cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mongo Beti
E vuhez
E 1956 e tapas brud da vat gant e romant Le pauvre Christ de Bomba. Kement a drouz a reas an oberenn-se hag a daolenne bed an drevadennerien hag ar visionerien en Afrika, ma voe berzet e Kameroun gant ar velestradurezh c’hall.
Faure Gnassingbé
E miz Kerzu 2002 e voe cheñchet bonreizh Togo gant Gnassingbé Eyadéma ha lakaet oad rekis evit bezañ prezidant da 35 bloaz e plas 45 bloaz evel ma oa a-raok. Evel-se en defe gellet e vab Faure Gnassingbé lakaat e anv e dilennadegoù 2003 betegout e vefe bet re glañv Eyadéma evit hen ober. A-benn ar fin e c'hallas Eyadéma kemer perzh en dilennadegoù ha chom prezidant Togo. Goude e varv d'ar 5 a viz C'hwevrer 2005 e teuas Faure Gnassingbé da vezañ prezidant ar vro, da c'hortoz dilennadegoù all. D'ar 24 a viz Ebrel 2005 e voent aozet ha dilennet Gnassingbé. Daoust d'an doare amreizh ma oa tremenet ar vouezhiadeg (deuet soudarded er burevioù votiñ, laeret jarloù-mouezhiañ) e tisklêrias Bro-C'hall bezañ laouen gant an dilennadeg. Trubuilh a savas er vro da heul ar vouezhiadeg ha kantadoù a eneberien d'ar prezidant nevez a voe lazhet gant an arme. E miz Meurzh 2010 e voe addilennet Faure Gnassingbé da brezidant Togo.
Roza Otunbayeva
Prezidantez da c'hortoz eo bet etre an 19 a viz Mae 2010 hag an 31 a viz Kerzu 2011.
Mongo Beti
E vuhez
E 1972, goude meur a vloaz hep skrivañ, e embannas Main basse sur le Cameroun, autopsie d'une décolonisation. War c’houlenn gouarnamant Kameroun e voe berzet al levr e Bro-C’hall gant Raymond Marcellin, a oa ministr gall an Diabarzh d’ar mare-se. Stourm a reas e embanner François Maspéro dirak al lezioù-barn hag a-benn ar fin, e 1976, e voe aotreet Main basse sur le Cameroun e Bro-C'hall. A-hed ar bloavezhioù e kendalc’has ivez da sevel oberennoù faltazi, evel Le roi miraculé (1958), Perpétue et l’habitude du Malheur (1974).
Dimitris Christofias
thumb|upright Dimitris Christofias (ganet d'an 29 a viz Eost 1946) zo ur politikour ha prezidant republik Kiprenez abaoe an 28 a viz C'hwevrer 2008. En Unaniezh Europa eo Christofias ar prezidant nemetañ ezel eus ur strollad komunour.
Leiothrix
Pevarzek (14) isspesad en holl.
Dimitris Christofias
Da heul ur gwallzarvoud en ur stok armoù ha klemmoù a-berzh ar boblañs e c'houlennas Christofias dilez holl izili ar gouarnamant e miz Gouere 2011.
Mezzogiorno
Ar Mezzogiorno (distaget [] en italianeg) eo al lodenn greisteiz eus Italia, ha n'eo ket ken diorroet, a-fet ekonomiezh, hag hanternoz al ledenez.
Kanton Villers-Bocage (Calvados)
Kanton Villers-Bocage a oa ur rann velestradurel eus Frañs e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Mezzogiorno
Oc'h ober ar Mezzogiorno emañ ar rannvroioù-mañ : Abruzzo, Molise, Campania, Basilicata, Puglia, Calabria, Sardigna ha Sikilia. Ar braz anezho, war-bouez enez Sardigna, a oa e Rouantelezh an Div Sikilia a-raok unvanidigezh Italia e 1861.
Kanton Villers-Bocage (Calvados)
Kumunioù
Kanton Villers-Bocage a yae 22 gumun d'ober anezhañ:
Jayne Mansfield
Jayne Mansfield, ganet Vera Jayne Palmer d'an 19 a viz Ebrel 1933 hag aet da Anaon d'an 29 a viz Even 1967, a oa un aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) stadunanat. Mansfield a oa deuet da vezañ un aktourez brudet eus Broadway e 1955, un aktourez veur evit Hollywood e 1956, hag ur vaouez vrudet e 1957. Bez e voe ivez un arzourez boestoù-noz, ur ganerez, hag unan eus ar merc'hed kentañ doare Playboy Playmate. Deuet e oa da vezañ ur sex-symbol eus Hollywood er bloavezhioù 1950 ha 1960 kement hag aktourez sex-symbol an 20th Century Fox, gant Marilyn Monroe. Brudet e voe ivez evit munudoù he buhez prevez lakaet war wel gant ar gazetennerien pe ganti hec'h-unan, evel ar re e liamm gant he c'hudennoù gwiskañ.
Deuet eo da vezañ ar c'hentañ aktourez pouezus da gaout ur roll en noazh en ur film eus Hollywood. An anv Mansfield implijet evit he buhez labour a oa deuet diwar hini he c'hentañ gwaz a laboure evit ar brudañ micherel Paul Mansfield. E 1967, Jayne Mansfield a varvas en ur gwallzarvoud oto d'an oad a 34 bloaz. Chomet eo brudet he marv dre ma vez embannet gant un doare mojennel e vefe bet dibennet gant ur blakenn houarn kouezhet eus ur c'hamion, ar pezh a zo faos.
Skeudenn
Bez e voe Jayne Mansfield ur sex-symbol meur evit Hollywood er bloavezhioù 1950 ha 1960 kement hag evit an 20th Century Fox doare dazeilad da Marilyn Monroe. Lesanvet e oa bet dre-se "Working Man's Monroe". Bez e voe dre an hent-se unan eus ar meleganezed moutig (bombshell) da Hollywood. En desped ne voe ket bet arvestet darn he filmoù gant ar bobl, Mansfield a zo chomet unan eus an ikonioù sevenadurel brudetañ d'ar bloavezhioù 1950. Sikouret he deus ar gazetennerien dre he filmoù, doareoù bevañ pe gwiskañ da sevel ur skeudenn plac'h dammnoazh hag etre da geñver spered met da geñver QI, e tisklerie kaout unan a 163. Ouzhpenn d'ar Saozneg e gomze meur a yezh evel Galleg, Alamaneg ha Spagnoleg bet desket er skol-veur. Studiet he devoa italianeg ivez adalek 1963. Gwelet ha brudet evel ar "smartest dumb blonde" (ar veleganez pout speredekañ) eus Hollywood, klemm a rae ne oa ket bet gwelet gant an arvesterien e oa speredek ha desket ha ne sellent outi nemet evel ur vaouez gant ur c'horf dibar ha muzulioù dedennus "They're more interested in 40–21–35".
Mongo Beti
E vuhez
Er bloavezhioù 1990 e tistroas Mongo Beti da Gameroun. Embann a reas, e 1993, La France contre l'Afrique, retour au Cameroun. Digeriñ a reas ur stal-levrioù anvet Librairie des Peuples noirs e Yaoundé. Sevel a rae a-du gant ar c’hostezennoù a-enep gouarnamant ar vro ha derc’hel a rae da embann skridoù a-enep an trevadennerezh hag an neveztrevadennerezh.
Mervel a reas en ospital Douala, d’an 8 a viz Here 2001.
