cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Republik Poblel Mongolia
Pouez ar stalinouriezh
Ne oa ket SDPM kalz a vrud vat gant ar boblañs dre vras hag a vanas feal da bennoù ar meuriadoù lec'hel. O klask adsevel an ekonomiezh buan-ha-buan e klaskas ar gouarnamant tagañ an daou renkad pouezusañ er vro: an noblañs diouzh un tu hag ar savadurioù relijiel d'an tu all hag er bloavezhioù 1930 e oa bet distrujet meur a manati ha lazhet e oa bet 10.00 a dud, dreist-holl boudisted lamaisted hag adsavadurioù enep-komunour a oa dre ar vro a-bezh d'ar mare-se.
Léon Fleuriot
E 1966 e voe anvet kelenner war ar studioù keltiek e Skol-Veur Breizh-Uhel ha war un dro rener-enklask en École pratique des Hautes Études e Pariz. Labourat a reas da ziorren kelenn ar brezhoneg er skol-veur hag embann un toullad skridoù diwar-benn studi an henvrezhoneg hag ar yezhoù predenek. E bennoberenn eo e levr istor Les origines de la Bretagne, embannet e 1980, ma tispleg ennañ un istor anavezet nebeut, studiet gantañ er skridoù kozh latin gant daoulagad ur brezhoneger, diwar-benn ar c'hantvedoù kentañ war-lerc'h Jezuz-Krist en Arvorig ha Galia an Hanternoz.
Republik Poblel Mongolia
Tagadur ar Japan
Da geñver an Eil Brezel Bed ha rak aon e teufe Japan da argadiñ ar vevenn etre Mongolia ha Mandjouria e tivizas URSS cheñch penn d'ar vazh hag e klaskas kreñvaat an ekonomiezh hasevel live an difenn. Trec'h e oa bet Soviediz ha Mongoliz en hañv 1939 war Japaniz bet aloubet reter Mongolia gante ha sinet e oa bet un arsav kenetreze en diskar-amzer. Da diwezh 1945 e talvezas Mongolia evit ma c'hellas an Unaniezh Soviedel dont a-benn gant arme Japan.
Léon Fleuriot
Mervel a reas trumm e Pariz d'ar 15 a viz Meurzh 1987, diechu gantañ leizh a enklaskoù.
Oberennoù
(ul levrlennadur gant Gwennole ar Menn a vo kavet e-barzh Bretagne et pays celtiques, langues, histoire, civilisation (Skol, PUR, 1982), ul levr savet en enor dezhañ.)
Kastell Ogwr
Kastell Ogwr zo ur c'hastell ha ne chom nemet an dismantroù anezhañ e-kichen kêriadenn Ogwr, er c'hreisteiz da gêr Pen-y-bont ar Ogwr, e kontelezh Pen-y-bont ar Ogwr, gwechall e Morgannwg. War lez kreisteiz ar stêr Ewenni emañ, un tamm a-raok he c'hember gant ar stêr Ogwr.
Republik Poblel Mongolia
Republik Mongolia skornet gant ar Brezel yen
Mervel a reas Tchoybalsan e Moskov e 1952 ha kemer e blas a reas Yumjaagiyn Tsedenbal, feal eñ ivez da bolitikerezh Rusia. Goude ma savas Nikita C'hrouchtchov a-enep politikerezh Stalin e reas gouarnamant Mongolia heñvel e-keñver Tchoybalsan e 1956.
Digoradur politikel a-blom gant hini an Unaniezh soviedel
Gant Mikhail Gorbatchev ouzh ar stern e URSS e oa bet lakaet e pleustr e bolitikerezhioù anvet perestroika ha glasnost ha levezonet e oa bet gante Mongolia diouzh e du ivez. Da heul manifestadegoù meur er goañv 1990 e krogas ar Strollad dispac'hel poblel da digeriñ un tammig ar leviadurezh.
E miz Meurzh 1990 e roas Burev politikel (Politburo) Strollad Dispac'hel Pobl Mongolia e dilez hag e miz Mae e oa bet kemmet ar bonnreizh o tennet ar melladoù a embanne e ranke ar strollad bezañ e penn ar vro evit he merañ, o tigeriñ al leviadurezh da strolladoù all hag o tivizout e oa ret kaout ur Prezidant e penn ar Stad.
Mongolia dishual ha demokratel
D'an 29 a viz Mezheven 1990 e oa bet dalc'het dilennadegoù liestrolladel ha dieub evit ar wezh kentañ e Mongolia. Mont a reas ar maout gant Strollad Dispac'hel Pobl Mongolia (SDPM) gant 85% eus ar mouezhioù. Ne oa nemet c'hwec'h bloaz war-lerc'h, e 1996 ma oa bet kollet ar votadegoù gant ar Strollad ez-komunour.
Kastell Ogwr
Savet e voe e 1116 gant William de Londres pa oa an Normaned oc'h aloubiñ Kembre.
Ardenne
Istor
Dont a ra eus al latin Arduenna, a c'hallfe bezañ a orin keltiek, a oa anv ur c'hoad bras a c'holoe menezioù an Ardenne, anv meneget gant Kaezar ha Strabon. Hervez tud zo e talvezfe kement hag an hini du.
Kastell Ogwr
Ul lez-varn hag un toull-bac'h zo bet er c'hastell betek an.
Ardenne
Istor
Hiziv e kaver an anv e meur a rannvro, naturel pe melestradurel, ken ez eo diaes ar gudenn da ziluziañ. N'eo ket ar re a glask preizhañ an anv a sklaerao an traoù.
Anvioù
Ar vro istorel-se zo enni rannvroioù en-dro d'ar menezioù: ar Fagne, ar Fagne-Famenne, ar Famenne, an Hautes Fagnes, an Eiffel, an Oesling, ar Calestienne, un darn eus ar c'h-Condroz.
Strollad Komunour Mec'hiko (Marksour-Leninour)
Strollad Komunour Mec'hiko (Marksour-Leninour) (e spagnoleg: Partido Comunista de México (Marxista-Leninista)) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour oberiant e Mec'hiko.
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn Vanguardia Proletaria hag ar gelaouenn deorikel Politica.
An Drinded
An Drinded zo anv meur a lec'h e Breizh, savet diwar an anv relijiel Trinded, pe Treinded.
Teir c'humun zo anvet evel-se :
E yezhoù all
Klotañ a ra an anv gant lec'hioù anvet :
Brest
Ur porzh a-bouez abaoe Duged Breizh, diorroet e voe evel porzh milourel hepken gant Bro-C'hall goude ma voe staget Breizh outi. Abalamour d'he rol milourel, ha dreist pep tra he bon splujerezioù, e voe bombezet taer gant ar Gevrididi e-pad an Eil Brezel Bed, o tistrujañ al lodenn vrasañ eus ar gêr.
Hiziv e gaver e Brest Skol-veur Breizh-Izel ha skolioù all, en o zouez skolioù ijinourien. Ur pol imbourc'h hag armerzh pennañ war dachenn ar mor eo deuet da vezañ. Sez sokial an IFREMER eo, koulz ha Servij Hidrografek hag Oseanografek ar Verdeadurezh (SHOM), Ensavadur skol-veur europat ar mor (ESEM) hag Ensavadur Gall Paul Emile Victor evit ar Poloù.
Douaroniezh
Kêr vrasañ departamant Penn-ar-Bed eo Brest met n'eo ket e bennlec'h. Da Gemper e voe roet ar statud-se gant ar Vodadeg Vonreizhel e 1791 rak ur prefeti mor e oa d'an amzer-se dija.
