cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lizherenneg hengirillek
Diorroet e oa bet stumm kentañ al lizherenneg kirillek en evit ober diouzh henslaveg an iliz dre skrid.
Goulennet e oa bet ma vije krouet seurt doare-skrivañ gant Boris I goude ma oa bet lakaet ar gristeniezh da relijion ar Stad e 864, ha kaset da benn ar c'hefridi gant Sant Sant Klemañs ag Ohrid hag a lakaas da anv dezhi hini e vestr Sant Kiril.
Władysław Kozakiewicz
E 1984 e tivizas kuitaat e vro evit repuiñ e Alamagn ar C'hornôg, ma c'hounezas eno an titl broadel div wech, e 1986 ha 1987.
Lizherenneg hengirillek
Mont a rae al lizherenneg war gemmañ a-hed ar c'hantvedoù ha bremañ e vez implijet evit skrivañ meur a yezh e reter Europa hag en Azia bet dindan levezon Rusia pe an Unaniezh Soviedel gwechall.
Władysław Kozakiewicz
Jestr Kozakiewicz
Gwechall e oa anavezet ar vrec'h a enor dindan meur a anv e Polonia. Hiziv an deiz avat e vez graet "jestr Kozakiewicz" (gest Kozakiewicza) anezhi ent-ofisiel. Dispaket e oa bet ar jestr-se gant Kozakiewicz ouzh an arvesterien rusian a oa er stad e-pad ar c'hoarioù olimpek hañv 1980 e Moskov. Harpañ a rae an engroeziad tud al lammer soviedat Volkov (en em gavas da eil) en un doare direizh ha ne zihane ket da hual Kozakiewicz ha sutal outañ e-pad e lammoù. Goude suraat ar vedalenn aour gant e lamm ec'h embannas e jestr d'ar stad, en ur meskad joa ha kounnar. War-lerc'h e pilo rekord ar bed gant 5,78 metr. Tro ar bed a reas luc'hskeudennoù an darvoud-mañ nemet en Unaniezh Soviedel hag er Stadoù stag ma ne voent ket embannet. Goulenn a reas ar c'hannad rusian e Polonia e vije tennet e vedalenn digant Kozakiewicz evit bezañ "louzet an holl Sovieted". Respont ofisiel gouarnamant Polonia a voe e oa bet ar jestr-se ur gridienn digontrolladus eus ar c'higennoù deuet diwar skuizhder ar c'horf e gwirionez.
Lizherenneg hengirillek
Notennoù
<div style="font-family: Lucida Grande, Arial Unicode MS, Lucida Sans Unicode, sans-serif;">
Niveroù, sinoù diakritek ha poentadur
Diwar levezon al lizherenneg c'hresianek e talveze pep lizherenn evit niverenniñ, oc'h implijout an titlo evit merkañ an implij niverel-se.
Implijet e veze un nebeud sinoù diakriteks, bet awenet int ivez gant sistem lisetonel ar henc'hresianeg:
Poentadur:
Mykene (merc'h Inac'hos)
Mykene (Μυκήνη e henc'hresianeg) a oa merc'h d'an doue-stêr Inac'hos, merc'h-vihan da Foroneüs, ha c'hoar da Io, a voe serc'h Zeus ha troet gantañ en annoar.
Pried e oa da Arestor, hag ur mab o doe, Argos Panoptes, ramz e gant lagad.
Cadwg Ddoeth
Cadwg Ddoeth e oa ar roue diwezhañ eus marevezh kentañ frankiz Glywysing. N'anavezer hogozik netra diwar-benn e vuhez hag evel ma n'en doa hêr ebet e legadas e rouantelezh da vMeurig Gwent. Lazhet e oa bet gant Saksoned.
Plantec
Plantec zo anv ur strollad sonerezh brudet eus Breizh, krouet e 2002, hag a son sonerezh hengounel (lusk an dañsoù breizheg) mesket gant sonioù elektronek ha sonioù metal-rock (gitarioù tredan).
Ar strollad
Krouet eo bet e 2002 e bro Gwened gant an daou vreur Odran ha Yannig Plantec. Er penn kentañ e sonent o-daou er festoù-noz evit mann. Goude-se ez int kroget da gemer perzh aliesoc’h-aliesañ en abadennoù brudet a-walc’h e Breizh a-bezh. Un deiz e kejjont gant Nicolas Le Millier, ur soner binioù-kozh a-feson en em lakas da seniñ gante. Diouzhtu war-lerc’h, ec’h erruas Christophe Hellec, ur soner gitar-boud. A-feur ma kendalc’hent da seniñ er gouelioù a bep seurt e teuas c’hoant dezhe sevel ur bladenn. Setu penaos e voe embannet « Reveulzi » e 2004. Evit nevesaat o zonioù o doa c’hoant da veskañ rock, sonerezh hengounel ha trouzioù a bep seurt. Setu e teuas M-Kanik (Marc Gauvain), soner touchennaouegoù elektronek, da glokaat ar strollad. Labouret en doa gant Roni Size, mestr meur an drum 'n bass, ha awen a reas ton kentañ ar bladenn Plantec (e 2006) anvet « Androïde ». Priz-meur an Télégramme o deus resevet gant ar bladenn-se e 2007. Setu penaos e teuas an daouad "Plantec" da vezañ ur pempad. Abaoe fin 2010 ez eo DjiBril a son e plas M-Kanik (Marc Gauvain).
Ar pezh a lak Plantec da vezañ dibar eo ar fed e kredont kemmeskañ sonerezh hengounel gant sonioù elektronek. N’eus ket keit-se zo ez eus erruet ur c’haner yaouank, Mael Lhopiteau e anv, da reiñ ur aergelc’h disheñvel d’ar strollad brudet-mañ. Kroget int d'ober gant ar c’han-ha-diskan gant ur sonerezh hengounel hepken a-benn sevel o fladenn ziwezhañ War-raok (e 2007). Evit he feurechuiñ ez int bet o klask tonioù e Dastum.
Ar strollad ha Breizh
Odran ha Yannig a zo bet skoliataet e brezhoneg hag e komzont brezhoneg war ar pemdez. War o fladenn nevez War–raok e kanont e brezhoneg hepken. Tomm-tre ez int ouzh Breizh. Setu perak o deus divizet distreiñ d'ur giz hengouneloc’h evit ar bladenn diwezhañ-se. Ar pezh o deus bet c’hoant d'ober eo reiñ un neuz nevez d’ar festoù-noz oc'h ouzhpennañ startijenn ha brudañ sevenadur ar vro. Pa oa bet gwerzhet war-dro dek mil skouerenn eus ar bladenn Plantec e oa bet klevet komz eus Breizh e kazetennoù Bro-C’Hall a-bezh ; memes er gazetenn Libération !
Karen
Karen zo:
Arkadokiprenezeg
An arkadieg-ha-kiprenezeg pe gresianeg arkadiek-ha-kiprenezek a oa ur strollad rannyezhoù henc'hresiank bet komzet en Arkadia hag e Kiprenez etre ar betek tro-dro d'ar  goude JK.
Diorroet e oa bet war-eeun diwar ar gresianeg mikenaiek, ha komzet e veze en takadoù ma kilas poblañs Mikenai betek enne o tec'hel diouzh al alouberion dorek.
Juche
Ideologiezh ofisiel Republik Poblel ha Demokratel Korea (RDPK) eo ar Juche Sasang. E koreaneg, an termen juche a dalvez kement hag emvasterezh, da lâret eo an doare ma c'hell ur stad evel RDPK (pe Korea an Norzh) talvezout drezi hag eviti hec'h-unan. Hervez ideologiezh ar juche neuze e rank ur vro gallout tizhout an dispac'h a-drugarez da labourerion ar vro hec'h-unan kentoc'h evit dre ’n em harpañ ouzh ur vro all. Kaset e vez da benn an ideologiezh emvastañ da benn e pep keñver: armerzh, gounezerezh, surentez milourel, h.a. thumb|right|Tour ar Juche
Arkadokiprenezeg
Ne van nemet roudoù skrivet eus ar yezh bet savet oc'h implijout ar silabenneg kiprenezek.
