cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marie-Vincent Bernadot
Marie-Vincent Bernadot, Pierre Bernadot war marilh ar boblañs, a oa un dominikan gall eus proviñs Tolosa.
Krouet en deus ar c'helaouennoù La Vie spirituelle e 1919, La Vie intellectuelle gant Jacques Maritain e 1928 ha Sept e 1934.
Brudet eo dreist-holl evit bezañ bet diazezer an ti-embann Les Éditions du Cerf e 1929 war c'houlenn ar pab Pi XI.
Oberennoù
Troet en deus un toullad testennoù, ar Salmoù, skridoù gant Santez Katarina a Siena, Sant Visant Ferrer pe Humbert de Romans. Pennadoù ha rakskridoù en deus savet ivez.
Llandegfedd
Cronfa Llandegfedd zo ur virlenn anvet diwar ar gêriadenn, en hanternoz dezhi. Graet e oa bet e 1965 ha pesketaerien a-leizh a vez eno.
Thérèse Clément
Thérèse Clément (1889-1984) a oa ul livourez c'hall.
Vercurago
Vercurago zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Lison (Calvados)
Lison a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, 1944 : mervel a reas tri den nann soudard e Lison abalamour d'ar brezel.
Espinosa de Cerrato
Espinosa de Cerrato zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
Dehesa de Romanos
Dehesa de Romanos zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
Barzago
Barzago zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Pyriglena
Pyriglena a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, dek (10) isspesad dezhe en holl.
Baou skoazioù ruz
Ar vaou skoazioù ruz a zo un evn-preizh, Buteo lineatus an anv skiantel anezhañ.
Valgreghentino
Valgreghentino zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Thierry Jamet
Thierry Jamet zo un embanner breizhat. Kelenner brezhoneg eo bet gant ar gevredigezh Kentelioù an Noz, e Pornizh.
Embanner
Savet en doa Embannadurioù an Amzer e Naoned, da gentañ, ha freuz-stal a voe graet. Goude en deus savet An Amzer embanner e Pornizh.
Embannadurioù
Gantañ eo bet embannet ar c'hentañ manga e brezhoneg.
Marisa Monte
thumb|right|Marisa Monte war al leurenn e [[Belo Horizonte e 2007]] Marisa de Azevedo Monte, bet ganet e Rio de Janeiro d'ar 1añ a viz Gouere 1967, a zo ur ganerez-sonaozerez ha produerez vrazilian.
E-touez an arzourien eus Brazil ez eo an hini nemeti a zo perc'hennez war he holl ganaouennoù.
En ur ober 19 vloaz a vicher he deus Marisa gwerzhet ouzhpenn 9 miliona bladinier e Brazil hag er bed. Hervez ar gelaouenn Rolling Stone Brasil eo ar pouezusañ kanerez a Vrazil.
Marisa Monte he deus studiet ar sonerezh, kanañ, seniñ piano ha taboulinañ pa oa bugel. Pa oa krennardez he deus kemeret perzh er gomedienn war gan Rock Horror Show, renet gant Miguel Falabella1, en ur zerc'hel da studiañ ar c'han lirek adal he fevarzek vloaz.
Espinosa de Villagonzalo
Espinosa de Villagonzalo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
Levothyrox
Al lévothyroxine, anvet ivez L-thyroxine, T4 sintetek, zo ur stumm sintetek eus an Thyroxine.
Kudennoù al Lévothyrox
Kudennoù a zo savet gant ar pare pa voe savet unan doare nevez ha marc'had-mat. Rediet e voe an embregerezhioù louzoù adreiñ ar stumm kozh d'an dud klañv goude ma vefe bet rediet lod da baouez gant kemer o louzoù a zegase efedoù drastus. D'ar 15 a viz Gwengolo 2017 e oa bet douget klemm gant un hanter-kant a dud a-enep an embregerezhioù louzoù a save ar pare. 243 500 a dud o deus bet sinet ur sinadeg evit goulenn ma vefe adroet an doare orin eus ar pare d'an dud klañv.
Željko Pahek
Željko Pahek (Županja, Kroatia, Yougoslavia, 1954) zo un tresour ha skriver senario bannoù-treset kroat ha serb. Krouet en deus ar bannoù treset brudet "La Légion des imperméables" ha "Moby Dick".
Lanneven
Lanneven zo ur gumun a-wechall eus Breizh e departamant Aodoù-an-Hanternoz. Ul lodenn eus kumun Bear eo bremañ, er mervent.
Giulio
Giulio zo un anv-badez italianek roet d'ar baotred.
Tud
260px|thumb| [[Giulio Mazzarino.]]
Kirk Douglas
Kirk Douglas (Issur Danielovitch Demsky diouzh e anv gwir), ganet d'an 9 a viz Kerzu 1916 en Amsterdam (New York) ha marvet d'ar 5 a viz C'hwevrer 2020 e Beverly Hills e Kalifornia, a oa un aktour, ur filmaozour, ur produour hag ur skrivagner stadunanat. Pa varvas d'an oad a 103 bloaz e oa unan eus an diwezhañ steredennoù meur eus Oad Aour Hollywood.
Tad e oa d'an aktour ha produour Michael Douglas.
C'hoariet en deus e ouzhpenn 90 film, e-touez ar re vrudetañ e kaver 20,000 Leagues Under the Sea (1954), Paths of Glory (1957, difennet e Frañs), The Vikings (1958) ha Spartacus (1960).
Espinosa
Espinosa zo un anv-lec'h spagnolek.
Life
Ar stêr Life (An Life en iwerzhoneg, Liffey e saozneg) zo ur stêr eus Iwerzhon, a red a-dreuz Dulenn hag en em daol e Mor Iwerzhon. Ganti e vez degaset ul lodenn vat eus an dour implijet e Dulenn.
Red
Eieniñ a ra e Menezioù Cill Mhantáin (Wicklow Mountains, Sléibhte Chill Mhantáin), etre menez Cipiúr (Kippure) ha menez Tóin Dubh (Tonduff).
Redek a ra a-dreuz 3 c'hontelezh :
Emgann Kherson
Emgann Kherson a oa bet stourmet etre nerzhioù lu Rusia ha nerzhioù lu Ukraina. Kroget e oa d'ar 24 a viz C'hwevrer 2022 hag echuet d'an 2 a viz Meurzh 2022, evel ul lodenn eus Brezeliadenn Su Ukraina e-kerzh Aloubadeg Ukraina gant Rusia.
Aleksandr Iañ (Rusia)
Aleksandr Iañ, pe Александр I Павлович (Aleksandr I Pavlovitch) e ruseg, (1777 -1825), a oa tsar, pe impalaer Rusia adalek miz Meurzh 1801. Roue Pologn e oa ivez adalek 1815 ha Dug-Meur Finland ha Lituania. Brezeliñ a reas a-enep an impalaer gall Napoleon Iañ.
Emgann Kherson
Kherson e oa bet ar c'hentañ kêr vras, hag ar gêr-benn rannvroel nemeti, da vezañ aloubet gant nerzhioù lu Rusia abaoe penn kentañ o argadenn er su. Eus tu Ukraina e oa bet 300 a dud lazhet d'an nebeutañ, trevourien ha soudarded. Evit Rusia n'eus sifr ebet, met Ukraina a embann e oa bet uhel ar c'holloù.
