cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maria Leopoldine Aostria-Este
He marv
Mervel a eure en ur gwallzarvoud war an hent etre München ha Vienna.
Malkoha teñval
Ar malkoha teñval a zo ur spesad evned, Phaenicophaeus tristis an anv skiantel anezhañ.
Anglesqueville
Anglesqueville zo un anv-lec'h gallek eus Normandi. Gwechall e veze skrivet Englesqueville.
Malkoha teñval
Anvet e voe Melias tristis (kentanv) da gentañ-penn (e 1830) gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Grotteria
Grotteria zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Mantes-la-Jolie
Mantes-la-Jolie zo ur gumun en departamant Yvelines hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Mantes-la-Jolie eo.
Yoko Ono
Yoko Ono, bet ganet d'an 18 a viz C'hwevrer 1933 e Tokyo (Japan), a zo un arzourez.
Wedding in Hades
Wedding in Hades a zo ur strollad sonerezh rock krouet e 2006 e Sant-Brieg.
Malkoha dremm c'hlas
Ar malkoha dremm c'hlas a zo un evn, Phaenicophaeus viridirostris an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en India ha Sri Lanka.
Vierzon
Emañ war lez ar stêr Cher, er gwalarn da bennlec'h an departamant, Bourges.
Laganadi
Laganadi zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Talgarth
Talgarth zo ur gêr vihan e gevred Powys e Kembre, gant 1 645 a annezidi e 2001.
Kontet eo Talgarth da vezañ bet kêr-benn rouantelezh Brycheiniog er Grennamzer. Er gêr-se ivez e voe skrivet Llyfr Coch Talgarth, un dornskrid kembraek skrivet war-dro ar bloavezh 1400.
Namibe
Moçâmedes (1985–2016 Namibe) zo ur gêr eus Angola ha kêr-benn proviñs Namibe. War ribl ar Mor Atlantel emañ, war-hed 200 km diouzh an harzoù etre Angola ha Namibia. War-dro 150 000 a annezidi zo. Unan eus kêrioù brasañ Angola eo.
Gorsgoch
Gorsgoch zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanwenog, e Ceredigion, e Kembre, 127km diouzh Kerdiz.
Petula Clark
Petula Clark a zo anv-micher ar ganerez Sally Olwen Clark, bet ganet d'ar 15 a viz Du 1932 en Epsom (Surrey), e Bo-Saoz. Kanet he deus e saozneg ha galleg dreist-holl, savet tonioù, ha bet eo aktourez un tamm ivez abaoe he 7 vloaz.
He buhez
Klañvdiourien e oa tud Sally, hag o-daou, Doris (ganet Phillips) ha Leslie Norman Clark, e labourent en ospital Long Grove en Epsom. He mamm a oa Kembreadez. Ijinet e voe an anv Petula gant he zad, diwar anvioù div zousig dezhañ, Pet hag Ulla (un anv svedek), emezañ. Pa oa bihan e kane Sally e kor ar chapel choir ha troet e oa da zreveziñ kanerezed brudet ar mare, ar Saozez Vera Lynn, ar Vrazilianez Carmen Miranda, ha Sophie Tucker, dirak kerent ha mignoned.
E spagnoleg
Ar peder c'hanaouenn zo bet enrollet en 1964 en Spagn gant Hispavox en EP "Petula Clark canta en Español" (Cat.-No. HV 27–126).
Fernando Iañ Aragon
Ferdinant Iañ Aragon, pe Fernando de Aragón (e spagnoleg), pe Ferrando d'Aragón en (aragoneg), ganet e Medina del Campo e 1380 ha marvet en Igualada e 1416, anvet ivez Fernando de Trastámara, Fernando de Antequera, el Justo,  el Honesto, pe Ferrando d'Aragóna en aragoneg, a oa Infant Kastilha, Roue Aragon, Valencia, Mallorca, Korsika, Sikilia ha Sardigna (a anv) ; dug Neopatria hag Atenas (a anv); kont Barcelona, Rousilhon, Cerdanya; rejant Kastilha.
Kentañ roue Aragon eus Tiegezh Trastámara e oa. Eus Tiegezh Aragon avat e oa dre e vamm Leonor Aragon.
E dud
Eil mab ar roue Juan Iañ Kastilha hag e bried Leonor Aragon e oa. E vamm a oa c'hoar d'ar roue Martín Iañ, a oa c'hoar da Martín Iañ Aragon,lesanvet «el Humano».
E vugale
Gant e bried Leonor de Alburquerque en doe seizh bugel:
Ha Noi
Ha Noi pe Hanoi (e vietnameg: Hà Nội) eo kêr-benn Viêt Nam. Emañ e norzh ar vro a-hed ar Stêr Ruz (Sông Hồng). E 2004 e oa en tu-hont da dri milion a dud o chom enni. N’eo ket brasañ kêr Viêt Nam avat, pa’z eo Saigon (Thành phố Hồ Chí Minh ent-ofisiel), er su, an hini bobletañ, hag ar gêr-benn armerzhel.
Llanelen
Llanelen (skrivet Llanellen e saozneg). zo ur gêriadenn vihan e gevred Kembre, e Sir Fynwy. Emañ er c'hreisteiz da Y Fenni, etre Y Fenni ha Brynbuga, e gwalarn ar gontelezh.
Tremen a ra ar stêr Wysg hebiou ar gêriadenn, hag ivez Kanol Sir Fynwy ha Brycheiniog.
Dre-fach (Ceredigion)
Dre-fach (pe Drefach) zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanwenog, Ceredigion, e Kembre, 125 km diouzh Kerdiz.
Afrodeutsche
Afrodeutsche (Afro-German) pe schwarze Deutsche (Alamanted du) zo ur strollad etnek a gaver war tiriad Alamagn a hiziv pe a oa kavet e tiriadoù ar Reich. Afro-Germaned a vez graet eus tud alaman gant orinoù du.
Mormonegezh
Ar vormonegezh zo ur relijion krouet gant Joseph Smith e 1830, diazezet war levr Mormon. Diazezet eo en Utah e Stadoù-Unanet Amerika, ha dreist-holl er gêr-benn Salt Lake City.
Afrodeutsche
E 2005, e oa tro 800 000 Afro-German war un hollad a 80 milion anneziad. Diaes eo kavout sifroù dre ma z'eo difennet niveriñ ar boblañs hervez an orinoù gouennel abaoe fin an Eil Brezel-bed hag an ideologiezh gouennelour. E Berlin e kaver tro 70 000 (2% eus ar boblañs) Afro-German o vevañ.
Mormonegezh
E deroù istor ar relijion e c'halle ar wazed kaout meur a wreg. Anvet e oa an "eured lies". Berzet eo al lieswregiezh gant lezennoù SUA abaoe 1889 avat. Kendalc'het o deus strolladoù zo gant an doare bevañ-se betek an evel Iliz Jezuz-Krist ha Sent an devezhioù diwezhañ (saozneg:The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints)
Afrodeutsche
Etre 1600 ha 1800
Ar c'hentañ Afrikaned degaset en Alamagn a oa bet servijourien e-pad an 18vet kantved dreist-holl. Tro 1720, Anton Wilhelm Amo, ganet er Ghana, a oa bet harpet evit dont-tre ar skol-veur gant un dug alaman. An den du kentañ e oa bet dre Europa a-bezh o studiañ en ur skol-veur. Goude e vare a studioù e oa deuet da vezañ prederour.
