cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lumberjack Man
Lumberjack Man zo ur film spont slasher ha fent stadunanat embannet e 2015. Sevenet ha skrivet eo bet gant Josh Bear. Ar film a zo bet ul lodenn eus filmoù 2015 an After Dark Films "8 Films to Die For".
Istor
Ur c'hamp hañv kristen a zo aozet, anvet "Fun Under the Son" (dudi dindan ar Mab), siwazh un euzhvil a erru hag a lazh an izili unan-hag-unan gant div vouc'hal.
Le Langon
Le Langon a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Melusina
Melusina eo anv unan eus tudennoù faltazius Europa ar Grennamzer, a gaver skeudennet e lennegezh hag arz ar mare evel ur vaouez ul lost naer dezhi e-lec'h divhar.
Gant ar skrivagner gall Jean d'Arras (dibenn ar ) e voe staliet Melusina en Istor al lennegezh, pa voe embannet e skrid e komz-plaen Mélusine ou la Noble Histoire de Lusignan e 1392, a aozas diwar goulenn an dug Jean Iañ de Berry (1340-1416),.
E deroù ar e voe embannet Le Roman de Parthenay ou de Lusignen, ur skrid 7 000 gwerzenn eizhtroadek ennañ bet aozet diwar goulenn Guillaume VII de Parthenay-l'Archevêque, aotrou Parthenay, gant ur c'hloareg deuet eus Poatev da Bariz anvet Cou(l)drette. Dre m'eo an danvez heñvel ouzh hini skrid Jean d'Arras ez eus bet ouzhpennet Roman de Mélusine ouzh an talbenn orin.
E Lusignan e departamant ar Vienne e c'hoarvez an istor. Ur gwengel bet ganet e Poatev eo neuze, a zo bet strewet dre Europa a-bezh dre droidigezhioù alamanek ha saoznek pergen, kent bezañ azasaet e meur a zoare adalek an betek hon amzer. E-pad c'hwec'h kantved eta ez eo bet gwengel Melusina un awen evit arzourien Europa, o deus maget ar vojenn en tu all d'he fal politikel orin, betek ma vevfe e-maez pep marevezh.
An anv
Digemm eo chomet anv an harozez e kement stumm a zo bet roet d'ar vojenn a-hed ar c'hantvedoù.
Meur a levr zo bet lakaet er moull diwar-benn orin hec'h anv, meur a vartezeadenn zo bet embannet, an holl anezho o pellaat diouzh ar gwengel hag o treiñ war-du goulakadurioù faltazius pe faltaziusoc'h c'hoazh. Da skouer, ar gouizieg a Saintonge Pierre Martin-Civat (Cognac, 1901-1983) a lakaas Melusina da voudig ar goadeg, eusine o vezañ stumm poatevek ar galleg yeuse, "dervenn-Spagn" (Quercus ilex) – ne zispleg ket "Mél-" avat. Klaskerien all o deus gwelet e "Mélusine" anvioù div gêr amzezek, Melle ha Lusignan ; reoù all c'hoazh o deus dihunet Lucine, a oa doueez ar gwilioudiñ en Henroma. Jean d'Arras e-unan a lakae "merveille" da orin "Mélusine". Mar chomer er Grennamzer e c'heller lavaret diarvar e teu "Mélusine" eus "Mère Lusigne", hervez an hengoun a lakae un dudenn wengelel da orin al lignez Lusignan, a zo koshoc'h eget ar skrid kentañ.
E-kichenn Melusina e kaver Melusine e yezhoù all, Mélusine e galleg, Melusigne er stumm gallek koshoc'h ha Merlusine (Mère Lusigne) diwezhatoc'h.
Kent Jean d'Arras
Ur gwengel lennegel eo hini Melusina, anezhi un dudenn argelek a zo ur benveg da zeskrivañ ar bed ma oa konterien he mojenn o vevañ : hini ar Grennamzer en Europa ar C'hornôg. Na Jean d'Arras, na Coudrette o deus embannet bezañ aozerien ar vojenn-se, an eil o skrivañ ez eo istor Melusina ar pezh hon eus klevet lavaret ha kontet d'hon hendadoù, egile o tanevellañ gerioù an aotrou a Barthenay, gant ur voudig e voe savet ar c'hastell, evel ma vez kontet e berr gomzoù. . A-gozh evit gwir e kaver gwriziennoù gwengel Melusina e kontadennoù Europa ar Gornaoueg, pa voe kontet istor ur vaouez hanter-naer tremen 200 vloaz kent oberenn Jean d'Arras.
Ur skrivagner saoz all, Gervase of Tilbury (Gervasius Tilleberiensis, ca. 1150 - ca. 1228), en trede rann e skrid Otia Imperialia ("Diduelloù evit un impalaer"), un dastumad kontadennoù a savas er bloavezhioù 1210-1214 gant spered al lennegezh velezour evit Herri ar Roue Yaouank da gentañ ha pelloc'h evit an impalaer santel roman german Otto IV (1175-1218), a ra gant an hevelep tudenn evit displegañ bed ar Grennamzer,. E Provença e c'hoarvez an istor ; Raymond de Château-Rousset a zimez gant ur vaouez gant ma ne glasko ket he gwelet en noazh. Terriñ e c'her a ra ar gwaz, ha gwelet e wreg hanter-naer. Mont kuit a ra honnezh da viken en ur lezel he bugale, ha da get e ya finborte an tiegezh Château-Rousset.
An abad Geoffroy d'Auxerre (c. 1120 - 1189), e trede mojenn e bemzekvet sarmon diwar-benn an Apokalips, a gontas istor ur voudig a dro da naer p'emañ o kouronkañ.
Casalvieri
Casalvieri   a zo ur gumun en Italia, e  Lazio, e proviñs Frosinone.
Melusina
Ar vojenn
Pell diouzh Avalon e veve un den yaouank anvet Remondin e lez e eontr Aymeri, kont Poatev. Pa oa Remondin oc'h hemolc'hiñ hoc'h-gouez e lazhas e eontr dre reuz. Nebeut a-raok mervel en devoa hennezh lennet en oabl e vije lazhet gant ur gwaz a vije e penn ul lignez klodus ar c'hlodusañ ; buan e teuas diougan Aymeri da wir. Dianket e voe Remondin a-c'houde ar gwallzarvoud : kantren a reas er goadeg, ha tal-kichen ar Font de Cé, "Feuteun ar Sec'hed" e Lusignan, e kejas ouzh ur vaouez yaouank kenedus-meurbet. Karantez a savas e kalon an den yaouank, a vennas dimeziñ ganti war an tach. Asantiñ a reas ar vaouez, en ur reiñ he ger e teuje-eñ pinvidik ha galloudus gant ma c'hrataje na klask he gwelout da Sadorn biken – Melusina e oa ar vaouez neuze. Asantiñ a reas Remondin, hag a-drugarez da Velusina e troas da c'halloudusañ aotrou Poatev, o ren war kastell Lusignan ha war kestell all bet savet gant e wreg varzhus. Dek mab a zeuas dezho, eizh anezho siet en abeg ma voent ganet diwar un den hag ur voudig : Urien, ar mab henañ, a oa berr ha ledan e zremm enni ul lagad ruz hag unan pers, ha bras-divent e oa e zivskouarn ; gant Eudes e oa ur skouarn vrasoc'h eget heben ; ul lagad uheloc'h eget egile a oa war dremm Guion ; pav ul leon a oa war jod Antoyne ; un takad blevek evel kroc'hen ur c'hoz a oa war fri Fromont ; tri lagad a oa gant Orrible ; unlagadek e oa Renaud ; eus genoù Geoffroy e valire ur mell dant par da hini ur pemoc'h-gouez ; Thierry ha Raimonnet hepken, an daou vab yaouankañ, a hañvale bezañ disi. Roue Kiprenez e voe Urien, hini Armenia e voe Guion, hini Bohemia e voe Renaud ; Antoyne a voe dug Lëtzebuerg ; Eudes a voe kont Marcha, Raimonnet hini Forez ; Thierry a voe aotrou Parthenay ha Geoffroy hini Lusignan ; da vanac'h en abati Maillezais e Vande ez eas Fromont ; Orrible, eñ, ne zeuas biskoazh a-benn da vevañ e-touez an dud, ha lazhet e voe diwar urzh e vamm.
