cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jihad
An djihad pe jihad (en arabeg : جهاد djihâd), a vez graet eus un dever relijiel a gaver en islam hag er babelezh. En arabeg, e talvez kement hag « emnac'h », « striv », « stourm » pe « harzerezh », alies e vez treuzkomprenet gant « brezel santel ». Ar ger jihad zo implijet tregont gwech er C'horan, alies gant stumm an droienn « al-ǧihād bi amwalikum wa anfusikum » a c'hellfec'h treiñ gant « stourm evit ho madoù hag ho eneoù ». An djihad zo neuze da vezañ komprenet evel « grit ur striv evit mont etrezek hent Doue ». Hervez Averroes, en islam e kaver pevar ster evit an jihad : gant ar galon, gant an teod, gant an dorn ha gant ar c'hleze.
Etimologiezh
Er ger arabek « djihad » e kaver al lizherennoù ǧ - h - d, a dalvez kement ha "striv". Alies e vez displeget an Djihad evel « Grit ur striv evit mont etrezek hent Doue ». Hervez ar mare istorel ez eo disheñvel ster ar ger:
Teorem Pythagoras
Teorem Pythagoras zo un teorem geometriezh euklidian a ro ul liammadenn etre hirderioù kostezioù an tric'hornioù skouer (o deus ur c'horn skouer) : en tric'hornioù skouer ez eo kevatal karrez hirder an hipotenuzenn gant somm karrezioù hirderioù an daou gostez all. Anvet eo an teorem-se diwar Pythagoras Samos, matematikour, prederour hag astronomour eus Henc'hres.
Displegadur an teorem
Stumm anavezetañ an teorem eo hemañ : Notenn : A-bouez-bras eo an termen « hirder » daoust ma vez lezet a-gostez peurliesañ. Kostezioù an tric'horn zo segmantoù, hag o hirderioù zo niveroù. Evit gwir ne c'heller jediñ nemet karrez an niveroù ha ne c'heller ket jediñ karrez ar segmantoù.
Koulskoude e vez tennet an termen « hirder » evit aesaat an deskiñ (an termenoù « hipotenuzenn » ha « kostez » a dalv neuze evit an hirderioù ivez).
En un tric'horn ABC skouer e C ([AB] eo neuze an hipotenuzenn) gant AB = c, AC = b ha BC = a (sellet ouzh ar figurenn amañ a-us) e vo eta : pe c'hoazh.
Reiñ a ra tro neuze teorem Pythagoras da jediñ hirder unan eus kostezioù un tric'hornioù skouer pa anavezer an daou all.
Da skouer
Gant an notadurioù amañ a-us : bezet an tric'horn skouer gant a = 3 ha b = 4 hirderioù kostezioù e gorn skouer ; neuze ez eo roet c, hirder an hipotenuzenn, gant : Dre m'eo pozitivel an hirderioù e kaver c = 5. Graet e vez tripled pitagorisian eus an tripledoù niveroù anterin evel (3, 4, 5), a zo anezho hirderioù kostezioù un tric'horn skouer.
Resiprokenn
Gallout a reer treiñ Teorem Pythagoras e stumm un emplegadenn : bezet ABC, un tric'horn, mard eo ABC skouer e C, neuze ez eo AC2+CB2=AB2, a zo gwir ivez he resiprokenn : bezet ABC, un tric'horn, mard eo AC2+CB2=AB2, neuze ez eo skouer ABC e C, ar pezh a c'heller adaozañ evel-henn : Ur perzh karakteristikel eus an tric'hornioù skouer eo teorem Pythagoras eta.
Istor
Kavout a reer roudoù eus perzh Pythagoras a ziskouez e oa anavezet abaoe an Henamzer. Ar gordenn trizek skoulm da skouer a veze implijet gant muzulierien douar Henegipt. Gant ar gordenn-se e c'heller muzuliañ hedoù, met ivez sevel ur c'horn skouer hep skouer peogwir e ro tro an 13 skoulm (hag an 12 esaouenn) da sevel un tric'horn (3 - 4 - 5) e ventoù, hag a zo skouer. Kavout a reer taolennadur koshañ eus tripledoù pitgorisian war veurvein eus ar e Breizh-Veur. Roudoù eus tripledoù pitgorisian a gaver ivez war dablezennoù babilonian (tablezenn Plimpton 322 en ) a ziskouez e ouie ar vuzulierien douar ouzhpenn 1 000 bloaz a-raok Pythagoras e oa eus an tripledoù pitagorisian. Met etre stadañ : « war a seblant e vez gwiriet ar perzh-se gant an holl dric'hornioù skouer » ha kadarnaat : « gwir eo e vez gwiriet ar perzh-se gant an holl dirc'hornioù skouer en ur plaen euklidian » e ranker gortoz meur a gantved.
Pa ouezer ez eo rouez-kenañ prouennoù istorel buhez Pythagoras n'eo ket souezh ne c'hellfed ket bezañ sur ez vefe bet savet prouadenn an teorem gantañ. Emañ ar roudoù skrivet kentañ e-barzh Elfennoù Euklides (lavarenn XLVII) dindan ar stumm-mañ : "« D'an tric'hornioù skouer, karrez ar c'hostez a souten ar c'horn skouer zo kevatal gant karrezioù an daou gostez all. »"
Koulskoude e seblant displegadenn Proklos war Elfennoù Euklides (war-dro 400 goude JK) diskouez n'en dije graet Euklides nemet treuzskrivañ en-dro ur brouadenn goshoc'h lakaet war anv Pythagoras gant Proklos. Setu ez eo etre ar hag an  e voe bet savet ar brouadenn-se eus an teorem. War a gonter ez eo da-geñver ar brouadenn-se e voe dizoloet ez eus niveroù anrasional. Evit gwir ez eo aes sevel un tric'horn skouer hag izoskelel a vefe 1 hirder an daou gostez keit. Kevatal eo karrez an hipotenuzenn gant 2 neuze. Padal e c'heller diskouez n'eus niver rasional ebet a vije 2 e garrez gant ur brouadenn eeun a c'helled ober da vare Pythagoras. Kontañ a reer e voe dalc'het kuzh an dizoloadenn-se gant skol ar bitagorisianed dindan boan a varv.
A-geñver an dizoloadennoù-se e oa anavezet ar perzh-se e Sina ivez war a seblant. Roudoù eus an teorem-se a gaver e-barzh unan eus koshañ levrioù matematik Sina, ar Zhoubi suanjing. El levr-se, a oa bet skrivet e-kerzh an dierniezh Han (-206 betek 220) sur a-walc'h, ez eus bodet teknikoù jediñ a oa anezho abaoe mare an dierniezh Zhou ( betek -256). Ur brouadenn eus an teorem, a vez graet teorem Gougu (diaz hag uhelder) anezhañ e Sina, a zo skrivet er Jiuzhang suanshu (An nav rannbennad war arz ar matematik, -100 betek 50). N'eo ket tamm ebet heñvel ar brouadenn-se ouzh hini Euklides ha diskouez a ra pegen dibar eo an hentenn sinaat.
Prouadennoù
Moarvat n'eus teorem all ebet en defe kement a brouadennoù anavezet hag hennezh. Prouadenn Euklides zo unan eus ar goshañ a zo bet dalc'het roudoù anezho ; implijout a ra perzh ar sizailhadur. Met bez' ez eus re all, prouadennoù gwelet hepken, diazezet war viltammoù, evel prouenn sinaat teorem Gougu. Perzhioù modern hag a ra gant perzhioù aljebrek, a zo bet diorroet a-c'houdevezh. Unan all hag a ra gant un heñveliezh a vez lakaet war anv Pythagoras a-wezhioù. Met bez' ez eus un toullad mat a brouadennoù all eus teorem Pythagoras ; gant James Abram Garfield e-unan, ugentvet prezidant Stadoù-Unanet Amerika, e voe danzeet unan a zo tost-tre ouzh ar brouadenn vodern.
