cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jens Stoltenberg
Ganet e oa bet d'ar 16 a viz Meurzh 1959 en Oslo, kêr-benn Norvegia. Mab e oa da d-Thorvald Stoltenberg, unan eus politikourien brudet Norvegia, bet ministr meur a wech, ha da g-Karin Heiberg. Studioù war an armerzh en deus bet graet e skol-veur Oslo.
Dilennet e oa bet da gannad evit ar wech kentañ e 1993, evit Strollad al Labour. Ministr e voe meur a wech er bloavezhioù 1990. Kentañ ministr Norvegia e voe etre miz Meurzh 2000 ha miz Here 2001. Penn Strollad al Labour a gemeras e miz Du 2002. Ha kentañ ministr e voe adarre, etre miz Here 2005 ha miz Here 2013. E 2014 eo bet anvet da Sekretour Meur Aozadur Feur-Emglev Norzh-Atlantel.
Sorbo Serpico
Sorbo Serpico zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz
Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz , pe Munditibar hepmui pe Arbatzegi Gerrikaitz, (pe Munitíbar, Munditíbar pe Arbácegui y Guerricáiz en spagnoleg), zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria.
Badeziant
Ar vadeziant (eus ar verb latin baptizo, badeziañ, diwar an henc'hresianeg Βαπτίζειν baptizein, furm eus ar verb Βάπτειν baptein, « soubañ en ul liñvenn ») zo ul lid pe ur sakramant a arouez buhez nevez ar gristenien vadezet, marv e-keñver o buhez kozh merket gant ar pec'hed. Dasorc'hiñ a ra ar gristenien nevez en ur vuhez nevez gant ar C'hrist. Al lid-mañ a vez alies un testeni foran evit ar re a zo gounezet d'ar gristeniezh.
Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz
Istor
Krouet e voe ar gumun e 1883 pa voe kendeuzet anteiglesia Arbatzegi ha kêr (Gerrikaitz): tostik e oant ne oa nemet ur pont war ar stêr Lea etreze.
Badeziant
Ar gourvadez pe ar c'hristenadur zo ul lid eeunaet a vez implijet e-lec'h ar vadeziant pa vez ur bugel e riskl da goll e vuhez trumm (meneget e vez ar vugale kristenaet er rolloù parrez kozh). Fennañ a reer dour war penn an den en ur lavaret ar c'homzoù da-heul : « Da vadeziñ a ran en anv an Tad, ar Mab hag ar Spered Santel ».
Abred en istor an iliz e oa anavet ar verzherinti evel "badeziant ar gwad", a roe o zu d'ar verzherien na oant ket bet badezet da vezañ salvet. Diwezhatoc'h e anadas meizad badeziant ar c'hoant, en Iliz katolik, hag ar re a briente ar vadeziant (katekiziad) hag a varve a-raok resev ar sakramant-se a oa sellet oute evel salvet memestra. Sellet e oa outi evel ur sakramant ret da vezañ salvet gant an holl gristenien, betek Huldrych Zwingli a zisklêrias er kantved ne oa ket ezhomm anezhi. Hiziv an deiz, kristenien zo, ar Grenourien hag arme ar salud peurgetket, ne vadeziont ket o izili abalamour ma soñjont n'eo ket ret.
Dont a ra badeziant al lidoù kristen liesseurt eus al lid kouronkañ yuzev (ar mikve) ha harpet eo war un arouezelezh tostaet gant Carl Gustav Jung ha kalz bredelfenourien d'ar vuhez in utero. Ar soubadur en dour a laka da soñjal er fed da veuziñ, er glanadur, er marv hag en adc'hanidigezh .*
Er Bibl
Evit pep kristen e ra ar vadeziant dave da vadeziant Jezuz gant Sant Yann-Vadezour er Jourdan, deskrivet en Aviel Mazhev, pennad 3, 13-17 :
Y Post Bach
Y Post Bach (Castle Hill e saozneg) zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanilar, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 144 km eus Kerdiz.
Badeziant
Er Bibl
"Dont a reas neuze Jezuz eus Galilea betek ar Jourdan davet Yann, da vezañ badezet gantañ. Enebiñ a rae Yann avat en ur lâret : me am eus ezhomm da vezañ badezet ganit, hag e teuez davedon ! Jezuz a respontas dezhañ : Lez ober bremañ, rak dereat eo e sevenfemp evel-henn kement a zo just. Ha Yann ne enebas ket ken. Kerkent ha ma oa badezet Jezuz, hag eñ er-maez an dour. Ha setu an neñv ha digeriñ, hag e welas spered Doue diskenn evel ur goulm betek ennañ. Ha setu ma oa lavaret ar gomzoù-mañ gant ur vouez hag a zeue eus an neñv : Hemañ eo ma mab muiañ-karet am eus lakaet holl ma c'harantez ennañ."
« Ne vezer ket ganet kristen, dont a reer da vezañ kristen » eme Dertullian, unan eus Tadoù an Iliz, en e Meuladur ar gristeniezh, er pennad XVIII. Abalamour ma'z eo deskrivet en Testamant Nevez ez eo ar vadeziant ur sakramant a gaver en holl an Ilizoù kristen. Evit Ilizoù zo ez eo ar memes sakramant kristen e forzh peseurt Iliz e vefe sevenet : Un den badezet er feiz reizhkredour ha gounezet goude d'ar gatoligiezh n'en deus ket ezhomm da vezañ badezet en-dro, hag ar c'hontrol zo gwir ivez. Hervez ar Bibl, « Un Aotrou hepken zo, ur feiz hepken, ur vadeziant hepken » (Efeziz 4:5).
Hervez ar mareoù hag an Ilizoù a c'haller badeziñ ar vugale yaouank pe an dud en oad gour.
E lod eus an Ilizoù kristen e soñjer e tle ar vadiziant bezañ choazet hag an den a vadezer a zle bezañ gouest d'ober ar choaz-se eta. Lod eus an Ilizoù a ampella oad ar vadeziant o feizidi betek oad ar gouzoumenn, da skouer. Badezet e oa an impalaer roman kustentin pa oa war e dremenvan.
Ral eo ar re a choulenn ma vo badezet en-dro ar feizad a zo bet badezet a-raok an oad skiant.
Cheñch a ra lid ar vadeziant hervez an Ilizoù :
Al lid katolik
Evit an Iliz katolik ez eo ar vadeziant ar c'hentañ eus tri sakramant an deskoni kristen, gant an eukaristiezh (la communion) hag ar gouzoumenn. Evit an dud en oad ar skiant (bugale ha tud en oad gour) e vez prientet ar vadeziant e-pad ar gatekiziadelezh, ma vez dizoloet ar relijion gatolik gant an den a vo badezet, ar c'hatekiziad. Evit ar vugale nevez-c'hanet e vez heuliet ur prantad prientiñgant o zud evit o sikour da gompren ster ar sakramant-se.
Sturno
Sturno  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Badeziant
Ar vadeziant evit ar Vadezourien hag an Avielourien
Evit ar Vadezourien hag avielour. Ne vadezont ket ar vugale vihan abalamour ma ne c'hellont ket kaout skiant eus ar pezh ez eo ar vadeziant.
Deauville
Deauville a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. thumb|left|Bathing Time at Deauville [[Eugène Boudin, 1865]]
Brezelioù-bed
Marvet int e 1917, e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Saint-Martin-Don
Saint-Martin-Don a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Magda Kulpińska
Magdalena « Magda » Kulpińska, ganet d'an 22 a viz Meurzh 1986 e Poznań, zo ur manikin polonat.
