cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cato ar Yaouankañ
E vuhez
Pobl Utica a reas ur bez dezhañ war an traezh ma oa un delwenn da Gato ivez en amzer Ploutarc'hos.
Ur verc'h en doa, Porcia, pried da Marcus Junius Brutus, unan eus muntrerien Julius Caesar.
Loge-Fougereuse
Loge-Fougereuse a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Cato ar Yaouankañ
Taolennoù
Un toullad taolennoù zo bet savet diwar-benn e varv :
Indochine
Indochine a zo ur strollad sonerezh rock/new wave gall krouet e Pariz e 1981. Izili ar strollad eo Nicola Sirkis (kaner ha gitar), Boris Jardel (gitar), Oli de Sat (gitar), Marc Eliard (gitar-boud, ganet e Machikoul), Mr Shoes (taboulinoù) ha Matu (pianoour). Brudet int bet e 1982 gant ar single L'Aventurier. Indochine eo ar strollad gall bet gwerzhet gantañ ar muiañ a bladennoù: muioc’h eget 10 million a bladenn. Brudet eo ar strollad dreist-holl gant ar singlioù Trois nuits par semaine, Canary Bay, 3e sexe pe c‘hoazh J'ai demandé à la lune, bet adlañset gantañ hag ar bladenn Paradize e 2002.
Azanza
thumb|right|250px| Gwel eus [[Azantza e Goñerri.]] Azanza zo ur rann eus kumun Goñerri e Nafarroa.
Aizpun
Aizpun zo ur rann eus kumun Goñerri, e Nafarroa, hag ar pennlec'h anezhi. 26 annezer a oa e 2007.
Gwezhenneg
Gwezhenneg zo un anv-tiegezh brezhonek hag a zeu eus un anv-badez kozh, anv sant Gwezhenneg, unan eus mibien Fragan. Uuetenoc zo meneget alies e Diellevr Redon. Dont a ra an anv-se eus ar brezhoneg kozh uueten (emgann).
Kalz stummoù gallekaet disheñvel a gaver e marilh ar boblañs : Guezennec, Guézennec, Guézenec, Guéthénoc, Guézenoc, Guéhenneuc, Guéhenno, Guihenneuc, Guihéneuc, Guiheneuf, Guihenneuf, Guiszeneuf, Guineheux, Guinéheux, Guinéheu, hag all, hag all.
Guéhenneux
E Bro-Gwened ha Bro-Naoned.
Fañch Kerraen
Fañch Kerrain
Gagliato
Gagliato zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Cryptocypraea
Cryptocypraea a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Rainis
Rainis eo anv-pluenn Jānis Pliekšāns (11 a viz Gwengolo 1865 - 12 a viz Gwengolo 1929), ur skrivagner eus Latvia, barzh, troer ha politiker. Unan eus brasañ skrivagnerien Latvia eo ha lesanvet eo bet "Goethe Latvia".
Cryptocypraea
Taksonomiezh
Ar genad Cryptocypraea a zo bet diskrivet gant Meyer e 2003.
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Haikou
Haikou (海口, Hǎikǒu e sinaeg) zo ur gêr vras e kreisteiz Sina. Kêr-benn proviñs Hainan eo. E 2018 e oa 2,250,000 a dud o vevañ enni.
Marilar Aleixandre
María Pilar Jiménez Aleixandre, ganet e Madrid (kêr-benn Spagn) en 1947, zo bevoniourez, skrivagnerez ha troourez c'halizek. Meur a briz lennegel he deus gounezet (Premio Merlín div wech). Ganti e oa bet oa troet levr kentañ Harry Potter e galizeg.
Augusta von Fersen
Christina Augusta von Fersen, pe ar gontez Augusta Löwenhielm (1754-1846), zo ur Svedadez a ouenn uhel hag a oa dimezell a enor gant rouanezed Sveden, Lovisa Ulrika da gentañ, Sofia Magdalena Danmark goude.
He buhez
Merc'h e oa d'ar c'hont Carl Reinhold von Fersen ha d'e bried Charlotta Sparre. He zad a oa mestr koadeier ar roue, ha kontet da vezañ kaerañ ha speredekañ denjentil ar vro.
He mamm a oa bet meulet he c'hened el lez c'hall, e kastell Versailhez, entre 1739 et 1742, pa oa bet eno gant he c'heniterv, kontez Tessin, pried ar c'hont Carl Gustaf Tessin, kannad Sveden en amzer ar roue gall Loeiz XV. Div verc'h he doe: Augusta hag Ulrika, Kenitervezed e oa Augusta hag he c'hoar da Axel von Fersen ar Yaouankañ, a zo brudet dre e vignoniezh ouzh ar rouanez c'hall Marie-Antoinette Bro-C'hall, ha da Sophie von Fersen. Anvet e voe Augusta da zimezell a enor da-gichen Lovisa Ulrika (1720-1782) rouanez Sveden.
Dimeziñ
En 1770 e timezas d'ar c'hont Fredrik Löwenhielm a veze er broioù estren alies evel kannad. D'ar mare-se e oa e lez Sachsen, e Dresden. E 1771 e teuas Augusta da vout kentañ dimezell a enor ar rouanez yaouank Sofia Magdalena Danmark (1746-1813), pried ar roue Gustav III. Diwar neuze e oa un den a bouez bras el lez.
Diwar-benn he zemz-spered e skriv an dugez n'he deus ket levezon fall war ar priñs Karl, pried an dugez, ha dre ma n'eo ket strizh a spered hec'h-unan e laosk ar priñs da c'haloupat gant madelezh. « En deiz all, e oa erruet diwezhat ar gontez Löwenhielm da goan, ur c'hardeur goude ma oa kroget ha dre wallchañs war un dro gant ar baron von Essen. Fentus hor boa kavet kement-se, rak n'omp ket hep gouzout en em zarempredont ha den ne c'halle mirout a vousc'hoarzhin. »
Evit ar varonez von Höpken a skrivas « ma tegouezhfe un dra bennak heñvel gant nep piv bennak ne vije ken kaoz nemet eus se, hogen ma c'hoar a vez digarezet atav en a-raok, ha kement-se a c'haller gwelout evel ur brouenn eus he natur gwirion ha digor a ziskuilh dirak daoulagad an holl er bed he darempred gant ar paourkaezh Essen. »
Timeo Danaos et dona ferentes
« Timeo Danaos et dona ferentes » zo ul lavar latin lakaet gant ar barzh latin Vergilius, en e veurgan Aeneis (II, 49) e genoù Laokoon, lavar hag a dalv kement hag « Aon am eus rak ar C'hresianed, ha pa vezont o reiñ profoù. » Dave a ra da vojenn Marc'h Troia, ha brudet e oa en amzer ma veze skignet ar sevenadur klasel er skolioù.
Augusta von Fersen
Dimeziñ ha bugale
Digant he fried Fredrik Löwenhielm he deus bet: Digant ar priñs ha danvez-roue Karl he deus bet
Beaumont-en-Auge
Beaumont-en-Auge a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. left|thumb
Timeo Danaos et dona ferentes
Implijet e vez hiriv dreist-holl d'ober anv eus promesaoù ar bolitikerien.
Karim Benzema
Karim Benzema zo ur c'hoarier mell-droad gall ganet e Lyon d'an 19 a viz Kerzu 1987.
Goude bezañ bet o c'hoari er skipailh Olympique lyonnais eo aet d'ar Real Madrid e miz Gouere 2009 evit 35 milion a euroioù.
