cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fernando Alonso
Redadegoù en IndyCar (2017-2020)
Klasket en doa kemer perzh adarre e 2020 gant Andretti Autorsport, met ne zeuas ket da benn da gaout un emglev, neuze e tivizas mont adarre gant Arrow McLaren SP, ur skipailh krouet diwar SPM ha McLaren Racing. Ur gwallzarvoud en doa bet e-pad an esaeoù ha titlet e oa bet d'ar 26 plas. Echuiñ a reas ar redadeg ar wezh-mañ, goude bezañ bet pignet betek ar 15 plas e-kreiz ar redadeg a-raok diskenn d'ar 21 plas, un dro dale gantañ, goude bezañ bet paket gant diaezamantoù stegnadur.
Kevezadeg bed an Andur
Raktreset en doa Alonso redek gant Porsche e rummad ar prototipoù e 24 eurvezh ar Mañs e 2015 met harzet e oa d'en ober abalamour d'e liammoù gant Honda.
Intereset e oa Toyota da lakaat blenierien vrudet e Kevezadeg bed an Andur hag anavezet e oa Alonso gant ar rener teknik Pascal Vasselon. Buan e voe divizoù etrezañ ha Zack Brown, rener McLaren evit lakaat Alonso da redek 24 eurvezh ar Mañs e 2018. Buan en em lakaent akord evit redek asambles e 2018 Gweladenniñ a reas uzin Toyota e Köln e fin ar bloaz da stummañ e gador en TS050 Hibrid ha testtoù a reas e Bahrein e miz Du. A-benn ar fin e voe embannet e miz Genver 2018 e redo Alonso a-hed ar gevezadeg 2018-19, e-kichen Sébastien Buemi ha Kazuki Nakajima war an Toyota n°8.
Esaeoù a voe graet gant Alonso war an TS050H en troiad Ciudad del Motor de Aragón e miz C'hwevrer 2018, dezhañ d'en em adaptiñ ouzh an oto ha cheñch e zoare bleniañ, kenkoulz ha reiñ un distro da Doyota ha d'e genvlenierien evit diorren an oto. Gant 198 poent ha pemp trec'h e teuas Alonso da vezañ kampion bed an Andur asambles gant Sébastien Buemi ha Kazuki Nakajima, gant daou drec'h e 24 eurvezh ar Mañs e 2018 ha 2019, daoust d'an eil bezañ renet gant an Toyota n°9 he doa bet kudennoù bandennoù-rod avat. Da c'houzout ivez e oa Toyota ar saver nemetañ e LMP1-H, ar rummad evit an otoioù hibrid hag ar re az ae ar buanañ. Mont a reas kuit Alonso eus an Andur goude 2019, gant ar c'hoant ober traoù all, met ne serras ket an nor evit distreiñ da glask gounid 24 eurvezh ar Mañs un trede gwezh.
Distro e Formulenn 1 gant Alpine (2021-2022)
E 2020 e oa bet embannet en doa sinet Alonso da redek e-kichen Esteban Ocon gant Renault e Formulenn 1 e-plas Daniel Ricciardo a-benn a-raok ma voe adanvet ar skipailh e Alpine. Evit prientiñ e zistro e redas Alonso peder gwezh gant un oto gozh, un R.S.18, a-raok kemer perzh en esaeoù blenierien yaouank en Abou Dhabi e fin ar bloaz, e-lec'h ma voe an hini buanañ gant ar Renault R.S.20.
E redadeg gentañ gant Alpine a echuas er standoù e Priz Bras Bahrain, pa voe dilezet an oto abalamour d'ur sac'h plastik stanket er stadoù. Merkañ a reas e boentoù kentañ ar bloaz-mañ en Emilia-Romagna (troiad Imola) pa erruas 11 eus ar redadeg, loc'het er 15 plas, a-raok ma voe skarzhet Kimi Räikkönen a oa erruet dirazañ, ar pezh a lakaas Alonso d'an 10 plas. E Priz Bras Hungaria e oa bet e penn ar redadeg e-pad ur prantadig a-raok e arsav-standoù ha diskenn d'ar pevare plas. Difenn a reas e blas a-enep Lewis Hamilton, ar pezh a sikouras kenskipailher Alonso Esteban Ocon da c'hounit e drec'h kentañ. Kalzig a boentoù en doa merket e-kerzh eil hanterenn koulzad 2021 ar Formulenn 1,  Pakañ a reas ur podiom e Priz Bras Katar pa erruas 3 eus ar redadeg, e bodiom kentañ abaoe.
Gant Aston Martin (adalek 2023)
O keveziñ gant Oscar Piastri edo Alonso e-kerzh an hañv evit chom gant Alpine pa voe embannet e leve gant Sebastian Vettel. En em lakaat a reas akord Alonso hag Aston Martin war ur c'hevrat war meur a vloaz adalek, e-kichen Lance Stroll.
Evit e redadeg gentañ gant Aston Martin e Bahrein e titlas Alonso 5 a-raok tizhet ar podiom war an plas, goude ur redadeg leun a stourmoù a-enep George Russell, Lewis Hamilton ha Carlos Sainz.
Kevezadeg bed an Andur
(Redadegoù e tev a ziskouez ur blasenn bol; redadegoù stouet a ziskouez un dro-wellañ; diskouezet eo ar renkadur echu gant un niverenn vihan)
Kevezadeg Kirri Sport IMSA WeatherTec
(Redadegoù e tev a ziskouez ur blasenn bol; redadegoù stouet a ziskouez un dro-wellañ; diskouezet eo ar renkadur echu gant un niverenn vihan)
Dionysios Halikarnassos
Dionysios Halikarnassos (henc'hresianeg : Διονύσιος Dionýsios), ganet a-raok -53 en Halikarnassos marvet goude ar bloaz -8, a oa un istorour gresian.
E vuhez
Ganet e oa a-raok -53, bloaz troiad-vrezel Crassus enep ar Barted. E -30 pe -29, pa oa yaouank a-walc'h c'hoazh, e teuas da Roma, ma lavaras eo dezhi e tlee e zeskadurezh (παιδεία). Eno e tarempredas ur gevredigezh tud desket, anezho Gresianed o chom e kêr-benn an Impalaerezh, evel Caecilius Calactensis, Demetrius Magnesia, Zenon ar Gramadegour, Ammæus, hag all.
Istor Henroma
Brudet eo e oberenn veur Istor Henroma (Ῥωμαϊκὴ Ἀρχαιολογία Rhōmaïkḕ Arkhaiología). En oberenn orin e oa ugent levr adal deroù mojennel Roma (Italia rakroman, el levr I goude ar rakskrid, § 9-90) betek deroù ar c'hentañ brezel punek (264 kent JK).
Arondisamant Sent Gaudenç
Arondisamant Sent Gaudenç a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Garona-Uhel hag e rannvro Okitania.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Sent Gaudenç e 11 kanton (betek 2014) hag e 237 kumun :
Agrate Brianza
Agrate Brianza zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia .15 505 a zo o chom enni.
Istor
Agrate e oa an anv betek 1862. E 1869 e voe unanet gant kumun Omate.
Drumburgh
Drumburgh zo ur gêriadenn vihan e Cumbria, e gwalarn Bro-Saoz. Emañ en hanternoz da gêr Garlisle hag e-kichen Moger Hadrian.
