cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iliz Itron Varia ar C'hloastr-Plourin
War unan eus ar c’hleier e weler ar gerioù-mañ :
« er bloavezh 1769, an Aotrou Fañch TAUPENOT, graet gantañ e studioù er Sorbonne, Priol abati ar Releg. Aotrou Youenn L’OUAN ha Dimezell Soaz Perrine FUORCE, o deus roet din an anv : (?) ».
Hervé Cordovil
Hervé Cordovil (Viçosa, 3 a viz C'hwevrer 1914 — São Paulo, 16 a viz Gouhere 1979), a oa pianoour ha sonaozour braziliat.
E-touez e ganaouennoù brudetañ e c'haller menegiñ Meu Pé de Manacá, savet a-gevret gant e geniterv Marisa Pinto Coelho e 1950; Vida do Viajante, gant Luiz Gonzaga; Sabiá lá na Gaiola, gant Mario Vieira; ha Biquini de Bolinha Amarelinha, azasaet diwar Itsy Bitsy Teenie Weenie Yellow Polkadot Bikini, pe c'hoazh Rua Augusta.
Fabian
Fabian zo un anv-badez a gaver e meur a yezh (saozneg, alamaneg), deut diwar an anv latin Fabius.
Kevredad Komunour Japan (Kuzul Broadel)
Kevredad Komunour Japan (Kuzul Broadel) (en japaneg: 共産主義者同盟全国委員会; Kyōsanshugisha Dōmei (Zenkoku Iinkai)) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Japan e 1970 da heul un disrann e diabarzh Eil Bund (bunto: "Kevredad").
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 6vet hag er 7vet Kuzuliadegoù).
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn Noroshi.
Pontos (mab Gaia)
Pontos (Πόντος / Póntos, « an dour-mor » e gregach), a oa unan eus doueed ar mor e relijion Hellaz kozh.
Mab e oa da c'h-Gaia (an Douar). Ganti e voe engehentet hec'h-unan, pe neuze diwar Aither (pe Ouranos), hervez Caius Julius Hyginus.
Forkys
Forkys pe Forkos (henc'hresianeg: Φόρκυς Phórcus, Φόρκυν Phórcun pe Φόρκος Phórcos) a oa unan eus doueed ar mor. Mab e oa da Bontos (an dour-mor) ha Gaia (an Douar). Hervez Platon avat e oa mab da Ouranos ha Gaia. Dimezet eo da Geto, hag ur ribitailh bugale zo deuet dezhe hag e vez graet ar Forkided anezho. En o zouez : Hervez Hesiodos e ranker ivez menegiñ Ec'hidna ha Ladon evel o bugale yaouankañ (Theogonia, 270).
Meneget zo ur « morlenn Forkys » (Φόρκυνος λιμήν Phórcunos limến) en Enez-Itaka, en Odysseia. Hiziv e vefe anvet Morlenn porzh Vathy. Eno e tilestr Odysseüs en enezenn.
Lennegezh ekologour
Gwelet :
Gwinegr
Ar gwinêgr (liester : gwinêgroù) zo ul liñvenn drenk a zeu eus oksidadur an etanol a c'hoarvez er gwin, er sistr, er bier hag en evajoù fardet diwar ar goadur. Eno e c'hell bezañ kavet etre 5 ha 15% a drenkenn aketek ha trenkenn sitrek ha trenkenn dartrek ouzhpenn. Diwar alkool ha beterabez e vez gounezet gwinêgr ivez.
Merzet eo bet a-gozh e teu ar gwinêgr war gorre ar gwin (pe hini un evaj goet all) pa chom goullo un darn vras eus an donell ha pa zeu ar wrez da vezañ re domm. Ne veze ket komprenet orin an anadenn betek ma kinnigas ar foueoniour suafrikat Christiaan Hendrik Persoone (1761–1836] e 1822 e oa ar vakterienn Acedobacter suboxydans a oa abeg eus donedigezh an drenkenn aketek.
Implijoù
A-gozh eo bet implijet eo bet ar gwinêgr evit reiñ ur blaz trenk d'ar boued ha lazhañ an druzoni ennañ.. Prizius eo bet ivez evit mirout ar boued. Implijet e vez ar gwinêgr er vezegiezh ivez pa 'z eus perzhioù enepbreinus gantañ. Gwinêgr trenk pe drenkoc'h a vez implijet evit peurnaetaat, dizruzañ, digrestenañ ha dilouezañ binvioù an tiez (kastelodennoù, pezhioù-arrebeuri, yenerezioù hag all).
Odin
Odin (Óðinn Odhin, Wotan, Woden, Wodan, Jolnir, Istwô) a zo un doue meur en istor kozh ar broioù germanek. Er wengelouriezh lec'hlennat eo Odin Tad an holl (Alföðr) hag ereet eo ouzh ar furnez, ar marv, ar rouelezh, ar ouiziegezh, ar brezel, an trec'h, an hudouriezh, ar barzhoniezh, ar gounnar, hag ar runoù, dimezet eo gant an douezed Frigg. En tirioù germanek e kaver anvioù damheñval: Woden e hensaozneg, Wōdan e hensakson, Wuodan e hen nederlandeg, Wuotan e henc'hermaneg uhel, an holl a zeu eus ar c'hentnorseg *Wōđanaz hag a dalva 'mac'htiern ar gounnar', pe penn ar follion.
Un doue a bouez a voe Odin en Europa an Norzh, a-c'houde an eil kantvet kt-JK betek mare ar Vikinged (VIIIvet betek ar XIvet kantved). Er mare modern e oa anavet Odin gant ar bobl c'hoazh. Merc'her, un deiz ag ar sizhun, a zo anvet diouzh an doue er broioù germanek (Wednesday e saozneg, Onsda e daneg, woensdag e nederlandeg, Óðinsdagr en islandeg).
Er skridoù hensaozneg eo menneget Odin evel hendad ar vrientelezb ha diazezour an holl veuriadoù germanek. E anv a zeu eus oberennoù kozh eus bro-island skrivet e Norseg, tro-dro an XIIIvet kantved.
Ar skridoù norsek a daolenn Odin evel mab Bestla ha Borr, a-gevret gant e zaou vreur, Vili ha Vé. Ur bern mibien zo dezhañ, e-touesk ar re vrudetañ emañ Thor ha Baldr. E voranvioù zo lies-kenañ ivez. Alies e vez skeudennet Odin gant ur barv hir, o tornata ur goaf anvet Gungnir, hag gant ul lagad a zioueriñ. A-wezhioù e foet ar broioù dindan ur wiskamant, gant un tog ledan-bras. Peurvuiañ an amzer ez eo ambrouget gant e loened: e vleizi Geri ha Freki hag e vrini Huginn ha Muninn, ma tegasont keleier dezhañ eus holl Midgard. Alies e varc'heka Sleipnir a-hed an neuñv hag an isbed (ar bed dindan an douar). Atav emañ o kantreiñ da zastum gouiziegezhioù nevez, da skouer dre gaout mez ar varzhoniezh, hag e vez graet klaoustri gantañ hag e wreg Frigg a-ziwar e bezhioù dae. Kemer a reas perzh e krouidigezh ar bed o lazhañ ar boud kentik Ymir hag o roiñ buhez d'an daou zen kentañ anvet Ask hag Embla. Kelenn a ra ar runoù hag ar varzhoniezh skald d'an tudoù. Ereet eo ouzh an devezh gouel Yule.