Ur gêr stag ouzh ar mor eo. Lec'hiet war ul ledenez n’he deus krec'h ebet. War du ar Su e kaver al lenn-vor hag emañ ledenez Kraozon en tu all. War du ar reter emañ harpet he levezon gant Landerne ha Montroulez.
War bladenn Bro-Leon emañ Brest, war lein tornaodoù hogozik a-blom hag a furm unan eus jeloù pennañ Torosad Arvorig. N'eo torret ar voger-se nemet gant un aber gev, ar Penfell, ur blegenn eus naoz kozh ar Stêr Aon. Ur porzh naturel peurvat eo ar Penfell. Gwarezet eo gant ur roc'h, 200 metr hec'h hirded, dour en he zro war daou gostez ha disrannet diouzh an douar gant ur stankenn war an trede. War ar c'hreñvlec'h naturel-se e voe savet Kastell Brest.
Poblañs
An niver annezidi nevesañ anavezet hervez wikidata zo.
Anv
Testenioù koshañ anv ker Brest eo : Bresta super Caprellam e 1019 ; (Havre et ville de) Brest, en ; Villa, castrum et portus de Brest, e 1239 ; Le Duc Bresta super Cap(r)ellam, er  ; Brast e 1383 ; Breste e 1398 ; Breest e 1378 ; Bresta e 1516. "Brest" a lavarer abaoe 1630 d'an nebeutañ.
Hervez Hervé Abalain, e kaver en hec'h anv an elfenn /bre/, kavet alies e toponomiezh e Breizh dindan ar stummoù /bran/, /bre/, /brec’h/, /bren/, /bri/, a dalvez « savenn, roz, menez ». Tostaet eo bet anv Brest d'ar ger galianek brista, emgann, a gaver ivez er ger brezhonek brezel.
Wolfgang U. Dressler
Wolfgang Ulrich Dressler (ganet d'an 22 a viz Kerzu 1939 e Vienna) a zo ur yezhour aostrian ha kelenner war ar yezhoniezh e Skol-veur Vienna. Studiet en deus ar yezhoniezh e Skol-veur Vienna etre 1957 ha 1962. Peurechuet en deus e stummadur e Roma hag e Pariz. Deuet eo da vezañ skoazeller e Skol Uhel ar Yezhoniezh e Skol-Veur Vienna etre 1964 ha 1969. Anveet eo bet da gelenner e 1971 betek 2008. Brudet eo evit e levr " Digoradur war yezhoniezh ar gomz plaen".
Brest
Anv
Hervez lod en dije kemeret Brest anv unan eus torgennoù ar gêr Bresta super Caprellam ("Brest-war-ar-C'havrig"). Graet e veze Gavrig eus ar Penfell gwezhall. Mont a reas an anv-se da Vrest pa adkrogas ar gêr da greskiñ.
Wolfgang U. Dressler
Labouret en deus war ar brezhoneg adalek ar bloaz 1968. Bet eo bet e Bro Vigoudenn hag e Bro Dreger dreist holl da studiañ pouez ar gomz buan war fonologiezh ar yezh. Labouret en deus gant tud simudet en Ospital e Kemper. Bet en deus pleustret ivez war ar sokio-yezhoniezh ha studiet teoriennoù war marv ar yezhoù.
Brest
Anv
Anv kozh Brest a oa marteze Urbs Ossismii pe Civitas Occismorum. Koll a reas anezhañ er kantved pa voe damzistrujet gant an Huned (daveoù mar plij).. Kêr-benn meuriad an Ossismii a voe kaset da Castrum Pauli (Kastell-Paol hiziv).
Henamzer
N'eus roud ebet eus ur c'hreñvlec'h a-raok hini ar Romaned met lec'hienn ar c'hastell a zo hini un oppidom stanket, un uhelgompezennig a-us d'an dour mor a c'hleb kostezioù al ledenezig. Gant meuriad galian an Osismied e voe dalc'het lec'hienn Brest goude an aloubidigezh roman. N'eo ganet ar gêr nemet en, pa savas ar Romaned ur c'hreñvlec'h gant meur a dour (ouzhpenn 20 war a seblant) da zifenn an aod diouzh ar vorlaeron saoz hag ouzh ar Bagaudae a gase skrapadegoù war ar maez. Ar "c'hastrum"-se a voe savet en hevelep amzer ha mogerioù Gwened, Naoned ha Roazhon gant mein ar monumantoù publik, ar pezh a ziskouez moarvat e oa mall bras war ar saverien. Ouzhpenn-se e oa an impalaeriezh oc'h aozañ ur frammadur milourel nevez hag a voe anvet Tractus armoricanus et nervicanus er c'hantved war-lerc'h, gant ur morlu, Classis armoricana hec'h anv. Ul lejion a voe staliet er gêr met n'eas ket Brest da gêr-benn an Osismied. E Vorgium (Karaez) e chomas ar gêr-benn betek donedigezh ar Vrezhoned.
War manatioù e voe diazezet frammadur relijiel ar Vretoned kozh, a pezh a zispleg perak ne oa eskopti ebet e Bro-Leon kent an. Pa voe krouet unan e oa re vihan Brest da vezañ choazet.
Ar c'hreñvlec'h roman a voe damzistrujet gant goprsoudarded hunat er met Kont Morvan Leon en adsavas da wareziñ ar rannvro diouzh ar Vikinged. E-barzh ar mogerioù-se e kreskas kêr e-pad ar Grennamzer. Ar gêr vogeriet a yeas d'ur c'hastell er pa'z eas hec'h annezidi da chom er fabourzhioù.
Renad Kozh
E 1683 e kreñvaas Vauban ar gêr hag ar vorlenn. E fin ren Loeiz XIV e oa 15 000 annezad enni. E Brest eo e tilestras kannadourien roue Siam e 1686. Diwarno e voe anvet Straed Siam.
En e savas an ijinour brestat Antoine Choquet de Lindu savadur ar galeoù a zlee degemer prizonidi betek an. Unan eus e brizonidi vrudetañ a oa Eugène-François Vidocq.
Brezel-bed kentañ : Brest a oa unan eus ar porzhioù ma tilestras an Amerikaned e 1917 e fin ar brezel bed kentañ; soudarded eus ar Rouantelezh-Unanet a zilestras eno ivez, da skouer soudarded eus an Antilhez.
Monumantoù ha traoù heverk
Brudet eo Pont Rekourañs ha straed Siam e Brest. Eus ar monumantoù savet a-raok an ne chom nemet ar c'hastell, an Tour Tangi hag un nebeud tiez ha savadurioù kozh, savadurioù evit an arsanailh ha kreñvlec'hioù en o zouez. E Rekourañs e chom un darn eus straed Sant-Maloù distrujet gant bombezadegoù en Eil Brezel Bed.
Anavezet eo Brest abalamour d'ar gouelioù bigi kozh aozet ganto bep pevar bloaz. Savet eo anv ar gouel diwar anv ar gêr mui ar bloavezh (Brest 2008, Brest 1992...).
Bezioù ar C'hommonwealth e bered Kerfaotraz
Diwar ar 104 soudard anavezet douaret er vered ez eus 31 milour eus ar Brezel-bed Kentañ ha 73 eus an Eil Brezel-bed.
Imbourc'h ha deskadurezh uhel
Dre m'emañ kreizenn armerzhel kêr-benn Breizh-Izel eno ez eus kalz skolioù-meur hag annezadennoù imbourc'h e Brest.
Melestradurezh
Kalz brasoc'h eo teuas Brest da vezañ e 1945 pa voe staget teir c'humun all outi : Lambezelleg, Kerbêr-Kilbignon ha Sant Mark.