Dont a ra an anv eus ar ger gouezelek druim, "kribenn" hag eus ar ger saoznek burgh, "kreñvlec'h" : kement hag "ar c'hreñvlec'h nes d'ar gribenn" e talv eta.
Congavata, Coggabata e oa anv ar c'hreñvlec'h roman a oa eno. Savet e oa bet ar c'hreñvlec'h-se e-kichen ur roudour war ar Solway Firth.
Morerer penn gwenn
Annez
Bevañ a ra al labous e Norzhamerika.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar morerered en urzhiad Falconiformes pe Accipitriformes.
-85
669 Ab Urbe Condita = 85 kent J.K.
Bourgogne-Franche-Comté
Bourgogne-Franche-Comté (Bourgogn-Frank-Kontelezh e brezhoneg ) zo unan eus rannvroioù melestradurel Bro-C'hall, e reter ar vro.
Kemeret he deus lec'h div rannvro all a oa diagent — Bourgogn ha Franche-Comté — d'ar 1 a viz Genver 2016, da-heul ar c'hempenn a zo bet graet d'ar rannvroioù gant ar gouarnamant gall e 2015. , "Bourgogne-Franche-Comté" eo anv ar rannvro nevez, savet diwar strollañ anvioù ar rannvroioù a oa diagent, en urzh al lizherenneg.
E Besançon emañ sez ar c'huzul-rannvro. E Dijon emañ prefeti ar rannvro.
Erec'htheüs
Erec'htheüs (Ἐρεχθεύς / Erekhtheús e gregach), a oa c'hwec'hvet roue mojennel kêr Aten. Mab e oa da Pandion ha Zeuksippe, ha mab-bihan da Eric'hthonios. Ur breur gevell en doa, Boutes e anv.
Dimezet e oa d'ar briñsez Praksithea, hag ur ribitailh bugale o doe:
Émile de Kératry
Ar c'hont Émile Marie Hilarion de Kératry, bet ganet d'ar 24 a viz Meurzh 1832 e Pariz hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Ebrel 1904 er memes kêr, a oa ur milour hag ur politikour gall.
Mab-bihan e oa da Julien Jean François de Kératry (1700-1779) a oa bet prezidant an Noblañs e Breujoù Breizh adalek 1766 betek 1774.
Goude bezañ kaset e studi da benn el liseoù Saint-Louis ha Louis-le-Grand e Pariz ec'h en em engouestlas en arme c'hall. Kemer a reas perzh e Brezel Krimea hag en Eil emelladenn Bro-C'hall e Mec'hiko evel ofiser a-raok reiñ e zilez e miz Genver 1865.
Anvet da jeneral rannarme gant Léon Gambetta d'an 22 a viz Here 1870 e kemeras penn Arme Breizh ha Kamp Koñli e-lec'h ma voe bodet an holl soudarded o tont eus Aodoù-an-Hanternoz, Il-ha-Gwilun, Liger-Izelañ, Mor-Bihan ha Penn-ar-Bed da stourm ouzh an alouberien brusian. Ne badas ket gwall bell e gargoù dre ma roas e zilez d'ar 27 a viz Du, aet skuizh gant ar skoilhoù a bep seurt bet lakaet war e hent gant dileurierezh ar gouarnamant gall staliet e Teurgn (Indre-et-Loire). Erlec'hiet e voe gant ar jeneral Henri Delacoux de Marivault-Emeriau.
D'ar 15 a viz Du 1871 e voe anvet da brefed Bouches-du-Rhône, ur garg hag a voe ret dezhañ dilezel d'an 8 a viz Eost 1872.
Changchun
Changchun (长春) a zo ur gêr vras e proviñs Jilin e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 7 459 000 a dud (e 2010).
Deimos (loarenn)
Deimos (gregach: Δεῖμος, "spont", anv un doue) a zo unan eus div loarenn Meurzh, an hini vihanañ hag an hini bellañ. Phobos eo eben.
Fuentepiñel
{databox}} Fuentepiñel zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Jair Rodrigues
Jair Rodrigues (1939-2014) a oa ur c'haner ha soner brazilian. Brudet eo e samba Festa para um Rei negro.
Roland Garros
Roland Adrien Georges Garros, bet ganet d'ar 6 a viz Here 1888 e Saint-Denis (ar Reünion), a oa un nijer gall, letanant loman e-pad ar Brezel-bed kentañ. Lazhet e oa bet da-geñver un emgann dre nij d'ar 5 a viz Here 1918 e Saint-Morel, e-kichen Vouziers (Ardennes).
Tapet en devoa brud en abeg d'e daolioù-kaer dre nij ha, dreist-holl, pa voe kaset da benn kentañ treuzadenn ar Mor Kreizdouar gantañ d'an 23 a viz Gwengolo 1913. Kavet e oa bet an tu gantañ da dennañ gant ur vindrailherez a-dreuz biñs-tro ur c'harr-nij chase.
A-viskoazh e chomo e anv liammet ouzh Kampionadoù etrebroadel tennis a vez dalc'het bep bloaz er sportva Roland-Garros bet savet e 1928 er c'hornôg da Bariz.
Thomas Nuttall
Thomas Nuttall, bet ganet d'ar 5 a viz Genver 1786 e Long Preston (Yorkshire, Bro-Saoz) hag aet da Anaon d'an 10 a viz Gwengolo 1859 e St Helens (Lancashire, Bro-Saoz), a oa ul louzawour ha loenoniour saoz.
Dougen a ra un nebeud evned e anv, Phalaenoptilus nuttallii, Pica nuttalli (ar big beg melen), Picoides nuttallii peurgetket.
Dante Basco
Dante R. Basco, bet ganet e Pittsburg (Kalifornia, Stadoù-Unanet Amerika) d'an 29 a viz Eost 1975, a zo un aktour ha dañser stadunanat.
Aicurzio
Aicurzio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Naoned Meurgêr
Naoned Meurgêr a zo anezhi un aozadur savet etre kumunioù eus Frañs, e departamant al Liger-Atlantel, e Breizh. Krouet e voe e 1992 e stumm ur distrig kêrel. Treuzfurmet e oa bet en ur gumuniezh kêr d'ar 1 a viz Genver 2001. Ur meurgêr eo abaoe 2015.
Kumunioù
Naoned Meurgêr a ya 24 c’humun d'ober anezhi:
Veduggio con Colzano
Veduggio con Colzano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Fuentidueña (Segovia)
Fuentidueña zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Lanzhou
Lanzhou (兰州) zo ur gêr vras e proviñs Gansu e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 3 140 000 a dud (e 2004).
Great Falls
Great Falls zo un anv-lec'h saoznek en Amerika, hag a dalv kement ha lammoù-dour meur.
Pitch Perfect
Pitch Perfect zo ur film stadunanat eus 2012, anavezet evel La Note parfaite e Kebek ha The Hit Girls e Bro-C'hall ma voe skignet e 2013, zo ur gomedienn war gan renet gant Jason Moore, diwar ur romant gant Mickey Rapkin. E-touez an aktourien e oa Anna Kendrick.
Guiyang
Guiyang (贵阳) a zo ur gêr vras e proviñs Guizhou e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 4 325 000 a dud (e 2010).
Pitch Perfect
Berzh bras a reas ar film er broioù saoznek met ne reas ket e Bro-C'hall, marteze abalamour d'an titl souezhus ijinet gant ar varc'hadourien c'hall.