RFB X-114
Savidigezh
An RFB X-114 Aerofoil Craft a oa un taol-arnod evit kaout ur skramm-nijerez a c'helle nijal dres a-us an dour met ivez uheloc'h hag a-us an douar ma oa ezhomm. An hini diwezhañ e oa bet a-ziwar teir nijerez ijinet gant Alexander Lippisch er bloavezhioù 1960 ha 1970. An hini re wan a-fed ar motor, gant div azezenn anvet Collins X-112, goude-se an RFB X-113, savet gwelloc'h met gant motorioù re wan adarre, hag evit echuiñ an X-114 kalz brasoc'h gant 5 pe 6 azezenn ha gant motorioù 149 kw.
Aleksandr Iañ (Rusia)
Mab e oa d'an impalaer Pavel Iañ ha d'e bried Sophie Dorothee von Württemberg ur briñsez alaman anvet Maria Fyodorovna e Rusia.
Priz kounaat Astrid Lindgren
Ar Priz kounaat Astrid Lindgren, pe « Astrid Lindgren memorial award » (ALMA) zo ur priz lennegel a vez roet da skrivagnerien evit ar yaouankiz. Krouet eo bet gant gouarnamant Sveden en 2002, pa varvas Astrid Lindgren, kroueerez Pippi Långstrump. Pemp milion a gurunennoù svedat a vez roet d'al loread(ez), da lavaret eo kement ha 550 000 euro : gant se eo ar priz pouezusañ evit ar rumm lennegezh-mañ. An eil brasañ priz lennegel er bed eo war-lerc'h Priz Nobel al lennegezh.
Aleksandr Iañ (Rusia)
Dimeziñ
Dimeziñ a reas da Luise von Baden (1779–1826). Div verc'h o doe, hogen mervel a rejont en-bihanik.
Barzio
Barzio zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Sgian-dubh
Ar sgian-dubh zo ur gontell a vez a-wechoù gant ar Skosiz a zoug ar c'hilt hag a zougont en o loer.
Cwm-twrch
Ur gêriadenn vihan, nepell diouzh Brycheiniog eo Cwm-twrch (pe Cwmtwrch). E kreisteiz Powys emañ, e kroazhent teir c'hontelezh, nemet darnoù anezhi zo e Castell-nedd Port Talbot ha Sir Gaerfyrddin. Div rann zo enni : Cwm-twrch Isaf ha Cwm-twrch Uchaf.
E krec'h Cwm Tawe emañ Cwm-twrch, ur 15 miltir en hanternoz da gêr Abertawe. Drezi e tremen an Afon Twrch pa ziskenn eus ar Mynydd Du hag ar Fforest Fawr.
Dehesa
Dehesa (peurvan e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek, ha hini meur a lec'h.
Lison
Lison zo un anv-lec'h gallek.
Aleksandr II
Aleksandr II a c'hall bezañ :
Swyddffynnon
Swyddffynnon zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion.
Bosisio Parini
Bosisio Parini zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Troedyraur
E 2011 e oa 1,310 a dud o chom e kumuniezh Troedyraur ha 674 anezho a oa kembraegerien (50,9%).
Festus Mogae
thumb Festus Mogae (ganet d'an 21 a viz Eost 1939) zo ur politikour eus Botswana, bet trede prezidant ar vro.
Studiet en deus ekonomiezh e Breizh-Veur a-raok distreiñ d'e vro ha labourat er Font Moneizel Etrebroadel hag e Bank Botswana. Besprezidant Botswana e voe etre 1992 ha 1998 ha, goude dilez Quett Masire, e voe anvet prezidant adalek ar 1 a viz Ebrel 1998. Dilennet e voe e 1999 hag addilennet e 2004. Reiñ a reas e zilez ha kuitaat e garg d'ar 1añ a viz Ebrel 2008.
Christina von Sachsen (1461-1521)
Christina von Sachsen (en alamaneg), pe Kristina Saks (1461–1521), a oa ur briñsez alaman, rouanez Danmark, Norge, ha Sveden. E Danmark eo anavezet evel Dronning Christine, ar rouanez Christine''.
He buhez
Merc'h e oa da Friedrich II, dilenner Saks. Dimezet e oa da Hans Iañ Danmark.
Chubut (proviñs)
Poblet eo Chubut gant 425.375 a dud (2001), en o zouez ez eus war-dro 25.000 a gembraegerien, en-dro da gêrioù Trelew ha Trevelin dreist-holl.
Kêrioù
E-touez ar c'hêrioù all emañ Sarmiento, Esquel, Trevelin, Gaiman, Rada Tilly ha Porth Madryn.
Departamantoù
Setu amañ listenn 15 departamant ar stad, gant o fennlec'h etre krommelloù.
Misti
Misti zo anv meur a dra hag a zen.
San Andrés del Rabanedo
San Andrés del Rabanedo zo ur gumun e proviñs León, e Castilla y León. 29 888 a dud a oa eno o chom e 2022.
Spitzkoppe
Ar Spitzkoppe (un anv alamanek, hag a dalvez kement ha "kern vegek") zo un doare menez, ur bern reier bras kentoc'h, etre Usakos ha Swakopmund e Dezerzh Namib, e Namibia. Reier greunit int, dezho ouzhpenn 120 milion a vloavezhioù, hag a sav a-greiz-holl diwar an tro-war-dro gwall blaen. Tapout a reont 1,784 metr a-us live ar mor, ur 700 metr bennak uheloc'h eget an dezerzh tro-dro. Un eil kern zo, anvet Little Spitzkoppe, hag a dap 1,584 metr a uhelder.
Livadurioù graet gant tud eus ar bobl San a weler war lod eus ar reier. En tolead-se e oa bet filmet lod eus skeudennoù 2001: A Space Odyssey.
Bellano
Bellano  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Crinifer piscator
Crinifer piscator a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Musophagidae.
Vilafranca del Penedès
Vilafranca del Penedès zo ur gumun e Katalonia, e komark an  Alt Penedès.
Crinifer piscator
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl, pa vijent gounezet pe gouez.
Fluor
Ar fluor zo un elfenn gimiek ; 9 eo e niver atomek, F e arouez ha 19 e vas atomek.
Crinifer piscator
Annez
Bevañ a ra ar spesad e takadoù 'zo eus Afrika, eus Senegal ha Gambia da Republik Kreizafrikan ha kornôg Republik Demokratel Kongo.
Brivio
Brivio zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Chubut
Chubut zo un anv-lec'h en Arc'hantina:
Hella Haasse
Hélène Serafia Hasse, anavezetoc'h evel Hella Haasse (2 a viz C'hwevrer 1918 e Batavia (Indez Nederlandat ar Reter en amzer-se) - 29 a viz Gwengolo 2011 en Amsterdam, en Izelvroioù ), a oa ur skrivagnerez nederlandek.
Tahsin Yücel
Tahsin Yücel zo ur skrivagner turk ganet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1933 en Elbistan, e proviñs Kahramanmaraş, hag aet da chom da Istanbul adalek 1945.
Hella Haasse
Buhez
Tremen a reas Hella Haasse he bugaleaj en Indez Nederlandat ar Reter, un drevadenn eus an Izelvroioù (bremañ Indonezia).
Tahsin Yücel
Graet en deus studioù war ar yezh hag al lennegezh c'hallek e skol-veur Istanbul.
