cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emgann El Bruch
Istor
En deiz-se e voe dour-beuz ma rankas ar soudarded c'hall mont da repuiñ e Martorell. D'ar 6 en em gavjont dirak 2 000 soudard dindan Antonio Franch y Estalella, anezho soudarded eus Rejimant [Suis]ed niverenn 1 eus Wimpffen, ha gwazed skampet eus gwarnizon Barcelona.
Ar Gatalaned disoudard a oa ganto a zeue eus Manresa hag eus Igualada hag an trowardoioù.
Poblad Yayoi
Ar boblad Yayoi (japaneg : 弥生人 Yayoi hito) a oa ur boblad a zivroas da Enezeg Japan adalek ar bloavezhioù 1 000 – 800 <abbr title="Kent an Amzervezh Boutin">KAB. Eus Ledenez Korea e teue ar braz eus an dud-se, hervez dielfennadurioù dre garbon-14. , Nebeut-ha-nebeut e kemerjont lec'h ar boblad Jōmon a oa henvroidi an enezeg chomet hemolc'herion-kutuilherion ; a-feur ma'z aloubent an enezeg en em veskas ar Yayoi gant ar Jōmon, en doare ma tiskenn holl Japaned ha Japanezed eus an div boblad, ar genennoù Yayoi o vout trec'hel (≥ 75%), Dav eo merkañ ez eo anatoc'h e Japan ar Su eget en Norzh, ma'z eo ar boblad Utari tostoc'h d'ar Jōmon. .
Orin
Meur a c'houlakadenn zo a-zivout orin ar boblad Yayoi.
Lod genennoù a zo boutin hiziv da Goreaniz, Japaniz ha lod Manchoued zo merkoù ar sevenadur a oa e delta ar Yangtze ; pan eas ar sevenadur-se war ziskar, meur a boblad a yeas war-du ar C'hornôg hag an Norzh, betek Enezeg Japan, Korea ha Ledenez Shandong. Japaniz a-vremañ, a anver "ar bobl Yamato" (大和民族 Yamato minzoku) ha "Wajin" (和人 "pobl Japan") zo kerent-tost da Goreaniz ha d'ar boblad Han e Sina,.
Dre zielfennañ TDN mitokondriel ar boblad Jōmon ha hini Japaniz a-vremañ ez eus bet kavet un digendalc'h etre ar Marevezh Jōmon (Japan, c. 14 000 – 300 KAB), ar Marevezh Kofun (Japan, c. 358 – 538) hag ar Marevezh Han (Sina, 202 KAB – 220), ar pezh a ziskouez e kemmas genom Japaniz kent ar Marevezh Kofun,.
Lophura
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1822 gant an loenoniour skosat John Fleming (1785-1857).
==Spesadoù hag an daou isspesad ha tregont (32) anezho == Nav spesad fazaned a ya d'ober ar genad :
Priz Bras kirri Emilia-Romagna
Priz Bras Emilia-Romagna zo ur redadeg kirri dalc'het abaoe e-kerzh kevezadeg bed ar Formulenn 1. Aozet e oa bet evit ar wezh kentañ e-lec'h Prizioù Bras nullet abalamour d'ar bedreuziad COVID-19, war Autodromo Enzo e Dino Ferrari, a reer alies Imola anezhañ diwar ar gêriadenn nepell. Eno e oa bet aozet Priz bras Italia e ha Priz Bras San Marino etre  ha.
Constantinus II
Constantinus II, pe Flavius Claudius Constantinus Augustus (316-340), a oa un impalaer roman kristen, mab da Gonstantinus Iañ.
E vuhez
Ganet e oa en C'hwevrer 316 en Arle. Mab henañ Constantinus Iañ ha Fausta, e eil pried, e oa, ha savet er relijion gristen. Daou vreur en doe ivez, Constantius, ganet en 318, ha Constans, ganet en 320 pe 323, ha div c'hoar, Constantina ha Helena.
Anvet e voe da Caesar en Meurzh 317, da ur bloaz, war un dro gant e hantervreur Crispus, mab Minervina, ha gant Licinianus, mab da Licinius.
En 321 e voe trec'h Crispus war ar Franked, ma voe anvet da gonsul goude, hag e vreur Constantinus, pemp bloaz, gantañ. E 323, pa oa seizh vloaz, e kemeras perzh er brezel renet gant e dad ouzh ar Sarmated. Da zek vloaz, goude marv Crispus, e voe lakaet e penn Galia. Hervez un enskrivadur eus 330 en devoa bet an tirl a Alamannicus, ha sur a-walc'h e oa bet trec'h e jeneraled war an Alamanned.
Pa varvas e dad Constantinus Iañ, e 337, e voe anvet da Gaesar war un dro gant e vreudeur, Constantius II ha Constans, ha rannet e voe an impalaeriezh etre int hag o c'hendirvi, ar Gaesared Dalmatius ha Hannibalianus. Met kenkent ha marvet an tad e krogas e vibien da aozañ lazhañ ar peurrest eus an tiegezh, a voe kaset da benn gant an arme. Goude-se en em gavjont o-zri e Pannonia, hag eno, d'an 9 a viz Gwengolo 337, e voe rannet an impalaeriezh etrezo o-zri. Ha Constantinus en doe Galia, Britannia ha Hispania.
Mervel a reas en Ebrel 340.
Flavius Hannibalianus
Flavius Hannibalianus, pe Hanniballianus, a voe Caesar en impalaeriezh roman etre 335 ha 337 evel mab-kaer d'an impalaer roman Constantinus Iañ.
Mab e oa da Flavius Dalmatius, a oa censor e Roma, a oa breur da Flavius Dalmatius, ha niz da Constantinus Iañ.
Krediñ a reer e voe ganet e Toloza, e Galia, evel e vreur, ma voent skoliet gant Exuperius. War- dro kreiz ar bloavezhioù 320 ez eas da-heul e dad da Constantinopolis, hag eno, e 335, e timezas da Constantina, merc'h henañ an impalaer Constantinus Iañ, ha gantañ e voe anvet da Gaesar.
Pan c'hoantaas Constantinus mont d'ober brezel da impalaeriezh ar Sassanided en 337 e voe anvet Hannibalianus da Rex Regum et Ponticarum Gentium, "Roue ar Rouaned ha pobloù Pontos".
Mervel a reas an impalaer Constantinus a-raok mont d'ober ar brezel, ha muntret e voe Hannibalianus e 337, evel e vreur, e-kreiz an taol-skub roet gant e vreudeur-gaer imalaerien, Constantinus II, Constantius Iañ ha Flavius Julius Constantius da vougañ an danvez enebourien.
Kastell Conwy
Kastell Conwy zo ur c'hastell e kêr Conwy, e hanternoz Kembre.
Enez São Vicente (Kab Glas)
São Vicente zo un enezenn eus ar C'hab Glas, er gevred da Santo Antão, er Meurvor Atlantel.
Eugénie Le Sommer
Eugénie Le Sommer a zo ur c'hoarierez mell-droad a orin breton ganet d'an 18 a viz Mae 1989 e Grassa (Provañs, Okitania). C'hoarierez etrebroadel eo e skipailh merc'hed ar Frañs, kreizerez-argadiñ he fost dezhi war an dachenn.
Lakaet e oa bet da “Sportour Breizh ar bloaz 2011” gant ar gazetenn Le Télégramme.
Enez São Vicente (Kab Glas)
Dizoloet e voe d'an 22 a viz Genver 1462, deiz gouel sant Visant, alese hec'h anv. E-pad pell e chomas koulz lâret didud abalamour d'an diouer a dour ha n'eo nemet adalek 1838 ma krogas da vezañ trevadennet pa voe staliet ur mirlec'h glaou evit pourveziñ ar bigi.
