cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1415
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1415
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1415
Loezherieg
Loezherieg a oa ur gumun eus Breizh e Kanton Felger-2 e departamant Il-ha-Gwilen.
Meurvor Arktika
Meurvor Arktika (pe Meurvor skornek Arktika) en em led war 14 000 km². Emañ etre ar Pol Norzh ha Kelc'h Arktika. Goloet eo an darnvuiañ anezhañ gant ar vorskorneg, dezhi ur gorread o kreskiñ-digreskiñ hervez ar c'houlzioù-amzer. N'eus harz ebet etre Meurvor Arktika hag ar Meurvor Atlantel na gant ar morioù a-hed Norvegia, Rusia hag Alaska : Mor Lincoln, Mor Barents, Mor Kara, Mor al Lapteved, Mor Retersibiria ha Mor an Dchouchked) hag ivez Mor Beaufort a-hed Tiriadoù ar Gwalarn e Kanada.
Emañ un nebeud enezegoù a kreiz ar meurvor : Novaya Zemlya (Rusia), inizi Svalbard (Norvegia), Douar Franz-Josef, Inizi Sibiria-Nevez hag an Enezeg kanadian.
A-hed an aodoù n'eus ket kalz a dud o chom nemet e Norvegia hag e Gwalarn Rusia (Ledenez Kola gant Arc'hangelsk). E Siberia n'eus nemet geunioù ken ez eo kazi digenvez an aodoù.
Erato
thumb|230px|Livadur gant [[Simon Vouet.]] thumb|230px|Livadur gant [[John William Godward.]] Erato (Ἐρατώ, Eratố e henc'hresianeg) a zo unan eus an nav Muzenn, merc'hed Mnemosyne ha doueez al lennegezh, ar skiantoù hag an harzoù. E anv a dalvfe kement a "karet" pe "c'hoantet".
Meurvor Arktika
Pa oa ar Brezel yen e oa an takad dindan an urzh vilourel pa oa meur a ziaz-lu kostez an URSS koulz ha kostez Norvegia. Listri-spluj soviedel ha stadunanat a rae o ged-tro er meurvor a-bezh. E 1958 e reas un taol-kaer al lestr-spluj atomel stadunanat Nautilus pa dreizhas ar meurvor en ur splujañ dindan ar vorskorneg tev a zo dindan ar Pol Norzh.
E Gouere 2007 e kasas gouarnamant Rusia ul lestr-spluj evit plantañ banniel Rusia e foñs ar meurvor, 4 000 m donder eno. Evit pouezañ war al lodenniñ pinvidigezhioù kuzhet an islonk da zont eo bet graet an dra-se p'eo ar vorskorneg o tigreskiñ dre efed tommadur hinad ar bed. Pep bro staliet war aodoù ar meurvor a reklemm e lodenn. Ar Stadoù-Unanet o deus embannet e tlefe Tremen ar Gwalarn bezañ un tremen etrebroadel, met n'emañ ket a-du Kanada ha gouarnamant ar riez-se en deus embannet e stalio un diaz-lu nevez dindan un nebeud bloazioù evit e gontrolliñ just goude splujadenn ar Rusianed.
Erato
Muzenn ar varzhoniezh lourennek hag erotek eo Erato, laveret eo er veulganoù Orfek e c'hall hoalañ dre he daoulagad. A-c'houde an azginivelezh e veze skeudennaouet Erato gant ur mirtus, ur gurunenn roz, hag o terc'hel ul lourenn, pe ur c'hithara, ur benveg ereet ouzh Apollo. Skeudennoù arall a ziskouez Erato gant ur gwareg aour, a zegas soñj ag Eros, hag a vez kavet en he c'hichen ur wezh an amzer.
Gousperell Geoffroy
Gousperell Geoffroy (Myotis emarginatus) a zo un askell-groc'hen hag a vev en Europa, Azia ha Norzhafrika.
Rouantelezh Dyfed
Ur rouantelezh lec'hiet e mervent Kembre etre fin an Impalaeriezh Roman ha krouidigezh Deheubarth en e oa Dyfed
= Istor =
Orin
An douaroù ma voe savet rouantelezh Dyfed goude diskar an impalaeriezh roman a oa d'an Demetae, ur meuriad keltiek n'anavezer kalz traoù diwar e benn. Ne oant ket brezelourien ha gwarnizon ebet ne oa er vro. Levezon ar sevenadur roman a oa gwan a-walc'h, neuze, goude ma voe kristenekaet er memes amzer ha ar peurrest eus Preden.
Damzieub, war a greder, e teuas ar rannvro da vout e 382 pa roas Maksim, a oa rener Preden neuze, ar rannvro d'e vab Antonius Donatus Gregorius (kembraeg Anwn Dynod). Ne oa ket na roue, na tiern gwir anezhañ zoken moarvat met kentoc'h un doare rener lec'hel karget da zifenn aod mervent Kembre ouzh argasadegoù preizherien Iwerzhon. Goude faezhidigezh Maksem avat, e tilezas Roma Preden ha tiernet e voe mab-bihan Antonius Donatus Gregorius, Clotri.
Donedigezh an Iwerzhoniz
E 421 e euredas Gwledyr, hêrez Dyfed, Triphun mac Aed, roue meuriad iwezhonat an Deisi a oa bet aotret d'en em staliañ e Dyfed d'e zifenn ouzh morlaerien hag a oa aet da gontroliñ Brycheinog. Difer a chomas an div rouantelezh, avat, rak kurun Brychenog a voe roet da Anlach mac Cormac
Daoust m'he-doa un orin iwerzhonat en em gembrekaat a reas buan familh roueel Dyfed. Goude marvelezh Triphun mac Aed e voe anvioù kembreat gan tout e diskennidi.
Unvaniezh gant Brycheinog
War-dro 640 - 650 ec'h euredas ar roue Cloten ap Nowy da Ceindrych ferch Rhiwallon, hêrez Brycheinog. Unvanet e voe an div rouantelezh goude he marv e 650, betek 700, pa voe aloubet rouantelezh Dyfed gant rouantelezh Ceredigon. Ceredigon - pe Seisyllwg evel ma voe anvet goude-se - a stagas Ystrad Tywi outi, hag a droc'has Dyfed etre daou.
Northumbria
Northumbria a c'hell daveiñ ouzh
Rouantelezh Dyfed
Unvaniezh gant Brycheinog
E 720 e roas roue Dyfed, Rhain ap Cadwgan, Brycheinog d'e vreur Awst ap Cadwgan.
Diskar ar rouantelezh
War wanaat ez eas Dyfed goude koll Ystrad Tywi met ar familh roueel a viras ar galloud betek 811 pa varvas Owain ap Meredydd, hêr diwezhañ Triphun mac Aed. Tremen a reas Dyfed da Hyfaidd ap Bledrig, map ur bilen a oa dimezet da merc'h Owain, Tangwystyl ferch Owain
E 904 e voe staget Dyfed ouzh Deheubarth gant Hywel Dda pa zimezas da Elen, merc'h ar roue Llywarch ap Hyfaidd.
Potius mori quam fœdari
Potius mori quam fœdari zo ur gomz latin, ur sturienn istorel e Breizh, a dalv kement ha Kentoc'h mervel eget bezañ saotret.
Gousperell skouarnek vihan
Ar c'housperell skouarnek vihan (Myotis blythii) a zo un askell-groc'hen eus Eurazia.
Gousperell Daubenton
Gousperell Daubenton (Myotis daubentonii) a zo un askell-groc'hen hag a vev en Eurazia.
