cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katelin Iañ
Eured ha bugale
Dimeziñ e kuzh a reas Pêr Iañ ha Katelin en 1707. Seizh bugel o doe, ha div verc'h a chomas bev : Anna (1708) hag Yelizaveta (1709). <!-- Peter had moved the capital to St Petersburg in 1703. While the city was being built he lived in a three-room log cabin with Catherine, where she did the cooking and caring for the children and he tended a garden as though they were an ordinary couple. The relationship was the most successful of Peter's life and a great number of letters exist demonstrating the strong affection between Catherine and Peter. As a person she was very strong, energetic, compassionate, charming and always cheerful. She was able to calm Peter in his frequent rages and was called in to attend him during his epileptic seizures.
Catherine continued to accompany Peter on his Pruth Campaign in 1711. There Catherine was said to have saved Peter and his Empire. Surrounded by overwhelming numbers of Turkish troops, Catherine suggested before surrendering, her jewels and those of the other women be used in an effort to bribe the Grand Vizier Baltaji into allowing a retreat. Baltaji allowed the retreat, whether motivated by a bribe or considerations of trade and diplomacy. In any case Peter credited Catherine and proceeded to marry her again (this time officially) at Saint Isaac's Cathedral in St. Petersburg on 9 February 1712. Catherine was Peter's second wife; he had previously married and divorced Eudoxia Lopukhina, who had borne him the Tsarevich Alexis Petrovich. Upon their wedding,she (Catherine) took the style of her husband and became Tsarina. When Peter elevated the Russian Tsardom to Empire,Catherine became Empress (Imperatrica). The Order of Saint Catherine was instituted by her husband on the occasion of their wedding.
Upon Peter's death, Catherine found her four siblings, Christine, Anna, Karl and Friederich/Theodor, gave them the newly created titles of Count and Countess, and brought them to Russia. Christine Scowronska, renamed Christina Samuilovna Skavronskaya (1687 – 14 April 1729), married Simon-Heinrich N (1672-1728) and their issue were Counts Hendrikov; Anna Scowronska, renamed Anna Samuilovna Skavronskaya, married one Michael-Joachim N and their issue were Counts Efimovsky; Karl Scowronski, renamed Karel Samuilovich Skavronsky, was created a Count of the Russian Empire on 5 January 1727 and made a Chamberlain of the Imperial Court, married to Maria Ivanovna, a Russian woman, by whom he had issue extinct in male line in 1793; Friedrich/Theodor Scowronski, renamed Feodor Samuilovich Skavronsky, was created a Count of the Russian Empire on 5 January 1727 and married twice to N, a Lithuanian woman, and to Ekaterina Rodionovna Saburova, without issue of any of them. [http://genealogy.euweb.cz/russia/skavron.html Skavronsky
Ultimately Catherine and Peter had seven children, all of whom died in childhood except Anna and Yelizaveta:
Succession to the throne
In 1724 Catherine was officially named co-ruler.
The year before his death, Peter and Catherine had an estrangement over her support of William Mons (brother of Peter's former mistress and secretary to Catherine) and his sister Matrena, one of Catherine's ladies-in-waiting. Peter had fought his entire life a somewhat hopeless battle to clear up corruption in Russia. Catherine had a great deal of influence on who could gain access to her husband. William Mons and his sister had begun selling their influence to those who wanted access to Catherine and, through her, to Peter. Apparently this had been overlooked by Catherine, who was fond of both. Peter found out and had Mons executed and his sister exiled. He and Catherine did not speak for several months. Rumors flew that she and Mons had had an affair, but there is no evidence for this.
Peter died (28 January 1725 Old Style) without naming a successor. Catherine represented the interests of the "new men", commoners who had been brought to positions of great power by Peter based on competence. A change in government was likely to favor the entrenched aristocrats. For that reason during a meeting of a council to decide on a successor a coup was arranged by Menshikov and others in which the guards regiments with whom Catherine was very popular proclaimed her the ruler of Russia, giving her the title of Empress. Supporting evidence was "produced" from Peter's secretary Makarov and the Bishop of Pskov, both "new men" with motivation to see Catherine take over. The real power, however, lay with Menshikov, Peter Tolstoy and with other members of the Supreme Privy Council.
Assessment
Catherine was the first woman to rule Imperial Russia, opening the legal path for a century almost entirely dominated by women, including her daughter Elizabeth and Catherine the Great, all of whom continued Peter the Great's policies in modernizing Russia. She was said to be a just and fair ruler.
The Supreme Privy Council concentrated power in the hands of one party, and thus was an executive innovation. In foreign affairs, Russia joined the Austro-Spanish league to reluctantly defend the interests of Catherine's son-in-law, the Duke of Holstein, against England.
Catherine continued Peter's work in establishing the Russian Academy of Sciences, gave her name to Catherinehof near St. Petersburg, and built the first bridges in the new capital. She was also the first royal owner of the Tsarskoye Selo estate, where the Catherine Palace still bears her name.
-->
Mervel a eure daou vloaz goude he gwaz, da 43 bloaz, e St. Petersburg, ha beziet e voe e kreñvlec'h Sant pêr ha sant paol. He bout a ouenn izel a voe dalc'het kuzh gant an tsared e-pad pell evel ur sekred-stad.
Kasipoeg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr ar yezhoù sourmek eo ar c'hasipoeg (kacipo).
Tost-tre eo ar c'hasipoeg d'ar baleseg ha peurliesañ e vezont renket evel rannyezhoù eus an hevelep yezh, ar c'hasipoes-baleseg, komzet gant tro-dro da 5.000 den en holl (1983) e Soudan.
Take Fountain
Take Fountain a zo seizhvet pladenn studio The Wedding Present. Dont a reas er-maez er Rouantelezh-Unanet d'ar 14 a viz C'hwevrer 2005. Embannet e voe gant Scopitones Records. Pa voe enrollet gant David Gedge e soñje dezhañ e vefe embannet evel pevare pladenn studio Cinerama, met pa zispartias diouzh Sally Murrell, unan eus krouerien Cinerama, e tibabas lakaat anezhi da zont er-maez evel ur bladenn savet gant The Wedding Present. Pladenn gentañ The Wedding Present e voe abaoe Saturnalia (1996). Teir fladenn single a voe tennet eus Take Fountain : Interstate 5 (15 a viz Du 2004), I'm From Further North Than You (11 a viz Ebrel 2005) ha Ringway to SeaTac (24 a viz Here 2005). Fountain Avenue a zo ur straed e Los Angeles, nepell eus Sunset Boulevard ha Santa Monica Boulevard. Pa c'houlennas Johnny Carson ouzh Bette Davis penaos e c'hallfe ober un den a fellfe dezhañ dont da vezañ brudet e Hollywood, e respontas Davis : "Take Fountain!"
Saaremaa
Saaremaa (svedeg hag alamaneg Ösel, latin Osilia) eo an enezenn vrasañ (2673 km²) en Estonia. Er Mor Baltel emañ, er c’hreisteiz da enez Hiiumaa hag e genoù pleg-mor Riga. Kuressaare eo kêr-benn Saaremaa, ha war-dro 40 000 den a zo o chom war an enezenn en em led war 2 714 km².
Stag eo Saaremaa ouzh un enezenn vihanoc’h, er reter dezhi, Muhu, war-bouez ur chaoser hag un hent. Ul linenn bigi-treizh a zo etre Muhu hag an douar-bras. Anv a zo ivez da sevel ur pont pe un tunnel a stagfe Saaremaa ouzh an douar-bras.
