cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Française
Gounezet en devoa Tro Bro-C'hall 1903 ha Tro Bro-C'hall 1921. 35 tennad-hent an Dro a oa aet gantañ en holl.
Eus Maurice Garin da Jacques Anquetil e oa aet gwellañ rederien ar mare-se da redek evitañ.
Gian Galeazzo Sforza
thumb|200px|Gian Galeazzo Sforza, Leonardo da Vinci (?), 1483 Gian Galeazzo Sforza, pe Giovan Galeazzo Maria Sforza ganet d'an 20 a viz Mezheven 1469 en Abbiategrasso, marvet d'an 22 a viz Here 1494 e Pavia, da 25 bloaz, a oa 6vet dug Milano e dibenn ar XVvet kantved.
Istor
Dug e voe war-lerc'h e dad Galeazzo Maria Sforza (lazhet e 1476), dindan renerezh e vamm Bona di Savoia (1449 - 1503) da gentañ, dindan hini e eontr Ludovico il Moro goude, met hennezh a dennas pep galloud digantañ.
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe d'an 2 a viz C'hwevrer 1489 da Isabella d'Aragona (1470 - 1524), keniterv dezhañ, merc'h Alfonso, roue Naplez. Miz a-raok o eured e voe c'hoariet ur c'hoarigan anvet Festa del Paradiso (Fest ar baradoz) skrivet gant Bernardo Bellincioni, ha leurennet gant Leonardo da Vinci.
Pevar bugel o doe:
E varv
Tennet e voe pep galloud digantañ gant e eontr Ludovico Sforza a oa levier de facto dugelezh Milan e-pad ur pennad.
Mervel a reas Gian Galeazzo e 1494 e Pavia, ha hervez an istorour italian Francesco Guicciardini a skrivas La Historia di Italia (hervez anv embannadur 1561 e Firenze): "Hervez ar vrud e oa deuet ar marv d'an dug Giovan Galeazzo dre re a abadennoù c'hoari daou ; koulskoude e krede kalz tud en Italia ne oa ket naturel e varv na deuet diwar c'hoantegezhioù met diwar gontamm ... ur medisin eus al lez ... a lavare en devoa gwelet sinoù a gement-se. Ne oa arvar ebet da zen e oa bet roet ar c'hontamm, ma oa diwar gontamm e oa, gant e eontr Ludovico Sforza ..."
Enezeg Dahlak
thumb|Lec'hiadur enezeg Dahlak Enezeg Dahlak zo un enezeg eritrean, ouzhpenn 100 enezenn enni, er Mor Ruz e-tal da Vassawa.
N'eus nemet peder enezenn annezet a-hed ar bloaz, en o zouez Dahlak Kebir, an hini vrasañ. Dalikeg eo ar yezh a vez komzet gant an annezidi. A-hed an Istor e voe perc'hennet an enezeg gant Yemen, Abisinia, an impalaeriezh otoman, Italia, Etiopia a-raok bezañ ul lodenn eus rannvro Semenawi Keyih Bahri pa voe dizalc'h Eritrea e 1993.
Ekonomiezh pennañ enezeg Dahlak eo ar c'henderc'hiñ perlez, ha se abaoe an Henamzer.
Enez Chiloé
Grande de Chiloé eo an enezenn vrasañ eus Enezeg Chiloé, e Rannvro Los Lagos, e su Chile ; 180 km hed ha 50 km led zo dezhi, 9 000 km² zo dindani.
Pleg-mor Corcovado
Pleg-mor Corcovado zo ur pleg-mor e su Chile er Meurvor Habask, entre aod gevred Enez Chiloé, en enezeg Chiloé, hag aod punta Vilcún hag enez Refugio. Pe etre proviñs Chiloé ha re Llanquihue ha Palena.
En norzh da Pleg-mor Corcovado emañ pleg-mor Ancud, er su dezhañ emañ enezeg ar Chonos. Meret eo an aodoù ha dourioù anezhañ gant ar rannvroioù Los Lagos hag Aysén.
Er pleg-mor e weler meur a venez evel kern Enez San Pedro (Chiloé), ha war an douar-bras menezieg an Andoù, gant ar menezioù Melimoyu, Yanteles (2050 m uhelder),  Corcovado (2990 m), Vilcún ha Michinmahuida pe Chayapirén (2440 m uhelder), talvoudus d'ar voraerien pa vez lusenn.
Ippolito II d'Este
Ippolito d'Este, pe Ippolito II d'Este pe Hippolyte d'Este (1509-1572), a oa ur c'hardinal italian er , mab d'an dug Alfonso d'Este ha da Lucrezia Borgia, ha niz d'ar c'hardinal Ippolito d'Este.
E vuhez
Ganet e oa e Ferrara. A-berzh e dad e oa mab-bihan da Ercole Iañ d'Este, dug Ferrara, hag a-berzh e vamm d'ar pab Alesant VI. Niz e oa da Cesare Borgia. E 1519 e voe anvet da arc'heskob Milano war-lerc'h e eontr. E 1527 e timezas e vreur Ercole II d'Este, dug Ferrara, da Renée Bro-C'hall, merc'h da Anna Breizh ha d'ar roue gall Loeiz XII
E 1536 e voe pedet Ippolito da Vro-C'hall gant ar roue Frañsez Iañ.
Kardinal hag eskob
Anvet e voe da gardinal gant ar pab Paol III en 1538, ha goude da eskob Ferrara, hag eskob meur a lec'h all c'hoazh.
E 1550 e oa gouarnour Tivoli ma lakaas Pirro Ligorio da sevel ar Villa d'Este. Gwareziñ an arzourien a reas, ha dreist-holl ar sonaozour Palestrina ha Benvenuto Cellini. Lakaat a reas Primatice d'ober murlivadurioù abati Chaâlis, ma oa bet anvet da abad gant ar roue gall Frañsez Iañ. Labour a roas d'an tisavour italian a Vologna Sebastiano Serlio en abati Chaalis hag en e balez e Fontainebleau (anavezet hiriv evel leti ar Grand Ferrare). E 1552 e voe anvet da c'houarnour Siena.
Mervel a reas, war-lerc'h ur c'hleñved berr, e Roma e 1572, klañv gant an itrikoù ha bec'h ar c'hargoù politikel. Beziet eo en iliz Santa Maria Maggiore e Tivoli, tost d'ar Villa d'Este.
Dastumad dihelloù
War lerc'h Ippolito ez eus chomet lizhiri (un 2 000 da vihanañ), levrioù gounidoù ha dispignoù (un 200), a zo miret e dihelldi Modena. Diwar an dastumad-se eo bet savet levr Mary Hollingsworth, The Cardinal's Hat: Money, Ambition, and Everyday Life in the Court of a Borgia Prince, istor Ippolito d'Este en e amzer.
Bortigiadas
Bortigiadas  zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Amon Amarth
Amon Amarth a zo ur strollad melodic death metal o tont eus Tumba, Sveden stummet e 1988 (abaoe 1992 o deus an anv-mañ). An anv a zeu eus anv all Menez an Tonkadur, ul lec'h e-barzh Aotrou ar Gwalennoù eus J.R.R. Tolkien. E 2009, ar strollad en deus sinet gant Metal Blade Records ha embannet en deus e seizhvet pladenn, un EP, un DVD ha seizh video.
