cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kontez Rohan-Chabot
Béatrice Le Cardinal de Kernier, anavezetoc'h evel Kontez Rohan-Chabot, ganet e Nant-Izeg e 1910 ha marvet en Entraven e 1991, zo bet ivez ur skrivagnerez vrezhonek. War-dro 1928, da 18 vloaz bennak, e krogas da zeskiñ brezhoneg. Dimeziñ a reas d'ar c'hont Rohan-Chabot e 1935, ha c'hwec'h bugel he doe. Peurvuiañ e veze o chom e kastell Bonnefontaine en Entraven, ha dezhi meur a di e Roazhon. Labouret he deus ivez e Pariz gant « Le Nid », ur c'hevredad a sikoure ar merc'hed tapet gant ar gasterezh. Keranro e oa hec'h anv-pluenn.
John King
John King (ganet e 1960 e Slough, Berkshire) a zo ur skrivagner saoz. Lod brasañ e skridoù a zo diwar-benn ar sevenadur lad e diabarzh ar Rouantelezh-Unanet, pe en diavaez. E romant kentañ, The Football Factory e ditl, a zo bet lakaet da film gant Nick Love. Hiziv an deiz e ra war-dro London Books, un ti-embann hag a embann en-dro lennegezh klasel. Bed an hooliganed, hini ar vell-droad, hag ivez ar sonerezh punk eo an temoù a gaver stank en e oberenn.
Sains-lès-Marquion
Sains-lès-Marquion a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
5 Du
Ganedigezhioù
thumb|right|150px|P. Duplessis-Mornay.
Lidoù
Sant an deiz : Sant Fili.
Amfroipret
Amfroipret a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Trainspotting (romant)
Trainspotting a zo ur romant bet skrivet gant Irvine Welsh e 1993.Embannet eo bet gant Martin Secker&Warburg Ltd. E romant kentañ eo, hag ennañ e kont buhez ur strollad tud yaouank eus Leith (Dunedin) hag a gas lod brasañ o amzer o kemer heroin. Dindan stumm pennadoù berr eo skrivet, hag e kejer ivez gant mignoned an harozed. An holl dudennoù a zo tapet gant un dra bennak, heroin pe traoù all. An darvoudoù kontet er romant a c'hoarvez etre kreiz ha dibenn ar bloavezhioù 1980. Lakaet eo bet ar romant da film gant Danny Boyle e 1996.
E luc'haj Dunedin emañ ar skrid.
Dodennoù pennañ
Welsh a laka ar gaoz war identelezh Skos, hag implij an dramm eo tem pennañ ar romant. Welsh ne ro tamm kentel ebet war ar poent-se : e dibenn ar romant e vez trubardet holl e vignoned gant Renton, hag ez a kuit da Amsterdam, en ur gas gantañ an hol argant o deus dastumet goude bezañ gwerzhet ur bern dramm. Anv a zo ivez eus an arzourien o deus levezonet Welsh hag e zoare da skrivañ : David Bowie, The Velvet Underground, Joy Division, The Pogues, Lou Reed, Frank Zappa pe c'hoazh The Smiths. Anv an dudenn anvet Mother Superior a zeu eus ar ganaouenn Happiness Is A Warm Gun, gant The Beatles.
1120
Diwar-benn bloavezh 1120 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1120
1120'erne
-474
Diwar-benn bloavezh 474 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Europa
Pindaros, barzh gresian a ziloj eus lez Sirakuza da geoded Tebai
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 474 kent JK
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 474 kent JK
Sauchy-Cauchy
Sauchy-Cauchy a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
.
Steredenn Kapteyn
Gwelet ivez
Roll ar stered tostañ
Yezhoù grousiek
Un is-skourr eus ar yezhoù gourek eo ar yezhoù grousiek, ennañ ugent yezh komzet e Ghana, Burkina Faso ha Togo.
Jeko
Ar jekoed eo ar stlejviled a ya d'ober ar c'herentiad Gekkonidae. War-dro 2 000 spesad eus ar glazarded-se a zo bet rummataet evit poent.
Spesadoù
E-touez ar spesadoù jekoed emañ: ...
Eremopterix
Eremopterix a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1836 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
-471
Diwar-benn bloavezh 471 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Eremopterix
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Eizh spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad :
-471
Europa
Temistocles zo ostrakizet
Eremopterix
Pevarzek (14) isspesad en holl.
-471
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 471 kent JK
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 471 kent JK
Jeko toke
Ar jeko toke (Gekko gecko) a zo ur stlejvil noz a-orin eus gevred Azia: eus biz India betek Indonezia.
Emgann Tribruit
Emgann Tribuit, pe Tryfrwyd, eo an dekvet eus daouzek emgann Arzhur meneget gant Nennius en e Historia Brittonum. Tennañ a ra e anv eus hini ar stêr e vefe c'hoarvezet en he c'hichen. N'anavezer stêr ebet gant an anv-se e Preden avat.
Meneget eo Emgann Tribuit ivez e Levr Du Caerfyrddin, pa stourmas ennañ un uhelad anvet Cai Hir. Hervez al Levr Du e oa enebour Arzhur d'ur penn-brezel anvet Garwlwyd. Un anv brezhon eo, ar pezh a zamveneg e oa Garwlwyd ur roue brezhon bennak enebet ouzh Arzhur.
N'eo ket sur pelec'h e c'hoarvezas an emgann met meur a vartezeadenn zo bet kinniget :
Biñs
frame|biñsoù a bep seurt stumm hag a bep seurt ment zo hervez an ezhommoù.
Johann Löwenthal
Unan eus c'hoarierion vras an XIXvet Kantved.
Biñs
Ar biñsoù zo benvegoù pe ardivinkoù a bep seurt. Emañ da skouer ar biñsoù da stagañ pezhioù a bep seurt, biñsoù Arc'himedes a dalvez da gas danvezioù greunennek pe poultrennek, hag evit bangounellat liñvennoù, (da skouer : biñs greun), ar biñsoù gant bouloùigoù, ar biñsoù a dalvez da dreuzfurmiñ ar fiñvoù a vez implijet en un doare dinamek da dreuzfurmiñ, etrezek un tu pe egile, ur fiñv-tro en ur fiñv treuzlatañ pe ur c'houbl e striv ahelek, ar biñsoù-rod a vez implijet gant rodoù dantek, da sevel rodaouegoù.
Biñsoù a implij ur liñvenn
thumb|right|200px|Brastres ur viñs a implij ur liñvenn Ar biñsoù-se a dreuzfurm un energiezh vekanikel endalc'het en ur liñvenn en un energiezh vekanikel dre dreuzlatañ.
Johann Löwenthal
Brudet e voe gant e veaj da New Orleans (SUA). C'hoari a reas daou match a-enep da Baul Charles Morphy eno. E Breizh-Veur e c'hoarias adarre a-enep da Baul Charles Morphy; koll a reas: 3-9, gant 2 bartienn nul.
Biñs
Biñsoù a implij ur liñvenn
Meur a seurt biñs a zo. Sed aze un nebeud skouerioù :
Biñsoù tredan
Kavet e vez un nebeud gwiñsoù tredan ac'h a en-dro gant ur c'heflusker a laka ar viñs-rod da dreiñ, dezhe ur vazh pe get.
