cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johann
Johann zo un anv-badez alamanek, kar da Yann. Dont a ra eus al latin Iohannes.
Stummoù all an anv
Anvioù-badez kevrennek :
Anvioù kar e yezhoù all :
Tud
Johann Strauss eo anv meur a zen, en o zouez Johann Strauss II, sonaozer aostrian.
Tud all :
Guwahati
Guwahati (গুৱাহাটী) zo ur gêr veur e stad Assam en India. Poblet eo gant 808 000 a dud (e 2001).
Juba
Juba (skrivadur ofisiel) eo kêr-benn Soudan ar Su. Kêr-benn stad Central Equatoria eo ivez. Emañ kêr war lez an Nil Gwenn. Kresket eo buan kêr abaoe un toulladig bloavezhioù ha 372 410 a annezidi a oa o chom enni e 2011 war a soñjer.
Pont an Diaoul
Pont an Diaoul zo anv meur a bont, e meur a vro, hag a vije bet savet gant an diaoul hervez ar mojennoù, pe gant e skoazell, pe en desped dezhañ. En Europa eo e kaver ar pontoù-se, alies e vezont krennamzerel ha bolzek.
Jerry Sandusky
Gerald Arthur Sandusky, pe Jerry Sandusky (ganet d'ar 26 a viz Genver 1944), zo un torfedour ha gourou stadunanat.
Pont an Diaoul
E rumm 1191 renkadur Aarne-Thompson eo lakaet ar mojennoù gouestlet da bontoù an diaoul.
Madurai
Madurai (tamileg: மதுரை) zo ur gêr veur e stad Tamil Nadu en India. Poblet eo gant 1 293 000 a dud (e 2006).
Santo Tomé de Zabarcos
Santo Tomé de Zabarcos zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Ávila, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Misinto
Misinto zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia
Brezel Krimea
Brezel Krimea a enebas Impalaeriezh Rusia ouzh ur c'hengevredad hag a vode an Eil Impalaeriezh c'hall, an Impalaeriezh otoman, Rouantelezh Sardigna hag ar Rouantelezh-Unanet, adalek ar 4 a viz Here 1853 betek an 30 a viz Meurzh 1856.
San Pedro del Arroyo
San Pedro del Arroyo zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Ávila, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
-87
667 Ab Urbe Condita = 87 kent J.-K.
Pontus
Eil bloavez brezel a-enep ar Romaned. Gousperoù Efesos.
Laket eo Sylla e penn armeoù roman gant ar Sened. Nac'hed eo gant ar bobl, ha a gav gwelloc'h Marius.
Hvar
thumb|250px|right|Porzh Hvar 200px|right|Pelec'h emañ enez Hvar Hvar (distaget [ˈxʋǎːr] e kroateg, Hvor pe For e rannyezh an enezenn, Pharos e gregach, Pharia e latin, Lesina en italianeg) zo un enezenn hag ur gumun eus Kroatia, war aod Dalmatia, etre inizi Korčula, Vis ha Brač. An hini hirañ eo e-touez inizi Dalmatia (68 km a hed). Annezet eo gant 11 103 a dud (2001).
Liammoù diavaez
Hvar Hvar Hvar
Desio
Desio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Priñselezh Saks
Priñselezh Saks pe Sachsen (pe Kurfürstentum Sachsen, pe Kursachsen en alamaneg), pe Saks Uhel a-wechoù, a oa ur stad eus an Impalaeriezh Santel Roman, eus 1356 da 1806. Goude e teuas da vezañ rouantelezh Sachsen.
Istor
Diazezet e oa bet gant an Impalaer Karl IV pa voe savet dugelezh Sachsen-Wittenberg da Priñselezh-Dilenner gant Builh Aour 1356.
E 1806 e teuas da vout Rouantelezh Sachsen.
Giussano
Giussano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Muñogalindo
Muñogalindo   zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Ávila, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Sac'h plastik
thumb|left|Seier-plastik en ur stal e [[Luksembourg. Skrivet eo e galleg hag e luksembourgeg: "Satordellik ! Chomet ma sac'h-endro ganin er gêr !"]]
Ar sach plastik zo ur sac'h a vez roet, gwerzhet, prestet, kinniget, gant an holl varc'hadourien d'ar brenerien da zougen o frenadennoù. Graet eo ar seier plastik gant polietilen aozet gant kimiezh an eoul-maen. Ouzhpenn ar seier plastik-se avat a zo, hag e plastik ivez e vez ar seier-lastez.
E Breizh e vez roet seier plastik peurvuiañ e ti ar gigerien, gant marc'hadourien pesked, hag er stalioù bras. Er stalioù bihan hag er marc'hadoù, pa ne soñjer ket goulenn a-raok chom hep lakaat ar varc'hadourezh en ur sac'h plastik en em gaver gant bara pe tomatez paket en ur sac'h plastik (a-wechoù e-barzh daou) gwall alies.
Dañjerus d'ar vugale ha loened
Bep an amzer e vez degaset da soñj d'an dud eo gwelloc'h chom lezel ar vugale da c'hoari gant seurt seier. Techet e vezont da lakaat anezho war o fenn, ha mouget ez eus bet lod evel-se.
Skañv eo ar seier plastik, mont a reont gant an avel, kavet e vezont e pep lec'h, war ar maez, er menezioù, er morioù. Dañjerus int d'al loened ivez: debret e vezont gant ar saout hag an deñved er parkeier, gant pesked ha baoted er mor, ha mouget e vezont ganto ivez.
Saotradur
N'a ket ar seier plastik da get o-unan goude ma'z int bet implijet, ha hirbad int. Ur gwallgudenn eo deuet da vezañ. E Korsika ez eus bet klasket lakaat berz warne.
Plastik naturel
thumb|Danvezioù nevez zo e-lec'h ar [[polietilen ha ne noazont ket ouzh an endro.]]
Anna Sofia Danmark
Anna Sofia Danmark, pe Anna Sophie af Danmark (e daneg), pe von Dänemark (en alamaneg), ganet d'ar 1añ a viz Gwengolo 1647 e Flensburg, ha marvet d'ar 1añ a viz Gouhere 1717, e Prettin, a oa ur briñsez danat, deuet da vout dilennerez Saks dre zimeziñ.
Sac'h plastik
Dastumerien
Tud zo a vourr dastum ar seier plastik, hag e Toulon, e Bro-C'hall, ez eus savet ur c'hevredad anvet Association des Collectionneurs de Sacs Plastique Publicitaires (ACSPP) a ver un dastumad a 24 000 sac'h. Hervez tud ar c'hevredad e vije un draezenn en arvar.
Anna Sofia Danmark
He buhez
Merc'h e oa da Frederik III (1609-1670), roue Danmark, ha d'e bried Sophie Amalie von Braunschweig-Lüneburg (1628-1685), merc'h da Georg von Braunschweig-Lüneburg. C'hoar e oa da Kristian V, roue Danmark war-lerc'h o zad, ha da Ulrika Leonor, rouanez Sveden, ha da Georg Danmark, kenseurt Rouanez Bro-Saoz.
Dimezet e voe en 1666 da Johann-Georg III (Saks).
Bugale
Daou vab he doe:
Ennevelin
Ennevelin a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Muñogrande
Muñogrande   zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Ávila, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Benead Vialaneix
Benead Vialaneix zo un emsaver kristen brezhon bet ganet e Douarnenez e 1963.
