cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spizocorys starki
Annez
Ar spesad a gaver en Afrika, eus mervent-pellañ Angola da Namibia, mervent Botswana ha gwalarn Suafrika.
James II
James II, pe Jakez II, zo anv daou roue:
Plas Bodafon
Plas Bodafon zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Moelfre, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 220.4 km eus Kerdiz.
Gressoney-La-Trinité
Gressoney-La-Trinité zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Plas Llanfair
Plas Llanfair zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfair Pwllgwyngyll, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 205.4 km eus Kerdiz.
Bertha Wegmann
Bertha Wegmann (Soglio, Suis, 16 a viz Kerzu 1847 – Kopenhagen, Danmark, 22 a viz C'hwevrer 1926) a oa ul livourez danat a orin alaman.
Bretteville-le-Rabet
Bretteville-le-Rabet a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Gressoney-Saint-Jean
Gressoney-Saint-Jean zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Chelycypraea
Chelycypraea a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar genad gant Schilder e 1927.
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad a zo renket er genad-mañ :
Coubron
Coubron zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Le Raincy hag er c'hanton Montfermeil.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Coubronnais anezho e galleg.
Champcey
Champcey a oa ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant peder c'humun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Sartilly-Baie-Bocage.
Hône
Hône zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Newport News
Newport News zo ur gêr lec'hiet e gevred stad Virginia e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 180 719 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Newport News en ur mod ofisiel e 1881.
Cornu aspersum
Cornu aspersum a zo ur spesad maligorned hag a vez renket er genad Cornu e kerentiad an Helicidae. Ur spesad mat da zebriñ eo hag an aesañ da sevel evit ar bevezerezh. Graet e voe gantañ dindan an anv spesad Helix aspersa e-pad tost da zaou gantved.
School Rumble
School Rumble (スクールランブル), krennet a-wechoù e Sukuran pe Scramble, zo ur manga japanat doare shonen fent-karantez gant Jin Kobayashi. Savet ez eus bet daou heuliad tresadennoù-bev gant pevar OAV. An daou OAV diwezhañ a zo bet embannet e-pad an hañv 2008 a servij evel klozadur d'an heuliad. Ur manga anvet School Rumble Z a zo bet embannet gant Jin Kobayashi da reiñ an tu d'al lennerien da choaz peseurt fin a vez gwelloc'h ganto evit an heuliad.
Lovisa Sveden
Lovisa Sveden (pe Louisa pe Ludvika) zo bet anv meur a briñsez svedat.
Introd
Introd zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Percha
Percha zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Pont-Hwfa
Pont-Hwfa zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Caergybi, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 226,6 km eus Kerdiz.
Ildefonso
Ildefonso zo un anv-badez spagnolek a orin germanek.
Orin
Dont a ra eus an anv germanek Adelfuns, eus adel (uhel, nobl, a gaver ivez en Adelheid) ha funs (prest), ha talvezout a ra kement ha "den uhel prest (d'en em gannañ)".
Issime
Issime zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Louis Blériot
Louis Charles Joseph Blériot (1añ a viz Gouhere 1872 e Cambrai - 2 a viz Eost 1936 e Pariz) a oa un ijinour hag unan eus kentañ nijourien Frañs. An den kentañ e voe o treuziñ Mor Breizh gant ur c'harr-nij, d'ar 25 a viz Gouhere 1909, gant e Vlériot XI.
Veolia
Veolia, pe Veolia environnement (gwechall Vivendi Environnement, hag a-raok-se Générale des eaux) zo un ur gompagnunezh liesbroadel gall. Kinnig a ra d'an embregerezhioù ha tiriegezhioù ober war-dro an dour, al lastez, an energiezh, hag an dezougen tud.
Yann-Vatilin Kadig
Yann-Vatilin Kadig (pe Jean-Mathurin Cadig ent-ofisiel), ganet d'an 2 a viz Ebrel 1843 e Kerforn ha marvet d'ar 14 a viz Mezheven 1917 e Bieuzhi-an-Dour, a oa beleg ha skrivagner, brezhonek ha gallek.
