cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bethesda (Gwynedd)
E 2011 e oa 4,735 a annezidi ha 3,501 anezho a oa kembraegerien (77,5%). Gwechall e oa kalz muioc'h a dud, betek 10 000, abalamour d'ar mengleuzioù mein-glas er vro.
Mari Betania
Hervez an hengoun katolik e vije ar memes den evel Mari Magdala, pe santez Mari Madalen. Hervez ar brotestanted ha reizhkredenneien e vijent daou zen disheñvel.
Mojenn
Hervez ur vojenn diwanet er Grennamzer e vije deuet An Div Vari (fr:Saintes Maries), Mari Betania ha Mari Madalen, da chom da Vro-Brovañs hag e vijent beziet e Saint-Maximin-la-Sainte-Baume.
Livadurioù
Meur a daolenn zo diwar-benn Jezuz e ti Marta ha Mari. E-touez ar re vrudetañ e c'haller menegiñ re Tintoretto, Jan Vermeer van Delft ha Diego Velázquez.
Gandosso
Gandosso zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Emgann Jerzenez
Emgann Jerzenez a c'hoarvezas d'ar 6 a viz Genver 1781 e-pad Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet. Klask a reas soudarded Rouantelezh Bro-C'hall aloubiñ Jerzenez, abalamour ma oa diazezet en enezenn-se listri a dage al listri gall a yae da sikour emsavidi ar Stadoù Unanet.
Grone (Lombardia)
Grone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Llanfrothen
Llanfrothen zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Gwynedd, en hanternoz Kembre.
Un iliz zo, gouestlet da sant Brothen.
Kanton Porzh-Lae (1790)
Krouet e voe Kanton Porzh-Lae, anvet Kanton an Inizi a-wechoù ivez, e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann an Alre e departamant ar Mor-Bihan e oa. Peder c'humun a oa ennañ:
Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Miret e voe ar c'hanton dindan anv Kanton ar Gerveur, gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.
Gouel Dwynwen
Gouel Dwynwen, pe Dydd Santes Dwynwen (|ˈdɨːð ˈsantɛs ˈdʊɨnwɛn|}} evel ma vez laret e kembraeg, eo gouel ar santez Dwynwen, ur briñsez vrezhon eus ar Vvet kantved, hag a vez lidet d'ar 25 a viz Genver, hag enoret e Kembre evel santez an amourouzien, evel ma vez lidet ar Valentine's Day er broioù saoznek.
Ar vojenn
Merc'h e oa Dwynwen, pe Dwyn, da v-Brychan, roue Brycheiniog er Vvet kantved. Hennezh en devoa merc'hed e-leizh, 24 hervez ar vojenn. Orgediñ a reas Dwynwen ouzh Maelon Dafodrill met ragaozet e oa un dimeziñ all gant he zad. Savet droug e Maelon, hag eñ da wallañ Dwynwen. Tec'hel a reas Dwynwen d'ar c'hoadeier ma c'houlennas ouzh Doue ankouaat Maelon.
Gant he c'hoar Ceinwen e oa aet da Enez Mon da chom, war an aod. Diwar he lerc'h eo bet anvet Ynys Llanddwyn ha Porthddwyn, war lez ar Menai. Un iliz vihan zo bet savet eno d'ar santez. Menel a reas kousket. En he hunvre e welas un ael a roas dezhi ur banne died dous da ziverkañ ar soñj eus Maelon diwar he spered, ha treiñ ar paotr en skorn.
Llanddwyn
En Enez Llanddwyn, tostik da Enez Mon, e weler rivinoù iliz Dwynwen c'hoazh. Eno emañ Puñs Dwynwen ma'z eus ur pesk sakr o neuial ha gantañ e vez diouganet planedenn an amourouzien. Ma verv an dour dirak ar weladennerien o devo karantez ha chañs vad, a gredont.
Pianico
Pianico zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Gouel Dwynwen
Lid
Er bloavezhioù 1960 e teuas d'ur studierez eus skol-veur Bangor, Vera Williams hec'h anv, ar soñj da enoriñ Santez Dwynwen.
Santez an amourouzien eo e Kembre ha lidet e vez Dydd Santes Dwynwen (Deiz santez Dwynwen) d'ar 25 a viz Genver, ken brudet eno abaoe ar bloavezhioù 1960 ha Gouel Valentin e broioù zo e miz C'hwevrer. Embannet e vez kartennoù-post da gas d'ar re a garer, aozet e vez sonadegoù.
E 2003 e oa bet emglev etre Bwrdd Yr Iaith (ofis ar c'hembraeg, koulz lavarout) hag ar gompagnunezh Tesco (evel ar stalioù U, pe Leclerc en breizh) o skignañ 50,000 kartenn en 43 stal zo e Kembre. En ur gartenn e oa ur galon diseurt, hag an hini he c'have a oa da gaout ur priz. Doareoù all da lidañ ar santez (hag ar yezh) zo bet kinniget gant ar Bwrdd.
Ar vojenn d'ar vugale
E skolioù Kembre e vez komzet eus istor ha mojennoù ar vro, un dra ha ne vez ket graet e skolioù Breizh, na zoken er c'hlasoù brezhoneg peurliesañ. Kontet e vez d'ar vugale vihanañ istor merc'h kaerañ ar roue brezhon Brychan Brycheiniog, en devoa unnek mab ha peder merc'h warn-ugent (a-wechoù e vez lavaret en devoa ouzhpenn hanter-kant bugel), met n'eo ket an istor evel ma'z eo anavezet gant an dud vras.
Sot-pitilh e oa aet gant un den anvet Maelon, hag a gare anezhi ivez. Digant he zad e c'houlennas an aotre da zimeziñ da Maelon hogen Brychan ne gare ket ar paotr ha nac'h a reas reiñ e verc'h dezhañ. Pediñ hag aspediñ a reas Maelon, ha Dwynwen ivez, met Brychan ne blegas ket, ma rankas Maelon mont kuit. Ken glac'haret e oa Dwynwen ma'z eas da reuiñ d'ur c'hoad bras-bras. Eno e reas un hunvre hag e kavas un ael a reas anezhi santez ar garantez.
Ponts (Manche)
Ponts a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Muenn Anderson
Muenn Anderson (Myodes andersoni pe Phaulomys andersoni) zo ur c'hrigner bihan brosezat e Japan.
Rummatadur
Muenn Anderson a c'hell bezañ renket ivez er c'herentiad Muridae.
Casablanca
Casablanca (arabeg: الدار البيضاء "ad-Dār al-Bayḍāʼ", anv orin berberek: Anfa / ⴰⵏⴼⴰ) eo brasañ kêr ha porzh Maroko, ha kêr-benn ekonomikel ar vro. Emañ ur 80 km bennak diouzh Rabat, ar gêr-benn bolitikel. Gant niveridigezh 2004 e weler e oa 2 949 805 a dud o chom e prefeti Casablanca ha 3 631 061 e "Casablanca Vras". Brasañ kêr ar Maghreb eo ivez. Er bed eo anavezet dre vras dre hec'h anv spagnolek Casablanca (casa, ti, blanca gwenn), berraet alies e Casa /kaza/ er vro.
Milendall Mogor
Milendall Mogor zo un hollad tresadennoù war ur roc'h e Monte, e parrez Mogor, e kumun Marín, e proviñs Pontevedra e Galiza.