Lentate sul Seveso
Lentate sul Seveso zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia, war lez ar stêr Seveso.
Arondisamant Murèth
Arondisamant Murèth a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Garona-Uhel hag e rannvro Okitania.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Murèth (betek 2014) e 11 kanton hag e 126 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Garona-Uhel d'ar 1 a viz Genver 2017. 126 kumun zo en arondisamant Murèth bremañ.
Voyager 1
Voyager 1 a zo ur sontenn amerikan bannet d'ar 5 a viz Gwengolo 1977 evit studiañ planedennoù diavaez Koskoriad an Heol (Yaou, Sadorn). Goude bezañ studiet Yaou hag hec'h adplanedennoù e 1979, Sadorn hag hec'h adplanedennoù e 1980, e krog e 1989 ar rann etresteredel eus ar gefridi. E miz Eost 2012 ez a er-maez eus an heliosfer, al lodenn eus an hollved dindan levezon an Heol, hag ec'h antre er metoù etresteredel. Ar wech kentañ eo d'un ijinenn savet gant mab-den mont er-maez eus Koskoriad an Heol ha beajiñ dre ar metoù etresteredel-se. Betek ar bloaz 2025 e tlefe ar sontenn skignañ titouroù skiantel.
Albiate
Albiate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Fuzhou
Fuzhou (福州) zo ur gêr vras e proviñs Fujian e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 7 115 000 a dud.
Yangzhou
Yangzhou (扬州) zo ur gêr vras e proviñs Jiangsu e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 4 536 000 a dud.
Fuentesoto
{databox}} Fuentesoto zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Billings
Billings zo un anv-lec'h e meur a vro, hag un anv-tud.
Stactolaema olivacea
Stactolaema olivacea (Cryptolybia olivacea kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Kimerc'h
Kimerc'h a oa ur gumun eus Breizh e departamant Penn-ar-Bed.
Stactolaema olivacea
Anvet e voe Barbatula olivacea (kentanv) da gentañ-penn (e 1880) gant al loenoniour saoz George Ernest Shelley (1840-1910).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ en Afrika :
Thessaloniki
Thessaloniki (gresianeg: Θεσσαλονίκη, Thessaloníki, distaget: ) eo eil kêr vrasañ Gres, e Makedonia, e biz ar vro. 322 240 a dud a o vevañ enni e 2011, 790 824 en tolpad kêr, hag 1 006 730 en tolead-kêr.
Syracuse
Syracuse zo un anv-lec'h saoznek ha gallek, hag a gaver ivez en anv un nebeudig oberennoù.
Gerdarzh
Diwar an anv latin Syracusae, deuet eus ar gregach Script Termux Hack Akun FB Target Tanpa Login Συράκουσαι, Syrákousai.
Vimercate
Vimercate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Iggy Pop
Gantañ e voe krouet, kerkent ha 1967, ar strollad sonerien rock The Stooges.
Xuzhou
Xuzhou (扬州) zo ur gêr vras e proviñs Jiangsu e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 9 168 000 a dud (e 2004).
Warlus (Somme)
Warlus zo ur gumun c'hall en departamant Somme.
Fuentesaúco de Fuentidueña
{databox}} Fuentesaúco de Fuentidueña zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Jube
Ar jube, en ilizoù, zo un doare pezh arrebeuri, e koad, maen pe houarn, a dalvez da zispartiañ an nev diouzh ar chantele. left|thumb|Jube chapel Sant-Fieg er [[Ar Faoued (Mor-Bihan)|Faoued]]
Besana in Brianza
Besana in Brianza zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Vallespir
Vallespir zo ur saonenn hag ur rannvro istorel eus Katalonia, hiriv e departamant gall ar Pyrénées-Orientales
Staget e voe ouzh Bro-C'hall gant feur-emglev ar Pireneoù e 1659. Dre vras e klot gant saonenn an Tec, adal an eienenn betek Ceret.
Morerer kof gwenn
Ar morerer kof gwenn a zo un evn-preizh, Haliaeetus leucogaster an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en aodoù India, Azia ar Gevred hag Okeania.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar morerered en urzhiad Falconiformes pe Accipitriformes.
Liuzhou
Liuzhou (柳州) zo ur gêr vras e proviñs Guangxi e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 3 759 000 a dud (e 2010).
Burago di Molgora
Burago di Molgora zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Carate Brianza
Carate Brianza zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Siracusa Calcio
Siracusa Calcio (pe eeunoc'h : Siracusa) zo anv ur c'hleub mell-droad e kêr Siracusa hag a voe krouet d'ar 1añ a viz Ebrel 1924.
Luoyang
Luoyang (柳州) a zo ur gêr vras e proviñs Henan e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 6 384 000 a dud (e 2004).
Fuenterrebollo
{databox}} Fuenterrebollo zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Carter Family
Carter Family a oa un tiegezh hag ul laz kanerien ha sonerien folk stadunanat a embannas pladennoù etre 1927 ha 1956. E-touez o brudetañ kanaouennoù emañ  Wildwood Flower, Will the Circle Be Unbroken, Keep On the Sunny Side, Wabash Cannonball hag Are You Lonesome Tonight ?
Izili
Da gentañ penn e oa Alvin Pleasant "A.P." Delaney Carter (1891–1960), hag e bried Sara Dougherty Carter (1898–1979), hag an daou bried a gane bep an amzer e Virginia. Goude-se krogas c'hoar-gaer Alvin, Maybelle Addington Carter (1909–1978) da ganañ ganto. Maybelle a oa dimezet da Ezra (Eck) Carter, breur da Alvin, hag ouzhpenn e oa keniterv da Sara. O-zri e oant bet ganet ha maget e mervent Virginia, ha savet e-kreiz sonerezh ar vro. Alvin a gane un tamm, ar maouezed a gane hag a sone gitar ha autoharp. Un deiz o doa klevet e oa tud o klask lazoù sonerien ha kanerien nevez. Fatigués de jouer localement, les Carters ont entendu dire qu’un producteur, herchait de nouveaux groupes de musique. En 1927 e oa aet an triad da Bristol (Tennessee), da ganañ dirak Ralph Peers, evit ar gompagnunezh Victor Talking Machine. Anavezet eo an devezh-se evel ar Bristol sessions pa grogas brud al lazig. Tud all evel Jimmie Rodgers a grogas gant ar vicher en deiz-se. ken brudet e voe an enrolladurioù e Bristol gant tud Carter Family ma kinnigas Ralph Peer dezho mont da Camden (New Jersey) d'ober an eil abadenn sonenrollañ. C’ést là qu'ils ont enregistré bon nombre de leurs succès.
Eil marevezh
Pa voe divodet an triad e stagas Maybelle da ganañ gant he merc'hed. Unan anezho, June Carter, a ganas gant Johnny Cash hag a zimezas dezhañ. O merc'h Carlene Carter zo kanerez brudet ivez.
Siracusana
Siracusana pe Italia turrita zo ur rummad timbroù embannet etre 1953 ha 1977 en Italia.
Vedano al Lambro
Vedano al Lambro zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Nestor
Nestor (en henc'hresianeg Νέστωρ Néstôr) a oa mab yaouankañ Neleüs, roue Pylos, ha C'hloris. Anavezet eo dreist-holl abalamour d'e berzh e Brezel Troia hag e troioù Herakles.