E miz Here 2021, e-kerzh prosez sextape Mathieu Valbuena ez eo bet goulennet gant jujeri Versailhez e vefe kondaonet Karim Benzema da zek miz goursez gant un tailh-kastiz a 75.000 euro.
Kluboù
E skipailh Bro-C'hall edo etre 2007 ha 2022.
Hedwig Danmark
Hedevig, pe Hedwig Danmark (1581-1641), a oa ur briñsez danat.
He buhez
Ganet e oa e kastell Frederiksborg, e Danmark. Merc'h e oa d'ar roue Frederik II, roue Danmark ha Norvegia, ha d'e bried Sophie von Mecklenburg-Güstrow (1557–1631). Seizhvet bugel ha pevare merc'h he zud e oa.
En 1611, goude marv he fried, e teuas he breur-kaer Johann Georg Iañ (1585-1656) da vout kurfurst ha hi a voe karget d'ober war-dro polis ha lezioù-barn.
Mervel a eure e kastell Lichtenburg e-tal Prettin d'ar 26 a viz Du 1641, pemzek vloaz a-raok he breur-kaer.
Cropani
Cropani  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Stlennegour
Ur stlennegour zo un den a zo e vicher plediñ gant ar stlenneg.
Lovisa Ulrika
Luise Ulrike von Preußen, pe Lovisa Ulrika, ganet d'ar 24 a viz Gouhere 1720 e Berlin ha marvet d'ar 16 a viz Gouhere 1782 e kastell Svartsjö, a oa ur briñsez alaman, eus Prusia, deuet da vout rouanez Sveden. Merc'h e oa da Frederig Gwilherm Iañ Brandenburg ha c'hoar da Frederig II Prusia. Dimeziñ a reas en 1744, en he 24 bloaz, d'ar priñs Adolf Fredrik, a voe anvet da roue Sveden ha Finland e 1751, ha hi da rouanez. Klask a reas adsevel an hollveliegezh.
Priñsez
Ar bempvet eus c'hwec'h c'hoar Frederig II, roue Prusia e oa. Dont a rae hec'h Ulrique anv eus he maeronez, Ulrika Eleonora Sveden. Kontrol d'he breur ha d'he c'hoarezed henañ n'he doa ket doñjer ouzh an aferioù soudarded, hag abalamour da se e plije d'he zad.
He c'hoar Amelie an hini a oa bet dibabet gant kannad Sveden da zimeziñ da zanvez-roue Sveden. Luise avat a vroudas Amelie da nac'h dre ziskouez dezhi e rankje dilezel ar galvinegezh evit kemer al luterianegezh. Amelie a nac'has an dimeziñ-se eta, ha Lovisa a gemmas he relijion divorc'hed da zimeziñ, da 24 bloaz, da briñs pennhêr Sveden, skoazellet gant he breur Frederig, a gave gwell an dimeziñ da Amelie da gentañ, aesoc'h he zro-spered ha troet muioc'h da blegañ da youl he breur da zifenn savpoent Prusia. A-du gant an eured-se ivez e oa Elisabeth Iañ Rusia.
Brudet e oa da vezañ desket, ha palez ar vlizidigezh e oa he lez e Drottningholm.
Lec'hanvadurezh
Kêr Loviisa en Finland zo bet anvet en enor dezhi.
Lenn Managua
Lenn Managua, pe lenn Xolotlán (e nahuatleg), zo ul lenn vras a zour dous e kornôg Nicaragua, hag an eil lenn vrasañ eo, er vro kenkoulz evel e Kreizamerika, gant he 1049 km², war-lerc'h al lenn Nicaragua (pe lenn Cocibloca). 65 km hed zo da lenn Managua, ha 58 km led dezhi d'ar muiañ. Emañ Managua, kêr-benn ar vro, er beg gevred anezhi.
Enni e teu da aberiñ ar stêrioù Sinecapa hag El Viejo.
Liammet eo ouzh al lenn Nicaragua gant ar stêr Tipitapa, a zo brasoc'h, ha 9 m izeloc'h.
Álvaro Carrillo
Álvaro Carrillo zo anv meur a zen brudet:
Petrizzi
Petrizzi  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Petronà
Petronà zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Kim Källström
Kim Källström zo ur c'hoarier mell-droad svedat ganet e Sandviken d'ar 24 a viz Eost 1982.
C'hoariet en deus da gentañ e Sveden etre 1999 ha 2003 a-raok dont da Vreizh da c'hoari gant skipailh Roazhon betek 2006.
Emañ bremañ o c'hoari en Olympique lyonnais hag e skipailh broadel Sveden.
First-person shooter
An doare c'hoari video first-person shooter a vez lakaet da gregiñ gant ar c'hoari Maze War, savet e 1973, pe Spasim e 1974.
Michelle Medina
Michelle Stefania Medina Prado, ganet e Guayaquil, en Ecuador, d'ar 17 a viz Kerzu 1986 hag aet da Anaon d'an 2 a viz Gouhere 2019 er memes lec'h, a oa ur ganerez, sportourez, kinnigerez skinwel ha maouez ar rouedadoù sokial eus Ecuador. Lesanvet e oa la Chica Ajá.
Anne Vanderlove
Anne Vanderlove, pe Anna Van der Leeuw he anv gwir, ganet d'an 11 a viz Kerzu 1943 e Scheveningen en Izelvroioù hag aet da Anaon d'an 30 a viz Mezheven 2019 e Penn-ar-Bed a oa ur ganerez c'hall. Lesanvet e oa « an Joan Baez c'hall »
Marv
Marv eo gant ur c'hrign-bev eus an empenn d'an oad a 75 vloaz.
Michelle Medina
Marvet eo gant krign-bev ar c'hroc'hen.
Maida (Calabria)
Maida zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Maria Christina
Maria Christina zo un anv-badez alamanek hag a gaver e meur a yezh, savet diwar an anvioù Maria ha Christina.
Yezhoù all
Meur a zoare zo da skrivañ an anv :
Menezioù-tan Aovergn
thumb|300px|right|Ar [[Puy de Montchal, 1 094 m, gwelet adal ar Puy de Lassolas, en Aovergn.]] Menezioù-tan Aovergn pe Arvern (Volcans d'Auvergne e galleg) zo un toullad menezioù-tan kozh, ha marv abaoe 8 000 bloaz, en Aovergn, en Unaniezh Europa.
An uhelañ eo ar Puy de Sancy, 1 886 m uhelder dezhañ.
Louzaouenn-ar-wiber
Louzaouenn ar wiber zo ur blantenn eus kerentiad ar Asteraceae.
Uhelder
0,10 cm betek 0,50 cm.
Trujillo (Honduras)
A-drek kêr ez eus daou venez, Capiro ha Calentura. A-hed an aod e kaver teir c'hêriadenn m'emañ ar bobl Garifuna o chom : Santa Fe, San Antonio, ha Guadelupe.
Pentone
Pentone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Louzaouenn-ar-wiber
Bleunioù
Melen, adalek miz Mae betek miz Gouere.
Keginerezh
Mat eo an delioù nevez da zebriñ er salad.
Louzawouriezh
Troazhus, skarzhus ha c'hwedus eo ar gwrizioù.
Cypraeovula
Taksonomiezh
Ar genad Cypraeovula a zo bet diskrivet gant J.E. Gray e 1824.
Spesadoù
Seitek spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Counter-Strike
Counter-Strike, berraet e CS, zo un heuliad c'hoarioù video doare first-person shooter ha lies c'hoarier sevenet gant Valve Corporation. Er c'hoari e kaver div skipailh unan a vez ar sponterien an hini all an enep-sponterien. Un emgann a vez etre ar skipailhoù evit dont a-benn da plantañ ur vombezenn pe derc'hel mac'hiaded evit ar sponterien, ar c'hontrol evit an enep-sponterien.