Edo Remondin e barr e c'halloud hag e binvidigezh pa zeuas e vreur da silañ an arvar en e spered : petra e veze e wreg oc'h ober bep Sadorn abaoe ar geit ? Hag ouzh e zoganañ e vije-hi, gant an diaoul marteze ? Nec'het-bras an tamm anezhañ ez eas Remondin da doullañ moger kambr Melusina d'ur Sadorn, ha neuze en he gwelas o kouronkañ, lost un naer ganti e-lec'h he divhar ha divaskell un aerouant outi. Tevel a reas, gant aon da goll e voudig saverez a wreg. Diwezhatoc'h avat e teuas ur c'heloù mantrus all da Remondin : entanet ha distrujet e oa bet abati Mallezais gant e vab Geoffroy, ha lazhet e oa bet e vab all Fromont en tan-gwall. Kounnaret-ruz an tamm anezhañ e vallozhas Remondin e wreg hag e reas un drouknaerez pilpous anezhi a-glev d'an holl.
Ret e voe da Velusina distreiñ d'ar Bed All neuze, pa oa bet diskuliet he c'hevrin. Treiñ da aerouantez a reas, ha nijal kuit. Ne baouezas ket d'ober war-dro he bugale evit keloù-se, pa voe gwelet gwech ha gwech all o nijal a-us tourioù kastell Lusignan en ur grial en un doare ranngalonus da gemenn marv unan anezho.
Dielfennadur
Lakaat ar vojenn da wirion en e amzer e oa pal Jean d'Arras : e deroù e skrid e c'halv koun Gervase of Tilbury, hag e tiskleir e vo lignez Lusignan o ren jusques en la fin du monde. Dave da τὰ μετὰ τὰ φυσικά "Usvedoniezh" Aristoteles (–384 - –322) –  Dre e natur en deus mab-den c'hoant da c'houzout  a skrivas ar prederour – e ra Coudrette e deroù Le Roman de Parthenay ou de Lusignen : Koulz e skrid Jean d'Arras hag e hini Coudrette e c'houlenn Melusina digant he gwaz "un dachenn a-vent gant kroc'hen ul loen", a laka da zidroc'hañ a-lêrennoù a-benn brasaat gorread gwele ar c'hastilli ez eo mennet da sevel. Da vojenn diazezadur Kartada gant ar rouanez Dido, evel ma kont Virgilius en Aeneis, e kas kement-se hag aes eo kompren an daveenn : par da hini Kartada eo krouidigezh Lusignan, par da hini Dido eo galloud Melusina, ha par d'ar garantez he deus Dido evit Aeneas eo ar garantez he deus Melusina evit Remondin. Gwengel orin mab-den zo aze : diazezañ ur c'houblad, ur gêr, ur sevenadurezh.
Un eil terridigezh a c'hoarvez diwezhatoc'h, pa varv Fromont ha kant manac'h all en abati Maillezais tangwallet gant e vreur Geoffroy. Glac'haret-bras an tamm amezhañ, Remondin a gas keloù d'e wreg a zo e Niort ; honnezh a zistro da Lusignan da wennañ Geoffroy, n'eo bet nemet benveg Doue evit kastizañ ar venec'h qui estoient de mauvaise vie et desordonnee (Jean d'Arras), pource qu'ilz faisoient / Moult de choses qu'ilz ne devoyent / Ne de droit ne de raison faire (Coudrette). Bouzaret gant ar boan e chom Remondin, ha dirak al lez e tiskleir natur naerel e wreg. Setu diskuliet kevrin Melusina, ha peurdorret an emglev gant he fried. Dre gement-se ez eo disrannet ar voudig diouzh bed an dud, petra bennak ma keuzont war he disparti ret : Kent mont kuit e tiskuilh Melusina da Remondin ez eo-hi merc'h Elinas, roue Albania, hag e wreg Presina. Goude bezañ kontet an amzer dremenet e tiougan an dazont : war ziskar e vo lignez Lusignan abalamour da derridigezhioù Remondin, ar pezh a zo un arouez eus diskar politikel gwirion gougemennerien Jean d'Arras ha Coudrette. Evezhiañ he lignez a ra ar voudig betek penn, pa ro urzh da Remondin da lazhañ o mab Eudes kent na lakafe madoù an tiegezh Lusignan en arvar, ha pa c'hourc'hemenn ma yafe ar glad d'an daou vugel yaouankañ. Gwarezet ha sikouret e vo Remondin ganti, ha distreiñ a raio da Lusignan Trois jours devant en cellui an / Que le chasteau changera de maistre (Coudrette).
Neuze e wel an dud Melusina o nijal kuit, stumm un naer askellek bras-divent ganti, en ur deurel [...] un cry merveilleux / Moult estrange et moult douloureux / Et moult piteux estoit le cry (Coudrette). Remondin a ya da Roma da c'houlenn digant ar pab pardoniñ e bec'hedoù a-raok mont da benitiour en un abati.
Melusina hag an tiegezh De Lusignan
Unan eus remziadoù koshañ an noblañs c'hall eo an tiegezh De Lusignan, a zo bet diazezet gant Hugues Iañ de Lusignan († 886). Hervez mojenn an tiegezh e tiskennje diouzh Melusina (Mère Lusigne) hag he fried Remondin, kont Poatev ; a-drugarez d'ar voudig e vije bet savet pinvidigezhioù tiriad an tiegezh De Lusignan. Adkaset da soñj an dud eo bet al livioù gant ar skrivagner ha prederour gall Claude Louis-Combet (*1933) en e ''Roman de Mélusine : "Remondin put voir, en un fragment d'instant, le corps de la Femme se lier indissolublement au corps du Serpent. Les vastes hanches; le ventre bombé achevaient leur dessin dans celui d'une puissante queue de reptile, enroulée sur elle-même et merveilleusement burelée d'azur et d'argent. Dans le dos de Mélusine, des ailes avaient poussé, légères comme celles des séraphins mais sombres comme celles des démons."
Lennegezh
François Rabelais (c. 1494 - 1553), e pennad XXXVIII e Quart Livre, a ra meneg eus Mélusine : Da get ez eas gwengel Melusina goude ar evit doare. Daou c'hant bloavezh diwezhatoc'h avat e tistroas da Europa : e 1795 e voe embannet Das Märchen "Ar Gontadenn" gant Johann Wolfgang von Goethe, ma kaver istor Das Neue Melusine "Ar Velusina nevez". En Alamagn adarre e voe Ernst Theodor Amadeus Hoffmann (1776-1822) oc'h ober gant gwengel Melusina en e gontadenn Der goldne Topf, bet embannet e 1819. En Alamagn bepred ez embannas Friedrich de la Motte Fouqué (1777-1843) e romant Undine e 1811. Dre ar barzh gall Gérard de Nerval (1808-1855) hag e varzhoneg El Desdichado ("Ar Reuzeudig") e tistroas Melusina da Vro-C'hall e 1854. Adalek neuze e kendalc'has Melusina da vout galvet gant arzourien Europa evit klask termeniñ lec'h ar merc'hed er gevredigezh hag e-keñver ar wazed, evel ma oa bet graet gant Jean d'Arras ha Coudrette en o amzer. E 1895 e voe embannet Mélusine... gant Joséphin Péladan (1858-1918), hag adkemeret e voe ar gwengel diwezhatoc'h gant Jacques Audiberti (1899-1965) e Carnage (1942) , gant Marcel Aymé (1902-1967) e La Vouivre (1943) ha gant ar Belgiad Franz Hellens (Frédéric van Ermengem, 1881-1972) e Mélusine, ou la robe de saphir (1920). Marcel Proust (1871-1922), en e romant À l'ombre des jeunes filles en fleurs (1919), a laka e harozez Gilberte Swann keñver-ha-keñver gant Melusina ; er romant Le côté de Guermantes e veneg ar skrivagner an tiegezh De Lusignan qui devait s'éteindre le jour où disparaîtrait la fée Mélusine.