Ar liñvennoù
Meur a liñvenn a c'hall bezañ implijet : liñvennoù e c'heller gwaskan ( gaz, aer...) pe liñvennoù na c'heller ket gwaskañ ( dour, eoul...)
Rakig-dour
Ar rakig-dour a zo un evn hag a vev el lec'hioù gleb, Rallus aquaticus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl en Europa.
Gourmeg
Ur yezh c'hourek eus is-skourr yezhoù an norzh eo ar gourmeg (gurma).
Jeko Japan
Jeko Japan (Gekko japonicus) a zo ur stlejvil a-orin eus reter Azia.
Kouroumfeg
Ur yezh c'hourek eus is-skourr yezhoù an norzh eo ar c'houroumfeg (kurumfe).
Kabiyeg
Ur yezh c'hourek eus is-skourr yezhoù ar c'hreiz eo ar c'habiyeg (kabiyé) komzet gant tro-dro da 700.000 den e Togo (14% eus ar boblañs).
Unan eus div yezh vroadel Togo eo ar c'habiyeg, gant an eweeg.
Samarkand
Samarkand (ouzbekeg : Samarqand ; Tadjikeg : Самарқанд) zo ur gêr en Ouzbekistan war Hent ar Seiz,
Kêr-benn rannvro Samarkand (Samarqand Viloyati) eo, 546 303 a annezidi enni d'ar 1añ a viz Genver 2020.
Adalek 1924 betek 1930 e voe kêr-benn RSS Ouzbekistan.
Tremereg
Tremereg  (Tréméreuc e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Plouvalae e departamant Aodoù-an-Arvor.
Anv
Stummoù skrivet ː
Ardamezioù
Gwezboellek etre argant ha gul
Liencourt
Liencourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Mosieg
Ur yezh c'hourek eus is-skourr yezhoù an norzh eo ar mosieg (mossi pe mòoré) komzet gant tro-dro da 5.000.000 den (dioute 15.700 evel eil yezh) e Burkina Faso (53% eus ar boblañs).
Jeko Bibron
Jeko Bibron (Pachydactylus bibronii) a zo ur stlejvil a-orin eus su Afrika.
Bwamoueg
Ur yezh c'hourek eus is-skourr yezhoù an norzh eo ar bwamoueg (bwamu) komzet gant tro-dro da 135.000-175.000 den e Burkina Faso.
Baosan
Istor
Baosan a zo ul lodenn distaget diouzh Tintenieg
Ariel Sharon
right|framed|Ariel Sharon Ariel Sharon (אריאל שרון Ariel Scheinermann diouzh e anv orin) a oa bet ganet d'ar 26 a viz C'hwevrer 1928 e Kfar Malal e-kichen Jaffa e Kefridi Breizh-Veur Palestina (bremañ e Stad Israel), ha marvet d'an 11 a viz Genver 2014 e Ramat Gan (Israel) goude ur c'homa eizh bloavezh.
Jeneral eo ha Kentañ Ministr Stad Israel eo bet etre ar 17 a viz C'hwevrer 2001 hag ar 14 a viz Ebrel 2006.
Ar soudard
E 1942 e teuas da vezañ ezel eus ar Gadna, ul luskad damvilourel evit ar re yaouank ha war-lerc'h e teuas da vezañ ezel eus Haganah, un aozadur damvilourel kuzh.
E 1953 e voe krouet ar "c'hommandoioù 101" gantañ.
E 1956, e-pad brezel ar Sinai, e voe e penn an harzourien-lamm.
E 1967, e-pad brezel ar 6 devezh e oa e penn eus unan eus rannoù al lu a yeas d'ar Sinai. Brud spontus a zeuas dezhañ koulz e-touez ar soudarded hag er bobl.
E 1973 e voe dilennet er C'hneset war listenn al Likoud, ur strollad bet krouet gantañ. E miz Here e voe e penn rann an tankoù a aloubas kanol Suez e-pad brezel ar C'hippour.
A-drugarez dezhañ e c'hellas ur 25.000 trevadenner bennak ober o annez etre 1977 ha 1981.
Ar Ministr soudard
E 1982 e oa ministr an Difenn. Rediet e voe trevadennerien Yamit gantañ da vont kuit. Ar re a nac'he a veze diskaret o zi.
Er memes bloavezh e kasas al lu da vont el Liban. Dindanañ e voe drouglazhet Palestiniz e kampoù Sabra ha Chatila. E zilez e voe rediet da reiñ.
Ar politikour
E 1998 e voe anvet da Vinistr an Aferioù Diavaez.
E penn al Likoud ez eas goude an dilennadegoù kollet e miz Mae 1999.
D'ar 6 C'hwevrer 2001 ez eas da benn ar vro hag addilennet e voe d'an 28 Genver 2003.
Ur voger etre Sisjordania ha Jeruzalem a lakaas da sevel.
E 2004, goude marv Yasir Arafat e krogas da varc'hata gant penn nevez Palestina : Mahmoud Abbas. Divizout a reas dilezel bandenn Gaza. D'an 11 a viz Gwengolo 2005, ne oa trevadenner ebet ken eno.
Pa oa bet bec'h en e strollad e tivizas kuitaat al Likoud ha d'an 29 a viz Du 2005 e voe savet ur strollad nevez gantañ : Kadima (קדימה, "war-raok").
E penn ar sontadegoù e oa pa savas ennañ un diwadenn-empenn d'ar 5 Genver 2006 a redias anezhañ da chom a-sav.
Gwin
Ar gwin zo un died alkoolek fardet diwar goadur ar rezin, a zo frouezh ar gwini (Vitis vinifera an aliesañ, ha Vitis spp. ivez).
Kanton Dukark-Kornôg
Kanton Dukark-Kornôg a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Gwin
En Europa e vez termenet ar gwin hervez al lezennoù gant an termenadur-mañ : « kenderc'h tennet diwar goadur alkoolek, a-grenn pe darnel, rezin fresk, pilet pe get, pe fro ».
Kanton Dukark-Kornôg
Kumunioù
Kanton Dukark-Kornôg a yae 2 gumun d'ober anezhañ : Kapelle (Cappelle-la-Grande) ha Sint-Pols-aan-Zee (Saint-Pol-sur-Mer) hag ul lodenn eus kumun Dukark (Dunkerque).
Gwin
Studi ar gwin eo ar winoniezh.
Istor ar gwin
A vez bet graet kejoù gant riz e oa greüs ivez adal ar 7vet milved kt JK e Sina.
Turzhunell ar c'hoadoù
Anvet e voe Columba Turtur (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Rui de Carvalho Nascimento
right|150px|thumb| Rui de Carvalho Nascimento p'edo 78 vloaz Rui de Carvalho Nascimento, bet ganet d'ar 14 a viz Mezheven 1914 e Setúbal (Portugal) ha marvet d'an 3 a viz Gwengolo 2012 e Lisboa (Portugal).
Mestrc'hoarier ha saver kudennoù echedoù portugalat e oa.
Latinus
Latinus pe Latinos zo anv un den pe doue e mojennoù Roma ha Hellaz.
Mojennoù Hellaz
Kalz diwezhatoc'h e voe graet anv anezhañ evel mab da Bandora ha breur da C'hraecus Koulskoude, hervez Hesiodos, eo tri breur en doa Graecus: Hellen, Magnitas ha Makedon, ha Makedon a oa tad da Doros, Xouthos hag Aeolos. Evit o mamm Pandora a oa merc'h da Deukalion ha Pyrrha.