Goude bout bet stummet gant ar gevredigezh Breiz Santel e krouas Tiegezh Santez Anna e 1989. Bet eo bet kasour e kampoù-katekiz 'zo ha kelenner war ar brezhoneg e korn-bro Gourin e-pad ar bloavezhioù 2000.
Muñopepe
Muñopepe  zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Ávila, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Bale Arzhur
Bale Arzhur (Bale Arzur er skrid orin), pe Kan-Bale Arzhur eo 8vet kan Barzhaz Breizh, hervez embannadur 1867, diwar-benn ar roue Arzhur. Dastumet e vefe bet e Leuc'han, eme Kervarker e rakskrid ar ganaouenn.
Jella Lepman
He buhez
Lepman a gasas he yaouankiz en he familh yuzev e Stuttgart. E 1936 ez kuitaas Alamagn gant he daou vugel hag ez eas d'ar Rouantelezh-Unanet ma labouras evit BBC hag ABSIE (American Broadcasting Station in Europe).
E 1945 e tistroas da Alamagn hag e voe lakaet da guzulierez rann "adkelenn" ar maouezed hag ar maouezed yaouank bet krouet gant an Amerikaned el lodenn eus Alamagn aloubet gant arme SUA. Edo o chom e Bad Homburg ha goude-se e München. E 1946 ec'h aozas Internationale Jugendbuchausstellung (diskouezadeg etrebroadel levrioù evit ar yaouankiz), hag a voe ar c'hentañ diskouezadeg etrebroadel aozet en Alamagn goude an Eil Brezel-bed. D'ar 14 a viz Gwengolo 1949 e tigoras an Internationale Jugendbibliothek.
Kumuniezh tolpad-kêrioù Kab-Atlantel
Kumuniezh tolpad-kêrioù Kab-Atlantel a zo anezhi un aozadur savet etre kumunioù (un tolpad-kêr) e departamant ar Mor-Bihan hag al Liger-Atlantel, e Breizh. Krouet eo bet e 2002.
Kumunioù
Kumuniezh tolpad-kêrioù Kab-Atlantel a ya 15 kumun d'ober anezhi:
Mezzago
Mezzago zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Glazard
Ur glazard zo ur stlejvil bihan pevarzroadek vic'haner pe vevc'haner, dezhañ ul lost hir, moan ha hedorr. Debriñ a ra amprevaned.
Muñotello
Muñotello   zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Ávila, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Gell
Al liv gell zo a-liv gant ar c'histin teñval. Implijet e vez ar ger evit blev an dud hag al loened peurgetket.
Macherio
Macherio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Bernez Jestin
Bernez Jestin (Bernard Gestin e anv kefridiel), ganet e 1948 e Landerne, zo un emsaver brezhon.
Ur beajour eo bet er bed a-bezh abred-kenañ hag e vuhez-pad, adal Turkia dre viz-meud e 1966 betek Afghanistan, India ha Nepal dre an hentoù e 1971, Mongolia, Indez-Sina hag all. Kenderc'hel a ra atav, eus ar broioù balkanek betek Jorjia er C'haokaz.
Desket en deus meur a yezh nebeut anavezet evel ar gresianeg, ar finneg pe ar serbeg-ha-kroateg.
Studiañ a reas en Institut d' Études Politiques e Pariz. Studier e voe ivez e S.A.D.E.D..
Labourat a reas e Dakar, Senegal e-pad daou vloavezh (1979-1981) hag ivez e London hag e New York (1996).
Ezel e voe e-pad ur frapadig eus ur c'helc'h "nevezpagan" savet gant Goulven Pennaod ha Yann-Ber Tihernon e 1983 : Kelc'h Maksen Wledig. Pellaat a reas dioutañ buan avat evit talvoudoù hag abegoù don, enebet ma oa ouzh e rikladur pellaour. Er c'helc'h e oa en em gavet gant kalzik tud all anavezet mat bet hoalet eveltañ gant tu "atahiner ha "c'hwezher-tan" bliv ar bodad-se.
Gouestlet en deus dek vloaz da studiañ oberenn veur ar skrivagner gresian Nikos Kazantzaki ha skrivet meur a rakskrid, studiadenn pe brezegenn diwar e benn. Emañ hiziv o prientiñ embannadur ar strobad testennoù-se.
Un amaeziad eus ar BNP hag eus an ti-bank Barclays e voe, arbennikaet war studi riskl an embregerezhioù hag ar gennadoù armerzhel. Rener Skol-Uhel ar Vro e teuas da vezañ e penn-kentañ ar bloavezhioù 2000 betek ebrel 2008. Kengadoriad kevread sevenadurel breizhek SKED e Brest ez eo bremañ abaoe un eizh vloaz bennak.
Abaoe 1998 e tarempred ingal Kuba, ur vro anavezet don gantañ bremañ, dimezet ma z eo gant ur vaouez alese.
Paotr ar c'hayak-mor eo erfin, abaoe ouzhpenn 35 bloaz bremañ, sot-pitilh gant ar pleustr-se.
Stewball
Skewball pe Stewball a oa ur marc'h redadegoù kezeg er. Kontet eo bet e istor en ur ganaouenn saoznek folk war follennoù-nij, hag kanet eo bet gant kalz arzourien betek hiziv.
Kanaouennoù
Ur ganaouenn saoznek hengounel eo deuet da vezañ, enrollet e doareoù liesseurt gant kalz tud evel Woody Guthrie, Lead Belly,  The Weavers, Lonnie Donegan, Peter, Paul and Mary, Joan Baez, The Hollies, ar Chad Mitchell Trio, Steeleye Span, hag all hag all. Lakaet e voe e galleg gant Pierre Delanoë ha Hugues Aufray, bet kanet hag embannet gant Hughes Aufray e 1966. Unan eus e sonennoù brudetañ eo.
Lemmy
Ian Fraser Kilmister (24 a viz Kerzu 1945 – 28 a viz Kerzu 2015), anavet dindan al lesanv Lemmy, a oa ur soner saoz, savet gantañ ar strollad rock'n roll Motörhead. Unan eus savadurioù pennañ ar sonerezh metal eo bet e oberenn.
Sac'h-kein
thumb|Ur sac'h-kein
Ur sac'h-kein zo ur sac'h hag a vez douget gant an den war e gein, pe ouzh e gein kentoc'h, rak dalc'het e vez ar sac'h gant lêrennoù staget ouzh e zivskoaz, hag an divskoaz hag an divgroazell eo a zoug ar pouez.
Dalai Lama
An Dalai Lama a zo un den relijiel er vouadegezh tibetan. An uhelañ kelenner speredel eus skol Gelugpa eo, ha penn-bras boudaegezh Tibet. Lavaret a reer eo an Dalai Lama nevez adenkorfadur an Dalai Lama kozh. Sevel a ra al lignez da 1391. Tenzin Gyatso eo ar 14vet hag an Dalai Lama a-vremañ. Betek 1959 e oa ivez an Dalai Lama e penn gouarnamant Tibet. Abaoe 1959 emañ o vevañ en harlu en India.
Ferdinando III
Ferdinando II zo anv meur a roue pe zug en istor Italia.
Lissone
Lissone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Biñs (skalier)
Ur viñs zo ur skalier hag a sav en ur dreiñ, evel ma kaver e tourioù ar c'hestell.
Limbiate
Limbiate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Pogoniulus chrysoconus
Anvet e voe Bucco chrysoconus (kentanv) da gentañ-penn (e 1832) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika :
If I Had a Hammer
If I Had a Hammer, pe The Hammer Song, zo ur ganaouenn saoznek savet gant Pete Seeger ha Lee Hays e 1949, da skoazellañ an tu-kleiz stadunanat. Kentañ ma voe kanet gante o-daou a oa d'an 3 a viz Mezheven 1949 en ur sonadeg e New York, da-geñver ur goan aozet evit skoazellañ Strollad ar Gomunourien a oa bet kaset dirak al lez-varn.