Leiothrix
Rummatadur
Renket e veze ar genad er c'herentiad Timaliidae kent.
Martin Van Buren
Martin Van Buren, bet ganet Maarten van Buren (1782-1862), a oa ur politikour stadunanat a voe eizhvet Prezidant Stadoù-Unanet Amerika adalek ar 4 a viz Meurzh 1837 betek ar 4 a viz Meurzh 1841. Ur respet hepken a reas. Pa oa an nederlandeg e yezh-vamm e voe Martin Van Buren ar prezidant stadunanat nemetañ o c'houzout saozneg evel eil yezh.
Mezzogiorno
An anv
Savet eo an anv italianek "Mezzogiorno" diwar an daou c'her mezzo ("kreiz") ha giorno ("deiz"), da lavaret eo ez eo savet evel ar ger brezhonek "kreisteiz". Talvezout a ra en italianeg, ken evit ar mare kreiz eus an devezh, ken evit ar roud-avel enebet ouzh an hanternoz hag a anver ivez "su". En Italia e talvez ar ger "Mezzogiorno", peurliesañ", da envel al lodenn su eus ar vro-se end-eeun.
Titus Lucretius Carus
Lucretius (e latin Titus Lucretius Carus) zo ur barzh hag ur prederour latin eus ar I kantved kent J.-K., (marteze 98-54), en deus savet ul levr diechu, De rerum natura (Diwar-benn naoutur an traoù), ur varzhoneg hir hag entanet, a zeskriv ar bed diouzh pennaennoù Epikuros.
A-drugarez dezhañ dreist-holl ec'h anavezer unan eus ar pouezusañ skolioù prederouriezh eus an Henamzer, an epikuriezh, rak ne chom netra eus levrioù Epikuros war-bouez tri lizher hag un nebeud frazennoù, daoust ma veze lennet kalz ha meulet stank a-hed diwezh an Henamzer.
Lucretius a zispleg mennozhioù e vestr gant fealded met gant un c'harventez nevez, ur gred teñval. « On entend dans son vers les spectres qui s'appellent. » eme Hugo. E demz-spered ankeniet hag entanet zo hogos ar c'hontrol eus hini ar prederour gresian. Emedo o vevañ en ur prantad hejet gant brezelioù sivil hag an harluadegoù (lazhadegoù Marius, harluadegoù Sylla, emsavadeg Spartacus, irienn Catilina). Alese pajennoù teñval De rerum natura diwar-benn ar marv, an heug rak ar vuhez, bosenn Aten, hag e entan a-enep ar relijion. tagañ a ra gant taerded an doueed, azeulerezhioù ha beleien. Ne gaver ket an entan-se e testennoù Epikuros zo deuet betek ennomp daoust ma klask abeg er brizhkredennoù ha zoken ar relijion boblek.
Azia ar gevred
Azia ar Gevred, pe Gevredazia ([ge'vre:da'zi:a]), eo ar rannved a zo e gevred Azia, da lavarout eo er reter da Indez hag er su da Sina.
Istor
N'eo ket gwall gozh an anv-mañ. Dont a ra war wel e 1943 pa oa krouet ar South East Asia Command pe SEAC, e-pad an Eil Brezel Bed da gemer e karg holl an oberatadennoù renet gant armeoù ar gevredidi er c'hornad-se, o reiñ ur stumm fetis da gomandamant unvan an armeoù amerikan, aostralian, breizhveuriat hag izelvroat dindan ur jeneral breizhveuriat. Pal ar gevredidi a oa kemer en-dro an Indez izelvroat (hiziv en Indonezia) ha Malaysia saoz.
Douaroniezh
Lakaat a reer ar broioù-mañ e-barzh:
Kanton Thury-Harcourt
Kanton Thury-Harcourt a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Brasaet e oa bet da 51 kumun gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.
Betek 2015
Kanton Thury-Harcourt a yae 26 kumun d'ober anezhañ:
Roh Moo-hyun
Roh Moo-hyun (6 a viz Eost 1946 - 23 a viz Mae 2009) a oa ur politikour ha 9 prezidant Korea ar Su.
Dilennet e voe da brezidant e miz Kerzu 2002 ha kemeret e garg d'ar 25 a viz C'hwevrer 2003. Tennet e voe e garg digantañ gant ar Parlamant e miz Meurzh 2004 dre m'en doa skoazellet ar strollad politikel Uri. Daou viz goude e voe adroet e garg dezhañ hag e chomas prezidant Korea ar Su betek ar 25 a viz C'hwevrer 2008.
Roh Moo-hyun na oa ket ur prezidant karet gant ar bobl dre e c'hwitadennoù war an dachenn armerzhel ha hini an diplomatiezh. Roh en doa tizhet ar gwashañ sifroù e-keñver bezañ a-du gant e bolitikerezh en Istor ar vro. Goude bezañ bet prezidant, taget kement ha burutellet drouk e kuitaas ar vuhez politikel. En em staliañ a reas e Bongha Maeul, al lec'h ma oa bet ganet. Eno e talc'has un ti-feurm houidi.
Tro 4 milion a dud o deus bet gweladennet kêr Vongha Maeul e-pad ar sizhunvezhioù goude e varv. Goude un enklask, ar polis en deus kadarnaet e oa un emlazh.
Silvestro Valier
Silvestro Valier pe Valiero (1630-1700) a voe dilennet da 109vet doge Republik Venezia e 1694.
The Jolly Boys
The Jolly Boys zo ul laz-seniñ reggae eus Jamaika.
Antoine-Isaac Silvestre de Sacy
Antoine-Isaac, baron Silvestre de Sacy (1758-1838) a oa un arabegour ha yezhour gall. Kelenner e voe da Jean-François Champollion. Skrivañ a reas ur yezhadur eus an arabeg.
Silvestre
Silvestre zo un anv-badez portugalek hag un anv-badez spagnolek. Un anv-tiegezh eo ivez.
Gerdarzh
Dont a ra eus an anv latin silva, a dalv kement ha koadeg, gwezeg.
Tadoù diazezerien Stadoù-Unanet Amerika
Tadoù diazezerien Stadoù Unanet Amerika (saozneg : Founding Fathers of the United States, krennet alies e Founding Fathers) a reer eus ar strollad tud a sinas Disklêriadur dieubidigezh ar Stadoù Unanet Amerika pe Bonreizh Stadoù Unanet Amerika, hag eus lod eus ar re o devoa stourmet e-pad Brezel Dieubidigezh Amerika evel Revolutionaries.
E-touez an dud-se, gwelet evel harozed er Stadoù Unanet, e oa darn a oa protestanted ha lod all a oa tud dizoue, supozerien pe katoliked. Ul lod anezho a oa izili eus ar frañmasonerezh.
Sinerien skridoù diazez
An dud-mañ a sinas unan pe meur a hini eus ar pevar skrid diazez en istor SUA (Continental Association, Disklêriadur dieubidigezh, Pennadoù ar C'hengevread, ha Bonreizh Stadoù Unanet Amerika):
Ficedula tricolor
Anvet e voe D[igenea]''. tricolor'' (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).
Flor Silvestre
Flor Silvestre eo anv-micher ar ganerez vec'hikan Guillermina Jiménez Chabolla, ganet d'ar 16 a viz Eost 1930 e Salamanca (stad Guanajuato, Mec'hiko).