Kastell Conwy
E 1401, e-pad emsavadeg Owain Glyndŵr, e voe kemeret ar c'hastell gant Kembreiz Rhys ap Tudur hag e vreur Gwilym ap Tudur ha devet e voe kêr.
Hiziv e vez graet war-dro ar c'hastell gant an aozadur Cadw hag emañ, evel kestell all eus hanternoz Kembre, war roll lec'hiennoù ar Glad bedel, savet gant UNESCO, abaoe 1986.
Beg ar Garreg Hir
Beg ar Garreg Hir a zo ur beg-douar e Gourenez Kraozon, e kumun Kameled.
Michael Haneke
Michael Haneke, ganet d’an e München, zo ur filmaozer ha skriver scenario aostrian.
Teiroberenn ar Skornerezh
Anvet eo bet e dri film sinema kentañ teiroberenn ar Skornerezh. Er filmoù-mañ e kaver tudennoù a gav diaes mont e darempred ha komz, livioù yen, luskoù goustad.
Der siebente Kontinent
Aozet eo bet e film sinema kentañ, Der siebente Kontinent (ar seizhvet kevandir, 1989), diwar un istor wir, hini ur familh a ziviz drailhañ pep tra en he buhez hag en em lazhañ.
71 Fragmente einer Chronologie des Zufalls
E drede film, 71 Fragmente einer Chronologie des Zufalls (71 darn ur gronologiezh ar chañs, 1994) a gont, e stumm perzhioù berr, istor un hold-up en ur bank.
Underworld (heuliad filmoù)
Underworld zo un heuliad filmoù spont-niñvek renet gant Len Wiseman, Patrick Tatopoulos, Måns Mårlind, Björn Stein hag Anna Foerster.
Michael Haneke
Das Schloß
Das Schloß (ar c’hastell, 1997) a zo azasaet diwar romant Franz Kafka gant ar memes titl.
Underworld (heuliad filmoù)
Ar film kentañ, Underworld, a voe embannet er bloavezh 2003. Kontañ a ra istor Selene (Kate Beckinsale), ur sunerez gwad a labour evel drouklazher evit ur c'hlan sunerien gwad. Lazhañ a ra ar sunerien gwad rebelled ha dreist-holl ar re lycan (tud-bleiz) o deus bet lazhadeget he holl familh.
Michael Haneke
Funny Games
E Funny Games (1997) e weler ur familh aet da vakañsiñ war word ul lenn, taget gant div baotr yaouank a glask lazhañ anezho. C’hoari a ra tudennoù ar familh evel en ur drajedienn, hag an daou baotr evel en ur gomedienn.
Underworld (heuliad filmoù)
An eil film, Underworld: Evolution, a oa bet embannet e 2006. Er film-se, Selene a glask saveteiñ Michael Corvin, ul lycan/ suner-gwad kemmesket, en ur gas anezhañ en ul lec'h difenn kuzh sunerien gwad ha goude-se e klaskont un henañ Markus evit kaout sikour, en gwirionez e vo un enebour hag ar c'hentañ suner gwad.
Michael Haneke
Code inconnu
E Code inconnu (Kod dianav, 2000) e weler tudennoù a glask kemenn hep kavout penaos ober.
Underworld (heuliad filmoù)
An trede film embannet e 2009, Underworld: Rise of the Lycans, a zo ur film en a-raok d'an hini gentañ, displegañ a ra awen ar brezel gwadus etre ar re lycan hag ar sunerien gwad.
Michael Haneke
La pianiste
La pianiste (Ar sonerez piano, 2001) a zo aozet diwar levr Die Klavierspielerin (1983), skrivet gant Elfriede Jelinek. Kontañ a ra istor ur gelennerez piano, diaezamantoù reizhel en he buhez.
Underworld (heuliad filmoù)
Ar pevare film, Underworld: Awakening, a heuil Underworld: Evolution hag a voe embannet e 2012. Er film-se, Mab-Den en deus komprenet e oa eus ar sunerien gwad hag ar re lycan. Klasket e vez ganto lazhadegañ ar boudoù dreistordinal-se. Selene e-kreizh ar brezel a glask saveteiñ he merc'h.
Ar pemvet film titlet Underworld: Blood Wars a zo bet embannet e 2016. Selene a vez galvet gant dreistbeverien ar sunerien gwad evit talañ ouzh un dagadenn-veur ganta r re lycan.
Michael Haneke
Le Temps du loup
Le Temps du loup (Amzer ar bleiz, 2003) a gont istor ur familh en ur bed post-apokalips.
Caché
E Caché (Kuzhet, 2005) e weler un den a resev kasetennoù video a zegas d’e soñj e vugaleaj.
Funny Games U.S.
Funny Games U.S. (C’hoarioù fentus SUA, 2007) zo un adaozañ (remake) eus ar film Funny Games evit arvesterien ar Stadoù-Unanet Amerika.
Das Weiße Band
Kontañ a ra Das Weiße Band (Ar seizenn wenn, 2009) istor ur gêrig alaman goude ar brezel-bed kentañ.
Amour
En Amour (Karantez, 2012) e rank un den kozh ober war-dro e wreg, klañv goude bezañ bet ur gwallzarvoud eus gwazhied an empenn.
Len Wiseman
Len Ryan Wiseman, bet ganet d'ar 4 a viz Meurzh 1973 e Fremont (Kalifornia) (Stadoù-Unanet Amerika), a zo un den a sinema stadunanat. Brudet eo evit e labour war ar filmoù Underworld, Live Free or Die Hard ha Total Recall (eil azasadenn eus an danevell We Can Remember It for You Wholesale gant Philip K. Dick).
Michael Haneke
Amour
Meur a enor en deus tapet ar film-mañ:
São Vicente
Orin
Savet eo diwar anv ar sant katolik Visant Ferrer.
Len Wiseman
Evel eilproduour : daou film
[...]
Michael Haneke
Happy End
Kontañ a ra Happy End (2017) istor ur familh bourc'hizien o vevañ e Calais.
Santez Agata
Agata Sikilia, Sant'Agata hec'h anv lec'hiel, zo ur santez kristen a vefe bet ganet e Catania pe e Palermo e Sikilia e-tro ar bloaz 231 ha jahinet betek he marv e-tro 251. Meneget eo evel gwerc'hez ha merzherez e Kanon an oferenn gristen, er Martyrologium Romanum hag en Acta sanctorum.
D'ar 5 a viz C'hwevrer e vez lidet Sant'Agata.
Mojenn
N'eus tamm testeni istorel solius ebet diwar-benn Agata Sikilia. Hervez ar vojenn skrivet en Acta sanctorum e varvas e 251, e dibenn ren an impalaer roman Decius (201-251). Ganet e oa e Catania en un tiegezh nobl ha pinvidik. E-tro he femzek vloaz e tivizas chom gwerc'hez. En he ugentvet bloaz e oa pa glaskas Quintianus, a oa gouarner distrig Catania, he c'haout da wreg. Goude bezañ bet korbellet meur a wezh, ha pa ouie e oa ur gristenez eus Agata, en he diskulias d'ar pennadurezhioù a oa o kas heskinerezh an impalaer Decius enep ar relijion gristen. Spi en doa Quintianus e tistroje ar vaouez yaouank diouzh he relijion gant aon rak ar jahinerezh hag ar marv. En aner avat. Neuze, Quintianus a gasas Agata d'ur vaouez anvet Aphrodisia hag a zalc'he ur fouzhlec'h ma voe bac'het ar werc'hez. Kristen e chomas-hi bepred. Goude he divac'het hag he gourdrouzet en aner e tivizas Quintianus he bac'hañ a-nevez hag he boureviañ betek ma plegje. Stegnet e voe Agata war ur rastell ma voe skourjezet, diroget gant krogoù houarn, devet, ha lamet e voe he divronn gant turkez. Goude meur a gendiviz gant Quintianus e talc'has Agata d'e feiz. En diwezh e voe kondaonet d'ar buched. Ur c'hren-douar a viras ouzh ar boureviadur a c'hoarvezout, ha kaset e voe ar verzherez d'ar c'harc'har en-dro. Eno e teuas sant Pêr d'he gwelout ha da bareañ he goulioù, met bac'het e oa c'hoazh Agata Sikilia pa varvas. Hervez an hengoun e Malta e tec'has Agata a-zirak heskinerezh Decius : kuitaat Sikilia gant keneiled a reas, ha kavout repu e Malta ma kelennas he relijion kent distreiñ d'he bro ha gouzañv ar verzherinti goude bezañ bet harzet gant Quintianus.