Pint (evn)
Ar pint, anvet pintig ivez, zo un evn bihan, Fringilla coelebs an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl en Europa ha Zeland-Nevez.
Mayflower
Ar Mayflower zo anv ul lestr a gasas trevadennerien saoz da Amerika e 1620.
D’ar 6 a viz Gwengolo 1620 e kuitaas ar Mayflower porzh Plymouth gant, ouzhpenn d’an akipaj ha d’ar c’habiten Christopher Jones, 102 dreizhiad en e vourzh. En o zouez en em gave un 40 puritan bennak.
Ar buritaned-se a oa Saozon bet o chom e Bro-Holland ha c’hoant ganto mont da Amerika evit heuliañ reolennoù-buhez o relijion. Bremañ e vez graet Pilgrim fathers (tadoù pirc’hirin) anezho. Ar skrivagner William Bradford a oa unan anezho.
Ne oant ket an drevadennerien saoz kentañ oc’h en em staliañ en Amerika : e 1607 e oa bet krouet ar c’hontouer kentañ e Jamestown (e Virginia).
D’an 9 a viz Du 1620 ec’h errujont e Cape Cod (Kap ar moru) en New England, 200 km en norzh d'al lec’h rakdibabet. Eno e savjont New Plymouth.
Kerkent hag erruet e skrivjont ar Mayflower Compact, doare Bonreizh a vo ur skouer evit Bonreizh ar Stadoù-Unanet skrivet e 1787.
Goude ur bloaz eno ne chome bev nemet an hanter eus ar strollad, daoust d’ar sikour roet dezho gant ar Wampanoag, Amerindianed ar rannvro-se, evit anavezet ar plant hag ar vro.
D’an 9 a viz Du 1621 e rejont ur pred evit lidañ an trevadoù kentañ ha trugarekaat o doue da vezañ tremenet ur bloavezh : ar Thanksgiving kentañ e vefe.
Le Syndrome du Titanic (film)
Le Syndrome du Titanic a zo un teulfilm sevenet e 2008 gant Nicolas Hulot ha Jean-Albert Lièvre, deuet eo er-maez d'ar.
Kog-beleg
Doareoù pennañ
War-dro 3 cm eo e hirder. Arwenn eo e grogenn, gant marelloù gell.
Bevañ a ra en traezh hag e drompilh eo al lodenn nemeti eus e gorf a zeu war-wel. Diorroet-kaer eo e c'hwesha hag a ro da c'houzout dezhañ pa vez ur c'helan en trowardroioù. Kalz a gigi-beleg a c'heller merzout war korfoù marv pesked pe teureuged.
Annez
Bevañ a ra er meurvor Atlantel, e mor Breizh, e mor an Hanternoz, er mor Baltek hag er mor Kreizdouar.
Seamonsters
Seamonsters a zo trede pladenn studio The Wedding Present. Enrollet e voe dindan 10 devezh gant Steve Albini en e studio anvet Pachyderm Studio (Cannon Falls, Minnesota) e-penn-kentañ 1991. Albini en doa enrollet daou 2 EP gant ar strollad a-raok : Brassneck ha 3 Songs. Evel an div bladenn EP-se ez eo rutoc'h son Seamonsters evit hini o fladennoù kentañ. Titloù ar c'hanaouennoùa zo diazezet war ur ger nemetken, padal e oa gwall hir titloù o c'hanaouennoù kent. Skarzhet e voe ar gitarour Peter Solowka etre enrolladenn ar bladenn hag ar mare ma teuas er-maez. En e lec'h e voe degemeret Paul Dorrington.
Roll ar c'hanaouennoù
Holl ganaouennoù gant David Gedge nemet ar re veneget.
Adembanandurioù
Adembannet hag advesket eo bet ar bladenn, ouzhpennet eo bet an tonioù a glever war 3 Songs EP ha war an div bladenn single : Dalliance ha Lovenest.
Juan
Juan a zo :
Republik Sokialour Soviedel Lituania-ha-Bielorusia
Ur Republik Soviedel berrbad e oa Republik Sokialour Soviedel Lithuania-ha-Bielorusia (lituaneg: Lietuvos-Baltarusijos Tarybinė Socialistinė Respublika; byelaruseg: Літоўска-Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка; ruseg: Литовско-Белорусская ССР) bet krouet e 1919 war un takad ennañ bremañ Byelarus ha reter Lituania. Padout a reas ar Republik ur seizh miz bennaket a-raok ma oa bet staget lodenn korñôg an takad ouzh Polonia.
Tec'hel a reas an Alamaned ac'halesont e miz Kerzu 1918 ha d'ar 21 a viz Genver 1919 e oa disklêriet RSS Bielorusia, staget war-lerc'h ouzh was declared, which in combination with the RSS Lituanian ha diwar unvaniezh an div republik-se e oa bet savet Republik Sokialour Soviedel Lituania-ha-Bielorusia (diverraet Litbel) d'ar 27 a viz C'hweverer 1919.
E penn ar Republik e oa Kazimir Tsic'hhovskiy ha Vintsas Mitskyavitchous-Kapsoukas.
Er penn-kentañ e oa bet lec'hiet kêrbenn ar Republik e Vilna (pe Vilnius). E miz Ebrel e oa bet dilec'hiet betek Minsk pa oa bet trec'h Arme Polonia war ar gêr-se e penn-kentañ ar brezel etre an Unaniezh Soviedel ha Polonia, ka kaste e oa bet a-benn ar fin da Smolensk e miz Ebrel 1919.
Nullet e oa bet RSS Lituania-ha-Bielorusia d'ar 25 a viz Eost 1919 ur wezh ma oa bet trec'h war an holl takad-se armeoù Polonia, an Entente, Lituania hag Alamagn.
E 1920 e oa bet staget ur rann eus Byelarus ouzh Polonia keit ha m'ac'h eas ul lodenn all da sevel Republik Sokialour Soviedel Bielorusia.
Emgann Pharsalus
Emgann Pharsalus a zegouezas e Thessalia, e-tal kêr Pharsalus, d'an 9 a viz Eost 48 kent JK, war-lerc'h an dTriumvirelezh kentañ, e-pad ar brezel diabarzh roman a enebas Caesar ouzh Pompeius. O vezañ trec'h war e enebourien daoust dezho bout niverusoc'h egetañ e kemeras Caesar an tu kreñv warno da vat.
Kristian ar Bihan
Kristian ar Bihan (Christian Le Bihan) a oa un emsaver Breizhat bet lazhet gant e vombezenn e-unan d'an 3 a viz Even 1985 e Gwengamp. Bet e oa bet ezel eus al luskad Strollad ar Vro.
Emgann Pharsalus
Dav e oa da bPompeius tec'hout kuit betek Egipt e-lec'h ma voe drouklazhet, tra ma'z eas Metellus Scipio ha Cato Utika da Afrika da glask adsevel un arme. Cicero, ha n'en doa ket kemeret perzh en emgann, ha Marcus Junius Brutus en em zaskoras da gCaesar.
Kendalc'h a reas hennezh ar stourm en Afrika da neuze.
Bannoù-Heol
Bannoù-Heol zo un ti-embann brezhonek krouet e 1999 e Kemper gant Arno Elegoed. Embann a ra bannoù-treset ha levrioù bugale dreist-holl.
