cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tan-gwall
Dañjerus kenañ eo an tanioù-gwall evit tud ha loened. Gallout a reont mervel pe bezañ gloazet gant ar flemmen hag ar moged, pe o klask tec'hel kuit o lammat eus ur savadur pe ul lestr. Pa grog an tan e vez galvet ar bomperien an aliesañ, ha stourmañ a reont outañ oc'h implijout dour ha produioù evit mougañ an tan. Reoladoù ha reolennoù zo e-pleustr el lec'hioù foran, er savadurioù hag en natur dreist-holl, evit diarbenn an tan, met a-wechoù eo enaouet a-ratozh, ar pezh a zo ur torfed.
Tanioù-gwall brudet en istor
Setu un nebeud tanioù-gwall kêrioù pe savadurioù brudet dre an istor :
Antoninus Pius
Titus Aurelius Fulvus Boionius Arrius Antoninus, lesanvet Antoninus Pius (86-161) a oa un impalaer roman hag a renas eus 138 betek e varv e 161.
E vuhez
Ganet e oa e Lanuvium, d'an 19 a viz Du 86. Familh e dad Titus Aurelius Fulvus, konsul e 89 (aet da Anaon pa ne oa Antoninus nemet bugel yaouank), hag e dad-kozh Titus Aurelius Fulvus, koñsul suffect. war dro 70, koñsul e 85, a oa eus kêr Nemausus (Nimes hiziv). Arria Fadilla e oa e vamm. Prenet e voe douaroù en Italia gant e familh
Dimezet e oa da Annia Galeria Faustina Senior, pe Faustina Maior, merc'h da Rupilia Faustina, a oa c'hoar-gaer d'an impalaer Hadrian.
Connemara Girl
Connemara Girl zo ul livadur diwar zorn al livour iwerzhonat Augustus Nicholas Burke (1838 – 1891) e 1865, ma weler ur baourez vihan diarc'hen o vaesa givri hago tougen ur vriad bleñchoù. War ziskouez emañ en National Gallery of Ireland.
Antoninus Pius
Labourioù
Antonin en eus laket war ar stern Itinerarium provinciarum (bet embannet gant G. Torin, 1512; Wesseling, Amsterdam, 1735; Parthey, Berlin, 1848)
E Galia
Antonin a reas adsevel Narbona, bet distrujet gant tan. Kresket hag adaozet ivez hentoù bro Narbona
E Breizh (-Veur)
E 142 e lakaas sevel moger Antoninus en Enez Vreizh, etre ar Firth of Forth hag ar stêr Clyde, en hanternoz da voger Hadrian eta, savet ugent vloaz a-raok, e 122.
Canda
Canda zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Ramphastos vitellinus
Ramphastos vitellinus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ramphastidae.
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl, hep ober fae ouzh artropoded, mellkeineged bihan ha vioù hag a ya da laerezh e neizhioù laboused all.
Walburga Stemmer
Walburga Stemmer, ganet e miz Meurzh 1892 ha marvet e miz Here 1928, a oa ur vaouez bet serc'h Erwin Rommel. Ur verc'h a oa bet ganet diouto, anvet Gertrud Stemmer (deuet da vezañ an itron Gertrud Pan), d'an 8 a viz Kerzu 1913. Familh Rommel a oa bet o pouezañ kreñv warnañ evit ma tistrofe d'e zanvez-pried Lucie Mollin, dimezet e oant bet nebeut amzer goude. Walburga Stemmer a oa marvet e 1928, pa oa gwreg Rommel o tougen o mab Manfred. Ent-ofisiel e oa-hi marvet gant ar skeventfo, seblantout a ra sklaer a-walc'h e oa bet un emlazh.
Racing Club Asociación Civil
Racing Club Asociación Civil (anavezet evel Racing Clug de Avellaneda, Racing Club pe Racing ivez) zo ur c'hleub mell-droad arc'hantinat bet krouet d'ar 25 a viz Meurzh 1903 en Avellaneda.
Lesanvet eo bet ar c'hleub La Academia.
C'hoari a ra e grogadoù en Estadio Presidente Perón.
Walburga Stemmer
Marv
Hervez mab Gertrud, Josef Pan, "Rommel was Walburga's only love. As long as Rommel and Lucie never had children she held on to the conviction that he would return to her. When Manfred was born in 1928 she took an overdose... The explanation given in public was that she had died of pneumonia. Later the family doctor told my mother she had taken her own life."
Vittorio Emanuele Orlando
Vittorio Emanuele Orlando (19 a viz Mae 1860 – 1añ a viz Kerzu 1952) a oa ur politiker italian.
Poltred Giuliano de' Medici (Botticelli Bergamo)
An daolenn Poltred Giuliano de' Medici  a zo e Bergamo, en Accademia Carrara, zo unan eus tri foltred Giuliano di Piero de' Medici (1453-1478), kenlevier Firenze gant e vreur Lorenzo il Magnifico, a oa bet livet gant Sandro Botticelli. Unan all zo e Berlin, hag unan all c'hoazh e Washington.
Vittorio Emanuele Orlando
Kentañ Ministr Italia e voe e dibenn ar Brezel-bed Kentañ. E skridoù zo e vez diskouezet evel un den a roas ur skeudenn fall eus Italia er Guzuliadeg evit ar Peoc'h a oa bet e Pariz e 1919, abalamour ma n'en em gleve ket gant ministr italian an Aferioù Diavaez, Sidney Sonnino ; gant tud all avat eo anavezet evel "Kentañ Ministr an Trec'h", dre ma renas Italia d'ar mare ma oa o stourm ouzh ar Galloudoù Kreiz, a-du gant ar Gevredidi, er Brezel-bed Kentañ.
Poltred Giuliano de' Medici (Botticelli Bergamo)
Istor
Lazhet e oa bet Giuliano, tad ar pab Klemañs VII (pab), en Irienn ar Re Pazzi, ha poltredet e oa bet, a greder, diwar maskl an den marv, etre 1478 ha 1480.
Vittorio Emanuele Orlando
Goude an Eil Brezel-bed e voe dilennet da gannad er Vodadenn vonreizhañ hag he frezidant e oa pa voe troet Italia en ur Republik.
Poltred Giuliano de' Medici (Botticelli Washington)
An daolenn Poltred Giuliano de' Medici  a zo e mirdi Washington zo unan eus tri foltred Giuliano di Piero de' Medici (1453-1478), kenlevier Firenze gant e vreur Lorenzo il Magnifico, a oa bet livet gant Botticelli.
Rully (Calvados)
Rully a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 13 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valdallière.
Gerdarzh
Rully, Reully e 1419 a seblant bout savet diwar an anv-den romanek Rullius hag an dibenn acum-acus.
Dispac'h Gall
.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: mervel a reas ul leviour eus 414 Squadron ar Royal Canadian Air Force d'an 18 a viz Even pa gouezhas e nijerez Mustang P 51; douaret e voe gant an Alamaned en o bered e Rully ha beziet en-dro e Bretteville-sur-Laize.
Axel von Fersen ar Yaouankañ
Hans Axel von Fersen, pe Axel von Fersen ar Yaouankañ (Stockholm, 4 Gwengolo 1755 – idem, 20 Mezheven 1810) a oa ur c'hont ha diplomat svedat, brudet e garantez ouzh ar rouanez Marie-Antoinette Bro-C'hall. Ken brudet all en e vro eo e varv kriz, lazhet gant an engroez.