Hella Haasse
Buhez
Kalz eus he skridoù zo awenet gant ar vuhez eno. Savet he deus romantoù istorel ivez. Resevet he deus meur a briz lennegel, en o zouez ar priz P.C. Hooft (1983) hag Priz al lizhiri nederlandek (2004). E 1988 e voe roet dezhi un doktorelezh a enor gant Skol-veur Utrecht. Grande Dame van de literatuur a reer anezhi alies en Izelvroioù, da lavaret eo "itron vras al lennegezh". Bez' eo unan eus ar skrivagnerien nederlandek a vez lennet ar muiañ.
Tahsin Yücel
Skrivet en deus danevelloù, romantoù, esaeoù ha troet meur a levr, en o zouez oberennoù gant Guy de Maupassant, André Gide pe Albert Camus.
Liamm diavaez
Lec'hienn Tahsin Yücel (e turkeg)
Richard Burton
<HR noShade>
Richard Burton, ganet Richard Walter Jenkins, a zo un aktour kembreat brudet ganet d'an 10 a viz Du 1925 e Pontrhydfyfen e Kembre ha marvet d'ar 5 a viz Eost 1984, d'an oad a 58 vloaz e Céligny (Suis). Brudet eo ivez e zarempredoù reuz-direuz gant Elizabeth Taylor a oa bet e wreg div wech.
Martin Lichtenstein
Martin Hinrich Carl Lichtenstein, bet ganet e Hamburg (Impalaeriezh santel roman german d'ar mare-se) d'an 10 a viz Genver 1780 hag aet da Anaon d'an 2 a viz Gwengolo 1857, a oa un ergerzher, ul loenoniour hag ur mezeg alaman.
Mab e oa d'al levraoueger ha loenoniour Anton August Heinrich Lichtenstein (1753-1816).
Benniged
Benniged a zo un anv brezhonek a gaver e lec'hanvioù e Breizh:
Trefilan
Trefilan zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion.
Atai
Atai a oa ur penn-meur kanak e Komale, e-tal La Foa. En 1878 e renas an emsavadeg kanak a-enep an drevadennerien c'hall. Meur a wech e voe trec'h war ar C'hallaoued. Lazhet e voe gant ur c'hanak.
Andrée Limozin-Balas
Andrée Limozin-Balas (1886-1981) a oa ul livourez c'hall.
Valérian et Laureline
Valérian et Laureline zo ur rummad bandennoù-treset gallek.
Cimanes del Tejar
Cimanes del Tejar zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Mor Liguria
Mor Liguria zo ul lodenn eus ar Mor Kreizdouar. En em astenn a ra etre arvor Provañs hag Aod an Arvor er gwalarn, arvor Liguria ha Toscana, en Italia, en hanternoz hag er reter, hag enez Korsika er c'hreisteiz. Er gevred e tigor war Mor Tirrenia, en tu all da enez Elba. Er goueled anezhañ emañ pleg-mor Genova.
Genova eo ar porzh pouezusañ en arvor. Porzhioù all zo c'hoazh e Savona, La Spezia ha Livorno.
Herpsilochmus
Herpsilochmus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Dugelezh Westfalen
Dugelezh Westfalen a oa un dugelezh kozh en Impalaeriezh santel roman german hag a badas betek 1803.
Herpsilochmus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seitek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Dugelezh Westfalen
Honnezh a oa er reter da gontelezh Mark, hag er c'hornôg da briñselezh Waldeck. Arensberg e oa ar gêr-benn.
Herpsilochmus
O c'havout a reer e Kreiz (rufimarginatus hepken) hag e Suamerika, dek (10) isspesad dezhe en holl.
Dugelezh Westfalen
Istor
Ur broviñs distaget diouzh dugelezh Sachsen e oa, roet e 1180 (pa voe harluet Henri le Lion) da arc'heskob Köln gant Friedrich Barbarosa. Ur rann eus priñselezh Arc'heskob-Dilenner Köln e oa.
Tomás de Torquemada
Ganet e oa e Valladolid e 1420. Aet eo da Anaon en Avila d'ar 16 a viz Gwengolo 1498.
Dugelezh Westfalen
Istor
Roet e voe e 1803 da Hessen-Darmstadt.
-20
734 Ab Urbe Condita = 20 kent J.-K
Ernst
Ernst zo un anv-badez alamanek, roet d'ar baotred.
Ernst
Casargo
Casargo zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Tremain
Tremain zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion.
Dirck de Quade van Ravesteyn
Dirk de Quade van Ravesteyn (war-dro 1565/1570 – goude 1619) zo ul livour a orin izelvroat hag a labouras adalek 1589 evit Rudolf II, Impalaer santel roman a oa e lez e Praha, ma chomas al livour betek 1608.
Da gentañ e labouras war tier ha maezioù e-barzh taolennoù livourien all a-raok ober e daolennoù-eñ ma livas maouezed, en o noazh peurvuiañ.
Bistolida nanostraca
Bistolida nanostraca a zo unan eus an daouzek spesad a vez renket er genad Bistolida e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral dizoloet e 2012 nemetken an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Lorenz & Chiapponi, e 2012 dindan an anv genad Bistolida.
Torquemada
Torquemada zo un anv-lec'h spagnolek, deuet da vout anv-tiegezh
Bistolida nanostraca
Taksonomiezh
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Bistolida nanostraca bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Torquemada
Lennegezh
−
Bistolida nanostraca
Bevoniezh
Kregin ral ha dizolaet nevez zo eo an Bistolida nanostraca.
Gwelout ivez
Bistolida stolida, Bistolida owenii daou spesad all ar genad.
Carenno
Carenno zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Geotyar ar pradennoù
Annez
Bevañ a rae al labous er pradennoù aodel eus New Hampshire da Virginia.
Misti (Maupassant)
Misti zo ur gontadenn gant Guy de Maupassant e 1884.
Istor
Adembannet e oa bet 1912 en dastumad dalif Misti gant Paul Ollendorff.
E 1967 e oa bet adembannet gant Le Livre de poche.
An danevell
Kontañ a ra an daneveller ne blij dezhañ nemet ar maouezed dimezet, ha muioc'h c'hoazh pa blij dezhañ o gwazed ivez. Hag eñ da gomz eus an hini diwezhañ he deus ur c'hazh anvet Misti.
Corythaixoides personatus
Corythaixoides personatus a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Musophagidae.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an daou isspesad anezhañ en Afrika :
Afon-wen
Afon-wen zo ur gêriadenn e Sir y Fflint. E kumuniezh Caerwys emañ.
Llanwenog
Llanwenog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e Dyffryn Teifi e kontelezh Ceredigion, etre Llanbedr Pont Steffan ha Llanybydder. Da Sant Gwenog eo dediet an iliz parrez;
Ur maen-bez a oa, eus ar Vvet kantved, skrivet warnañ e latin hag en ogam, da Trenacatus fab Maglagnus. Hiziv emaén en Amgueddfa Genedlaethol.
Kumuniezh
Er gumuniezh emañ ivez kêriadennoù Rhuddlan Teifi, Dre-fach, Cwrtnewydd, Alltyblaca ha Gors-goch. E 2001 e oa 1,391 a dud enni.
Loened
Ur ouenn deñved zo anvet  Llanwenog.
Cubillas de Rueda
Cubillas de Rueda zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Tre-saith
Tre-saith zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion. En arvor emañ, etre Aberporth ha Llangrannog.
Nanternis
Nanternis zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion. Er Grennamzer e oa e kombod Caerwedros.