An heuliad a oa bet kroget war Windows e 1999 gant an doare kentañ da Counter-Strike. E-penn kentañ ne oa nemet un ouzhpennadur d'ar c'hoari Half-Life savet gant Minh "Gooseman" Le ha Jess "Cliffe" Cliffe, a-raok ma vefe adprenet ar gwirioù gant Valve Corporation, krouerien Half-Life.
Krogadoù Counter-Strike
Krogadoù Counter-Strike a vez aozet, ul lodenn int d'an e-Sport.
Rosa Aneiros
Rosa Aneiros Díaz, ganet en Valdoviño en 1976, zo ur skrivagnerez c'halizek.
He buhez
Skrivet he deus Eu de maior quero ser (Sotelo Blanco, 1999), Resistencia (Xerais, 2002) ha Veu visitarme o mar (Xerais, 2004). Goude-se O xardín da media lúa (Galaxia, 2004), un dastumad kontadennoù arab.
Labourat a ra e Consello da Cultura Galega.
Marc'hegiezh Impalaerel
Ar Varc'hegiezh Impalaerel (alamaneg : Reichsritterschaft) a oa ur gumuniezh a vrientinien alaman hag a oa e darempred gant an Impalaer santel roman german hep bout stag ouzh ur rouantelezh nag ur roue. Ur stael Reichsunmittelbar ("dihanterouriezh impalaerel") a veze graet anezho.
Götz von Berlichingen a oa unan anezho.
Flemmadenn
Ar flemmadenn, pe sarkasm (eus ar ger latin sarcasmus, deuet eus ar ger gregach σαρκασμός / sarkasmos, diwar σαρκάζειν / sarkázein hag a dalv kement ha drailhañ kig) zo ur c'hoapadenn flemmus taolet d'un den d'e c'hodisat. Alies e vez c'hwerv hag aozet d'ober droug. Ne vez ket fentus atav, met ne vez ket dous na dizrouk morse.
A-wechoù e vez enebet flemmadenn, drouk eta, ouzh goapaerezh, pe godiserezh, dre ma ne vijent ket drouk.
E 1732 e kaver ar verb flemmañ e Geriadur Gregor evit lavarout ober droug.
Scopidrone
Scopidrone zo un embregerezh filmañ breizhat diazezet e Redon. Lugan an embregerezh a zo "videos by drone". Arbennikaet eo an embregerezh Scopidrone war ar filmañ en ur implij dronoù.
Paula Rey Torreiro
Paula Rey, pe Paula Rey Torreiro, ganet e 1981 en A Coruña (Galiza) zo ur ganerez c'halizat.
Bet eo kanerez soprano el laz Orquestra Sinfónica de Galicia. Kanet he deus el lazig-kanañ Avis hag en hini latin - funk Duplo Son.
Studiet he deus e Konservatoer Valencia hage meur a gêr vras eus Europa, Viena dreist-holl. Kanañ a ra gant al laz Luar na Lubre abaoe deroù miz Du 2011 ma he deus kemeret lec'h Sara Louraço Vidal.
Maria Kristina Kiellström
Maja Stina (Maria Kristina) Kiellström, ganet d'ar 15 a viz Mezheven 1744 e Stockholm ha marvet eno ivez d'an 20 a viz Genver 1798, a oa ur sidanerez svedat.
He buhez
Ganet e oa en un tiegezh paour e Stockholm, ha mervel a reas he mamm pa ne oa nemet 5 bloaz. He zad, Johan Kiellström, en doa dilezet an arme abalamour ma oa tapet gant an droug-sant hag a laboure da naetaat ar straedoù.
Pa oa 14 vloaz ez eas da labourat evel matezh. Pemp bloaz goude, e 1763, e oa micherourez en ul labouradeg sidan. E 1765 he doe ur verc'h hag a varvas eizhtez goude deiz he ganedigezh, bet digant un denjentil hag en devoa prometet dezhi dimeziñ ganti.
A-hed ar bloavezhioù-se e vije bet ul liboudenn, goude ma n'eus ket a brouenn hervez an istorourien. Ne voe harzet nemet ur wech ha ne oa ket abalamour d'ar gasterezh. E 1767 e voe harzet gant poliserien peogwir e touge dilhad sidan, un dra difennet d'al labourerien gant lezennoù met lezet e voe da vont dre ma oa micherourez el labouradeg sidan ha dre se aotreet da wiskañ sidan.
War-dro an amzer-se eo en em gavas gant Bellman moarvat. Meur a wech e reas gant an anv Winblad, anv he lezvamm, Catharina Elisabeth Winblad.
E 1781 e chomas intañvez, distreiñ da Stockholm, hag e 1786 e timezas da Erik Lindståhl, 11 vloaz yaouankoc'h. Hervez a gonted e oa ur gaer a vaouez c'hoazh neuze.
Mervel a reas da 54 bloaz e Stockholm.
Paula
Paula zo un anv-badez roet d'ar merc'hed, e saozneg hag e meur a yezh.
Orin
Diwar an anv latin Paulus.
Paulina
Pavla Paula
Davoli
Davoli  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Hans Staden
Hans Staden, ganet e-tro 1525 hag aet da Anaon e-tro 1576, a oa ur goprsoudard, un ergerzher hag ur skrivagner alaman.
Beajet en devoa e Suamerika e-kreiz ar. Eno e oa bet prizonet gant ar boblad Tupinambá er vro a zo Stad São Paulo e Brazil hiziv.
Brudet-bras e voe abalamour m'en devoa savet ur vuhezskrid ma konte e veaj hag e amzer evel prizoniad. En e levr ez eo deskrivet ar boblad evel debrerien-tud a oa en entremar diwar-benn debriñ anezhañ pe get, ha penaos e teuas a-benn da chom bev ha da zistreiñ da Europa.
Buhez
Ganet e oa Staden en Homberg, e Landgravelezh Hessen. Desket-mat e oa, met fall e oa tapet gant ar vuhez ha dedennet-bras gant ar beajoù pa oa deuet a-benn da lestrañ da vont da Vrazil e 1547 ; d'an 8 a viz Here 1548 e tistroas eus e veaj kentañ.
Pemp mizvezh goude ez eas da Sevilla e Spagn da emezelañ en ur ergerzhadeg renet gant Juan de Salazar de Espinosa (1508-1560) war-du Río de la Plata ha lestrañ a reas e miz Meurzh 1549.
Goude tizhet aber Río de la Plata etre Arc'hantina hag Uruguay ec'h eas daou lestr d'ar strad en ur gorventenn. Klasket e voe fardañ un teirgwern, en aner avat ; Juan de Salazar de Espinosa ha darn eus ar bagad a yeas tre en douaroù, ma tiazezjont kêr Asunción e Paraguay, ur 1 300 km bennak pell diouzh Río de la Plata. Hans Staden, a ouie tennañ gant ur fuzuilh, a chomas gant an nemorant eus ar skipailh ; gant an trede lestr e heuilhjont an aod etrezek an Norzh a-hed 2 000 km betek Enez São Vicente (e Stad São Paulo hiziv), hogen peñse a rejont ivez. Gant un nebeud saveteidi e tizhas Staden an douar bras e 1552, m'en em stailhjont e São Marco ; eno e voe tutet an Alaman gant Portugaliz peogwir e ouie embreger ur c'hanol.