Pa voe graet an enrolladenn gentañ e 1950 e oa anvet "The Hammer Song", gant al laz folk The Weavers, hag ennañ Pete Seeger, Lee Hays, Ronnie Gilbert ha Fred Hellerman. Ur bladenn 78 tro/mn e oa, gant "Banks of Marble" en tu all, embannet e ti Hootenanny Records. Abalamour d'ar saviad politikel moarvat ne reas ket berzh.
Arouezioù
Sonjal a c'haller eo arouez ar gomunouriezh eo ar morzhol, ha n'eo ket ur benveg labour hepken; koulskoude eo eus morzhol ar barner ez eus kaoz, evel ma tispleg splann an oberour er ganaouenn. Ar c'hloc'h avat a laka da soñjal en istor SUA, hag e Liberty Bell Philadelphia.
Kanerien all
Kanet eo bet ivez gant Odetta, Harry Belafonte, Billy Fury, Frank Alamo (e galleg dibolitikel ivez), Wanda Jackson, Sam Cooke, Leonard Nimoy, Handy Andy, The Neville Brothers, Victor Jara, ha re all.
Xenospingus concolor
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl ha frouezh, greun ha had gwech an amzer.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika : e Chile ha Perou.
Bel Espoir II
Bel Espoir II a zo ur oueletenn, teir gwern dezhi, gant gouelioù-kastell.
Savet eo bet e 1944 e Svendborg (Danmark) evel bag-pesketa, dindan an anv Nette S.
Perc'hennet eo abaoe 1968 gant ar gevredigezh Amis de Jeudi Dimanche, bet savet e 1951 gant an tad Michel Jaouen hag an tad Gounon.
Lakaet eo bet war roll monumantoù istorel e Bro-C'hall d'an 26 a viz Meurzh 1993.
Kinig a ra stummadurioù diwar-benn micherioù ar mor d'an oadourien yaouank, felladennerien ha drammgaezhiaded, ha beajoù war vor d'an holl dud.
Ludhiana
Ludhiana (pandjabeg: ਲੁਧਿਆਣਾ) zo ur gêr veur e stad Panjab en India. Poblet eo gant 1 619 000 a dud (e 2011).
Lesmo
Lesmo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Guntur
Guntur (గుంటూరు) a zo ur gêr vras e stad Andhra Pradesh en India. Poblet eo gant 1 026 000 a dud (e 2001).
Andrey Sac'harov
Andrey Dmitriyevitch Sac'harov (rusianeg: Андре́й Дми́триевич Са́харов), ganet e Moskov d'an 21 a viz Mae 1921 ha marvet e Moskov ivez d'ar 14 a viz Kerzu 1989, a oa ur fizikour atomouriezh, un disrannad hag un emsaver evit Gwirioù Mab-Den en Unaniezh Soviedel, Priz Nobel ar Peoc'h e 1975. Ur Priz Sac'harov, anvet en e enor, a vez roet bep bloaz gant Parlamant Europa evit tud pe aozadurioù hag a bled gant gwirioù ha frankiz mab-den.
Canchy (Somme)
Canchy zo ur gumun c'hall en departamant Somme.
Isprefeti
thumb|270px|Isprefeti [[Verdun: skrivet eo warnañ. ]] Un isprefeti zo un ti, ti un isprefed, ar c'hargad lakaet gant ar stad c'hall e penn un arondisamant gall, a zo ur rann eus an departamant gall.
Fretin
Fretin a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Isprefeti
E Breizh e vez lojet an isprefeded e savadurioù meur istor ar vro a-wechoù, da skouer Kastell Kastell-Briant.
Yezh
E galleg e vez implijet ar ger préfecture koulz evit an ti evel evit ar gêr m'emañ an isprefeti enni, hogen a-wechoù, evit ober ar c'hemm, e vez graet gant ville-sous-préfecture. E brezhoneg e c'haller ober gant kêr-isprefeti evit ar gêr, met peurvuiañ e vez lavaret pennlec'h arondisamant, pe penn-arondisamant, a zo daou zoare all da lavarout rik ar memes tra.
Laura Kamhuber
Laura Kamhuber, ganet d'an 8 a viz Eost 1999, zo ur ganerez aostrian. Brudet eo evit bezañ bet adkanet kanaouenn Dolly Parton "I Will Always Love You" e-pad kenstrivadeg alaman 2013 The Voice Kids. Abaoe ez eo ar video arvestet ar muiañ evit un arzour aostrian war YouTube. Enrollet he deus teir fladenn abaoe.
Kumuniezh tolpad-kêrioù bro Sant-Nazer hag an Aber
Kumuniezh tolpad-kêrioù bro Sant-Nazer hag an Aber (Galleg Communauté d'agglomération de la région nazairienne et de l'estuaire pe CARENE ) a zo un etrekumuniezh lec'hiet e departamant Liger-Atlantel e gevred Breizh. Un tiriad a 320,27 km² a ver hag 124,487 annezad he doa e 2017.
Kumunioù
Kumuniezh tolpad-kêrioù Kab-Atlantel a ya 10 kumun d'ober anezhi:
Prezidanted
David Samzun, maer Sant-Nazer, eo he frezidant abaoe 2014.
Dastumer bolotennoù
Un dastumer bolotennoù zo un den a gemer ar bolotennoù e meur a sport (tennis, mell-droad, baseball, hag all) hag a zegas anezho d’ar c’hoarierien.
Le Val-Saint-Père
Le Val-Saint-Père a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Dastumer bolotennoù
A-wechoù ez eus bet implijet chas en o lec’h.
Le Val-Saint-Père
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: 700 den eus Avranches a gavas bod er gumun goude bombezadegoù ar 7 a viz Even ; mervel a reas daou zen nann-soudard d'ar 31 a viz Gouhere, bet lazhet gant boledennigoù, ha pemp arall d'an 3 a viz Eost.
Cheryl Cole
Cheryl Ann Tweedy, ganet d'an 30 a viz Even 1983, zo ur ganerez, skriverez pozioù ha maouez skinwel saoz. Ganet ha desavet e voe e Tyneside, ha brudet e voe adalek fin ar bloavezh 2002 pa voe gounezet ganti ur plas ezel er strollad Girls Aloud, ur girl group savet dre an abadenn skinwel ITV Popstars: The Rivals. Pa oa ezel eus ar strollad c'hoazh he devoa kroget gant un hent kanerez hec'h-unan e miz Ebrel 2009, ha goude-se betek 2014, he devoa embannet pevar albom studio.
Bhubaneswar
Bhubaneswar (ଭୁବନେଶ୍ୱର) a zo ur gêr veur e stad Orisa en India. Poblet eo gant 647 000 a dud (e 2001).
Auquainville
Auquainville a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.
Carolina di Borbone-Parma
thumb|Carolina di Borbone-Parma
Auquainville
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944 : mervel a reas daou zen nann-soudard en Auquainville gant ar brezel ; lazhet e voent gant ur vombezadeg d'an 13 a viz Eost.
Carolina di Borbone-Parma
Carolina di Borbone-Parma, pe Carolina Maria Teresa Giuseppa, ganet e Parma e 1770 ha marvet e Dresden (Sachsen) e 1804, a oa ur briñsez italian eus Parma, deuet da vout priñsez eus Sachsen dre he dimeziñ.
