cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sinoù diakritek
Sinoù diakritek ar brezhoneg
E peurunvan e vez implijet an tired boud war an où, dresit-holl evit al lostger a verk al liester reizh -où, evit merkañ an diverradur, da skouer
1057
Diwar-benn bloavezh 1057 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1057
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1057
Sinoù diakritek
Sinoù diakritek ar brezhoneg
Un implij heñvel a gaver ivez gant an tired kognek, da skouer
Implijet e vez ivez an dildenn war an n > ñ evit merkañ pa vez distaget ur vogalenn dre ar fri hep ma teufe kensonenn dre fri ebet war he lerc'h, da skouer:
Ш
Distaget e vez pe  e ruseg.
Kiliks
Mojenn
Pa oa bet skrapet e c'hoar gant Zeus ez eas d'he c'hlask dre ar bed evel e vreudeur. Degouezhout a reas en Azia Vihanañ ma tiazezas ar vro anvet Kilikia.
Ш
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn c'hlagolitek ganti an hevelep son dre ma ne oa lizherenn c'hresianek kevatal ebet..
Sinoù diakritek
Sinoù diakritek ar brezhoneg
Hervez reolennoù reizhskrivadur ar skolveurieg e vez implijet ivez an tired lemm hag an tired boud evit ober an diforc'h dre skrid etre [e] hag [ε], da skouer:
Implijoù nann-diakritek
Ul lizherenn ganti ur sin diakritek a c'hell bezañ renket pe evel al lizherenn diazez gant ur sin ouzhpenn pe c'hoazh evel ul lizherenn nevez eviti hec'h unan disheñvel diouzh al lizherenn diazez. Un implij nann-diakritek a vez graet eus al lizherennoù gant sinou diakritek deuet da vezañ lizherennoù evite o-unan. E galleg, da skouer, e vez renket en ur geriadur ar gerioù o kregiñ gant é asambles gant ar re a grog gant e hep tired, rak e galleg ec'h eo é hag e an hevelep lizherenn, unan merket gant ur sin diakritek ouzhpenn. Un implij diakritek eo hennezh. E spagnoleg, avat, ne vez ket renket ar gerioù o kregiñ gant n gant ar re o kregiñ gant ñ rak e spagnoleg int div lizherenn disheñvel an eil diouzh eben. Un implij nann-diakritek eo hennezh. Setu un nebeud skouerioù eus implijoù nann—diakritek, en ur c'hoût e c'hell an hevelep lizherenn bezañ diakritek en ur yezh ha nann-diakritek en ur yezh all:
D ([z, y] kv. Đ ([d])
Doareoù skrivañ nann-lizherennek
Implijout a c'hell ivez doareoù skrivañ nann-lizherennek, da skouer abjadoù pe silabennegoù, sinoù diakritek:
Amzer-dremenet amstrizh
Er yezhadur hag er yezhoniezh e vez lavaret amzer-dremenet amstrizh, amzer-dremenet kevrennek pe amzer-vremañ kevrennek eus un amzer yezhadurel en tremened hag a dalvez da deskrivañ un ober pe un darvoud peurechu a-raok ar mare m'emeur o komz (amzer-vremañ) en ur reizhiad amzerioù rik pe a-raok ar mare m'emeur o komz anezhañ lakaet da zaveenn en ur reizhiad keñveriek.
Un amzer gevrennek eo, savet diwar implij ur verb-skoazell (e brezhoneg: "en devout" pe "bezañ/bout") ; da skouer :
Brezhoneg
Abalamour m'eo aet da get implij an amzer-dremenet strizh er yezh komzet eo bet kemeret he lec'h gant div amzer-verb all : an amzer-amdremenet hag ar peurdremened.
E brezhoneg e saver an amzer-dremenet amstrizh diwar ur verb-skoazell ("en devout/bezañ") mui un anv-gwan-verb. Pa vez displeget gant ar verb-skoazell "ober" e van stumm ar verb pennañ en anv-verb ha neuze ec'h implijer anv-gwan-verb "ober" ("graet") displeget d'e dro gant ar verb-skoazell "en devout" ; da skouer :
Saozneg
E saozneg e talvez ar verb to have ("kaout") da verb-skoazell en degouezh-mañ atav.
Enebet e vez an amzer-dremenet amstrizh (present perfect : arvez strizh) ouzh an amzer-amdremenet (simple past : arvez ledan) evel e brezhoneg ; da skouer :
Spagnoleg
E spagnoleg ec'h implijer ar verb-skoazell haber ("kaout") atav.
Enebet e vez an amzer-dremenet amstrizh ouzh an amzer-dremenet strizh hag ivez ouzh an amzer-amdremenet, disheñvel takad implij pep hini an eil e-keñver ar re all ; da skouer :
Alamaneg
En alamaneg unvan ec'h implijer an amzer-dremenet strizh (Perfekt) evel amzer-dremenet pennañ (s.o. ar pennad "Amzer-dremenet strizh"), o tiforc'hañ etre implij ar verboù-skoazell haben ("kaout") ha sein ("bezañ/bout") mui-pe-vui evel e galleg (sellit uheloc'h); da skouer :
Agnes von Böhmen
Agnes Bohemia, pe Agnes von Böhmen (en alamaneg) pe Anežka Česká (e tchekeg), a zo anv meur a vaouez:
Lanreunan
Lanreunan a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.
Meloureg
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo, m'az eo bev c'hoazh.
GJ 388
Ur gorrez ruz eo GJ 388. Lec'hiet emañ tost a-walc'h ouzh an Heol (15.94 bloavezh-goulou) met re wan eo da vezañ gwelet gant an daoulagad noazh.
Gwelet ivez
Roll ar stered tostañ
Verb amdranzitivel
Er yezhoniezh e vez implijet an termen verb amdranzitivel pe verb gwan evit komz eus ur verb gant un arguzenn nemet, ar rener (fiz = 1), da lâret eo n'hall ket bezañ implijet gant ur renadenn, da skouer.
An tu-gouzañv
N'hall ket ar verboù amdranzitivel bezañ implijet en tu-gouzañv en un doare rik, daoust ha ma c'heller sevel frazennoù en tu-gwan ambersonel diwarne e yezhoù 'zo, da skouer en izelvroeg. Pa vez treuzfeurmet ur frazenn enni ur verb tranzitivel en tu-gouzañv e teu da vezañ ur verb amdranzitivel dre ma teu ar renadenn eeun da gemer plas ar rener er frazenn en tu-gouzañv.
Brizhrenadennoù
E meur a yezh, ar saozneg en o zouez, e c'hell ul lodenn eus ar verboù amdranztivel pe an holl anezhe bezañ implijet gant brizhrenadennoù pe renadennoù meizadek (e saoz. cognitive objects) savet diwar an hevelep gwrizienn evit ar verb e-unan, da skouer:
Kedjaeg
Ur yezh sinek-tibetek eus bloc'had ar yezhoù angamek-potchourek eo ar c'hedjaeg (khezha pe kezami) komzet gant tro-dro da 23.000 den (1997) e reter Nagaland en India.
Amprevanoniezh
thumb|Dastumad amprevaned An amprevanoniezh a zo ur skourr eus al loenoniezh a zo e bal studiañ an amprevaned.
Istor an amprevanoniezh
Kregiñ a ra an amprevanoniezh gant Aristoteles (-384/-322) hag a zispartias al loened gwad enno (Enaimaed) diouzh ar re all (Anaimaed). An amprevaned (Entomaed) a oa unan eus ar 4 familh a yae d'ober an Anaimaed hervezañ.
