cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hillsboro (Oregon)
Hillsboro zo ur gêr lec'hiet e biz stad Oregon, unan eus stadoù SUA. Er bloavezh 2010 e oa 91 611 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Hillsboro en ur mod ofisiel e 1876.
Squamata
Squamata zo un urzhiad loened ennañ an holl stlejviled skantek : glazarded ha naered.
Hillsboro
Hillsboro zo anv meur a lec'h e SUA.
Susa
Susa zo un anv-lec'h e meur a vro.
Anthony Bourdain
Anthony Michael Bourdain bet ganet e New York City (New York, Stadoù-Unanet Amerika) d'an 25 a viz Mezheven 1967, ha marvet d'an 8 a viz Even 2018 a oa ur c'heginer, skrivagner ha den a skinwel stadunanat.
Triggiano
Triggiano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bari, en Puglia.
Anthony Bourdain
Bevañ a rae gant Asia Argento. Ezel diazez e oa el luskad #MeToo o stourm a-enep an tagadennoù reizhel er sinema, met evitañ evel keginer e oa en tiez-debriñ dreist-holl.
Buhez personel
Un implijer daonet e oa eus drammoù evel cocaine, heroin, hag LSD. Adkavet eo bet krouget d'an 8 a viz Even 2018 e Kaysersberg
Glazaour Filipinez
Glazaour Filipinez (Oriolus steerii) a zo un evn brosezat e Filipinez.
Castel San Pietro Romano
Castel San Pietro Romano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Glazaour Halmahera
Glazaour Halmahera (Oriolus phaeochromus) a zo un evn brosezat en Enez-Halmahera e Maluku (Indonezia).
Sammichele di Bari
Sammichele di Bari zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Glazaour kof gwenn
Ar glazaour kof gwenn a zo un evn, Oriolus sagittatus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en Aostralia ha su Ginea Nevez.
Liamm diavaez
Oriolus sagittatus war al lec'hienn Avibase
Caldas de Reis
Caldas de Reis zo ur gumun eus Galiza, e proviñs Pontevedra.
Torrioni
Torrioni zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Caldas de Reis
En-dro dezhi emañ kumunioù Vilagarcía de Arousa, Catoira, Valga, Cuntis, Moraña, Portas ha Vilanova de Arousa.
Pont
Ar pont e kreiz kêr zo bet savet da vare ar Romaned.
Carmel (Sir Gaerfyrddin)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre, eo Carmel .
Bitetto
Bitetto zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bari, en Puglia.
Angey
Angey a oa ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant peder c'humun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Sartilly-Baie-Bocage.
Talsarn (Ceredigion)
Talsarn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Nancwnlle, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 102,1 km eus Kerdiz.
Glazaour gell
Ar glazaour gell (Oriolus szalayi) a zo un evn a vev e Ginea-Nevez.
Cervara di Roma
Cervara di Roma zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Broadway (Sir Gaerfyrddin)
Ur gêriadennig e mervent Sir Gaerfyrddin eo Broadway. Er mervent da gêriadenn Talacharn emañ.
Orin
N'ouzer ket eus pelec'h e teu an anv saoznek-se, na perak n'eus anv kembraek ebet
Melindwr
E 2011 e oa poblet gant 1,070 a dud, ha 568 anezho a oa kembraegerien (54,7%).
Smithornis rufolateralis
Smithornis rufolateralis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Calyptomenidae.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an daou isspesad anezhañ :
Adanated
An Adanated pe Adanati e latin, a oa ur bobl kelted o chom e Maurienne, e Savoia, entre Saint-Michel-de-Maurienne ha Modane (Adana). Amezeien e oant d'ar Graiokeled ha Medulled.
Stourm a rejont ouzh ar Romaned ken na voent trec'het en 16 kent JK. Eñvoret eo trec'h ar Romaned war bolz-enor Susa, e Piemonte (Italia) ma'z eo meneget anvioù ar pobloù trec'het, hini an Adanated e-kichen re ar Salassed, Graiokeled, Medulled, ha re all.
Cave (Italia)
Cave zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Le Tourneur
Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944 : c'hwec'h den nann-soudard a varvas e Le Tourneur abalamour d'ar brezel ; daou anezhe a voe lazhet gant ur vombezadeg d'ar 1añ a viz Eost, tri gant minennoù e miz Eost hag unan gant ur vinenn e miz Du.
Frédéric Cuvier
Georges-Frédéric Cuvier, ganet d'an 28 a viz Even 1773 e Montbéliard (e kontelezh Montbéliard, un darn eus an Impalaeriezh santel roman german d'an ampoent; e departamant an Doubs, Bro-C'hall bremañ) ha marvet d'ar 24 a viz Gouere 1838 e Strasbourg, a oa ul loenoniour hag un henouennonour gall. Breur bihan e oa da Georges Cuvier.
Tan-y-groes
Tan-y-groes zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Penbryn, e Kembre, e kreisteiz kontelezh Ceredigion, 115,7 km eus Kerdiz.
Tarod
Arabat droukveskañ ar pakad kartennoù gant ar c'hoarioù Tarod. <HR noShade> An tarod a zo ur pakad kartennoù c'hoari implijet en Europa abaoe ar da c'hoari Tarod, hag alies e vez implijet ar c'hartoù-mañ e divinerezh (graet e vez '"lenn ar blanedenn" pe kartomañs eus an dra-se).
Sanclêr
Ur gêrig eus Sir Gaerfyrddin eo Sanclêr (St Clears e saozneg). Er c'hornôg da gêr Caerfyrddin emañ, e-kreiz ar gontelezh, war lez an Afon Tâf.
E 2001 e oa 2 820 a dud o chom eno, ha kembraegerien an dran vrasañ.
Cerveteri
Cerveteri zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Feiz, Esperañs ha Karitez
Ar sentezed Feiz (Πίστις /Pistis, e gregach, 12 vloaz anezhi), Esperañs (Ἐλπίς /Elpis, 10 vloaz), Karitez (Ἀγάπη / Agape, 9 bloaz) hag o mamm Sofía (Σοφία) a oa merc'hed kristen a veve en Roma en IIvet kantved hag a voe merzheriet war urzh an impalaer Hadrian, war-dro 137. Marvet he merc'hed, mervel a reas o mamm ivez gant ar glac'har, goude o lakaat en douar.
Liderezh
Lidet e vez ar vamm hag he merc'hed d'ar 17 a viz Gwengolo.
Pennadoù kar
Вера, надежда, любовь
Bwlch-clawdd
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Bwlch-clawdd.
Saint-Pierre-Langers
Saint-Pierre-Langers a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Ciciliano
Ciciliano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Xi'an
thumb|250px|Mogerioù kêr Xi'an
Xi'an (西安) zo unan eus kêrioù-penn kozh Sina, e rannvro Shaanxi, e-kreiz Republik Pobl Sina hiziv. E 2002 e oa annezet gant 2 872 539 a dud ha war-dro 7,5 milion a dud a oa en tolead tolpad-kêrioù. Gwechall e oa anvet Chang'an (长安, 長安).
Emañ Xi'an war lez ar stêr Wei He, nepell diouzh kember ar stêr-se gant ar stêr Huang He. Amañ e oa penn kentañ Hent ar Seiz, e tu ar reter. Kêr-benn Sina e oa da vare an Dierniezh Tang ha d'ar mare-se dija e oa stank an dud enni, gant ouzhpenn ur milion a annezidi.