Gwelet eo bet e meur a vruderezh, dreist-holl er Rouantelezh-Unanet, evit Bread & Butter, Demporium, Levi's da skouer. Bevañ a ra e Pariz hiziv-an-deiz. Ouzhpenn bezañ manikin ez eo ur ganerez mezzo-soprano.
Saint-Martin-Don
Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
Low Learchild
Low Learchild zo ul lec'h, e-kichen Whittingham (Northumberland). Eno e kav d'an istorourien e oa ur c'hreñvlec'h roman war ar stêr Aln, el lec'h ma veze treuzet ar stêr gant an hent roman kozh anvet Devil's Causeway.
Saint-Martin-Don
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: daou zen nann-soudard a varvas e Saint-Martin abalamour d'ar brezel e penn-kentañ miz Eost, lazhet e voe unan anezhe gant un tenn .
Stella (Italia)
Stella zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
Low Learchild
Anv
Meneg zo eus al lec'h, anvet Alauna, gant Klaudios Ptolemaios ha gant Dizanv Ravenna.
Luchino Visconti (aotrou Milano)
Luchino Visconti (1292-1349) a oa aotrou Milano adalek 1339, war un dro gant e vreur Giovanni Visconti, arc'heskob.
E dad
Mab e oa da Matteo Iañ Visconti, aotrou kêr Milano en anv an Impalaer santel, ha d'e bried Bonacosa Bori. Pevare mab e dud e oa. En 1302 e oa bet torret e dad eus e garg gant an Impalaer, ha den ebet ne oa bet anvet en e lec'h. En 1317 koulskoude e voe galvet en-dro Matteo gant an impalaer, ha pa varvas e 1322 e voe kemeret e lec'h gant e vab Galeazzo Iañ Visconti (1277 † 1328). Galeazzo a zimezas neuze da Beatrice d'Este († 1334), merc'h da Obizzo II d'Este, hag ur mab o doe, Azzone Visconti (1302 † 1339), a voe aotrou war-lerc'h e dad (1327-1339).
Luchino, e-keit-se, a oa condottiero gant e eil breur, Marco. En 1315, da 23 bloaz, e voe anvet da aotrou Pavia. Perzh a gemeras en emgann Montecatini, ma voe gloazet.
En 1316 e timezas da Violante (Yolande), merc'h da Tomasso Iañ (1244-96), markiz Saluzzo, met mervel a reas e wreg a-benn bloaz.
Addimeziñ a reas en 1318 da Caterina Spinola, merc'h da Oberto Spinola, eus kêr Genoa ; bugel ebet n'o doe ivez ha mervel a reas-hi e 1319.
E 1320 e oa podestà Vigevano, ma savas ar c'hastell a weler eno bepred. E 1323 e voe tamallet gant ar pab da vout disivouder, evel an holl en e diegezh. Didamallet e voe diwezhatoc'h, pa voe anvet da vikel ar pab e 1341.
Dafnis ha Chloe (Longos)
Daphnis ha Chloe (Δάφνιs καὶ Χλόη, Daphnis kai Chloē) zo ur romant gresianek gant Longos en Eil kantved, hag e oberenn anavezet nemeti. Honnezh eo mammenn an holl oberennoù all eus an hevelep danvez.
Luchino Visconti (aotrou Milano)
Aotrou Milano
Pa varvas Azzone e 1339 e voe kemeret e lec'h gant e eontred, Giovanni Visconti (1290 † 1354) ha Luchino Visconti (1292 † 1349), mibien all da Matteo.
Dafnis ha Chloe (Longos)
An oberenn
Kaoz zo en oberenn eus karantez daou vugel, ar mesaer Dafnis hag ar plac'hig Chloe.
Merthyr (Sir Gaerfyrddin)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Merthyr (Merzher, e brezhoneg).
Dafnis ha Chloe (Longos)
Oberennoù lennegel awenet gant Longos
Dafnis ha Chloe a zo bet kemeret da batrom gant meur a oberour da sevel skridoù all, bugulganoù dreist-holl, evel ar re-mañ.
Maenordeilo (kêriadenn)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Maenordeilo, etre Llandeilo ha Llanymddyfri, war lez ar stêr Tywi. E kumuniezh Maenordeilo a Salem emañ, hag e parrez Llandeilo Fawr.
Saint-Martin-de-Sallen
Saint-Martin-de-Sallen a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Beg Korzenn
Beg Korzenn zo ur beg-douar war aod gwalarn Breizh, e kumun Plouarzhel. Sellet a reer ouzh ar beg-douar-se evel al lec'h ma kej dourioù Mor Breizh ha re ar Mor Atlantel.
Maenordeilo (kêriadenn)
Gerdarzh
Eus Maenor hag an anv-badez Teilo.
Luchino Visconti (aotrou Milano)
Bugale
Giovanni, a oa arc'heskob Milano, ne oa ket dimezet. Luchino avat a zimezas, teir gwech.
Hippotragus niger variani
Hippotragus niger variani a zo un isspesad antilopenned eus kerentiad ar Bovidae.
Stellanello
Stellanello zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
Hippotragus niger variani
Boued
Bevañ a reont hogosik diwar delioù gwez.
Luchino Visconti (aotrou Milano)
Bugale all
Besterd en doe Luchino ivez:
Hippotragus niger variani
Annez
Emañ brosezat al loen en Angola.
Luchino Visconti (aotrou Milano)
E varv
E miz Genver 1349 e klevas pegement e veze doganet gant e bried Isabella, ma embannas e vije spontus he c'hastiz. Un toullad deizioù goude e voe kavet marv, diwar gontamm. Lesanvet e voe an intañvez Isabella del veleno ("Isabella ar c'hontamm ").
Hippotragus niger variani
Rummatadur
Un isspesad eo da Hippotragus niger.
Luchino Visconti (aotrou Milano)
E varv
Kemeret e voe ar galloud gant e nized, a gasas kuitan intañvez hag he mab war zigarez e vije bet bastard bugel an intañvez doganerez.
Beg Korzenn
Ar beg-douar kornôkañ eus Breizh eo, ma lakaer a-gostez an inizi evel Eusa. Nepell diouzh Beg Korzenn met muioc'h en douaroù emañ tour-tan Trezian, ur c'hilometr diouzh an aod.
War ar beg-douar emañ kreizenn CROSS Corsen, ma vez evezhiet tremenerezh ar bagoù dirak aod Bro-Leon ha ma vez kenurzhiet an oberiadennoù saveteiñ pa vez gwallzarvoudoù en tachad mor en em astenn etre Bae Menez-Mikael ha Beg Penmarc'h.
Saint-Martin-de-Sallen
Bodet e oa gant 4 c'humun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Le Hom.
Monumantoù ha traoù heverk
Mervel a rejont e 1944 e-doug Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed. Unan anezhe a oa levier er Royal Air Force (197th Squadron), an hini all a oa Lance Corporal e The Queen's Royal Regiment (West Surrey), 1/7th Bn..
Calitri
Calitri zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Julia (merc'h da Julius Caesar)
Julia a oa merc'h da Julius Caesar ha da Cornelia Cinna. Dimezet e voe da Pompeius en -60.
Scie
Scie zo un anv lec'h gallek.
Kumunioù e Normandi:
Marie de France (1145-1198)
Marie de France (1145-1198), pe Mari Bro-C'hall, a oa merc'h henañ ar roue gall Loeiz VII (Bro-C'hall) hag e bried kentañ Eleanora Akitania; dimeziñ a reas da Herri Iañ Champagn.