Er XVIvet kantved e labouras Ulisse Aldrovandi (1522-1605) war rummatadur al loened hag e renkas an amprevaned diouzh o lec'h-bevañ (douar pe dour) ha diouzh niver ha stumm o favioù hag o eskell.
Gant Jan Swammerdam (1637-1680) e voe savet an oberenn gentañ a blede gant korfadurezh an amprevaned.
Carl von Linné (1707-1778) a rummataas an amprevaned e 9 urzhad, diouzh stumm o eskell : E 1736 ec'h embann Réaumur (1683-1757) Mémoires pour servir à l'histoire des insectes hag a vo a bouez bras en amprevanoniezh.
Lamarck, e 1800, a ginnigas un termenadur evit sklaeraat petra eo an amprevaned. Tost a-walc'h eo e dermenadur ouzh an hini implijet gant an amprevanoniourien a-vremañ.
Jean Henri Fabre (1823-1915) zo brudet evel skiantour, skrivagner hag arvester ouzh an amprevaned. Lakaet eo Fabre e-touez tadoù etologiezh an amprevaned. Deskrivañ a reas e arnodennoù hag e evezhiadennoù en e Souvenirs entomologiques.
Hec'h implijoù
Meur a implij a vez graet diwar ar c’helenn skiantel-mañ :
И
Dekvet lizherenn al lizherenneg kirillek eo И, и (i) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Distaget e vez e ruseg ha  en ukraineg. En ukraineg e vez implijet al lizherenn I evit ober dre skrid diouzh ar son.
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn c'hresianek eta (H).
606
Diwar-benn ar bloavezh 606 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 606
Timbroù Fiume
Ur porzh war vord ar Mor Adriatik eo Fiume.
Goude ar Brezel-bed kentañ e oa bet savet ur goulenn diwar-benn dazont keoded Fiume, anvet Rijeka hag e Kroatia bremañ, met azgoulennet gant Rouantelezh ar Serbed, Kroated ha Slovened hag Italia war un dro. Kinnig an Drec’hourien eo ober eus rannvro Fiume ur Stad dizalc’h etre an daou amezeg. Dre forzh troidellat e kav gwelloc’h d’ar Saozon ha d’ar C’hallaoued aloubiñ tiriad Fiume e 1919. Dilestrañ a ra ar barzh italian Gabriele d’Annunzio gant ur bagad faskourien d’an 12 a viz Gwengolo, evit kemer ar galloud. Mestr Fiume e vo e-pad 15 miz (gw. « Rejañs italian Carnaro »)
D’an 12 a viz Du 1920 avat eo sinet Feur-emglev Rappalo gant Italia ha Rouantelezh ar Serbed, Kroated ha Slovened. Prometiñ a reont anavezout ha doujañ da virviken ouzh frankiz Stad Fiume. Embannet eo ar Stad nevez ha skarzhet d’Annunzio diouti e miz Kerzu 1920.
right|120px|thumb| Timbr Hungaria dreistmoullet - 1918
D’an 2 a viz Kerzu 1918 ez eo embannet timbroù evit Fiume gant postoù Italia. Implijout a reer re Hungaria gant ma vezont dreistmoullet « FIUME ».
An timbroù-se, despet bezañ izel an dalvoudegezh-gwerzh dezho, zo bet moulet falseiladennoù a-leizh dezho. An dastumerion a ranko chom war evezh eta.
left|120px|thumb|"Italia" - 1919
E miz Genver e teu er-maez evit ar wech kentañ ur rummad savet a-ratozh evit Fiume. 17 timbr zo embannet, evit ur priz a sav etre 2 centesimi ha 10 corona, warne peder dresadenn zisheñvel : penn ur vaouez (arouez Italia), tour-horolaj ar gêr gant banniel Italia a-ispilh, alegori an « Dispac’h » hag ur martolod o tispakañ banniel Italia.
War timbroù ar mouladur kentañ e lenner « FIUME » hepken, pa dro da « POSTA FIUME » gant an eil vouladur (e miz Gouere). Adtreset eo bet ar skeudennoù, traouigoù zo cheñchet. Ur rummad 12 timbr zo embannet d’an 18 a viz Mae evit lidañ an 200vet deiz a beoc’h goude echu ar Brezel-bed. Diwezhatoc’h e 1919 e vo soulgarget an timbroù-se gant prizioù izeloc’h.
right|130px|thumb|Gabriele d'Annunzio - 1920
D’an 12 a viz Gwengolo 1920 e fell d’ar gouarnamant lec’hel lidañ deiz-ha-bloaz kentañ taol-strap Gabriele d'Annunzio e Fiume, dre embann ur rummad 14 timbr a ginnig skeudenn hantegorf ar barzh, hag ur rummad a bevar timbr o kinnig tresadennoù alegorik a bep seurt.
D’an 18 a viz Du, ar pevar timbr-koun zo soulgarget "ARBE" ha "VEGLIA", evit enoriñ aloubadeg an inizi Arbe ha Veglia, ha d’an 20 a viz Du, e c’heller lenn "Reggenza / Italiana / del / Carnaro", gant un dalvoudegezh-gwerzh nevez.
E miz Genver 1921 e vez lakaet un dermen da lezenn d'Annunzio gant ur gouarnamant dibadus. Ouzphennet eo ar gerioù "Governo / Provvisorio" war an timbroù warno penn d’Annunzio.
left|130px|thumb|Eil vodadeg
D’an 23 a viz Meurzh 1923 e paouezer gant hengoun a gas ar postoù da zreistmoullañ timbroù, en ur embann ur rummad 12 timbr nevez gant an alc’hwez "Posta di Fiume". Peder dresadenn zo dibabet : ur vag a Venezia, ur volz roman, Sant Vitus, hag ur golonenn roman, moulet an holl anezho war un tamm paper a liv gell.
Karanteg (kumun)
Karanteg (distaget ) a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Leon, e Penn-ar-Bed, hag ur porzh bihan e penn aber stêr Montroulez.
Timbroù Fiume
Dre Feur-emglev Roma sinet e 1924 eo divizet liammañ dazont Fiume gant hini Italia (27 a viz Genver). Timbroù diwezhañ ar geoded zo dreistmoullet "REGNO / D'ITALIA" (22 a viz C’hwevrer) ha goude : "ANNESSIONE / ALL'ITALIA" (1añ a viz Meurzh). Timbroù Italia a vo implijet warlec’h.
Goude an Eil brezel-bed e sav kudenn Fiume en-dro. Tud zo a sav a-du evit krouiñ ur Stad dieub en-dro hogen nac’het eo ar raktres-se se gant galloud Belgrad. Gant Feur-emglev Pariz, sinet e 1947, ez eo staget Rijeka (Fiume) hag Istria ouzh Republik Kevreadel Poblek Yougoslavia. Padout a ray keit a ma tarzho ar Stad-se.
Karanteg (kumun)
Ardamezioù
En glazur e deir karreg en sabel, difoupant diouzh ur mor kommek en argant; e gab en sabel hadet gant ginerminigoù en argant.
Anvet gant ar Prefeti an 28 Eost 1981
Tud ganet eno
1949 : Bernez Tangi, barzh, kaner ha livour.
Mart Amerika
Mart Amerika (martes americana) a zo ur bronneg kigdebrer bihan eus kerentiad ar mustelideged. Hervez klaskourien 'zo e furmfe poblañs kornôg Stadoù-Unanet Amerika ur spesad distag, Martes caurina hec'h anv.