Beleget e voe e 1869, hag anvet da gure e Baden e 1870, e Plouharnel e 1874, en Alre e 1876, a-raok mont da berson Bieuzhi e 1892. Eno e varvas e 1917. Kenderv e oa da Frañsez-Mari Kadig, hag eveltañ e tastumas kanaouennoù-pobl. Sevel a reas kantikoù ha barzhonegoù brezhonek, ha pennadoù gallek diwar-benn an Dispac'h Gall. Brudet eo e varzhoneg En Est, adembannet meur a wech gant Dihunamb. Ar c'hanaouennoù dastumet gantañ a voe fiziet, goude e varv, en e genderv F.-M. Kadig.
Raleigh
Raleigh zo un anv-tiegezh hag anv-lec'h saoznek.
Eleonora Breizh (1185-1241)
Eleonora Breizh (1185-1241), lesanvet the Fair Maid of Brittany, pe the Damsel of Brittany pe the Pearl of Brittany, e saozneg, ha la Brette e galleg, a oa ur briñsez vreizhat, eus an Tiegezh Plantagenêt, kontez Richmond, ha brudet he c'hened.
He zud
Merc'h henañ Jafrez II (dug Breizh) (1158-1186) hag e bried Konstanza (war-dro 1161-1201) e oa. He zad a oa mab da Henri II, roue Bro-Saoz, ha da Eleanora Akitania, ha breur da Richarzh Kalon-Leon ha da Yann Dizouar. He mamm a oa merc'h da Konan IV, dug Breizh, ha d'e bried Marc'harid Bro-Skos, merc'h da roue Bro-Skos. N'he doa nemet ur breur, Arzhur, ganet daou viz goude marv o zad.
Pennhêrez e oa, ha dezhi, hervez he gwir, Bro-Saoz, Anjev, Akitania, abaoe 1203. Gant-se e oa un dañjer da gurunenn Yann Bac'het e voe e-pad 39 bloaz, adalek he 17 vloaz e 1202 betek he marv e 1241, gant hec'h eontr Yann Dizouar da gentañ, ha gant he c'henderv Henri III goude, difennet outi dimeziñ evit ma ne vije hêr ebet.
Bugaleaj
Eleanor a oa ur veleganez he daoulagad glas hag a denne d'he zad kenañ,,. Mervel a reas he zad pane oa nemet daou vloaz. Savet e voe gant he mamm-gozh Eleanora Akitania hag hec'h eontr Richarzh Kalon-Leon. Abalamour ma oa dindan evezh an Tiegezh Plantagenêt ne oa ket troet he mamm Konstanza, dugez Breizh goude marv he fried, da leiskel an dugelezh ganti.
He breur Arzhur an hini a oa pennhêr kurunenn Bro-Saoz, ha se zo kaoz e oa klask war-lerc'h ar briñsez da zimeziñ.
Kuens
Kuens, pe Caines en italianeg, zo ur gumun vihan en Italia, e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige. 385 a dud zo enni o chom.
Eleonora Breizh (1185-1241)
Bugaleaj
E 1190 e c'hwitas Richard war e daol da zimeziñ e c'hoar yaouankañ Joan da Saphadin, breur da Saracen leader Saladin, ha neuze e kinnigas Eleanor evel danvez-pried en he lec'h, met tro wenn a reas adarre, rak ne oa ket troet Saphadin da ggaout ur pried kristen. , E 1193,e voe prometet da Frederick mab da Leopold V, Dug Aostria, ha kement-se a oa lod eus divizoù ar marc'had da zigraouiañ Richard a oa prisoniad gant an Impalaer. Met pa oa en hent da Aostria gant Baldwin of Bethune e varvas an dug, ha ne voe eured ebet, ha distreiñ a reas d'ar gêr war urzh ar pab, e kompagnunezh he mamm-gozh, ar rouanez Eleanor. En hañvezh 1195 e voe kaoz d'he dimeziñ da Loeiz, mab d'azr roue gall Fulup an Aogust
Hiéville
Hiéville a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Eleonora Breizh (1185-1241)
Gant Yann Dizouar
Skrapet e voe Eleonora Breizh gant hec'h eontr Yann. N'ouzer nag ar penaoz nag ar pelec'h nag ar pegoulz. Embann a reas Yann bout tutor dezhi. Prizoniadez e chomo a-hed he buhez. Ar roue Richarzh a varvas en 1199. He mamm, an dugez Konstañs, a varvas en 1201. Arzhur, prizoniet gant Yann ivez, a voe lazhet sur a-walc'h war e urzh en miz Ebrel 1203. N'eo nemet pemp bloaz goude e voe gouvezet e varv.