Kehelerezh
Da Agata ez eo gouestlet iliz-veur Catania, ma vez dalc'het Gouel santez Agata (A festa 'i sant'Àjita e sikilianeg) bep bloaz e-pad pemp devezh kentañ miz C'hwevrer.
Abalamour da ezvenañ he divronn ha d'he merzherinti ec'h eo bet lakaet Agata Sikilia da vaeronez Sikilia, koulz ha hini Catania ha Palermo ; en Italia ez eo maeronez Molise, Gallipoli ha San Marino ; maeronez Malta eo ivez ; e Spagn e vez enoret e Sorihuela del Guadalimar (proviñs Jaén), hag e Zamarramala (proviñs Segovia). Maeronez eo d'ar verzherien, d'ar vravigerien, d'ar magerezed, d'ar boberien, d'an deuzerien kleier (en abeg da stumm he divronn, war a greder) ha d'an dud gwallet pe jahinet. Aspedet e vez pa zidarzh an Etna, pa vez ur c'hren-douar, pa c'hoarvez ur gwallreuz naturel pe un tan-gwall. Goulennet e vez diganti pareañ krign-bev ar vronn hag ar c'haonac'hded.
An Dasson-73
Niverenn 73 An Dasson, titlet Kontadennoù Bro an Alre, a oa bet gouestlet d'un dastumad kontadennoù enrollet en ur filaj.
Pol
Pol zo un anv-badez a gaver e meur a vro europat : Breizh, Flandrez, Andorra, Katalonia ha Luksembourg. Gallout a ra dont eus Paol, Paul, Polydore, hag a-wechoù Apollonios ha Leopold. Pol zo ivez un anv a gaver e Kambodja ha Thailand, diheñvel e orin avat.
Karl Iañ Aostria
Karl Franz Josef von Habsburg-Lothringen (Persenbeug, 17 a viz Eost 1887 – Funchal, 1añ a viz Ebrel 1922), a voe impalaer Aostria dindan an anv Karl Iañ ha roue Hungaria dindan an anv Karl IV.
E 1911 e timezas da Zita Parma, seitekvet bugel an dug Roberto Iañ, dug Parma, ha Maria Antónia de Portugal, e eil pried. E 1916 e teuas da vout impalaer. Daou vloaz goude, e dibenn ar Brezel-bed Kentañ, ez eas e impalaeriezh d'an traoñ.
Picus rabieri
Picus rabieri a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Gecinus Rabieri (kentanv) da gentañ-penn (e 1898) gant ar skiantour gall Émile Oustalet (1844-1905) : dougen a ra anv al letanant-koronal gall Paul Rabier (1897-1904) a oa e karg gant al lu gall en Indez-Sina.
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus mervent Sina (kreisteiz-pellañ Yunnan) da Laos ha Viêt Nam.
Seziz Zaragoza
Kêr Zaragoza zo bet lakaet seziz warni meur a wech.
Y Maerdy (Conwy)
Y Maerdy zo ur gêriadenn vihan war ar maez e biz Sir Conwy, e hanternoz Kembre.
Emañ er reter da gêriadenn Y Ddwyryd, etre Cerrigydrudion ha Corwen, war lez an Afon Ceirw. Nepell en hanternoz, e Sir Ddinbych, emañ kêriadenn Betws Gwerful Goch.
Emañ Y Maerdy e korn-bro Uwch Aled, ur c'hornad hag a zo e biz Sir Conwy bremañ, met a oa e Sir Ddinbych gwechall. Er Grennamzer e oa Uwch Aled unan eus kombodoù kantrev Rhufoniog.
Alexandru Ioan Cuza
Alexandru Ioan Cuza (distaget []), pe Alexandru Ioan I (20 Meurzh 1820 – 15 Mae 1873) eo ar priñs kentañ a renas war Priñselezhioù Roumania pa voe dilennet e penn priñselezh Moldavia d'ar 5 a viz Genver 1859 hag e penn priñselezh Valakia d'ar 24 a viz Genver 1859. Evel-se e voe unanet an div stadig. Da-heul e anvadur e penn an div briñselezh e roas lañs da bolitikerezhioù evit modernaat ar gevredigezh hag aozadur ar gouarnamant.
Evel penn an div briñselezh e klaskas lakaat an Impalaeriezh otoman da anavezout unvaniezh Moldavia ha Valakia ha klask a reas ivez unvaniñ an div stad d'ober ur vro hepken. E 1862 e voe kemeret gant an div briñselezh an anv nevez Priñselezhioù Unanet Roumania, gant ur gêr-benn (Bukarest), ur parlamant hag ur gouarnamant hepken.
A-enep politikerezhioù Alexandru Ioan Cuza e savas kalz a dud, anezho mirourien pe er c'hontrol frankizourien. D'an 22 a viz C'hwevrer 1866 e rankas reiñ e zilez eus e garg ha kuitaat ar vro. Tremen a reas ar peurrest eus e vuhez en harlu e Pariz, Vienna ha Wiesbaden, asambles gant e wreg hag e zaou vab. Mervel a reas e Heidelberg e 1873.
Gouel Valantin
Gouel Valantin (Valentine's Day e saozneg), zo ur gouel brudet er broioù saoznek hag a vez lidet enne d'ar 14 a viz C'hwevrer, hag e broioù all ivez abaoe an kantved. En deiz-se e tle an amourouzien diskouez o c'harantez gant profoù hag oberoù. Ar c'hiz a vez da gas ur valentine, ur gartenn-bost, dizanv a-wechoù, da zisklêriañ e garantez.
Istor
Kentañ meneg eus Gouel Valantin gant liv ar garantez warnañ a gaver e skridoù Geoffrey Chaucer er kantved, ha diwezhatoc'h e barzhonegoù Othon de Grandson.
Er kantved e skrive ar barzh gall Charlez Orleañs d'e wreg, hag eñ prizoniad e Bro-Saoz, goude emgann Azincourt, e 1415 :
E 1477 e skrive Margery Brewes er Paston Letters, d'he danvez-pried John Paston "my right well-beloved Valentine".
E Hamlet (1600–1601) eo meneget Valentine's Day gant Ophelia : All in the morning betime, And I a maid at your window, To be your Valentine. Then up he rose, and donn'd his clothes, And dupp'd the chamber-door; Let in the maid, that out a maid Never departed more. (Hamlet, William Shakespeare|Hamlet, Act IV, Scene 5.
kantved
Brudet eo Drouklazhadeg Sant Valantin, pe Saint Valentine's Day Massacre e saozneg, a c'hoarvezas e Chicago e 1929.
Kanaouenn
Ur Valentine a vez graet e saozneg eus ur gartenn-bost kaset en deiz-se d'an hini a garer.