Gup kabellek
Anvet e voe Cathartes monachus (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858). Ar spesad nemetañ er genad Necrosyrtes an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar c'hagn hag amprevaned bihan (merien-gwenn en o zouez) ; kemer a ra lastez boued ha dilerc'hioù e-kichen an takadoù annez ivez.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika a-bezh.
Amalie Christiane von Baden
Amalie Christiane von Baden (* 1776 en Karlsruhe; † 1823 en Bruchsal) war a oa ur briñsez alaman.
Merc'h henañ Karl Ludwig von Baden hag Amalie von Hessen-Darmstadt e oa, ha hanter-gofad he c'hoar Karoline Friederike Wilhelmine von Baden, a voe rouanez Bavaria. C'hoar e oa ivez da Luise Augusta von Baden, pried d'an tsar Aleksandr Iañ (Rusia).
Klasket e voe he dimeziñ met bep tro e troas fall an traoù. Ne zimezas ket eta ha n'he doe bugel ebet. Bevañ a reas e ti he c'hoarezed dimezet, e Bavaria, pe Rusia, pe e lez Baden.
Calolziocorte
Calolziocorte  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Richard Bruton
<HR noShade> Richard Bruton, Risteard de Briotún en iwerzhoneg, zo ur politikour iwerzhonat ganet e 1953, eus ar strollad Fine Gael. Ministr e gouarnamant Iwerzhon eo bet meur a wech.
Cwmifor
Cwmifor zo ur gêriadenn vihan e-kreiz Sir Gaerfyrddin. Emañ er biz da Llandeilo, war an hent a gas da Llanymddyfri. Maenordeilo eo ar gêriadenn dostañ. E kumuniezh Maenordeilo a Salem emañ.
Tremen a ra ar stêr Tywi hebiou d'ar gêriadenn, er c'hreisteiz.
Yu Shan
Yu Shan (玉山 e sinaeg, pe Yù Shān e pinyin, da lavaret eo Menez Jad) eo ar menez uhelañ e Taiwan, gant 3,952 metr uhelder. Gwechall e oa bet graet Menez Morrison anezhañ ivez, en enor d'ar misioner skosat Robert Morrison.
Crinifer zonurus
Crinifer zonurus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Musophagidae.
Yu Shan
Er goañv e vez goloet Yu Shan (pe Yushan) gant erc'h peurliesañ, hag abalamour d'al liv gwenn en devez da neuze eo bet anvet "Menez Jad" moarvat.
Yu Shan gant ar menezioù en-dro dezhañ a ya da ober aradennad Yushan hag a zo e Park Broadel Yushan, an hini brasañ, ha gouesañ, eus parkoù natur Taiwan.
Crinifer zonurus
Anvet e voe Chizaerhis zonurus (kentanv) da gentañ-penn (e 1835) gant an naturour alaman Wilhelm Peter Eduard Simon Rüppell (1794-1884).
Buteo regalis
Buteo regalis a zo ur spesad evned-preizh eus kerentiad an Accipitridae.
Crinifer zonurus
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl.
Annez
Bevañ a ra e takadoù 'zo eus Afrika issahara : Tchad ha kornôg Soudan ; eus Eritrea hag Etiopia da viz Republik Demokratel Kongo ha gwalarn Tanzania.
Buteo regalis
Anvet e voe Archibuteo regalis (kentanv) da gentañ-penn (e 1844) gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
Annez
Emañ brosezat ar spesad er pradennoù hag er c'hompezennoù a gaver eus kreisteiz Kanada da hanternoz Mec'hiko.
Cubillas de los Oteros
Cubillas de los Oteros zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Calco
Calco zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Tuar Mhic Éadaigh
Tuar Mhic Éadaigh (Toormakeady e saozneg) zo ur gêr vihan eus Iwerzhon, e kreisteiz kontelezh Maigh Eo. Emañ war ribl kornôg Loch Measca, nepell diouzh kontelezh Gaillimh. Annezet e oa gant 1,500 a dud e 2002. Emañ Tuar Mhic Éadaigh en ur Gaeltacht, da lavaret eo en un tolead iwerzhonek.
Tsunekazu Takeda
Tsunekazu Takeda (竹田 恆和 Takeda Tsunekazu), ganet d'ar 1añ a viz Du 1947, zo ur marc'heger a-vicher war e leve ha prezidant Poellgor Olimpek Japan.
Arnold von Harff
Arnold von Harff (1471 e kastell Harff, Bedburg - miz Genver 1505) a oa ur beajer alaman eus ar kantved a orin eus Köln, hag a veajas e meur a vro war zigarez pirc'hirinañ. Studiañ a reas o gizioù hag o yezhoù ha lakaat an holl ditouroù-se dre skrid. Dastum a reas roudoù eus meur a yezh e pad e veaj (1496-1499) : ar brezhoneg, ar sloveneg, an turkeg, an euskareg, an hebraeg, ar « sarasineg » (an arabeg), an albaneg, an hungareg, ar sirieg, an « etiopeg » (an amhareg), hag an armenieg.
Tsunekazu Takeda
Takeda a oa bet ganet evel trede mab ar Priñs Tsuneyoshi Takeda. Diskennad eo d'an impalaer Meiji. Tsunekazu Takeda hag e vab Tsuneyasu Takeda a studias e skol-veur Keio hag a zo bet kelennerien eno.
Arnold von Harff
Arnold von Harff a notenne war ur c'haier frazennoù pemdez a zeske o veajiñ dre ar broioù ergerzhet gantañ. Gras d'ar marc'heger-se eo deuet betek ennomp ar bommoù kentañ anavezet ganeomp eus ar brezhoneg komzet hag ar re nemeto e krennvrezhoneg, pell a-raok al labourioù dastum kaset da benn abaoe an.
E veaj
E 1496, da 25 bloaz e krog gant e veaj a bado betek an 10 a viz Here 1499 (pe 1498 hervez an dornskridoù pe ar vurutellerien). Eus Köln e treuzas Su Bro-Alamagn, Aostria, hag Italia a-raok erruout e Roma. Mont a ra neuze da Venezia ma kemer ur vag da vont da Vro-Egipt ma tilestr en Aleksandria. Tremen a ra dre Gaero, er gouent Santez-Katell a-raok mont betek Mekka, Sri Lanka, proviñs Madras, inizi Komorez, Madagaskar, Zanzibar, hag ar C'hilimanjaro. Goude se e tiskenn an Nil da vont da Jeruzalem, Damask, Beirout, Alep, Kergustentin, Trakia, Bulgaria ha distreiñ a ra da Venezia. Ac'hann e veajas da Vilano, kreisteiz Bro-C'hall, Roncevaux, Pamplona, Burgos a-raok erruout e Sant-Jakez Compostella. Distreiñ a reas dre aodoù ar Meurvor atlantel : Bourdel, Naoned, Menez Mikael, Dreux, Pariz, Compiègne, Noyin, Valenciennes, Brusel, Aachen, ha Köln.
N'en deus ket graet ur pirc'hirinaj hepken : hini Roma, hini Jeruzalem, pe hini Sant-Jakez Compostella. Graet en deus an tri en ur wezh ! Tremenet eo ouzhpenn e broioù na oant ket lec'hioù pirc'hinaj kristen (Mekka, an Indez, ...)