Hiéville
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant daouzek kumun all d'ober ur gumun nevez: Saint-Pierre-en-Auge.
Eleonora Breizh (1185-1241)
Gant Yann Dizouar
D'ar 6 a viz Kerzu 1203 e tec'has Yann eus Normandi hag e tilestras e Bro-Saoz gant e brizoniadez. En nevez-amzer 1204 e c'houlennas ar roue gall, Fulup II an Aogust, ma vije dieubet Eleonora Breizh. En 1208 e reas eskibien Breizh kemend-all. N'eo nemet e 1208 e voe anavezet marv Arzhur. Rankout a reas Eleonora embann e fizie he gwirioù war Breizh ha war kontelezh Richmond da Yann.
Cesare d'Este
Cesare d'Este (Ferrara en 1561 – Modena e 1628) a oa dug Modena ha Reggio adal 1597 betek e varv. E-kerzh e ren eo e voe kollet dugelezh Ferrara gant an Tiegezh d'Este.
Eleonora Breizh (1185-1241)
Gant Yann Dizouar
En 1214 e oa prizoniet Eleonora Breizh e Bro-C'hall, ma edo Yann o vrezeliñ, eus C'hwevrer da C'houhere, ken na voe trec'het en emgann La Roche-aux-Moines); neuze e tistroas da Vro-Saoz.
Hiéville
kantved
Eil brezel-bed, 1944: lazhet e voe pevar den nann soudard e Hiéville, daou anezhe a voe fuzuilhet d'an Alamaned e miz Gouere, an daou all a voe lazhet gant ur c'hreunadenn e dibenn miz Eost.
Cesare d'Este
E vuhez
Pa varvas an dug Alfonso II d'Este, divugel, e miz Here 1597, e tegouezhas dugelezh Ferrara gant Cesare. Anavezet e voe al legadenn gant an Impalaer Santel Rodolf II, hogen gant ar pab Klemez VII ne voe ket. Ha Ferrara a oa douar d'ar pab, pa ne oa ket Modena, Carpi ha Reggio Emilia, ha se zo kaoz e voe adkemeret dugelezh Ferrara gant ar pab e 1597, goude ma reas Cesare e seizh gwellañ da gaout skoazell digant stadrenerien Europa.
Eleonora Breizh (1185-1241)
Gant Herri III
Pa varvas Yann Dizouar en 1216, e renas Herri III war e lerc'h. Ha prizionadez e chomas Eleonora Breizh c'hoazh, e-pad 25 bloaz c'hoazh. Gouzout a reer e voe bac'het e Gloucester, Marlborough ha Bristol, ma varvas d'an 10 a viz Eost 1241. Beziet e voe e kouent Ambresburg (Amesbury).
Cesare d'Este
E vuhez
Mont kuit a reas neuze Cesare gant e lez da chom da gêr Modena, e miz Genver 1598. Bec'h en doe er bloavezhioù kentañ: al lojeiz fall er c'hastell krennamzerel, tabutoù etre uhelidi eus Modena hag ar re eus Ferrara, arnodoù Marco Pío de Sassuolo da gaout emrenerezh, ar brezel a-enep Lucca da c'houzout gant piv ez afe Garfagnana.
Eleonora Breizh (1185-1241)
He marv
Mervel a reas en leanez e 1241 e kastell Bristol, da 57 vloaz.
Cesare d'Este
Dimeziñ ha bugale
E dibenn Genver 1586 e timezas da Virginia de' Medici, merc'h da Cosimo Iañ de' Medici. Honnezh he devoa barradoù follentez ha mervel a reas e 1615.
Goude e varv
E vab Alfonso III d'Este a voe dug war e lerc'h.
Issogne
Issogne zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Maria Carolina di Borbone
Maria Carolina di Borbone a c'hall bezañ :
Jovençan
Jovençan zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Porth-y-Felin
Porth-y-Felin zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Caergybi, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 226,9 km eus Kerdiz.
Kurtatsch an der Weinstraße
Kurtatsch an der Weinstraßezo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Jin Kobayashi
Jin Kobayashi (小林 尽 Kobayashi Jin), ganet d'ar 25 a viz Mae 1977 e Chiba, e Japan, zo un arzour manga. Brudet eo bet dre ar manga shonen fent-karantez School Rumble.