E yaouankiz
Hervez ur vojenn all en doa goulennet Herakles digantañ bezañ gwalc'het eus un dle gwad hag e oa bet nac'het outañ gant tad Nestor. Herakles a lazhas neuze Neleüs hag e vibien, en o zouez Alastor, tra ma chomas bev Nestor.
Apollon a roas dezhañ an donezon da vevañ keit ha tri rummad tud. Lazhet en doa an doue e eontred hag e voerebed a-berzh mamm, an Niobided, hag evit dasprenn ar muntr e profas da Nestor an niver a vloavezhioù buhez en doa tennet digant e gerent.
E gurioù
Deuet Nestor da vezañ roue, hag eñ d'en em gannañ meur a wezh gant brezelourien Pylos a-enep an Epeianed, a rene argadennoù gouez en e rouantelezh. Tost e oa dezhañ lazhañ mibien Molione, na voent savetaet nemet dre youl Poseidon. Diskaret en dije ar ramz Ereuthalion ivez, e-kerzh un emgann a-zaou. Meneget eo e anv ouzhpenn e-touez an harozed a gemeras perzh e chase hoc'h-gouez Kalydon, en emgann al Lapited a-enep an Dud-varc'h hag a-wezhioù en ergerzhadeg an Argonaoted.
Brezel Troia
Dezhañ eo e c'houlenn Menelaos e ali goude skrapadenn Elena Troia, ha Nestor a ambroug anezhañ en Henc'hres a-bezh da vodañ an holl harozed o deus prometet difenn pried Elena Troia a-raok an dimeziñ. Kas a ra 90 lestr gantañ d'ar brezel. Ar c'hoshañ eo e-touez an harozed a gemer perzh e Brezel Troia. En Ilias, e vez anvet alies « blenier karr kozh ». Selaouet e vez e alioù gant doujañs gant an holl. Hervez an Ilias e kemer perzh en un doare kalonek en emgannoù. Klask a ra lakaat Ac'hilleüs hag Agamemnon d'en em glevet en-dro pa vrouez an daou haroz. Nestor a zo unan eus an nebeut Akeaned a zistroas d'ar gêr diboan.
Judit (Cranach)
Judit zo anv teir zaolenn gant al livour alaman Lucas Cranach kozh (1472-1553).
Cups (When I'm Gone)
"Cups", anavezet ivez evel Cups (Pitch Perfect's When I'm Gone) pe Cups (When I'm Gone) pe When I'm Gone (Cups), zo ur ganaouenn kanet gant an aktourez stadunanat Anna Kendrick er film Pitch Perfect. Hervez a zo merket er film eo savet ar ganaouenn gant A. P. Carter, ha Luisa Gerstein.
Yezhoù all
Kanet eo bet e meur a yezh ha skignet an doareoù dre ar genrouedad.
Brezhoneg
Lakaet eo bet ar ganaouenn e brezhoneg ivez hag e 2014 e voe savet ur filmig gant skolajidi o kanañ.
Elzaseg
Un doare elzasek zo bet savet e 2021 gant skolajidi Dambach en Elzas.
Thièvres (Somme)
Thièvres zo ur gumun c'hall en departamant Somme.
Douaroniezh
Rannet eo kêriadenn Thièvres etre daou gant ar vevenn etre departamantoù ar Somme hag ar Pas-de-Calais. Abalamour da se ez eus div gumun anvet heñvel, Thièvres (Somme) ha Thièvres (Pas-de-Calais), met n'eus nemet un iliz-parrez, e-kreiz ar gêriadenn, en departamant Pas-de-Calais ha tost-tre d'ar vevenn.
Normandi (rannvro)
Kemeret he deus lec'h div rannvro all a oa diagent — Normandi-Izel ha Normandi-Uhel — d'ar 1 a viz Genver 2016, da-heul ar c'hempenn a zo bet graet d'ar rannvroioù gant ar gouarnamant gall e 2015,.
E rannvro Normandi emañ ar braz eus Normandi gozh hag un tamm eus kontelezh Perche, ur broviñs kozh eus ar Rouantelezh C'hall a-raok an Dispac'h, pa voe savet an departamantoù.
Stactolaema whytii
Stactolaema whytii (Cryptolybia olivacea kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Anvet e voe Smilorhis whytii (kentanv) da gentañ-penn (e 1893) gant al loenoniour saoz George Ernest Shelley (1840-1910) da zougen bri d'an ergerzher ha naturour breizhveuriat Alexander Whyte (1834-1905).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ en Afrika :
Cavenago di Brianza
Cavenago di Brianza zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Syracusia
Istor
Savet e voe war goulenn Hieron II Siracusa, evit diskouez galloud an tirant. Ne reas nemet ur veaj, eus Siracusa, en Sikilia, da Aleksandria, en Egipt, ma voe roet d'ar roue Ptolemaios III, ma voe adanvet Alexandria (grec: Αλεξάνδρεια),.
Villaverde de Íscar
Villaverde de Íscar zo ur gumun e Spagn  e proviñs Segovia.
Jiangmen
Jiangmen (江門) a zo ur gêr vras e proviñs Guangdong e Republik Pobl Sina. Poblet eo gant 4 449 000 a dud (e 2010).
Villaverde de Montejo
{databox}} Villaverde de Montejo zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Siracusa (gwin)
Siracusa zo ur gwin graet e kumun Sirakuza e Sikilia.
Le Gaulois
Le Gaulois a oa ur gazetenn lennegel ha politikel gall, savet d'ar 5 a viz Gouhere 1868 gant Henry de Pène hag Edmond Tarbé des Sablons. Embannet e voe betek 1929 ha kendeuziñ a reas gant Le Figaro, perc'hennet neuze gant ar mondian gall François Coty.
Gott mit uns
Gott mit uns (Doue ganimp) zo ur frazenn voutin en Alamagn. A-wechoù e vez liammet ouzh an arme alaman adalek an Impalaeriezh alaman betek dibenn an Trede Reich. Koulskoude eo kalz koshoc'h an orin anezhi peogwir eo ster an anv hebraek Immanuel a zo er Bibl. Goude an eil brezel-bed e veze skrivet alies war an dismantroù.
Orin
Nobiscum deus (Doue ganimp) a oa ur youc'h-brezel e dibenn an Impalaeriezh roman hag Impalaeriezh Bizantion.
E 1701, pa voe kemmet e ardamezioù gant roue Prusia, Frederig Prusia, e voe skrivet Gott mit uns warne.
Eurostopodus
Eurostopodus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ adrened, krouet e 1838 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Spesadoù
Seizh spesad a ya d'ober ar genad :
Ronco Briantino
Ronco Briantino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il-Elvinieg
Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il-Elvinieg a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù, e departamant an Il-ha-Gwilen, e Breizh.
Istor
Krouet eo bet Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il e 1993 gant dek kumun.
Kumunioù
Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il-Elvinieg a ya 19 kumun d'ober anezhi:
Santo Tomé del Puerto
Santo Tomé del Puerto  zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Santo Domingo de Pirón
Santo Domingo de Pirón zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Bovisio-Masciago
Bovisio-Masciago zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Siracusa (disheñvelout)
Siracusa zo anv ur gêr eus Sikilia hag ivez un anv-tiegezh.
Nova Milanese
Nova Milanese zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
(217628) Lugh
(217628) Lugh a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
San Martín y Mudrián
San Martín y Mudrián zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Eleothreptus
Eleothreptus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ daou spesad adrened eus Suamerika.