]
Poblad Jōmon
Korfadurezh
Dre studiañ dent ez eus bet kavet perzhioù boutin etre ar boblad Jōmon hag an Ainoued : disheñvel eo o framm diouzh hini Japaniz all, ha tostoc'h da hini ar pobladoù a-orin eus Azia ar Mervent.
Studiañ ar c'hlopennoù a ziskouezas ez eo tostoc'h ar boblad Jōmon hag an Ainoued da Europiz eget da dud all Azia ar Reter ; neuze e soñjer e tiskenne ar boblad Jōmon eus tud a annezas Eurazia hag Amerika er Pleistoken Uhel (c. 129 000 – c. 11 700 KAB).
Yezhoù
Den ne oar petore yezh — pe yezhoù — a veze komzet gant ar boblad Jōmon. An darn vuiañ eus ar yezhoniourion e soñj dezho e komzent ur yezh kar d'an ainoueg, met ur yezh toungousek a veze komzet moarvat gant peder foblad da nebeutañ e kreiz hag e kornôg Japan d'ar mare-se, hag ur yezh aostronezian a veze komzet hep mar gant teir foblad da vihanañ e Kyūshū hag Enezeg Okinawa ; ne ouzer ket ha yezhoù all a veze komzet gant pobladoù all e Japan er Marevezh Jōmon.
Eus yezh ar boblad Okhotsk (Krai Khabarovsk e Siberia hiziv) e teu an ainoueg hervez ur studi, n'eo ket an Ainoued hendadoù ar boblad Jōmon war a hañval.
Sevenadur
Hemolc'herion-kutuilherion dreist-holl e oa an dud, met pesked ha frouezh-mor a zebrent ivez ; aspadennoù eus ur gounezerezh zo bet kavet. Tiez-foz (竪穴式住居 Tateanashiki jūkyo) e oa o annezioù : kleuzet e veze an douar, hag a-us ar gleuzenn e veze savet ur framm brankoù e doenn soulet.
Eus he doare da fardañ podoù e teu anv ar boblad : kement ha "merkoù kerdin kanab" e talv jōmon : gwasket e veze kerdin ouzh ar pri gleb evit e ginklañ. Moarvat ez eo unan eus koshañ doareoù poderezh er bed. Ouzhpenn podoù a rae gant pri : delwennoù (土偶 dogū), maskloù, bravigoù, bizhier ha klezeier. Lakennet e veze lod eus an traezoù a farde.
Bigi a veze fardet, diwar kefoù wez evit pesketa ha beajiñ ; den ne oar ha gouelioù pe roeñvoù a implijent.
Kar d'ar shintoegezh e oa o relijion hep mar.
Emgann an Ticino
Droukvesk
Arabat droukveskañ an emgann-se hag an hini a c'hoarvezas e 218 kent JK er memes ardremez etre Hannibal Barca hag an arme roman e-kerzh ar brezel punek.
Stêr Biobío
Ar stêr Biobío zo ur stêr eus Chile, 380 km hed dezhi.
Red
Eieniñ a ra er menezioù tost da Arc'hantina. Treuziñ a ra Proviñs ar Biobío ha hini Concepción.
Aberiñ a ra, goude tremen dre gêr Concepción, er Meurvor Habask, en hanternoz da bleg-mor Arauco.
São Tomé (disheñvelout)
São Tomé zo un anv-lec'h portugalek.
Santa Luzia (Kab Glas)
Santa Luzia zo un enezenn eus ar C'hab Glas, er gevred da São Vicente, er Meurvor Atlantel.
Asambles gant enez São Vicente ec'h a d'ober kumun São Vicente.
Carlos Sainz Jr.
Carlos Sainz Vázquez de Castro pe Carlos Sainz (bet ganet d'ar 1añ a viz Gwengolo 2014) zo ur blenier redadegoù-kirri spagnolat a vlein gant McLaren Racing e 2020 met a zo da vont da redek gant Ferrari. Mab eo d'ar c'hampion rallioù Carlos Sainz.
Emgann Adrianopolis (324)
Emgann Adrianopolis a c'hoarvezas d'an 3 a viz Gouhere 324 etre arme Constantinus Iañ ha hini Licinius en Adrianopolis (Edirne, Turkia hiziv)
Max Verstappen
Max Emilian Verstappen (distagadur izelvroek, bet ganet d'an 30 a viz Gwengolo 1997, zo ur blenier redadegoù-kirri eus an Izelvroioù hag eus Belgia. Mab eo da Jos Verstappen, a oa bet blenier F1 ivez. Redek a ra gant Red Bull Racing e kevezadeg bed ar Formulenn 1 abaoe ha betek  hervez e gevrat.
Emgann Adrianopolis (324)
Un emgann all a voe goude, Emgann Khrysipolis (Üsküdar, Turkia hiziv) kollet gant Licinius adarre, ha neuze e voe tapet, bac'het e Thessaloniki, ha drouklazhet ur pennadig goude.
Rolland
Rolland zo un anv-badez gallek ha saoznek a gaver evel anv-tiegezh ivez. Un doare all eo da skrivañ an anv Roland.
Max Verstappen
Abaoe e yaouankiz e oa bet prientet gant e dad da redek eil live uhelañ. Da 17 vloaz ha 166 deiz e voe blenier yaouankañ ar Formulenn 1 e 2015 pa gomañsas da redek gant Toro Rosso ha trec'hour yaouankañ eo ivez abaoe 2016, da 18 vloaz ha 227 deiz, gant Red Bull, goude bezañ erlec'hiet Daniil Kvyat e-kerzh ar bloaz. Buan en doa tapet ar vrud da vezañ ur blenier sur eus e zonezonoù ha rust un tamm war ar bistenn, hep bezañ kastizet kalzig avat. Ar bloavezioù da c'houde a gadarnaas e zonezonoù, met trenket e voent gant fazioù ha kudennoù teknik. Ar cheñchamant da Honda a ro ur chañs dezhañ da vezañ a-live gant Mercedes, a oa e penn ar Formulenn 1 abaoe, met n'eo nemet e e voe kreñv a-walc'h e Red Bull-Honda da gas ar stourm betek ar fin, ha trec'h e voe war Lewis Hamilton, daoust d'an tabud war an degouez, en dro diwezhañ.
Kampion 2021 e F1 eo, ar 34 hini, ha kentañ izelvroat aet ar maout gantañ e Formulenn 1 eo.
Ganedigezh ha familh
Ganet e oa e Belgia, d'an e Hasselt hag e proviñs Limbourg e oa bet desavet en hevelep bro. Mab da Jos Verstappen, blenier Formulenn 1 ha da Sophie-Marie Kumpen, a voe blenierez karting a-live uhel, bet tapet ar maout ganti meur a wezh e redadegoù brudet. Ur c'hoar vihan en deus, Victoria-Jane, bet ganet e 1999. Dispartiet e voe e dud e 2008, goude barradoù feulster Jos o doa kaset anezhañ dirak al lez-varn.
Disoc'hoù e kevezadeg bed ar Formulenn 1
Goude Priz Bras Bahrein 2023
467
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 467
Columbia (stêr)
Ar stêr Columbia (Columbia River e saozneg) zo ur stêr e Norzhamerika, an hini hirañ e-touez ar re en em daol er Meurvor Habask. En em astenn a ra a-hed 1 953 km ha ledan-kenañ eo he genoù.
Eieniñ a ra er Menezioù Roc'hellek e British Columbia, e Kanada. Tremen a ra goude-se e stad Washington er Stadoù Unanet hag a-hed 500 km e verk ar vevenn etre Stadoù Washington hag Oregon. En em deurel a ra er mor etre kêrioù Ilwaco (Washington) hag Astoria (Oregon), en norzh da gêr Portland.