Juche
Diazezet eo an ideologiezh juche war tezennoù Kim Il-sung. Ingal e vez kredet ez eo an ideologiezh juche kevatal d'ar stalinouriezh, met e gwirionez ez eo disheñvel-bras an eil diouzh eben e meur a geñver.
Arkadokiprenezeg
Implijet e veze al lizherenn san (ϻ) en Arkadia nemetken betek tro-dro d'ar.
Kenderc'hel a reas an arkadieg-ha-kiprenezeg d'ober gant meur a berzh kavet e mikenaieg aet da get e rannyezhoù gresianeg klasel all, en o zouez ar son /w/ skrivet gant digamma (ϝ).
VIIvet tierniezh Henegipt
Kronologiezh faraoned an dierniezh
Erste Zwischenzeit (Ägypten)
Juche
Skignet eo bet an ideologiezh juche gant gouarnamant RDPK dre ar skolioù abaoe ma oa bet implijet an termenn-se evit ar wech kentañ en un diviz graet gant Kim Il-sung e 1955. Er penn kentañ e oa an ideologiezh diazezet war daou boent pennañ:
Evit ar pezh a denn d'an armerzh e kelenn an ideologiezh juche ez eo ret gallout emvastañ e-keñver ezhommoù armerzhel ha servijoù an dud en ur virout da gas war-raok dellezegezh hag emrenerezh ar vro he he fezh. Strivoù bras zo bet graet gant gouarnamant ha tud ar vro evit tizhout ha kenderc'hel gant ar pal-se abaoe ar bloavezhioù 1960. Bountet eo bet war an ijinerezh pounner dreist-holl met klasket eo bet diorroiñ ivez surentez vilourel arr vro hag al labourerezh-douar war un dro.
Dre m'he doa lakaet e pleustr ur politikerezh armerzhel diazezet war an ideologiezh juche anvet Chollima (da c'houde Taean) er bloavezhioù 1960 e teuas a-benn ar vro da vezañ emren dre aiorroiñ an armerzh en un doare buan-tre.
E 1977 e voe kemeret plas ar varksouriezh-leninouriezh gant an ideologiezh juche er vonreizh, lakaet neuze eta da ideologiezh ofisiel RDPK.
Tud 'zo o deus lâret ez eo an ideologiezh juche un doare filozofiezh relijiel, met nac'het e vez kement-se gant gouarnamant Republik Demokratel Poblek Korea.
Daoust ma voe savet an ideologiezh juche a-ratozh-kaer evit servij ezhommoù Korea e vez studiet gant meur a hini en Europa ha dre ar bed a-bezh evit gwelet penaos tennañ gounit diouti evit he lakaat e pleustr en ur vro all.
VIvet tierniezh Henegipt
Tierniezh diwezhañ ar Rouantelezh Kozh eo ar tierniezh. Deraouiñ a ra gant Teti hag echuiñ a ra gant marv Nitocris ha deroù ar c'hentañ Marevezh Etre. E fin ar prantad-se e seblant e oa war gresk gallond ar noblañs ha goude ren hir Pepi II e oa kreñv a-walc'h e wazed da zerc'hel ouzh e erlerc'hier.
Ohm
An ohm (simbol Ω) eo an unanenn rezistañs elektrek deveret eus ar sistem etrebroadel (SI). Anvet eo bet evel se en enor da Georg Simon Ohm.
Un ohm eo ar rezistañs elektrek etre daou boent eus ur c'honduer pa vez produet ur red elektrek 1 amper er c'honduer-se gant ur voltadur digemm 1 volt pourvezet etre an daou boent-se, hep na vije nerzh elektromotor ebet er c'honduer-se.
Graet e vez ivez lezenn Ohm eus al liammadur :
Gant U \, e volt, I \, e amper hag R \, e ohm.
Setu e klot an ohm gant V.A-1, pe c'hoazh en unanennoù diazez : m2.kg.s-3.A-2.
Pagodenn veur ar Waz Ouez
right|thumb|Pagodenn veur ar waz Ouez, Xian, Sina
Kavet e vez Pagodenn veur ar Waz Ouez, e su kêr Xi'an e Sina. Savet e oa bet ar bagodenn e 652 e-pad an dierniezh Tang. Savet e oa bet evit mirout soutraoù ha delwennoùigoù eus Bouda bet degaset da Sina gant Xuanzang an troer ha beajer boudaat. E berr amzer e teuas da vezañ ar greizenn dreiñ testennoù boudaat vrasañ e Sina. Talvezet he deus ivez evit diazezañ ha poellekaat reolennoù ar voudaegezh er vro rak daoust d'ar relijion-se bezañ aet tre e Sina c'hwec'h kantved abretoc'h ne oa ket bet troet ar gelennadurezh evel ma oa dleet ha rouez e oa an nebeud testennoù troet prop.
Pemp live a oa d'ar bagodenn gentañ. Gant an diaez ma oa kavout mein er biojoù e oa bet savet gant pri-prad, kreñvaet e lec'hioù zo gant brikennoù. Re vresk e oa ar framm avat ha nebeut goude ma voe echuet d'e sevel e kouezhas ar savadur en e boull.
E deroù an, etre ar bloavezhioù 701 ha 704 e voe roet urzh da adsevel ar bagodenn gant an Impalaerez Wu Zetian. Ouzhpennet e voe pemp live all d'ar bagodenn neuze. Rankout a reas ar bagodenn gouzañv diwar brezelioù drastus da c'houde ha setu perak ne chom mui nemet seizh live hiziv. 64 metr uhelder eo hag el laez anezhi en em zispak ur gwel meurdezus war kêr Xi'an.
Piramidennek eo he stumm ha savet e vez ganti dre ur skalier koad. Gwechall e veze skrivet en diabarzh anvioù an holl re bet degemeret en arnodennoù impalaerel a rae ofisourien anezho. Dalc'het e voe d'an hengoun-mañ a-hed tierniezhioù Ming ha Qing.
Trowardoioù
En-dro d'ar bagodenn eman Templ Gras Veur ar Vamm; Da Ci'en. Savet e oa bet templ e penn-kentañ e 589 hag adsavet e voe da c'houde e 647 gant Li Zhi, a zeuas diwezhatoc'h da vezañ an Impalaer Tang Gaozong. E koun e vamm an Impalaerez Wende en deus bet lakaet sevel Templ Gras Veur ar Vamm. Delwenn Xuanzang a c'haller gwelet e-tal takad an templ.
Santez-Rouanez-Breizh
Santez-Rouanez-Breizh a zo ur gumun a Vreizh e gevred ar vro e Kanton Pontkastell-Keren, e Liger-Atlantel.
Hoc'h-dreinek kuch
An hoc'h-dreinek kuch (Hystrix cristata) a zo ur bronneg krigner hag a vev en Afrika hag en Italia.
Plouharnel
Brezel-bed kentañ Eil brezel-bed Brezelioù didrevadenniñ
Pere Calders
Pere Calders pe Pere Calders i Rossinyol (Barcelona, 29 Gwengolo 1912 - 21 Gouhere 1994) a oa ur skrivagner hag un treser eus Katalonia. Unan eus skrivagnerien vrudetañ an kantved eo, dreist-holl evit e zanevelloù.