Mojennoù Roma
Roue al Latium hag al Latined e oa Latinus, pe Lavinius, hervez mojennoù Roma hag Aeneis Vergilius.
A-wechoù e vez graet mab Faunus ha Marica anezhañ, pried da Amata ha tad da Lavinia. Eñ an hini a zegemeras Aeneas hag e arme harluidi goude Brezel Troia hag a ginnigas dezho diazezañ e Latium. E verc'h Lavinia a oa bet prometet d'ar roue Turnus, roue ar Rutuli.
Popotitos
Popotitos zo ur ganaouenn rock spagnolek kanet gant ar bagad mec'hikan Los Teen Tops ha brudet er broioù spagnolek e 1961.
Savet eo diwar un ton brudet, hini Bony Moronie, kanaouenn saoznek Larry Williams a reas berzh ken-ha-ken e SUA en 1957. Ar c'homzoù spagnolek zo awenet gant ar ganaouenn saoznek, hogen un tammig disheñvel. Mar deo koantik ar plac'h anvet Bony Moronie, eo un dreudasenn ar Popotitos. An div a zañs rock and roll, met e spagnoleg ez eus kaoz eus dañsal hepken pa gomprener un dra all e saozneg.
<!--
Comparación de las letras en inglés y español
La letra en español de "Popotitos" está basada en el cóver que hizo en su momento Ritchie Valens, conocido por su versión del tema folclórico mexicano "La Bamba" y fallecido en 1959 en el llamado «día que murió la música». Las letras de "Popotitos" y "Bony Moroni" son similares, pero como en el caso de La Plaga, en la versión en español el sexo está ausente, mientras que en la versión original es el tema central.
El tema en inglés comienza con la frase «tengo una chica llamada Bony Moroni». El cantante cuenta que ella es «flaca como un Macarron». El estribillo, repetido tres veces repite: «pero yo la amo y ella me ama, y más felíces no podríamos ser haciendo el amor bajo el manzano». En la segunda estrofa el cantante cuenta que le contó a los padres de Bony Moroni, exactamente lo que quería hacer: casarse en una noche de junio y rock and roll toda la noche. Aquí la expresión "rock and roll" tiene el doble significado de bailar toda la noche, pero también hacer el amor. En la tercera estrofa la canción dice que Bony Morony es muy atractiva, que la gente se da vuelta para verla, y que es su primera y única; es el deseo de su corazón.
Como en otros temas de Los Teen Tops (La Plaga), Popotitos no es bonita (otra diferencia con la versión original), pero eso no importa, ya que lo importante es que sepa bailar («Popotitos no es un primor, pero baila que da pavor; a mi Popotitos yo le di mi amor», «Popotitos baila rock and roll!»). Popotitos, por sobre todas las cosas baila muy bien rock and roll, y ese es su gran atractivo, a tal punto que su fealdad y extrema delgadez, no importan.
Hechos relacionados
-->
Aleksander Graf
thumb|Aleksander Graf Aleksander Graf a zo bet ganet (dindan an anv Aleksander Nenaschew) d'ar 25 a viz Eost 1962 e Tochkent (Ouzbekistan).
Kampion Echedoù Alamagn e 2004.
2 621 edo e renk Elo e miz Gouere 2008.
Stendhal
thumb|200px|right|Stendhal
Henri Beyle, Stendhal e anv-pluenn (23 Genver 1783, Grenoble - 23 Meurzh 1842, Pariz) a zo ur skrivagner gall, priziet diwar elfenniñ lemm santadoù an tudennoù ha diwar e stil diginkl-kenañ. Levezonet gant ar romantelezh saoz ha daoust m'eo bet un diaraoger d'ar romantelezh gall, n'en deus ket graet berzh evel skrivagner.
Kemeret en deus perzh e brezelioù an Dispac'h gall hag an Impalaeriezh C'hall Kentañ evel ofiser an dragoned ha melestrer milourel.
Emañ e vez e bered Montmartre e Pariz.
1796 - 1821 : ar bloavezioù kentañ
E Grenoble eo bet ganet Henri Beyle e 1783. P'eo marvet e vamm pa oa 7 e sav diaesterioù evit en em gompren gant e dad, Chérubin Beyle, un den a justis gant ur spered bourc'hiz ha strizh. E 1796 eo degemeret Stendhal e École centrale de Grenoble nevez krouet. Pa oa Alexandre Daru, ur c'henderv d'e vamm, merour al Lu Bras ez a Beyle da isofisour e Lu Italia dindan urzhioù Napoleon Iañ er bloavezioù 1800 ha 1801.
Aet da Bariz goude-se e klask gounid e vara er marc'hadourezh, met e klask brud er metoù lennegel hag hoalañ ar verc'hed ivez. Adkavet e vo lod eus e skiant-prenet e-barzh Julien Sorel, penntudenn ar romant "Le Rouge et le Noir" (Ar Ruz hag an Du).
Adalek 1810 ez a el Lu Bras endro evit kemer perzh e mererezh ar broioù aloubet, dreist-holl e Prusia e-lec'h emañ ur gêr Stendal e anv. Pa ziskar an Impalaerezh kentañ e 1814 ez a da chom e Milano, entanet gant ar vro, ar c'hustumoù, al lennegezh italianek hag ar Bel Canto. Skrivañ a ra meur a oberenn levezonet gant Italia hag unan a-bouez bras, an arnodskrid "De l'amour" (Diwar-benn ar garantez).
1821 - 1831 : Tapout a ra un tamm berzh
Deuet da Bariz en-dro ha n'en deus arc'hant ken ez a da darempredoù gant ar metoù lennegel ha degemeret e vez er saloñsoù lennegezh. Anavezout a ra ur strollad skrivagnerien hag e kav un diskibl dezhañ e-unan, Prosper Mérimée. Embannet eo e skridoù e kelaouennoù'zo hag e skriv arnodskridoù. E 1827 e teu er-maez e romant kentañ, Armance, met a ra berzh gant Le Rouge et le Noir, embannet e 1830 e prantad Dispac'h an Teir Devezh illur, da lavaret eo Dispac'h 1830. P'en deus soutenet an dispac'h eo anvet koñsul e Civitavecchia, ur gêrig ha ur porzh-kenwerzh, 80 km eus Roma.
1831 - 1842 : Oberennoù diwezhañ, beajoù diwezhañ
E Civitavecchia e kav hir e amzer hag e c'houlenn an aotre da guitaat e bost an aliesañ ma c'hell ken ez a da veajiñ dre Italia ha Bro-C'hall e-pad mizioù. Mont a ra d'ober un tamm Tro-Breizh, met ne blij ket dezhañ kundu ha yezh Brezhoned'zo. Pa ne c'hell mont da benn echuiñ oberennoù'zo (Souvenirs d'égotisme,Lucien Leuwen...) e skriv ur bennoberenn, romant la Chartreuse de Parme embannet e 1839. MMervel a reas a-daol trumm e-pad noz an 22 d'an 23 meurzh 1842.
