cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malakoff (Naoned)
Malakoff zo anv ur c'harter e kêr Naoned, hemañ a ya d'ober un darn eus ar c'harter Malakoff - Sant-Donasian, unan eus 11 karter melestradurel Naoned. 3 486 den a oa o chom ennañ e 2018.
Callithrix marcai
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned ha frouezh kement ha diwar ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Malakoff (Naoned)
Lec'hiadur
Etre an hentoù-houarn hag ar porzh-houarn en Norzh hag al Liger er Su emañ karter Malakoff ; kember ar stêr Erzh gant al Liger zo er C'hornôg, ha boulouard Doulon eo e vevenn er Reter, e-tal penn reterel Enez Naoned.
Callithrix marcai
Annez
Brosezat eo e diazad an Amazon, etre ar stêrioù Aripuanã ha Manicoré.
Kerango
Kerango (Kerangoff eo an henstumm miret e galleg) zo anv meur a lec'h e Breizh-Izel:
Carinha de Anjo
Carinha de Anjo zo un telenovela eus Brazil evit ar vugale. Skignet e vez gant SBT abaoe miz 21 Du 2016. Savet eo bet war skouer un telenovela eus Mec'hiko, Carita de ángel.
Hughes
Hughes zo un anv-tiegezh saoznek.
Gerdarzh
Diwar an anv-badez Hugh, a zo Huw e kembraeg, ma vez skrivet Huws ivez.
Y (Somme)
Y zo ur gumun en departamant Somme hag er rannvro Hauts-de-France, e norzh Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Péronne hag e kanton Ham.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Upsiloniens anezho e galleg.
Maiolati Spontini
Maiolati Spontini  zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Polverigi
Polverigi   zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Kri
Kri zo:
Mosles
Mosles a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Dover (Kent)
Dover zo ur porzh-mor saoz hag ur gêr en aber ar stêr Dour, e kontelezh Kent, e gevred Breizh-Veur, war harzoù Mor Breizh ha Mor an Norzh.
Anv
Portus Dubris eo ar meneg latin kentañ, diwar Dour, anv ar stêr.
Rivet & Smith, p. 341 :
Istor
Dindan galloud ar Romaned, Dubris a oa ar porzh meur etre Galia hag Enez-Vreizh. Daou tour-tan a zo bet savet enni. Unan a zo bepred en e sav.
Ian Anderson
Ian Scott Anderson, bet ganet d'an 10 a viz Eost 1947 e Dùn Phàrlain (Fìobha, Bro-Skos), a zo ur c'haner ha fleüter skosat. Kemeret en devoa perzh er strollad Jethro Tull adalek 1967 betek 2012.
Monsano
Monsano  zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Mergo
Mergo   zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Pen-rhiw
Pen-rhiw zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Y Ferwig, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 120,4 km eus Kerdiz.
Numana
Numana   zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Ambibarii
An Ambibarii a oa ur bobl kelt eus Galia, eus Arvorig (= a-hed Mor-Breizh) a greder, hogen n'ouzer ket pelec'h edont o chom. Hervez o anv, latinekaet, e vevent en daou du d'ur stêr. Da vare unaniezh pobloù Galia en 52 kent JK e c'halljont sevel un armead 20 000 brezelour.
Marteze e oant ar memes pobl hag an hini a zo anvet Ambiliati pe Ambilatri e skridoù Casear (De Bello Gallico III, 9).
Cheyenne
Cheyenne eo anv
Anv meur a lec'h eo ivez.
Tui (disheñvelout)
Tui a c'hall bezañ:
Offagna
Offagna  zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
NGC 925
NGC 925 a zo ur c'halaksienn droellennek barrennet, lec'hiet war-dro 30 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg an Tric'horn.
Villarreal
Villarreal zo anv spagnolek meur a lec'h, diwar an anv Villar.
Emgann ar Sabis
Emgann ar Sabis, pe Emgann ar Sambre, zo un emgann a c'hoarvezas e 57 kent JK etre lejionoù ar Republik Roman hag un armead kelt eus Belgia, bodet gant an Nervii hag an Atrebates, e-kichen Saulzoir e hanternoz Bro-C'hall hiriv.
Pen-rhiw-newydd
Pen-rhiw-newydd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trefeurig, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 175 km eus Kerdiz.
Osimo
Osimo   zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
An Teirgwern Pembroke
Istor
E miz Genver 1931 e oa bet embannet gant an Editions des Portiques ul levr bet savet e galleg gant Jarl Priel, Le Trois-Mâts Errant an titl anezhañ. Troet e oa bet e brezhoneg gant ar skrivagner tregeriat, hag e 1959 e oa bet embannet An Teirgwern Pembroke gant Al Liamm, nav skeudenn gant Yvonne Jean-Haffen ennañ (koustet en devoa embannadur al levr 376.705 lur ar mare ).
Rannet eo an daou c'hant pemzek pajenn anezhañ etre seizh adskrid warn-ugent. E dibenn an oberenn e kinnig an aozer ur ROLL AR GERIOU MICHER IMPLIJET EL LEVR-MAÑ.
Adembannadurioù
Adembannet e oa bet al levr e 2002 gant An Here-Al Liamm. thumb|kleiz|150px|Pajenn gentañ golo al levr bet adembannet e 2002
Ar romant
Da-geñver un dalc'h igromañserezh, e miz C'hwevrer 1902, ez a un nebeud Landregeriz, bodet en-dro d'an daol, e darempred gant spered ur martolod eus Langoad, Yann-Vari al Ledan e anv, bet kollet e vuhez gantañ war bourzh ar Pembroke... un teirgwern saoz hag a oa bet kavet, d'ar bevar a viz Eost 1876, gant al lestr-karg spagnol Habana, dilezet er mor Atlantel hep akipaj. Setu ma klaskont kompren petra a oa c'hoarvezet o selaou danevell kement den a oa e bourzh, dre hanterouriezh ar gemenerez Soazig Kerambrun, ur mediom hep he far...
Lou Tchimoukow
Lou Tchimoukow pe Lou bonin, bet ganet Louis Albert Casimir Bonin d'ar 16 a viz Mezheven 1878 en Avignon (Vauclusa, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Gouere 1963 e Vichy (Allier, Bro-C'hall), a oa un den a sinema gall.
E vuhez
Ezel eus ar Groupe Octobre (Strollad miz Here) e kasas Louis Bonin e vuhez evel ur seurt Yann ar mil vicher e metoù ar sinema gall :
Action-RPG
An Action role-playing games a c'hell bezañ kemmesket ivez gant doareoù c'hoarioù video all evel ar re oberiant-avantur, gant kefridioù da seveniñ ha lodennoù an RPG a-fed gwellaat un dudenn. An tu a zo ivez da welet ur c'hemmesk gant ar massively multiplayer online role-playing games (MMORPGs) gant ur sistemm emgannañ oberiant ha n'eo ket tro-ha-tro.
İslam Iañ Giray
İslam I Giray a oa mab da Mehmed I Giray ha khan Krimea e-pad 5 miz e 1532.
Hermann Maier
Hermann Maier, ganet d'ar 7 a viz Kerzu 1972 en Altenmarkt im Pongau (Aostria), a zo bet ur c'hampion ski-diskenn aostrian ha div vedalenn aour en devoa bet er C'hoarioù Olimpek goañv 1998 e Nagano (Japan).