Buhezskrid
Savet dindan an anv Scum e 1988, ar strollad a oa d'ar mare-se ur strollad grindcore savet gant Paul "Themgoroth" Mäkitalo (Dark Funeral) er c'han, Olavi Mikkonen er gitar ha Ted Lundström er gitar boud. Pa 'z eo deuet Johan Hegg er strollad, cheñchet o deus o sonerezh davet melodic death metal. Goude un demo e 1997, cheñchet o deus o anv e Amon Amarth e 1992 hag enrollet o deus o demo gentañ, Thor Arise e 1993, heuliet gant un demo all e 1994 anvet The Arrival of the Fimbul Winter. E 1996, sinet o deus gant Pulverised Records, hag enrollet o deus o mini-CD kentañ, Sorrow Throughout the Nine Worlds, hag a zo bet gwerzhet e 6000 skouerenn. Sinet o deus goude-se gant Metal Blade Records, ha gant embannadur an albom Once Sent from the Golden Hall e 1998, o vrud a zo deuet da vezañ etrevroadel. Kement ha m'o deus graet kalzig a sonadegoù er Stadoù-Unanet hag er c'h/Canada, e festivaloù, seizh videoioù, ha gwelet int bet e muioc'h a 100 magazin. E penn-kentañ miz Genver 2008, o kentañ sonadegoù e Aostralia ha Zeland-Nevez a zo bet graet gant Dimmu Borgir, evit echuiñ gant sonadegoù er Stadoù-Unanet hag er c'h/Canada gant Sonic Syndicate hag Himsa.
Amon Amarth en deus hiraet e kontrat gant Metal Blade Records evit tri albom ouzhpenn. Goude bezañ bet hiraet at c'hontrat-se, ar strollad en deus embannet Twilight of the Thunder God, o pediñ Lars Göran Petrov deus Entombed, Roope Latvala eus Children of Bodom, hag ar strollad violoñsell Apocalyptica. Gant an albom-se ez eo bet embannet ur bandenn-treset eizh pajenn diazezet war ar mitologiezh viking hag a zo bet embannet er magazinoù e Europa a-bezh.
Amon Marth a zo aet e sonadegoù e Norzh Amerika e miz Here 2008, gant Ensiferum, Belphegor, hag ur strollad melodic death metal eus Tampa (Florida) anvet The Absence. Ar strollad a zo ivez o dreién gant ar strollad trash metal Slayer e Europa war Unholy Alliance Chapter III.
Doare sonerezh ha temoù ar c'homzoù
Diazez ar peb brasañ komzoù ar strollad a zo ar mitologiezh Viking, ar bed Viking hag ar bed pre-Kristen. Ar mitologiezh-mañ a zo un elfenn en deus diorroet evel ur brankenn eus ar Black metal : ar Viking Metal, e-kerzh ar bloavezhioù 1990, hag a zo bet anavezet gant strolladoù evel Bathory ha Enslaved. C'hoar ar ganer Johan Hegg en deus kemeret perzh evit komzoù ar ganaouenn “A Thousand Years of Oppression” en albom Versus the World.
Pa ez graet goulennoù war doare sonerezh ar strollad, Johan Hegg a respont : "We play death metal. We write about vikings so, therefore, some refer us to viking metal, but I have no idea what that is. I can't imagine the viking’s veer into metal at all except on the swords and stuff. And musically, I guess they only played these strange lip instruments and some bongos or whatever." "C'hoari a reomp death metak. Skrivañ a reomp diwar benn vikinged, neuze, tud 'zo a lar e reomp viking metal, met n'em eus tammm soñj ebet eus ar pezh eo. Ne c'hellant ket ijinout ar Vikinged treiñ war-zu ar metal, nemet evit ar c'hlezeoù ha traoù evel-se. Hag evit ar sonerezh, krediñ a ran e raent binviji iskis dre c'hwezh, ha reoù doare bongo pe traoù 'vel-se."
Thor Arise
Thor Arise a zo un demo enrollet e 1993. An album n'eo ket bet morse embannet, dre ma ne oa ket produet mat. En albom e oa "Sabbath Bloody Sabbath", un adkemeradenn eus kanaouenn Black Sabbath. Ar ganaouenn "Thor Arise" a zo bet ad-enrollet evel un ton bonus er stumm Digipak eus The Avenger. "Risen from the Sea" azo bet ad-enrollet war The Crusher''. An albom en e bezh a zo bet ad-enrollet war ar "Viking Edition" eus Versus the World.
The Arrival of the Fimbul Winter
The Arrival of the Fimbul Winter a zo un demo o deus embannet o-unan e 1994. An embanadenn orin a oa bevennet gant 1000 skouerenn. An demo a zo bet embannet e tri liv disheñvel, gant doareoù disheñvel. Al "labeloù" evit an demo n'eo ket micherel, ha krouet eo bet gant ar strollad evit embann an demo.
Izili
Evel Amon Amarth: Evel Scum:
Brezel etre Bro-C'hall ha Maroko
Ar Brezel etre Bro-C'hall ha Maroko a c'hoarvezas en 1844 abalamour m'edo Bro-C'hall o vrezeliñ ouzh emsavidi Aljeria a veze harpet gant sultan Maroko.
Bombezadeg Tanger a voe d'ar 6 a viz Eost 1844 gant an amiral gall François d'Orléans, Priñs Joinville, mab d'ar roue gall.
Nestorianiezh
An Nestorianiezh zo ur c'helennadur kristen war meur a sujed e preder plas ar ar C'hrist hag hini Mari e-keñver Doue. Kelenn a ra e oa liammet daou natur Jezuz Krist (an natur denel hag an natur doueel) gant e volontez kentoc'h eget gant e berson. Diwar Nestorius (386-450), Patriarch Kêrgustentin (428-431), eo bet anvet al c'helennadur-se, levezonet gant preder Theodoros Mopsuestia.
Tabut a savas en Iliz kristen diwar ar c'helennadur-se, kondaonet gant Kiril Aleksandria da skouer, a dagas anezhañ abalamour ma nac'he reiñ da Vari he zitl a dTheodokos ("Mamm Doue"). Sujed Sened-Iliz Efesos e voe e 431 ha kondaonet e oa bet eno evel heretik, kadarnaet e Sened-Iliz C'halkedon e 451 ar pezh a gasas d'an disivoud nestorian pa droc'has an ilizoù nestorian o liammoù diouzh ar peurrest eus ar gristeniezh. Diwar neuze e oa aet heulidi Nestorius d'ar Reter war-zu an Impalaeriezh Sasanid ma kendeuzjont gant an ilizoù kristen eno.
Borutta
Borutta zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
C'hwil-dour
Ar c'hwiled-dour, pe ditiked, eo an amprevaned a ya d'ober ar c'herentiad Dytiscidae.
Bevañ a reont er stankoù pe er poulloù, blev hir war o favioù a-dreñv, spegoù war o favioù a-raok (2 vras ha war-dro 150 bihan) evit ar pared.
E penn kentañ an nevez amzer e vez dozvet an ûioù e gwiad blot ar plant-dour. Preizhataerien eo al larvennoù : sunañ a reont diabarzh loened dour bihan.
Ar muzadur diwezhañ a vez graet war an douar.
Diouzh an noz e vez chaseet gant an imagoed a debr mellkeineged bihan (penndologed ha pesked bihan klañv), amprevaned all pe korfoù marv. Ar preizhoù skañv a-walc'h a debront war-c'horre an dour. Ar restachoù n'hallont ket koazhañ a vez eztaolet gant o genou pe lakaet en ur voul e penn o c'hof evit skarzhañ anezhe e pep lec'h pa vezont direnket.
Analat a reont oksigen an aer a verniont dindan o feureskell.
Herry
Herry zo un anv-tiegezh breizhat gallekaet e zoare-skrivañ gant marilh ar boblañs. Dont a ra eus an anv-badez Herri.
Un anv-tiegezh eo ivez er broioù diwar-dro, hag un anv-badez indonezian.