He buhez
Merc'h e oa da Ferdinando Iañ ha Maria Amelie Aostria.
Bruno Kirby
Bruno Giovanni Quidaciolu Jr., anavezetoc'h evel Bruno Kirby (28 a viz Ebrel 1949 – 14 a viz Eost 2006) a oa un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Richard Kiel
Richard Dawson Kiel a zo un aktour amerikan bet ganet d'an 13 a viz Gwengolo 1939 e Detroit (Michigan, SUA) ha marvet d'an 10 a viz Gwengolo 2014 e Fresno (Kalifornia) (SUA).
Morreder
Ur morreder a zo ul lestr brezel a vent vras armet kreñv; implijet e vez evit kas renerien ur strollad-listri, ambroug pe stourm ouzh ar c'hirri-nij hag al listri-spluj.
Savet eo bet ar morrederioù war-dro 1870.
E-kerzh an Eil Brezel-bed e voe gwelet ar morrederioù kentañ enep kirri-nij. Bremañ ez int listri etre 7 000 ha 20 000 tonell, armet a fuc'helloù a bep seurt hag a armoù enep listri-spluj. Binvioù tretiñ ar stlenn o deus ha pladennoù evit degemer biñsaskelloù alies.
Parkesia
Parkesia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2008 gant an evnoniour izelvroat George Sangster (1970-).
Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Norzhamerika.
Rummatadur
Renket e veze ar spesadoù er genad Seiurus kent.
Fernando VI
Fernando VI de Borbón, ganet e Madrid d'an 23 a viz Gwengolo 1713, marvet e Villaviciosa de Odón, d'an 10 a viz Eost 1759, lesanvet  el Prudente pe el Justo, a oa roue Spagn adalek 1746 betek 1759. Pevare bugel Felipe V hag e bried María Luisa Gabriela de Saboya e oa.
Dimezet e voe da 16 vloaz en 1729, da Bárbara de Braganza.
Microdynamis parva
Microdynamis parva a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hCuculidae.
Anvet e voe Eudynamis [sic] parva da gentañ-penn (e 1876) gant an evnoniour italian Tommaso Salvadori (1835-1923) : ar spesad nemetañ er genad Microdynamis an hini eo.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Sac'h-dorn
thumb|left|Maouezed e Pariz e 1799 gant o seier-dorn. E-kerzh an [[dispac'h gall zoken e oa galloud gant ar c'hiz.]] thumb|Un itron gant he sac'h-dorn, war-dro 1860.Livadur gant [[Moritz von Schwind. ]]thumb|250px|right|Sac'h indian. thumb|250px|right|Sac'h un dastumerez delioù [[koka, eus Perou. ]] thumb|260px|Seier-dorn a verniadoù e bazr Istamboul, e Turki. thumb|left|[[Krokodiled diouzh ar c'hiz a-benn ar fin a-drugarez d'ar seier-dorn e Bristol Zoo, Bro-Saoz.]] Ur sac'h-dorn zo ur sac'h da zougen en dorn, hag a servij d'ar merc'hed da lakaat pezh o devez ezhomm pa vezont o pourmen e kêr: yalc'h, alc'hwezioù, paperioù, lunedoù, pakad-sigaretennoù, melezourig, livachoù-dremm. Ur c'hodell vras zo ennañ ha meur a c'hodell vihan alies. Douget e vez en dorn, met darn zo deuet da vout seier-skoaz kentoc'h.
Darmstadt
Darmstadt zo ur gêr eus Alamagn, e stad Hessen. E 2009 e oa annezet gant 142 761 a dud.
Sac'h-dorn
Istor
Seier a veze gant ar maouezed henbobloù Amerika e meur a gornad; seier labour a oa ivez, peogwir e tastument delioù koka e seier danvez.
En Europa e veze paneroù kentoc'h gant ar maouezed pa'z aent da brenañ diankachoù. n'eo ket ar maouezed a renk uhel a brene o boued : ar mitizhien a oa graet evit se, ha paneroù eo a veze ganto.
Darmstadt
Istor
Savet e voe Darmstadt gant ar Franked er pe er. Dont a reas an tolead dindan aotrouniezh konted Katzenelnbogen e 1256, ha lakaet e voe Darmstadt da vezañ "kêr", ent ofisiel", e 1330, gant an Impalaer Loeiz Bavaria, pe Ludwig Bavaria. Goude mare konted Katzenelnbogen e tremenas Darmstadt, e 1479, dindan aotrouniezh Landgraved Hessen. Kêr-benn Landgraviezh Hessen-Darmstadt e oa Darmstadt, eus 1567 da 1806, ha kêr-benn arc'hdugelezh Hessen etre 1806 ha 1918.
José Vicente Barbosa du Bocage
José Vicente Barbosa du Bocage, bet ganet d'an 2 a viz Mae 1823 e Funchal (kêr-benn Madeira, Portugal) hag aet da Anaon d'an 3 a viz Du 1907 e Mercês (ur freguesia eus Lisbon, kêr-benn Portugal), a oa ur politikour hag un evnoniour portugalat hag a bleustras war an evned hag ar stlejviled dreist-holl.
Sac'h-dorn
Istor
Seier bihan avat a veze gant ar maouezed a renk uhel a yae da redek ar stalioù-dilhad.
Lennegezh
Er pezh The Importance of Being Earnest gant Oscar Wilde e oa bet kavet Jack Worthing en ur sac'h-dorn (handbag) e porzh-houarn Victoria Station (e Londrez) pa oa nevez c'hanet, ma lavar Lady Bracknell, danvez e vamm-gaer : "A handbag?". Un doare sac'h-dorn brasoc'h e ranke bezañ.
Tiruchirappalli
Tiruchirappalli (tamileg: திருச்சிராப்பள்ளி, bet Trichinopoly e saozneg, ha lesanvet Trichy) zo ur gêr vras e Tamil Nadu en India. Poblet e oa gant 916 857a dud e 2011.
Douaroniezh
E-kreiz Tamil Nadu emañ Tiruchirappalli. 16 km anezhi er c'hornôg emañ delta ar stêr Kaveri, hag etre he div vrec'h emañ enez Srirangam.
Jamshedpur
Jamshedpur (hindeg: जमशेदपुर; ourdoueg: جمشید پور) a zo ur gêr veur e stad Jharkhand en India. Poblet eo gant 1 135 000 a dud (e 2001).
Tec'h da Egipt
An  Tec'h da Egipt zo un darvoud meneget en Testamant Nevez, en Aviel Mazhev (II, 13-23) ha deuet da vout danvez meur a oberenn en arzoù.
Stag eo ouzh darvoudoù pe mojennoù all, an Tri Roue, an Tiegezh santel, an Inosanted santel.
Mammennoù
An tec'h da Egipt n'eo meneget nemet en Aviel Mazhev. Goude gweladenn ar Rouaned e teu un ael en un hunvre da lavarout da Jozeb Nazaret e fell d'ar roue Herodez Veur lazhañ an holl vugale gant aon na deufe ar Mesiaz, degemennet en diouganoù, da gemer ar galloud digantañ.
En Aviel Lukaz ne gaver nemet un damveneg : « Peursevenet ganto pep tra hervez Lezenn an Aotrou, e tistroont d'ar Galile, da Nazaret, o c'hêr » (II, 39). Peadra da vagañ douetañs diwar-benn gwirionez ar fed ; ar pezh n'en deus ket miret ouzh an arzourien da daolenniñ an darvoud.