İslam Iañ Giray
Goude muntr e vreur Gazi I Giray e savas İslam Giray a-enep d'e eontr Saadet I Giray. Skoazellet gant ar Rusianed e teuas a-benn da skarzhañ Saadet ha pignat war an tron e 1532. Ne deuas ket a-benn da vezañ anavezet gant an Otomaned ha kavout a reas gwelloc'h dilezel e garg pemp miz goude evit e eontr Sahib I Giray.
Dont a reas a-benn da vezañ digarezet gant ar sultan otoman hag anvet e voe kalgay da Sahib Giray met dizemglev a savas buan etrezañ hag ar c'han ha ret e voe dezhañ tec'hel kuit diouzh Krimea e 1533-1534. Lakaet e voe da chom e Perekop ma voe lazhet gant Mirza Baki e 1536 pe 1537.
Kas a reas ul lizher (skrivet etre 1532 ha 1537) da Süleyman ar Meurdezus ma c'houlenn e vefe lamet e garg digant Sahib Giray evit bezañ lakaet en e blas pe, ma ne faote ket d'ar sultan asantiñ, adlakaat e eontr Saadet Giray war tron khanat Krimea ha bezañ anvet khan Astrahan.
Ar C'hwec'h Alarc'h
Ar C'hwec'h Alarc'h, pe Die sechs Schwäne en alamaneg, zo ur gontadenn eus dastumad ar vreudeur Grimm, niverenn 49 (KHM 49) an dastumad. ATU 451 eo e renkadur Aarne-Thompson.
Pen-y-lan (Ceredigion)
Pen-y-lan zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Beulah, e Kembre, e kreisteiz kontelezh Ceredigion, 138 km eus Kerdiz.
Ostra (Marche)
Ostra  zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
Ostra
Ostra zo anv meur a lec'h.
Alexandra Danmark
Alexandra Danmark (1844–1925) a oa ur briñsez danat, deuet da vout Rouanez Breizh-veur hag Iwerzhon goude dimeziñ da Edouarzh VII.
Eleonora de' Medici (1591-1617)
Eleonora de' Medici, pe Eleonora di Ferdinando I de' Medici (1591-1617), a oa merc'h da Ferdinando Iañ de' Medici ha da Cristina di Lorena. Cosimo II de' Medici e oa he breur henañ.
Alexandra Danmark
Merc'h e oa da Christian IX roue Danmark (lesanvet « tad-kaer Europa ») ha d'e bried alaman, Louise von Hessen-Kassel (1817-1898).
Eleonora de' Medici (1591-1617)
Dibried
Kaoz a oa bet d'he dimeziñ d'ar roue Fulup III Spagn, pa intañvas eus e wreg Marc'harid Aostria, e 1611, met n'eas ket ar marc'hata da benn-vat rak ne felle ket d'ar roue addimeziñ ken.
San Juan de la Rambla
San Juan de la Rambla zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Santa Cruz de Tenerife.
Aspach (Elzas)
Aspach zo ur gumun eus Elzas, e kanton Altkirch, en arondisamant Altkirch, hag en departamant Haut-Rhin.
Weekly Shōnen Magazine
Weekly Shōnen Magazine (japaneg : 週刊少年マガジン) pe Shōnen Magazine, a zo ur magazin manga shōnen sizhuniek embannet gant Kōdansha]. Embannet eo bet evit ar wech kentañ d'ar [[17 a viz Meurzh 1959.
Callithrix saterei
Callithrix saterei (pe Mico saterei) a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Kavet e voe ar spesad gant ar skiantour braziliat Marc van Roosmalen (1947-), un arbennigour war ar primated, hag anvet gant José de Sousa e Silva Júnior ha Maurício de Almeida Noronha.
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned ha frouezh kement ha diwar ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Annez
Brosezat eo e gwalarn Brazil, en un takad etre ar stêrioù Rio Abacaxis ha Canumã.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Mico).
Willer (Elzas)
Willer, pe Weiler en alamaneg, zo ur gumun eus Elzas, e kanton Altkirch, en arondisamant Altkirch, hag en departamant Haut-Rhin.
Radio Breizh
Radio Breizh (anvet a-raok Brudañ ha Skignañ) zo ur gevredigezh a vod meur a skingomz vrezhonek pe divyezhek e Breizh.
Div skingomz vrezhonek zo
Div skingomz divyezhek zo
Jettingen (Elzas)
Jettingen zo ur gumun eus Elzas, e kanton Altkirch, en arondisamant Altkirch, hag en departamant Haut-Rhin.
Leonor Aragon (rouanez Portugal)
Leonor de Aragón y Alburquerque (1402-1449), infantez Aragon, a oa rouanez kenseurtez Portugal.
Merc'h e oa da Fernando Iañ Aragon (1380-1416) ha da Leonor de Albuquerque (1374-1435). Rouanez Portugal e teuas da vezañ goude dimeziñ, en 1428, da Duarte Iañ Portugal (1433-1438). E miz Kerzu 1439 avat e voe tennet ar garg diganti ha roet da Dom Pedro, eontr Afonso V. Mont a reas ar rouanez da Spagn ha mervel a reas en harlu e Toledo.
Bugale
Nav bugel he deus bet:
Río Mijares
Ar Río Mijares, pe Millars en katalaneg zo ur stêr hag a red dre reter Spagn. C'hoarvezout a ra er Sierra de Gúdar en El Castellar, e proviñs Teruel, diwar kember meur a stêr, en un uhelder a 1600 m hag aberiñ entre kumunioù Almazora ha  Burriana, e proviñs Castelló, goude ur red a 159 km.
Walheim (Elzas)
Walheim zo ur gumun eus Elzas, e kanton Altkirch, en arondisamant Altkirch, hag en departamant Haut-Rhin.
Towarzysz pancerny
Towarzysz pancerny ("ambrouger hobregonet" ; liester : towarzysze pancerni, pe pancerni) a veze graet eus ur marc'heger e Polonia adalek ar betek an. An anv a zeu eus o jakon (pancerz). An unvezioù-se a oa an eil skourr pouezusañ e marc'hegiezh ar vro, goude ar re hussar.
Hiziv-an-deiz c'hoazh e vez graet gant ar ger pancerni evit ober anv eus bourzhidi an tankoù. Ar ger pancerny a vez implijet er c'henarroud resis-se nemetken. Aliesoc'h e kaver ar ger czołgista (diwar czołg, "tank").
Buenavista
Buenavista zo anv spagnolek meur a lec'h.
Mácha
Mácha zo un anv-tiegezh tchekek
Macha
Anv-badez
Macha zo un anv-plac'h rusek, deveret eus Maria, skrivet Masha e saozneg
Atrebated
An Atrebates (e latin), pe Atrebated (e brezhoneg), a oa unan eus pobloù Gallia Belgica. Ul lodenn anezho a oa aet da vevañ da greisteiz Enez Vreizh.
Diazezet e oant er vro etre ar Somme hag an Escaut, er pezh a zo aet d'ober Artez diwezhatoc'h, en-dro da gêr Arras. Nemetocenna pe Nemetacon e oa o c'hêr-benn (Arras hiziv).