Un nebeud sizhunvezhioù diwezhatoc'h, p'edo o hemolc'hiñ, e voe paket Hans Staden gant Amerindianed eus ar boblad Tupinambá, a oa enebourien d'ar boblad Tupinikin kevreet gant Portugaliz ; debrerien-tud e oa an Dupinambáed, ha peogwir edo Hans Staden gant ur bagad Potugaliz e voe lakaet da enebour ha kaset e voe ganto d'o c'hêriadenn, a zo Ubatuba hiziv, ma vefe debret e-kerzh ar fest kentañ. Dre vont da jubennour etre ar penn tupinambá Cunhambebe ha Portugaliz ha dre gemenn un argadenn gant an Dupinikined e viras Staden e vuhez. Pelloc'h e kont H. Staden en devout pareet ar penn hag a diegezh diouzh ur c'hleñved dre bedennoù kristen, ar pezh a c'hounezas mignoniezh an Dupinambáed. Meur a wech e klaskas Portugaliz nevidañ daspren an Alaman, met bewech e vezent distroadet gant an Amerindianed. Erzivezh e teuas a-benn da dec'hel ha da vont e bourzh ul lestr gall e gasas da Europa, man erruas d'an 22 a viz C'hwevrer e Honfleur, en aber ar Saena, ha kerkent e tistroas da Homberg.
E Korbach pe Wolfhagen, e Hessen bepred, e varvas Hans Staden, etre 1576 ha 1579.
Levr
Goude distroet d'ar gêr e skrivas Hans Staden un danevell eus e eil beaj, Warhaftige Historia und beschreibung eyner Landtschafft der Wilden Nacketen, Grimmigen Menschfresser-Leuthen in der Newenwelt America gelegen ("Istor gwir ha deskrivadur ur vro annezet gant gouezeien noazh, ferv ha debrerien-tud e Bed Nevez Amerika"), ma teskriv buhez, boazioù ha kustumoù ar boblad Tupinambá, skeudennaouet gant engravadurioù war goad ; moullet hag embannet e voe al levr e 1557 gant Andreas Kolbe e Marburg.
Carl Michael Bellman
Carl Michael Bellman, ganet en 1740, ha marvet en 1795, a oa ur barzh svedek brudet dre e ganaouennoù da evañ ha sonioù erotek, hag a blijas kenañ d'ar roue Gustav III. Lesanvet e voe Anakreon Sveden.
Savet en deus sonioù fentus diwar-benn tavarnioù Stockholm ha gwall blanedennoù tud tapet gant ar boeson, ar gasterezh, ar garantez, ar c'hleñvedoù hag ar marv.
Troidigezhioù
Kanet eo bet kanaouennoù Bellman gant kalz a ganerien svedek, e lazoù-kanañ. Troet ez eus bet lod e meur a yezh, saozneg hag alamaneg. Hans Christian Andersen an hini kentañ a reas troidigezhioù e daneg.
Lisa Martinek
Lisa Martinek, ganet d'an 11 a viz C'hwevrer 1972 hag aet da Anaon d'an 28 a viz Even 2019 a oa un aktourez alaman. C'hoariet he deus e 80 film sinema ha skinwel abaoe 1993. Darn eus he labour zo bet evit ar skinwel alaman. Marvet eo beuzet en Italia.
Supplément lexico-grammatical au dictionnaire pratique français-breton du colonel A. Troude, en dialecte du Léon
Ar Supplément lexico-grammatical au dictionnaire pratique français-breton du colonel A. Troude, en dialecte du Léon zo ul levr gant Jean Moal (1834-1893), embannet e 1890 gant Moullerezh Desmoulins e Landerne.
Savet eo al levr gant notennoù an oberour diwar-benn an Nouveau dictionnaire pratique français-breton gant Amable-Emmanuel Troude (1803-1885).
Ijinour
Un ijinour a zo un den a labour e tachenn an ijinerezh.
Carlos di Sarli
Carlos di Sarli a oa ur sonaozour hag ur pianoour arc'hantinat, unan eus oberourien veur an tango.
Avieloù Hereford
Avieloù Hereford (Hereford, Hereford Cathedral Library, MS P. I. 2), pe Avieloù Henffordd (diwar an anv kembraek) zo un dornskrid enlivet eus an  ennañ  avieloù skrivet e skritur an inizi (bihan), gant pennlizherennoù livet bras hervez stil an Inizi. Ur skouer diwezhat eo eus an avieloù angl-ha-saoz, gant ur stil dibar rannet gant ar c'h-Caligula Troper (Levraoueg Cotton, MS Caligula A.xiv). Un destenn skrivet ouzhpenn a laka da soñjal e veze kavet en eskopti Hereford e-pad an.
Roll an droourien vrezhonek hag al levrioù troet ganto
Setu amañ ur roll eus an droourien vrezhonek hag an oberennoù troet ganto hag a zo bet embannet evel levrioù.
Curinga
Curinga  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Avieloù Hereford
Skrivet e voe an dornlevr e Kembre (evel Saoter Ricemarch [Hereford zo meneget e levrioù Doomsday evel Hereford, Kembre] ha marteze Avieloù Lichfield) peotramant e kornôg Bro-Saoz nepell diouzh harzoù Kembre. E-touez al liammoù ouzh Avieloù Lichfield Gospels ez eus war-do 650 disheñvelder e-keñver ar Vulgata, ar pezh a ro da soñjal emañ an daou skrid e-barzh ar memes hengoun testennoù.
Roll an droourien vrezhonek hag al levrioù troet ganto
Ne vo ket meneget an oberennoù embannet e kelaouennoù ma n'int ket bet embannet evel levrioù distag ivez.
Avieloù Hereford
E-giz dornlevrioù an inizi all eo kinklet al levr gant elfennoù eus arz ar Gelted rak-kristen, gant spiralennoù, kelc'hioù rannet dre dri a weler alies gant stil La Tene, kement hag elfennoù german hag eus ar mor Kreizdouar.
Roll an droourien vrezhonek hag al levrioù troet ganto
Hag ivez:
Paolo Gentiloni
Paolo Gentiloni (ganet d'an 22 a viz Du 1954) zo ur politiker italian. Prezidant ar C'huzul eo (Kentañ Ministr) en Italia, war-lerc'h Matteo Renzi en doa roet e zilez e miz Kerzu 2016. Ezel eo eus ar Partito Democratico, hag a-raok e oa e-barzh Democrazia è Libertà – La Margherita.
We Free Again
We Free Again eo pempvet pladenn Groundation, deuet er-maez e 2004.
Paolo Gentiloni
A-raok e oa bet ministr e gouarnamant Mateo Renzi hag e hini Romano Prodi, evel Ministr an Aferioù Estren etre 2104 ha 2016, ha Ministr ar C'hehentiñ etre 2006 ha 2008.
Fregata magnificens
Fregata magnificens a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Fregatidae.
Hebron Gate
Hebron Gate eo trede pladenn Groundation, deuet er-maez e 2002. An nav c'hanaouenn eus ar bladenn-mañ a zo diwar-benn ur brezel erevent o tont war ar bed. An istor-se a drement war un amzer eus 24 eurvezh, gant an heol o sevel er penn kentañ, chom a ra a sav e kreiz, ha sevel a ra en-dro er fin. Evit an div ganaouenn diwezhañ e ped Groundation ar vojennek eus ar Reggae Don Carlos ha The Congos da adkemer ho stourm.
Fregata magnificens
Anvet e voe Fregata minor magnificens (kentanv) da gentañ-penn (e 1914) gant an evnoniour amatour aostralian Gregory Mathews (1876-1949).
Hebron Gate
Liamm
Hebron Gate
Fregata magnificens
Evn broadel Antigua ha Barbuda eo.