Doareoù pennañ
War-dro 5 cm eo he hirder hag etre 5 ha 15 g he fouez. Evel an holl c'housperelled eo bihan ha gell.
Nijal a ra a-us d'an dour evit pakañ amprevaned en he genoù pe en hec'h askell a ya d'ober ur c'hodell. Chaseal a ra ivez war-c'horre an dour o tapout krog en he freizhoù gant he favioù a-dreñv.
Diouzh an deiz e kav bod er gwez pe e savadurioù liesseurt.
Gallout a ra beajiñ 300 km evit mont da c'hoañvaat d'ur vougev pe d'ur vengleuz.
thumb|left|200px
1414
Diwar-benn bloavezh 1414 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1414
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1414
Erieg
Erieg a zo ur gumun eus Breizh e Bro Sant-Maloù e kanton Bronn, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Norzh Breizh.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Marvet int e miz Genver 1943, e-pad an Eil brezel-bed, pa gouezhas o c'harr-nij en Erieg,.
Bernard
thumb|200px|Bernard Tapie e 2012.
Anv-tiegezh
Un anv-tiegezh gallek ha saoznek stank eo ivez : Gwelet ivez FitzBernard.
Bernez Italia
Bernez Italia, ganet war-dro 797, ha marvet d'ar 17 a viz Ebrel 818, a voe roue al Lombarded war-lerc'h e dad, eus 813 betek 817. Mab e oa da b-Pepin Italia ha d'e serc'h Chrothais, ha mab-bihan d'an Impalaer Karl Veur.
E vuhez
Adalek ma varvas e dad Pepin e oa dezhañ da vout roue al Lombarded met ne fellas ket d'an tad kozh Karl Veur e gas di a-raok e bemzek vloaz, en 812. Anvet e voe da roue e miz Ebrel 813. Ren a reas dindan evezh ur mab-bihan da g-Karl Martel, Adalhard, a oa kenderv d'e dad. Da varv Karl Veur e reas e le d'an impalaer nevez, e eontr Loeiz an Deol.
Chanson d'Ar-mor
Ar film brezhonek kentañ eo Chanson d'Ar-mor, aozet gant Jean Epstein e 1934.
Bernez Italia
Dimeziñ ha bugel
Daou vugel o deus bet
Chanson d'Ar-mor
E 2013 eo bet nevesaet ar film gant Gwarez filmoù Bro-Frañs.
Gousperell skouarnek vras
Ar c'housperell skouarnek vras (Myotis myotis) a zo un askell-groc'hen eus Europa ha kornôg Azia.
1413
Diwar-benn bloavezh 1413 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1413
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1413
Samara (Volga)
Samara (rusianeg : Сама́ра) a zo ur stêr a Rusia.
Bras bas (barrez)
Er varrez klasel e implijer ar termen bras bas evit deskrivañ un emstumm-divvrec'h ma vez rontaet ha d'an traoñ an divrec'h gant an daouarn dirak an divlez, damstok bizied pep dorn an eil re ouzh ar re all.
Vizon mor
E gavout a raed war aodoù Bro-Saoz Nevez ha Kanada. Un hanter vrasoc'h eget vizon Amerika e oa ha chaseet e veze evit e greoñ. E Brunswick Nevez e 1894 e voe gwelet an hinienn ziwezhañ.
Getaria (Gipuzkoa)
thumb|left|350px|Porzh Getaria. thumb|right|350px|Setu pelec'h emañ Getaria. Getaria zo ur gumun hag ur porzh en arvor Gipuzkoa, en Euskal Herria.
Brudet eo an txakoli (pe txakolina), ur gwin gwenn sec'h un tamm trenk, graet eno diwar gwini an torgennoù.
Bandiera rossa
Ur ganaouenn bolitikel italianek brudet eo Bandiera rossa (banniel ruz), anavezet ivez evel Avanti popolo. Skrivet e voe an destenn anezhi gant Carlo Tuzzi e 1908.
Doare ar sokialourien
Avanti popolo, alla riscossa Bandiera rossa, bandiera rossa Avanti popolo, alla riscossa Bandiera rossa trionferà
Diskan: Bandiera rossa la trionferà Bandiera rossa la trionferà Bandiera rossa la trionferà Evviva il socialismo e la libertà
Doare ar gomunourien
Avanti o popolo, alla riscossa, Bandiera rossa, Bandiera rossa Avanti o popolo, alla riscossa, Bandiera rossa trionferà. Bandiera rossa la trionferà Bandiera rossa la trionferà Bandiera rossa la trionferà Evviva il comunismo e la libertà.
Degli sfruttati l'immensa schiera La pura innalzi, rossa bandiera. O proletari, alla riscossa Bandiera rossa trionferà. Bandiera rossa la trionferà Bandiera rossa la trionferà Bandiera rossa la trionferà
Il frutto del lavoro a chi lavora andrà. Dai campi al mare, alla miniera, All'officina, chi soffre e spera, Sia pronto, è l'ora della riscossa. Bandiera rossa trionferà. Bandiera rossa la trionferà Bandiera rossa la trionferà Bandiera rossa la trionferà
Timbroù Holkar
Unan eus Stadoù-priñselezh India e oa Holkar da vare mestroniezh ar vro-se gant ar Rouantelezh-Unanet. Emañ an tiriad e kreiz India, etre Stadoù Dhar, Bhopal ha Bundi. Emañ bremañ e Stad Madhya an Unvaniezh Indian.
P'edo gwarezet Holkar gant ar Rouantelezh-Unanet betek ma tiwanas India dizalc'hez embannas Holkar un nebeud timbroù etre 1886 ha dibenn anEil Brezel-bed evit bezañ implijet er vro hepken. War hogozik an holl dimbroù-se e weler poltred penn-meur ar vro er c’houlzad, ar Maharajah Tukoji Rao II (1886), Shivaji Rao (1889) pe Yeshwan Rao II (1929).
War-bouez ar rummad diwezhañ, an alc’hwez HOLKAR STATE a lenner war an timbroù. Ar rummad embannet e 1942-48 zo heñvel e stumm ouzh ar re all, met INDORE STATE POSTAGE zo da lenn.
Sir Benfro
thumb|200px| Sir Benfro evel m'emañ abaoe 1996 Sir Benfro (Pembrokeshire e saozneg) a zo ur gontelezh e mervent Kembre. Hwlffordd eo ar pennlec'h.
Kampionad italian an echedoù
Kampionad italian an echedoù a vez aozet bep bloaz gant ar Federazione Scacchistica Italiana (FSI), Kevre Italian an Echedoù.
Araok 1921 (bloaz krouidigezh ar c'hevre) e veze aozet un tournamant broadel italian ; ur c'hampionad broadel e oa e gwirionez, met ne oa ket ofisiel.
Samara (Dnieper)
Samara (ukraineg : Самара) a zo ur stêr ag Ukraina, adstêr d'an Dnipro.
Gousperell ar geunioù
Gousperell ar geunioù (Myotis dasycneme) a zo un askell-groc'hen.
Wittlich
Penngêr Landkreis Bernkastel-Wittlich eo Wittlich, e Land Rheinland-Pfalz war lez ar stêr Lieser. Dont a ra e anv eus ar c'hlevgadour roman Vitellius
19 015 annezad a oa enni o chom d'an 31/12/2006.
7 "karter" (Stadtteil) zo stag ouzh Wittlich :
Raffaello
Raffaele, pe Raffaello zo un anv-badez italianek roet d'ar baotred.