Parkadoù Sivi Da Viken
Parkadoù Sivi Da Viken zo un dastumad kanaouennoù saoznek ha spagnolek troet e brezhoneg gant Mark Kerrain hag embannet gant Sav-Heol e 2016. Dont a ra anv al levrig eus hini ar ganaouenn saoznek Strawberry Fields Forever (The Beatles, miz C'hwevrer 1967).
Atrebated
Talvoudegezh an anv e vefe, en ur stumm stambouc'het : Ar re hag a zo o chom e-barzh ar vro, da lavarout : ar re hag a zo mistri, perc'henned, war ar vro.
Parkadoù Sivi Da Viken
War skeudenn ar golo e weler ur sivienn, anezhi un darnig eus Liorzh ar plijadurezhioù, oberenn veur an Izelvroad Hieronymus Bosch e 1503. War gein al levr e weler tud eus Plougastell o sivia.
Atrebated
Istor
E -57 en em gannas an Atrebates a-enep un armead 15,000 den renet gant Julius Caesar ha flastret e voent, asambles gant an Nervii, en emgann ar Sabis. Anvet e voe ur roue nevez en o fenn, gant Caesar, Commios e anv, ha kaset e voe hennezh da Enez Vreizh gant ar Romaned a-raok aloubiñ an enezenn, da gomz en o anv. Dre ma chomas feal Commios da Julius Caesar e-pad emsavadegoù enep-roman 54-53 kent J.K., ne voe ket lakaet tailhoù war an Atrebated. Diwezhatoc'h avat e kemerjont perzh en arme a yeas war sikour Verkingetoriks e -52. Flastret e voent avat ha kodianañ a reas Commios gant Marcus Antonius.
Parkadoù Sivi Da Viken
Kanaouennoù
-Kanaouennoù bugale :
Atrebated
Atrebated Enez Vreizh
Kerkent hag an Eil kantved kent JK e voe Atrebated oc'h ober o annez e kreisteiz Enez Vreizh, er pezh a zo bremañ Hampshire, West Sussex ha Berkshire, en-dro da gêr Calleva Atrebatum (Silchester hiziv).
Goude bezañ faezhet war an douar-bras e tec'has Commios da Enez Vreizh hag eno e teuas da vezañ roue Atrebated an enezenn. Diskouez a ra ar pezhioù moneiz kognet e Calleva Atrebatum e oa e penn un tammig rouantelezh eno, war-dro ar bloavezh -40. Goude e ren e voe rannet domani an Atrebated etre e vibien hag aloubet e voe gant o amezeien, ar c'h-Catuvellauni.
Jair Ventura Filho
Furacão da Copa a veze graet anezhañ ivez.
Kib vell-droad ar bed
Askeller e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Jairzinho e tri dalc'h :
Saint-Bernard (Elzas)
Saint-Bernard (Sankt Bernhard en alamaneg) zo ur gumun eus Elzas, e kanton Altkirch, en arondisamant Altkirch, hag en departamant Haut-Rhin.
Santa Bárbara bendita
Santa Bárbara bendita (Santez Barba benniget e brezhoneg), pe Nel pozu María Luisa (er puñs María Luisa) en astureg, pe En el pozo María Luisa e spagnoleg, zo ur c'han mengleuzerien eus Asturiez.
Istor
Ar Pozo María Luisa zo ur vengleuz en Langreo en Asturiez ma voe un darzhadenn grizou en 1949 ha ma varvas 17 mengleuzier.
Komzoù
Sed ar c'homzoù en astureg:
Nel pozu María Luisa,
Inis Trá Tholl
War-hed 10 kilometr emañ diouzh an douar-bras. En em astenn a ra war 34 hektar : 1,3 km a-hed, a reter da gornôg, ha 480 metr a-led. Tapout a ra betek 41 metr a uhelder en he foent uhelañ. En tu kornôg dezhi ez eus un tour-tan 23 metr uhelder, ma oa gwarded betek 1989. Bremañ ez eo didud an enezenn, met betek 1929 e oa tud o vevañ enni. Er bloavezh-se e oant bet kaset holl d'an douar-bras.
Santa Bárbara bendita
Komzoù
Morrieron cuatro mineros,
mira, mira Maruxina, mira
mira como vengo yo.
Santa Bárbara bendita,
trianlará lará, trianlará.
Melaine Favennec
Melaine Favennec a zo ur c'haner hag ur soner breizhat, bet ganet e Kemperle e 1950. Violoñsour e oa gant Diaouled ar Menez er bloavezhioù 1970. Abaoe en deus graet pladennoù gant kanaouennoù e galleg. Liezarzour evel m'eo Breizh liesliv, Melaine zo anavet er vro abaoe ar bloavezhioù 70, soner, kaner poltrejour ha livour. E vuhez : barzhoniezh.
An Triad EDF
Ur strollad en deus savet Melaine Favennec gant e vignoned Gérard Delahaye ha Patrik Ewen: an Triad EDF. Eus an tri n'eus nemet Ewen a oar un tamm brezhoneg.
Santa Bárbara bendita
Komzoù
Patrona de los mineros,
mira, mira Maruxina, mira,
Albaida del Aljarafe
Albaida del Aljarafe zo ur gumun eus Spagn e proviñs Sevilla, e kumuniezh emren Andalouzia.
Santa Bárbara bendita
Komzoù
Traigo la camisa roxa,
De sangre d'un compañeru,
mira cómo vengo yo.
Traigo la cabeza rota,
Que me la rompió un costeru,
Kanerien
Kanet eo bet gant Nuberu, Nacho Vegas, Coro Minero de Turón, Sara French Quintette, Gibelurdine, El Violinista del Amor, ha Gilles Servat.
Aberarad
Ur gêriadenn e gwalarn Sir Gaerfyrddin eo Aberarad (a-wechoù Aber-Arad war gartennoù zo). Er gevred da g-Castell Newydd Emlyn. Nepell diouti, en hanternoz, e red an Afon Teifi, hag ar stêr vihan Arad a ya da gemberiñ enni, hag a ro hec'h anv d'ar gêriadenn.
Trecastelli
Istor
Savet eo bet e 2013 diwar gendeuziñ Ripe, Castel Colonna ha Monterado, ha mont a ra en-dro abaoe ar 1añ a viz Genver 2014.
E Ripe emañ an ti-kêr. Kumun sparso eta eo Trecastelli
Francisco de Quevedo
Francisco Gómez de Quevedo Villegas y Santibáñez Cevallos, ganet d’ar 14 a viz Gwengolo 1580 e Madrid ha marvet d'an 8 a viz Gwengolo 1645 e Villanueva de los Infantes, e proviñs Ciudad Real, a oa ur skrivagner spagnol, unan eus ar re vrasañ e-pad Kantved Aour Spagn.
Aberbowlan
Ur gêriadennig eus hanternoz Sir Gaerfyrddin eo Aberbowlan, er biz da Llanymddyfri etre Pont Hafod ha Caio.