Bevañ a ra er c'hoadegoù pin e Kanada hag Alaska hag en un darn eus ar Menezioù Roc'hellek. War zigresk eo aet e boblañs abalamour d'an hemolc'h ha da zistruj e diriad met fonnus eo c'hoazh.
Waten
Waten (e flandrezeg kornôgel:Wotten, e galleg:Watten ) a zo ur gumun eus ar Westhoek e Flandrez Frañs, e departamant Norzh, e Hanternoz Bro-C'hall.
Mart Amerika
Un hollzebrer eo. Chaseal a ra anevaled bihan evel gwiñver rous Norzhamerika (Tamiasciurus hudsonicus) met gallout a ra ivez debriñ raned, amprevaned, pesked pe frouezh. Oberiantoc'h eo diouzh an noz, an abardaez hag abred diouzh ar mintin. N'eo ket un aneval a vev a-stroll hag en e-unan e chom en diavaez eus koulz ar parañ a c'hoarvez e-pad an hañv. Ampellaet e vez stagadenn ar vi er mammog ha ganet e vez ar c'helin (etre 1 ha 5) en nevez-amzer war-lerc'h.
Volusianus
Un impalaer roman a oa Gaius Vibius Volusianus. Gant e dad Trebonianus Gallus e renas etre 251 ha 253.
Mart Amerika
Ar pared a zifenn start un dachennad 8 km² well-wazh.
Volusianus
Mab da Drebonianus Gallus ha Afinia Gemina Baebiana, e wreg, en-doa ur c'hoar : Vibia Galla. E dad a anvas anezhan ken-impalaer e 251 goude marvelezh Hostilianus met n'en doa ket kalz galloud.
Waten
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Ur milour eus ar Rouantelezh-Unanet a zo douaret e bered ar gumun. Marvet eo e miz Here 1917, e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Mart Amerika
Doñvaet e c'hell bezañ ha mont da loen-ti.
Hemolc'het eo evit e greoñ, heñvel a-walc'h ouzh hini ar sebelinez, met nebeutoc'h eget gwechall. E boblañs a oa digresket kalz e deroù an kantved met ur politikerezh gwarez en deus roet tro dezhi da greskiñ adarre.
=Daveoù=
Roscille Loches
Roscille Loches, merc'h Garnier (Warnerius), aotrou Loches, ha Tescende, a zimezas da Foulk Iañ, kont Anjev, ha meur a vugel he doe:
Trebonianus Gallus
Un impalaer roman a oa Gaius Vibius Trebonianus Gallus (206 - 253). Ren a reas gant e vab Volusianus eus 251 da 253.
Ganet e oa bet Trebonianus Gallus en Italia en ur familh brudet. Dimezet e oa gant Afinia Gemina Baebiana ha dau vugale en-doa : Gaius Vibius Volusianus hag ur verc'h Vibia Galla. Ur respet reizh evel un uhelad en trede kantved a oa gantañ. Konsul e oa e 250 ha gouarnour Moesia Superior. Er post-mañ e c'hounezas fiziañs an impalaer Decius ha mont a reas da vrudet el lu dre stourmañ ouzh ar C'hoted.
E 251 e voe lazhet Decius hag e vab gat ar c'hoted er Emgann Abrittus. Pa glevjont ar c'heloù-se e embannas e soudarded Trebonianus Gallus impalaer. E Roma, avat, e chazas ar Sened Hostilianus. Ne renoñsas ket Trebonianus Gallus d'an tron met koñsantiñ a reas e vefe ken-impalaer gantañ.
Tra ma oa Trebonianus Gallus o kerzhout davet Roma, avat, e varvas Hostilianus gant ar vosenn, ha da impalaer nemetañ ez eas.
Ur ren diaes a voe gant Trebonianus Gallus. Er reter, Shapur I a aloubas Siria hep ersav digant Roma ha gwaskañ a reas ar c'hoted rannvro an Danav. Diblijet e oa al lejionoù ha pa drec'has ar c'hoted Aemilianus, rener Moesia Superior e embannjont impalaer.
Evit ar brezel en em brientas Trebonianus Gallus met e soudarded a vuntras anezhañ gant e vab e Interama e miz eost 253.
1516
Diwar-benn bloavezh 1516 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1516
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1516
Я
Trede lizherenn ha tregont al lizherenneg kirillek eo Я, я (ya) hervez urzh al lizherenneg rusek. Al lizherenn diwezhañ an hini eo ivez.
Distaget e vez e ruseg.
Diorroet e oa bet al lizherenneg-mañ diwar un I skrivet stag ouzh un A diouzh un tu hag ivez diwar stumm al lizherenn gozh yous bihan (Ѧ) bet lammet diouti an troadig kreiz
Huclier
Huclier a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Maoeg
Ur yezh sinek-tibetek eus bloc'had ar yezhoù angamek-potchourek eo ar maoeg (mao, spowama, sopvama, maikel, memi, sopfomo pe emela) komzet gant tro-dro da 81.000 den (1997) e gwalarn Manipour ha Nagaland en India.
Ur rannyezh ez eus:
Agnes Carlsson
thumb|right|240px|Agnes Carlsson. Agnes, pe Agnes Carlsson pe Agnes Emilia Carlsson (1988-), zo ur ganerez svedat brudet bras en he bro abaoe 2005 gant an abadenn skinwel Idol, hag er broioù all abaoe 2009 gant ur bladennig, Release Me, gwerzhet ouzhpenn 900 000 anezhi.
Tud zo a gav gante e tenn d'ar ganerez saoz, Leona Lewis, korf, mouezh hag all.
Ц
Trede lizherenn war' n ugent al lizherenneg kirillek eo Ц, ц (tse) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Distaget e vez [ts] e ruseg.
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn hebraek צ dre ar stumm glagolitek tsi
Tiernezh Wei an Norzh
Tierniezh Wei an Norzh a zo un dierniezh sinaat, tuoba hec'h orin, eus marevezh Tierniezhioù Su & Norzh. Evit un amzer verr e unvanas norzh Sina met goude kudennoù diabarzh e voe disrannet etre div stad : Wei ar Reter ha Wei ar C'hornôk. Distrujet buan a-walc'h e voe ar re-se avat.
Orin
Kevreet e oa bet an Tierniezh Jin gant an dTuobaed da stourm ouzh Han Zhao ha dezho e voe roet un dachenn ha titl Tiern Dai
Angameg
Ur yezh sinek-tibetek eus bloc'had ar yezhoù angamek-potchourek eo an angameg (angami(s), gnam(e)i, tsoghami, monr pe tsanglo) komzet gant tro-dro da 109.000 den (1997) e kornôg Nagaland, Manipour ha Maharashtra en India.
Dek rannyezh ez eus:
Skrivet e vez gant al lizherenneg latin.
Distrig Česká Lípa
thumb|right|250px|Česká Lípa thumb|right|250px|Lec'hiadur distrig Česká Lípa e rannvro Liberec hag er Republik Tchek thumb|right|250px|Kumunioù distrig Česká Lípa
Distrig Česká Lípa (Okres Česká Lípa e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (okres) Liberecký kraj er Republik Tchek. Česká Lípa eo ar gêr-benn. 1 072,91 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 105 662 annezad ennañ (stankter : 98,48 annezad/km²).