Craig
Craig zo un anv, bihan pe diegezh, a orin gouezelek. Evit gwir e teu eus gouezeleg Skos creag pe eus an iwerzhoneg carraig, an daou o talvezout karreg. Ar ger saoznek skosat crag a dalv un dorgenn roc'hek bihan war tachenn an douarouriezh.
Lec'hanvioù
E Stadoù-Unanet Amerika: E Bro-Skos:
Tudennoù faltazi
Craig Craig Craig Craig クレイグ Craig Craig Craig Craig Craig (surname) Craig Craig クレイグ Craig
Alaemon
Alaemon a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant an daou skiantour alaman Alexander Graf Keyserling (1815-1891) ha Johann Heinrich Blasius (1809-1870).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad : Seizh (7) isspesad en holl.
Urzhiataerezh
thumb|An Eniac sellet pizh ouzh an Urzhiataer kentañ An urzhiataerezh, pe ar stlenneg, eo ar skiant hag ar pleustr a denn d'an urzhiataerioù. Un nebeud brezhonegerien a ra gant stlennataerezh deveret eus stlenn a dalvez evit ar reiñ da c'houzout hag an elfennoù ditour a c'heller lakaat en un urzhiataer. Med lod a ra informatik anezhañ ivez. Lod all c'hoazh a gav gwelloc'h ober gant ar ger kompoderezh.
Deveret eo ar ger urzhiataer eus ar galleg ordinateur ijinet er bloavezhioù 1950 war goulenn IBM, met ar saoznegerien a ra gant computer, computer science hag ivez gant data processing evit keweriañ (tretiñ) dre urzhiataer.
E-touez un toullad skiantourien hag ijinerien ez eus bet pouezet gant istorourien an urzhiataerezh war oberenn Alan Turing er bloavezhioù 1940.
Plas ar brezhoneg en urzhiataerezh
Tamm ha tamm eo posupl ober muioc'h-muiañ a draoù e brezhoneg gant an urzhiataerioù hag amañ e vo kavet Roll ar meziantoù gant un etrefas e brezhoneg.
Liammoù diavez
An embannadurioù Preder o deus embannet "Geriadur ar stlenneg", Preder, 542 p., 1995, [ISBN 2-901383-14-9] e stumm ul levr galleg-saozneg-brezhoneg (savet gand Guy Étienne hag ur goulennataerez war lec'hienn g(eriadurioù) Preder meneget a-us.
Rakig brizhellek
Ar rakig brizhellek a zo un evn, Porzana porzana an anv skiantel anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha loenedoùigoù dour.
Annez
Bevañ a ra al labous en Eurazia ma plij dezhañ neizhiañ el lec'hioù gleb (geunioù).
Kurt Waldheim
Kurt Waldheim (bet ganet d'an 21 a viz Kerzu 1918 e Sankt Andrä-Wördern, Aostria, ha marvet d'ar 14 a viz Even 2007 e Vienna, Aostria, diwar mour ar galon), a oa un diplomat hag un den politik aostrian. Sekretour-meur an ABU e oa bet etre 1972 ha 1981 ha Prezidant Republik Aostria diwezhatoc'h (1986-1992). Dimezet ha tad tri bugel (div verc'h hag ur mab dezhañ).
Studiet en deus ar Gwir ha tapet gantañ un Doktorelezh e Skol-Veur Vienna. E-pad an Eil Brezel-bed e oa Ofisour el lu alaman (ar Wehrmacht). Jubennour e oa e Yougoslavia pa voe aloubet ar vro gant armeoù Hitler.
Tabut diwar-benn e berzh e torfedoù an nazied
Goude e labour evel diplomat eo bet dilennet Prezidant Republik Aostria. War ar renk evit ÖVP (tu-zehou) e oa. Diskouezet eo e berzh en ur rejimant en deus graet divalavamantoù e Yougolavia. Asurañ a ra en deus graet e dlead ha chom Prezidant betek fin e respet. Persona non grata eo diskleriet gant Stadoù Europa hag ar Stadoù-Unanet. War ur roll du eo bet lakaet.
N'eo ket a-du an istorourien war e berzh e krimoù. Tamallet eo avat ivez gant Bodad Yudev ar Bed da deportiñ Yudev eus Gres.
Listenn Swadesh
Listenn Swadesh a zo anezhi ur roll gerioù (ennañ 100 ger er penn kentañ hag astennet betek 215 ger war-lerc'h) bet krouet gant Morris Swadesh evit gallout lakaat keñver ouzh keñver an eil yezh gant eben.
Gant sevel ur rol gerioù a seurt-se e fellas da Swadesh krouiñ ul listennad unvan a-benn keñveriañ ar c'heriaoueg a yezh da yezh oc'h implijout termennoù sañset da vezañ diazezoù boutin e pep sevenadur hag evel-se e klaskas skarzhañ termennoù a c'hellfe bezañ bet amprestet etre an eil yezh hag eben.
Talvezout a ra listenn Swadesh peurliesañ da venveg evit klask liammañ ha istor ar yezhoù kenetreze dre geñveriañ gerioù sañset d'ober dave da vennozhioù boutin.
Pepi II Neferkare
Pepi II Neferkare a oa pempvet faraon ar c'hwec'hvet tierniezh en Henegipt (2284-2184 kent J.-K.).
Listenn Swadesh
Hervez damkanoù ar glotokronologiezh e vefe eeun taos ar c'hemmoù da gavout e n'eus forzh peseurt yezh a-hed ar wech, bet jedet an taos-se da vezañ 14% eus ar gerioù kollet pep mil bloaz. Diskwelet eo bet eo direizh seurt damkanoù ha n'eus abeg ebet a gasfe da grediñ e ranfe ar yezh'-ma'r-yezh kemm en un doare eeun hag unvan a-hed an amzer.
Pepi II Neferkare
Priedoù
Hir e voe buhez Pepi II ha meur a bried en doe, en o zouez :
Listenn Swadesh
Setu penaos e vez jedet pegen heñvel eo div yezh an eil ouzh eben hervez ar glotokronologiezh:
Pepi II Neferkare
Priedoù
Teir anezho, Neith, Iput hag Udjebten, o devoa pep a biramidenn vihan en-dro da hini ar roue e Saqqara.
Listenn Swadesh
t = (log c) / (2 log r)
Mic'hail Saltaev
Mic'hail Saltaev a zo bet ganet d'an 19 a viz Du 1962.
Listenn Swadesh
O vezañ:
Mic'hail Saltaev
Mestrc'hoarier echedoù ouzbek ha soviedat eo.
Listenn Swadesh
t = an amzer ma'z eo bet dirannet an div yezh
Spizocorys
Spizocorys a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1872 gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875).
Mic'hail Saltaev
2512 eo e renk Elo.
Listenn Swadesh
c = live heñvelded kentreze o-div (oc'h implijout listennoù Swadesh)
Spizocorys
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seizh spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad :
Trizek (13) isspesad en holl ; o c'havout a reer en Afrika.
Listenn Swadesh
r = taos ar c'hemm (d.l.e 14%)
1121
Diwar-benn bloavezh 1121 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Listenn Swadesh
Listenn Swadesh
(Gant al listenn orin e saozneg)
1121
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1121
Saidali Youldatchev
Saidali Youldatchev a zo bet ganet d'an 31 a viz Genver 1968.
1121
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1121
Saidali Youldatchev
Mestrc'hoarier echedoù ouzbek.