E vuhez
Mab e oa d'ar feld-marichal Fredrik Axel von Fersen ha d'e bried, ar gontez Hedvig Catharina De la Gardie. Mab-bihan e oa d'ar jeneral Hans Reinhold von Fersen, ha breur da Sophie von Fersen, kontez Piper, ha da Hedvig Eleonora von Fersen, kontez Klinckowström. Kenderv e oa da Augusta von Fersen, serc'h d'an dug Karl (ha danvez-roue), ha d'he c'hoar Ulrika von Fersen, o-div dimezelled a enor (Hovmästarinnan) gant ar rouanez Sofia Magdalena, ha niz e oa d'ar skiantourez Eva Ekeblad.
En Bro-C'hall
En 1774 edo oc'h echuiñ e Dro Vras dre Europa, evel ma oa ar c'hiz e-touez ar yaouankizoù a ouenn uhel hag a glaske gwellaat o deskadurezh, pa erruas e Bro-C'hall. E lez Versailhez e sache ar selloù, dremmet kaer ha korfet brav evel ma oa. Diwar ebenn e skrive Kont Creutz, kannad Sveden, da roue Sveden, Gustav III : D'an 30 a viz Genver ec'h en em gavas gant an daofinez Marie-Antoinette Aostria, incognito, e korolladeg ar C'hoarigandi. Distreiñ a reas goude da Sveden. D'an 10 a viz Mae e oa marvet ar roue Loeiz XV, ha setu Loeiz XVI deuet da vout roue, ha Marie-Antoinette rouanez. E miz Eost 1778 e teuas Axel en-dro war e giz da lez Versailhez. Ne oa ket bet ankounac'haet gant ar rouanez: pa en gwelas e lavaras: "Sed aze un anaoudegezh kozh !" Hag an holl el lez a wele a-walc'h e rae-hi war-dro ar paotr yaouank gant aked.
Robert Lee Yates
Robert Lee Yates Jr., ganet d'ar 27 a viz Mae 1952, zo ur serial killer stadunanat eus Spokane (Washington). Etre 1996 ha 1998, Yates en devoa lazhet 13 maouez d'an nebeutañ. An holl anezho a oa gisti o labourat war an E. Sprague Avenue e Spokane. Yates en deus anzavet daou vuntr all e Walla Walla e 1975 hag ur muntr all e 1988 e Skagit County.
Axel von Fersen ar Yaouankañ
En Bro-C'hall
Met Fersen en devoa c'hoant da vrezeliñ ivez.
D'an 20 a viz Genver 1780 e voe anvet da goronal en ur rejimant troadeien alaman, ha kuit ez eas da Amerika e dibenn miz Meurzh 1780, makemeras perzh e Brezel Dizalc'hted Stadoù-Unanet Amerika dindan Kont Rochambeau.
Robert Lee Yates
En holl eo kondaonet da 1408 bloaz toull-bac'h e Spokane County, ha kondaonet d'ar marv div wech e Pierce County.
Axel von Fersen ar Yaouankañ
En Amerika
Plijout a rae Axel von Fersen da Rochambeau <!-- qui l'appelle son « premier aide de camp », se lie avec duc de Lauzun qui lui promet le brevet de colonel commandant sa légion, et le marquis de Ségur, qui lui promet également de le nommer colonel en second. Fersen se conduit brillamment au siège de Yorktown en Virginie. Grâce à l'intercession de Marie-Antoinette, il obtient en octobre 1782 la place de colonel en second du régiment de Royal-Deux-Ponts. Il déclare alors à son père qu'il souhaite rester en Amérique jusqu'à la fin du conflit, et ensuite passer au service de Gustav III.
Il rentre de campagne en juin 1783, et se rend à Versailles où il obtient, toujours par la faveur de Gustave III et de la reine, le Royal-Suédois en pleine propriété. La rumeur va alors bon train à la cour. En septembre, il quitte Versailles et rejoint Gustave III qui se rend incognito en Italie. Tout en multipliant les conquêtes, il entretient une correspondance suivie avec Marie-Antoinette.
En juin 1784, Fersen revient à Versailles, dans l'entourage de Gustav III qui voyage toujours sous le nom de « comte de Haga », et qui ne va pas tarder à le gratifier d'une pension de 20 000 livres annuelles, qui lui permet de mener bon train à la cour. En juillet, il rentre en Suède pour huit mois. Il revient ensuite en France prendre possession de son régiment, à Landrecies, près de Valenciennes, et partage son temps entre la cour et son régiment.
En 1787 ez eas e-pad un toullad sizhunioù da ambroug ar roue Gustav III d'ar brezel da Finland a-enep  Katelin II. Au printemps 1789 son père est arrêté pour avoir pris parti pour les droits de la noblesse dans le conflit qui oppose Gustave II à son aristocratie, après des revers dans la guerre (qui Gustav III finalement menait à terme après la bataille navale à Svensksund). Marie-Antoinette Bro-C'hall a c'houlennas outañ distreiñ da Bariz. En juin, inquiet pour la reine, il prend un logement à Versailles. Les proches de la famille royale prennent mal l'installation de Fersen près de la reine, redoutant que cela n'attise la haine des courtisans envers elle. Fersen devient un favori du couple royal. -->
En Sveden
Pa zistrozas da Sveden ec'h adstagas da labourat evel diplomat. En 1792 e voe lazhet ar roue Gustav III, hag anvet breur ar roue da rejant eus 1792 da 1796. Hennezh, ar priñs Karl, dug Södermanland, a voe anvet da roue evel Karl XIII kalz diwezhatoc'h. Fersen a gollas e labour evel kalz eus mignoned ar roue marv.
Pa voe roet ar gurunenn gant ar rejant d'e niz Gustav IV Adolf, mab Gustav III, e voe roet e gargoù dezhañ en-dro.
En 1797 e voe kaset evel kannad Sveden da sinañ feuremglev Rastatt, met trouz a reas ar C'hallaoued a-enep dezhañ, ma voe ret dezhañ kuitaat ar vodadeg.
En 1801 e voe anvet da riksmarskalk ( Marichal ar Rouantelezh), ministr ha kanseller Uppsala, met displijout a reas d'ar roue pa enebas krenn ouzh ar brezel a-enep Prusia, ur brezel c'hoantaet gant ar roue Gustav IV evit kastizañ Prusia hag a nac'he aloubiñ Bro-C'hall.
En 1809 e voe diskaret Gustav IV gant un taol-stad steuet gant pennoù an arme, ha Fersen a chomas neptu, met an holl a soñje e oa tomm ouzh ar priñs Gustav, mab da Gustav IV. En 1810 e voe anvet Christian-August, dug Augustenburg, da briñs-pennhêr Sveden, met mervel a reas ur pennadig goude. Hervez ar vrud e vije bet kontammet gant Axel von Fersen.
E varv
D'an 20 a viz Mezheven 1810 e oa obidoù Christian-August, hag ar riksmarskalk Axel von Fersen a oa bet karget da ambroug ar c'horf e kêr Stockholm. Kabaduilh a voe ha lazhet e voe Fersen a daolioù mein gant an engroez dirollet, mac'het e gorf dindan an treid, dirak ar soudarded na rejont van ebet. Krediñ a reer e voe aozet kement-se gant Karl XIII evit kaout an dizober eus unan eus e enebourien.