Avieloù Hereford
Dalc'het eo en Iliz-veur Hereford bremañ, el levraoueg chadennet vrasañ a chom, e-lec'h ma vez staget al levrioù war-bouez chadennnoù evit mirout outo a vezañ laeret.
Arabat eo droukveskañ al levr-se gant un dornskrid all anavezet a-wezhioù evel "Avieloù Hereford", dalc'het e Pembroke College, Cambridge evel MS 302.
Fregata magnificens
Boued
Bevañ a ra diwar besked dreist-holl (pesked-nij peurvuiañ) paket war nij (dre ma n'eo ket didreuzus e bluñv ned a ket ar spesad war an dour).
Annez
Kavout a reer ar spesad e meurvorioù Atlantel (lodenn gornôg) ha Habask (lodenn reter).
Martirano Lombardo
Martirano Lombardo  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Eclogavena
Eclogavena a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Taksonomiezh
Ar genad Eclogavena a zo bet diskrivet gant Iredale e 1930.
Spesadoù
Pemp spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Roll an droourien vrezhonek hag al levrioù troet ganto
Youenn Drezen (1899-1972)
Troidigezhioù all zo bet embannet e Gwalarn.
Alan Botrel (1954-)
(Lod eus an oberennoù zo bet embannet a-raok 2001)
Alan Dipode (1955-)
(An oberenn kentañ meneget a oa embannet en XXvet kantved)
Yann Talbot (1940-2018)
Kontadennoù troet gantañ zo bet embannet el Liamm ivez.
Yann-Varc'h Thorel (1968-)
Kontadennoù ha barzhonegoù troet gantañ zo bet embannet en Aber ha Nidiad ivez.
Bouche
Bouche zo ur ger gallek, hag a dalv kement ha genoù e brezhoneg, hag a zo ivez un anv tud.
Vesera
thumb|200px|right|Ur [[pont kozh war ar stêr Vesera]] Ar Vesera (Vézère e galleg) zo ur stêr 211 km hed a red e departamantoù Corrèze ha Dordogne hag en em daol er stêr Dordonha.
Brudet eo traonienn ar Vesera abalamour ma kaver enni mougevioù ha goudorioù o deus roet bod da dud ar Ragistor. En draonienn emañ Cro-Magnon ha Lascaux, da skouer. Gant UNESCO e oa bet lakaet an tolead e roll lec'hiennoù ar Glad bedel e 1979.
Martirano
Martirano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Nocera Terinese
Nocera Terinese zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Rannvro emren an Aod Karib Norzh
Rannvro emren an Aod Karib Norzh zo ur rannvro emren e Nicaragua, war lez ar Meurvor Atlantel, ha Puerto Cabezas eo ar pennlec'h anezhi.
Kanton Roazhon-1
Kanton Roazhon-1 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 18 a viz C'hwevrer 2014, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh.
Paola
Paola zo un anv-badez hag ul lec'hanv italianek.
Rannvro emren an Aod Karib Su
Rannvro emren an Aod Karib Su (Costa Caribe Sur e spagnoleg) zo ur rannvro emren e Nicaragua, war lez ar Meurvor Atlantel, ha Bluefields eo ar pennlec'h anezhi.
Juninho Pernambucano
thumb|right|Juninho Juninho Pernambucano, pe Antônio Augusto Ribeiro Reis Júnior, anavezetoc'h evel Juninho hepmui, ganet e Recife, kêr-benn Pernambuco, e Brazil, d'an 30 a viz Genver 1975, zo ur melldroader etrebroadel brazilian. Deuet eo da vezañ gall e 2007.
Bachy
thumb|250px|right|Lec'hiadur Bachy e [[Kanton Cysoing hag en Arondisamant Lille]] Bachy  a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Juninho Pernambucano
Kampion Brazil eo bet div wech ha kampion Bro-C'hall seizh gwech. C'hoariet en devoa evit an Olympique lyonnais etre 2001 ha 2009. E 2009-2010 edo o c'hoari e kleub Al Gharrafa Doha, e Qatar.
Kanton Roazhon-2
Kanton Roazhon-2 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 18 a viz C'hwevrer 2014, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh.
Paule
Paule zo un anv-badez gallek, roet d'ar merc'hed. Un anv-lec'h gallek eo ivez.
Orin
Dont a ra an anv-badez eus an anv latin Paulus.
Fregata ariel
Fregata ariel a zo ur spesad evned-mor eus ar c'herentiad Fregatidae.
Anvet e voe Atagen ariel (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
Boued
Bevañ a ra diwar besked (pesked-nij gwall alies) ha stivell dreist-holl.
Annez
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Paol VI
Paol VI (e latin Paulus VI, e italianeg Paolo VI), bet ganet Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini d'ar, a zo bet Pab an Iliz katolik roman adalek 1963 betek e varv d'ar. Dilennet eo bet da bab goude marv Yann XXIII, pab araozañ hag en doa roet lañs da eil sened-iliz Vatikan. Gwellaet en deus an darempredoù etre ar gristenien, etre an Iliz katolik hag an ortodoksed, an anglikaned hag ar brotestanted ar pezh en deus roet emvodoù hag emglevioù istorel. Lakaet eo bet da wenvidig d'an 19 a viz Here 2014 ha da sant d'ar 14 a viz Here 2018.
[[Rummad:Marvioù 1978]
Maroilles (keuz)
thumb
Ar Maroilles zo ur fourmaj kenderc'het e kumun Maroilles hag er vro tro-dro.
Kanastell
Ur ganastell zo ur pezh arrebeuri ma vez klenket asiedoù, gwer ha tasoù. Darn anezho zo graet evit diskouez al listri kaerañ.
Susan Bernard
Susan Lynn Bernard, ganet d'an 11 a viz C'hwevrer 1948 hag aet da Anaon d'an 21 a viz Even 2019, a oa ur skrivagnerez, aktourez, top model ha maouez a aferioù stadunanat eus Los Angeles, e Kalifornia. Merc'h ar poltrejer Bruno Bernard e oa. Lesanvet e oa Sue Bernard abalamour d'he labour evel playmate er gelaouenn Playboy.
Benead XV
Benead XV (Latin: Benedictus PP. XV, Italianeg: Benedetto XV), a zo bet ganet Giacomo Paolo Giovanni Battista della Chiesa d'an e Pegli (Italia), ha marvet d'an. Pab eus an Iliz katolik roman eo bet etre 1914 ha 1922 e-pad ar brezel-bed kentañ (1914-1918).
Caterham F1 Team
Caterham F1 Team zo anv ur skipailh Formulenn 1 a zo da Dony Fernandes a red e F1 abaoe 2013. Da gentañ e oa anvet 1Malaysia F1 Team Sdn Bhd e 2009 a-raok bezañ adanvet Lotus Racing e 2010 ha Team Lotus e 2011. Redek a ra gant ar vlenierien Charles Pic ha Giedo Van der Garde.
Upon the Bridge
Pladenn
| Upon the Bridge eo seizh pladenn Groundation, embannet e miz Here 2006 gant ar gompagnunezh Young Tree Records. Un nebeud mizioù goude e vefe deuet er-maez a bladenn, lec'hienn ofisiel Groundation a lak war ar rouedad clip kantañ ar strollad : What Could Have Been. Goude embannadenn an album, e lakaont er-maez ur pladenn 45 tro.
Ar 45 tro
Un nebeud mizioù goude Upon the Bridge, e lak er maez ar strollad ur 45 tro, gant war ar fas B ar ganaouenn Distant Trial ha n'eo ket bet lakaet war ar bladenn, ha ne z'eus tu kavout anezhi nemet war ar vinyl war Lec'hienn ofisiel Groundation.