E 2001 e voe eilvet e kentañ Kampionad Echedoù Azia e Kolkata, gant un hanter-boent goude Xu Jun.
2543 eo e renk Elo.
1121
Marvioù
1120'erne
Monika Socko
thumb|Monika Socko (2022) Monika Bobrowska, bet ganet e Varsovia d'ar 24 a viz Meurzh 1978, zo ur vestrc'hoarierez veur hag etrebroadel echedoù polonat abaoe 2008.
Kampionez Polonia e voe e 1995, 2004, 2008, 2010, 2013 ha 2014.
Bet eo bet kampionez Europa dindan 18 vloaz.
Dimezet eo gant ar mestrc'hoarier Bartosz Soćko, a voe kampion Polonia e 2008 ha 2013.
Iota Horologii
Ur steredenn velen heñvel a-walc'h ouzh an Heol eo Iota Horologii. Er steredeg an Horolaj emañ, war-dro 50 bloavezh-gouloù diouzh an Douar. An hevelep mas hag an Heol he deus met 50% skedusoc'h eo. Un damramz e veze graet diouti gwechall met an darn vrasañ eus ar glaskourien he renk e-touez ar steredennoù korr bremañ. Ur steredenn GO he rummad eo.
N'eus anv hengounel ebet gant Iota Horologii rak ne c'heller he gwelout nemet eus an hanterzouar-Su.
He c'hromosfer a zo oberiusoc'h eget hini an Heol, ar pezh a c'hellfe talvezout eo Iota Horologii yaouankoc'h egetañ. Ar steredenn dostañ ouzh Iota Horologii eo Chi Eridiani, ur steredenn ramz 7,3 bloavezh-gouloù diouti.
Koskoriad planedennek
left|300px|thumb|Gwel un arzour eus Iota Horologii b (graet gant [[Celestia).]]
Un ezplanedenn a oa bet kavet war-dro Iota Horologii e 1998, Iota Horologii b, hec'h anv. Treiñ a ra tro-dro da Iota Horologii e 311 deiz hag ur mas eus 1,94 Yaou he deus d'an nebeutañ.
Tost ouzh harz diabarzh ar c'helchiad annezus emañ Iota Horlogii b, met zoken ma'z eus loarennoù ganti - ar pezh n'eo ket sur - re c'hor int moarvat da gaout buhez warno.
Iota Horologii el lennegel
Er romant skiant-faltazi Iota Cycle gant Russel Lutz eo trevadennet ha douarekaet Iota Horologii. Er romant-se he deus Iota Horologii c'hwec'h planedenn, Iota Horologii b an eil.
Jeko Namibia
Jeko Namibia (Pachydactylus rangei, bet Palmatogecko rangei) a zo ur stlejvil a-orin eus su Afrika.
Jozef Boey
right|Jozef Boey Josef Boey a zo bet ganet d'an 16 a viz Mae 1934 en Antwerpen (Belgia).
Mestr Meur Pellechedoù (ICCF) e 1973 ha Mestr Meur Etrebroadel Pellechedoù (ICCF) e 1975.
Kampion Belgia e Bredene e 1971, a-gevred gant Roeland Verstraeten.
2288 eo e renk Elo diwezhañ (Here 2007).
Roñfl (kenrouedad)
thumb|Diwallit! Seul vuioc'h e vez bouetet ar roñfled, seul greñvoc'h e teuont da vezañ. Implijet e vez an termen roñfl evit deskrivañ un den hag a glask plantañ reuz e foromoù war ar Genrouedad dre zegas enno kemennadoù dizereat.
"Roñfl" eo troidigezh ar ger saoznek troll. Krouet hag implijet e oa bet an termen "troll" evit ar wezh kentañ er bloavezhioù 1980 gant tud hag a gemere perzh en Usenet. Daoust ma vez komprenet ar ger saozneg troll da dalvezout "roñfl" bremañ, posupl-tre eo e vije bet krouet an termen troll "pesketa gant ur roued-stlej" abalamour ma vez klasket "pesketa" ar berzhidi all o lakaat anezhe da dabutal.
Troioù-kamm
Setu un nebeud troioù-kamm a vez c'hoariet gant ar roñfled a-wechoù (listenn da hiraat)
Petore emzalc'h kaout dirak ar roñfled
Treiñ kein d'ur roñfl eo an doare gwellañ da zerc'hel penn outañ ha da lakaat anezhañ da chom a-sav gant e droioù, da lâret eo: chom hep respont dezhañ (un dra diaes d'ober a-wechoù, pa gred da bep hini emañ ar gwir gantañ, met dre skiant prenet e ouzer n'eus ket gwelloc'h doare). Dre vras ha dre vunut ec'h alier an dud a labour war ar wikipedia da chom hep "boueta" ar roñfled.
Gallout a reer, e lec’h respont, lakaat un dresadenn evel-mañ, a zeu eus ar forumoù.
+---+            .:\:\:/:/:.                      |   ARABAT BOUETA   |            :.:\:\:/:/:.: |   AR ROÑFLED     |           :=.' -   - '.=: |                  |           '=(\ 9   9 /)='                    |   Trugarez,       |              (  (_)  ) |     Ar renerezh  |              /`-vvv-'\ +---+            /         \                              |  |        @@@          / /|,,,,,|\ \                             |  |        @@@         /_//  /^\  \\_\              @x@@x@        |  |         |/         WWWW \||||/       |  |        \|           __\,,\ /,,/__                \||/         |  |         |          (______Y______) /\/\/\/\/\/\/\/\//\/\\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\ ==================================================================
Feurmoù roñfled
Krouet ha kenurzhiet e vez roñfled, denel pe stlennegel, an aozadurioù a-ratozh, ar feurmoù roñfled.
Esteban Canal
Esteban Canal a zo bet ganet d'an 19 a viz Ebrel 1896 e Chiclayo (Perou) ha marvet d'ar 14 a viz C'hwevrer 1981 e Varese (Italia). Mestrc'hoarier echedoù perouat hag italian.
Tapout a reas e wellañ disoc'hoù e-pad ar bloavezhioù 1930.
Mestr Etrebroadel adalek 1950.
Lakaet e voe da Mestr Meur Etrebroadel ag enor gant Kevre Bedel An Echedoù (FIDE) e 1977.
Daskirier
Un daskirier (ger all : taskaneer) a zo unan eus al loened a goazh ar boued en div bazenn, da gentañ en ul lonkañ anezhañ don dres ha goude ur frapad amzer en ur dilonkañ an danvez hanter koazhet evit e chaokat, ar pezh a vez anvet an daskiriadur.
E touezh an daskirierien e kaver :
En urzhiad an artiodaktiled emaint p'o deus un niver par a vizied gant ivinoù.
Koazhadur an daskirierien
thumb|300px|right|Sistem koazhañ un daskirier ([[buoc'h). m. korzen-voued,  v. rumen ou bigof, n. rouedenn, b. omasum pe levrioù, l. abomasum ou torig-toaz, t. penn ar bouzelloù.]]