Menez Lokorn
Menez Lokorn zo ur menez e Kerne, etre Lokorn, Plogoneg ha Kemeneven, 285 metr dezhañ. Eus lezioù ar menez e weler bae Douarnenez ha menez C'homm.
Adolphe Le Goaziou
Adolphe Yves Marie Le Goaziou, ganet d’ar e Montroulez ha marvet d’an  e Kemper, a oa levrier hag embanner e Kemper.
E vuhez
Eus ur familh levrierien hag embannerien e oa Adolphoe Le Goaziou. E dad, Alexandre-Jacques, a oa levrier, embanner ha mouller e Montroulez. E eontr, Pierre, hag e dad-kozh, Alexandre-Marie, o doa graet ar vicher e Gwengamp. Adolphe a reas e studi e Kastell-Paol ha goude-se er Sorbonne ma tapas un aotreegezh prederouriezh. Ur wech distro da Vreizh e voe unan eus ar re a grouas ar gevelouri labour-douar « La Bretonne », e Kastell-Paol, da vodañ gounideien avaloù-douar. Kemer a reas perzh er Brezel-bed Kentañ ha gloazet e voe e 1916.
E 1919 en em stalias e Kemper, oc’h adprenañ stal al levrier hag embanner Salaun. Troet e oa ar Goaziou gant ar gatoligiezh (kemer a rae perzh en Erv, luskad politikel katolik Marc Sangnier ; bez’ e voe ivez prezidant Sindikad al levrdioù relijiel) ha gant traoù Breizh (evel e dad hag en doa savet ar Bobl gant Frañsez Jaffrennou). Embann a rae neuze levrioù brezhonek ha levrioù diwar-benn Breizh. Met ma oa troet gant Breizh hag ar brezhoneg, e tiskouezas abred ne save ket a-du gant ar vroadelourien daerañ. Da vare an Eil Brezel-bed e savas a-enep ar gazetenn L'Heure bretonne, kazetenn ar PNB. Sevel a reas ivez a-enep krouidigezh Ensavadur Keltiek Breizh e miz Here 1941
Mont a reas e-barzh ar Rezistañs ; harzet e voe gant ar Gestapo e miz Here e 1943, met lezet e voe da vont e miz Ebrel 1944. D’ar mare-se ivez e voe anvet e penn Komite dieubidigezh Penn-ar-Bed. Ur wech echu ar brezel e kemeras perzh e savidigezh ar gazetenn Ouest-France, a gemere lec’h L'Ouest-Éclair berzet abalamour ma oa deuet er-maez dindan alouberezh an Alamaned.
E 1947 e voe savet gantañ an Nouvelle Revue de Bretagne, a zeuas er-maez betek e varv e 1953. Goude e varv e chomas digor e stal-levrioù, dalc’het gant e verc’h Yvonne, betek 1995.
Levrioù embannet gantañ
E-touez al levrioù embannet pe adembannet gantañ e c’haller menegiñ :
La Baule-Dakar
La Baule-Dakar, pe Course des Amaldies, a oa ur redadeg etre Ar Baol ha Dakar (Senegal), o tremen dre an Azorez (etre an inizi Faial ha Pico), evit ar bigi-dre-lien unkouc'h ha lieskouc'h.
1980
E-touez 37 bag Dilezel :
1983
Lieskouc'h: Unkouc'h :
1987
Ur redadeg a-zaou e voe. Ar bageer Daniel Gilard a voe kouezhet er mor d'an 23 a viz Here. Dilezel (7 bag war 12):
1991
Ur redadeg en e unan e voe. Lieskouc'h : Unkouc'h :
John Millington Synge
Edmund John Millington Synge, ganet d'ar 16 a viz Ebrel 1871 e Ráth Fearnáin ha marvet d'ar 24 a viz Meurzh 1909 e Dulenn d'an oad a 37 vloaz, a oa ur skrivagner eus Iwerzhon (pezhioù-c'hoari, barzhonegoù, komz-plaen...), hag un dastumer danvez-pobl (lennegezh komzet, kredennoù...). Unan eus tud heverkañ azginivelezh lennegel Iwerzhon eo hag unan eus kensaverien an Abbey Theatre (C'hoariva an Abati). Daoust ma oa e dud a orin saoz hag anglikan e voe dedennet-bras gant buhez ar beizanted katolik pa soñje gantañ o doa miret ar gwellañ paganelezh ar bed kozh.
Kuito
Kuito zo ur gêr e-kreiz Angola, kêrbenn proviñs Bié.
John Millington Synge
E brezhoneg
Meur a oberenn gant J.M. Synge a zo bet lakaet e brezhoneg, evel:
Kamala Harris
Un armerzhour genidik eus Jamaika e oa he zad, deuet da SUA e 1961, hag ur vevoniourez eus India he mamm, deuet da SUA e 1960. Desavet eo bet e Oakland hag e Kebek.
Kuito
Savet e voe Kuito e 1750 gant Portugaliz war ul lec'hienn a-bouez eus ar rouantelezh Ovimbundu. En XIXvet kantved e voe anvet kêr Silva Porto, diwar anv an ergerzher António da Silva Porto. Pa voe savet an hent-houarn a liamme Kuito ouzh an aod, ha dre ma vez plijus an amzer er c'horn-bro, e teuas meur a drevadenner portugalat da anneziñ eno e penn kentañ an XXvet kantved.
Kamala Harris
Mennozhioù
A-du eo evit adreizhañ sistem yec'hed ar Stadoù-Unanet ha berzañ an armoù-arsailh.
Kuito
Da vare ar brezel diabarzh e voe seziset Kuito gant soudarded an UNITA e-pad nav miz e 1993 ha 30 000 den a varvas.
Caca
Caca a oa doueez roman an oaled hag an tan. Tamm-ha-tamm e voe kemeret he lec'h gant Vesta.
Benguela
Benguela zo ur gêr eus Angola, kêr-benn proviñs Benguela, war aod ar Meurvor Atlantel.
Savet e voe Benguela e 1617 gant ar Bortugaliz hag e-pad pell e voe ur greizenn genwerzh a-bouez, dreist-holl e kas sklaved da Guba ha Brazil. Diorren a reas kêr da vat en. Un hent-houarn a voe savet, etre Benguela ha Lobito da gentañ (30 km), hag a voe hiraet betek Luau (e proviñs Moxico) evit kevreañ ouzh hent-houarn Katanga ha Zambia. Goude an dieubidigezh, e-pad brezel diabarzh Angola, e voe freuzet an darn vrasañ eus an hent-houarn-se.
Kresket eo niver a annezidi Benguela abalamour d'ar repuidi deuet diouzh ar c'hornioù-bro drastet gant ar brezel. War-dro 500 000 a dud zo o chom e kêr pa oa 155 000 annezad e 1983.
Loa (disheñvelout)
Loa zo anv meur a dra:
Peadar Ua Laoghaire
An Tad Peadar Ua Laoghaire pe Peadar Ó Laoghaire ([ˈpʲad̪ˠəɾˠ oː ˈl̪ˠeːɾʲə] en iwerzhoneg ; Peter O'Leary e saozneg), ganet d'an 30 a viz Ebrel 1839 hag aet d'an Anaon d'an 21 a viz Meurzh 1920, a oa ur skrivagner iwerzhonat hag ur beleg katolik a lakaer da unan eus diazezerion al lennegezh iwerzhonek arnevez.
Oberennoù
Ur roll a 487 pennad skrivet gant Ua Laoghaire a oa bet embannet er gelaouenn Celtica e miz Kerzu 1954.
Ahiya
Ahiya a zo ur profed a orin eus Shilo, meneget e Kentañ Levr ar Rouaned (1R11, 29-39) a ziougan da Yarovam e vo roue Israel.