En arz
Meur a zoare zo. Livet eo bet an darvoud gant an arzourien-mañ :
E Breizh
E Breizh e kaver ar senenn kizellet (e 1571) war treustoù chapel Itron Varia ar Menez C'houm (e Ploudiern) gant ar memes arzour ha hini sablezennoù iliz Pleiben. Heverk eo an oberenn dre ma 'z eo dalc'het lerenn ar senenn gant daou zouger oc'h aroueziañ, e stil an Azginivelezh, war un tu Bro-Ejipt e-giz ur vaouez he brennid noazh ha war an tu all ar stêr Nil e-giz un doue kozh a laka anezhi strujus.
Da vare ar brezelioù etrerelijiel e seblant bezañ bet implijet an tem evit reiñ da gompren na oa ket kontrel d'an Aviel dibab an tec'h hag an harlu diwar abegoù a goustiañs dirak galloudoù heskinour.
Dedostaat a c'heller an tem ouzh hini an « nigoudenouriez » (nicodémisme e galleg) a ginnige un diskoulm all en degouezhioù-se : derc'hel d'e greañsoù en diabarzh hag ober van en diavaez da heuliañ ar relijion ofisiel. Anvet an doare-se diwar an diviz etre Jezuz ha Nigouden en Aviel Yann, III. An tem-mañ avat ne oa ket aes da daolenniñ. En em c'houlenn a c'heller hag-eñ ne oa ket an taolennoù diwar-benn diviz Jezuz gant ar Samaritanez (Yann, IV) ur gwign-lagad war-du an diviz gant Nigouden ; an div zanevell a zeu diouzhtu an eil war-lerc'h eben ha heñvel-kaer ar gentel : ne ra ket forzh ar geizioù diavaez, ar pezh a gont eo ar gredenn diabarzh.
Cuttack
Cuttack (कटक) a zo ur gêr veur e stad Orisa en India. Poblet eo gant 606 000 a dud (e 2011).
Castledykes (Lanarkshire)
E Bro-Skos, war zouar ar Selgovae (?) : kreñvlec'h roman CORDA.
Lucien Laurent
Lucien Laurent, bet ganet d'an 10 a viz Kerzu 1907 e Saint-Maur-des-Fossés (Val-de-Marne a-vremañ) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Ebrel 2005 e Besançon (Doubs), a oa ur melldroader etrebroadel gall.
Goude bezañ kroget e vicher evel amatour er c'hleuboù KA Pariz (1921-1930) ha FK Sochaux (1930-1932) e tibabas mont da c'hoarier a vicher :
Evitañ da vezañ amatour d'ar mare-se c'hoazh, galvet e voe gant an dibaberien (Gaston Barreau, Jean Rigal, Maurice Delanche ha Jacques Caudron) da c'hoari gant skipailh Bro-C'hall a-benn ur c'hrogad a vignoniezh hag a voe kollet 2-0 ouzh hini Portugal (e Porto, d'ar Sul 23 a viz C'hwevrer 1930). Nav c'hrogad all en devoa kemeret perzh enne, daou anezhe e-kerzh Kib vell-droad ar bed 1930 a oa bet dalc'het en Uruguay (adalek an drizek betek an 30 a viz Gouere 1930) :
Chomet e oa brudet-kaer o vezañ ma oa gantañ e oa bet plantet kentañ pal kentañ Kib vell-droad ar bed : kement-mañ a c'hoarvezas d'an 13 a viz Gouere 1930 en Estadio de los Pocitos Montevideo (Uruguay), da-geñver ar c'hrogad a voe gounezet (4-1) gant skipailh Bro-C'hall ouzh hini Mec'hiko.
Carlotta di Parma
Carlotta di Parma, pe Calotta Maria Ferdinanda Teresa Anna Giuseppa Giovanna Luisa Vicenza Rosalia (1777- 1813) a oa ur briñsez italian eus Parma.
John Lewis Brown
John Lewis Brown (Bourdel 1829 – Pariz 1890 pe 1892) a oa ul livour gall a orin iwerzhonat pe skosat.
Carlotta di Parma
He buhez
Merc'h e oa d'an dug Ferdinando Iañ Parma ha d'e bried Maria Amalia d'Asburgo-Lorena, pe María Amelia Aostria. O fevarvet bugel e oa, diwar an nav a voe. Mervel en bihan a reas he breur yaouankoc'h, hag he div c'hoar vihan.
John Lewis Brown
Kezeg, marc'hegourien ha chaseoù en deus livet alies.
Carlotta di Parma
He buhez
Daouzek vloaz ne oa ken pa grogas an Dispac'h gall. Un tamm goude eured he c'hoar henañ Carolina di Borbone-Parma‎, e 1792, d'ur priñs eus Sachsen, kenderv d'ar roue gall Loeiz XVI, e tisklerias Bro-C'hall ar brezel da Europa a-bezh, ha padout a reas ar brezel e-pad tostik ur c'hard kantved.
Un toullad mizioù goude e voe diskaret ar roue gall, ha bac'het war un dro gant ar rouanez, hag o bugale. Dibennet e voe ar roue hag ar rouanez goude prosezioù politikel.
Eured ha goude
En 1795 e timezas breur Carlotta, ar priñs pennhêr Luigi, d'ur genitervez spagnol, Marie-Louise d'Espagne.
Neuze e voe aloubet Italia gant an armeoù gall, ma voe ret d'ar briñsed skampañ kuit.
E 1797, da ugent vloaz, ez eas da leanez, hag anvet e voe neuze seurez Giacinta Domenica.
Muñomer del Peco
Muñomer del Peco  zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Ávila, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Ramiro II
Ramiro II zo anv meur a roue e Spagn ar Grennamzer.
The Walking Dead (heuliad skinwel)
The Walking Dead a zo un heuliad skinwel amerikan spont ha fromm, azasaet gant Frank Darabont ha Robert Kirkman, awenet gant al levrioù bannoù-treset comics gant ar memes anv. Skignet eo, er Stadoù-Unanet, abaoe an 31 a viz Here 2010 war an AMC.
E Breizh hag e bro-C'hall, eo bet treuzkaset e galleg an heuliad abaoe an 20 a viz Meurzh 2011 war OCS Choc er skinwel. E Belgia, Luksembourg ha Suis eo skignet ivez.
Bez ez eus ul lodenn vras eus an heuliad hag a zo bet filmet en Atlanta hag an trowardroioù. En Alexandria en Virginia ez eo bet troet ivez.
En etrevroadel, eo skignet an heuliad war Fox Networks Group. Gant notennoù mat-tre war skeul Nielsen. Renket ez eo en ur plas uhel-tre evit un heuliad skinwel, AMC a grou neuze ur c'houlzad nevez bep bloaz. Gant penn-kentañ e drede goulzad hag 5,8 % a geidenn evit an oadoù soñjet gante (18-49 bloaz), The Walking Dead a deu da vezañ an heuliad skinwel arvestet ar muiañ en diskar-amzer 2012. An 12 a viz Here 2014, e c'hounez an heuliad un taol-kaer istorel e-keñver an niver a arvesterien evit bannadenn e bempvet koulzad. Dont a ra a-benn memestra da gaout 17,3 million a skinweller.
Heuliad an AMC a zo plijet kalz, rummet eo bet evel darvoudenn ar gevredigezh gant meur a vedia hag er rouedadoù sokial ivez. Anvidigezhioù ha garedonet eo ivez kalz evit e aktourien hag e galite teknikel en abadennoù. Anvet eo bet da skouer er Writers Guild of America Awards hag er Golden Globes. Gant ar berzh-bras en deus graet, ez eo bet graet un deveradenn eus an heuliad anvet Fear the Walking Dead treuzkaset abaoe an 23 a viz Eost 2015. An eizhvet koulzad eus an heuliad a zo abaoe an 22 a viz Here 2017.