E peder lodenn e vez rannet stomog an daskirierien : ar bigof (rumen), ar rouedenn (reticulum), al levrioù (omasum) hag an torig-toaz (abomasum). En div gavenn gentañ en em rann ar boued etre al liñvennoù hag an danvezioù fetis. Ar re-se a vez kaset d'ar genou en-dro dre ar gorzenn-voued. Mesket gant an halo ha friket ar fibrennoù e teu da vezañ dourennek hag e ya endro er bigof hag er rouedenn e-lec'h ma vez koazhet kelluloz ar fibrennoù gant mikroboù ken ez eont gant ar pektin hag ar sukroù da goiñ dindan oberezh an trenkennoù
Ar pezh a zo bet koazhet,goude 24 pe 48 eur, a ya d'al levrioù e-lec'h un tamm eus an danvez a vez kaset e kas ar gwad. En torig-toaz e vez koazhet ar peurrest evel ma vez graet e stomogoù an unstomoged evel ar moc'h. Goude-se e vez kaset an traoù d'ar vouzellenn vihan.
Koulskoude, ar glukoz produet dre goazhañ ar c'helluloz er bigof hag el levrioù a vez implijet gant ar mikroboù. P'o deus ezhomm an daskirierien eus ar glukoz evit mont-en-dro o empenn hag evit laezh ar parezed, e teu ar glukoz eus koazhañ ar propionat en avu, p'emañ ar propionat unan eus an trenkennoù produet er bigof.
Relijion
Er relijion yuzev, ne vez ket aotreet d'ar feizidi debriñ an nann-daskirierien e-touez al loened war zouar. Sellet ouzh Kachrout.
Implijoù all
Dre skeudennadur e vez implijet ar verb daskiriañ gant ar ster "prederiañ don war un dra bennak". Taskagnat(ur deveradenn da washañ eus taskaneal) a c'hell bezañ prederiañ hag ivez chipotal war draoù munut en ur glask tabutal gant ar re all. Diouzh an implijoù e reer gant an den daskirier pe taskagner.
Eremalauda
Eremalauda a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ ur spesad alc'hwedered pe zaou.
Roll an oberennoù e brezhoneg troet diwar yezhoù all
Setu ul listennad oberennoù troet e brezhoneg diwar yezhoù all. Peurvuiañ int bet embannet e kelaouennoù a bep seurt. Klasket e vo lakaat amañ an oberennoù ha n'int ket levrioù anezho o-unan eta. A-hend-all e c'hallit sellout ivez:
Kanaouennoù
Peurvuiañ ne vezont ket gwir droidigezhioù, met azasadurioù graet evit bezañ kanet.
Diwar al lacheg
Al lacheg a zo ur yezh (etre ar poleg hag an tchekeg) bet komzet e Silezia ha lakaet war wel gant ur skrivagner nemetken
Danevelloù
Sellout ouzh Roll al levrioù e brezhoneg troet diwar yezhoù all, ha n'eus ennañ nemet levrioù.
Romantoù
Sellout ouzh Roll al levrioù e brezhoneg troet diwar yezhoù all, ha n'eus ennañ nemet levrioù.
Pod-mezenn
Ar pod-mezenn, pe ar veskenn, a larer eus ar c'hroc'hen a c'holo mezenn ar c'halc'h. Troc'het ha lamet e vez alies e meur a sevenadur abalamour d'ar relijion pe d'ar yec'hed: trodroc'hañ a vez graet eus se.
Markiz Sade
Donatien Alphonse François de Sade, zo ur skrivagner gall brudet evel Markiz Sade.
Inizi Glenan
°N, °W
Inizi Glenan, pe Enezennoù Glenan (er vro), pe aliesoc'h ar Glenan pe c'hoazh Plakennoù ar Glenan (e Molan), a zo un enezeg er Meurvor Atlantel, war-hed un dek mil-mor bennak er su da Fouenant, e Kernev. Lodek int e kumun Fouenant. Nav enezenn bennañ zo anezhi, ha meur a enezennig all. Brudet eo ar skol-vageal a zo bet savet eno e 1947.
Charles Jaffé
Mestrc'hoarier echedoù rusian.
Treuzell (urzhiataerezh)
Karget e vez an avead-se da gennaskañ daou rouedad stlennegel a zo oc'h arc'hwelañ gant komenadoù disheñvel. Oc'h en em harpañ a ra war liveoù etre hag uhelañ ar patrom OSI.
Arc'hwelañ an dreuzell
Gwezhiañ a ra an dreuzell evit gwir war ar pemp live uhelañ eus ar patrom OSI, eus al live "rouedad" betek al live "arload".
Amdreiñ a ra ar roadennoù en doare ma vijent meizadus gant ar c'homenad nevez.
Gwaziadurioù treuzell a vez kinniget gant reizhiadoù korvoiñ rouedad. Evel-se e c'hell un arval war ur rouedad lavaret kehentiñ gant dafariadoù pe arvalien arall oc'h arverañ ur c'homenad arall o tremen dre un dreuzell.
Da skouer, dre c'hras ar gwaziadur treuzell evit Novell Netware (SPNW) e c'hell ar staelioù gant Windows haeziñ d'un dafariad Novell evel pa vije al loazioù ennañ o vezañ dasparzhet gant un dafariad Windows NT. An treiñ d'an iriennoù eo a vez kemeret e karg gant ar gwazadur treuzell.
Douryar
An douryer a zo evned hirc'harek renket er c'herentiad Rallidae, asambles gant ar jualenned pe ar rakiged.
Spesadoù
E-touez an douryer emañ : en o zouez div aet da get :
-468
Diwar-benn bloavezh 468 kent J.-K. an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Europa
Sofokles, saver trajediennoù gresian a drec’h Aesc’hulos en Aten
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 468 kent JK
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 468 kent JK
Gwenole
Gwenole pe Gwennole (ar stummoù Sant Gwenole pe Sant Wenole a gaver er skridoù, sant Nolo pe sant Nole a gaver er yezh komzet) a oa ur manac'h, ganet e 461 ha marvet e 532, a voe abad kentañ abati Landevenneg, er.
Mab e oa da Fragan (pe Fregan) ha Gwenn, deuet o-daou eus Kembre da Vreizh (dilestrañ a rejont e Breheg hervez ar vojenn) ha graet o annez ganto e Ploufragan. Breur e oa Gwenole da dri sant all : Klervi, Jagud ha Gwezhenneg. thumb|130px|right|Gwenole hag e c'hoar Klervi, Feunteun Sant Gwenole, e [[Sant-Fregan.]]
An anv
Gwinvaloe eo ar stumm kozh a gaver e meur a skrid, diwar gwinn, "gwenn".
Istor
War-dro 470 ez eas Gwennole da skol sant Budog (pe Beuzeg), war enez Lavred, en enezeg Briad. War-dro 485, p’en doa c’hoant da vont da Iwerzhon da azeuliñ relegoù sant Padrig a oa o paouez mervel eno, e welas, en un hunvre, Padrig o lavaret dezhañ e oa gwelloc’h chom en Arvorig ha sevel un abati eno. Gant unnek eus diskibien sant Budog ez eas Gwenole d’en em ziazezañ war enez Tibidi (un anv zo bet displeget evel ti-pediñ), war aod an Ospital, e genoù stêr ar Faou. Tri bloaz goude, Gwenole a dreuzas ar stêr Aon, gant e venec’h, da vont d'en em staliañ da Landevenneg, en tu all d’an aber. Buan e teuas abati Landevenneg da vezañ ur greizenn relijiel vras e Breizh-Izel. Mervel a reas Gwenole eno, d’an 3 a viz Meurzh 532.