Odin a gas ar werc'hezed Valkiriezed da nijal a-us an aervaoù da zastum eneoù ar vrezelourion evit o degas da Valhalla pe da Fólkvangr. Ur wezh an amzer e c'houlenn kuzul da Vímir ar ramz dibennet hag a gonta dezhoñ diskar Ragnarök a c'hoarvezo e fin amzerioù. Mímir a urzhas d'Odin renañ an einherion betek ma vo freuzet gant ar bleiz mil spontus Fenrir. E mojennoù nevezoc'h e vez kavet Odin o kemer perzh gant an Hemolc'hiñ Gouez, ul lidkerzh heuliet gant ar re marv a-hed neuñv ar gouiañv. Ereet start eo Odin ouzh an hud hag an hoaladur ivez.
Odin a c'hall bezañ tostaet gant doueed eus sevenadurioù all evel Lug pe Dagda, er wengeloniezh gelt, pe Hermes er wengeloniezh henc'hres. Gwirhañval e teufe holl an doueed-se eus un doue indo-europat pouezus. Hogen lod a glaskourion a soñja ez eus kalz a ziforc'hioù etreze memestra, neuze ne vefe ket souezus e vefe Odin a-orin nemet eus ar sevenadur norzh.
Perzhioù
Odin (Óðinn, Odhinn e norseg, Jolnir, Wotan, Wodan pe uuodan er yezhoù germanek) a vez gwelet evel roue an doueed. Degemer a ra eneoù hanter ar vrezelourien marvet war an tachennoù emgann, an hanter all o vezañ degemeret gant Freya. E-pad an deiz e vez ar vrezelourien oc'h en em gannañ kenetrezo a-benn bezañ prest pa vo devezh Ragnarök, diouzh noz e vezont pedet da vanvez Odin. Doue ar furnez hag an awen (war dachenn ar varzhoniezh) eo ivez. Ur brezelour eo, doue an trec'h, ar gwidre hag ar fulor eo ivez. Un doue fur, kalonek ha brokus eo, met rust ha trubard ivez. Aon o devez an doueed all razañ.
Hervez kont en dije mil lesanv. En o zouez :
Arouezioù
Odin a vez skeudennet evel un den kozh, barvek ha born. Pourmen a ra war ur marc'h eizh pav dezhañ, anvet Sleipnir. Ur goaf en deus ivez, anvet eo Gungnir. Pa vez en e balez, anvet Valhöll, e vez gant div vran, Hugin (ar Soñjoù) ha Munin (an Eñvor), hag a gont dezhañ ar pezh o deus gwelet en nav bed. Geri ha Freki eo anv an daou vleiz a vez e-harz e dreid. Pa vez ouzh e dron, hag a zo anvet Hlidskjalf, e c'hall gwelout kement tra a zo en nav bed. Gantañ edo ar walenn anvet Draupnir. Ur walenn a lieskemente dre nav gwech bep nav devezh eo, met lakaet en deus anezhi war keuneudeg e vab Baldur (hag a roas anezhi da Hermodr diwezhatoc'h).
Mojennoù tro-dro da Odin
Odin hag e vreudeur (Ve ha Vili) a lazhas Ymir, ar ramz pennañ. Gant ar pezh a chome eus e gorf e savjont Midgard, bed mab-den. Gant ar buzhug a oa e korf ar ramz e savjont ar gorred. Goude-se e rojont buhez d'ur brank onn ha d'ur brank evlec'h, hag evel-se e voe krouet an dud kentañ. Goude-se e chomas Odin stag ouzh Yggdrasil e-pad nav nozvezh, hep evañ takenn ha hep debriñ tamm ebet. Ouzhpenn e oa treuzet e gorf gant ar goaf anvet Gungnir, rak fellout a rae dezhañ anavezout kevrin ar runoù. Ul lagad a laoskas e feunteun Mimir, hag en eskemm e resevas ar furnez. Ar varzhoniezh a laeras digant ar ramz Suttung, hag e roas anezhi d'an doueed ha da vab-den. Hervez Voluspa e vo debret Odin gant ar bleiz Fenrir, mab Loki, da zevezh Ragnarök.
Familh Odin
Mab ar ramzed anvet Bor ha Besla eo Odin. Tad Thor, Baldr, Hermód, Ali/Vali, Vidar, Saga eo ivez. Peder gwreg en deus bet : Frigg, Jord, Grid ha Rind.
Donald Duck
Unan eus brudetañ tudennoù an tresadennoù-bev ha bannoù-treset krouet gant ar Walt Disney Company eo Donald Duck. Donald Fauntleroy Duck eo e anv en e hed. Krouet e voe e 1934 gant Walt Disney ha Dick Lundy.
Un houad gwenn eo Donald, gwisket alies gant ur roched hag ur boned martolod, ur skoulmig-balafenn met bragoù ebet dindanañ. C'hwerous hag imorus eo e demz, tarzhus zoken, disheñvel-mik diouzh tro-spered jentil ha hegarat Mickey Mouse.
Dont a reas war-wel evit ar wech kentañ e-barzh The Wise Little Hen (Ar yar vihan fur) d'an 9 a viz Mezheven 1934.
E gerentiezh
Daisy Duck eo e zousig. Tri niz en deus ivez, anvet Huey, Dewey ha Louie Duck e saozneg ha Riri, Fifi ha Loulou e galleg. Gladstone Gander eo e genderv (Gontran Bonheur e galleg). Scrooge McDuck (Balthazar Picsou) eo e eontr.
E anv tro ar bed
Donald Duck eo e anv e saozneg, alamaneg, galleg ha nederlandeg. Stummoù all zo hervez ar broioù koulskoude :
Tiegezh Habsburg
An Habsbourged (alamaneg: Habsburger) pe Tiegezh Habsburg, a oa unan eus lignezoù galloudusañ Europa. Ren a raent war an Impalaeriezh santel roman german eus 1438 betek 1806, war Spagn eus 1504 betek 1700, war Portugal eus 1556 betek 1640, war Impalaeriezh Aostria eus 1804 betek 1867, war Brazil eus 1822 betek 1826, war Mec'hiko eus 1864 betek 1867, war Aostria-Hungaria eus 1867 betek 1918 ha war meur a vro italian en hag en.
Donald Duck
E anv tro ar bed
Kalz eus treserien Donald a zo amerikan pe italian.
Tiegezh Habsburg
Eus Elzas e oa deuet ar familh. En un daolenn-gerentiezh skrivet e 1160 (an Acta Murensia) e vez graet "hendad an Habsbourged" eus Gountram ar Pinvidik († 973), kont Breisgau hag Elzas. War-dro 1020 e voe savet Kastell Habsbourg e Suis gant Radbot, mab-bihan da C'hountram. E 1100 e tegemeras Otto, kont Habsbourg († 1111), anv ar c'hastell evel hini al lignez.
Donald Duck
Tresadennoù-bev
Roll an tresadennoù-bev gant Donald Duck
Tiegezh Habsburg
Goude bezañ bet trec'h war Ottokar II Přemysl Bohemia e c'hounezas Rudolf Habsbourg Aostria ha Stiria. Divroañ a reas da Vienna e 1278. Eus 1438 betek 1806 e renas an Habsbourged war an Impalaeriezh, ha ne oa nemet un impalaer eus ul lignez all e-pad ar prantad-se (Karl VII Wittelsbac'h, a renas eus 1742 betek 1745).
E 1804 e tegemeras Franz II, rener diwezhañ an Impalaeriezh Roman ha German, an titl a Impalaer Aostria hag e 1806 e tilezas an tron alaman da vat. E 1918, kollet ar brezel bed kentañ gant Aostria-Hungaria, e voe diazezet Republik Aostria ha lakaet an Habsbourged da guitaat ar vro.