Krist war ar Groaz (Zurbarán)
Krist war ar Groaz (Cristo en la Cruz e spagnoleg) zo ul livadur gant Francisco de Zurbarán e 1627.
En Art Institute Chicago e SUA emañ war ziskouez.
Alies e vez tostaet ouzh an daolenn Cristo crucificado, gant Diego Velázquez (1599-1660) : en div daolenn e weler daoudroad Jezuz an eil e-kichen egile : peurliesañ e vezont diskouezet tachet an eil war-benn egile.
Peia
Peia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Hudson
Hudson zo un anv-tiegezh saoznek, hag a gaver ivez e lec'hanvadurezh ar broioù saoznek.
Orin
Eus an anv-bihan gourel gallek (Norzh Bro-C'hall) Hughes < galleg kozh Hue < frankeg Hug, "kalon, spered, ene" (gw. uhelalamaneg hugu, heñvelster).
Paot e voe an anv Hugh e Bro-Saoz goude donedigezh an Normaned er vro (Emgann Hastings, 1066), alies dindan e stumm latin Hugo.
Buan e voe saoznekaet en Howe ha Hudd, ha tremen 90 anv-familh zo deveret dioutañ, Hughes, Howe, Hudson (Hudd + son, "mab da Hudd"), Hewitt, Hutchins en o zouez.
Lec'hioù
Diwar anv Henry Hudson eo bet anvet :
Llanrug
Llanrug zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre, etre Caernarfon ha Llanberis. Kêriadenn pobletañ bro Arfon eo.
Gygis
Gygis a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù evned-mor kar d'ar skraved, met bremañ, hervez rummatadur an IOC (doare 5.3, 2015), ne lakaer nemet ur spesad ennañ, gant isspesadoù.
Pedrengo
Pedrengo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Muenn roueel
Ar vuenn roueel (Myodes regulus pe Eothenomys regulus) zo ur c'hrigner bihan brosezat e Korea.
Rummatadur
Ar vuenn roueel a c'hell bezañ renket ivez er c'herentiad Muridae.
Parre
Parre zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Llanycil
Llanycil zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre.
Touva
Touva, ent-ofisiel Republik Touva (Тыва Республика e touvaeg, Респу́блика Тыва́ e rusianeg), a zo ur Republik eus Kevread Rusia. Sko emañ ouzh harzoù gwalarn Mongolia ha Kyzyl eo he c'hêr-benn. 307 925 a dud a oa o chom enni e 2010.
Istor
Gwelet
Łobez
Łobez zo ur gêr e gwalarn Polonia. Annezet eo gant 10 066 (2019) a dud.
A-raok an Eil Brezel-bed e oa en Alamagn hag anvet e oa Labes.
En em ledañ a ra en daou du d’ar stêr Rega, war-dro 80 km diouzh Szczecin.
Liammoù etrebroadel
Gevellet eo Łobez gant :
Phèdre
Degemer
Krouet e voe d'ar Gwener 1añ a viz Genver 1677, anvet  Phèdre et Hippolyte, war leurenn an Hôtel de Bourgogne. Daou zeiz goude e voe krouet ur pezh all, anvet  Phèdre et Hippolyte ivez, savet gant Nicolas Pradon war leurenn an Hôtel Guénégaud. Da gentañ e seblantas pezh Pradon ober muioc'h a verzh, met a-benn ar fin eo hini Racine a blijas muioc'h, ken e voe ankouaet pezh Pradon a-benn un toullad mizioù.
Goude ar pezh-se e paouezas ar skrivagner da skrivañ c'hoariva evit bezañ istorour ar roue gall Loeiz XIV. Ne skrivo nemet daou bezh ken e fin e vuhez, hag an daou a vo awenet gant ar Bibl: Esther (1689) hag Athalie (1691).
Orin
Awenet e oa Racine gant ar pezh latin Phaedra savet gant Seneca ar Yaouankañ.
Meur a wech a-raok e oa bet skrivet e galleg diwar-benn istor Faidra.
An oberenn
Skrivet eo an oberenn e gwerzennoù daouzeksilabennek, hervez giz ar c'hoariva klasel gall, hag e pemp arvest.
Ar pezh
Karantez a vag Phèdre ouzh he lezvab, Hippolyte, mab Thésée, hag Antiope, rouanez an Amazonezed. Hippolyte avat a gar Aricie. Mervel a ra Thésée.
Mi veneración
Mi veneración zo ur ganaouenn spagnolek, anavezet ivez evel «Virgen de la Caridad» (met meur a gan all zo en anv-se), savet gant Miguel Matamoros (1894-1971) en enor da Werc'hez El Cobre, nepell diouzh Santiago de Cuba, en Enez Kuba, anavezet e spagnoleg evel Nuestra Señora de la Caridad del Cobre, pe  Virgen de la Caridad del Cobre, Caridad del Cobre pe  Cachita, a zo patronez ar vro. E relijion ar santería e klot gant Oshun.
Pa voe enrollet en 1974 gant al laz Los Melódicos, ha kanet gant Victor Piñero, e voe anvet «Veneración» ha manet eo an anv nevez.
Kanerien all
Enrollet eo bet gant ar ganerien-mañ:
Marta e Maria Maddalena
Marta e Maria Maddalena (anavezet ivez evel Conversione della Maddalena) zo un eoullivadur diwar zorn an arzour italian Caravaggio, graet war-dro 1598 hag a zo war ziskouez en "Institute of Arts" e kêr Detroit, e SUA.
An daolenn
Gwelout a reer an div c'hoar Marta ha Mari Madalen, maouezed meneget o anvioù en Aviel, o kaozeal. Emañ Marta o klask distreiñ he c'hoar diouzh hent ar blijadur hag ar vuhez fall da vont gant hent ar vertuz hag ar feiz e Jezuz. En deñvalijenn emañ dremm Marta, damstouet, gant he c'haoz, tra m'emañ he c'hoar o treiñ ur vleunienn orañjez etre he bizied hag o terc'hel ur melezour, arouez ar vuhez diroll emañ o vont da zilezel. E dremm Mari emañ galloud ar skeudenn, p'emañ Mari o kregiñ da vezañ kendrec'het.
Istor
Livet e voe gant Caravaggio p'edo o chom e ti ar c'hardinal Francesco Maria Del Monte.
Daou seurt taolennoù en deus graet evit ar c'hardinal: ar re zirelijiel, evel Bacchus, Al ludour, pe Concerto, an holl anezho o poltrediñ paotred yaouank e-barzh tier, hag ar re diwar-benn ar relijion. E-touesk ar re relijiel e oa peder zaolenn ma weler div blac'h, pe o-unan pe a-gevret. Anavezet eo an div blac'h-se, div gourtizanez hag a zaremprede palezioù Del Monte ha re tud binvidik ha galloudek all: Anna Bianchini, ha Fillide Melandroni, bet serc'h da g-Caravaggio, ha bet poltredet gantañ meur a wech.
Fillide Melandroni
Fillide Melandroni eo a voe patrom evit Mari Madalen, ha marteze e oa serc'h d'al livour. Poltredet eo bet e meur a daolenn, er Ritratto di Cortigiana, graet evit he serc'heg, an arc'hantour Vincenzo Giustiniani, mignon d'ar c'hardinal Del Monte, evel er Santa Caterina d'Alessandria hag a zo e Madrid, ha Giuditta e Oloferne.