Meneget eo pelloc'h (1R 14, 2-18) pa lavar da wreg Yarovam deuet da c'houlennata anezhañ, e varvo he mab hag e kaso Doue ar gwalleur war diegezh Yarovam : "...: lemel a rin eus Yarovam kement hini a staot ouzh ar voger, hualet pe dishual, en Israel, hag e skubin war lerc'h tiegezh Yarovam evel ma skuber al lastez, ken ne vo aet da get" abalamour d'e bec'hedoù.
Hlotilde
Hlotilde, pe Chrodechild, pe Klotilda  (war-dro 474 - war-dro 545, Teurgn ) a oa ur rouanez frank, pried d'ar roue Hlodwig Iañ.
Dont a ra hec'h anv eus ar gerioù germanek "hlod" (« gloar »)) ha "hild", « emgann »). Ganet e oa marteze e Vienne, Montmirey-Le-Chateau, Lyon pe Genève, ha mervel a reas e Teurgn war-dro 545. Ur briñsez vurgond a oa anezhi. O timeziñ da Hlodwig e teuas da vout Rouanez ar Franked. Dont a reas a-benn da gristenaat he fried.
Lakaet e voe da santez ur pennadig goude he marv, war-dro 550 pe 560.
Adsav ar gouezeleg
Adsav ar gouezeleg (Athbheochan na Gaeilge) a oa ul luskad broadel en Iwerzhon en hag a glaskas kas war-raok ar gouezeleg hag ar sevenadur iwerzhonat. War zigresk e yae ar gouezeleg d'ar mare-se betek ma chomas ar yezh pemdeziek e takadoù pell diouzh ar c'hêrioù, aloubet gant ar saozneg hag a oa ar yezh pennañ en Iwerzhon endeo.
Kemer a rejod preder ouzh ar gouezeleg a-c'houde deroù an XIX kantved gant savidigezh an Ulster Gaelic Society e 1830, ha diwezhatoc'h gant studiadennoù John O'Donovan ha Eugene O'Curry ha krouidigezh Cumann Oisíneach ("Kevredigezh Ossian"). Heuliet eo bet gant diazezañ ar Cumann Buan-Choimeádta na Gaeilge e 1876, hag ar Unvaniezh Ouezelek e 1880. Ganto e oa bet embannet ar Gaelic Journal. Ar sportoù iwerzhonat a oa bet brudet ivez gant ar Cumann Lúthchleas Gael, savet e 1884.
Conradh na Gaeilge a voe diazezet e 1893 gant Eoin MacNeill ha tudennoù arall entanet gant ar yezh keltiek-se. Penn ar gevredigezh e oa Douglas Hyde, ha pal ar C'hevre a oa broudañ an dud da gomz e gouezeleg an devezh-pad en ur soñjal mont a-enep saoznekadur ar vro. Aozet e veze bep sizhun un emvod tud evit eskemm diàr-benn sevenadur Iwerzhon, embann a rejont ar gazetenn An Claidheamh Soluis, hag e stourmjont da lakaat ar gouezeleg da vout studiet er skolioù. Ar C'hevre a greskas buan o tiorren 48 skourr goude pevar bloaz ha 400 goude dek vloaz. E darempred e oa ar C'hevre gant luskadoù arall eus an hevelep mare, evel al luskad Pan-Keltiek hag an Irish Literary Revival.
E-touesk skrivagnerion bennañ an adsav emañ Peadar Ua Laoghaire, Pádraig Mac Piarais ha Pádraic Ó Conaire.
Bourthes
Bourthes a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Istor
== Monumantoù ha traoù heverk ==
Rannvroioù Bro-C'hall
Abaoe ar 1 a viz Genver 2016 e vez rannet Bro-C'hall etre 18 rannvro : 13 a oa er vro-benn ha 5 tramor.
Diwar bodañ departamantoù kalz koshoc'h egeto ez eo bet savet ar rannvroioù.
Roll ar rannvroioù
D'ar 1 a viz Genver 2016 e voe staliet aozadur nevez ar rannvroioù hervez an divizoù bet kemeret gant ar gouarnamant gall e 2015,.
Rannvroioù kent ar 01/01/2016
22 rannvro a oa en Europa, 5 rannvro tramor a oa ouzhpenn.
Mortrée
Mortrée zo ur gumun e Normandi, en departamant Orne, e kanton Sées, en arondisamant Alençon.
Istor
Krouet eo bet d'ar 6 thermidor añ 2 ( 24/07/1794), o vodañ kumunioù La grande Mortrée, Bray, Ô ha Marigny.
Douaroniezh
War ar stêr Orne emañ Mortrée, 27 km er biz da Alençon.
Sainte-Gemme-la-Plaine
Sainte-Gemme-la-Plaine a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Proviñs El Loa
Proviñs El Loa zo unan eus proviñsoù Chile, e reter rannvro Antofagasta, ha Calama eo ar gêr-benn. Ur gorread a 42 934,1 km² zo dezhi hag un 177 048  a dud o chom enni. Hin ha doare an dezerzh a gaver er broviñs. Enni e tenner kouevr eus mengleuzioù. Brudet eo kêr San Pedro de Atacama.
Omri
Hervez an Tanac'h goude m'en dije Zimri lazhet Ela e savas an arme (a oa o kampiñ nep ar Felishtiz e Gibeton) hag ar bobl. « Ha roue a reas Israel Omri, jeneral an arme, war Israel, an deiz-se er c'hamp . » (1R 16, 16).
« Hag e pignas Omri, hag holl Israel gantañ, eus Gibeton da ober seziz Tirsa. Pa welas Zimri e oa tapet kêr, ez eas e tour-meur ar roue, hag e têvas warnañ ti ar roue, en tangwall, hag e varvas […]. » (1R 16, 17-18).
« Neuze e lodennas pobl Israel dre an hanter : un hanter eus ar bobl war-lerc'h Tivni ; mab Ginat, d'ober anezhaén roue, hag an hanter allwar-lerc'h Omri. Hag e trec'has an dud war-lerc'h Omri war an dud a heuilhe Tivni, mab Ginat : mervel a reas Tivni, hag e renas Omri. » (1R 16, 21-22)
Ober a reas Omri eus Shomron kêr-benn rouantelezh Israel e-lec'h Tirsa.
Hervez Kentañ Levr ar Rouaned, « e reas Omri ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, gwashoc'h eget an holl re a oa bet a-raok dezhañ, en ur gerzhout a-grenn war roudoù Yarovam, mab Nevat, hag er pec'hedoù en devoa laket Israel da ober, o hegasiñ an Aotroù, Dpue Israel, gant falsdoueed. » (1R 16, 25-26)
E vab Ahav a renas war e lerc'h.
Vojoù
Ar Vojoù pe Vogezoù (Vogesen en alamaneg; Vosges e galleg) zo menezioù e reter Bro-C'hall, etre Loren hag Elzas.
Kernioù
Ar gern uhelañ eo ar Großer Belchen (gwechall Sultzer Belchen; Grand Ballon e galleg ha Ballon de Guebwiller gwechall), dezhi 1 424 m uhelder. Ar ballonoù eo ar menezioù uhelañ, viheñvel an nec'h anezho.
Isla Redonda
Isla Redonda a zo un anv-lec'h spagnolek, hag a dalv kement hag "enezenn gelc'hiek", roet da veur a enezenn.
Vojoù
An anv
Kozh eo an anv. E De bello gallico gant Julius Caesar e lenner ar meneg ex monte Vosego, diwar-benn ur menez etre Gallia celtica ha Gallia belgica. Bet eo an harz etre Kelted Haedui ha Kelted (Belged a lavar lod) Leuci, a veze brezel etreze. Plinius, a veze oc'h aveiñ ar morlu roman, a anaveze pin ar Vojoù.
Yvon Ollivier
Yvon Ollivier, ganet e Brest e 1967, zo ur reizhaouer, ur skrivagner hag un emsaver. Skrivet en deus arnodskridoù politikel ha romantoù.
Buhez
Desavet eo bet e Bro-Leon gant ur vamm gouniderez hag un tad blenier kirri-samm. Studiet en deus ar gwir e Skol-veur Breizh-Izel, e Brest. Goude bezañ bet diplomet e 1993 en École de Sciences politiques Pariz ha tapet ur vestroniezh war ar gwir etrebroadel e reas e goñje ha goude ur bloavezh all e Sciences-Po ez eas da Skol vroadel ar reizhaouerien. Anvet e voe da reizhaouer e 1998 ha goude bezañ bet reizhaouer e Cambrai hag e Sant-Nazer ez eas, e 2006, da eilprokulor lez-varn justis evit ar vinored, e Naoned.
Mennozhioù
Arguzenniñ a ra Yvon Ollivier evit ma vo emren Breizh er Republik c'hall hag evit ma vo diorroet ha difennet ar yezhoù minoraelet, yezh e vro, ar brezhoneg, en e soñj kentañ. Emezelet e oa ouzh Bretagne réunie (Breizh adunvanet) evit ma adroet al Liger-Atlantel da Vreizh. En e arnodskrid, La désunion française, e talc'h da ziskouez e koll Bro-C'hall chañsoù evit en em zibab er bedeladur o ren pa ne c'hell ar minorelezhioù kozh (er rannvroioù) ha nevez (graet diwar an enbroerezh) bezañ anavezet ha priziet po vezañ ma vez ar republik kompezañ o ferzhioù hag o tispakañ skeudenn faos ar C'hallaoued unvan o buhezioù ha n'eus ket anezho erfin.
Steven
Steven zo un anv-badez brezhonek, saoznek ha nederlandek roet d'ar baotred. Gallout a ra bezañ ur stumm all eus an anv brezhonek Stefan pe Stevan, pe ur stumm all eus an anv saoznek Stephen.
Un anv-tiegezh brezhonek eo ivez, troet e galleg en Étienne gant marilh gall ar boblañs. Gallout a ra bezañ un anv-tiegezh saoznek pe alamanek ivez.
300 (film)
300 zo ur film birvidik stadunanat embannet e 2006 ha diazezet war ur c'homics embannet e 1998 gant Frank Miller ha Lynn Varley. Un adsevel ijinet eo eus Emgann Thermopylae e-kerzh ar brezelioù persek. Ar film zo bet sevenet gant Zack Snyder, Miller a oa pennbroduer ha skoazeller teknikel. Filmet eo bet evit darn gant un teknik kromatek evel ar vandenn-dreset.
Kontet eo istor ar roue Leonidas (Gerard Butler), e penn 300 Spartan en un emgann a-enep ar Bersed renet gant ar "Roue Doue" Xerxes (Rodrigo Santoro) hag e lu savet gant 300 000 soudard. E-pad an emgann, ar rouanez Gorgo (Lena Headey) a glask sikour e Sparta evit he gwaz. Kontet eo an istor gant ur vouezh, hini ar soudard spartan Dilios (David Wenham). Dre an teknik kontañ-se, meur a loen moliac'h a weler. 300 zo neuze ur film istorel ha moliac'h war ar memes-tro.
300 zo bet embannet evit ar wech kentañ e festival Butt-Numb-A-Thon en Austin d'an 9 a viz Kerzu 2006. Goude-se e voe skignet e-kerzh ar Berlin International Film Festival d'ar 14 a viz C'hwevrer 2007. A-benn ar fin e voe skignet e sinemaoù IMAX pe sinemaoù boas e Stadoù-Unanet Amerika d'an 9 a viz Meurzh 2007. Goude-se e voe embannet war DVD, Blu-ray, hag HD DVD d'an 31 a viz Gouhere 2007.
Le Retour (Maupassant)
Le Retour  zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1884.
Istor
E 1884 e voe embannet en dastumad Yvette.
Stêr Sonora
Ar stêr Sonora (Río Sonora e spagnoleg) zo ur stêr e stad Sonora e Mec'hiko hag un 420 km dezhi.
C'hoarvezout a ra en Arizpe, eus kejadenn ar stêrioù Bacamuchi ha Bacoachi. Tremen a ra dre Bacoachi, Aconchi, Huepac, Baviacora, Ures, Banámichi ha Hermosillo.
Aberiñ a ra e Pleg-mor California dirak an Enez Tiburón e Bahía de Kino, pa vez dour a-walc'h da vont betek eno.
De Bello Gallico
N'eus arvar ebet diwar-benn an oberenn, met ar goshañ skouerenn anavezet anezhi a zeu eus marevezh ar garolingidi, un 800 vloaz goude an darvoudoù; gant se eo unan eus koshañ skridoù an Henamzer klasel, war-bouez skridoù an Testamant Nevez.
Arondisamant an Havr-Nevez
Arondisamant an Havr-Nevez a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall, e departamant Seine-Maritime hag e rannvro Normandi.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant an Havr-Nevez e 20 kanton hag e 176 kumun.
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Seine-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 146 kumun zo en arondisamant an Havr-Nevez bremañ.
Giulia Farnese
Giulia Farnese (ganet e Canino en 1474, marvet e Roma d'an 23 a viz Meurzh 1524) a oa ur vaouez kenedus-meurbet, lesanvet Giulia la Bella, hag a oa serc'h d'ar pab Alesant VI. Hervez ar c'hardinal Lorenzo Pucci e oa brav da welout; hervez Cesare Borgia, mab d'ar pab Alesant VI, he devoa un daoulagad du-teñval.
Yaouankiz
Ganet e oa Giulia e Capodimonte e 1474 war douaroù he zud, war lez lenn Bolsena (hiziv e proviñs Viterbo). Merc'h e oa da Pier Luigi Farnese, condottiero, ha da Giovannella Gaetani, pe Caetani, diskennadez eus lignez Sermoneta a oa hini Benedetto Caetani, ar pab Bonifas VIII. A-raok dezhi e oa ur mab, Alessandro, dilennet da bab en 1534, hag anvet Paol III. Goude-se, e 1478, e voe ur c'hoar, Gerolama, hag ur breur all, Angelo.
Krediñ a reer e tremenas he bugaleaj gant he c'hoar e ti he zud e Capodimonte. Eno e voe savet gant Agnese Di Castro, ur vaouez a voe tommoc'h outi eget he mamm betek he marv. Goude e voe kaset goude d'ur gouent da Viterbo, ha goude c'hoazh da Roma, rak ur palez a oa d'an tiegezh Caetani eno.
Desket e voe, evel ar merc'hed a renk ganti, war ar yezhadur, latin, sonerezh, kan, dañs.
Dimezet da Orsino Orsini
Mat e kavas ar vamm, Giovannella, derc'hel d'an emglev a oa bet graet etre he fried Pier Luigi hag ar c'hardinal Borgia diwar-benn kefrisaoù o merc'hed.
E 1489 eta e voe dimezet Giulia, 15 vloaz da neuze, da Orso Orsini, 16 vloaz (ganet e 1473), lesanvet Orsino, kont Bassanello (a zo Vasanello hiziv), eus un tiegezh galloudus e Lazio. Orsino a oa mab da Lodovico hag Adriana de Mila, keniterv d'ur c'hardinal spagnol, Rodrigo Borgia e anv. Orsino a oa kont Nola, met ne oa ket paotr koant: lesanvet e oa bet Monuculus Orsinus, rak born e oa.
E Roma e voe graet an eured, d'an 21 a viz Mae 1489, e ti ar c'hardinal Rodrigo Borgia, hag a vo dilennet da bab Alesant VI un toullad bloavezhioù diwezhatoc'h. En amzer-se e oa serc'h ar c'hardinal abaoe bloaz da vihanañ. Troet e oa ar c'hardinal gant c'hoari merc'hed, ha da vare eured Giulia en doa ur serc'h, Vannozza Cattanei, ha pevar bugel ganti, hep kontañ un toullad re all amañ hag ahont.
Mont a reas Giulia da-heul he fried da chom da gastell Bassanello. Buan a-walc'h e kavas digarez da vont eus ar gêr, pe da di an tiegezh Orsini, e Monte Giordano, pe da di he mamm-gaer er palez roman e-kichen Iliz Sant-Pêr ma edo Adriana o chom gant Lucrezia Borgia, merc'h yaouank he c'henderv Rodrigo Borgia, c'hwec'h vloaz koshoc'h eget Giulia.
Santa Teresa Gallura
Santa Teresa Gallura zo ur gumun e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Giulia Farnese
Serc'h Rodrigo Borgia
thumb|right|240px|Ar pab Alesant VI
Tost da 60 vloaz e oa ar c'hardinal Borgia pa en em gavas gant Giulia, 15 vloaz a boan, ha sot-pitilh e voe ganti kenkent, ma en doe c'hoant da gaout anezhi. Prest e oa Giovannella, he mamm, hag Adriana, he mamm-gaer, da implij galloud Giulia war ar c'hardinal kozh evit sachañ enorioù ha dreiswirioù evit o mibien, Alesandro hag Orsino. Ne voe ket re ziaes da Rodrigo kreskiñ e zastumad maouezed. Er mizioù war-lerc'h hec'h eured e teuas Giulia da vout serc'h ofisiel Borgia, dall gant ar garantez outi. Evit ma vije tostoc'h e serc'h outañ e c'houlennas Rodrigo ma teuje e gendirvi Orsini da chom da balez Santa Maria in Portico, ti Adriana de Mila. N'eus nemet ar paourkaezh Orsino, a zo ret dezhañ c'hoari an dogan kontant, a ranko gortoz e c'hopr e-pad meura vloaz.
Mont a reas Giulia da chom da Santa Maria in Portico hag eno ec'h en em gavas gant Lucrezia Borgia, merc'h ar c'hardinal ha nizez da Adriana a zo karget da zeskiñ anezhi evel ur briñsez a ouenn roueel. Entreze o-div e vo kenemglev ha gwir vignoniezh.
Rodrigo Borgia dilennet da bab
D'an 30 a viz Du 1492 e c'hanas Giulia he merc'h nemeti, Laura. Tri miz a-raok e oa bet dilennet Rodrigo Borgia da bab, hag anvet Alesant VI. Kinniget e voe ar bugel evel merc'h Orsino en-ofisiel. Tud zo o deus bet skrivet e tenne ar verc'hig d'ar c'hardinal, ha darvoudoù zo evit kennerzhañ ar vartezeadenn, goude ma voe nac'het gant ar pab e-unan en ul lizher da Giulia. Laura Orsini e oa anv ar verc'hig, ha pennhêrez ar born e oa. Gant ganedigezh Laura e oa kavet un digarez mat da chom pell diouzh kastell Bassanello.
Goude dilennet Rodrigo da bab ne baouezas ket ar Borgia hag ar plac'h Farnese d'en em gavout. N'eo ket serc'h ar c'hardinal eo ken met pried-kleiz ofisiel ar pab e oa deuet da vezañ. Ne baoueze ket an teodoù da vont en-dro diwar he fenn, me veze lavaret concubina papae pe sponsa Christi anezhi.
Ur wech staliet war gador Sant Pêr e krogas ar pab da reiñ profoù d'e harperien, hag en o zouez d'an tiegezh Farnese, a veze trugarekaet evel-se eus ar grasoù a roe o c'hoar d'ar pab. Bloaz goude bout dilennet e voe anvet Alessandro, breur Giulia, da gardinal, pa ne oa nemet 25 bloaz. Hag an teodoù da vont en-dro adarre o welout pegen buan e oa savet Alessandro gant skeul an enorioù ma veze lesanvet il cardinale della Gonnella, damveneg eus ar priz grataet gant tommder e c'hoar. Orsino a voe roet dezhañ ur prof kaer gant ar pab ivez: en 1494 e voe roet dezhañ douar Carbognano.
Dibenn o darempred
Adalek 1493 e voe kemmoù bras e-barzh buhez Giulia la Bella. En miz Even, e voe dimezet Lucrezia, 14 dezhi, da Giovanni Sforza, aotrou Pesaro, ha ret dezhi mont di da chom gant he fried. Ha Giulia Farnese d'he heul evel dimezell a enor gant he mamm-gaer Adriana de Mila. Met pa edo Giulia e Pesaro e kavas diaes ar pab bezañ hepti e Roma, ma c'houlennas diganti distreiñ.
Gant goudrouzoù e teu a-benn: setu Giulia, he mamm hag he c'hoarb Gerolama en-dro war hent Roma. Erru nepell diouzh Viterbo, setu charreadeg an itronezed, hag an tregont marc'heg kaset gant ar pab, o chom a-sav dirak an arme c'hall. Ne voe stourm ebet, ha setu pried ar pab etre daouarn e enebourien. Pa gompren ar C'hallaoued piv o deus tapet e kraouiont anezho e kastell Montefiascone, hag e c'houlennont 3000 dugad digant ar pab evit o lezel da vont. Ha Borgia da baeañ rak-tal. Goude tremenet un toullad deizioù e Montefiascone, evel kouviadezed kentoc'h eget evel prizoniadezed, setu an teir maouez en hent adarre, un armead tud gante ouzh o gwareziñ. D'ar 1añ a viz Kerzu e tegouezhjont e Roma, ha kousketa reas Giulia er Vatikan, ma voe pardonet he dichekadennoù gant ar pab.
Koulskoude edo o darempred o vont d'echuiñ buan.
Tec'het eus Roma
Aon a oa savet e Roma rak an armeoù gall o tostaat gant ar roue Charlez VIII. Ar pab nefelle ket dezhañ kuitaat ar Vatikan, daoust da alioù e guzulierien. Giulia avat he devoa aon, abalamour d'he merc'h paneveken, ha c'hoant he devoa da dec'hel ar buanañ hag ar pellañ ar gwellañ. Skoazell a c'houlennas digant Alessandro, he breur kardinal, da aozañ he zec'hadenn. Div sizhun a-raok da Charlez VIII erruout e Roma gant e soudarded e skampas Giulia kuit hep kemenn ebet d'ar pab: ne welo ket e serc'h ken.
Da belec'h ez eas Giulia ? N'ouzer ket, met martezeañ a c'haller. Pe da-gaout he fried da gastell Bassanello pe da gastell Carbognano. En 1500 e varvas he gwaz Orsino e Bassanello ha leuskel a reas e vadoù gant e verc'h Laura.
E Carbognano
Roud a gaver eus Giulia e fin ar bloaz 1503.
Vézéronce
Vézéronce zo anv gallek meur a dra e Bro-C'hall.
Skrivadeg
Ar Skrivadeg zo un abadenn reizhskrivañ brezhoneg hag a vez aozet bep bloaz e miz Meurzh, abaoe 1997. Da gentañ e oa anvet Skrivadenn. Prizioù a vez roet d'ar berzhidi. Un dro-diwezh a vez aozet evit ar re wellañ.
Poitou-Charentes
Departamant
Pevar departamant a oa enni:
Zec'haria (roue Israel)
Hervez an Tanac'h e renas Zec'haria, mab Yarovam, roue Israel e Shomron e-pad c'hwec'h miz (e 743 KJK).