Strollad Komunour (Nepecerişti)
Ar Strollad Komunour (Nepecerişti) (en roumaneg : Partidul Comuniştilor (Nepecerişti)) a zo anv ur strollad komunour bet krouet e 1996 hag enrollet e Roumania ez-ofisiel e 2006, gantañ da Brezidant Gheorghe I. Ungureanu ha da Sekretour Constantin M. Gălbeoru.
An termen nepecerişti a ra dave d'ar fed m'en deus ar Strollad liamm ebet gant tud bet izili eus Strollad Komunour Roumania a-gozh.
Er penn-kentañ e oa bet nac'het gant Lêzvarn Bukarest ebnrollañ ar strollad war digarez met torret e oa bet an diviz-se da c'houde gant Lêzvarn Europa evit Gwirioù Mab-den abalamour d'ar Mellad 11 eus Emglev Europa a-zivout Gwirioù Mab-den hag enrollet e oa bet a-benn ar fin e 2006.
Bongorz-Amerika
Ar bongorz Amerika a zo un evn hirc'harek. Botaurus lentiginosus eo e anv skiantel.
Annez
Bevañ a ra al labous e Norzhamerika.
1080
Diwar-benn bloavezh 1080 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Strollad Komunour Bulgaria - Marksourion
Ar Strollad Komunour Bulgaria - Marksourion (en bulgareg: Българска комунистическа партия – марксисти, БКП-м) a zo anv ur strollad komunour bet krouet e Bulgaria e 1990, gantañ da Gadoriad ar C'huzul Seveniñ, Boris Petkov.
E 1991 e kemeras perzh ar Strollad er votadeg evit dilenn Parlamant Bulgaria, aet gantañ 0,14% eus ar mouezhioù (7.663 mouezh en holl), hag e 1999 e kemeras perzh er mouezhiadegoù e diabarzh ar gensavenn Unaniezh ar Strolladoù Komunour.
Liammoù start en deus ar Strollad gant Strollad Labourerion Korea.
Holland ar C'hreisteiz
Unan eus proviñsoù pobletañ an Izelvroioù eo, gant 3 804 737 a annezidi e 2022 (22% eus poblañs an Izelvroioù).
En-dro dezhi emañ Zeeland er c'hreisteiz, Noord-Brabant er gevred, Gelderland ha proviñs Utrecht er reter, ha Noord-Holland en hanternoz. Den Haag (pe  's-Gravenhage) eo kêr-benn ar broviñs.
Vogalenn serr
Er yezhoniezh e vez implijet an termen vogalenn serr (saoz.: close vowel) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur vogalenn ma vez lec'hiet an teod ar pellañ ar gwellañ diouzh toen ar genoù. A-wechoù e vez graet vogalennoù uhel (saoz. high vowels) oute ivez oc'h ober dave d'ar fed m'ac'h a beg an teod war uhelaat.
Kavet e vez ar vogalennoù-mañ e meur a yezh komzet dre ar bed.
Setu ar vogalennoù digor gant bep o arouezenn hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel:
War live fonologel ur yezh resis bennak e c'heller ober "vogalenn serr" eus n'eus forzh peseurt vogalenn serroc'h evit ur vogalenn etre, da lâret eo vogalennoù serr rik, vogalennoù peuzserr ha vogalennoù damserr.
Herve Nedeleg
Skrivet en deus Displegoù war lavaroù Pedro Lombardo ha Defensio doctrinae fratris Thomae. Kelenner e oa e skol-veur Pariz. Troet e oa gant kelennadurezh Tomaz Akin hag enebiñ a reas ouzh Herri Gent ha Guillaume Durand de Saint-Pourçain. Skrivet eo bet gantañ ivez Summa Totius Logicæ a oa bet lakaet war gont Tomaz Akin da gentañ.
1249
Diwar-benn bloavezh 1249 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1249
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1249
La Perla
La Perla, ar berlezenn, zo un anv a gaver e lec'hanvadurezh ar broioù spagnek.
Kevredigezhioù ekologour
Gwelet:
Breizh vev
Dour ha Stêrioù Breizh
Mestr Urzh an Dominikaned
En Urzh an Dominikaned e vez dilennet ur mestr abaoe m'eo bet savet gant Domingo de Guzmán en 1215.
Loer
Ul loer zo ur pezh dilhad da wiskañ an troad hag ul lodenn eus ar c'har : a-wechoù betek dindan ar penn-glin, a-wechoù betek krec'h ar vorzhed.
Gwechall e veze gwisket loeroù gant paotred koulz ha gant merc'hed. Hiriv avat int graet evit merc'hed. Gwechall ivez e vezent graet e gloan, seiz pe satin, ha hiriv e niloñs peurvuiañ.
Drenthe
Drenthe zo unan eus proviñsoù an Izelvroioù.
Loer
An diaezamant gant al loeroù eo penaos o derc'hel. Implijet e vez ereoù pe boelloù, a vez graet meur a anv anezho : doug-loeroù, ere-loeroù, poell-loeroù, garigell.
Istor
E 1939 e voe graet al loeroù niloñs kentañ. Ur mell araokadenn, pa ne vezent ket drailhet ken aes hag ar re seiz a gouste ker-ruz. Pa zilestras ar soudarded stadunanat e 1944 en Europa e oa gante loeroù niloñs, en o seier, a vil-vern.
Gorgoned
Ar Gorgoned (henc'hresianeg Γοργών pe Γοργώ/Gorgố(n) en unander, ha Γοργόνες Gorgónes pe Γοργοῖ / Gorgoĩ el liester), zo euzhviled gwregel spouronus eus mojennoù Hellaz kozh. Cheñch a ra o deskrivadur hervez ar skrivagnerien en Henamzer, met peurliesañ e reer anv eus teir c'hoar a oa naeron bev war o fenn e lec'h blev, hag un dremm euzhus a lakae an neb a selle oute da dreiñ e maen. Abalamour d'ho sell mojennel e veze alies treset pe livet gorgoned war ar savadurioù da wareziñ anezhe hag o annezidi.
Mojenn
Ne ra Homeros anv nemet eus ur C'horgon. En Odysseia (XI, 633), eo un euzhvil eus an Ifernioù e oa ar Gorgố.
Hervez Hesiodos (Theogonia, v. 274), e oant teir merc'h da Forkys ha Keto : Stheno, Euryale, ha Medousa an hini vrudetañ, na oa ket divarvel evel he div c'hoar, ha n'anavezent nag ar marv nag ar gozhni. Lazhet e oa Medousa-se gant Perseüs.
Hervez Hyginus e oa ganet Gorgon diwar ar Ramz Tyfon hag Ec'hidna, ha genel a reas Medousa hag he c'hoarezed goude.
Edont o chom en tu all d'ar mor er c'hornôg hervez lod, hag hervez skrivagnerien all, e Lybia. Diwezhatoc'h, ne venege Euripides ken ur C'horgon, un euzhvil bet ganet gant Gaia (an Douar) da sikour e vibien ar ramzed en o emgann a-enep an doueed, hag a oa lazhet gant Athena.
Perseüs a implijas diabarzh e skoed evel melezour kuit da vezañ troet e maen gant daoulagad Medousa, hag armet gant ur c'hleze profet gant Hermes, a droc'has penn an euzhvil. Eus ar gwad a strinkas eus he gouzoug e tiflukas C'hrysaor ha Pegasos, engehentet o-daou gant Poseidon. Perseüs a brofas penn ar C'horgon (ar "Gorgoneion" (Γοργόνειον}} Gorgóneion) da Athena . Kinklañ a reas he skoed, an aigis, gantañ ha mirout a reas e c'halloud spontus.