Anna Bianchini
Kentañ ma voe gwelet Anna Bianchini a voe evel Maria Maddalena hec'h-unan-penn en daolenn Maddalena penitente, graet war-dro 1597.
Almoravided
An Almoravided a oa ur seurt menec'h-soudarded a-du gant un Islam garv, hag a vodas dindan o yev douaroù eus kornôg pellañ Afrika hag Europa betek sevel un impalaeriezh, entre an XIvet ha XIIvet kantved, hag en em astenne en daou du d'ar Mor Kreizdouar.
An Almoravided zo ur meuriad eus ar skourr Lemtouna, unan eus skourroù tiegezh amazigh ar Zenagaed. Kroget e vije bet al lusk e-touez ar gantreerien Zenaga, en Enez Tidra, a vije e kreisteiz Mauritania a hiriv, hervez istorourien zo, er-maez da aod Senegal hervez re all.
Yussuf Ibn Tachfin a gemeras kêr Alje en 1082. Trec'h e voe war holl Zeneted kornôg ar Maghreb. Lakaat a reas sevel ar c'hentaén moskeenn sunit vras a rae gant al lid malekit, moskeenn veur Alje.
An Almoravided avat ne rejont ket brezel biskoazh d'ar Zirided na d'an Hammadided, daou diegezh deuet eus ar Sanhadjaed. Alje eta a oa war harzoù an Almoravided hag ar Zirided. Hervez skridoù all, goude d'an Almoravided bout faezhet gant an Hammadided, e tilezjont Tlemcen, hag Achir en 1002. Hervez re all c'hoazh edo Tessala e-tal Tlemcen. Hag En Nacer ben Alennas, eus an Hammadided, a gemeras ar galloud digant e genderv Bologhin, hag a aloubas Achir, N'Gaous, Miliana, Constantine, Alger ha Hamza en 1063.
En 1086, e voe pedet gant priñsed arab Spagn, rouaned an Taïfaoù, d'o harpañ en o stourm ouzh Alfonso VI Kastilha. Dilestrañ a reas d'an 30 a viz Mezheven, ha gantañ ez eas rouaned Sevilla, Granada, Malaga ha Badajoz, ha d'an 23 a viz here e voe trec'het Alfonso VI e Sagrajas (Zalaqa en arabeg), nepell diouzh Badajoz. neuze e tistroas da Afrika goude marv e vab, met galvet e voe en-dro en 1089. pa welas ar rouaned arab oc'h iriennañ an eil a-enep d'egile, hag a-enep dezhaén, ec'h aloubas al-Andalus entre 1090 ha 1094, gant skoazell ar pennoù relijiel bras. Ne reas ket berzh a-enep ar gristenien kaset gant El Cid, met en e uhelañ e oa galloud an Almoravided. Mervel a reas Yussuf Ibn Tachfin en 1106, a-hervez, d'an oad a 100 vloaz.
En 1142, pa varvas Ali Ben Youssef, e oa emsavadeg an Almohaded en he c'hreñvañ.
En 1145 e voe trec'het Tachfin Ben Ali e-kichen Oran, ma rankas tec'hel d'an daoulamm. Kouezhañ a reas en ur ganienn, ma en em lazhas. Daou roue almoravid, Ibrahim Ben Tachfin hag Ishaq Ben Ali a renas war e lerc'h, met en un doare aroueziek kentoc'h.
Pa voe kemeret Marrakech gant an Almohaded en 1147 e voe echu da-vat marevezh an Almoravided.
Rigedag
Ar rigedag zo ur benveg-skeiñ idiofon, implijet er sonerezh maourek, ottoman, henroman, italian, spagnol, sefarad ha portugalat. Ar benveg zo anezhañ ur c'houplad tammoù danvez kalet kleuz e stumm div hanterenn krogen staget gant un ere er penn uhelañ. Dalc'het e vezont en dorn hag implijet da seniñ klikoù da verkañ al lusk pe un trouz padus produet gant un heuliad klikoù. Savet e vezont diwar prenn kalet diouzh boas, daoust ma vez implijet gwienn gwer mui-ouzh-mui. Daou rigedag a vez implijet gant ar soner da gustum. Unan e pep dorn, gant an ere dalc'het gant ar biz-meud ha lodenn galet ar rigedag e palv an dorn gant ar bizied pleget en tu all. Pep rigedag a daol un trouz un tamm disheñvel.
Gorle (Lombardia)
Gorle zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Rachub
Rachub zo ur gêriadenn en hanternoz Kembre, e kreisteiz Gwynedd, e-kichenik Bethesda.
Lizher kentañ d'an Desalonikidi
« Eus al lizheroù bet skrivet gant Sant Paol ha deuet betek ennomp eo al lizheroù d'an Desalonikidi a vefe ar re goshañ. Testenn goshañ an Testamant Nevez eta.
Anous
Anous a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù evned-mor kar d'ar skraved, krouet e 1826 gant ar skiantour saoz James Francis Stephens (1792-1852). Graet e vez nodied pe morwenneled anezho e brezhoneg.
Lizher kentañ d'an Desalonikidi
Skrivet e vefe bet an hini kentañ e Korintoz e dibenn 50 kent JK pe e penn kentañ 51.
Saint-Jean-de-la-Haize
Saint-Jean-de-la-Haize a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Lizher kentañ d'an Desalonikidi
Piv en deus skrivet al lizher-mañ
Menegiñ a ra Paol Silaz ha Timozeoz, e skoazellerien, e penn kentañ al lizher met n'eus den evit lakaat en arvar e voe krivet an destenn gant Paol Tars.
Anous
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
Rummatadur
Renket e veze ar spesadoù albivitta ha cerulea er genad Procelsterna betek 2016.
Sybilla
Sybilla zo un anv-badez alamanek. D'an 9 a viz Here emañ ar Gouel.
Lizher kentañ d'an Desalonikidi
Pegoulz, pelec'h hag evit piv e voe skrivet al lizher
Avielet oa bet tud Thessaloniki gant Paol e-kerzh e eil beaj (Oberoù 17, 1-10) en hañv 50. Rediet e voe Paol da guitaat ar gêr evit Berea, Aten ha Korintoz. Skrivañ a reas al lizher er gêr-mañ moarvat e-kerzh ar goañv 50-51 goude bezañ klevet keleier mat a-zivout an Desalonikidi bet degaset dezhañ gant Timozeoz.
Sybilla
Orin
Dont a ra an anv eus ar sibilla, anv gregach ur velegez hag un diouganerez en Henamzer. Meur a hini zo bet brudet.
Lizher kentañ d'an Desalonikidi
Pegoulz, pelec'h hag evit piv e voe skrivet al lizher
« Tesalonike, pozh-mor asur-meurbet, a oa d'ar c'houlz-se kêr-benn Makedonia,[...] a oa neuze poblet-stank gant tud deuet a bep tu, en o zouez un drevadenn niverus a-walc'h a Yuzevion. ».