Roll kêrioù ha kêriadennoù an distrig
Česká Lípa - Bezděz - Blatce - Blíževedly - Bohatice - Brniště - Chlum - Chotovice - Cvikov - Doksy - Dubá - Dubnice - Hamr na Jezeře - Holany - Horní Libchava - Horní Police - Jestřebí - Kamenický Šenov - Kozly - Kravaře - Krompach - Kunratice u Cvikova - Kvítkov - Luka - Mařenice - Mimoň - Noviny pod Ralskem - Nový Bor - Nový Oldřichov - Okna - Okrouhlá - Pertoltice pod Ralskem - Polevsko - Provodín - Prysk - Radvanec - Ralsko - Skalice u České Lípy - Skalka u Doks - Sloup v Čechách - Slunečná - Sosnová - Stráž pod Ralskem - Stružnice - Stvolínky - Svojkov - Svor - Tachov - Tuhaň - Velenice - Velký Valtinov - Volfartice - Vrchovany - Zahrádky - Zákupy - Žandov - Ždírec
Eisteddfod Aberteifi, 1176
Eisteddfod Aberteifi, a voe aozet gant ar priñs Rhys eus Deheubarth, e kreisteiz Kembre, da vare Nedeleg e 1176 e kastell Cardigan en Aberteifi, eo an hini gentañ anavezet.
Kent-se e oa bet kaset kemenn a bep tu dre ar vro. Setu a lenner e skrid Brut y Tywysogion ("Danevell ar Briñsed"), lakaet e kembraeg a vremañ : Un den yaouank eus lez Rhys a c'hounezas kador an delennerien met barzhed Gwynedd e oa ar re wellañ ha ganto eo ez eas ar prizioù roet d'ar varzhed.
Mantrus eo ne lenner ket er Brut piv e oant met Cynddelw Brydydd Mawr, Meilyr ap Gwalchmai hag Einion ap Gwalchmai a oa eno o kemer perzh.
Anzin-Saint-Aubin
Anzin-Saint-Aubin  a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Bered ar C'hommonwealth: Anzin-St. Aubin British Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Savet eo bet e miz Ebrel 1917 gant ar 51st (Highland) Division. Implijet e voe betek miz Gwengolo 1918. Degaset e voe enni bezioù tri soudard indian e 1922.
Strollad Komunour Marksour-Leninour Ecuador
Strollad Komunour Marksour-Leninour Ecuador (e spagnoleg: Partido Comunista Marxista-Leninista del Ecuador) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour krouet en Ecuador e 1964, da heul un disrann e diabarzh Strollad Komunour Ecuador.
Sevel a ra a-du gant linenn bolitikel Enver Hoxha ha Strollad Labour Albania hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm).
Wulverdinge
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Strollad Komunour Marksour-Leninour Ecuador
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn En Marcha.
E 1978 e oa bet krouet gant ar Strollad an talbenn Luskad Demokratel ar Bobl (Movimiento Popular Democrático: MPD).
Hervez ar Strollad ec'h eo pouezus reiñ d'an izili ur stummadur milourel.
Lehon
Lehon (Léhon e galleg) a oa ur gumun eus Breizh en Aodoù-an-Arvor, sko ouzh Dinan, war lez ar stêr Renk.
Bodet e oa gant Dinan d'ar 1 a viz Genver 2018 d'ober ur gumun nevez.
Timbroù Anjouan
thumb|left|130px|Timbr "Navigation & Commerce" - 1892
607
Diwar-benn ar bloavezh 607 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Timbroù Anjouan
Un enezenn e Kanol ar Mozambik eo Anjouan (“Ndzouani” e komoreg), unan e-kreiz an enezeg Komorez.
607
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 607
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 607
Timbroù Anjouan
E 1866 e kouezh Anjouan dindan gwarezi Bro-C’hall. Un drevadenn c’hall eo adalek 1912, pa ya ar sultanelezh d’an traoñ.
Enezeg Komorez zo dizalc’h diouzh Bro-C’hall e 1975, hag Anjouan ur rann eus ar Republik yaouank (kontrol da Enez [[Mayotte]) a chom tiriad tramor ar Stad-C’hall).
Ю
Eil lizherenn war' n ugent lizherenn al lizherenneg kirillek eo Ю, ю (you) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Timbroù Anjouan
E 1997 avat ec’h embann tud inizi Anjouan ha Moheli]) int dishual diouzh Komorez a-raok kavout un emglev e dibenn 2001 ha krouiñ gant Moheli hag Enez Komorez Veur an [[Unvaniezh ar Gomorez (“Udzima wa Komori” e komoreg pe “Union des Comores” e galleg).
Ю
Distaget e vez e ruseg.
Diorroet e oa bet diwar al un I skrivet stag ouzh un O.
Timbroù Anjouan
E 1912 ez eus lakaet gwerzh ur rummad timbroù soulgarget da vezañ implijet e Madagaskar koulz hag en Enezeg Komorez. Timbroù an Enez Veur a vo degemeret gant ar Postoù warlerc’h.
Adalek 1950 ez eo timbroù Komorez a vez implijet. E 1997 avat e vefe bet embannet timbroù kemedel dindan anv « Etat d’Anjouan ». N’int gwiriaekaet gant Unvaniezh Postoù ar Bed.
Gwelout Timbroù Komorez
Ger kevrennek
Ur ger kevrennek zo anezhañ ur ger bet savet diwar daou vorfem distag pe muioc'h.
Kevrennadur pennek
An darn vrasañ eus ar gerioù kevrennek a vez savet diwar ur penn, da lâret eo an elfenn a ro ar ster ledan d'ar ger kevrennek, hag ar spisaerion a dalvez da dermeniñ ster ar penn-se. Graet e vez pennek (saoz. endocentric) eus gerioù kevrennek a seurt-se rak tennañ a ra o ster da ster an elfenn pennañ a zo enne. Da skouer e brezhoneg ti-post, hag a zo un ti (da lâret eo ur savadur) a dalvez da gas ha resev lizhiri (post). Un doare ti ispisial an hini eo.
Kevrennadur dibenn
Gerioù kevrennek all n'o deus penn ebet, avat ha ne c'heller ket divinout ster ar ger kevrennek en e bezh dre dielfennañ ster ar morfemoù a zo ennañ. Da skouer, e saozneg ar ger blue-collar « kolier glas, micherour » n'eo nag ur seurt « gouzougenn, kolier » (collar) nag un doare « glas » (blue). Hervez an termenadur o tont diwar ar sañskriteg e veze graet bahuvrihi eus seurt gerioù kevrennek. Hiriv e reer kentoc'h gant an termen « kevrennadur dibenn » (saoz. exocentric) o tiskwel n'o deus ar gerioù kevrennek-se penn yezhoniel ebet hag e teu ster ar ger eus er-maez eus ster ar morfemoù a zo ennañ.
Ret eo ivez ober an diforc'h etre ar c'hevrennadur diouzh un tu hag an deveradur, diouzh an tu all, e lec'h ma vez staget morfemoù stag (pe kengerioù) ouzh morfemoù distag.
Reolennoù ar c'hevrennadur
Meur a doare disheñvel zo da sevel gerioù kevrennek hervez ar yezhoù.
Er yezhoù dezrannel-rik ar gerioù kevrennek a zo anezhe heuliadoù elfennoù an eil war-lerc'h eben hep liamm na verk ebet kenetreze, da skouer ki-dour (ki + dour hep elfenn ebet all).