Hervez stummoù zo eus ar vojenn, gwad tennet diouzh koztez dehoù ur c'horgon a c'halle lakaat unan da sevel a varv da vev, e-skoaz an hini tennet diouzh he c'hostez kleiz a oa un ampoezon marvus ha prim ken-ken. Lavaret e vez ivez e resevas Herakles ur guchenn eus blev Medousa (dezhi ar memes perzhioù hag he fenn) digant Athena ha ma roas anezhi da Sterope, merc'h ar roue Kefeüs, da wareziñ Tegea a-enep an argadegoù.
ar Gorgoneion
Skeudenn penn Medousa (benet pe garanet e maen, pe treset, alies gant naeron ouzh he fenn ha tennet an teod ganti e-kreiz he dent) a veze lakaet alies a-us d'an dorojoù, war ar murioù, ar pezhioù moneiz, ar skoedoù, an hobregonoù, hag ar mein-bez da bellaat an droukchañs hag an drouksperedoù pe da spontañ an enebourien.
Lennegezh
Skrivet gant Martialis:
Implij an anv
Implijet e veze an anv « Gorgoned » a-wezhioù da ober anv eus brezelourezed Lybia, a-wezhioù diwar-benn euzhviled mojenn a droe an dud e maen. Plinius an Henañ a zeskrive anezhe evel goueziadezed goloet a vlev ha pep a greouichenn spulfet oute, ar pezh en dije lakaet mojenn ar pennad naeron da ziwan hervezañ.
Ladon (aerouant)
Ladon (henc'hresianeg: Λάδων / Ládôn) zo anv un aerouant hag a ziwalle liorzh an Hesperidezed hag a voe lazhet gant Herakles pa deuas d'ober e droiad preizhata diwar-goust ar maouezed -se.
Kalki
Kalki, "peurbadelezh" pe "amzer" (Sañskriteg: कल्कि; distaget gant lod Kalkin and Kalaki), zo unan eus enkorfadurioù Vichnou e mojennoù an Hindoued. Sañset eo zo anadiñ e diwezh Kali Yuga, an amzervezh ma vevomp hiziv, a echuo, hervez ar c'hredennoù-se, er bloavezh 428899.
Melanotaenia australis
Melanotaenia australis a zo ur spesad pesked eus kerentiad ar Melanotaeniidae. E gavout a reer e sterioù gwalarn Aostralia. Diazad Aashburton River a verk bevenn e annez. Kemmus-tre hervez al lec'hioù eo e liv.
Arondisamant Brest
Arondisamant Brest a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed hag e rannvro Breizh.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Brest e 20 kanton (betek 2014) :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Penn-ar-Bed d'ar 1 a viz Genver 2017. 77 kumun zo en arondisamant Brest bremañ.
Arto Paasilinna
thumb|right|Arto Paasilinna Arto Paasilinna (20 a viz Ebrel, 1942 e Kittilä, Laponia - 15 a viz Here 2018 en Espoo) a zo ur skrivagner eus Suomi. Meur a vicher a zo bet graet gantañ (koadour, mevel en un ti-feurm, h.a.) a-raok kregiñ en-dro gant e studioù e Skol Uhel Deskadurezh Pobl Laponia, ha dont da vezañ kazetenner er pemdezieg Lapin Kansa (Ar bobl Lapon).
Oberenn Paasilinna a zo un oberenn a imor vat hag a levenez, gant an natur o kemer perzh en darvoudoù. Alies e vez graet eus e romantoù "romantoù fent ekologel".
Ar skrivagner Erno Paasilinna hag ar c'hannad europat Reino Paasilinna a zo breudeur da Arto Paasilinna.
Kerc'heiz
Ar c'herc'heized a zo evned hirc'harek eus ar c'herentiad Ardeidae (asambles gant ar bongorzed hag an herlegoned). Bevañ a reont dreist-holl er geunioù hag en em vagañ diwar besked, amprevaned, divelfenneged ha stlejviled.
Spesadoù
E-touez ar c'herc'heized emañ: ...
1081
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1081
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1081
Mahatma
Ur ger sañskriteg a dalvez "Ene Meur" eo Mahatma. Roet e vez an anv-se d'an dud evel Mohandas Karamchand Gandhi (bet enoret evel-se gant Nautamlal Bhagavanji Mehta d'an 21 a viz Genver 1915 e skol Kamribai e Jetpur, India) hag implijet e vez evit diskibled, eneoù frank pe michereien. Evit teuler ur sell ouzh an teul gant an arroud orin, sellet ouzh https://web.archive.org/web/20080515055827/http://www.kamdartree.com/mahatma_kamdar.htm.
Brudet eo bet ar ger el lennegezh teozofel e dibenn an pa oa bet embannet gant an Itron Helena P. Blavatsky, unan eus diazezerien ar gevredigezh teozofel, e oa he c'helennerien diskibled pe Mahatmated a veve e Tibet.
A-wechoù e vez roet an titl-se da vistri ar c'horroidigezh gant teozofourien zo. Diouzh lavar teozofourien zo ha kelenn an New Age n'eus ket boudoù dienkorfet eus ar Vahatmated, kentoc'h ez int tud a ouestl kemer preder gant diorroidigezh an hiniennoù hag ar sevenadurezhioù.
Blavatsky eo bet an hini gentañ en amzerioù modern oc'h embann kaout darempredoù gant diskibien, anezho mistri teozofourien, dreist-holl Koot Hoomi ha Morya. Disklêriañ a ra en he skridoù bezañ o skignañ kelennadurezh ar Vreuriezh Wenn Veur.
E miz Gwengolo ha miz Here 1880 eo bet an Itron Blavatsky o welet A. P. Sinnett e Simla e norzh India. Broudet gant an dedenn don eus Sinnett d'ar gelennadurezh teozofel d'an Itron Blavatsky ha labour ar gevredigezh teozofel e stag an Itron Blavatsky gant un darempred dre lizher etre Sinnett hag an daou ziskibl a arc'hantaoue ar gevredigezh, K.H. ha M. Diwar ar c'henskrivañ-se eo bet skrivet Ar bed kuzh (1881) hag ar voudaegezh ezoterek (1883), gant Sinnett. Bras eo bet levezon an daou levr-mañ evit sachañ evezh an dud dre vras war an deozofiezh. Kavet e vez ar respontoù roet gant ar Vahatmated da c'houlennoù Sinnett en e lizheroù eus 1880 da 1885, bet embannet e Londrez e 1923 dindan an anv Lizheroù ar Mahatma (Mahatma Letters) da A. P. Sinnett. Kenskrivet o deus graet ar Vahatmated gant un toullad mat a dud e-pad bloavezhioù kentañ ar gevredgiezh teozofel. Kalz eus al lizheroù-se zo bet embannet (e saozneg) e div levrenn anvet Lizheroù digant Mistri ar rouantelezh (Letters from the Masters of the Wisdom), Rannoù 1 ha 2.
Kalz tabut zo bet evit gouzout ha bez' e oa bet eus an diskibien-se e gwirionez. Douetañs zo bet savet e burutellerien Blavatsky war bezañs gwirion he Mistri. Sellet, da skouer, ouzh displegadenn W.E. Coleman's. Ouzhpenn 25 den o deus testeniekaet bezañ gwelet ha bezañ bet darempredoù gant ar Vahatmated-se e-doug buhez H.P.Blavatsky. Evit ur roll kronologel dre ar munud eus an testoù-se, sellet ouzh Deizlevr emgavioù gant Mahatmated teozofel. Er bloavezhioù diwezhañ ez eus bet kaset da benn un deorienn zedennus gant K. Paul Johnson diwar-benn ar vistri-se met tabutet e vez warni.
Goude marv H.P.B. e 1891 ez eus bet embannet gant meur a hini bezañ e darempred gant he mistri ha bezañ "kannaded" nevez ar Vistri en ur brezeg evel-se kelennadurezhioù ezoterek a bep seurt. Evit gouzout hiroc'h, sellet ouzh an Itron Blavatsky & deizioù diwezhañ kannaded ar Vistri.