Skrivañ a ra Maodez Glanndour : « Paol a glaskas meur a wech distreiñ da Desalonike, met hep gellout dont a-benn, ha setu perak en devoa kaset en-dro Timozeoz betek du-hont. Diwar ar c'heloù degaset dezhañ gant an diskibl e skriv neuze Paol e lizher kentañ d'ar gumuniezh yaouank, moarvat e-pad m'emañ e Korintoz, war-dro 51-52. »
Sybilla
Herkunft und Bedeutung
Sibylle ist im Griechisch der Antike ein Wort für eine göttlich inspirierte Seherin und in schriftlicher Form so erstmals zu finden ca. 370 v. Chr. im Phaidros des Plato. Als Bezeichnung für weise, prophetisch begabte Frauen geht Sibylla dann über die lateinische Sprache besonders des frühen Mittelalters in verschiedenen Varianten auch als Name in den weiteren europäischen Sprachgebrauch ein. In der Folge war Sibylle oder Sibille dann auch in den ersten deutschen Wörterbuchern zu finden.
Lizher kentañ d'an Desalonikidi
Danvez al lizher
Kavout a reer komzoù leun a garantez hag a fiziañs e-keñver tud Tesalonike el lizher (1 Tes 1-3) : «  Bennozhioù dizehan a lavaromp da Zoue en abeg deoc'h-c'hwi holl, oc'h ober meneg ac'hanoc'h en hor pedennoù, o kaout soñj bepred eus oberiantiz ho feiz, eus labour ho karantez, eus dalc'husted hoc'h esperañs en hon Aotroù Jezuz Krist; dirak Doue hon Tad ; » (1 Tes 1, 2-3).
Goude e kaver « gourc'hemennoù a vuhez kristen » (1 Tes 4, 1-12 ; 5, 12-28) ha respontoù a-zivout « ar re varo hag ar re vev da zeiz Donedigezh an Aotroù » (1 Tes 4, 13 ; 5, 11)
Sybilla
Sybille
-->
Pennad kar
Sybille Sybilla Sibylla (eesnimi) Szibilla Sibilla (nome) Sybilla Sybil Sibylla (namn)
Llanfair (Gwynedd)
Llanfair zo ur gêriadenn en hanternoz Kembre, e kreisteiz Gwynedd, e-kichenik Harlech.
Mozzo
Mozzo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Totila
Dilennet e voe Totila da roue Italia en 541 goude marv e eontr Ildebad ha muntr e genderv Erarig, anvet da roue war-lerc'h e dad, en 541.
Abaoe 535 e klaske Justinian Iañ, impalaer Bizantion adkemer Italia. Edo Belisarius, e jeneral, o paouez kemer Ravenna, kêr-benn an Ostrogoted en 540 ha da dapout krog e Vitigès o roue. Totila e oa ar priñs ostrogot a voe anvet da roue war-lerc'h Vitiges. Soudard ampart e oa, ha trec'h e voe e Faenza. Neuze ec'h adkemeras Toskana digant e enebour, ha goude-se Ombria h a kreisteiz Italia. E 543 e kemeras Naplez.
Seziz a lakaas war gêr Roma en 544, hag e-pad daou vloaz. Kemer anezhi a reas en 546. Klask a reas marc'hata gant an impalaer bizantat Justinian ha kaout harp senedourien Roma, met tro wenn a reas, ha neuze rankout kuitaat Roma goude he skarzhañ eus an holl dud enni. Belisarius ac'h adkemeras anezhi met galvet e voe da vont war e giz da Constantinopolis. Ha Totila da glask ober e vad a gement-se: kuit jeneral an impalaer, deomp war-raok adarre! Adkemeret e voe Rom en 552. Ha Totila da sevel ur morlu renet gant Indulf, un dezertour bizantat, ha da lammat war Korsika, Sardigna (549), un darn eus Sikilia (550) hag eus Dalmatia, ha Corfou hag Epira war-hed-taol en 551.
Orun
Orun eo anv an neñv, bed ar spered, e yoroubeg, hag er relijion yorouba, enebet ouzh Aiye, bed an dud. Kement tra a zo en Orun a genvez en Aiye.
Kanton Baod (1790)
Krouet e voe Kanton Baod e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann Pondi e departamant ar Mor-Bihan e oa. Div gumun a oa ennañ: Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Brasaet e voe ar c'hanton dindan anv Kanton Baod ivez gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.
Copsychus
Copsychus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daouzek spesad a ya d'ober ar genad :
Nav isspesad warn-ugent (29) en holl ; o c'havout a reer en Afrika hag Azia.
Cournon
Cournon zo un anv-lec'h gallek.
La Borbola
La Borbola (okitaneg; La Bourboule e galleg) a zo ur gumun eus Bro-Arvern en Okitania, e departamant ar Puèi Domat, er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes. Ur gêr-zour eo.
Valentine
Valentine zo un anv-badez saoznek roet d'ar baotred, hag un anv-badez gallek roet d'ar merc'hed.
Paulette Dubost
Paulette Dubost, bet ganet Paulette Marie Emma Deplanque  d'an 8 a viz Here 1910 e Pariz XVI (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Gwengolo 2011 e Longjumeau (Essonne, Bro-C'hall), a oa un aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.
Valentine
Gerdarzh
Dont a ra eus an anv latin Valentinus
Gromo
Gromo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
La Folle Journée
La Folle Journée zo ur gouel sonerezh klasel, a vez aozet bep bloaz e dibenn miz Genver gant Kêr Naoned
Kanton Sarzhav (1790)
Krouet e voe Kanton Sarzhav e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann ar Roc'h-Bernez e departamant ar Mor-Bihan e oa. Teir c'humun a oa ennañ:
Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Brasaet e voe ar c'hanton dindan anv Kanton Sarzhav ivez, gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.
Gazzaniga
Gazzaniga zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Referendom war dizalc'hiezh Bro-Skos (2014)
A-du gant an dizalc'hiezh
Er renk kentañ e-touez an dud a oa o kabaliñ a-du gant an dizalc'hiezh e oa Kentañ Ministr Bro-Skos, Alex Salmond. E zilez en deus roet goude ar referendom
A-enep an dizalc'hiezh
Ar re a oa a-enep an dizalc'hiezh a oa o kabaliñ gant ar ger-stur "Better Together" ("Gwelloc'h A-gevret"). Evito e ranke Bro-Skos chom e-barzh ar Rouantelezh Unanet.
Skravig aleout
Ar Skravig aleout (liester: Skraviged aleout) a zo un evn-mor, Onychoprion aleuticus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en Inizi an Aleouted ha war aodoù tost Inizi Kouril, Kamchatka hag Alaska ha nijal kuit da Indonezia ha Singapour da c'hoañviñ.
Volvic
Volvic (okitaneg; Volvic e galleg ivez) a zo ur gumun eus Bro-Arvern en Okitania, e departamant ar Puèi Domat, er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes. Ur gêr-zour eo.
Dalmine
Dalmine zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Charitospiza eucosma
Charitospiza eucosma a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae. Ar spesad nemetañ er genad Charitospiza an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had moarvat.
Annez hag isspesadoù
Kavout a reer ar spesad e Suamerika : kreiz ha reter Brazil, biz Bolivia ha hanternoz Arc'hantina.
Eil lizher d'an Desalonikidi
Hervez ar viblourien, a-douez al lizheroù bet skrivet gant Sant Paol ha deuet betek ennomp eo al lizheroù d'an Desalonikidi a vefe ar re goshañ. Testennoù koshañ an Testamant Nevez int eta.
Skrivet e vefe bet an hini kentañ e Korinthos e dibenn 50 pe e penn kentañ 51 hag an eil un nebeud mizvezhioù goude, e Korinthos ivez,.