Ar brezhoneg
Dont a reas da Vreizh, ha tremen a reas dre Naoned e 1499. Eizh vloaz a-raok, e 1491, e oa dispartiet roue Bro-C'hall, Charlez VIII, diouzh Marc'harid Aostria (1480-1530), c'hoar da Masimilian Iañ (1459-1519), roue Germania, hag impalaer da zont an Impalaeriezh c'herman, evit gallout eurediñ da zanvez-pried Masimilian, Anna Breizh. Bec'h a oa eta etre Alamagn ha Bro-C'hall, ha se zo kaoz marteze e teuas ar marc'heg betek Breizh dre ma brud dezhi en e vro moarvat d'ar mare-se.
E Naoned e tastumas ur spisc'heriadur brezhoneg/alamaneg izel. Deskiñ a ra dimp e veze komzet stank brezhoneg e Naoned e 1499. En tu all da se e weler e oa rannyezhoù e brezhoneg dija daoust ma oa un doare-skrivañ unvan d'ar mare-se ivez, ar pezh zo gwir evit an darn vrasañ eus ar yezhoù all ivez. Ne gaver ket kalz a gemmadurioù er gerioù dastumet. Ar ger-mell amstrizh "un" (um dirak p, b) ne oa ket c'hoazh emdroet en "un, ur, ul". Ar memestra a zlee bezañ gwir eus ar ger-mell strizh "an, am". Tost-kenañ eo ar brezhoneg dastumet diouzh an hini a vremañ ha diouzh rannyezh Gwenrann e lec'h ma veze komzet brezhoneg betek an kantved.
Spisc'heriadur alamaneg izel/brezhoneg
Setu amañ ar gerioù dastumet gant Arnold von Harff :
Ambon (disheñvelout)
Ambon a c'hall bezañ :
Laguna Dalga
Laguna Dalga zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Wilhelmine von Hessen-Kassel
Wilhelmine von Hessen-Kassel (Kassel 1726 - 1808 Berlin ) a oa ur briñsez alaman, eus landgraviezh Hessen-Kassel, deuet da vout priñsez a Brusia dre zimeziñ.
He buhez
He zad e oa ar priñs Maximilian von Hessen-Kassel, ur breur da Wilhelm VIII von Hessen-Kassel, Landgrav Hessen-Kassel, ha da Friedrich von Hessen-Kassel, deuet da vout Fredrik Iañ Sveden, roue Sveden.
He mamm e oa Friederike Charlotte von Hessen-Darmstadt (1698–1777), merc'h da Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt, Landgrav Hessen-Darmstadt.
Dimeziñ
E 1751 e teuas ar priñs Heinrich von Preußen (1726-1802), ur breur da Frederig Veur, roue Prusia, da weladenniñ Kassel.
Dimeziñ a rejont e Mezheven 1752 e kastell Charlottenburg. Ar roue Frederig a roas dezho kastell Rheinsberg, petra bennak ma veze tabut alies etre an daou vreur ha brudet o dizemglev. Ur palez o doa ivez e Berlin, en Unter den Linden.
Hi a chomas en he falez en Unter den Linden, savet etre 1748 ha 1766 (a zo hiziv Skol-veur Humboldt Berlin). Ar priñs a veze e-keit-se oc'h ober war-dro an aferioù-brezel, digarez da vezañ gant soudarded ha da dabutal gant e vreur roue. Mervel ar reas e 1802.
Pa erruas Napoleon Iañ e Berlin e 1806 e oa pevar-ugent vloaz ar briñsez, hag an hini nemeti, pe dost, eus an tiegezh roueel a oa chomet er gêr-benn.
Luise von Brandenburg
Luise von Brandenburg, pe Luise Dorothea Sophie (1680-1705) a oa ur briñsez prusian, merc'h da gentañ roue Prusia Frederig Iañ (1657– 1713) ha d'e bried Elisabeth Henriette von Hessen-Kassel.
Dimeziñ
Dimeziñ a reas war an ton bras, e miz Mae 1700, e Berlin, d'he c'henderv, ar priñs Friedrich von Hessen-Kassel (1676-1751), jeneral alaman. Klañvidik e oa Luise, ha mervel a reas e 1705, da 25 bloaz, er gwentloù. Bugel ebet n'he doa.
thumb|left|[[Frederig Iañ (Prusia)| Frederig Iañ, roue Prusia, tad Luise von Brandenburg]]thumb|[[Elisabeth Henriette von Hessen-Kassel, mamm Luise von Brandenburg]]
Goude he marv
Addimeziñ a reas he fried intañv dek vloaz goude, e 1715, da Ulrika Eleonora (1688-1741), merc'h da Garl XI, roue Sveden, ha divugel e voent ivez. Tri bloaz goude an eured, e 1718, e voe anvet Ulrika da rouanez Sveden. E 1720 e tilezas ar galloud goude reiñ ar gurunenn d'he fried.
Rhydowen (Ceredigion)
Rhydowen zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion.
Laguna de Negrillos
Laguna de Negrillos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Melville
Gerdarzh
Daou orin en deus ar ger. E Bro-Skos e teufe eus an anv normanek Melleville pe Malleville, hini ur gumun vihan e Normandi, er Pays de Caux (en departamant gall Seine-Maritime bremañ). Ur marc'heg norman a vefe deuet ac'hano gant Gwilherm an Alouber, hag aet da chom da gostez Fife, e Skos. Kastell Melville eo kastell ar familh.
E Bro-Iwerzhon eo saoznekadur an anv gouezelek Ó Maoilmhichíl, da lavaret eo "diskennad eus Maoilmhichil". Melvill, hep e, zo ur stumm all.
Anv-tiegezh
Ar veskonted Mellville zo ur familh noblañs skosat. Krouet e voe an titl e 1802.
Marcia Wallace
Marcia Wallace, ganet Marcia Karen Wallace d'ar 1añ a viz Du 1942 e Creston, a zo ur ganerez, un aktourez hag ur sevenerez saoz.
Bastiglia
Bastiglia a zo ur gumun eus Italia e proviñs Modena, e rannvro Emilia-Romagna.
Sant-Norvez
Sant-Norvez zo ur gumun a-wechall eus Breizh e departamant Aodoù-an-Hanternoz. Ul lodenn eus kumun Bear eo bremañ.
Abd al-Rahman Sanchuelo
Abd al-Rahman Sanchuelo a oa vizir. Mab e oa da Almanzor.
Dragan de Lazare
Dragan Lazarević alias Dragan de Lazare (serbeg kirillek: Драган Лазаревић; 9 a viz Mae 1964 e Rio de Janeiro, Brazil) zo un tresour ha skriver senario serb ha gall Krouet en deus ar bannoù treset brudet Rubine, Yves Rokatansky ha Acidités de couleur noire.
Mansilla de las Mulas
Mansilla de las Mulas zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Plombières
Plombières zo un anv-lec'h gallek ha hini teir c'humun e div vro :
Lipouzerezh
Ul lipouzerezh skornet zo anvet Glace Plombières, abalamour da b-Plombières-les-Bains.
Alan Pentevr
Alan Pentevr pe Alan Breizh, pe Alan an Du (en latin : Alan Niger) (war-dro 1100 – 15 a viz Gwengolo 1146), kont Richmond (1135/38-1146) ha kont Kernev-Veur (1140-1141), aotrou Treger (pe kont Gwengamp) a voe ur baron breizhat-saoz en amzer ar roue Steven Bro-Saoz (1135-1154).
E vuhez
Mab yaouañ Steven Iañ Pentevr († 1135/36 pe 1138 ) ha Hawiz Gwengamp e oa. E dad a oa kont Pentevr.