Budoni
Budoni  zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Burgos (Sardigna)
Burgos zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Ribaforada
thumb| 260px|Sede pelec'h emañ Ribaforada e [[Nafarroa.]] Ribaforada zo ur gumun e kreisteiz Nafarroa, en Euskal Herria.
Kanton Calais-3
Kanton Calais-3 a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.
Kumunioù
Kanton Calais-3 a ya nemet ul lodenn kumun d'ober anezhañ:
Dorifor
An dorifor (Leptinotarsa decemlineata), anvet c'hwil-patatez pe c'hwil avaloù-douar alies e brezhoneg, a zo un amprevan, heverk dre liv e feureskell (melen gant bandennoù teñval), a gaver er bed a-bezh.
Ar vioù a vez dozvet dindan delioù ur blantenn-ostiz a-bakadoù etre 20 ha 80 anezhe. Gwenn da gentañ e teuont da vezañ melen buan a-walc'h. Al larvennoù ruz gant pikoù du a vev war an delioù ha gallout a reont krignat anezhe penn-da-benn. Goude div pe deir sizhun e troont da orañjez hag e sankont en douar d'en em lakaat en ur gronnad.
Goude bezañ digloret e chom an imagoed ur sizhunvezh en douar c'hoazh ken na vo kalet o c'horfwisk. Gwelet e vezont er parkadoù avaloù-douar, tomatez, butun, benede eus an nevezamzer betek fin an diskaramzer. Goañviñ a reont en douar.
Gwiad an avaloù-douar ha plant all a vez debret gant al larvennoù hag an imagoed. Rak-se int noazus ouzh kresk ar plant hag ouzh an askorad torzhelloù.
Larvenn yaouank an dorifor a glev c'hwezh an delioù en em gav gante a-drugarez d'he zastornelloù. Goude un tañva e raio he dibab: chom ha didammañ ar c'horf-delienn, pe mont kuit ma'z eus danvezennoù pistrius er blantenn.
San Pietro in Vincoli
San Pietro in Vincoli, Sant Pêr en ereoù, zo un anv-lec'h italianek.
Kloreg
Ar c'hloreged zo amprevaned plat gant tastornelloù hir ha pavioù azas da redek. E penn o c'hof ez eus serkennoù implijet gante da dastornat ha da glevet moarvat. Bevañ a reont diouzh an noz en tier, stalioù-bara, savadurioù tommet mat...
An ûioù (etre 6 hag 50) a vez lakaet e klozennoù (feurvioù) a chom stag ouzh kof ar barez e-pad hir amzer, a-wechoù betek o digloradur. Al larvennoù a zinod tri miz war-lerc'h an dozvadenn. Heñvel a-walc'h int ouzh an imagoed, nemet int diaskell da gentañ. Bevañ a reont er memes lec'hioù ivez.
Askellek eo ar c'hloreged met ne nijont ket kalz. Brasoc'h eo ar barez evit ar par. Debriñ a reont restachoù boued a vez kavet sof-kont en o lec'hioù bevañ.
Daoust dezhe bezañ dinoaz evit mab-den e vezont lazhadeget en abeg d'o gouennadur prim-tre.
Gurvan ar marc'heg estrañjour
Gurvan ar marc'heg estrañjour zo ur pezh-c'hoari gant Tangi Malmanche hag embannet gant ar skrivagner e 1923. Adembannet e oa bet e 1959 gant Emgleo Breiz hag e 1975 gant Al Liamm.
Tissi
Tissi  zo ur gumun italian e  proviñs Sassari en enez Sardigna.
Gwareger
Ur gwareger zo un den hag a denn saezhoù, pe biroù, gant ur wareg. Implijet eo bet ar waregerien en armeoù, war-droad kenkoulz ha war varc'h, abaoe amzerioù pellañ an Henamzer, roud a gement-se a weler war monumantoù an Asirianed evel war re Henegiptiz, ha betek dibenn ar Grennamzer. Robin Hood ha Wilhelm Tell a oa, hervez ar mojennoù, brudet da vezañ gwaregerien eus ar re wellañ.
Thiesi
Thiesi  zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Tergu
Tergu  zo ur gumun italian e  proviñs Sassari en enez Sardigna.
Kanton Calais-2
Kanton Calais-2 a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.
Emdroadur ar boblañs
0 annezed a chom er c'hanton e.
Saldias
thumb|Bourk Saldias Saldias (stumm ofisiel euskarek; Saldías, e spagnoleg, stumm diofisiel) zo ur gumun e hanternoz Nafarroa en Euskal Herria, er vro euskarek.
Klor
Ar c'hlor zo un elfenn gimiek, 17 e niver atomek ha Cl e arouez. Eus kerentiad an halogenoù eo, hag un deverad anezhañ, ar gloridenn sodiom a vez kavet e-barzh an holen debriñ (Na Cl ).
Tumbalalaika
Tumbalalaika zo ur ganaouenn yidek.
Jean-Paul Rabaut Saint-Étienne
Jean-Paul Rabaut Saint-Étienne pe Rabaut-Saint-Étienne hepmui, ganet e Nîmes e 1743 ha dibennet e Pariz le 1793, a oa ur pastor protestant gall, kannad an Trede Stad er Stadoù Meur e 1789, ha hini departamant an Aube er g-Convention nationale.
Mab e oa da Paul Rabaut, pastor e-pad an Dezerzh e Lengadok, ha da Madeleine Gaidan. Breudeur dezhañ e vo Jacques Antoine Rabaut-Pommier ha Pierre-Antoine Rabaut-Dupuis. Goude studiañ ar gwir hag an doueoniezh e kloerdi protestant Lausanne, e voe degemeret evel alvokad ha kensakret evel pastor e miz Du 1764. Eil pastor e voe gant e dad, e Nîmes.
Andarta
Andarta a oa un doueez kelt hag a veze azeulet e Gallia narbonensis, ur proviñs roman a oa bro ar Gelted Uocontii. Hervez ar c'helenner stadunanat James MacKillop eus an American Conference for Irish Studies e vije bet kavet roud eus Andarta e Bern ivez, padal ez eo un doueez anvet Dea Artio a zo testeniekaet eno.
Gerdarzh
Diwar ar rakger kreskiñ galianek and staget ouzh arta "arzhez" eus artos "arzh" e vije savet an anv Andarta, a vez troet dre arzhez veur (Ursa Majore latin) pe arzhez c'halloudus. , Neuze e c'hellje an doueez Andarta bout an anv a raed er su eus an doueez Artio a veze azeulet en norzh.
Enep kement-se ez eo savet ar yezhoniourez at Blanca María Prósper eus Skol-veur Salamanca avat, hervezi n'eus liamm sonn ebet etre an daou c'her andartā, "start ha sonn" hag artio "arzhez", evel m'en diskouez ar gerdarzh :
Testenioù
Testeniekaet eo hec'h anv dre enskrivadurioù latin a zo bet kavet er vro : eizh enskrivadur an anv Andarta enno zo bet kavet en Narbonensis tro-dro d'ar gêr anvet Diá (Drôme),. Div gêr-benn a oa d'ar boblañs Uocontii : Vasio, a zo Vaison-la-Romaine (Vaucluse) hiziv, ha Dea Andarta, a voe adanvet Deæ Augusta Vocontiorum "Doueez veur an Uocontii" gant ar Romaned pan aloubjont ar vro en ; diwezhatoc'h ne chomas nemet Dea, a droas da Diá en okitaneg kent bout gallekaet e Die.
Azeulerezh
Biskoazh n'eus bet kavet skeudenn pe skeudenn eus an doueez. Nebeut-ha-nebeut e voe ankouaet azeulerezh Andarta goude aloubadeg ar Romaned, ha droukvesket e voe gant hini an doueez Kybele.