Ar c'henarroud
Avielet oa bet tud Thessaloniki gant Paol e-kerzh e eil beaj (Oberoù 17, 1-10) en hañv 50. Rediet e voe Paol da guitaat ar gêr evit Berea, Aten ha Korinthos.
"« Tesalonike, porzh-mor asur-meurbet, a oa d'ar c'houlz-se kêr-benn Makedonia,[...] a oa neuze poblet-stank gant tud deuet a bep tu, en o zouez un drevadenn niverus a-walc'h a Yuzevion. »"
Hervez Maodez Glanndour e klaskas Paol a meur a wech distreiñ da Desalonike, met hep gellout dont a-benn, ha setu perak en devoa kaset en-dro Timozeoz betek du-hont. Diwar ar c'heloù degaset dezhañ gant an diskibl e skriv neuze Paol e lizher kentañ d'ar gumuniezh yaouank, moarvat e-pad m'emañ e Korinthos. Al lizher-mañ a vefe bet skrivet un nebeud mizvezhioù war-lerc'h e 51 e Korinthos ivez.
Danvez al lizher
War a seblant ez eus un tamm dizurzh e diabarzh ar gumuniezh gant ar re ne fell ket dezho labourat abalamour da zistro ar C'hrist hag an heskinerezh o kregiñ. Fellout a ra da Baol resisaat e soñj a-zivout Parousiezh ar C'hrist eta.
Setu soñj Maodez Glanndour : "« Pegoulz e vo an deiz-se ? Sekred an Tad ez eo. A-raok fin ar bed e tle en em ziskouez an Enep-Krist, hag hemañ evit ar mare (evit ur mare diresis) e vez harzet outañ. Ne lavar ket dimp Paol, siwazh, petra eo an dra-se a vir outañ d'en em ziskouez.[...] Ne vern. Sellomp kentoc'h ouzh ar benngelennadurezh a welomp dija displeget amañ : ar C'hrist dasorc'het, Doue an Tad, gras ar Spered santel ; ar stourm er bed a-vremañ, trec'h Doue gant ar bed da zont ; galv ar re a gred d'un dasorc'h a beoc'h peurbadel. »"
Yoshinori Futara
Ar c'hont Yoshinori Futara (二荒 芳徳 Futara Yoshinori), ganet d'ar 26 a viz Here 1886 hag aet da Anaon d'an 21 a viz Ebrel 1967, a oa un ezel eus ar vinistrerezh impalaeriel japanat (Kunai-chō) ha kengrouer an aozadur Ichiharu Mishima, ur skourr eus ar Bōi Sukauto Nippon Renmei (skouted Japan). Krouet e oa bet an aozadur-se e miz Ebrel 1922, gant sikour Michiharu Mishima ; Shinpei Gotō a voe lakaet en e benn. Graet e oa bet kont d'an 22 a viz Du 1909.
Brigitte Engerer
Brigitte Engerer, bet ganet e Tuniz (Tunizia) d'ar 27 a viz Here 1952 ha marvet e Pariz (Bro-C'hall) d'an 23 a viz Even 2012, a oa ur bianoourez c'hall.
Yoshinori Futara
Goude marv Shinpei Gotō, ar skouted e Japan a oa, hervez Yoshinori Futara, o vont diwar hent o c'hrouer, un hent panaziatek ha brezelour. Pa oa bet en Alamagn e oa bet bamet Futura o welet an Hitlerjugend ha klask a reas adkemer o doareoù d'ober evit yaouankiz Japan. Goude ar brezel ne voe ket rebechet netra dezhañ en desped ma oa bet o reiñ harp d'al liammoù etre Impalaeriezh Japan hag Alamagn an Trede Reich.
Brigitte Engerer
Dimezet e oa bet d'ar skrivagner a-orin breizhat Yann Queffélec, hag ur verc'h dezho.
Brigitte Lahaie
Brigitte Vanmeerhaeghe, pe Brigitte Lahaie, zo un aktourez ha maouez ar radio gall ganet d'an 12 a viz Here 1955 e Tourcoing.
Bet eo unan eus an aktourezed pornografek gall kentañ a zo bet brudet e-pad oadvezh aour ar sinema-se ha hini an dieubidigezh reizhel er bloavezhioù 1970, betek 1980. D'ar mare-se e oa sinemaioù hag a lakae tremen filmoù X troet e 35 mm. Meleganez, Brigitte Lahaie a oa un aktourez dreistbrudet.
Ur wech ma paouezas gant ar filmoù X e 1980 e c'hoarias e filmoù « klasel ». Kregiñ a reas ivez da guzuliañ an dud war ar skinwel a-fed reizh pe erotegezh. E 2001 e teuas da vezañ maouez a skingomz, respont a rae da c'houlennoù ar selaouerien diwar-benn ar reizh.
Bez' ez eo unan eus an aktourezed pornografek gall nemeto o deus tizhet ar media bras.
Buhez personel
Bet eo bet Brigitte Lahaie e koublad gant an embanner René Chateau er bloavezhioù 1980.
Yann-Vari ar Brizh
Jean Marie Le Bris (hervez marilh an ti-kêr), Jean pe John evit e vignoned, Yann-Vari ar Brizh e brezhoneg, ganet e Konk-Kerne d'ar 25 a viz Meurzh 1817 ha marvet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1872 e Douarnenez, a voe un difraoster war dachenn an nijerezh. Graet en dije un nijadenn blavet e Plonevez-Porzhe etre 1858 ha 1861, hep na vefe peurbrouet. Taolioù-esa all a reas e Bae Douarnenez. Mar bije gwir e vefe an den kentañ a nijas e-bourzh un ijin pounneroc'h eget an aer.
Parzanica
Parzanica zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Cnemoscopus rubrirostris
Cnemoscopus rubrirostris a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.
Anvet e voe Arremon rubrirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861). Ar spesad nemetañ er genad Cnemoscopus an hini eo.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
Chatel
Chatel, pe Châtel, pe Chastel, zo un anv-lec'h gallek, deuet da vout anv-tiegezh ivez.
Leffe (Lombardia)
Leffe zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Jota
Ar jota (distaget [‘xɔta]) zo un dañs eus Spagn, anavezet e pevar c'horn ar vro, hogen doareoù disheñvel zo hervez ar c'hornadoù. Ar re anavezetañ eo re Aragon, Kastilha, Kumuniezh Valencia, Navarra ha La Rioja, «montañesa» Cantabria, ha re Asturiez, Galiza, Extremadura, Alta Andalucía Rannbarzh Murcia.
Isso (Lombardia)
Isso zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Bryncir
Bryncir  zo ur gêriadenn en hanternoz Kembre, e Gwynedd, en Eifionydd.
Ribadeo
Ribadeo a zo ur gêr e Galiza, e proviñs Lugo. Poblet eo gant 10 010 a dud (e 2014).
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Ribadeo gant :
Berrocalejo de Aragona
Berrocalejo de Aragona zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Saint-Brice (Manche)
Saint-Brice a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Chichén Itzá
Chichén Itzá (Mayaeg Yucateg : Chi'ch'èen Ìitsha' ) a oa ur gêr vras savet gant ar Vayaed e Yucatán, adalek ar bloaz 750. Emañ war roll Glad bedel an UNESCO abaoe 1988.
Skrav kein gris
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Skravig Amazonia er c'herentiad Laridae (bremañ, hervez IOC 5.3. (2015) ) pe e Sternidae.