C'hoariva
E 1939 e voe ar pezh-c'hoari Ondine gant ar gall Jean Giraudoux (1882-1944), diazezet war oberenn Friedrich de la Motte Fouqué.
Sonerezh
Ar Skosad Sir Walter Scott (1771-1832) a veneg Melusina en e zastumad kanaouennoù hengounel The Minstrelsy of the Scottish Border bet embannet e 1802 ha 1803. Ar sonaozour alaman Felix Mendelssohn (1809-1847) a zeskrivas Melusina en e zigoradur Zum Märchen von der Schönen Melusine ("Evit kontadenn Melusina goant", opus 32) e 1834. Diwar skrid Coudrette e savas ar gall Fromental Halévy (1799-1862) e opera diwezhañ, La magicienne e 1858. War hec'h albom Histoire naturelle (2006) e kan ar Vreizhadez Nolwenn Leroy e galleg ar ganaouenn Mélusine bet skrivet gant Yasmin Shah.
66vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)
Ar 66vet Rujumant Troadegiezh a oa ur rejumant eus an tirlu gall (lu gall).
Casalattico
Casalattico   a zo ur gumun en Italia, e  Lazio, e proviñs Frosinone.
Saint-Martin-des-Noyers
Saint-Martin-des-Noyers  a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Alopecoenas
Alopecoenas a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1899 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).
Galametz
Galametz a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Alopecoenas
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Dek spesad a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
Rummatadur
Renket e veze ar spesadoù er genad Gallicolumba kent.
Prefediezh Fukushima
Prefediezh Fukushima (福島県 Fukushima-ken e japaneg, /ɸɯ̥kɯɕimaꜜkeɴ/) zo ur brefediezh eus Bro-Japan e Rannvro Tōhoku en Enez-Honshu, en deus ur vent 13783 km². Niver annezidi Prefediezh Fukushima a sav da. Emañ Prefediezh Fukushima e-kichen Prefediezh Miyagi ha Prefediezh Yamagata en norzh, Prefediezh Niigata er c'hornôg, Prefediezh Gunma er mervent, ha Prefediezh Tochigi ha Prefediezh Ibaraki er su.
Fukushima eo ar gêr-benn ha Iwaki eo kêr vrasañ Prefediezh Fukushima, gant kêrioù bras all, en o zouez Kōriyama, Aizuwakamatsu, ha Sukagawa. Emañ Prefediezh Fukushima war aodoù reter Bro-Japan dirak ar Meurvor Habask, e rann suañ rannvro Tōhoku. Kavout a reer er brefediezh al Lenn Inawashiro, ar pevare lenn dre he ment e Japan. An trede prefediezh eo Prefediezh Fukushima dre he ment e Bro-Japan (War-lerc'h hini Hokkaido ha Prefediezh Iwate) ha rannet eo gant aradennadoù menezioù e teir rannvro anvet Aizu, Nakadōri, ha Hamadōri.
Casterton
Gerdarzh
Diwar caster, adstumm d'ar ger latin castra, ha ton, adstumm d'ar ger saoznek town.
Alc'hweder Mongolia
An alc'hweder Mongolia a zo ur spesad golvaneged, Melanocorypha mongolica an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Alauda mongolica (kentanv) da gentañ-penn (e 1776) gant al loenoniour ha louzawour alaman Peter Simon Pallas (1741-1811).
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus kreisteiz Rusia ha Mongolia da greiz Sina.
Tybalt
Tybalt pe Priñs ar C'hizhier a zo un dudenn e pezh c'hoari Romeo and Juliet bet skrivet gant Shakespeare.
Cesare Iañ Gonzaga
Cesare Iañ Gonzaga (1530 – 1575) a oa kont Guastalla adal 1557 betek e varv.
Mab henañ ar c'h-condottiero Ferrante Iañ Gonzaga (1507-1557) hag Isabella di Capua e oa.
Da 28 vloaz, d'an 21 a viz Mae 1558, e voe anvet da penngomandant arme Lombardia gant Felipe II, Roue Spagn. D'an 12 a viz Meurzh 1560 e timezas gant Camilla Borromeo, c'hoar Carlo Borromeo, eskob ha sant, ha nizez da Giovanni Angelo de' Medici, nevez-anvet da bab evel Pi IV.
Sevel a reas an Accademia degli Invaghiti e Mantova, er palez en devoa bet digant e dad.
Gilbert William Gaul
Gilbert William Gaul ganet d'an 31 a viz Meurzh 1855 hag aet da Anaon d'an 21 a viz Kerzu 1919 a oa ur skeudenner ha livour milourel stadunanat. En ur bern skridoù e kaver "William" evel e raganv kentañ ha "Gilbert" evel e eil raganv kreiz ; e lod all e lenner e oa "Gilbert" e raganv kentañ ha "William" e eil raganv.
Cesare Iañ Gonzaga
E 1567-68 e kasas e lez eus Mantova betek Guastalla, ma chomas betek e varv. Eno e roas labour d'an tisavour hag ijinour Francesco da Volterra.
Gilbert William Gaul
Brudet eo evit e daolennoù diwar-benn Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Marvet eo gant an dorzellegezh.
Cesare Iañ Gonzaga
Ur serc'h en doa, Diana di Cordona hec'h anv.
E vab Ferrante a voe kont Guastalla war e lerc'h.
Ar c'horonal ne skriv den dezhañ
Ar c'horonal ne skriv den dezhañ (titl orin: El coronel no tiene quien le escriba) zo ur romant skrivet e spagnoleg gant Gabriel García Márquez ha troet e brezhoneg gant Aleksandr ar Gall.
Emeur e 1956, en ur gêriadenn war an aod e Kolombia. Bep Gwener ez a ur c'horonal kozh disoudardet d'ar porzh, da c'hortoz keloù eus ul leve en devoa goulennet abalamour d'ar servijoù en devoa roet er brezel diabarzh. Padal ne zeu lizher ebet digant ar gouarnamant, hag e chom nebeut a beadra gant an tiegezh.
Savet eo ar skrid en un doare eeun ha diginkl, kontrol d'an doareoù barok a c'heller kavout en oberennoù all ar skrivagner.
Chesterton
Chesterton zo un anv-lec'h saoznek.
Gerdarzh
Diwar chester, adstumm d'ar ger latin castra, ha ton, adstumm d'ar ger saoznek town.
Cester
Chester (lec'hanvadurezh)
Alice Seeley Harris
Alice Seeley Harris a oa ur visionerez saoz hag ul luc'hskeudennerez. Bez' eo unan eus ar re gentañ o deus implijet al luc'hskeudenniñ da reiñ testeni eus an feulster gouzañvet gant an dud e Stad Dieub Kongo da vare ren Leopold II Belgia.