Er yezhoù sintezel, diouzh an tu all, e c'hell bezañ merket al liamm etre bep elfenn er ger kevrennek. En alamaneg, da skouer, ez eo merket evel genitivel an elfenn Kapitäns (<nominativel: Kapitän) er ger kevrennek Kapitänspatent evit diskuilh ez eo penn ar ger kevrennek an elfenn Patent « breved ».
Techet e vez ar yezhoù enteuzel da grouiñ gerioù kevrennek hir-tre dre pegañ meur a vorfem an eil war lerc'h eben. Met gouest int ivez da sevel gerioù kevrennek hep ouzhpennañ seurt morfemoù. Da skouer, ar ger japanek 神風 kamikaze a zo savet diwar daou anv-kadarn nemetken: kami « doue ; spered » ha kaze « avel ».
Kevrennadur anv-anv
An darn vrasañ eus yezhoù ar bed a implij anvioù-kadarn kevrennek hag a-wechoù ivez anvioù-gwan kevrennek. Lec'hiet e vez penn ur ger kevrennek hervez an doare ma vez techet ur yezh bennak da urzhiañ ar spizerioù e-keñver plas an arguzennoù pennañ (renadur ar penn). Diouzh un tu, ez eus yezhoù hag a zo techet da lakaat ar spizerioù da gentañ hag an arguzennoù pennañ (penn ar rannfrazenn) da heul (saoz. left-branching language), ha diouzh an tu all ez eus yezhoù all a ra ar c'hontrol-mik o lakaat ar spizerioù da heul ar penn (saoz. right-branching language). Da skouer:
Ret eo anzav, memestra, n'eo ket ken sklaer an traoù atav rak an darn-vrasañ eus yezhoù ar bed a ra kentoc'h gant un urzh evit traoù zo dre vras met a c'hell ober gant un urzh kontrol evit traoù all. Gwir eo kement-mañ ivez evit ar reolennoù a dalvez da sevel gerioù kevrennek.
Kevrennadur verb-anv
Un doare ger kevrennek a gaver gwall alies e-touez holl yezhoù ar bed a vez savet diwar ur verb (displeget peurliesañ evel-hen: trede gour unander en amzer a-vremañ) mui un anv-kadarn (alies a-walc'h liester, met ivez en unander a-wechoù).
Stank-tre e vez kavet seurt gerioù kevrennek, da skouer rascacielos « skraber-oabl » e spagnoleg pe grattacielo en italianeg (drevezadennoù hervez patrom ar saozneg skyscraper).
Ar saozneg, er c'hontrol, a ra kentoc'h gant un doare kevrennadur verb-anv ispisial e lec'h ma vez enteuzet arguzenn ar verb er verb e-unan ha dioutañ e vez savet un anv-verb achuet e -ing (merk ar gerondivenn) evel breastfeeding « bronnañ bugale », finger-pointing, hag all.
Araogennoù kevrennek
N'eo ket ral kavout araogennoù kevrennek savet diwar un anv-kadarn hag un araogenn pe ul lerc'henn (saoz. ) hervez ar yezh, da skouer:
Venise et Bretagne
Venise et Bretagne zo ur ganaouenn c'hallek, savet ar son gant Étienne Bardou (?-1938) hag an ton gant Joseph-Ernest Dassier (1813-1891), a zo bet brudet-bras e Breizh e-pad an Eil Brezel-bed.
E-kerzh miz Mezheven 1933 e sinas Tino Rossi ur gevrat gant an ti-embann pladennoù stadunanat Columbia. Ha kerkent ha 1934 ec'h enrollas ar c'haner gall Venise et Bretagne.
Ж
Distaget e vez [ʒ] e ruseg.
N'ouzer ket pehini a oa orin al lizherenn-mañ..
Aemilianus
thumb|left|Aemilianus war ur pezh moneiz thumb|left|[[Cornelia Supera, gwreg Aemilianus.]] Marcus Aemilius Aemilianus (war-dro. 207 - 253) a voe impalaer roman e-pad tri miz e 253. N'ouzer nemet nebeud a dra eus e vuhez. Eus Africa e teue, ha dimezet e oa gant Cornelia Supera. E 251 e voe anvet da c'houarner Pannonia ha Moesia Superior goude ma oa bet lakaet ar gouarnour kozh Trebonianus Gallus da impalaer.
E 253 e nac'has Aemilianus paeañ an truaj d'ar C'hoted, un dra hag a blijas kalz d'al lu roman, hag a lakaas ar c'hoted da fuloriñ, ma voe aloubet ar broviñs ganto. Aemilianus a voe trec'h warno avat hag anvet e voe da impalaer gant e soudarded.
Neuze e kerzhas war-du Roma da vrezeliñ ouzh Trebonianus Gallus, met emgann ebet ne voe. Gant e soudarded dezhañ e voe muntret an impalaer hag e vab. Ar Sened a zegemeras Aemilianus ha reiñ a reas an titl a augustus dezhañ hag a augusta d'e wreg. D'an ampoent-se, avat, e antreas rener proviñsoù ar Roen, Valerian, a oa feal da Drebonianus Gallus c'hoazh, en Italia. Kejañ a reas an daou lu, met pa welas soudarded Aemilianus ne c'hellfent ket trec'hiñ, e vuntrjont o fenngadour.
Arc'hdiagonelezh anglikan Bosvenegh
Unan eus div ziagonelezh eskopti Truru, astennet war Reter Kernev-Veur
Rannet eo hec'h-unan e 5 deanelezh :
410
1163 Ab Urbe Condita = 410 goude J.-K.
Bloavezh boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Sadorn
Gourin
Gourin a c'hell bezañ:
1058
Diwar-benn bloavezh 1058 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1058
Gup ar C'hab
Gup ar C'hab a zo un evn-preizh deiz, Gyps coprotheres an anv skiantel anezhañ.
Annez
Brosezat eo al labous en Afrika ar Su: Botswana, Lesotho, Suafrika, Mozambik, Zimbabwe ha tachennoù 'zo e norzh Namibia, pe Angola.
Arc'hdiagonelezh anglikan Kernev-Veur
Unan eus div ziagonelezh eskopti Truru, astennet -daoust d'hec'h anv- war lodenn kornogelañ Kernev-Veur hepken
Rannet eo e 7 deanelezh :
George Iañ
Jorj Iañ Breizh-Veur
Kensonenn kevig taravat dre strakal
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig taravat dre strakal treuzskrivet [sʼ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 132 + 401 (sin diakritek).
Dimmu Borgir
Dimmu Borgir (dɪmuːˈbɔːrɡɪr) a zo ur strollad sonerien norvegiat, doare Black metal sinfonek savet e 1993. "Dimmu Borgir" a dalv "Kastell Teñval" en islandeg ha norseg. An anv a zeu eus ar menezioù-tan a zo en Island, Dimmuborgir.
1517
Diwar-benn bloavezh 1517 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Dimmu Borgir
For All Tid ha Stormblåst
Kregiñ a reas Dimmu Borgir e 1993 gant sonerezhmelodic black metal. Hag eñ stummet gant Shagrath, Silenoz, ha Tjodalv, ez embann ar strollad an EP Inn i evighetens mørke ("E teñvalijenn an amfin" e brezhoneg) e 1994. Holl skouerennoù an EP bihan-se a oa gwerzhet en un nebeud sizunvezhioù hag ar strollad a gendalc'has gant un albom a-bezh e 1994 : For all tid. Savet eo an albom gant izili eus Dødheimsgard ha Ved Buens Ende. Stumm kentañ ar strollad a vode Shagrath ouzh an taboulinoù, Tjodalv ouzh ar gitar ha Silenoz er c'han boud, met cheñch a ra na embannfe Stormblåst gant Cacophonous Records e 1996.Stormblåst a resev ur bern alioù pozitivel gant an dud sot gant ar black metal, hag alies e vez priziet an albom evel hini gwellañ ar strollad. Bez eo ivez an albom diwezhañ gant komzoù e Norvegeg.