Istor
Ouzhpenn 3100 bloaz en deus ar gêr. Hao (镐 / 鎬, Hào) pe Zongzhou (宗周, Zōngzhōu) a oa e anv e-pad Tierniezh Zhou.
Gevelliñ
Gevellet eo Xi'an gant :
Legio XX Valeria Victrix
Legio XX Valeria Victrix ("Ugentvet lejion drec'h eus Valeria") a oa ul lejion eus arme an Impalaeriezh roman.
Krouet e oa bet al lejion pe da vare Tiber pe da vare Aogust, da vare an Triumvirat, war-dro 31 kent J.-K..
Kentañ meneg resis eus al Legio XX, hepmuiken, a gaver da goulz un emsavadeg e Pannonia er bloaz 6 goude J.-K. Staliet e oa sur-awalc'h en Aquilea. E 14 goude J.-K. e oa staliet war ar stêr Roen, e bro an Ubii, el lec'h m'emañ Köln.
Kaset e voe goude-se da Novaesium etre 14 ha 43 goude J.-K.
Kemer a reas perzh al lejion en aloubadeg Enez Vreizh, e 43, en arme kaset gant ar jeneral Aulus Plautius.
Staliet e voe da gentañ evel adarme e Camulodunum. Kaset e voe goude-se e 57 da Glevum. Staliet e voe da c'hortoz e 60-61 e Deva, asambles gant al Legio XIV Gemina, ha goude-se e Viroconium, eus 67 da 86. Er bloaz-se e voe staliet da vat e Deva, hag a voe he fenngarter betek Maksim (383-388).
Legio XX Valeria Victrix a oa en he c'harg ar surentez el lodenn gornôg eus Enez Vreizh, mervent Mor Iwerzhon, kornôg Mor Breizh.
Meur a greñvlec'h eus Chester betek enez Wight : Seguntium, Moridunum, Nidum, Isca Silurum, Venta, Abonae (e-kichen Bristol);
Sannicandro di Bari
Sannicandro di Bari zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Bwlchnewydd
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Bwlchnewydd.
Santeramo in Colle
Santeramo in Colle zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Vertuz kristen
An teir vertuz kristen eo ar Feiz, an Esperañs hag ar Garitez.
Ruvo di Puglia
Ruvo di Puglia zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Harri Holkeri
Harri Hermanni Holkeri  (6 a viz Genver 1937 en Oripää - 7 a viz Eost 2011) a oa ur politikour mirour eus Finland. Kentañ ministr Finland e voe etre an 30 a viz Ebrel 1987 hag ar 26 a viz Ebrel 1991. War ar renk e oa bet evit bezañ dilennet prezidant ar republik e 1982 hag e 1988, met en aner. Prezidant e strollad e voe etre 1971 ha 1979.
Cineto Romano
Cineto Romano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Harri Holkeri
Eus 2000 da 2001 e voe prezidant Bodadeg Veur Aozadur ar Broadoù Unanet.
Trawsnant
Trawsnant zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanrhystud, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 109,1 km eus Kerdiz.
Vera
Santez
Santez Vera eo Santez Feiz, merzherez e Roma.
Tud all
thumb|left|200px|Vera, kanerez aostrian
XXvet kantved
ha
Erasmo Carlos
Erasmo Carlos eo anv-micher ar c'haner brazilian Erasmo Esteves (ganet e 1941 e Rio de Janeiro, e karter Tijuca - 2022), liammet ouzh e gamarad Roberto Carlos Braga, a genlabouras pell amzer gantañ.
En-bihan e reas anaoudegezh gant Sebastião Rodrigues Maia (brudet diwezhatoc'h evel Tim Maia) hag en-kennarded e oant sot gant ar Rock and Roll. En 1957, setu Tim Maia da sevel al laz The Sputniks, hag ennañ Tim, Arlênio Lívio, Wellington Oliveira ha Roberto Carlos.
Liammoù diavaez
Erasmo Carlos o kanañ
Arco di Augusto (Susa)
An Arco di Augusto e Susa, e proviñs Torino, e Piemonte, en Italia, zo ur volz-enor roman eus ar Iañ kantved kent JK war lez ar Via Cozia gozh, anvet hiriv  Via delle Gallie. Savet e oa bet da enoriñ an impalaer Octavianus Augustus.
Proviñs Torino
Proviñs Torino a oa ur broviñs eus rannvro Piemonte, e hanternoz Italia betek dibenn 2014. Abaoe ar 1 a viz Genver 2015 eo deuet da vezañ Meurgêr Torino (città metropolitana di Torino) ha 311 kumun enni.
Rick Grimes
Rick Grimes zo un dudenn ijinet e bed ar c'homics ha stirad skinwel The Walkind Dead. C'hoariet eo gant Andrew Lincoln. Krouet gant ar skrivagner Robert Kirkman hag an treser Tony Moore, an dudenn a zo bet tu gwelet evit ar wech kentañ er c'homics The Walking Dead #1 e 2003.
Rick Grimes zo sheriff ur gêr vihan. Ur mab en deus anvet Carl, ha dimezet eo gant Lori. Dihuniñ a ra eus ur c'homa goude bezañ bet tennet warnañ gant torfedourrien. Ur wech dihunet en un ospital goullo e kompren ez eo bet riñset ar bed gant un aloubadeg zombied.
En heuliad comics, Rick eo an dudenn o dreistbevañ ar pellañ, heuliet gant e vab Carl, kamaladez Carl Sophia Peletier, ha mamm nevez Sophia, Maggie Greene.
Smithornis capensis
Smithornis capensis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Calyptomenidae.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an nav isspesad anezhañ : hogos en Afrika a-bezh : Angola, Aod an Olifant, Botswana, Gabon, Ghana, Kameroun, Kenya, Liberia, Malawi, Mozambik, Namibia, Nigeria, Ouganda, Republik Demokratel Kongo, Republik Kongo, Republik Kreizafrikan, Rwanda, Sierra Leone, Suafrika, Eswatini, Tanzania, Zambia ha Zimbabwe.
Priñselezh Montbéliard
Priñselezh Montbéliard (Grafschaft Mömpelgard en alamaneg) a oa ur gontelezh alaman krennamzerel eus an Impalaeriezh santel en-dro da gêr Vontbéliard. E 1042 e voe krouet gant an impalaer Herri III (1017-1056).
Adal 1444 e voe dalc'het gant an tiegezh Württemberg, a droas ar gontelezh da zugelezh er bloavezh 1495.
D'an 10 a viz Here 1793 e voe aloubet gant Bro-C'hall ha staget ouzh ar rouantelezh-se.
Un darn eus ar rannvro c'hall Franche-Comté ec'h eo hiziv.
Glazaour beg moan
Ar glazaour beg moan a zo ur spesad golvaneged, Oriolus tenuirostris an anv skiantel anezhañ.
Sellet e veze outañ evel un isspesad eus Oriolus chinensis kent.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an daou isspesad anezhañ en Azia : Plijañ a ra d'al labous ober e annez e koadegi trovanel gleb.
Histor an Testamant Coz hag an Testamant Nevez
Histor an Testamant Coz hag an Testamant Nevez zo ul levr brezhonek savet diwar ar Bibl gant an Aotrou Morvan, person Pluguen, e 1886.
Terlizzi
Terlizzi zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Carwe
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Carwe.