Synopsis
Istor un dudenn, Rick Grimes (c'hoariet gant Andrew Lincoln), eil sheriff kontelezh Kings (en Jorjia) a vez heuliet. O tihuniñ eus ur gourhun un nebeud sizhunvezhioù eo. Dizoleiñ a ra ar boblañs drastet gant un epidemiezh dianavezet hag a lak an dud da vezañ hanter marv-hanter bev anvet « kantreer ». Goude bezañ adkavet e familh, e teu, buan-tre, da vezañ e-penn ur strollad saveteet eus an Atlanta. Ret eo dezhe goude-se dreistbevañ a-enep da gantreerien ha strolladoù tud chomet bev. Asambles emaint o vont da glask chom bev e-barzh ar bed nevez ha dizanavezet, e Su penn-da-benn ar Stadoù-Unanet.
Generek
Ar generek a zo bet kenaozet gant Bear McCreary, unan hag a zo kustum da grouiñ sonerezh evit heuliadoù skinwel fromus ha gant spont.
Al lec'hioù
An abadenn bouezusañ a zo e kêr an Atlanta. Goude ma tihun Rick eus e gourhun hag e kej gant Glen e kreizh-kêr gant zombied e-pep lec'h ez a, an dud bev c'hoazh, da Gamp an dud bev e lec'h ma adkav Rick e wreg, e vab Carl hag e genlabourer Shane met ret eo d'ar skipailh mont kuit rak kregiñ a ra un tantad-bras da zistruj ar c'hoad. Mont a reont neuze en ur seurt ospital evit ar c'hleñvedoù.
An eil koulzad a zo war an hent-bras ha menaj ar re-Greene. An trede koulzad a zo en un toull-bac'h. Goude emañ an tudennoù o vont da cheñch lec'h meur a wech : an Terminus, iliz Saint-Sarah hag a-benn ar fin e kêr Alexandria e Virginia e-pad ar c'hwec'hvet, seizhvet ha eizhvet koulzadoù. Eizh koulzad zo en holl evit poent. Skignet e vo an navvet en diskar-amzer 2018.
My Hero Academia
Synopsis
En ur bed e lec'h ma zo 80 % eus ar boblañs bedel gant dreistgalloudoù, anvet "Alters" (個性, Kosei). Gant un dreistgalloud evel-se, forzh peseurt den a c'hell dont da vezañ un haroz pe, ma kav gwelloc'h, un torfedour. Heuliañ a ra ar manga avanturioù Izuku Midoriya, unan eus an dud ral hep dreistgalloud (alterioù), huñvreañ a ra koulskoude bezañ gant harozioù Lise-bras Yuei (雄英高校, Yūei Kōkō}/) hag dont da vezañ ur wech unan eus an harozioù brasañ eus e goulz, evel e haroz, All Might !
Film
Ur film a zo bet kemennet e miz Kerzu 2017. Dont a raio e-maez an 3 a viz Eost 2018. Anvet eo My Hero Academia: The Movie - The Two Heroes.
Mary
Mary zo un anv-badez saoznek, hag glot gant Mari e brezhoneg, hag un anv-tiegezh hag un anv-lec'h.
My Hero Academia
C'hoari video
Ur c'hoari video anvet My Hero Academia: Battle for All a zo bet krouet gant Bandai Namco Studios hag embannet gant Bandai Namco Entertainment. Deuet eo e-maez war an Nintendo 3DS d'an 19 a viz Mae 2016 e bro Japan.
Mary
Rouanezed
Div rouanez saoz zo bet anvet Mary:
Tortisambert
Tortisambert a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Juba II
Juba II ( 52 kent JK – 23) a oa roue Numidia war-lerc'h e dad Juba Iañ Numidia.
Tortisambert
Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.
Mary
Rouanezed
Rouanezed all zo bet, hep dezho ren, dre ma ne oant nemet rouanezed kenseurtezed:
My Hero Academia
C'hoari video
Abaoe an 18 a viz Ebrel 2017 en Japan, ez eo bet krouet ur c'hoari video war ar pellgomzer-hezoug anvet My Hero Academia: Smash Tap.
Mary
Rouanezed
Div rouanez skos zo bet:
Filmoù
Mary, anv meur a film :
Asansol
Asansol (bengaleg: আসানসোল) a zo ur gêr veur e stad Vengal ar C'hornôg en India. Poblet eo gant 1 067 000 a dud (e 2001).
Palez Doria-Pamphili
Ar Palez Doria-Pamphili zo ur palez e Roma, aet d'ober ur mirdi arz. Da gentañ e oa perc'hennet gant an tiegezh Della Rovere, goude d'an tiegezh Aldobrandini hag er d'an tiegezh Pamphili a vrasaas anezhañ.
My Hero Academia
C'hoari video
Dont a raio e-maez, en 2018, unan all anvet My Hero Academia: One's Justice war PlayStation 4, Nintendo Switch, Xbox One ha Steam, war urzhiataer.
Tournac
Tournac a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall.
Henry Fonda
Henry Jaynes Fonda, ganet d'ar 16 a viz Mae 1905 e Grand Island (Nebraska) ha marvet d'an 12 a viz Eost 1982 e Los Angeles (Kalifornia), a zo un aktour amerikan. Lakaet eo da vezañ unan eus aktourien vrasañ ar Stadoù-Unanet. Tad eo da Jane Fonda.
Delwenn ar Roue Loeiz XIV e Roazhon
Delwenn ar Roue Loeiz XIV e Roazhon a oa un delwenn ma weled ar roue gall Loeiz XIV war varc'h, ha hounnezh a voe graet gant ar c'hizeller gall Antoine Coysevox (1640-1720), kizeller ar roue, da lakaat dirak Breujoù Breizh e Roazhon.
Juba Mauretania
Juba Mauretania a oa ur yezhadurour eus Mauretania en Eil kantved. Skrivañ a reas ul levr war ar gwerzaouiñ, diazezet war Heliodorus, hag implijet goude gant yezhadurourien.
Delwenn ar Roue Loeiz XIV e Roazhon
Distrujet ha teuzet e voe e 1793.
2022
E 2022 e voe prenet ur skouerenn vihan eus an delwenn distrujet da lakaat e Mirdi an Arzoù-kaer e Roazhon, prenet gant skoazell ar Stroll Norac.
Pogoniulus coryphaea
Pogoniulus coryphaea a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Anvet e voe Barbatula coryphaea (kentanv) da gentañ-penn (e 1892) gant al loenoniour alaman Anton Reichenow (1847-1941).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika :
Chuck McCann
Charles John Thomas McCann, pe Chuck McCann, ganet e Brooklyn (New York, Stadoù-Unanet Amerika) d'an 2 a viz Gwengolo 1934, zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Ramiro Iañ
Ramiro Iañ zo anv daou roue e Spagn ar Grennamzer
Capilla
Capilla (chapel e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek e meur a vro.