Bez' ez eo ar stêr norzhamerikan a genderc'h ar muiañ a energiezh war-bouez kreizennoù dourdredan.
Carlos Sainz
Carlos Sainz Cenamor pe Carlos Sainz (bet ganet d'an 12 a viz Ebrel 1962 e Madrid, Bro-Spagn) zo ur blenier rallioù en doa gounezet div wezh kevezadeg bed ar Rallioù e 1990 hag e 1992. Teir gwech eo aet ar maout gantañ er Ralli Dakar ivez. Tad Carlos Sainz Jr., blenier F1, eo.
Die Skatspieler
Die Skatspieler ("Ar c'hoarierien skat") zo un daolenn gant Otto Dix e 1920. Warni e weler tud mac'hagnet da-heul ar Brezel-bed Kentañ. Emañ al livadur en Neue Nationalgalerie e Berlin.
Matilda Bro-Skos
Matilda Bro-Skos, ganet Edith (Dunfermline, Bro-Skos, c. 1080 - Westminister, Bro-Saoz, 1añ a viz Mae 1118), a voe rouanez kenseurt Bro-Saoz.
Jean Lassalle
Jean Lassalle, ganet d’an e Lourdios-Ichère (Pireneoù-Atlantel), zo ur politikour gall.
Matilda Bro-Skos
Merc'h e oa d'ar roue Malcolm III ha da santez Marc'harid. Desavet e voe en ur gouent e Bro-Saoz, ha dimeziñ a reas da Herri I, roue Bro-Saoz, e 1100. Diwar neuze e voe graet Matilda anezhi.
Jean Lassalle
Div wech e oa bet danvez prezidant. E 2017 ez eas 1,21% eus ar mouezhioù eztaolet gantañ hag e 2022 ez eas 3,13% eus ar mouezhioù eztaolet gantañ.
En eil tro an dilennadeg 2022 e embannas e oa chomet hep votiñ. Abalamour da se e voe nullet an holl zisoc’hoù en e gumun.
Matilda Bro-Skos
Pevar bugel o doe, ha daou hepken a vanas bev :
Devot-kenañ e oa Matilda, kement hag he mamm. Meur a wech e rankas ober evit he gwaz aet da vrezeliñ e Normandi : meur a garta a voe sinet ganti e-lec'h gant he gwaz. Mervel a reas daou vloaz a-raok he mab William. Hag addimeziñ a reas ar roue Herri I. Beziet e voe Matilda en Abati Westminster ha soñj a voe dalc'het anezhi gant an dud evel Matilda the Good Queen ("ar rouanez vat"), abalamour d'he madoberoù, evel un ospital savet evit an dud lovr e-maez Londrez. Goude he marv e veze sellet outi evel ur santez gant an dud, met ne voe ket santelezhet gant an iliz.
Beg ar Spagnoled
Beg ar Spagnoled zo ur beg-douar e Gourenez Kraozon, e kumun Roskañvel. Etre Beg ar Spagnoled ha Beg ar Porzhig emañ Mulgul Brest..
Emgann 1594, anvet alies Seziz Kraozon
E deroù miz Meurzh 1594, ar c'habiten spagnol Thomas Praxède, gant 400 den, a sav ur c'hreñvlec'h tric'hornek war ar beg-douar anvet hiriv Beg ar Spagnoled.
D'ar 15 a viz Here 1594 e teu ar Marichal d'Aumont, e penn 3000 soudard gall ha 2000 soudard saoz, da lakaat seziz war ar c'hreñvlec'h.
Trec'hiñ a ra anezho d'an 18 a viz Du 1594. En ur miz en deus kollet 3000 den; ne chom nemet 13 den bev e tu ar Spagnoled.
Picus vaillantii
Picus vaillantii a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Chloropicus Vaillantii (kentanv) da gentañ-penn (e 1847) gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865) : dougen a ra anv an evnoniour gall François Levaillant (1753-1824).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Norzhafrika, e menezioù Aljeria, Maroko ha Tunizia.
Rummadur
Sellet e voe outañ evel un isspesad d'ar gazeg-koad (Picus viridis) e-pad pell amzer.
Pranab Mukherjee
Pranab Kumar Mukherjee (প্রনব কুমার মুখার্জী e banglaeg) (11 a viz Kerzu 1935 - 31 a viz Eost 2020) a oa ur politikour indian eus strollad an Indian National Congress. Prezidant Republik India eo bet etre ar 25 a viz Gouere 2012 hag ar 25 a viz Gouere 2017.
E meur a bost all e oa bet a-raok e gouarnamant India, evel ministr an Arc'hant ha ministr an Aferioù Diavaez, er bloavezhioù 1980, 1990 ha 2000.
Dilennet e voe da brezidant India d'an 22 a viz Gouere 2012, gant 69,3% eus ar mouezhioù, a-enep ar mirour Purno A. Sangma.
466
Diwar-benn ar bloavezh 466 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 466
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 466
Maria Pia an Div Sikilia
Maria Pia an Div Sikilia ( 1849-1882) a oa ur briñsez eus Rouantelezh an Div Sikilia.
Merc'h e oa da d'ar roue Ferdinando II an Div Sikilia (1830–1859) ha d'e eil pried Maria Theresia von Österreich (1816–1867). Hanterc'hoar e oa da Francesco II, roue diwezhañ an Div Sikilia.
Dimeziñ ha bugale
Klasket e voe he dimeziñ d'un arc'hdug aostrian, evel he c'hoarezed henañ, Maria Annunziata ha Maria Immacolata di Borbone-Due Sicilie, en aner avat. Ken ar fin e rankas tremen gant un dug digurunenn, Roberto Iañ, bet dug Parma. E 1869 e voe graet an eured. Daouzek bugel o doe, ha c'hwec'h anezho a oa inosanted.
He marv
Mervel a reas Maria Pia er gwentloù, diwar he daouzekvet bugel.
Ferrières (Somme)
Ferrières a zo ur gumun eus departamant Somme (Bro-C'hall).
Licinius
Flavius Galerius Valerius Licinianus Licinius (Moesia, 263 - Thessaloniki, 324) a voe un impalaer roman hag a renas adalek 308 betek e varv. Dimezet e oa da Flavia Constantia (313-325). Ur mab o doe, Licinius II, pe Licinianus.
Ganet e oa e Moesia, en un tiegezh kouerien.
E Nicomedia (İzmit, Turkia hiziv) edo o chom, e reter an impalaeriezh. En 313, en Embann Milano, e stalias ar gendoujañs relijiel a-gevret gant Constantinus Iañ.
En 324 e reas Constantinus brezel dezhañ, ha trec'het e voe Licinius en Emgann Adrianopolis (324) (Edirne, Turkia hiziv) d'an 3 a viz Gouhere 324 hag en Emgann Khrysipolis (Üsküdar, Turkia hiziv) goude. Bac'het e voe e Thessaloniki, ha drouklazhet ur pennadig goude.
OpenStreetMap
OpenStreetMap (OSM) zo ur raktres-kenlabour etrebroadel evit sevel kartenn hollek ar bed enlinenn ken e c'heller he braslenn war meur a live zoum (betek 20). Gant tud a youl vat e vez treset ent-niverel an hentoù, ar straedoù, an dourredennoù, al linennoù hent-houarn, ar c'hroashentoù, ar savadurioù, an takadoù arbennik, an elfennoù naturel, ha pep tra, ken munut e ve, a c'hellfe bezañ spletus e c'houzout d'ur beajour pe d'ur skiantour (lec'hanvioù, panelloù-hent, unroudoù, diri, mogerioù, porzhioù-houarn, arsavioù kustum ar c'harbedoù, boestoù-lizheroù, kaeoù, kleuzeuregoù, peulioù, stalioù, girzhier, implij an douar, linennoù tredan, hag all).