Sancha Kastilha (1154-1208)
Sancha Kastilha (1154-1208) a oa infantez Kastilha hag a deuas da vezañ rouanez kenseurtez Aragon.
Merc'h e oa da Alfonso VII el Emperador ha d'e eil pried Riquilda Polonia.
Eured ha bugale
Dimeziñ a reas e miz Genver 1174, en Iliz-veur Zaragoza, da Alfonso II Aragon, roue Aragon, ha hervez ar skridoù e oa regina Aragonie, comitissa Barcinone et marchissa Provincie.
Bugale he doe :
Maentwrog
Maentwrog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Gwynedd, e hanternoz Kembre, etre Harlech, Blaenau Ffestiniog ha Porthmadog. Emañ war lez ar stêr Dwyryd, en norzh da Lenn Trawsfynydd. E 2011 e oa 631 den o chom e Maentwrog ha 67% anezho a oa kembraegerien.
Un tredanva dre zour zo e Maentwrog, abaoe 1928, hag a ya en-dro gant dour eus Lenn Trawsfynydd. E-kichen ar gêriadenn emañ "Plas Tan y Bwlch", an ti m'emañ sez kreizenn studi Park Broadel Eryri.
An anv
Talvezout a ra Maentwrog kement ha "maen Twrog", diwar an anv sant Twrog hag a gaver ivez en anv-lec'h Llandwrog. Kontañ a reer e oa Twrog ur sant, mab d'ar priñs brezhon Ithel Hael ha breur da veur a sant all, en o zouez Baglan, enoret e kêriadenn Baglan hag e Llanfaglan, Tanwg, enoret e Llandanwg, ha Tegai, enoret e Llandygái.
Brezoneg 'n eur gana
Brezoneg ‘n eur gana zo ul levrad kanaouennoù dastumet gant Loeiz Roparz hag embannet gant Emgleo Breiz – Ar Skol Vrezoneg e 1991, war un dro gant ur c'hasedig ma klever Loeiz Roparz o kanañ.
San Pedro de Gaíllos
San Pedro de Gaíllos zo ur gumun e Spagn e proviñs Segovia.
Brezoneg 'n eur gana
Ar c'hanaouennoù
Daouzek kanaouenn zo el levr :
Rudolf Aostria-Hungaria
Rudolf Aostria-Hungaria, pe Rudolf Franz Karl Joseph von Habsburg-Lothringen en alamaneg, ganet d'an 21 a viz Eost 1858 e kastell Laxenburg ha marvet e Mayerling d'an 30 a viz Genver 1889, a oa arc'hdug Aostria ha Priñs pennhêr Impalaeriezh Aostria-Hungaria. Mervel a reas en un doare kevrinus e ti-chase kastell Mayerling.
Mab e oa d'an Impalaer Franz Joseph Iañ, ha d'an Impalaerez Elesbed Wittelsbach, anavezet evel Sissi.
Bran louet
Ar vran louet (liester brini louet) a zo un evn eus ar c'herentiad Corvidae hag eus ar genad Corvus. Corvus cornix eo e anv skiantel. Betek 2002 e veze rummet evel un isspesad eus ar vran zu, met abaoe e vez rummet en e bart e-unan, goude enklaskoù war an DNA.
Jovinus
right|thumb|350px
Jovinus a oa ur senedour gall-ha-roman hag en doa klasket skrapañ an tron etre 411 ha 413, da vare an impalaer Flavius Honorius. Goude faezhidigezh Constantinus III, e voe anvet da impalaer e Mainz gant Gundahar, roue ar Vurgonded ha Goar, roue an Alaned.
Daou vloavezh e renas e Galia, kent bezañ faezhet gant Ataulf, roue ar Vizigoted.
Visakhapatnam
Visakhapatnam (విశాఖపట్నం) a zo ur gêr veur e stad Andhra Pradesh en India. Poblet eo gant 970 000 a dud (e 2011).
Banzai (garm)
Banzai (Japaneg: 万歳, ばんざい) pe Dek mil bloaz e meur a yezh ar reter Azia. Implijet e vez a-benn hetiñ ur vuhez hir, troet e vez dre vras gant ar ger bevet.
Hydropsalis
Hydropsalis a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ daou spesad adrened eus Suamerika.
Cornate d'Adda
Cornate d'Adda zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Banzai (garm)
Da zigentañ e oa implijet an estlamadenn evit lidañ Impalaer China. Dre levezon politikel ha yezhel China e emledas an estlamadenn etrezek ar yezhoù tostañ.
E broioù 'zo e vez implijet dindan stumm ur youc'hadenn evit lidañ un trec'h, ur garmadenn a-stroll a vez tost ouzh an "Hourrah"
E Japan
Anavezet ez eo ar ger Banzai dreist-holl dre an implij a zo bet gant ar soudarded Japaned e-pad an Eil Brezel-bed.
Ar ger chinaat a zo erruet etrezek Japan dindan ar stumm banzei (Kana: ばんぜい Kanji: 万歳). En 8vet kantved e veze implijet evit reiñ enor d'an Impalaer e memes mod evit ma oa graet e China.
Banzei a zo deuet en-dro goude adsav Meiji. Lakaet ez eo bet da vezañ ofisiel e bonreizh Meiji er bloavezh 1889 dre ma oa bet huchet banzei gant studierien pa dremenas charreadeg an Impalaer.
Tro memes mare, banzai a grogas da vezañ implijet e degouezhioù all evit ar re liammet gant an Impalaer. Da skouer harperien al luskad evit Frankiz ha gwirioù ar bobl, a grogas da implij an estlammadenn "Jiyū banzai" (Kanji: 自由万歳; Kana: じゆうばんざい) pe "Bevet ar Frankiz!" e 1883.
E-pad an Eil Brezel-bed e vez implijet ar stumm hir doare pedenn Tenno heika Banzai! (天皇陛下万歳, "Bevet ar Meurdez an Impalaer!"). Pe evit al lidoù trec'h pe evit reiñ kalon, pe c'hoazh dindan ur stumm evit saozaniñ an enebourien, soudarded lu Impalaeriezh Japan a implij an estlammadenn.
Ar soudarded japaniz Kamikaze o vont da vervel a huche "Banzai!" dindan ur sell romantel bet etrezek sevenadur Japan a-vremañ padal n'eus ket prouen istorel ebet eus ar fed-mañ.
Sur ez eo avat e oa bet implijet gant soudarded al lu troadegiezh el lu Impalaeriezh Japan dre ma oa bet klevet dindan ur stumm boaz gant ho enebourien e-pad Brezel ar Meurvor Habask pa vez taget kreñvlec'hioù ar gevredidi gant troadegiezh Japan. Dre-se ez eo deuet al lavarad "Argadenn Banzai" ( pe a-wechoù " Tagadenn Banzai") degaset gant ar soudarded saoznegerien anezho, bremañ ez eo deuet da vezañ ar ster anavezetañ d'ar ger "Banzai"
Kanpur
Kanpur (कानपुर) a zo ur gêr veur e stad Uttar Pradesh en India. Poblet eo gant 2 767 000 a dud (e 2011).
Pune
Pune (पुणे) a zo ur gêr veur e stad Maharashtra en India. Poblet eo gant 5 065 000 a dud (e 2008).
Macrodipteryx
Macrodipteryx a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ daou spesad adrened eus Afrika.