Idylle
Ar ger idylle (diouzh ar gresianeg εἰδύλλια / eidúllia, hag / eĩdos, « ar stumm »). Implijet e veze en derou gant an henc'hresianed evit doarean o varzhonegou marzhus. Theokrite a zavaz barzhonegou berr, war diviziou etre mesaerienn ha mesaerezed deñved a vez graet bukolek anezho. A-wechou e c'helle ivez bezañ kanmeuliou evit azeulin ar benntierned. Poblekaet eo bet ar doare gant skrivagnerien latin : Ausone, Calpurnius, Virgile pe c'hoazh Catulle. Arveret e vez hirie er ster da zoareañ evit komz eus al livaduriou, ar sonerezh kement hag el lennegezh. Romanchou koadegel George Sand La Mare au diable pe Les Maîtres sonneurs, da skouer) a zo idyllek, kement ha Idylle ar roue gant Alfred Tennyson, gant ar Roue Arzhur. El livouriezh eo dres goude ar rococo, en triwec'hvet kantved ,emañ diorroet ar stil idyllek.
-89
665 Ab Urbe Condita = -89 kent J.-K.
Gustave Gallet
Gustave Gallet, bet ganet Gustave Gautier d'ar 7 a viz Ebrel 1875 e Naoned (Liger-Izelañ d'ar mare-se, Breizh) hag aet da Anaon d'an 20 a viz Du 1955 e Pariz (Bro-C'hall), a oa un aktour c'hoariva, sinema ha skinwel. Un aktor eilroll e oa. Kregiñ a reas ar sinema e 1931 ha c'hoari a reas en ur 50 film bennak betek 1951.
E bezhioù-c'hoari
Sed amañ un nebeud pezhioù-c'hoari en deus c'hoariet enno :
E filmoù er sinema
Sed amañ un nebeud filmoù en deus c'hoariet enno :
Inés Akitania (pried Pedro Iañ)
Inés Akitania (? - 6 a viz Mezheven 1095) a oa ur briñsez frank, merc'h da Gwilherm VIII, kont Poatev ha dug Akitania, rouanez kenseurtez Aragon goude hec'h eured e 1086 da Pedro Iañ Aragon el Católico.
Daou vugel he doe: Pedro hag Isabel.
Pedro a varvas en bihan, ma chomas dibenhêr ar roue, ha ma tegouezhas ar gurunenn goude etre daouarn e vreur, Alfonso Iañ Aragon el Batallador, ha goude, gant e vreur yaouañ, Ramiro II el Monje.
Ganesh
Ganesh pe Gaṇesha, Vinâyaka, pe c'hoazh Gaṇapatia (« Penn ar -Pati- Strolladoù-stourm an doueed -Ganas- » pe « Aotrou ar rummadoù ») zo un doue hindou madelezhus.
Pillayar a vez graet eus outañ e su India, an doue hag a voug ar c'hudennoù pe an harzoù ez eo.
Oia
Oia zo ur gumun eus mervent Galiza, e proviñs Pontevedra, en arvor ar Meurvor Atlantel.
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Tomiño
Tomiño zo ur gumun e kreisteiz Galiza, e proviñs Pontevedra, stok ouzh Portugal. Niver an annezidi a sav da.
God Save the King
God Save the King ("Doue da wareziñ ar roue"), a zeu da vezañ God Save the Queen pa vez ur rouanez penn ar stad, eo kan broadel de facto Rouantelezh-Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon, hag un nebeud broioù all evel Zeland-Nevez.
Muño
Muño, pe Muñó, pe Munio, zo un anv-badez spagnolek  anavezet er Grennamzer e Kastilha hag a gaver ivez evel anv-lec'h.
La Limouzinière (Vande)
La Limouzinière a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Proviñsoù Suafrika
Rannet eo Republik Suafrika e proviñsoù.
Ar proviñsoù abaoe 1994
Nav a zo anezho.
Etre 1910 ha 1994
Da vare an Apartheid e oa rannet ar vro e pevar froviñs:
Pont Anjev-Breizh
Pont Anjev-Breizh zo ur pont a-ispilh savet e 1953 dreist al Liger, a ra ar vevenn etre Breizh hag Anjev, etre Ankiniz e Breizh, en hanternoz, ha Liré en Anjev, er c'hreisteiz.
Valverde de la Virgen
Valverde de la Virgen zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Nijell dianavez
Un nijell dianavez, pe nijell dianav, berraet e NiDi, a zo un anadenn en oabl gwelet gantbúi testoù pe merzet war skrammoù ur radar ha na denn da netra anavezet ebet. Graet e vez alies gant ar gwreskanv saoznek UFO (Unknow Flying Object), en deus roet ar ger "ufologiezh" hag a zo studi seurt anadennoù, hag ivez gant ar ger gallek Ovni (gwreskanv evit Objet volant non identifié). Er sevenadur pobl e vez graet alies al liamm etre NiDi hag egorlistri deuet eus planedennoù all.
Tui
Tui zo ur gumun eus kreisteiz Galiza, e proviñs Pontevedra, stok ouzh Portugal.
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Football Association Community Shield
Football Association Community Shield, pe FA Community Shield c'hoazh, zo anv un trofe hag a vez gounezet war-lerc'h ur c'hrogad mell-droad oc'h enebiñ kleub kampion Premier League saoz ar c'houlzad tremenet ouzh hini aet ar maout gantañ da-geñver Football Association Challenge Cup.
Betek 2001 e veze graet Community Shield eus ar genstrivadeg-mañ, goude bezañ bet krouet evel Sheriff of London Charity Shield e 1908.
Trec'h eo bet Manchester United Football Club an aliesañ (ur wech warn-ugent), aet an trofe kentañ gant ar Red Devils (an Diaouled Ruz e brezhoneg) e 1908 hag an ugentvet e 2013.
D'ar 7 a viz Eost 2016 eo bet trec'het 2-1 Leicester City Football Club gant Manchester United Football Club da-geñver ar pevarzekvet doare ha pevar-ugent e Wembley Stadium. Aet e oa bet ar maout gant Arsenal Football Club e 2014 ha 2015.
Grecìa Salentina
Grecìa Salentina a vez lavaret e griko eus an tolead e Ledenez Salento, e kreisteiz Italia, tostik da  gêr  Lecce ma'z eus ur boblad gresianegerien o chom.
Phalempin
Phalempin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Implijet e voe ar vered e-pad Brezel bed kentañ, adalek 1915 betek 1918. Gant an Alamaned e voe beziet soudarded ar C'hommonwealth enni,.
Luksembourg (kêr)
Luksembourg (luksembourgeg: Lëtzebuerg, alamaneg: Luxemburg, galleg: Luxembourg), anavezet ivez dre an anv Kêr Luksembourg (luksembourgeg: Stad Lëtzebuerg, alamaneg: Luxemburg Stadt, galleg: Ville de Luxembourg), hag a vez graet anezhi d'Stad (“ar gêr” e luksembourgeg) ivez alies, a zo ur gumun gant ur statud kêr ha kêr-benn Dugelezh Veur Luksembourg. Emañ-hi e kember an Uelzecht hag ar Péitruss e su ar vro. Er bloaz 2010 e oa war-dro 100 000 a dud o chom e kêr. Ur greizenn arc'hantel eus ar c'hentañ renk eo (ar pempvet en Europa) ha meur a ensavadur eus Unaniezh Europa a zo diazezet eno ; en o zouez emañ Lez Justis Unaniezh Europa, Bank Postañ Europa ha Lez Kontoù Europa.
Roc'h Diwan
Ur font debarzhadur eo Roc'h Diwan. Krouet eo bet gant Diwan ha diskleriet e prefeti Penn-ar-Bed d'an 18 a viz C'hwevrer 2010.