Buhez
Pere Calders a oa bet ganet e 1912 e Barcelona. Studiañ a reas e Skol-Uhel an Arzoù kaer e Barcelona. Pa oa 20 vloaz e labouras evel treser ha kazetenner hag embann a reas e zanevelloù kentañ. Kenlabourat a reas gant Tisner en adsevel ar gelaouenn fentus L'Esquella de la Torratxa. E 1936 ec'h embannas e zaou levr kentañ, an dastumad danevelloù El primer arlequí hag ar romant berr La glòria del doctor Larén, a ginnig perzhioù kustum oberenn Calders, diazezet war an diskiantegezh, an dic'hortoz hag an degouezh.
Kuzul bonreizhel (Frañs)
D'ar 4 a viz Here 1958 e oa bet krouet ar C'huzul bonreizhel (Conseil constitutionnel), e bonreizh ar Vvet Republik c'hall. Reizhded an dilennadegoù hag ar poblvouezhiadegoù a vez barnet eno. Al lezennoù ha reolennoù zo a vez barnet eno ivez, diouzh ar vonreizh.
Pere Calders
Buhez
E 1937, e-pad Brezel diabarzh Spagn, e emezelas a-youl vat en arme republikan, hag e labouras evel kartennaouer e Teruel. Dastum a reas e eñvorennoù eus ar mare-se el levr Unitats de xoc. Ur wech echu ar brezel, war-lerc'h ur pennad e kamp-bac'h Prats de Molló, ez eas en harlu da Vro-Vec'hiko, e lec'h ma chomas tri bloaz warn-ugent. E-keit-se e kendalc'has da embann danevelloù ha romantoù. Menegiñ a ranker Cròniques de la veritat oculta (1955) ha Demà a les tres de la matinada (1959). Distreiñ a reas da Gatalonia e 1962.
Anavezet e voe e 1979, pa voe leurennet an oberenn Antaviana, gant Dagoll Dagom, a aozas un nebeud eus e gontadennoù. Gounit a reas Priz Enor al Lizhiri Kataloniat e 1986, ha mont a reas da anaon e Barcelona d'an 21 a viz Gouhere 1994. Div zanevell diwar e bluenn eus "Cròniques de la veritat oculta" zo bet troet e brezhoneg gant Gwenael Emelyanoff hag embannet gant Al Liamm.
Viggo Mortensen
thumb|right|Viggo Mortensen e 2020 Viggo Peter Mortensen a zo un aktour, ur barzh hag ul livour, met anavezet eo bet p'en deus c'hoariet Aragorn e-barzh an tri film The Lord of the Rings sevenet gant Peter Jackson : The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001), The Lord of the Rings: The Two Towers (2002 ha The Lord of the Rings: The Return of the King (2003).
Buhez
Viggo Mortensen a zo Amerikan, ganet eo d'an 20 a viz Here 1958 e New York. E dad a oa eus Danmark hag e vamm a oa stadunanat. Tremenet en deus e vugaleaj e Manhattan a-raok heuliañ e diegezh e Venezuela, en Arc'hantina, hag e Danmark. E dud a zispartias pa oa en e 11 vlez. Mont a reas neuze d'ar Stadoù-Unanet da veviñ get e vamm hag e zaou vreur, e New York.
Eus 1987 betek 1998 ez eo bet dimezet da Exene Cervenka, kanerez ar strollad punk X ; ur mab o deus bet, anvet Henry Blake Mortensen. Cholbet eo bet gant Lola Schnabel ivez.
VIIIvet tierniezh Henegipt
Kronologiezh faraoned an dierniezh
Erste Zwischenzeit (Ägypten)
James Thomson
James Thomson zo anv meur a zen:
Godog beg kornek
Ar Godog beg kornek (liester: Godoged beg kornek) a zo un evn-mor, Cerorhinca monocerata an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Cerorhinca. Ober a reer Poc'han beg kornek ivez dre m'eo gwall dost d'ar poc'haned, tostoc'h eget d'ar godoged evit ar skiantourien.
Annez
Gouennañ a ra a-hed aodoù Kalifornia betek Inizi Aleout, hag ivez e norzh Japan hag Enez-Sac'halin e reter pellañ Rusia.
Viggo Mortensen
Buhez
Komz a ra spagnoleg, daneg ha saozneg ha barrek a-walc'h eo e galleg, en italianeg e svedeg hag e norvegeg.
Arondisamant Leuven
Arondisamant Leuven a zo unan eus an daou arondisamant a zo e proviñs Brabant Flandrez e Belgia. E kreisteiz Flandrez emañ.
Viggo Mortensen
E filmoù
E 1982, distro er Stadoù-Unanet, e krogas gant studioù evit bout aktour get Warren Robertson da gelenner hag e pignas war al leurenn evit ar wezh kentañ er c'hoariva Workshop, e New York. Lakaat a reas ar pezh-c'hoari Bent war al leurenn, a reas berzh bras e Los Angeles, hag a a dalvezas dezhañ resev ur priz (Dramalogue Critic's Award).
Arondisamant Leuven
Istor
Arondisamant Leuven a oa bet krouet e 1800. Ul lodenn e oa eus departamant gall an Dyle (departement van de Dijle e nederlandeg) a oa bet savet e Belgia e 1795, ha tri arondisamant ennañ.
Viggo Mortensen
E filmoù
E 1985 e voe merzet e voe e-touesk aktourion e gentañ film, Witness gant Peter Weir, ma c’hoarie un Amish]. E gwirionez ne oa ket e film kentañ rak kemeret en doa perzh e-barzh The Purple rose of Cairo get [[Woody Allen hag e Swing Shift, met troc’het e oa bet an tammoù ma c'hoarie. Goude-se avat e labouras e filmoù eil rummad evel Prison hag e Leatherface: Texas Chainsaw Massacre III,”Young Guns 2”. Ret e voe dezhañ gortoz 1991 evit diskouez e varregezh e-barzh The Indian Runner, get Sean Penn, ma c’hoari un den taer moustret gant Brezel Viêt Nam.
Goude se en devoe poan o kavout un roll kevatal ha c'hoari a reas eil rolloù en un toullad filmoù. E 1994 e c’hoarias ur gangster en ur gador-ruilh e-barzh Carlito's way eus Brian De Palma. E kalz filmoù birvidik e voe e-pad ar blezadoù 90, evel G.I. Jane Ridley Scott hag A perfect murder Andrew Davis. Gwelout a reer anezhañ o c'hoari e Crimson Tide Tony Scott, Daylight Rob Cohen, A Walk on the Moon Tony Goldwyn, American Yakuza Frank A. Cappello, Vanishing Point, ur remake sevenet gant Charles Robert Carner, e daou film aozet gant Philip Ridley, The Reflecting Skin ha The Passion of Darkly Noon, e 28 Days hag e The Prophecy, gant Christopher Walken, sevenet gant Betty Thomas.
Barzh ha livour eo Viggo ivez. Labourat a reas get Jane Campion (livourez ha sevenourez filmoù) e-barzh The portrait of a lady ha get Gus Van Sant e Psycho e 1998.
Kent c'hoari roll Aragorn e oa anavet ar muiañ evit bout c'hoariet an ofiser John Urgayle in G.I. Jane gant Demi Moore.
Berzh gwirion a reas get ar filmoù The Lord of the Rings, ma c’hoari Aragorn, roue ar Gondor, unan eus tudennoù pennañ ar film. Tri blez àr-lerc’h, goude bout echuet an trede film, e krogas en ur film all get Hidalgo Joe Johnston), ma c’hoari ur cow-boy rediet d’ober ur redadeg en dezerzh. C’hoariet en deus ivez e-barzh A History of Violence, ur film deuet er-maez e miz Here 2005.
Karen (anv-badez)
Karen zo un anv-badez danek.