Setu ar pezh a lenner diwar e benn en Eil Levr ar Rouaned (2R 15,9-10) :
« Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, evel m'o devoa graet e dadoù, hep distreiñ diouzh pec'hedoù Yarovam, mab Nevat, en devoa laket Israel da bec'hiñ. Hag ez iriennas enep dezhañ Shaloum, mab Yavesh, a roas dezhañ dirak ar bobl taol ar marv hag a renas en e lec'h. »
Ahav
Hervez an Tanac'h e renas Ahav , mab Omri war Israel etre 874 KJK ha 853 KJK.
Setu ar pezh a lenner diwar e benn e Kentañ Levr ar Rouaned :<blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.2em;">« Hag e reas Ahav, mab Omri, gwashoc'h ouzh daoulagad an Aotroù eget an holl re a oa bet en e raok. Evel pa vije bet re nebeut dezhañ kerzhout e pec'hedoù Yarovam, mab Nevat, e kemeras da wreg Izevel, merc'h Et-Baal, roue Sidoniz, hag ez eas da servijout ar Baal ha da stouiñ dirazañ. » (1R 16, 30-31).
Buhez hag oberoù Ahav zo displeget eus 1R 16, 29 betek 1R 22, 40
Brezel a reas Ahav ouzh Ben-Hadad, roue Aram a lakaas seziz war Shomron d'ur mare (1R 20).
Krevredet e voe Israel ha Yehouda, renet gant Yehoshafat, enep Aram. Gloazet e voe Ahav e-kerzh emgann Ramot-Gilead ha mervel a reas (1R 22).
Ahazia, e vab, a renas war e lerc'h.
François Bourgeon
François Bourgeon (5 a viz Gouere 1945 e Pariz) a zo un treser hag ur senarioour bannoù-treset gall. Er Vro-vigoudenn emañ o chom hiziv an deiz. Gwelet eo evel un arzour a-bouez e bed ar bannoù-treset peogwir e klask tostaat par ma c'hall ouzh ar gwirvoud (maketennoù a vez savet gantañ a-benn sevel e dresadennoù), hag ivez a-drugarez d'e varregezhioù a-fet tresañ, livañ ha kontañ.
E vannoù-treset kentañ a voe embannet etre 1971 ha 1973 er c'helaouennoù Lisette (Bayard Presse) ha Djin (Fleurus) e 1974 ha 1975. Un istor 14 pajennad anvet L'ennemi vient de la mer (senario gant Cécile Romancère) a voe embannet e 1972. E-pad ur pennadig e labouras ivez evit ar gelaouenn Pif gadget. E 1978 e tresas un albom anvet 1978, Maître Guillaume et le Journal des bâtisseurs de cathédrales (senario Pierre Dhombre) embannet gant Univers Média.
E heuliad kentañ (anvet Brunelle et Colin) a savas asambles gant ar senarioour Robert Génin. Istorioù a dremen er Grennamzer eo. Embannet e voe er gelaouenn Circus, hag an albom kentañ a zeuas er-maez e miz Genver 1979. An dudenn anvet Brunelle a seblant bezañ ur patrom eus an hini anvet Isa a gaver diwezhatoc'h e-barzh Les Passagers du vent. Ne labouras nemet war an div levrenn gentañ : goude-se ez eo an tresour Didier Convard a gendalc'has.
E 1979 e stagas gant Les Passagers du vent, hag a voe embannet er gelaouenn Circus. An albom kentañ a voe embannet e miz Genver 1980. Un heuliad albomoù gwelet evel unan eus ar re bouezusañ en istor ar bannoù-treset eo, a-fet senario koulz hag a-fet tresañ. Priz treser gwellañ ar bloaz a voe roet dezhañ da-geñver Festival etrebroadel ar bannoù-treset en Angoulême. Er memes koulz e labouras en-dro war dodenn ar Grennamzer : lodenn gentañ an heuliad Les Compagnons du crépuscule a voe embannet e 1984.
E 1993 e lakaas embann La Source et la sonde (lodenn gentañ an heuliad Le Cycle de Cyann), un istor skiant-faltazi savet gant Claude Lacroix, er gelaouenn bannoù-treset A suivre.
Le Cycle de Cyann
(Senario gant Claude Lacroix)
Brunelle et Colin
(Senario gant Robert Genin)
'Albomoù all
(Senario gant Pierre Dhombre)
Emgann Vézeronce
Emgann Vézeronce a c'hoarvezas e 524 e-kichen Vézeronce (hiriv en Isère (departamant)) etre ar Franked, dindan o roue Hlodomir hag ar Vurgonded dindan Godomar III. Lazhet e voe Hlodomir en emgann, a voe gounezet gant ar Franked koulskoude.
Samantha Scaffidi
Samantha Scaffidi, ganet d'an 3 a viz Meurzh 1989, zo un aktourez, filmaozerez ha produerez stadunanat. Brudet eo evit he roll a Victoria Heyes er film spont slasher ha gore Terrifier embannet e 2016 gant Damien Leone hag er film da heul Terrifier 2 (2020). Scaffidi zo bet ivez o c'hoari Georgette er film Sam (2015) hag Alessandria en Sarah Q (2018).
Teobald
Teobald, pe Theobald, Theudebald, Theodebald, Theudowald, pe Thibaut pe Théodebald e galleg (war-dro 535-555) a oa roue Aostrazia, pe roue Metz, pe hini Reims, adal 547 pe 548 betek e varv e 555.
Samantha Scaffidi
Ouzhpenn bezañ aktourez, Scaffidi zo renerez Rape, Abuse & Incest National Network (RAINN).
Teobald
Mab e oa da Theudebert Iañ ha Deuteria. Dimeziñ a eure war-dro 552 da Waldrada, pe  Vuldetrade, ur briñzez lombard hag a oa merc'h d'ar roue lombard Waccho, ha c'hoar d'ar rouanez Wisigarde, eil pried Thibert Iañ.
Pa varvas Sant Gall, eskob Clermont, ez eas an eskibien da c'houlenn digant ar beleg Caton kemer e lec'h. Nac'h a reas ar beleg, met dilennet e voe koulskoude. Tabut a savas etre Caton hag an arc'hdiagon Cautin. Ha Cautin da gemenn d'ar roue Thibaut e oa marvet Sant Gall, hag ar roue da envel Cautin da eskob  Clermont e-lec'h Caton.
Dont a reas neuze Ostrogoted da c'houlenn skoazell digant ar Franked evit stourm ouzh ar Romaned, met nac'h a reas Thibaut reiñ harp dezho.
E varv
Mervel a reas e 555, a-raok e 20 vloaz. Kemeret e voe e rouantelezh gant Hlotar Iañ a gemeras an intañvez ivez.
500
Diwar-benn bloavezh 500 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 500
Al Pacino
Alfredo James Pacino, ganet d'ar 25 a viz Ebrel 1940, zo un aktour ha sevener filmoù stadunanat. Pacino a zo aktour abaoe un 50 bloavezh bennak. Enoret eo bet alies gant prizioù pe enorioù, en o zouez un Academy Award, daou Tony Awards, daou Primetime Emmy Awards, ur British Academy Film Award, pevar Golden Globe Awards, al Lifetime Achievement Award gant an American Film Institute, ar Golden Globe Cecil B. DeMille Award, hag an National Medal of Arts. Unan eus an aktourien nemeto eo a zo bet enoret gant un Oscar, un Emmy, hag un Tony Award evel aktour, lesanvet eo ar fed ral-se "Triple Crown of Acting".
Enez Santiago (Galápagos)
thumb|300px|Inizi Galápagos gwelet eus ul loarell. Enez [[Isabela (Galápagos)|Isabela eo an enez vras, hag Enez Santiago eo an dostañ er reter dezhi.]]
Enez Santiago zo unan eus an Inizi Galápagos en Ecuador, er reter da Enez Isabela, ar vrasañ eus an enezeg. San Salvador a vez graet anezhi ivez, diwar anv al lec'h kentañ anvet gant Kristof Kolomb.