<!-- mentre que la propietat de la família, el comtat de Penthièvre, es va dividit en dues parts iguals entre el fill gran Geoffroy II de Penthièvre i el jove Enric I de Penthièvre. Aquesta divisió va ser probablement acordada força abans, ja que Alan actuava com a senyor de Richmond des de 1123.
A Anglaterra
Es refereix sovint a ell com "Comte de Richmond" (Earl of Richmond), encara que no hi ha evidència de la seva creació com a tal. Sembla que la seva creació fou implícita, i va tenir els mateixos poders al Richmondshire que els altres comtes
A la guerra civil per la corona d'Anglaterra, va servir al rei Esteve d'Anglaterra contra Matilde l'Emperadriu. Vers 1140 va entrar en conflicte amb el seu veí Guillem el Gros, comte de Richmond, entre d'altres qüestions pel control de les possessions de Gilbert de Gant, el seu cosí germà, durant la minoria d'edat.
A finals de 1140, Alan va ocupar en nom del rei el castell de Galclint (generalment identificat com Castell de Belvoir) a Ranulf de Gernon, que poc abans l'havia adquirit expulsant a Guillem de Aubigny, senyor de Belvoir.
En 1140, després de la presa del poder pel rei de la ciutat i el castell de Lincoln al comte de Chester Ranulf de Gernon, es va preparar una gran batalla. El rei va ordenar atacs contra els castells Ranulf a la regió. Alan el negre va atacar Belvoir, que el comte havia adquirit recentment. També va prendre els castells de Ripon i Howden, on va trobar deixar de guarnició a tropes lleials al rei. Després es va unir al rei a Lincoln, amb tropes procedents de Yorkshire, que va mobilitzar amb l'ajuda de Guillem el Gros comte de York.
El 2 de febrer de 1141, va participar a la batalla de Lincoln en el qual el rei fou capturat. D'acord amb Joan de Hexham, va fugir abans que comencés la batalla. Hi ha dues versions diferents del que va fer en els dies següents a la batalla. Per la Gesta Stephani, va tractar de capturar al comte de Chester en una emboscada, però ell mateix fou capturat i empresonat. Va haver de rendir la fortalesa de Galclint i fer homenatge a Ranulf Gernon Segons Juan de Hexham, fou capturat en una trampa pel comte de Chester quan es va presentar davant de Galclint on se l'havia cridat per parlamentar. . Aquests esdeveniments permeteren a Reginald de Dunstanville recuperar el control de Cornualla.
El seu conflicte amb el comte de York es va reprendre el 1142, i Esteve va haver d'anar al Yorkshire per evitar una guerra oberta entre els dos barons, que eren dels seus partidaris destacats El 1143, va ajudar a William Cumin, usurpador de la diòcesi de Durham en la defensa de la ciutat contra les forces del legítim bisbe Guillem de Sainte-Barbe. No tenia reputació d'amic de l'Església, tot i que sembla haver canviat al final de la seva carrera. Per H.A. Crone, els seus seguidors jugaren un paper important en l'arrest del bisbe Roger de Salisbury i els seus nebots el 1139. Cap al final de l'any 1140, va estar involucrat en la destrucció de propietats de l'Església pertanyents a l'arquebisbe de York. En 1144 va damnar l'església de Rippon.
El 1143 va estar en conflicte amb el comte de York i Ranulf Gernon per la custòdia dels dominis d'Adam (II) de Brus (futura casa dels Bruce) durant la seva minoria d'edat.
E Breizh
A Bretanya, sembla que Alan s'havia apoderat de la regió de Trégor (Tréguier o Bro Dreger) senyoriu independent (conegut com comtat de Guingamp) que originalment va pertànyer al seu germà Enric I de Penthièvre quan es va procedir a la divisió en dues parts iguals del domini de Penthièvre feta pel seu pare, Esteven I de Penthièvre. La major part es coneix com el comtat de Penthièvre (o comtat de Lamballe, per la senyoria de Lamballe). Enric sembla que fou convençut de donar-li i no casar-se. Cal destacar que, en 1145, Alan apareix confirmant una donació feta pel seu pare a l'abadia de Guingamp, el que demostra que ell era el senyor d'aquest domini.
Final de la seva vida
Quan va morir en 1146, el seu fill, Conan, era un menor d'edat. El seu dret a l'honor de Richmond només fou reconegut vers 1153-1154. Va morir a Bretanya i va ser enterrat a la abadia de Notre-Dame de Bégard
Família i descendents
Casat amb Berta de Bretanya, futura duquessa de Bretanya, van tenir a:
En 1148, la seva vídua es va tornar a casar amb Eudes de Porhoet, vescomte de Porhoet.
Fonts
-->
Milan Presse
Milan Presse zo un ti-embann gallek, savet e Toloza e 1980, ha perc'hennet gant Bayard Presse abaoe 2004, hag a werzh 3 % eus al levrioù evit ar yaouankiz e Bro-C'hall.
Pevar den a oa en 1980 o sevel an ti-embann: Patrice Amen, levrdiour hag embanner, ha dastumer levioù-bugale; Alain Oriol, kelenner gallek; Bernard Grimaud, gwerzher; ha Michel Mazéries, rener-embregerezh. Anvet e voe Milan, anv gallek un evn-preizh du — ar skoul – a c'haller gwelout er Pireneoù ha war lez ar Garona.
En 2004 e voe prenet Milan gant Bayard, ur stroll-gwask-hag-embann diazezet e 6 bro, ar 4vet embanner evit ar yaouankiz e Bro-C'hall.
Friedrich Iañ Barbarossa
Friedrich Iañ  von Hohenstaufen (1122 – 1190), lesanvet Barbarossa en italianeg abalamaour da liv e varv ( Kaiser Rotbart en alamaneg), a oa Impalaer santel.
Ganet e oa e trowardroioù Ravensburg e 1122. Adalek 1147 e oa dug Souabia evel Friedrich III. D'ar 4 a viz Meurzh 1152 e voe dilennet da Roue ar Romaned ha Roue Germania, e Frankfurt, ha kurunennet d'an 9 en Aachen. E 1155 e teuas da vout Roue Italia hag e miz Mezheven e voe lakaet war e benn ar gurunenn a Impalaer santel gant ar pab Adrian IV.
Mervel a reas war lez ar stêr Saleph e 1190.
Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas.
Parouzia
Parouzia (pe parouzïezh) a zo ur ger hag a deu eus ar ger gresianeg kozh, παρουσία, hag a dalv kement ha "bezañs" pe "donedigezh". Roet a zo bet dezhañ ur ster relijiel ha teologel. Implijet eo bet e Bibl an Dek ha Tri-Ugent gant ar ster ordinal "gweladenn ofisiel ha lidel ur priñs" met ivez evit "deiz an Aotrou", donedigezh Doue evit dieubiñ Israel ha kastizañ ar bec'herien. En ilizoù kristen e vez implijet ar ger evit komz eus eil donedigezh ar ar C'hrist e dibenn an amzer, a-raok ar Varn Diwezhañ, e c'hanedigezh o vezañ bet e zonedigezh kentañ er bed.
En e droidigezh eus Oberoù an Ebestel, al Lizheroù hag an Diskuliadur (Al Liamm 1971) e skriv Maodez Glanndour en un notenn (p 410) a-zivout Ar c'hentañ lizher d'ar Gorintidi : "Emziskleriadur ar C'hrist, e Barouzïezh, eo e zistro glorius e fin an amzer."