Daoust ma vez bouetaet digoust gant ur bagad dekviliadoù a youlidi, e kresk pouez ar roadennoù ken e vezont implijet gant Stadoù, aozadurioù bedel pe vihanoc'h ha ken eo skoret OSM gant embregerezhioù eus ar re vrasañ hep ma ve kollet ar pal hag a zo pourveziñ kartennoù evit an holl hag a ya da binvidikaat ar boutinoù.
Istor
Ne gave ket dereat Steve Coast ma vije bet ret paeañ pa implije ar c'hartennoù enlinenn savet gant an Ordnance Survey, an aozadur-Stad a ra war-dro gartennouriezh foran ar Rouantelezh-Unanet.
Evit ma vo frank an douarstlenn e-keñver gwirioù an eiladur e oa ret goulenn da Yann Gartennour tresañ ar rouedad hentoù betek ma c'hellfed kaout deskrivadur ar bed en e bezh gant ma teufe ur yoc'h a dud evit e sevel.
E miz Ebrel 2006 e voe savet Fondezon OpenStreetMap (OpenStreetMap Foundation) e Bro-Saoz da skorañ ar merañ an urzhiataerioù kreiz ganti. Bep bloaz e vez galvet an dud da reiñ arc'hant evit prenañ ostilhoù ha an herberc'hiañ en ur skol-veur saoz hag en ur greizenn stlenn en Amsterdam. Ar palioù a oa «kennerzhañ kresk, diorroadur ha skignañ ar roadennoù douaregorel frank ha pourveziñ anezho da bep hini a c'hell implijout pe rannañ anezho.».
E miz Kerzu 2006 e voe embannet gant Yahoo! e c'helled implijout e aerlunioù evit sevel kartennoù.
E miz Ebrel 2007, Automotive Navigation Data (AND) a brofas holl roadennoù an hentoù en [Izelvroioù] ha roadennoù an hentoù pennañ en India hag e Sina.
E miz Gouere 2007, kentañ kendiviz etrebroadel OpenStreetMap, seurtanvet The State of the Map ("Stuz ar Gartenn") a voe dalc'het gant 9 000 den enskrivet. Google, Yahoo! ha Multimap e voe ar sponsored pennañ.
E miz Here 2007 e voe echu ebarzhañ ar roadennoù douaregorel Tiger dastumet gant ar Census Bureau stadunanat. E miz Kerzu 2007 ec'h eas kartenn OSM da vezañ implijet war lec'hienn un aozadur a-bouez, hini Skol-veur Oxford.
Gwellaet ha kresket e voe doareoù ezporzhiañ hag enporzhiañ ar roadennoù gant ostilhoù frank ha, da skouer, e 2008 e voe gallus silañ anezho e binvioù GPS hezoug. E miz Meurzh 2008 ec'h embannas Cloudmade, un embregerezh saoz arbennikaet war an ostilhoù OpenStreetMap, e vefe degaset 2,4 milion a euroioù dezhañ gant posterien kevala-riskl.
E 2008, muioc'h eget 70 000 den o deus kaset roadennoù da OpenStreetMap goude bezañ roet o anv (un arallanv peurvuiañ). An darn vrasañ eus Breizh-Veur hag eus Alamagn a voe kartennaouet.
E miz Du 2010 e cheñchas Bing e aotre-implijout ken e voe gallus sevel kartennoù diwar e lunerezh dre loarelloù.
Pa zivizas Google Maps e 2012 kas uheloc'h prizioù e gougoradoù e weljod embregerezhioù el live uhelañ o vont da implijout ar roadennoù OSM: Foursquare ha Craiglist da gentañ, ha pa glaskas Apple chom hep en em glevout gant Google (Alphabet) e savas e servij kartennoù enlinenn diwar roadennoù Tom Tom klokaet gant roadennoù OSM.
E 2017 e krogas Digital Globe gant pourveziñ roadennoù lunerez dre loarelloù evit ma vefent implijet gant kartennourien a youl vat.
E miz Mezheven 2021 ec'h embannas Diazezadur OpenStreetMap e raktres: kas e sez da unan eus Stadoù Unaniezh Europa, o vezañ ma voe bet ar Brexit an abeg pennañ. Hervezañ, Unaniezh Europa ha Breizh-Veur ne zeuont ket a-benn da gaout un emglev war ar gwirioù staget gant an diazoù roadennoù. Hag ouzhpenn-se ez eus diaesterioù a-bouez e-keñver ar bankoù, ar c'hellidañ, an treuzkasoù arc'hant via PayPal ha koll an domanioù .eu.
Chom hep eilañ kartennoù ha n'int ket kuit a wirioù eilañ
Arabat eo adkemer ar pezh a zo war gartennoù moullet pe niverelaet pa vezont embannet dindan gwirioù eilañ. Arabat eo adkemer holl labour an amsezioù kartennouriezh broadel evel an Institut géographique national (IGN). Koulskoude, a-drugarez d'al lusk bedel dave embann frank ar roadennoù digor, arallanvet an opendata, muioc'h-mui a roadennoù douarstlennel a vez embannet ganto.
Er c'hontrol, hervez bonreizh ar Stadoù-Unanet, an United States Geological Survey (USGS) a embann e gartennoù dindan ur statud a ro ar frankiz war an eilañ. Heñvel e ra Kanada dindan un emglev dibar abaoe 2008.
Dastum roadennoù war an dachenn
Dre vras e vez silet ar roadennoù gant tud a youl vat hag a ya da gantren e lec'h pe lec'h, war droad pe gant karbedoù a bep seurt (ar marc'hoù-houarn a vez atav priziet mat), marc'hoù-tan, kirri hag all. Erbedet eo gant reolennoù diabarzh OpenStreetMap klask bezañ gouest da wiriekaat stuz nevesañ an dachenn o vezañ ma vez hizivaet gant dale (betek daou vloavezh) al lunerezh enlinenn.
Kartennaouiñ diwar e gador a c'hell bezañ anvet an doare risklus da dastum roadennoù dre an aerlunioù nemetken.
En darn vrasañ eus ar bed ez eo dav klask roudoù resis pep hent bihan ha bras dre al lec'hiadur dre loarelloù a vez meret gant an U. S. Army, ar GPS, pe dre implij luc'hskeudennoù dre aer frank o gwirioù evel ar re dastumet gant Yahoo!, Bing pe Maxar.
Meur a vammenn all a c'hell bezañ implijet hervez saviad ar gartennouriezh er broioù.
Evit a sell ouzh hentoù na c'hellont ket bezañ notet diwar aerlunioù e c'heller enrollañ en ur benveg GPS roudennoù an hent ergerzhet hag e tleer o c'has d'un urzhiataer evit o c'heweriañ dre ur meziant embannerezh ar c'hartennoù. gallout a reer kas labour ar sevel kartennoù d'ar gartenn riklus war an Internet da c'houde.
Dastumet e vez ivez titouroù da vezañ treuzkemmet e roadennoù dre ul luc'hskeudennerez, ur c'hamera, notennoù war ur baperenn.
Treiñ ar gartenn
Kartenn OpenStreetMap a vez troet e Brezhoneg diwar atiz ar raktres OpensStreetMap e Brezhoneg gant skoazell OpenStreetMap France. Pal ar raktres-mañ eo lakaat war OpenStreetMap anvioù-lec'h hag anvioù poentoù heverk e brezhoneg.
Troet e vez an anvioù-lec'h en ur stagañ un dikedenn name:br ouzh un elfenn (ur savadur, un hent, ur gêr, hag all...) hag un dikedenn source:name:br a vez implijet evit menegiñ mammennoù an anvioù-se. Hiziv an deiz ez eus ouzhpenn 230 000 ergorenn gant un dikedenn name:br.