Ar vojenn
thumb|130px|right|Sant Gwenole en iliz [[Bourc'h-Baz|Bourc’h-Baz.]] Meneg zo eus Gwennole e mojenn Kêr-Is, hag e Gwerz Ker Is, a-gevret gant hini ar roue Gradlon. War a seblant e oa kuzulier a bouez d'ar roue, evel kalz a dud a iliz er mareoù-se.
Ar sant
Gwenole a voe azeulet evel ur sant e Landevenneg, goude e varv. En, pa oa aloubet Breizh gant ar Vikinged, e tec’has ar venec’h, gant e relegoù. Mont a rejont war-zu ar reter, dre greiz Breizh, en ur chom a-sav meur a wech, e lec’hioù ma vez enoret sant Gwenole dindan meur a anv hiziv an deiz : e Pierig, e Bro Naoned, e Château-du-Loir e-kreiz Bro-C’hall hag a-benn ar fin e Montreuil-sur-Mer e departamant ar Pas-de-Calais. Eno e vez enoret dindan an anv saint Walloy, e Beaumerie-Saint-Martin da skouer ha chom a reas e relegoù betek an Dispac'h gall, pa voent distrujet e 1793.
Anavezout a reer e vuhez dre skridoù savet gant daou vanac’h, Gurdisten (Uurdisten) ha Klemañs, savet o-daou en. Ur skrid all, lesanvet Buhez verr, zo miret er British Museum e Londrez.
Lidet e vez gouel sant Gwenole d’an 3 a viz Meurzh.
We Die Young
Single EP kentañ ar strollad Alice in Chains eo We Die Young. Lerc'hwezet e voe e miz Gouere 1990, ha dont a reas e top 5 ar c'hanaouennoù metal da mare e embann.
Plu
Pluenn da skrivañ
Abalamour ma veze skrivet gwechall war baper gant ur bluenn evn, ur bluenn gwaz (pe pluenn gway) peurvuiañ, e veze graet pluenn ivez eus ar benveg dir a veze implijet er skolioù da skrivañ en XXvet kantved. Kemeret e veze liv, du pe glas, eus ur pod-liv.
Goude-se e teuas giz ar pluennoù-feunteun, ha ne voe ket ezhomm a bodoù-liv ken.
Toullañ a-dreuz d'ar c'halc'h
Un doare toullgorfañ eo toullañ ul lodenn eus ardivink-genel ar baotred, ma vez toullet a-dreuz d'ar c'halc'h, peurliesañ a-serzh oc'h implijout un ampallang pe un apadravya staliet a-dreñv penn ar c'halc'h, met a-wezhoù ivez pelloc'h davet ar gousac'h.
Pa vez implijet un ampallang e vez toullet ar c'halc'h a-serzh en ur dreuziñ an eil corpus cavernosum hag egile ha neuze e c'hell gwadañ stank, dreist-holl m'eo gwell d'ar paotrr bezañ reut e galc'h evit ma ne vo ket re strizh ar varrennig da c'houde.
Pa vez implijet un ampallang avat e vez toullet ar c'halc'h war e led, en ur dreuziñ ar corpora cvernosa ivez met o chom hep treuziñ ar corpus spongiosum.
Ral a-walc'h e vez kaset da benn seurt toullgorfrezh abalamour d'ar boan hag ivez peogwir e c'hellont gwadañ stank ha d'an hir ma'z eo ar maread pareañ.
Costa Rica
<HR noShade>
Costa Rica zo ur vro eus Kreizamerika. En-dro d'ar republik vihan emañ Nicaragua en norzh, Panamá er su, ar Meurvor Habask er gornaoueg ha Mor an Antilhez er reter. San José eo ar gêr-benn, gant ouzhpenn 330 000 a annezidi.
Talvezout a ra an anv costa rica kement hag "aod pinvidik" e spagnoleg, ha roet e vije bet d'ar vro gant ar gonkistadored a erruas war aodoù ar reter hag a gontas e oa ur bern bravigoù aour gant ar vroiaz.
Istor
D'ar 1añ a viz Kerzu 1948 e voe serret kazarnioù ar vro ha divodet an arme er c'hentañ bro war an douar.
D'ar 26 a viz Mae 2020 e tegemer Costa Rica an dimeziñ etre heñvelrevidi. Bro gentañ Kreizamerika eo d'ober kement-se.
Somebody Someone
Somebody Someone a zo ur ganaouenn eus ar strollad metal Korn. Trede ha diwezhañ single ar bladenn Issues e voe ivez.
Ar single a reas an nebeutañ a verzh e voe ha ne dizhas ket Top 20 ar rolloù kanaouennoù brudetañ Mainstream Rock ha Modern Rock, daoust dezhañ da vezañ bet skignet meur a wezh en abadennn Total Request Live war ar chadenn MTV. Ur c'hlip renet gant Martin Weisz a voe filmet evit ar ganaouenn-mañ. Anavezet-mat eo ar ganaouenn-mañ abalamour m'eo bet sonet war al leurenn alies. Deuet eo da vezañ unan eus ar c'hanaouennoù a vez sonet bepred war al leurenn gant ar strollad Korn, abaoe ar bloavezh 2000.
Henrik Ibsen
thumb|200px|right|Henrik Ibsen Henrik Ibsen a oa ur skrivagner norvegek brudet evit e bezhioù-c’hoari. Ganet e oa bet Ibsen d’an 20 a viz Meurzh 1828, ha marvet e oa d’an 23 a viz Mae 1906 e Christiana, zo anvet Oslo bremañ.
E oberennoù kentañ zo awenet gant hengounioù Skandinavia hag un ton romantel o deus. E-pad un nebeud bloavezhioù e renas ur c’hoariva e Christiania (1857 - 1862) ha goude-se e teuas a-benn da gaout ur yalc’had digant ar stad a roas an tu dezhañ da vevañ diwar skrivañ ha da veajiñ. Mont ha dont a reas dre Europa, o tremen pennadoù amzer e Roma, e Dresden hag e München (ne zistroas da vat da Norvegia nemet e 1891). E-pad an amzer-se eo e skrivas e oberennoù brudetañ : Brand (1866) ha Peer Gynt (1867), dramaoù e gwerzennoù a ziskouezas e varregezh da livañ an amzer dremenet ha da daolenniñ brav temz-spered e dudennoù. Tamm-ha-tamm e tilezas e zoare romantel hag en em lakaat a reas da sevel pezhioù gwirion diwar-benn kudennoù ar gevredigezh, evel Samfundents stötter (1876) pe Et Dukkehjem (1879). Muioc’h-mui e pledas e oberennoù gant an hiniennoù hag an darempredoù etrezo, gant elfennoù eus e vuhez enno, evel Vilvanden (1884).
Henrik Ibsen a seller outañ evel un dramaour bras hag unan eus dramaourien gentañ an amzer vodern. Levezonet en deus skrivagnerien anavezet evel George Bernard Shaw pe Luigi Pirandello.
Impalaeriezh Sveden
Rouantelezh Sveden a oa, etre 1611 ha 1718, unan eus ar galloudoù bras en Europa. En istor modern e komzer hiziv eus ar marevezh-se evel eus Impalaerezh Sveden , pe stormaktstiden ("marevezh ar galloud bras ").