Gerdarzh
Un anv a orin hebreek eo, deuet diwar anv an ael Rafael, hag a dalv kement a louzoù Doue.
Yezhoù alakaloufek
Ur familh-yezhoù eo ar yezhoù alakaloufek (saozneg: Alacalufan), ennañ 2 yezh komzet e Chile:
Ezklozadur
frame|D zo un ezklozadur eus B, ha n'eo ket un [[enklozadur.]] frame|C zo un ezklozadur eus B hag un enklozadur eus A.
Graet e vez ezklozadur eus un tiriad a aparchant d'ur framm politikel hep bezañ stag outañ dre zouar (inizi er-maez) hag a zo gronnet gant frammoù politikel all. Ur skouer vat eus se eo ar c’horn-bro en-dro da gêr rusian Kaliningrad. Da Gevread Rusia eo met dispartiet eo diouzh ar peurrest eus ar vro gant douaroù stag ouzh Lituania ha Polonia.
Daoust pegen kar eo an daou dermen, un ezklozadur n'eo ket un enklozadur dre ret. Gronnet eo Oblast Kaliningrad gant div vro : Lituania ha Polonia hag harzoù he deus ivez gant ar mor Baltel. Eus an tu all, ezklozadur katalan Llívia zo enklozet e Frañs.
Troet eo an ezklozadurioù da soñjal mui pe vui er frankiz politikel, dreist-holl pa vez pell an ezklozadur eus ar vammvro.
Liammoù diavaez (e saozneg)
Exclave
Kakaohoueg
Ur yezh alakaloufek eo ar 'c'hakaohoueg (kakauhua, kaukaue pe cacahue) komzet gwezhall e Chile.
Lavarenn-stur
Ul lavarenn-stur, pe sturlavar, zo ur c'hemennadur, ur bennaenn, ur reolenn vuhezegezh, d'an den da ren e emzalc'h hag e vuhez hervezi.
Lennegezh
El lennegezh ez eo brudet lavaredoù-stur Bossuet (1627-1704), La Rochefoucauld (1613-1680) ha Vauvenargues (1715-1747).
Parinieg
Parinieg (Parigné e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Felger-2 e departamant Il-ha-Gwilen.
Lavarenn-stur
Gerioù kar
Gwelet ivez an heñvelsterioù : pennlavar, krennlavar.
Parinieg
Ardamezioù
"En argant e groaz en sabel". Ardamezioù familh de Parigné
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb left|thumb
1412
Diwar-benn bloavezh 1412 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1412
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1412
C'haron
C'haron (henc'hresianeg : Χάρων Khárôn) a oa an treizher kozh divarvel, hervez gwengelouriezh Hellaz, a gase an dud varv, pe gentoc’h o skeud, war e skaf, a-dreuz ar stêr Styks, etrezek ribl an Ifernioù.
Ken pizh e oa C'haron ma ranke an dud paeañ an dreizhadenn, ha se zo kaoz e veze lakaet ur pezh e genoù an dud varv, evit reiñ o skodenn dezhañ.
thumb|280px|left|C'haron o treuziñ ar [[Styks, gant Joachim Patenier, 1515-1524, mirdi ar Prado (Madrid).]]
1411
Diwar-benn bloavezh 1411 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1411
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1411
Guillaume Norbert
Guillaume Norbert a zo ur c’hoarier mell-droad gall ganet ar 14 a viz Here 1980 e Châtenay-Malabry. E ment a zo 1m80 evit 76kg. Difenner pe kreizour a c’hell bezañ hervezh an ezhommoù. Kleizour eo. Mab Patrick Norbert eo, hag a oa Prezidant ar SCO Angers.
Angström
1 ångström = 10 −10 metr = 0,1 nanometr = 100 pikometr.
Guillaume Norbert
Dre ma oa gloazet alies ne c’hoarias nemet daou c’hrogad gant an FK Naoned e-pad ar bloavezh 2004-2005, hini ebet e 2005-2006.
Riboul
Skeudenn:Meurastumm.png Evit sterioù all ar ger, sell ouzh riboul (disheñvelout)
Guillaume Norbert
Ur c’hontard en deus gant an FK Naoned betek 2009.
Angström
Anvet e voe an ångström evel se en enor d'ar fizikour svedat Anders Jonas Ångström, unan eus ar re o deus ijinet ar spektrokopiezh. Graet e vez a-wezhioù gant an unanenn-mañ evit muzuliañ ment atomoù a zo o radius (skin) etre 0,25 ha 3 Å.
An ångström kozh (a zo Å* e simbol evit lakaat kemm etre eñ hag an ångström nevez) a veze termenet diwar hirder gwagenn linenn K-α-1 an tungsten ; hennezh a veze dre dermenadur kevatal rik da 0,209 010 0 Å*. Setu 1 Å* = 1,000 015 01×10-10 ± 90×10-18 m.
Riboul
Ur riboul a vez peurvuiañ un tremen dindan zouar, met ivez un tremen strizh etre daou voger pe div savenn douar. Kleuziet e vez ribouloù dindan zouar gant al loened evit chom enno ha gant an Den evit kavout un hent kuzh pe aesoc'h pe evit oberioù'zo.
Joseíto Fernández
Joseíto Fernández  (José Fernández e wir anv) a oa ur c'haner ha sonaozer kuban, ganet d'ar 5 a viz Gwengolo 1908 e La Habana, e karter Los Sitios, ha marvet eno d'an 11 a viz Here 1979. Brudet eo dreist-holl evel saver Guajira Guantanamera.
E vuhez
E 1920, pa oa 12 vloaz, e kane gant e vignoned da noz er straed. Diwezhatoc'h, hep bezañ studiet, e savas lazoù tri ha c'hwec'h, ma krogas da ganañ e meur a laz-seniñ eus ar vro.
En e yaouankiz e labouras evel kere, gwerzher kazetennoù, ha re all c'hoazh, evit magañ e dud.
Abalamour d'e zoare da ganañ ar bolero, an danzon hag ar guajira e oa bet anvet « el rey de la melodía », roue ar velodienn.
War-dro dibenn ar bloavezhioù 1920 e oa o labourat en ur skingomz e Guantánamo. E 1928 eo e voe brudet gant ar son Guajira Guantanamera. Eñ a lare eo gantañ e oa bet savet. Peurvuiañ e lavarer e vije bet savet gant Herminio García Wilson ha kempennet gant Cheo Marquetti e doare ur guajira.
E 1963 e tapas brud pa voe kanet e oberenn Guantanamaera gant ar c'haner stadunanat Pete Seeger, en un abadenn e Carnegie Hall en Evrog Nevez.
E ganaouennoù
Savet en deus meur a ganaouenn brudet evel: Elige tú, que canto yo, Amor de madre, Demuéstrame tú, Así son, boncó, Tu tierra y tu libertad, Mi biografía, Para que volvieras.
Darn a zo bet kanet gant Benny Moré.
Mare
Mare (liester : mareoù) tennet diouzh ar ger galleg marée) a c'hell bezañ :
1410
Diwar-benn bloavezh 1410 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1410
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1410
Serotin boutin
Ar serotin boutin (Eptesicus serotinus) a zo un askell-groc'hen eus Europa.
Serotin daouliv
Ar serotin daouliv (Vespertilio murinus) zo un askell-groc'hen eus Eurazia.
Doareoù pennañ
War-dro 6 cm eo e hirder hag etre 10 ha 25 g e bouez. Dont a ra e anv eus liv du e zivaskell hag e fas ha liv gwenn e gof.
Jules Lequier
Jules Lequier (pe Léquyer) (30 a viz Genver 1814 e Kintin (22) - 11 a viz C'hwevrer 1862 e Sant-Brieg (22)), a zo ur prederour breizhat.
Sturienn Jules Lequier : "Ober, ha dre an dra-se en em ober". Da lavaret eo ez eo dieub an den. Holl ar pezh a c'hoarvez en e vuhez ne vez ket skrivet war ul levr bras. Gallout a ra neuze bezañ mestr war e donkadur.
Prederour an dieubidigezh a vez graet neuze anezhañ !
E vuhez
Er skol polytechnic en doa desket Lequier (rummad X1834). Renouvier, hag a zo deuet da vezañ ivez ur prederour brudet, a oa er skol-se gantañ. Mignoned e oant. An delwenn a welomp e bered Plerin war vor (Gw luc'hskeudenn e-kichen) a zo bet savet war intrudu Renouvier, e vignon feal.
Liamm diavaez
Penaos klask, penaos kavout ur wirionez gentañ ?, testenn glok war lec'hienn Éditions de l'éclat
Port na h-Abhainne
Port na h-Abhainne (Portnahaven e saozneg), zo ur porzhig en Enez Ìle, en Inizi Gall e Bro-Skos.
Prefeti Guera
Prefeti Guera a oa unan eus 14 prefeti Tchad. Mongo a oa e gêrbenn. Lec'hiet e su ar vro e c'holoe 58.950 km² hag ur boblañsñ a 306,253 he-doa.
Livorno
Livorno zo ur gêr hag ur porzh en Italia, e Toskana, ha pennlec'h proviñs Livorno. Ur 153 000 a dud zo enni o chom.
Kawaskareg
Ur yezh alakaloufek eo ar 'c'hakaohoueg (qawasqar, kawésqar, alacaluf, halakwulup, kaweskar, hekaine) komzet gant 20 den e kornôg Patagonia e Chile (1996).
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo ma n'eo ket marv dija.
Marv eo ar rannyezh akasanasek (aksanás, pe aksana)
Serotin Nilsson
Serotin Nilsson (Eptesicus nilssonii) zo un askell-groc'hen eus Eurazia.
Achille Devéria
Achille Devéria (6 a viz C'hwevrer 1800 e Pariz - 23 a viz Kerzu 1857) a oa ul livour gall hag a zeskas gant Girodet-Trioson. Liesseurt eo ar pezh a livas : oberennoù relijiel ha re orgedus a voe savet gantañ. An hini kentañ hag a lakaas liv en e vaendresadennoù e voe.
E 1830 e oa deuet Devéria da vezañ ur skeudennaouer brudet ha meur a vaendresadenn en doa laaket embann (da skouer skeudennoù diwar-benn Faust gant Goethe). Tresañ a reas ivez engravadurioù orgedus.
E 1849 e voe anvet rener rann an engravadurioù e levraoueg vroadel Bro-C'hall, ha kulator skoazeller e rann Egipt mirdi al Louvre. Dibenn e vuhez a gasas en Egipt, ma tresas hag adskrivas ar pezh a wele. E vreur, Eugène Devéria e anv, a oa livour ivez. A-gevret e rejont war-dro ur skol-arzoù.
Oberennoù skeudennaouet
Sed un nebeud anezho
1826 - Jean de la Fontaine, Les Fables de La Fontaine. 1835 - Charles Perrault, Contes (Le Chat botté, Cendrillon). 1836 - Daniel Defoe, Robinson Crusoë. 1839 - Miguel Cervantès, Don Quichotte.
Yuzev-malayalameg
Ur yezh dravidek eo. <!-- Judeo-Malayalam is the traditional language spoken by the Cochin Jews (also called Malabar Jews), from Kerala, in southern India, spoken today by about 8,000 people in Israel and by probably fewer than 100 in India.
Judeo-Malayalam is the only known Dravidian Jewish language. (The only other Dravidian language spoken regularly by a Jewish community is Telugu, spoken by the small, and only very newly observant Jewish community of east-central Andhra Pradesh. See related article:  Telugu Jews.) Due to the fact that it does not differ substantially in grammar or syntax from normative Malayalam, it is not considered by many linguists to be a language in its own right, but either a dialect, or simply the same language written using a different orthography. This view is sufficiently prevalent that there is no separate designation for the language (if it can be so considered), for it to have its own language code (see also SIL and ISO 639).
Unlike most Jewish languages, Judeo-Malayalam is not written using the Hebrew alphabet. It does, however, like most Jewish languages, contain a large number of Hebrew loanwords, which are regularly transliterated, inasmuch as possible, using the Malayalam alphabet. Like many other Jewish languages, Judeo-Malayalam also contains a number of lexical, phonological and syntactic archaisms, in this case, from the days before Malayalam became fully distinguished from Tamil.
In addition to the substrata of Malayalam and Hebrew, are other linguistic influences from later immigrants to the community, who brought their own Jewish languages with them, including Ladino. As with the parent language, Judeo-Malayalam also reflects substantial influence from Sanskrit, as a result of its extensive exposure to the surrounding predominant Hindu culture.
Because the vast majority of scholarship regarding the Cochin Jews has concentrated on the Paradesi Jews (sometimes also called White Jews), who are relative latecomers to Kerala, the study of the status and rôle of Judeo-Malayalam has suffered a great deal of neglect. As a result of their singular identity in Israel, Cochin Jewish immigrants have taken pride in participating in something of a renaissance for Judeo-Malayalam. That notwithstanding, a thorough study of the language remains to be conducted.-->
Kell-Loezherieg
Kell-Loezherieg (La Selle-en-Luitré e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Felger-2 e departamant Il-ha-Gwilen.
Muzezed
thumb|right|300px|[[Apollon hag ar Muzezed, livet gant Simon Vouet .]] Ar Muzezed, pe Muzed , (Μοῦσαι / Moûsai e gregach), pe c'hoazh "Merc'hed an Awen", a oa merc'hed Zeus ha Mnemosyne hervez Theogonia ar barzh Hesiodos(53-57 ha 915-917).
An 9 Muzenn
Ren a reont war an arzoù, bez' ez int:
thumb|center|350px|Laour ar Muzezed,, e [[mirdi al Louvre.]]
An Teir Muzenn a Voiotia
thumb|right|Merc'hed an Awen, [[Kleio, Euterpe ha Thaleia, livet gant Eustache Le Sueur.]] Er penn kentañ avat, hervez Pausanias, ne oant nemet teir: O-zeir int skeudenn ar pezh a zo ezhomm en arz ar barzhoniañ.
Hervez Cicero e oant peder:
Daou annez a oa dezho, hervez ar mojennoù:
Bugale ar Muzezed
Bugale o dije bet :
Skeudennoù ar Muzezed
thumb|250px|Teir muzenn war un izelvos e [[Mantineia lakaet war gont kenlabourerien Praksiteles, .]]
En oberennoù arzel e vez aes anavezout anezho pa vezont o-nav, ha gant an doue Apollon. Met gant o binvioù boas e c'haller o anavezout ivez pa vezont o-unan:
Guajira
La Guajira zo un departamant eus Kolombia.
Guajira zo un doare kanaouenn hengounel eus reter Enez Kuba. Dont a ra an anv eus ar ger guajiro a dalv kement ha kouer en Enez Kuba. Buhez kouerien Kuba eo dodenn ar guajiras peurliesañ.
Kanaouennoù e 4/4 eo ar guajiras, kanet goustad, eilet gant ar gitar, tost d'ur son. Espinelas eo ar c'homzoù, da lavaret eo pozioù dek gwerzenn eizh silabenn enno, savet diwar-benn buhez ar guajiras – ar gourerezed kuban.
Jorge Anckermann (La Habana 1877-1941) a vez lakaet da dad ar Guajira a-c'houde e ganaouenn El arroyo que murmura ("Hiboud ar wazh-dour", ha "hiboud tud ar straedoù" ivez),. Guantanamera, savet e 1928 gant Joseíto Fernández, eo ar guajira brudetañ e-maez Kuba.
Sinosaoropteriks
Ar Sinosaoropteriks zo ar c'hentañ hag ar c'hentidikañ eus an dinosaored kavet gant roudoù pluñv karrekaet. Bevañ a rae en un tolead zo e Sina bremañ e-pad deroù ar C'hretase hag e c'hallfe bezañ bet kar tost da Kompsognatus. Dizoloet ez eus bet div garrekaenn e 1996 e gwelead ar Yixian e-kichenn Sihetun e rannvro Liaoning, ur broviñs e biz Sina.
Guajira
Brud
Gant Guillermo Portabales, kaner ha gitarour, eo bet brudet ar guajira. E zoare kran da ganañ zo deuet da vezañ anvet guajira de salón. Kanet en deus e ganaouennoù dre Amerika, traoñ ha krec'h, adalek ar bloavezhioù 1930 betek 1970, pa varvas en ur gwallzarvoud e Puerto Rico.
Un nebeud guajiras
Un doare guajira a vez sonet e New York abaoe ar bloavezhioù 1960, gant elfennoù cha-cha-cha e-barzh, evel El ratón ("Al logodenn") kanet gant Cheo Feliciano.
Sinosaoropteriks
Deskrivadur
Ar re anavezet a zo 1 pe 1, 20 metrad hed, daoust ma'z a o lost hir-kenañ da ober ar pep brasañ eus an hed-se. Mat-kenañ eo bet miret ar c'harrekaennoù, en un doare divoas. Diskouez a reont e oa goloet al loened gant marbluñv heñvel ouzh ur c'hreoñ ha graet a bluennoù eeun-kenañ. Ar pluñv-se o doa ur framm eeun gant daou skourr, damheñvel ouzh lod eus pluñv kentidik ar c'hiwied a vremañ. Pouezañ a raent etre tri ha pemp kilo moarvat.
Taksonomiezh
A-bouez eo ar sinosaoropteriksed abalamour m'o deus frammoù pluheñvel. Koulskoude n'int ket kar tost d'ar "c'hentañ evn" : Arkaeopteriks. Kalz kerentiadoù dinosaored zo tostoc'h da Archaeopteryx evit ar spesad-mañ. En o zouez ar deinonichosaored, an oviraptosaored hag an terizinosaored.
Kement-se a ziskouez e c'hallfe bezañ bet pluñv gant kalz dinosaored teropod, ha n'eo ket gant ar re zo evnheñvel en un doare anat hepken. Loened ken pell an eil re diouzh ar re all hag an ornitolestesed, ar c'hoelurused, hag ar c'hompsognatused a c'hallfe bezañ bet pluñv oute ivez, daoust ma'z eo diaes-kenañ istimañ en un doare mat an doare ma oa ingalet ar pluñv e-touez ar c'hoelurosaored kentidik, abalamour d'o nested ouzh orin ar pluñv ha da vezañs skantoù war gorf ar juravenatored hag an tiranosaored.
Ne sell ket ar pep brasañ eus ar baleontologourien ouzh Sinosauropteryx evel ouzh ul labous, abalamour m'emañ pell, war an dachenn filogenetek, diouzh ar c'hlad Aves, a dermener da gustum evel : Archaeopteryx + evned a vremañ. Ar skiantourien o deus dizoloet ha deskrivet ar sinosaoropteriksed, koulskoude, a implij termenadur hengounel eus ar gevrennad Aves, da lâret eo, "kement loen gant pluñv zo ul labous". D'o soñj, pluñv neudennheñvel ar sinosaoropteriksed zo pluñv gwirion gant pep a gorzenn greiz ha barvennoù outi, ha dre se e tlefe bezañ sellet ouzh ar sinosaoropteriksed evel ouzh laboused gwirion (Ji & Ji, 1997). Renkañ a reont anezhe en un urzhiad nevez : ar Sinosauropterygiformes, kerentiad ar Sinosauropterygidae (Ji & Ji, 1996).
Boued
Kavet ez eus bet meur a garvan bronneg e-kichen al lec'h ma oa stomog unan eus ar Sinosaoropteriks (GMV 2124). Hurum, Luo & Kielan-Jaworowska (2006) o deus dizoloet e oa karvanoù eus ar spesadoù Zhangheoteriom ha Sinobaatar. Diskouez a ra e veze debret preizhoù eus ar spesadoù-se gant ar sinosaoropteriksed. Zhangheotherium zo anavezet evit e flemm binimus, evel an ornitorinked a vremañ, ar pezh a ziskouez e oa gouest ar sinosaoropteriksed da zebriñ bronneged binimus.
Proviñsoù Turkia
81 proviñs (turkeg : il) a ya d'ober Turkia hiziv an deiz pa oa 63 anezho e bloavezhioù kentañ ar republik. Ar rannoù melestradurel brasañ e Turkia eo ar proviñsoù, gant ur c'hargad (ar vali) e penn pep hini anezho.
thumb|center|350px|proviñsoù Turkia
Anv ar proviñsoù hag o c'hêr-benn
Dre vras e vez ar memes anv gant ar proviñs ha gant e gêr-benn. Un nebeud dibarderioù zo bet: Çölemerik a voe kêr-benn proviñs Hakkari ha Kalan hini Tunceli. Betek 1956 e oa Artvin kêr-benn Çoruh a-raok na vefe cheñchet anv ar proviñs. Proviñs Mersin a oa anvet İçel betek 2002.
Adıyaman (proviñs)
Proviñs Adıyaman (Adiyeman e kurdeg) zo ur proviñs e Turkia, etre reter Anatolia hag ar mor Kreizdouarel.
Douaroniezh
War-dro 620,000 annezad a oa en Adıyaman e 2007. 7,600 km² eo e c'horread (tost ouzh 7,900 km² gant al lennoù).
Arondisamantoù
9 arondisamant a ya d'ober ar proviñs :
Adana (proviñs)
Douaroniezh
Gant ouzhpenn 2.000.000 a annezidi eo unan eus proviñsoù pobletañ ar vro.
14.256 km² eo e c'horread. Ar mor Kreizdouarel a ya d'ober 160 km eus harzoù kreisteiz Adana.
Strujus eo ar proviñs a-drugarez d'ar stêrioù Seyhan ha Ceyhan.
Arondisamantoù
15 arondisamant a ya d'ober ar proviñs :
Afyonkarahisar (proviñs)
Proviñs Afyonkarahisar zo ur proviñs e Turkia, e kornôg Anatolia.
Douaroniezh
War-dro 810.000 annezad a oa e Afyonkarahisar e 2007.
14.500 km² eo e c'horread.
Arondisamantoù
18 arondisamant a ya d'ober ar proviñs :
1409
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1409
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1409
Johann Nepomuk Geiger
thumb| Johann Nepomuk Geiger
Peter Johann Nepomuk Geiger (11 a viz Genver 1805 - 29 a viz Here 1880 e Vienna) a oa un arzour aostrian.