E c'hoar Sophie von Fersen a voe heskinet ivez, met dont a reas a-benn da dec'hel. Tamallet e veze-hi ivez eus marv ar priñs pennhêr. Se zo kaoz e c'houlennas ma vije graet un enklask gant al lezvarn diwar-benn ar perzh he dije kemeret e marv ar priñs. Didamallet e voe.
Goude e varv
Un toullad mizioù goude ar muntr e voe didamallet Axel von Fersen hag e diegezh eus marv Carl August. Beziet e voe gant lid ha pompad. Sophie von Fersen a guitaas Stockholm da vont da Kastell Löfstad, e-tal Norrköping. Ur monumant a savas e koun he breur ha skrivet warnañ: Åt en oförgätlig broder, mannamodet uti hans sista stunder den 20 juni 1810 vittna om hans dygder och sinnes lugn ( D'ur breur diankouaus, e galonegezh en e amzer diwezhañ d'an 20 a viz Mezheven 1810 a ziskouez splan e vertuzioù hag e goustiañs direbech.)
Ares (Galiza)
thumb| An aod en Ares. thumb| Sede pelec'h emañ Ares e Galiza
Ares zo ur gumun eus arvor hanternoz Galiza, e proviñs A Coruña, e komark Ferrol, war lez ar ría de Ferrol.
Parrezioù
Teir farrez zo enni:
Koural
Ar c'houral zo loened divellkeinek e skourrad ar c'hnidaried evel ar morgaoul pe ar bronnoù-mor. A-hed o buhez e savont o skeledenn ziavaez betek krouiñ, gant spesadoù anezhe, ur gouraleg.
Urzhiadoù
Iskevrennad Alcyonaria Iskevrennad Zoantharia
Calto
Calto zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Talbenn al-Nusra
An Talbenn Al-Nusra pe Jabhat al-Nusra (arabeg : جبهة النصرة‎), brudet ivez dre an anv Jabhat Fateh al-Sham (arabeg: جبهة فتح الشام‎, Jabhat Fataḥ al-Šām) goude Gouhere 2016, zo un aozadur salafelour djihadour o stourm a-enep nerzhioù difenn gouarnamant Siria e Brezel diabarzh Siria. Pal diazez al luskad-se eo sevel ur Stad islamek er vro. A-wechoù e vez graet Al-Qaeda e Siria pe Al-Qaeda er Reter-Nesañ eus ar strollad-se. Krouet e oa bet d'an 23 a viz Genver 2012.
Stadoù-Unanet Amerika o deus lakaet Jabhat al-Nusra war listenn an aozadurioù sponterezh estren. Nebeut amzer goude-se e oa bet graet ar memes tra gant Kuzul Surentez Aozadur ar Broadoù Unanet ha neuze gant kalz broioù. Skourr ofisiel Al-Qaeda e Siria ez eo bet betek Gouhere 2016. E penn kentañ ar bloavezh 2015, ar strollad a oa deuet da vezañ unan eus bezenoù galloudusañ an djihadourien aozet e Lu an Aloubadeg e gwalarn Siria. Kavout a reer ivez ul lodenn eus an Talbenn e bro Liban. E miz Du 2012, The Washington Post a ziskrive al-Nusra evel skourr milourel kreñvañ ar rebelled a-enep Bashar al-Assad e Siria.
E miz Gouhere 2016, al-Nusra a droc'he e liammoù gant al-Qaeda hag en em adstumme gant an anv Jabhat Fateh al-Sham ("Talbenn evit Aloubadeg ar Reter Nesañ").
Anv
Kalz anvioù disheñvel a zo d'an aozadur djihadour-se met etre 2012 ha 2013, an Talbenn al-Nusra a rae gant an anv leun "Talbenn Trec'h pobl an Nesañ gant ar Moujahideen eus an Nesañ war tachennoù an Djihad" (arabeg: جبهة النصرة لأهل الشام من مجاهدي الشام في ساحات الجهاد‎, Jabhat an-Nuṣrah li-ahli ash-Shām min Mujahidin ash-Shām fi Sahat al-Jihad).
Ideologiezh
Izili diazez an Talbenn al-Nusra a zo djihadourien sirian. Palioù diazez al luskad a zo riñsañ gouarnamant Bashar al-Assad e Siria ha krouiñ un emirelezh islamek er vro ha renet gant lezenn islamek ar charia. N'eo ket un aozadur gant ur sell etrebroadel met gant ur sell lec'hel war Siria ha Liban evit un nebeud. Izili sirian ar strollad a embann emaint o stourm a-enep gouarnamant Bashar al-Assad nemetken ha ne vefent ket dedennet gant tagañ broioù ar C'hornôg. Eus un tu all politikerezh ofisiel ar bezen a embann ez eo ar Stadoù-Unanet Amerika hag Israel enebourien daonet d'an islam. Hervez komzoù ofisiel ar strollad ez int enebet a-grenn ouzh obererezhioù broioù ar C'hornôg e Siria.
Kadoniezhoù ar strollad gwriziennet e soñjoù Abu Musab a zo : degas servijoù d'an dud, chom hep bezañ gwelet evel tud dañjerus, derc'hel liammoù kreñv gant ar c'humuniezhoù lec'hel hag ar strolladoù stourm all, lakaat pouez war ar stourm a-enep ar gouarnamant sirian.
D'an 10 a viz Even 2015, stourmerien al-Nusra o devoa lazhadeget 20 trevour Druze da nebeutañ en ur geriadenn. Unan anezho harper da renad Assad a oa emsavet a-enep bezañ skarzhet eus e di gant ur c'homandant eus al-Nusra. Pennoù uhel Al-Nusra o devoa embannet digarezioù o embann ne oa ket seurt obererezhioù doareoù d'ober ar strollad.
Ar gazetenn Foreign Affairs, en deus lakaet war-raok e oa Al-Jazeera o klask naetaat skeudenn Al-Nusra. En gwirionez ar re Druze a vez rediet e tachennoù Al-Nusra da dreiñ relijion, hag a vez distrujet o temploù. Al-Nusra ha Daech a zo kement a-enep ar re Druze. An diforc'h a zo e vefe laouen al-Nusra o tistrujañ an temploù ha gwelet anezho o treiñ da sunnited, padal Daech a glask lazhadegañ an holl anezho evel ma z'eo graet gant ar re Yazidi.
Doareoù d'ober an Talbenn al-Nusra a zo siouloc'h evit re ar strolladoù djihadourien all evel Daech. Daech a zo bet troc'het eus ar boblañs dre ur rediñ a lealded ha dre implij ur feulster re greñv (dibennañ tud dirak an holl rediet da arvestiñ...). An Talbenn al-Nusra a glask kenlabourat gant strolladoù all ar rebeled enep Assad sioul e lak e-plas lezenn ar charia, o kemer e kont ma vez enebet ar boblañs pe get. War an hir dermen ez eo finoc'h an doare-se d'ober a embann arbennigourien an Djihad. War an hir dermen an Talbenn al-Nusra a zeu a-benn d'en em gwriziennañ hep kaout da vezañ feuls betek-re.
E-penn kentañ ar bloavezh 2015, unan eus pennoù al-Qaeda, Ayman al-Zawahiri, en devoa kaset urzhioù da penn-uhel al-Nusra Julani o reiñ dezhañ ar palioù da dizhout :
Kea (enez)
Kea (skrivet Κέα e gregach), anavet ivez evel Gia pe Tzia ( Τζια), Zea, ha Keos ( Κέως) en Henamzer, zo un enezenn eus Gres, e Mor Egea, en Enezeg ar C'hikladez.