Elf (Douar-ar-C'hreiz)
An Elfed zo ur ouenn a ra hec'h annez e Douar-ar-C'hreiz, ur bed faltaziek savet gant J. R. R. Tolkien, pell en amzer dremenet. Disheñvel int diouzh an Dud hag ar Gorred rak divarvel int. Gwelet e vezont en An Hobbit, e The Lord of the Rings, ha dreist-holl e The Silmarillion.
Tolkien en deus savet an Elfed diwar menegoù e barzhonegoù kozh eus Europa an Norzh, en hensaozneg pergen. Ar re-se o deus lakaet Tolkien da daolennañ an Elfed evel boudoù bras, kenedus, arvarus, hag a vev el lec'hioù gwezek, o waregata. Tolkien en deus empentet yezhoù arveret gant an Elfed evel Sindarin ha Quenya.
Zelaya
Zelaya, pe Zelaia, skrivet ivez Celaya, pe Çelaya, pe zo un anv tiegezh a orin euskarek. En euskareg e talvez kement ha park, peurvan.
Tud
Hag ivez:
Pedro Miguel Pauleta
thumb|dehou|Pauleta Pedro Miguel Pauleta, eus e anv gwir Pedro Miguel Carreiro Resendes, ha brudet evel Pauleta, zo ur c'hoarier mell-droad ganet d'an 28 a viz Ebrel 1973 en Azorez.
Ar rekord en deus tapet e plantañ palioù e skipailh broadel Portugal (47 pal) hag e klub Paris Saint-Germain (109 fal).
Mussolini
Mussolini zo un anv-tiegezh italianek ha hini meur a zen.
Norbert Kröcher
Norbert Kröcher (14 a viz Gouere 1950, lesanvet Knofo) a zo un Alaman bet unan eus krouerien Emsav an 2 a viz Even. Liammet eo ivez ouzh eil rummad Rote Armee Fraktion. Gwaz Gabriele Kröcher-Tiedemann e voe.
Obererezh ha toull-bac'h
In 1976 e klaskas Kröcher skrapañ ar bolitikourez svedat Anna-Greta Leijon. Ar pal a oa eskemm anezhi gant eizh Alaman toullbac'het.
Taol Leo a oa anv an taol-se, met dizoloet e voe gant ar polis ha harzet e voe Kröcher d'an 31 a viz Meurzh 1976 e Stockholm. Skarzhet e voe diouzh Sveden e 1977 ha bac'het en Alamagn. E 1985 e voe dieubet.
E 2005 edo o chom e Berlin.
Paul Michael Glaser
Paul Michael Glaser, ganet d'ar 25 a viz Meurzh 1943, zo un aktour ha filmaozer stadunanat. Dreistbrudet eo bet evit roll an detektiv David Starsky er stirad skinwel stadunanat eus ar bloavezhioù 1970, Starsky & Hutch. Glaser en deus bet c'hoariet ivez ar c'habiten Jack Steeper er stirad skinwel Third Watch, gant NBC, etre 2004 ha 2005.
Bourghelles
thumb|250px|right|Lec'hiadur Bourghelles e [[Kanton Cysoing hag en Arondisamant Lille]] Bourghelles  a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Mervent Bro-C'hall
Ar Grand Sud-Ouest ( e galleg), pe Mervent Bro-C'hall, zo un anv amofisiel eus ar stad c'hall evit komz eus an dachenn er mervent d'al Liger dre vras. Ne glot gant tiriad melestradurel ebet, n'eus bevenn ebet d'an dachenn.
Pemp rannvro a vez lakaet ennañ peurvuiañ: Aquitaine, Languedoc-Roussillon, Limousin, Midi-Pyrénées ha Poitou-Charentes.
Republik Ragusa
Republik Ragusa zo ur stad hag a voe savet e kêr Ragusa (Dubrovnik hiriv) adalek ar XIVvet kantved.
Istor
Krouet e voe goude feur-emglev Zadar, d'ar 27 a viz Mezheven 1358, ha padout a reas betek aloubidigezh kêr gant an armeoù gall d'an 31 a viz Genver 1808. Gouarnet e veze gant ur rektor, dilennet bep miz, a veze o chom e palez ar rektor, ma ne wele na mignon na kar, a-hed ar miz.
Kornôg Bro-C'hall
Ar Grand Ouest ( e galleg), pe Kornôg Bro-C'hall, zo un anv amofisiel evit komz eus an dachenn er c'hornôg da Bariz dre vras. Ne glot gant tiriad melestradurel ebet, n'eus bevenn ebet d'an dachenn.
Peurvuiañ e vez lakaet da glotañ gant an dachenn ma vez gwerzhet Ouest-France, hag a zo unan eus implijerien vras ar ger hag ar meizad, gant ar skinwel gallek France 3. Neuze e lakaer e-barzh ar Grand Ouest an teir rannvro c'hall-mañ: Rannvro Breizh, Basse-Normandie ha Broioù al Liger.
A-wechoù e vez lakaet ouzhpenn ar Poitou-Charentes (ma klask Ouest-France astenn e dachenn), departamantoù Indre-et-Loire ha Loir-et-Cher, hag ivez, nemet raloc'h, Haute-Normandie.
Gregor XVI
Gregor XVI (-), eus e anv ganedigezh Bartolomeo Alberto Cappellari, a zo bet pab an Iliz katolik roman etre 1831 ha 1846.
Berserk (disheñvelout)
Berserk pe berzerk a c'hall bezañ evit:
Kanton Roazhon-3
Kanton Roazhon-3 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 18 a viz C'hwevrer 2014, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh.
Hautmont
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Hillig
Hilligañ, pe herlinkat, zo lakaat unan bennak da c'hoarzhin dre stekiñ ouzh e gorf gant ar bizied. Lodennoù hilligus zo er c'horf : sol an treid, divgazel, pennoù an daoulin. N'hall ket an dud en em herlinkat o-unan.
Plijadur
Ar rouanez egiptat Hatchepsout a rae d'an dizoged herlinkat he zreid.
Gwallgaserezh
Kaoz a vez a-wechoù eus boureviañ dre hilligañ, met kentoc'h el levrioù bannoù-treset. Koulskoude e c'hall tud zo kemer plijadur o lakaat re all da c'houzañv dre re c'hoarzhin : sadegezh n'eo ken. En Henroma, mare zo bet, e veze lakaet ur c'havr da lipat treid an dud kondaonet goude ma oa bet lakaet holen warne.
Ulrika von Fersen
Ulrika von Fersen, pe Ulla (Ulrika Eleonora) von Höpken, pe von Wright, ganet e 1749 ha marvet e 1810, a oa ur vaouez a ouenn uhel hag un dimezell a enor e lez Sveden en amzer ar roue Gustav III, brudet da vezañ unan eus an Teir Fulenn, war un dro gant he c'hoar Augusta von Fersen hag ar gontez Lovisa Meijerfeldt, hervez barzhoneg Johan Henric Kellgren »Gracernas döpelse».
He buhez
Ulrika Eleonora von Fersen a oa merc'h da Carl Reinhold von Fersen, mestr koadeier ar roue, ha da Charlotta Sparre. Keniterv e oa d'ar c'hont Axel von Fersen ar Yaouankañ, merc'h-vihan da Hans von Fersen, ha nizez da Axel von Fersen an Henañ. Brudet e oa he zad evel unan eus an dudjentil kran ha speredek eus e amzer, hag he mamm a oa bet meulet he c'hened e lez c'hall Versailhez p'edo eno gant he c'heniterv Ulla Tessin pried Carl Gustaf Tessin, kannad svedat e Bro-C'hall etre 1739 ha 1742.
Evel he mamm ez eas Ulla d'al lez ma plijas he c'hoantiz ha gras. Orgediñ outi a reas ar priñs Fredrik Adolf Sveden, mab ar roue, ma c'hoantaas dimeziñ dezhi. A-hervez ne oa dezhi nemet ur c'hoari, met gwalinier ha profoù a voe roet gant Fredrik. He zud avat a gave e vije bet ur fazi. Se zo kaoz e voe aozet un eured gant ar baron Nils von Höpken (1750–1780), kabiten e kompagnunezh marc'hegeien Skania, un den kenedus bras, hag un dispigner bras ivez, rivinet gant ar c'hoarioù.
Den (Douar-ar-C'hreiz)
Ar ouenn denel e Douar-ar-C'hreiz savet gant J. R. R. Tolkien eo ar vibien-den, gourel pe benel, disheñvel diouzh gouenn an elfed, ar gorrien, an orked, pe gouennoù arall. Taolennet int evel tud marvel ha krouet goude an elfed. Int zo "pobloù dieub" e-touesk an ented hag ar gorrien, disheñvel ouzh an orked hag a zo ur bobl sklav.
Aon (from)
An aon eo ar from a santer dirak un dañjer pe ur gourdrouz. Un ersav naturel eo hag a laka an dud hag al loened da dec'hel pe da dalañ ouzh an dañjer. Oberiañ a ra hueg an empenn evit ar pezh a sell ouzh an nervouriezh.
Den (Douar-ar-C'hreiz)
Tolkien a arver an darempredoù etre an dud hag an elfed da ziorren temoù evel ar marv hag an divarvelezh. An istor skoueriusañ eo richenn Aragorn hag Arwen. Pa'z eo an hobbited ur ouenn a vev en un endro peoc'hus, klet ha war ar maez ec'h eo an dud boudoù liesseurt, eus tud vilen, fallakr ha digalon betek kadourien c'halloudus ha feal evel Faramir hag Aragorn ; mennet e oa Tolkien da sevel ur veurgan nevez hag a glotje gant ar mare a-vremañ evit ar Saozon. Skolveuridi o deus graet ereoù a bep doare etre tudennoù denel Douar-ar-C'hreiz ha tud wir Europa ar Grennamzer hag an Henamzer.
Aon (from)
Pa vez bras-bras an aon e komzer eus spont. Met pa n'haller ket hepkoriñ ar riskl e komzer eus enkrez kentoc'h. Pa bad re an enkrez-se e komzer eus fobiezh hag a zo ur strafuilh bredel.
Aegotheles tatei
a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Aegothelidae.
Annez
Brosezat eo ar spesad e Papoua Ginea-Nevez.
Aon (from)
Ar cheñchamantoù fiziologel zo gouranalad, kresk dastalm ar galon, dered gwad, tennder kigenn, kroc'hen gwazi, c'hwezadur, hiperglisemiezh hag all.
Eremomela canescens
Eremomela canescens a zo ur spesad golvaneged bihan-kenañ eus ar c'herentiad Cisticolidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e reter, kreiz ha kornôg Afrika :
Fregata minor
Fregata minor a zo ur spesad evned-mor eus ar c'herentiad Fregatidae.
Anvet e voe Pelecanus minor (kentanv) da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Ulrika von Fersen
He buhez
E 1770 e oa 21 bloaz Ulla pa zimezas da Höpken. Da gentañ e voe evurus o buhez: lavaret e veze ne oant ket nec'het gant an arc'hant keit ha m'o deze ur gwele, ha lavaret e veze diwar o fenn e oant Amor ha Psyche. E 1773 e torras o dimeziñ dre ma oa bet gwallgaset Ulla gant he gwaz dre warizi, ha pep hini anezhe da vont da vevañ en e du: eñ a eve hag a c'hoarie, hi ac'h ae da baotreta. Distreiñ a reas d'al lez, ma voe dimezell a enor gant ar rouanez Sofia Magdalena Danmark. Dont a reas da vout unan ag an Teir Fulenn, a-gevret gant he c'hoar Augusta von Fersen hag ar gontez Lovisa Meijerfeldt, kanet gant Johan Henric Kellgren en e varzhoneg »Gracernas döpelse».
Claude Makelele
Claude Makelele zo ur c'hoarier mell-droad gall ganet d'an 18 a viz C'hwevrer 1973 e Kinshasa.
Skipailh Bro-C'hall
E skipailh Bro-C'hall eo bet eus 1995 betek 2008 (71 krogad).
Ulrika von Fersen
He buhez
E 1789 en em dennas ur pennad eus al lez, da ziskouez hec'h enebiezh pa voe harzet hec'h eontr war urzh ar roue. E Mezheven 1795 e kuitaas Ulla von Höpken al lez da vat gant he c'hoarezed abalamour ma oa bet tennet he c'harg digant o mamm, a oa bet e penn lez ar rouanez trederannerez betek neuze, goude ma veze dalc'het ur pennad zo war he gwele: en ofisiel e raent kement-se da vont d'ober war-dro o mamm aet klañv.
E 1797 e timezas d'he mignon feal ar c'horonal Georg von Wright, marvet e 1800. He bloavezhioù diwezhañ a dremenas gant he c'hoarezed ha karet e oa abalamour d'he madelezh, teneridigezh ha "doareoù seven a veze d'an dud desket e lez Gustav III".
Lennegezh
Diwar-benn Ulla eo ar romant Venus i rokoko; en roman om Ulla von Fersen gant Ole Söderström (1960).
Delwenn
Ulla e oa patrom ar Venus noazh kizellet gant Johan Tobias Sergel, Venus aux belles fesses (1779): ar roue Gustav III en devoa c'hoant da gaout un delwen da Venus da lakaat dirak hini Apollo en e saloñs, " evel e c'hourc'hemennoù d'e itron a enor ", ha graet e voe diwar batrom Ulla von Höpken. Hiziv emañ en Nationalmuseum.
Levrlennadur
Hag evel-just deizlevrioù ar rouanez Hedvig Elisabeth Charlotta:
Fregata minor
Boued
Bevañ a ra diwar besked (pesked-nij gwall alies) tra m'emañ war nij.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
Laura Margherita Mazzarini
Laura Margherita Mazzarini (1608 - 1685) a oa merc'h da Pierre Mazzarini ha d'Ortensia Buffalini, ha c'hoar e oa d'ar c'hardinalJules Mazarin.
Tecwyn Ifan
Tecwyn Ifan, ganet e 1952 e Glanaman, zo ur c'haner kembraek. Brud a dapas gant ar c'han "Y Dref Wen" (Sain) e 1977. Sevel a ra e ganaouennoù, ton ha son, peurliesañ. Kaoz a vez gantañ eus Kembre hag ar Vro Gembraek hag eus Indianed Amerika.
Laura Margherita Mazzarini
Bugale
Dimeziñ a eure d'ar c'hont Geronimo Martinozzi (ganet e 1610) ha div verc'h o doe:
Erosaria
Taksonomiezh
Ar genad Erosaria a zo bet diskrivet gant Troschel e 1863.
Spesadoù
Pevar spesad bev war-ugent a zo bet renket er genad-mañ :
Meur a spesad a zo bet renket e-pad ur mare ergenad-mañ a-raok bezañ bdiblaset en ur genad pe spesad all :
Kanton Roazhon-4
Kanton Roazhon-4 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 18 a viz C'hwevrer 2014, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh.