E Vienna e voe ganet Geiger hag er penn-kentañ e felle dezhañ dont da vezañ kizeller evel ma veze graet en e familh, met barrekoc'h e oa war an tresañ hag al livañ. E 1841 e savas skeudennoù da skeudennaouiñ "Vaterländischen Immortellen", savet gant Anton Ziegler. Betek 1848 e savas meur a skeudenn da skeudennaouiñ barzhonegoù ha darvoudoù istorel, hag eoullivadurioù a savas ivez evit ar familh Habsburg.
Goude ur veaj d'ar reter gant Masimilian I e 1850 e voe dreistawenet. E 1853 e voe anvet da gelenner en Akademiezh arzoù Vienna. Meur a oberenn diazezet war oberennoù Goethe, Friedrich Schiller ha William Shakespeare a livas evit familh ar roue. Oberennoù diwar-benn ar vuhez er reter a savas ivez.
Erge-ar-Mor
Erge-ar-Mor, pe Erki ;a zo ur gumun eus Bro Sant-Brieg e kanton Pleneg-Nantraezh, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Norzh Breizh.
Ardamezioù
"En geot, ur vorganez en he goaze en aour, treset evel ur pennlizherenn E; en gab en erminoù"
Filmoù
En Erge-ar-Mor eo e voe troet darvoudoù diavaez un nebeud filmoù :
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Ur mestr e merdeadurezh kenwerzh ar Rouantelezh-Unanet e oa. Mervel a reas e miz Ebrel 1916, e-pad ar Brezel-bed kentañ .
Arzourien bet awenet gant Erge-ar-Mor
Livourien: Léon Hamonet (1877-1953), Yvette L'Héritier (1907-2004).
Ad infinitum
Ad infinitum zo ur bomm latin a dalvez kement ha "betek an didermen" ma troer ger-ha-ger, pe "da viken".
Implijet e vez evit lavarout n'echuor biken ganti, e vo dalc'het d'ober evel-se dibaouez.
Tierniezh
Un heuliad remziadoù tud eus ar memes lignez eo an dierniezh pe dinastiezh.
An anv-se a vez graet gant tud zo eus tiegezhioù ar roueed hag ar rieien (priñsed, pennadurezhioù a bep seurt). Graet e vez ivez gant remziad roueed ha rummad roueed, met ne glot ket gant seurtoù all a dud (da skouer : ar vBac'hed, sonerien klasel alaman).
An tierniezhoù koshañ a zo bet eo re Henegipt, met anavezet mat eo ar re a zo bet en istor kozh Bro-Sina betek deroù an XXvet kantved (a-raok 1911 ha krouidigezh Republik Bro-Sina).
Lavaroù latin ar gwir
Un toullad bommoù latin a vez graet ganto e metoù ar gwir, evel sturiennoù. Setu amañ ur roll anezho.
1408
Diwar-benn bloavezh 1408 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1408
Pradoù ar Milad
Pradoù ar Milad, pe ar Viladeg, zo ul lodenn eus an Ifernioù (pe an Hades) e relijion Hellaz kozh a veze kaset di eneoù an dud war-lerc'h dezhe mervel.
E-men emañ? Pegiz mont di?
Rak an Hades a oa div lodenn vras anezhañ: an Erebos hag an Tartaros.
Pe liv eo?
Pradoù ar Milad a oa evit ar re na oant ket bet na re zrouk na re vat. Enno e kreske ar milad, bleunioù a oa boued ar re varv. Ul lec'h tristik e oa, displijusoc'h eget ar vuhez war an douar.
Teirzaolenn
thumb|upright=2.1| Teirzaolenn Donne, gant al livour alaman [[Hans Memling Ar Werc'hez gant ar Mabig-Jezuz, sent ha proferion (1478) ]] Un deirzaolenn a zo un oberenn arzel teir rann dezhi, gant teir fanell prenn livet peurvuiañ, pe deir fanell gizellet, lakaet tal-ouzh-tal ha kenstrollet gant mudurunoù.
Brasoc'h eget re ar c'hostezioù e vez ar banell greiz d'an aliesañ, met nes d'ar banell vras e vez dodenn ar re vihanañ. Peurvuiañ e vez an div banell gostez evel doareoù stalafioù, a c'hell kuzhat ar banell kreiz a-bezh pa vezont serret, hag al lodenn greiz a vez an hanter ledanoc'h egeto. Alies e vez livet tu gin ar panelloù kostez.
En Arz kristen kentañ e kaver teirzaolennoù, arouez an Dreinded enno hep mar, ha livet pe gizellet int bet evit meur a aoter e-barzh ilizoù ar Grennamzer koulz e Reter Europa hag er Reter-Nesañ (Bizantion) hag e Kornôg Europa.
Peurvuiañ e vez aozet pep taolenn e teir rann eus al laez d'an traoñ, gant an neñv a-us (gant Doue pe ar sent pe aeled) ; e takad an traoñ e weler elfennoù ar bed o sellet ouzh an neñv hag un dudenn bennañ e-kreiz prest da vont war hent ar santelezh pe ar Baradoz.
Kod-post
Ar c'hod-post, pe kod post, a zo un heuliad sifroù ha/pe lizherennoù. Implijet e vez gant servijoù ar postoù evit dipartiañ ha kas al lizhiri buanoc'h.
<!--
Plusieurs règles existent quant à l'attribution de ces codes. Par exemple, en France, on multiplie par 1000 le numéro de département pour avoir le code postal de la préfecture. Les codes des autres villes importantes du département, généralement les sous-préfectures, se terminent par un double zéro : pour le département 37 d'Indre-et-Loire, le code postal est 37000 pour Tours sa préfecture et 37500 pour Chinon, une des sous-préfectures.
Le courrier est accéléré, grâce à l'automatisation du tri qui utilise des codes-barres postaux (voir code-barres postal français et POSTNET pour les USA), basés sur le code postal. Pour les envois internationaux, le code postal comporte un préfixe identifiant le pays (celui utilisé par ailleurs pour les véhicules), par exemple : F-75000 pour Paris en France)
Les codes postaux par pays
Légende : C = Chiffre, L = Lettre
Yezhoù alamanek ar c'hreiz
thumb|300px|Takad yezhoù germanek ar c'hreiz
Ur skourr eus ar yezhoù germanek eo yezhoù alamanek ar c'hreiz (alamaneg: Mitteldeutsch pe raloc'h Zentraldeutsch).
Komzet e vez ar rannyezhoù germanek uhel-se e Thüringen, Saks, Berlin ha Su Brandenburg, Hessen, Saarland, Belgia, Luksembourg ha Loren etre takad germanek ar su hag hini germanek an norzh.
Isrannet e vez yezhoù alamanek ar c'hreiz e doau vloc'had pennañ:
ISO 9
ISO 9 a zo anv ur reoliad etrebroadel evit romanekaat al lizherenneg kirillek evel ma vez implijet evit skrivañ yezhoù slavek hag ivez ur re yezhoù nann-slavek:
Unan eus perzhioù pennañ ar sistem romanekadur-mañ e-keñver meur a sistem all eo ar fed ma c'hell treuzlizherenniñ gantañ pep lizhrennn eus al lizherenneg kirillek oc'h implijout ur arouezenn enni ul lizherenn latin kevatal outañ a-drugarez da implij meur a sin diakritek ha neuze e c'heller goût dres pe hini e oa ar stumm orin dre dielfennañ un treuzlizherennadur savet dre implijout ISO 9.
Setu taolenn c'hevalderioù treuzlizherennadur:
ISO/R 9:1968
Gant ar doare kent-mañ e veze graet gant treuzlizherennadurioù diseheñvel evit pep yezh slavonek implijet gante al lizherenneg kirillek hervez bep o fonologiezh resis.