Ceccano
Ceccano a zo ur gumun en Italia, e Lazio, e proviñs Frosinone.
Formentera
thumb|280px|right|Ar gwel war an enezenn, eus La Mola Formentera eo an hini vihanañ eus an inizi annezet en enezeg ar Balearez, e Spagn.
Emañ war-hed 5 km er c'hreisteiz da Eivissa. En em astenn a ra war 83 km².
Bevañ a ra diwar an touristerezh dreist-holl. Kalz siouloc'h eget an inizi all eo avat, abalamour ma ne c'haller erruout betek Formentera nemet gant ar vag a zeu eus Eivissa, tra ma vez kirri-nij o touarañ war an inizi all.
Annezet eo Formentera gant 9 552 den (2009). Sant Francesc de Formentera eo ar gêr-benn hag ar porzh brasañ.
Herve ar Beg
Herve ar Beg (ganet e Kemper d'ar 24 a viz C'hwevrer 1951) zo un emsaver sevenadurel ha politikel breizhat. Goude graet studioù saoznek ha brezhonek e Skol-veur Breizh-Uhel e Roazhon, ha tremenet ur bloavezh-skol e Kembre o kelenn galleg en ur zeskiñ kembraeg (1972-73), en deus graet war-dro ar gelaouenn divyezhek Evid ar brezhoneg, a oa bet krouet gant an Tregeriad Claude Henry, hag a oa renet gant Alan Stivell. Krouet en deus Radio Kreiz Breizh, ha lakaet eo bet er-maez gant ar bolitikerien dre ma oa ezel eus Emgann ha SAB. Meur a wech eo bet kaset dirak al lez-varn dre ma stourme evit ar brezhoneg. Rener Arvorig FM eo bremañ.
Prosez
D’an 3 a viz Mae 1984 e oa bet lakaet Herve ar Beg « dindan evezh ar justis » dre ma tamalle barner-enklasker Gwengamp dezhañ bezañ duet panelloù en Bro-Dreger. Ne voe ket barnet ar stourmer a-raok miz Even 1987. Galv a reas, ha adtremen a reas dirak lez-varn galv Roazhon d’an 12 a viz Genver 1988 ha digresket e voe an digoll da baeañ gant ar prokulor (18 000 lur nebeutoc’h). A-benn ar fin e voe embannet ar varn ur sizhun goude ha didamallet ar paotr abalamour d’ur fazi prosezadur.
Andrieu Dupuy
Buhez
Mab e oa da labourerien-douar eus Lomanha, ar vroig en-dro da Leitora, hiziv en departamant Gers. Deuet da vezañ istorour e skrivas kalz diwar-benn e vroig, diwar-benn Okitania dre vras, ha diwar-benn Okitaned brudet, evel ar matematikour Pierre de Fermat pe ar barzh Joan Giraud d'Astròs. E labour anavezetañ eo ar Petite encyclopédie occitane (1974), hag a oa an holloueziadur kentañ diwar-benn traoù Okitania. Gantañ e voe savet ivez ar gevredigezh La Lomagne, mémoire pour demain, hag an ti-embann Lo libre occitan, evit embann pe adembann skridoù skrivagnerien okitanek evel Joan Bodon pe Max Roqueta.
Raibeart Ruadh MacGriogair
Raibeart Ruadh MacGriogair, ha Raib(eart) Ruadh pe Rob Ruadh ent-berr, saoznekaet e Robert Roy MacGregor, ha Rob Roy ent-berr, badezet d'ar 7 a viz Meurzh 1671 e Gleann-Gaoil, war lez Loch Ceiteirein, ha marvet d'an 28 a viz Kerzu 1734 e Both Chuidir, a zo un haroz skosat, ur seurt Robin Hood, eus penn-kentañ an. Meur a oberenn a zo bet savet diwar e benn, levrioù (evel hini Walter Scott) ha filmoù (evel "Rob Roy" gant Liam Neeson).
Raib Ruadh a dalvez kement ha "Roparzh Ruz (e vlev)".
Ceprano
Ceprano a zo ur gumun en Italia, e Lazio, e proviñs Frosinone.
NGC 520
NGC 520 a zo ur c'houblad galaksioù troellennek en etregwered lec'hiet 90.7 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg ar Pesked.
Tangi ar Yaouank
Tangi ar Yaouank, pe Tanguy Le Jeune, (19 Ebrel 1759 - 8 Ebrel 1811) a oa ur skolaer eus Plabenneg da vare an Dispac'h gall. Sekretour e voe ivez e ti-kêr ar Vourc'h-Wenn e 1808. Gantañ e voe savet ar c'hentañ levr-skol graet evit deskiñ galleg dre ar brezhoneg er skolioù kentañ derez, ar Rudimant eus ar Finister, moullet e ti Malassis, mouller e Brest, e 1800. Ul levr all un tammig heñvel a savas, anvet An ABC, pe quenta levr dre ar Cn T. ar Yaouank, moullet e 1801 e Brest ivez.
Baldoen
Baldoen zo anv meur a zen.
Llanbedr Pont Steffan
right|250px Llanbedr Pont Steffan (Llambed e kembraeg komzet, Lampeter e saozneg) zo ur gêr hag ur gumuniezh eus Ceredigion, e Kembre. Emañ e kember ar stêr Teifi hag ar stêr Dulas.
An Dún Mór (Ciarraí)
An Dún Mór (Dunmore Head e saozneg ) zo ur beg-douar e kornaoueg kontelezh Ciarraí en Iwerzhon. Emañ e penn pellañ Corca Dhuibhne e mervent ar gontelezh.
Bez' ez eo al lec'h pellañ er gornaoueg war douar-bras enez Iwerzhon a-bezh (pelloc'h c'hoazh emañ enezeg Na Blascaodaí).
Fluctuat nec mergitur
Fluctuat nec mergitur ("Hejet-dihejet e vez gant an tonnoù met gouelediñ ne ra ket" ) eo sturienn Pariz : anv zo eus al lestr a weler war ar skoed, hag a zo arouez kêr-benn Bro-C'hall.
Ofisielaet e voe ar sturienn d'ar gant ar baron Georges Eugène Haussmann (1809-1891), a oa prefed departamant ar Seine da neuze.
Piglio
Piglio a zo ur gumun en Italia, e Lazio, e proviñs Frosinone.
Ammomanes
Ammomanes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1851 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad : Seizh isspesad warn-ugent (27) en holl.
Kenteliou brezounek
Kenteliou brezounek zo ul levr skol a oa bet savet gant Jean-Marie Apprioual (1842-1906), alias "Frère Constantius", evit kelenn galleg dre ar brezhoneg er skolioù kristen. « Méthode de Landivisiau » a reer alies e galleg eus al levr-se.
Dre ma oa savet al levr gant ur beleg hag evit ar skolioù kristen e tenn ar braz eus an testennoù-se d'ar relijion gatolik (Doue eo ger kentañ ar gentel gentañ, da skouer).
Ur stumm berraet eus an oberenn-se a voe embannet, dindan an titl Abrégé de la méthode de Landivisiau, gant ur bodad anvet Comité de préservation du breton armoricain hag a oa ur skourr eus an Association bretonne. Frañsez Vallée a oa er bodad-se.
Orbec
Orbec a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Orbec eo.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Cervaro
Cervaro a zo ur gumun en Italia, e Lazio, e proviñs Frosinone.
Koan en Emmaus
Koan en Emmaus zo anv daou eoullivadur gant Caravaggio hag a ziskouez Jezuz, goude savet a varv da vev, o koaniañ gant diskibien en Emmaus (Lukaz, XXIV, 13-35).
