kurunennet evel priñs Kembre.
Lec'hanvioù
Carlo (Vorname) Carlo
Bruichladdich
thumb|left|250px|Emañ Bruichladdich e [[Na Roinn Ileach, war lez kornôk Loch Indaal, dirak Am Bogha Mòr.]]
thumb|Strillerezh Bruichladdich
Bruichladdich zo ur gêriadenn en Enez Ìle e Bro-Skos.
Wiski
Brudet eo ar strilherezh wiski e-touez anaoudeien an died-se.
Unan eus seizh strilherezh an enez eo, hag an hini dizalc'h nemeti.
Strilherezh
Serret e oa bet e 1994, prenet neuze gant Murray McDavid e miz Kerzu 2000 hag addigoret. Jim McEwan, bet o labourat e strilherezh Bowmore a zo bet lakaet da rener.
Frañsez III
Frañsez III a vez graet eus meur a zen :
Alan Stivell
Alan Stivell (Alain Cochevelou e anv en ti-kêr) a zo ur soner breizhat hag ur c'haner brezhonek, ganet d'ar 6 a viz Genver 1944 e Riom en Aovergn, e Bro-C'hall.
Mab e oa da Jord Cochevelou, kargad gall, a oa e familh a orin eus Gourin, hag a zilojas goude da Bariz, ma voe maget ha skoliet Alan.
Soner ha kaner
A-vihanik e oa troet gant Breizh hag ar geltiegezh ha dreist-holl gant ar sonerezhioù liesseurt a gaver e Breizh-Izel, Iwerzhon ha Bro-Skos. N'eus mar ebet eo ar soner ha kaner brudetañ er bed en deus kanet e brezhoneg. Bez' ez eo unan eus an arzourien gentañ hag o deus bet mesket binvioù sonerezh tredan ha binvioù sonerezh akoustik.
Brudet eo evel telennour hag eñ an hini a zegasas brud d’an delenn geltiek e Breizh hag e meur a vro all, a-raok bout unan eus luskerien brudet ar folk-rock hag ar world music adalek fin ar bloavezhioù 1960, an hini kentañ e Breizh, hag unan eus ar re vrudetañ er bed a-bezh. Roet en deus lañs d'ar sonerezh hengounel e Breizh, d'ur mare ma oa ken disprizet, hag e meur a lec'h all. Gant e ganaouennoù ivez en deus labouret da ziskar ar vezh a oa en-dro d'ar brezhoneg ha sachet kalz tud d'ar brezhoneg. Anvet e oa bet da brezidant a enor Kuzul Sevenadurel Breizh 2009.
E yaouankiz – an delenn he c'herdin nilon, Bagad Bleimor, sonerezh hag sevenadurezh keltiek...
Ganet oa d’ar 6 a viz Genver 1944 e Riom (Aovergn), en ur familh a orin eus Gourin ha Pondivi. Tremen a reas e yaouankiz e Pariz.
E dad, Georges Cochevelou (Jord a skrive ivez), hag a blije ar sonerezh hag an ebenouriezh dezhañ, a beurechuas un delenn gant kerdin nilon e penn kentañ ar bloazioù 1950. Alain hag a oa krog da zeskiñ ar piano a grogas da gemer kentelioù telenn gant ar delennourez klasel brudet Denise Mégevand. Hag e miz Du er bloaz-se end-eeun e sonas Alain evit ar wezh kentañ er "Maison de la Bretagne" e Pariz.
Klevet e voe goude-se gant e delenn e meur a lec'h: Unesco, Iliz-Veur Gwened, etc. E 1957 e tigoras abadenn Line Renaud en Olympia Pariz.
Er bloazioù-se eo e krogas Alain da zeskiñ brezhoneg ha da seniñ binvioù all neuze (bombard, pib-veur, tin-whistle, etc.). Emezelañ a reas ouzh bagad Bleimor e dibenn ar bloazioù 1950 ivez ma teuas pennsoner e deroù ar bloazioù 1960. E 1959 e voe enrollet e bladennig kentañ "Musique Gaélique" hag e 1963, e bladenn vras kentañ "Harpe celtique".