Inizi Galápagos
Mont a reont d'ober ur broviñs eus Ecuador, Proviñs Galápagos, 972 km diouzh aodoù kornôk ar vro. Brudet int abalamour d'un toullad mat a loened ha plant ha na vezont kavet nemet er rannved-se. Brudet int ivez dre m'o deus talvezet da Charles Darwin evit e labourioù. Lakaet int bet war roll ar Glad bedel gant an UNESCO.
Roca Redonda
thumb|300px|Inizi Galápagos gwelet eus ul loarell. Enez [[Isabela (Galápagos)|Isabela eo an enez vras, ha Roca Redonda a zamweler er gwalarn dezhi]]
Inizi Galápagos
An anvioù
An anv Archipiélago de Colón a oa bet roet dezho da enoriñ Kristof Kolomb, evel an inizi anvet Pinta... An Inizi Isabela ha Fernandina zo bet anvet en enor d'ar Rouanez Izabel Iañ Kastilha, hag he fried Fernando II Aragon a rene en amzer Kristof Kolomb.
Solidaire du Chocolat
Ar Solidaire du Chocolat a zo ur redadeg treuzatlantel etre Sant-Nazer ha Progreso (Yucatan, Mec'hiko) evit ar bigi-dre-lien unkouc'h Class40.
Lañset eo bet gant ar bageer Damien Grimont e 2009.
San Cristóbal (Galápagos)
thumb|300px|Inizi Galápagos gwelet eus ul loarell. San Cristóbal eo an an enez vras pellañ er reter. Enez San Cristóbal zo unan eus an Inizi Galápagos en Ecuador, er reter da Enez Isabela, ar vrasañ eus an enezeg.
Roca Redonda
Roca Redonda (Roc'h kelc'hiek) zo un enezennig didud en Inizi Galápagos, en Ecuador, er Meurvor Habask, 25 km er gwalarn da Enez Isabela.
Hir eo stumm an enezennig, ha n'eo ket kelc'hiek. 308 metrad hed dezhi, ha 136 metrad led, ha 6 devezh-arat dindani (0,03 km²). 70 m uhelder a-us da live ar mor. Repu ar gouelan kazugel eo.
Gaius Lucilius
Gaius Lucilius, pe Lucilius (ganet en 180 pe 148 kent JK e Sessa Aurunca, e  Campania- marvet en 102 pe 101 kent JK) zo ur barzh latin, brudet da vezañ ar c'hentañ  barzh flemmganer. Ne chom nemet darnoù eus e oberennoù.
Route du Rhum
Ar Route du Rhum a zo ur redadeg treuzatlantel en e unan, hag a vez pep pevar bloaz etre Sant-Maloù/Kankaven ha Pointe-à-Pitre (Gwadeloup), e dibenn miz Here pe deroù miz Du.
Ar rekord a zo aet da Loïck Peyron e 2014 war bourzh Maxi Solo Banque Populaire VII, e 7 devezh 15 eurvezh 8 munutenn ha 32 eilenn.
Aozet eo ar Route du Rhum gant OC Sport Pen Duick abaoe 2006. 40 vloaz ar redadeg e vo e 2018.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Lucilii
Al Lucilii pe gens Lucilia, zo tud eus un tiegezh uhel en Henroma a oa brudet an izili-mañ anezhañ:
Shaloum
Hervez an Testamant Kentañ e renas Shaloum, (hebraeg: שלום בן יבש‎), un anv hag a dalvez kement ha "gopr"), mab Yavesh « ul loariad » e 743 KJK war Israel e Shomron.
Lazhet en doa Zec'haria evit kemer e blas.
N'eus tost netra diwar e benn en Eil Levr ar Rouaned (2R 15, 14) : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.2em;"> « Hag e pignas Menahem, mab Gadi, eus Tirsa hag ez erruas e Shomron, hag e roas da Shaloun, mab Yavesh, e Shomron, taol ar marv hag e renas en el lec'h. »
Tito Cortés
Luis Alberto Cortés Bonnet, anavezetoc'h evel Tito Cortés ( 3 Kerzu, 1924- 18 Gouere,1998) ha lesanvet El Ciclón del Pacífico a oa ur c'haner kolombian.
David Herd
David Herd (1732-1810) zo un dastumer kanaouennoù skosat. Gouestlañ a reas e vuhez da zastum kanaouennoù kozh e vro. En 1769 ec'h embannas 60 heroic ballads ha 300 kanaouenn, anvet Ancient Scottish Songs, Heroic Ballads, etc.
Kresket e voe an embannadur en 1776 ha 1791.
El asedio
El asedio zo ur romant spagnolek gant Arturo Pérez-Reverte‎, embannet e 2010 gant Alfaguara. Savet eo diwar-benn Seziz Cádiz‎ a c'hoarvezas etre 1810 ha 1812.
Ahazia (roue Israel)
Ahazia, pe Akazia (hebraeg: אֲחַזְיָה‎ ’Ăḥazyāhū, "Yahu en deus tapet krog"; Ochozias e latin) a oa mab da Ahav, a voe roue Israel e-pad daou vloaz (-853 KJK - -852 KJK), hervez an Testamant Kentañ.
Le Taureau blanc
Le Taureau blanc zo ur gontadenn gant Voltaire.
Ahazia (roue Israel)
Setu ar pezh a lenner diwar e benn e Kentañ Levr ar Rouaned (1R 22, 53-54) : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.2em;"> « Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, hag e kerzhas war roudoù e dad ha war roudoù e vamm, ha war roudoù Yarovam, mab Nevat, a rae da Israel pec'hiñ. Hag e servijas Baal, hag e stouas dirazañ, hag e hegasas Doue Israel, a-grenn evel m'en devoa graet e dad. » Hervez Eil Levr ar Rouaned e kouezhas klañv goude bezañ kouezhet « dre gloued e gambr-uhel, e Shomron ».
Kas a reas kannaded da c'houlenn digant Baal-Zevouv hag-eñ e vevfe diwar ar c'hleñved. Ar re-mañ a gavas war o hent ar profed Elia a lavaras dezho « Evel-hen e komz an Aotroù : Ha n'eus ket a Zoue en Israel pa gasez da c'houlennata Baal-Zevouv, doue Ekron ? Setu perak, ar gwele ma'z out savet warnañ, ne ziskenni ket dioutañ, rak mervel a ri !
Lenn a reer en destenn e varvas Ahazia « hervez komz an Aotroù lavaret gant Elia ».
E vab Yoram a renas war e lerc'h.
Pelusium
Pelusium e oa anv latin ur gêr eus Ejipt Izel, e reter delta an Nil.
Battlefield 1
Battlefield 1 lesanvet COD killer (brezhoneg: Muntrer Call of Duty) a zo ur c'hoari tenn kentañ sell sevenet gant EA DICE hag embannet gant Electronic Arts. Ar 14vet c'hoari pe astenn c'hoari e vezo d'an heuliad c'hoarioù video Battlefield.
Ar c'hoari a zo da vezañ embannet dre ar bed war ar savennoù Microsoft Windows, PlayStation 4 hag Xbox One d'an 21 a viz Here 2016. Ur c'hoari all a vo en e c'houde en heuliad c'hoarioù Battlefield anvet, Battlefield V. Embannet e vo d'an 19 a viz Here 2018.
Doare c'hoari
Dres memes doare evit ar c'hoarioù video all en heuliad c'hoarioù Battlefield, Battlefield 1 a zo ur c'hoari tenn kentañ sell. Mare ar c'hoari a vezo ar C'hentañ Brezel-bed, awenet e vefe gant fedoù istorel gwir. ar c'hoarierien a c'hello implij armoù ar C'hentañ Brezel-bed evel ar fuzuilhoù un tenn, reoù aotomatek pe hanter aotomatek, kanolioù, skarzherioù-tan hag ar gazoù brezel a-benn lazhañ o enebourien.