Sveden o tont da gaout galloud bras (1611–1648)
Dont a reas Sveden da vezañ ur galloud bras en Europa en amzer Axel Oxenstierna hag ar roue Gustav Adolf. Goude m'o devoa kemeret douaroù digant Rusia hag an Kenunaniezh Pologn ha Lituania, hag abalamour d'ar pezh he devoa kemeret e Brezel an Tregont Vloaz en em gavas Sveden e penn ar broioù protestant.
E-pad Brezel Tregont Vloaz e teuas Sveden a-benn da aloubiñ tost an hanter eus Stadoù an Impalaeriezh santel roman. Gustav Adolf en doa esper da vezañ Impalaer santel roman Skandinavia hag hec'h unaniñ gant an Impalaeriezh santel roman; gant e varv en Emgann Lützen (1632) e echuas an hunvre. Trec'h ha koll a veze a bep eil er brezel; goude emgann Nördlingen (1634) ez eas war vihanaat ar feiz e nerzh Sveden e-touez ar stadoù alaman dindan he beli, ha mont a reas meur a broviñs, an eil war-lerc'h eben, e-maez an emglev gant Sveden ken na chomas nemet un nebeudig proviñsoù alaman ken. Pa deuas Bro-C'hall da reiñ skoazell e kreñvaas Sveden adarre. Pa echuas ar brezel e voe gwelet e oa bet digresket kalz poblañs an Impalaeriezh c'herman. N'eus ket a gont resis eus ar boblañs met peurvuiañ e lavar an istorourien e varvas un drederenn eus ar boblañs abalamour d'ar brezel.
Peoc'h Westfalen
Pa voe echuet ar Brezel Tregont Vloaz e voe sinet Feur-emglev Westfalen e 1648 ha roet douaroù da Sveden evel digoll. Sveden a c'houlennas Silezia, Pomerania (a oa bet dezhi abaoe Feur-emglev Stettin (1630)), hag un dic'haou brezel a 20,000,000 Riksdaler. Bec'h a roas Axel Oxenstierna ha Johan Banér ha ganto e voe gounezet:
Kanton Gwerzhav-Gwinieg
Kanton Gwerzhav-Gwinieg a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs).
Troad vokativel
Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad vokativel pe troad-c'hervel (saoz.: vocative case) evit komz eus un droad-lec'hianñ a dalvez da c'hervel unan bennak war-eeun pe da envel unan bennak pe un dra bennak diouzh o anv.
Kanton Gwerzhav-Gwinieg
Kumunioù
Kanton Gwerzhav-Gwinieg a yae pemp kumun d'ober anezhañ :
Troad vokativel
Indezeuropeg, latin, gresianeg ha sañskriteg
Setu keñver-ouzh-keñver stummadur an droad vokativel gant ar ger skouer "bleiz" e kent-indezeuropeg, e latin, e gresianeg klasel ha sañskriteg:
Iwerzhoneg
En iwerzhoneg e vez merket an droad vokativel gant ar rannig "a" hag ar c'hemmadur dre vlotaat da heul, da skouer:
Askell
Eskell, pe divaskell, eo izili al loened-nij, evned pe amprevaned, hag a dalv dezho da nijal peurvuiañ.
Dre helebiezh e reer ivez askell eus traoù hañval ouzh eskell an evned. Komz a reer
Evned
Nijal a ra an darn vrasañ eus an evned. Darn avat n'hallont ket ober.
Pluñv a zo war an divaskell evel war gorf an evned. Dispakañ ha hejañ o divaskell a ra an evned pa reont al lez d'ar parezed.
Miled all
N'eus nemet al logod-dall (pe eskell-groc'hen) a gement hag o deus divaskell ha n'int ket evned: bronneged int. Ar gwiñvered-nij n'o deus ket divaskell: ur patagium an hini eo, a c'hallont plavañ gantañ, met sevel en aer n'hallont ket.
Odisha
E-keñver poblañs ez eo an unnekvet stad vrasañ en India (36,7 milion a annezidi e 2001). Bhubaneswar eo kêr-benn Odisha ; kêr vrasañ ar stad eo ivez.
Krouet e oa bet stad Orisa d’ar 1añ a viz Ebrel 1936, en amzer ma oa un drevadenn saoz eus India c'hoazh. Kresket e voe he douaroù un tamm mat pa zeuas India da vezañ dizalc'h, e 1947. Abaoe avat eo bet digresket he gorread, pa oa bet krouet stad nevez Chhattisgarh, diwar he c'houst, e 2000. Cheñchet e voe anv ofisiel ar stad eus Orisa da Odisha e 2011.
Yezh ofisiel ar stad eo an oriyeg (pe oriya), yezh an darn vrasañ eus an dud enni (82,5 %) ; bihanniveroù a gomz yezhoù all evel hindeg (2,4 %), telougoueg (1,6 %) ha yezhoù all c'hoazh (yezhoù moundek, santaleg...).
Lucrezia de' Medici
Lucrezia de' Medici zo anv peder maouez eus an Tiegezh Medici
Lucrezia di Piero de' Medici
Anvet ivez  Nannina de' Medici  (1447-1493), c'hoar henañ Lorenzo de' Medici
Lucrezia di Lorenzo de' Medici
Lucrezia di Lorenzo de' Medici (Firenze, 4 a viz Eost 1470 - etre an 10 hag ar 15 a viz Du 1553) merc'h henañ Lorenzo de' Medici ha Clarice Orsini; dimezet e voe d'an 10 a viz Gwengolo 1486 da Jacopo Salviati.
He foltred en bugelig eo Mabig Jezuz ar Madonna del Magnificat gant Sandro Botticelli.
Lucrezia di Cosimo de' Medici
Lucrezia di Cosimo de' Medici  (Firenze, 14 a viz C'hwevrer 1545 – Ferrara, 21 a viz Ebrel 1562) a oa pempet merc'h an Dug Meur Cosimo Iañ de' Medici hag Eleonora di Toledo, a voe gwreg kentañ Alfonso II d'Este, dug Modena ha Ferrara.
Lucrezia di Francesco de' Medici
Lucrezia di Francesco de' Medici (7 a viz Du 1572 - 14 a viz Ebrel 1574) a oa merc'h da Francesco Iañ de' Medici ha Giovanna d'Austria, ha neuze nizez da Lucrezia di Cosimo. Mab ebet n'o doe he zud, o fempet merc'h e voe Lucrezia. Mervel a eure a-raok he daou vloaz.
Emgann Aegelesthrep
Ne lavar ket ar C'hronik piv a c'hounezas, met Nennius a veneg un emgann c'hoarvezet en ul lec'h a oa Rithergabail e anv, ma vije bet lazhet Horsa. Ne spisa ket kennebeut piv a voe trec'h met hervezañ e voe gounezet ar brezel gant ar Vrezhoned.
Hervez John Morris e oa an emgann-se un darn eus un argadeg saoz war-du Londrez. Harpet e voe, war a seblant, daoust ma ne voe ket peurdrec'het Hengist rak barrek e voe da faezhañ ul lu brezhon bloaz diwezhatoc'h en Emgann Crecganford.
Raymond Carver
Raymond Carver zo ur skrivagner stadunanat.