Histoire de Gil Blas de Santillane
Histoire de Gil Blas de Santillane zo ur romant gallek gant ar skrivagner breizhat Alain-René Lesage, savet diwar skouer ar romantoù spagnol ar XVIvet kantved anvet novela picaresca, hag embannet e meur a levrenn etre 1715 ha 1735.
An istor
En Histoire de Gil Blas de Santillane e kont Gil Blas, ganet e Cantabria, e Santillane, goude kelennet gant e eontr chaloni, penaos e kuita Oviedo da seitek vloaz, da vont da skol-veur Salamanca.
Ehan Doue
Ehan Doue a vez graet eus ul luskad gant an Iliz roman evit reoliañ kevredigezh feuls ar Grennamzer a wele ar feulster hag an nerzh o tremen a-us d'al liammoù gladdalc'hel. Unan eus ar palioù pennañ a oa bet da lakaat un harz d'an obererezhioù brezel e-pad mareoù resis eus ar bloavezh, ar stumm implijetañ a oa un harz-brezel adal ar merc'her noz betek al lun vintin. Bez e oa ivez hervez ar marevezh mare an Azvent, da Nedeleg, mare ar C'horaiz ha mare Pask.
Lorette
Lorette zo un anv-lec'h gallek, a orin italianek.
Brezel an erevent
Brezel an Erevent zo ur romant skrivet gant Marianna Donnart ha Moran Dipode.
An istor
E-barzh ur vro a faltazi ez eus savet brezel etre hudourien hag erevent. An erevent a zo euzhviled spontus, bras, gant askilli, hag a duf tan.
An tudennoù
Saki a zo ur studiourez war an hudouriezh. Lazhet eo bet he mestr gant an erevent, ur gefridi a zo ganti: bodañ ar varc'heien hag an holl hudourien evit bezañ trec'h er brezel.
Aaka zo ur marc'heg a sikour Saki e-barzh an istor. Yaouank ha brav eo.
Nöss zo un elf hag ur chaseour. Birou en doa bannet e eskell un aerouant. Gouest eo da waregiñ.
Malvira a zo un aerouantez. Mamm Sarnar eo, reiñ a ra he vi da Saki. Mamm Kilmano eo ivez.
Sarnar zo un aerouant. Breur bihan Kilmano ha mab Malvira eo. Advabet eo bet gant Saki.
Kilmano zo breur Sarnar ha mab Mavira. Roue an erevent eo Kilmano. C'hoant en deus da genderc'hel gant ar brezel.
Sturnus
Sturnus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Trizek (13) isspesad en holl.
Ar Vilin a val e goueled ar mor
Orin
Dont a rafe ar gontadenn-bobl eus ur varzhoneg norsek Grottasöngr, eus Skáldskaparmál Snorri Sturluson.
Embannet e oa bet an doare saoznek e The Blue Fairy Book, dastumad Andrew Lang, e 1889. Anaout a reer un doare gresian ivez, The Mill, dastumet gant Georgios A. Megas e Folktales of Greece.
KnaouNoù
KnaouNoù, pe Kanaouennoù zo ul levr kanaouennoù brezhonek embannet gant Keit Vimp Bev.
Notre Dame de Lorette (bered)
Notre Dame de Lorette eo anv ar vered soudarded savet en Ablain-Saint-Nazaire tostik da gêr Arras e norzh Bro-C'hall.
Pax et treuga Dei
Pax et treuga Dei, berraet e Pax Dei ( Alamaneg: Gottesfrieden; Galleg: Paix de Dieu; Katalaneg: Pau i Treva de Déu) zo ur meizad relijiel ha politikel savet gant an Iliz katolik e-pad ar Grennamzer evit reizhekaat liammoù ar c'hladdalc'helezh dreist-holl a-fed feulster.
Kroget eo sioul en IXvet kantved dre ziorroadur ar gevredigezh gladdalc'hel o welet al liammoù politikel ha perc'henniñ douaroù kouezhet hag erlec'hiet gant an nerzh hag ar feulster.
Redek a rin keit
Redek a rin keit » zo anv ul levr brezhonek gant Mark Kerrain, anezhañ un dastumad kanaouennoù diazezet war anv ur ganaouenn savet evit ar Redadeg, e 2008. Hogen 36 kanaouenn all zo ennañ.
Nevezvrezhoneg
An nevezvrezhoneg (Néo-breton e galleg hag e saozneg) eo brezhoneg an, boulc'het e 2001. E gentañ perzhioù a zo bezañ degemerus d'ar yezhoù all, da lavaret eo d'ar yezhadurioù ha d'ar gerioù a zeu eus div yezh dreist ar re all, ar galleg, hag ar saozneg. Hennezh eo ar yezh a vefe kaozeet er skolioù Diwan, hervez lod.
Yuhina castaniceps
Yuhina castaniceps a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Zosteropidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Azia ar Gevred hag en Iskevandir India :
Vikel
Vikel zo un titl relijiel katolik.
Nika Futterman
Nika Futterman, bet ganet e New York (Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 25 a viz Here 1969, a zo un arzourez stadunanat.
Notre Dame de Lorette
Notre Dame de Lorette zo anv gallek meur a lec'h, diwar anv Gwerc'hez Loreto, en Italia.
Kanit 'ta tudoù
'Kanit 'ta tudoù ! Chansons du dimanche et de tous les jours' zo un dastumad kanaouennoù ha fablennoù brezhonek kernurzhiet gant Maryvonne Berthou hag embannet gant Ti ar Vro Bro-Leon, e Lesneven, e miz Du 2010.
Ar c'hanaouennoù hag ar fablennoù
Ul levrig eizh pajenn ha pevar-ugent dezhañ ha div bladennig-arc'hant zo :
Pladenn 2
Tud all o devoa kemeret perzh en enrolladenn ar pladennoù : Jakez ar Born o seniñ ar gitar e Yannig an difouper neizhioù, Kaourantinig ha Marivonig hag e Koukouk ; Pol Quefféléant o seniñ an delenn en Ur plac'h yaouank diwar ar maez, Tremen a ra pep tra, War ar menez, ar bastored hag e Kantik ar baradoz.
Enrique Santos Discépolo
Enrique Santos Discépolo a oa ur soner arc'hantinat ha saver tonioù tango.
John Montague
John Montague (28 a viz C'hwevrer 1929 - 10 a viz Kerzu 2016) a oa ur barzh hag ur skrivagner saoznek eus Iwerzhon.
Evita
Evita eo stumm bihanaat an anv-badez Eva e spagnoleg, hag anv meur a zen ha meur a dra eo ivez.
John Montague
Ganet e voe e New York, er Stadoù Unanet e 1929. E dad James Montague, eus kontelezh Tír Eoghain, a oa aet di e 1925 da gavout labour. D'an oad a bevar bloaz e tistroas ar paotrig da Iwerzhon, dre ma oa start ar vuhez evit ar familh e New York. John a dremenas e vugaleaj war ar maez, en un atant dalc'het gant moerebed dezhañ e Garbhachadh. Mont a reas d'ober e studi da skol-veur Dulenn, e 1946. Eno en em lakaas da embann e varzhonegoù kentañ e-barzh kelaouennoù lennegel evel The Bell. Kuitaat Iwerzhon a reas e 1953 da vont d'ar Stadoù Unanet, da skol-veur Yale, gant ur yalc'had. E 1955 e tistroas da Iwerzhon, dimezet gant ur C'hallez. E levr danevelloù kentañ a voe embannet e 1964, gant an titl Death of a Chieftain, ha levrioù barzhonegoù a embannas goude, evel A Chosen Light (1967). E 1972 ez eas da gelenn da skol-veur Corcaigh hag eno e tremenas ar peurrest eus e vuhez, gant e eil gwreg. Mervel a reas e Nisa, e kreisteiz Bro-C'hall.
Diwar titl e levr danevelloù Death of a Chieftain, eo deuet anv ar strollad sonerien The Chieftains.
Carl Marstrander
Carl Johan Sverdrup Marstrander (26 a viz Du 1883 - 23 a viz Kerzu 1965) a oa ur yezhoniour norvegiat en deus labouret war ar yezhoù keltiek.
Goude studioù yezhoniezh e skol-veur Oslo, ez eas da zeskiñ iwerzhoneg enez An Blascaod Mór, e 1907. E 1910 e voe anvet da gelenner e Dulenn, er "School of Irish Learning". Labourat a reas er bloavezhioù 1910–14 evit Geriadur istorel an iwerzhoneg ("Dictionary of the Irish Language") a voe embannet al levrenn gentañ anezhañ e 1913. E 1913 ivez e voe anvet Marstrander da gelenn ar yezhoù keltiek e skol-veur Oslo. Eno e chomas betek mont war e leve e 1954. Meur a veaj a reas, da studiañ iwerzhoneg, hag ivez brezhoneg, er bloavezhioù 1919-1922, ha manaveg, etre 1929 ha 1932.
Ouzhpenn pennadoù e-barzh ar Revue Celtique hag ar Zeitschrift für celtische Philologie e embannas skridoù ivez er gelaouenn norvegek savet gantañ e 1928, Norsk Tidsskrift for Sprogvidenskap.
Dedennet-bras e oa Marstrander gant an darempred etre ar Vikinged hag ar Ouezeled er Grennamzer uhelañ ha meur a skrid en deus embannet war an danvez-se, evel Bidrag til det Norske Sprogs historie i Irland (1915). Enrollañ a reas manavegerien d'ur mare ma ne oa ket kalz anezho ken. Enklaskoù a reas e Breizh ivez, e meur a lec'h er vro a zo etre Konk-Kerne hag ar Pouldu.
Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika
Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika (Saozneg:United States Declaration of Independence ), eus e anv gwirion The unanimous declaration of the thirteen united States of America, zo un destenn hag a embann dishualded an trizek trevadenn saoz e Norzhamerika da vont d'ober Stadoù Unanet Amerika d'ar 4 a viz Gouhere 1776. An destenn-se a zo bet awenet gant mennozhioù prederourien Mare ar Sklêrijenn ha re Glorious Revolution Bro-Saoz e 1688 : hervez an drougimplijoù stadet, dileuridi an trevadennerien a gav dezho o deus ar gwir hag an dle d'en em sevel a-enep ar vonarkiezh saoz. Ar parlamant saoz en devoa votet tailhoù uhel war an trevadennoù amerikan. Bez eo ar 4 a viz Gouhere, abaoe, devezh Gouel broadel Stadoù Unanet Amerika: an "Independence Day" (devezh an dieubidigezh).
An dud o devoa savet ha sinet an disklêriadur zo e-touez ar Founding Fathers.
Istor
Disklêriadur dieubidigezh ar Stadoù Unanet Amerika a zo ur c'hammed bras da geñver al liammoù etre Rouantelezh Breizh-veur hag Amerika: goude meur a daol-droug etre ar vetropolenn hag an trevadennoù, dreist-holl da geñver an tailhoù war ar produioù, an destenn a embann fraez krouidigezh ur vroad nevez dre un daol dispac'h.
Miz Genver 1776, Thomas Paine a save a-du gant an emsavidi amerikan en e levr Common Sense (1776) hag a reas berzh bras (tost da 500 000 skouerenn gwerzhet).Een e flemmskrid e tifenn ar soñj e vefe gwelloc'h dispartiañ ar Rouantelezh diouzh an trevadennoù amerikan. Hervez lod e vefe bet kendrec'het George Washington gant ar mennozh-se abalamour d'al levr-se. En e levr, Thomas Paine a embann e oa droch gwelet ur vro ken bihan hag ar Rouantelezh Unanet o perc'hennañ kement a zouaroù hag o tegas he lezennoù war Amerika. Eus un tu e-sav un Amerika ar Sklêrijennoù hag eus un tu all e lak waqr-raok Bro-Saoz evel puritan ha diamzeriet e-keñver mennozhioù ha prederouriezh.
Loreto
Loreto zo un anv-lec'h italianek, skignet dre ar bed.
Orin
Diwar Loreto (Italia).
Der süße Brei
Der süße Brei, (Ar yod dous) zo ur gontadenn alamanek gant ar vreudeur Grimm, embannet e 1802 en o dastumad Kinder- und Hausmärchen, ha niverenn 103 el levr. Hervez renkadur Aarne-Thompson eo ur gontadenn en doare 565. Kontadennoù all damheñvel zo er bed: Ar Vilin a val e goueled ar mor e norgeeg, ha Mamm an Dour e sinaeg, e-touez re all.
An istor
Ur plac'h vihan, mat ha paour, a veve hec'h-unan gant he mamm, ha n'o devoa netra da zebriñ ken. Hag ar plac'hig d'ar c'hoad. Ur wrac'h eno, o welout he stad reuzeudik, a roas dezhi ur podig burzhudus. "Pa lavari dezhañ "Podig, poazh" (Töpfchen koch!) e raio yod dit, ha pa lari "Podig paouez" e paouezo". Hag ar plac'hig d'ar gêr gant he fodig da reiñ d'he mamm, ha setu echu ar baourentez ha boued kement ha ken alies ha ma keront.
Ur wech, aet ar plac'h eus an ti, he mamm da larout : "Podig, poazh." Ha prest ar yod, ha hi ha kargañ he c'hof. Pa fellas dezhi lakaat ar podig da baouez avat ne ouie ket penaos ober peogwir ne ouie ket ar gerioù da larout. Ma talc'has d'ober yod, ma savas ar yod, ma leunias ar gegin, hag an ti, ha ti an amezeg, hag ar straed, evel pa en dije bet c'hoant da reiñ e walc'h d'ar bed a-bezh. Spontet-bras e oa an holl, met den ne ouie penaos lakaat ar reuz da baouez. A-benn ar fin, pa ne chome nemet un ti ken e-maez ar yod, e tegouezhas ar bugel hag e lavaras "Podig paouez" hag e voe echu. Ha neb a gare mont e kêr a ranke debriñ ar yod da dremen.
Theropoda
An Theropoda zo ur gladenn tetrapoda daoudroadek a vod holl an dinosaored preizher ha kladenn nemeti al lapoused a vremañ. Evel ar strolladoù dinosaored all, an Theropoda a ziwanas en Triaseg uhel (Karnian) hag a strewas dre holl war an Douar adalek ar Juraseg izel. An evned, a zeu eus Maniraptora bihan ar Juraseg kreiz, zo an Theropoda nemeto zo chomet bev da-heul Enkadenn an an Triaseg-Juraseg (K/T) ar pezh a roas o zu dezhe da vleuniañ ha da en em dreiñ e kalz spesadoù disheñvel e-doug ar Senozoeg. o kontañ an evned, an Theropoda zo unan eus ar strolladoù mellkeineged en deus bleuniet ar gwellañ hag ar gladenn dinosaored zo ar muiañ liesseurt a-fed morfologiezh. Emdroet int e-pad 230 milion vloaz e-kichen ar bronneged a ziwanas war un dro gante hag ar mellkeineged nemeto int gant ar bronneged o deus dalc'het logoù ekologel e metoù an douar, an aer hag an dour. An Theropoda na oant ket laboused, da lâret eo holl izili ar gladenn-mañ war-bouez an evned (Avialae), a oa unan eus ar strolladoù kigdebrerien a oa e laez an ekoreizhiadoù er bed a-bezh er mezozoeg. Er c'hontrol eus ar pezh a soñj an dud alies, un niver bras a Dheropoda na oant ket laboused ne zebrent ket kig ha kalz kladennoù Coelurosauria evel an Therizinosauria, an Ornithomimosauria hag aan Oviraptorosauria a oa geotdebrerien hepken en o zouez war a seblant. Evel an holl gladennoù dinosaored all ez eo aet an Theropoda na oant ket lapoused da get e diwezh ar Mezozoeg, daoust dezhe da vezañ stank-tre e diwezh ar c'hretase.
<!--
Gerdarzh
Le nom 'Theropoda' dérive de deux racines grecques anciennes, ther(o) signifiant 'bête sauvage' et pod(o) voulant dire 'pied'. Nommés de cette façon par Othniel Charles Marsh en 1881, les théropodes, dits 'à pieds de bête' au sens étymologique, s'opposaient à l'époque aux Ornithopoda (nommés en 1871), 'à pieds d'oiseaux', et aux Sauropoda (nommés en 1878), 'à pieds de reptiles' tous deux créés par Marsh. Néanmoins, cet éminent paléontologue commit une erreur puisque l'on sait actuellement que ce sont des théropodes du Jurassique qui ont donné naissance aux oiseaux, et non les ornithopodes. Cette erreur fut également commise par Harry G. Seeley qui distingua selon la forme du bassin les dinosaures à bassin d'oiseau (Ornithischia) et les dinosaures à bassin de reptiles (Saurischia), alors que les oiseaux appartiennent bien au clade des saurischiens.
Description
Si l'on ne prend pas en considération les oiseaux (Avialae), les théropodes (dit non-aviens) sont aisément reconnaissables par leur posture bipède et leurs membres antérieurs et postérieurs pourvus de griffes acérées. La grande majorité des théropodes basaux, à savoir les Coelophysoidea, les Ceratosauria, les Megalosauroidea, les Allosauroidea et les Tyrannosauroidea, possède un crâne dont les mâchoires portent des dents pointues typiques d'une alimentation carnivore. La posture bipède et les dents en forme de lames sont deux caractères ancestraux que l'on retrouve chez les archosaures plus primitifs. Bien que la plupart des théropodes basaux fussent des mangeurs de viandes, un grand nombre de théropodes non-aviens s'adaptèrent à d'autres régimes alimentaires et devinrent ultérieurement piscivores et surtout herbivores, ,. Plusieurs taxons ont été également considérés comme des omnivores ainsi que des dinosaures susceptibles de filtrer l'eau pour se nourrir.
Il existe une grande variabilité de taille parmi les théropodes non-aviens puisque certaines estimations donnent à des genres tels que Spinosaurus et Giganotosaurus une longueur de plus de 12 mètres pour un poids excédant 14 tonnes alors que d'autres théropodes non-aviens comme Epidexipteryx et Anchiornis ne devaient pas dépasser 40 centimètres de long pour un poids de quelques 150 grammes.
Des théropodes non-aviens récemment découverts tels que Incisivosaurus pourvu de grandes dents au niveau de la mâchoire supérieure, Limusaurus au long bec corné, Microraptor et ses quatre membres ailés et Epidendrosaurus muni de très longs doigts démontrent également une grande variété de morphologies au sein de ce clade. La forme du crâne des théropodes est particulièrement variée puisque la tête robuste des Tyrannosauridae et des Carcharodontosauridae contraste avec le crâne long et frêle des Spinosauridae, et le crâne court et édenté des Oviraptosauria. Un grand nombre de théropodes était également muni de crêtes et cornes en tous genres, tels que le Dilophosaurus et d'Oviraptor pourvus d'une crête haute sur toute la tête, de Ceratosaurus et de Spinosaurus ornés d'une petite crête nasale, de Cryolophosaurus muni d'une haute crête en forme de houppe sur l'extrémité postérieure de la tête et de Carnotaurus et Majungasaurus dont le haut du front était garni de petites cornes. La morphologie des membres antérieurs est également variée. Les Spinosauridae aux bras puissants diffèrent des Ornithomimosauria aux bras longs et grêles, des Tyrannosauridae aux bras atrophiés à deux doigts et des Alvarezsauridae aux membres étrangement réduits à un seul doigt. La forme des griffes des théropodes est elle-même très diverse puisque l'on trouve de larges griffes en forme de faux chez les Spinosauroidea, de longues griffes en forme de lame chez les Therizinosauridae et des griffes courtes et robustes chez les Alvarezsauridae. Enfin, certains théropodes non-aviens étaient déjà munis d'un duvet et même de plumes, en témoigne la découverte des duveteux Dilong, Beipiaosaurus et Sinocalliopteryx et des dinosaures à plumes Sinornithosaurus, Sinosauropteryx, Caudipteryx et Protarchaeopteryx. Le vol battant était même déjà acquis par certains théropodes tels que Microraptor et Cryptovolans qui étaient munis de quatre ailes (une à chaque membre). Néanmoins, et malgré la présence de plumes sur leur corps, ces théropodes ne sont pas des oiseaux (ils en sont par contre des proches parents).
Histoire évolutive
Les Herrerasauridae (Herrerasaurus et Staurikosaurus) et le genre Eoraptor, provenant tous deux de la Formation d'Ischigualasto (Argentine) qui est datée de l'étage Carnien (Trias supérieur, il y a environ 230 Ma), ont souvent été considérés comme étant les théropodes les plus anciens et les plus primitifs à avoir été découverts, ,. Néanmoins, certains paléontologues estiment que ceux-ci ne sont pas encore des théropodes mais plutôt des saurischiens basaux, ancêtres des dinosaures à long cou (les sauropodomorphes) et des théropodes,.
Ainsi, les plus anciens membres du clade des Theropoda admis font partie d'un groupe de théropodes primitifs mondialement distribués nommés les Coelophysoidea. Ce groupe monophylétique inclut des théropodes très élancés et fort graciles dont les membres les plus connus sont Coelophysis (prononcer 'Çélofizis') du Trias supérieur des États-Unis et Dilophosaurus et Syntarsus respectivement du Jurassique inférieur des États-Unis et du Sud de l'Afrique. Ces théropodes sont particulièrement grêles, de taille moyenne et leur tête est assez comprimée et allongée vers l'avant. Syntarsus et Dilophosaurus étaient également pourvus d'une crête sur le haut du crâne.
(Continuer l'histoire évolutive avec les Megalosauroidea, les Allosauroidea, les Compsognathidae, les Tyrannosauridae, les Ornithomimosauria, les Therizinosauria, les Oviraptorosauria et les Maniraptora)
Moon Over Bourbon Street
Moon Over Bourbon Street (Loargann war straed Bourbon) a zo ur ganaouenn saoznek savet gant ar c'haner-sonaozer Sting (1951-).
Theropoda
Systématique
Les théropodes non-aviens ont reçu beaucoup d'attention de la part des paléontologues des vertébrés durant ces trente dernières années. Un grand nombre d'analyses cladistiques ont examiné les relations de parentés qui existent entre ces dinosaures, , , , , , , , si bien que la phylogénie de ce clade est actuellement assez bien connue.
Moon Over Bourbon Street
Embannet e voe gant A&M Records d'ar 1añ a viz Mezheven 1985, a-gevret gant nav c'hanaouenn all, war The Dream Of The Blue Turtles, kentañ albom studio an arzour saoz. Diwezhatoc'hik, e miz C'hwevrer 1986, e voe embannet ur bladennig daou titl, Moon Over Bourbon Street war an tu A anezhi (The Ballad Of Mack The Knife war an tu B, adkempennet gant ar sonaozer breizhveuriat Dominic Muldowney).
Theropoda
Systématique
La phylogénie des théropodes ici présentée est celle des publications scientifiques suivantes, , , ., , , , ,.
Moon Over Bourbon Street
Ar ganaouenn, 3:59 he fad, a gavas Sting an awen d'he c'hrouiñ diwar ar romant euzh saoznek Interview with the Vampire (Pennad-kaoz gant ar suner-gwad) gant ar skrivagnerez stadunanat Anne Rice (1941-). El levr e kont ar benndudenn Louis de Pointe du Lac d'ur c'hazetenner e vuhez a suner-gwad e New Orleans (Louisiana, SUA) ar bloavezhioù '80. Lec'hiet en deus Sting e sonenn e Bourbon Street (Straed Bourbon), unan eus koshañ ruioù Karter kozh gall New Orleans.
Theropoda
Systématique
Theropoda
Passer ammodendri
Boued
Bevañ a ra diwar c'hreun ha had dreist-holl petra bennak ma kemer amprevaned ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Azia ar C'hreiz :
Dicaeum agile
Dicaeum agile a zo ur spesad golvaneged bihan-bihan eus ar c'herentiad Dicaeidae.
Anvet e voe Fringilla Agilis (kentanv) da gentañ-penn (e 1833) gant an evnoniour breizhveuriat Samuel Tickell (1811-1875).
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh ha sun-bleuñv dreist-holl ha kemer amprevaned ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ en Azia :
An Testamant Nevez. Kelou Mad Jezuz or Zalver
N’eo ket un droidigezh lennegel, evel hini Maodez Glanndour, met un droidigezh tost-tost d’an destenn c'hresianek eus an Testamant Nevez. E skolveurieg eo skrivet, evel holl embannadurioù Minihi Levenez.
Kroget e oa ivez an Aotrou Pêr Guichou gant un droidigezh eus an Testamant Kozh, diwar an hebraeg ; marv diwar ul lamm trumm e miz Meurzh 2008, e lezas war e lerc'h al labour-se diechu.
A Study in Scarlet
Savet e 1886 gant ar skrivagner breizhveuriat e tiskouel an oberenn tudenn an igounier Sherlock Holmes hag e geneil, an doktor John H. Watson, evit ar wech kentañ.
Rio Caracol
Pemp stêr e Brazil zo anvet Rio Caracol :
Zoologischer Garten Berlin
Ar Zoologischer Garten Berlin eo ar zoo koshañ ha brudetañ en Alamagn. Digoret e oa bet e 1844 hag en em ledañ a ra war 35 hektar. Emañ e Berlin, e karter Tiergarten. Gant war-dro 1500 spesad disheñvel hag 20 500 aneval dalc'het, ez eo ar zoo en deus an dastumadenn ledanañ a spesadoù dre ar bed-holl.
Ar zoo gant e lennoù-pesked a zesach bep bloaz 3 milion a weladennerien. Bez' eo ar zoo gweladennet ar muiañ en Europa hag an hini brudetañ er bed.
Myophonus caeruleus
Myophonus caeruleus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Muscicapidae.
Anvet e voe Gracula caerulea (kentanv) da gentañ-penn (e 1786) gant an naturour aostrian Giovanni Antonio Scopoli (1723-1788).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, buzhug, frouezh, krank ha melc'hwed-krogennek.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ en Azia :
Lonchura striata
Lonchura striata a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Estrildidae.
Anvet e voe Loxia striata (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Boued
Bevañ a ra diwar c'hreun ha had peurvuiañ.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
Jorge Amado
Ganet e voe en un atant bras e-kichen Itabuna, e kreisteiz stad Bahia ha tremen a reas e yaouankiz e porzh Ilhéus, er stad-se ivez. Adalek 1930 betek 1934 e studias ar gwir e skol-veur Rio de Janeiro. E romant kentañ, O país do carnaval, a voe embannet e 1931, pa oa 18 vloaz. E-pad e studioù e tommas ouzh mennozhioù ar gomunourien. Goude ne zeuas ket da vezañ gwiraour, met en em lakaat a reas da labourat evel kazetenner.
Abalamour d’e vennozhioù e voe harzet Jorge Amado meur a wech. E 1941 e rankas kuitaat Brazil. Repu a gavas en Arc'hantina hag en Uruguay ; e 1945 e tistroas d’e vro ha dilennet e voe d’ar vodadenn vonreizhañ, en anv Strollad Komunour Brazil (PCB), Tri bloaz diwezhatoc’h avat ez eas kuit adarre, war-zu Europa ar wech-se. Bevañ a reas e Bro-C'hall hag e Tchekoslovakia. Distreiñ a reas da Vrazil e 1952.
Dilezel a reas e obererezh politikel neuze evit plediñ gant al lennegezh hepken. En e skridoù kentañ e kave abeg er gevredigezh vrazilat. Adalek ar bloavezhioù 1950 e tilezas an temoù-se : goap ha fent, erotegezh ha boazioù relijiel ar bobl a gaver mesk-ha-mesk en e skridoù, ma taolenn buhez ar re baour en deus anavezet e proviñs Bahia. Kalz eus e levrioù zo bet graet filmoù diwarno.
Loreet e voe e obererezh skrivagner gant medalennoù e meur a vro : e 1984 e oa bet anvet da gomandour el Lejion a enor, gant ar prezidant gall François Mitterrand. Resev a reas ivez ar Priz Stalin evit ar Peoc’h, e 1951, ar priz Camões, ar priz pouezusañ e bed al lennegezh portugalek, e 1994, ha meur a briz all c’hoazh.
Filmoù
Filmoù zo bet graet diwar darn eus e romantoù
Caracol
Caracol (maligorn e brezhoneg) zo ur ger portugalek ha spagnolek, hag un anv-lec'h e meur a vro.
Skingomz ha skinwel
Div chadenn e Kolombia :
Revolución Libertadora
Revolución Libertadora zo un anv a vez roet da zaou marevezh e div vro disheñvel eus Suamerika :
Stadion
Ur stadion, sportva , stad , zo un dachenn ma vez graet kevezadegoù sport a bep seurt, aozet c'hoariadegoù, ha ma c'haller degemer arvesterien.
Lonchura kelaarti
Lonchura kelaarti a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Estrildidae.
Anvet e voe Munia kelaarti (kentanv) da gentañ-penn (e 1863) gant an evnoniour breizhveuriat Thomas Caverhill Jerdon (1811-1872), da zougen bri d'al loenoniour breizhveuriat Edward Frederick Kelaart (1819-1860).
Boued
Bevañ a ra diwar c'hreun ha had peurvuiañ.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en India ha Sri-Lanka :
Game Guru
Game Guru pe GameGuru (a-raok FPS Creator reloaded) zo ur meziant hag a servij da sevel c'hoarioù urzhiataer ha sevenet gant an embregerezh The Game Creators, Ltd.. An embregerezh a vez entanet gant ar c'hoant da aesaat ar sevel c'hoarioù video. Ur wech savet ur c'hoari video gant Game Guru e c'haller gwerzhañ anezhañ, ar gwirioù o vezañ perc'hennet dre prenañ ar meziant.
Gwalldaol an 18 a viz Kerzu 2016 e Karak
Gwalldaol an 18 a viz Kerzu 2016 e Karak a zo bet ur gwalldaol e Karak (Jordania), d'an 18 a viz Kerzu 2016. Dek den a voe lazhet gant ar spontourion: seizh poliser, daou sivil jordanian hag un douristez deut eus an Douar-Nevez (Kanada) da welet he mab, hemañ o vout e-mesk ar 34 den gloazet. Gant ar Stad Islamek e voe sammet atebegezh ar gwalldaol,.
Alain-René Lesage
Alain-René Lesage (Sarzhav, 8 Mae 1668 – Boulogne-sur-Mer, 17 Du 1747) a oa ur skrivagner breizhat ha gall.
Mont a reas da droer ar c'hoarivaourion spagnolek kent skrivañ e oberennoù dezhañ.
Berzh a reas e bezh-c'hoari Crispin, rival de son maître (1707), a zo levezonet gant oberennoù Diego Hurtado de Mendoza (1503-1575). E 1707 ivez ez embannas ur romant, Le Diable boiteux, koulz an titl hag an danvez anezhañ savet diwar El diablo cojuelo Luis Vélez de Guevara (1579-1644). E 1709 e voe ur pezh-c'hoari all, Turcaret ou le Financier, a vrouzas arc'hantourion ar mare ; berzh a reas ar pezh avat, ha 95 all a voe skrivet gant Lesage. Gantañ e voe krouet an doare vaudeville.
Adalek 1715 betek 1735 e roas Histoire de Gil Blas de Santillane : levrennoù I ha II e 1715, III e 1724 ha IV e 1735. Diwar mammennoù spagnolek niverus e savas an istor-se, a voe ar c'hentañ romant munudoù ar vuhez pemdez ennañ ; "ar c'hentañ romant ma'z eus tud o tebriñ" eo istor Gil Blas.
Breitscheidplatz
Breitscheidplatz zo ul leurgêr foran e kreiz-kêr Berlin, en Alamagn. Asambles gant ar boulouard Kurfürstendamm, e ro framm da greiz Berlin ar C'hornôg.
Brezel-dieubiñ Kuba
Brezel-dieubiñ Kuba (e spagnoleg La Guerra de Independencia de Cuba pe Guerra de 1895) eo anv ar brezel etre Spagn ha Kuba, unan eus ar brezelioù diwezhañ en Amerika a-enep Rouantelezh Spagn.
No man's land
No man's land a vez graet eus un tamm douar dizud pe c'hoantaet gant meur a du enebet met dilaosket dre aon pe dre zic'hallusted d'e zerc'hel. An termenadur a oa bet implijet da gentañ evit termeniñ un tamm douar arzaelet pe un tamm douar dilaosket etre domanioù an aotrouien er Grennamzer. An dalvoudegezh vodern, a chom stag gant ar C'hentañ Brezel-bed evit diskrivañ an douaroù a oa etre ar fozioù-difenn hag a chome hep perc'henn. Skeudenn an No man's land a zo unan spouronus dre an niver a c'holloù soudarded a vez en ur dreuziñ anezhañ e-pad tagadenn an talbenn enebour pe dre an aon da welet soudarded enebourien chomet kuzh betek-en o tont war-wel tost diouzh lec'hioù difenn ar soudarded.
Brezel-dieubiñ Kuba
Kregiñ a eure d'ar 24 a viz C'hwevrer 1895 pa en em savas 35 kumun, er Grito de Oriente (anavezet a-raok evel ar Grito de Baire) hag echuiñ en 1898 pa godianas ar armeoù spagnol dirak moned war-raok an arme stadunanat, skoret gant ar  mambises (arme dizalc'hourien Kuba).
No man's land
Termenadur trevour
An termenadur No man's land a zo bet adkemeret er vuhez foran gant ur ster dammheñvel ouzh hini ar bed milourel. Ar pal a zo pe da lakaat war-raok ez eo dizud ul lec'h, pe ez eo dizud ha distrujet. Mamennoù implij an termenadur No man's land a zo lies a-benn neuze: pe dre obererezh ur c'hleñved-red, an dilabour, un hin re ziaes evit Mab-Den, ul lec'h saotret (Tchornobyl), ul lec'h dilaosket.
En Oklahoma
E stad Oklahoma er Stadoù-Unanet Amerika e vez implijet an termenadur No man's land evel unan eus bed ar Gwir. Talvezout a ra evit diskrivañ un dachenn hag a zo diberc'henn pe a rank chom diberc'henn.
Sent Bertran de Comenge
Sent Bertran de Comenge zo ur gumun en Okitania, en departamant Garona-Uhel.
Sofía Bozán
Sofía "La Negra" Bozán  a oa anv-micher María Sofía Isabel Bergero (1904-1958), ur ganerez hag aktourez arc'hantinat. Brudet e voe evel kanerez tango adal hec'h 20 vloaz. Labourat a reas en Teatro Maipo entre 1934 ha 1954. Lesanvet e oa "El alma del Maipo".
Kregiñ a reas gant he micher arzel er c'hoariva adal 1925 hag er sinema en 1930 er film Las luces de Buenos Aires gant Carlos Gardel, ha ken brudet ha ken brudet e oant. Gwelet eo bet en un tregont film, en o zouez Puerto Nuevo e 1936, Loco lindo e 1937,  Muchachas que estudian e 1939. Kanañ a ra er filmoù tango Arriba el telón hag El patio de la morocha en 1951.
En 1931 e reas un veaj da Europa, ma kanas en Teatro de la Zarzuela e Madrid hag er Palace en Pariz. brudet eo an tangoioù a milongaoù a gane : evel  Yira yira, savet gant Enrique Santos Discépolo, Canillita pe Qué querés con ese loro.
Mervel a reas gant ar c'hrign-bev en 1958, pa ne oa nemet 53 bloaz. Beziet eo e bered ar Chacarita, e Panteon an Asociación Argentina de Actores.
Keniterv e oa d'an aktourez Olinda Bozán ha d'he c'hoarezed korollerezed Haydée Bozán hag Elena Bozán.
Kanerez
En em ginnig a ra en ur milonga evel-hen:
''Yo soy Sofía Bozán ''yo canto porque lo siento ''mi pelo lo peina el viento ''y me gusta el bataclán ''Si quieren verle la hilacha ''A mi estirpe de tanguera ''No me venga con guarachas A mi me gusta el Gotán
Andrei Gennadyevitch Karlov
Andrei Gennadyevitch Karlov (rusianeg: Андре́й Генна́дьевич Ка́рлов), ganet d'ar 4 a viz C'hwevrer 1954 hag aet da Anaon d'an 19 a viz Kerzu 2016, a oa un diplomat rusian ha kannader e Turkia hag e Norzh Korea. D'an 19 a viz Kerzu 2016, Karlov a zo bet muntret e Ankara, Turkia gant Mevlüt Mert Altıntaş, un archer turkian.