Diazezet eo ar fontoù debarzhadur war lezenn ar 4 a viz Eost 2008 (niv 2008-776) evit modernaat an ekonomiezh. Krouet eo bet Roc'h Diwan evit gellout degemer roadennoù ha legadennoù ha bezañ perc'henn war savadurioù evit feurmiñ anezho. Reolennet eo Diwan gant lezenn 1901 ha n'hell na degemer roadennoù na legadennoù a-berzh e harperien ha n'hell ket bezañ perc'henn war tiez ha ne vefent ket ret-groñs evit seveniñ e balioù.
Pal Roc'h Diwan a zo skoazellañ an ezel krouer nemetañ (Diwan) da seveniñ e obererezhioù evit mad an holl : brudañ ha diorren e rouedad kelenn divyezhek dre soubidigezh, laik, digoust ha digor d'an holl.
Krouet eo bet hep termen en amzer hag e sez a zo Z.A Sant-Ernel, BP 147, 29411 Landerne Cedex.
Pemp ezel a gaver er c'huzul-merañ : Patrig Herve, Herve Latimier, Joel Le Baron, Patrick Malrieu ha Loïc Corlouer. Dilennet eo bet Herve Latimier prezidant.
Vernole
Vernole zo ur gumun  eus Italia, e  proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Erica
Erica zo un anv-lec'h izelvroek, hag un anv-badez saoznek.
Camponaraya
Camponaraya zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Erica
Orin
Deuet eo diwar an anv-badez svedek Erika, deuet diwar an anv Erik.
Impalaeriezh inka
An Impalaeriezh inka (quechua : Tawantinsuyu, "Ar peder rannvro"), a oa bet impalaeriezh vrasañ ar sevenadurezh rakkolombian. Marteze e vefe bet an impalaeriezh ledanañ er bed a-raok ar. Lec'h kreiz melestradurez politikel ha milourel an Impalaeriezh inka a oa lec'hiet e Qusqu, hiziv e Perou. Ar gevredigezh inka a oa bet ganet e menezioù Perou e-tro penn-kentañ an. Al lec'h kreñv diwezhañ a voe aloubet gant ar Spagnoled e 1572.
Adalek 1438 betek 1533, an Inkaed a oa deuet a-benn da aloubiñ douaroù e-leizh e kornôg Suamerika, dreist-holl tro-dro an Andoù. Aloubet e oa bet an douaroù dre ar brezel pe dre ur c'hendeuziñ hep feulster.
An ekonomiezh inka a vez diskrivet evel "gladdalc'hel, sklavel, sokialour (tabut a zo etre skeudenn ar "baradoz sokialour" hag an "diranelezh sokialour"). Darn eus an ekonomiezh ne implije ket ar moneiz nag ar marc'hadoù. E-lec'h se e veze implijet eskemmoù eeun marc'hadourezhioù ha servijoù. Diazezet e oa an ekonomiezh war al liammoù etre hiniennoù, strolladoù tud ha renerien inka an ekonomiezh. An "Tailhoù" a oa e stumm labourioù ret un hinienn evit an Impalaeriezh. Lezennourien an Inkaed (a oa normalamant perc'henned an holl vinvioù produiñ) a oa rediet da bourvezi­ñ boued d'al labourerien, koulz hag evaj dreist-holl e-pad festoù bras, rediet e oant ivez da gavout douar a-walc'h evit o holl sujedoù.
Anv
An Inkaed a rae Tawantinsuyu, "ar pevar suyu" eus an impalaeriezh. "Ar pevar suyu" a dalveze kement hag "ar peder rannvro". Pevar c'horn rannvroioù an Impalaeriezh a geje er gêr-benn. Ar pevar "suyu" a oa : Chinchaysuyu (norzh), Antisuyu (reter ; janglenn an Amazonia), Qullasuyu (su) ha Kuntisuyu (kornôg). An anv Tawantinsuyu a oa implijet gant ar meneg unvaniezh proviñsoù. Ar Spagnoliz a droe an anv gant Tahuatinsuyo pe Tahuatinsuyu.
Ar ger Inka a talvez kement ha "rener" pe "aotrou" er yezh Quechua hag a oa implijet evit termeniñ ar c'hlasoù sokial e penn ar gevredigezh kement hag ar familhoù e penn ar gevredigezh. An Inkaed a oa bihan o niver e-keñver hollad poblañs an impalaeriezh, e-tro 15 000 betek 40 000 d'ar muiañ. Mistri e oant war ur boblañs a 10 milion a annezidi. Ar Spagnoliz a degemeras an anv evel doare da dermeniñ hollad poblañs an impalaeriezh (sell gouennel) kentoc'h evit ar sell gwirion. Setu penaos evito an "Imperio inca" ("Impalaeriezh inka") a oa un doare simpl da envel an nasion a oa bet aloubet gante.
Orinoù
Pevar breur ha peder c'hoar a oa deuet e-maez ar vougev greiz. Ar re-se a oa: Ayar Manco, Ayar Cachi, Ayar Awqa (Ayar Auca) hag Ayar Uchu; bez e oa ivez Mama Ocllo, Mama Raua, Mama Huaco ha Mama Qura (Mama Cora). Eus ar mougevioù all e oa deuet er-maez an dud a zeuio da vezañ ar c'hlanioù Inka.
Laurence Olivier
Laurence Kerr Olivier, Baron Olivier, bet ganet d’an 22 a viz Mae 1907 e Dorking (Surrey, Bro-Saoz) hag aet d’an Anaon d’an 11 a viz Gouere 1989 en Ashurst (Kornôg Sussex, Bro-Saoz), a oa un aktour, ul leurennour, ur rener c’hoariva, ur sevenour hag ur senarioour saoz.
Dremm an Ankou
thumb|right|200px|Pajenn gentañ golo al levr.
Evit an darn vuiañ eus ar pennadoù-se a oa bet embannet kent er gelaouenn Gwalarn, kerkent ha 1928.
Kenarroud
Kenarroud danvez an oberenn a zo ar C'hentañ Brezel-bed. Abeozen, peoc'hgarour anezhañ, en doa c'hoant da ziskrivañ gwirionez ar brezel a-ziwar e eñvorennoù met romantelaet. Tostik-tost ez eo, en gwirionez, ar fedoù embannet hervez Gwendal Denez ha reiñ a ra ur skouer e rakskrid doare diwezhañ Dremm an Ankoù : "Gwir, re wir: ar c'habiten Renaud, da skouer, a oa Grimaud e anv gwirion (lazhet e miz Eost 1917).
Al levr
E penn-kentañ al levr emañ an dedi amañ da-heul : A-hed ar c'hant seizh pajennad ha hanter-kant a ya d'ober an oberenn e konter an darvoudoù bevet gant Erwan, un den yaouank eus Breizh-Izel, hag e geneiled eus ar c'hlas c'hwezek war dalbennoù ar Brezel-bed kentañ, er reter hag en hanternoz da Vro-C'hall. Buan a-walc'h e kompreno Erwan pegen spouronus e c'hell bezañ dremm an Ankoù p'en em gavo gant e zaou zen marv kentañ, e gamalad nevez Livier en o zouez.
Ar pennadoù-skrid
I. Dremm an Ankou
II. Kelig an hañv
III. E krabanou ar Spont
IV. Dre Heg !
VI. Eun toull en Erc'h
VII. Permisionad
VIII. Tadig
IX. Ar Banne Gwin
X. Barnet d'ar Maro
XII. Ar Bidoniad Dour
Dug-meur Baden
Dugelezh-veur Baden
Dremm an Ankou
Ar pennadoù-skrid
XIII. Uperid (gwelit ivez amañ ar bajenn Iperit)
XIV. Blenier Bleniet