Tenneteg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr ar yezhoù sourmek eo an tenneteg (tetennet) komzet gant tro-dro da 4 000 den (1994) e Soudan ar Su e proviñs Equatoria ar Reter e pemp kêriadenn er biz da dTorit. Treuzkaset e vez d'ar vugale daoust m'eo bihan ar meuriad. An holl gomzerien tapet o oad-gour ganto a gomz lopiteg.
232
985 Ab Urbe Condita = 232 goude J.-K.
Impalaeriezh roman
---
Republik Korea
Korea ar Su pe Sukorea, pe Republik Korea ent-ofisiel (Hangul: 대한민국, Hanja: 大韓民國, [tɛːhanminɡuk̚], Daehan-Minguk, e koreaneg), a zo ur Stad dizalc'h eus reter Azia el lodenn su eus ledenez Korea. Emañ Republik Pobl Sina er c'hornôg dezhi, Bro-Japan er reter, Korea an Norzh en norzh, ha Mor Reter Sina ha Taiwan er su. Hin Korea ar Su zo un hin gevandirel gleb gant un dachenn veneziek dindan un hin istrovanel gleb. Tizhout a ra he zachenn 99 392 kilometr karrez evit tost 50 milion a annezidi. Seoul eo ar gêr-benn hag ar gêr vrasañ gant 10 421 782 annezad.
Istor Korea
Diskouez a ra kavadennoù an arkeologourien e oa annezet ledenez Korea da vare Henoadvezh diwezhañ ar maen,. Kregiñ a ra istor Korea gant diazezadur Gojoseon e 2333 kent J.-K. gant Dan-gun, un haroz mojennel. Da-heul unanidigezh teir rouantelezh Korea dindan Silla e 668, Korea a oa renet gant an dierniezh Goryeo hag an dierniezh Joseon an eil goude eben en ur vroad hepken betek diwezh an impalaeriezh korean e 1910, pa oa staget Korea ouzh Bro-Japan dre nerzh.
Goude dieubidigezh ha dalc'herezh Korea gant an Unvaniezh soviedel hag ar Stadoù-Unanet e fin an Eil Brezel Bed e oa rannet ar vroad etre an norzh hag ar su. Dont a reas an hini diwezhañ da vezañ un demokratiezh e 1948 daoust ma voe ur bern trubuilhoù politikel ha prantadoù ma oa renet gant an arme ha dindan al lezenn brezel, kent savidigezh ar c'hwec'hvet republik e 1987.
Tarzhañ a reas ur brezel etre an div Gorea hag o c'hevreidi pa oa aloubet Korea ar Su gant Korea an Norzh d'ar 25 a viz Gouere 1950. Paouez a reas war-lerc'h un emglev arsav-brezel e 1953, met an harzoù etre an div vro zo ar re ar muiañ kreñvaet ha difennet er bed abaoe.
Korea ar Su hiziv-an-deiz
Goude ar brezel e kreskas ekonomiezh Korea ar Su forzh pegement hag e teuas ar vro da vezañ unan eus an 20 ekonomiezh pennañ er bed (ar G-20), un demokratiezh wirion, hag ur galloud lec'hel en Azia ar Reter.
Korea ar Su zo ur republik prezidantel, enni 16 rann velestradurel. Ur vro diorroet eo, dezhañ ul live bevañ uhel-kenañ. Pevare armerzh brasañ Azia eo hag ar 15 ekonomiezh vrasañ (hervez ar produadur diabarzh gros, pe PDG) pe an 12 (hervez ar parder galloud prenañ). Diazezet eo an ekonomiezh war an ezporzhiañ, gant produadoù elektronek, kirri-tan, listri, ardivinkoù, ar betrokimiezh, robotoù. Ezel eo Korea ar Su eus Aozadur ar Broadoù Unanet, ABK, OKDE hag eus armerzhoù bras ar G-20. Unan eus izili diazezer an APEC eo ivez.
Rannoù melestradurel
Rannoù melestradurel pennañ Korea ar Su zo proviñsoù, Kêrioù bras (kêrioù n'int ket e proviñs ebet hag en em ren o unan), hag ur gêr dibar. a Romanekadur adwelet.
Baleseg
Ur yezh nilez-saharek eus skourr ar yezhoù sourmek eo ar baleseg (balesi).
Tost-tre eo ar baleseg d'ar c'hasipoeg ha peurliesañ e vezont renket evel rannyezhoù eus an hevelep yezh, ar c'hasipoeg-baleseg, komzet gant tro-dro da 5.000 den en holl (1983) e Soudan.
Heemstede
thumb|right|200px|Lec'hiadur Heemstede thumb|right|150px|Banniel Heemstede thumb|right|120px|Ardamez Heemstede thumb|right|150px|Krugell an oadoù e Heemstede (01/01/2008) Heemstede (distagañ : ) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. 9,64 km² eo gorread Heemstede (douar : 9,20 km², dour : 0,44 km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 25 868 annezad enni. Tost ouzh Heemstede ez eus un ti-gar anvet Heemstede-Aerdenhout (linenn tren Haarlem-Leiden).
Istor
Heemstede a voe savet tro-dro da gastell Heemstede bet savet war vord ar stêr Spaarne e-tro 1286. Er kantved e kreskas ar gêriadenn tro-dro d'ar c'hastell a voe distrujet hag adsavet meur a wech. Prenet e voe gant Adriaan Pauw e 1620. E 1653 e voe dispartiet Bennebroek diouzh Heemstede.
Dousik e kreskas Heemstede, hag e 1787 e oa 196 familh enni. D'ar mare-se e veze gwelet Heemstede evel ur gêr ma teue an dud a laboure e Haarlem pe e Amsterdam. E-pad an hañv e teue familhoù pinvidik a dec'he rak kleñvedoù ar c'hanolioù er c'hêrioù bras ha meur a savadur bras a voe savet e Heemstede er hag en  kantved. Ul lodenn anezho a c'haller gwelout hiziv an deiz : Oud-Berkenroede, Berkenrode, Ipenrode, Huis te Manpad, Hartekamp, Bosbeek, Meer en Bosch, Meer en Berg ha Gliphoeve.
E 1857 e voe kendeuzet kumun Berkenrode e Heemstede. E 1927 e voe tennet lodenn norzh Heemstede, ma oa ul lodenn vras eus Haarlem Forest, ha staget ouzh Haarlem.
Kuzul-kêr
left|thumb|240px|Ti-kêr Heemstede E kuzul-kêr Heemstede ez eus 21 dileuriad :
Ideologiezh
Un ideologiezh a zo ur strollad mennozhioù kenaozet diwar-benn an armerzh, ar politikerezh, ar gevredigezh, hag a zo o fal mirout ar sistem a-vremañ (ideologiezhioù mirour), cheñch anezhañ (pazenn-ha-pazenn pe a-daol-trumm: ideologiezhioù adreizhañ), pe adsevel ur sistem kozh (ideologiezhioù kilstourm).
Alies ez eus div gevrenn en un ideologiezh : ur skeudennadur eus ar sistem, hag ur programm obererezhioù. Gant an hini gentañ e vez sellet ouzh ar bed, ouzh ar wirionez, en un doare resis, gant harp pennaennoù filozofel. Keñveriet e vez ar sell-se gant sell un ideologiezh all. Pal an eil gevrenn eo tostaat ar sistem gwir ouzh ar sistem mennet pe ijinet.