Pontoise
Pontoise zo ur gumun en departamant Val-d'Oise hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h an departamant eo abaoe 1965, met lec'hiet eo ar prefeti ha sez ar C'huzul-departamant e Cergy.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Pontoisiens anezho e galleg.
Polydoros (roue Sparta)
Polydoros (en henc'hresianeg : Πολύδωρος) zo ur roue eus Sparta eus ar. An dekvet roue eus tiernezh an Agiaded e oa. Kemer a reas lec'h e dad Alkamenes.
Dindan e ren e savas Spartaiz div drevadenn, en Italia hag en Azia-Vihanañ.
Kenderc'hel a reas gant kentañ Brezel Mesenia a oa kroget dindan Alkamenes. Kemer a reas perzh en emgannoù daoust ma lavar Paosanias e oa renet ar pep brasañ eus an emgannoù gant ar roue all Theopompos, roue familh all an Euripontided.
Polydoros ha Theopompos a gemmas ar vonreizh da strishaat gwirioù pobl Sparta. Polydoros en dije kresket ivez niver al lodennoù douar a ranne tiriad ar geoded.
Muntret e voe gant un den anvet Polemarc'hos, eus un tiegezh bras eus Sparta.
Cross Inn (su Ceredigion)
Cross Inn zo ur gêriadenn vihan e kreisteiz Ceredigion. Emañ er gevred da gêr Ceinewydd, e kumuniezh Llanllwchaearn.
Er Grennamzer e oa e kombod Caerwedros.
Meredydd Evans
Meredydd Evans (9 Kerzu 1919 – 21 C'hwevrer 2015) a oa un dastumer hag ur c'haner kanaouennoù hengounel e kembraeg.
Cross Inn (su Ceredigion)
En-dro da g-Cross Inn emañ kêriadennoù Caerwedros, Llwyndafydd ha Nanternis er c'hornôg, Synod Inn er c'hreisteiz, ha Llanarth er biz.
Meredydd Evans
Ganet e voe Meredydd Evans (pe Merêd, evel ma veze lesanvet) e Llanegryn, e Meirionnydd, ha desavet e voe e Tanygrisiau. Kregiñ a reas da ganañ sonioù hengounel gant e vamm, a oa kanerez ivez, pa oa bugel. Studiañ a reas ar sonerezh e Skol-veur Bangor. E 1954 e enrollas un dastumad sonioù kentañ gant Folkways Records e New York, ma oa oc'h ober un dezenn prederouriezh e Skol-veur Princeton. Ur wech distroet da Gembre ez eas d'ar skol-veur da gelenn prederouriezh, a-raok bezañ anvet da rener an abadennoù dudiamant e BBC Kembre. Eno e produas e-leizh a abadennoù skinwel, evel Fo a Fe, Ryan a Ronnie ha Hob y Deri Dando. Embann a reas ivez meur a zastumad kanaouennoù kembraek, gant e wreg Phyllis Kinney.
Ur stourmer evit ar c'hembraeg e oa ivez. E 1979 e voe kondaonet, asambles gant daou zen all, Ned Davies ha Pennar Davies, dre m'o doa aloubet ur skingaser eus ar BBC e Pencarreg, evit kemer perzh er stourm da gaout ur chadenn skinwel kembraek. Betek 2014 e kemeras perzh e stourmoù Cymdeithas yr Iaith Gymraeg evit ar c'hembraeg
Mervel a reas da 95 vloaz, d'an 21 a viz C'hwevrer 2015.
Club Plaza Colonia de Deportes
Club Plaza Colonia de Deportes (pell anavezetoc'h evel Plaza Colonia pe Plaza ivez) zo ur c'hleub mell-droad uruguayat bet krouet d'an 22 a viz Ebrel 1917 e Colonia del Sacramento (Uruguay).
Lesanvet eo bet ar c'hleub Albiverdes ha Patas blancas.
David Copperfield
David Copperfield eo an anv ordinal a roer da eizhvet romant ar skrivagner saoznek Charles Dickens, embannet a dammoù, miz ha miz, en 1849, hag en ul levr en 1850. An anv en e hed eo The Personal History, Adventures, Experience and Observation of David Copperfield the Younger of Blunderstone Rookery (Which He Never Meant to Publish on Any Account). Diazezet eo war abadennoù eus buhez an oberour, a skrive, er rakskrid da embannadur 1867, e oa al levr gantañ a gare ar muiañ.
Club Plaza Colonia de Deportes
C'hoari a ra e grogadoù e Campus Municipal Profesor Alberto Suppici.
David Copperfield
Embannadur 1849
Rannet eo al levr e 64 pennad. Embannet int bet e 19 kaierad, enno pep a 32 pajennad gant div skeudenn diwar zorn Hablot Knight Browne ("Phiz"), hag an diwezhañ anezho div wech tevoc'h.
E brezhoneg
Un drederenn eus an oberenn zo bet embannet e brezhoneg e 2013 en ul levrenn ma kaver 17 pennad hag a glot gant 18 pennad kentañ al levr orin.
Liammoù diavaez
Troidigezh e brezhoneg : Embannadurioù saoznek :
Roman Filipov
Roman Nikolayevich Filipov (rusianeg: Рома́н Никола́евич Фили́пов), ganet d'an 13 a viz Eost 1984 ha marvet d'an 3 a viz C'hwevrer 2018, a oa un nijour milourel rusian en em lazhas goude bezañ bet gloazet ur wech tizhet ha pilet e garr-nij Su-25SM gant ur misil tennet gant islamourien e Proviñs Idlib, e Siria d'an 3 a viz C'hwevrer 2018. Filipov a zo bet enoret gant medalenn harozed Kengevread Rusia.
Marv
Filipov a oa deuet a-benn da lammañ eus ar c'harr-nij. Ur wech war an douar e oa bet o talañ ouzh milisianed. N'en devoa nemet ur bistolenn Stechkin evit en em zifenn. Komz a rae ouzh ar radio e-pad an tennoù. Embannet en doa bezañ bet lazhet daou islamour. Ur wech tizhet don e oa emdarzhet gant ur c'hreunadenn. E c'herioù diwezhañ hervez filmig ar milisianed a oa bet "Se 'zo evit hor baotred".
Ames (Galiza)
Ames zo ur gumun eus Galiza, e proviñs A Coruña. E komark Santiago emañ, hag 11 parrez zo enni. thumb|Sede pelec'h emañ Ames e Galiza
Poblañs
E miz Genver 2011 e oa 28.852 den o chom enni, 13.957 paotr ha 14.895 plac'h, hervez an IGE. (27.900 e 2010, 24.553 e 2007, 23.219 e 2006, 22.228 e 2005, 20.840 e 2004).
Klann Taira
Ar c'hlann Taira (japaneg : 平氏 Hei-shi, "an aotrou Taira") a oa ur c'hlann samouraied a-bouez en Istor Japan.
Ar c'hlann Taira a oa unan eus ar pevar c'hlann bras a oa e penn ar politikerezh e Japan e-pad ar Marevezh Heian (794-1185). Ar re all a oa ar c'hlann Fujiwara, ar c'hlann Tachibana hag ar c'hlan Minamoto.
Kangchenjunga
Kangchenjunga eo an trede menez uhelañ eus ar bed hag eus Himalaya; tapout a ra 8 586 m. Emañ war an harzoù etre Nepal ha Sikkim.