Bonheiden
Bonheiden a zo ur gumun eus Flandrez Belgia, e proviñs Antwerpen.
1250
Diwar-benn bloavezh 1250 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1250
Bongorz
Ar bongorzed zo evned hirc'harek eus ar c'herentiad Ardeidae. Bevañ a reont dreist-holl er geunioù hag en em vagañ diwar besked, amprevaned, divelfenneged ha stlejviled.
1250
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1250
Bongorz
Spesadoù
E-touez ar bongorzed emañ :
Emgann Camlann
Emgann Camlann, Brwydr Camlan e kembraeg, eo bet emgann diwezhañ ar roue Arzhur hervez ar vojenn. E Camlan e voe lazhet pe gloazet d'ar marv. Dre ma'z eo mojennel an holl zanevelloù eus an emgann n'eo ket sur ez eus bet eus an emgann-se. Meneget eo en Annales Cambriae avat, ma kaver an arroudenn-mañ evit ar bloaz 537 : Gueith camlann in qua Arthur et Medraut corruerunt. "Emgann Camlann ma varvas Arzhur ha Mordred ennañ." Istorel eo an dud meneget gant an Annales Cambriae, hag anavezet dre andonioù arall, ar pezh a zamveneg ez eus bet un emgann e Camlan hag e varvas brezelourien brudet, Arzhur ha Mordred o anv. Diaes eo lârout muioc'h avat, ha marteze zoken e stourmas Arzhur ha Mordred en hevelep tu.
Lec'hiadur
Dianav eo lec'hiadur an emgann, met meur a vartezeadenn zo bet kinniget gant ar glaskourien:
Hervez Le Morte d'Arthur, gant Thomas Malory, edo an dachenn-emgann e Hampshire, er su d'ul linenn Southampton – Bournemouth (Dorset) : And then King Arthur drew him with his host down by the seaside, westward toward Salisbury, and not far from the seaside; "Ha neuze e tiskennas ar roue Arzhur a-hed an aod, war-du ar c'hornôg ha Salisbury, ha nepell diouzh an aod ;"
Pegoulz ?
- 537, hervez Nennius, hag Annales Cambriae;
- 541, hervez Annales Tigernach;
- 542, hervez Jafrez Menoe
An emgann
Hervez ar vojenn e krogas an emgann pa dennas e gleze er-maez da lazhañ ur wiber. Un dorridigezh eus an arsav e oa, hag an daou lu a argasas an eil egile. E-kerzh an emgann e voe gloazet Arzhur en un doare marvel gant Mordred, a voe lazhet war an tach gant ar roue.
Hervez an hengoun kembreat e voe abeg an emgann un tabut etre gwreg Arzhur, Gwenivar hag he c'hoar Gwenhwyfach. Hervez Hector Boece avat e vefe tec'het Gweniver gant Mordred ha d'he c'hastizañ en defe brezelet Arzhur outañ. Hervez an hengoun-se e vefe bet trec'h Arzhur.
Carlo de' Medici
Anv meur a zen eo Carlo de' Medici :
Pleiadezed
Pa gomzer eus Pleiadezed (Πλειάδες /Pleiades, e gregach) e komzer:
Vogalenn digor
Er yezhoniezh e vez implijet an termen vogalenn digor (saoz.: open vowel) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur vogalenn ma vez lec'hiet an teod an tostañ ar gwellañ ouzh toen ar genoù. A-wechoù e vez graet vogalennoù izel (saoz. low vowels) oute ivez oc'h ober dave d'ar fed m'ac'h a beg an teod war izelaat.
Kavet e vez ar vogalennoù-mañ en darn-vrasañ eus yezhoù ar bed.
Setu ar vogalennoù digor gant bep o arouezenn hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel:
War live fonologel ur yezh resis bennak e c'heller ober "vogalenn digor" eus n'eus forzh peseurt vogalenn digoroc'h evit ur vogalenn etre, da lâret eo vogalennoù digor rik, vogalennoù peuzdigor ha vogalennoù damzigor.
Rhisiart Hincks
Rhisiart Hincks, bet ganet d'an 9 a viz Ebrel 1954 e Leicester e-kreiz Bro-Saoz, a zo kelenner e Skol-Veur Aberystwyth e Kembre hag ur skrivagner brezhonek, kembraek ha saoznek.
Studioù
Adal e 10 vloaz e tremenas bep bloaz e vakañsoù hañv e Kembre e-lec'h ma reas anaoudegezh gant ar c'hembraeg. Lakaat a reas neuze en e soñj deskiñ ar yezh-se gant levrioù ha gant kentelioù skignet dre ar skingomz. Kenderc'hel a reas gant studi ar c'hembraeg e Skol-veur Aberystwyth, hag e 1975 e tapas an aotreegezh war al lennegezh kembraek. Eno e teskas brezhoneg ivez dre gentelioù Rita Morgan Williams ha dont a reas da Vreizh da c'houde da heuliañ stajoù brezhoneg, e Plouared, e Treger peurgetket. E 1979 e tisoc'has e vestroniezh diwar-benn ar barzh, kazetenner hag embanner E. Prosser Rhys, hag e 1982 e tapas e zoktorelezh gant un dezenn diwar-benn istor ar studioù keltiek hag ar brezhoneg betek dibenn an kantved}}.
Kelennadurezh ar brezhoneg hag ar c'hembraeg
E 1978 e teuas da vezañ kelenner e kevrenn gembraek Skol-veur Kembre en Aberystwyth e-lec'h ma kelennas istor ar c'hembraeg, hag ar brezhoneg a-vremañ dre ar c'hembraeg. Ober a rae ivez war-dro ar c'hentelioù kembraeg dre ar brezhoneg evit Skol Ober. Kenskriver ar geriadur liesyezhek en linenn Logos eo evit ar c'hembraeg, ha kuzulier evit an aozadur Cymdeithas y Cyfieithwyr (Kevredigezh an Droerien). Skrivañ a ra er gelaouenn Al Lanv ha ren a ra ar gelaouenn divyezhek brezhoneg ha kembraeg Newyddion Llydaw/Keleier Breizh.
Buhez prevez
Dimezet eo bet div wezh ha pevar bugel en deus : Banon, Mabon, Cynon ha Rhiannon.
Luc'hskeudennoù
Lakaat a ra luc'hskeudennoù war al lec'hiennoù Ipernity ha Flickr.
Enorioù
E 2007 e voe roet Kolier an Erminig dezhañ en abeg d'e labour evit ar brezhoneg.
Strollad Labourerion Bangladesh
Strollad Labourerion Bangladesh a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Bangladesh e 1980 gant Strollad Komunour Bangladesh (Leninour), ar C'hevread Komunour Dispac'hel, ar Strollad Majdur hag un aozadur all. Amal Sen e oa ar Sekretour-Meur kentañ.
Skol divyezhek
Ur skol divyezhek a zo ur skol ma vez kelennet div yezh en holl glasoù, d'an holl skolidi eus ar memes live. N'eo ket ur skol enni klasoù unyezhek ha klasoù divyezhek eus ar memes live.
Strollad Labourerion Bangladesh
Kar eo Strollad Labourerion Bangladesh da It is the fraternal party of Strollad Komunour India (Marksour) hag ezel eo eus Talbenn Demokratel an Tu-kleiz (Left Democratic Front) ha Kenemglev ar 14 Strollad (14-party alliance]].
Skol divyezhek
E Breizh e komzer a-wechoù eus skolioù divyezhek brezhoneg-galleg. Met alies ez int skolioù gallek gant klasoù divyezhek enno.