Diwezhatoc'h e voe degaset Afrikaned all evel sklaved en arvorioù kornôg Afrika. Eno e oa perc'hennerien douaroù a orin alaman. E 1717, ar roue Friedrich Wilhelm Iañ Prusia en devoa gwerzhet e zouaroù e Ghana. 30 000 den a zo gwerzhet da Gompagnunezh an Izel-vroioù evit an Indez sav-heol. Ar berc'hennerien nevez a zo liammet dre kevrad evit « kas 12 morian, c'hwec'h anezho gant chadennoù aour », d'ar roue. Ar vugale sklav a zo kaset pe da Botsdam pe da Verlin.
Liammoù Afrika hag Alamagn etre 1884 betek 1945
An Afrikaned-se a oa implijet ivez evel troerien en Afrika-German, e kreizennoù studiañ yezhoù pe er velestradurezh trevadennel. Lod all a oa aet da da vezañ ar re Askari, soudarded emzifenn trevadennel Alamagn. Eus ar re-se e oa graet Reichsneger (morianed an impalaeriezh)
Murat
Murat zo un anv-lec'h gallek, hag un anv-tiegezh.
Kavet e vez ivez evel anv-den turkek, skrivet Murad pe Mourad peurliesañ.
Sologne
Sologne zo ur rannvro naturel e-kreiz Bro-C'hall, etre ar stêrioù Liger ha Cher. Emañ war harzoù tri departamant, Cher, Loiret ha Loir-et-Cher hag en em astenn a ra war tost da 5 000 km².
Paour eo an douaroù ha n'eus ket kalz a labour-douar er vro. Stank eo al lennoù ha koadoù zo ivez, abaoe an, pa voe roet urzh gant Napoleon III da blantañ gwez evit disaniañ an douaroù geuniek ha diyac'h. Brudet eo ar c'hornad evel ur vro chaseal ha pesketa. Un diferad eus 1941 a renabl an holl gumunioù, 127 anezho, a zo e Sologne.
Locri
Locri zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Mammola
Mammola zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Pleg-mor Huon
Pleg-mor Huon zo ur pleg-mor e reter Papoua Ginea-Nevez, stok ouzh ledenez Huon en hanternoz dezhañ. Ur rann eus Mor an Inizi Salomon eo. Lae, kêrbenn proviñs Morobe, zo er c'hornôg da aod hanternoz ar pleg-mor.
Anvet eo diwar anv ar merdeer breizhat Jean-Michel Huon de Kermadec.
Karl Theodor Bavaria
Karl Theodor Bavaria, pe Karl Theodor von Bayern (1724-1799), a oa Priñs-Dilenner Pfalz (evel Karl IV) ha Bavaria (evel Karl II).
En 1741 e timezas da Elisabeth Auguste von der Pfalz-Sulzbach (1721-1794), merc'h-vihan ha pennhêrez an dilenner Karl III Philipp. Mervel a reas o mab ha bugel nemetañ en 1761. Bevañ a reas an daou bried pep hini en e du, ha besterd en doe an dilenner.
70 vloaz e oa pa varvas e wreg, met fellout a reas dezhañ addimeziñ rak krediñ a rae dezhañ e c'hallje kaout bugale, goude ma n'en doa ket bet eus e eured kentañ, peogwir en doa besterd a-hend-all.
Addimeziñ eta a reas en 1795, en desped da enebiezh ar wreg hag ar vamm-gaer, da Maria Leopoldine von Österreich-Este (1776–1848), a oa 52 vloaz yaouankoc'h egetañ. Nac'h a reas Maria kousket gant he fried, met ober a reas gant meur a hini all.
Mervel a reas da 75 bloaz.
Dimezioù
Div wech e timezas:
Besterd
En darempred en doe gant an aktourez c'hall Françoise Després-Verneuil († 1765), kontez Parkstein:
Kiss That Frog
Kiss That Frog zo ur ganaouenn gant ar Saoz Peter Gabriel hag a gaver en albom Us, embannet e 1993.
Karl Theodor Bavaria
Besterd
Eus e zarempred gant Maria Christine Edle von Hauer (* 1734; † 1796):
Llanfable
Llanfable (saoznekaet e Llanvapley) zo ur gêriadenn e gevred Kembre, e Sir Fynwy. Emañ e gwalarn ar gontelezh, war an hent etre Y Fenni ha Llandeilo Gresynni. Redek a ra ar stêr Troddi hebiou ar gêriadenn.
Cœur de pirate
Béatrice Martin, « Cœur de pirate » hec'h anv micher, ganet d'an 22 a viz Gwengolo 1989 e Montréal e Bro-Gebek a zo ur ganerez c'hallek kebekat hag a son piano.
Llandygwydd
Llandygwydd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Beulah, e su Ceredigion, e Kembre, 115,6 km diouzh Kerdiz.
Cœur de pirate
He buhez prevez
He gwaz a zo anvet Alex Peyrat, un tatouer gall eo. Gantañ eo he deus bet ur plac'h vihan hag a zo anvet Romy, ganet e 2012.
Ar prizioù he deus bet
Ar prizioù Félix a zo bet krouet e 1979 gant « l'Association québécoise de l'industrie du disque, du spectacle et de la vidéo » (ADISQ). Ar priz mañ a vez roet d'ar c'haner pe d'ur ganerez eus ar C'hebek.
Martone
Martone zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Maropati
Maropati zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Maesllyn
Maesllyn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Troedyraur, Ceredigion, e Kembre, 106.2 km diouzh Kerdiz.
Melicucco
Melicucco zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Elisabeth von Hessen
Elisabeth von Hessen zo anv meur a briñsez :
Ponte
Ponte zo un anv-lec'h e meur a yezh : galizeg, italianeg, korseg. Ponte dei Salti, Lavertezzo, Traoñienn Versasca, e [[Ticino e Suis.|thumb|290px|right]]
Molochio
Molochio zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Melicuccà
Melicuccà zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Renate
Renate zo
Monasterace
Monasterace zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Pescate
Pescate  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Rambouillet
Rambouillet zo ur gumun en departamant Yvelines hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Rambouillet eo.
Séraphine
Séraphine a zo un anv-badez gallek rouez, stumm gwregel an anv Séraphin, ken rouez all.
Rambouillet
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Rambolitains anezho e galleg.
Séraphine
Gerdarzh
Dont a ra eus ar ger hebreek saraph, hag a dalv kement ha "deviñ".
Giffone
Giffone zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Lierna
Lierna   zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Emgann Brunanburh
Emgann Brunanburh a c'hoarvezas en 937 etre arme roue Saksoned Wessex, Æthelstan, hag armead e enebourien, Kelted ha Vikinged, savet gant tri roue: Olaf Gothfrithson, roue viking Dulenn, ha Constantin Skos hag Owen Ystrad Clud. Trec'h e voe Æthelstan.
Menegoù
Meneget eo an emgann: Oberennoù all diwezhatoc'h:
Hervez ar C'hronik angl-ha-saoz ma lenner ur varzhoneg diwar-benn emgann Brunanburh, e voe ul lazhadeg vras evel biskoazh abaoe donedigezh ar Saksoned. Gant trec'h Æthelstan e voe kreñvaet rouantelezh Bro-Saoz unanet.