En daolenn-mañ HSI=henslaveg an iliz, implijet ivez evit henslaveg ar reter. SI=slavoneg an iliz. Gallout a reer lakaat keñver-ouzh-keñver ar sistem-mañ gant ISO 9:1995 er golonenn diwezhañ.
* Lizherennoù a-gozh chomet dizimplij
Implij a vro da vro
Degemeret ha lakaet da ofisiel eo bet ISO 9 gant ar broioù-mañ da heul (doare-envel lec'hel etre kromelloù), daoust ha ma kendalc'hont da implijout sistemoù disheñvel e gwirionez hervez reolennoù fonetikel bep yezh:.
Liammoù diavaez:
lizhere
Dreimorengesetz
Dreimorengesetz a zo un termen alamanek a dalvez "lezenn an tri mora". Talvezout a ra al lezenn-mañ evit goût war be silabenn en ur ger latin e ranker lakaat an taol-mouezh.
Ağrı (proviñs)
Proviñs Ağrı zo ur proviñs e Turkia, e reter Anatolia.
Dreimorengesetz
Lec'h an taol-mouezh
Da skouer:
Ağrı (proviñs)
Douaroniezh
War-dro 530.000 annezad a oa en Ağrı e 2007.
Dreimorengesetz
Lec'h an taol-mouezh
( - a verk ar bevennoù etre an eil silbenn hag eben; • a verk ar bevennoù etre an eil mora hag egile)
Ağrı (proviñs)
Douaroniezh
11.315 km² eo e c'horread.
Dreimorengesetz
Dielfennañ ar moraoù
Pa lakaer da dalvezout ur silbenn skañv kement hag ur mora hag ur silabenn bounner da dalvezout daou vora e teu da vezañ sklaer e kouezh an taol-mouezh war an trede mora diwezhañ atav ne vern war be silabenn resis emañ.
Ağrı (proviñs)
Douaroniezh
Er proviñs-mañ emañ menez uhelañ ar vro (5 137 m) : ar menez Ağrı, anavezet ganeomp evel menez Ararat, lec'h ma vije douaret arc'h Noe goude al liñvadenn veur.
Dreimorengesetz
Dielfennañ ar moraoù
Da skouer:
Yezhoù all
Kaveout a reer reolennoù damheñvel e yezhoù all, da skouer:
Amasya (proviñs)
Proviñs Amasya zo ur proviñs e Turkia, e hanternoz Anatolia, nepell diouzh ar mor Du.
Douaroniezh
War-dro 365.000 annezad a oa e Amasya e 2007.
5.700 km² eo e c'horread.
Jean Epstein
thumb|right|
Jean Epstein (Varsovia, 25 Meurzh 1897 - Pariz 3 Ebrel 1953) a oa ur filmaozer, ur saver esaeoù hag ur romantour gall. Un teorisian war ar sinema e oa ivez.
E vuhez
Goude bezañ bet skoliataet en eil derez e Bro-Suis hag aet war studi ar vezegiezh e Lyon e oa bet o labourat evel skoazeller arnodva e ti Lumière. Mont a reas pitilh war al lennegezh hag ar sinema. Embann a reas e oberenn gentañ e 1922 gant sikour Blaise Cendrars, ha seveniñ a reas e film kentañ e 1922 gant sikour Jean Benoît-Lévy. Luis Buñuel ar filmaozer spagnol brudet a labouras gantañ evel skoazeller-sevener evit Mauprat (1926) ha La Chute de la maison Usher (1928). Kavet e vez filmvarnouriezh Epstein e kazetenn modernourez L'Esprit Nouveau.
E filmoù er bloavezhioù 1920 a zo levezonet gant an eztaolouriezh alaman. War-lerc'h e tizoloas Breizh hag aozañ a reas filmoù eno : Finis Terrae, Mor vran, L'Or des mers, Le Tempestaire. Anavezet eo Chanson d'Armor evel ar film kentañ e brezhoneg en istor ar sinema. Istitlet eo e galleg.
Awenet e oa gant Breizh en e zaou romant : L'Or des mers (c'hoarvezh a ra an darvoudoù en Enez Eusa) ha Les Recteurs et la sirène (en Enizenac'h e c'hoarvezh an darvoudoù).
E filmoù La Glace à trois faces (1927) ha Le Tempestaire (1947) a oa adnevezet ha lakaet e gwerzh e stumm un DVD en dastumad Avant-Garde: Experimental Cinema of the 1920s and 1930s.
Levrioù
Embannet n'eus ket pell :
Diwar e benn :
Komorzhel
Komorzhel (Combourtillé e galleg) zo ur gumun eus Breizh e Kanton Felger-1 e departamant Il-ha-Gwilen.
Gwrizienn bederc'hensonennel
Implijet e vez an termen gwrizienn bederc'hensonennel war dachenn yezhadur an arabeg hag yezhoù semitek evit komz eus gwriziennoù diazez enne peder c'hensonenn kentoc'h evit ar gwriziennoù teirc'hensonennel implijet an aliesañ gant ar yezhoù-se.
Da skouer:
Diwar ar gwrizienn bederc'hensonennel t-r-g-m / t-r-j-m e tiorroer ar stummoù verbel תרגם tirgem en hebraeg ha ترجم tarjama en arabeg; "treiñ a reas".
A-wezhoù ec'h e e gwirionez ur gwrizienn bedergensonennek div wrizienn divsilabennek div wezh renk-ouzh-renk, da skouer en hebraeg דגדג digdeg "he hilligañ a reas" hag en arabaeg زلزال zalzāl "krenndouar".
Dre vras n'haller ket sevel an holl stummoù verbel deveret diwar gwriziennoù pederc'hensonennel, da skouer en arabeg n'haller sevel diar gwriziennoù pederc'hensonennel stummoù deveret heñvel ouzh kelfoù II ha V ar gwriziennoù teirc'hensonennel (d.s.	faʿʿala -> yufaʿʿilu ha tafaʿʿala -> yatafaʿʿalu, s.o. yezhadur an arabeg).
Daosut ha ma veze kavet a-wezhoùigoù er yezhoù semitek anvioù enne muioc'h evit peder c'hensonenn diazez, dreist-holl amprestoù digant yezhoù all ne vez implijet morese gant ar yezhoù semitek verboù enne ouzhpenn peder c'hensonenn.
En hebraeg a-vremañ (evrit) komzet e Stad Israel, neoazh, e c'hell ur silabenn kregiñ gant ul lieskensonennad ennañ div gensonenn renk-ouzh-renk, ha diwar-se eo savet gwriziennoù nevez enne pemp kensonenn, da skouer טלגרף tilgref "kas a reas un telegraf". E gwrionez, avat, en degouezh-mañ e talvez amañ ar wrizienn teirc'hensonennel -lgr- da unanenn amrannus na ne heul ket seurt damwriziennoù pempkensonennel patromoù resis disheñvel diouzh patromoù morfologel ar gwriziennoù teirc'hensonennl a dalvez da diazez dezhe.
Ankara (proviñs)
Proviñs Ankara zo ur proviñs e Turkia, e kreiz Anatolia, m'emañ Ankara, kêrbenn ar vro, ennañ.
Douaroniezh
War-dro 4.466.000 annezad a oa e proviñs Ankara e 2007, hag ouzhpenn 4.100.000 anezho er gêrbenn.
25.600 km² eo e c'horread.