Savignano Irpino
Savignano Irpino zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Marie de France (1145-1198)
Dispartiañ a reas he zud e 1152. E n 1160 ec'h addimezas he zad Loeiz VII da Adèle Champagn ha prometiñ a reas e ziv verc'h da vreudeur e bried nevez.
Eured ha bugale
E 1164 eta e timezas da Herri le Libéral (1127 - 1182), kont Champagn ha Brie, ha bugale o doe :
Magenta
Magenta zo un anv-lec'h a orin italianek a gaver e meur a vro.
Gustave Doré
Gustave Doré, ganet e Straßburg d'ar 6 a viz Genver 1832 (e Rouantelezh Frañs d'an ampoent) ha marvet e Pariz d'an 23 a viz Genver 1883 (e Republik Frañs d'an ampoent), a oa ur skeudennour, un engravour, ul livour hag ur c'hizellour elzasat, brudet bras en e amzer.
Marie de France (1145-1198)
E Champagn
Perzh he devoa kemeret e lez desket Eleanora Akitania e Poitiers (1170-1173), hag ul lez a dud desket ivez a zalc'has e Champagn, hag en-dro dezhi tud evel Chrétien de Troyes, Gace Brulé, Gautier d'Arras, Guyot de Provins, Huon d'Oisy, Geoffroi de Villehardouin.
Magenta
Da-heul an emgann-se, ha trec'h an arme c'hall, ez eo bet roet an anv da meur a lec'h
Marie de France (1145-1198)
E Champagn
Pa varvas he mab henañ Herri II en 1197, e laoskas ar galloud gant hec'h eil mab Tepot III hag ez eas dar gouent. mervel a reas bloaz goude. Beziet e voe en iliz-veur Meaux, ha distrujet e voe ar bez er e-pad ar brezelioù relijion.
David Owen
David Owen zo un anv boutin a-walc'h e Kembre, ha hini meur a zen brudet
Brüno (film)
Brüno a zo ur film komedi savet gant Larry Charles, doare falsteulfilm, ha deuet er-maez e 2009. Awenet eo gant tudenn Brüno, ur c'hazetenner-giz heñvelreviad aostrian krouet ha c'hoariet gant Sacha Baron Cohen en abadenn skinwel Da Ali G show.
An danvez
Brüno a zo kazetenner-giz heñvelreviad dibar ha brudet-kenañ en Aostria, dreist-holl e-barzh bed ar c'hiz. C'hoant bras da vezañ brudetoc'h gantañ met ez a an aferoù war fallat evit e red-micher goude un atersadenn troet fall e-pad un zibunadeg dilhad. Neuze e tiviz ar paotr da vont war-zu Amerika...
Marcelina Zawadzka
Marcelina Zawadzka, ganet d'ar 25 a viz Genver 1989 e Malbork, zo ur vaouez polonat brudet evit kemer perzh e kenstrivadegoù braventez. Kurunet eo bet Miss Polonia e 2011, hag e 2012 he oa o kenstrivañ evit kenstrivadeg Miss an hollved en anv Polonia.
Kaplan Iañ Giray
Kaplan I Giray a oa mab da Selim I Giray ha khan Krimea teir gwech en XVIIIvet kantved.
Rivaldo Vítor Borba Ferreira
Rivaldo Vítor Borba Ferreira (pell anavezetoc'h evel Rivaldo), bet ganet d'an 19 a viz Ebrel 1972 e Paulista (Pernambuco, Brazil), a zo bet ur melldroader etrebroadel brazilian.
Kaplan Iañ Giray
En nevez-amzer 1715 e krogas ar brezel etre an impalaeriezh otoman ha Venezia. Kaplan I a voe kaset da Vesarabia gant an Otomaned a-benn evezhiañ ouzh Pologn, mirout ouzh ar Rused da zont ha plediñ gant an emsavadegoù a c'hellfe sevel e Moldavia ha Valakia.
Rivaldo Vítor Borba Ferreira
Kib vell-droad ar bed
Kreizer argader e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Rivaldo e daou zalc'h :
Kaplan Iañ Giray
E 1724, pa voe skarzhet e vreur Saadet IV Giray diouzh Krimea, e voe kinniget dezhañ gant ar vizir otoman pignat en-dro war tron ar c'hanat. Nac'h a reas war zigarez en doa c'hoant da vezañ impalaer an Datared ha n'eo ket o bourev. Ur breur all dezhañ, Mengli II Giray, a voe anvet khan Krimea neuze.
Da heul emsavadeg miz Gwengolo 1730 en Istanbul a voe kaoz eus skarzhadenn ar sultan Ahmet III hag ar c'han Mengli II e voe adlakaet Kaplan I evit an trede gwech war tron Krimea.
E miz Mae 1736 e voe taget Krimea gant ar Rused ha ne voe ket Kaplan I evit stankañ an hent outo e Perekop. Distrujet e voe neuze meur a gêr datar, en o zouez ar gêrbenn Bahçesaray, Gözleve hag Aqmescit. Kuitaat a rejont al ledenez e miz Gouere 1736. Diwar-se e voe tennet e garg digant Kaplan I ha lakaet Fetih II Giray en e blas.
Bettany Hughes
Bettany Hughes zo un istorourez, skrivagnerez hag embannerez saoz. Ganet eo d'ar 14 a viz Mae 1967 hag arbennikaet eo war an Henamzer klasel. Labouret he deus kalz evit ar radio hag ar skinwel saoz.
Buhez
Hughes a voe ganet ha desavet e kornôg Londrez. C'hoar eo d'an aktour Peter Hughes ha d'ar c'hoarier kriked ha kazetenner Simon Hughes.
Istorourez
Evel istorourez he deus labouret alies war ar merc'hed gant ur sell benelour. Hughes a zo bet pedet alies e skolioù-meur SUA, Aostralia, Alamagn, Turkia hag Izelvroioù evit komz eus sujedoù lies evel Elena Troia, muzul an amzer er gevredigezh islamek.
Kleweled
Brudet eo Hughes dre m'eo bet gwelet ha klevet alies er radio pe er skinwel. Skrivet pe kinniget he deus teulfilmoù, heuliadoù war sujedoù an Henamzer pe reoù modern evit an National Geographic, BBC, Discovery Channel, PBS, The History Channel ha Channel 4.
Fetih II Giray
Fetih II Giray a oa mab da Devlet II Giray ha khan Krimea etre miz Gouere 1736 ha miz Eost 1737.
Toirano
Toirano zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
Bettany Hughes
Kleweled
Adalek miz Gouhere 2012 e oa kroget da ginnig an heuliad teulfilmoù istorel Britain's Secret Treasures war ITV gant Michael Buerk.
Fetih II Giray
Kalgay e voe d'e eontr, Kaplan I Giray a-raok mont da ghan e 1736. E 1737 e voe aloubet ledenez Krimea gant ar Rused, evel m'o doa graet ar bloaz a-raok, ha distrujet ar gêrbenn nevez. Diwar-se e voe tennet e garg digant Fetih II ha lakaet e eontr Mengli II Giray en e blas.
Bettany Hughes
Kleweled
Enoret eo bet alies evit he labourioù e bed ar c'hleweled. E 2009 e voe enoret gant Naomi Sargant gant priz ispisial an deskadurezh dre ar c'hleweled.