Kalimantan
Kalimantan eo anv indonezek enez Borneo. Graet e vez gant an anvadur-se evit ober anv eus al lodenn eus an enez a zo e dalc'h Indonezia (73% eus an hollad), p’emañ ar peurrest e dalc'h Malaysia ha Brunei. Rannet eo e 4 froviñs.
Bomporto
Bomporto zo ur gumun en Italia, e proviñs Modena, e rannvro Emilia-Romagna.
Kalimantan
Kalimantan
Zocca
Zocca (La Zòca e rannyezh Modena, ar modenese) a zo ur gumun eus Italia e proviñs Modena, e rannvro Emilia-Romagna. 4 585 a dud zo enni o chom.
Llwyd ap Iwan
Llwyd ap Iwan, pe Lewis Jones, a oa ur C'hembread (marvet d'an 29 a viz Du 1909 hag un den a bouez en istor y Wladfa gembraek e Patagonia.
E vuhez
Mab e oa da Michael D. Jones, unan eus ar re a empentas krouiñ ar Wladfa. Dont a reas da Batagonia e 1886 evel mekaniker war hent-houarn Chubut, a oad oc'h ober etre Y Wladfa ha Puerto Madryn.
Trezelan
Trezelan (Trelezan a-wechoù) zo ur gumun a-wechall eus Breizh e departamant Aodoù-an-Hanternoz. Ul lodenn eus kumun Bear eo bremañ.
Llwyd ap Iwan
E vuhez
Etre 1893–1894, etre 1894–1895 hag e 1897, e reas beajoù da glask kornioù er vro ma ne oa bet den gwenn ebet a-raok, gant heñcherien eus ar bobl Tehuelche.
E beg an XXvet kantved ez eas Llwyd ap Iwan hag e diegezh da chom d'al lec'h anvet Cwm Hyfryd (anvet goude Colonia 16 de octubre).
Ober a rae war-dro skourr Arroyo Pescado ar gompagnunezh Compañía Mercantil del Chubut, war-dro 30 km eus Esquel. D'an 29 a viz Du 1909 e voe lazhet Llwyd ap Iwan gant daou forban stadunanat, Wilson hag Evans, a glaske laerezh e arc'hant.
Oberourien zo o deus bet skrivet e oa bet lazhet gant Butch Cassidy hag ar Sundance Kid met lazhet e oant bet e Bolivia a-raok ar poent-se.
De l'universalité de la langue française
De l'universalité de la langue française zo un arnodskrid gallek gant Antoine de Rivarol embannet e Berlin e 1784.
Campogalliano
Campogalliano a zo ur gumun eus Italia e proviñs Modena, e rannvro Emilia-Romagna.
Llangwyryfon
Llangwyryfon zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e kreiz kontelezh Ceredigion. Emañ er gevred da Aberystwyth, war lez an Afon Wyre.
E 2011 e oa 596 a dud o chom e kumuniezh Llangwyryfon ha 342 anezho a oa kembraegerien (59,3%).
Michael York
Michael York a zo un aktor ha sevener saoz bet ganet d'ar 27 a Meurzh 1942 e Buckinghamshire, e Bro-Saoz.
Palacios de la Valduerna
Palacios de la Valduerna zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Buru
Buru zo unan eus inizi Maluku e reter Indonezia.
En em astenn a ra Buru war 9 505 km2 hag annezet eo gant 135 000 a dud (e 2009). Namlea eo ar gêr-benn. Emañ Buru er c'hornôg d'an inizi Seram hag Ambon, e proviñs Maluku.
Da vare ren ar prezidant Suharto war Indonezia, e teuas enez Buru da vezañ anavezet evel al lec'h ma veze bac'het prizonidi bolitikel. E-touez ar brizonidi-se e voe Pramoedya Ananta Toer, unan eus ar skrivagnerien indonezek brudetañ.
Evel ar peurrest eus enezeg Maluku emañ Buru e tolead linenn Wallace, un tolead a bouez bras evit ar skiantourien abalamour da liesseurted ar gouennoù plant ha loened ennañ, a-c'haoliad etre toleadoù gevred Azia hag Okeania. E-touez ar spesadoù bronneged dibar da enez Buru ha d'an enezennoùigoù tro-dro emañ ar Babirousa blevek.
Defynnog
Defynnog zo ur gêriadenn eus Kembre, e kreisteiz kontelezh Powys, e Sir Frycheiniog kozh. E kumuniezh Maescar emañ, un tammig er c'hreisteiz da Bontsenni.
Er c'hreisteiz d'ar gêriadenn emañ ar Fforest Fawr, a zo e-kreiz Park Broadel Bannau Brycheiniog. Er reter dezhi emañ Cefn Llechid, un dorgenn 400 metr uhelder. Tremen a ra ar stêr Senni dre ar gêriadenn ha redek war-zu ar stêr Wysg, e-kichen Pontsenni.
Gouesetlet eo an iliz-parrez da sant Cynog, unan eus mibien Brychan, roue rouantelezh Brycheiniog. Lidet e vez gouel sant Cynog d'an eil yaou a viz Here. Ur maen-sav gant ur groaz keltiek zo er vered ; warni ez eus enskrivadurioù latin hag Ogham met ne gomprener ket anezho.
Camposanto
Camposanto a zo ur gumun eus Italia e proviñs Modena, e rannvro Emilia-Romagna.
Palacios del Sil
Palacios del Sil zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Dolanog
Dolanog zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e hanternoz kontelezh Powys, er gwalarn da Llanfair Caereinion. Emañ war lez ar stêr Efyrnwy e-harz torgenn Allt Dolanog. Ul lamm-dour, anvet "Rhaeadr Dolanog" zo eno.
Roudoù eus ur c'hreñvlec'h kozh zo e krec'h Allt Dolanog. Hebiou ar gêriadenn, en hanternoz dezhi, e tremen Hent Glyndŵr, un hent bale anvet evel-se en enor da Owain Glyndŵr.
Dolavon
Dolavon zo ur gêr vihan e Proviñs Chubut, en Arc'hantina er Wladfa. 2,929 a oa e 2001
Emañ Dolavon war-hed 18 km er c'huzh-heol da gêr Gaiman war an hent da Esquel.
Torremormojón
Torremormojón zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
Llechryd
Llechryd zo ur gêriadenn eus Kembre, e su kontelezh Ceredigion, war ribl ar stêr Teifi.
Quico Pi de la Serra
Francesc Pi de la Serra i Valero (Barcelona, 6 a viz Eost 1942), anavezet evel Quico Pi de la Serra, zo ur gitarour, kaner ha sonaozer katalan, unan eus kanerien istorel an Nova Cançó.
Kristina Saks (1505–1549)
Kristina Saks (1505-1549), Christina von Sachsen hec'h anv alamanek, a oa ur briñsez alaman, langravez Hessen ha pried da Philipp Iañ Hessen. Rejantez Hessen e voe etre 1547 ha 1549.
He buhez
Merc'h e oa da Georg von Sachsen (1471-1539), duk Saks, lesanvet ar Barveg, ha da v-Barbara Jagiellon (1478-1534). He zud-kozh a-berzh he zad e oa Albrecht (dug Saks) ha Sidonia Bohemia, hag he zud-kozh a-berzh he mamm e oa Kazimir IV Jagiellon (roue Pologn) hag Elesbed Aostria.