Latsch
Latsch   zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Alfonso d'Este, markiz Montecchio
Alfonso d'Este (1527-1587), ganet ha marvet e Ferrara, a oa markiz Montecchio. Mab bastard e oa da Alfonso Iañ d'Este, Dug Ferrara, ha d'e serc'h Laura Dianti.
Divastardet e voe Alfonso e 1532 gant ar c'hardinal Innocenzo Cybo hag e 1533 gant e dad Alfonso Iañ a roas Montecchio dezhañ.
Les Moutiers-en-Auge
kantved
Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas pevar den nann soudard e Les Moutiers e miz Eost abalamour d'ar brezel e-pad Emgann Normandi, unan anezhe a oa bet ganet en Uhelgoad.
Alfonso d'Este, markiz Montecchio
E 1569 e voe savet Montecchio da varkizelezh gan an Impalaer Masimilian II an Impalaeriezh Santel.
Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas.
E miz Genver 1549 da Giuliana della Rovere (1525–1563), merc'h da Francesco Maria Iañ della Rovere, Dug Urbino, ha da Eleonora Gonzaga, ha bugale o doe :
Mervel a reas e bried Giuliana e 1563.
Ur mab bastard en doe ivez:
E 1584 ec'h addimezas da Violante Signa, hogen bugel ebet n'o doe.
Pontsenni
Pontsenni pe Pont Senni (Sennybridge e saozneg) zo ur gêriadenn eus Kembre, e kreisteiz Powys, e Sir Frycheiniog kozh. Emañ hanter-hent etre Aberhonddu, er reter, ha Llanymddyfri, er c'hornôg.
Lalage
Lalage a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1826 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).
Jin Kobayashi
Buhez
Kobayashi a oa kroget gant an tresañ manga pa oa er skol-veur. Enoret e oa bet gant ur meneg a enor evit priz ar Rookie Award er Weekly Shōnen Magazine e 2000. Dre an enoriñ-se e voe tu dezhañ da gregiñ gant an heuliad School Rumble.
Lalage
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Naontek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Pontsenni
Anvet eo Pontsenni diwar ar pont a zo dreist ar Senni, ur stêr vihan a ziskenn eus uhelennoù ar Fforest Fawr hag en em daol er Wysg e Pontsenni just a-walc'h. En hanternoz d'ar gêriadenn emañ Mynydd Epynt. E-touez ar c'hêriadennoù a zo tro-dro, emañ Defynnog er c'hreisteiz, Trecastell er c'hornôg ha Pentre'r-felin en hanternoz.
E Park Broadel Bannau Brycheiniog emañ Pontsenni.
Lovisa Sveden (1851-1926)
Lovisa Sveden ( Lovisa av Sverige och Norge en svedeg) (Stockholm 1851-1926 Amalienborg (Danmark)), a oa ur briñsez svedat hag a zeuas da vezañ rouanez Danmark dre he dimeziñ d'ar roue Fredrik VIII.
Merc'h e oa da Karl XV (1826-1872), roue Sveden ha roue Norge, ha da Lovisa an Izelvroioù.
La Magdeleine (Aosta)
La Magdeleine zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Norzhosetia-Alania
Republik Norzhosetia-Alania (oseteg: Республикæ Цæгат Ирыстон — Алани, Respoublikæ Tsægat Iryston-Alani; rusianeg: Республика Северная Осетия — Алания, Respoublika Severnaya Osetiya — Alaniya) a zo unan eus republikoù Rusia, er C'haokaz. Vladikavkaz eo ar gêr-benn. Poblet e oa gant gant 712 980 a dud hervez niveradeg 2010. Oseted a ya d'ober ar muiañ-niver eus ar boblañs gant 65,1% eus an dud, hervez niveradeg 2010.
Gwelet ivez
Osetia ar Su
Niccolò d'Este
Niccolò d'Este zo anv meur a zen eus an Tiegezh Este.
Laas (Sutirol)
Laas zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
La Salle (Aosta)
La Salle zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Vaujours
Vaujours zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Le Raincy hag er c'hanton Montfermeil.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Valjoviens anezho e galleg.
Laives
Laives  zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Mölten
Mölten  zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Ercole
Ercole zo un anv-badez italianek.