San Potito
San Potito zo anv italianek meur a lec'h.
L'Abandonné
L'Abandonné zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant, embannet e 1884.
An danevell
Erru eo an aotrou de Cadour e Fécamp, gant e wreg hag ur mignon kozh, an aotrou d'Apreval. E-kuzh ouzh he fried, setu an itron gozh o kas he serc'heg a wechall da glask ar mab o devoa dilezet daou-ugent vloaz a-raok.
Friedrich II an Impalaeriezh Santel
Friedrich II an Impalaeriezh Santel, pe Friedrich von Hohenstaufen ganet e Jesi, e-tal Ancona en Italia, d'ar 26 a viz Kerzu 1194, ha marvet d'an 13 a viz Kerzu e 1250 e Castel Fiorentino, e-tal Lucera ha San Severo, a oa roue Sikilia, roue ar Romaned, Impalaer Santel, ha roue Jeruzalem adalek 1220.
E vuhez
Mab e oa da Herri VI an Impalaeriezh Santel (1165 - 1197), impalaer santel, ha roue Sikilia, ha d'e bried Constanza Iañ Sikilia (1154 - 1198), merc'h da Ruggero II, roue Sikilia,
Bec'h en doe hep distag gant ar bibien hag ezkumunuget e voe div wech. An Antekrist  a veze graet anezhañ gant ar pab Gregor IX. Desket bras e oa, c'hwec'h yezh a gomze: latin ha gregach, sikilianeg, arabeg, normaneg, hag alamaneg. En e lez e tegemere skiantourien a bep bro, troet e oa gant ar jedoniezh hag an arzoù. Sevel a rae kestell diwar e raktresoù. Darempredoù mat en devoa gant ar Vuzulmaned ha kas a reas da benn ar c'hwec'hvet kroazadeg hep brezeliñ, hag an eil den e oa da adkemer al lec'hioù santel ar gristeniezh goude Jafrez Bouillon.
Dimezioù ha bugale
Teir gwech e timezas ha meur a serc'h en doe.
Corbola
Corbola zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Tokugawa Ieyasu
Tokugawa Ieyasu (e Japaneg 徳川 家康), ganet d'an 31 a viz Genver 1543 ha marvet d'ar c'hentañ a viz Even 1616, a voe saver ha kentañ shogun ar shogunelezh Tokugawa e Bro-Japan. Padout a reas ar shogunelezh eus Emgann Sekigahara e 1600 betek an Adsavadur Meiji e 1868. Ieyasu a gemeras ar galloud e 1600, a voe anvet da shogun e 1603, hag a zilezas e garg e 1605, daoust ma chomas er galloud betek e varv e 1616. Skrivet e vez a-wezhioù e anv-badez Iyeyasu, hervez an distagadur istorel we,. Korf Ieyasu a oa miret e Nikkō Tōshō-gū goude e varv gant an anv Tōshō Daigongen (東照大権現).
Nick Youngquest
Nick Youngquest (ganet d'an 28 a viz Gouere 1983 e Sydney) zo un diskouezer-giz hag a voe c'hoarier rugbi XIII aostralian.
Bosaro
Bosaro zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Margarida (Gard)
Margarida en okitaneg, Marguerittes e galleg a zo ur gêr hag ur gumun eus Okitania, er rannvro Languedoc-Roussillon. Pennlec'h kanton Margarida eo.
Emdroadur ar boblañs 1962-2009
left|thumb
Pitangus sulphuratus
Pitangus sulphuratus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe [Lanius] sulphuratus (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778). Ar spesad nemetañ er genad Pitangus an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh dreist-holl ; kemer a ra mellkeineged bihan ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an dek isspesad anezhañ en un takad hag a ya eus mervent Stadoù-Unanet Amerika (SUA) da greiz Arc'hantina :
Montelupo
Montelupo zo un anv-lec'h italianek ha hini meur a gumun meur a gumun.
Eduard Douwes Dekker
Eduard Douwes Dekker (2 a viz Meurzh 1820 – 19 a viz C'hwevrer 1887), anavezetoc’h evel Multatuli, a oa ur skrivagner nederlandek en deus tapet brud gant e romant flemmus, Max Havelaar (1860), ul levr hag a zispenne an trevadennerezh en Indez Nederlandat ar Reter (Indonezia bremañ).
Montelupo
Orin
Diwar monte, menez, ha lupo, bleiz.
Eduard Douwes Dekker
E vuhez
E 1860 e teuas e levr Max Havelaar er-maez, sinet gant e anv-pluenn Multatuli (savet diwar ar gerioù latin multa tuli, "douget em eus kalz" hag ivez "gouzañvet em eus kalz"), ha brud vras a zeuas dezhañ en Izelvroioù da gentañ hag e broioù all Europa goude. En e levr e konte buhez kalet kouerien inizi Indonezia dindan yev trevadennerien an Izelvroioù. En un eil embannadur (1875) e voe lakaet gantañ ouzhpenn notennoù ha disklêriadennoù. Ne voe troet e levr e galleg nemet e 1901 ha ne voe ket taolet nemeur a evezh outañ pa zeuas er-maez e Bro-C’hall. Goude e romant kentañ e savas levrioù all, "Minnebrieven" ("Lizhiri karantez") e 1861, "Ideën" ("Soñjoù") embannet e meur a levrenn etre 1862 ha 1877, ha re all c'hoazh.
Div wech e voe dimezet. E 1875 ez eas da vevañ da Alamagn, da Wiesbaden da gentañ ha da Nieder-Ingelheim da c’houde. Eno e varvas d’an 19 a viz C’hwevrer 1887. An Nederlandad kentañ e voe o lakaat luduañ e relegoù.
Hêrezh
An ti ma voe ganet Multatuli en Amsterdam (Korsjesportsteeg 20) zo deuet da vezañ ur mirdi en enor dezhañ, ma virer e levrioù, arrebeuri ha traoù all a oa bet dezhañ, hag e ludu.
Roet eo bet anv e romant d’ar gevredigezh Max Havelaar, savet evit kas war-raok ar c'henwerzh reizh ha deuet da vezañ ur gwir verk kenwerzhel.
Ente Radio Trieste
Ente Radio Trieste (E.R.T.) e oa anv chadenn skingomz ofisiel Tiriad Dieub Trieste (1947-1954).
Daoust da Diriad Dieub Trieste bout bet rannet de facto etre ar stadoù amezek, Italia ha Yougoslavia e 1954 e kendalc'has E.R.T. da skignañ betek ma voe lonket gant ar gompagnunezh italian Radio Televisione Italiana S.p.A. (RAI) e 1956, da lavaret eo 19 vloaz kent freuzidigezh ofisiel an Tiriad dre Feur-emglev Osimo an 10 a viz Du 1975, a voe kaougantet d'an 11 a viz Here 1977.
Euromillions
Euromillions, pe EuroMillions, zo ul lotiri treuzvroadel, ret eo kaout ar seizh niverenn vat evit gounit ar sammad uhelañ a vez graet jackpot anezhi.
Demofon
Demofon a zo anv daou zen e mojennoù Hellaz kozh:
Belle-Île
Belle-Île, pe Belle-Isle e galleg kozh, zo un anv-lec'h gallek. Gallout a ra ober dave da veur a lec'h.
Badia Polesine
Badia Polesine zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Belle-Île
Belle-Île, anv gallek Ar Gerveur, e Bro-Gwened, ha Benac'h, e Bro-Dreger.