Sporades
Inizi Sporades (gresianeg a-vremañ: Σποράδες) a zo un enezeg er-maez da aod reter Gres ha kêr Volos, e Mor Egea.
An inizi
Unnek enezenn a zo en holl, ha peder anezho a zo tudet:
Jaipur
Jaipur (जयपुर) a zo ur gêr veur e stad Rajasthan en India. Poblet eo gant 3 073 000 a dud (e 2011).
Kouronkadenn Diana (Rembrandt)
thumb|400px|right Kouronkadenn Diana (anv leun: Kouronkadenn Diana gant Aktaion ha Kallisto) zo un daolenn livet gant Rembrandt e 1634 hag a zo er Mirdi Wasserburg en Anholt.
Gjirokastra
Gjirokastra pe Gjirokastër (distaget [ɟiɾoˈkastɾa], [ɟiɾoˈkastəɾ] en albaneg ; Αργυρόκαστρο, Argyrókastro e gresianeg) zo ur gêr eus kreisteiz Albania. Kêr-benn rannvro Gjirokastra eo. Annezet eo gant 43 000 a dud.
Abaoe 2005 emañ Gjirokastra war roll lec’hiennoù ar Glad bedel, evel ur “skouer eus kêrioù an Impalaeriezh Otoman”. Unan eus koshañ kêrioù Albania eo hag ur greizenn sevenadurel a bouez eo evit kreisteiz Albania, nepell diouzh harzoù Gres. En Epiros, ar c’horn-bro m’emañ Gjirokastra, ez eus un toullad gresianegerien o vevañ. Ur c’hastell bras eus ar Grennamzer zo uhel dreist kêr (Kalaja e Gjirokastres e anv).
Arondisamant Toloza
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Toloza e 31 kanton (betek 2014) hag e 226 kumun :
Gjirokastra
E Gjirokastra e oa bet ganet an diktatour Enver Hoxha hag unan eus skrivagnerien anavezetañ Albania, Ismail Kadare.
Arondisamant Toloza
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Garona-Uhel d'ar 1 a viz Genver 2017. 225 kumun zo en arondisamant Toloza bremañ.
Un Dornad Plu
Un Dornad Plu a zo un dastumad barzhonegoù skrivet gant Youenn Gwernig hag embannet gant Al Liamm e 1997. Un Dornad Plu pe A Handful of Feathers a zo ul levr divyezhek, gant skridoù brezhonek ha saoznek. Adkemer a ra danvez daou levr bet embannet a-raok: Un Toull en Nor hag An Diri Dir.
Dielfennadur
Evit kregiñ, divroerezh « gouenn ar Gelted », evel a vez lavaret gantañ, a oa pouezus-kenañ Youenn Gwerbnig. Hag an dra-mañ eo al liamm etre e vuhez hag e labour peogwir e tispleg an temoù en e levri. Ha setu evit en danvez, an tem kentañ a zo divroerezh ar Bretoned, hag evit ledanañ, ar Gelted. An dra-se e vez gwelet e-barzh ar poemoù “Distro” ha “Chomet on meur a wech” a ziskouez harlu ar bretoned o doa c’hoant kavout labour. Ret e oa dezho mont en ul lec'h all pell deus ar vro gwall alies: er Stadoù-Unanet pe e Kanada pe tostoc’h, e Su Bro-C’hall, pe e Pariz. Hag an dra-se a oa spontus evitañ.
Evit ar pezh a sell Youenn Gwernig, bevet en doa e-pad bloavezhioù e New-York, setu perak emañ ar gêr-mañ alies-kenañ e-barzh ar poemoù, dreist-holl e-barzh Identity (hag Identity a zo anv ar poem e brezhoneg ivez) met ivez e “125vet straed”, “new York city blues”... Met evit ledanaat, n’eo ket New York nemetken a zo en e boemoù met kalz a lec’hioù all er-maez Breizh: Bez ez eus menoz ar Beaj, hag ez eus ur poem anavezet “Beaj”. Be ez eus ivez un darempred ispicial gant an amzer en e labour (Hanternoz) an amzer dremenet hag an amzer da zont (evel e vez skrivet e “Distro ar Gelted”: “Emaomp o tistreiñ timat ‘Vit difenn hor gwirioù” da ziskouez an amzer da zont).
Youenn Gwernig a lak ar gaoz war ar pevar amzer alies en a destennoù: "rimadelloù evit an deiz kentañ a viz mae” “mintinoù”… Setu eo posupl gwelout eo Youenn Gwernig un den deus an douar, ganet e Skaer, da lavaret eo, tost emañ deus e vro, deus an Natur, hag evit echuiñ, tost deus ar gwirvoud dre vras. Setu ur barzh tost deus an traoù bemdez ha se zo un digenveizad. Met memestra e koanta ar gwirvoud, un tammig evel Tristan Corbière (a oa breton ivez met e skrive e galleg). Posupl eo da Youenn ober un destenn war ur bignerez pe ur pont, pe kartennoù-post nemeken, da skouer. Setu toud an traoù-se a zo temoù fetis. Evit ar gwirvoud ez euz da skouer ar poem "Tantad" (p.50) a ziskouez e chom e spered e Breizh memes ma oa e New-York.
Met memestra eo gant gerioù plaen ha euun e tiskouez deomp ur varzhoniezh vrav-tre peogwir ez eus ur ster kuzhet a-dreñv bep frasenn ha pinvidik-mor eo e destennoù. Da skouer : "An Toull en Nor", war a seblant eo plaen-tre met kalz a vetaforioù e vefe posupl kaout en un titl evel-se! Koulskoude, “An Toull en Nor” n’eo ket ur poem met un dastumad poemoù peogwir evit ar pezh a sell al levr-man, diwar-benn e stumm, eo dastumad daou zastumad poemoù skrivet dija gwechall, mui barzhonegoù all.
Perak Un Dornad Plu ?
'Un Dornad Plu' a zo ur varzhoneg ha choazet eo bet ar varzhoneg-mañ peogwir e tiskouez mat a-walc’h tout ar santimantoù bezant el levr : melkoni, tristidigezh ( « war gein ar vro » pe « anhun » goude en el levr) ha spi ivez « Me garfe ».. Met pouezus eo gouzout ne ouerouz ket Youenn en e varzhonegoù, gouzout a ra an tuioù mat da vezañ e-maez Breizh memes tra, (da skouer: pagenn 46 : skrivet eo, « hag eurus »). E varzhonegoù a sikour anezhañ sur-a-walc’h ha gwellwelus eo evit e zistro e Breizh. Setu ez eus ivez karantez (er poem "karantez") ha fromadennoù all tennet deus vuhez bemdez ("Daou vi"). Met a-wechoù ez eus poemoù skañv ("Rimadelloù") ha mousfent: e « exit » eo skrivet: ''Met an dra-se n’eo ket evidoc’h, darling, Dav-mat eo deoc’h sankañ ho feskennoù.'' Pe titl ar poem-mañ : » 'Peus ket skrivet kalz a dra c’hoazh, Youenn ».