Schiarazula marazula
Schiarazula marazula zo un dañs eus Frioul, en Italia, anavezet abaoe ar bloavezhioù 1500 d'an diwezhatañ. En ul lizher flatrañ d'an ofis santel e 1624 e weler e beze dañset gant ar maouezed da c'hervel ar glav e Blancjade, frazione eus Palazzolo dello Stella.
Sahib Iañ Giray
Sahib I Giray (1481 pe 1501-1551) a oa mab da Mengli I Giray ha khan Krimea.
E 1521 e voe lakaet war tron khanat Kazan gant e vreur Mehmet I Giray hag e renas eno betek 1524. Leuskel a reas neuze ar galloud d'e niz Safa Giray ha mont da Istanbul.
Khan Krimea e voe war-lerc'h e niz İslam I Giray adalek 1532.
E 1551 e voe lamet e garg digantañ diwar urzh ar sultan otoman Süleyman ar Meurdezus ha lakaet Devlet I Giray en e blas. Lazhet e voe, asambles gant e holl wragez hag e bemp mab, gant ar priñs Bölük Giray diwar urzh Devlet Giray.
Goude e varv e c'houlennas e verc'h Nuri Hani digant Nidai Remmal Hoca, bet kelenner da Sahib Giray, skrivañ buhez he zad.
Schiarazula marazula
Un ton, hag a vije bet savet gant Giorgio Mainerio (1535-1582), zo brudet abaoe ma'z eo bet  sonet gant Angelo Branduardi  en e oberenn Ballo in Fa diesis minore en e albom La pulce d'acqua.
Pentre
Pentre, pe Pentref, zo ur ger kembraek hag a dalv kement ha kêriadenn, hag a zo stankik e lec'hanvadurezh kembre.
Anvioù all
Hag ivez:
Santo Stefano del Sole
Santo Stefano del Sole  zo ur gumun e proviñs Avellino, e Campania.
Callithrix acariensis
Callithrix acariensis (pe Mico acariensis) a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned ha frouezh kement ha diwar ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Annez
Emañ brosezat al loen e gwalarn Brazil.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Mico).
San Mango sul Calore
San Mango sul Calore  zo ur gumun e proviñs Avellino, e Campania.
Villa de Mazo
Villa de Mazo  zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Santa Cruz de Tenerife.
Río Villahermosa
Ar Río Villahermosa, pe Riu de Vilafermosa e katalaneg, zo  ur stêr anvet Río Linares en he deroù, hag a red en Aragon hag e kumuniezh València.
Eieniñ a ra er sierra de Gúdar, war dachennoù skiañ Aramón Valdelinares, e kumun Valdelinares, e   proviñs Teruel, ha kemberiñ er río Mijares, en proviñs Castelló.
Tremen a ra dre Villahermosa del Río, Argelita ha Linares de Mora.
Kenberiñ ennañ a ra ar río Carbo.
SVT-40
An SVT-40 (Samozaryadnaya Vintovka Tokareva, Obrazets 1940 goda, "Fuzuilh Tokarev adkarget e-unan, doare 1940", rusianeg: Самозарядная винтовка Токарева, образец 1940 года, lesanvet alies "Sveta") a oa ur fuzuilh soviedat hanter-emgefreek. An SVT-40 a voe implijet alies e-pad an Eil brezel-bed. Sañset e oa da vezañ arm diazez an holl nerzhioù lu soviedel, ar produerezh a voe ehanet pa voe taget URSS gant Alamagn an Trede Reich e 1941. Dre ma oa bet ehanet ar produerezh e voe kemmet an arm-se gant ar Mosin–Nagant tenn-ha-tenn. Goude ar brezel e voe implijet armoù nevez gant an nerzhioù soviedel e-lec'h an SVT-40, evel an SKS pe an hini mil brudet AK-47. E-tro 1 600 000 fuzuilh SVT-40 a zo bet produet en holl.
Istor ar fuzuilh
Fedor Tokarev en devoa krouet tresoù diazez ar fuzuilh SVT e penn kentañ ar bloavezhioù 1930. Penn an URSS Jozef Stalin a oa dedennet bras gant an armoù hanter-emgefreek, hag an Arme Ruz en devoa roet lañs da genstrivadegoù evit fuzuilhoù evel-se e 1935. Ar fuzuilh a voe trec'h a oa hini Sergei Gavrilovich Simonov, ha degemeret e oa bet er servij evel an AVS-36.
San Martino Valle Caudina
San Martino Valle Caudina  zo ur gumun e proviñs Avellino, e Campania.
Gérson de Oliveira Nunes
Kib vell-droad ar bed
Kreizer pourchas e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Gérson e daou zalc'h :
Salem (Sir Gaerfyrddin)
Salem zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre, 5 km bennak en hanternoz da Llandeilo. Lodek eo eus kumuniezh Maenordeilo a Salem.
Honorata Skarbek
Honorata Skarbek, lesanvet Honey, ganet e Zgorzelec d'an 23 a viz Kerzu 1992 zo ur ganerez pop polonat. Skrivañ a ra kanaouennoù hag ur vlogerez eo ivez war ar c'hiz.
Salem (Sir Gaerfyrddin)
Gerdarzh
Evel al lec'hioù all eus Kembre anvet Salem e teu an anv eus an Testamant Kozh.
Eleonora de' Medici (1567-1611)
Eleonora de' Medici, pe  Eleonora di Francesco I de' Medici (1567-1611) a oa merc'h da Francesco Iañ de' Medici, dug-meur Toskana, ha da Janed Aostria.
Logau-Las
Logau-Las zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Ysbyty Ystwyth, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 105,2 km eus Kerdiz.
Eleonora de' Medici (1567-1611)
Dimeziñ
E miz Ebrel 1584 e voe dimezet d'he c'henderv Vincenzo Iañ Gonzaga (un addimeziñ dezhañ goude torret e eured gant Margherita Farnese). Priñsez Mantova e voe neuze, hag e 1587, pan eas he fried da zug, e teuas-hi da vout dugez Mantova war un dro.
Proussy
Proussy a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
San Michele di Serino
San Michele di Serino zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
Proussy
Bodet e oa gant pemp kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Condé-en-Normandie.
kantved
Eil brezel-bed, 1944:
Eleonora de' Medici (1567-1611)
He bugale
C'hwec'h bugel o doe Vincenzo hag Eleonora :
Glazaour Europa
Ar glazaour Europa a zo un evn livet flamm, Oriolus oriolus an anv skiantel anezhañ.
Annez
E Breizh ne vez kavet ken nemet e reter ar vro (Il-ha-Gwilen ha Liger-Atlantel). Gwechall e oa ledanoc'h e dachenn ha kavet e veze un tammig e pep lec'h.
I Need You
I Need You a c'hall bezañ anv meur a oberenn disheñvel :
Gemonio
Gemonio  zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Fundación Plácido Castro
Ar Fundación Plácido Castro zo un aozadur galizat savet diwar intrudu an Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional hag a glask derc'hel koun eus Plácido Castro ha reiñ ton d'an treiñ levrioù e galizeg.
Er "fundación" emañ an IGADI, an Asociación de Tradutores Galegos, ha kuzulioù kêrioù Cambados, Corcubión ha Vilagarcía de Arousa. He brudetañ oberiadenn eo dereiñ ar Premio de Tradución Plácido Castro bep bloaz.