Saudemont
Saudemont a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Karen (anv-badez)
Tud
thumb|Karen Allen 2006
Saudemont
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Stankted al lojeiz
Termenadur:
Stankted al lojeiz a zo ar c'hementad a lojeiz a vo kavet war un dachenn. Se zo ur meizad hag a vez implijet e kêraozouriezh dreist-holl. Komzet e vez eus stankted a lojeiz dre devezh arat. Implijet e vez ar doare-se da gomz, evit gellout kaout ur mennoz eus puilhentez implij an tiriad gant an den. Un niver uhel a lojeiz dre devezh arat a dalvez ez eo puilh an doare implij an tiriad. Da skouer eo uheloc'h stankted al lojeiz e kêr eget war ar maezioù.
Skouerioù stankted al lojeiz:
En Izelvroioù, dre ma z'eus un diouer a blas er vro, eo uhel ar stankted a lojeiz dre devezh arat. E kerter Borneo-Sporenburg e Amsterdam e vez tizet 100 lojeiz dre devez arat. Souezhusañ-tra pa ouezer ez eo tiez hinienel.
350px
Eke
Eke a c'hell bout:
Skinhead Attitude
Skinhead Attitude a zo un teulfilm bet sevenet gant ar filmaozer suis Daniel Schweizer, ha deuet er-maez e 2003. En teulfilm-se e kinnig Schweizer teurel ur sell hollek ouzh al luskad skinhead, eus an tu kleiz pellañ d'an tu dehou pellañ.
Senario
Harozez an teulfilm, Karole hec'h anv, a zo ur plac'h skinhead dibolitikel a Frañs a gej gant skinheaded. Heuliañ a reer anezhi en he zroiad. En teulfilm eo kinniget ivez istor al luskad skinhead, eus ar bloavezhioù 1960 pa ziwanas er Rouantelezh-Unanet, pa voe dizoloet ar sonerezh ska bet aozet er Jamaika. D'ar mare-se ne oa tamm politikerezh ebet e bed ar skinheaded. Eus renkad ar vicherourien e oant, hag ec'h embannent bezañ disuj. En o zouez e oa ur bern tud du pe a orin aziat. Ul lodenn anezho a implije arouezioù nazi, peurliesañ peogwir e felle dezho diskouez splann e oant disheñvel diouzh remziad o zud pe o zud-kozh, hag o doa stourmet da vare an Eil Brezel Bed. Goude-se e weler penaos eo kemmet al luskad e dibenn ar bloavezhioù 1970, da skouer pa voe aozet ar strollad Skrewdriver gant Ian Stuart, hag eñ difenner ar vroadelouriezh saoz hag an naziouriezh. Da heul ar pennad-se e kinnig ar filmaozer kejañ gant skinheaded eus an tu kleiz pellañ hag eus an tu dehou pellañ, e Frañs, Suis, Alamagn, Polonia hag ivez er Rouantelezh-Unanet. Ar pennad da heul a zo gouestlet d'al luskad skinhead enep-faskour, anvet SHARP, hag ar re anvet RASH. Goude-se e weler emdroadur luskad skinhead an tu dehou pellañ, gant krouidigezh Blood and Honour ha hini Combat 18 war dachenn ar sponterezh. Da-heul e kejer gant skinheaded nazi e Dallas. Ar re aterset a embann splann e fell dezho ma vo distrujet an dud du, ar vuzulmiz hag ar yuzevien, a-benn gwareziñ ar ouenn wenn. Diskouez a reont ivez o armoù, hag a zo gwall niverus. Goude-se ez a ar filmaozer betek Chicago, rak eno eo emañ d'en em gavout gant skinheaded an tu kleiz pellañ. En termen diwezhañ e nac'h ar re-mañ en em ziskouez en ur film ennañ boneheaded, hag e nac'hont ivez peogwir ne c'hallont ket embann o soñj war danvez an teulfilm. Ne lavar ket ar filmaozer hag-eñ e oa sañset kejañ gant re SHARP pe re RASH. Goude-se e tiviz ar filmaozer mont betek Montreal, hag eno e kej gant skinheaded dibolitikel hag a gav ez a re bell ar re eus an tu kleiz pellañ. D'ar mare-se e kemm ar film, hag ec'h embanner ez a skinheaded an tu kleiz pellañ a-enep da sevenadur orin ar skinheaded. Ar skinheaded dibolitikel a embann ivez e vez rebechet outo gant re an tu kleiz bezañ re dost ouzh re an tu dehou, dreist-holl pa gejont e-pad sonadegoù. E dibenn an teulfilm en em gaver e Las Vegas da heul roudoù daou skinhead, unan gwenn hag unan du, hag int anvet Lin Newborn "Spit" ha Dan Shersty. An daou anezho a voe lazhet d'ar 4 a viz Gouere 1998 e-kreiz an dezerzh. Ur stign a voe aozet a-enep dezho gant skinheaded an tu dehou pellañ. Da heul an afer-se e kuitaas skinheaded an tu dehou pellañ ar gêr. Distreiñ a rejont koulskoude, padal ne chom mui skinhead ebet eus an tu kleiz e Las Vegas. E dibenn ar film e ra anv ar filmaozer eus ar Bibl, ha keñveriet eo ar skinheaded gant Kain hag Abel. Komzoù Karole a glever ivez war an afer-se, ha tud zo a rebech outi bezañ gwall hegredik.
Dielfennañ
An teulfilm nemetañ ennañ un displegadenn eus holl al luskad skinhead eo. Daoust da se n'eo ket bet degemeret mat gant ar re a reer redskin anezho, rak rebech a reont ne vefe ket splann an diforc'h etrezo hag ar re eus an tu dehou pellañ, hag e rebechont ivez e vefe roet ur skeudenn vat eus ar skinheaded dibolitikel. Rebechet e vez ivez ar fed e vefe diskouezet skeudennoù savet a-benn sachañ evezh an arvesterien, hep diskouez tuioù pozitivel ar sevenadur skinhead (soud system, skouter). Ar riskl a zo eo e talc'hfe soñj an arvesterien eus un nebeud traoù evel ar fed e plij kalz ar bier hag ar feulster d'ar skinheaded, hag a fet e vezont bepred o soñjal en o dilhad. Merkoù dilhad evel Lonsdale, Fred Perry, Ben Sherman, Merc, Lambretta, Brittac, pe c'hoazh Loakes a weler kalz er film.
Hoc'h-dreinek India
Hoc'h-dreinek India (Hystrix indica) a zo ur bronneg krigner a zo vev e mervent hag e su Azia.
1822
Diwar-benn bloavezh 1822 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1822
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1822
Egloskuri
Ur barrez keodedel eus Kernev-Veur eo Egloskuri
Tennañ a ra e anv da sant Kaorintin, a zo gouestlet dezhañ hec'h iliz parrez
Eke (Norzh)
Eke (anv ofisiel: Eecke) a zo ur gumun a Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.
Egloskuri
400px|thumb|left|Iliz parrez Egloskuri
Eke (Norzh)
Gevelliñ
Eke a dalv dervenn en izelvroeg. Gevellet eo ar gumun gant kumunioù arall eus Alamagn, Belgia ha Suis gant an ar memes anv.
Egloskuri
400px|thumb|left|Aoter iliz Egloskuri gouestlet da sant Kaourintin
Wachtebeke
Wachtebeke a zo ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
975
Diwar-benn bloavezh 975 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 975
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 975
IXvet tierniezh Henegipt
An tierniezh, hag a vez liammet ouzh an  tierniezh, a voe unan eus an tierniezhoù a renas Henegipt e-pad ar C'hentañ marevezh etre. E Herakleopolis e oa diazezet an dierniezh-mañ.