1966-1971 : Eus Alain Cochevelou da Alan Stivell – an delenn he c'herdin metal
Dilezet gantañ e delenn he c'herdin nylon e krog Alain Cochevelou da c'hoari gant un delenn he c'herdin metal. Gwelet e vez alies o kanañ hag o seniñ war leurennoù liesseurt (American Center e Pariz, Queen Elisabeth Hall e Londrez, etc). Brudetoc'h-brudetañ e teu da vezañ war ar gwagennou radio ivez. Er mare-se e choazas Alain Cochevelou ober gant an anv "Alan Stivell", ar c'haner Alan Stivell : gwelloc'h e veze gantañ miret e wir anv pa ne rae ken nemet telenniñ.
E 1968 e sone hag e kane e kastell Felger, dirak tud ar C'hendalc'h Keltiek. Koulskoude eo e 1970 e teuas anv Alan Stivell da vezañ brudet gant ur bladenn vihan ma veze klevet ar ganaouenn Brocéliande en un tu, hanter e galleg ha hanter e brezhoneg (digomprenus a-walc'h), ha Son ar chistr en tu all. Goude e teuas e bladenn vras kentañ "Reflets", a zeuas er-maez e 1970. Ur bladenn a-bouez a gaver warni meur a zoare sonerezh : Tonioù telenn a Vreizh hag a Iwerzhon, kanaouennoù brezhoneg hengounel, kanaouennoù e galleg awenet gant ar "geltiegezh", ur ganaouenn folk e saozneg. Binvioù tredan mesket gant binvioù hengounel. An holl draoù a roio e vrud da Alan Stivell er bloazioù war-lerc'h.
Ur bladenn vihan all a vo, "Pop-plinn": adkemeret en doa, en un doare "pop" diouzh ar c'hiz, an ton a veze sonet gant Etienne Rivoallan ha Jorj Kadoudal e festoù-noz kanton Boulvriag ma ne rede ket dezho ar yaouankizoù c'hoazh.
Setu lañset gantañ un doare sonerezh nevez (e Breizh hag er bed a-bezh a lavaro darn) a vo anvet ar "world music" un nebeud bloazioù war-lerc'h : un doare sonerezh awenet gant an hengoun pobl ha digor da levezon ar rock ha ar folk.
A-raok mont pelloc'h war an hent-se, e enroll e 1971 ur bladenn sonerezh gouestlet d'an delenn folk keltiek anvet "Renaissance de la Harpe Celtique" (dindan an anv Alan Stivell-Cochevelou). Ur bladenn holl-vrudet ha mil enoret hag a roas c'hoant da gantoù a dud da zeskiñ c'hoari gant an delenn er bed a-bezh. Ul lodenn vat eus ar bladenn ("Gaeltacht") zo gouestlet da sonerezh Iwerzhon ha Bro-Skos. Gouestlet eo ar bladenn da Denise Megevant ha da Georges Cochevelou. Unan eus ar c'haerañ pladennoù bet enrollet gant Alan Stivell-Cochevelou hervez meur a gritik.
1972–1976 : Alan Stivell / Gabriel Yacoub / Dan Ar Braz, etc. Ar pop keltiek en e vog
Etre 1972 ha 1975 e voe embannet peder fladenn hag a zigasas un dispac'h sevenadurel bihan e Breizh.
Teir fladenn folk-rock : "A l'Olympia" da gentañ, enrollet war al leurenn e ti brudet an Olympia e Pariz e miz C'hwevrer 1972. Deuet da vezañ ur best-seller e meur a vro. "Chemins de terre", enrollet e 1973. Heñvel a-walc'h ouzh pladenn an Olympia evit a sell ar stil, met enrollet en ur studio en dro-mañ. Ur bladenn hag a reas berzh bras ivez. Ha neuze "e Dulenn" enrollet e 1974 hag embannet e 1975. Ur bladenn rockoc'h un tamm-mat (liv an hard-rock a glever war un ton pe zaou). Ur bladenn enrollet war ar leurenn e Dulenn (Iwerzhon). Evit ar wezh kentañ e kinnig Alan Stivell kanaouennoù blaz "Yann an emsaver" warno ha dreist-holl ur seurt kanaouenn souezhus, "Delivrance", ur seurt barzhoneg e galleg lavaret war don kantik Rostrenn, hag a zisplijo ar pozioù eeunik anezhi da lod dud.
Roet e voe ar sonerezh folk-rock nevez-se da glevet da vilionoù a dud er bed a-bezh. Ha roet c'hoant da galz anezho e Breizh hag en tu all da Vreizh da zezrevell Alan Stivell hag e strollad (Tri Yann, Gwendal, Sonerien Du, etc.).
E-pad ar pevar bloaz pouezus-se e oa Alan Stivell ouzhpenn ur c'haner harpet gant sonerien all. Ur strollad e oa, ennañ meur a soner barrek-mat : Alan evel-just (kan, telenn, bombard, pib-veur...) met ivez Gabriel Yacoub (kan, gitar, dulsimer, banjo) hep ankouaat René Werneer (violoñs), Dan Ar Braz (gitar), Pascal Stive (klavieroù) ha Michel Santangeli (taboulinoù).
Ouzhpennañ a ranker "e Langoned" (e 1974). Ur bladenn peurakoustik. Liv an hengoun war ar pep brasañ eus an tonioù. Ur bladenn ma klever "kan ha diskan" ha binioù-kozh evit ar wezh kentañ. Homañ a awenas a dra sur an dud a faote dezho chom tostoc'h d'ar sonerezh hengounel ha folk (Kornog, h.a.).
1976–1980 : Alan Stivell an arzour liesdoare
Pa guitaas Gabriel Yacoub, René Werneer ha Michel Santangeli ar strollad, e cheñchas un tamm-mat ar pezh a oa gant Alan Stivell da reiñ da selaou d'an dud.
E 1976 e voe embannet "Trema'n Inis". Ur bladenn "intimist" ken ha ken gouestlet d'ar varzhoniezh vrezhonek. Etre kanañ ha dibunañ a ra Alan war ar bladenn-mañ. Evit a sell ar sonerezh, n'eus nemet telenn (war bouez un ton ma klever gitar Dan ar Bras). Gouestlet eo ar bladenn d'e dad nevez marvet.
E 1977 e voe embannet "Raok dilestra". Ur bladenn gouestlet d'ar welidigezh en deus Alan Stivell eus Istor Breizh ha da stourmoù an emsav breizhek. Ur bladenn binvidik ha dedennus kenañ evit a sell ar sonerezh, met ur bladenn a vo kavet dipitus gant meur a hini abalamour d'ar pozioù savet gant an arzour. Dizoleiñ a reer sell eeunik an arzour war Istor Breizh, ha pozioù skrivet en ur brezhoneg kamm da vat.
E 1978 e voe embannet "Un dewezh 'ba 'gêr". Ur bladenn siouloc'h da vat hag a denn un tamm da "e Langoned". Ur bladenn blaz ar jazz un disterañ warni, ma vez roet plas d'ar "sonerezh hervez an imor" (primaozadennoù). Evit ar wezh kentañ e tizoloer un ton a Vreizh-Uhel hag ur ganaouenn kanet e Kerneveureg.
E 1979 e enrollas Alan Stivell e "Symphonie Celtique – Tír na nÓg". Ur bladenn doubl ma voe bet pedet un niver bras a sonerien, dezho orinoù disheñvel. Savet an holl donioù ha kanaouennoù gant Alan e-unan, ha troet e yezhoù liesseurt (iwerzhoneg, brezhoneg, saozneg, tibeteg, berbereg, etc). Paotr ar "world music" hag ar sonerezh "cross-over" (jazz-rock, klasel, rock, pop) a gaver amañ.
D'an 3 a viz Eost 1980, e c'hoarias e "Symphonie celtique" gant kantadoù a sonerien dirak 10 000 a dud en Oriant da geñver Gouel etrekeltiek an Oriant. Siwazh ne voe ket peurechuet ar sonadeg abalamour d'ar glav.
1981 – Hiziv an deiz : Alan hag an "diz-Alan" – Variété, New age, Teknno, Elektro
Ur mare nevez a grogas adalek ar bloazioù 80 evit Alan Stivell, ur mare siouloc'h, evel ma tigouezhas da galz a ganerien bet en o bog er bloazioù 70 (daoust d'ar sonedagoù stank pe stankoc'h e Frañs hag en estrenvro). Aet ar sonerezh folk-rik e-maez ar c'hiz e ergerzhas Alan Stivell-Cochevelou ar sonerezhioù nevez a ziwanas er bloazioù 80, 90 ha 2000. "Variété" – "Variété française" a-wezhiou (Bed an dud vew, 1 douar, Back to Breizh), New Age (Harpe du nouvel age, The Mist of Avalon, Au-delà des mots, Mojenn), Rock keltiek (Bed an dud vew, Brian Boru), Tekno (Brian Boru), Elektro ha hip-hop (Explore, 1 Douar), Folk ar bloazioù 1990 (Brian Boru). Meur a hini a baouezas da heuliañ Alan Stivell adalek ar mare-se. Re zisheñvel, a lavaro lod, diouzh Alan Stivell ar bloazioù 70. Gwir eo n'haller ket kavout na kanaouenn, na pladenn "kult" ebet e-mesk an traoù bet enrollet ha savet war-lerc'h 1980. Met chomet ez eus un tamm mat a aficionados feal ouzh o idolenn.