Ripe (Marche)
Ripe a oa ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche. Abaoe miz Genver 2014, pa voe kendeuzet gant kumunioù Castel Colonna ha Monterado, ec'h eo ur frazione eus kumun Trecastelli.
E Ripe emañ ti-kêr Trecastelli.
Clodoaldo Tavares de Santana
Clodoaldo Tavares de Santana (pell anavezetoc'h evel Clodoaldo), bet ganet d'ar 26 a viz Gwengolo 1949 en Aracaju (Sergipe, Brazil), a zo bet ur melldroader etrebroadel brazilian.
Kib vell-droad ar bed
Kreizer difenner e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh Clodoaldo en un dalc'h hepken :
Golasecca
Golasecca zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
NGC 1333
NGC 1333 zo un nivlennad hag a vez kavet war-dro mil bloavezh-gouloù diouzh an Douar e steredeg Perseüs.
William Wordsworth
William Wordsworth (1770 – 1850) zo unan eus barzhed ar romantelezh e Bro-Saoz. Gant Samuel Taylor Coleridge ec'h embannas un dastumad barzhonegoù e 1798 anvet Lyrical Ballads. E oberenn vrudetañ avat eo The Prelude, ur varzhoneg yaouankiz kresket gantañ dre veur a wech.
Barzh Ofisiel ar Rouantelezh (Poet Laureate) e voe adal 1843 betek e varv e 1850.
Gerenzano
Gerenzano  zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Llaingarreglwyd
Llaingarreglwyd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanarth, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 112,6 km eus Kerdiz.
San Nicola Baronia
San Nicola Baronia zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
Enez Taiwan
Taiwan (臺灣 e sinaeg, pe aliesoc'h 台灣; en doare eeun 台湾; pinyin: Táiwān) a zo un enezenn lec'hiet er gevred da Sina gevandirel, er su da Japan, hag en norzh d'ar Filipinez, Graet e vez ivez alies Taiwan eus an tiriadoù e dalc'h Republik Sina a zo dindan he beli Taiwan hag ivez inizigoù ha enezegi a bep seurt: Penghu (pe inizi Pescadores), Jinmen ha Matsu.
Evit ar stad, mont da welet Republik Taiwan.
Louvières (Calvados)
Louvières a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant teir c'humun all d'ar 1 a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Formigny-la-Bataille.
Comic Bom Bom
Comic Bom Bom' (japaneg : コミックボンボン) ia oa ur magazin manga kodomo ha shōnen miziek a veze embannet gant Kōdansha. Krouet e oa bet evit paotred 5-14 vloaz. Embannet e veze bep miz d'ar 15, ennañ e oa war-dro 700 pajennad, 80 pajennad bruderezh e liv en o zouez. An niverenn gentañ a voe embannet d'ar 15 a viz Here 1981. War zigresk ez eas ar gwerzhañ pa voe embannet Pokémon e CoroCoro Comic. Nevesaet e voe logo Comic Bom Bom e miz Genver 2006, ha kresket e vent (A5 da B5). Ne cheñchas ket ar priz (480 yen). Dre ma kendalc'he ar gwerzhañ da zisgreskiñ e voe paouezet an embann e dibenn 2007 ha krouet e voe Monthly Shōnen Rival.
Mangaoù bet embannet e-barzh Comic Bom Bom
Listennad diglok, an hini glok a gaver er pennad japanek.
Margherita Gonzaga
Margherita Gonzaga zo anv meur a briñsez eus an Tiegezh Gonzaga, eus Mantova.
NGC 4826
NGC 4826, pe M64 , pe c'hoazh Galaksienn al Lagad Du, zo ur c'halaksienn droellennek hag a zo war-dro 17 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg Blev Berenis.
Aber-nant (Sir Gaerfyrddin)
E 2011 e oa 297 a dud o chom eno ha 150 anezho a oa kembraegerien (51,9%).
Eugen
Eugen zo un anv-badez alamanek hag e meur a yezh all.
Sant'Andrea di Conza
Sant'Andrea di Conza zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
Abercrychan
Gerdarzh
Eus an anv aber, hag ar stêr vihan Crychan, a ya da gemberiñ er stêr Brân, adstêr d'an Tywi, nepell.
Vonnegut
Vonnegut zo un anv alamanek, brudet dreist-holl gant ar romantour stadunanat Kurt Vonnegut.
Francesco Gonzaga
Francesco Gonzaga zo anv meur a briñs eus an Tiegezh Gonzaga, eus Mantova.
Flowers (magazin)
flowers a zo ur magazin manga josei miziek embannet gant Shōgakukan. Krouet eo bet d'ar 27 a viz Ebrel 2002. B5 eo e vent, 466 pajennad a zo ennañ hag e koust 480 yen an niverenn.
Santa Paolina
Santa Paolina zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
Lletem-ddu
Lletem-ddu zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Tregaron, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 98,6 km eus Kerdiz.
Leonor Foix
Leonor Trastamara hag Evreux, pe Leonor Iañ Navarra, ganet en Olite e 1426, ha marvet e Tudela e 1479, a voe infantez Aragon ha Navarra, kontez Foix dre he dimeziñ (1441-1472), gouarnerez (adalek 1455) ha rouanez Navarra a anv (1464–1479) ha rouanez Navarra da vat e-pad teir sizhun (28 a viz Genver - 12 a viz C'hwevrer 1479).
He buhez
Pevare bugel ha trede merc'h an infantez Blanca Iañ Navarra (1385-1441) e oa. He mamm a voe rouanez Navarra eus 1425 betek he marv e 1441. He zad Juan II Aragon (1398-1479), a oa eil pried he mamm, a oa roue dre zimeziñ. Da varv e wreg rouanez avat e tlee ar gurunenn mont gant e verc'h henañ Blanca Aragon, pe Blanca II Navarra(1424-1464). Dre laer eo e kemeras Juan kurunenn Navarra e 1441 ha perzh a gemeras Leonor e gwalldaol he zad.
Dimeziñ a reas Leonor d'an infant Juan Aragon, dug Peñafiel: e eil pried e oa-hi. Pa varvas he breur Carlos Aragon (1421-1461), pe Carlos Viana (Charlez IV), en dije he zad Yann II roet he c'hoar Blanca dezhi da ziwall, hag he dije laosket anezhi da vervel er vac'h.
Derc'hel a reas Navarra evit he zad adal 1455 betek 1479. Da gentañ e oa « letanant jeneral Navarra » (1455-1469) ha goude evel « gouarnourez Navarra » (1471-1479).
Leonor Foix a deuas da vezañ Rouanez Navarra d'an 19 a viz Genver 1479, e-keit ma tegouezhe douaroù kurunenn Aragon gant he hantervreur Fernando II Aragon (1452-1516), lesanvet Fernando ar C'hatolik. Mervel a reas teir sizhun goude, d'an 12 a viz C'hwevrer 1479.
Dimeziñ ha bugale
E miz Gouhere 1436 e timezas Leonor da kont Foix, Gaston IV Foix-Bearn (1425-1472), eus Tiegezh Grailly. Nemet 11 vloaz ne oa an daou bried, ha ne voe ket sevenet an dimeziñ a-raok un toullad bloavezhioù rak e 1443 nemetken eo e voe ganet o bugel kentañ.