1517
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1517
Dimmu Borgir
Enthrone Darkness Triumphant
Goude Stormblåst, Dimmu Borgir a cheñch izili. An touchennaoueger Stian Aarstad az a kuit eus ar strollad, dre m'eo ret dezhañ mont d'ober e servij soudard (an abeg ofisiel eo met lavaret e vez ivez ez eo bet kondaonet gant ar justis evit bezañ bet kemeret sonerezh ur c'hoari-video e-barzh ur gannaouenn, hep bezañ paeet ar gwirioù). Dre-se ne c'hall kemer perzh e 1996 en EP Devil's Path. Ur pennadig amzer goude ez a kuit ar soner gitar-boud, Brynjard Tristan hag erlec'hiet eo gant Nagash. Stian Aarstad a zeu en dro evit enrolladenn Enthrone Darkness Triumphant e 1997 met skarzhet eo eus ar strollad. Enthrone Darkness Triumphant a ra berzh er bed a-bezh. Embannet eo gant Nuclear Blast, ul label alaman brudet-tre.
1517
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1517
Dimmu Borgir
Death Cult Armageddon
Daoust ma vez skignet videoioù o c'hlipoù nevez war MTV2 ha Fuse TV, ar strollad a ziskler n'eus ket a bal kenwerzhel gante, hag e fell dezhe embann o c'hemennadenn. E 2003, Dimmu Borgir a implij e levezon arc'hantel war o label evit enrollañ un albom anvet Death Cult Armageddon. Tammoù eus an albom zo enrollet gant laz-seniñ Praha ha kempennet eo gant elfennoù sonerezh klasel, daoust ma embann Shagrath goude en deus bet diaesterioù gant implij laz-seniñ Praha. Div sizhunvezh labour zo ezhomm da gempenn ar fazioù. War an albomoù a zeu da heul, ar strollad a ziviz chom hep implijout ul laz-seniñ ha leuskel ar c'harg-se da douchennaoueger ar strollad, Mustis, er studio. E 2004 e son Dimmu Borgir en Ozzfest.
E 2005 e ra ar strollad un adenrolladenn eus Stormblåst, gant Hellhammer eus ar strollad Mayhem a son taboulinoù. Gant an albom e teu e-maez ivez un DVD live eus Ozzfest e 2004.
In Sorte Diaboli
D'ar 24 a viz Ebrel 2007 e teu e-maez an albom In Sorte Diaboli. Gant hemañ ivez teu e-maez un embannadur ispisial gant un DVD, komzoù moullet a-dreñv hag ur melezour. An albom gant artwork zo embannet d'ar 14 a viz C'hwvrer er memes bloavezh war ur bajenn internet a ra bruderezh evit an albom. En albom-se e klever Hellhammer deus Mayhem ouzh an taboulinoù, hag a zo aet kuit eus ar strollad e-kreiz sonadegoù 2007, abalamour ma oa gloazet ha ne c'halle ket fiñval mat e zorn kleiz. Gant embannadur an albom-mañ e teu Dimmu Borgir da vezañ ar c'hentañ strollad Black Metal gant ur plas kentañ er charts en o bro orin.
E 2008 e red ar brud e vefe Dimmu Borgir o fardañ un albom nevez. Padal, Shagrath a zislavar kement-se en un atersadenn e-barzh Terrorizer :
"Its all bullshit man. We're not doing a new album. The thing is, we've all been playing with Dimmu Borgir for over a decade now and we just want to do other things for the moment. Right now, I'm preparing for the third Chrome Division album, Galder, Silenoz and Hellhammer are recording their own stuff and Mustis is taking a long break in Dubai with his family." ,
" N'eo nemet konirioù. Ne reomp ket un albom nevez. Ar pezh 'zo, ni zo holl o c'hoari e-barzh Dimmu Borgir abaoe dek vloaz bremañ ha c'hoant hon eus d'ober traoù all evit ar poent. Bremañ, emaon o prientiñ trede albom Chrome Division, Galder, Silenoz ha Hellhammer a zo oc'h enrollañ o zraoù dezho ha Mustis a gemer un ehan bras e Dubai evit e familh. "
Skarzhadegoù, Albom nevez
E 2009 e tiskleir an izili ICS Vortex ha Mustis e kuitaont ar strollad Dimmu Borgir. Mustis a embann ur pennad ma tispleg ennañ emañ e dislavar gant ar strollad, ne oa ket paeet a-walc'h evit ar pezh a skrive evit sonerezh ar strollad hag e c'hallfe sevel klemm Dimmu Borgir a ziskleir ez ofisiel goude-se eo bet skarzhet an daou ezel eus ar strollad war o fajenn ofisiel, en ur lavarout e oant skarzhet evit ur mank a etik labour, ur c'hoari dipitus war al leurenn, pizhoni, ha traoù all evel abegoù personel. .
E-barzh ar memes pennad e skriv Shagrath, Silenoz, and Galder :
"Funny then, how the new album is halfway finished written already by the rest of us without any of these guys input, still having all those elements we're known for."
"Fentus eo, an albom a zo hanter-skrivet ganeomp hep unan eus ar baotred all, ha gant an holl draoù dre ma 'z omp anavezet."
Ne'z eus, avat, anv ebet eus an devezh ma teuio er-maez pe eus titl an albom.
Ь
Tregontvet lizherenn al lizherenneg kirillek eo Ь, ь (мягкий знак, «sin blot» e ruseg pe м’який знак en ukraineg ha мяккі знак e belaruseg) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Gwechall e veze implijet e vit skrivañ ur son tost da schwa ([ĭ]) disheñvel diouzh hini al lizherenn ъ pe “sin kalet” ([ŭ]). Bremañ avat e talvez da verkañ ar palatizadur er yezhoù slavek dre vras.
З
Navet lizherenn al lizherenneg kirillek eo З, з (ze) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Distaget e vez [z] e ruseg.
Ul lizherenn latin ispisial eo З, з bet implijet evit skrivañ ar djangeg (zhang) etre 1957 ha 1986.
Awenet e oa bet stumm al lizherenn-mañ gant hini ar sifr 3.
Implijet e veze evit merkañ an donenn uhel, hag abaoe 1986 e vez implijet al lizherenn j en he lec'h.
Yaouankiz (kelaouenn)
Kelaouenn Ar Vretoned Yaouank, rummad re yaouank Strollad Breizh eo Yaouankiz. Kavet e vez war lec'hienn Ar Vretoned Yaouank (ur "webgelaouenn" eo neuze), hag ivez e stalioù zo, evel "Coop Breizh" en Oriant.
Krouet e voe ar gelaouenn e miz Here 2008 pa voe embannet an niverenn "0". Dont a ra an niverennoù nevez bep tri pe bevar miz mui pe vui.
Pal ar gelaouenn a zo brudañ mennozhioù broadelour, demokratelour, ekologel hag european Strollad Breizh hag Ar Vretoned Yaouank. Hag ivez, lakaat ar Vretoned da brederiañ ha da gaout o meno-i.