Ouzhpenn-se, evit an titl adarre, eo plaen-tre an titl-man hag eo barzhonius-meur. Ha se zo ar brouenn eo Youenn Gwernig dedennet gant meur a arz ha donezonet evit an dra-se ha neket gant barhonegoù nemeken. Ha se zo splann en el levr peogwir ez eus un imbourc’h linennek liammet gant temoù ar poem (p.204/178). Bez ez eus ur c’hinnigadur divlodet hag un heson, ur genedouriezh evit an daoulagad. A-wechoù ez eus gerioù skrivet bras ivez (p.174) ha tresadennoù. Youenn Gwernig en deus klasket ober traoù gant ar sonioù ivez: N’eus ket gwerzhennoù bep tro en e boemoù hag a-wechoù n’eus ket gwerzhennoù en toud ar poem : (« gant va bag aet d’ar strad ») hag ivez testennoù e komz-plaen. Met ez eus bep gwech un c’hoari war ar sonioù : E "Rakbuhezioù" : ''tam-tam .. tam-tam .. tam-tam ..'' Hag ivez: « Avel, avelig c’hwezit ‘ta. Al lann ‘n em gann ha d’an daoulamm kanit buan kan ar franiz deomp-ni ». Ar frazenn-mañ n’eo ket un destenn e-barzh al levr met skrivet e oa gant Youenn Gwernig ha lakaet en doa ar son war an destenn-mañ ha war testennoù all ivez, "Tuchenn Mikael", en el levr.
Doue
Ha peogwir eo Youenn dedennet gant an arzoù eo un den gant ur spered digor, dreist-holl war ar yezhoù, ha pas brezhoneg, saozneg ha galleg nemeken met ivez spagnoleg ( da skouer er poem « El barrio » ha yezhoù all en « an harlu » : « aide-toi et le ciel t’aidera » zo skrivet ha « Gott mit uns » hag « In God We Trust » ... Setu, peogwir eo digor spered Youenn Gwernig eo bet liammet ar barzh gant kalz a skrivagnerien all : tud divroet ivez : Glenmor ( respontet en deus Youenn Gwernig dezhan dre skrid diwar-benn e venozioù vroadelour), Paol Keineg, Jack Kerouac... Evit echuiñ, Youenn Gwernig n'en deus ket komzet kalz diwar-benn ar relijion en e levr peogwir e soñj Youenn Gwernig eo muioc’h keodedour ar bed eget dalc’hiad ur relijion: "Emañ ar bed va Iliz" (p.72).
Ceriano Laghetto
Ceriano Laghetto zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Joseph-Marie Le Tournier
Joseph-Marie Le Tournier (1892 - 1972) a oa livour.
Murèth
Murèth (en okitaneg), pe Muret (e galleg ofisiel), zo ur gêr eus Okitania, en Comenge, e Gwaskogn, hag ivez ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Garona-Uhel, er rannvro Midi-Pyrénées. Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Muretains anezho e galleg.
Roiaskeg
Ar roiaskeg (roiasc en okitaneg, ha roiascu e ligureg) a zo ur parlant etre an okitaneg hag al ligureg. Komzet e vez e Stad Frañs (e reter departamant Alpoù-an-Arvor) hag en Italia (e proviñsoù Imperia ha Cuneo). En Italia eo lakaet ent-ofisiel da vezañ okitaneg, ar pezh a soñj ar gomzerien o-unan ivez; yezhourien ’zo a lavar er c'hontrol eo tostoc'h d'al ligureg.
L'Épave (danevell)
L'Épave zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant e 1885.
Carnate
Carnate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Daniel McKeague
Daniel McKeague, bet ganet e 1974, zo un aktour stadunanat.
Cesano Maderno
Cesano Maderno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Villar de la Yegua
Villares de  la Yegua  zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Villar de Argañán
Villar de Argañán  zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León. Betek war-dro 1950 e oa anvet Villar de Puerco. E 2017 e oa 87 a dud enni o chom.
Charles Henry Tilson Marshall
Ar c'horonal Charles Henry Tilson Marshall, bet ganet d'an 8 a viz Gouere 1841 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Genver 1927 e Londrez (Bro-Saoz), a oa un ofiser breizhveuriat er British Army.
Cogliate
Cogliate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Charles Henry Tilson Marshall
D'ar mare ma oa e karg e Panjab (India), a-gevret gant e vreur yaouañ George (1843-1934), e kasas e amzer vak o tastum standilhonoù evned e Panjab ha menezioù Himalaya. Kenlabouras a reas gant an evnoniour hag al louzawour breizhveuriat Allan Octavian Hume (1829-1912).
Tad e oa d'an amprevanoniour Guy Anstruther Knox Marshall (1871-1959).
Tec
An Tec zo ur stêr eus Vallespir, e Katalonia an Hanternoz hag a ziskenn eus ar Pireneoù hag a red a gornôg da reter.
Gilbert Gottfried
Gilbert Gottfried, bet ganet d'an 28 a viz C'hwevrer 1955 e Brooklyn (ur borough eus New York), zo un aktour stadunanat.
Patna
Patna (पटना) zo ur gêr veur e stad Bihar en India. Poblet eo gant 2 683 000 a dud (e 2011).
Alis Breizh (1243-1288)
Dimeziñ a reas da Yann Iañ, kont Bleaz. Ganto o-daou e voe skoazellet urzhioù relijiel ha roet harp da sevel manatioù, evel da skouer hini La Guiche e Saône-et-Loire hiziv. Eno e voe beziet Alis goude he marv.
Heterotrofiezh
Peurliesañ e ra an heterotrofed gant an elfennoù organek, n'eo ket hepken evel mammenn karbon, met evel mammenn energiezh ivez, gant oksigen an aer evel oksider : analat a reont. Koulskoude, lod anezhe a c'hell ivez bevañ en un endro hep oksigen hag implijout ar goadur.
Ar c'habelloù-touseg hag ar foue, ha n'o deus na plastoù na klorofil, zo heterotrofek e-keñver ar c'harbon.
Implijet e oa bet ar ger heterotrofiezh da gentañ e mikrobevoniezh e 1946 evel ul lodenn eus rummatadur ar mikroorganegoù diazezet war o doare d'en em vagañ. Implijet e vez bremañ war meur a dachenn, evel an ekologiezh da zeskrivañ chadenn ar boued.
Varedo
Varedo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
L'Aventure de Walter Schnaffs
L'Aventure de Walter Schnaffs zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, en 1883.
Istor
L'Aventure de Walter Schnaffs a oa bet embannet e Le Gaulois an 11 a viz Ebrel 1883.
Dediet eo an danevell da Robert Pinchon, bet e lise Rouen gant Maupassant ha chomet mignon dezhañ.
Anna Kendrick
Anna Kendrick, ganet d'an 9 a viz Eost 1985 e Portland (Maine), SUA, zo un aktourez ha kanerez stadunanat.
Lulu and the Lampshades
Lulu and the Lampshades zo ul laz-seniñ saoz, eus Londrez, ennañ teir flac'h hag ur paotr. E skol-veur Bristol avat e oa Lulu, alias Luisa Gernstein, ha Heloise Tunstall-Behrens, o studiañ e 2009 pa savas c'hoant dezho sevel ul lazig-seniñ. Dont a reas Jemma da seniñ gitar gante ha Dan da daboulinat.
Biassono
Biassono zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Lulu and the Lampshades
Levezonet int gant a bep seurt sonerezh, ken calypso ken tonioù folk kozh, ha plijout a ra dezho distummañ ha gweañ tonioù ha frammoù.
Walter von Hauff
Walter von Hauff (ganet e 1949) zo un aktor alaman.