Ur gompilasion bennak a voe embannet er mare-se ivez, hag en o zouez e ranker menegiñ an doare kompilasion "Again" a voe enrollet e 1993. Berzh a reas ar bladenn, a drugarez da labour brudañ ti embann Alan Stivell (Keltia III) ha Dreyfus ha d'ar bruderezh graet gant TF1 neuze. Degouezhout a reas kement-se er mare end-eeun ma oa adtommet kalon ar publik bras ouzh ar sonerezh folk hag ar sonerezhioù a Vreizh hag a Iwerzhon. Kentoc'h eget ur gompilasion e oa Again un adenrolladenn eus tonioù brutetañ Alan Stivell ar bloazioù 70. Pedet e voe sonerien e-leizh da gemer perzh er bladenn-mañ, en o zouez Dan Ar Braz, Shane MacGowan, Laurent Voulzy, Gilles Servat, Robert Le Gall, Davy Spillane, etc. Ur bladenn vat hervez lod, ur bladenn dipitus ha kenwerzhel hervez lod all.
Merket eo deroù ar 21añ kantved gant an albom gant binvioù hepken,En tu-hont d’ar c’homzoù – Au-delà des mots, al levr Telenn, la harpe bretonne, kenskrivet gant Jean-Noël Verdier, hag an Dvd Parcours (Fox-Pathé), deuet da vezañ Dvd aour buan-tre.
E 2009 e tegas soñj Emerald (Emrodez) eus ar bloavezhioù kentañ folk-rock, met doare ar bloavezhioù 2000.
E 2012 e lider 40vet deiz-ha-bloaz e sonadeg istorel en Olympia e Pariz. Universal a embann ar Best of Ar Pep Gwellañ. War Frañs tri eo skignet un teulfilm, Au-delà des frontières, diwar e fenn. En deroù hañv 2013, e c’hall an dud dizoleiñ ar sonadeg-se end-eeun, gant ur Cd-Dvd, 40th Anniversary Olympia 2012 (Universal). War-lerc’h e teu ul levr nevez kenskrivet gant Alan Stivell, Sur la route des plus belles légendes celtes, embannet gant Arthaud-Flammarion.
E 24e albom, AMzer a zeuio er-maez e Gwengolo 2015.
Alan Stivell hag ar brezhoneg
N'eo ket war ar sonerezh hepken e santer efed berzh Alan Stivell ar bloavezhioù 1971–1974 e Breizh. War ar brezhoneg ivez. Daoust ma n'eo ket ar brezhoneg ur yezh mestroniet re vat gant an arzour e-unan (pouez-mouezh galleg, gallekadurioù ha fazioù stank) en deus sikouret ha brudet ar brezhoneg muioc'h eget den all ebet er bed en e raok, dre reiñ anezhañ da glevet er bed-holl ha dre-se dedennañ milieroù a dud d'ar brezhoneg. Bras eo an niver a vrezhonegerien nevez hag a bennoù brezhoneg hag a lavar bezañ kroget da studiañ ar yezh war-lerc'h bezañ bet boemet gant e sonerezh.
Alan Stivell hag ar "sonerezh keltiek"
Rebech a ra sonerien hag arbennigourien zo da Alan Stivell komz eus "sonerezh keltiek" pa zlefed komz eus sonerezhioù liesseurt ha disheñvel o orin a gaver er broioù keltiek.
Enorioù
E 1994 e voe roet Kolier an Erminig dezhañ en abeg d'e labour evit Breizh hag ar brezhoneg.
Astropolis
Astropolis a zo ur festival sonerezh elektronek a vez aozet e penn-kentañ miz Eost e Brest. Bep bloaz e vez bodet etre 10 000 hag 20 000 arvester, met dav eo lavarout ez eo diaes gouzout pet arvester a vez rak aozet e vez ars sonadegoù e meur a lec'h ha da zevezhioù disheñvel. Ur festival brudet e bed ar sonerezh elektronek eo peogwir ez eus bet pedet arzourien vrudet evel Jeff Mills, Laurent Garnier, Miss Kittin, Justice, Manu Le Malin, Vitalic, Boys Noize, Busy P, The Micronauts, Yuksek e-touez ur bern re all.