E miz Kerzu 1523 e timezas e Kassel da Philipp Iañ, Landgrav Hessen, lesanvet ar Madelezhus. Dek bugel o doe. Daoust da se e voe ur fallzimeziñ. Philipp a lavare ne gouske ganti nemet dre zlead, e oa heuget ganti. Gwir eo e oa un tamm lonkerez.
Baile an Róba
Baile an Róba (Ballinrobe e saozneg) zo ur gêr eus Iwerzhon, e kreisteiz kontelezh Maigh Eo. Emañ war ribl ar stêr Róba, er reter da Loch Measca. E 2011 e oa poblet gant 3,682 a dud.
Kristina Saks (1505–1549)
He buhez
Met ur wreg all en doa, Margarethe von der Saale hec'h anv, ha nav bugel all en doe ganti, daoust ma ne oa ket aotreet gant e relijion, ar brotestantiezh. E 1540 e plegas Christine d'an divwregiezh-se met ne deuas ket Margarethe d'al lez.
Pazo de Meirás
Ar Pazo de Meirás zo ur maner e kumun Sada, e Galiza.
Kristina Saks (1505–1549)
He buhez
E 1547 e voe prizoniet Philipp ha Kristina a voe rejantez gant he mab.
Pazo de Meirás
Savet e voe en. Eno e voe ar skrivagnerez Emilia Pardo Bazán (1851-1921) o vevañ. E-pad Brezel Diabarzh Spagn e voe divizet gant pennoù bras eus proviñs A Coruña profañ an ti da familh Francisco Franco, evito da dremen o vakañsoù ennañ. Bremañ c'hoazh eo perc'hennet gant diskennidi eus ar familh.
Kristina Saks (1505–1549)
He buhez
Ne fellas ket dezhañ e vije rejantez goude e varv avat, gant aon ne rafe droug d'e wreg all ha d'o bugale.
Dysithamnus
Dysithamnus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Eizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Kreiz (mentalis, puncticeps ha striaticeps hepken) hag e Suamerika, daou isspesad warn-ugent (22) dezhe en holl.
Spilamberto
Spilamberto a zo ur gumun eus Italia e proviñs Modena, e rannvro Emilia-Romagna.
Gaiman
200px|thumb|Preti e Gaiman: 'Tŷ Nain'. thumb|250px|Straed e kreiz-kêr Gaiman Gaiman zo ur gêr e Chubut e Patagonia Arc'hantina, hag er vro anvet Y Wladfa e kembraeg. Eno eo emañ ar c'hembraeg en e splannañ.
Ur 6,000 a oa enni o chom e 2001. Tostik eo d'an Afon Camwy (pe stêr Chubut), war-dro 17 km er c'huzh-heol da gêr Trelew.
Gerdarzh
Eus ar yezh henvroat tehuelche e teu an anv, ha beg roc'hellek eo ar ster.
Istor
E 1874 eo e voe savet kêr gant tud eus Kembre. E 1906 e voe savet kentañ skol eil derez Patagonia, en Gaiman. Kelennet e veze en teir yezh, spagnoleg, kembraeg ha saozneg. E 1908 e tegouezhas ar Central of Chubut Railway d'he liammañ ouzh kêr Trelew. Kembraeg a vez komzet gant un toullad kantadoù a dud. Un Eisteddfod del Chubut a vez e miz Here bep bloaz.
Touristed
Dont a ra touristed da welout tud iskis ar vro ma komzer kembraeg ha dreist-holl an tier-te, an Tai Tê Cymreig a zo niverus a-walc'h.
Ur Museo Histórico Regional zo, gant panelloù divyezhek, kembraek ha spagnolek ma weler istor ar Wladfa.
Chapelioù protestant zo, ha Capel Bethel eo ar vrasañ. 10 km alese emañ Bryn Gwyn (Bre Gwenn), un duchenn ma c'haller gwelout fosiloù.
Zoran Tucić
Zoran Tucić (serbeg kirillek: Зоран Туцић; 30 a viz Here 1961 e Šabac, Serbia, Yougoslavia) zo un tresour ha skriver senario serb Krouet en deus ar bannoù treset brudet Le Troisième Argument, "Adam Wild",. "Vorloh" hag "Niti snova o moći".
Cwrtnewydd
Cwrtnewydd, pe Cwrt-newydd, zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion. E kumuniezh Llanwenog emañ.
Bardenas Reales
Ar Bardenas Reales (Errege Bardeak en euskareg) zo un dezerzh 392,74 km² e c'horread e gevred Navarra, etre Tudela ha Carcastillo.
Lec'hiañ
Emañ ar Bardenas Reales e gevred Navarra, tostik da harzoù Aragon.
Llanwnnen
Ar barzh Daniel Evans (Daniel Ddu o Geredigion) (1792-1846) a dremenas ul lodenn vat eus e vuhez e Llanwnnen.
E 2011 e oa 490 a dud o chom e kumuniezh Llanwnnen ha 307 anezho a oa kembraegerien (65,2%).
Fables de La Fontaine
Fables de La Fontaine eo anv oberenn brudetañ ar barzh gallek Jean de La Fontaine, anezhi tri dastumad fablennoù entre 1668 ha 1694, enno 243 fablenn e gwerzennoù, ma weler loened oc'h en em zerc'hel hag o komz evel tud, gant ur gentel verr en dibenn.
Brud e Breizh
Brudet eo bet al levr e-touez ar vrezhonegerien, ha Yann ar Feunteun a veze graet anezhañ alies zoken. Meur a zen zo bet o treiñ darn eus e oberennoù : Gwilherm Rikou (1778-1848), Pierre Désiré de Goësbriand (1784-1853), Eozen Kombod (1789-1870), Stefan ar Strad (1865-1954), Paotr Treoure (1874-1952), Daniel Doujet (ganet e 1956) ...
Fablennoù e brezhoneg
An holl fablennoù zo bet lakaet e brezhoneg. E Fablennoù Jean de la Fontaine Troet e brezhoneg get Yves Louis Marie Combeau ha Daniel Doujet, e kaver ar re bet lakaet gant ar skrivagnerien-se, hogen doareoù all zo dezho a-wechoù :
Apollo 12
Ar gefridi Apollo 12 a oa unan eus kefridioù ar Programm Apollo. An eil a gasas tud war c'horre al Loar. Padout a reas eus ar 14 a viz Du 1969 betek ar 24 eus ar memes miz. Pradañ a reas an LM e Mor an Tourmantoù.
Aguilar de Campoo
Aguilar de Campoo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Palencia.
Vignola
Vignola zo ur gumun e Italia, e proviñs Modena, e rannvro Emilia-Romagna.
Parabuteo (genad)
Parabuteo a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1874 gant an evnoniour stadunanat Robert Ridgway (1850-1929).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Corythaixoides concolor
Corythaixoides concolor a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Musophagidae.
Doareoù pennañ
Al labous a zo louet a-grenn ar pluñv anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl, ha diwar vleuñv, broñsoù, delioù, melc'hwed-krogennek ha merien-gwenn ivez.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev ar pevar isspesad anezhañ en Afrika ar Su, :
Sestola
Sestola a zo ur gumun eus Italia e proviñs Modena, e rannvro Emilia-Romagna.
Ffos-y-ffin
Ffos-y-ffin zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion, nepell diouzh Aberaeron.