E "Yaouankiz" e kaver:
Bep taol e kaver ur pennad, pe un atersadenn, e brezhoneg. Kavet e vez an droidigezh c'hallek war lec'hienn ar gelaouenn.
An temoù dibabet a zo bet betek-henn:
Eisteddfod Vroadel
Ur fest sevenadurel eo an Eisteddfod Genedlaethol, pe Eisteddfod vroadel, e Kembre. An hini vrasañ a-bell e gwirionez, gant kenstrivadegoù lennegezh, sonerezh ha c'hoariva.
E-touez ar c'henstrivadegoù pouezusañ emañ hini Kador an Eisteddfod a vez roet d'ur meulgan, Kurunenn an Eisteddfod evit ur varzhoneg, ha Medalenn ar Gomz-Plaen. Ar Seizenn C'hlas zo ivez, roet d'ar gwellañ kaner.
Gevrezeg
Gevrezeg zo ur gumun e Breizh e Kanton Roazhon-Gwalarn betek 2015, Kanton Meled bremañ e departamant Il-ha-Gwilen.
Lisbourg
Lisbourg a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
608
Diwar-benn ar bloavezh 608 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 608
Yezh ar Sinoù Flandrezek
Yezh ar Sinoù Flandrezek (Flandrezeg: Vlaamse GebarenTaal, VGT) a zo ur yezh dre sinoù implijet gant kumuniezh ar re vouzar e Flandrez (Belgia) (610 120 ) hag e meur a stad all.
Plourin
Plourin a zo
Mervent Afrika
Mervent Afrika (South West Africa e saozneg, Suidwes-Afrika en afrikaneg ha Südwestafrika en alamaneg), eo an anv ofisiel a oa gant Namibia a-raok 1990.
Istor
Adalek 1884 betek 1915 e oa hec'h anv Mervent Afrika Alaman (Deutsch-Südwestafrika, DSWA), un drevadenn eus an Impalaeriezh Alaman. Tapet e voe gant Suafrika (en anv Impalaeriezh Breizh-Veur) da-geñver ar Brezel-bed kentañ.
Şalom
Şalom zo ur gelaouenn sizhuniek yuzev embannet e Turkia. Ar ger hebraek Shalom ("Peoc'h") zo bet lakaet da ditl dezhi, skrivet hervez doare an turkeg. Savet e voe ar gelaouenn d'ar 29 a viz Here 1947 gant ur c'hazetenner yuzev eus Turkia, Avram Leyon. Moullet e vez en Istanbul. Skrivet e vez ar pennadoù enni e turkeg, war-bouez ur bajennad a vez e ladino. Yakup Barokas eo ar skridaozer bremañ. Gwerzhet e vez war-dro 5 000 skouerenn eus Şalom bep sizhun. Abaoe miz Meurzh 2005 e vez embannet ur stagadenn e ladinoeg penn-da-benn, anvet "El Almaneser" ("Tarzh an deiz").
Mervent Afrika
Istor
Goude ar brezel eo bet fiziet gant Kevredigezh ar Broadoù ar merañ eus ar vro-se e Suafrika, gant an anv Mervent Afrika.
Goude an eil brezel-bed e nac'has Suafrika treuzkas ar meradur-se d’ar Broadoù-Unanet.
E 1966 e tisklêrias Emvod-Meur ar Broadoù-Unanet n'he doa gwir ebet ken Suafrika da verañ ar vro, hag e 1971 e oa dilezenn dalc'h Suafrika warni. E 1968 e voe degemeret an anv Namibia gant ar Broadoù-Unanet.
Rhys
Rhys zo
Mervent Afrika
Istor
A-benn ar fin, goude meur a dabut etre ar Broadoù-Unanet ha Suafrika, hag ur gouvrezel renet gant ar SWAPO, e teuas ar vro da vezañ ur vro dizalc'h e 1990, gant an anv Republik Namibia. Porzh Walvis Bay, un enklozenn, n'eo bet enframmet enni nemet e 1994.
Jura
Jura zo un anv-lec'h.
Ё
Seizhvet lizherenn al lizherenneg kirillek eo Ë, ë (yo) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Distaget e vez e ruseg.
Guido Cappello
Guido Cappello a zo bet ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1933 e Pisa (Italia) ha marvet d'ar 17 a viz Eost 1996 e Milano (Italia).
Dave McClain
Dave McClain, ganet e 1966 e Wiesbaden (Alamagn), zo tabouliner er strollad Machine Head abaoe disparti Chris Kontos, goude embannadur o fladenn gentañ, Burn My Eyes.
Guido Cappello
Mestrc'hoarier echedoù italian.
Kampion Italia an echedoù e Perugia e 1960.
Dave McClain
Gant ar strollad Sacred Reich en deus sonet ivez.
Kann al loar
Kann al loar zo
Kim Le Quang
Kim Le Quang a zo bet ganet d'an 12 a viz Even 1971.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat eo.
Listenn an departamantoù gall e broioù all Europa
Goude an Dispac'h Gall e 1789 ha krouidigezh an departamantoù er Rouantelezh c'hall e 1790 ez eas ameoù ar Republik C'hall da aloubiñ broioù all hag e voe krouet departamantoù nevez ganto en Izelvroioù, ha war-lerc'h gant Bonaparte e Spagn, en Alamagn, en Italia, e Suis hag e Gres.
Kim Le Quang
2299 edo e renk Elo e miz Mae 2008.
Anv-bihan
Graet e vez anv-bihan (liester : anvioù-bihan ; gerioù all : kentanv ha raganv) eus un anv a dalvez da anavezadenniñ un hinienn ha dreist-holl evit gallout e ziforc'hañ diouzh izili all e familh, gante an hevelep anv-familh.
Disheñvel eo an anvioù-bihan diouzh an anvioù-familh dre ma vezont dibabet ha roet a-ratozh da bep hini kentoc'h evit o c'haout da hêrezh.
Peurliesañ e vez implijet an anvioù-bihan e degouezhioù anfurmel p'en em anavezer mat pa vez implijet an anvioù-familh kentoc'h e degouezhioù furmeloc'h. Ledan eo implij an anvioù-bihan er c'humuniezhioù klos evel kêriadennoù, kêrioù bihan, metoù micherel, kumuniezhoù tud a-youl-vat ha tud yaouank. Ledanoc'h e vez implij an anvioù-bihan e broioù 'zo evel SUA p'o deus kroget an dud da vont e darempred dre hanterouriezh un den all, da skouer.
Un implij ledanoc'h en deus an termen "anv-bihan" evit an termen strishoc'h e ster "anv-badez" liammet ouzh ar gristeniezh.
Hervez hengoun an darn vrasañ eus sevenadurioù Kornôg Europa e vez lakaet an anv-bihan dirak an anv-familh hag abalamour da se e reer gant "kentanv" pe "raganv" aliesik ivez. Hervez boazioù sevenadurioù ha broioù all avat, en o zouez Hungaria en Europa hag an darn vrasañ eus broioù Azia, e lakaer an anv-familh dirak an anv-bihan, evel e Japan, e Sina, e Korea hag e Viet-Nam da skouer.
Loenoniezh
Kentanv a vez graet ivez eus an anv skiantel kentañ a roer d'un takson p'er krouer. Da skouer, Picus mixtus a voe ar c'hentanv roet, e 1783, gant an evnoniour izelvroat Pieter Boddaert (1733-1795) d'ar spesad evned a anavezer evel Veniliornis mixtus hiziv an deiz.