Buhez personel
Hughes a zo dimezet gant Adrian Evans, hag a oa bet e 2012, penn an adsevel istorel evit laouenlid diamant Elizabeth II. Daou vugel a zo gant ar c'houblad.
Morfa (Sir Gaerfyrddin)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Morfa (palud, e brezhoneg).
Dan
Dan zo
Mynydd
Lec'hioù
Hag ivez
Cassano Irpino
Cassano Irpino zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Andora
Andora zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
Testico
Testico zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
Carolles
Carolles a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944:
Jorge de Montemayor
Jorge de Montemayor pe Jorge de Montemor (Montemor-o-Velho, Portugal, h. 1520 - Piemonte ?, Italia, h. 1561) a oa ur skrivagner portugalat a skrivas e kastilhaneg.
Zofia Branicka
Zofia Branicka (1790–1879) a oa ur gontez polonat, dastumerez oberennoù arzel.
Merc'h e oa d'ar priñs polonat Franciszek Ksawery Branicki ha d'ar gontez rus Aleksandra von Engelhardt‎.
Dimeziñ a reas da Artur Potocki e 1816.
Tourville-sur-Odon
Tourville-sur-Odon a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed: lazhet e voe un den nann-soudard gant ur vombezadeg d'ar 21 a viz Even 1944 e Tourville ; ar 2nd Battalion Argyll and Sutherland Highlanders a gemeras ur pont dreist d'ar stêr Odon d'ar 27 a viz Even 1944; dont a reas ar 23rd Hussars hag ar 159th Brigade da vrasaat an dachenn bet gounezet war koust an Alamaned.
Monumantoù ha traoù heverk
Skosiz e oant. Tri anezhe a oa er Argyll and Sutherland Highlanders, an tri all er Gordon Highlanders. Mervel a rejont e dibenn miz Even hag e penn-kentañ miz Gouere 1944 e-doug Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.
Mynydd-y-garreg
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Mynydd-y-garreg.
Gerdarzh
Eus mynydd, menez, ha carreg, karreg.
Sibylle
Sibylle zo un anv-badez alamanek ha gallek.
Orin
Dont a ra an anv eus ar sibilla, anv gregach ur velegez hag un diouganerez en Henamzer. Meur a hini zo bet brudet.
Adstummoù
Sybille, Sybilla, ha Sibille, Sibilla, Sibylla, Sybel, Sybill, en alamaneg.
Anv-badez
Dont a reas an anv war wel war-dro dibenn an XIvet kantved.
Vendone
Vendone zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
Katarzyna Branicka
Katarzyna Branicka a oa ur gontez polonat.
Merc'h e oa d'ar priñs polonat Franciszek Ksawery Branicki ha d'ar gontez rus Aleksandra von Engelhardt‎.
Chopin en deus dediet ur valsenn dezhi.
Varazze
Varazze zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
Erythropitta granatina
Erythropitta granatina a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Manipur
Manipur ( মনিপুর e meiteieg, yezh ar vro) zo unan eus stadoù Unaniezh India, gant ur gorread 22 327 km². Er bloavezh 2001 e oa 2 388 634 a dud o chom er stad vihan-se. Imphal eo ar gêr-benn. Emañ Manipur war harzoù India : er reter emañ Myanmar (Birmania), en hanternoz Nagaland, er c'hreisteiz Mizoram hag er c'hornôg Asam.
Erythropitta granatina
Anvet e voe Pitta granatina (kentanv) da gentañ-penn (e 1830) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Manipur
Ur vroig veneziek eo, gant kernioù a dap betek 2500 metr uhelder. Eztennañ a reer glaou eus ar c'hondon ha holen eus an eienennoù dour tomm. E-leizh a loened gouez a gaver er vro : olifanted, tigred, arzhed, kirvi, marmouzed, bualed ha naeron bras.
Erythropitta granatina
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned : c'hwiled, kloreged ha merien en o zouez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Manipur
Ar meiteieg hag ar saozneg eo an div yezh ofisiel.
Cilgwyn (Ceredigion)
Cilgwyn zo ur maner e-kichen Adpar, e kumuniezh Llandyfrïog, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 108,2 km eus Kerdiz.
Dardoup
Anv
N'ouzer ket eus pelec'h e teu an anv just. Hervez kont en defe un dra bennaket da welet gant ar c'hoef a veze douget gant ar merc'hed gwechall hag a zo anavezet evit ur roued brodet ispisial hag he stroñsoù. Ha just a-walc'h e vez graet Dardoupenn, Dardoupez pe c'hoazh Dardoupezenn, eus ur plac'h o chom er vro-se. Ar baotred a vez graet Dardouped anezho. Hervez an etnologour Reun Kreston e veze graet "Bardoupeizant" ivez eus an dilhadoù oa ba' du-se, peadra da soñjal eo disoc'het ar ger Dardoup diwar Bardou marteze, hep na vefed gouest da zisplegañ petra a dalvez hemañ.
Dardoup a zo anv un dañs hengounel eus ar vro-se ivez, Gavotenn pe Dañs-tro Dardoup end-eeun. Bet ez eus bet tud o serriñ kanaouennoù ha kontadennoù digant brezhonegerien a-vihanik dre eno er bloavezhioù 1970 a oa bodet er strollad anvet Despunerien Bro Dardoup.
Tachenn
Ar vro Dardoup a ya da ober anezhi kumunioù Kastell-Nevez-ar-Faou, Plonevez-ar-Faou, Koloreg, Sant-Wazeg, Laz ha tu reter Santoz, daoust ma n'eo ket Dardoup ar peurrest eus ar gumun-se. Ar Stêr Wanez a ra an disparti etre bro ar Vidared hag hini an Dardouped.
Arslan Giray
Arslan Giray a oa mab da Devlet II Giray ha khan Krimea div wech en XVIIIvet kantved.
Rhos-goch
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Rhos-goch.
Gerdarzh
Eus rhos, roz, ha coch, ruz.
Erythropitta kochi
Erythropitta kochi a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Anvet e voe Pitta Kochi (kentanv) da gentañ-penn (e 1876) gant ar skiantour alaman Friedrich Brüggemann (1850-1878) da zougen bri d'an dastumer (ha plouzer krec'hin) alaman Gottlieb von Koch (1849-1914).
Annez
Brosezat eo ar spesad e Filipinez.
Justyna Krzyzanowska
Justyna Krzyzanowska pe Justyna Chopin (Tekla Justyna Krzyżanowska, Justyna z Krzyżanowskich Chopinowa), ganet d'ar 14 a viz Gwengolo 1782 e Długie (Polonia) hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz Here 1861 e Varsovia, a oa mamm Frédéric Chopin.
Buhez
A orin eus an nolblañs izel eus Kujawy e Polonia, merc'h Jakub Krzyżanowski eo (1729-1805). Ul labourer douar eus Dlugie pa voe hi ganet. Bez e oa bet an tad rener domani Izbica a-raok. An domanioù-se a oa perc'hennet gant ar c'hont Kacper Skarbek (1763-1823). Desavet eo bet mat, gouzout a ra c'hoari piano ha kanañ gant he mouezh soprano.
Lara Stone
Buhez
Stone a zo ganet en ur gêr vihan anvet Mierlo en Izelvroioù. Ar vamm Kathryna Stone a zo izelvroat, an tad Michael Stone a zo Saoz. Merzhet e oa bet evit ar wech kentañ e tren buzug Pariz pa oa e vakañsoù gant he familh. Oadet e oa a 12 vloaz nemetken. E 1999 d'an oad a 15 vloaz e kemere perzh er genstrivadeg aozet gant Elite Model Management. Ne voe ket trec'h met pennoù bras an embregerezh top model a oa bet bammet ganti memestra. Sinañ a reas ur c'hevrad gant Elite Modelling Agency ha kroget e oa da vezañ ur model a-vicher.
Buhez personel
E miz Kerzu 2009 dre ar gelaouenn Vogue UK, Stone a anzave bezañ heuliet gant medisined evit kudennoù alkologezh.
David Owen (Dewi Wyn o Eifion)
Ganet e oa e Llanystumdwy en Eifionydd. Desket e voe er parrezioù tro-dro hag e Bangor Is Coed. Labourer-douar e oa er Gaerwen, met e-pad 10 vloaz e oa bet o chom e Pwllheli (1827 -1837). barzhonegañ a zeskas gant Robert ap Gwilym Ddu, eus un atant e-kichen.
Gounit a reas medalenn Cymdeithas y Gwyneddigion gant ar varzhoneg Molawd Ynys Brydain (Meulgan da Enez Vreizh) hag e 1811 e c'hounezas priz eisteddfod Tremadog gant Awdl i Amaethyddiaeth (Meulgan d'al labour-douar). E 1819 e kemeras perzh en eisteddfod Dinbych gant Awdl Elusengarwch. C'hwitout a reas war ar priz ha ne kenstrivas ket ken.
Mochdre (Conwy)
Mochdre zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Sir Conwy, e hanternoz Kembre. Emañ er c'hornôg da Vae Colwyn. Betek miz Ebrel 1974 e oa ul lodenn eus distrig kêr Bae Colwyn. Bremañ ez eo ur gumuniezh distag.
Poblet e oa gant 1,923 a annezidi e 2011 ha 22,5% anezho a oa kembragerien hervez niveradeg ar bloavezh-se.
Emañ Mochdre e parrez Llangystennin, hag er gêriadenn emañ an iliz-parrez, un iliz kozh eus ar Grennamzer. Hervez ar richenn e voe savet war diazezoù ar c'hentañ iliz katolik bet savet e Kembre.
Ur gêriadenn vras eo deut Mochdre da vezañ, gant tiez nevez, stalioù hag un takad greanterezh (Parc Busnes Mochdre).
Mabinogi
Displegañ a reer anv ar gêriadenn gant un istor a gonter er Mabinogi, e kontadenn Math, mab Mathonwy. Er gontadenn emañ Gwydion ha brezelourien eus Rouantelezh Gwynedd o laerezh moc'h e lez Pryderi e Dyfed. War o hent da zistreiñ da hanternoz Kembre, gant brezelourien Dyfed war o lerc'h, e chomont a-sav e meur a lec'h anvet "Mochdref" (kêr ar moc'h) pe "Mochnant" (traoñienn ar moc'h). Al lec'h diwezhañ, a-raok dezho treuziñ ar stêr Conwy da erruout e Gwynedd, eo kêriadenn Mochdre Sir Conwy.
Kampoù-bac'h Xinjiang
Kampoù-bac'h Xinjiang zo kampoù e proviñs Xinjiang, e kornaoueg Republik Pobl Sina, ma'z eus bac'het meur a gant mil den, muzulmaned anezho, genidik eus ar broviñs.
Ouzhpenn ur milion a dud a vefe bac'het enno, hep bezañ barnet. Savet e oa bet ar c'hampoù-se gant gouarnamant Sina war-lerc'h gwalldaolioù gant dizalc'hourien ouigour e 2013 ha 2014. Embann a rae gouarnamant Xi Jinping ne oa ket anezho, er bloavezhioù kentañ, etre 2014 ha 2018. Bremañ e anzav ez eus anezho, nemet e lavar ez int kampoù evit kinnig stummadurioù d'an dud, evit stourm a-enep an islamouriezh. Difennourien gwirioù mab-den avat a lavar ez eo ar bac'hadurioù-se torfedoù a-vras.
David Owen (Dewi Wyn o Eifion)
Englyn
Sed un englyn gantañ diwar-benn Pont y Borth:
David Davies
David Davies zo un anv boutin a-walc'h e Kembre.
Hag ivez
Rhosaman
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Rhosaman.
Gerdarzh
Eus rhos, roz, hag Aman.
Al lizher karantez
Al lizher karantez (nederlandeg : De liefdesbrief) a zo un eoullivadur graet gant al livour izelvroat Johannes Vermeer e-tro 1669. War ziskouez emañ e Rijksmuseum Amsterdam. En daolenn e weler ur vaouez o terc'hel ul lizher karantez bet roet dezhi gant he servijourez.
Arouezioù a gaver en daolenn
Ar rideoz en daolenn gentañ a laka da grediñ emeur oc'h arvestiñ ouzh un darvoud prevez ha personel. Un doare touell-lagad eo ivez : boas e veze an dud da c'holoiñ o zaolennoù gant rideozioù, ha rideozioù a weler alies e taolennoù livet en Izelvroioù d'ar mare-se. An donder hag an efed teir ment a zo kreñvaet en daolenn dre implijout beskellennoù karrezennoù al leur. Anat eo emañ ar vaouez o paouez degemer ul lizher karantez, peogwir emañ ivez o terc'hel ul lud. Un arouez eus ar garantez e oa al lud. Ken arouezius all eo ar chaosonoù a weler e traoñ al livadur, rak un arouez eus an darempredoù korf e oant. Arouezius eo ivez an div daolenn stag ouzh ar voger. An daolenn ma weler ur mor rust a c'hall talevzout kement ha karantez dichadennet. En daolenn a-us e weler un den o vale war un hent traezhek, a c'hall talvezout da skeudennaouiñ an den en deus skrivet d'ar vaouez.
Chloe
Chloe zo un anv-badez saoznek, Chloé e galleg.
Adstummoù
Ouzhpenn Chloe : Chloë, Cloe, Chlöe, Chloé, Clowy, Kloe, Khloe, Khloë, Khloé, Kloé, Kloë.
Yezhoù all
Kavet e vez:  Chloé, Chloë, Cloé, Chloe, Chloée, Kloé e galleg
Cockshead
Cockshead zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanddewibrefi, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 96,3 km eus Kerdiz.
Burgh Island
Bihan-bihan eo Burgh Island dre n'eus nemet c'hwezek devezh-arat dindani. N'emañ ket pell diouzh an douar bras ha gallout a reer mont di war droad pa vez ar mor en e zaere.
Agatha Christie
Prenet e voe an enezenn gant an arzour breizhveuriat G. H. Chirgwi (1854-1922) e 1895, kent bezañ adprenet e 1927 gant ar produour Archibald Nettlefold (1870-1944). Eno e savas un ti gwenn mod Arz-kinklañ hag a voe lakaet da leti — Burgh Island Hotel — e 1933. Pedet gantañ e reas ar romantourez yaouank Agatha Christie meur a chomadenn eno, o taremprediñ tud brudet ar mare, Sir Winston Churchill, Sir Noël Coward, Nancy Cunard, Edouarzh VIII and Wallis Simpson, an nijerez Amy Johnson, an aktourez Gertrude Lawrence, R. J. Mitchell, Lord Louis Mountbatten hag ar stollad The Beatles en o zouez.
Awenet e oa bet gant Burgh Island pa grogas-hi da skrivañ Ten Little Niggers hag anvet e voe an enezenn vihan "Nigger Island" da gentañ-penn, "Indian Island" ha "Soldier Island" pa voe kemmet titl an oberenn en And Then There Were None.
Adimplijet e voe Burgh Island gant Christie en he romant Evil Under The Sun (1941) : e Burgh Island Hotel an hini eo e kas an igounier belgiat Hercule Poirot e vakañsoù.
Parlophone
Parlophone zo un ti-embann-pladennoù bet krouet gant Carl Lindstrom e Bro-Alamagn e 1896. Tri-ugent vloaz diwezhatoc'h e teuas an embregerezh da vezañ ur rann eus EMI e Breizh-Veur. Gant Parlophone e oa bet tutaet ar strollad The Beatles peurgetket, ar pezh a lakas EMI e penn gwerzhioù an albomoù gant hini Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.
Estreget ar Beatles o doa graet berzh e-touesk ar strolladoù a rae Parlophone war o zro : Queen da skouer ha nevesoc'h Coldplay, Gorillaz ha Radiohead.
Istor
Rann vreizhveuriat Parlophone a oa bet krouet e 1923, Oscar Preuss he rener arzel. A drugarez d'he liammoù gant Okeh Records (kompagnugnezh-c'hoar er Stadoù-Unanet) e oa aet da verk pennañ jazz er Rouantelezh-Unanet.
E 1927 en doa Columbia Gramophone Company prenet ul lodenn eus embregrezh Carl Lindstrom ha kemeret kontroll Parlophone war un dro. E 1931 pep tra a voe advadezet Electric & Musical Industries Ltd (EMI).
Loch Lochaidh
Loch Lochaidh (Loch Lochy e saozneg) a zo ul loc'h vras dour dous e Loch Abar, en Uheldirioù Bro-Skos. An trede donañ loc'h eus Bro-Skos eo gant 70 m a zonder etre (en he donañ eo 162 m). 16 km eo he hed hag 1 km he ledander etre, tra m'eo 16 km² he gorread. Emañ 16 km er mervent da Loch Nis, hag evel homañ emañ a-hed ar Gleann Mòr ("ar Glenn Meur"). Un darn eo eus ar Ganol Galedonian.
Sybille
Sybille zo un anv-badez alamanek, kar-tost d'an anv all Sibylle.
Orin
Dont a ra an anv eus ar sibilla, anv gregach ur velegez hag un diouganerez en Henamzer. Meur a hini zo bet brudet.
Sébastien Roch
Sébastien Roch zo anv meur a zen :
Derwen-fawr
Derwen-fawr (e saozneg : Broad Oak) zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre. Emañ war ribl ar stêr Tywi, er gornaoueg kêr Llandeilo.
E parrez Llangathen emañ Derwen-fawr.
Derwydd
Derwydd zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre. Emañ e gevred ar gontelezh, hanter hent etre Rhydaman ha Llandeilo.
Villa Medicea di Cafaggiolo
Ar Villa Medicea di Cafaggiolo zo ur genkiz savet gant an tiegezh Medici 25km en hanternoz da Firenze,
Eno e voe lazhet Eleonora di Garzia di Toledo gant he fried.
Pontaman
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Pontaman.
Gerdarzh
Eus pont, hag Aman, ar stêr.
Coed y Garth
Coed y Garth zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Ysgubor-y-coed, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 128,2 km eus Kerdiz.
Dinas (Sir Gaerfyrddin)
Dinas zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre. Emañ en hanternoz da Sanclêr, e gwalarn ar gontelezh.
Abercastell
Abercastell zo ur gêriadenn vihan e Kembre, e Sir Benfro war lez bae Cwm Badau, hanter hent etre Tyddewi hag Abergwaun.
Maria Sibylla Merian
Maria Sibylla Merian, ganet e 1647 e Frankfurt am Main, marvet e 1717 en Amsterdam, a oa un naturourez hag ul livourez. Livañ a reas levrioù diwar-benn balafenned.
Bevañ a reas entre Alamagn hag an Izelvroioù, hag ur veaj vras a reas da Surinam, en Amerika ar Su ma kavas danvez evit he levr pouezusañ.
Carrossel
Carrossel zo un telenovela eus Brazil, produet ha skignet gant SBT. Savet eo bet war skouer un telenovela eus Mec'hiko, Carrusel.
Gwrac'hig Yemen
Gwrac'hig Yemen (Prunella fagani) a zo un evn amprevanetaer brosezat e Yemen.
Montviron
Montviron a oa ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: e dibenn miz Even e voe mindrailhet un tren milourel alaman chomet a-sav er porzh-houarn gant nijerezioù SUAat.
Katharina Sibylla Schücking
Katharina Sibylla Schücking ( 1791, Ahlen - 1831, Ludmillenhof, Sögel, e-kichen Meppen; ganet Katharina Busch) a oa ur varzhez alamanek eus Westfalen.
John Davies
John Davies zo anv meur a zen:
Élodie Frégé
Élodie Frégé, zo ur sonaozerez, kanerez hag aktourez c'hall, ganet eo d'ar 15 a viz C'hwevrer 1982 e Cosne-Cours-sur-Loire, e departamant an Nièvre. Yaouank e oa pa grogas da zeskiñ ar sonerezh (guitar klasel) hag an dañs. Buan e ya gant hent arzoù an arvestadenn. E 2003, e teu war-wel pa voe trec'h e-pad Trede koulzad Star Academy. goude-se e embann pevar albom ha dont a ra da vezañ aktourez fent er film Potiche, gant François Ozon.
Buhez personel
Alies eo bet o poziñ noazh evel evit ar gazetenn Lui. E 2017 ez eo gant Cyril Mokaiesh, ur soner ha c'hoarier tennis a-gozh. gwelet int bet e-pad Roland Garros
Carville (Calvados)
Carville a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
Alan Simon
Alan Simon zo ur soner breizhat (bet ganet d'an 3 a viz Gouere 1964 e Naoned) brudet gant daou c'hoarigan, Excalibur hag Anne de Bretagne. Ur skrivagner ez eo ivez.
Liamm diavaez
Lec'hienn ofisiel Alan Simon
Cléire
thumb|Oileán Chléire in Éirinn Cléire (Cléire pe Oileán Chléire en iwerzhoneg, Clear Island pe Cape Clear Island e saozneg) zo un enezenn war aod mervent Iwerzhon, e kontelezh Korkig. En em astenn a ra war 3 km hed hag 1,5 km led, ha 125 den a oa o chom enni e 2006. Er Gaeltacht emañ an enezenn hag iwerzhoneg a vez komzet gant an darn vrasañ eus an annezidi. Ouzhpenn 1,000 a dud a oa o chom en enez a-raok an Naonegezh Vras.
Bigi a ya diouzh porzhioù An Scoil ha Dún na Séad (Baltimore), war an douar-bras, betek an enezenn.
Brudet eo Cléire dre m’eo enni e oa bet ganet sant Ciarán, ha dre ma ro bod d’un niver bras a evned-mor (ereved du hag ereved beg hir, morvrini ha sataniged). Rinkined, delfined ha reuniged a gaver er mor tro-dro.
Pont Aber
Ur gêriadenn eus reter Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Pont Aber. Div lev er c'hreisteiz da Llangadog emañ, war lez kornôk ar Mynydd Du, hag e Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.
Gerdarzh
Eus pont, hag aber.
Stêr
Ar sêr Sawddle, unan eus adstêrioù ar stêr Tywi, a dremen enni.