Un ideologiezh a zo gant a bep seurt strolladoù eus ar gevredigezh, ha ma vefe ur strollad sokial, un aozadur, ur strollad politikel, un emsav sokial, un emsav relijiel pe un emsav sevenadurel. Heñvel ouzh meizad ar Weltanschauung ("sell war ar bed" en alamaneg) eo an ideologiezh, nemet e vez implijet an ideologiezh evit strolladoù, sevenadurezhioù pe sevenadurioù a-bezh, ha n'eo ket hiniennoù nemetken.
Ruminghem
Ruminghem a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Bered Sinaat ar C'hommonwealth : Ruminghem Chinese Cemetery
Ur vered eus ar Brezel-bed kentañ eo. Digoret e voe e miz Eost 1917 ha serret e miz Gouere 1919. E Ruminghem edo penngarter an 11 Strollad Labour hag un ospital sinaat. 39 bez a voe degaset diwezhatoc'h enni eus Saint- Pol-sur-Mer Chinese Cemetery .
1018
Diwar-benn bloavezh 1018 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1018
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1018
Emgann Thapsus
Emgann Thapsus a c'hoarvezas d'ar 6 a viz C'hwevrer 46 kent JK, e-pad brezel-diabarzh Roma etre an optimates hag ar populares, e-tal Thapsus en Afrika (Ras Dimas hiziv an deiz, e Tunizia). Arme an tu mirour (an optimates), renet gant Metellus Scipio, hag e gevredad Juba Iañ a Numidia, a vrezelias ouzh nerzhioù Julius Caesar. Trec'h e voe lu Caesar war ar republikaned virour. A-drugarez d'an trec'h-mañ e tostaas c'hoazh Caesar ouzh ar galloud diharz.
Aven
Aven (pe avon) eo anv brezhonek kozh ar stêr. E gavout a reer en anvioù-lec'h.
Emgann Thapsus
War-lerc'h an emgann e kendalc'has Caesar gant e hent war-zu Utica e-lec'h m'en em zistrujas unan eus e enebourien ziwezhañ, Cato ar Yaouankañ, o klevet keloù eus faezhidigezh e vignoned, hag eus marv Metellus Scipio en emgann.
Valhuon
Valhuon a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Tud daou spered
An termen tud daou spered a ra dave da dud an trede rev e meur a sevenadur eus norzh Amerika (Kanada ha Stadoù-Unanet dreist-holl).
Implijet e vez hiziv an termen tud daou spered kentoc'h evit an termen deuet da vezañ negativel hag a veze implijet a-gent gant Europiz evit kaozeal eus seurt tud "berdache" (diwar ar galleg bardache, savet d'e dro diwar ar perseg bardaj pe barah "gast (paotr)"). Implijet e oa an termen "daou spered" (saozneg: "two-spirit", savet diwar an ojibweg: niizh manitoag, "daou spered") evit ar wezh kentañ e Winnipeg (Kanada) e 1990 da geñver trede emgav etremeuriadel gae ha lesbian pobloù orin Amerika.
E meuriadoù zo e veze lakaet dud daou spered e korf ur vaouez da benn ar meuriad ha leusket e vezent da hemolc'hin, da besketa pe nouspet tra a veze graet ez-hengounel gant ar c'houred.
Daoust ma vez kavet tud daou spered e kalz a veuriadoù pobloù-orin eus Amerika ne oa ket bet anezhe en holl gwitibunan, da skouer ar Gomanched, an Eyaked hag an Irokwoyed hag ivez an Apacheed (estreget meuriadoù apacheed resis evel al Lipaned, pe ar Veskaleroed).
Levezonet e oa bet hogozig holl pobloù-orin Amerika gant an dismegañs ouzh an dud heñvelrevel bet degaset gant Europiz, met donoc'h e oa bet levezonet meuriadoù zo evit reoù all, dreist-holl an Apacheed.
Kastreg boutin
Ar c'hastreg boutin (Symphodus melops pe Crenilabrus melops) zo ur pesk mor eus Europa.
Arzhig du
Arzhig Du zo ur rummad levrioù a gont buhez un arzhig du gant e vamm hag e dad, evit bugale eus 2 da 4 bloaz.
Krouet e oa bet an istorioù e galleg da gentañ gant Danièle Bour, an oberourez. ' Petit Ours Brun e oa an anv gallek.
Hilde
Hilde zo un anv-badez alamanek. Savet eo diwar ar ger hild (pe hiltja), a dalv kement ha stourm, hag a gaver e meur a anv-badez all.
Un adstumm dezhañ eo an anv Hilda. A-wechoù e vez kemeret da stumm-bihanaat evit Hildebrand pe Hildegard.
Arzhig du
E brezhoneg int bet lakaet gant Arno Elegoet ha Loeiz Elegoet. Gant Bannoù-Heol int embannet.
Hilde
Anv-tiegezh
Daou vreur, skilammerien norvegat:
Arzhig du
Embannet e oa bet an istorioù en ur gelaouenn c'hallek evit ar vugale anvet Pomme d'Api adalek 1979. Abaoe 1993 e vezont embannet gant Bayard e stumm albomoù.
Hildegarde
Hildegarde zo un anv-badez gallek ha saoznek, diwar an anv alamanek Hildegard, deuet eus un anv germanek, pe henc'hermanek, savet diwar hild « brezel » pe « argad », ha gard « gwarez», ha kement-se a dalvezje « gwerc'hez kadourez ha gwarezourez ».
Arzhig du
Petit Ours Brun a c'haller gwelout ivez e filmoù berr skeudennoù-bev er chadenn skinwel France 5. Kavet e vezont e brezhoneg ivez war www.brezhoweb.com.
2014
Mae 2014: 12 levrig nevez embannet.
Meteren (Flandrez)
Meteren  (e galleg: Méteren) a zo ur gumun eus Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: ;.
Bered ar C'hommonwealth: Meteren Military Cemetery
Krouet e voe ar vered e 1919 gant ar C'hallaoued: degaset e voe enni bezioù ag ar C'hommonwealth, gall hag alaman o tont eus an tachennoù-emgann hag eus beredoù arall. Ar bezioù alaman ha lod ag ar bezioù gall a zo bet kaset kuit evit bout lakaet e beredoù all.
Herri III (Bro-C'hall)
Henri III a oa pevare mab Herri II, roue Bro-C'hall hag e wreg Caterina de' Medici. Ganet e oa bet e Fontainebleau d'an 19 a viz Gwengolo 1551.
Da gentañ e voe badezet Alexandre-Édouard, ha titlet dug Angoulême. E 1560, pa voe kurunennet Charlez IX, e teuas da vezañ dug Orleañs. Da vare e gouzoumenn e Toulouse, d’ar 17 a viz Meurzh 1565, e teuas da vezañ Henri. E 1566 e teuas da vezañ dug Anjev.
E varv
E miz Kerzu 1588 e voe lazhet Herri Guise hag e vreur e kastell Bleaz war urzh ar roue gall Herri III, ha bac'het e voe o mamm, Anna d'Este. Divac'het e voe e miz C'hwevrer 1589 avat, ha mont a reas da Bariz da gemer perzh en aozadur Kevre ar Gatoliged.
Mervel a reas Herri III dindan taolioù kontell ar manac'h Jacques Clément e Saint-Cloud d'an 2 a viz Eost 1589. Darn eus ar gempredidi a gave gante e oa Anna d'Este a roas urzh da lazhañ ar roue, evel dial eus muntroù he daou vab.