Arondisamantoù
24 arondisamant a ya d'ober ar proviñs :
1407
Diwar-benn bloavezh 1407 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1407
Hildegard (merc'h Loeiz an Deol)
Hildegard, anvet ivez Matilda, merc'h Loeiz an Deol (803–860) ha d'e wreg Irmingard Hespengau, a oa bet anvet diwar anv he mamm-gozh, Hildegard Vintzgau (757–783), trede pried an impalaer Karl Veur.
Dimeziñ a reas da Gerard, kont Aovergn. Dont a reas da vout abadez Saint-Jean de Laon, goude miz Here 841, betek he marv e 860.
Bona fides
Feiz vat, pe bona fides e latin, a vez graet eus stad-spered an den onest ha leal, enebet ouzh ar spered dizonest. Ur meizad a bouez eo e-barzh ar gwir, pa lavarer ne oa ket c'hoant da ober droug na da lavarout gaou.
Kenster eo feiz vat hag onestiz, hag enebet ouzh feiz fall ha dizonestiz.
Yezh
Bona fides a vez lavaret en dro-envel, ha bona fide, a feiz vat, en dro-bellaat: Chom hep paeañ bona fide, da lavarout eo gant feiz vat.
Antalya (proviñs)
Proviñs Antalya zo ur proviñs e Turkia, a-hed ar mor Kreizdouarel.
Douaroniezh
War-dro 1.800.000 annezad a oa e Antalya e 2007.
20.600 km² eo e c'horread.
Arondisamantoù
19 arondisamant a ya d'ober ar proviñs :
Antalya
Kan
Kan a reer eus :
Askell-groc'hen
An eskell-kroc'hen, pe logod-dall, eo ar bronneged a ya d'ober an urzhiad Chiroptera.
Gant ar groc'henenn stignet etre o c'horf, o izili hag o bizied eo an eskell-kroc'hen ar bronneged nemeto gouest da nijal.
Yezhoù germanek
Ur skourr eus ar yezhoù indezeuropek eo ar yezhoù germanek.
Askell-groc'hen
Spesadoù
18 kerentiad ha war-dro 1.000 spesad eskell-kroc'hen zo, en o zouez :
Yezhoù germanek
Ar saozneg eo ar yezh c'hermaneg muiañ komzet o vezañ m'emañ barrek warnañ tro-dro da 340 milion a dud evel yezh kentañ ha gant meur a hini all dre ar bed a-bezh evel eil yezh. E-touez ar yezhoù germanek pennañ all e kaver an alamaneg komzet gant 120 milion a dud evel yezh kentañ, an izelvroeg hag ar yezhoù skandinavek.
Askell-groc'hen
Spesadoù
Isurzhiad Megachiroptera
Yezhoù germanek
Diorroet e oa bet an holl yezhoù germanek diwar an Henc'hermaneg, komzet tro-dro d'ar 1añ milved kent Jezuz e norzh Europa.
Askell-groc'hen
Spesadoù
Isurzhiad Microchiroptera ...
Yezhoù germanek
Kavet e vez roudoù skrivet eus ar yezhoù germanek bet enrollet gant Tacitus eus ar Iañ kantved kent Jezuz.
Adalek an Eil kantved goude Jezuz-Krist e oa bet kroget da skrivañ ar yezhoù germanek gant runoù anvet Henfuthark. Diouzh an tu all e veze skrivet ar goteg gant al lizherenneg c'hotek bet krouet gant an eskop Ulfilas evit treiñ ar Bibl er. War-lerc'h e voe degaset al lizherenneg latin gant ar venec'h kristen evit skrivañ ar yezhoù germanek all, nemet ar yezhoù skandinavek a gendalc'he d'ober gant ar runoù a-hed amzerioù ar Vikinged.
Gwechall ivez e veze skrivet ha moulet meur a yezh germanek, dreist-holl an alamaneg, gant ur stil ispisial anvet fraktur.
Setu un nebeud perzhioù yezhoniel a gaver er yezhoù germanek nemetken:
Renkadur ar yezhoù germanek
Setu ur roll eus ar yezhoù hag ar rannyezhoù germanek pennañ:
Louc'hoù karrekaet
thumb|Louc'henn pav un tiranosaor thumb|Roudoù dinosaored e Bolivia
Studiet e vez louc'hoù karrekaet al loened gant ar baleontologiezh. A-hed ar bloavezhioù ez eus bet kavet ur bern louc'hoù karrekaet dre ar bed a-bezh. Roet o deus titouroù a-bouez diwar-benn emzalc'h al loened o doa lezet anezhe. Da skouer, kalz louc'hoù eus loened eus ar memes spesad kichen-ha-kichen a laka da soñjal e vevent a-dropelladoù. Gallout a reer anavezout framm ar pavioù ha doare da gerzhet al loened o deus lezet roudoù.
Louc'hoù eus spesadoù mesk-ha-mesk a ziskouez e vevent d'ar memes mare hag a ro titouroù diwar-benn o emzalc'h. Roud ul loen hepken zoken a c'hall reiñ titouroù a-bouez evel gouzout ha daoudroadek pe pevarzroadek e oa. Evel se eo bet diskouezet e veze implijet o izili diaraok gant lod eus ar pterosaored pa vezent war al leur, en un doare pevarzroadek dic'hortoz.
Molos Cestoni
Molos Cestoni (Tadarida teniotis) a zo un askell-groc'hen hag a vev en Europa hag Azia.
Louc'hoù karrekaet
Dizoloet e oa bet ur strollad louc'hoù a limestone quarry en Ardley, 20 km e biz Oxford, e Bro-Saoz, e 1997. War a soñjer e oant bet lezet gant ur Megalosaorus ha marteze ur C'hetiosaorus. Kopiennoù eus al louc'hoù-se a c'haller gwelet war letonenn mirdi istor naturel skol-veur Oxford.
Ur c'hrouadur anvet Keiroteriom zo anavezet a-drugarez d'e roudoù karrekaet hepken. Kavet e oant bet e 1834, e Turingia, en Alamagn, ha bloaziadet eus oadvezh an Triaseg.
Skouarnegell an Alpoù
Skouarnegell an Alpoù (Plecotus alpinus) zo un askell-groc'hen nevez dizoloet.
Yezhoù arawanek
Ur familh-yezhoù eo ar yezhoù arawanek (saozneg: arawa(n), ara(h)uan, madi), ennañ 8 pe 9 yezh komzet e kornôg Brazil ha Perou.
Brochfael
Anv meur a zen eo Brochfael ("broc'h bras").
Melanotaenia caerulea
Melanotaenia caerulea a zo ur spesad eus ar c'herentiad Melanotaeniidae. Kavet e vez e Papoua Ginea-Nevez, en adsterioù ar C'hikori. N'eo ket ur pesk akwariom.
Aroueg
Ur yezh arawanek e oa an aroueg (arua pe arawá) komzet gwezhall e Brazil. Ur yezh varv an hini eo, aet da get e 1877 pa varvas an arouegerion gant ar ruzell. N'hen anavezer nemet dre ur geriadurig savet e 1869.
Artvin (proviñs)
Proviñs Artvin zo ur proviñs e biz Turkia. E hanternoz Artvin emañ harzoù Jorjia.
Douaroniezh
War-dro 190.000 annezad a oa e Artvin e 2007.
7.500 km² eo e c'horread.
Vimisoyeg
Ur yezh c'hermanek eus skourr germanek ar c'hornôg eo ar vimisoyeg (wymysöryś) komzet gant tro-dro da 100 den nemetken er gêr vihan anvet Wilamowice (vimisoyeg: Wymysoj) war ar vevenn etre Silezia ha Polonia Vihan.