Civitavecchia
Civitavecchia zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Menez-Dregan
thumb|Menez-Dregan Menez-Dregan zo ul lec'hienn ragistorel, e kumun Ploeneg.
Beaverton (Oregon)
Beaverton zo ur gêr lec'hiet e biz stad Oregon, unan eus stadoù SUA. Er bloavezh 2010 e oa 89 803 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Beaverton en ur mod ofisiel e 1893.
Menez-Dregan
Annezet e vefe bet ar vougev 465 000 vloaz kent JK evit ar wech kentañ. 350 000 vloaz 'zo vefe bet annezet adarre evel m'en diskouez un oaled modernoc'h, un tamm eus un dant olifant en he c'hreiz.
Barbados
Melestradur
Dizalc'h eo abaoe miz Du 1966. Etre 1966 ha 2021 e oa stag ouzh ar Rouantelezh-Unanet. Rouanez Bro-Saoz e oa penn ar Stad hag ur c'hentañ ministr a veze anvet goude un dilennadeg. D'an 30 a viz Du 2021 eo deuet da vezañ ur republik, gant Sandra Mason, bet dilennet da brezidantez d'an 20 a viz Here 2021, en he fenn ha Mia Mottley da gentañ ministr.
Rannoù melestradurel
Rannet eo an enez e parrezioù, evel Jerzenez ha Gwernenez. Unnek parrez zo :
Istor
N'ouzer ket gwall vat piv e voe an Europiz kentañ o tegouezhout e Barbados, met sur eo ne oa ket a-raok dibenn ar, ha kentoc'h er. Kalz a soñj e oant Portugaliz, war o hent da Vrazil, met marteze e oa bet Spagnoled en o raok. E-pad pell ne reas ket van Europiz eus an enez, nemet dont a reas Spagnoled da sklaveta meur a wech, ma tigreskas ar boblañs orin, ouzhpenn ma tec'has lod da inizi all.
Er e tegouezhas ar Saozon.
Foulehaio
Foulehaio a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1852 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
Spesadoù
Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl e Polinezia.
Labico
Labico zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Smithornis sharpei
Smithornis sharpei a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Calyptomenidae.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an tri isspesad anezhañ : en Afrika : Gabon, Ginea ar C'heheder, Kameroun, Nigeria, Republik Demokratel Kongo, Republik Kongo ha Republik Kreizafrikan.
Trap
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Trap.
Glazaour mouk
Ar glazaour mouk (Oriolus traillii) a zo un evn a vev en Azia ar Su hag en Azia ar Gevred.
Tregroes (Ceredigion)
Tregroes zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandysul, e Kembre, e su kontelezh Ceredigion, 103,2 km eus Kerdiz.
Rutigliano
Rutigliano zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Trouville-sur-Mer
Trouville-sur-Mer a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Trouville-sur-Mer eo.
Bitonto
Bitonto zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Bitritto
Bitritto zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Amora
Amora zo ur ger portugalek hag a dalvez kement ha mouarenn; un anv-lec'h hag un anv-tud eo ivez.
Dian Cecht
E gwengelouriezh Iwerzhon eo Dian Cecht doue ar vezegiezh, pareour an Tuatha Dé Danann, ha mab Dagda hervez an Dindsenchas.
Tad eo da Cu, Cethen, Cian Miach, Airmed, Etan ar barzh, hag Ochtriullach. Dre e vab Cian eo tad-kozh Lugh a-berzh tad.
Gerdarzh
Anv Dian Cecht a c'hall dont ag ar geriennoù heniwerzhonek dían ("prim") ha cécht ("galloud"), aze e talvezfe "galloud prim". Hervez Whitley Stokes hag e droidigezh eus Cóir Anmann (geriadur an anvioù divoutin iwerzhonek) e c'heller treiñ e "Doue ar galloud".
Jenne
Jenne zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Salta
Salta zo un anv-lec'h a c'haller kavout e meur a vro.
Maia (disheñvelout)
Maia a c'hall bezañ meur a dra.
Pwll (Sir Gaerfyrddin)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Pwll.
Polignano a Mare
Polignano a Mare zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Soar (Sir Gaerfyrddin)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, eo Soar.
Capurso
Capurso  zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Grottaferrata
Grottaferrata zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Bragança (Portugal)
Bragança zo ur gêr eus Portugal, kêr-benn an distrig heñvelanvet, en isrannvro an Alto Trás-os-Montes, e Rannvro Norzh Portugal.
Land
Land zo ur ger alamanek ha saoznek, hag a dalv kement ha douar, pe bro, hag a gaver en holl yezhoù germanek ivez, el lec'hanvadurezh dreist-holl.
Broioù
Ar ger land zo aet da sevel anvioù un toullad mat a vroioù, bras pe bihan, inizi a-wechoù, evel ar re-mañ:
Adkemeret eo bet ar ger land e portugaleg Brazil d'ober ur bern anvioù en lândia.
Gorga (Italia)
Gorga zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Land
Melestradurezh
Ul land zo ur stad pe ur broviñs e meur a vro, komz a reer eus Implijet eo ar ger ivez e melestradurezhioù Danmark, Finland, Norvegia, Sveden.
Lazhadegoù Gwengolo
Lazhadegoù Gwengolo (galleg: massacres de Septembre) a vez graet eus un heuliad lazhadennoù etre an 2 hag ar 6 pe 7 a viz Gwengolo 1792 e Pariz. Lazhadegoù damheñvel a voe ivez dre Bro-C'hall a-bezh (en Orléans, Meaux, Reims pe Versailles), met gant nebeutoc'h a dud lazhet hag e-pad ur mare hiroc'h.
E-pad ar sizhunvezhioù goude an darvoudoù gwadus-se, luskadoù disheñvel ar bolitikerezh er Goñvansion a vez o rebech kenetrezo bezañ awen ar feulster.
Evit ar Gironde, hag o devoa kredet e oa devezhioù reveulziel dic'hortozet, a gompren buan hag a sav a-enep obererezhioù nebeut torfedourien paeet gant Kumun Pariz, Bodad ar surentez hag ar Venezidi. An tamalloù-se a voe kuzhet e-pad Prosez ar roue e miz Genver 1793.
Sarcophanops
Sarcophanops a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1877 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).
Spesadoù
N'eus nemet daou spesad golvaneged hag a ya d'ober ar genad : Renket e vezent er genad Eurylaimus (Eurylaimus samarensis hag Eurylaimus steerii) kent.
Hermon (Sir Gaerfyrddin)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Hermon.
Kenemglevioù Geneva
Kenemglevioù Geneva, a vez graet eus un heuliad emglevioù etrevroadel o plediñ gant ar gwir etrebroadel denel. Reiñ a reont diazoù a fed lezennoù ha reolennoù e-pad ar brezel, dreist-holl a-fed gwareziñ an trrevourien, izili aozadurioù ar mat, an dud gloazet hag ar brizonidi brezel. Kentañ kenemglev Geneva a oa bet sinet e 1864 liammet-tre e oa gant krouidigezh ar Groaz-ruz ken sabatuet e oa bet Henri Dunant gant tonkad ar re gloazet e-pad Emgann Solferino. An testennoù implijet hiziv a zo bet skrivet goude an Eil Brezel-bed. Seizh testenn a zo implijet hiziv-an-deiz: Peder zestenn kenemglev Geneva sinet d'an 12 a viz Eost 1949, div ouzhpennadurioù an 8 a viz Even 1977 hag un trede reizhennad sinet e 2005. Ar peder zestenn Geneva a zo bet sinet ha lakaet da dalvezout dre ar bed-holl, talvezout a ra ez eo sañset an holl stadoù dre ar bed da sentin ouzh ar menegoù embannet.