M16
M16, anvet ivez nivlennad Rouanez ar Stered ha nivlennad an Erer, a zo un druilhad digor lec'hiet war-dro 7 mil a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg an Naer.
Bodlezan
Bodlezan zo ur gumun a-wechall eus Breizh e departamant Aodoù-an-Hanternoz. Ul lodenn eus kumun Bear eo bremañ, er mervent.
Koan en Emmaus
An daolenn gentañ
Un daolenn gentañ 195 x 139 cm he mentoù a voe graet gant al livour e 1601-1602 evit un ao. Ciriaco Mattei ; e National Gallery Londrez (R-U) emañ hiziv. Daou waz zo ouzh taol gant Jezuz, hag un trede en e sav e-kichen skoaz dehoù ar c'houviad.
Taolenn 1606
An eil taolenn (141 x 175 cm) livet e 1606 zo miret er Pinacoteca di Brera e Milano, en Italia. En un aergelc'h teñvaloc'h e weler ivez daou waz ouzh taol gant ar C'hrist ; div vaouez zo en o sav en tu kleiz dezhañ.
Kentañ emgann ar Marn
Kentañ emgann ar Marn a zo un emgann e-kerzh ar Brezel-bed kentañ. Armeoù Bro-C'hall hag ar Rouantelezh Unanet a glaskas tremen a-dreuz linennoù arme Bro-Alamagn. Degouezhout a reas eus ar 5 d'an 12 a viz Gwengolo 1914.
Saorgio
Istor
Daskoret e voe kontelezh Nisa da rouantelezh Sardigna-Piemonte goude diskaret an impalaer Napoleon Iañ e 1815, met roet e voe en-dro da Vro-C'hall e 1860, ha Saorgio da-heul.
Kontelezh Berrien
Div gontelezh zo anvet kontelezh Berrien (Berrien County) e SUA:
Skrapidigezh Proserpina
Ratto di Proserpina, « Skrapadenn Proserpina », zo un delwenn gant ar c'hizeller Italian Gian Lorenzo Bernini (1598-1680) graet etre 1621 ha 1622, pa ne oa an arzour nemet 23 bloaz.
Emañ war ziskouez er Galleria Borghese e Roma.
Awenet eo bet ar c'hizeller gant Metamorfozoù Ovidius.
Proserpina a oa merc'h da Yaou ha Keres, doueez ar frouezhusted, ha skrapet e voe gant Hades (Pluton ar Romaned), doue an Ifernioù.
Kanol ar Martinière
right|250px|thumb|Kanol ar Martinière e [[Frozieg.]] Kanol ar Martinière a zo ur ganol a-hed al Liger, e Bro-Naoned.
Lec'hiadur
A-hed Aber al Liger emañ, dre ar c'hreisteiz. Pemp da c'hwec'h kilometrad emañ eus ar stêr vras. 15 kilometrad eo he hirder, etre kêrioù Pembo ha Pentelloù.
Istor
Deuet e oa da wir e 1892, goude 10 vloaz mell labourioù evit lakaat ar bigi d'en em ziroudañ, al Liger o vezañ diaes da vageal warni ablamour e oa kontraezhet. Oberiant kenañ e oa e-pad ur prantad amzer berr, un 20 vloaz bennak, betek 1914 pa zeue da vezañ ur bered bigi, ha war lerc'h un diazezadur eus an AFNA. Distrujet e oa er bloavezhioù 1990 ar stankelloù savet gant an Amerikaned el lodenn uhel (Île de bois e kumun Pentelloù). Lezel a reas an dour da dremen endro betek skluz ar Carnet. Al lodenn izelañ war ar ganol betek Pembo, anvet "de la Taniais", a oa leuniet e fin ar bloavezhioù 1960 hag erlec'hiet gant ur fozell a ya d'an Norzh betek al Liger.
Bremañ
N'ez eer ket da vageal warni evit ar c'henwerzh abaoe pell, evit ar blijadur ne lavaran ket. Savet e oa ur greizenn bageal e 1970 zoken. Kavout a reer ivez peskaeterien ha pourmenerien. Ul lec'h sioul ha dudius eo deuet da vezañ. Ne gaver ket par da ardivinkerezh he skluzioù en Europa. E framm Estuaire 2007-2009-2011, ar festival arz a-vremañ, e oa lakaet oberennoù digunvez krouet gant an arzourien.
Colfelice
Colfelice a zo ur gumun en Italia, e Lazio, e proviñs Frosinone.
Ricciarda Malaspina
Ricciarda Malaspina (Massa, 1497 – 1553 Bagni di Lucca) a oa un itron italian a renk uhel, markizez Massa hag itron Carrara adal Gwengolo 1519 betek 1546, hag adarre adal Mae 1547 betek he marv.
He buhez
Ganet e oa e Massa. Merc'h e oa da Antonio Alberico II Malaspina ha da Lucrezia d'Este‎. Ur c'hoar henañ he doa, Eleonora.
Collepardo
Collepardo  zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Ricciarda Malaspina
He buhez
Mervel a reas he zad Antonio Alberico e 1519, ha neuze e tegouezhas e vadoù gant Ricciarda. Bloaz goude, e 1520, e timezas da Lorenzo Cybo, un denjentil eus Genoa, mab-bihan d'ar pab Inosant VIII ha niz d'ar pab Leon X, ha gantañ e voe diazezet an Tiegezh Cybo-Malaspina a zalc'has Massa ha Carrara betek 1829.
En amzer-se e oa brezelioù en Italia etre Bro-C'hall, re an Impalaeriezh santel, ha re ar stadoù italian. Ricciarda Malaspina a reas emglev gant Karl V an Impalaeriezh santel.
En 1530 e voe aotreet gant an impalaer da lakaat he fried da genren ganti.
He marv
Derc'hel a reas Ricciarda Malaspina da ren e Massa betek he marv e 1553. He mab yaouankañ Alberico a renas war he lerc'h.
Fable (heuliad c'hoarioù video)
Fable zo anv un heuliad c'hoarioù video doare RPG embannet war Xbox, Microsoft Windows, OS X, Xbox 360 hag Xbox One. An heuliad a oa bet sevenet gant Lionhead Studios betek ma vefe serret ar studio e 2016, an embannadur d'an heuliad a oa gant Microsoft Studios.
Chestertown
Chestertown zo anv meur a lec'h e SUA.
Gerdarzh
Diwar an anvioù chester ha town. Chesterton eo ar stumm a gaver e Bro-Saoz.
Ferentino
Ferentino a zo ur gumun en Italia, e Lazio, e proviñs Frosinone.
Oreortyx
Dont a ra e anv eus ar gerioù henc'hresianek ὄρος (menez e brezhoneg) hag ὄρτυξ (koailh e brezhoneg).
Spesadoù hag an isspesadoù anezho
N'eus nemet ur spesad er genad-mañ : Oreortyx pictus, pemp isspesad (Oreortyx pictus confinis, O. p. eremophilus, pictus, plumifer ha russelli) dezhañ.
Shec'hem
Shec'hem a oa ur gêr greñv, 50 km en norzh da Jeruzalem ha 9 km e gevret Samaria. Anvet eo bremañ Tell Balata. E-kichen Naplouz emañ.
Lec'h an disrann etre an Norzh hag ar Su a voe ivez (1R 12, 1 ; 2Dn 10,1). Jeroboam a reas anezhi kêr-benn gentañ Rouantelezh Israel (pe an Norzh).
Goude diskar Samaria e 721 kent JK e teuas da vezañ kêr bouezusañ ar Samaritaned, gant lec'h sakr ar menez Garizim.
Eno en em gavas Jezuz gant ar Samaritanez e-tal puñs Jakob hervez Aviel Yann (Yn 4,5).
64vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)
Ar 64vet Rujumant Troadegiezh a oa ur rujumant eus an tirlu gall (lu gall).
Koad ar Markiz
Koad ar Markiz (Forêt de Beffou e galleg) zo ur c'hoad e Bro-Dreger, er c'hreisteiz da vourk Logivi-Plougraz.
Perc'hennet eo gant departamant Aodoù-an-Arvor abaoe 1951. Gwez-faou ha gwez rousinek a gaver e-barzh dreist-holl, gant un niver a wez-ivin.
Charles Homualk
Charles Homualk pe Charles Homualk de Lille, bet ganet e 1909 e Naoned hag aet d'an Anaon e 1996, a oa un arzour breizhat.
Anavezet-mat e oa evel livour ha skeudennaouer kartennoù-post, dreist-holl evit an heuliadoù diwar-benn proviñsoù Bro-C'hall (Breizh, Elzas, Arvern, Berry, Normandi,...).
Ober a reas e studi e Skol Uhel an Arzoù-kaer e Naoned er memes mare ha Zavier Langleiz.
Labourat a reas da gentañ er bruderezh e dibenn ar bloavezhioù 1920 ha goude, etre 1933 ha 1970, evit an ti-embann Gabriel Artaud (& Fils), Editions Gaby, eus Naoned.
E 1995 e roas ouzhpenn 6 000 tresadenn orin da virdi ar gartenn-bost e Baod. Mervel a reas un nebeud sizhunvezhioù a-raok na voe digoret ar mirdi e 1996.
Sal-emvod ar mirdi a zo bet anvet war e lerc'h hag un diskouezadeg a zo bet savet en enor dezhañ e 2016, ugent vloaz goude e varv.
Pentrefelin
Meur a lec'h zo anvet Pentrefelin e Kembre.
Gerdarzh
Savet eo an anv diwar ar gerioù pentre (kêriadenn) ha melin (milin).
Uttoxeter
Uttoxeter zo un tamm bourk e Staffordshire, e Bro-Saoz, nepell diouzh kêrioù Stoke-on-Trent, Derby ha Lichfield.
Sartilly-Baie-Bocage
Sartilly-Baie-Bocage a zo ur gumun eus departamant Manche e Bro-C'hall, krouet e 2016.
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Angey, Champcey, Montviron, La Rochelle-Normande ha Sartilly.
Acaster Malbis
Acaster Malbis zo ur gêriadenn e biz Bro-Saoz, e-kichenik kêr York, 8 km er c'hreisteiz dezhi, war lez ar stêr Ouse.
Orin
Dont a ra anv anv eus an anv latin Val-Caester, eus vallum, moger, ha castra kreñvlec'h. Goude aet kuit ar Romaned e teuas ar Saksoned, hag unan anezho, anvet Aca, a roas e anv da Acaster. Malbis eo anv ar berc'henned norman a deuas diwezhatoc'h.
Xbox 360
An Xbox 360 zo ur c'hoñsolenn c'hoarioù video evit an ti savet gant Microsoft. Bez eo warlerc'hiad an Xbox diazez, an eil koñsolenn eo d'an heuliad koñsolennoù Xbox. An Xbox 360 a oa bet o keveziñ gant hini Sony ar PlayStation 3 hag hini Nintendo ar Wii da geñver koñsolennoù Seizhvet remziad. An Xbox 360 a voe diskouezhet dre un doare ofisiel war ar chadenn skinwel MTV d'an 12 a viz Mae 2005. Diwezatoc'h e voe roet munudoù teknikel, ha keloù war an embann evit ar c'hoarierien e-pad an Electronic Entertainment Expo (E3).
Danvez-pried
An danvez-pried a larer eus paotr pe plac'h a zo da zimeziñ, hag a vo priedoù. Evit se ez eus bet graet ur goulenn-dimeziñ gant an danvez-ozhac'h.
Pentre'r Felin
Meur a lec'h zo anvet Pentre'r Felin (pe Pentre'r-felin) e Kembre :
Gerdarzh
Savet eo an anv diwar ar gerioù pentre (kêriadenn) ha melin (milin).
Square Enix
Square Enix Holdings Co., Ltd. zo un embregerezh sevel hag embann c'hoarioù video ha manga japanat. Brudet eo evit bezañ krouer ha perc'henn ar frañchizoù Final Fantasy, Dragon Quest, ha Kingdom Hearts, e-touez un toullad all. Eus ar frañchizoù-se, darn zo bet gwerzhet ouzhpenn 10 milion a skouerennoù anezho dre ar bed. Ar frañchiz Final Fantasy zo bet gwerzhet 144 milion a skouerennoù ; evit Dragon Quest ez eus bet gwerzhet 78 milion a skouerennoù hag evit Kingdom Hearts 30 milion a skouerennoù. Lec'h penn Square Enix zo e Shinjuku Eastside Square Building e Shinjuku, Tokyo. En holl ez eus 4300 implijer dre ar bed.
Sora (Lazio)
Sora zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Falvaterra
Falvaterra zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Philortyx
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1846 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Dont a ra e anv eus ar gerioù henc'hresianek φίλος (karet e brezhoneg) hag ὄρτυξ (koailh e brezhoneg).
Barouc'h
Levr Barouc'h a zo deuet betek ennomp dre droidigezh c'hresianek ar Seikont, e-lec'h m'emañ etre levr Yeremia hag ar C'heinvanoù. Teir lodenn a c'heller ober ennañ : goude ur rakskrid istorek e kaver ur bedenn a binijenn, ur barzhoneg war ar Furnez hag ur brezegenn a frealzidigezh.
Hervez an destenn en dije Barouc'h, "mab da Nerias", skrivet e levr e Babilon pemp bloaz goude distruj Jeruzalem gant ar Galdeiz. Un diskibl da Yeremia hag e sekretour e vije bet. Hervez darn eus ar viblourien ne vije bet aozet en destenn gantañ met gant meur a skrivagner war-dro ar bloaz 200 kent JK.
Tregellasia
Tregellasia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1912 gant an evnoniour amatour aostralian Gregory Mathews (1876-1949).
O c'havout a reer en Aostralia ha Ginea Nevez.
Artur da Távola
Paulo Alberto Moretzsohn Monteiro de Barros, ganet d'an 3 a viz Genver 1936 hag aet da Anaon d'an 9 a viz Mae 2008, brudetoc'h dre e lesanv Artur da Távola, a oa ur politikour, senedour, kazetenner ha skrivagner brazilian.
Lesanv Távola "Artur da Tavola," a zo deuet diwar ar Roue Arzhur. Dre implij al lesanv-se e oa bet tu dezhañ da genderc'hel da vezañ ur c'hazetenner e-pad mare an diktatouriezh vilourel e Brazil (1964-1985).
Faubourg Saint-Antoine
Istor
Ar Fabourzh Saint-Antoine a oa ur rakkêr nepell diouzh Abati Saint-Antoine-des-Champs hag a zo bet o tiwan gant sikour an abadezed. Istor ar Fabourzh Saint-Antoine zo kemmesket alies gant hini ar straed pennañ a dremen e-kreiz, ar straed Faubourg-Saint-Antoine, hag a zo un astenn d'ar straed Saint-Antoine. Ar straed Saint-Antoine a gas d'an abati adal kreiz Pariz. An troc'h etre an div straed a veze graet gant mogerioù kêr Pariz, hag ar pezh a oa e diavaez mogerioù kêr (pe extra muros) a oa anvet fabourzh. Hiziv-an-deiz ez eo unan eus karterioù Pariz. Bez' eo ur c'harter ma vez savet arrebeuri : stalioù gwerzhañ arrebeuri, stalioù ebenourien zo... Eno e vez kavet sez aozadurioù micherel an arrebeuri met ivez kreizennoù stummañ micherioù an arrebeuri, evel ar Skol Boulle (rue Pierre-Bourdan).