Bulzi
Bulzi zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Adiós
Adiós zo ur ger spagnolek, hag anv meur a dra.
Farewell, Angelina
"Farewell, Angelina" zo un albom gant ar ganerez stadunanat Joan Baez e 1965. Savet e oa betek an 10vet renk eus ar gwerzhioù hervez renkadur ar Billboard Pop Albums.
Kanaouennoù ar bladenn
En adembannadur e kaved ar re-mañ ouzhpenn
Cossoine
Cossoine zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Lazhadeg Oradour-sur-Glane
Lazhadeg Oradour-sur-Glane (galleg : Massacre d’Oradour-sur-Glane) a vez graet eus distruj kêriadenn Oradour-sur-Glane, en Haute-Vienne, d'an 10 a viz Even 1944 hag eus lazhadeg ar boblañs a-bezh (643 den lazhet ) gant soudarded ar 1añ batailhon eus ar 4e rejimant Panzergrenadier Der Führer eus ar Panzerdivision Das Reich eus ar Waffen-SS. Al lazhadeg-se eo an hini washañ a oa bet sevenet gant al luioù alaman e Bro-C'hall, dammheñvel ouzh reoù Marzabotto en Italia, pe Distomo e Gres d'an 10 a viz Even 1944 ivez. Evit an istorourien ez eo al lazhadegoù-se skouerius eus doareoù skrijus ar Gruppen führer Heinz Lammerding, en devoa lakaet e pleustr war Talbenn ar Reter.
Bultei
Bultei  zo ur gumun italian e  proviñs Sassari en enez Sardigna.
Girona
Girona (anv katalanek ofisiel), Gerona e spagnoleg, zo ur gêr e hanternoz Katalonia, war lez ar stêr Onyar, ha pennlec'h komark Gironès ha Proviñs Girona. Poblet e oa gant 101 932 a dud e 2021.
Lazhadeg Oradour-sur-Glane
Chomet eo an darvoud-se don e memor an dud ; tabutoù bras a oa bet ivez gant an heuliadoù lezvarnel, pa voe distaolet torfedourien Elzasat an unvez en abeg ma oa « Malgré-nous » anezho. Abaoe 1999 ez eo dalc'het bev eñvorennoù an darvoud gant Kreizenn vemor Oradour-sur-Glane, lec'hiet nepell diouzh ar gêriadenn distrujet ha dalc'het e memes stumm abaoe 1944.
Kenarroud
Oradour, ur gêriadennig, zo un ugent kilometr bennak diouzh kêr Limoges. D'ar Sadorn, annezidi niverus eus Limoges a zeue d'ober prenadennoù er marc'had. Evit dont di ez implijent an tramway adal Limoges, un eurvezh hent zo. E 1936 e oa annezet ar gumun gant 1 574 den, 330 anezho er gêriadenn rik.
Deskrivet e vez ar gêriadenn evel-henn : « ''Qu'est-ce donc que cet Oradour qui baigne paisiblement dans sa campagne verdoyante ? Simplement un village de moyenne importance. Il est modeste et vit sans bruit, sans éclat.'' »
Afar (rannvro)
Afar (afareg: Qafar) zo ur rannvro eus Etiopia, e norzh ar vro. Harzoù he deus gant Eritrea ha Djibouti.
Job Morvan
Graet e veze Marc'h-du Kolpoù anezhañ.
Gounezet e oa bet gantañ 5 tennad-hent Tro Bro-C'hall 1956 etre Caen (Calvados) ha Sant-Maloù.
Aet e oa da Anaon d'ar 26 a viz Gouere 1999 e Kolpoù.
Salcedo
Salcedo  zo un anv-lec'h spagnolek.
Romana (Sardigna)
Romana  zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
The Joan Baez Ballad Book
The Joan Baez Ballad Book zo div bladenn gant kanaouennoù saoznek hengounel e 1972.
Greg Bear
Gregory Dale "Greg" Bear (San Diego, (California), – Seattle, ) a oa ur skrivagner hag ur skeudennouer stadunanat brudet e bed ar skiant-faltazi dre zodennoù e stiradoù : brezelioù etreplanedennel (The Forge of God), hollvedoù kenstur (The Way), sevenadurioù arallvedat (Queen of Angels) hag emdroadur prim (Darwin). Istorioù moliac'h (fantasy e saozneg) en deus skrivet ivez (The Infinity Concerto, The Serpent Mage).
Ur skeudennaouer e oa ivez : gantañ e oa bet savet goloioù evit ar c'helaouennoù S-F Galaxy ha The Magazine of Fantasy & Science Fiction ; skeudennoù en devoa graet ivez evit ar sturlevr The Star Trek Concordance.
Bagad Sonerien Bro Dreger
Bagad sonerien Bro-Dreger a zo ur bagad sonerien bombardoù, biniawoù ha taboulinoù. Arouez pe logo ar bagad zo un aerouant ruz o viniaouiñ dirak ur groaz du war ur foñs melen, par da vanniel Bro-Dreger. Krouet eo bet ar bagad e 1983 gant un dek soner eus ar vro. Er penn kentañ ne oa ket « Bagad sonerien Bro-Dreger » met « Bagad Sonerien Gozh Bro-Dreger ». E giz-se e oa betek 2003. Bremañ zo 24 vloaz eo bet krouet ar bagad.
Greg Bear
Buhez
Mab d'un ofiser en US Navy e oa Greg Bear ; abalamour da vicher e dad e tilojas meur a wezh : da Japan da gentañ, da Filipinez goude, ha da Alaska diwezhatoc'h.
Ne oa ket 13 vloaz pa ginnigas Greg Bear e istorioù kentañ d'an embann, e 1964. E 1967 e voe embannet e istor berr Destroyers dindan an anv "Greg D. Bear" er gelaouenn Famous Science Fiction Tales of Wonder. P'edo gant e studi e Skol-veur San Diego (1968-1973) e voe eiler ar gelennerez Elizabeth Chater (1910-2004) en he c'hentelioù a-zivout ar skrivañ skiant-faltazi.
Bagad Sonerien Bro Dreger
Istor ar Bagad
Krouet eo bet e 1983 e Perroz gant un degad a sonerien gozh eus ar vro e-kostez Perroz-Gireg. Mont a ra ar bagad war-raok e-keñver an niver a sonerien koulz hag e-keñver ar c’halite. Goude-se ez a ar bagad e miz eost 1991 en trede rummad e Festival Etrekeltiek an Oriant. Evit kreñvaat ar bagad ha pignat c’hoazh, e tigoras ar Bagad teir skol sonerezh : unan e Perroz, unan all e Landreger hag an hini diwezhañ e Kawan. Ar skolioù sonerezh-se a zo ouzhpenn 80 skoliad enno o teskiñ son binioù bras, bombard ha taboulinoù,… ha stummet e vez bernioù sonerien nevez evel-se. Da c’houde, ez eo chomet ar bagad e-pad un nebeud bloavezhioù e fin renkadur ar rummadoù a-raok kregiñ da gaout plasoù mat, hag erruout er c’hentañ rummad.
E 2003 en deus krouet ar Bagad bagadig evit gwellaat deskamant ar sonerien ha prientiñ anezho da c’hoari a-stroll. Kinniget en deus ar Bagadig e abadenn gentañ e 2005.
Greg Bear
Buhez
E 1987 e voe anvet da veskadoriad ar gevredigezh Science Fiction and Fantasy Writers Association (SFWA), ha da gadoriad adalek 1988 betek 1990. E 1988 ivez e voe kontet Greg Bear e-touez skrivagnerien veur ar skiant-faltazi a-drugarez da Eternity.