Saint-Folquin
Saint-Folquin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Clark Ashton Smith
thumb|right|Clark Ashton Smith Clark Ashton Smith (Auburn, Kalifornia, 13 a viz Genver 1893 - 14 a viz Eost 1961), a oa arzour, barzh ha skrivagner amerikan. A-fed lennegezh en deus skrivet oberennoù moliac'h, spont ha skiant-faltazi. Mignon bras da Howard Phillips Lovecraft e oa.
E vuhez
Paket gant an droug-skevent hag un diwaskadenn e vevas e-unan en ul lochenn a savas asambles gant e dad nepell eus Auburn er penn-kentañ, ha goude-se e Pacific Grove (nepell eus Monterey). Kement tra a ouie Smith a zeskas e-unan : n'eas ket d'al lise, e-unan e teskas galleg ha kastilhaneg, ha meur a varzhoneg a droas, re Baudelaire en o zouez. Meur a vicher en doe ivez : kazetenner, bizskriver, dastumer ha pakader frouezh, troc'her koad, mañsoner, liorzhour ha mengleuzier.
Da 35 bloaz e krogas da skrivañ danevelloù moliac'h (ouzhpenn kant anezho etre 1929 ha 1935, al lodenn vrasañ anezho a zo bet embannet er gelaouenn Weird Tales).
E vuhez-pad e voe kalonekaet gant Howard Phillips Lovecraft, hag hemañ a glaskas lakaat oberenn liesseurt (danevelloù, taolennoù, kizelladurioù) Smith da vezañ brudet. N'eo nemet goude an eil brezel-bed ma vo dastumet skridoù Smith gant August Derleth, hag embannet gant Arkham House.
Kanton Staol
Kumunioù
Kanton Staol a yae 6 kumun d'ober anezhañ:
Giovanni
Gerdarzh
Gwelout ar pennad Yann.
Rouaned, duged
<!--
Onomastico
Per i cattolici: Per gli ortodossi:
Nel contesto cattolico e ortodosso sono oltre trecento i beati ed i santi che hanno portato questo nome, tuttavia il nome Giovanni è ricondotto soprattutto a San Giovanni Battista e a San Giovanni apostolo ed evangelista.
Altri santi in ordine alfabetico:
Regnanti
-->
Floyd Landis
Floyd Landis zo ur reder war varc'h-houarn eus SUA. Kenreder Lance Armstrong eo bet betek 2004 a-raok cheñch skipailh. E 2006 e oa aet ar maout gantañ da vare Tro Frañs 2006 met divarrekaet eo bet abalamour ma oa bet kontrollet goude e drec'h e tennad Morzine ha re uhel e feur testosteron gantañ.
2010
E miz Mae 2010, goude embann e-pad 4 bloaz e oa didamall, en deus lavaret e kustume ar rederien kemer gwad fresk en e skipailh pa oa o redek gant Lance Armstrong. ,
Maout
11 (1 e 1999, 2 en2004, 1 e 2005, 7 e 2006)
Titloù
right|thumb|350px|Floyd Landis gant Tro Kalifornia e 2006
Georg Mohr
Jørgen Mohr (e latin Georgius Mohr)(ganet d'ar 1añ a viz ebrel [1640], marvet ar 26 a viz genver 1697) a oa ur matematikour eus Bro Danmark. Beajiñ a reas en Izelvroioù e Bro C'hall hag e Bro Saoz.
Ganet eo Mohr e Kopenhagen. E labour anavezetañ e geometriezh a zo ar brouenn e oa tu da sevel al lunioù gant ur c'helc'hier hag ur reolenn, gant ur c'helc'hier hepken. Anavezet eo an disoc'h dindan an anv a d/Teorem Mohr-Mascheroni. Embann a reas ivez al levr Euclides Danicus e Amsterdam e 1672.
Daoust ma oa lakaet e oberenn e bibliografiezh ar matematik e voe disoñjet e labour e-pad 250 vloaz. An enorioù a voe roet da Lorenzo Mascheroni a brouas an teorem 100 vloaz diwezatoc'h (1797). N'eo nemet e 1928, pa tizoloas ur studier yaouank ur gopienn en ur stal e Kopenhagen e voe anavezet labour Mohr.
Tchaieg
Ur rannyezh souriek eus familh ar yezhoù nilez-saharek eo an tchaieg (chai) komzet en Etiopia.
Port Láirge
Port Láirge a zo ur gêr vras (46 747 den o chom e kêr e 2011; 51 519 gant ar fabourzhioù) eus kreisteiz Iwerzhon, anavezet dindan an anv Waterford e saozneg.
Tirmeg
Ur rannyezh souriek eus familh ar yezhoù nilez-saharek eo an tirmeg (tirma) komzet en Etiopia.
Perwez
Perwez (en izelvroeg : Perwijs, e walloneg : Perwé) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Brabant Wallonia.
Fortis ha lenis
Er yezhoniezh e vez implijet an termenoù fortis ha lenis (saozneg: fortis ha lenis, diwar al latin "kreñv" ha "gwan") war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz ez-ledan eus an diforc'h etre kensonennoù evel p, t, k hag all ouzh kensonennoù evel b, d, g : /k/ zo fortis e "kar" pa'z eo /g/ lenis e "gar".
En un doare resisoc'h e vez implijet an termen fortis evit ober dave da gensonennoù stign o doare distagañ ha lenis evit komz eus kensonennoù laosk o doare distagañ.
Yezhoù nilotek ar su
Un is-skourr eus ar yezhoù kirek eo yezhoù nilotek ar su, komzet e kornôg Kenya ha norzh Tanzania dreist-holl hag ivez en Ouganda.
Fortis ha lenis
Daoust ma c'hall klotañ ar c'hensonennoù ma reer dave oute dre vras, n'eo ket peurgevatal neuze an termenoù fortis ha lenis d'an termenoù "divouezh" ha "mouezhiet".
Yezhoù nilotek ar su
Isrannet e vez ar yezhoù en is-skourr-mañ e daou vloc'had c'hoazh:
Fortis ha lenis
Nevez-krouet e oa bet an nevezc'herioù-se en en Alamagn evit deskrivañ ar sonennoù divouezh skrivet b, d, g enebiet ouzh ar c'hensonennoù divouezh skrivet p, t, k en alamaneg ar su.
Peurliesañ e talvez ar mouezhiadur da lakaat an diforc'h etre ar c'hensonennoù p, t, k hag all (divouezh) diouzh un tu hag ar c'hensonennoù b, d, g hag all (mouezhiet) diouzh an tu all, evel ma c'hoarvez da skouer e brezhoneg ma vez enebet [p, t, k] ouzh [b, d, g] hepmuiken.
E saozneg avat e talvez ivez ar c'hwezhadur da diforc'hañ ar c'houbladoù kensonennoù-se, da lâret eo [pʰ, tʰ, kʰ] enebet ouzh [b, d, g].
E yezhoù all n'eo ket a-drugarez d'an diforc'h mouezhiadur e vez enebet ar c'hensonennoù met dre berzhioù all, da skouer e daneg hag e sinaeg mandarinek e vez enebet ar c'hensonennoù divouezh c'hwezhet [pʰ, tʰ, kʰ] diouzh un tu ouzh ar c'hensonennoù divouezh plaen [b̥, d̥, g̥] diouzh an tu all.
Berne
Berne (ne vez skrivet Berné nemet e galleg) zo ur gumun eus Breizh, e kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan.