Kronologiezh faraoned an tierniezh
N'anavezer nemet un niver bihan eus rouaned an hag an  tierniezh ha hogozik netra diwar-benn o ren
Ebrel 2007 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2007 e Breizh
Yezhoù komekrudek
thumb|250px|Takad ar yezhoù komekrudek
Implijet e vez an termen yezhoù komekrudek evit ober dave d'un nebeud yezhoù a greder emaint liammet kenetreze, ha komzet gwechall e kreisteiz Teksas hag e hanternoz Mec'hiko a-hed ar stêr Rio Grande.
Marv eo an holl yezhoù er familh-mañ hiziv ha n'anaouer ket re vat nag ar yezhoù o-unan nag an dud a rae gante.
Setu an teir yezh komekrudek:
Sabhal Mòr Ostaig
Sabhal Mòr Ostaig (Skiber meur Ostaig e brezhoneg) zo ur skol-veur e gouezeleg e Slèite, en enez An t-Eilean Sgitheanach (Skye, e saozneg), en Inizi Gall, e gwalarn Bro-Skos.
Savet e voe er bloavezhioù 1970, en Ostaig Farm Square, gant Iain Noble. Ar barzh gouezelek Sorley MacLean a oa e-touez izili ar c'huzul-ren.
Skourr all
Ur skourr zo en Ìle, anvet Ionad Chaluim Chille Ìle.
Heol
Gwelout ivez Heol (disheñvelout). An heol (Sol e latin) eo steredenn ar Sistem heolel e-lec'h m'emañ an Douar. Hanter-ahel bras kelc'htro an Douar en-dro d'an Heol, 149 957 870 km, a oa termenadur orin an unanenn astronomel (u.a.). Emañ an Heol en un teskad materi etresteredel ha 200 miliard a stered pe war-dro, hor galaksienn, anvet an Hent Gwenn, pe c'hoazh Hent Sant-Jakez e brezhoneg (Via lactea e latin, da lavarout eo "an hent-laezh").
Kilo
Kilo (aroueziet k) zo ur rakger eus ar sistem etrebroadel (SI) a dalv 103, da lavarout eo mil. Dre se e talv ar c'hilometr 1 000 metr, ar c'hilovolt 1 000 volt, hag all.
Kinniget e oa bet gant Académie des Sciences ha lakaet da ofisiel e Bro-C'hall gant lezenn ar 7 a viz Ebrel 1795.
Dont a ra eus ar gresianeg χίλιοι mil.
Er yezh pemdez e vez graet gant kilo e-lec'h kilogram.
En urzhiataerezh e talv ar Ke (e saozneg kb, a-wezhioù kB, kb pe KB, evit kilobyte; e galleg ko pe Ko evit kilooctet) ent direizh 1 024 (pe 210) eizhad ha n'eo ket mil. Pa dalv kilo 1024 ez eus kustum da skrivañ K e-lec'h k. Ne vez ket graet ar c'hemm-se evit al lieskementoù all eus mil.
Evit reizhañ ar gudenn-se ez eus bet kinniget gant Bodad etrebroadel an Elektronek ober gant ar rakger binarel kibi ha gant ar c'hibieizhad (kibioctet, kibibyte).
Godog-Japan
Ar Godog Japan (liester: Godoged Japan) a zo un evn-mor. Synthliboramphus wumizusume eo e anv skiantel.
Hoc'h-dreinek hirlostek
An hoc'h-dreinek hirlostek (Trichys fasciculata) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Borneo hag e ledenez Malezia. Ar spesad nemetañ eo er genad Trichys.
Emgann Charleroi
Emgann Charleroi a voe d'an 21, 22 ha 23 a viz Eost 1914 e Charleroi (Belgia) e penn kentañ ar Brezel-bed kentañ, etre Lu gall ar Jeneral Lanrezac ha Lu alaman ar Jeneral Von Bülow.
Bauhaus-Archiv
thumb|Bauhaus-Archiv, [[Berlin]]
Ar Bauhaus-Archiv a zo ur mirdi staliet e Berlin (Klingelhöferstraße, 14 e karter Tiergarten) bet ijinet gant Walter Gropius hag Alexander Cvijanovic, gant ar pal diskouez dielloù ar Bauhaus ennañ. Digoret eo bet e 1979.
Ar savadur
Sañset e oa ar mirdi bezañ savet e Darmstadt. Gant Walter Gropius e voe treset ar steuñvioù kentañ. Kemmet ha doareet e voe gant Alexander Cvijanovic evit ma klotfe gant e lec’hiadur e Berlin, war vord al Landwehrkanal. E-touez an aozadurioù savet gantañ emañ ar grapenn hag a droc’h ar savadur. Pal ar Bauhaus-Archiv eo kinnig perzh unan eus luskadoù arzoù pouezusañ an XXvet a-fet savouriezh, design, luc’hskeudenniñ ha sevel arrebeuri.
XIIIvet tierniezh Henegipt
Kronologiezh faraoned an dierniezh
Zweite Zwischenzeit
Tregothnan
thumb|300px|Tregothnan en XIXvet kantved.
Tregothnan Estate, a zo e-kichen Truro e Kernev-Veur, a zo maner ar familh Boscawen ha sez Aotrouniezh Falmouth. Ar c'hastell orin a voe savet en amzer ar Blantageneted ha gwastet e-pad Brezel Diabarzh Saoz. Savet e voe an hini nevez e 1652 gant William Wilkins, tisavour an National Gallery e Londrez
Brudet eo Tregothnan abalamour d'e liorzh votanel. N'eo ket digor d'an dud met gweladenniñ al liorzh a c'heller.
N'eus ket pell 'zo ez eur krog da c'hounit te el liorzh.
Karin
Karin zo un anv-badez svedek, deuet diwar Katherine, pe Katrin. Kavet e vez bremañ ivez er broioù saoznek, hag e Japan evel e Brazil pe Europa.
Tud
thumb| [[Karin Larsson-Bergöö, poldredet gant he fried Carl Larsson ]]
This Is England
Senario
E miz Gouere 1983 e krog ar film. Shaun (Thomas Turgoose), ur paotrig 12 vloaz en em gav e-kreiz un emgann er skol goude m'en defe graet unan bennak ur farsadenn vil diwar-benn e dad, hag a varvas e-pad brezel an inizi Falklands. War hent ar gêr e kej Shaun gant ur strollad skinheaded, hag int kaset gant Woody (Joe Gilgun). Woody a zegemer Shaun er strollad, ha Shaun a gouezh e karantez gant Smell (Rosamund Hanson), ur plac'h koshoc'h evitañ, hag a vez gwisket en doare punk/new wave. Combo (Stephen Graham), ur skinhead koshoc'h, a zistro goude bezañ bet tremenet ur prantad en toull-bac'h. E penn ar strollad en em laka, hag ec'h embann e vennozhioù gouennelour. Neuze ez eo rannet ar strollad e div lodenn, ha Shaun a ziviz chom gant Combo e-lec'h pellaat dioutañ ha chom gant skinheaded dibolitikel evel Woody, rak soñjal a ra da Shaun ez eo an doare gwellañ da veñjiñ e dad. E-pad un nozvezh e vutun Combo kanab en deus prenet digant Milky (ar skinhead du nemetañ a weler er film, hag eñ ezel eus strollad Woody). Met treiñ a ra Combo da sot, hag e sko kement gant Milky ken e sempl. Pennfolliñ a ra Combo pa verz en deus tost lazhet Milky, hag e c'houlenn digant Shaun sikour anezhañ da gas Milky d'an ospital. Shaun a asant, met gwall skoet eo bet gant an darvoud, hag e pellaa diouzh Combo ha diouzh an National Front. 115px|thumb|[[Ar Groaz Ruz, banniel Bro-Saoz, banniel karet gant ar vandennad skinheads, er film.]] E-pad munutennoù diwezhañ ar film e weler Shaun o teurel ar banniel saoz, banniel Sant Jorj, hag a oa bet profet dezhañ gant Combo, en dour.