Le Conte de Richeut
Le Conte de Richeut zo ur varzhoneg c'hallek eus ar Grennamzer a vije bet savet en XIIvet kantved. Kontañ a ra istor ur c'hast hag a ro da grediñ d'hec'h holl serc'heien gozh int tad d'he mab, Samson pe Sansonnet.
Andrei Gennadyevitch Karlov
Muntr
D'an 19 a viz Kerzu 2016, Andreï Karlov a oa o prezegenniñ en un diskouezadeg e Ankara pa voe tennet div wech warnañ gant un archer. Marvet eo war an hent d'an ospital. An argadour a huchas "Na zisoñjit ket Aleppo, Na zisoñjit ket Siria!" hag "Allahu Akbar" (Doue a zo bras).
Robert Mugabe
thumb|upright=1.2|Rober Mugabe e [[2015]] Robert Mugabe (Kutama, Rhodesia ar Su, 21 a viz C'hwevrer 1924 - 6 a viz Gwengolo 2019) a oa ur politikour, bet prezidant Zimbabwe adalek 1987 betek 2017.
Enora
Enora zo un anv-badez brezhonek.
Homeworld (heuliad c'hoarioù video)
Homeworld a zo un heuliad c'hoarioù video strategiezh sevenet gant Relic Entertainment hag embannet gant Sierra Studios. Ar c'hentañ tamm a voe embannet d'an 28 a viz Gwengolo 1999 war Windows.
Le Conte de Richeut
Richeut a gont d'e vab penaos en em zerc'hel gant ar maouezed : « l’essentiel, c’est d’user de beaucoup de douceur en paroles et d’une grande cruauté dans les actes ; il faut beaucoup promettre et ne jamais donner » (ar pep kentañ eo mont dre gaer dre gomz, hadre heg en oberoù; prometiñ kalz a ranker ha chom hep reiñ morse).
Robert Mugabe
Goude e studioù e kelennas e Lusaka hag en Accra. E 1960 e tistroas da Rhodesia ar Su hag ec'h emezelas en National Democratic Party (NDP), stumm kentañ ar Zimbabwe African Peoples Union (ZAPU), ur strollad politikel berzet gant gouarnamant Ian Smith. E 1963 e krouas e strollad, ar Zimbabwe African National Union (ZANU). Harzet e voe gant broadelourien all e 1964 ha toullbac'het e voe e-pad 10 vloaz.
Kentañ Ministr Zimbabwe e teuas da vezañ d'an 18 a viz Ebrel 1980, ha prezidant e 1987.
Bernard Cazeneuve
Bernard Cazeneuve, ganet d'an 2 a viz Even 1963 e Senlis en Oise, zo ur politikour gall, ezel eus ar Strollad Sokialour. Bez eo Kentañ Maodiern Bro-Chall abaoe ar 6 a viz Kerzu 2016.
Robert Mugabe
E-penn ar strollad Zanu-PF e oa Robert Mugabe abaoe 1975. Da gentañ e oa eñ, kentañ ministr ar vro gant ar Zimbabwe African National Union (ZANU) ha goude-se prezidant ar vro e 1987 pa voe kendeuzet ar ZANU gant ar Zimbabwe African People's Union (ZAPU). Adanvet e oa bet kendeuziñ an daou strollad e ZANU–PF.
Le Conte de Richeut
Miret eo an dornskrid er Bibliothèque de la bourgeoisie e Bern e Suis.
Robert Mugabe
Dilezel e garg a brezident a reas d'an 21 a viz Du 2017, goude un taol-stad gant an arme a-enep an diktatouriezh a oa o vont etre daouarn Grace Mugabe. Erlec'hiet eo gant e gamarad Emmerson Mnangagwa d'ar 24 a viz Du 2017.
Buhez prevez
Dimezet eo gant Grace Ntombizodwa Marufu e 1996.
Bernard Cazeneuve
Kannad ar Manche, maer Cherbourg-Octeville ha prezidant kumuniezh kêrel Cherbourg e oa betek 2012 ; neuze en oa roet e zilez pa oa bet anvet da vinistr e gouarnamant Jean-Marc Ayrault.
Thomas Paine
Thomas Paine, bet ganet Thomas Pain d'an 29 a viz Genver 1736 hag aet da Anaon d'an 8 a viz Even 1809, a oa ur skrivagner, ur prederour, ur politikour hag ur reveulzier saoz, amerikan, ha gall. Bez' e voe unan eus Tadoù diazezerien Stadoù-Unanet Amerika. Skrivet en doa bet an daou flemmskrid pouezusañ e penn-kentañ an Dispach Amerikan (1765-1791). Eñ eo a awenas reveulzierien amerikan an Trizek trevadenn da gemer hent an disparti diouzh ar Rouantelezh-Unanet e 1776. E vennozhioù a oa re ar Sklêrijennadur ha re an humanouriezh. Lavaret a reer diwar e benn e oa a corsetmaker by trade, a journalist by profession, and a propagandist by inclination ("ur farder korfkennoù dre vicher, ur c'hazetenner dre feiz, hag ur bruder dre bleg."
Homeworld (heuliad c'hoarioù video)
Istor
Ur c'hantved a-raok penn kentañ ar c'hoari e oa bet kavet un egor-lestr e dezerzh ar blanedenn Kharak, ouzhpenn-se e oa ur mean kartenn o tiskouez lec'hiadur Kharak hag ur blanedenn all pell er galaksienn anvet "Hiigara"—ti. An dizoloadenn a lakas klanioù ar blanedenn da gendeuziñ ur wech komprenenet ne oant ket a orin eus ar blanedenn Kharak met eus unan all pell. Mennet gant ar mennozh distreiñ d'o blanedenn orin ar c'hlanioù a grogas gant studiañ an egor-lestr ha da sevel ul lestr-egor ramzel e-pad ar c'hant vloaz war-lerc'h. Ur wech echuet al lestr-egor ramzel lesanvet "mothership" hag a c'helle degemer betek 600 000 den etrezek ar blanedenn Hiigara, gant e-penn an traoù ar skiantourezh Karan S'jet.
Ar c'hoari a grog gant beaj ar kentañ ar mothership, testoù a vez graet war al lammoù egor. Ur wech echuet an testoù e-plas adkavout ul lestr-egor harp e vez kavet ganto ur flodad brezel dianav. Ur wech trec'het ar flodad brezel estrañjour e tistroont da Kharak. Ar blanedenn a zo peurzistrujet gant ur flodad estren all. Ne chom mui nemet izili ar flodad da vezañ bev goude un emgann e vez tapet ul lestr enebour ganto. An dreistbeverien a gompren neuze e voe devet ar blanedenn dre ma oa bet savet ganto un teknologiezh lammoù egor ar pezh a oa difennet groñs gant ur feur-emglev disoñjet oadet a 4 000 bloaz etre an Impalaeriezh egor Taiidan (saozneg: Interstellar Taiidan Empire hag harluidi Kushan ar blanedenn Kharak.
C'hoarioù
Tri c'hoari a zo bet savet en heuliad c'hoarioù video Homeworld gant un ouzhpennadur d'an hini kentañ.
Revolución Libertadora (Arc'hantina)
thumb|[[Eduardo Lonardi ha Pedro Eugenio Aramburu, kentañ hag eil renerien ar Revolución Libertadora.]]