Y Rhiw
Tuchennoù ha menez
Etre div duchenn Creigiau Gwineu (242 m) ha Clip y Gylfinir (270 m), emañ Y Rhiw. En hanternoz dezhi emañ Menez Rhiw.
Tud ar Rhiw
Goude en em dennet diwar e labour person ploue Aberdaron e 1978, e teuas ar barzh R. S. Thomas da dremen e vloavezhioù diwezhañ er Rhiw, evel a zo meneget en e levr-eñvorennoù, Neb.
Bertrand Piccard
Bertrand Piccard, ganet d'ar 1añ a viz Meurzh 1958 e Lausanne, a zo ur bredvezeg hag un nijour a vro Suis. Brudet eo evit bezañ deuet a-benn, gant ar blenier kirri-nij breizhveuriat Brian Jones, d'ober kentañ tro-ar-bed gant ur baloñs (eus ar 1añ d'an 21 a viz Meurzh 1999) anvet Breitling Orbiter 3. Brudet eo ivez evit bezañ bet dioroer ha blenier an nijerez dre heol Solar Impulse, gantañ e vo graet un tro-ar-bed all etre Meurzh 2015 ha Gouhere 2016.
Bet eo Bertrand Piccard mab d'ar moroniour Jacques Piccard ha mab-bihan d'ar fizikour Auguste Piccard.
Buhez
Er bloavezhioù 1960, bevañ a ra e Florida gant e dad, Jacques Piccard, hag a labour er strollad Grumman evit krouiñ lestr loarel ar program Apollo. Wernher von Braun, hag a oa bamet gant Auguste Piccard abaoe e yaounkiz ha deuet da vezañ kamalad d'ar familh Piccard, a ro an tu da Bertrand Piccard da arvestiñ dizouaroù ar fuzeennoù Saturn V ar c'hefridioù Apollo 7 ha 12.
Gerhard
Gerhard zo un anv-badez alamanek.
Lallio
Lallio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Gerhard
Tud a iliz
<!--
Familienname
-->
Enzo Ferrari
Enzo Anselmo Ferrari (distaget [ˈɛntso anˈsɛlmo ferˈrari], bet ganet d'an, marvet d'ar ) a oa ur savour kirri ha blenier kirri italian en deus krouet ar skipailh redadegoù kirri brudet Scuderia Ferrari hag ar savour-kirri liammet. Graet en deus berzh gant e girri sport, ha berzh ivez er redadegoù kirri ha kenderc'hel a ra c'hoazh e embregerezhioù da gaout berzh hiziv, renet gant Luca di Montezemolo.
Olmo
Olmo (evlec'henn e brezhoneg) zo anv ur wezenn en italianeg ha spagnoleg, hag anv meur a lec'h.
Agostina
Agostina zo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed.
Montello (Lombardia)
Montello zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Brandenburg an der Havel
Brandenburg an der Havel zo ur gêr dizalc'h (kreisfreie Stadt) eus Brandenburg en Alamagn. Emañ war ribl ar stêr Havel, war-dro 70 km er c'hornôg da Verlin, etre Potsdam ha Magdeburg.
E 2010 e oa annezet gant 71 778 a dud. Ur gêr vihan eo bremañ met bras eo bet he fouez en istor pa voe, gwechall, kreizenn eskopti Brandenburg, marz pe margraviezh Brandenburg, Brandenburg-Prusia ha rouantelezh Prusia war-lerc'h. Roet he deus hec'h anv da Land Brandenburg.
Sarria (Lugo)
Sarria a zo ur gêr e Galiza, e proviñs Lugo. Poblet eo gant 13 504 a dud (e 2014).
Gevellet eo Sarria gant Mur e Breizh.
Martirio de San Serapio
El martirio de San Serapio (Merzherinti Sant Serapio) zo un daolenn graet gant Juan de Roelas e 1612, evit kouent Itron Varia an Drugarez e Sevilla, m'emañ Mirdi an arzoù-kaer hiziv. Warni e weler merzherinti ar misioner katolik Sant Serapion, eus Urzh an Drugarez, hag a oa bet fiziet ennañ ar gefridi da adprenañ ar sklaved kristen er broioù muzulman. A-benn ar fin e voe lakaet d'ar marv en un doare euzhus e kêr Aljer.
Bryncroes
Bryncroes  zo ur gêriadenn en hanternoz Kembre, e Ledenez Llŷn, e Gwynedd, 2 km eus Sarn Mellteyrn.
Bec'h bras a voe etre 1969 ha 1972 pa voe kaoz da serriñ ar skol. Daoust da se e voe serret.
E-kichen ar skol ez eus ur feunteun ma teue da evañ pirc'hirined war o hent da Ynys Enlli.
Ghisalba
Ghisalba  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Emgann Issus
Emgann Issus zo anv meur a emgann.
Morengo
Morengo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Emgann Issus
Oberennoù
Oberennoù zo bet savet da gounaat trec'h Alesant:
Palosco
Palosco zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Fedra
Fedra zo un anv-badez spagnolek, italianek ha katalanek.
Gerdarzh
Diwar Faidra (pe Fedra) (skrivet Φαίδρα e gregach), e mojennoù Hellaz kozh.
Llangïan
Llangïan zo ur gêriadenn en hanternoz Kembre, e Gwynedd, e Ledenez Llŷn.
San Serapio (Zurbarán)
San Serapio zo un daolenn graet gant Francisco de Zurbarán e 1628, evit kouent Itron Varia an Drugarez, e Sevilla, m'emañ Mirdi an arzoù-kaer hiziv. Warni e weler merzherinti ar misioner Sant Serapion, eus Urzh an Drugarez, hag a oa bet fiziet ennañ ar gefridi da adprenañ ar sklaved kristen er broioù muzulman. A-benn ar fin e voe lakaet d'ar marv en un doare euzhus e kêr Aljer.
Flamenco
Ar flamenco zo ur seurt sonerezh hag un dañs krouet gant Jipsianed Andalouzia, diwar sevenadur poblek ar sevenadurioù zo bet en o bleuñv e-pad kantvedoù eno, ar sevenadur arab peurgetket. En deroù e oa ar flamenco ur c'han (cante) a cappella, an toná, a veze kanet en tric'horn savet gant Triana, Jerez ha Cádiz.
San Serapio (Zurbarán)
Sujed
Sujed an daolenn a zo bet tennet eus brudidigezh Sant Serapion (1179-14 a viz Du 1240). Sant Serapion a oa bet soudard e lu Richarzh Iañ Kalon Leon kemer a reas perzh en Trede groaziadeg (1189-1192), goude-se e yeas da gemer perzh er Reconquista hag a vo trec'h d'ar vuzulmaned e 1212.
E 1222 e yeas da vanac'h.
Flamenco
Ar flamenco hiziv
Abaoe e orin e c'hoariva poblek an kantved, ar pep brasañ eus an dañserien hag eus ar sonerien flamenco a zo tud a-vicher. Lod eus an arzourien a zeske o-unan ha lod a ra c'hoazh met peurliesañ e vez kelennet ar flamenko d'ar gorollerien, d'ar sonerien ha d'ar ganerien. Hiziv an deiz e heuilh ar pep brasañ eus ar c'hitarourien ur c'helenn micherel start hag alies e vezont gouest da lenn ha da seniñ sonerezh a bep seurt evel hini ar gitar klasel pe ar jazz ha kalz dañserien ha heuilh kentelioù barrez ha dañs a-vremañ ouzhpenn ar flamenko.