D'an 8 a viz Du 2022 e voe oberataet aortenn Greg Bear (71 vloaz) ; d'an 11 a viz Du ne oa ket dihunet c'hoazh, en abeg da veur a gaouledenn etre e aortenn hag e empenn abaoe un oberatadenn e 2014. Hervez ar vezeien e chomje gwall nammet mar distroje e-barzh. Dre un emglev kent etre ar skrivagner hag e wreg e voe diluget d'an 19 a viz Du an ardivinkoù a skore ar vuhez ennañ.
Bagad Sonerien Bro Dreger
Penaos dont er Bagad ?
Goude un amzer stummadur e-barzh skolioù sonerezh ar Bagad, ez eus tu da c’hoari ‘barzh ar Bagadig evit deskiñ c’hoari a-stroll. War-lerc’h un nebeud bloavezhioù er Bagadig ez eus tu mont er Bagad.
Istor ar Bagad : ar bagad eus 1983 da 2008
Ar Bagad e 1983 Krouidigezh ar Bagad gant un degad a sonerien gozh eus kostez Perroz e Bro-Dreger. Kentañ rener ar Bagad a zo bet Jean BALAC.
Ar Bagad e 1989 Ur skol sonerezh a zo bet krouet e miz Gwengolo 1989 gant Hugues BESCO, Philippe OLIVIER ha Raphael DUBOUAYS. Ar skol a zo kenstaget ouzh Bagad Sonerien Bro-Dreger.
Ar Bagad e 1991 Skol Sonerien Perroz zo bet krouet e 1989, a zeu a-benn da vezañ ur skol dizalc’h eus Bagad Sonerien Bro-Dreger renet gant Raphael DUBOUAYS. Ur skol all zo bet krouet e Landreger renet gant Jean-Yves GOUSCOGNE. Ar c’hevredigezhioù Skol Sonerien Bro-Dreger Perroz hag Skol Sonerien Bro Landreger ‘zo nevez krouet. Kemer a ra ar BSBD ( Bagad Sonerien Bro-Dreger ) e Kampionad Broadel ar Bagadoù. Evit ar c’hentañ gwech er pevare rummad, ar strollad a echu eil eus ar rummad hag ec’h erru diouztu en trede rummad.
Ar Bagad e 1993 Ur rener nevez zo er Bagad, Jean-Yves GOASCOGNE. Ur rener nevez ivez e skol sonerezh Landreger, Bernard GUEGUINIAT.
Ar Bagad e 1998 Rener nevez Raphael DUBOUAYS er Bagad ha Sébastian HILLION a zo rener nevez skol sonerezh bro Berroz.
Ar Bagad e 2000 Kristell RAGOT renerez nevez Skol Sonerezh bro Berroz.
Ar Bagad e 2001 Ur rener nevez e Skol Sonerezh Landreger, Jean-Yves GOASCOGNE ur wech all.
Ar Bagad e 2002 Célile Hémeury-Gallet a gemer plas Kristell Ragot er renerezh.
Ar Bagad e 2004 Kampion Pondi a oa war son ar « pourlet » ha dañserien a oa o tañsal gant ar Bagad, Mohammed Ybniassime (danser Hip-Hop) ha Guirec Le Gac (danser Breizh), erruet int 3de warlerc’h Ploudergat ha Kastell-Paol. An Havr, ur sortiadenn evit ar Fest Yves, ar Bagad zo bet pedet da ginnig un abadenn ha da zibunañ. Festival Etrekeltiek an Oriant, ar Bagad a zo lakaet kentañ c’hoariadeg hag eil kampion ar rummad. Ur rener nevez, goude 6 vloaz evit Raphael DUBOUAYS, Sebastian HILLION a zo rener nevez Bagad Sonerien Bro-Dreger.
Ar Bagad e 2007 Kampion Breizh en eil rummad.
Ar Bagad e 2008 Kampion int eus an eil rann evit an eil gwech, neuze ez int bet degemeret er c’hentañ rann.
Skolioù ar Bagad
Bagad Sonerien Bro-Dreger a zo ur strollad gant sonerien o deus bet ur stummadur, ouzhpenn 90% eus sonerien ar Bagad o deus desket seniñ e-barzh unan eus an teir skol sonerezh :
Skol Sonerezh Perroz ‘ao bet krouet e 1989 renet eo bremañ gant Serge JAHAN.
Skol Sonerezh Kawan ‘zo bet krouet e miz Gwengolo 2008… 13 skoliad a zo bremañ. Renet eo gant Cécile Beaumain.
Krouet e 1991. Ur Bagadig eo gant bremañ 15 den ennañ renet eo gant Jean-Yves GOASCOGNE c’hoazh.
Mohammed-Fripouille
Mohammed-Fripouille zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1884.
An danevell
E kêr Alger, emañ ar c'habiten Marret, bet spahi, o kontañ un droiad-vrezel graet gant Mohammed-Fripouille a-enep ar meuriad Ouled-Berghi.
Priz Hans Christian Andersen
Ar Priz Hans Christian Andersen zo ur priz lennegel etrebroadel a vez roet bep daou vloaz, abaoe 1956, gant an International Board on Books for Young People (pe IBBY ). Lavaret e vez anezhañ eo ar priz Nobel al lennegezh bihan.
Anvet eo ar priz diwar ar skrivagner danek Hans Christian Andersen, hag ur vedalenn aour a vez roet d'al loreidi gant Rouanez Danmark, Margrethe II.
Daou briz zo e gwirionez:
Skeudennaouiñ
Ur priz Hans Christian Andersen a vez roet ivez d'ar skeudennaouerien abaoe 1966.
Romana
Anv-badez
Bez' eo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed.
Bandung
Bandung zo ur gêr e lodenn gornôg enez Jawa en Indonezia. Kêr-benn proviñs Kornôg Jawa eo.
Lec'hiet eo Bandung e-kreiz an douaroù, 768 metr a-us live ar mor, hag abalamour d'an dra-se ne vez ket ken tomm an amzer eno hag e kêrioù an arvor. War-dro 2,5 milion a dud zo o chom e Bandung. Meur a skol-veur zo enni. Deuet e oa ar gêr da vezañ brudet pa oa bet dalc'het enni Kuzuliadeg Bandung e miz Ebrel 1955, etre renerien nav bro warn-ugent eus Azia hag Afrika ; diwarni e voe diazezet Luskad ar stadoù distag diouzh ar bloc'hoù diwezhatoc'h.
Chofar
Ur chofar pe shofar ( שׁוֹפָר, distaget [ʃoˈfaʁ]) zo ur benveg sonerezh kozh savet diwar gorn ur maout hag implijet er Yuzevegezh evit abegoù relijiel. Seniñ a reer anezhañ da vare Roch ha-Chanah hag evit merkañ dibenn Yom Kippour.
Kanton Calais-1
Kanton Calais-1 a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.
Kumunioù
Kanton Calais-1 a ya 10 kumun hag ul lodenn Calais d'ober anezhañ:
Emdroadur ar boblañs
0 annezed a chom er c'hanton e.
Merindad (disheñvelout)
Merindad zo ur ger spagnolek a vez lavaret eus meur a dra:
Paul-Henri Cugnenc
Paul-Henri Cugnenc, ganet d'ar 1añ a viz Even 1946 e Thézan-lès-Béziers (Hérault) hag aet da Anaon d'an 3 a viz Gouhere 2007 e Pariz a oa ur surjian ha politikour gall.
Boulder (Colorado)
right|250px|border Boulder zo ur gêr lec'hiet e norzh-kreiz Colorado er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 97 385 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Boulder en ur mod ofisiel e 1858.
Paul-Henri Cugnenc
Buhez
Penn ar skourr krign-bev eo bet en Ospital europat Georges-Pompidou.
Amhara
Amhara zo ur rannvro eus Etiopia, e norzh ar vro. Harzoù he deus gant Soudan.
Gambela
Gambela zo ur rannvro eus Etiopia, e kornôg ar vro. Harzoù he deus gant Soudan ar Su.
thumb|left|Stêr Baro
Aspen
Aspen a c'hall bezañ
Elisabeth von Sachsen (1830-1912)
Elisabeth von Sachsen (1830-1912) pe Maria Elisabeth Maximiliana Ludovika Amalie Franziska Sophia Leopoldine Anna Baptista Xaveria Nepomucena von Sachsen, pe Elisabetta di Sassonia en italianeg, ganet e 1830 e Dresden, ha marvet e 1912 e Stresa, a oa ur briñsez eus rouantelezh Sachsen. Merc'h e oa da Johann Iañ von Sachsen (1801-1873), Roue Sachsen, ha da Amalie Auguste Bavaria, eus rouantelezh Bavaria (1801-1877).
Dimeziñ ha bugale
Div wech e timezas:
Addimeziñ
Mervel a reas he fried e 1855 e Torino; 25 bloaz e oa an intañvez.
E 1882 en em lazhas he fried. hervez ar vrud e oa ur fallzimeziñ.
Rose (Maupassant)
Rose zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1884.
Elisabeth von Sachsen (1830-1912)
He marv
Mervel a reas e 1912 e Stresa.
Rose (Maupassant)
Istor
Da gentañ e oa bet embannet e Gil Blas an 29 a viz Genver 1884, ha sinet Maufrigneuse.
Goude e voe adembannet en dastumad Contes du jour et de la nuit en 1885, ma oa an eil danevell eus an dastumad.
La Godinette
La Godinette zo ur strollad sonerezh Breizh bet savet e 1977 e Breizh-Uhel. Kinnig a ra ar strollad ur renabl ledan kenañ lec'h vez kavet tost holl dañsou Breizh a bezh. Holl izili ar strollad zo kustumm da seniñ iwez o unan-penn. An arvest Le Canal de Nantes à Brest kinnig musik Breizh da zañsal abaoe 2004.
Istor ar Strollad
Krouet eo bet ar Godinette (Ar Godinette a zo ur ganaouenn a zo Bro Gallo hag un anv un digor-kalon.) gant ar c'houblad sonerien Jean Baron ha Christian Anneix, heuliet goude gant Pierrick Lemou hag Patrick Lefèvre. Kanañ a reont kanaouennoù boas a c'heller klevout er festoù-noz, da skouer: laride, hanter-dro, gavotenn Loudieg... Met klask a reont lakaat an dud da zañsal traoù nevesoc'h evel an dans keff, gavotenn pourlet, gavotenn izel bro leon... C'hoant o deus ne chomfe ket an dud da straniñ.
Yann-Fañch Perroches eo brezhoneger nemetañ ar strollad.
Republikoù Rusia
Republikoù Rusia a zo sujidi a-ziforc'h e-touez 85 sujed Kevread Rusia. Pep a vonreizh o deus, ur "prezidant", ur parlamant, ha — sañset — e c'halljent disrannañ diouzh ar c'hevread. Ne veront ket o folitikerezh estren. Dre vras e vez roet statud ur republik d'un tiriad ma vez ur vinorelezh. Droad o deus da zibab o yezhoù ofisiel e-kichen ar rusianeg.
Gant o bonreizh eo resisaet petra eo anv o rener. El lodenn vrasañ anezho eo ar "Glava" (Глава e rusianeg, ar penn), e Tatarstan avat eo anvet prezidant (Президент e rusianeg). D'ur gouarnamant pe ur c'huzul ar vinistred emañ ar galloud seveniñ, ha d'ur Parlamant pe ur Vodadenn vroadel emañ ar galloud lezenniñ, evel m'emañ en holl sujidi kevreadel Rusia.
Kas a ra pep Republik, evel pep sujed kevreadel Rusia, daou zileuriet da Guzul ar C'hevread, kambr uhel ar vro.
Roll
Betek 2014 e oa 21 Republik. D'ar 14 a viz Meurzh 2014 e oa bet ebarzhet Republik Krimea ivez, met kement-mañ n'eo ket degemeret gant ar pep brasañ eus ar gumuniezh etrebroadel.
Le Garde
Le Garde zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1884.
An danevell
Goude koan, an Aotrou Boniface, « grand tueur de bêtes et grand buveur de vin » (lazher bras a loened hag ever bras a win), a gont un istor reuzus a chase : e jugard, ar paotr Cavalier, en devoa tapet e niz Marius o stignañ lasoù-kroug war e zouaroù.
Boulder
Boulder zo un anv-lec'h saoznek.
Volver a empezar
Volver a empezar ("azderaouiñ", "adkregiñ gant un dra bennak" e spagnoleg) zo anv div oberenn :
Oromia
Oromia (oromoeg: Oromiyaa) zo ur rannvro en Etiopia.
Harzoù berr he deus gant Soudan ar Su er c'hornôg hag un tamm hiroc'h gant Kenya er su.
Bar ha bat mitzvah
Ar bar mitzvah ( בַּר מִצְוָה) zo ul lid dont war an oad evit ar baotred tra ma'z eo ar bat mitzvah ( בַּת מִצְוָה; distagadur achkenaz : bas mitzveh) ul lid dont war an oad evit ar merc'hed, er yuzevegezh.
Hervez al lezenn yuzev, pa vez tapet 13 vloaz gant ur paotrig e vez atebeg eus e oberoù ha dont a ra da var mitzvah. Ur plac'h a zeu da vat mitzvah da 12 vloaz hervez ar yuzevegezh reizhkredour ha mirour ha da 13 vloaz hervez ar yuzevegezh adreizhet. A-raok an oad-se e vez atebeg an dud eus oberoù o bugale. Goude an oad-se o devez karg ar vugale da ren o buhez diouzh an hengoun, al lezenn hag an etik yuzev ha droed o devez da gemer perzh en holl zoareoù ar vuhez kumuniezhel yuzev. Ouzhpenn an dra-se e c'hell bezañ kontet evel perzh ar minyan, an niver-ret evit kas ur servij-pediñ da benn, ha gallout a ra kas pedennoù gant ar gumuniezh.
Meneget eo ar bar mitzvah en Talmud hag er Mishnah. An oad a 13 vloaz evit ar baotred hag a 12 vloaz evit ar merc'hed zo meneget e mammennoù klasel evel an oad ma c'heller komañs da yuniñ da Yom Kippour ha klotañ a ra tamm pe damm gant ar gaezouregezh. Aozañ a reer al lid d'ar Chabat kentañ goude deiz-ha-bloaz ar plac'hig pe ar paotrig.
Rising Storm 2: Vietnam
Rising Storm 2: Vietnam zo ur c'hoari tenn kadoniel d'ar c'hentañ sell, an eil eo d'an heuliad Rising Storm. Sevenet eo gant Antimatter Games hag ar studio Tripwire Interactive hag a sevenas ar c'hoari Rising Storm. Embannet eo asambles gant Tripwire Interactive hag Iceberg Interactive.
Kenaroud
Ar c'hoari Rising Storm diazez a oa ur c'hoari o reiñ an tu d'ar c'hoarierien da c'hoari pe soudarded an USMC pe re Impalaeriezh Japan war talbenn Brezel ar Meurvor Habask e-pad an Eil Brezel-bed. Ar wech eo bet choazet tachennoù Brezel Vietnam (1955-1975).
Doare c'hoari
Rising Storm 2: Vietnam a ro an tu da welet 64 c'hoarier rannet e div skipaih o stourm pe evit Su Vietnam pe evit Norzh Vietnam. Pep tu a vez armet gant armoù gwirion ar brezel memestra evit ar c'harbedoù brezel. Pa grog ur c'hrogad e vez tu choaz etre ar Viet Cong pe Lu Norzh Vietnam, enebet d'an United States Army ha d'an United States Marine Corps.
Sonerezh
Sonerezh Rising Storm 2: Vietnam a zo savet gant hris Rickwood ha Lennie Moore.
Kanton Hénin-Beaumont-1
Kanton Hénin-Beaumont-1 a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.
Kumunioù
Kanton Hénin-Beaumont-1 a ya 3 c'humun hag ul lodenn Hénin-Beaumont d'ober anezhañ:
Katalonia (disheñvelout)
An anv Katalonia a c'hall ober dave da veur a dra:
Glenwood Springs
thumb|300px| thumb|250px| Glenwood Springs zo ur gêr lec'hiet e kornôg Colorado er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 9 614 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Glenwood Springs en ur mod ofisiel e 1885.
Mirva natur bae Sant-Brieg
Mirva natur bae Sant-Brieg zo ur mirva natur broadel en Aodoù-an-Arvor e Breizh. Krouet e oa bet d'an 8 a viz Ebrel 1998 hag en em astenn a ra war 1 140 hektar e su bae Sant-Brieg.
Merindadoù Nafarroa
Merindadoù a veze lavaret eus rannvroioù dindan lezenn ur merino, den karget eus merañ ur c'hornad-bro, hag ober war-dro an arc'hant, an ekonomiezh, ar justis. Savet e voent e rouantelezh Nafarroa dre ma veze aloubet douaroù nevez (Durangaldea, Bizkaia, Álava ha Gipuzkoa) en 1200, evit aozañ doareoù d'en em zifenn.
Aspen (Colorado)
right|300px| right|250px|border Aspen zo ur gêr lec'hiet e kornôg Colorado er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 6 658 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Aspen en ur mod ofisiel e 1879.
Sarah (Arc'hantina)
thumb|250px| Departamant [[Chapaleufú (departamant)|Chapaleufú, e proviñs La Pampa.]] Sarah zo ur bourk hag ur gumun en Arc'hantina, e Proviñs La Pampa, e departamant Chapaleufú.
Pax Romana
Pax Romana a vez lavaret eus ar marevezh a beoc'h a vije en Impalaeriezh roman er Iañ ha IIvet kantved.
Sarah (Arc'hantina)
Poblañs
163 a dud e 2001.
Pax Romana
Traoù all
Pax Romana zo anv ur bier aozet gant ar Brasserie Theillier e Bavay en Artez, e Bro-C'hall.
Nantes
Nantes zo un anv-lec'h gallek.
Mirva natur an Hirwazh
Mirva natur an Hirwazh zo ur mirva natur broadel en Hanternoz mor an Hirwazh en enezeg Molenez e kornôg Bro-Leon. Krouet e oa bet d'an 12 a viz Here 1992, en em astenn a rae gwechall war 39,4 hektar e teir enezenn (Balaneg, Banneg ha Trielen). Brasaet e voe ar mirva betek 1 129 hektar e 2021.
Seziz Sevastopol (1941-1942)
Seziz Sevastopol, anvet ivez Difennerezh Sevastopol (rusianeg: Оборона Севастополя, Oborona Sevastopolya) pe Emgann Sevastopol (alamaneg: Schlacht um Sewastopol) a oa bet un emgann war Talbenn Reter an Eil Brezel-bed. Ar c'hampagn brezel a oa bet stourmet etre nerzhioù an Ahel (Alamagn, Roumania) enebet ouzh nerzhioù soviediz Sevastopol, ur porzh e Krimea war ribl ar Mor Du.
D'an 22 a viz Even 1941, nerzhioù lu an Ahel o devoa aloubet URSS e-kerzh an Oberiadur brezel Barbarossa. Nerzhioù douar an Ahel a oa degouezet e Krimea e diskar-amzer 1941 hag aloubet e oa bet darn eus al lec'h ganto. Ne chome nemet ur pal da aloubiñ ganto hag e oa Porzh Sevastopol. Meur a wech e voe taget evit klask aloubiñ kêr e miz Here ha miz Du 1941. Un dagadenn veur a oa raksoñjet a-benn fin miz Du. Gant glaveier spontus e voe daleet betek ar 17 a viz Kerzu 1941. Nerzhioù lu an Ahel, renet gant Erich von Manstein, ne oant ket deuet a-benn da aloubiñ Sevastopol e-kerzh ar c'hentañ oberiadur. An nerzhioù lu soviedat o devoa savet un dilestradenn war ledenez Krimea e miz Kerzu 1941 evit terriñ ar seziz ha diduañ an Ahel diouzh o lec'hioù difenn ha tagañ. An oberiadur-brezel en doa savetaet Sevastopol, met war hir dermen e oa bet torret rak ar penn a oa bet troc'het e reter Krimea e miz Mae 1942.
Hugo Lloris
Diwaller ha kabiten skipailh Bro-C’hall
E 2008 ez eas Lloris da ziwaller skipailh Bro-C’hall evit ur c’hrogad a-enep Uruguay, hag e 2010, da gabiten ar skipailh.
E 2022 ez a war e leve etrebroadel.
Roch ha-Chanah
Roch ha-Channah pe Rosh HaShanah ( רֹאשׁ הַשָּׁנָה), ger-ha-ger "penn-bloaz", eo ar bloavezh nevez yuzev. Anv biblek an deiz-se eo Yom Teruah ( יוֹם תְּרוּעָה) "deiz da seniñ gant ar chofar". An hini kentañ e-touez an Deizioù Hael Uhel ( יָמִים נוֹרָאִים Yamim Nora'im. "Deizioù an doujañs") eo, evel m'eo displeget gant al Leviegezh 23:23-32. C'hoarvezout a ra e fin an hañv evit an hanter-zouar norzh.
Daou zevezh a ya d'ober Roch ha-Channah a gomañs d'ar 1 a viz Tishrei, seizhvet miz ar bloaz relijiel. Komañs a ra ar bloaz relijiel gant miz Nisan, zo hini gouel Pesac'h padal e komañs Roch ha-Channah ar bloaz sivil. Merkañ a ra deiz-ha-bloaz hengounel ganedigezh Adam hag Eva.
Da Roch ha-Channa e soner ar chofar (ur c'horn-maout goullo), evel m'eo gourc'hemennet gant an Torah. Mont a reer d'ar sinagogenn d'an deiz-se ha debriñ a reer predoù asambles, gant boued ispisial evel avaloù trempet er mel, evit hetiñ ur bloavezh nevez dous.
Somali (rannvro)
Somali (somalieg : Gobolka Soomaalida) zo ur rannvro eus Etiopia, e reter ar vro. Harzoù he deus gant Djibouti, Somalia ha Kenya.
Rannvro broadoù, broadelezhioù ha pobloù ar Su
Rannvro broadoù, broadelezhioù ha pobloù ar Su (amhareg : ደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል) zo ur rannvro eus Etiopia, e mervent ar vro. Harzoù he deus gant Soudan ar Su ha Kenya.
Volverás
Volverás (Distreiñ a ri) zo anv meur a ganaouenn spagnolek.