Fortis ha lenis
Implijet e vez an termenoù fortis ha lenis evit komz eus an enebiezh etre rummoù a-seurt-se dre vras hag en un doare ledan hep derc'hel kont eus ar fed ma c'hallont bezañ mouezhiet pe get, ha neuze e c'heller implijout an hevelep termenoù evit komz eus ar galleg, ar saozneg pe c'hoazh ar sinaeg.
Berne
Douaroniezh
War lez ar Skorf emañ Berne.
Fortis ha lenis
Hervez an implij ledan-se neuze e c'hell an termenoù lenis ha fortis ober dave da veur a zoare distagañ pe berzh disheñvel hervez mont-en-dro fonetikel ha fonologel, en o zouez ar mouezhiadur, an hirder, ar c'hwezhadur hag ar stignadur.
Lanv kimiek an Ievoli Sun
An Ievoli Sun a oa ur c'himikour feurmet gant ar paramantour napolitan Luigi Ievoli. Mont a reas d'ar strad e-tal Enez-Vaz d'an 31 a viz Here 2000, pa oa 4 000 tonennad stiren, 1 000 tonennad triklorosilan ha 1 000 tonennad alkool izopropilek en e vourzh.
Kontelezh Port Láirge
Kontelezh Port Láirge (Contae Phort Láirge en iwerzhoneg ha County Waterford e saozneg) zo ur gontelezh e kreisteiz Iwerzhon. Port Láirge eo kêr vrasañ ar gontelezh, met Dún Garbháin eo pennsez ar gontelezh. 107 942 a dud a oa o chom enni e 2006. Niver an annezidi a sav bremañ da.
NRF
An Nouvelle Revue Française (brudet gant ar berradur NRF) zo ur gelaouenn lennegel gall krouet e penn kentañ an XXvet kantved.
Istor
Niverenn gentañ ar gelaouenn a voe embannet d’ar 1añ a viz C’hwevrer 1909. Un hanter-dousennad skrivagnerien a yae d’ober strollad ar grouerien : André Gide, Jean Schlumberger (a arc’hantaouas ar gelaouenn a-raok na zeufe Gallimard), Jacques Copeau, Henri Ghéon, Marcel Drouin hag André Ruyters.
Embannet e veze enni barzhonegoù, danevelloù, dezrevelloù. Ul lodenn vat anezhi a veze gouestlet d’ar burutelladennoù.
Dereziadenn (yezhoniezh)
Er yezhoniezh e vez implijet an termen teloselezh (saoz.: cline) evit komz eus ur skeul dereziadur didroc'h, da lâret eo o kemmañ eus an deroù betek an diwezh met hep troc'h ebet etre an eil elfenn hag eben er skeul.
NRF
Istor
Buan e voe soñjet embann oberennoù ar re a skrive er gelaouenn. Rak-se e voe kinniget da Gaston Gallimard merañ an ti-embann nevez hag al levrioù kentañ embannet a voe L’otage gant Paul Claudel hag Isabelle gant André Gide e 1911.
Tamm-ha-tamm, ha daoust d’an niver bras a gelaouennoù lennegel d’ar mare-se, e teuas da vezañ ur skouer hag ur pouez a dapas er gevredigezh c’hall etre an daou vrezel-bed.
Dereziadenn (yezhoniezh)
Meur a doare dereziadur resis ez eus, en o zouez an dereziadur yezhadurekaat, da skouer pa teu un elfenn yezhadur emren (leksema) da vezañ implijet evel un elfenn stag (kenger) a-hed ar wezh
NRF
Istor
Un troc’h a voe en embann an NRF goude miz Even 1940. Pierre Drieu La Rochelle, enepyuzev, arallrevour (homofob) ha tost ouzh an ideologiezh nazi, a gemeras penn ar gelaouenn eus miz Kerzu 1940 betek 1943.
Goude ar brezel e voe berzet ar gelaouenn evit bezañ bet kenlabouret gant an Alamaned.
Fortis ha lenis
En un doare resisoc'h e vez implijet an termen fortis evit komz eus kensonennoù distaget sañset gant muioc'h a energiezh kigennek evit ar c'hensonennoù lenis, met n'eus ket bet gellet diskwel ec'h eo gwir an deskrivadur-se war al live fonetikel.
NRF
Istor
E 1953 e voe adlañset dindan an anv Nouvelle Nouvelle Revue Française, gant Jean Paulhan ha Marcel Arland. Berzh bras a reas e-pad daou pe dri bloaz.
Fortis ha lenis
E koreaneg ec'h eo stignetoc'h kerdin ar vouezh pa vez distaget ar c'hensonennoù fortis (anvet kensonennoù-stign peurliesañ pa gomzer eus ar yezh-se) produet gant un doare fonadur anvet "mouezh reut". En alamaneg Suis, avat, n'eus bet kavet roud fetis ebet eus ur seurt stignadur fizikel pa vez produet ar c'hensonennoù a reer "stign" anezhe ivez koulz ha pa gomzer eus ar c'horeaneg, ha posupl eo e tennfe kentoc'h d'un enebiezh etre kensonennoù plaen diouzh un tu ha kensonennoù hir diouzh an tu all.
Republik Poblel Soviedel Bouc'haran
right|200px|thumb|Banniel RPS Bouc'haran (1921-1923)
Fortis ha lenis
War a seblant ez eus un nebeud yezhoù ma talvez an diforc'h stignadur etre kensonennoù fortis ha re lenis da enebiñ fonemoù hepmuiken, en o zouez rannyezhoù an adigeg ma vez graet an diforc'h etre kensonennoù dre serriñ divouezh stign (fortis) ha laosk (lenis) diouzh un tu ha kensonennoù dre serriñ mouezhiet laosk diouzh an tu all hag e lod eus yezhoù kaokazek ar gwalarn, evel da skouer an ac'hvac'heg, ma kaver un enebiezh fonologel etre kensonennoù dre strakal laosk ha stign.
Republik Poblel Soviedel Bouc'haran
Anv Ouzbekistan gwechall e oa Republik Poblel Soviedel Bouc'haran (ruseg: Бухарская Народная Советская Республика), ur Republik Soviedel berrbad bet krouet war takad ez-Emiratelezh Bouc'hara e 1920 hag aet da get e 1924 pa oa bet enbarzhiet e RSS Ouzbekistan.
Fortis ha lenis
Mard eus ezhomm e c'heller merkañ ar fed e vez distaget kreñvoc'h evit boas ur gensonenn bennak dre implijout ur sin diakritek arbennik skrivet dindan an arouezenn bennañ hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel ledanaet, da skouer [ɸ] kv. [f͈] en eweeg.
Republik Poblel Soviedel Bouc'haran
Disklêriet e oa bet ar Republik Poblel d'an 8 a viz Here 8 1920 gant Fayzoulla C'hodjaev ouzh he fenn.
NRF
Istor
Hiziv an deiz eo deuet an NRF da vezañ un trimizieg, gant 5000 skouerenn embannet ha 1200 koumananter (25000 koumananter er bloavezhioù 1930).
Republik Poblel Soviedel Bouc'haran
Adalek an 19 a viz Gwengolo betek ar 27 a viz Du 1924 e veze graet Republik Soviedel Sokialour Bouc'haran (ruseg: Бухарская Социалистическая Советская Республика) outañ (Bukharan SSR; Russian: ) ha pa oa bet adwelet ar bevennoù e 1924 e oa bet votet gant ar Republik nullañ ar Republik Sokialour-se ha dont da vezañ ul lodenn eus RSS Ouzbekistan nevez-kroeut.