Kêriadennoù amezek
Ar c'hêriadennoù tostañ dezhi eo:
Dolleren
Dolleren zo ur gumun eus Kanton Masevaux, en Elzas, en arondisamant Thann-Gebweiler, en departamant gall Haut-Rhin.
Erythropitta
Erythropitta a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Dont a ra eus disheñvelidigezh ar genad kozh Pitta, bet rannet e 2006 etre tri genad : Erythropitta, Hydrornis ha Pitta.
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Annez
Bevañ a ra an ugent (20) isspesad en Azia ar Gevred (hag Aostralia evit unan anezhe).
Pentrecagal
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Pentrecagal.
Gerdarzh
Eus pentre, kêriadenn, ha cagal.
Alan al Louarn (ar Garreg)
Alan al Louarn : pez-c'hoari en eun arvest ha nao bennad zo ur pezh-c'hoari brezhonek skrivet gant Hollsent ar Garreg hag embannet e ti Goaziou e Kemper, e 1903.
Lunch Noazh
Lunch Noazh zo ur strollad sonerezh breizhat e brezhoneg, A bep seurt stummoù sonerezh a vez sonet gant ar strollad Lunch Noazh, soul, jazz ha memes Reggae. Skrivet ez eus bet lod kanaouennoù gant Lors Landat, Yann Le Davay ha Malo Morvan.
Ibn Abd al-Wahab
Ibn Abd al-Wahab, pe Mohammed ben Abdelwahhab (1703 - 1792, en arabeg : محمد بن عبد الوهاب), a oa ur prezeger arab muzulman, eus ar meuriad Banu Tamim, en XVIIIvet kantved en Arabia. Mennout a rae distreiñ d'ar gwir islam orin. War e skridoù eo diazezet ar wahabbouriezh (en arabeg : wahhabiyya).
Stourm a reas ouzh azeulerezh ar bezioù, ha goulenn ar marv evit ar grouerien skeudennoù. Al levr Kitâb ut-Tawhîd pe "Levr an unelezh" eo e oberenn brudetañ.
Rauf Aliyev
right|200px|Rauf Aliyev Rauf Aliyev, ganet d’ar 12 a viz C'hwevrer 1989 e Fizuli en RSS Azerbaidjan, URSS, a zo ur melldroader. C’hoari a ra e skipailh FC Karabac'h Agdam.
Cannery Row
Cannery Row zo ur romant saoznek gant ar romantour stadunanat John Steinbeck e 1945. C'hoarvezout a ra an istor e-pad an Enkadenn Veur e Monterey, e Kalifornia, en ur straed leun a friturioù anvet Cannery Row.
Awenet e oa an istor diwar ul lec'h gwir, Ocean View Avenue, e Monterey, a voe adanvet "Cannery Row" goude.
Ur film zo bet e 1982 hag ur pezh c'hoari e 1995.
Coedyfoel
Coedyfoel zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandysul, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 101 km eus Kerdiz.
Paul Grimault
Paul Victor Grimault, bet ganet d'an 23 a viz Meurzh 1905 e Neuilly-sur-Seine (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 29 a viz Meurzh 1994 e Le Mesnil-Saint-Denis (Yvelines, Bro-C'hall), a oa un den a sinema gall.
Anavazet-mat eo en abeg da Le Roi et l'Oiseau, ur film bevaat dibar sevenet gantañ hag a dapas ar Priz Louis Delluc e miz Kerzu 1979 kent mont e-maez e miz Meurzh... 1980.
Giampietrino
thumb|right|300 px|Ar Mabig Jezuz azeulet gant sant Rok
Giovan Pietro Rizzoli (pe Ricci pe Rizzi), lesanvet Giampietrino, a oa ul livour italian eus ar, a labouras entre 1508 ha 1549 e Milano. Unan eus arzourien skol lombard an azginivelezh italian e oa.
E vuhez
Kelennet eo bet Giampietrino gant Leonardo da Vinci.
Gwrac'hig kazugel
Ar wrac'hig kazugel (liester : gwrac'higed kazugel), a zo ur golvaneg amprevanetaer bihan, Prunella fulvescens an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra ar spesad e Nepal, Boutan hag er c'hornôg hag en norzh d'an Himalaya betek Lenn Baikal.
Kirchberg
Kirchberg zo un anv-lec'h alamanek.
Giovanni da Vercelli
Giovanni Garbella da Vercelli oa ur breur prezeger italian bet c'hwec'hvet Mestr Urzh an Dominikaned eus 1264 betek e varv.
Giacomo Casanova
Giacomo Girolamo Casanova (1725-1798) a oa ur beajour italian hag ur skrivagner italianek ha gallek, eus Republik Venezia.
Mab e oa d'an aktourien Gaetano Casanova ha Zanetta Farussi. Beajiñ a reas dre Europa (Italia, Gall, Saoz, Alamagn, Rusia, Pologn, Spagn), gounit e vuhez evel filouter peurvuiañ.
Giovanni da Vercelli
Ganet eo bet e Mosso Santa Maria e rannvro Biella er Piemonte war-dro 1205 en tiegezh Garbella. Aet eo da Anaon d'an 30 a viz Du 1283 e Montpellier. Lakaet eo bet war roll an dud wenvidik gant ar) Pab Pi X d'ar 7 a viz Gwengolo 1903.
Giacomo Casanova
Skrivañ a reas e eñvorennoù en ul levr gallek anvet  Histoire de ma vie (Istor ma buhez). Brudet eo evel merc'hetaer. Daremprediñ a reas Voltaire, Goethe ha Mozart.
Giovanni da Vercelli
Studiet en deus da gentañ e Pariz a-raok ober studioù gwir e Pariz, Pavia ha Vercelli. Dont a reas da vezañ ezel eus Urzh ar Brezegerien e-kerzh ar bloavezhioù 1240. E1254 e voe dilennet priol kouent Bologna. Priol Proviñs Lombardia e voe etre 1257 ha 1264.
Giacomo Casanova
E fin e vuhez e oa levraoueger en ur c'hastell war ar maez e Bohemia.
Deroù-mat
An deroù mat, pe deroù-mat, pe kouignaoua, pe kalanna (pe eginad), a veze graet eus lidoù ar 1añ a viz Genver e Breizh-Izel, pa'z ae ar vugale hag ar re baour a di da di da ganañ da gaout tammoù profoù. Ar profoù-se ivez a veze anvet evel-se.
Giovanni da Vercelli
Dilennet e voe Mestr Urzh an Dominikaned e 1264. Chom a reas e karg betek e varv e 1283.
Deroù-mat
Roet e veze o deroù-mat d'ar vevelien ha mitizhien ivez.
Vagif Javadov
right|200px|Vagif Javadov Vagif Javadov, ganet d’ar 25 a viz Mae 1989 e Bakou en RSS Azerbaidjan, URSS, a zo ur melldroader. C’hoari a ra e skipailh FC Karabac'h Agdam.
Eduardo Riedel
Eduardo Corrêa Riedel, ganet d'ar 5 a viz Gouere 1969, zo ur politiker brazilian, bet dilennet da c'houarnour Stad Mato Grosso do Sul e 2022.
Alfred Houget
Alfred Houget, bet ganet d'ar 15 a viz Meurzh 1929 e Oc'heg (Bro-Roazhon) ha marvet d'an 30 a viz Gouere 2022, zo bet prezidant Stad Roazhon, ar c'hleub mell-droad a vicher e kêr Roazhon, etre an 18 a viz Mae 1978 hag ar 14 a viz Mezheven 1979.