Kolesterol
Ar c'holesterol zo un druzoni, ul lipidenn, a-douez ar steroloù, pouezus e meur a ober biokimiek, hag a vez war ar gwazhied hag a vije kaoz d'an tarzhoù-empenn.
Ouzh ar c'holesterol e vez graet louzoù anvet statinoù.
Gerdarzh
Eus ar ger henc'hresianek chole- (bestl) ha stereos (kalet), rak kavet e voe e-touez mein ar bestl e 1758 gant arc'himiour gall François Poulletier de La Salle (1719-1788).
Fregata aquila
Anvet e voe Pelecanus Aquilus (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Boued
Bevañ a ra diwar besked dreist-holl, pesked-nij peurvuiañ.
Annez
Neizhañ a ra ar spesad en enez Ascension (er Meurvor Atlantel).
Here I Am
Here I Am, embannet an 23 a viz Mezheven 2009, zo eizh pladenn ar strollad Reggae kalifornian Groundation.
Ar bladenn
Here I Am a zo un dro nevez evit Groundation. Tu Jazz ar strollad a zo a zo muioc'h diorroet eget war ar bladennoù o deus graet a-raok. Tu zo klevout ar c'homzoù gwregel kentañ eus Groundation, graet gant Kim Pommel ha Stephanie Wallace. War ar bladenn-mañ an elders Jamaikan a zo bet pedet gant Groundation a zo amañ : Cedric Myton, The Congos war "Time Come", Pablo Moses hag all. Here I Am a gont ivez ar ganaouenn gentañ graet holl gant nemet binvioù sonerzeh, gant Walk Upright.
Liamm diavaez
Here I Am
The Running Man (film 1987)
The Running Man zo ur film skiant-faltazi stadunanat eus 1987 renet gant Paul Michael Glaser, gant Arnold Schwarzenegger, María Conchita Alonso, Yaphet Kotto, Jesse Ventura, ha Richard Dawson. Diazezet eo war ar romant The Running Man embannet e 1982 gant Stephen King gant al lesanv Richard Bachman.
Istor ar film a dremen e Stadoù-Unanet Amerika etre 2017 ha 2019. Un abadenn skinwel anvet The Running Man a ra berzh bras er skinwel. Un torfedour kondaonet reder pe "runner" a rank tec'hout rak lazherien a vicher. The Running Man n'en doa ket graet berzh er box office en SUA. Rastellet e oa bet 37 milion $, ar budjed o vezañ bet 28 milion $. Degemeret e oa bet damvat a-fed burutelladennoù.
Bouches-du-Cattaro
An anv
Dont a ra an anv Bouches-du-Cattaro eus anv ur bae en arvor Montenegro, anvet Bouches du Cattaro pe bouches de Kotor, en galleg, Boka Kotorska en serbeg, Bocca di Cattaro en italianeg.
Istor
Aloubet e voe aod Mor Adria diwar-goust Impalaeriezh Aostria gant armeoù Napoleone Buonaparte goude brezel an trede kenunaniezh ha feur-emglev Presburg.
Savet e voe proviñs Bouches-du-Cattaro d'ar 25 a viz Kerzu 1809 goude staget Proviñsoù Illiria ouzh an Impalaeriezh C'hall Kentañ. E Cattaro (hiriv Kotor e Montenegro) e oa ar gêr-benn. Ar c'hêrioù bras all e oa Budua ha Rixano.
Julien ha Marguerite de Ravalet
Julien ha Marguerite de Ravalet a oa ur breur hag ur c'hoar, e beg ar, hag en em gare hag a voe dibennet e Pariz e 1603 dre ma oant avoultr.
Bugale e oant da Jean III de Ravalet, aotrou Tourlaville, e Normandi. Julien a oa ganet en 1582 ha Marguerite en 1586. Unnek bugel a oa. Mignoned vras e oant, karantez a savas goude etreze, ma fellas d'o zud o dispartiañ. Kaset e voe Julien d'ar skol da g-Coutances, da drizek vloaz. Tri bloaz, goude, pa zistroas Julien, d'an 20 a viz Meurzh 1600, e voe dimezet Marguerite en iliz Notre-Dame de Tourlaville, da Jean Lefevre de Haupitois, a oa daou vloaz ha tregont warni, un den pinvidik anezhañ, dastumer tailhoù evit ar roue, met ne oa ket a ouenn uhel.
Tec'hel a reas ar wreg eus kastell he fried, da-gaout he breur. Kuzhat a rejont e Felger, e Pariz goude. Harzet e voent d'an 8 a viz Gwengolo 1603, war c'houlenn Jean Lefevre, barnet dre ma oant avoultred ha gwadorgedeien. Dinac'h a rejont an tamalloù. Kondaonet e voent da vezañ dibennet d'an 2 a viz Kerzu 1603, goude gwilioudet Marguerite de Ravalet.
Ar Roue Herri IV a nac'has ar peoc'h-marv dre ma oa dimezet Marguerite de Ravalet
War bez Julien ha Marguerite de Ravalet e oa bet ouzhpennet ar skrivadur « ''Ci-gisent le frère et la sœur. Passant ne t'informe pas de la cause de leur mort, mais passe et prie Dieu pour leur âme.'' »
Seizh sant diazezer Breizh
Seizh sant diazezer Breizh a reer eus seizh sant kristen hag o doa bevet war dro ar, dre ma'z eo ganto e voe savet seizh eskopti kentañ Breizh. E-kerzh ren Nevenoe e voe ouzhpennet Eskopti Roazhon ha hini Naoned, a-raok sevel penneskopti Dol d'ober un arc'heskopti eus Breizh.
Azeul a-stroll
Bez' ez eus en Ardeven (Bro-Wened) ur chapel hag a zo gouestlet d'ar seizh sant. War-dro ar bloaz 1980 e voe adsavet, hag abaoe e vez pardon bep bloaz.
Bhopal
Kêr-benn stad Madhya Pradesh eo Bhopal (distaget [bʱoːpaːl] en hindoustaneg ha /boʊˈpɑːl/ e saozneg), e kreizh India. Unan eus kêrioù "glasañ" ar vro eo, ha brudet eo evit he lennoù niverus. 16 kêr vrasañ India eo, hag ar 131 er bed.
Seizh sant diazezer Breizh
Azeul a-stroll
Bez' ez eus ivez e Bulad-Pestivien ur feunteun dediet d'ar seizh sant, savet e 1683.
Bhopal
Diazezet e voe e 1707 ha kêr-benn "stad Bhopal" e oa, ur stad priñsel eus ar Raj breizhveuriat. Kalz monumantoù a zeu eus ar mare-se, evel moskeenn an Taj-ul-Masajid ha palez an Taj Mahal (arabat droukveskañ gant an Taj Mahal en Agra).
Seizh sant diazezer Breizh
Azeul a-stroll
A-hed an amzer ez eo bet liammet ar seizh sant gant meur a vurzhud. Evit o enoriñ o deus savet ar Vretoned ur birc'hirinded anvet Tro Breizh.
Bhopal
Eno e c'hoarvezas brasañ gwallreuz industriel ar bed e miz Kerzu 1984 : tarzhadenn ul labouradeg diastuzerioù.
Treuzdougen
Brasañ hini ar stad eo aerborzh etrebroadel Raja Bohj. E-touez ar c'hwec'h porzh-houarn a zo er gêr, hini Bhopal Junction e Bhopal kozh hag hini Bhopal Habibganj e Bhopal nevez eo ar re vrasañ. Kalz gourhentoù zo, ur rouedad busoù hag ur metro zo o vezañ savet.