Pen-bont Rhydybeddau
Pen-bont-rhyd-y-beddau (pe Pen-bont Rhydybeddau) zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trefeurig, Ceredigion, e Kembre, 164 km diouzh Kerdiz.
Emgann Brunanburh
Lec'h an emgann
Hervez an istorourien a vremañ e oa Brunanburh unan eus brasañ emgannoù istor ar vro. N'ouzer ket pelec'h e oa Brunanburh avat. Soñjal a c'haller e hanternoz Bro-Saoz pe kreisteiz Skos.
Marteze ivez e ledenez Wirral, tostik da Bromborough, pe e Devon.
Kontelezh Kastilha
Kontelezh Kastilha a oa ur gontelezh eus rouantelezh León, savet en 850 evit Rodrigo Kastilha. Dont a reas da vout emren en 932, ha dizalc'h a-grenn en 1065 evel rouantelezh Kastilha.
Emgann Brunanburh
Kembre
Hywel Dda an hini a rene neuze e Kembre.
Kontelezh Kastilha
Adpoblet e voe gant tud eus pobloù all (Leoniz, goted, Astured, Vaskoned, kantabred, mozarabed ...).
2001 e Breizh
2001 e Breizh
Morobe
Morobe zo ur broviñs e reter Papoua Ginea-Nevez, Lae ar gêr-benn anezhi.
Bessatsu Friend
Bessatsu Friend (japaneg : 別冊フレンド) a zo ur magazin manga shōjo embannet gant Kōdansha. 350 yen e koust ur skouerenn. Krouet eo bet e miz Meurzh 1965, ha merc'hed yaouank (9-12 vloaz) eo al lennerezed anezhañ. Krouet e o bet da vont asambles gant Shōjo Friend, ur magazin aet da get abaoe. Unan eus ar mangaoù bet embannet e-barzh Bessatsu Friend, Flower of Eden e ditl, a zo bet paouezet goude bezañ dizoloet en doa e grouer, Yuki Suetsugu e anv, kopiet tresadennoù Slam Dunk ha Real gant Takehiko Inoue.
NGC 6334
NGC 6334 zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar Grug.
Oppido Mamertina
Oppido Mamertina zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Cosimo di Giulio de' Medici
Cosimo di Giulio de' Medici (war-dro 1550 – war-dro 1630) a oa mab bastard da Giulio di Alessandro de' Medici.
E dad a oa mab bastard d'an dug Alessandro de' Medici, dre-se n'hallas ket ren. Evel e dad e voe Marc'heg Urzh Sant Steven
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e oa d'un itron eus kêr Pisa, Lucrezia di Francesco Gaetani.
Ur verc'h o doe, Angelica de' Medici (1609- 1636) a zimezas d'un aotrou a Roma, Giampietro Altemps, Dug Gallese ha Markiz Soriano, ha peder merc'h o doe.
Valle Castellana
Valle Castellana zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Rubercy
Rubercy a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Giulio di Alessandro de' Medici
Giulio di Alessandro de' Medici (Prato, 1527 pe 1532 – Pisa, 1598), mab bastard Alessandro de' Medici ha Taddea Malaspina, a oa kannad hag amiral italian.
Tossicia
Tossicia zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Giulio di Alessandro de' Medici
Pevar bloaz ne oa ken pa voe muntret e dad. Ne voe ket galvet da ren avat hag anvet e voe Cosimo Iañ de' Medici, eus ur skourr yaouañ an tiegezh. Hennezh a voe anvet da zug-meur Toskana, hag ober a reas war-dro tri bugel Alessandro, Giulio ha Giulia ha Porzia. An daou vugel henañ a voe savet el lez, tra ma chomas Porzia er gouent.
Perledo
Perledo   zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Giulio di Alessandro de' Medici
En 1562 e voe anvet da Marc'heg kentañ Urzh Sant Steven, un urzh savet da vrezeliñ ouzh an Durked, hag ar breizherien er Mor Kreizdouar.
Evel Admiral an Urzh, eus 1563 da 1566, e voe kaset da sikour Marc'hegerien an Ospital e-kerzh seziz Malta en 1565.
Kaset e voe da gannad ivez meur a wech, da v-Mantova en 1565; da Roma en 1571 ha 1573.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas Giulio da Angelica Malaspina, keniterv dezhañ marteze.
Ur verc'h o doe, Caterina, a eas da leanez, hag a varvas e 1634.
Malgrate
Malgrate  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Giulio di Alessandro de' Medici
Dimeziñ ha bugale
Daou vastard en doe ivez, Cosimo, a voe marc'heg eus urzh sant stefan eveltañ, ha Giuliano.
Santez Jenovefa
Jenovefa a oa ur plac'h a veve e Breizh etre dibenn an ha penn-kentañ an.
D’an 3 a viz Genver e vez goueliet, evel ar santez eus Pariz.
E vuhez
N'ouzomp ket kalz a dra diwar-benn santez Jenovefa. C'hoar Sant Edern e oa.
Ganti e oa bet savet ur manati e Lokeored, e-kichen Lannedern e Penn ar bed.
Tortoreto
Tortoreto zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Penmorfa (Ceredigion)
Penmorfa zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Penbryn, e Ceredigion, e Kembre, 115,7 km diouzh Kerdiz.
Pasturo
Pasturo  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Huon
Huon zo un anv-badez hag anv-tiegezh brezhonek.
Duged, Konted, Rouaned
Anv meur a duged ha konted frank e oa, lod anezho deuet da vezañ roue : Gwelout Hugues.
Huon de Bordeaux
Huon de Bordeaux zo ur meurgan gallek dizanv eus dibenn an, pe deroù ar.
Dunadd
Dunadd (Gouezeleg Skos : Dún Add, "kastell (stêr) Add") a zo ur c'hreñvlec'h eus Oadvezh an houarn ha goude lec'hiet e Kilmartin, en Argyll ha Bute e Bro-Skos. Krediñ a reer e oa pennkêr Rouantelezh Dál Riata e-pad ar Grennamzer.
Claude Criquielion
Claude Criquielion (11 a viz Genver 1957 e Lessines-18 a viz C'hwevrer 2015 en Aalst) a oa ur marc'hhouarner a-vicher eus Belgia.
Torano Nuovo
Torano Nuovo zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Louis Lefebvre (aktour)
Louis Lefebvre, bet ganet d'an 22 a viz C'hwevrer 1919 e Pariz XIV (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 22 a viz Kerzu 1968 e Villepinte (Seine-Saint-Denis, Bro-C'hall), a oa un aktour sinema gall.
Penrhiw-pâl
Penrhiw-pâl zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Troedyraur, Ceredigion, e Kembre, 108,5 km diouzh Kerdiz.
Premio de Tradución Plácido Castro
Ar Premio de Tradución Plácido Castro ("Priz Plácido Castro an treuzyezhañ") zo ur priz lennegel roet gant ar Fundación Plácido Castro e kenlabour gant an Asociación de Tradutores Galegos d'ar gwellañ troidigezh e galizeg graet er bloavezh. Pal an aozadur eo brudañ an treiñ oberennoù lennegel hollvedel e galizeg.