Filmañ
Lod brasañ ar film a zo bet filmet tro-dro da Nottingham, e St Ann's, Lenton ha The Meadows. Ul lodenn a zo bet filmet e tiez dilezet e diazezlec'h RAF Newton, nepell diouzh Bingham, Nottinghamshire. An emgann a zo e penn-kentañ ar film a zo bet filmet e Wilsthorpe Business and Enterprise College, ur skol en Derbyshire. Lodennoù all eus ar film a zo bet filmet e Grimsby, eno e voe ganet Turgoose. Turgoose a oa 13 vloaz pa voe savet ar film of Ar wech kentañ oa dezhañ c'hoari en ur film, ha skarzhet e oa bet diouzh e skol aktourien abalamour d'e emzalc'h. Goulenn a reas £5 a-benn kemer perzh e bodadoù rakdibab aktourien ar film. . Gouestlet eo ar film d'e vamm, hag a varvas d'an 29 a viz Kerzu 2005.
Renket eo bet ar film e-touez re wellañ 2006 gant kazetennerien Newsweek, Los Angeles Times, Empire pe choazh re The Guardian. Gant ar film eo bet gounezet priz Alexander Korda film breizhveuriat ar bloaz da-geñver British Academy Film Awards 2007, hag ivez film gwellañ 2006 da-geñver British Independent Film Awards. Thomas Turgoose a c'hounezas ivez ur priz evel aktour.
Sant-Yoasin
Sant-Yoasin (Saint-Joachim e galleg) a zo ur gumun a Vreizh e Kanton Pontkastell-Keren, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Lizherenneg an esperanteg
Skrivet e vez an esperanteg gant 28 lizherenn. 22 anezho a zeu war-eeun eus al lizherenneg latin diazez, hag ar 6 all ivez met un tired a zo ouzhpennet dezho. Pep hini eus an 28 lizherenn-se, pe e vefe tiredek pe ne vefe ket, a zo ur gwir lizherenn (eleze e vez sellet bepred ouzh 'ĉ' da skouer evel ur gwir lizherenn ha n'eo ket evel "ur seurt 'c'") hag he deus he flas dezhi hec'h-unan e-barzh urzh al lizherenneg.
Lizherenneg
Heñvel eo lizherennoù an esperanteg ouzh al Lizherenneg fonetik etrebroadel, nemet al lizherennoù ŝ [ʃ], ĉ [ʧ], c [ʦ], ĵ [ʒ], ĝ [ʤ], ŭ [w], ĥ [x].
Distagadur
Al lizherenneg klok a zo 28 lizherenn enni neuze ; distaget e vezont holl bepred (n'eus lizherenn vut ebet) ha fonetik rik eo al lizherennog, da lavaret eo e klot ul lizherenn hag unan hepken gant ur son roet hag en tu gin e klot ur son hag unan hepken gant ul lizherenn roet.
Setu amañ an 28 lizherenn hag o distagadur :
Anv pep vogalenn a c'hoarvez eus ar vogalenn-se traken : a, e, i, o, u. Savet e vez anvioù ar c'hensonennoù dre stagañ un "o" ouzh ar c'hensonennoù-se : bo, co, ... ŭo,... zo.
An ŭ a zo an hantergensonenn a vez ganti er strolloù aŭ (evel e-barzh daou) hag eŭ (evel e-barzh blev) dreist-holl.
N'eus ket eus al lizherennoù q, w, x, ha y en esperanteg. Bez' e c'heller kaout ezhomm anezho evit arroudennoù e yezhoù all pe e matematik. En degouezh-se e vez distaget o anvioù evel hen : Q - kuo W - duobla-vo pe ĝermana vo X - ikso Y - ipsilono pe i greka
Erlec'hiañ
En tipografiezh e ranker lakaat un dra bennak all e lec'h al lizherennoù tiredek pa ne vez ket an arouezennoù ret en hor c'herz. N'heller ket chom hep lakaat tamm tired ebet hep reiñ an tu da lakaat kemm etre lizherennoù disheñvel.
Ar sistem H
En hentenn erlec'hiañ aliet gant L. L. Zamenhof, krouer an esperanteg, e vez lakaet al lizherennoù hep tired heuliet gant al lizherenn h e-lec'h al lizherennoù tiredek, nemet evit an ŭ a vez erlec'hiet al lizherenn u hep tired outañ peogwir ne sav kazimant kudenn ebet evit kompren :
Ar sistem X
Da vare ar c'hod ASCII e oa bet savet meur a hentenn all. An hentenn-X eo an hini he deus graet ar muiañ a verzh. Al lizherenn x ha ne vez ket graet ganti er gerioù esperantek, a gemer neuze lec'h an h, ha graet e vez ganti goude an u ivez. Gant an hentenn-se e c'heller implij treuzkemmerioù emgefreek efedus tra ma sav kudennoù pa glasker treuzkemmañ ent-emgefreek gerioù a-giz flughaveno (flug + haveno : aerborzh), longhara (long + hara : blev hir dezhañ/i), dishaki (dis + haki : dispenn gant ur vouc'hal), chashundo (chas + hundo : ki hemolc'h), ha re all c'hoazh a zo enno an h ur gwir lizherenn ha n'eo ket erlec'hiadur tired al lizherenn a zo araozi.
Unicode
Met bremañ pa vez graet muioc'h-mui gant an Unicode e teu aesoc'h-aesañ skrivañ lizherennoù tiredek an esperanteg dre urzhiataerez. Dre se e krog implij an erlec'hiadurioù da vont diwar wel.
En HTML e vez ganet lizherennoù tiredek an esperanteg gant ar c'hodoù-se pa ouzhpenner &# araozo hag ur pik-virgulenn en o goude ; e "Visual Basic" e vez graet gant ar c'hodoù-se e-giz argumant eus ar fonksion chrW ; h.a.
Treuzkemmerioù
Bez' ez eus treuzkemmerioù a ro an tu da dremen aes eus an eil sistem d'egile. Setu amañ unan evit tremen eus ar sistem X d'an Unicode :
Yezhoù kousek
thumb|200px|Takad ar yezhoù kousek
Ur familh-yezhoù ar yezhoù kousek (saozneg Coosan) enni div yezh komzet e kreisteiz aodoù Oregon (Stadoù Unanet). Marv int o-div hiziv, tost-tre an eil d'eben:
Mervel a reas komzerez diwezhañ an haniseg, Martha Johnson, e 1972 hag hini an miloukeg, Annie Miner Peterson, e 1939.
Kim Il-sung
Kim Il-sung (15 a viz Ebrel 1912 - 8 a viz Gouhere 1994) a oa bet e penn Republik Poblel ha Demokratel Korea adalek 1948 betek ma varvas d’e 82 vloaz. E anv gwirion a oa Kim Song-ju, mes kemeret en doa anv Kim Il-sung evit enoriñ an den brudet-tre-se hag a stourmas a-enep da aloubidigezh Korea gant Japan.
Kentañ ministr e oa bet Kim Il-sung etre 1948 ha 1972 ha deuet da vezañ prezidant ar vro e 1972. Sekretour meur Strollad Labour Korea an hini e oa ivez. Hervez ar vonreizh eo lakaet da vezañ Prezidant peurbadel ar vro, goude e varv zoken.
Brudet eo evit bezañ ijinet ha diorroet an ideologiezh juche hag evit bezañ difennet groñs na vije adunvanet Korea.
E vab Kim Jong-il a zo bet anvet da rener ar Republik war-lerc'h e varv.