Kantonioù Brest
Dre 5 kanton eo rannet.
Capinghem
thumb|250px|Lec'hiadur Capinghem e [[Kanton Armentières hag en Arondisamant Lille]] Capinghem, en izelvroeg: Campinghem hag e flandrezeg kornôgel:  Kampingem a zo ur gumun e departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Kangourou-gwez
Ar c'hangouroued-gwez eo ar bronneged godellek a ya d'ober ar genad Dendrolagus. Bevañ a reont en Aostralia ha Ginea Nevez.
Fontaine-lès-Hermans
Fontaine-lès-Hermans a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Capinghem
kantved
e 1920.
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
1514
Diwar-benn bloavezh 1514 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1514
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1514
1056
Diwar-benn bloavezh 1056 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1056
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1056
Й
Unnekvet lizherenn al lizherenneg kirillek eo Й, й (и краткое pe «i berr») hervez urzh al lizherenneg rusek.
Distaget e vez e ruseg. E serbeg ha makedoneg e vez implijet al lizherenn j en he lec'h.
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn girillek И.
Taol-mouezh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen taol-mouezh (saoz.: stress) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ar pouezañ kreñvoc'h war ur silabenn resis e-barzh ur ger evit war ar re all.
Kemmañ a ra an doare resis da bouezañ war ur silabenn hervez ar yezhoù, ha gallout a ra an taol-mouezh bezañ merket gant an uhelder, uheloc'h pe izeloc'h e live evit hini ar silabennoù all, ha/pe an nerzh, pe an hirder vogalennek, hag all.
An taol-mouezh a c'hell bezañ pounner pa vez diforc'het kreñv ur silabenn diouzh ar re all, pe c'hoazh gwan a-walc'h pa vez dister an diforc'h etre ar silabennoù taolmouezhiet pe get.
Kemmañ a c'hell lec'h an taol-mouezh a rannyezh da rannyezh ivez, da skouer etre saozneg unvan Breizh-Veur ha saozneg unvan Stadoù-Unanet pe etre brezhoneg Bro-Wened ha brezhoneg Bro-Leon.
Mentadur ha lec'h an taol-mouezh
(Gwelit ivez ar penand pennañ: "Mentadur")
Er yezhoù mentadet hervez an taol-maouez e vez merket lusk ar frazenn hervez an doare ma vez ingalet an amzer o tremen a daol-mouezh da daol-mouezh dre lakaat da dremen an hevelep amzer dre vras etre pep taol-mouezh ha didroc'het, diverret ha zoken da skarzhet penn-da-benn e vez ar vogalennoù gwan, da lavarout eo vogalennoù hep taol-mouezh pennañ warne, evit gallout derc'hel gant al lusk-se pa vez komzet buan pe vuanoc'h.
E yezhoù all, avat, mentadet hervez ar silabennoù pe hervez ar moraoù e vez merket lusk ar frazenn dre ingalañ an amzer o tremen a silabenn da silabenn hep derc'hel kont eus lec'h an taol-mouezh ha distaget e vezont en hevelep doare neuze ar vogalennoù er silabennoù kreñv (warne an taol-mouezh) evit er silabennoù gwan.
Taol-mouezh difiñv
Difiñv pe stabil eo an taol-mouezh e yezhoù 'zo, da lavarout eo e vez taolmouezhiet an hevelep silabenn atav, evel da skouer:
E brezhoneg e vez taolmouezhiet an eil silabenn diwezhañ peurliesañ, estreget en un nebeud degouezhioù resis o tennañ da c'herioù kevrennek, da skouer "dilun" (< "deiz + lun"), "petra" (< "pe + tra") ha da stummoù diverret, da skouer "amann" diwar "amanenn".
Meuse-Inférieure
Maastricht (Maestricht en amzer-hont) e oa ar pennlec'h, ha daou ispennlec'h a voe adalek 1800 : Hasselt ha Roermond (Ruremond).
Rannet e oa an departamant e tri arondisamant :
Taol-mouezh
Taol-mouezh difiñv
Reolennoù taol-mouezh reizh ez eus gant yezhoù a seurt-se.
Meuse-Inférieure
Hiziv emañ an douaroù-se dre vras e proviñsoù Limburg Belgia ha Limburg an Izelvroioù.
Taol-mouezh
Taol-mouezh difiñv
A-wezhoù e vez lavaret e kouezh an taol-mouezh e galleg war an eil silabenn, met e gwirionez n'eus taol-mouezh ebet e galleg liammet ouzh struktur silabennek ar gerioù. En e lec'h e kaver un hedaderezh ma vez pouezet war silabenn ziwezhañ pe eil silabenn ziwezhañ ur chadennad gerioù (e gwirionez ur rannfrazenn).
Meuse-Inférieure
An anv
Dont a ra an anv eus hini ar stêr Meuse, anv gallek ar stêr a zo Maas e nederlandeg.
Taol-mouezh
Taol-mouezh difiñv
Diouzh an tu all, avat, ez eus meur a yezh all, ar saozneg, an italianeg hag ar spagnoleg en o zouez, ma'z eo amreizh lec'h an taol-mouezh ha daoust ha ma c'hell bezañ taolmouezhiet ur silabenn resis dre vras evel da skouer e spagnoleg e kaver meur a c'her all taolmouezhiet war ur silabenn all hep reolenn sklaer ebet. Dre ma n'eus reolenn reizh ebet evit gouzout e pelec'h emañ taol-mouezh pep ger resis e rank bezañ desket dre eñvor a c'her da c'her. E yezhoù a seurt-se e c'hell talvezout an taol-mouezh evit diforc'hañ etre gerioù heñvelson a-hendall, da skouer e galizeg:
E saozneg e c'hell talvezout lec'h an taol-mouezh war c'herioù heñvelson a-hendall evit lakaat an diforc'h etre rummennoù yezhadurel disheñvel, da skouer :
Kavet e vez degouezhioù damheñvel ivez ma talvez lec'h an taol-mouezh da ziforc'hañ etre stummoù yezhadurel disheñvel e ruseg hag en alamaneg.
Notadur
Implijet e vez alies an tired lemm ha/pe nebeutoc'h an tired boud evit merkañ lec'h an taol-mouezh e meur a yezh hervez bep o reolennoù reizhskrivañ, evel da skouer e spagnoleg pe er geriadurioù, da skouer en izelvroeg, d.s. achterúítgang ("gwashadur") kv. áchteruitgang ("mont er-maez dre a-dreñv") skrivet o daou achteruítgang dre voaz hepmuiken a-hendall, hag e ruseg, da skouer вимовля́ння, skrivet вимовляння hepmuiken dre voaz a-hendall.
Hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel avat e vez implijet sinoù diakritek arbennik skrivañ dirak ar silabennoù taolmouezhiet: [ˈ] evit merkañ an taol-mouezh pennañ ha [ˌ] evit merkañ an taol-mouezh a eil renk, d.s. /sɪˌlæbəfɪˈkeɪʃən/ (saozneg, syllabification : "silabennadur")
Gregach
Ar ger gregach a c'hall ober dave :
Diwar-benn implij ar ger gregach
Er skolioù gwechall e veze studiet galleg, latin ha gregach, ha ne veze ket implijet ar ger gresianeg, a zo ur stumm nevesoc'h. "« Abaoue maro an Aotrou Tanguy em eus evel heuz ouz ar galleg, al latin hag ar gregach » — Lan Inizan, Toull al Laer'', 1930, rakskrid pajenn VII." Ar ger gresianeg zo bet degaset da vare Geriadur Vallée evit envel yezh Gres a-vremañ.
Ur ger disprizus ?