Istor
E 1995 e krogas an traoù pa voe aozet ur rave party nann aotreet en un dachenn e norzh Penn-ar-Bed. Goude-se e voe aozet ar festival e palez diskouezadegoù An Oriant, ha dont areas ar rave da vezañ ofisiel. Etre 1997 ha 2000 e voe aozet ar festival e Maner Kerioled à Konk-Kerne. Abaoe 2001 e vez aozet e maner Keroual, e Gwiler-Leon, e-kichen Brest.
Mont en-dro
Abaoe 2003 e vez aozet ar festival e meur a lec'h e-pad pevar pe pemp devezh : Ouzhpenn Astropolis ec'h aoz ar skipailh aozañ darvoudoù all e-pad ar bloaz : Astro Christmas, Spring At Kériolet, Astropolis se fout à poils.
D'ar Yaou 29 a viz Gouere
Jeudis Du Port @ Porzh Brest 8e - hanternoz Beat Torrent, ThE bEwitChEd HaNds oN tHe ToP oF oUr HeAds, Dj Ordoeuvre, Im Takt
Bunker Palace 1 @ La Carène 10e30 - 4e Jeff Mills, Wilkimix, Toobear
D'ar Gwener 30 a viz Gouere
Radio France Culture @ Cabaret Vauban 12e45 - 1e30
Radio U fête Astropolis @ Casa Havana 6e-8e
Astro Cocktail @ toenn La Carène 5e - 8e Beaujean & Jonas Sella, Turzi
Diner Electronique @ Cabaret Vauban 7e30 - 11e Sil Te Play
Berlin Calling @ Les Studios 8e - 10e0
Bunker Palace 2 @ La Carène 9e30 - 4e We are Enfant Terrible, Yuksek, Fuck Buttons, SebastiAn
Tsugi Party @ toenn La Carène 9e30 - 4e Faces, Audrey Katz, Kiss The Girl, Mr Maqs
Astroclub 11e - 7e Dusty Kid, Agoria, Julian Jeweil, Tepr, Sonic Crew
D'ar Sadorn 31 a viz Gouere
Mix’n Boules @ Plasenn Guérin 1e - 8e30 Open Fader : Chou, Fat Freddy, Oil B., Menthine, Squaat
Chill Out Beau Rivage @ Park kastell Brest 2e - 8e Arno Gonzales, Shifting The Zero, Dginia, Mindreaders
Astroboum @ Cabaret Vauban 4e - 6e Busy P
Astrofloor @ Maner Keroual 9e noz - 8e vintin The Supertrashers, Busy P, The Subs, Tiga, Electric Rescue, Brodinski, Dj Pierre
Mekanik @ Maner Keroual 9e noz - 8e vintin Conne Action, Ben et Béné, Leto Process, Benzo - Diazepine show, Otto Von Schirrach, Manu le Malin, I:Gor, Traffik
Hip 2 Drum @ Maner Keroual 9e noz - 8e vintin Cherenkov Riddim, Doctor Flake, The Scratch Bandits Crew, DJ Kentaro, Pendulum & Mc Jake, Matrix & Futurbound, Elisa Do Brasil & Miss Trouble
Le Pigeonnier @ Maner Keroual 9e noz - 8e vintin The Forbidden Dovecote
D'ar Sul 1añ a viz Eost
After @ Cabaret Vauban
Programm 2009
Cocorosie - Underwires - Puppetmastaz - Laurent Garnier - Ebony Bones - Au Revoir Simone - Krazy Baldhead - Naïve New Beaters - Sven Väth - Surkin - Djedjotronic - Richie Hawtin - Roni Size & MC Dynamite - The Scratch Perverts - DJ Food - Sexy Sushi - Solange La Frange - Manu le Malin - Elisa Do Brasil & Miss Trouble - DJ Fresh & Hocsid - Troy Pierce - Sonic Crew - Kap Bambino - Flash B - DJ Rocha - Modul Club - Victor & Vektor - Madtom - Nakwan - DJ Maya - Mechakucha - Fresharts - Michel Ripoche - Mondkopf - Das Glow - Shadow Dancer - Mon Colonel & Shore - Gui Boratto - Navid Tahernia - Ronto - Arno Evano - Xilo - Erol Alkan - The Proxy - Electric Rescue - Enola from Noirdegout - High Contrast - Megazord - Kid 606 - Delta 9 - Dj Krokz - David Infrabass Seleny - Algorythme