Matilda Ringelheim
Matilda Ringelheim, pe Santez Matilda (892–968), a oa merc'h da Deodorig, kont sakson. Dimeziñ a reas da Herri Iañ Germania, dug Sachsen, ha goude roue Frankia ar Reter, hag impalaer santel. Mamm e oa da Otto Iañ, impalaer santel, saver an Impalaeriezh santel roman.
Carine
Carine zo un anv-badez gallek ha saoznek.
Matilda Ringelheim
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe e 909 e Wallhausen, a voe hec'h argouroù, ha tri mab ha div verc'h he doe:
Carine
Gerdarzh
Dont a rafe
Matilda Ringelheim
Gouel
Lidet e vez ar santez d'ar 14 a viz Meurzh.
Carine
Tud
thumb| [[Carine Quadros ]]
Pennadoù kar
Carine (given name)
Erev
An ereved a zo evned-mor eus ar c'herentiad Alcidae, hag ent-resisoc'h eus ar genadoù Uria ha Cepphus.
Spesadoù
E-touez ar spesadoù ereved emañ:
Iona
Iona a c'hall bezañ meur a dra:
a-hend-all
Iona zo
Cara
Cara zo:
Rouaned ar Rouantelezh-Unanet
Araok Jakez Iañ, a voe roue Bro-Skos ha roue Bro-Saoz war un dro, ne oa ket stag an div rouantelezh an eil ouzh eben. Gwelout
Adalek 1603
Kenglad (Commonwealth) (1649-1659) : Aotrounez-Gwarezourien (Lords Protectors)
Tiegezh Stuart (1660-1714)
Tiegezh Hannover (1714-1901)
Tiegezh Saks-Coburg-Gotha (1901-1910)
Tiegezh Windsor (abaoe 1910)
Seznam anglických a britských panovníků 영국의 군주
Gwgan ap Meurig
Ar roue dieub diwezhañ Seisyllwg e oa Gwgan Ap Meurig. E zarempredoù gant Arthen n'int ket sklaer - ne oa ket e vab, sur a-walc'h- ha posupl eo e oa ur roue arall o ren war Seisyllwg etrezo.
Beuziñ a reas Gwgan ap Meurig e 872. Evel ma ne leze hêr ebet war e lerc'h e tremenas e rouantelezh da Rhodri Mawr en doa euredet e c'hoar Angharad ferch Meurig. Hemañ a roas anezhi d'e vab, Cadell ap Rhodrill, evel un isrouantelezh da c'houde.
Razh-roc'h boutin
Ar razh-roc'h boutin (Petromus typicus) a zo ur bronneg krigner hag a vev e mervent Afrika (Angola, Namibia ha Suafrika). Ar spesad nemetañ eo er genad Petromus hag er c'herentiad Petromuridae.
Waarschoot
Waarschoot a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Reter-Flandrez. Abaoe miz Genver 2019 emañ e kumun nevez Lievegem.
Chaeg
Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù ronek eo ar chaeg (sha) komzet gant tro-dro da 3.000 den e Plateau e Nigeria (1998).
Euskaltzaindia
right|thumb|300px|Ti Euskaltzaindia e [[Bilbo.]]
Euskaltzaindia eo anv ofisiel Akademiezh an euskareg, an aozadur ofisiel a labour evit an euskareg en Euskal Herria.
Douc'hweg
Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù ronek eo an douc'hweg (duhwa, karfa, kerifa pe nzuhwi) komzet gant tro-dro da 800 den e Nasarawa e Nigeria (1973).
Ludwig Wittgenstein
Ludwig Wittgenstein a zo ur prederour hag ur matematikour bet ganet d'an 26 a viz Ebrel 1889 e Vienna (Aostria-Hungaria) ha marvet d'an 26 a viz Ebrel 1951 e Cambridge (Bro-Saoz). Labouret en deus war ar boelloniezh, prederouriezh ar matematikoù, prederouriezh ar spered ha prederouriezh al lavar. Kelennet en deus e Skol-veur Cambridge eus 1929 betek 1947.
E oberenn he deus ul levezon vras c'hoazh war redenn ar brederouriezh dezrannel, ha nevesoc'h zo war an denoniezh hag ar genelhentennoniezh.
Moundateg
Ur yezh tchadek eus isskourr ar yezhoù ronek eo ar moundateg (mundat) komzet gant tro-dro da 1 000 den e Plateau e Nigeria (1998). Tost-tre eo d'ar chaeg.
Arondisamant Halle-Vilvoorde
Arondisamant Halle-Vilvoorde a zo unan eus an daou arondisamant eus Proviñs Brabant Flandrez e Belgia. E Kreisteiz Flandrez emañ. Damgelc'hiet eo kêr Brusel gantañ.
Kontelezh Fear Manach
right|200px|thumb|kontelezh Fear Manach Kontelezh Fear Manach (Contae Fhear Manach en iwerzhoneg ha County Fermanagh e saozneg) zo ur gontelezh e hanternoz Iwerzhon. Inis Ceithleann (Enniskillen) eo kêr-benn ar gontelezh. 54 033 a dud a oa o chom enni e 1996. Niver an annezidi a sav bremañ da.
Arondisamant Halle-Vilvoorde
Istor
Arondisamant Halle-Vilvoorde a voe savet e 1963 pa voe krouet ar vevenn yezhel ha lodennet Arondisamant Brusel e tri arondisamant.
Kantonioù Arondisamant Halle-Vilvoorde
En Arondisamant Halle-Vilvoorde e kaver 6 kanton:
Kumunioù ha rannoù kumunioù Arondisamant Halle-Vilvoorde
thumb|Kartenn kumunioù arondisamant Halle-Vilvoorde
25 Mezheven
Ganedigezhioù
150px|thumb|right|Walther Nernst (1920).
Marvioù
thumb|175px|Farrah Fawcett (1977)
Erev-Brünnich
An Erev Brünnich (liester: Ereved Brünnich) a zo un evn-mor, Uria lomvia an anv skiantel anezhañ.
Razh-korz
Ar razhed-korz eo ar bronneged a ya d'ober ar c'herentiad Thryonomyidae hag ar genad nemetañ ennañ Thryonomys. Bevañ a reont en Afrika issahara.
Sant-Pêr-Kiberen
Sant-Pêr-Kiberen a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Kiberen e departamant ar Mor-Bihan.
Kontelezh An Dún
right|thumb|kontelezh An Dún
Sant-Pêr-Kiberen
Eil brezel-bed
Brezelioù didrevadenniñ
Kontelezh An Dún
Kontelezh An Dún (Contae an Dúin en iwerzhoneg ha County Down e saozneg) zo ur gontelezh e biz Iwerzhon. Dún Pádraig (Downpatrick) eo kêr-benn ar gontelezh ha Beannchar (Bangor) ar gêr vrasañ enni. 516 000 a dud a oa o chom enni e deroù 2007. Niver an annezidi a sav bremañ da.
Sant-Pêr-Kiberen
Melestradurezh
left|thumb|An ti-kêr
Chiara
Chiara zo un anv-badez italianek.
Johannes Vilhelm Jensen
thumb|right|Johannes Vilhelm Jensen Johannes Vilhelm Jensen a oa ur skrivagner danek. Ganet e oa bet d’an 20 a viz Genver 1873 e Farsø, ur geriadenn eus Jylland, ha marvet e oa d’ar 25 a viz Du 1950. Resevet en doa Priz Nobel al lennegezh e 1944.
XVvet tierniezh Henegipt
Ar  tierniezh Henegipt a oa an dierniezh Hyksos kentañ. Eus Avaris e rene met ne gontrole ket ar vro a-bezh. E norzh Egipt e chome an Hyksosiz rak eus ar biz e oant deuet. Disklaer eo urzh hag añv ar rouaned. Gervez listenn Turino e vefe bet c'hwec'h roue, an hini diwezhañ Khamudi.