NRF
Skrivagnerien
E-touez ar skrivagnerien o deus embannet oberennoù en NRF emañ Paul Claudel, Marguerite Duras, Jean-Marie Gustave Le Clézio, Marcel Proust, Jean-Paul Sartre, Paul Valéry…
Republik Poblel Soviedel Bouc'haran
An darn vrasañ eus an takad a oa bet gwechall Republik Poblel Soviedel Bouc'haran a zo bremañ en Ouzbekistan gant tammoù bihanoc'h all e Tadjikistan ha Turkmenistan.
233
986 Ab Urbe Condita = 233 goude J.-K.
Impalaeriezh roman
---
Ret eo da Severus souzañ, ha goulenn peoc'h gant ar Bersed.
Anna Leonowens
Anna Leonowens (26 a viz Du 1831–19 a viz Genver 1915) a oa ur Saozez eus Indez, ur skrivagnerez, kelennerez, anavezet evel ur vaouez hag a gelennas saozneg e-pad pemp bloaz e lez roue Siam (Tailand a hiziv) e-kreiz an XIXvet kantved.
233
Impalaeriezh roman
E-keit ma Severus a zo dalc'het er Reter, a Jermaned a dreuz ar Rhin hag an Danav
Anna Leonowens
En 1862 e voe karget gant roue Siam, ar roue Mongkut (Rama IV), da gelenn saozneg da wragez ha bugale ha dreist-holl ar priñs Chulalongkorn, 11 vloaz neuze, a vo roue hag anvet neuze Rama V.
E 1867 ec'h eas da Nova Scotia, da Ganada, da chom. Diazezañ a reas skol an arzoù (Nova Scotia College of Art and Design) eno. Mont a reas da v-Montréal en 1886. Eno e varvas en 1915 ha beziet e voe er cimetière Mont-Royal.
Goude he marv
En 1943 e voe embannet ar romant Anna and the King of Siam gant ar romantourez stadunanat Margaret Landon, savet diwar skridoù Anna Leonowens. Diwar ar romant-se ez eus bet savet filmoù ha fentc'hoariganoù.
Oberennoù
Daou levr:
Bizarro
Bizarro a zo eil pladenn studio The Wedding Present. Dont a reas er-maez e miz Here 1989, embannet e voe gant RCA.
A-fet produiñ e voe bodet ar memes skipailh evit o albom kentañ (George Best), met kaletoc'h eo son Bizarro. Brasoc'h e voe ivez ar budjed evit Bizarro. Evit a sell ouzh ar c'homzoù ez int diazezet war istorioù karantez, gwarizi ha veñjañs. A-fet sonerezh e tenn d'ar sonerezh rock arnodiñ, ha lod brasañ ar c'hanaouennoù a echu en un doare heñvel ouzh tonioù The Velvet Underground : diazezet int war sonioù gitar difin. Ur bladenn single nemetken a voe tennet : "Kennedy" he zitl, (niverenn 33 en hit-parade indie breizhveuriat). The Wedding Present a adenrollas "Brassneck" gant Steve Albini e penn-kentañ 1990. Ar ganaouenn-se a voe niverenn 24 en hit-parade indie breizhveuriat. Ar ganaouenn-se (hag an tonioù a oa war an tu B) a gaver ivez war embannadur amerikan an albom. Bez emaint ivez war and astumadeg Singles 1989-1991. Ur CD advesket a voe embannet e 2001 gant BMG Camden, gant an tonioù-se hag a re a gaver war tu B "Kennedy" (single).
Roll ar c'hanaouennoù
Holl donioù gant David Gedge, war-bouez ar re veneget.
Romain Gary
Romain Gary a oa ur skrivagner gall ganet e Vilnius, Lituania, d'an 8 a viz Mae 1914.
Roman Kacew (e anv gwir) a zeuas da vezañ gall e 1935. Kregiñ a reas da skrivañ goude an eil brezel bed.
Loreet e voe gant ar priz Goncourt e 1956 evit Les racines du ciel. Touellañ a reas juri ar priz-se pa embannas La Vie devant soi dindan al lesanv Emile Ajar, loreet e 1975. En abeg da se eo ar skrivagner nemetañ gounezet ar priz Goncourt div wech gantañ.
Marvet eo d'an 2 a viz Kerzu 1980 e Pariz.
Unaniezh Maghrib Arab
Unaniezh Maghrib Arab (arabeg: اتحاد المغرب العربي; treuzlizherennadur arabek: Ittihad al-Maghrib al-Araby) — UMA ent-berr — a zo ur emglev etrearab da bal dezhañ unanidigezh ekonomikel ha politikel Afrika an norzh.
An abeg pennañ a zegas bec'h da vont en-dro reizh an aozadur-mañ eo an disfiz maget gant Aljeria ha Maroko an eil e-keñver eben, dreist-holl abalamour da saviad ha da riegezh Sahara ar C'hornaoueg.
E Rabat emañ ar sez.
1019
Diwar-benn bloavezh 1019 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1019
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1019
Icel Mercia
Icel a voe hendad Creoda Mercia ha diazezer tiernelezh an Iclingas e Preden. Mab Eomer, roue diwezhañ an Angled war ar c'hevandir e oa. E vab Cnebba a renas en e c'houde.
Iclingas
408
1161 Ab Urbe Condita = 408 goude J.-K.
Bloavezh bizeost o kregiñ gant ur Meurzh hag hoc'h echuiñ gant ur Yaou.
Tilly-Capelle
Tilly-Capelle a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Sainte-Marie-Kerque
Sainte-Marie-Kerque a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Louis Pergaud
Louis Pergaud a oa ur skrivagner gall ganet e Belmont d'an 22 a viz Genver 1882.
Barzhonegoù en deus skrivet da gentañ met brudet eo dreist-holl evit e danevelloù hag e romantoù evel De Goupil à Margot (priz Goncourt 1910) pe La guerre des boutons.
Marvet e vefe e Verdun e miz Ebrel 1915 met n'eo ket bet adkavet e gorf.
Morvan
Morvan zo un anv-badez brezhonek kozh, aet da anv-tiegezh. A-wechoù eo troidigezh an anv gallek Maurice.
Arnal Ballester
Arnal Ballester zo ur skeudennaouer katalan, ha kelenner skeudennaouiñ, ganet e Barcelona e 1955, aotreek war an Istor. Kelenn a ra en Escola Massana e Barcelona.
Labouret en deus evel skeudennaouer fent e kelaouennooù bihan da gentañ, adalek ar bloavezhioù 1970 ( El Papus ha Por Favor entre 1972 ha 1976), hag evit kazetennoù bras goude. Brudet eo ivez evel skeudennaouer levrioù bugale, ha labouret en deus evit levrioù oberourien evel Eduardo Polo, Mariasun Landa pe Miquel Obiols.
Skrivet en deus ivez No tinc paraules, ul levr treset.
Priz
Bet en deus ar Premio Nacional de Ilustración e miz Gwengolo 2008
Joan
Joan zo un anv-badez katalanek, okitanek ha saoznek, met n'int ket heñvelster.
Saozneg
E saozneg e talv Joan kement ha Janed, un anv roet d'ar merc'hed eta.
Buoc'h-vor vrizh
Ar vuoc'h-vor vrizh (Aplysia punctata), liester: saout-mor brizh, zo ur blotvil gasteropod.