Lulu and the Lampshades
Kentañ a rejont a voe ober ur bladennig gant "Feet to the Sky" gant al label saoz dizalc'h Voga Parochia, ha peurwerzhet buan e voe an 200 skouerenn.
Brud
Brudet int bet muioc'h avat gant o fladennig "Cups (You're Gonna Miss Me)", ma kanent ur ganaouenn adsavet gant Luisa diwar ar ganaouenn stadunanat, "When I'm Gone", kentañ enrollet e 1931 gant al laz Carter Family, eilenrollet gant J. E. Mainer's Mountaineers ha Charlie Monroe. Un tamm video o doa graet ouzhpenn, skignet e You Tube, ma kane Luisa ha Jemma en ur strakal gwer plastik war daol ur gegin. Prestik war-lerc'h e voe graet kemend-all war You Tube gant ur plac'h yaouank, Anna Burden, ha setu degadoù a grennarded o o kanañ hag o strakal evelte dre ar genrouedad, ha milionoù a dud da sellout outo.
Evezh a voe taolet ouzh kement-se gant ar ganerez Anna Kendrick a c'hoarias ivez gant he gwerenn en ur ganañ, er film Pitch Perfect. Ha hi goude d'ober ur bladenn, hag a reas berzh, gant kanaouenn Carter ha Luiza, rak anv an daou oberour zo meneget war ar bladenn evel er film.
Anv nevez
Abaoe Ebrel 2013 eo deuet Lulu and the Lampshades da vezañ Landshapes.
Mor Labrador
Mor Labrador (Labrador Sea e saozneg, mer du Labrador e galleg) zo ul lodenn eus ar Meurvor Atlantel hag en em led etre ledenez Labrador, e Kanada, ha Greunland. Betek 3 000 m donder a dap. En norzh eo dispartiet diouzh Bae Baffin gant Strizh-mor Davis, war-dro al ledredenn 60°N. Er gevred eo bevennet Mor Labrador gant ul linenn hag en em astenn eus kab St Francis en Douar-Nevez betek kab Farvel e su Greunland.
Ahmedabad
Ahmedabad (goudjarateg: અમદાવાદ; hindeg: अहमदाबाद) a zo ur gêr veur e stad Gujarat en India. Poblet eo gant 5 571 000 a dud (e 2011).
Psephotus haematonotus
Psephotus haematonotus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Psittaculidae.
Lucknow
Lucknow (hindeg: लखनऊ; ourdoueg: لکھنو) a zo ur gêr veur e stad Uttar Pradesh en India. Poblet eo gant 2 946 000 a dud (e 2011).
Psephotus haematonotus
Anvet e voe Platycercus haematonotus (kentanv) da gentañ-penn (e 1838) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881) : ar spesad nemetañ er genad Psephotus an hini eo.
Northwich
Emañ er reter da gêr Chester, e kember ar stêrioù Weaver ha Dane.
Istor
En amzer ar Romaned e oa eno ur gêr anvet Condate. Talvezout a rae an anv-se kement ha "kember". Meur a c'hêr a oa anvet evel-se en Europa, hag int savet e kember meur a stêr. Eus kember ar stêrioù Dane ha Weaver ez eus anv evit Northwich.
Sent Gaudenç
Sent Gaudenç (en okitaneg) pe Saint-Gaudens (e galleg ofisiel) zo ur gêr eus Okitania, e Comenge, ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Garona-Uhel, er rannvro Midi-Pyrénées. Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Saint-Gaudinois anezho e galleg.
Lavaret e vez ar gêr « Kêrbenn Comenge ».
Northwich
Istor
Meneget eo anv Condate/Northwich e meur a skrid latin. An hini kentañ eo an Itinerarium Antonini, ur gartenn eus an. Gant Dizanv Ravenna e voe meneget Condate ivez , etre daou anv all, Salinae (Middlewich) ha Ratae (Leicester) hag a oa kêr-benn ar bobl Corieltauvi.
Sulbiate
Sulbiate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Monza e Brianza e Lombardia.
Villar de Peralonso
Villares de   Peralonso  zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Salamanca, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Neophema chrysogaster
Anvet e voe Psittacus chrysogaster (kentanv) da gentañ-penn (e 1790) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).
Boued
Bevañ a ra diwar c'hlasvez, greun, had ha hugennoù.
Annez
Kavout a reer ar spesad o neizhañ e mervent Tasmania hag o c'hoañviñ en aodoù gevred Aostralia.
Sikilianeg
Ar sikilianeg (sicilianu e sikilianeg) zo ur yezh romanek, eus skourr ar yezhoù indezeuropek, komzet e Sikilia.
Planet of Adventure
Planet of Adventure zo ur rummad romantoù skiant-faltazi saoznek savet gant ar skrivagner stadunanat Jack Vance (1916-2013).
Peder levrenn a ya d'ober an oberenn a gont troioù-kaer an Douarad Adam Reith war ar blanedenn Tschaï :
Psephotus haematonotus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e gevred Aostralia :
Planet of Adventure
Estroc'h evit war an Douar ez eus buhez war a seblant : klevet ez eus bet ur skignadenn argoll o tont eus ur blanedenn all hag a dro en-dro d'ar steredenn Carina 4269 ! Kaset eo un ergerzhadenn war-du enni ha daou c'hant daouzek vloaz diwezhatoc'h ec'h erru an egorlestr Explorer IV a-wel dezhi. Diskaret eo d'an douar war-bouez ur seurt fuc'hell hag a seblant bezañ bet tennet diwar leur Tschaï. Ne van den ebet bev nemet Adam Reith, kabiten el lu stadunanat. Ret e vo dezhañ deskiñ dreistbevañ ar buanañ ar gwellañ en un endro dañjerus hag enebour m'emañ o chom peder gouenn bennañ ar blanedenn : ar Chasched, an Dirdired, ar bPnumeed hag ar Wankhed, ken iskis an eil hag eben.
Pandoros
Pandoros (Πάνδωρος / Pándôros e gregach) a oa mab da Erec'htheüs, roue kêr Aten, ha da Praksithea.
Kuitaat a reas Attika da sevel un drevadenn en Euboia. Diazezañ a reas C'halkis hag Eretria. Tad Dios, diazezer kêr Dios, e oa.
Livarot
Livarot a c'hell bout :
Elisabeth von Meissen
Elisabeth von Meißen (*1329 e Wartburg; † 1375) a oa ur briñsez eus Tiegezh Wettin, ha dre zimeziñ baronez Nürnberg.
Merc'h e oa da Friedrich II, Margraf Meißen ha da Matilda Bavaria.
Llanbadarn Fawr (Powys)
Llanbadarn Fawr zo ur barrez hag ur gumuniezh eus Kembre, e kreiz Powys. Emañ er biz da gêr Llandrindod, e Sir Faesyfed kozh.
Er gumuniezh emañ kêriadennoù Y Groes ha Fron.
E 2011 e oa 701 a dud o chom e kumuniezh Llanbadarn Fawr ha 679 anezho a oa kembraegerien
Morerer Steller
Morerer Steller (Haliaeetus pelagicus) a zo un evn-preizh.
Erer brasañ ar bed eo.
Annez
Bevañ a ra tro-war-dro aodoù reter Siberia.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar morerered en urzhiad Falconiformes pe Accipitriformes.
Tulum
Tulum zo ur ger a gaver e meur a vro, el lec'hanvadurezh dreist-holl.