E Geriadur brezhoneg-galleg Roparz Hemon (1993) eo troet ar ger gregach gant "baragouin, jargon". Kement-se ne dalv ket ez eus dispriz er ger. Diskouez a ra ez eo kenster gant yezh digomprenus, evel e galleg pa lavarer « c'est de l'hébreu » (rak al latin a veze komprenet un tamm bennak gant ur bern tud gwechall, desket dre an oferenn-sul, pa ne veze ket an hebreeg).
An dibenn -ach e-barzh ar ger gregach
Kevatal eo d'an dibenn -aj e gerioù all. Gwir eo e vez disprizus an dibennoù -ach hag -aj peurvuiañ, met ne vezont ket atav : legumaj, bugaleaj, mignoniaj, koataj.br> Heñvel eo gant gregach pa dalvez gresianeg.
N'eus ket da geñveriañ gant gerioù evel "gallegach" pe "saoznaj" a zo gerioù implijet evit merkañ an dispriz en un doare splann.
Setu amañ ur werzenn tennet eus  Sainte Tryphine et le roi Arthur, Presses Universitaires de Rennes, Terre de Brume : "...flamantach, almantach, italian, saozneg Ha kalz a yezhoù all, latin ha spagnoleg." Anat eo n'eo ket faeüs an dibenn ach aze.
Gerioù deveret
gregachiñ, a dalv "komz gregach" pe "komz ur yezh digomprenus".
Olier Mordrel
thumb|Ti Kodak e [[Kemper, diwar ur steuñv gant O. Mordrel]] thumb|245px|Anv Olier Mordrel ouzh moger Ti Kodak
Olier Mordrel, Olivier Marie Joseph Mordrelle e anv gwir (Paris,29 a viz Ebrel 1901 – Triagad, 25 a viz Here 1985) a oa un tisavour hag ur broadelour breton. Da vare an Eil brezel-bed e savas a-du gant an naziegezh hag ar c'henlabour gant Alamagn Adolf Hitler.
Buhez
E 1919 e kemeras perzh er strollad politikel Breiz Atao ; e 1922 e voe prezidant Unvaniez Yaouankiz Vreiz hag e 1925 en em stalias evel tisavour e Kemper.
E 1927 e teuas O. Mordrel da vezañ kenrener ha sekretour ar mennozhioù Strollad Emrenerien Vreiz.
E 1931 e voe krouet an eil Strollad Broadel Breizh (1931-1944) (Parti nationaliste breton, PNB) gant Frañsez Debauvais hag Olier Mordrel, hag a voe divodet e 1939 da vare gouarnamant Édouard Daladier en abeg d'un nebeud mennozhioù hag a oa pell diouzh re Vro-C'hall ha re dost eus re Alamagn, prest da zibennañ ar Stad c'hall. E 1933 ez embannas ar PNB e Breiz Atao ur programm gouarnamant anvet SAGA, gant un anv kuzh evit ar strollad politikel keltiek.
E 1934 e savas ar gelaouenn Stur ; skridoùigoù a voe gouestlet d'ar vroadelouriezh keltiek, gant perzhioù enepyuzev. E Stur e voe embannet e 1938 ur farsadenn dindan stumm ul lizher : « Ar re hag a dap poan-gof pa welont ur c'hilhog dibennet a rankfe en em voazañ – Kuzul a-berzh ur c'heneil. ». E 1936 e savas O. Mordrel Pobloù hag o harzhoù, ur c'hannadig gouestlet d'ar minorelezhioù broadel en Europa, gwelet eus Breizh. Hermann Bickler (1904-1984) a oa karget eus ar pennadoù hag a denne da Elsass. Ar c'hentañ niverenn (miz Genver 1937) eus Peuples et frontières (1937-1939, 25 niverenn) e voe enni ur pennad skrivet gant ar Flandrezat enepyuzevour J. Demeerseman o vurutellañ hag o klask divrudañ kannaded ar greizenn yuzev; hervezañ ne c'helle ket ar Stad alaman kavout un digarez d'ar fed ma vefe atav ken krog ar yuzevien e bed ar sinema.
D'ar 14 a viz Kerzu 1938 e voe kondaonet Mordrel ha Debauvais d'ur bloavezh toull-bac'h, gant goursez evit an abeg a wask d'ar vroad c'hall. Adalek miz Gouere 1938 betek miz Gouere 1939 e voe sekretour meur ha skridaozer Breiz Atao.
Sant-Marzh-an-Dezerzh
Sant-Marzh-an-Dezerzh, Saint-Mars-du-Désert hec'h anv gallek ofisiel, zo ur gumun e Breizh e gevred Liger-Atlantel.
Bob Marley
Robert Nesta Marley, lesanvet Bob Marley, a oa ur soner, kaner ha sonaozer reggae ganet e Saint Ann (Jamaika) d'ar 6 a viz C'hwevrer 1945 ha marvet abalamour d'ur c'hrign-bev e Miami (Florida, e Stadoù-Unanet Amerika) d'an 11 a viz Mae 1981. Penn ar strollad ska,, rocksteady ha reggae anvet "The Wailers" (1964 – 1974) ha Bob Marley & the Wailers (1974 – 1981). Chomet eo ar soner ska ha reggae brudetañ, ha lakaet en deus ar bed a-bezh da anavout sonerezh Jamaika.
E-mesk kanaouennoù brudetañ Marley e c'haller menegiñ "I Shot the Sheriff", "No Woman, No Cry", "Exodus", "Could You Be Loved", "Stir It Up", "Jamming", "Redemption Song", "One Love" ha, gant "The Wailers", ""Three Little Birds", hag an oberennoù dalif "Buffalo Soldier" ha "Iron Lion Zion". An albom dastumad, Legend, embannet e 1984, tri bloaz goude e varv, eo ar bladenn reggae zo bet gwerzhet ar muiañ (10 gwezh pladenn platin ), gant ouzhpenn 12 milion a skouerennoù gwerzhet.
Acq
Acq a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Sant-Marzh-an-Dezerzh
Ardamezioù
En glazur e deir ruilhenn eurioù en aour, 2, 1
Ardamezioù kanus, tennet eus anv ar familh Cadran.
Bob Marley
Yaouankiz
Bob Marley, (e anv gwir Robert Nesta Marley), a zo bet ganet e Jamaika, mab d'ur vamm jamaikan du, Cedella Booker, ha d'un tad jamaikan gwenn a orin saoz, Norval Marley, a oa o vevañ e Liverpool. Kabiten e oa er verdeadurezh ha labourat a rae evel mestr-micherour e plantadegoù. Bob Marley n'en deus ket anavezet anezhañ morse (tud Norval Marley ne blije ket dezho e zaremped gant ur plac'h du).
Norval a bourchasas arc'hant d'e wreg ha d'e vugel met ne veze ket gwelet alies, rak alies e veze o verdeiñ. E 1955, pa oa Marley 10 vloaz kozh, ez eas e dad da anaon diwar un taol-gwad da 60 vloaz. Marley a c'houzañvas ar ouennelouriezh pa oa yaouank rak gwelet fall e oa an hironaj e Jamaika, ha talañ a reas ouzh goulennoù diwar e identelezh gouenn a-hed e vuhez. Disklêriañ a reas :
Bob Marley a zioueras e dad, ha disteurel a reas an hironaj-mañ.
Da vare e grennoad e kuitaas ar maezioù evit mont da ghetto Trenchtown, e Kingston, prestik war-lerch ma oa marvet e dad. Ret e voe dezhañ deskiñ en em zifenn abalamour d'e hironaj ha d'e vent vihan (163 cm). Gounit a reas brud gant e nerzh hag ul lesanv da-heul : "Tuff Gong". Eno e kejas gant Bunny Livingstown, brudet diwezhatoc'h evel Bunny Wailer, ha gant Peter Tosh. Kregiñ a reas ganto da ganañ tonioù Rhythm and Blues a gleve war radioioù Miami. Bob Marley a guitaas e vicher souder hag a enrollas e ganaouenn gentañ Judge Not e 1961, pa oa 16 vloaz. Ne voe ket gwerzhet mat ar bladenn met kenderc'hel a reas Marley memestra.
Ar Wailers
E 1963 e savas gant Peter Tosh, Bunny Wailer, Junior Braithwaite, Beverley Kelso, ha Cherry Smith ar strollad ska ha rocksteady anvet "The Teenagers". Cheñch a rejont anv diwezhatoc'h evit "The Wailing Rudeboys", ha goude evit « The Wailing Wailers » (ar rugennerien rugenner). Tapout a rejont kontradiñ gant Studio One ha produet e oa o c'hanaouennoù kentañ gant Clement Coxsone Dodd. Dispartiañ a rejont diouzh Dodd er fin abalamour da gudennoù arc'hant. E 1966, Braithwaite, Kelso, ha Smith o doa dilzezet The Wailers, ar pezh a leze Marley, Livingston, ha McIntosh.
Mortimer Planno, ur rasta jamaikan a orin kuban en deus beajet en Etiopia hag en deus kejet gant Haile Selassie Iañ e deroù ar bloavezhioù 60, a roas dezhañ ul lodenn eus e brederouriezh rasta. Hep harp ur gwerzher a-vivher e veze gwerzhet fall-kenañ e bladennoù, ha Marley zo re baour evit bevañ e kêr gant e vaouez Rita hag e zaou vugel Cedella ha Ziggy. E 1967 e tistroas d'e gêriadenn evit ar pezh zo anvet ur prantad sioulder speredel hag a badas ur bloavezh. Derc'hel a ra avat da sevel sonioù da enrollañ ha da embann pladennoù 45 tro divrud evit e di-embann vihan "Wail'n Soul'm", evel "Hypocrites" ha "Nice Time", sinet Bob Marley & the Wailers, hag a zeuio da vezañ brudet-kenañ. Adalek 1968 e skrivas e ganaouennoù relijiel kentañ.
Goude un tabut gant Dodd, Marley hag e strollad a grogas da labourat gant ar produktour Lee "Scratch" Perry hag e strollad studio, "The Upsetters". E penn-kentañ ar bloavezhioù 70 e produas Marley e bladenn « Soul Rebel » gant Lee Scratch Perry. Fachañ a reas gantañ abalamour d'ar gwirioù oberour : Perry, hag a grede kaout ar gwirioù, a embannas ar bladenn e Bro-Saoz. D'ar memes mare e labouras gant ar produktour amerikan Danny Sims, met, d'an nebeutañ evit Bob, ne voe disoc'h mat ebet eus ar c'henlabour-mañ. Daous ma ne badas ket ar c'henlabour gant Perry en tu all d'ur ur bloavezh, kalz tud a soñj dezhe ez eo ar prantad ma oa enrollet ar sonerezh gwellañ.
Kameled
Kameled a zo ur gumun eus Breizh e kanton Kraozon, e Kerne.
Щ
Seizhvet lizherenn war'n ugent al lizherenneg kirillek eo Щ, щ (shcha e ruseg ha shta en ukraineg) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Pochoureg
Ur yezh sinek-tibetek eus bloc'had ar yezhoù angamek-potchourek eo ar pochoureg (pochuri) komzet gant tro-dro da 13.000 den (1997) e gevred Nagaland en India.
Kameled
Anv
Stummoù skrivet
Щ
Distaget e vez pe  e ruseg ha  en ukraineg.
Diorroet e oa bet diwar ur sha (Ш) skrivet stag ouzh un T (lizherenn) (T).
Kameled
Anv
Gerdarzh
Testimonium Flavianum
Testimonium Flavianum eo an anv a vez graet eus un testeni skrivet diwar-benn Jezuz Nazaret gant an istorour yuzev Flavius Josephus e dibenn ar c'hentañ kantved.
Prostlon
Ur verc'h da Salaun e oa Prostlon. Gant Paskwezhen, kont Gwened, e oa-hi dimezet. Mervel a reas e 875 ha beziet e voe en abati Redon.
Testimonium Flavianum
Mammennoù
Emañ an Testimonium flavianum er rannbennadoù 63 ha 64 eus levr 18 an (Antiquitates Judaicae, oberenn Josephus, a zo deuet deomp meur a zornskrid anezhi eus mare ar Grennamzer, hag ivez e daou levr skrivet gant Eusebius Kaesarea, an Historia Ecclesiastica hag an Demonstratio Evangelica. Diskred zo war ar skrid avat, ha gallout a rafe bezañ bet kemmet.
Bob Marley
Ar Wailers
Ar pladennoù kentañ embannet e ti Island a voe embannet dindan anv ar Wailers met, e 1974, Bunny Wailer (ha ne c'helle ket gouzañv ar c'harr-nij) ha Peter Tosh a guitaas ar strollad, o leuskel Bob e-unan. Lod a soñj dezhe e oa dizemglevioù etre Livingston, McIntosh, ha Marley diwar-benn o labour, lod all a lavar e oa gwelloc'h dezhe labourat pep hini diouzh e du. McIntosh a grogas da enrollañ dindan anv Peter Tosh, ha Livingston a zalc'has e anv nevez : Bunny Wailer.
Listenn departamantoù gall Belgia
Gant Konvansion an 9 vendémiaire eus ar bloavezh IV e oa bet unanet Liège hag an 10 proviñs eus Belgia ouzh Bro-C'hall. Hervez an dekred e oa rannet ar vro etre 9 departamant hag a vo savet o bevennoù gant ar gomiserien c'hall, hag a vez graet anezho Departamantoù Unanet a-wechoù. Adal neuze e vo savet buan ur velestradurezh nevez evit an departamantoù ha kêrioù, ha lezioù-barn. An holl gargidi a ranko bezañ dilennet hervez ar Vammlezenn.
1515
Diwar-benn bloavezh 1515 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Gökçeada
Gökçeada (e gresianeg: Ίμβρος / Imvros), hag a oa İmroz e anv turkek betek 1970, eo enezenn vrasañ Turkia (286,84 km²), en hanternoz mor Egea. Poblet e oa dreist-holl gant Gresianed, met turkekaet eo bet an enez kalz abaoe an Eil Brezel-bed, hag an darn vrasañ eus ar C'hresianed a zo aet kuit en harlu.
Rengmaeg
Ur yezh sinek-tibetek eus bloc'had ar yezhoù angamek-potchourek eo ar rengmaeg (rengma, mozhumi, moiyui, mon, unza pe injang) komzet gant tro-dro da 34.000 den (1997) e kornôg-kreiz Nagaland, Assam ha Manipour en India.
Soumieg
Peder rannyezh ez eus:
Gökçeada
E genoù strizh-mor an Dardanelloù emañ.
Shahba
Ur gêr e Siria eo Shahba (arabeg: شهبا‎ Shahbā), 87 km er c'hreisteiz da gêr Damask emañ, e Jabal el Druze er broviñs Muhafazat as Suwayda. Philippopolis e oa anvet e-pad an impalaeriezh roman, diwar anv un impalaer.
Gökçeada
thumb|Lec'hiadur Gökçeada
Lannolon
Lannolon a zo ur gumun eus Goueloù, en Aodoù-an-Arvor e Breizh. Penn kanton e oa betek 2015.
Verona
Verona zo ur gêr en Italia an hanternoz. Sez un eskopti eo hag hini gouarnamant proviñs Verona ivez. E-kichen ar stêr Adige hag al lenn Garda emañ. Abalamour d'he lec'hiadur e veze liñvadennet a-blaen betek savidigezh hent-riboul Mori-Torbole. Brudet eo serc'hed Verona, da lavarout eo Romeo ha Julieta.
Trabzon
Trabzon (gwechall Trebizond) zo ur gêr eus Turkia, war aod ar mor Du, kêrbenn proviñs Trabzon.
Lannolon
Anv
Dont a rafe an anv eus hini ur sant iwerzhonat, Sant Volon, er VIIvet kantved, abad ur manati savet gant eskob Dol.
Verona
Istor
Unan eus keodedoù an Euganei a oa Verona met d'ar Genomani e oa ret dezho he reiñ e 550 kt J-Z. Dra roman ez eas war dro 300 kt J-Z ha d'un drevadenn roman e 89 kt J-Z. Ur greizenn genwerzhel e oa e-pad an holl henamzer.
Roscille
Roscille, zo anv meur a vaouez en istor Anjev ha priñselezhioù frank al Liger war-dro an Xvet kantved.
Г
Pevare lizherenn al lizherenneg kirillek eo Г, г (ge) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Roscille
Tud
Anaout a reer:
Agenor (mab Poseidon)
Agenor (Ἀγήνωρ / Agếnôr e henc'hresianeg) a oa mab da Boseidon ha da Libya, ha roue kêr Tyr e Fenikia, e mojennoù Hellaz kozh. Breur e oa da Velos, roue Egipt ha da Leleks. Hervez Herodotos e veve a-raok ar bloaz -2000.
Г
Distaget e vez e ruseg, serbeg, makedoneg ha bulgareg ha  en ukraineg (pa vez implijet al lizherenn ispsial Ґ evit ober dre skrid diouzh ar son ) ha belaruseg.
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn c'hresianek gamma (Γ).
Telefassa
Telefassa (henc'hresianeg : Τηλέφασσα), anavezet ivez evel Argiope (Αργιόπη), a oa merc'h d'an doue-stêr Nil e mojennoù 'zo. Pried e oa da Agenor, roue Tyr.
Bob Marley
Bob Marley and the Wailers
En e bladenn solo kentañ, "Natty Dread" hec'h anv, kas a reas sonioù blues, a-drugarez d'ur gitarour amerikan. Heuliet eo gant "Live!" enrollet d'an 18 a viz Gouere 1975 e Londrez ha "Rastaman Vibration", hag a voe ar bladenn gwerzhet ar gwellañ e-pad buhez Marley.
Telefassa
Meur a vugel he devoa bet gantañ:
Kas a reas ar roue o mibien d'he c'hlask, gant urzh da chom hep distreiñ ma n'he c'havent ket. Ne deuas hini anezho en-dro. An holl a ziazezas en Hellaz.
Bob Marley
Bob Marley and the Wailers
E 1975, Marley a zeuas da vezañ anavezet er bed a-bezh gant e hit kentañ e diavaez Jamaika, "No Woman, No Cry," war an albom Natty Dread. Heuliet e oa gant an albom a reas berzh er Stadoù-Unanet, Rastaman Vibration (1976), a chomas peder sizhun er Billboard charts Top Ten.
E miz Kerzu 1976, daou zevezh ent "Smile Jamaica", ur sonadeg digoust aozet gant kentañ ministr Jamaika, Michael Manley, a-benn sioulaat ar reuz etre an div gostezenn bolitikel a oa o stourm an eil gant eben, Bob Marley a achapas d'ul lazhadeg aozet gant 6 den armet en e chomaj. Resev a reas memestra ur boled er vrec'h hag unan all en e vruched, ha gloazet e oa e wreg Rita en un doare grevus gant ur boled en he fenn. Don Taylor, o manager, a oa gloazet en un doare grevus-kenañ. Nag an dorfedourien nag an arc'hantaer na voe adkavet. Abeg al lazhaged a oa politikel sur a-walc'h. Tud zo a gred ez eo abalamour m'en doa kameret perzh Marley en un abadenn a-du gant an araokour Michael Manley. Marley a oa bet gourdrouzet goude an abadenn-se. Al lazhadeg a vefe bet arc'hantaet gant an tu mirour... met Marley a lavare ne rae ket a bolitikerezh, hag a vurutelle anezhañ hep ober forzh eus ar c'hamp o veuliñ ar peoc'h hag unvanelezh ar jamaikaned a-enep an disparti hag ar brezel diabarzh. N'eus displegadenn sur ebet.
Daoust da se, daou zevezh goude ar gwall-daol, e kemeras perzh Bob Marley en abadenn Smile Jamaica e Kingston. Divroañ a reas goude da Londrez peogwir n'en em sante ket mui e surentez e Jamaika. Enrollañ a reas enni ar pladennoù "Exodus", "Kaya" ha singlioù gant Lee Scratch Perry.
Marv Bob Marley
E 1977, dizoloiñ a reas ur gloazadenn en e viz-troad (an hini bras) dehoù. Plijet bras gant ar mell-droad, krediñ a reas e oa en em c'hloazet o c'hoari. Graet e vez un diagnostik gwir : Bob Marley a oa tapet gant krign bev ar c'hroc'hen. Aliet e voe dezhañ troc'hañ e viz-troad, ar pezh a nac'has, peogwir e oa a-enep mennozhioù ar rastafari. Klask a reas ar vezeien pareañ anezhañ ouzh e gimigurañ, e klinikenn ar mezeg Josef Issels en Alamagn, met ne voe efed ebet. En em ledañ a reas ar c'hrign-bev.
E fin e vuhez, e kemmas kredenn hag e heulias kredenn an Iliz reizhkredour etiopiat (unan eus an Ilizoù jamaikan, tost d'ar preder rasta). C'hoant en doa da vervel e Jamaika met mervel a reas e Miami d'an 11 a viz Mae 1981, re wan an tamm outañ evit ober ar veaj e karr-nij betek Jamaika, goude bezañ deuet en-dro eus klinikenn an doktor Issels. E istor ne echuas ket amañ hag ar pezh en deus graet a zo bev c'hoazh hiziv an deiz.
Pladennoù
Ar bladennografiezh-man n'eo ket klok, met kavet e vo enni produadurioù pennañ Studio One, Lee Perry, Island ha Tuff Gong :
Gant ar Wailers (Bunny Wailer & Peter Tosh) :
Listenn departamantoù gall Belgia
200px|thumb| Kartenn departamantoù gall Belgia hag an Izelvroioù
Limnophila aquatica
Liamoù diavaez
Limnophila aquatica war Aquabase.org
Listenn departamantoù gall Belgia
Nav departamant
Setu listenn departamantoù gall Belgia (1795-1814):
1515
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1515
Verona
A bep seurt
E Verona e c'hoarvez pezh-c'hoari Shakespeare Romeo and Juliet.
Kroateg Burgenland
Kroateg Burgenland (kroateg: Gradišćanskohrvatski jezik) zo unan eus yezhoù slavek ar c'hreisteiz. Komzet e vez e Burgenland en Aostria ar Reter hag e rannvroioù amezek Hungaria, Slovakia hag ar Republik Tchek. War-dro 20 000 yezher a zo o chom e Vienna. Betek fin an e oa bet komzet ar yezh en Aostria-Izel ivez, dreist-holl e rannvro Marchfeld (kroateg: Moravsko Polje). Teir rannyezh a zo: štokaveg (chtokaveg), čakaveg (tchakaveg) ha kajkaveg.
Thasos
Thasos ( Θάσος / Thásos e gregach) a oa :
Kroateg Burgenland
Ur standard da groateg Burgenland e-unan a vez implijet er skritur. Kenofisiel eo ar yezh e Burgenland hag implijet e vez er skolioù hag er melestradurezh.
Komzet e vez er c'humunioù da heul:
Aostria:
Hungaria:
Slovakia:
Republik Tchek:
Agenor (mab Poseidon)
Pried e oa da Delefassa, ha c'hwec'h bugel en doe ganti :
Carl
Carl, pe Karl, un anv-badez germanek, alamanek, svedek ... a vez roet d'ar baotred, hag a glot gant Charlez e brezhoneg.
10 roue Charlez zo bet (Charles e galleg )
2 roue Charlez zo bet (Charles e saozneg)
Agenor (mab Poseidon)
Pennad kar
Tud all zo bet anvet Agenor.
Carl
16 roue zo bet anvet Karl.
Gwern-ar-Sec'h
Gwern-ar-Sec'h (Vern-sur-Seiche e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gentieg e departamant Il-ha-Gwilen.
Vespasianus
Titus Flāvius Caesar Vespasiānus Augustus, Imperator Caesar Vespasianus Augustus e ditl (17 a viz Du 9 – 23 a viz Even 79) a oa un impalaer roman.
Ne zeue ket Vespasian eus metoù ar batrikianed, evel an impalaerien en e raok. E vreur Titus Flavius Sabinus a voe ur senedour brudet. Ne voe ket heñvel gant Vespasianus : pretor e oa dindan Caligula, koñsul e 51, prokoñsul Azia e 61. Dindan Neron e voe lakaet a-gostez dre ma oa manet kousket en unan eus e abadennoù. E 67 e voe kaset da Judea evel legad da vestroniañ an emsavadeg yuzev a oa krog e 66. Pa voe anvet Vitellius da impalaer e 69 ez eas da Alexandria.
War e lerc'h
Goude e varv e voe titlet Vespasian evel-henn : "IMPERATOR•CAESAR•VESPASIANVS•AVGVSTVS, PONTIFEX•MAXIMVS, TRIBVNICIAE•POTESTATIS•X, IMPERATOR•XX, CONSVL•IX, PATER•PATRIAE"
Lakaet e voe da zoue gant ar Sened.
Beylik
Ur beylik (ger turkeg) zo un dachenn dindan beli ur bey.
En Istor ez eus bet daou brantad disheñvel evit pezh a sell eus ar beylikoù (pe priñselezhioù Anatolia).
Marquillies
thumb|250px|right|Lec'hiadur Marquilles e [[Kanton La Bassée hag en Arondisamant Lille]] Marquillies a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Beylik
Ar prantad kentañ (XIvet kantved) pa voe staliet emirelezhioù bihan turk renet gant beyed en Anatolia, betek ma renas sultanelezh seldjouk Roum.
An eil prantad (etre kreiz an XIIIvet kantved ha fin ar XVvet kantved) betek ma renas an impalaeriezh Otoman.
eil prantad
Gant donedigezh ar Vongoled en Anatolia ha Bayju e penn o arme e rankas ar Seldjouked asantiñ dont da vezañ gwazed dezho e kreiz an XIIIvet kantved. Tennañ a reas splet ar beyed eus an darvoudoù evit disklêriañ o dizalc’hiezh e-keñver ar Seldjouked. War-dro 1300 e tizhas an Durked mor Egea hag un toullad stadoù a voe staliet a-hed ar mor Du ha mor Egea. E-touez ar beyliked-se e tiorroas buan hini an Otomaned hag a greskas gant ar brezel, an euredoù hag an arc’hant. Unaniezh Anatolia a voe peurechuet gant Süleyman Meurdezus e 1534.
Rannvroioù Anatolia na oant ket turk betek an Otomaned
Ar rannvroioù-se zo chomet kristen betek o aloubidigezh gant an Otomaned.
FC Inter Milano
FC Inter Milano zo anavezet gwelloc'h evel Inter Milan. Steven Zhang eo e brezidant.
Al Labourioù hag an Deizioù
Al Labourioù hag an Deizioù  (Ἔργα καὶ Ἡμέραι / Érga kaì Hêmérai e gregach) zo ur varzhoneg gant Hesiodos skrivet en heksametroù daktilek e dibenn an kantved a-raok J.-K.
Enni e kont an oberour
Taolennet eo al labour-douar e douaroù sec'h e vro c'henidik, ha reiñ a ra un deizadur resis eus bloavezh ur gounideg en ur reiñ kuzulioù diwar-bouez ar vicher: binvioù, ober war-dro al loened, hadañ ha mediñ, hag all.
Ur rann diwar-benn ar goañv kriz ha kalet e menezioù Hellaz a zo eus ar c'hentañ. E dibenn ar skrid e tiougan e ra berzh an den a justis, tra ma koll pep tra an den a zreistmuzul. Diouganer ar ouenn houarn eo Hesiodos, an hini a deu war-lerc'h gouenn an Harozed.
Dre deir gwech e kaver ur munudig diwar-benn buhez an oberour.
FC Inter Milano
D'an 9 Meurzh 1908 e oa bet krouet gant pennoù zo a oa e penn an AC Milan.
18 Scudetti (kampionad Italia), 7 kib Italia, 5 gourgib Italia, 2 gib ar gampioned, 3 c'hib UEFA ha 2 gib etrekevandirel zo aet gant ar c'hlub. N'eus nemet ar Juventus Turin hag an AC Milan a zo aet muioc'h a loreoù ganto hag ar skipailh nemetañ a zo chomet atav er rummad kentañ.
Kameled
Ardamezioù
En glazur, e lestr greet, gwisket ha flammet en argant, mordoant war ur mor geotet, hebiaet ouzh kleiz gant un tour en aour, mogeriet, digoret ha sklerijennet en sabel; e gab en erminoù
Sturienn ː Custos orae aremoricae (aotreet gant Loeiz XIV)
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Karrnijourion e oant holl. Mervel a rejont e-pad an Eil Brezel Bed.
Listenn departamantoù gall an Izelvroioù
Setu listenn an departamantoù gall en Izelvroioù (1795-1814)
<br style="clear:both" />
Testimonium Flavianum
Mammennoù
<!--Le texte est cependant suspect d'avoir été interpolé, notamment les passages signalés entre crochets :
Sinoù diakritek
Implijoù
Implijet e vez sinoù diakritek e meur a lizherenneg, en o zouez an hini latin pe an hini girillek hag ivez gant doareoù-skrivañ nann-lizherenneg (gwelet pelloc'h) evit diforc'hañ sonioù dre implijout an hevelep lizherenn diazez, pe gensonenn pe vogalenn e vefe, pe evit diforc'hañ gerioù peuzheñvel dre skrifd pe c'hoazh evit merkañ lec'h an taol-mouezh dreist-holl.
Testimonium Flavianum
Mammennoù
Il existe une autre version, celle contenue dans l'Histoire universelle d'Agapios de Menbidj, évêque melchite de Hiérapolis au, en langue arabe :
Sinoù diakritek
Taol-mouezh
Talvezout a ra ivez ar sinoù diakritek, peurlisañ an tired lemm pa/hag an tired boud, da bverkañ lec'h an taol-mouezh, da skouer:
Implijoù all
Peurliesañ e talvez ar sinoù diakritek evit kemmañ son boutin ul lizherenn resis, evit diforc'hañ gerioù heñvel an eil ouzh egile pe c'hoazh evit merkañ lec'h an taol-mouezh. Implijoù all ez eus ivez, avat, raloc'h evit ar re se, evel, da skouer, evit merkañ diverradurioù evel an titlo pe c'hoazh evit merkañ niveroù evel er skritur etiopek pe el lizherenneg c'hresianek.