Varg Vikernes
Kristian Larsson Vikernes, a vez graet anezhañ Varg Vikernes, ganet d'an 11 a viz C'hwevrer 1973, a zo ur soner norvegiat, ezel nemetañ ar strollad Black Metal anvet Burzum.
Brudet e oa deuet da vout e deroù ar bloavezhioù 1990 a-drugarez d'e sonerezh evel-just, mes ivez abalamour d'e vennozhioù gouennelour ha d'e dorfedoù, hag ivez dre ma skrivas pennadoù entanet a-enep d'ar gristeniezh. Lakaet en doa an tan e meur a iliz kozh en e vro, o vennout dialañ, hervezañ ar Skandinaved kozh bet heskinet gant ar gristenien hervezañ, ha drouklazhet e oa bet gantañ Euronymous, rener ar strollad Mayhem, e 1993.
Kemmet en deus e anv evit bezañ graet «Varg Qvisling Larssøn Vikernes» anezhañ, e koun an nazi norvegiat Vidkun Quisling. Nac'h a ra hiziv bezañ broadel-sokialour, avat, dre ma tisplij dezhañ ar ouennelouriezh a-enep d'ar Slaved. Lavarout a ra n'eo ket dedennet gant ar satanouriezh, met gant ar baganiezh nemetken.
Goude drouklazh Euronymous eo barnet da 21 bloavezh toull-bac'h. Ober a ra 15 bloavezh a-raok bezañ lezet da vont. Dimeziñ a ra gant ur C'hallez ha dont da Vro-C'hall da chom. E miz Gouhere 2013 eo bet dalc'het dindan evezh ar polis gall e-pad ur pennadig, dre ma klaske gouzout ha liammoù en doa pe en dije bet gant Anders Behring Breivik.
Félix Thomas
Félix Thomas (Naoned, 1815-1875) a oa ur c'hêraozour, ul livour, ur c'hizellour hag un engravour. Aet e oa Priz Roma gantañ. War fin e vuhez e oa o chom hag o livañ e Naoned, hag e Pornizh e-pad an hañv. Roet eo bet e anv d'ur straed e Naoned, er c'harter Saint-Félix.
Porth Sgiwed
Porth Sgiwed pe Porthsgiwed pe c'hoazh Porth Ysgewin (Portskewett e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er mervent da gêr Cas-gwent hag e penn ar pont bras a dreuz aber ar stêr Hafren, da vont eus Bro-Saoz da Gembre. E 2011in e oa poblet gant 2,133 a dud. 10,6% anezho a oa kembraegerien.
Naria ostergaardi
Naria ostergaardi a zo unan eus an daou spesad a vez renket er genad Naria e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin ral eus Hawaii an hini eo.
Bergantino
Bergantino zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Porth Sgiwed
Lez pennañ Caradog Freichfras, roue Gwent, a vije bet amañ er. E skridoù Gerallt Gymro e lenner e oa Kembre o'n em astenn eus Porth Wygyr, en hanternoz Enez Mon, betek Porth Sgiwed.
Naria ostergaardi
Taksonomiezh
Dont a ra an anv ostergaardi eus J.M. Ostergaard skiantour war ar blotviled eus Hawaï en deus diskrivet ar spesad (dindan un anv a zo aet da get).
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Naria ostergaardi o vezañ implijet un tamm muioc'h eget egile:
Vilarmaior
Vilarmaior zo ur gumun e Galiza, e proviñs A Coruña, e Komark Betanzos.
Naria ostergaardi
Bevoniezh
Kregin brav ha bihan eo an Naria ostergaardi . Kavet e vezont er mor don dastumet gant dragourioù etre 50 m ha 150 m donder war distrujoù. Nebeut re a zo bet kavet gant splujerien etre 25 ha 45 m donder dindan bloc'hadoù korailh distaget.
Lhotse
Lhotse eo ar pevare menez uhelañ er bed hag en Himalaya, war an harzoù etre Nepal ha Tibet ; 8 516 metr uhelder zo dezhañ.
Naria ostergaardi
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 16 ha 22 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 24 mm gour, pe ramz, betek 10mm.
Gwelout ivez
Naria irrorata spesad all ar genad,
Erosaria boivinii, Erosaria cernica, daou spesad gant tresadennoù ha livioù damheñvel.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo lec'hel-tre nemet en Inizi Hawaii er Meurvor Habask
Monterosso
Monterosso (menez ruz) zo un anv-lec'h italianek ha hini meur a lec'h hag a gumun.
Central Español Fútbol Club
Central Español Fútbol Club (anavezetoc'h evel Central Español) zo ur c'hleub mell-droad uruguayat bet krouet d'ar 5 a viz Genver 1905 e Palermo (unan eus karterioù Montevideo, (Uruguay)). Kendeuzet e voe Solís Bochas ha Soriano Polideportivo d'ober Central Español nevez-flamm.
Lesanvet eo bet ar c'hleub La roja del Palermo ha Palermitanos.
C'hoari a ra e grogadoù en Estadio Parque Palermo.
Acireale
Acireale zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Vizzini
Vizzini  zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Paosanias (jeneral)
Paosanias (Henc'hresianeg: Παυσανίας Pausanias) (marvet war-dro 470 a-raok J.-K.) a oa ur jeneral eus Sparta er en Henc'hres. Mab Kleombrotos, bet rejant Sparta, ha niz Leonidas. Rejant e voe goude marv ar roue-se dre ma ne oa ket e vab Pleistarc'hos en oad-gour. Paosanias a oa ivez tad Pleistoanaks a zeuas da vezañ roue diwezhatoc'h. E penn ar C'hresianed e oa Paosanias pa c'hounezjont Emgann Plataea e 479 kent J.-K. a-enep Mardonios ha Persia, ha lakaet e oa e penn ar C'hevre hellenek krouet da stourm ouzh ar Bersed e-pad ar Brezelioù medek.
Porto Viro
Porto Viro zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Estry
Estry a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Paosanias (jeneral)
Goude trec'hioù Plataia hag Emgann Mykale e paouezas Sparta da vezañ dedennet gant dieubadur keodedoù Henc'hres en Azia-Vihanañ. Koulskoude e oa kaset Paosanias gant Sparta en-dro da ren arme ar c'hevre pa zeuas da vezañ splann e vefe renet ar c'hevre gant Aten ma chome Spartaiz a-gostez.
E 478 kent J.-K. e savas diskred war Paosanias da iriennañ gant ar Bersed hag e voe galvet da Sparta en-dro. Didamallet e voe avat ha kuitaat a reas Sparta, o kemer un trirem eus keoded Hermione. Goude bezañ kemeret Bizantion e voe tamallet da Baosanias bezañ lezet da vont lod eus ar brizonidi brezel a oa mignoned gant Roue Persia pe tud anavet gantañ. Koulskoude e lavaras Paosanias e oant achapet kuit. Kas a reas ul lizher d'ar roue Kserses I (mab Darius) ma lavare e felle dezhañ skoazell anezhañ ha lakaat Sparta ha peurrest Henc'hres dindan mestroniezh ar bersed. Goulenn a rae eurediñ merc'h ar roue en eskemm. Goude ma oa resevet gantañ ur respont a-berzh Kserses a lavare ec'h asante d'e steuñv e vefe kroget Paosanias da wiskañ dilhad brientin persat ha da heuliañ gizioù zo eus Persia.