E Breizh n'eus netra heñvel.
Silvi
Silvi zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Paderno d'Adda
Paderno d'Adda  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Margno
Margno zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Skol Diwan Lesneven
Skol Diwan Lesneven a zo unan eus skolioù Diwan e Leon, digoret e 1981.
E 2011 e oa bet kaoz gant maer Lesneven an ampoent, Jean-Yves Le Goff, da zistruj an ti-skol ma oa Skol Diwan ar gumun.
Rallicula
Rallicula a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1871 gant al loenoniour alaman Hermann Schlegel (1804-1884).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Ginea Nevez, c'hwec'h (6) issepsad dezhe en holl.
Olgiate Molgora
Olgiate Molgora''' zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Rallicula
Rummatadur
Renket e veze an holl spesadoù er genad Rallina kent.
Ulf Löfgren
Ulf Löfgren (13 a viz Here 1931 - 10 a viz Du 2011) a oa ur skrivagner svedat evit ar vugale hag ur skeudennaouer levrioù.
Studiañ a reas istor an arz hag al lennegezh hag ar bruderezh. Kregiñ a reas da vezañ anavezet gant ar skeudennoù en doa treset evit levr Leif Krantz Barnen in djungeln ("Ar vugale er janglenn") e 1959. Sevel a reas ouzhpenn kant levr skeudennaouet evit ar vugale, evel al levr brudet-mat Albin er bloavezhioù 1970 pe levrioù Ludde e 1984 ha goude. Skeudennaouet en deus ivez ur bern levrioù savet gant tud all : levrioù Gunnel Linde, kontadennoù Andersen, kontadennoù evit ar vugale tennet eus ar Bibl. Labourat a reas Löfgren evit sevel abadennoù skinwel evit ar vugale ivez, evel Pellepennan och Suddagumman, hag a oa bet diskouezet e skinwel Sveden etre 1965 ha 1970.
Troet eo bet levrioù Ulf Löfgren en ouzhpenn ugent yezh disheñvel. Meur a briz en deus gounezet gant e levrioù.
Merate
Merate zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Roseto degli Abruzzi
Roseto degli Abruzzi zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Galaksienn ar Segalenn
Galaksienn ar Segalenn, anvet ivez M82 pe NGC 3034, a zo ur c'hgalaksienn lec'hiet war-dro 11,5 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg ar C'harr-kamm bras.
Pentre-bach (Ceredigion)
Pentre-bach zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanbedr Pont Steffan, Ceredigion, e Kembre, 117 km diouzh Kerdiz.
Callithrix leucippe
Callithrix leucippe (pe Mico leucippe) a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned, frouezh hag ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Sant'Omero (Italia)
Sant'Omero zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Callithrix leucippe
Annez
Kavet e vez al loen en un dachennig eus stad Pará, e hanternoz Brazil, er c'hreisteiz d'an Amazon.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Mico).
Pineto
Pineto zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Otus sunia
Otus sunia a zo ur spesad evned-preizh noz eus ar c'herentiad Strigidae.
Anvet e voe Scops sunia (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an nav isspesad anezhañ en Azia :
Abell 39
Abell 39 zo un nivlennad lec'hiet e steredeg Harkul.
Brice
Brice zo un anv-badez gallek.
Canaan Banana
Canaan Sodindo Banana, ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1936 ha marvet d'an 10 a viz Du 2003, a oa ur pastor protestant hag ur politiker eus Zimbabwe. Kentañ prezidant Zimbabwe e voe, adalek an 18 a viz Ebrel 1980 betek an 31 a viz Kerzu 1987. Kemeret e voe e lec'h da neuze gant e gentañ ministr, Robert Mugabe.
Montesquieu
Montesquieu zo un anv-lec'h gallek, hag un anv-tiegezh.
Geoteg Eurazia
Geoteg Eurazia zo ur vras a dachenn c'heotek ag Eurazia. En em ledañ a ra a Hungaria da Vongolia, ha talvezet he deus da liammañ Europa, kreiz Azia, Sina, su Azia, hag ar Reter-Kreiz a-fed armerzh, politik ha sevenadur, dre hentoù kenwerzhel dre zouar.
Daveenn
Les steppes et les prairies tempérées (Ar stepeier hag ar pradeier kerreizh)
Notaresco
Notaresco zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
August Albrecht Sabac el Cher
August Albrecht Sabac el Cher, ganet e 1836 e Kurdufan (Ejipt d'an ampoent, Soudan bremañ) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Gwengolo 1885 e Berlin, a oa ur servijour ha soner el lu alaman. Brudet eo dre ma oa un Afrodeutsche, un Afro-Alaman.
Penna Sant'Andrea
Penna Sant'Andrea zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
August Albrecht Sabac el Cher
E 1867 e oa dimezet August Sabac el Cher gant ur vaouez eus Berlin Anna Maria Jung, merc'h ur gwerzher gwiad. Ur mab o doa bet hag a voe soner milourel eveltañ anvet Gustav Sabac el Cher.
Parlasco
Parlasco  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Sobrarbe
Sobrarbe a oa ur gontelezh kozh, hiziv ur c'homark, en hanternoz Aragon, e Spagn. Boltaña eo ar gêr-benn velestradurel, hag Aínsa an hini ekonomikel.
Pagnona
Pagnona  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Mosciano Sant'Angelo
Mosciano Sant'Angelo zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Molteno
Molteno  zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Nereto
Nereto zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Dug ar Franked
Dug ar Franked a oa un titl roet da vare Rouantelezh ar Franked d'an eil pouezusañ den war-lerc'h ar roue. Kentañ  dux Francorum zo bet a oa Pepin Herstal, goude bout trec'h en emgann Tertry en 687. E ziskennidi, Karl Martel, Pepin Grenn, ha Karloman a voe duged ivez. En 751 e teuas Pepin da vezañ Roue ar Franked goude bezañ bet dug.
Paths of Glory (film)
Paths of Glory (Hentoù ar C'hloar e brezhoneg) zo ur film saoznek, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour stadunanat Stanley Kubrick e 1957.
Pevarvet film hir Kubrick eo Paths of Glory, kaset da benn gantañ war-lerc'h Fear and Desire (1953), Killer's Kiss (1955) ha The Killing (1956) : un oberenn flemmus ha kriz ouzh spered ki an arme ha diseblanted yen an uhelofiserien anezhi ouzh planedenn ar soudarded dindane. Ur wech ouzhpenn en devoe tro Kubrick da ezteuler e gredennoù a enepbrezelour bet diskouezet kent da-geñver Fear and Desire hag o kemenn Dr. Strangelove (1964) ha Full Metal Jacket (1987) da zont. Diazezet eo diwar zarvoudoù gwirion c'hoarvezet e Bro-C'hall e-pad ar Brezel-bed kentañ pa oa bet fuzuilhet war-dro c'hwec'h kant soudard gall « da reiñ ar skouer vat », bet tamallet anezhe da vezañ kuitaet o fost, nac'het sentiñ pe klasket en em vuturniañ.
Gant Joseph Losey e 1964 (King & Country), Francesco Rosi e 1970 (Uomini contro) ha Jean-Pierre Jeunet e 2003 (Un long dimanche de fiançailles) peurgetket e voe adkemeret an hevelep dodenn.
An oberenn orin
Ur romant eo Paths of Glory da gentañ-penn, bet savet gant ar skrivagner stadunanat Humphrey Cobb hag embannet e 1935. Kemeret en devoa perzh Cobb er Brezel Bras gant an arme ganadian hag awenet e voe gant istor ar pevar c'horporal gall — Louis Girard, Lucien Lechat (genidik eus Ferred), Louis Lefoulon ha Théophile Maupas — a oa bet kaset d'ar marv d'ar 17 a viz Meurzh 1915 e Souain (Marne) war zigarez m'o devoa nac'het mont er-maez eus o fozioù-difenn. Titl ar romant a zeu eus ar varzhoneg Elegy Written in a Country Churchyard gant ar barzh saoz Thomas Gray : […] ''The boast of heraldry, the pomp of pow'r, And all 'that beauty, all that wealth e'er gave, Awaits alike th'inevitable hour. The paths of glory lead but to the grave.'' […] E 1935 eo ivez e voe azasaet ar romant gant Sidney Howard d'ober ur pezh-c'hoari, e Broadway, ha ne reas ket muioc'h a verzh eget an oberenn orin. Tra m'edo Stanley Kubrick ha James B. Harris war glask danvez ur film, soñj en devoe Kubrick bezañ lennet levr Cobb pa oa yaouankoc'h. Goude bezañ kevredet Kirk Douglas ouzh ar raktres, setu ma voe prenet (dek mil dollar) gwirioù ar film gante digant intañvez Cobb.
An doare ma voe degemeret ar film
Skignet e voe ar film e München (Alamagn ar C'hornôg) d'an 18 a viz Gwengolo 1957 evit ar wech kentañ. Evel e-keñver hogos an holl oberennoù gant Kubrick e savas tabutoù ouzh Paths of Glory en Europa a-bezh, e-lec'h na oa ket pareet holl c'houlioù an Eil Brezel-bed c'hoazh. N'hellas an arvesterien alaman (ad)sellet ouzh ar film nemet daou vloavezh goude bezañ bet skignet, nec'het ma oa o gouarnamant ma vije feuket pennoù-bras Bro-C'hall. Er vro-mañ, paket e lagenn Brezel Aljeria, ne voe ket re ziaes d'ar c'hevredigezhioù soudarded kozh ober ar pezh a oa ret evit ma vije daleet dont er-maez ar film gant United Artists (hep na vije berzet koulkoude !) : plegañ a reas ar broduourien stadunanat ha ret e voe gortoz triwec'h bloavezh ouzhpenn. Eeunoc'h e voe planedenn ar film e Spagn dre ma voe berzet gant gouarnamant Franco ha kement-mañ betek unnek bloavezh war-lerc'h marv an diktatour spagnol. Daoust d’an tabutoù bezañ bet ouzhpenn kreñv pa oa bet kinniget Paths of Glory e Brusel e voe tapet Priz meur Union de la critique de cinéma (UCC) belgiat gantañ e 1959.
An danvez
E 1916 ez eo kemmet an emgannoù, sac'het ma chom ar soudarded en o fozioù-difenn. Broudañ a ra ar jeneral Broulard, e penn e rannarme, ar jeneral brigadenn Mireau da gemer ur c'hreñv a savlec'h dalc'het gant an Alamaned, en ur reiñ dezhañ da gompren e rafe vad da red e vicher. N'en do soudard ouzhpenn ebet ha berr-kenañ e vo bombezadeg kent linennoù-difenn an enebourien. Fiziet eo an arsailh er c'horonal Dax ha n'eo ket evit mirout ouzh 701 Rejimant Troadegiezh a vezañ pilet dindan dennoù stank an Alamaned. O spurmantiñ an dachenn-emgann war-bouez e c'hevellunedenn e stad ar jeneral Mireau ez eus soudarded hag a zo chomet er fozioù, diaes dezhe mont kalz pelloc'h eget an aspled anezhe. Aet en egar e c'houlenn, dre bellgomz, ma vo bombezet al linennoù gall evit ober d'an droadeien mont war-raok ; en aner, dre m'eo nac'het groñs hen ober gant an ofiser kanolierezh hep gourc'hemenn dre skrid.
Koll e vrud ne fell ket da vMireau hag ober a ra e veno kas ar rejimant dirak al lez-vrezel : hetiñ a ra ma vo fuzuilhet ur c'hant soudard bennak. Talañ a ra Dax ouzh un diviz hag a gav hegus. D'ar jeneral Broulard ez eo ar ger diwezhañ a-benn ar fin : tri den hepken, dibabet e-barzh pep strollad eus ar rejimant, a vo barnet.
Heuget gant kement a zireizhded e c'houlenn Dax, alvokad diouzh e vicher a-raok ar brezel, an aotre da zifenn an tri soudard a vo lakaet da damallidi. Mard eo tennet d'ar sord anv ar soudard Arnaud, dibabet eo hini Férol dre ma tremen da zen noazus ouzh ar Gevredigezh. Gwashoc'h c'hoazh : dilennet eo bet Paris gant al letanant Roget, aon gant an ofiser e vefe diskuliet al laoskoni en devoa diskouezet dirak ar c'horporal da-geñver arvoudoù kent. En desped d'an arguzennoù poellek ha d'an displegadennoù kinniget gantañ n'eo ket ar c'horonal evit mirout ouzh an drevezadenn a brosez a vont betek penn : en abeg d'o « laoskoni ouzh an enebourien » ez eo kondaonet Arnaud, Férol ha Paris da vezañ fuzuilhet a-wel d'ar rejimant a-bezh a-benn antronoz. Hag int o-zri toullbac'het e-barzh ul loch da dremen o nozvezh diwezhañ. O klask terriñ e enkrez da Arnaud e sav ur sachig etre hemañ ha Paris : gwallgouezhañ a ra ar soudard ha gloazet fall eo. Kollet e anaoudegezh gantañ e chomo er stad-se betek e lazhidigezh.
Goude bezañ dastumet testeni an daou ofiser kanolierezh a oa bet gourc'hemennet dezhe gant ar jeneral Mireau tennañ war e soudarded dezhañ ez a ar c'horonal Dax da gaout ar jeneral Broulard. Kompren a ra hemañ n'hell ket mirout ouzh un enklask war emzalc'h Mireau ha kinnig e garg da zDax, kendrec'het mard eo ez eo debret ar c'horonal gant ar youl-sevel. Ne vo ket lezet o buhez d'an tri c'hondaonad : fuzuilhet int 'ta ha ret eo eren Arnaud ouzh e gravazh, hag eñ semplet, evit ma vo graet e stal d'ar soudard en e sav ! Ouzhpenn heuget e nac'h Dax e enraog, gwell gantañ mont da gaout e soudarded a zo war-nes mont d'an talbenn en dro...
Roll ar gomedianed pennañ
Adc'hoarierien alaman ha stadunanat a voe gopret, ar pezh a c'hell displegañ petra zo kaoz n'eo ket gwall reoliek jestroù 'zo gant soudarded sellet evel... gall.
Moggio
Moggio zo ur gumun en Italia e Proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Cairate
Cairate zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Gustav Sabac el Cher
Gustav Sabac el Cher, ganet d'an 10 a viz Meurzh 1868 e Berlin hag aet d'an Anaon d'ar 4 a viz Here 1934 en Ebenda, a oa ur soner el lu alaman e Rouantelezh Prusia. Mab e oa da August Albrecht Sabac el Cher. Brudet eo evel e dad dre ma oant Afrodeutsche, Afro-Alamaned.
Morro d'Oro
Morro d'Oro zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Gustav Sabac el Cher
D'an oad a 17 vloaz e oa emezelet el lu alaman. Gourdonet e voe en Akademiezh roueel ar sonerezh e Kastell Charlottenburg e Berlin.
E-pad ma oa penn ar bagad sonerien (Band Meister) Kentañ Rejimant Prusia ar C'hreunaderien e Königsberg e oa deuet da vezañ brudet mat. Brud a oa savet tro-dro dezhañ gant an doare m'en doa renket kanoù-bale hengounel ar vro kement ha lod digoradurioù Mozart. Echuiñ a reas e goñje soudard e 1909.
Dimezet eo bet gant Gertrud Perlig.
Daou vab en devoa bet hag a stourmas e-pad an Eil Brezel-bed. Horst a oa medisin er Wehrmacht, steuziet eo e 1943 war Talbenn ar Reter. Herbert a voe enrollet er Volkssturm (bezen vroadel) hag a chomas bev. Evel an tad e voe ur soner a zoare o c'hoari violoñs en Alamagn ar C'hornôg goude ar brezel.
Sizhun ar Breur Arturo
thumb|right|200px|Pajenn gentañ golo al levr bet embannet e 1971 Sizhun ar Breur Arturo zo un danevell hir bet savet gant Youenn Drezen hag embannet e-barzh niverenn 14 ar gelaouenn Al Liamm (Mae-Gouere 1949) da gentañ.
Montefino
Montefino zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Sizhun ar Breur Arturo
Dindan stumm ul levrig c'hwec'h pajenn ha pevar-ugent ennañ e oa bet embannet gant Al Liamm e 1971, en dastumad Studi ha dudi. Adembannet e oa bet e miz Genver 1990 gant Al Liamm c'hoazh hag e miz Gwengolo 2011 gant An Alarc'h embannadurioù.
Roll kañsellerien Alamagn
Penn gouarnamant kevreadel Alamagn eo Kañseller Alamagn. Kefridi ar C'hañseller (Bundeskanzler) pe ar Gañsellerez (Bundeskanzlerin) eo dibab izili all ar gouarnamant ha pennren emvodoù ar Bundesregierung, da lavarout eo aozadur ar galloud erounit e Republik Kevreadel Alamagn.
Sizhun ar Breur Arturo
Kontañ a ra ar skrivagner penaos e vo kemmet red buhez Kaourintin an Helgouarc'h (Breur Arturo e anv relijion) da-heul e gejadenn gant Palmira Manso y de la Torre en iliz ar gouent m'emañ an danvez lean war e studi.
Bloody Mary
Bloody Mary a c'hall bezañ:
Gurvan
Gurvan, pe Gurwant, a zo un anv-badez brezhonek roet d'ar baotred e Breizh dreist-holl. Diouzh ar c'hiz eo bet er bloavezhioù 2000.
Gerdarzh
Dont a ra eus an henvrezhoneg, diwar uuor (da lâret eo "tre") ha chuant/c'hoant.
Roll kañsellerien Alamagn
Dirak an impalaer hepken e oa atebek ar c'hañseller er penn-kentañ. E 1918 e voe kemmet an traoù gant adaoz ar Vonreizh, pa voe roet d'ar Parlamant ar gwir da ziskar ar C'hañseller. Adalek 1919, da vare Republik Weimar (1918-1933), e voe anvet ar Gañsellerien gant Prezidant Alamagn, met dirak ar Parlamant e vezent atebek. Lakaet a-gostez e voe ar Vonreizh e-pad mare an Trede Reich (1933-1945). E 1949 e voe ur Vonreizh nevez hag a lakaas ar C'hañseller da benn ar Stad de facto, pa strishaas perzh Prezidant ar Republik.
Abaoe an 22 a viz Du 2005 ez eo bet Angela Merkel Kañsellerez Republik Kevreadel Alamagn.
Dispac'hoù 1848
E-kerzh Dispac'hoù Alamagn e 1848 e kemeras Parlamant Frankfurt (Hessen) ar galloud ; tri Ministerpräsident a voe neuze, par o c'harg da hini ar Gañsellerien da zont.
Mare an Dispac'h (1918–1919)
D'an 9 a viz Du 1918 e tremenas karg ar C'hañsellerezh eus Max von Baden da Friedrich Ebert. Hennezh a gendalc'has da ren evel Penn ar Gouarnamant e-pad tri mizvezh, adalek diwezh an Impalaeriezh alaman e miz Du 1918 betek emvod kentañ ar Vodadeg Vroadel e miz C'hwevrer 1919 ; n'en devoa ket an titl a Gañseller avat.
Betek an 29 viz Kerzu 1918 e voe F. Ebert kadoriad Vorsitz des Rates der Volksbeauftragten (Kuzul dilennidi ar bobl) ivez, a-gevret gant Hugo Haasel hag a oa e penn ar strollad politikel USPD (Strollad sokialdemokrated dizalc'h Alamagn).
Bizone (1947–1949)
Daou vloaz goude an Eil Brezel-bed, adalek ar, e voe adaozet galloud erounit an darn vrasañ eus Alamagn e stumm ar Bizone ("Daou dakad", Vereinigtes Wirtschaftsgebiet en alamaneg, "Takad armerzhel unvanet") dalc'het gant SUA hag ar Rouantelezh-Unanet. E 1948 e voe ur C'huzul Melestradurel renet gant un Oberdirektor.
Oberdirektor Kuzul Melestradurel ar Bizone
Adalek ar e voe staliet un trede takad, dalc'het gant Bro-C'hall ; Trizone e voe an anv neuze. D'an 23 a viz Mae 1949 e troas an Trizone da Republik Kevreadel Alamagn (1949-1990), Bundesrepublik Deutschland, anvet ivez "Alamagn ar C'hornôg".
Republik Kevreadel Alamagn (Bundeskanzler) (1949–bremañ)
Teir Stad dizalc'h an eil diouzh eben a voe staliet e 1949 : Republik Kevreadel Alamagn (RKA, gant Bonn da gêr-benn), Gwarez-Stad ar Saar (Saarprotektorat, Saarbrücken, dindan beli Bro-C'hall) ha Republik Demokratel Alamagn (RDA), anvet "Alamagn ar Reter" ivez (Deutsche Demokratische Republik, Berlin ar Reter). E 1956 ez eas Gwarez-Stad Saar gant Alamagn ar C'hornôg. Ne oa Kañsellerezh ebet en Alamagn ar Reter ; e 1990 ez eas ar Stad da get, kendeuzet e voe gant Republik Kevreadel Alamagn hag a viras he anv.
Ar prezidant Frank-Walter Steinmeier n'en deus anvet Kañsellour(ez) ebet c'hoazh d'ar 25 a viz Du 2017.
Chaetodon paucifasciatus
Chaetodon paucifasciatus a zo ur spesad pesked eus ar c'herentiad Chaetodontidae.
Karl VI
Karl VI a c'hall bezañ :
Charles Le Goffic
Charles Le Goffic (pe Charlez ar Govig), bet ganet d'ar 14 a viz Gouere 1863 e Lannuon (Bro-Dreger), e-lec'h m'eo bet marvet d'an 12 a viz C'hwevrer 1932, a oa ur barzh, ur skrivagner hag un emsaver breizhat.
Mouller ha levrier e Lannuon oa e dad. Studiet en deus e skolaj Lannuon, e lise Naoned hag el lise Charlemagne e Pariz. Resevet eo bet e kenstrivadeg an agregadur e 1887. Kelenn a reas e Nevers, en Evreux en Havr-Nevez.
Kregiñ a reas da skrivañ e-keit-se. Reiñ a reas buhez d'ar gelaouenn Chroniques gant e vignon Barrès. Embann a reas un dastumad barzhonegoù e 1889 : Amour Breton. E gentañ romant Le Crucifié de Keraliès a voe enoret gant Akademiezh Frañs e 1891. Adalek 1896 e tilezas an deskadurezh evit bevañ diwar e labour skrivagner. Bevañ a rae e Pariz e-kerzh ar goañv hag e Tregastell e-pad an hañv.
Skrivet en deus kalz. E romantoù pouezusañ zo : Passé l'amour, La Payse, Morgane, L'Erreur de Florance, Croc d'argent, Le Pirate de l'île Lerne ha L'Abesse de Guérande, gwelet gant tud zo evel e romant gwellañ. Skrivet en deus levrioù o tanevelliñ darvoudoù istorel o tennañ da Vreizh (Les Bonnets Rouges ha La Tour d'Auvergne) pe a-zivout ar brezel bed kentañ (Dixmude, Le Marais de Saint Gond ha La Victoire de la Marne).
Hent-houarn Rosko Montroulez
Ul linenn hent-houarn zo etre Montroulez ha Rosko. An termenadur RFF (Hentoù-houarn bro-Frañs) eo 447000.
Charles Le Goffic
Brudet eo evit bezañ skrivet L'Âme bretonne, peder levrenn a istorioù, prizius evel deskrivadur eus stad Vreizh d'e vare.
Hent-houarn Rosko Montroulez
Istor
Kerkent ha ma voe digoret al linenn hent-houarn betek Brest e 1865 e oa bet soñjet sevel ul linenn betek Rosko : eskopti bro Leon e Kastell-Paol ne c'helle ket chom e-maez ar rouedad transvorzh nevez !
Charles Le Goffic
Skrivet en deus pezhioù-c'hoari ivez : Le Sortilège, Dernière bataille, Sans nouvelle, Le Pays, Marie-Reine, hag un toullad studiadennoù evel Racine, La Versification, La Littérature du XIXe siècle ha Les Poètes de la mer.
Enorioù
Bet eo bet graet marc'hg Lejion a enor Frañs e 1900 hag ofisour goude.
Hent-houarn Rosko Montroulez
Istor
<!-- Da vezan troet :
Charles Le Goffic
Enorioù
Dilennet eo bet prezidant ar "Société des Gens de Lettres" e 1922.
Evening (kelaouenn)
Evening (japaneg : イブニング) a zo ur gelaouenn manga seinen a vez embannet div wech ar sizhun gant Kōdansha, ha paotred eo al lennerien anezhañ. Embannet e vez e gwenn ha du war baper kazetennoù ha B5 eo e vent. 330 yen e koust. E dibenn 2008 e voe embannet gant Kevredigezh Embannerien Magazinoù Japan e veze skignet 166 000 skouerenn anezhañ.
Charles Le Goffic
Enorioù
Dilennet eo bet ezel Akademiezh Frañs e 1930.
Good! Afternoon
'''good! Afternoon''' (japaneg : good! アフタヌーン) a zo ur magazin mangaoù embannet gant Kōdansha. Krouet eo bet d'ar 7 a viz Du 2008 ha koustañ a ra 680 yen. Embannet e vez bep daou viz, hag un dastumad eo. 800 pajennad a zo e pep niverenn, ha war-dro 25 istor disheñvel. Liammet eo ouzh ar magazin anvet Afternoon.
Hent-houarn Rosko Montroulez
=
Chronologie :
Histoire : Des 1870 un entrepreneur propose un projet qui entraîne des débats sur le positionnement géographique du tracé et le choix de l'écartement de la voie.
Montorio al Vomano
Montorio al Vomano zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Hent-houarn Rosko Montroulez
=
Louis-Charles-Emmanuel de Coëtlogon (comte de Coëtlogon) présente une demande de sa société pour avoir l'autorisation de faire une étude, sans garanties, d'une ligne de chemin de fer entre Morlaix et Roscoff. Le préfet du Finistère l'accepte le 21 avril 1870 en précisant que le Conseil général du département souhaitait cette réalisation. En juin 1870 monsieur Armand Considère, ingénieur des Ponts et Chaussées à Morlaix, est autorisé à réaliser l'étude financée par l'entreprise. L'entreprise relance l'affaire après la guerre de 1870 qui a retardée la réalisation de l'étude, elle demande au préfet de réactiver l'intérêt du Conseil général par un courrier du 23 octobre 1871. Le département nomme une commission lors de sa cession de novembre 1871 et l'ingénieur Armand Considère produit un mémoire intitulé « Note sur le Projet du chemin de fer de Morlaix à Roscoff », imprimé le 27 mars 1872. L'étude, valorise le potentiel en marchandises et voyageurs de cette ligne, défend l'idée d'un seul tracé débutant à Morlaix et propose une voie étroite pour diminuer les coûts. En août 1872 le département n'est pas opposé à cette proposition qu'il adopte à titre provisoire. L'ingénieur en chef des Ponts et Chaussées n'est pas favorable il demande la révision de ce dossier avant mise à enquête dans un courrier au préfet en date du 4 octobre 1872.
Quelques années plus tard le directeur de la Compagnie des tramways nord de Paris, le comte de Résie, fait une demande pour la concession d'un chemin de fer d'intérêt local. Cette proposition est critiquée pour son coût trop important dans un rapport de l'ingénieur Fessard, du 22 août 1876. le comte de Résie propose une nouvelle mouture qui est également repoussée par les Ponts et Chaussées dans un rapport de l'ingénieur en chef Fenoux, daté du 8 avril 1877.
Les ingénieurs des Ponts, sous la direction de l'ingénieur en chef Fenoux, reprennent alors l'étude complète de ce dossier, et c'est finalement la version de l'administration de l'État qui est adoptée contre l'avis de la Chambre de commerce de Brest qui proposait que l'embranchement débute à Landivisiau. La ligne fait environs vingt-huit kilomètres dont un peu plus de 25 km de voies nouvelles.
1880 - 1883 du projet retenu à la mise en service
L'embranchement se sépare de la ligne de Paris à Brest à 2600 mètres de la gare de Morlaix. Après avoir suivi le ruisseau Lomogan, elle rejoint son point haut, à (88 m d'altitude près de Taulé, puis redescend pour franchir la Penzé par un important viaduc d'une hauteur d'environs (40 m. Il passe à Saint-Pol-de-Léon, en contournant la ville, puis rejoint Roscoff. La déclaration d'utilité publique permettant le début des travaux a lieu le 23 juillet 1879.