A-hend-all ez eus tu da dreiñ ar gartenn e 17 yezh minorelaet all eus Bro-Frañs gant tikedennoù heñvel, en o zouez ar gallaoueg (name:fr-x-gallo) ar c'hatalaneg (name:ca) hag an euskareg (name:eu).
Aozañ an embannerezh ha kas roadennoù
Ne c'heller ket degas kemmoù pe reizhadennoù e kartenn ar bed OpenStreetMap hep bezañ bet digoret ur gont war lec'hienn Internet Diazezadur OpenStreetMap ma vez dispaket ar gartenn hollvedel warni. War bajenn gentañ al lec'hienn-se e weler un nozelenn "Kemmañ" (m'eo arventennet ar merdeer evit merañ ar brezhoneg). Dre glikañ warni e tigor un etrefas embann gant un is-kartenn riklus ha kemmus he elfennoù. Pep elfenn eus ar gartenn a c'hell bezañ kemmet hag elfennoù nevez a c'hell bezañ degaset hervez ar reolennoù degemeret. Pep kemmadur karget enlinenn en ur strollad kemmadurioù a vez enrollet diouzhtu ha dispaket un nebeudig amzer goude evit an holl.
Cabo Honduras
Cabo Honduras, anvet Punta de Caxinas ha Punta Castilla ivez, zo ur beg-douar e Republik Honduras war aod ar Mor Karib.
OpenStreetMap
Aozañ an embannerezh ha kas roadennoù
Estreget ar meziant-se, iD e anv, e c'heller implijout arloadoù arbennik, evel Maps.me hag OSMAnd a c'hell bezañ implijet evit embannadur ar roadennoù, met a zo fardet evit ar merdeiñ diwar an ardivinkoù hezoug.
Cabo Honduras
Gweladennet e voe gant Cristóbal Colón e-kerzh e bevare beaj da Amerika, p'edo o verdeiñ a-hed aod Kreizamerika etre miz Gouhere 1502 ha miz Mae 1503.
OpenStreetMap
Aozañ an embannerezh ha kas roadennoù
Frank eo gwirioù an holl veziantoù; lod anezho n'int ket lies-savenn avat.
Luniad ar roadennoù
Diwar peder elfenn loadoniel a reer kentegennoù roadenn anezho e vez savet luniad roadennoù OpenStreetMap: amenity / social facility a dalvez evit ur savadur a zo goudor evit un obererezh sokial ha gant daouadoù all e c'heller resisaat ar servijoù kinniget hag an tud a c'hell bezañ resevet di: amenity / social_facility → social_facility / nursing-home → social_facility:for / senior; gant an tri daouad-se e reer dave d'un Annez Herberc'hiañ evit an Dud Oadet Dalc'het (AHDOD).
Un annez evit herberc'hiañ an digledoureien (tud hep ti nag aoz): amenity / social_facility → social_facility:for / homeless
Evit kavout ar pezh a zo erbedet gant kumuniezh ar gartennourien OSM ez eo ret mont da sellout ouzh al lec'hienn OSM ma weler ar gartenn skouer, an ostilh kartennouiñ iD ha meur a zafarelloù.
Ekoreizhiad OSM
Krouet ez eus bet un ekoreizhiad tro-dro d'an embregenn OSM. Un toullad bras a embregerezhioù a c'hell pourveziñ ostilhoù, servijoù ha meziantoù frank o wirioù peurvuiañ.
Un nebeud servijoù zo bet krouet gant an Diazezadur OpenStreetMap war e servijerien: ul lec'hienn wiki e-lec'h ma vez kreizennet an erbedadennoù evit ar c'hartennaouiñ ha titouroù war an holl demoù e meur a yezh. Ur wiki perzhiek ha digor da Yann Gartenner eo. Un aridennad rolloù dasparzhañ (mail lists) e meur a yezh ivez. Ur forom Discourse a gaver abaoe 2022.
Arloadoù henchañ ar c'harbedoù
Gant ar gartenn ofisiel e teu ur arload war vourzh ha gantañ e c'heller lakaat war wel pep lankad an hent m'eo bet treset e roudenn dre ar poentoù loc'hañ hag ar poentoù erruout.
E 2010, Navmii, ur embregerezh saoz, a lakaas er maez un arload heñchañ digoust evit ar pellgomzerioù hezoug iOS, Navfree e anv. Drezañ e c'heller bezañ heñchet dre an tres dispaket war ar skramm pe dre ur vouezh sintetek hag ar roadennoù, an hentoù evit al lodenn vrasañ anezho, a voe re OSM. Posupl e voe kas menegoù war ar fazioù pe ar mankoù. Korvoet e voe ar varregezh nevez evit resev arhentoù al loarelloù a voe roet d'ar pellgomzerioù hezoug Berzh a reas diouzhtu an arload. Adanvet e voe Navmii GPS hag azasaet evit an ardivinkoù Android.
Al lec'hienn wiki OpenStreetMap, dastumadeg bennañ an ditouroù ha reolennoù
War al lec'hienn greiz meret gant an Diazezadur OSM e kaver pajennoù wiki niverus-tre hag e meur a yezh (nebeut-tre e brezhoneg), ha warno e vez dastumet dafaroù skoazell liesseurt, bedel ha lec'hel, kalvezel pe ditourel.
Jean Dubuffet
Jean Dubuffet, ganet d'an 31 a viz Gouere 1901 en Havr-Nevez hag aet d'an Anaon d'an 12 a viz Mae 1985 e Pariz, a oa un arzour gall, livour ha kizellour.
Fazan Siam
Fazan Siam (Lophura diardi) a zo un evn.
Annez
Bevañ a ra al labous en Azia ar Gevred
Daveennoù
.
Suzanne Collins
Suzanne Collins (10 a viz Eost 1962 e Hartford, Connecticut, SUA) a zo ur skrivagnerez stadunanat a skriv abaoe 1991. Senariooù programmoù skinwel evit ar vugale eo a vez skrivet ganti. Brudet eo deuet da vezañ gant he zeiroberenn The Hunger Games.
Buhez
Abaoe 1991 e skriv Suzanne Collins senariooù hag istorioù skinwel evit ar yaouankiz. Tro he deus bet da labourat evit an embregerezh Nickelodeon da skouer. Istorioù evit ar vugale bihan-tre he deus bet skrivet ha pennskrivagnerez Entertainment Clifford's Puppy Days eo bet ivez.
P'edo o labourat war ar programm skinwel Generation Oh! e kejas gant bugale ar skrivagner James Promios. Da-heul ar gejadenn-se e teuas c'hoant dezhi da skrivañ levrioù evit ar vugale, hag evel-se e krouas tudenn Gregor, ma kaver dodennoù heñvel ouzh re Alis e bro ar marzhoù.
The Hunger Games
E miz Gwengolo 2009 e voe embannet an eil lodenn, Catching Fire he zitl hag e miz Eost 2010 e teuas er-maez al lodenn ziwezhañ, Mockingjay he zitl. Dindan pevarzek miz e voe gwerzhet 1,5 milion a skouerennoù eus an div levrenn gentañ e Norzhamerika, hag en holl e chomjont 60 sizhunvezh-pad e roll al levrioù gwerzhet ar muiañ embannet gant New York Times. .
Lakaet eo bet lodenn an deiroberenn da film gant Gary Ross,. Gant Suzanne Collins eo bet savet ar senario, hag en nevezamzer 2011 e voe kroget ar filmañ. Er film e kaver Jennifer Lawrence a c'hoari perzh Katniss Everdeen, Josh Hutcherson (Peeta Mellark) ha Liam Hemsworth (Gale Hawthorne).