Robb Flynn
thumb|Robb Flynn, 2016 Robert "Robb" Flynn eo kaner ha kensaver ar strollad metal Machine Head bet savet e 1992 en Oakland, SUA.
E anv orin eo Lawrence Matthew Cardine met advabet eo bet.
Ur strollad all en deus bet savet, Forbidden e anv (Forbidden Evil er penn-kentañ e gwirionez), etre 1985 ha 1987. 4 c'hanaouenn a savas, "Chalice Of Blood", "Forbidden Evil", "As Good As Dead" hag ul lodenn eus "March Into Fire" met mont a reas kuit a-raok ma voe embannet ar bladenn.
Gant ar strollad thrash metal Vio-lence ez eas, eno e reas anaoudegezh gant Phil Demmel.
Phil Demmel
thumb|right|Phil Demmel Phil Demmel, ganet d'ar 1añ a viz Ebrel 1967, zo ur soner stadunanat. Abaoe 2003 e son gant ar strollad Machine Head, goude bezañ bet gant ar strollad Vio-lence.
-67
Diwar-benn ar bloavezh 67 kent JK en deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ. 687 Ab Urbe Condita = 67 kent J.-K.
Ъ
Eizhvet lizherenn warn-ugent al lizherenneg kirillek eo Ъ, ъ (твёрдый знак, «sin kalet» e ruseg pe ер голям «yer bras» e bulgareg) hervez urzh al lizherenneg rusek.
-67
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 67 kent JK
Ъ
Gwechall e veze implijet evit skrivañ ur son tost da schwa (<ŭ>) disheñvel diouzh hini al lizherenn Ь|ь pe “sin blot” (<ĭ>). Bremañ avat e talvez da verkañ ar palatzadur er yezhoù slavek dre vras, nemet e bulgareg ma kendalc'h da vezañ implijet evit skrivañ ur vogalenn greiz ( pe ).
-67
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 67 kent JK
1518
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1518
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1518
Leskoed-Gwareg
Leskoed-Gwareg a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Wened hag e kanton Rostrenenn en Aodoù-an-Arvor.
Eil Brezel-bed
left|thumb|Anv J. Le Corre, eus Leskoed-Gwareg, ouzh monumant ar re fuzuilhet e Porzh-Loeiz.
Kann al Loar
Kann al Loar zo anv ur fest a vez e miz Gouhere e Landerne hag a ro bod da abadennoù brezhonek a bep seurt.
Rouantelezh Wei
thumb|400px|Bro-Sina e-pad ar mare [[Rouantelezhioù Brezelour]]
Ur stad kozh bro-Sina eus marevezh ar Rouantelezhioù Brezelour a oa ar rouantelezh Wei (Sinaeg: 魏; pinyin: Wèi). Etre stadoù Qin ha Qi en em astenne ha enderc'hel a reas darnoù proviñsoù a-vremañ Henan, Hebei, Shanxi ha Shandong. Anvet e oa ivez stad Liang goude m'en-doa dilec'hiet roue Hui eus Wei e gêrbenn eus Anyi da Zaliang (Kaifeng hiziv)
Unan eus ar re bouezhusañ e Sina e oa ar stad dindan e, ar markiz Wen eus Wei ha markizez Wu eus Wei met war ziskar e yelas goudezo. E greskadeg war du ar reter a voe harpet e emgann Maling e 341 kt J-K ha ret e oa dezhañ reiñ an Hexi (ur rannvro war ribl ar Stêr Velen) da Qin. A-blaen e oa aloubet gant Qin goude-se.
1059
Diwar-benn bloavezh 1059 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1059
Rouantelezh Wei
Staget e oa Wei ouzh Qin e 225 kt J-K goude m'en doa liñvet e gêrbenn jeneral Wang Fen gant doureier ar Stêr Velen.
1059
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1059
Ennio Contedini
Ennio Contedini a zo bet ganet d'an 8 a viz Here 1934 e Milano (Italia).
Mestrc'hoarier echedoù italian. Trec'h e voe e 1961 e Tournamant Etrebroadel Zürich, dirak Zimmermann ha Paul Johner. Ne gollas partienn ebet.
E memes bloavezh e voe trec'h e Cremona, er skipailh Società Scacchistica Milanese, en 3 Kampionad Italian dre Skipailh.
Kampion Italia an echedoù en Imperia e 1963.
2199 edo e renk Elo diwezhañ.
609
Diwar-benn ar bloavezh 609 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 609
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 609
Distrig Liberec
thumb|right|250px|Lec'hiadur distrig Liberec e Rannvro Liberec hag er Republik Tchek Distrig Liberec (tchekeg : Okres Liberec) a zo unan eus pevar distrig (okres) Liberecký kraj er Republik Tchek. Liberec eo ar gêr-benn. 988,87 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 174 518 annezad ennañ (stankter : 176,48 annezad/km²).
Roll kêrioù ha kêriadennoù an distrig
Bílá - Bílý Kostel nad Nisou - Bílý Potok - Bulovka - Černousy - Český Dub - Cetenov - Chotyně - Chrastava - Čtveřín - Dětřichov - Dlouhý Most - Dolní Řasnice - Frýdlant - Habartice - Hejnice - Heřmanice - Hlavice - Hodkovice nad Mohelkou - Horní Řasnice - Hrádek nad Nisou - Jablonné v Podještědí - Janovice v Podještědí - Janův Důl - Jeřmanice - Jindřichovice pod Smrkem - Kobyly - Krásný Les - Kryštofovo Údolí - Křižany - Kunratice - Lázně Libverda - Lažany - Liberec - Mníšek - Nová Ves - Nové Město pod Smrkem - Oldřichov v Hájích - Osečná - Paceřice - Pěnčín - Pertoltice - Proseč pod Ještědem - Příšovice - Radimovice - Raspenava - Rynoltice - Soběslavice - Stráž nad Nisou - Světlá pod Ještědem - Svijanský Újezd - Svijany - Sychrov - Šimonovice - Višňová - Vlastibořice - Všelibice - Zdislava - Žďárek
Kofi Annan
Kofi Atta Annan, bet ganet d'an 8 Ebrel 1938 e Kumasi (Ghana a-vremañ) hag aet da Anaon d'an 18 a viz Eost 2018 e Bern (Suis), a oa un diplomat ha politikour ghanaian.
Seizhvet sekretour-meur an ABU e oa bet.
Ar stultennoù
Ar stultennoù  (Los Caprichos) zo un heuliad 80 tresadenn a-ziwar dorn al livour spagnol Francisco de Goya, a zo oberennus flemmus ouzh kevredigezh spagnol e amzer, ha da gentañ-penn an noblañsed hag ar c'h-kloer. Embannet e voent e 1799, met tennet e voent eus ar gwerzhañ rag-aon a vout heskinet abalamour dezho.
Gant ar plakennoù e voe moulet an tresadennoù meur a wech war-lerc'h marv Goya. Kentañ advouladur a voe e voe hini 1850, diwezhañ a voe graet (an 12vet) a voe e 1937.
Drogon
Drogon zo anv meur a zen er Grennamzer, e Breizh evel e Bro-C'hall. Bez' e vije pe un anv frankek, evel an darn vrasañ eus anvioù an noblañsed en amzer-se, pe un anv a orin galianek liammet ouzh anv kêr Dreux.
Dont a rafe an anv Le Drogo eus anv Drogon. Daou vreur marc'hhouarnerien o deus brudet an anv:
Eudyptula
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad manked er genad-mañ: