cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Felipe VI Spagn
Felipe VI Spagn (Filipe en euskareg, Felip e katalaneg) eo roue Spagn abaoe an 19 a viz Mezheven 2014 war-lerc'h e dad Juan Carlos Iañ a zivizas mont e-maez a roue. Ganet eo Felipe d’an 30 a viz Genver 1968 e Madrid. Trede bugel ha mab henañ Juan Carlos ha Sofia Gres eo.
Canepina
Canepina zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Tarquinia
Tarquinia zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Smicrornis brevirostris
Smicrornis brevirostris a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad an Acanthizidae.
Doareoù pennañ
Bihanañ labous Aostralia an hini eo, 8-9 cm e vent. N'eus diforc'h ebet etre par ha parez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Rummatadur
Gwechall e veze renket ar genad/spesad en iskerentiad Acanthizinae eus ar c'herentiad Pardalotidae.
Pablita Velarte
Pablita Velarte (1918-2006) zo un arzourez stadunanat.
Canino
Canino zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Tryleg
Tryleg (skrivet Trellech, Trellech pe Trelleck e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Kembre, e Sir Fynwy. Emañ er c'hreisteiz da v-Mynwy hag er gwalarn da d-Tyndyrn.
Ur gêrig a bouez e oa Tryleg er Grennamzer met bremañ eo deuet da vezañ kalz disteroc'h.
E 2011 e oa 2,759 a dud o chom er gumuniezh ha 261 anezho a oa kembraegerien (9,7%)
Carbognano
Carbognano zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Keginer
Ur c'heginer zo un den hag a gegin, da lâret eo a fard meuzioù.
Er pretioù bras e kaver e-touez ar geginerien : ar mestr-keginer, ar baraer, ar c'higer, ar gwasteller, an hilier...
NGC 7424
NGC 7424 a zo ur c'halaksienn droellennek barrennet, lec'hiet war-dro 37.5 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg ar C'haran.
Arondisamant Torcy
Arondisamant Torcy a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Seine-et-Marne hag e rannvro Enez-Frañs.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Torcy e 10 kanton (betek 2014) hag e 43 c'humun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Seine-et-Marne d'ar 1 a viz Genver 2017. 43 c'humun zo en arondisamant Torcy bremañ.
Bill Deraime
Bill Deraime, bet ganet Alain Deraime d'an 2 a viz C'hwevrer 1947 e Senlis (Oise, Bro-C'hall), a zo ur c'haner ha soner blues gall.
Boulc'het gantañ studi war ar vezegiezh (hag al leuñvouriezh da-heul) e tilezas an diskiblezhioù-se buan a-walc'h da vont war-du ar sonerezh stadunanat a oa ran-kaer gantañ. Arru e Pariz e 1968 e tarempredas metoù an Hippied eno hag ezel e voe eus un nebeud lazioù-seniñ (Backdoor Jug Band, Bill et Flo Blues Tandem, Cargo) kent embann e albom studio kentañ e 1979, Bill Deraime an titl anezhañ. Gant an eil e 1980 — Plus la peine de frimer — e teuas un tamm brud dezhañ, a-drugarez d'ar ganaouenn Faut que j'me tire ailleurs (Faut que j'me tire ailleurs.) peurgetket. E 1981 e voe embannet e drivet albom — Qu'est-ce que tu vas faire ? — ma reas berzh bras Babylone tu déconnes (Babylone tu déconnes.), an eil titl anezhañ. Re abred ha re vuan en devoa skoet ar brud ouzh dor Bill Deraime siwazh dezhañ ha ne voe na klevet na gwelet ken alies hag a-raok ken. Koulskoude, kendelc'her a reas da sevel pladennoù, er-maez eus ar Chobiz na oa an arzour gwall droet gantañ.
Caprarola
Caprarola zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Castel Sant'Elia
Castel Sant'Elia  zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Bismarck
Bismarck pe Bismark, zo un anv-tiegezh alamanek, a c'hall bezañ meur a dra.
Llywelyn Goch
Llywelyn Goch zo anv daou varzh kembraek er Grennamzer: gyfeirio at un o ddau fardd Cymraeg:
Zonotrichia atricapilla
Zonotrichia atricapilla a zo ur spesad golvaneged bras eus ar c'herentiad Passerellidae.
Anvet e voe Emberiza atricapilla (kentanv) da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh ha greun dreist-holl.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Norzhamerika, eus kornôg Alaska da vervent Kanada.
Samegrelo-Zemo Svanethi
thumb|350px|Lec'hiadur Samegrelo-Zemo Svanethi
Samegrelo-Zemo Svanethi (jorjieg : სამეგრელო-ზემო სვანეთი) zo ur rannvro e kornôg Jorjia. Zougdidi eo he c'hêrbenn.
thumb|center|350px|E distrig Mestia
Le Mesnil-Patry
Le Mesnil-Patry a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Civita Castellana
Civita Castellana  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Viterbo, e Lazio.
Gorre (disheñvelout)
Gorre a zo un anv brezhonek hag a dalvez penn uhelañ, plaen pe blaenoc'h, un dra bennak. E lec'hanvadurezh e talvez da envel al lodenn reterañ eus ur vro, pe al lodenn uhelañ ("gorre-kêr" da skouer). Enebet e vez ouzh goueled.
Llys
Llys zo ur ger kembraek (lez e brezhoneg) a gaver stankik e lec'hanvadurezh kembraek.
Anv boutin
Llys a vez lavaret:
Kloerdi
200px|thumb|right|[[Brest, dor ar c'hloerdi, XVIIvet kantved.]]
Ur c'hloerdi zo ur skol ma vez desket an danvez-beleien gatolik, anvet ivez kloareged pe kloer. Daou seurt a zo:
Betek er bloavezhioù 1970 e oa ur c'hloerdi bihan da vihanañ e pep eskopti, hag ur c'hloerdi bras ivez. Abaoe ar bloavezhioù 1980 n'eus ket a gloerdioù bihan ken, ha ne vez nemet ur c'hloerdi bras e pep arc'heskopti.
Kloerdioù all
An urzhioù relijiel dre vras o doa o c'hloerdioù ivez, gant anvioù disheñvel : e galleg, juvénat (kloerdi bihan) ha noviciat (kloerdi bras) ; e brezhonek ne vez klevet nemet "novisiad".
Kloerdioù Breizh
100px|thumb|left|[[Dol, chapel ar c'hloerdi bras]]
Da heul lezenn an disparti etre ar Stad hag an Iliz e 1905, daou gloerdi a vez kavet e pep kêr gant un eskopti : ar c'hloerdi kozh, bet piaouet gant ar Stad hag ur c'hloerdi nevez, savet en hanterad kentañ an 20vet kantved hag alies a-walc'h dilezet ha gwerzhet e penn diwezhañ ar c'hantved. E Roazhon, da skouer, ar c'hloerdi kozh, o skeiñ war ar blasenn Hoche, a roas bod da Gevrenn al Lizhiri ha Skiantoù Mab-den ar Skol-Veur betek 1967 ha, da c'houde, da Gevrenn ar Skiantoù Ekonomek eus Skol Veur Roazhon I. Daou gloerdi pe dri, evit gwir : e Roazhon, ouzhpenn an daou re veneget, e vez kavet an hini bet savet er XVIIvet kantved ha diberc'hennet e-pad an Dispac'h bras (e straed Echange emañ, deuet a-hed ur prantad da ospital an armeoù Ambroise Paré).
Beatrix Potter
Helen Beatrix Potter (1866–1943) zo ur skrivagnerez saoznek, savet ganti levrioù bugale skeudennaouet.
Ganet e oa en un tiegezh uhel. Ur breur yaouankoc'h he doa, Walter Bertram (1872–1918). He zud a blije dezho ar vuhez war ar maez. Beatrix ha Bertram o devoa kalz a loened bihan a vezent oc'h evezhiañ dizehan. O hañvezhioù a dremenent e Skos pe e Cumbria (al Lake District ) hag eno eo e krouas he bed arzourez.
Oberennoù
An 23 marvailh
Levrioù all
Gouria
thumb|350px|Lec'hiadur Gouria
Gouria (jorjieg : გურია) zo ur rannvro e kornôg Jorjia. Ozourgethi eo he c'hêrbenn.
thumb|center|350px|Iliz en Ozourgethi
Malé
Malé eo kêr-benn ha kêr vrasañ Republik Maldivez, e Meurvor Indez.
Castiglione in Teverina
Castiglione in Teverina  zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Claude Le Petit
E vuhez
Ganet e oa e Pariz. Kemener e oa e dad. E studioù a reas e n ur c'holaj dalc'het gant Kompagnunezh Jezuz. Kuit ez eas eus ar skol goude bet bazhadoù. Tabut en doe gant ur manac'h. Kuzhat a reas en un iliz, evit e gontellata. Tec'hel a rankas, ha beajiñ da Spagn hag Italia, da Vohemia, Aostria, Hungaria, Izelvroioù ha Bro-Saoz, ma tremenas seizh vloaz a-raok distreiñ da Vro-C'hall. Neuze e studias ar gwir hag e vevas eus skrivañ en ur ren ur vuhez diroll.
Lavaret e voe e voe kastizet garv abalamour d'ar pezh a skrive diwar-benn karantezioù ar roue gall Loeiz XIII gant paotred yaouank ha re ar rouanez Anna Aostria gant ar c'hardinal Giulio Mazzarini.
Sevel a reas Paris ridicule, un oberenn a voe diskleriet d'ar justis. Gwashoc'h a voe kavet en e di. Kondaonet e voe d'ar marv ha devet e voe en 1662.
E-touez testoù e varv e oa ar barzh parizian Guillaume Colletet ( 1598 - 1559), a voe ezel eus Akademiezh Bro-C'hall.
Goude e varv
E 1663 e voe embannet e Leiden ar Bordel des Muses. A-raok e varv en devoa kaset ar barzh un dornskrid d'ur mignon dezhañ, ar baron Schildebeck. Hag ar baron en devoa kaset an dornskrid d'ur mouler. Ur skouerenn a oa e Levraoueg vroadel Bro-C'hall, renket hag anvet Ye 4920.
Da goll ez eas al levr en XIXvet kantved. E 1910 avat e voe embannet Œuvres libertines Claude Le Petit, gant Frédéric Lachèvre, ha graet 200 skouerenn anezho.
Christine (Christine and the Queens)
Christine a zo ur ganaouenn gant ar ganerez vreizhat Christine and the Queens, deuet er bloavezh 2014.
King Vidor
King Wallis Vidor, bet ganet d'an 8 a viz C'hwevrer 1894 e Galveston hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz Du 1982 e Paso Robles (Stadoù-Unanet), a oa ur filmaozour ha produour stadunanat.
Soriano nel Cimino
Soriano nel Cimino  zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Montalto Pavese
Montalto Pavese zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
NGC 3344
NGC 3344 a zo ur c'halaksienn droellennek barrennet, lec'hiet war-dro 22,5 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg al Leon Bihan.
Manuel Francisco dos Santos
Manuel Francisco dos Santos pe Mané Garrincha (pell anavezetoc'h evel Garrincha), bet ganet d'an 28 a viz Here 1933 e Magé (Brazil) hag aet da Anaon d'an 20 a viz Genver 1983 e Rio de Janeiro (Brazil), a oa ur melldroader etrebroadel brazilian.
Meur a lesanv a voe roet dezhañ a-hed e vicher : A Alegria do Povo (Levenez ar Bobl), O Anjo das Pernas Tortas (An Ael e Zivhar Kamm), O Rei dos Reis (Roue ar Rouaned).
Kib vell-droad ar bed
Kreizer pe araoger dehou e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e tri dalc'h, o c'hounit daou anezhe gant skipailh broadel Brazil (e 1958 hag e 1962) :
Sephanoides
Sephanoides zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, un (1) isspesad, bev c'hoazh, dezhe en holl.
Ratcha-Letchc'houmi ha Khvemo Svanethi
Ratcha-Letchc'houmi ha Khvemo Svanethi (jorjieg : რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი) zo ur rannvro e hanternoz Jorjia. Ambrolaouri eo he c'hêrbenn.
Saint Claude (kanaouenn)
Saint Claude a zo ur ganaouenn gant ar ganerez vreizhat Christine and the Queens deut er bloavezh 2014.
Julie
Julie zo un anv-badez alamanek, gallek, saoznek ha svedek, roet d'ar merc'hed.
Gerdarzh
Diwar an anv latin Julius, pe Iulius, roet d'ar baotred.
Hayim Nahman Bialik
Hayim Nahman Bialik (Radi, Ukraina, Impalaeriezh Rusia, 9 a viz Genver 1873 - Vienna, 4 a viz Gouere 1934) a oa ur skrivagner ha troer yuzev, a skrivas e yidicheg hag en hebraeg. Unan eus barzhed vrasañ Israel eo ha sellet a reer outañ evel ur "barzh broadel" er vro-hont, daoust ma varvas 14 vloaz a-raok savidigezh stad Israel.
Embann a reas e varzhoneg kentañ e 1892. En deroù e skrivas e yidicheg dreist-holl, en Impalaeriezh Rusia, betek 1915. Goude-se ez eas da Alamagn ha war-lerc'h da Balestina, a oa fiziet he melestradur da neuze e gouarnamant Breizh-Veur. E 1924 e reas e annez da vat e Tel Aviv. E 1927 e teuas da vezañ kadoriad Unaniezh ar Skrivagnerien Hebraek. Mervel a reas e Vienna, en Aostria, goude bezañ oberataet eno.
En e varzhonegoù e vez anv alies eus an troc'h etre ar relijion hag ar Sklêrijenn. Skrivañ a reas ivez diwar-benn ar pogromoù a-enep ar yuzevien ha diwar-benn ar garantez. Savet en deus, c'hoazh, barzhonegoù evit ar re yaouank. E varzhoneg anavezetañ, moarvat, eo Hachnasini Tachat knafeeg (kemer ac'hanon dindan hoc'h askell). Embann ha treiñ a reas meur a levr en hebraeg, diwar yezhoù eus kornôg Europa (Julius Caesar, gant Shakespeare, Wilhelm Tell gant Schiller, Don Quixote gant Cervantes, barzhonegoù gant Heine...).
Kalz eus e varzhonegoù zo bet lakaet sonerezh warno gant sonaozourien eus Israel. Deuet eo e di e Tel Aviv da vezañ ur mirdi hag ur greizenn sevenadurel, "Beit Bialik".
Proviñsoù Iran
Proviñsoù Iran zo 31 anezho.
Montalto di Castro
Montalto di Castro  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Viterbo, e rann vro Lazio.
Psilopogon zeylanicus
Psilopogon zeylanicus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Megalaimidae.
Anvet e voe Bucco Zeylanicus (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Iskevandir Indez :
Nathalie Even
Nathalie Even a zo ur varc'hhouarnerez vreizhat ganet d'ar 7 a viz Meurzh 1970 e Pempoull. Ispisialourez e oa war ar redadegoù war roudenn. Kampionez olimpek eo bet e 1996 evit ar redadeg dre boentoù.
Tiegezh
Dimezet eo gant Frédéric Lancien a zo marc'hhouarner eñ ivez.
Malevil
Ar romant
Kontañ a ra an oberour, e Malevil, buhez ur gumuniezh tud o treuzvevañ en ur c’hastell war-lerc’h tarzhadenn ur vombezenn nukleel.
Film
Ur film diwarnañ gant Christian de Chalonge e 1981.
Kampionad izelvroat an echedoù
Kampionad izelvroat an echedoù eo kampionad hiniennel broadel an echedoù en Izelvroioù. Krouet e voe ar c’hampionad ofisiel e 1909, c’hoariet e veze bep daou vloaz. Adalek 1970 e voe c’hoariet bep bloaz. E 1935 e voe krouet ar c’hampionad evit ar maouezi.
San Lorenzo Nuovo
San Lorenzo Nuovo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Viterbo, e Lazio.
Koronal
Ur c'horonal zo un ofiser a renk uhel en arme e penn ur rejimant soudarded. A-us dezhañ emañ ar jeneral. En armeoù bihan, evel re Island pe ar Vatikan, ar renk a goronal eo an hini uhelañ. Implijet e vez ar renk a goronal e lod nerzhioù polis pe strolladoù lezluel.
Amalasunta
Amalasunta (anavezet ivez evel Amalasuntha, Amalasuentha, Amalaswintha, Amalasuintha, Amalswinthe pe Amalasontha) (war-dro 495/500 – 30 a viz Ebrel 534/535) a oa rouanez an Ostrogoted adal 526 betek 534.
Koronal
En istor, er 17vet, 18vet ha 19vet kantved, ur c'horonal a oa e-karg eus ur rejimant lu. Hiziv-an-deiz ez eo kalz ledanoc'h an niver a soudarded dindan karg ur c'horonal. Ar renk a goronal a adkaver peurvuiañ dres a-us an hini a letanant koronal. Ar renk a-us d'an hini koronal zo brigader, brigader jeneral.
Amalasunta
He buhez
Ganet e oa e Ravenna, kêr-benn an Ostrogoted. Merc'h e oa da Teodorig Veur, roue an Ostrogoted, ha da Audofleda (469-535). He mamm a oa ur briñsez frank, merc'h d'ar roue Childerig Iañ, ha c'hoar da Hlodwig Iañ. Dre-se e oa anat e oa un emglev etre Ostrogoted ha Franked.
Koronal
Kabiten eo ar renk kevatal er morlu.
Amalasunta
He buhez
Savet e voe er relijion arian, relijion he zad. Desket e oa, ouzhpenn goteg e komze latin ha gregach.
Pried
Dimeziñ a reas Amalasunta d'ar priñs amal Eutarig, ha hennezh a oa da ren war-lerc'h Teodorig, ha n'en doa bugel ebet. Mervel a reas Eutarig, met ur mabig en doa, anvet Atalarig, a voe dibabet gant Teodorig evel pennhêr, hag ur verc'h, Mathesuentha, a zimezas d'ur roue.
Addimeziñ
Amalasunta, intañvezet e 522/523, a c'houarnas e-pad minorelezh Atalarig, adal 526, goude marv Teodorig. Addimeziñ a reas marteze da Teodahat (met war se n'eus ket emglev etre an istorourien), ha hennezh a grougas anezhi bloaz goude war enezenn Isola Martana, e lenn Bolsena.
Hervez Gregor Teurgn, en 526, e tec'has Amalasonta gant ur mevel, Traguilan, dre ma felle d'he mamm Audoflède hec'h addimezién d'ur priéns. Ken fuloret e oa ar vamm war-lerc'h he merc'h ma kasas ur bagad armet he merc'h. krouget e voe Traguilan gant ar soudarded, bazhataet ar briñsez ha kaset d'ar gêr, d'al lez.
Steredoniezh
An asteroidenn 650 Amalasuntha zo bet anvet en enor dezhi.
Eskopti Redon
Eskopti Redon a zo un eskopti berrbad bet savet diwar Abati Redon d'an 10 a viz Even 1449 ha bet arsavet d'an 20 a viz Kerzu 1449.
Heliangelus
Heliangelus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1848 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Lino Ventura
Lino Ventura, bet ganet Angiolino Giuseppe Pasquale Ventura e Parma (Emilia-Romagna, Rouantelezh Italia d'ar mare-se) d'ar 14 a viz Gouere 1919 hag aet da Anaon e Saint-Cloud (Hauts-de-Seine, Bro-C'hall) d'an 22 a viz Here 1987, a oa un aktour sinema italian. Daoust ma c'hallege mat-tre e chomas feal ouzh e vroadelezh italian e vuhez-pad.
Ne chomas ket pell da vevañ en ur vro ma oa bet fiziet ar galloud er rener faskour Benito Mussolini abaoe an 31 a viz Here 1922 hag e 1927 e tivroas da Vro-C'hall gant e vamm. Un nebeud bloavezhioù kent e oa aet kuit e dad — Giovanni Ventura — da Bariz da labourat evel beajour kenwerzh. Kollet roud e dad ne voe ket nag e vamm na Lino diwezhatoc'h evit e adkavout.
Meur a vicher a voe graet gantañ a-raok mont da c'hourener gresian-ha-roman a-vicher (aet da gampion Europa e miz C'hwevrer 1950 evel Lino Borrini, anv plac'h yaouank e vamm) ha, da-heul, da gatchour. Gwallc'hloazet da-geñver ur c'hrogad d'an 31 a viz Meurzh 1950 e voe ret dezhañ dilezel ar sport-mañ evit gwir. Dre zegouezh-kaer eo ez eas e 1953 e darempred gant ar filmaozer Jacques Becker edo war glask un italian korfet-mat evit delc'her roll Angelo Fraisier en e film Touchez pas au grisbi : roet ar roll dezhañ en devoe Ventura ar blijadur da gregiñ gant ur vicher nevez o c'hoari a-gevret gant steredenn ar mare, Jean Gabin e-unan. Hep goût dezhe e kroge ivez war un dro ur vignoniezh kreñv hag a badas betek marv Gabin e 1976.
Heliangelus
O c'havout a reer e Suamerika, unnek (11) isspesad dezhe en holl.
Lino Ventura
D'an 8 a viz Genver 1942 ec'h euredas da Odette Lecomte (1919-2013) en devoe pevar bugel diganti. Nammet a-vihanik e verc'h Linda, bet ganet e 1958, e voe krouet ar gevrevidezh a garitez Perce-Neige gantañ e 1966 da reiñ sikour d'an dud nammet en o spered.
Paotr ar skinwel ne voe ket Lino Ventura dre na gemeras perzh nemet e daou film : Deux Romains en Gaule (1967, sevenet gant Pierre Tchernia) ha The Sword of Gedeon (1986, sevenet gant Michael Anderson).
Christian VII
Christian VII (1749 – 1808) a oa Roue Danmark. Mab e oa d'ar roue Frederig V ha d'e gentañ pried, Louise Breizh-Veur.
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe e 1766 d'ar briñsez alaman Caroline Mathilde von Hannover (1751-1775), merc'h-vihan da George II, roue Bro-Saoz, ha hi 15 vloaz. Moarvat ne ouie ket he breur, George III, roue Bro-Saoz war-lerc'h o zad-kozh, e oa kollet e spered gant e vreur-kaer.
Dilezel e bried a rae ar roue da vont da redek fouzhlec'hioù e gêr-benn gant ar gourtizanez Støvlet-Cathrine. Laosket en doa ar galloud etre daouarn e vedisin, ar c'hont Johann Friedrich Struensee, hag a renas ur politikerezh levezonet gant mennozhioù nevez ar Sklêrijennoù. Kement-se a zisplije kaer d'an noblañsed a glaskas diskar anezhañ.
Taolioù-stad
Serc'heg ar rouanez e oa ar c'hont Johann Friedrich Struensee ouzhpenn bout e penn kuzul ar vinistred.
E 1772 avat, war-lerc'h embannet un toullad lezennoù nevez, e c'hoarvezas un taol-stad. Lezvamm ar roue, Juliane von Braunschweig-Wolfenbüttel‎, a oa bet pellaet ouzh ar galloud gant Struensee, hag a oa a-du gant an noblañsed hag ar virourien, a reas da Gristian VII sinañ ur baperenn ma roe urzh da herzel e vinistr. Dibennet e voe Struensee er bloavezh-se en-eeun.
Giges (Lidia)
Giges (gregach : Γύγης / Gúgês) a oa roue Lidia, en Azia Vihanañ, hervez ar vojenn hellazek. Ren a reas war-lerc'h Kandaules.
Christian VII
Taolioù-stad
Torret e voe dimeziñ ar roue ha Caroline Matilda, evel ma klaske Julianne. Caroline a viras an titl a rouanez koulskoude, met koll a reas he bugale, hag harluet e voe da Alamagn, da gastell Celle a oa d'he breur, roue Bro-Saoz ha Hannover. Eno e varvas tri bloaz goude, e 1775, da 24 bloaz.
Giges (Lidia)
Istor
Mab e oa d'ar priñs Mermnas. Roue e vije bet etre -708 ha -687, marvet e vije etre -680 ha -648 ; hervez an istorour Michael Grant n'eus ket da veskañ ar roue hag ar mesaer meneget e-barzh Ar Republik gant Platon.
Cetinje
Cetinje (Цетиње e montenegreg hag e serbeg, Cettigne en italianeg, Κετίγνη e gresianeg, Çetince e turkeg) zo ur gêr eus Montenegro. A-raok ar Brezel-bed Kentañ e oa kêr-benn ar vro. Daoust ma n'eo ket kêr-benn ken, abaoe kant vloaz, e chom ur gêr a bouez evit buhez sevenadurel ha speredel Montenegro. Enni emañ lec'h-annez prezidant ar republik.
Giges (Lidia)
Istor
Hervez Herodotos e oa ur goafer (‘αἰχμοφόρος’) e-touez gwarded ar roue Kandaoles. Lazhañ a reas ar roue, mab da v-Mirsos.
Chida Kharthli
thumb|350px|Lec'hiadur Chida Kharthli
Giges (Lidia)
Istor
E vab Ardis a renas war e lerc'h.
Mojennoù
Hervez Herodotos e oa sot ar roue Kandaules gant e bried. E-touez e genlabourerien e oa ur priñs, anvet Giges. Un deiz ...
Platon
Hervez Ar Republik, oberenn Platon, en devoa Giges, ur mesaer yaouank, kavet ur walenn war gorf ur ramz marv. Hag eñ da gemer ar walenn hag a oa ur walenn hud (mojenn gwalenn Giges), dezhañ da vout diwelus. Ganti ez eas da gousket gant gwreg ar roue. Goude-se en em glevas gant ar rouanez da lazhañ ar roue ha da gemer ar galloud.
Lennegezh
Mojenn gwalenn Giges zo meneget e-barzh Ar Republik, gant Platon.
Jelgava
Jelgava (distaget [] e latveg ; anvet Mitau gwechall en alamaneg) zo ur gêr e-kreiz Latvia, er mervent da Riga. E 2013 e oa 62,800 a dud o chom enni. Ar gêr vrasañ eo e rannvro Zemgale. Gwechall e voe kêr-benn Dugelezh Kourland (1578-1795) ha hini Gouarnamant Kourland (1795-1918).
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Jelgava gant ar c'hêrioù-mañ :
George Pan Cosmatos
George Pan Cosmatos, bet ganet d'ar 4 a viz Genver 1941 e Firenze (Italia) ha marvet d'an 19 a viz Ebrel 2005 e Victoria (Kanada), a oa ur filmaozer ha senarioour gresian-italian.
Christian VII
Taolioù-stad
Evit yec'hed Christian VII ne reas nemet gwashaat adalek 1772, hag ar roue ne rene ket e gwirionez. Betek 1784 e chomas ar vro etre daouarn e lezvamm Juliane von Braunschweig-Wolfenbüttel‎, he mab nammet ar priñs Frederig Danmark (1753-1805)‎, e lezvreur bet anvet da rejant, hag o ministr Ove Høegh-Guldberg, a gasas ur politikerezh a-du gant an urzh kozh.
Bugale
Daou vugel o doe Christian VII ha Caroline Mathilde von Hannover:
E varv
E vab Frederik VI ( 1768-1839), a voe roue Danmark adal neuze.
Cetinje
Emañ Cetinje war an uhel, 670 metr a-us live ar mor, ur 15 kilometr bennak diouzh aod Mor Adria. Poblet eo gant ouzhpenn 15 000 den (e 2003).
Kumuniezh kumunioù Koad Alan hag ar Menez
Kumuniezh kumunioù Koad Alan hag ar Menez a oa un etrekumuniezh (ur gumuniezh-kumunioù) eus Aodoù-an-Arvor. Un darn eus Bro Kreiz Breizh eo. D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Loudieg Kumuniezh - Kreiz Breizh, goude kendeuziñ gant Kumuniezh kumunioù Koad Alan hag ar Menez ha 2 gumun.
Cetinje
Abaoe ar ez eus un abati hag a oa ur greizenn sevenadurel evit ar vro tro-dro. Ur ti-moullañ a oa ennañ, adalek an amzer-se. Distrujet e voe kêr meur a wech gant an Durked, e 1692, 1712, 1785. Lec'h-annez priñsed Montenegro e oa, ha hini ar rouaned goude-se, etre 1885 ha 1918. Meur a savadur istorel zo da welet e kêr : an abati, ar palez, savet e 1450, ar c'hoariva.
Rick Riordan
Rick Riordan, ganet d'ar 5 a viz Even 1964, zo ur skrivagner stadunanat.
Ganet eo e San Antonio, e Texas. Eno emañ o vevañ gant e wreg hag e zaou vugel, Haley ha Patrick. Ur skrivagner brudet a-walc'h eo-eñ. Kroget e oa da skrivañ « The Lightning Thief » evit e vab henañ. Resevet en deus prizioù lennegel brasañ SUA goude bezañ bet skrivet romantoù polis evit an dud-gour, Priz al levrioù evit ar vugale ha dibabet da Oberour ar bloaz.
Yaouankiz
Al levr kentañ bet lennet gantañ evit ar blijadur a oa « Le Seigneur des Anneaux » (levr gallek?), hag a zo bet lennet gantañ un dek gwech bennaket. Plijout a ra dezhañ mojennoù Bro-C'hres abaoe m'emañ er skolaj. Lenn a rae dreist-holl romantoù polis pa oa erruet el lise. E gerent a oa kelennerien. E vamm a oa sonerez hag arzourez ivez, hag e dad a oa priour. Kresket en deus neuze en ur familh arzourien. Kroget eo da skrivañ pa oa er skolaj, hag an istor kentañ en devoa c'hoant embann a oa pa oa eñ 13 vloaz, siwazh, n'eo ket bet embannet.
Skiant-prenañ micherel
Pa oa er skolaj en deus labouret tri bloaz gant ar rener sonerezh en ur c'hamp e-pad vakañsoù an hañv .Eno en deus bet ar soñj da skrivañ « Le camp des Sang-Mêlé » (Percy Jackson ). E labour kentañ a oa kelenner en ur skolaj e New Braunfels, Texas. E wreg hag eñ o deus dilojet goude-se da San-Francisco. Bevet o deus du-se e-pad 8 vloaz, ha kelennet en deus e Presido Hill School. Distroet int da San Francisco goude bezañ bet daou vab, Haley ha Patrick. Kelennet en deus en « hôtel Saint Mary » e-pad 6 vloaz. Paouezet en deus neuze da gelenn evit dont da vezañ skrivagner.
Oberennoù lennegel
Tudennoù karetañ e-barzh e levrioù : Diaes da respont ivez ! Marteze 'vefe Grover pe Tyson (Percy Jackson) peogwir em eus kalz a blijadur da gomz outo.
Chida Kharthli
Chida Kharthli (jorjieg : შიდა ქართლი) zo ur rannvro e kreiz Jorjia. Gori eo he c'hêrbenn.
Imereti
thumb|350px|Lec'hiadur Imerethi
Chida Kharthli
thumb|center|350px|Manati Chavnabada
Maximilian zu Wied-Neuwied
Maximilian Alexander Philipp Prinz zu Wied-Neuwied, bet ganet d'an 23 a viz Gwengolo 1782 e Neuwied (Rheinland-Pfalz en Alamagn a-vremañ) ha marvet d'an 3 a viz C'hwevrer 1867 er memes kêr, a oa un ergerzher, etnologour, ul loenoniour hag un naturour alaman.
Imereti
Imereti (jorjieg : იმერეთი) zo ur rannvro e kreiz Jorjia. Kutaisi eo he c'hêr-benn.
thumb|center|350px|Manati Gelathi
Shane Williams
thumb|160px Shane Williams a zo ur rugbier kembreat, ganet en Abertawe d'ar 26 a viz C'hwevrer 1977. C'hoarier askeller eo war an dachenn met kroget en deus evel un niverenn nav. C'hoari a ra abaoe 1998 evit an Ospreys, skipailh Castell-nedd hag Abertawe.
Dilennet eo bet Shane Williams da wellañ c'hoarier rugbi a-vicher e 2008 gant ar C'hevread Etrebroadel.
Loreadeg
20px Ospreys (1998-20??)
20px Kembre (2000-20??)
20px Lions (2005; 2009)
Potosí
Potosí zo ur gêr e su Bolivia, e proviñs Tomás Frías, 4 090 metr a-us live ar mor. Annezet e oa e 2012 gant 240 966 a dud.
Emañ Potosí e-harz ur menez anvet Cerro de Potosí pe Cerro Rico, ur menez a lavared gwechall e oa ennañ ar vengleuz arc'hant vrasañ er bed. Ar Cerro Rico (« kern pinvidik ») e oa mammenn bennañ an arc’hant kaset eus Suamerika da Spagn, da vare Impalaeriezh trevadennel Spagn ; alese e teuas brud Potosí.
Inizi ar Mor Kouralek
Inizi ar Mor Kouralek  zo ur strollad inizi trovanel didud (war-bouez unan) er Mor Kouralek, er biz da aod Queensland, en Aostralia. N'eus tud o chom nemet en Willis.
Frederikshavn
Frederikshavn zo ur gêr hag ur porzh e hanternoz Jutland, e Danmark. E miz Genver 2009 e oa 23 511 a dud o chom enni.
Ac'hano e vez linennoù bagoù da vont da Oslo e Norvegia ha Göteborg e Sveden. thumb|left|250px|Frederikshavn
Inizi ar Mor Kouralek
Un tregont karreg pe atoll zo, hag un daouzek bennak a vez goloet gant ar mor dalc'hmat pe damzizolo d'an izelvor. 51 enezennig zo (18 anezho e karreg Lihou), ha glazur war darn eus ar re-se. Atolloù zo o deus ouzhpenn ur c'hilometr treuz, met eno ivez emañ eil brasañ atoll ar bed, Atoll Lihou.
Potosí
Savet e voe kêr e 1545, gant ar c’honkistador Juan de Villarroel, hag anvet e voe "Villa Imperial de Carlos V", en enor d’an impalaer Karl V. A-benn 1672 e oa 200 000 den o chom e kêr, deuet da vezañ unan eus ar re vrasañ ha pinvidikañ e Suamerika.
Tamm-ha-tamm avat ez eas ar vengleuz arc’hant d'an traoñ ha brud Potosí war an diskar : a-benn 1825 ne oa ket ouzhpenn 10 000 den o chom enni. Derc’hel a reer da eztennañ arc’hant eus ar vengleuz hiziv, met diwar an touristerezh e vev Potosí dreist-holl bremañ. E 1987 e voe lakaet war roll lec’hiennoù Glad ar Bed.
Confédération Paysanne
Confédération Paysanne zo ur sindikad labourerien-douar e Bro-C'hall ha Breizh. Lavarout a ra doujañ ouzh an endro. Perzh a gemer e Via Campesina. Stourm a ra dorn-ha-dorn gant <abbr title="Petra eo ?">ar gwir labourerien-douar evit prizioù reizh, hag a-enep politikerezh ar varc'hadourien.
Valle del Zalabí
Valle del Zalabí   zo ur gumun e Spagn  e proviñs Granada.
Zonotrichia capensis
Zonotrichia capensis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Passerellidae.
Anvet e voe Fringilla capensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1776) gant al loenoniour alaman Philipp Ludwig Statius Müller (1725-1776).
Boued
N'ouzer ket kalz tra diwar-benn an danvez : bevañ a ra diwar artropoded, frouezh, greun ha had hervez ar c'houlzad moarvat.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an eizh isspesad warn-ugent anezhañ e Kreiz ha Suamerika : ma vez graet anezhañ "tico-tico" e portugaleg, "chingolo", "copetón" ha "comemaíz" peurgetket e spagnoleg.
Tre'r-gaer
Tre'r-gaer (saoznekaet e Tregare) zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e Sir Fynwy. Emañ e-kichen Rhaglan, en hanternoz ar gontelezh.
Nuit 17 à 52
Nuit 17 à 52 a zo ur ganaouenn gant ar ganerez vreizhat Christine and the Queens deuet er bloavezh 2013.
Kandaules
Kandaules (en gregach Κανδαύλης / Kandaúlês), anavezet ivez evel Sadiates (Σαδυατης / Saduatês) pe Mirsilos (Μυρσίλος / Mursílos) a oa ur roue damvojennel e Lidia, war-dro an VIIIvet kantved kent JK. Lazhet e voe gant Giges a gemeras e lec'h.
Hengoun lennegel
Petra bennak ma vez kaoz, en holl zoareoù ar vojenn, eus e varv hag eus Giges lakaet da roue war e lerc'h ez eus meur a zoare d'ar vojenn.
Herodotos
Hennezh eo an doare en deus awenet arzourien e-leizh, kontet gant Herodotos diwar ur varzhoneg kollet, diwar zorn Arc'hilokos Paros. Hervez Herodotos eta e oa sot Kandaules gant e bried. E-touez e genlabourerien e oa ur priñs, anvet Gyges. Un deiz...?
Nikolaus Damaskenos
Ur priñs yaouank e oa Giges ha mignon da roue Lidia (anvet Sadyatte). Kaset e voe Giges da gerc'hat Tudo, danvez-pried ar roue, ma orgedas outi, ha ma klaskas he gounit. Ar roue fuloret a glaskas lazhañ e vignon. Met kemennet e voe Giges gant ur vatezh. Mont a reas da gambr ar roue d'e lazhañ.
Nissia
Ne gaver anv pried Kandaules nemet dindan pluenn Ptolemaios Chennos, a ra Nissia anezhi, anv implijet gant Théophile Gautier en e gontadenn Le Roi Candaule, adkemeret war e lerc'h. Ouzhpenn Nissia e kaver reoù all avat :
Kampe
Kampe (en gregach Κάμπη / Kámpê, pe diwar κάμπος / kámpos, « morloen », pe diwar καμπή / kampế, « kromenn») a oa an eveshaerez karget gant Kronos da eveshaat an Tartaros.
Jon Mirande
Jon Mirande Ayphasorho, ganet d'an 11 a viz Here 1925 e Pariz ha marvet d'an 28 a viz Kerzu 1972 e Pariz ivez, a voe ur skrivagner hag ur barzh bask. Gwelet e vez evel barzh meur an euskareg en ugentvet kantved. E daou du an harz etre Bro-C'hall ha Bro-Spagn, war tachenn an euskaregva ne chomas den disebalnt e-keñver e soñjoù ha skridoù. Skandal a reas gant dodennoù pagan. Gant tan ha fulor ennañ ez anzavas bezañ a-enep-krenn d'ar gristeniezh ha d'an demokratelezh.
Kroaziadeg ar Vugale
Kroaziadeg ar Vugale eo an anv a roer d’un heuliad darvoudoù, gwir pe gaou, a oa c’hoarvezet en Europa e 1212 hag a vije bet un doare kroaziadeg d’an Douar Santel, gant bugale.
Jon Mirande
Buhez
Ganet e voe en ur familh eus Bro-Euskadi hag a yeas da chom da Bariz, da glask labour. Desavet e voe e galleg.
Kroaziadeg ar Vugale
Meur a dra a gonter diwar-benn ar groaziadeg-se ha breud zo war an darvoudoù-se e-touez an istorourien, met elfennoù boutin zo d’an istorioù diseurt a gonter : ur paotrig, e Bro-C'hall pe en Alamagn, en doa bet gweledigezhioù ha lavaret e oa bet dezhañ gant Jezuz mont d’an Douar Santel da zieubiñ al lec’hioù sakr ha distreiñ ar vuzulmiz ouzh ar gristeniezh ; miliadoù a vugale a oa bet bodet gantañ hag a oa bet o kerzhet trema Italia hag ar Mor Kreizdouar ; echu e voe gant ar groaziadeg pa voe gwerzhet ar vugale-se da sklaved e Tunizia.
Jon Mirande
Buhez
Goude bezañ graet e amzer lise e Pariz, e diwezh ar brezel-bed e labouras Jon Mirande evel troer e ministrerezh an armerzh gall. Lenn a rae kement tra a veze skrivet diwar-benn an euskareg ha deskiñ a reas fonnapl-tre ar yezh. Ne selle ket ouzh an euskareg evel e yezh-vamm hogen evel ur yezh desket ez-kour. E 1948 e rae un demokratelour hag ur c'hristen anezhañ e-unan. Deskiñ a reas brezhoneg, saozneg ha spagnoleg.
Kroaziadeg ar Vugale
Soñjal a ra d’an darn vrasañ eus an istorourien bremañ ne oa ket bet ur Groaziadeg ar Vugale. Moarvat eo diazezet an istor-se war bandennadoù tud paour o kantreal en Alamagn hag e Bro-C’hall er Grennamzer, ha lod anezho o klask mont d’an Douar Santel tra ma oa lod all ha ne glaskent tamm ebet mont di. Diazezet eo an anv « Kroaziadeg ar Vugale » war an anvadur latin Peregrinatio Puerorum, ennañ ar ger « pueri », a c'hallfe talvezout kement ha « bugale Doue » pe « peorien ». Er bandennadoù « kroazidi »-se e vije bet tud paour neuze, kentoc’h eget bugale.
Jon Mirande
Buhez
Darempredoù en doa gant ar skrivagner euskarat Andima Ibiñagabeitia a levezonas anezhañ ha gantañ e teraouas ur vicher a droour lennegel gant oberennoù Edgar Allan Poe, Per Denez, Friedrich Nietzsche, García Lorca ha tud arall. Kregiñ a reas da embann e labourioù-eñ er gelaouenn Euzko gogoa. Un nebeud pennadoù skrivet gantañ a reas reuz e metoù ar vroadelouriezh euskarat abalamour d'an ton dieub ha frank anezho.
Monte Marenzo
Monte Marenzo zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Jon Mirande
Buhez
Beajour entanet e weladennas Breizh, Bro-Saoz, Bro-Iwerzhon, Izelvroioù, Bro-Alamagn ha Danmark. E 1954, pa'z eas kuit Ibiñagabeitia war-zu an Amerik e vagas drouk-hiraezh Mirande. D'ar c'houlz-mañ e teuas da vout mignon Koldo Mitxelena, hag e skrivas pennadoù en e gelaouenn Egan. E 1959 ez echuas e romant Haur besoetakoa a geñverier laouen da Lolita gant Vladimir Nabokov. Neoazh ne gavas den evit embann e romant hag e varzhonegoù.
E Pariz e reas anaoudegezh gant Goulven Pennaod ha dont a rejont da vout mignoned vras dre ma oa ur gasoni enep-yuzev hag enep-kristen kumun d'an daou zen peogwir ne oa ket kristen ha demokratelour ken Mirande hogen ar c'hontrol-mik levezonet bras gant ar faskouriezh hag ar baganiezh. Komz a rae mat brezhoneg hag e bennadoù e brezhoneg, daoust dezho da vezañ ul liv politikel amzere gouennelour ha faskour ganto, zo talvoudus-tre. Skrivañ a reas un nebeud pennadoù evit ar gelaouenn Ar Stourmer evel "Dogmennoù nevez" a-zivout Stad-C'hall hag an Iliz.
E 1970 ez embannas an ti-embann Lur e romant Haur besoetakoa gant kinnig ha raksrid Gabriel Aresti. Berzh a reas ar romant ha meur a embannadur a voe war-lerc'h.
Kopernikiom
Ar c'hopernikiom zo un elfenn gimiek. 112 eo e niver atomek ha Cn e arouez. Betek an 19 a viz C'hwevrer 2010 e oa ununbiom anv an elfenn-se, met adanvet eo bet bremañ evit enoriñ Mikołaj Kopernik.
Gyromitra esculenta
Gyromitra esculenta a zo ur spesad fungi pistrius eus kerentiad an Discinaceae.
Jon Mirande
Buhez
Tapet gant un droug-spered e varvas e 1972, goude bezañ emlazhet.
An darn vrasañ ag e oberennoù a voe embannet war-lerc'h e varv.
Pierre Larousse
Pierre Larousse, bet ganet d'an 23 a viz Here 1817 e Toucy (Yonne) hag aet da Anaon d'an 3 a viz Genver 1875 e Pariz, a oa un holloueziadurour, ur geriadurour hag un embanner gall.
E 1856 e voe savet hag embannet an Nouveau Dictionnaire de la langue française gantañ, skoazellet gant François Pillon. Mil anavezet eo en abeg d'an holl c'heriadurioù o deus douget e anv, Le Petit Larousse en o zouez.
Alix von Hessen-Darmstadt
Merc'h e oa d'an Dug-meur Ludwig IV von Hessen und bei Rhein ha d'ar briñsez Alice Breizh-Veur, ur verc'h d'ar Rouanez Victoria. Dimezet e voe e 1894. Drouklazhet e voe gant ar volcheviked, war un dro gant he bugale.
Seicercus castaniceps
Seicercus castaniceps a zo ur spesad golvaneged e-touez kerentiad ar Phylloscopidae.
Isspesadoù
Nav isspesad zo d'al labous :
Annez
Kavout a reer al labous e koadegi Himalaya, kreisteiz Sina hag Azia ar Gevred (betek Sumatera).
Belmonte de San José
Belmonte de San José zo ur gumun e Spagn, e komark Gúdar-Javalambre e proviñs Teruel, en Aragón. 154 a dud a oa enni e 2021.
Jean-Henri Fabre
Jean-Henri Fabre, pe Joan Enric Fabre en okitaneg, (Sant Liòns, 21 a viz Kerzu 1823 - Serinhan dau Comtat, 11 a viz Here 1915) a oa un amprevanoniour eus Okitania. Kelenner skiantoù e voe e Carpentras, en Aiacciu hag en Avinhon. War e leve e Serinhan e ouestlas e amzer da studi an amprevaned, hag embann a reas e eñvorennoù dindan an titl Souvenirs entomologiques (1870-89). Sellet a reer outañ evel unan eus diazezerien an amprevanoniezh.
Skrivagner e oa ivez, barzh e galleg hag en okitaneg, ezel eus ar Felibrige, ha garedonet e voe gant an Akademiezh c'hall ha gant meur a briz lennegel. Kenskrivañ a reas gant skiantourien evel Charles Darwin, ha gant skrivagnerien okitanek evel Frederic Mistral pe Josèp Romanilha.
Montevecchia
Montevecchia zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Žilina
Žilina (distaget [] e slovakeg) zo ur gêr e gwalarn Slovakia, un 200 km bennak diouzh ar gêr-benn Bratislava, tost da harzoù Tchekia ha Polonia, war lez kleiz ar stêr Váh. Pevare kêr vrasañ Slovakia eo, gant war-dro 85,000 a annezidi. Kêr-benn Rannvro Žilina eo.
Dibab
Dibab - Décidez la Bretagne zo ur gevredigezh hag a aoz mouezhiadegoù diwar-benn adunvaniñ Breizh. Abaoe ma voe krouet e miz Gwengolo 2014 ez eus bet dalc'het pep a votadeg e ugent kumun, aozet gant an annezidi o-unan.
Eh, La Bas
Eh, La Bas zo ur ganaouenn c'hallek eus Louiziana.
Rage (c'hoari video)
Rage (stilizet en RAGE) zo ur c'hoari video tenn doare first-person shooter sevenet gant id Software, hag embannet e miz Here 2011.
Ar c'hentañ gwech ma voe diskouezet ar c'hoari a oa bet e-stumm un tañva teknikel d'an 11 a viz Even 2007, e-pad an Apple Worldwide Developers Conference, hag embannet e oa bet ofisiel e vefe eus ar c'hoari d'an 2 a viz Eost 2007 e-pad at QuakeCon. Rage a implij lusker video id Software anvet id Tech 5, ha bez e voe ar c'hoari ziwezhañ da vezañ embannet gant an embregerezh renet gant ar c'hrouer John Carmack.
Istor Rage a dremen en ur bed peurzistrujet en dazont. Goude kouezhadenn an asteroidenn 99942 Apophis war an douar ez eo bet freuzet aozadur ar bed evel ma oa. Ar c'hoarier a c'hoari an dudenn Nicholas Raine, ur soudard bet lakaet da goañvaat en ul lestr-egorel evel milieroù a dud all. Al listri-se a tistro war an Douar goustadik goude ur c'hantved en egor. An aozadur ofisiel nemeti hag a a zo a vez graet The Authority anezhi. Klask a ra an aozadur-se adpakañ an holl dud o tistreiñ eus an egor war ar voulenn-zouar evit laerañ dezho teknologiezhioù ha dre ma oant bet kemmet genetikel. Eus un tu all ar c'hoarier a vez taget gant gangoù a-bep seurt hag o deus savet rouantelezhioù bihan. Ar c'hoari a zo bet deskrivet evel un adkemer evit ul lod eus ar film Mad Max 2, hag eus ar c'hoarioù video evel Fallout ha Borderlands.
Degemer
Designer Epic Games, Cliff Bleszinski, en doa bet embannet burutelladennoù war ar c'hoari Rage. Evitañ ar fed ne vefe ket eus ur stumm liesc'hoarier d'ar c'hoari a oa estonus-tre a-berzh un embegerezh evel id Software. Evitañ Rage a oa unan eus an daou c'hoari o devoa dipitet anezhañ e 2011 (an hini all o vezañ Uncharted 3: Drake's Deception).
Ababuj
Ababuj zo ur gumun e Spagn, e komark Gúdar-Javalambre e proviñs Teruel, en Aragón. 154 a dud a oa enni e 2021.
Khvemo Kharthli
thumb|350px|Lec'hiadur Khvemo Kharthli
Khvemo Kharthli (jorjieg : ქვემო ქართლი) zo ur rannvro e kreisteiz Jorjia. Rousthavi eo he c'hêrbenn.
thumb|center|350px|Dmanisi
Kac'hethi
thumb|350px|Lec'hiadur Kac'hethi
Kac'hethi (jorjieg : კახეთი) zo ur rannvro e reter Jorjia. Thelavi eo he c'hêrbenn.
thumb|center|350px|Mirva Vachlovani
Villar del Salz
Villar del Salz zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
Lexington
Lexington zo anv meur a gêr e Stadoù Unanet Amerika :
Hajnówka
Hajnówka (LFE: ) zo ur gêr eus Polonia, e reter ar vro. Emañ war harzoù Koadeg Białowieża. E 2013 e oa 21 559 a dud o chom enni.
Lexington
Gerdarzh
Dont a ra an anv eus Lexington (Massachusetts), an hini goshañ, savet war-dro 1642 evel un darn eus Cambridge, Massachusetts; distaget e 1713, hag anvet Lexington. Pe e oa abalamour d'an aotrou anvet Lord Lexington, pe abalamour da Lexington e Bro-Saoz, en Nottinghamshire,anvet hiriv Laxton.
Chiara Civello
Chiara Civello, bet ganet e 1975 en Modica en Italia, zo ur ganerez ha pianoourez jazz italian. Diplomet eo eus ar Berklee College of Music, ha bevañ a ra en New York.
Villarluengo
Villarluengo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
Villar del Cobo
Villar del Cobo zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
Anna Bohemia
Anna Bohemia a c'hall bezañ
Gefail
Gefail zo ur ger kembraek, hag a glot gant govel e brezhoneg, hag a gaver e lec'hanvadurezh Kembre:
Arabat kemmeskañ gant gefaill pe gefell (gevell e brezhoneg), na gaver ket nemeur el lec'hanvadurezh.
Fort-de-France
Fort-de-France (galleg), pe Fod Fwans (kreoleg), eo kêr-benn Martinik, en Antilhez, un tiriad e dalc'h Republik Frañs. Evit ar velestradurezh c'hall ez eo ur pennlec'h departamant hag ur pennlec'h rannvro. 0 a dud a oa o chom e kêr e.
Trapani
Savet e voe Trapani gwechall gant Elimed.
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Trapani gant ar c'hêrioù-mañ :
Villarquemado
Villarquemado zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
Saint-Dizier
Saint-Dizier (distaget e galleg) zo ur gumun en departamant Haute-Marne e reter Bro-C'hall.
Poblet eo gant 24 825 a annezidi (e 2011) ha pennlec'h unan eus arondisamantoù an departamant eo. Muioc'hik a annezidi zo e Saint-Dizier eget e Chaumont, pennlec'h an departamant.
Robbiate
Robbiate zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Penrhos
Penrhos zo un anv-lec'h kembraek hag anv meur a lec'h.
Gerdarzh
Savet eo gant ar gerioù pen ( a zo penn e brezhoneg), ha rhos (a zo roz).
Anne Sofie von Otter
Anne Sofie von Otter zo ur ganerez svedat, mezzo soprano, ganet e 1955 e Stockholm.
Lennegezh
Meneget eo meur a wech en oberenn James Ellroy, The Hilliker Curse.
Penrhos (Sir Fynwy)
Penrhos pe Pen-rhos zo ur gêriadennig eus kreisteiz Kembre, e Sir Fynwy. Emañ en hanternoz da gêr Rhaglan.
Gouestlet eo an iliz-parrez da Sant Cadog.
Vivel del Río Martín
Vivel del Río Martín zo ur gumun e Spagn, e proviñs Teruel.
Mtsc'hetha-Mthianethi
thumb|350px|Lec'hiadur Mtsc'hetha-Mthianethi
Béal Átha na Sluaighe
Béal Átha na Sluaighe (Ballinasloe e saozneg) zo ur gêr eus Iwerzhon, e reter kontelezh Gaillimh. An eil kêr vrasañ er gontelezh eo, gant 6,440 a annezidi e 2011. Emañ war an hent bras a gas eus Gaillimh da Baile Átha Luain ha Dulenn. Bep bloaz, e miz Here, e vez dalc'het foar vras ar c'hezeg, a sach meur a zek mil den eus ar bed a-bezh.
Mtsc'hetha-Mthianethi
Mtsc'hetha-Mthianethi (jorjieg : მცხეთა-მთიანეთი) zo ur rannvro e biz Jorjia. Mtsc'hetha eo he c'hêrbenn.
thumb|center|350px|E distrig Qazbegi
Amerindianed Gwiana c'hall
C'hwec'h pobl, pe kenel amerindian zo war zouar Gwiana c'hall, e Suamerika. War-dro 8 550 zo anezho, da lavarout eo 3% % eus poblañs an departamnt gall-se, a save da 281 678 a dud e 2019.
Llyn Dulyn
Llyn Dulyn zo anv div lenn en hanternoz Kembre:
Mainistir Ó dTorna
Mainistir Ó dTorna zo ur gêr eus mervent Iwerzhon, e kontelezh Ciarraí, anavezet e saozneg dindan an anv Abbeydorney. Tro 1140 den a oa o vevañ enno ha tro-war-dro e 2002. Un abati a oa gwezhall e hanternoz ar gêr, savet e 1154 met distrujet e 1537, alese an anv Mainistir Ó dTorna ("manati pe abati un den anvet Ó Torna").
Gardner
Gardner zo un anv-tiegezh saoznek. Dont a ra eus ar ger gardener, liorzhour.
Samtsc'he-Djavac'hethi
Samtsc'he-Djavac'hethi (jorjieg : სამცხე-ჯავახეთი) zo ur rannvro e mervent Jorjia. Ac'haltsic'he eo he c'hê-rbenn.
Hermandad de Campoo de Suso
Hermandad de Campoo de Suso zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Donald Sutherland
Donald McNichol Sutherland a zo un aktour kanadian bet ganet d'ar 17 a viz Gwengolo 1935 e Saint John, en New Brunswick, e Kanada.
Bárcena de Cicero
Bárcena de Cicero zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Delwenn Wikipedia
Ar Monumant en enor da Wikipedia (e saozneg Wikipedia Monument, e poloneg Pomnik Wikipedii) zo bet savet e Słubice e Polonia. Krouet eo bet an delwenn gant Mihran Hakobyan en enor d'ar re a gemer perzh en holloueziadur Wikipedia.
Dorio (Lombardia)
Robio zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Hylobates moloch
Hylobates moloch a zo ur spesad primated eus kerentiad an Hylobatidae.
Annez
Bevañ a ra e kornôg enez Java (Indonezia).
Bárcena de Pie de Concha
Bárcena de Pie de Concha zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Småland
Småland zo ur broviñs eus Sveden, e kreisteiz ar vro. Jönköping eo ar gêr vrasañ. Er c'hornôg emañ proviñs Halland, er gwalarn Västergötland, en hanternoz Östergötland, er c'hreisteiz proviñsoù Skania ha Blekinge, er reter ar Mor Baltel.
E skridoù Astrid Lindgren e kaver taolennoù eus Småland, alies, abalamour ma oa genidik eus ar vro-se.
Active service unit
Un Active Service Unit (ASU) a oa ur strolladig stourmerien eus ar Provisional Irish Republican Army (IRA), etre pemp hag eizh den ennañ, kefridiet da seveniñ tagadennoù armet. E 2002 en IRA e oa e-tro 1000 stourmer oberiant gant un 300 anezho en unvezioù-se.
E 1977 e tileze an IRA an aozadur vilourel boas a oa ganti. Evit pennoù an aozadur e oa re aes da welet skourroù a-bezh o vezañ distrujet dre ar vank a surentez.
Cadwallon ap Cadfan
thumb|250px|Maen-bez Cadfan, tad Cadwallon, en iliz [[Llangadwaladr (Môn)|Llangadwaladr]] Cadwallon ap Cadfan (591? — 633 pe 634) a oa mab da Cadfan ap Iago ha roue Gwynedd adalek 625 betek e varv, en 633 pe 634. Brudet eo ar freuz ha reuz a reas e Northumbria pa lazhas ar roue Edwin Northumbria, a-raok mervel en emgann a-enep Oswald Bernikia. Un haroz broadel eo e Kembre, un tirant gwadek eo e Bro-Saoz.
Da gentan e oa bet faezhet Cadwallon gant Edwin Northumbria, a aloubas Enez Mon. Hervez Annales Cambriae, e voe gronnet gant e enebourien e 629 en Ynys Seiriol (pe  Glannauc), un enezennig er reter da Von. Hervez Historia Regum Britanniae Jafrez Menoe e vije deuet Cadwallon a-benn da dec'hel da Iwerzhon, hag alese da Gwernenez. Neuze en dije argadet Domnonea, kemeret kêr Exeter, faezhet arme Mercia, ha graet d'ar roue Penda sinañ ar peoc'h gantañ. Hervez Jafrez Menoe, met diaes e vez fiziout warnañ evel istorour, e vije dimezet da hanterc'hoar Penda; Penda ha Cadwallon a reas brezel da Northumbria.
D'an 12 a viz Here 632 (pe 633), e kemerjont perzh en emgann Hatfield Chase ma voe lazhet Edwin hag e vab Osfrith.
Lakaat a ra Cadwallon da vevañ betek 654, bloavezh emgann Winwaed.
Enna
Enna zo ur gêr hag ur gumun e-kreiz Sikilia, war un dorgenn uhel dreist ar maezioù tro-dro, e 931 metr uhelder. Kêr-benn Proviñs Enna eo. E 2016 e oa 27,989 a dud o chom enni.
En Henamzer e oa anvet Ἔννα gant ar C'hresianed, Henna gant ar Romaned. Diwezhatoc'h e voe anvet Castrogiovanni en italianeg pe Castrugiuvanni e sikilianeg. E 1926 e voe kemmet an anv ofisiel eus Castrogiovanni da Enna.
Gwenael Huon
Gwenael Huon (7 a viz Gwengolo 1951 – 22 a viz Ebrel 2021) a zo bet prezidant Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion eus 1976 betek 2021. Mab da Ronan Huon hag Elena ar Miliner e oa.
Llanfachreth (Meirionnydd)
Llanfachreth (pe Llanfachraeth pe Llanfachraith) zo ur gêriadenn e Meirionnydd, e Gwynedd. Emañ en hanternoz da gêr Dolgellau, etre ar stêrioù Afon Wnion hag Afon Wen. En hanternoz dezhi emañ ar menez Rhobell Fawr. Unan eus an div gumun a ya d'ober kumuniezh Brithdir a Llanfachreth eo.
Istor
Er Grennamzer e oa ploe Llanfachraeth e kombod Tal-y-bont, e kantrev Meirionnydd, hag enni Abati Cymer. Mont a ra ar vugale da Skol Llanfachreth, ha goude da Ysgol y Gader, e Dolgellau.
Ello
Ello zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.