Anthony Floch
thumb|200px Anthony Floch a zo ur rugbier gall ganet e Clermont-Ferrand (Puy-de-Dôme) d'an 12 a viz C'hwevrer 1983. Stummet eo bet gant skipailh ASM Clermont Auvergne ha c'hoarier adreger eo evitañ abaoe 2002. N'en deus c'hoariet nemet teir wech gant skipailh rugbi Frañs met e-pad trec'h tournamant ar 6 broad 2008 e oa.
Leonor Foix
Dimeziñ ha bugale
Dek bugel o doe:
Anthony Floch
Loreadeg
ASM Clermont Auvergne (2000-2011)
Petit Comic
Petit Comic (japaneg : プチコミック) a zo ur magazin manga josei miziek embannet gant Shōgakukan. Merc'hed 18 vloaz pe koshoc'h eo a lenn anezhañ.
Capel Dewi (Sir Gaerfyrddin)
Capel Dewi zo ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, er reter da gêr Caerfyrddin, war lez dehou ar stêr Tywi.
Ur bresti bihan zo, anvet Ffos y Ffin.
Istor
E 1710 e oa skrivet "Cappel Dewy".
Santa Lucia di Serino
Santa Lucia di Serino zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
Llwynduris
Llwynduris zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Beulah, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 138 km eus Kerdiz.
Oriolus
Oriolus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ glazaoured, krouet e 1766 gant an naturour Svedat Carl von Linné (1707-1778).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tregont spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Seizh isspesad bev ha tri-ugent (67) en holl.
Leonor Teles de Meneses
Leonor Téllez de Meneses (Trás-os-Montes 1350-1386 Tordesillas), lesanvet a Aleivosa (ar gorvigellegez), a oa rouanez kenseurtez entre 1371 ha 1383.
He buhez
Merc'h e oa da Martim Afonso Telo de Meneses, a oa kar d'ar roue Fruela II Asturiez ha Leon. He mamm, Aldonça Anes de Vasconcelos, a oa kar da Teresa Sanches, bastardez d'ar roue Sancho Iañ Portugal. Nizez e oa Leonor da João Afonso Telo de Meneses, kont Barcelos.
Yaouankik e oa pa voe dimezet da João Lourenço de Cunha, aotrou Pombeiro, hag ur mab o doe, Àlvaro da Cunha. Hervez a voe kontet en em gavas ar roue Fernando Iañ Portugal, dirazi un deiz ma oa aet da weladenniñ he c'hoar, Maria Teles, a oa dimezell a enor gant an infantez Beatriz, ur verc'h d'ar roue Pedro Iañ Portugal ha da Inês de Castro. Hag eñ sot ganti. War zigarez a genwadelezh e teuas ar roue a-benn da lakaat terriñ dimeziñ Leonor, ma savas bec'h er vro.
Eureujet e kuzh e voent e manati Leça do Balio d'ar 15 a viz Mae 1372. E miz C'hwevrer e voe ganet o merc'h, an infantez Beatriz.
He bugale
Gant he fried kentañ João Lourenço da Cunha he doe ur mab : Gant hec'h eil pried Fernando Iañ Portugal, Roue Portugal, he doe tri bugel:
Westmalle (Malle)
Westmalle a zo ur rann eus kumun Malle e Flandrez Belgia, e proviñs Antwerpen.
Pod-te Russell
Pod-te Russell zo ur barabolenn implijet gant Bertrand Russell (1872–1970) evit enebiñ ouzh diazezoù ar relijionoù, ha n'haller ket gwiriañ, da lavarout eo d'ar feizad d'o frouiñ.
Kemer a ra meizad ur pod-te a vije o treiñ en-dro d'an Heol, etre Meurzh hag an Douar.
Damheñvel eo istor aotenn Ockham, an "Unkorneg Roz Diwelus", "Euzhvil ar Spaghetti-nij", pe "azeulerezh an Houad Plastik Melen" gant Leo Bassi.
Pod-te Russell a vez implijet evit arguzenniñ diwar-benn Doue, pe diwar-benn ar prouennoù da zegas en ur gaoz.
Saint-Aubin-sur-Mer (Calvados)
Saint-Aubin-sur-Mer a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed: Saint-Aubin a voe ul lodenn eus tachenn dilestrañ Juno Beach e-pad an Dilestradeg e Normandi d'ar 6 a viz Even 1944. Ar gumun a voe dieubet gant ar Rejimant North Shore ha tankoù ar Rejimant Fort Garry Horse eus lu Kanada. Mervel a reas 26 den nann-soudard e Saint-Aubin e 1944 abalamour d'ar brezel, c'hwezek anezhe a voe lazhet a daolioù kanol d'an 6 a viz Even .
Gilheg
Ar Gilheg, zo ur stêr vihan eus Leon, 25 km dezhi, hag a ya da aberiñ dirak enez Sieg, er c'hornôg da Rosko.
Eieniñ a ra e koad Treanton, e Sant-Nouga, war un dorgennig a 94 m, ha redek war-zu ar biz-sterenn dre vras. Aberiñ a ra e Mor Breizh entre Sibirill ha Plougouloum.
Endro
Drastus eo implij ar gimiezh dilouzaouiñ war lez ar stêr.
Gwener ha Meurzh
Gwener ha Meurzh (pe Meurzh ha Gwener ), eo an anv a roer d'an darempred etre an daou zoue roman kevatal da Afrodite hag Ares e mojennoù Hellaz kozh, arouez ar peoc'h hag ar garantez en un tu, hini ar brezel hag an distruj en tu all. Un darempred avoultr eo o hini, hervez skridoù Homeros hag Ovidius, ha diwarnañ eo e vo ganet o mab, Kupidon, pe Amourig e skridoù brezhonek zo.
Sede arouezioù an tri doue-se: Meurzh gant e armoù hag e harnez, nemet pa ziwisk da c'hourvez gant e serc'h; Gwener en he noazh, Aval an Dizemglev war-hed brec'h dezhi a-wechoù; Kupidon askellek evel un aeliggant e wareg hag e saezhoù.
Callithrix manicorensis
Callithrix manicorensis (pe Mico manicorensis) a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Kavet e voe e kichen Rio Madeira, nepell diouzh Manaus (Amazonas, Brazil).
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned ha frouezh kement ha diwar ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Mico).
Isabel do Brasil
Isabel do Brasil e portugaleg, ar briñsez impalaerel Isabel (Rio de Janeiro, 29 Gouere 1846 – Eu, 14 Du 1921), lesanvet A Redentora ("An Dasprenerez"), a oa ur briñsez vrazilian, merc'h d'an impalaer Pedro II Brazil hag e bried Teresa Cristina an Div Sikilia (1822–1889). Hi an hini a ziskaras ar sklaverezh e Brazil.
Buhez
Mervel a eure he breur henañ e 1847, da zaou vloaz, ha setu ma oa-hi, da vloaz, priñsez impalaerel ha pennhêrez Pedro. Er bloaz-se ivez e voe ganet e c'hoar Leopoldina de Bragança (1847-1871). E 1848 e voe ganet hec'h eil breur, Pedro Afonso (1848-1850), anvet da briñs impalaerel en he lec'h, met mervel a eure ivez d'e zaou vloaz.