San Serapio (Zurbarán)
Doareoù all
Merzherinti Sant Serapion a vez kavet ivez dindan stumm un daolenn all gant Juan de Roelas anvet Martirio de San Serapio
Flamenco
Ar flamenco hiziv
Flamenko a c'haller gwelet e pevar seurt degouezhioù : er juerga, e tavarnioù bihan, e sonadegoù hag er c'hoariva.
Ar juerga zo ur festig jipsian difurmel (evel ur session sonerezh eus Iwerzhon pe ur "jam session" jazz). Koroll zo, kan, palmas (stlakadennoù daouarn), peotramant e tabouliner diouzh al lusk ouzh an daol pe ur c'hef orañjez kozh. Ar c'henarroud-se a laka unan da soñjal er sonerezh krouet gant ur rummad tud paour all, ar blues.
Hengoun an davarnioù bihan a chom bev. Ar ganerien eo kalon hag ene an arvestoù. Ur Peña Flamenca zo ur plas d'en em vodañ pe ur strollad sonerien pe arzourien flamenko. "tablaos" zo ivez, anezhe stalioù diwanet e-pad ar bloavezhioù 1960 e Bro-Spagn a-bezh hag a gemeras lec'h ar café cantante. An tablaos a c'hall kaout o c'humpagnunezh arzourien evit pep arvest. Kalz arzourien brudet war an dachenn etrebroadel o deus komañset o esped e tablaos flamencos, evel ar c'haner brudet Miguel Poveda a grogas da ganañ en "El Cordobés", e Barcelona.
Er sonadegoù a stumm hengounel e vez ur c'haner hag ur gitar hepken, met er sonadegoù gant dañs e vez peurliesañ daou pe tri gitar, ur c'haner pe muioc'h (kanañ a reont pep hini d'e dro, rak ar c'hanerien flamenko a gan en o-unan), hag un dañser(ez) pe muioc'h. Unan eus ar ganerien a c'hall seniñ ar cajon ma n'eus soner cajon ebet, hag an holl arzourien a stlako o daouarn e lusk memes ma'z eus palmeros, tud a-ratozh da stlakal o daouarn e lusk. En Nuevo Flamenco pe flamenko nevez e c'haller klevet ivez fleütennoù pe saksofonoù, piano pe benvegoù all a seurt-se, pe zoken ar gitar boud pe ar gitar tredan. Camarón de la Isla zo unan eus an arzourien a vrudaas ar stumm flamenco-se.
Erziwezh ez eus, just evel gant an diaraogerien, ur flamenco a vez sonet er c'hoarivaoù. Koulskoude ez eo deut da vezañ bremañ un arvest ledanoc'h ha sofistiket anezhañ e-unan, hag a c'haller keñveriañ d'un arvest barrez.
Palos
Ar stummoù sonerezh Flamenko zo anvet palos. Renket e vez ar sonioù e palos hervez perzhioù evel patrom diazez o lusk, stumm ar pozioù kan, hag orin geografek. En tu all da 50 palos flamenko disheñvel zo, daoust ma vez implijet lod ral a wezh.
Renket e vez ar Palos e tri strollad. Ar stummoù siriusañ a vez anvet cante jondo (pe cante grande), e-skoaz e vez graet cante chico eus stummoù skañvoc'h ha strantaloc'h. Ar fed ma'z eo ar palo a orin jipsian pe get en deus ur pouez en doare d'e renkañ. Ar stummoù na glotont gant hini eus an daou strollad-se a vez anvet cante intermedio.
An dañs
El baile flamenco, an dañs flamenco, zo brudet abalamour d'ar from kreñv, aer balc'h an dañserien, implij livus an divrec'h ha stlakerezh an treid e lusk ouzh al leur. Evel holl ar seurtoù dañs ez eus diorroet kalz stummoù flamenko.
Skravig Amazonia
Ar Skravig Amazonia a zo ur spesad evned eus ar genad Sternula, Sternula superciliaris an anv skiantel anezhañ.
Flamenco
An dañs
Ar Flamenco puro a vez sellet outañ evel ar stumm flamenko tostañ da stumm orin an dañs jipsian. Er stumm-se e vez atav un dañser hepken, hag ijinet e vez a-vuzul d'an dañs kentoc'h evit koregrafiet. Lod a zisplij ar rigedagoù dezhe (daoust ma c'haller o gwelet e kalz poltredoù dañserien eus deroù an kantved).
Ar seurt dañs a vefe graet "flamenko" anezhañ gant ar pep brasañ eus an Europeaned zo ur stumm dañs kenwerzh, aozet evel un arvest evit an douristed. Da cheñch un tamm e vez aozet dañsoù a-stroll, ha memes an dañsoù e solo a vez koregrafiet peurliesañ. Ar saeoù bras marellet gant fanfarluchoù a zo savet war batrom ar saeoù gwisket da vare Feria bloaziek Sevilla (Ar sae orin zo re strizh da zañsal!).
Skravig Amazonia
Annez
Kavout a reer al labous e Suamerika ma plij dezhañ bevañ e-kichen an takadoù dour.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Skravig Amazonia er c'herentiad Laridae (bremañ, hervez IOC 5.3. (2015) ) pe e Sternidae.
Asami Sugiura
Asami Sugiura (japanek: 杉浦 亜紗美 Hepburn: Sugiura Asami), lesanvet Asami (亜紗美) er penn kentañ, ganet d'an 19 a viz Eost 1985, zo un aktourez ha top model japanat. Kroget he deus da vezañ un top model erotek gurabia aidoru. Raloc'h e vez skrivet Asami Miyajima en he filmoù.
Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais
Skol-veur Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais a zo bet krouet d'an 1958 e Belo Horizonte, Minas Gerais, Brazil,.
Botwnnog
Botwnnog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh en hanternoz Kembre, e kornôg Gwynedd, e Ledenez Llŷn, nepell diouzh Abersoch, etre Mynytho ha Sarn Meyllteyrn. Div skol zo: Skol Pont Y Gof (kentañ derez), ha Skol Botwnnog (eil derez). Ur skourr zo ivez eus Meddygfa Rhydbach, ur mezegva.
Penngamm gouzoug rous
Ar penngamm gouzoug rous pe penngamm gouzoug ruz a zo ur spesad evned, Jynx ruficollis an anv skiantel anezhañ.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e savanennoù Afrika :
Rummatadur
Perzh eo an evn eus kerentiad ar speged.
Olmeda de las Fuentes
Olmeda de las Fuentes zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
Francesco Cossiga
Francesco Cossiga (Sassari, 26 a viz Gouere 1928 – Roma, 17 a viz Eost 2010) a oa ur politikour italian, gwiraour ha kelenner. Eizhvet prezidant Republik Italia e voe, etre 1985 ha 1992. Senedour e voe goude-se.
Eus ar gostezenn Democrazia Cristiana e oa, met tomm e oa ivez ouzh emsav broadel Sardigna.
Dendrocincla
Dendrocincla a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Rhosgadfan
Rhosgadfan  zo ur gêriadenn en hanternoz Kembre, e Gwynedd, er reter da g-Caernarfon. Eus Rhosgadfan e oa genidik ar skrivagnerez Kate Roberts hag ar skrivagner Dic Tryfan.