Alexandre de Lamothe
Pierre-Alexandre Bessot de Lamothe, ganet d'an 8 Genver 1823 e Periguers ha marvet d'an 3 Here 1897 e Villeneuve-lès-Avignon, a oa ur skrivagner gallek.
Betws
Meur a gêriadenn e Kembre zo anvet Betws (ti-pediñ, e brezhoneg).
Baldoen II Jeruzalem
E 1104 e voe prizoniet en emgann Harran. Da gentañ e voe dalc'het gant Sökmen eus Mardin, goude gant Jikirmish eus Mosul, hag a-benn ar fin gant Jawali Saqawa.
Eured ha bugale
Dimezet e oa da Morfia Melitene.
Cernay (Calvados)
Cernay a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Alc'hweder lost ruz
An alc'hweder lost ruz a zo ur spesad evned, Ammomanes phoenicura an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Mirafra phoenicura (kentanv) da gentañ-penn (e 1831) gant ar soudard hag an naturour breizhveuriat Franklin (war-dro 1783-1834).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Pentre Bychan
Pentre Bychan zo ur gêriadenn e kontelezh Wrecsam, e biz Kembre. Emañ etre Rhostyllen ha Johnstown.
Ur maner bras a oa eno gwechall hag a oa d'an tiegezh Tegin, ha d'an tiegezh Meredidd goude, etre 1620 ha 1802. Unan nevez a voe savet e 1823, hag a voe diskaret e 1963. En e lec'h e voe savet krematoriom Wrecsam. Ul lodenn eus Kleuz Offa zo en e gichen.
Santopadre
Santopadre zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Bontnewydd
Meur a lec'h zo anvet (Y) Bontnewydd e Kembre :
Gerdarzh
Savet eo diwar an anv pont (pont ivez e brezhoneg), kemmet war-lerc'h ar ger-mell a zo kouezhet (evel a c'hoarvez en anvioù all evel Felinfach), ha newydd (nevez).
Republik Pobl Donetsk
Republik Pobl Donetsk (RPD er stumm berr, e rusianeg Донецкая Народная Республика, Donetskaya Narodnaya Respoublika) zo ur republik disrannour eus Ukraina en oblast Donetsk savet d'ar. D'ar e voe anavezet he dizalc'hidigezh gant Rusia.
Alcester (Warwickshire)
Alcester (distaget /ˈɒlstər/ pe /ˈɔːlstər/) zo ur gêrig eus Bro-Saoz, e Warwickshire, e kember ar stêrioù Alne hag Arrow.
13 km zo alese da Stratford-upon-Avon, er reter, ha kemend-all da Redditch en hanternoz. Hervez niveradeg 2001 e oa 6,214 annezad enni.
Orin
Dont a ra an anv eus hini ar stêr Alne, gant al lostger cester, a orin roman.
Ravenna 10639 : ALAUNA
En amzer proviñs Britannia, dindan an impalaeriezh roman, e oa Alauna ur c'hreñvlec'h roman war lez un hent roman.
Louis V Joseph de Bourbon-Condé
Louis V Joseph de Bourbon-Condé, ganet e Pariz d'an 9 a viz Eost 1736 hag aet da Anaon e Chantilly d'an 13 a viz Mae 1818, a oa ur priñs gall, 8vet priñs Condé (1740), priñs a wad.
Mab e oa da Louis IV Henri de Bourbon-Condé (1692-1740), dug Bourbon ha 7vet priñs Condé, ha d'ar briñsez ganet Caroline von Hessen-Rheinfels-Rotenburg (1714-1741).
Hugues Le Stoquer
Hugues Le Stoquer pe Lestoquier (e galleg ː Trébuchet) a oa eus urzh ar Vreudeur gordennerien e kouent Montroulez.
Bet e oa eskob Treger, war-lerc'h Yves de Kergoat, eus an 20 a viz Eost 1403 d'ar 25 a viz Eost 1404.
Dilec'hiet e voe da Wened, ma varvas e 1408.
Bernard, pe Bertrand du Peyron a bignas war e lerc'h war gador eskob Treger.
Rannoù melestradurel Japan
Rannet eo melestradur Bro-Japan e tri live diazez : hini ar vro, hini ar prefediezhioù, hag hini ar c'humunioù.
Dendrocygna viduata
Dendrocygna viduata a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Anatidae.
Rannoù melestradurel Japan
Dindan ar gouarnamant broadel ez eus 47 prefediezh, en o mesk c'hwec'h prefediezh zo rannet d'o zro en isprefediezhioù d'ober gwelloc'h war-dro toleadoù ledan pe enezennoù pell.
Dendrocygna viduata
Anvet e voe Anas viduata (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Annez
Neizhañ a ra ar spesad en Afrika issahara, Komorez, Madagaskar ha Suamerika (eus Costa Rica da vBrazil) ma plij dezhañ daremprediñ al lec'hioù dour a bep seurt.
Esperia
Esperia zo ur gumun en Italia, e proviñs Frosinone, e rannvro Lazio.
Rannoù melestradurel Japan
Ar 1718 kumun (792 kêr, 743 bourc'h, ha 183 c'hêriadenn) ha 23 arondisamant ispisial e Tokyo a ya d’ober al live gouarnamant izelañ. An ugent kêr bobletañ en tu all da vetropolenn Tokyo zo anavet evel ar c'hêrioù diuzet hag a zo rannet en arondisamantoù.
Live ar prefediezhioù
Ar rannoù mestradurel uhelañ eo ar 47 rann brefediezhel : 43 frefediezh (県 ken), div brefediezh kêrel (府 fu, Osaka ha Kyōto), un "droiad" (道 dō, Hokkaidō), hag ur "vetropolenn" (都 to : metropolenn Tokyo). Daoust ma'z eo disheñvel o anv ez int heñvel a-fet melestradurezh.
Ken
Ar "Brefediezh" (県 ken) eo ar seurt rannoù melestradurel niverusañ e live ar prefediezhioù. 43 ken zo. Ar c'hanji (arouezlun) implijet a dalvez "kontelezh" tamm-pe-damm.
To
Metropolenn Tokyo zo anvet "metropolenn" (都 to) abaoe divodadur kêr Tokyo e 1943. Tōkyō-fu (Prefediezh Tokyo) a zeuas da vezañ Tōkyō-to hag arondisamantoù kêr Dokyo zo deuet da vezañ arondisamantoù ispisial. ar c'hanji (arouezlun) implijet a dalvez "kêr-benn".
Fu
Prefediezh Osaka ha Prefediezh Kyoto zo anvet "prefediezhioù kêrel" (府 fu). An arouezlun sinat implijet a c’houlakae un takad kêrel a-bouez eus ar vro e kreiz istor Sina, hag un isrann eus ur broviñs e diwezh istor Sina.
Dō
Hokkaido zo anvet "troiad" (道 dō). Implijet e veze ar ger-mañ er penn kentañ d'ober anv eus rannvroioù eus Bro-Japan enne meur a broviñs.
Hollsent ar Garreg
Hollsent ar Garreg (Toussaint René Marie Le Garrec e marilh ar boblañs), ganet d'ar 7 a viz Gwengolo 1862 e Kergrist-Moeloù, ha marvet d'an 18 a viz Meurzh 1939 e Montroulez, a oa ur skrivagner brezhonek, Ar Barner e anv-pluenn. Savet en deus pezhioù-c'hoari ha barzhonegoù.