He zad ne felle ket dezhañ leuskel ar gurunenn gant ur vaouez. Dre ma ne oa gwell droet Isabel gant ar politikerezh, ma ne veze ket prientet evit ober wa-dro ar Stad, ha ma ne glaske nemet ur vuhez sioul ha didrouz, ne savas ket bec'h etre he zad ha hi diwar-benn ar gurunenn.
Dre deir gwech avat e voe rejantez Impalaeriezh Brazil (e 1871-1872, 1876-1877 ha 1887-1888), evel pennhêrez he zad, Dom Pedro II, hag an impalaerez Dona Teresa Cristina. E 1888 eo e sinas a Lei Áurea ("al lezenn aour") a lakae fin d'ar sklaverezh.
Eured ha bugale
Dimezet e voe e 1864 e Rio de Janeiro d'ar priñs gall Gaston d’Orléans (1842-1922, kont Eu. Tri mab o doe: Pedro de Alcântara, Luís, hag Antônio, a voe kont Eu.
Mervel a eure e kastell Eu, e Bro-C'hall, d'ar 14 a viz Du 1921.
Mathieu (Calvados)
Mathieu a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, miz Even 1944 : lazhet e voe pemp den nann-soudard e Mathieu gant tennoù kanol e-pad Aloubadeg Normandi.
Pfalz-Zweibrücken
Pfalz-Zweibrücken zo unan eus stadoù kozh Alamagn hag an Impalaeriezh Santel Roman German. Zweibrücken (Daou bont) e oa ar gêr-benn.
Alberz
Etre 1182 ha 1190 e voe krouet Kontelezh Zweibrücken, a oa ur rann eus Kontelezh Saarbrücken.
→ Evit an Istor a-raok 1394 sellout ouzh Kontelezh Zweibrücken
→ Evit an Istor a-raok 1444 sellout ouzh Kontelezh Veldenz
→ Evit an Istor goude 1444 sellout ouzh Pfalz-Simmern ha Zweibrücken
Gwener ha Meurzh (Saraceni)
Gwener ha Meurzh, anavezet evel Venus y Marte e spagnoleg, zo un daolenn gant al livour italian Carlo Saraceni, graet war-dro 1600, hag a zo war ziskouez e Madrid er Mirdi Thyssen-Bornemisza.
Pfalz-Zweibrücken
Alberz
Pfalz-Zweibrücken a zeuas da vout ur briñselezh a-ziforc'h en 1444 pa voe rannet douar Pfalz-Simmern ha Zweibrücken gant ar c'hont Stefan, Count Palatine of Simmern-Zweibrücken etre e zaou vab. Gant ar yaouankañ, Ludwig Iañ, ec'h eas Kontelezh Zweibrücken ha Kontelezh Veldenz.
Gwener ha Meurzh (Saraceni)
En daolenn e weler un abadenn eus ar garantez kuzh etre Gwener ha Meurzh, hervez danevell Ovidius er Metamorfozoù (IV, 167-189). E kêr an ozhac'h Vulkan e c'hoarvez kement-se: en diadreñv e weler govel ar pried tort, en diaraog kambr ar priedoù hag ar gwele gant liñselioù gwenn, ha pemp amourig o c'hoari en dro dezho, tri gant armoù Meurzh, daou gant liñselioù eus ar gwele.
Pfalz-Zweibrücken
Alberz
Dugelezh Pfalz-Zweibrücken a voe staget ouzh Bro-C'hall e 1801.
Goude Kendalc'h Vienna, en 1815, e tistroas gant an Dug diwezhañ, a oa roue Bavaria neuze, Masimilian Iañ Jozeb, hag eñ an hini a stagas douaroù eus Bavaria a oa war lez kleiz ar Roen da ober bro Pfalz, pe Rheinland-Pfalz.
Orin
E 1410 e oa bet krouet Pfalz-Simmern ha Zweibrücken evit Steven, Kont Pfalz-Simmern ha Zweibrücken, trede mab ar C'hont Rupert III.
Krouet e voe priñselezh Pfalz-Zweibrücken e 1444 ha kaset da benn e 1453 dre rannañ Pfalz-Simmern ha Zweibrücken
En 1444 e tegouezhas Kontelezh Veldenz gant Steven, war-lerc'h e dad-kaer, ar C'hont Frederick III von Veldenz. Evel-se e c'hallas rannañ e zouaroù etre e vibien, Frederig Iañ, Kont Pfalz-Simmern ha Ludwig Iañ.
En 1453 e tilezas Steven ar galloud hag e rannas ar vro etre e vibien. Da Frederig Iañ, ar mab henañ, e tegouezhas Kontelezh Sponheim hag an titl, Kont Sponheim; ouzhpenn-se e voe roet dezhañ hanternoz Priñselezh Pfalz-Simmern ha Zweibrücken. D'an eil, Ludwig Iañ, e voe roet Kontelezh Veldenz hag an titl, Kont Veldenz, diwar hêrezh e dad-kozh, ha kreisteiz Pfalz-Zweibrücken-Simmern.
Kresk
Pa voe krouet Pfalz-Zweibrücken e 1444 ne oa nemet distrigoù Armsheim, Landsburg, Lauterecken, Burg Lichtenberg, Meisenheim ha Veldenz eus Kontelezh Veldenz. En 1459 e voe staget outi distrigoù Kastell Falkenburg, Guttenberg, Haßloch, Kirkel, Lambsheim, Oggersheim, Wachenheim, Wegelnburg ha Zweibrücken eus Pfalz-Simmern.
An douaroù e 1784
An Amt a oa un distrig; an Oberamt a oa un distrig brasoc'h, rannet e meur a Unterämter.
Guttenberg, Seltz ha Hagenbach ha Bischwiller a oa French fiefs, ar re all a oa alaman.
XVvet kantved
E-kerzh e ren e kasas Ludwig Iañ meur a dabut ouzh e genderv
Da gentañ eo e Meisenheim e oa ar kêr-benngêr-benn. En 1477 e oa Pfalz o lakaat bec'h war Meisenheim, ma voe ranket kas ar gêr-benn da Zweibrücken, ma chomas betek 1793.
XVIvet kantved
Goude marv Ludwig ne voe ket rannet an dugelezh. Hervez e destamant e tlee an Duged Alexander ha Kaspar ren en ur c'hevred. Alexander avat a embannas e oa klañv spered e vreur, a graouias anezhañ hag a renas an dugelezh e-unan. .
XVIIIvet kantved
E-pad ar Brezel Tregont Vloaz e voe aloubet an Dugelezh gant armeoù an Impalaeriezh Santel
An unaniezh personel gant Sveden a badas betek marv ar roue Karl XII e 1718. Divugel e oa roue Sveden, ha setu neuze e c'hoar Ulrika Eleonora ar Yaouankañ da rouanez Sveden war e lerc'h, ha Zweibrücken da vont gant e genderv, Gustav, Dug Zweibrücken.
Etre 1725 ha 1778 edo konted Pfalz o chom e Palez Zweibrücken; goude ez ejont da Garlsberg da chom, e-kichen Homburg, da ziskouez splann o youl da vezañ hêred Dugelezh Bavaria.