Strollad Labourerion Bangladesh
E 1984 ec'h em em disrannas ar Strollad e div rann, implijet gante o-div an anv "Strollad Labourerion Bangladesh", e penn ur rann Amal Sen ha Nazrul Islam hag e penn eben Rashid Khan Menon, Prezidant ar Strollad hiziv, goude ma oa bet adunvanet e 1992.
Talbennoù ledan:
Tort Bulwer
Tort Bulwer (Bulweria bulwerii) a zo un evn-mor.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket tort Bulwer en urzhiad Procellariiformes pe Ciconiiformes.
Chapel-ar-Salver
Chapel-ar-Salver (La Chapelle-Saint-Sauveur e galleg) a oa ur gumun a Vreizh, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Ardamezioù
En aour e deir eilenn en glazur sourinet; e vevenn en argant.
Kerc'heiz-kranked
Ar gerc'heiz-kranked a zo un evn hirc'harek krenn, Ardeola ralloides an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en Afrika dreist-holl ha war-dro ar Mor Du.
Kont
Ur c'hont pe ur gontez a zo un titl hengounel a noblañs a gaver e broioù Europa hag a glot gant ur statud etre e skeul ar vrientelezh. Ur c'hont a ren war ur "gontelezh", un douar ereet ouzh ur gumun pe meur ag unan.
Gerdarzh
Dont a ra ar c'herienn ag an anv gallek comte, ag an anv latin comes, hag a dalv "keneil" ha diwezhatoc'h "kannad an impalaer". E diwezh an impalaeriezh Roman, e veze graet comes ouzh ur brezelour e penn ur broviñs.
Alamagn
Landgraf e vez graet ag ur c'hont en alamaneg.
Ibrahim Iañ
Ibrahim I, lesanvet Ibrahim ar Foll (5 a viz Du 1615 – 18 a viz Eost 1648) a voe triwec'hvet sultan an impalaeriezh otoman adalek 1640 betek e varv.
Mab e oa da Ahmet I ha da Kösem Sultan.
Goude un emsavadeg renet gant Mehmed Pacha hag ar vizir meur Ahmet Pacha e voe lazhet Ibrahim ha lakaet e vab Mehmet war an tron.
Ethernet
Ur galvezoniezh (pe teknologiezh) rouedad anavezet hag implijet-tre eo Ethernet diazezet war un dopologiezh e bus.
Istor
Ijinet e oa bet ar reizhiad Ethernet er bloavezhioù 70 e kreizenn imbourc'h ar c'hevredad Xerox e Palo Alto. Da c'houde, ar c'hevredadoù DEC (Digital Equipment Corporation) Intel ha Xerox a oa en em geneilet da ginig ur skoueriegezh anvet Ethernet DIX (teir lizherenn gentañ anvioù ar c'hevredadoù). Bremañ an IEEE 'ni eo e vez graet gantañ war-dro skoueriekaat Ethernet.
Ar galvezoniezh orin e veze graet ganti gant ur fun gevahel unel nemetken anvet "éther" kennasket outi lies urzhiataerioù ha trobarzhelloù. Graet e vez ivez gant an termen "krennenn" da envel ar fun gevahel. Bevennet eo ur grennenn Ethernet da 500 metr hag un disrannadur izek a 3 metr a zo ret gant ar skoueriegezh etre pep kennaskadur.
Gant ur c'has a 10 Mbde (Mega bit dre eilenn) e veze an dafar orin Ethernet oc'h arc'hwelañ (o mont en dro). Gant un handelv nevesoc'h anvet "Fast Ethernet" e vez tu mont netek 100Mbde ha gant an hini nevesañ "Gigabit Ethernet" e vez lank mont betek 1Gbde (Giga bit dre eilenn).
Rannañ ur bus Ethernet
Despizet eo e munudoù gant ar reolad Ethernet ment an iriennoù a c'hell an urzhiataerioù ec'hodiñ (skignañ) war ar fun, hogen ivez live an tredanvarr hag an hentenn arveret da c'houluzañ ("modulation") un arhent.
Pa vez arveret gant Ethernet un dopologiezh e bus, e vez rediet gantañ d'an urzhiataerioù da rannañ an haeziñ d'ur skor treuzkas unel. An ec'hoder (ar c'haser) a dreuzkas un arhent a vez oc'h en em skignañ d'an daou du betek pennoù ar fun. An arhent a vez oc'h en em skignañ adalek an urzhiataer kaser betek daou benn ar fun rannet.
Ar rannañ e kemperzh ("in context") an teknologiezhioù rouedadoù load (lec'hel) n'eo ket skignañ diaser (war an dro) lies iriennoù gant ar fun hogen eo kentoc'h e vez roet d'an urzhiataer kaser ar gwir da berc'hennañ ar fun evitañ e-unan da dreuzkas e iriennoù pa vez red d'an urzhiataerioù all gortoz. Pa vez peurgraet an treuzkas gant un urzhiataer e c'hell unan all perc'hennañ d'e dro ar fun d'ober ganti.
Rouedad CSMA
Er wikefre implijet da genurzhiañ an treuzkas eo e vez kavet doare dedennusañ Ethernet. N'en deus ket ur rouedad Ethernet un trevnad kreizennet oc'h aotren da bep urzhiataer da dreuzkas a bep eil gant ar fun rannet. Er c'hontrol e vez an holl urzhiataerioù kennasket o kemer perzh d'ur wikefre kenurzhiañ dasparzhet anvet CSMA (Carrier Sense Multiple Access).
Ar skoroù treuzkas arveret evit Ethernet
Fun kevahel 10Base2 :
Da lakaat e pleustr ur rouedad Ethernet e c'heller ober gant funiegezh kevahel. Pep kartenn rouedad a rank neuze bezañ luget ouzh ar rouedad gant ul lugell BNC e "T". Ha pep ardivink a zo kennasket an eil ouzh egile gant ur fun gevahel. Ar reizhiad-se funiegezh a vez arveret gantañ aveadoù gourfennañ ("stouvoù") lakaet e pennoù ar fun da herzel ouzh an arhentoù "d'adlammat" ennañ. Un dopologiezh alvezel e bus e vez stummet gant ar seurt teknologiezh.
Reolad Ethernet 10Base2 :
> 10Base2 (10Mbde ; treuzkas dre "bann diazez" enbonegañ "Manchester")
> Hirder uc'heg ur grennenn : 185 metr
> Digresk : 8,5 dB dre 185 m evit 10Mbde
> 30 hanva ("station") uc'hek ; esaou > pe = 0,5 m
Beg-botez
Ar Beg-botez (liester : Begoù-botez) a zo ur spesad evned hirc'harek bras, Balaeniceps rex an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Balaeniceps.
Ethernet
Ar skoroù treuzkas arveret evit Ethernet
> Gourfennañ : 50 ohm gant stevoù
Beg-botez
Boued
Bevañ a ra diwar besked peurvuiañ, hag ivez diwar naered-dour ha raned. Degouezhout a ra dezhañ debriñ baoted, blotviled, gagnoù, krignerien, krokodiled yaouank, ploged ha varaned gwech an amzer.
Annez
Kavout a reer ar spesad e geunioù bras Afrika ar C'hreiz.
Ethernet
Ar skoroù treuzkas arveret evit Ethernet
Fun reoù gwedennet 10BaseT :
Galloud a reer trevnañ ur rouedad Ethernet gant ur funiegezh re wedennet ivez, pezh a vez graet peurvuiañ bremañ. Ar bennaenn implijet gant an deknologiezh-se a zo al liesplezhañ ("multiplexing") kennaskadurioù oc'h ober gant un ardivink arbennik ec'h implijer evel poent kreiz ar rouedad. "Hub Ethernet" pe tolper e vez anvet seurt ardivink. Hervez un dopologiezh vezoniel e bus e vez frammet ur seurt rouedad hogen un dopologiezh alvezel e steredenn.