Testimonium Flavianum
Interpolation complète
L'ensemble du passage serait un ajout chrétien, antérieur au début du. Les raisons qui permettent d'affirmer que ce passage est un faux sont:
Bob Marley
Pladennoù
E-unan (ar Wailers a zeuas da vezañ ar strollad sonerien a ambrouge anezhañ) :
Kastilha ha León
Kastilha ha Leon (spagnoleg, Castilla y León) a zo unan eus an 17 kumuniezh emren Spagn. Kenaozet e oa bet gant Kastilha Gozh (spagnoleg Castilla la Vieja) ha León e 1983. Rannvro vrasañ Spagn eo gant 94,223 km² hag ur boblañs a 2.5 milion a dud.
Testimonium Flavianum
Interpolation complète
Voltaire écrit ainsi dans son dictionnaire philosophique (chap.V)
Bob Marley
Pladennoù
dastumadegoù :
Kastilha ha León
Proviñsoù Kastilha ha León
Nav zo anezho:
Testimonium Flavianum
Interpolation complète
Suivant la chronologie chrétienne, en 53 ap JC, Paul prêche ardemment et convertit de nombreuses personnes, Si on croit la chronologie chrétienne, Jésus est mort depuis 20 ans, les chrétiens se multiplient, des foules ont suivi Jacques, Pierre et Paul et un évangile qui serait la source Q de Marc, Matthieu et Luc serait déjà en circulation.
Pourtant, Flavius Josèphe, qui désire se faire un avis des différents mouvements religieux à cette date, n'en parle absolument pas. Ce silence amène à se demander si les chrétiens existaient déjà à l'époque en tant qu'entitée à part.
Ce passage complet est cité pour la première fois au IV siècle dans l'œuvre d'Eusèbe de Césarée et est totalement ignoré par la longue liste des premiers pères de l'Église pendant 3 siècles.
Représentants ce point de vue : Alfred Loisy, Paul-Louis Couchoud, Jacques Moreau, Charles Guignebert, Pierre Battifol, Léon Hermann, Daniel-Rops, Marie-Joseph Lagrange, Marcel Simon, Pierre-Aimé Puech, Edmond Staffer, Solomon Zeitlin, Pierre Geoltrain.
Interpolation partielle
Les groupes de mots considérés comme interpolés varient selon les auteurs, mais en font le plus souvent partie : « si toutefois il faut l'appeler un homme » et « Celui-là était le Christ », moins souvent « Car il leur apparut... », et d'autres.
Shlomo Pinès, de l'Université hébraïque de Jérusalem a mis en valeur cette hypothèse en publiant des versions délaissées du Testimonium : celle d'Agapios, et celles des chroniqueurs Georges Kédrénos (rédigée en grec) et Michel le Syrien.
Il semble qu'ait circulé une forme courte du Testimonium, paraissant spécifiquement syrienne, qui ne comporte justement pas les passages controversés et qui s'opposerait à la tradition « occidentale ». La concordance des manuscrits, malgré l'existence de variantes, est en faveur de cette théorie.
L'idée sous-jacente est qu'elle aurait mieux préservé le texte original puisque présente dans une région où a persisté un christianisme indépendant du christianisme orthodoxe et qui s'est trouvée sous domination musulmane.
La version syrienne aurait, selon ses détracteurs, son origine dans la version grecque et en représenterait un état dégradé. Ainsi que le fait remarquer Étienne Nodet, « Il était considéré comme le Messie » implique que Josèphe n'utilisait pas le mot comme un nom mais évoquait bien la question de la messianité de Jésus (ce qui ramène, d'une certaine manière, à l'objection initiale portée contre le texte traditionnel) et que ses lecteurs romains étaient conscients de ce dont il s'agissait.
Représentants : Henri Wallon, Ernest Renan, Albert Réville, Maurice Goguel, Adolf Harnack, Robert Eisler, Giuseppe Ricciotti, Shlomo Pinès, Jean Daniélou, Antoine Guillaumont, Pierre Pringent, Charles Perrot, André-Marie Dubarle, Mireille Hadas-Lebel.
Authenticité complète
Il s'agirait d'un témoignage sur le judaïsme du premier siècle à destination des païens, pour qui le Christ n'est qu'un agitateur, et des juifs pour qui il s'inscrit dans le courant messianique.
Les arguments en faveur de cette thèse sont les suivants :
Représentants : Gustave Bardy, Louis-Claude Fillion, Théodore Reinach, Alphonse Tricot, Léon Vaganay, Eugène Mayaud, André Feuillet, René Draguet, Franz Dornseiff, Henri Cazelles, Pierre Vidal-Naquet, André Pelletier, Étienne Nodet, Serge Bardet.
Hypothèse des erreurs de transcription
C'est l'hypothèse marginale d'Herman Somers, un psychologue flamand qui s'est intéressé aux rapports entre psychologie et religion. Le mot « homme » aurait été répété au lieu du mot « sage » ; le texte original aurait donc contenu σοφον et non ανδρα. D'autre part, le mot grec αυτος, lui, aurait été confondu avec ουτος, celui-ci, ce qui aurait conduit à un changement de sens du texte qui aurait contenu à l'origine : « Vers ces temps là un homme sage est né, s'il faut l'appeler sage. Il accomplissait notamment des actes bizarres et est devenu un maître pour des gens qui l’acceptaient vraiment avec enthousiasme. Et il est parvenu à convaincre beaucoup de juifs et de grecs que le Christ c'était lui.»
Voir infra le lien externe
Liens externes
-->
Rengmaeg
Div rannyezh ez eus, tost a-walc'h an eil d'eben:
Shahba
Istor
Kêr c'henidik an impalaer roman Fulup an Arab e oa Shabaa. Pa gemeras ar galloud, e krogas gant adsevel anezhi. Philippopolis e oa anvet. Krediñ a reer e felle d'an impalaer sevel monumantoù niverus. Faezhet ha lazhet e voe en emgann Verona e 249 avat, ha dilezet e voe e raktres.
Kalz rivinoù roman ez eus c'hoazh er gêr.
Illies
thumb|250px|right|Lec'hiadur Illes e [[Kanton La Bassée hag en Arondisamant Lille]] Illies a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Else Alfelt
Else Alfelt (1910, Kopenhagen - 1974), a oa ul livourez danat hag a gemeras perzh el luskad Cobra er bloavezhioù 1940.
Hestrus
Hestrus a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Illies
Bered al Lu alaman
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo, gant 2 890 soudard douaret enni.
Carl
Anvioù-tiegezh
Un toullad anvioù tiegezh zo savet diwar Carl pe Karl:
Liammoù
Karel Karl Carolina Charlotte Karl Karla Κάρολος Karlo Karolino Carolina Carlos Charles Charlotte Karl Carl קארל Karla Károly Carlo Carolina カール (人名) キャロル (曖昧さ回避) チャールズ 찰스 Carolus Charlotte Karl Charles Charlton Karol Carlos (nome) Чак Карл Karol Karl Karla 卡尔
Kiliks
Kiliks (Κίλιξ e henc'hresianeg) a oa mab da Agenor, roue Tyr, ha da Telefassa, pe Argiope, e Foiniks, ha breur da Gadmos, Foiniks, hag Europa. A-wechoù e vez kontet da vezañ mab da Foiniks.