Doareoù pennañ
Betek 30 cm eo he hirder ha 4 cm he c'hrogenn diabarzh treuzwelus. He liv zo diouzh ar bezhin a zebr : du, gell, ruz...
Dozviñ a ra miliadoù a vioù gwarezet en ur gouhin stumm ur vuzhugenn dezhañ ha laosket war ar bezhin.
Annez
Bevañ a ra er meurvor Atlantel, e mor Breizh, e mor an Hanternoz, er mor Baltek hag er mor Kreizdouar.
Yezhoù nilotek ar reter
Un isskourr eus ar yezhoù kirek eo yezhoù nilotek ar reter.
Genidik eus Soudan ar Su ec'h eas takad ar yezhoù-mañ kalz war ledanaat ha bremañ e vezont komzet en Afrika ar Reter o vont eus ar C'heheder betek douaroù-uhel Tanzania.
Setu roll ar yezhoù en isskourr-mañ:
Hit Parade 1
E 1992 e tivizas sonerien The Wedding Present lakaat embann ur bladenn single (45 tro) bep Lun kentañ ar miz. Nebeut a skouerennoù anezho a voe engravet. War bep hini anezho e oa un ton krouet gant ar strollad war an tu A, hag un ton krouet gant un arzour all sonet en-dro ganto war an tu B. An holl donioù a voe embannet goude-se dindan stumm ur bladenn CD, anvet Hit Parade 1 ha Hit Parade 2. Ur bladenn CD doubl, The Hit Parade a zeuas er-maez e 2003.
Dita Von Teese
thumb|right|200px|Dita von Teese e festival filmoù Cannes e 2007 Dita Von Teese, ganet d'an 28 a viz Gwengolo 1972 e Rochester (Michigan), SUA, zo un emziwiskerez stadunanat, hag aktourez. Brudet eo dre ma c'hoari emwiskañ e doare ar bloavezhioù 1940 e filmoù Hollywood, awenet gant tud evel Betty Grable, ha Bettie Page.
234
987 Ab Urbe Condita = 234 goude J.-K.
Impalaeriezh roman
---
Severus Alexander hag e vamm Julia Mammea a zo en dro e Kornog, e Vicus Britannicus, war ar Rhin, evit kendiviz gant an Alemanned.
Ourmel
An ourmel eo ar blotviled gasteropoded a ya d'ober ar genad Haliotis.
War-dro 100 spesad ourmel zo.
Kumuniezh kumunioù Bro Bear
Kumuniezh kumunioù bro Bear a oa anezhi un etrekumuniezh (ur gumuniezh-kumunioù) e departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Gwengamp eo. Krouet eo bet e 1996. D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù, goude kendeuziñ gant c'hwec'h etrekumuniezh-all.
Kumunioù
Kumuniezh kumunioù bro Bear a yae 7 kumun d'ober anezhi:
Prezidant
He frezidant diwezhañ eo Vincent Clec'h, eilmaer Bear (2014-).
Buoc'h-vor Kalifornia
Buoc'h-vor Kalifornia (Aplysia californica) zo ur blotvil gasteropod.
Doareoù pennañ
En em vagañ a ra diwar bezhin.
Pa vez direnket e c'hell diskargañ liv ruz-mouk.
Annez
Bevañ a ra war aodoù Kalifornia ha hanternoz Mec'hiko.
Rebecq
Rebecq (en izelvroeg: Roosbeek, e walloneg : Ribek) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Brabant Wallonia.
407
1160 Ab Urbe Condita = 407 goude J.-K. Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Meurzh
Home (film, 2009)
Home a zo un teulfilm deuet er-maez e 2009, skrivet ha sevenet gant Yann Arthus-Bertrand hag ar produiñ gant Luc Besson.
Ar film-mañ a bad 90 minutenn en e stumm berr (TV, DVD hag internet) ha 120 minutenn en e stumm hir (sinema). Ar sujed pennañ a zo al liamm a vez etre an denelezh hag an Douar.
Ar film-mañ a zo tu gwelet digoust (e galleg, e saozneg, e kastilhaneg hag en alamaneg) war internet abaoe ar 5 a viz Even da hanternoz evit Devez bedel an endro war ur bajenn ispisial Youtube.
Sevenidigezh Home en deus bet ur budjed a 12 milion a euroioù, 10 anezho paet gant ar strollad Pinault Printemps Redoute.
Tem ar film
Home, un teulfilm war stad an Douar gwelet war eus an oabl, en ur diskouez ar gwask a lak an Den war an endro hag an efedoù a vez war cheñchamant an hin. Lavaret e vez gant Yann Arthus-Bertrand n'eo ket ar film-mañ ur film gwallreuz, met un doare spi dre ma lavar e chom 10 bloaz evit ober.
Yezhoù nilotek ar c'hornôg
Un is-skourr eus ar yezhoù kirek eo yezhoù nilotek ar c'hornôg komzet war un takad ledan o vont eus su Soudan betek suKenya o treuziñ Ouganda ha betek ma vez komzet ar yezhoù luooek e su Kenya.
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù en is-skourr-mañ:
RSS Bielorusia
Unan eus Republikoù diazez an Unaniezh Soviedel e oa Republik Sokialour Soviedel Bielorusia (belaruseg: Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка). Anvet e veze ivez Rusia Wenn.
Minsk e oa kêr-benn ar Republik soviedel-mañ.
Krouet e oa bet d'ar 1añ a viz Genver 1919 evel ur Republik Soviedel Sokialour.
Te gant heiz
Un evaj graet gant heiz rostet eo ar te gant heiz (japaneg: 麦茶 mugicha; koreaneg: 보리차 boricha). Evet e vez dreist-holl e-pad an hañv.
RSS Bielorusia
Unan eus peder Republik kentañ an Unaniezh Soviedel e 1922 e oa RSS Bielorusia gant RSS Ukraina, ar RSKS Treuzkaokazek ha RSKS Rusia.
Te gant heiz
Diwar ar ger cha a zo en anv eo deuet ar ger portugalek cha a vez graet er yezh-se eus an te.
RSS Bielorusia
Roet e oa bet ur sez da RSS Bielorusia er Broadoù Unanet ouzhpenn hini an Unaniezh Soviedel hag hini RSS Ukraina.
Te gant heiz
Kafe heiz
E-pad an daou vrezel-bed, pa ne oa ket a gafe e Breizh, e oa krog an dud da ober ar pezh a veze laret kafe heiz anezhañ, rak un tamm blaz kafe a oa warnañ. En Italia eo anavezet evel caffè d'orzo.
RSS Bielorusia
Goude Taol-stad miz Eost e oa bet disklêriet he dishualded diouzh URSS d'ar 25 a viz Eost 1991 ha dont a reas da vezañ Republik Belarus d'an 19 a viz Gwengolo 1991.
D'an 8 a viz Kerzu 1991 e kensinas gant Rusia hag Ukraina Emglevioù Belaveja hag a dalvezas da grouiñ Kenglad ar Stadoù Dizalc'h e-lec'h URSS.
João
João (distaget [ʒuˈɐ̃w̃])zo un anv-badez portugalek roet d'ar baotred, a zo Yann e brezhoneg.
Rouaned
C'hwec'h roue eus Portugal zo bet anvet João:
Priñsed
Meur a briñs zo bet anvet João de Portugal.
Saint-Omer-Capelle
Saint-Omer-Capelle e galleg, Sint-Omaarskapel e flandrezeg a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).