Bugaleaj
Ganet eo Alfred Houget e Oc'heg, nepell diouzh Roazhon. Bevet en deus e vugaleaj eno.
E 1943 en doa graet anaoudegezh gant Stad Roazhon d'an oad a bevarzek vloaz.
Kuitaet en deus ar vro evit mont da vevañ ha da labourat e Pariz evel kiger e karter Montparnasse. Chomet eo du-hont e-pad pemzek vloaz.
Gourc’hemennoù
E 2015 eo bet anvet Alfred Houget da Brezidant a enor Stad Roazhon da viken, evit trugarekaat anezhañ da vezañ saveteet ar c'hleub mell-droad pa oa-eñ Prezidant.
Giovanni da Vercelli
Brudet oa evit e eeunded hag e nerzh labour. Bet eo bet o weladenniñ tost holl diez an dominikaned war droad. Goulenn a rae digant e vreudeur ha c'hoarezed sentiñ feal ouzh reolennoù an urzh.
E-kerzh e prantad ren Giovanni e fizias ar Pab Gregor X en dominikaned ar gefridi klask lakaat ar eoc'h etre ar stadoù italian a oa o vrezeliñ dizehan an eil ouzh eben.
Goude ar Sened-meur e fizias Gregor X en dominikaned ur gefridi c'hoazh : diorren an deoliezh e-keñver Anv Santel Jezus. En em reiñ a reas Giovanni gant gred d'al labour-se.
E 1278 e voe kinniget dezhañ dont da vezañ Patriark Latin Jeruzalem. Aet eo da Anaon e Montpellier d'an 30 a vie Du 1293.
Lakaet eo bet da wenvidig d'ar 7 a viz Gwengolo 1903 gant ar Pab Pi X. Sant Paeron Breuriezh Anvioù Santel-meubet Doue ha Jezus eo ar gwenvidig Giovanni
Urbe (Italia)
Urbe zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria. 790 a dud a oa e 2010, 649 e 2022.
Robert Castel (sokiologour)
Robert Castel, bet ganet d'ar 27 a viz Meurzh 1933 e Kerbêr-Kilbignon hag aet da Anaon d'an 12 a viz Meurzh 2013 e Pariz, a oa ur c'hevredadour galleg.
L'Homme-fille
L'Homme-fille zo un danevell c'hallek, gant Guy de Maupassant, embannet en 1883.
Ffynnon (Sir Gaerfyrddin)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Ffynnon.
Robert Castel (sokiologour)
Barrek e oa war gevredadouriezh al labour. Brudet eo e levr Les métamorphoses de la question sociale : une chronique du salariat.
Gizaburuaga
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ Gizaburuaga e [[Bizkaia.]] Gizaburuaga zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria.
L'Homme-fille
Istor
Da gentañ e voe embannet L'Homme-fille e Gil Blas an 13 a viz Meurzh 1883, sinet Maufrigneuse evel e holl zanevelloù er pemdezieg-se, hag adembannet en dastumad Toine e 1886.
Mousterel
Mousterel zo un anv-lec'h brezhonek roet da beder c'humun zo eus Breizh-Uhel anvet Montreuil e galleg.
Tortilla Flat
Tortilla Flat zo ur romant saoznek gant John Steinbeck e 1935. C'hoarvezout a ra an istor e Monterey (Kalifornia).
Cesinali
Cesinali  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Tortilla Flat
An istor
Danny, ur paisano eus Monterey, zo distro eus ar brezel 14. Pa zegouezh e klev eo perc'henn war daou di. Na 'vit se! mennet eo da genderc'hel gant e zoare kozh da vevañ, gant e vignoned a wechall, paisanos ha rederien-vro eveltañ, hag int da zont da chom e « ti Danny ».
Cervinara
Cervinara  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Solofra
Solofra  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Monteparano
Monteparano zo ur gumun italian e proviñs Taranto, e rannvro Puglia.
Ruhr (stêr)
Ar stêr Ruhr zo ur stêr eus kornôg Alamagn, 235 km hed dezhi. Redek a ra a-dreuz stad Nordrhein-Westfalen. Emañ an eienenn e Sauerland, 670 metr a-us live ar mor, ha redek a ra war-zu ar c’hornôg hebiou Essen kent en em deurel er Roen e kêr Duisburg. Diwar hec’h anv e teu hini rannvro ar Ruhr, kreizenn istorel greanterezh an dir hag an houarn en Alamagn.
Vado Ligure
Vado Ligure zo  ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria. Un 8081 a dud a oa enni o chom e 2022.
Henamzer
Vada Sabatia e oa an anv en Henamzer.
Ronan Calvez
Ronan Calvez zo kelenner brezhoneg e skol-veur Brest.
Bronwen
Un anv-badez kembraek eo Bronwen.
Sweet Thursday
Sweet Thursday zo ur romant saoznek gant John Steinbeck e 1954. Tremen a ra an istor goude hini Cannery Row. Hervez an oberour eo "Sweet Thursday" an deiz a zo etre "Lousy Wednesday" ha "Waiting Friday".
Bronwen
Gerdarzh
Diwar ar gerioù bron, bronn, ha gwen, gwenn, santel.
Montemesola
Montemesola zo ur gumun italian e proviñs Taranto, e rannvro Puglia.
Maria di Cosimo Iañ de' Medici
Hervez ur vojenn diwar he fenn, adskrivet el levr The Tragedies of the Medici gant Edgcumbe Staley (1845-1903), e veze diwallet kened Maria diouzh ar baotred, nemet daoust da se e teuas a-benn da vont e darempred, e kuzh, gant ur serc'heg yaouank, Malatesta de' Malatesti. Lazhet e vije bet gant he zad a-daolioù kontell pa gouezhas war an dousoù.
Cynnull-mawr
Cynnull-mawr zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Ceulanamaesmawr, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 122,8 km eus Kerdiz.
Tagliamento (departamant)
Departamant an Tagliamento a oa un Departamant italian eus Rouantelezh Italia (1805-1814) adal 1806 betek  1814. Dont a rae an anv, hervez ar giz dispac'hel gall, eus hini ar stêr Tagliamento; kêr Treviso e oa ar pennlec'h anezhañ.
Krouet e voe an departamant goude staget Venezia, war-un dro gant douaroù Istria ha Dalmatia a oa dalc'het ganti, d'ar 1añ a viz Mae 1806, ouzh Rouantelezh Italia (1805-1814).
Diskar
Diskaret e voe an departamant e 1814, pa voe kemeret Veneto gant Austria, ma teuas da vout Proviñs Treviso.
Strenua
Strenua pe Strenia a oa doueez henroman an nerzh. Un doueez sabin e oa a orin, hag un templ dezhi a oa war lez ar Via Sacra.
Hervez lenneion zo e teu ar sorserez italian Befana eus ar c'hehelerezh da Strenua. Eus hec'h anv e teufe ar ger gallek "étrennes", a zo kement ha deroù-mat.
Sirignano
Sirignano  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Candida (Campania)
Candida zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Feliks Dzerjinskiy
Feliks Dzerjinsky, pe Feliks Dzierżyński (en ruseg : Феликс Эдмундович Дзержинский, Felix Edmundovitch Dzerjinski), a oa ur bolchevik ha krouer an Tcheka.
Battlefield (heuliad c'hoarioù video)
Battlefield
Ur ger saoznek eo Battlefield hag a dalvez tachenn emgann.