L'embranchement n'ayant pas été concédé, c'est donc l'administration qui se charge des travaux. Elle répartit l'ensemble en plusieurs lots auquel vont pouvoir soumissionner les entreprises. La voie est réparti en trois lots : le premier, qui débute de l'embranchement pour aboutir près de Taulé est adjugé à l'entreprise Fournis père et fils le 14 février 1880 ; le deuxième est adjugé à Le Stoum Bertrand de Morlaix le 30 juin 1880 ; le troisième est adjugé à l'entrepreneur Soubigou J.P. de Morlaix le 17 juillet 1880. C'est également un entrepreneur de Morlaix, Brannelec René, qui remporte le lot des maisons des gardes barrières. Le seul ouvrage d'art de la ligne, le viaduc de la Penzé, donne lieu à deux lots : le premier concerne une réalisation à l'air comprimé pour les fondations de la pile centrale, il est remporté par la société Fives-Lille le 7 août 1880 ; c'est l'entreprise Le Brun de Creil dans l'Oise qui obtient le deuxième lot lors de l'adjudication du 30 avril 1881.
Les travaux débuté en mars 1880 sont rapidement menés. L'administration demande qu'une concession provisoire soit accordée à la Compagnie des chemins de fer de l'Ouest pour qu'elle puisse prendre en charge l'exploitation de la ligne lors de sa mise en service. Celle-ci a lieu le 10 juin 1883, la convention définitive intervient un peu plus d'un mois plus tard, le 17 juillet 1883. -->
Tres
Liammet e oa porzh-houarn Montroulez ouzh Karaez gant al linenn a ledander metrek eus ar. E Kastell-Paol e oa tu da vont betek Brest gant.
Urzh Santiago
Urzh Santiago zo un urzh marc'heien gatolik, e Spagn ha Portugal, krouet war-dro 1160, e Galiza, gant tud hag a felle dezho gwareziñ ar birc'hirined a gerzhe war-du Santiago de Compostela ha reiñ bod diogel dezho.
Hent-houarn Rosko Montroulez
Tres
300px|thumb|left|[[Karrbont ar Penzez|Karrbont war ar Penzez.]]
Urzh Santiago
Treiñ a reas an urzh en ur benveg garedoniñ servijerien fealañ rouaned Spagn. Diego Velázquez, livour ar roue er XVIIvet kantved, ha Manuel Godoy, ministr e dibenn an XVIIIvet, a oa marc'heien Santiago.
Hent-houarn Rosko Montroulez
Tremenerezh
Linennoù THR Breizh :
Urzh Santiago
Hiziv
En XIXvet kantved e voe staget madoù an urzh ouzh ar gurunenn.
Hent-houarn Rosko Montroulez
Tremenerezh
Tremenerezh e 2008.
Urzh Santiago
Hiziv
Bev eo an urzh hiziv hogen n'eo netra nemet un urzh a enor ken.
Magazine Z
Monthly Magazine Z (月刊マガジンZ e japaneg) a oa ur magazin manga seinen krouet e 1999 hag a veze embannet gant Kōdansha. Krennarded ha tud koshoc'h eo a oa lennerien ar magazin ha dreist-holl tud sot gant ar mangaoù hag ar filmoù-bevaat savet diwarno. Ouzhpenn mangaoù e veze kavet ennañ pennadoù diwar-benn ar mangaoù lakaet da fiñvtresadennoù.
Giulianova
Giulianova zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Jambalaya
Jambalaya zo
Manchester (Hampshire-Nevez)
Manchester eo kêr vrasañ stad Hampshire-Nevez e Stadoù-Unanet. Bez' e oa 109 565 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Manchester en ur mod ofisiel e 1751.
Crognaleto
Crognaleto zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Sancerre
Sancerre zo ur gumun en departamant Cher. Ur gêr gozh eo, e krec'h un dorgenn, e-kichen ar stêr Liger. Brudet eo gwin ar c'horn-bro.
Roald
Roald zo un anv-badez norgeek.
Ispra
Ispra  zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Caravate
Caravate zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Martinsicuro
Martinsicuro zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Jambalaya (meuz)
300px|thumb|right|Jambalaya
Gen Paul
Gen Paul, bet ganet Eugène Paul d'an 2 a viz Gouere 1895 e Pariz XVIII (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 30 a viz Ebrel 1975 e Pariz XIII (Bro-C'hall), a oa ul livour gall, ezel eus luskad al liverezh trivliadel.
Jambalaya (meuz)
Ar jambalaya a zo ur meuz eus Louiziana ha Provañs, diwar riz ha kig.
Gen Paul
Ober a reas gant ar gouach ivez ha bez' e voe engraver (bet kelennet gant Eugène Delâtre (1864-1938)), maendresour ha treser.
Un droiadig e metoù ar sinema
E 1934 e voe roet ur roll dister dezhañ e L'Atalante gant Jean Vigo : hini ur c'houviad kamm pedet da eured daou haroz ar film, "Jean" (Jean Dasté) ha "Juliette" (Dita Parlo).
Ur gejadenn all en devoa bet gant ar sinema e 1950 da-geñver Peintres et artistes montmartrois gant Jean-Claude Bernard : un teulfilm berr ma talc'he e roll, evel arzourien all en o zouez George Braque, Josette Clavier, Lycette Darsonval, Jean d'Esparbès, Serge Golovine, Fernand Léger, Colas Marini ha Maurice Utrillo.
Cortino
Cortino zo ur gumun italian e proviñs Teramo en Abruzzo.
Lozza
Lozza zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Inis Meáin
thumb|280px|right|Emañ Inis Meáin e-kreiz an [[inizi Árainn.]] Inis Meáin  (Inishmaan er stumm saoznekaet) zo unan eus an Inizi Árainn e Bae Gaillimh, en Iwerzhon. « Enez kreiz » eo ster anv an enezenn, p’emañ etre an div enezenn all, Inis Mór hag Inis Oírr. An eil vrasañ eo e-touez an inizi Árainn a-fed ment, gant 4 km hed ha 2,5 km led hag ur gorread 9 km². An hini vihanañ eo avat, a-fed poblañs, gant 154 annezad (e 2006) ; hag an hini sioulañ eo ivez, gant nebeutoc’h a weladennerien.
Gant se ez eo chomet yac’h an iwerzhoneg enni ha yezh an darn vrasañ eus an dud eo. Lesanvet eo bet Ollscoil na Gaeilge (« skol-veur an iwerzhoneg »), abalamour da se. Abaoe pell ez eus deuet barzhed ha skrivagnerien brudet eus Iwerzhon da weladenniñ Inis Meáin, evel da skouer John Millington Synge, Augusta Gregory ha Pádraig Mac Piarais, o deus savet skridoù eno ha desket iwerzhoneg ivez.
Savadurioù
thumb|Dún Chonchúir, Inis Meáin Kreñvlec’hioù savet gant mein a c’haller gwelet en enezenn : Dún Chonchúir, e stumm ur c’helc’h, savet a-raok JK, ha Dún Fearbhaí, eus ar, savet e stumm un hirgarrezenn.