Estry
kantved
Eil brezel-bed, 1944:
Paosanias (jeneral)
Kalz eus kevredidi Sparta a yeas a-du gant Ateniz abalamour d'e rogoni ha d'e aotrouniegezh. Galvet e voe en-dro da Sparta adarre ha tec'hout a reas da Golonai e Troas a-raok distreiñ da Sparta rak ne felle ket dezhañ e vije diskred warnañ bezañ mignon ar Bersed. Pa erruas e Sparta e oa prizoniet gant an efored met laosket e voe da vont goude. Den n'en doa prouennoù a-walc'h da gondaoniñ anezhañ daoust ma voe roet prouennoù gant hiloted zo en doa kinniget reiñ da lod o frankiz ma heuilhjent anezhañ en e emsavadeg. Pourchaset e voe ur brouenn dre skrid d'an efored gant unan eus ar gannaded a oa bet implijet da gas lizhiri etre Paosanias ha Roue Persia.
Fellout a rae d'an efored herzel Paosanias e-kreiz ar straedoù met klevet a reas anv eus ar pezh a oa o vont da c'hoarvezout hag achap a reas betek templ Athena. Stanket e voe an dorojoù war urzh an efored a lakaas gwarded da c'hortoz ma varfe gant an naon. Pa oa war-nes mervel e voe douget er-maez ha mont a reas da anaon nebeut goude. Ma vije marvet Paosanias er santual e vije bet saotret an templ.
Cross Inn (kreiz Ceredigion)
Cross Inn zo ur gêriadenn vihan e kreiz Ceredigion, e kumuniezh Dyffryn Arth. Emañ er reter da Aberaeron hag er c'hreisteiz da Aberystwyth. Dont a ra anv ar gêriadenn eus hini un davarn ("inn" e saozneg) en ur c'hroashent ("cross").
En-dro da g-Cross Inn emañ kêriadennoù Nebo, en hanternoz, ha Bethania, er reter. Er c'hornôg emañ torgennoù Y Mynydd Bach.
Cho-Oyu
Cho-Oyu eo ar c'hwec'hvet uhelañ menez er bed hag en Himalaya, etre Nepal ha Tibet; 8 201 m zo dezhañ.
Makalu
Makalu eo ar pempvet menez uhelañ eus ar bed hag eus Himalaya; tapout a ra 8 463 m. Emañ war an harzoù etre Nepal ha Tibet.
Yann Fouéré
thumb| Yann Fouere
Yann Fouéré, bet ganet d'ar 26 a viz Gouere 1910 en Aignan (Gers), aet da Anaon d'an 21 a viz Here 2011 e Sant-Brieg, a oa un emsaver ha broadelour breton.
Porto Tolle
Porto Tolle zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Juan Fernández
Juan Fernández zo un anv spagnolek, ha hini meur a zen
Camporotondo Etneo
Camporotondo Etneo zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Diplomatiezh Twitter
Diplomatiezh Twitter (saozneg: Twitter diplomacy), skrivet ivez "Twiplomacy" pe "hashtag diplomacy", a vez graet eus implij ar rouedad sokial Twitter, gant pennoù Stad, pennoù aozadurioù stad, hag an diplomated evit kas da benn obererezhioù politikel ha ledanat nerzh an diplomatiezh foran.
Twitter a zo bet implijet alies war dachenn an eskemmoù diplomatel, etre eskemmoù tomm (gourc'hemennoù, gourc'hemennoù kañv), kelaouiñ eus liammoù diplomatel pe eskemmoù dichek etre pennoù broioù evel etre Donald Trump ha Kim Jong-un.
Kudennoù
Kudennoù a c'hell sevel dre implij an diplomatiezh-se. Buan ha buan e vez savet twittoù hag a-wechoù e vez c'hwitet an taol. E 2015, Hassan Rohani prezidant Iran, en devoa embannet un twitt war e gont Twitter met en gwirionez e oa un eskemm personel a oa sañset da chom kuzh. Rediet e oa bet da reiñ lamm d'an twitt ar buanañ ar gwellañ met re ziwezhat e oa : eskemmet e oa bet dre internet.
Polesella
Polesella zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Saint-Aubert
Saint-Aubert zo ul lec'hanv gallek.
Gerdarzh
Diwar an anv-badez Aubert, adstumm da Albert.
Inizi Juan Fernández
Inizi Juan Fernández zo un enezeg e kornôg Chile, ouzhpenn 670 km eus an douar-bras. Dont a ra o anv eus hini ar moraer spagnol Juan Fernández. Brudet int abalamour d'ar romant saoznek Robinson Crusoe e 1719.
Rambla
Rambla zo un anv-lec'h katalanek ha spagnolek
Gwazhioù pe stêrioù
Implijet eo ar ger ivez evit komz eus ur saonenn, ur froud.
Pontecchio Polesine
Pontecchio Polesine zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Arquà Polesine
Arquà Polesine zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Militello in Val di Catania
Militello in Val di Catania  zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Santa Clara
Santa Clara zo un anv-lec'h portugalek ha spagnolek hag a gaver e meur a vro.
Orin
Eus anv spagnolekaet ar santez italian Chiara d'Assisi (1194–1253).
Lec'hioù
<!--
Other uses
-->
Trogon treilheris
An trogon treilheris (Trogon clathratus) a zo ur spesad evned eus kerentiad an Trogonidae.
Annez
Bevañ a ra al labous e koadegi gleb eus Costa Rica ha Panamá.
Camporotondo
Camporotondo zo un anv-lec'h italianek ha hini meur a lec'h en Italia.
Pincara
Pincara zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Hyde Park
Hyde Park eo brasañ liorzh kreiz Londrez. Bez' ez eo unan eus ar pevar liorzh roueel a ya d'ober ur chadenn etre dor degemer Kensington Palace o tremen dre Kensington Gardens, Hyde Park, dre Hyde Park Corner ha Green Park o tizhout Buckingham Palace. Troc'het eo Hyde Park gant al lenn Serpentine hag al lenn The Long Water.
Alc'houez ar brezoneg eeun
Alc'houez ar brezoneg eeun, gant Roparz Hemon, zo ur skrid bet embannet e-barzh an niverenn 83 eus ar gelaouenn lennegel Gwalarn e miz Here 1935. Adembannet e oa bet e 1941 e-barzh al levr Me a zesk brezoneg.
La Rambla
La Rambla zo ur vali vras e-kreiz-kêr Barcelona hag a gas war-ziskenn eus leurgêr Katalonia da vetek ar porzh kozh m'emañ ar golonenn da Gristol Goulm.
Alc'houez ar brezoneg eeun
Levr
Tri-ugent vloaz goude, e 2001, e voe embannet evel levr distag gant Mouladurioù Hor Yezh : Alc'hwez ar brezhoneg eeun – La clef du breton simple.
La Rambla
Un anv katalanek eo rambla, deuet eus an arabeg ضفة) رملية) (difat) ramla "(reuzeulenn) draezh".
Alies e komzer eus Les Rambles dre ma'z eo ur vali hir, ha meur a rann enni. Setu anv pep hini: Rambla de Canaletes, Rambla dels Estudis, Rambla de Sant Josep, Rambla dels Caputxins, Rambla de Santa Mònica. Les Rambles''' a dalv ivez evit al linennoù tramgarr niverus a gas da veur a lec'h a-hed ar vali.
Kain hag Abel
Kain hag Abel (en hebreeg הֶבֶל ,קַיִן Qayin, Hevel) a oa mibien Adam hag Eva, e liorzh Eden, pe Baradoz an Douar, e Levr ar C'heneliezh.