Johannes Vilhelm Jensen
Goude studioù medisinerezh e labouras evel kazetenner hag en em lakaas da skrivañ lennegezh. Unan eus e c’hoarezed, Thit Jensen, zo brudet evel skrivagnerez ivez.
Beajiñ kalz a reas Johannes Jensen, evel e genvroad Hans Christian Andersen, ha mont a reas betek Stadoù Unanet Amerika. Brudet eo e skridoù e Danmark, skridoù komz-plaen evel e romant istorel Kongens Fald (kouezhadenn ar roue), pe barzhonegoù (Digte 1906).
C'hoarioù Olimpek goañv 2006
War al logo ofisiel e oa an anv "Torino", anv italianek Turin. Ne oa ket ar stumm Turin daoust m'eo ar stumm en implij e yezh Piemont ivez. Maskotennoù olimpek Torino 2006 e oa Neve ("erc'h" en italianeg), un tamm plac'h boul-erc'h ha Gliz, anezhañ ur paotr diñs skorn.
1823
Diwar-benn bloavezh 1823 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1823
Hekto
Hekto (aroueziet h) zo ur rakger eus ar sistem etrebroadel (SI) a dalv 102, da lavarout eo kant. Dre se e talv an hektometr 100 metr, an hektolitr 100 litr, hag all.
An hektar (evit hekto-ar) eo an unanenn nemeti a laka an o dibenn da steuziañ.
1681
Diwar-benn bloavezh 1681 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Hekto
Degemeret e voe ent ofisiel e Bro-C'hall gant lezenn ar 7 a viz Ebrel 1795.
1681
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1681
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1681
Hekto
Dont a ra eus ar gresianeg έκατόν kant.
Koulereg
Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù ronek eo ar c'houlereg (kulere, korom boye, akandi pe (a)kande) komzet gant tro-dro da 15.570 den e Plateau e Nigeria (1990).
Teir Rannyezh ez eus
Mae 2007 e Breizh
2007 e Breizh
Eginhard
Einhard pe Eginhard, ganet war-dro 775 ha marvet d'ar 14 a viz Meurzh 840, a oa ur manac'h frank hag ur skrivagner latin eus an hag a skrivas buhez Karl Veur.
E vuhez
Skoliet e voe en abati Fulda. E 791 pe 792, e voe kaset da beurechuiñ e zeskadurezh da lez Karl Veur. Mignon e oa da Alcuin, ha gantañ en doe pouez ha levezon war ar skoliata hag azginivelezh speredel an. E latin e skrivas buhez an impalaer Karl Veur.
Razh-korz bras
Ar razh-korz bras (Thryonomys swinderianus) a zo ur bronneg krigner hag a vev en Afrika issahara.
Erev-Japan
An Erev Japan (liester: Ereved Japan) a zo un evn-mor. Cepphus carbo eo e anv skiantel.
Santifikad
Ar santifikad a oa gwechall an arnodenn a veze tremenet e fin ar kentañ derez an deskadurezh.
N'eus ket eus an arnodenn-se ken abaoe 1989, met kollet en doa pep talvoudegezh abaoe ur pennad dija.
Gerdarzh
Dont a ra ar ger eus brezhonekadur diwar fent ar ger gallek certificat, en droienn certificat d'étude, gant levezon ar ger santifiañ, lakaat da vezañ santel.
Powys
thumb|Kontelezh Powys a-vremañ Powys a zo ur gontelezh e Kembre a-vremañ, a zo bet savet e 1974, hag a vod teir c'hontelezh kozh: Sir Frycheiniog, Sir Faesyfed ha Sir Drefaldwyn. Dont a ra hec'h anv diwar hini ur rouantelezh kozh: Rouantelezh Powys. Llandrindod eo pennlec'h melestradurel ar gontelezh.
Rouantelezh
Powys a oa unan eus ar rouantelezhioù brezhon a oa en Enez Vreizh, goude d'ar Romaned he c'huitaat, er c'hornad-bro a deuas diwezhatoc'h da vezañ anvet Kembre.
Hervez an istorour John Davies ez eus un darempred etre ar ger latin pagus hag an anv "Powys". Dywed: "Mae'n debygol bod perthynas rhwng y gair pagus a'r enw "Powys"; maent yn gytras felly â'r gair "pagan". Credir mai cnewyllyn teyrnas Powys oedd pagus neu gefn gwlad teyrnas y Cornovii ac i Bowys ehangu i gynnwys y diriogaeth honno..."
Adal 1160 e voe rannet Powys etre daou.
Kontelezh
En 1974, pa oa aet da get kontelezhioù kozh Brycheiniog, Maesyfed ha Trefaldwyn da vat, e oa bet kemeret o lec'h gant Powys, un anv deuet eus hini ar rouantelezh kozh. E 1996 e voe digresket tachenn an holl gontelezhioù, nemet hini Powys, a zo kontelezh vrasañ Kembre hiziv.
Roneg
Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù ronek eo ar roneg (ron pe chal(l)a) komzet gant tro-dro da 115.000 den e Plateau e Nigeria (1995).
Teir rannyezh ez eus:
Verb dic'hour
Er yezhoniezh e vez implijet an termen verb dic'hour (Y.B.B.) pe verb ambersonel (saoz. impersonal verb) evit komz eus ur verb hep rener/graer gwirion ebet rak ne denn ket d'un ober, d'un darvoud pe d'ur stad kaset da-benn gant un den pe gant un dra resis, da skouer : glav a ra, noziñ a ra.
Enez Sgitheanach
Enez Sgitheanach (e gouezeleg Skos An t-Eilean Sgitheanach distaget: ; Skye e saozneg, distaget ) zo un enezenn e Bro-Skos, ar vrasañ eus an Inizi Gall tostañ hag an hini zo ar pellañ en hanternoz. E-kreiz an enezenn ez eus menezioù, ha dreist-holl menezioù Cuillin.
Verb dic'hour
Amrenererezh
E yezhoù all avat, yezhoù amraganvel anezhe dre ret, en o zouez meur a yezh romanek (e.g. ar portugaleg, ar spagnoleg, an okitanek, an italianeg...) hag an holl yezhoù slavek hag ivez e brezhoneg, ne vez implijet raganv rener ebet ha displeget e evz ar verb en trede gour unander, da skouer :
Doareoù verboù dic'hour
Alies e tenn ar verboù dic'hour d'an amzer a ra pe d'an amzer a red, da skouer : erc'h a ra', skorniñ a ra, abardaeziñ a ra''.
Tennañ a c'hell ivez ar verboù dic'hour d'ar bezañs, da skouer :
Verboù dic'hour kv. verboù diglok
Disheñvel eo ar verboù dic'hour diouzh ar verboù diglok rak tennañ a ra ar verboù dic'hour da implij ar gour yezhadurel nemetken keit ha ma tenn ar verboù diglok d'an displegadur dre vras, da lavaret eo d'an amzerioù, d'an arvezioù pe d'ar gourioù.
Enez Sgitheanach
Brudet eo kened ar vro, ar sevenadur gouezelek, al loened gouez (erered, demmed, eoged). Diazezet eo armerzh ar vro war an douristelezh, a zegouezh a-vernioù e-pad an hañv, ar sevel eoged, hag ar wiski.
Gerdarzh
, En istor an enez e kaver levezonoù yezhoù disheñvel: gouezeleg, norseg, saozneg, ha ne vez ket aes atav digejañ orin an holl anvioù. An t-Eilean Sgitheanach eo an anv gouezelek (pe Sgiathanach, hervez ur c'hiz nevez). N'ouzer ket petra e talv avat Meur a vartezeadenn zo bet graet, evel an "enez askellek" pe "the notched isle" met n'eus bet kavet diskoulm splann ebet, ha gallout a rafe an anv dont eus ur yezh koshoc'h..