Ken brudet eo deuet Suzanne Collins ken eo bet lakaet e-touez tud pouezusañ 2010 gant skipailh Time. E miz Meurzh 2012 e voe embannet gant tud skourr amerikan Amazon e oa levrioù Suzanne Collins ar re gwerzhet ar muiañ er stumm Kindle,.
Mihály Babits
Mihály Babits (Babits Mihály en hungareg ; Szekszárd, 26 Du 1883 – Budapest, 4 Eost 1941) a oa ur skrivagner hungarat, barzh ha troer. Ur plas a bouez en deus bet e buhez lennegel e vro, en hanterenn gentañ an.
Studiañ a reas hungareg ha lizhiri klasel e skol-veur Budapest ha mont da gelenner e skolioù eil derez goude, e Baja (1905-1906), Szeged (1906-1908), Fogaras (1908-1911), Újpest (1911) ha Budapest (1912-1918). Brud a dapas gant embannadur e varzhonegoù kentañ e 1908.
Da vare ar Brezel bed kentañ e rankas reiñ e zilez abalamour d’e vennozhioù peoc’hgarour. Diwar neuze e pledas gant al lennegezh. Da vare Dispac’h Hungarat 1919 ez eas da gelenner lennegezh e skol-veur Budapest, met goude diskar ar gouarnamant dispac’hel ne voe ket miret en e garg. En 1921 e timezas da Ilona Tanner, ur varzhez ivez. Adalek 1937 e voe klañv gant ur c’hrign-bev, ha mervel a reas e 1941, e Budapest.
Kenlabourat a reas gant ar gelaouenn lennegel Nyugat. Pennskridaozer ar gelaouenn e teuas da vezañ e 1929 ha chom en he fenn betek e varv. Barzhonegoù gant Goethe, Shakespeare, Wilde, Baudelaire a voe troet en hungareg gantañ. An Divina Commedia, gant Dante Alighieri, a voe troet gantañ ivez.
Ar barzhonegoù skrivet gantañ e-unan zo diaes a-walc’h da gompren, ha temoù relijiel o deus aliezik. Romantoù a savas ivez, evel Halálfiai (1927; "Bugale ar marv"). Sevel a reas arnodskridoù c’hoazh ha treiñ kalzik a draoù diwar ar saozneg, ar galleg, an alamaneg, an italianeg, an henc'hresianeg hag al latin. Ur mirdi zo e Szekszárd, gouestlet d’e vuhez ha d’e oberenn.
Retorbido
Retorbido zo ur gumun eus Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Boabdil
Abû ʿAbd Al·lâh «az-Zughbî» Mohammed ben Abî al-Hasan ʿAlî (أبو عبد الله محمد ابن علي), pe Boabdil, pe Muhammad XII, anavezet ivez en e amzer evel الزغابي Al-Zughabi, "ar reuzeudig" (Granada, 1459 – Fez, 1533) a oa diwezhañ roue Granada, eus tierniezh an nazaried, ken na voe kemeret kêr Granada e 1492 gant Fernando II Aragon hag Izabel Iañ Kastilha.
E varv
Hervez an istorour Al-Maqqari, eus Tlemcen, e varvas en en 1532 pe 1533, e Tunis.
Confienza
Confienza  zo ur gumun eus Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
St. James Parish
St. James Parish (parrez Sant Jakez e brezhoneg) zo un anv-lec'h saoznek e meur a vro.
Ysbyty Ifan
Ysbyty Ifan zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh en hanternoz Kembre, e Sir Conwy. Emañ ar gêriadenn war lez ar stêr Conwy, er c'hreisteiz da Bentrefoelas. "Dolgynwal" e oa anv ar gêriadenn gwechall.
E 2011 e oa 196 a dud o chom en Ysbyty Ifan ha 151 anezho a oa kembraegerien (79,1%).
Dorno
Dorno  zo ur gumun eus  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Colli Verdi
Colli Verdi   zo ur gumun eus  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
San Marino
San Marino, ent-ofisiel Republik San Marino (Repubblica di San Marino en italianeg) hag alies, ent-hir, Serenissima Repubblica di San Marino (Republik Sederañ San Marino), zo ur republik vihan enklozet en Italia, etre Emilia-Romagna ha Marche. An trede bihanañ stad en Europa eo, war-lerc'h ar Vatikan ha Monako, hag ar pempvet er bed war-lerc'h ar memes tri ha Nauru ha Tuvalu.
32 000 den zo o chom enni, 1 000 estren en o zouez, ha 5 000 Santmarinad zo o chom e-maez o bro.
São Thomé das Letras
São Thomé das Letras pe São Tomé das Letras zo ur gumun eus Brazil e stad Minas Gerais. 6 880 a dud a oa o chom enni e 2008.
Paderborn
Paderborn zo ur gêr eus Alamagn, e stad Nordrhein-Westfalen. Pennlec'h Kreis Paderborn eo. Er bloavezh 2013 e oa NaN a annezidi. Emañ Paderborn er mervent da goadeg Teutoburger Wald. Ur skol-veur anavezet zo, savet e 1972.
Istor
Un eskopti katolik a voe savet e Paderborn gant Karl Veur e 795. Eno e kavas repu ar pab Leon III, e 799, pa oa o tec'hout rak e enebourien e Roma. Skoazellet e voe gant Karl Veur da zistreiñ da Roma er bloavezh 800 hag en eskemm e voe kurunennet Karl Veur da impalaer, gant Leon III. E 1295 e oa bet degemeret Paderborn da ezel eus ar c'hevre kenwerzhel anvet Hansa.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Paderborn gant ar c'hêrioù-mañ :
Emgann Albuera
Emgann Albuera a voe stourmet d'ar 16 a viz Mae 1811, ul lodenn eo eus ar Brezel Dizalc'hted Spagn. Un nerzh milourel kemmesk a saozon, spagnoled ha portugaliz o devoa taget an Armée du Midi (lu ar su) c'hall en ur gêriadennig spagnol Albuera, lec'hiet 20 kilometrad e su ar c'hreñvlec'h harzoù Badajoz.
An nerzhioù lu enebet e kêriadenn Albuera a oa bet tizhet don. a-benn ar fin e oa kilet ar c'hallaoued d'an 18 a viz Mae 1811. Lu Beresford a oa bet gant kolloù ha skuizhder re uhel evit gellet mont a-dreñv al lu c'hall hag aloubiñ Badajoz. En desped da c'hwitadenn Soult evit dieubiñ kêr, an emgann a oa chomet unan didalvoud pe dost a-fed strategel evit ar brezel. Ur miz war-lerc'h e miz Even 1811, ar Gevredidi a voe rediet paouez gant o seziz pa oa o tostaat an armeoù adsavet Armeoù gall Portugal hag Andalouzia.
Kolloù ar Gevredidi a oa bet etre 5916 ha 7000 lazhet pe gloazet ha 1000 prizoniet war un hollad a 35 284 (10 449 saoz ha 10 201 portugiz, 14 634 spagnol), evit ar C'hallaoued 5935–7900 lazhet pe gloazet war un hollad a 24 260.
Adkemer er sevenadur
Barzhoneg Lord Byron Childe Harold's Pilgrimage a ra dave d'an emgann:
O Albuera, glorious field of grief! As o'er thy plain the Pilgrim pricked his steed, Who could foresee thee, in a space so brief, A scene where mingling foes should boast and bleed. Peace to the perished! may the warrior's meed And tears of triumph their reward prolong! Till others fall where other chieftains lead, Thy name shall circle round the gaping throng, And shine in worthless lays, the theme of transient song.