Lobito
Lobito zo ur gêr eus Angola, e proviñs Benguela, war aod ar Meurvor Atlantel.
Battlefield 1
Doare c'hoari
Gant ar c'hoari nevez-se en heuliad e vezo degaset doareoù-stourm nevez a-dost evel sabrennoù, palioù. An armoù stourm a-dost se a vezo rannet e daou strollad: ar re ponner hag ar re lijer.
Lobito
Savet e voe Lobito e 1905 gant ar Bortugaliz evit bezañ an arsav-dibenn d'an hent-houarn a deue eus Katanga. War-dro 200 000 annezad zo e kêr.
Battlefield 1
Doare c'hoari
Karbedoù a vezo ivez, ar re-se a vezo tu da vezañ bleniet gant ar c'hoarierien: tankoù lijer ha ponner, kamionoù armet, nijerezioù daou askellet ha bigi brezel. Un nevezinti a vezo d'an heuliad dre reiñ an tu da implij gant ar c'hoarierien eus kezeg brezel.
Evel boaz en heuliad Battlefield an en-dro a vezo tu distruj, an armoù a c'hello bezañ kemmet hervez c'hoantoù ar c'hoarierien.
Harozed
Harozed a vezo er c'hoari, ar re-se o vezañ awenet gant tud gwir o devoa kemeret perzh er C'hentañ Brezel-bed :
Burutelladennoù
Evit ar pezh a sell ouzh an ar c'hoari hag ar grafikoù eo bet degemeret mat. Evit ar pezh a sell ouzh an aergelc'h ez eus bet rebechoù. Al lu c'hall ne oa ket bet lakaet evel tu diazez da c'hoari met ouzhpennet en un DLC. Rebechet e vez ivez da vezañ kemmet gwirvoud ar brezel evit mont gant un doare c'hoari bliv padal ar brezel a oa unan gorrek en gwirionez.
499
Diwar-benn bloavezh 499 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 499
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 499
Aung San Suu Kyi
Aung San Suu Kyi (birmaneg: ; distaget: [àuɴ sʰáɴ sṵ tɕì), bet ganet d'an 19 a viz Mezheven 1945 e Yangon, a zo ur bolitikourez eus Myanmar. Brudet eo evit he stourm difeuls a-enep ar gouarnamant diktatour renet gant an arme en he bro. Bet he deus Priz Nobel ar Peoc'h e 1991.
Hindu Mahasabha
An Hindu Mahasabha (anv ofisiel: Akhil Bhārat Hindū Mahāsabhā pe All-India Hindu Grand-Assembly) zo ur strollad politikel indian eus an tu dehoù hindou ha broadelour. An aozadur a oa bet savet da zifenn gwirioù an hindoued en India saoz, dreist-holl goude stummadur an All India Muslim League e 1906. Ar gouarnamant saoz en India en devoa krouet ur rummad voterien disheñvel hag a oa hini ar vuzulmaned goude tremen al lezennoù Morley-Minto e 1909.
Aung San Suu Kyi
Seizh bloavezh-pad eo bet dalc'het en he zi hep gallout dont er-maez, ha kement-se war urzh ar gouarnamant, goude ma vije bet gounezet ar votadegoù e 1990 gant ar C'hevre broadel evit an demokratelezh ma oa-hi ar sekretourez veur. Torret e oa bet ar votadegoù-se gant ar gouarnamant milourel.
Hindu Mahasabha
Kozh eo ar strollad politikel broadelour hindou-se, met an Hindu Mahasabha a chom izel a-fed pouez e politikerezh India. Kement-se a-raok ha goude dizalc'hiezh ar vro diouzh ar Saozon. Muntrerien Gandhi a oa izili eus ar strollad Hindu Mahasabha.
Aung San Suu Kyi
Aotreet eo bet da zont ha da vont d'an 13 a viz Du 2010.
Un taol-stad zo bet kaset da benn gant an arme d'ar 1añ a viz C'hwevrer 2021. Bac'het eo bet hi, ministrez an aferioù estren, hag ar prezidant Win Myint.
Rieulay
Rieulay a zo ur gumun eus departamant Norzh, e rannvro Hauts-de-France e Bro-C'hall.
San Cristóbal
San Cristóbal zo un anv-lec'h spagnolek, hag anv meur a dra.
Kastilha ha León
-E Kanariez
Huambo
Huambo zo ur gêr eus Angola ha kêrbenn proviñs Huambo. Dont a ra hec'h anv eus Wambu, ur rouantelezh Ovimbundu.
Ar gêr a voe savet ent-ofisiel d'an 8 a viz Eost 1912 gant ar Bortugaliz hag e 1928 e voe adanvet Nova Lisboa (Lisbon Nevez). Diorren a reas an ekonomiezh ha kreskiñ a reas ar boblañs betek dizalc'hidigezh Angola e 1975, ma voe adroet hec'h anv orin d'ar gêr. Drastet e voe Huambo e-pad ar brezel diabarzh.
Chram
Chram pe Chramn ("Bran" en henfrankeg ), bet ganet etre 520 ha 540 ha marvet e miz Kerzu 560, a oa mab da Hlotar Iañ, roue ar Franked, ha d'e bried Chunsine.
Buhez
Kontrol d'ar roue frank Theudebert I ha d'e vab Theutbald, a glaskas tostaat Romaned ha Franked goude un emsavadeg en Aovergn e 532, e kavas gwell Hlotar I lakaat e vab Chram da eveshaat ar vro. Hennezh neuze ac'h eas da chom da Glermont-Ferrand.
The Trees They Grow High
Div werzenn zo bet kavet en un dastumad skosat savet gant David Herd er bloavezhioù 1770, ha diwarne e savas Robert Burns e varzhoneg Lady Mary Ann embannet e 1792.
Kaoz zo er ganaouenn eus ur plac'h 24 hag a zo bet dimezet d'ur paotr 14 vloaz hag a vo tad da 15 vloaz kent mervel da 16 vloaz war un dachenn-emgann — en ur gentel all eus ar ganaouenn e timez da 16 vloaz, ez eo tad da 17 vloaz hag e varv da 18 vloaz.
498
Diwar-benn bloavezh 498 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
The Trees They Grow High
Kanet eo bet ar ganaouenn-mañ gant Alan Stivell, Joan Baez ha tud e-leizh c'hoazh
Troidigezhioù
Troet eo bet en italianeg ha galleg.
498
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 498
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 498
Inis Fada
Inis Fada (Long Island e saozneg ) zo un enezenn e mervent Iwerzhon, dirak aod An Scol e kontelezh Corcaigh.
Hirik eo, gant tost da 5 km hed hag a-boan 0,8 km led. Emañ en un enezeg ma kaver ivez Inis Arcáin ha Cléire. Un tour-tan zo e beg reter an enez, da heñchañ ar bigi war-zu porzh An Scol.
E 2016 e oa 20 den o vevañ war Inis Fada. Ur vag-treizh zo da vont di eus an douar-bras.
Yoram
Hervez an Tanac'h e voe Yoram, mab Ahazia, roue Israel etre 852 KJK hag 841 KJK.
Setu ar pezh a lenner diwar e benn en Eil Levr ar Rouaned (2R 3, 2-3) : « Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, naren avat kement hag e dad hag e vamm, rak lemel a reas peulvan ar Baal en devoa graet e dad. Hogen, ouzh pec'hedoù Yarovam, mab Nevat, hag en devoa laket Israel da bec'hiñ, e chomas stag, hag ne guitaas ket diouto. ».
Kevredet gant Yehoshafat, roue Yehouda ha roue Edom, e reas brezel enep roue Moav.