Er galvezoniezh-se e vez pep ardivink kennasket ouzh ar rouedad o kaout ur c'hennaskadur dediet war an tolper. D'hen ober e reer gant funioù re wedennet lugelloù RJ45 e pennoù anezhe da gennaskañ pep urzhiataer pe drobarzhell ouzh an tolper.
Rhodri Molwynog ap Idwal
Rhodri Molwynog ap Idwal (690 - 754) mab da Idwal Iwrch hag Angharad Breizh, a oa roue Gwynedd war-lerc'h e dad. Roue ar Vrezhoned a vez graet anezhañ en  Annales Cambriae . N'ouzer ket nemeur a dra diwar-benn e vuhez ha n'eo ket sur pegoulz e oa bet lakaet da roue.
Ethernet
Ar skoroù treuzkas arveret evit Ethernet
Reolad Ethernet 10BaseT :
Rhodri Molwynog ap Idwal
Daou vab en doa: Cynan Dindaethwy ap Rhodri, ha Hywel ap Rhodri Molwynog. N'ouzer ket perak e voe Caradog ap Meirion, kenderv a bell dezhañ, an hini a voe roue war e lerc'h.
Ethernet
Ar skoroù treuzkas arveret evit Ethernet
> Lugañ gant kennaskerioù RJ45 d'un tolper ; hirder uc'hek : 100 metr evit ur skourr
Rhodri Molwynog ap Idwal
Mojenn
Hervez ar vojenn en-dije dalc'het Dumnonia kent bezañ kaset kuit gant ar Saksoned met ne seblant ket gwir. Iskis eo anv e vamm: Angharad n'eo ket un anv a gaved e Breizh.
Ethernet
Ar skoroù treuzkas arveret evit Ethernet
> 30 hanva uc'hek
Rhodri Molwynog ap Idwal
Mojenn
Strivet en dije da vogeriañ Enez Mon. Gourdrouzet e oa holl rouantelezhioù Kembre gant Æthelbald Mercia ha ne seblant ket rouaned Gwynedd bezañ bet gouest da aozañ ergerzhioù-brezel d'ar mare-hont.
Ethernet
Ar skoroù treuzkas arveret evit Ethernet
> Topologiezh alvezel e steredenn ; topologiezh mezoniel e bus
> Digresk uc'hek : 11,5 dB dre 100 metr evit 10Mbde
Bremañ e vez graet gant rouedadoù Ethernet 100 Base T eleze rouedadoù a arc'hwel da 100 Mbde. Peurvuiañ e vez gouest ar c'hartennoù rouedad d'arc'hwelañ gant an tizh-se. Diuzañ a reont ent emgefreek an tizh d'ober gantañ war ar rouedad (10 pe 100 Mbde) pa vez lakaet an arventenn "tizh kehentiñ" da "ent emgefreek" (auto). Tri dibarzh 'zo evit an Ethernet 100BaseT :
> Ethernet 100 Base T4 gant skoroù re wedennet rummad 3,4 pe 5
> Ethernet 100 Base TX gant skoroù re wedennet rummad 5 hogen e c'hell mont en dro e mod daouank diaser ha betek 200 Mbde ma c'hellje an trevnad ober gant un hevelep tizh
> Ethernet 100 Base FX gant al luc'hedañv da dreuzkas ar stlennoù
Fast Ethernet e vez graet eus Ethernet 100 Base xx.
Poltred un denjentil e kroc'hen lins
Poltred un denjentil e kroc'hen lins zo un daolenn diwar zorn al livour italian Paolo Veronese war-dro 1570.
Tort Jouanin
An tort Jouanin a zo un evn-mor, Bulweria fallax an anv skiantel anezhañ.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket an tort Jouanin en urzhiad Procellariiformes pe Ciconiiformes.
Bornem
Bornem a zo ur gumun eus Flandrez Belgia, e proviñs Antwerpen.
Melegnano
Melegnano a zo ur gumun ag Italia, e proviñs Milano, e Lombardia, ur 15 km er gevred da gêr Milano, war lez ar stêr Lambro. Un 17 000 a dud zo o chom eno.
Istor
Marignano e oa an anv kozh. Nepell diouzh Melegnano e c'hoarvezas Emgann Marignano e 1515.
1251
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1251
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1251
Kyōko Okazaki
Un dresourez manga a vro Japan eo Kyōko Okazaki (岡崎 京子). Tresourez japanat vrudetañ an ugent vloaz tremenet eo ivez. Ganet eo bet e Tokyo e 1963, ha kregiñ a reas gant he labour er bloavezhioù 1980. Gwall zisheñvel diouzh oberenn tresourezed all eo he labour, dre ma ro ur plas bras da reizhelezh he zudennoù. Ec'h oberenn gentañ, anvet Virgin, a voe embannet e 1985. E 1989 e teuas er-maez Pink, un istor a gont buhez ur plac'h yaouank a labour en ur burev e-pad an deiz, a zo gast diouzh an noz hag he deus un amourous hag ur c'hrokodil en he ranndi. E-touez al levrioù bet savet ganti e kaver ivez Tōkyō Girls Bravo (東京ガールズ・ブラボー) (1990–1992), River's Edge (リバーズ・エッジ) (1993–1994) pe c'hoazh Helter Skelter (ヘルタースケルター) (1995–1996). En holl levrioù-se e kont buhez voutin tud yaouank, en ur veskañ fent ha darvoudoù tristoc'h. E miz Mae 1996 e vo gloazet Okazaki abalamour d'ur gwallzarvoud oto (ar blenier a oa mezv). Dibaoe ez eo chomet a-sav gant he labour tresourez. Daoust da se ez eo brudet hec'h oberenn, hag ez eus tresourezed all evel Kiriko Nananan pe Moyoko Anno a vez gwelet evel he diskennadezed war dachenn ar manga.
Oberenn Okazaki troet e galleg
Holl anezho embannet gant Casterman, dastumadeg Sakka.
Inch'Allah
Inch'Allah (arabeg: إن شاء الله in šaʾ Allāh) zo ur frazennig arabek implijet pa gomzer eus darvoudoù en dazont hag a dalvez kement ha "Ma fell da Allah" pe "ma'z eo bolontez Doue".
Petra bennak ma'z eo relijiel orin ar frazenn-mañ, pa deu eus ar c'h-Koran (Surat Al Kahf (18):24) e vez implijet evel ur frazennig voas hiziv gant muzulmiz relijiel pe get hag ivez gant arabegerion/ezed nann-muzulmat.
Strollad Marksour-Leninour Alamagn
Strollad Marksour-Leninour Alamagn (en alamaneg: Marxistisch-Leninistische Partei Deutschlands: MLPD) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet en Alamagn e 1982 gant izili eus Unvaniezh Labourerion Komunour Alamagn (Kommunistischer Arbeiterbund Deutschlands: KABD).
La Chapelle-d'Armentières
thumb|250px|right|Lec'hiadur La Chapelle-d'Armentières e [[Kanton Armentières hag en Arondisamant Lille]]
Strollad Marksour-Leninour Alamagn
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh er 6vet, 7vet hag 8vet Kuzuliadegoù).
En dilennadegoù kevreadel Alamagn e 1998 ec'h eas gant Strollad Marksour-Leninour Alamagn 0,01% eus ar mouezhioù hag e 2002 e tivizas chom hep kemer perzh en dilennadegoù o sevel a-du gant ar voikoterezh.