Frongoch
Frongoch zo ur gêriadenn en hanternoz Kembre, e Gwynedd, e-kichenik Y Bala.
Ur c'hamp-bac'h e voe Frongoch e-pad ar Brezel-bed Kentañ, evit prizonidi alaman da gentañ hag evit Iwerzhoniz goude Emsavadeg Pask 1916. Ouzhpenn 1 800 a vroadelourien eus Iwerzhon a voe bac'het er c'hamp-se. En o zouez e oa tud hag a voe pennoù-bras e brezel dieubidigezh Iwerzhon, evel Michael Collins pe Arthur Griffith. Ollscoil na réabhlóide ("skol-veur an dispac'h") e voe lesanvet ar c'hamp-bac'h gant an dud-se.
Campbieil
Menez Campbieil zo ur menez e torosad Néouvielle er Pireneoù (42°47'32"N - 0°07'10"R), 3,173 m a uhelder dezhañ. Emañ etre Aragnouet ha Gèdre en departamant gall Hautes-Pyrénées en ar park broadel ar Pireneoù.
An anv
En okitaneg e talvez camp kement ha « kamp » ha vielh kement ha « kozh », Ar Camp Vielh zo ur c'harter menez uhel eus Gèdre.
Skrav kuchenn bras
Annez
Bevañ a ra al labous pergen war aodoù Afrika ha ledenez Arabia hag en Azia ar Gevred hag Okeania.
Sarkidiornis
Sarkidiornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1838 gant an naturour saoz Thomas Campbell Eyton (1809-1880).
Spesadoù
Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Skrav kuchenn bras
Rummatadur
Anvet gwechall Sterna bergii.
La cena de Emaús (La mulata)
La cena de Emaús (Koan en Emaus e brezhoneg), anavezet ivez evel La mulata, zo ul livadur gant Diego Velázquez hag a zo war-ziskouez e Gailearaí Náisiúnta na hÉireann, e Dulenn (Iwerzhon).
Coryphaspiza melanotis
Coryphaspiza melanotis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.
La cena de Emaús (La mulata)
Livet e vije bet e Sevilla a-raok 1623, met arzvarnerien zo hag a lavar eo kentoc'h war-dro 1617-1618, ha neuze e vije unan eus oberennoù kentañ al livour, met re all a soñj gante eo war-dro 1620-1622. Abaoe 1987 emañ e Gailearaí Náisiúnta na hÉireann goude bezañ bet legadet gant Alfred Beit.
An daolenn
Ur vaouez yaouank, teñval liv he c'hroc'hen, ur c'hoef gwenn war he blev, a-drek taol ur gegin, ken na weler nemet hanterenn uhelañ he c'horf. En he dorn kleiz emañ o terc'hel ur picher a zo war an daol e-touez picheroù all, e pri pe arem, ur mortez, hag ur penn kignon. Ouzh ar voger ez eus ispilhet ur baner ozilh hag ur serviedenn wenn enni. Abalamour d'an elfennoù-se e vez tostaet an oberenn-mañ ouzh ar bodegones, pe naturioù diflach, deskrivet gant Antonio Palomino e-touez oberennoù Vélasquez.
Coryphaspiza melanotis
Anvet e voe Emberizoides melanotis (kentanv) da gentañ-penn (e 1822) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858). Ar spesad nemetañ er genad Coryphaspiza an hini eo.
Gorno
Gorno  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
La cena de Emaús (La mulata)
Un doare all
Un daolenn beuzheñvel a oa bet graet gantañ ivez er memes koulz, ha homañ a zo dalc'het en Art Institute of Chicago, anvet The Kitchen Maid e saozneg. 55cm x 104.5cm eo he ment.
Coryphaspiza melanotis
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e kreisteiz-kreiz Suamerika :
Salvador Espriu
Salvador Espriu i Castelló  (1913-1985) zo ur barzh katalanek.
Romed
Ar Romed (pe Rromed ) zo un anv a dalvez « paotr en oad gour ha dimezet e-barzh ar gumuniezh ». Choazet eo bet an anv-se gant an Unvaniezh romani etrebroadel (IRU) da envel un hollad poblañsoù, dezhe ur memes orin en Indez, ha yezhoù a orin eus gwalarn Iskevandir Indez hag a zo minorelezhioù anavet dindan anvioù liesseurt a zo o vevañ etre India hag ar Meurvor Atlantel dreist-holl met ivez war ar c'hevandir amerikan. E brezhoneg e c'haller envel ar Romed gant anvioù all, evel Jipsianed ha Termajied.
Anavezet int en Europa adalek an, ha deuet int da vezañ ar vinorelezh vrasañ eno en.
Kavout a reer Romed er bed a-bezh hiziv, met en Europa emañ ar strolladoù brasañ, e Kreizeuropa, en Europa ar Reter hag en Anatolia dreist-holl, ha goude e ledenez Iberia hag e kreisteiz Bro-C'hall. Ur bern Romed zo o chom en Amerika ivez. Gwir eo e Brazil dreist-holl, ma veze kaset ar Romed gant gouarnamant Portugal pa oa en e zalc'h. Kalz zo aet d'ar Stadoù-Unanet ivez.
Da vare "Kendalc'h jipsian ar bed" dalc'het eus an 8 d'an 12 a viz Ebrel 1971 e Londrez e choazas ar gumuniezh ur banniel glas ha gwer, gant ur rod ruz. Embann a reas ivez e ve deiziad deiz-ha-bloaz ar c'hendalc'h-se, an 8 a viz Ebrel, un deiziad broadel a vefe lidet hiviziken bep bloaz gant holl ar c'humuniezhioù rom er bed. Ar c'han broadel, Djelem, djelem ("Aet on kuit, aet on kuit"), a oa savet gant Jarko Jovanovic war don ur son poblek jipsian.
Pontllyfni
Pontllyfni  zo ur gêriadenn en hanternoz Kembre, e Gwynedd, en Ledenez Llŷn. E tolead Dyffryn Nantlle emañ, en aber ar stêr Llyfni.
Proviñs Imperia
Proviñs Imperia zo unan eus proviñsoù rannvro Liguria en Italia. Emañ etre Bro-C'hall er gwalarn, ar Mor Kreizdouar er c'hreisteiz ha proviñs Savona er reter. Imperia eo ar gêr-benn.
Kumunioù pobletañ
Poblañsoù d'an 31 a viz Kerzu 2020.
Navatalgordo
Navatalgordo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Grassobbio
Grassobbio  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Sant Pedro Nolasco
E 1203 edo Pedro Nolasco e Valencia o klask dieubiñ ar gatoliked a oa bet prizoniet eno gant ar vuzulmaned.
Myiobius
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Mec'hiko, Kreiz ha Suamerika, triwec'h (18) isspesad dezhe en holl.
Agostina Belli
Agostina Belli pe Agostina Maria Magnoni he gwir anv, zo un aktourez italian, ganet e 1947 e Milano (Lombardia).
Brudet eo e-maez Italia abalamour dreist-holl d'ar film Profumo di donna, gant Dino Risi e 1974.
Patrizia Webley
Patrizia Webley zo un aktourez italian. A-wechoù e vez skrivet Patrizia De Rossi evel lesanv dezhi. C'hoari a ra dreist-holl e filmoù spont pe e filmoù erotek.