Rannoù melestradurel Japan
Distrig
An Distrigoù (郡 gun) zo rannoù melestradurel en implij etre 1878 ha 1921 hag a oa kevatal tamm-pe-damm ouzh kontelezhioù Sina pe re ar Stadoù-Unanet. Er bloavezhioù 1920 e oa , municipal functions were transferred from eus kuzulioù an distrigoù da guzulioù ar bourc'hioù hag ar c'hêriadennoù eus an distrig. Chomet eo anvioù an distrigoù e-barzh chomlec'h ar bourc'hioù hag ar c'hêriadennoù evit ar post, hag implijet e vez an distrigoù a-wezhioù evel bevennoù evit an distrigoù evit an dilennadegoù, met mod all n'o deus roll ofisiel ebet.
Live ar c'humunioù
Ar c’humunioù' zo rannet e tri rummad bras : kêrioù, bourc'hioù, ha kêriadennoù. Koulskoude arondisamantoù ispisial Tokyo a vez sellet oute evel kumunioù ivez.
Kêrioù
Pevar seurt kêrioù zo e Japan, adalek an hini uhelañ : ar c’hêrioù diuzet, ar c’hêrioù pennañ, ar c’hêrioù ispisial, hag ar c’hêrioù.
Kêrioù diuzet
Ur gêr diuzet dre un ordrenañs eus ar gouarnamant (政令指定都市 seirei shitei toshi), anavezet ivez evel ur gêr diuzet (指定都市 shitei toshi) pe "government ordinance city" (政令市 seirei shi), zo ur gêr eus Bro-Japan en deus ur boblañs brasoc’h evit 500 000 annezad hag a zo bet diuzet evel-henn dre urzh kabined Japan hervez mellad 252, ha kevrenn 19 al lezenn war an emrenerezh lec’hel. Rannet eo ar c'hêrioù diuzet en arondisamantoù.
Kêrioù pennañ
Ur gêr bennañ (中核市 Chūkakushi) zo ur gêr eus Bro-Japan zo brasoc'h he foblañs evit 300 000 annezad ha brasoc'h he zolead evit 100 kilometr karrez, daoust ma c'haller ober nemedennoù dre urzh ar c'habined evit kêrioù enne nebeutoc'h evit 300 000 annezad met muioc'h evit 200 000 memestra. Krouet e oa ar c’hêrioù pennañ gant kentañ diferadenn mellad 252, kevrenn 22 al Lezenn war an emrenerezh lec’hel.
Kêr ispsial
Ur gêr ispisial (特例市 Tokureishi) zo ur gêr eus Bro-Japan dezhi 200 000 annezad d’an nebeutañ. Diazezet e oa ar rummad-se gant al Lezenn war an emrenerezh lec’hel, mellad 252 diferadenn 26.
kêr
Ur gêr (市 shi) zo ur rann velestradurel lec'hel e Japan, enne 50 000 annezad d'an nebeutañ, en o zouez 60% eus an tiegezhioù d'an nebeutañ a rank bezañ diazezet en un tolead kêrel kreiz, ha 60% eus an tiegezhioù d'an nebeutañ a rank bezañ implijet er c'henwerzh, er greanterezh pe e micherioù kêrel all all. Emañ ar c'hêrioù e renk ar bourc'hioù (町 machi) hag ar c'hêriadennoù (村 mura). Ar c'hemm nemetañ etrezo eo n’int ket un elfenn eus an distrigoù (郡 gun). Evel pastelloù-bro melestradurel arall ez int termenet gant lezenn emrenerezh lec'hel 1947.
Bourc'h
Ur vourc'h (町 chō pe machi) zo ur rann velestradurel lec'hel e Japan.
Kêriadenn
Ur gêriadenn (村 mura a-wezhioù son) zo ur rann velestradurel lec'hel e Japan. Brasoc'h eo ar c'hêriadennoù evit an tolpadoù tiez, rak un isrann eus an distrigoù diwar ar maez int (郡 gun). Rannet e vez ar re-se etre Bourc'hioù ha kêriadennoù.
Arondisamant ispisial
An arondisamantoù ispisial (特別区 tokubetsu-ku) zo 23 c’humun a ya d’ober asambles kalon ha lodenn bobletañ Metropolenn Tokyo. A-gevred, e c’holoont ar vro a oa gwezhall dindan veli kêr Tokyo a-raok ma oa divodet e 1943 da zont da vezañ ul lodenn eus Metropolenn nevez savet Tokyo. Savet e oa framm an arondisamantoù ispisial hervez al Lezenn emrenerezh lec’hel ha ne vez kavet nemet e Metropolenn Tokyo.
Cele Abba
Cele Abba, ganet d'ar 25 a viz Mae 1906 e Milano, hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz Genver 1992 er memes kêr, a oa un aktourez italian. C'hoar e oa d'an aktourez Marta Abba.
Hent-houarn Pondi Sant-Brieg
Ul linenn hent-houarn zo etre Pondi ha Sant-Brieg. An termenadur RFF (Hentoù-houarn bro-Frañs) eo 475000.
Istor
Al linenn-mañ a zo bet digoret e 1872. Goude ma voe digoret al linenn etre Pondi hag an Alre e voe kinniget ul linenn evit mont deus norzh Breizh d'ar c'hreisteiz. Digoret e voe gant ar e 1871 al linenn deus Sant-Brieg betek Kintin. E kerzh miz Kerzu 1872 e oa tu da vont deus an Alre betek Loudieg ha digoret ar memes bloavezh an tamm a chome etre Kintin ha Loudieg.
Månegarm
Månegarm a zo ur strollad sonerezh Viking-Metal a zeu eus Norrtälje e Sveden. A-c'houde 2015 int gouestlet gant al label Napalm Records.
Hent-houarn Pondi Sant-Brieg
Istor
Adalek ar 27 a viz gwengolo 1987, ne oa ket tu ken beajiñ etre Loudieg ha Pondi. Betek 2006 avat e c'heller mont deus Sant-Brieg da Loudieg dre an tren. An SNCF a lavaras neuze e oa ezhomm paouezh an tremenerezh beajourien abalamour da oberioù war an hent-herrek tost da Loudieg. Ar veajerien a c'hell neuze mont dre ar c'harr-boutin da Loudieg. Goude fin an oberioù war an hent-herrek, n'eo ket kroget endre an veajoù dre tren war al linenn Sant-Brieg - Loudieg. An tremenerezh "fret" a krog en-dro an 31 a viz Meurzh 2008 etre Sant-Brieg ha Loudieg.
Månegarm
An anv Månegarm a zo stumm svedek ar ger Managarm, ur bleiz eus ar vitologiezh norzhek.
Hent-houarn Pondi Sant-Brieg
Darvoudoù
E miz gouere 1908 ez eas maez deus an hent-houarn un tren e "Ploher - Peniti"
Da zont
Gwelet ar soñj skrivet war bajenn ar c'huzul rannvro :
Tremenerezh
Tremenerezh e 2008.
Rhynchortyx
Dont a ra e anv eus ar gerioù henc'hresianek ῥύγχος (pigos e brezhoneg) hag ὄρτυξ (koailh e brezhoneg).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == N'eus nemet ur spesad er genad-mañ : Rhynchortyx cinctus, tri isspesad (Rhynchortyx cinctus australis, R. c. cinctus ha pudibundus) dezhañ.
Alopecoenas canifrons
Alopecoenas canifrons (Gallicolumba canifrons kent) a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Phlegoenas [sic] canifrons (kentanv) da gentañ-penn (e 1872) gant an daou skiantour alaman Gustav Hartlaub (1814-1900) hag Otto Finsch (1839-1917).
Annez
Emañ brosezat ar spesad e Palau (eus Babeldaob da Angaur).