Kain, o mab kentañ, a oa labourer-douar. Abel, o eil mab, a oa mesaer, ha lazhet e voe gant e vreur. Kain a oa an den kentañ ganet eus gouenn an dud, hag Abel an den kentañ a varvas.
Sympetrum sanguineum
Sympetrum sanguineum a zo ur spesad nadozed-aer hag a vez renket er genad Sympetrum e kerentiad al libellulided.
Derrien
Derrien zo un anv-badez brezhonek deuet da vout anv-tiegezh.
Gwi
Gwi zo unan eus ar rakgerioù a gaver stankik e lec'hanvadurezh Breizh. Ar re stank all eo plou, tre, lan, lok.
Derrien
Orin
Diwar Dergen e henvrezhoneg, eus derv ha gen.
Gwi
Gerdarzh
Eus gwik, deuet diwar an anv latin vicus, bourc'h.
E Breizh-Uhel
Daou seurt anvioù zo:
Gwelet ivez
Setu rakgerioù all en anvioù-lec'h brezhonek :
Tremestieri Etneo
Tremestieri Etneo zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Nivlennad ar Penn Marc'h
Nivlennad ar Penn Marc'h, anvet ivez Barnard 33, zo un nivlennad lec'hiet e steredeg Orion.
Kumuniezh-kumunioù bro Kreiz ar Gwilen hag ar Sevnon
Ar gumuniezh-kumunioù bro Kreiz ar Gwilen hag ar Sevnon a oa anezhi ur gumuniezh-kumunioù, e Bro Traoñiennoù ar Gwilen, departamant Il-ha-Gwilen, e Breizh. Krouet e voe e 1996. Kendeuzet e oa bet d'ar 1 a viz Genver 2017 gant Kumuniezh kumunioù bro Felgerieg-Veur evit krouiñ Breizh dor al Liger Kumuniezh.
Emañ he sez e Baen-Veur. He frezidant diwezhat oa Yvon Mellet, maer Tilheg.
Kumunioù
Ar gumuniezh-kumunioù bro Kreiz ar Gwilen hag ar Sevnon a yae 16 kumun d'ober anezhi :
Joseph Conrad
Joseph Conrad a oa ur skrivagner saoznek genidik eus Polonia. Sellet a reer outañ evel unan eus brasañ romantourien ar bed saoznek. Daoust ma ne oa ket ar saozneg e yezh kentañ ha ma komze ar yezh-se gant ur pouez-mouezh polonek, e teuas da vezañ barrek war ar saozneg skrivet ha degas a reas d’al lennegezh saoznek skridoù dezho ur gizidigezh eus an estrenvro. Skrivañ a reas romantoù ha danevelloù, kalz anezho o tennañ da ved ar mor.
Chenonetta jubata
Chenonetta jubata zo anv skiantel ur spesad houidi e-touez kerentiad an Anatidae.
Joseph Conrad
Józef Teodor Konrad Korzeniowski e oa e anv pa voe ganet, en ur familh Poloniz nobl eus kornôg Impalaeriezh Rusia, d’an 3 a viz Kerzu 1857. Dont a reas da vezañ keodedour eus Breizh-Veur e 1886, met a-hed e vuhez e sellas outañ e-unan evel ur Polonad. Mervel a reas, diwar un taol kalon, e Bishopsbourne, e Kent, e Bro-Saoz, d’an 3 a viz Eost 1924.
Chenonetta jubata
Annez
Bevañ a ra al labous en Aostralia.
Joseph Conrad
War vor e krogas da sevel skridoù e saozneg. D’an oad a 36 vloaz e paouezas gant e vicher moraer, abalamour da gudennoù yec’hed hag abalamour ma felle dezhañ dont da vezañ skrivagner a vicher. An anv saoznek a reas gantañ evit sinañ e levrioù, Joseph Conrad, ne oa nemet ur saoznekadur eus e anv polonek Józef Teodor Konrad Korzeniowski. Awenet e voe gant e veajoù war vor da sevel romantoù evel Lord Jim (1900), Nostromo (1904) pe The Secret Agent (1907), pe c’hoazh Heart of Darkness. Diwar Heart of Darkness e voe graet ur film, gant Francis Ford Coppola, hag a dremene e Vietnam er bloavezhioù 1970 avat, pa c’hoarveze an istor orin e trevadennoù Afrika en.
Mina
Mina zo ur berranv a gaver en meur a yezh.
Orin
Diwar anvioù evel Wilhelmina pe Hermina.
Joseph Conrad
E oberenn gentañ e voe Almayer’s Folly, skrivet e 1895, pa oa 38 vloaz. Ouzhpenn ar poloneg, e yezh vamm, hag ar rusianeg, yezh ofisiel e vro orin, e ouie galleg en doa desket war vor. Hag en ur bevare yezh, ar saozneg, e oa bet o skrivañ e levr. Renkañ a reer e oberenn etre lennegezh klasel skrivagnerien evel Charles Dickens pe Fyodor Dostoyevskiy ha skolioù lennegel modern an.
Danevelloù
Ha meur a hini all
Papozze
Papozze zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Biancavilla
Biancavilla zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Pettorazza Grimani
Pettorazza Grimani zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Kota Bharu
Kota Bharu (Jawieg:كوت بهارو; Kota Baharu a-wezhioù) a zo ur gêr e Malaysia; kêr-benn ha kêr roueel stad Kelantan eo.
Castiglione di Sicilia
Castiglione di Sicilia zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
Occhiobello
Occhiobello zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Feur-emglev Lausanne
Meur a feur-emglev zo bet sinet e kêr Lausanne e Suis:
Brezel ar Rigadell
thumb|right|200px|Pajenn gentañ golo al levr Brezel ar Rigadell zo ur romant polis gant Goulc'han Kervella bet embannet gant Al Liamm e 1994.
Ar romant
Traoù ken iskis ha spontus a c'hoarvez e Plougadvan, ur gumun vihan lec'hiet war aod Bro-Leon : damzistrujet eo an ostaleri Trouz-an-Avel gant un tan-gwall kroget enni ha kavet eo beuzet daou vartolod yaouank aet da vezhina gant o bag Rouanez ar Mor. Hep kaozeal eus ar sachoù-blev a sav etre ar besketaerien, ar vezhinaerien hag an ti-kêr a glask degas fred er vro gant...ar sevel rigadell. Fiziet eo an enklask e Sezni Gwegen.
Lusia (Italia)
Lusia zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Mina Karadžić
Wilhelmina "Mina" Karadžić-Vukomanović (Вилхелмина "Мина" Караџић-Вукомановић e serbeg ; 1828 - 1894) a oa ul livourez ha barzhez serbek, ganet en Vienna, en Aostria. Merc'h e oa da Vuk Stefanović Karadžić ha da Ana Maria Kraus.
Sant Aubert
Sant Aubert, pe Aubert d'Avranches e galleg, ganet en 660 ha marvet war-dro 725, a oa eskob Avranches, e kornôk Normandi Manche), hag a ziazezas abati Menez Mikael ar Mor, en . Lidet e vez d'an 10 a viz Gwengolo.
Mojenn
Skrivet eo bet e vuhez er Revelatio ecclesiae sancti Michaelis in monte Tumba (pe Revelatio hepmui) e deroù an gant ur chaloni eus ar manati ha kaoz er skrid eus mojenn sant Aubert hag an aerouant.