La Chapelle-d'Armentières
Istor
Brezel-bed kentañ: .
Strollad Marksour-Leninour Alamagn
E 2005 e kermeras perzh er moeuzhiadegoù kevreadel adarre, tapet gante dek gwezh muioc'h a vouezhioù evit e 1998, tizhet gante 0,1%.
Timbroù Borneo an Norzh
Emañ enezenn Borneo e gevred Azia, er Mor Habask. Rannet eo etre peder Stad : an darn vrasañ zo tiriad an Indonezia (anvet « Kalimantan ») hag en hanternoz zo sultanelezh Brunei ha stadoù Sabah ha Sarawak, izili Kevredad Malaysia. Da vare an drevadennerezh e vez anavezet Sabah dindan anv Borneo an Norzh.
Strollad Marksour-Leninour Alamagn
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn Rote Fahne ("Banniel Ruz").
La Chapelle-d'Armentières
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: La Chapelle- d'Armentieres Communal Cemetery
Implijet e voe bered ar gumun gant Luioù ar C'hommonwealth e penn-kentañ ar Brezel bed kentañ .
Timbroù Borneo an Norzh
thumb|left|120px|Timbr Borneo an Norzh – 1888
Strollad Marksour-Leninour Alamagn
Rebell eo anv kevrenn yaouankizoù ar Strollad.
La Chapelle-d'Armentières
Bered ar C'hommonwealth: Chapelle-d'Armentieres Old Military Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Krouet e oa bet e miz Here 1914 gant unanadoù ar 6th Division. Implijet e voe betek miz Here 1915. Tri soudard bet fuzuilhet a zo beziet enni: daou anezhe evit bout bet dizertet, an trede hini evit muntr .
Pleiadezed (merc'hed Pleione)
thumb |250px|[[Merope a zilez ar Pleiadezed, gant William-Adolphe Bouguereau (1884).]] thumb |250px| Ar Pleiadezed, livet gant [[Elihu Vedder (1885)]] Seizh plac'h eo ar Pleiadezed (Πλειάδες, e gregach), seizh merc'h Atlas, an Titan, ha Pleione, an Okeanidenn. C'hoarezed d'an Hyadezed eo ar seizh Pleiadenn.
Vogalenn etre
Er yezhoniezh e vez implijet an termen vogalenn etre (saoz.: mid vowel) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur vogalenn ma vez lec'hiet an teod hanter-hent etre ur vogalenn digor hag ur vogalenn serr.
La Chapelle-d'Armentières
Bered ar C'hommonwealth: Chapelle-d'Armentieres New Military Cemetery
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Digoret e oa bet e miz Here 1915, pa oa bet serret an hini gentañ. Implijet e voe e-pad tri miz.
Pleiadezed (merc'hed Pleione)
Sede piv e oant:
La Chapelle-d'Armentières
Bered ar C'hommonwealth : Ration Farm Military Cemetery
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Krouet e oa bet Ration Farm Old Military Cemetery e miz C'hwevrer 1915 gant unanadoù ar 6th Division. Implijet e voe betek miz Here 1915. 73 a voe enni pa teuas arsav-brezel an 11 a viz Du 1915. Kaset e voent d'ar vered a-vremañ e miz Ebrel 1923. E miz C'hwevrer 1915 e oa bet digoret homañ, dindan an anv: Ration Farm New Military Cemetery. Brasaet ken-ken e voe goude an arsav-brezel gant bezioù degaset eus beredoù bihan hag eus lec'hioù an tachennoù-emgann, gant bezioù lod an Aostralianed bet lazhet en Emgann Fromelles en o mesk .
Timbroù Borneo an Norzh
1883-1893 : Meret eo Borneo an Norzh gant un embregerezh prevez. Embannet e vez timbroù gant an alc’hwez « North Borneo Postale » pe « British North Borneo », warne ardemezioù ar vro.
La Chapelle-d'Armentières
Bered ar C'hommonwealth : X Farm Cemetery
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Krouet e oa bet e miz Ebrel 1915. Implijet e voe betek miz Even 1916. Graet e voe Wine Avenue outi a-wechoù .
Timbroù Borneo an Norzh
1894-1901 : Ur Stad dizalc’h eo. Alc’hwezioù teiryezhek a lenner war an timbroù (saozneg, malayeg, sinaeg), embannet dindan anv STATE OF NORTH BORNEO. Liesseurt eo danvez ar skeudennoù : loened, gweledvaoù… 1901-1948 : Gwarezva ar Rouantelezh-Unanet eo Borneo an Norzh. Timbroù embannet gant an alc’hwez : THE STATE OF BORNEO – BRITISH PROTECTORATE </SMALL>
Pleiadezed (merc'hed Pleione)
Peurvuiañ e vezent embaret gant doueed, hag o deveze ganet tiegezhioù roueel, evel re Troia ha Sparta. Kompagnunezed e oant d'an doueez Artemis, ha gwerc'hezed evelti.
Timbroù Borneo an Norzh
thumb|left|120px|Timbr Borneo dreistmoullet e japaneg
thumb|right|120px|Timbr Japan evit Borneo
Pleiadezed (merc'hed Pleione)
E-kerzh ur bourmenadenn e voe hoalet Orion gant o c'hened, ken e voe war o lerc'h seizh vloaz pad. Ma rankas Zeus o zreiñ en koulmed evit o saveteiñ. Pa varvas an holl e voent lakaet en oabl hag int eo ar Pleiadezed (ar stered a vez graet ar "Yar hag he Foñsined" anezhe e brezhoneg).
Vogalenn etre
Liveoù digoradur
Tri live digoradur a zo roet gant al lizherenneg fonetik etrebroadel evit ar vogalennoù etre, hag ent-ledan e vez komzet eus vogalennoù etre evit an tri rummad vogalennoù-mañ :
Timbroù Borneo an Norzh
1943-45 : Aloubet eo Borneo gant arme ar Japan. Daou rummad timbroù zo moulet, met aliesoc’h e vez dreistmoullet timbroù Borneo an Norzh pe re Japan evit bezañ implijet eno.
Vogalenn etre
Liveoù digoradur
Peurvuiañ e vez komzet eus vogalennoù etre evit an tri rummad-se pa studier yezhoù ma n'eus nemet unan anezho, ma n'eus ket pe ma'z eus nebeut-tre a enebadur etrezo.
Timbroù Borneo an Norzh
thumb|left|140px|British Military Administration
Vogalenn etre
Liveoù digoradur
Ent-strizh e vez anvet evel-se ar vogalennoù etre gwirion hepken.
Timbroù Borneo an Norzh
thumb|right|120px|Timbr Borneo an Norzh – 1948
Vogalenn etre
Treuzskrivadur
N'eus nemet ur vogalenn etre rik ganti un arouezenn ispisial hervez al LFE. Ar vogalenn etre greiz, anvet ivez schwa, eo. Skrivet e vez [ə].
Evit ar re all ez eo ret implijout un adarouezenn. Da skouer, ur vogalenn etre a-raok nann-ront a c'hall bezañ treuzskrivet pe evel ur vogalenn izelaet ⟨e̞⟩ (gant un adarouezenn diskenn) pe evel ur vogalenn uhelaet ⟨ɛ̝⟩ (gant un adaourezenn bignat).
Roll darnel
Setu amañ roll ar vogalennoù etre gwirion rizhek :
Timbroù Borneo an Norzh
1945 : Emañ Borneo an Norzh dindan aotrouniezh melestradurezh an arme saoz. Dreistmoullet e vez an timbroù gant al lizherennoù B.M.A. (« British Military Administration »). Implijet e vezont e Brunei, Labuan ha Sarawak ivez.
1948-1964 : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet eo.