Lazhadegoù Gwengolo
Goude kouezhadenn Robespierre an 9 thermidor, lazhadegoù Gwengolo na vezont ket degemeret en distaoliadenn a-fed feulsterioù an 20 a viz Even 1792. Klasket e vez kavout an torfedourien met pennoù politikel ar mare a zo bet lazhet dija. Ne chom nebeut emsaverien da varnañ; tri a zo kondaonet da 20 vloaz dindan houarn. An darn anezho a zo lakaet digablus, ar juri a zisklêrie a-benn neuze ne oa ket anat o kablusted evit an torfed.
Ur wech barnet an afer, al luskadoù politikel a zo enebet war ar perak eus al lazhadegoù-se. An demokrated a-sav a-enep ar fed ma vefe bet raksoñjet an taol, evito e oa kounar ar boblañs en devoa tarzhet a daol trumm.
Ar re roueelourien pe enep-reveulzierien a embann e oa ur binijenn santel, lakaet da dalvezout dre torfedoù pe sioù niverus ar mat, ar relijion. Evito e seblant anat a-walc'h e oa bet prientet an taol. Diazezet eo o selloù war eñvorennoù an dreistbeverien evel les Mémoires sur les jours de septembre 1792, gant Berville ha Barrière.
Unelli
An Unelli, pe Veneli, pe c’hoazh Venelli (Οὐένελοι en henc’hresianeg) a oa ur ur bobl c’halian en Arvorig gwechall. O vevañ e oant el ledenez a zo anvet bremañ Cotentin, en norzh da bobl an Abrincatui hag er c’hornôg d’al Lexovii. Hervez Ptolemaios e oa Crociatonum kêr-benn ar Veneli, met n’eur ket sur pelec’h e oa ar gêr-se.
Glazaour kabell du
Ar glazaour kabell du (Oriolus xanthornus) a zo un evn hag a vev e su hag e gevred Azia.
Unelli
Meneget int gant Julius Caesar e-barzh De Bello Gallico, e-kichen pobloù all eus Arvorig, evel ar Weneted, an Osismied pe ar Guriosolited. Sujañ a rejont da Publius Licinius Crassus e 57 kent JK ; met e 56 kent JK e voe ret kas un armead Romaned adarre a-enep an Unelli o doa graet emglev gant pobloù all eus Arvorig, Weneted, Kuriosolited, Lexovii, Aulerci Eburovices... Quintus Titurius Sabinus a oa e penn tri lejion soudarded roman, a-dal d’an Unelli ha d’o amezeien. Renet e oa ar C’halianed gant Viridovix. Kontañ a ra Julius Caesar penaos e voe faezhet ar C’halianed pa glaskjont tagañ kamp ar Romaned. Lazhet e voe kalz anezho ha nebeud a zeuas a-benn da dec’hout rak ar varc’heien roman.
Gant an Unelli e voe kaset un armead 6000 den da emgann Alesia e 52 kent JK.
Pelayo Asturiez
Pelayo Asturiez (astureg : Pelayu Asturies ; Pelagius e latin ; Don Pelayo ha lesanvet Pelayo el Conquistador e spagnoleg), bet ganet e dibenn ar, marvet e Cangues d'Onís e 737, a voe kentañ roue Asturiez eus 718 betek e varv. Stourm a reas ouzh an alouberien vuzulmat, ar pezh a voe deroù ar Reconquista.
Gerano
Gerano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Pelayo Asturiez
Orin
Diasur eo orin Pelayo : hervez ar skridoù koshañ e oa ur Got anezhañ, ha hervez studioù nevesoc'h e oa Pelayo ur penn astur, da lavarout eo ur C'helt. E Continuatio Hispana, un dornskrid latin savet e 754 – 17 vloaz hepken goude marv ar roue — gant ur c'hristen dindan beli an Arabed, e oa Pelayo kar d'ar roue wizigot Rodrigo (𐌷𐍂𐍉𐌸𐌰𐍂𐌴𐌹𐌺𐍃 / Hroþareiks) hag a renas e-pad daou vloaz war Wizigoted Spagn (710-11). Mab Favila, dug (dux) Gallaecia er rouantelezh wizigot e oa Rodrigo ; gant ur vaouez all e voe Favila tad da Belayo ivez, ar pezh a lakafe roue Asturiez da Wizigot a-berzh tad da nebeutañ.
E Chronica Adefonsi tertii regis ("Kronikoù ar roue Alfonso III"), bet aozet e deroù an diwar gourc'hemenn ar roue evit diskouez ne voe torr ebet etre ar rouantelezh wizigot hag ar rouantelezh astur, emañ lakaet Pelayo da vab Favila ivez. Hiziv an deiz ec'h eus kenemglev etre an darn vrasañ eus an istorourien evit lakaat Pelayo da Astur ha n'eo ket da Wizigot, diwar an arguzennoù amañ da-heul.
Reconquista Xixón
Goude donedigezh ar jeneral Musa ibn Nusair (c. 640 – c. 716) en Asturiez e 714 e voe staliet ur gwarnizon arab e Xixón renet gant ar gouarnour Munuza evit merañ gwalarn al ledenez iberek ha flastrañ pep enebiezh lec'hel. Gant tiegezhioù uhelañ ar vro, hini Pelayo en o zouez, e voe kaset gouestlidi da Górdoba da gadarnaat ar godianidigezh. Tri bloaz goude, e 717 e tistroas Pelayo da Asturiez ; e Monte Auseva e voe dilennet da benn ar vro. E 722, Munuza a gasas un unvezh soudarded eus Xixón da dapout Pelayo hag an emsaverien er menezioù ; flastret e voe an alouberien en Emgann Cuadonga e miz Mae 722. Tec'hel a rejont gant aon na zeuje tud Xixón da greñvaat ar stourm outo. Goude bezañ dilezet kêr e klaskas Munuza hag e heulierien tec'hel war-du León dre ar menezioù, hogen armead Pelayo o zapas hag o faezhas arre en Olalíes (e kumun Santo Adriano, er mervent da Uviéu) ; eno e voe lazhet Munuza gant Pelayo e-unan, hervez lod kronikoù. Digudenn neuze e voe kemeret Xixón gant Pelayo. Kalz kristenien a emezelas e lu Pelayo pa redas brud e drec'h en tiriadoù dalc'het gant an Arabed.
Kresk tiriad ar rouantelezh
Petra bennak ma oa Xixón brasañ kêr Asturiez dindan beli an Arabed ez eo Cangues d'Onís a voe dibabet gant Pelayo da gêr-benn, abalamour m'emañ er menezioù : aesoc'h e vije derc'hel penn d'un aceifa, un dagadenn a-berzh an Arabed en hañv. Pa voe staliet mat ar rouantelezh avat, degadoù a vloavezhioù diwezhatoc'h, ar roue Silo a lakaas ar gêr-benn e Pravia ; en Uviéu e voe diwezhatoc'h c'hoazh, kent bezañ ker-benn ar Briñselezh ha hini ar gumuniezh emren.
Hervez an dornskrid Crónica Albeldense (881) e oa ar rouantelezh kentañ e kalon Asturiez a-vremañ, etre Xixón ha Cuadonga. Dre lonkañ kontelezhioù amezek, warlerc'hidi Pelayo a zeuas a-benn da astenn tiriad ar rouantelezh betek Galiza er Gornaoueg ha Bizkaia ; naturel evel-just e chomas harzoù an Norzh – ar Meurvor Atlantel, ha re ar Su : Aradennad Kantabria.
Marv
En e lez e Cangues d'Onís e varvas ar roue Pelayo e 737. Beziet e voe en iliz Santa Eulalia en Abamia, m'edo bez e wreg Gaudiosa ; goullo eo an daou vez hiziv : hervez ar c'hroniker spagnol Ambrosio de Morales (1513–1591), ar roue Alfonso X Kastilha ha León a lakaas kas ar relegoù da Vougev Santel Cuadonga. Eno emañ enskrivet war bez Pelayo ha Gaudiosa :
Kalzik istorourien avat o deus lakaey mar war treuzkasadenn relegoù Pelayo hag e wreg da Guadonga.
Big Tech
Big Tech a vez graet eus pemp embregerezh diskrivet evel pennoù bras al luskad nevezintioù teknikel a-vremañ. An embregrezhioù a zo Alphabet Inc. (Google), Apple Inc., Meta (Facebook), hag Amazon. Graet e vez GAFAM anezho ivez, oc'h adkemer lizherennoù kentañ Google, Apple, Facebook, Amazon ha Microsoft.
Castellana Grotte
Castellana Grotte zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Mariana (Millais)
Mariana zo un eoullivadur war goad gant al livour saoz John Everett Millais e 1851.
Awenet eo gant Mariana ar pezh Measure for Measure, savet gant William Shakespeare etre 1601 ha 1606. Er pezh e oa Mariana da zimeziñ met dilezet e voe pa voe kollet he madoù en ur peñse. Gwelet eo an an daolenn evel ur bennoberenn ma tiskouez al livour e ampartiz da c'hoari gant al liv hag ar munudoù.
Kentañ ma voe diskouezet er Royal Academy e 1851, e oa kinniget gant gwerzennoù diwar zorn Alfred Tennyson, eus "Mariana" (1830):
João Saldanha
João Alves Jobin Saldanha (pell anavezetoc'h evel João Saldanha), bet ganet d'an 3 a viz Gouere 1917 en Alegrete (Rio Grande do Sul, Brazil) hag aet da Anaon d'an 12 a viz Gouere 1990 e Roma (Italia), a oa ur melldroader brazilian aet da gazetenner ha da c'hourdoner da-heul.
C'hoarier e voe e Botafogo (Rio de Janeiro), unan e-touez brudetañ kleuboù eus Brazil hag aze eo e voe lesanvet João Sem-Medo gant an dramaour Nelson Rodrigues. Mont a reas da gazetenner, hag eñ barrek-kenañ war ar sportoù. Lemm e oa e bluenn ha ne oa ket an hini diwezhañ da varn ar c'hoarierien, ar c'hourdonerien hag o skipailhoù.
E 1957 e voe gopret da c'hourdoner gant Botafogo hag aet ar maout gant e skipailh e kampionad Rio er bloaz-se. Chom a reas eno betek e zilez a roas e 1959.
E 1969 e voe anvet da zibaber skipailh broadel Brazil gant João Havelange, prezidant ar C'hevread d'ar mare-se. Lod o devoa lavaret e oa bet dibabet evit ma vije darempredoù habaskoc'h etre ar gazetennerien hag A Seleção. Bet gounezet e holl grogadoù (ouzh skipailhoù broadel Kolombia, Paraguay ha Venezuela) o verkañ tri fal warn-ugent (ha paket daou hepken) e perzhegas Saldanha Brazil evit Kib vell-droad ar bed 1970 e Mec'hiko. Dibabet en devoa c'hoarierien eus Botafogo, Cruzeiro (Belo Horizonte) ha Santos dreist-holl, ar pezh ne blijas ket da dud 'zo, Dorival Knipel gourdoner Flamengo (Rio de Janeiro) en o zouez peurgetket.
Distreiñ a reas d'e gentañ micher a gazetenner. O labourat evit ar chadenn skinwel brazilian Rede Manchete e oa pa varvas e Roma, kaset di evit... Kib vell-droad ar bed 1990.
Cassano delle Murge
Cassano delle Murge zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Genazzano
Genazzano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Aztec : Malédiction au cœur de la cité d'or
Aztec : Malédiction au cœur de la cité d'or ("Aztek : Mallozh e kalon ar geoded aour") zo ur c'hoari video savet gant Cryo Interactive hag embannet e 1999.
Senario
Petit Serpent ("Naerig") zo un aztek yaouank hag a zo o chom en Atoyac, ur gêriadenn amezek da gêr Denochtitlan, e Mec'hiko a-vremañ. Un deiz, hag eñ aet da chaseal, e wel ur brezeler otomi o vuntrañ un denjentil. A-raok mervel e ro an denjentil-se da Naerig un dro-vrec'h kinklet gant div naer en-dro d'ur c'herl obsidian, ha mouslavarout a ra anv ur barzh : « Tlatli ». Prestik goude eo flatret Naerig d'ar warded gant ar muntrer e-unan, ha lakaet da bennabeg marv an denjentil. Pa zistro d'ar gêriadenn e klev eo bet skrapet e gerent, hag ur c'hleñved iskis a zo erruet er vro.
Casamassima
Casamassima zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Aztec : Malédiction au cœur de la cité d'or
Senario
E Tenochtitlan e ro Naerig arc'hant d'ur c'hlasker-bara, hag a ro un dro-vrec'h aour dezhañ en eskemm. Goude bezañ distroet da garter an artizaned en em gav Naerig war roudoù an oberour kelc'hiennoù obsidian ; hemañ a lavar dezhañ ez eus pemp kelc'hienn en holl, hag a zo bet roet d'an aotrou Tri Lapin.
Pirc'hirin Kala-Goañv
thumb|right|200px|Pajenn gentañ golo al levr bet adembannet e 1986 Pirc'hirin Kala-Goañv zo titl un danevell gant Fañch Elies Abeozen bet embannet e niverenn 12-13 Genver-Ebrel 1949 ar gelaouenn Al Liamm.
Aztec : Malédiction au cœur de la cité d'or
Senario
Unan eus sklaved an aotrou-se a lavar da Naerig e oa boas e vestr da zaremprediñ unan eus azeuldioù ar Greizenn Lidel.
Pirc'hirin Kala-Goañv
Un dastumad a ugent danevell ez eo ivez, embannet gant Al Liamm e 1969 (hag adembannet e miz Ebrel 1986 ha miz Genver 2000), rannet etre div lodenn :
Troidigezh
Troet eo bet al levr e galleg gant Mikael Madeg hag embannet dindan an titl Le pèlerin de la Toussaint e miz Here 2011 gant An Alarc'h Embannadurioù.
Aztec : Malédiction au cœur de la cité d'or
Senario
Gant harp Turkvaen en em sil Naerig en azeuldi, ma kav emañ an aotrou Tri Lapin oc'h itrikañ gant ar velegez Papatzin evit ampoezoniñ an dour ha divrudañ an impalaer.
Dre enklask e kav Naerig an andon a zo pistriet gant ar gavailherien. Penn an irienn eo an aotrou Boked Du, a laka Naerig da zibab etre ampoezoniñ an dourbont pe evañ ar poezon. Evañ ar poezon a ra Naerig, ha lammat en dour. Saveteet eo gant Chimali ha louzaouet en ur gêriadenn. Pistriet eo bet ar Wreg-Naer, ha ret eo da Naerig degas an digontamm dezhi, hogen harzet eo gant an aotrou Tri Lapin. Emañ Naerig war an aoter-aberzhiñ pa verz an impalaer an dro-vrec'h aour a oa bet roet gant ar c'hlasker-bara : an impalaer e-unan a oa bet o c'houlenn an aluzen, evel ma oa boas d'ober evit priziañ madelezh e bobl.
Digastizet eo Naerig hag e dud ha, pa c'hallont displegañ ar wirionez, e teu an irienn war wel.
Gavignano (Italia)
Gavignano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Troed-y-rhiw (Ceredigion)
Troed-y-rhiw zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfihangel Ystrad, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 102 km eus Kerdiz.
Pwll
Pwll zo ur ger kembraek, hag a dalv kement ha poull, ha mengleuz, stank el lec'hanvadurezh.
Glazaour jave du
Ar glazaour jave du a zo ur golvaneg, Oriolus xanthonotus an anv skiantel anezhañ.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev ar pevar isspesad anezhañ — Oriolus xanthonotus consobrinus, Oriolus xanthonotus mentawi, Oriolus xanthonotus persuasus hag Oriolus xanthonotus xanthonotus — e ledenez Malaysia hag en Indonezia hag ivez e Brunei, Filipinez, Myanmar, Singapour, Tailand.
Simon Sirodot
Simon Sirodot (1825 - 1903) a oa un arkeologour gall hag a gasas da benn furchadegoù e lec'hienn ragistorel Menez-Dol en.
Ganet e oa bet Simon Sirodot e Longeau (Haute-Marne) e 1825. Kelenner lise e voe a-raok derc'hel ur gador-gelenn war al loenoniezh hag al louzawouriezh e skol-veur Skiantoù Roazhon. Embann a reas ul levr war ar bezhin Batrachosperm e 1884 ha dean skol-veur Roazhon e voe etre 1869 ha 1894.
Desachet e voe e evezh pa glevas kaoz eus dizoloadennoù eskern war Menez Dol da heul labourioù kaset en ur vengleuz greunvaen. Mont a reas da gas furchadegoù eno e 1872 hag e 1873. Lakaat a reas toullañ peder c'hleuziadenn evit sevel profil ar gwiskadoù, ar pezh ne oa ket kustum an arkeologourien d'ober d'ar mare-se pa vezent techet da zastum an traezoù kaerañ evel ma teu e teu, hep teurel pled ouzh an endro arkeologel. Dastum a reas evel-se un toullad mat a eskern hag a vinvioù kailhastr.
E anv zo bet roet d'ur skol e Menez-Dol.
Loch Airceig
Loch Airceig (Loch Arkaig e saozneg) zo ul loc'h e distrig Loch Abar, en Uheldirioù Bro-Skos.
Evel evit un toullad loc'hoù all eus Bro-Skos e lavared e oa ul loen mojennel o vevañ en he dourioù: amañ ur marc'h dour.
Cwm-bach (Llanelli)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Cwm-bach, e-kichen Llanelli.
Emgann Aduatuca
Emgann Aduatuca a c'hoarvezas e 54 kent JK e-pad brezel Galia etre Tongeren ha Liège. Trec'h e voe an Eburoned renet gant Ambiorix war arme roman Julius Caesar. Lazhet ar jeneraled Quintus Titurius Sabinus ha Lucius Aurunculeius Cotta.
Roje Gargadenneg
Roje Gargadenneg (Roger Gargadennec e marilh an ti-kêr), ganet d'an 21 a viz Du 1924 e Pontekroaz, ha marvet eno ivez d'an 20 a viz Eost 2005, a oa ur skrivagner brezhonek ha gallek.
Henderson (Nevada)
Henderson zo ur gêr lec'hiet e su stad Nevada, unan eus stadoù SUA. Er bloavezh 2010 e oa 260 068 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Henderson en ur mod ofisiel e 1953.
Emgann Aduatuca
A-raok an emgann
E 54 e voe lazhet Tasgetios, roue ar Garnuted, gant e bobl emsavet ouzh ar Romaned.
Plas (Sir Gaerfyrddin)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Plas.
Gallicano nel Lazio
Gallicano nel Lazio zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Tevieg
thumb|Tevieg en tu dehou, gwelet eus aod [[Kreñvlec'h Pentevr|Pentevr.]] Tevieg, pe Tivieg , , zo un enez prevez ha didud e kumun Sant-Pêr-Kiberen. Ul lec'hienn arkeologel a-bouez eo dre m'eo bet kavet korfoù-eskern koshañ Breizh eno.
Etre 1928 ha 1934 e voe furchet an enez gant ur c'houblad eus Loren dedennet gant an arkeologiezh, Marthe ha Saint-Just Péquart. Diskoachet e voe gante roudoù annezioù hag ur veredeg eus Krennoadvezh ar maen (war-dro 10 000 bloaz 'zo).
Ar c'horfoù kavet (seizh gwaz, eizh maouez, ur plac'h yaouank ha seizh bugel) a oa beziet e fozioù goloet gant daroù. Dielfennet eo bet ar relegoù-se ha jedet ment keidat ar wazed (1,59 m) ha hini ar maouezed (1,52 m). Unan eus ar wazed a oa bet lazhet gant ur bir kailhastr.
Benerville-sur-Mer
Benerville-sur-Mer a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Douaroniezh
left|thumb|An aod gant [[Eugène Boudin]]
Troed-y-rhiw-sion
Troed-y-rhiw-sion zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Beulah, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 111,6 km eus Kerdiz.
Salta (proviñs)
thumbnail|290px|Sede pelec'h emañ Proviñs Salta en Arc'hantina Salta zo unan eus an 23 froviñs a ya d'ober Republik Arc'hantina. Kêr Salta eo ar gêr-benn anezhi..
Proviñsoù amezek
Setu int:
Er c'huzh-heol emañ Chile.
Palo del Colle
Palo del Colle zo ur gumun en Italia, e proviñs Bari, e Puglia.
Troed-yr-Henriw
Troed-yr-Henriw zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Blaenrheidol, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 112,6 km eus Kerdiz.
Almeirim (Portugal)
Almeirim zo ur gêr hag ur gumun eus Portugal, e Distrig Santarém.
Frascati
Frascati zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Amoras
Amoras zo un distrig e kumun Taquari, e Rio Grande do Sul, e Brazil.
Corydon sumatranus
Corydon sumatranus a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad an Eurylaimidae. Ar spesad nemetañ an hini eo er genad Corydon.
Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ : er c'hoadegi trovanel hag istrovanel eus Brunei, Indonezia, Kambodja, Laos, Malaysia, Myanmar, Singapour, Thailand ha Viêt Nam.
Cwm-bach (Llanwinio)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin eo Cwm-bach, e-kichen Llanwinio.
Formello
Formello zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Fonte Nuova
Fonte Nuova zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
North Las Vegas
North Las Vegas zo ur gêr lec'hiet e su stad Nevada, unan eus stadoù SUA. Er bloavezh 2011 e oa 229 224 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv North Las Vegas en ur mod ofisiel e 1946.
M249 light machine gun
An M249 light machine gun (LMG, mindrailherez lijer), eus e anv ofisiel M249 Squad Automatic Weapon (SAW) graet ivez Light Machine Gun, 5.56 mm, M249 anezhi, zo stumm stadunanat ar vindrailherez belgiat FN Minimi, savet gant an embregerezh FN Herstal (FN).
An M249 a zo savet gant skourr stadunanat an FN anvet FN Manufacturing LLC lec'hiet e South Carolina. Implijet eo un niver bras a vindrailherezioù-se gant nerzhioù lu Stadoù-Unanet Amerika, an United States Armed Forces. Ar vindrailherez a zo bet lakaet e servij e 1984, goude ma voe lakaet war-raok evel an arm efedusañ e-touez ar re lakaet war ar renk evit bezañ armoù emgefreek an unvezioù bihan ouzh stourm. An M249 a ro an tu da unvezioù bihan niver an troadegiezh da gaout ur vindrailherez gant un niver a dennoù uhel, o tennañ resis hag hezoug evit bezañ fiñvet buan hervez penaos e tro an emgann.
Loch Omhaich
Loch Omhaich (Loch Oich e saozneg) zo ul loc'h en Uheldirioù Bro-Skos.
M249 light machine gun
Gellout a reer lakat bolodoù doare gouriz-bolodoù pe gant kargerioù STANAG, evel ar re implijet war an M16 hag M4. Dre-se e c'hell tenner ar SAW implij kargerioù ar soudarded troadegiezh tro-dro dezhañ ma vez un arvar bras hag ez eo eñ hep bolodoù.
Loch Omhaich
Evel evit un toullad loc'hoù all eus Bro-Skos e lavarer ez eus ul loen mojennel o vevañ en he dourioù: amañ e vije ur marc'h dour.
Amarante (Portugal)
Amarante zo ur gêr hag ur gumun eus hanternoz Portugal, e distrig Porto.
Fiumicino
Fiumicino zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Clevelândia
Clevelândia zo ur gumun e Brazil, e su Stad Paraná, a-stok ouzh Stad Santa Catarina.
Reno (Nevada)
Reno zo ur gêr lec'hiet e kornôg stad Nevada, unan eus stadoù SUA. Er bloavezh 2010 e oa 225 221 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Reno en ur mod ofisiel e 1850.
Kamtchatka
Kamtchatka a c'hall bezañ:
Amora (Portugal)
Amora zo ur gêr hag ur barrez e kumun Seixal e distrig Setúbal, e Portugal, dezhi ur gorread a 27,31 km² ha 48 629 o chom enni e 2011.
M27 Infantry Automatic Rifle
An M27 Infantry Automatic Rifle (IAR) zo un arm lijer, gant kargerioù 5.56mm, savet a-ziwar an Heckler & Koch HK416. Implijet eo gant an United States Marine Corps evit reiñ galloud tennañ ouzhpenn d'ar strolladoù stourm emgefreek hep bezañ ur skoilh evit o fiñvoù. An U.S. Marine Corps en doa soñjet da brenañ 6500 M27 evit erlec'hiañ ar vindrailherezioù M249 light machine gun implijet evel arm emgefreek e-touez an droadegiezh hag ar batailhonoù sklerijennerien lijer hobregonet. E-tro 8000–10000 M249 a chomo er servij gant ar Marine Corps da vezañ implijet ha dasparzet hervez c'hoantoù ar c'homandanted kompagnunezh. An United States Army n'eus ket embannet ar c'hoant da brenañ an IAR. E miz Kerzu 2017, an US Marine Corps a embanne an diviz da zafariñ pep soudard Marine en ur skouadrenn troadegiezh gant un M27.
Aerodramus brevirostris
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned hag a bak diwar nij.
Loch Sìn
Loch Sìn (distaget:, Loch Shin e saozneg) zo ul loc'h e gwalarn Uheldirioù Bro-Skos.
Aerodramus brevirostris
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Azia ar Gevred :
Hermanville-sur-Mer
Hermanville-sur-Mer a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Skol-veur Concepción
Skol-veur Concepción (pe UdeC) a zo bet krouet d'an 14 a viz mae 1919 e Concepción, Chile.
Hermanville-sur-Mer
kantved
left|thumb|Ar Svenner a voe kaset d'ar strad dirak Hermanville d'ar 6 a viz Even 1944 - luc'hskeudenn bet graet p'edo e Scapa Flow
Eil brezel-bed, 1944:
Bered ar C'hommonwealth: Hermanville War Cemetery
Ur vered eus an Eil brezel-bed eo, implijet e voe e-pad Emgann Normandi e 1944.
Emdroadur ar boblañs 1793-2011
(Mammennoù: ldh/EHESS/Cassini betek 1999 hag INSEE abaoe 2004
San Juan
Meur a stêr Río San Juan zo ivez er vro.
Maia (Portugal)
20px Evit sterioù all ar ger Maia, gwelit ar pennad Maia (disheñvelout). <HR noShade>
Kiel (sant)
Kiel (Chielus e latin) a oa ur sant brezhon, diskibl da bPaol Aorelian, e deroù ar kantved, deuet gantañ eus Kembre moarvat. Roet en deus e anv da barrez Plougiel, pe Priel e kanton Landreger, (Aodoù-an-Arvor).
Maia (Portugal)
Maia zo ur gêr hag ur gumun en isrannvro Grande Porto, e Rannvro Norzh Portugal.
Triton (loarenn)
Triton eo loarenn vrasañ ar blanedenn Neizhan hag ar seizhvet loarenn eus Koskoriad an Heol dre he ment. Dizoloet e oa bet gant ar steredoniour breizhveuriat William Lassell d'an 10 a viz Here 1846. Al loarenn vrasañ e Koskoriad an Heol eo gant ur gelc'htro a-gin.
Neodrepanis coruscans
Neodrepanis coruscans a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Philepittidae.
Annez
Emañ brosezat al labous e koadegi douaroù uhel reter Madagaskar.
Lichtenberg
Lichtenberg zo un anv-lec'h alamanek.
Filacciano
Filacciano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Skol-veur ar Bío-Bío
Skol-veur ar Bío-Bío (spagnoleg : Universidad del Bío-Bío / UBB) zo bet krouet d'an 9 a viz ebrel 1947 e Concepción, e Chile.
Kiel
Kiel a zo un anv-den hag un anv-lec'h. Ar gêr alaman an hini zo brudet dreist-holl.
Belmonte de Gracián
Belmonte de Gracián  zo ur gumun eus Spagn e Proviñs Zaragoza, en Aragon.
Kiel
Lec'hioù
Quilla キール Kýl
Dichrozona cincta
Dichrozona cincta a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.
Boued
N'ouzer ket kalz tra war an danvez : bevañ a diwar amprevaned hag artropoded all moarvat.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e kreisteiz, kornôg Amazonia (Suamerika) :
Anadia (Portugal)
Anadia zo ur barrez, kêr ha kumun e Portugal e distrig Aveiro.
Viseu
Viseu zo un anv-lec'h portugalek.
Ty'n-yr-eithin
Ty'n-yr-eithin zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Tregaron, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 100,4 km eus Kerdiz.
Reno
Reno zo un anv-lec'h a orin italianek a gaver e SUA dreist-holl.
Loch Laomainn
Loch Laomainn (Loch Lomond e saozneg) zo ul loc'h en Argyll ha Bute, e Bro-Skos. Al loc'h vrasañ eus Bro-Skos eo evit a sell ar gorread (71 km²), evit ar sell an endalc'had dour avat ez a an trec'h gant Loch Nis (2,6 km³ ouzh 7,45 km³).
Reno
Gerdarzh
Reno eo anv ar stêr Roen en italianeg, hag a vije keltiek a orin.
Loch Laomainn
Evel evit un toullad loc'hoù all eus Bro-Skos e lavarer ez eus ul loen mojennel o vevañ en he dourioù.
Abati Tyndyrn
Abati Tyndyrn (Abaty Tyndyrn e kembraeg, Tintern Abbey e saozneg) zo un abati bet savet en war lez kleiz ar stêr Wy e Tyndyrn, e Sir Fynwy, e gevred Kembre. An abati sistersian kentañ e voe e Kembre, hag an eil eus an urzh-se savet e Breizh-Veur.
Diazez
Gant Walter fitz Richard de Clare († 1138), aotrou norman-saoz Cas-gwent, e voe diazezet d'an 9 a viz Mae 1131. Petra bennak ma voe an eil staliadur graet gant "menec'h wenn" – lesanv ar sistersianed eo – e Breizh-Veur, hag an hini kentañ e Kembre, ne voe ket ar manati norman kentañ er c'horn-bro-se. Abaoe kreiz an hag Emgann Hastings (1066) e oa bet staliet meur a brioldi beneadad gant an Normaned, hogozik an holl anezho o vezañ e dalc'h abatioù a oa e Bro-Saoz pe e Bro-C'hall. "Menec'h du", evel ma vez graet eus beneadiz, a oa e Cas-gwent, Trefynwy, Abergavenny hag e lec'h all.
Ur rummad tud nevez e oa hini Walter de Clare avat, ha dre euredoù e oa kar da William Giffard († 1129), eskob Winchester, en devoa roet d'ar venec'h wenn o ziriad kentañ e Breizh-Veur, e Waverley, Farnham, (Surrey) en 1123. Mennet e oa Walter de Clare da lakaat ar sistersianed dindan e veli, setu e troas war-du abati L'Aumône en eskopti Chartres da gaout menec'h evit diazezañ un abati e Cas-gwent. Merc'h da abati Cîteaux, bet diazezet e 1098 gant Robert de Molesme, e oa L'Aumône, neuze e voe lakaet abati Tyndyrn da verc'h-vihan Cîteaux, evel abati Waverley a oa merc'h da L'Aumône ivez. Ur wech dre vare e teuas abad Cîteaux da weladenniñ ar verc'h-vihan betek 1330. Bep bloaz, hervez gourc'hemennoù Carta Caritatis ar sistersianed, e veze galvet abad Tyndyrn da gemer perzh er Chabistr Hollek, bodadeg veur an ebed, en abati Cîteaux.
En kantved
Koadeier a oa war glannoù ar stêr Wy, ar pezh a dalvezas d'ar chanter. Douaroù a voe roet d'an abati e Porthcasseg, Modesgate, Penterry ha Wilcrick. Nebeud goude e voe prenet Merthyrgeryn, ha Trelleck a voe roet d'an abati gant Richard de Clare († 1176). Neuze e voe ar rummad kentañ a venec'h o tiskar gwez evit astenn gorread o douaroù-gounit ha sevel atantoù en o c'hreiz. E-pad meur a gantved e chomas digemm stumm ar raktres o devoa kaset da benn a-hed an degadoù kentañ.
An abad Henry, a voe e penn an abati adalek 1148 betek 1157, e voe lusker ar predad-se. Ul laer e oa bet kent keuziañ, mont da sistersian ha gweladenniñ koulz Bernard de Clairvaux hag ar pab Inosant II. En e c'houde e renas an abad William adalek 1169 ; pa ne zeuas ket a-benn da blaenaat an darempredoù etre Tyndyrn hag he c'hoar Waverley e rankas reiñ e zilez diwar urzh Cîteaux end-eeun e 1188. En hevelep mare e pellaas Tyndyrn diouzh reolennoù ar Chabistr Hollek, pa zegemeras <abbr title="Telloù dastumet gant an Ilz diwar an eostadoù, 1/10 anezho peurliesañ">deogoù digant Iliz Woolaston ha chapel Alvington e Gloucestershire.
Kerkent ha diazezet e tesachas abati Tyndyrn tud eus ar c'horn-bro da vont da venec'h ; da eizh vloaz hepken e voe gouest da gaout ur verc'h. Abati Kingwood e Gloucestershire e voe ar verc'h-se, bet diazezet e 1139 gant William of Berkeley ; ar priol Thomas of Tintern e voe an abad kentañ e Kingwood.
E 1189 e voe William Marshal († 1219) aotrou Cas-gwent ha Tyndyrn ; e 1199 e voe kont Penfro hag aotrou Cúige Laighean en Iwerzhon. E 1201, p'en em gavas-eñ gwallgaset gant ur gorventenn war Mor Iwerzhon e tonkas ur marc'had gant doue ar Gristeniezh : un abati nevez a vije savet en Iwerzhon mar bije lezet e vuhez dezhañ. Pa voe distro da Gembre e tennas un eil bagad menec'h eus Tyndyrn hag en o c'hasas e 1203 da Iwerzhon da sevel abati e Tintern Parva ("Tyndyrn vihan") war ragenez Hook e-kichen Loch Garman ; de Voto, "diwar le", e voe lesanvet an abati nevez.
Diskennidi William Marshal a gendalc'has da bourveziañ abati Tyndyrn. E 1223-24 e voe roet douaroù-gounit dezhi gant William ar Yaouankañ († 1231) er gwalarn war lez dehoù ar stêr Wysg, e Monkswood hiziv, ma voe savet un atant hag ur chapel. Douaroù-gounit all a roas, en o zouez reoù bras e Rogerstone, war lez reter ar stêr Wy e mervent abati Tyndyrn. En eskemm ouzh ar roadoù-se e talc'has menec'h Tyndyrn ul lamp war elum war bez Isabel Marshal, kontez Penfro ha mamm William Marshal, a oa bet beziet en abati e 1220 – hervez reolenn Cîteaux ne veze ket beziet tud lik en abatioù, nemet e vijent bet madoberourien evit ar gumuniezh. A-hend-all, daou vab da Isabel, anvet Walter hag Anselm, a voe beziet d'o zro en abati e 1245, hag o c'hoar Matilda e 1248.
E deroù an, da heul ar profoù digant William Marshal ar Yaouankañ, e voe kaset ur mell chanter adsevel lod tammoù eus an abati hag astenn gorread an douaroù-gounid dre zistrouezhañ ha diskar gwez ; e 1282 e voe kastizet an abati gant ur mell tell-gastiz a 112 lur (£) en abeg ma oa bet diskaret 8 hektar (16 devezh-arat) a goadeg roueel e Woolaston hep bezañ bet aotreet da ober. Pinvidik a-walc'h e oa abati Tyndyrn neuze : war-dro 1 214 hektar e oa gorread o douaroù-arat, ha tremen 3 000 dañvad a veze o peuriñ ; da 145 lur e save talvoudegezh he madoù, ar pezh a oa izeloc'h eget leve meur a vanati saoz met a lakae Tyndyrn da bempvet ti relijiel e Kembre – kement-se a ouzer dre un teul anvet Taxatio Ecclesiastica, bet embannet gant servijoù ar pab Nikolaz IV e 1291.