Aloubet e voe ar gontelezh e 1792 gant armeoù ar C'hallaoued ha staget ouzh Bro-C'hall. E miz Du 1797 e voe lakaet an douaroù en departamant gall nevez-krouet Mont-Tonnerre, ha Mainz ar pennlec'h.
E 1799 e teuas diwezhañ Kont Pfalz-Zweibrücken, Masimilian Iañ Jozeb, da vezañ Dilenner Bavaria, evel Maximilian IV Joseph, hag ivez Dilenner Pfalz, evel Maximilian II Joseph.
E 1801 e voe sinet feuremglev Lunéville etre Bro-C'hall hag Aostria, hag anavezet stagidigezh ar gontelezh ouzh Bro-C'hall.
XIXvet kantved
En 1806 e teuas Maximilian Joseph da vezañ roue Bavaria, evel Maximilian I Joseph, ha ne voe Priñs-Dilenner ebet ken.
Glazaour dremm wenn
Ar glazaour dremm wenn (Oriolus albiloris) a zo un evn brosezat e Filipinez.
Pfalz-Zweibrücken
XIXvet kantved
Goude Kendalc'h Vienna e tistroas Pfalz gant an Tiegezh Wittelsbach war-bouez Elzas a chomas gant Bro-C'hall. Maximilian Joseph neuze a unanas Zweibrücken gant e zouaroù all e Pfalz d'ober Rheinkreis.
Melestrerezh
En dugelezh ne oa aozadur pe aotrouniezh ebet da vevenniñ galloud an Dug. <!-- Even the urban population were technically serfs, until this was repealed by John I on 21 April 1571, although the situation in the city of Zweibrücken had already been somewhat eased by decrees from the years 1352 and 1483. Young men were required to serve six years in the militia.
The highest administrative body was the cabinet; the Duke participated in its meetings. The Treasury was responsible for finance, mining and forestry. There was no separation between the judiciary and the administration. Justice was meted out by officials with the rank of Schultheiß. The highest court in the land was the Court of Appeals in Zweibrücken; its traditions are continued today by the Oberlandesgericht in Zweibrücken. After 1774, appeals from the court in Zweibrücken to the Reichskammergericht were no longer possible. In the Alsatian parts of the country, however, appeals to the Conseil souverain d’ Alsace in Colmar were possible from about 168. Important statutes were the Court Jucicial Order of 1605, the Lower Court Order of 1657, and later the Criminal Procedure of 1724 and Marriage and Guardianship Regulations. In areas where no state law was available, imperial law was used.
Administratively, the country was divided into eight districts: Zweibrücken, Homburg, Lichtenberg, Meisenheim, Trarbach, Kastellaun, Bergzabern and Guttenberg.
Relijion
The Reformation was introduced in Palatinate Zweibrücken in 1533 by the chaplain and later parish priest of Johann Schwebel and Count Palatine Rupert of Veldenz, who was acting as regent for Wolfgang, who was still a minor. Theologocally, Schwebel followed the loead of Martin Bucer in Strasbourg. After Schwebel died in 1540 and Wolfgang took over in 1544, however, Zweibrücken came under Lutheran influence, which was settled in 1577 in a Church Order by chancellor Ulrich Sitzinger.
After Wolfgang's death, his son John I joined the Reformed confession in 1588. In the dies decretorius year 1624, Zweibrücken was still ruled by a Reformed prince, so under the rules of the 1648 Peace of Westphalia, this became the established religion. In the period of the French Reunion (1680–1697), Catholic churches were again admitted and in 1697 under the Swedish administration after the Treaty of Ryswick, Lutheran congragations were re-established as well.
Administratively, the Reformed Church was organized similar to the secular authorities: each secular district corresponded with a church district headed by a superintendent, or an insprector (during the Reformed period). The priests were state officials and were regularly visited by a commission consisting of the district superintendent, the secular bailiff and a representative of the central administration in Zweibrücken. There was no bishop or church president, although the superintendaent of Zweibrücken had a more prominent position than his colleagues. The parish churches of the individual districts convened regularly; sometimes all clergy in the duchy convened in a national synod. There was no institutionalized national church council; initially this function was exercised by the secular cabinet college, assisted by the superintendent of Zweibrücken. In the 18th Century, however, a national church council was created; its membership consisting of secular councillors.
From the beginning, the lay element played a special role in the church in Zweibrücken. The Reformation revived the ancient office of the Elder, lay people chosen by the community, who would supervise the lifestyle of the congregation and the pastor and the funds and property of the parish.
Coat of Arms
Around 1720, Palatinate-Zweibrücken added the symbols of the United Duchies of Jülich-Cleves-Berg to its coat of arms. It was parted per gale. The dexter side was quartered, in the first and fourth quarter the Palatine Lions, in second and third the Bavarian white and blue oblique fusils; escutcheoned with a crowned lion in a white box. The sinister side was split twice and divided once and contains the lion of Jülich, the lilies of Cleves, the lion of Berg, thethe red and white checkered fess of Mark, the spit bars of Ravensberg and the bar of Moers.
Du comté de Deux-Ponts au duché de Palatinat-Deux-Ponts
Le comté de Deux-Ponts fut créé en 1182 par démembrement du comté de Sarrebruck, vassal de l'évêque de Metz. Au, le comté fut divisé entre Eberhard et Eberhard II. Le premier formera le comté de Deux-Ponts-Bitche. Eberhard II lui mourra en 1394 sans héritier. En rupture de ban avec sa famille, il légua ses terres aux comtes palatins du Rhin issus de la lignée des Wittelsbach, qui étendirent ainsi pour la première fois leurs possessions jusqu’au Palatinat occidental, donnant naissance au duché de Palatinat-Deux-Ponts.
Les Wittelsbach
En 1394, à la mort d'Eberhard, le comté passa d'abord par moitié à Robert II, comte palatin du Rhin de la maison de Wittelsbach, et à Philippe V, comte de Hanau ; mais bientôt tout le comté fut réuni par Louis le Noir, comte palatin, second fils d'Étienne, électeur palatin du Rhin.
Louis le Noir prit le premier le titre de duc. Il mourut en 1489, et ses descendants donnèrent naissance à plusieurs branches, dont les plus importantes sont celles de Deux-Ponts, de Neubourg et de Birkenfeld.
La branche de Deux-Ponts s'éteignit au, après avoir donné quatre électeurs palatins.
La branche de Neuburg donna quatre souverains à la Suède : Charles X, Charles XI, Charles XII et Ulrique-Éléonore.
Devlet Iañ Giray
Devlet I Giray (1512 ?-1577) a oa mab da Mübarek Giray, mab-bihan da Mengli I Giray, ha khan Krimea er XVIvet kantved.
Kurt Vonnegut
Kurt Vonnegut, Jr. (Indianapolis, 11 a viz Du 1922 - New York, 11 a viz Ebrel 2007), zo ur romantour stadunanat. Brudet e voe adal 1969 gant e romant Slaughterhouse-Five ("Lazhdi 5"). Pevarzek romant a skrivas, tri dastumad istorioù berr, pemp pezh-c'hoari ha pemp levr ma kontas e veajoù hag e selloù war ar vuhez.