Nouvelle Droite
Ar GRECE zo bet levezonet gant luskadoù koshoc'h evel al luskad mirourel alaman. Daoust ma n'emañ ket a-du gant mennozhioù kevatalder etre an dud, eo levezonet an Nouvelle Droite gant kadoniezhioù an tu kleiz hag ar varksouriezh. Pouezus eo bet ideologiezh ar marksour italian Antonio Gramsci ennañ, hag izili an ND en em daolenn evel « Gramskidi dehou ».
An ND a dizh e stad uhelañ er bloavezhioù 1970, a-raok diskenn en-dro pa'z eas meur a ezel kuit d'antreal e strolladoù politikel all. Ul levezon kreñv a-walc'h en deus bet er Front national gall. E vennozhioù o deus bet ul levezon war strolladoù dehou e lec'hioù all eus Europa.
En eo oberiant an ND e luskadoù nevez evel al luskad hevelebekaourel ha meur a stumm eus an anveliouriezh vroadelour.
Ereoù zo etre al luskad ha strolladoù faskour henaek, hag alies e vez gwelet an ND evel ur seurt faskouriezh e-unan. Gwriziennoù an Nouvelle Droite européenne eo an ND ivez.
Bourdel-Pariz
Bourdel-Pariz a oa ur redadeg war varc'h-houarn. Krouet e oa bet e 1891 ha redet 86 gwech, an hini ziwezhañ e 1988.
John Barnard Jenkins
John Barnard Jenkins (11 Meurzh 1933 - 17 Kerzu 2020), ganet e Kerdiz, zo ur broadelour kembreat. Bet e oa e penn un emsav anvet Mudiad Amddiffyn Cymru (MAC) er bloavezhioù 1960.
Kanton Hénin-Beaumont-2
Kanton Hénin-Beaumont-2 a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.
Kumunioù
Kanton Hénin-Beaumont-1 a ya 5 kumun hag ul lodenn Hénin-Beaumont d'ober anezhañ:
Illorai
Illorai zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Kanton Lens
Kanton Lens a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.
Abaoe 2015
Kanton Lens a ya bremañ 3 c'humun d'ober anezhañ:
Emdroadur ar boblañs
0 annezed a chom er c'hanton e.
Mirva biosferenn an inizi ha mor an Hirwazh
Mirva biosferenn an inizi ha mor an Hirwazh pe Mirva biosfer an enezeier ha mor an Hirwazh zo ur mirva biosferenn en Hirwazh e Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh. Rummet? eo bet e 1988 gant an UNESCO da-geñver raktres Mab-den hag ar viosferenn.
Mendaza
thumb|250px|Sede pelec'h emañ Mendaza e [[Nafarroa]]
Mendaza zo ur gumun e kornôg Nafarroa, en Euskal Herria, e Merindad Lizarra, en komark Lizarraldea. 67 km zo ac'hano da gêr Iruñea.
Rannoù
Peder rann-gumun zo: Acedo, Asarta, Mendaza hag Ubago.
Gloria Estefan
Gloria María Milagrosa Fajardo García Estefan, anavezetoc'h evel Gloria Estefan, ganet e La Habana (Cuba) d'ar 1añ a viz Gwengolo 1957, zo ur ganerez ha sonaozourez kuban, o chom e SUA. Gant Celia Cruz eo unan eus tud brudet Cuba, e-maez ar vro, savet a-enep gouarnamant Fidel Castro.
Cornelius Jansenius
Cornelius Jansenius (28 Here 1585 - 6 Mae 1638) a oa ur beleg hag un doueoniour eus an Izelvroioù.
Buhez
Studiet en doa an doueoniezh e Leuven hag e Pariz, e-lec'h en em gavas tost ouzh Jean Duvergier de Hauranne, abad Saint-Cyran. Diwar e ali e voe lakaet e penn ur skolaj e Baiona.
Skin (geometriezh)
E geometriezh klasel e vez lavaret skinoù ur c'helc'h pe ur sferenn eus ar segmantoù a zo etre ar greizenn hag ar poentoù eus ar c'helc'h-se pe eus ar sferenn-se. Dre astenn-ster e vez lavaret skin ar c'helc'h pe ar sferenn eus hirder un hevelep segmant, hag an hanter eus an diametr eo.
En un doare hollekoc'h, e geometriezh, e skiant, en ijinerezh ha war meur a dachenn all, e vez graet skin un dra bennak (da skouer : ur granenn, ur poligon, ur pezh mekanikerezh, un toull pe ur steredeg) eus ar pellder etre e greizenn pe e ahel simetriezh hag ur poent eus ar bord : peuliesañ ar poent pellañ diouzh ar greizenn pe an ahel (ar skin hirañ, pe a-wezhioù ar poent tostañ (ar skin berrañ) . Mar n'eus kreizenn anat ebet e kemerer skin ar c'helc'h troskrivet pe ar sferenn droskrivet. A-benn neuze e c'hell ar skin bezañ hiroc'h eget an hanter eus an diametr (a vez termenet peurvuiañ evel ar pellder brasañ etre daou boent eus ar figurenn).
Cornelius Jansenius
Buhez
Er bloaz 1617 edo e Leuven en-dro, e-lec'h e oa rener skolaj Santez-Pulcheria.
Er bloaz 1635 e voe anvet da eskob Ieper.
D'ar 6 Mae 1638 ez eas Cornelius Jansen da Anaon diwar ar vosenn hag en devoa tapet dre weladenniñ tud e eskopti.
Karrez
Ar c'harrezioù a zo anezho poligonoù reoliek dezho pevar c'hostez. Talvezout a ra ez eo keit o fevar c'hostez, hag ar memes muzul a zo d'o fevar c'horn. Ar c'harrezioù a zo anezho skouergornegoù ha romboù war un dro.
Ur toullad mat a berzhioù a simetriezh hag a reoliegezh en deus ar c'harrez. An holl garrezioù o deus pevar ahel simetriezh hag anvariant e vezont dre an troiadurioù gant ur c'horn skouer. Kenskouer eo ar c'hostezioù kenheuliek er c'harrezioù, hag an diagonalennoù ivez. Anavezet eo ar perzhioù-se abaoe an Henamzer goshañ. Taolennadurioù kentañ ar c'harrez a gaver ken abred hag ar ragistor. Ar c'helc'h hag ar c'harrez eo ar figurennoù geometrek heverk a zo bet studiet ar muiañ abaoe an Henamzer, ha kudenn karrezadur ar c'helc'h a zo bet prederiet gant meur a vatematikour e-pad daou vilved.
« Karrez un niver » a reer ivez eus liesad an niver-se drezañ e-unan. Notet e vez a × a = a2 ha lennet « a karrez ». Deuet eo an droienn-se da vezañ trec'h e-pad ar mare ma veze an aljebr geometrek e pep lec'h, ha ma veze gwelet karrez un niver bennak evel gorread ur c'harrez an niver kentañ-se e gostez.
Perzhioù
Ar c'harrez a zo anezhañ ur romb hag ur skouergorneg war un dro, dre se e tegemer holl berzhioù an daou bevarc'hostezeg-se. Gallout a reer gwelet anezhañ evel ur poligon reoliek, ha gant se e c'heller prouiñ e berzhioù dre o deduiñ eus re ar poligonoù-se.
Diagonalennoù
En em droc'hañ a ra diagonalennoù ar c'harrezioù en o c'hreiz peogwir ez euz ur parallelogram dibar eus pep karrez. Graet e vez kreizenn ar c'harrez eus ar poent skej-se. Notomp-eñ O.
Keit eo diagonalennoù ar skouergornegoù setu eo keit ivez diagonalennoù ar c'harrezioù. Dre se ez eus ur c'helc'h, O e greizenn, hag a dremen dre bevar beg ar c'harrez. Kevatal eo skin ar c'helc'h-se gant hirder un hanter-ziagonalenn.