Orin
Dont a ra eus an anv latin Hercules, , deuet eus an anv gregach ‘Ηρακλης (Herakles), anv an haroz deuet da vout un anv-badez roet d'ar baotred abaoe dibenn ar XIVvet kantved.
Lid
Hervez ar boaz katolik, pa n'eus sant ebet en anv-se, e vez lidet d'an Hollsent.
Proviñs Santander
Proviñs Santander a vez lavaret eus meur a dra :
Lillianes
Lillianes zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Montan
Montan   zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Prys-Iorwerth
Prys-Iorwerth zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangristiolus, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 210.9 km eus Kerdiz.
La Thuile (Aosta)
La Thuile zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Barou-en-Auge
Barou-en-Auge a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Lajen
Lajen  zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Chapel Sant-Telo
E kumun Plogoneg emañ chapel Sant-Telo, pe chapel Sant-Delo e-giz ma vez graet outi e brezhoneg ar vro. Ul lec'h azeulerezh katolik eo. Savet e oa e diwezh an e giz Kerne.
Klaset eo bet e-mesk ar « Monumantoù istorel » e 1914.
Clichy-sous-Bois
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Clichois anezho e galleg.
Pwllfanogl
Pwllfanogl zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfair Pwllgwyngyll, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 205,1 km eus Kerdiz.
Ratschings
Ratschings  zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Riffian (Sutirol)
Riffian   zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Lalage fimbriata
Lalage fimbriata (Coracina fimbriata kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Campephagidae.
Anvet e voe Ceblepyris fimbriatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1824) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl, biskoul, c'hwiled, kelien ha lammerezed en o zouez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ en Azia ar Gevred :
Valgrisenche
Valgrisenche zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Montjovet
Montjovet zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Arondisamant Bourg-en-Bresse
Arondisamant Bourg-en-Bresse a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Ain hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Bourg-en-Bresse e 24 c'hanton (betek 2014) hag e 219 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Ain d'ar 1 a viz Genver 2017. 200 kumun zo en arondisamant Bourg-en-Bresse bremañ.
Margherita Gonzaga (1418-1439)
Merc'h e oa da Gianfrancesco Iañ Gonzaga, Aotrou Mantova, ha da Paola Malatesta.
Proviñs Santander (Spagn)
Proviñs Santander a oa ur broviñs kozh eus Castilla la Vieja e Spagn, entre miz Du 1833 ha Genver 1982. Abaoe eo anvet Cantabria, ha deuet da vezañ kumuniezh emren.
Margherita Gonzaga (1418-1439)
Dimeziñ
Dimeziñ a reas da Leonello d'Este, markiz Ferrara. Ur mab o doe: Niccolò d'Este (1438-1476).
Mervel a reas da 21 bloaz.
Rhos Cefn Hir
Rhos Cefn Hir zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Pentraeth, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 210,5 km eus Kerdiz.
Glaucosoma magnificum
Glaucosoma magnificum a zo ur spesad pesked-mor.
Annez
Bevañ a ra ar spesad e hanternoz Aostralia hag e kreisteiz Papoua Ginea-Nevez ivez emichañs.
Thomas a Kempis
Thomas a Kempis (anv latinaet implijet e galleg hag e meur a yezh), pe Thomas von Kempen pe Thomas Hemerken (1380 ?- 24 Gouere 1471 ?) a oa ur manac'h izelvroat. Er skridoù saoznek e skriver Thomas à Kempis alies. Sellet e vez ouzh Thomas a Kempis e-giz aozer gwirheñvel an De imitatione Christi (L'Imitation de Jésus-Christ) en defe embannet dizanv dre uvelder.
Ganet e oa e 1380 e Kempen, e-kichen Köln, en Alamagn en 1380. Hemerken e oa anv e dad, da lavarout eo morzholig.
Mervel a eure e Zwolle en 1471.
Mühlbach (Sutirol)
Mühlbach   zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Gwennan
Gwennan zo un anv-badez kembraek, Gwenan a-wechoù e brezhoneg. Kavet e vez an anv e rolloù bugale ar roue brezhon Brec'han.
An anv a gaver e daou lec'h da vihanañ, e Treger :
Valsavarenche
Valsavarenche zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Bosnieg
Ar bosnieg pe bosneg (bosanski jezik / босански језик) zo ur yezh slavek a vez komzet e Bosnia ha Herzegovina dreist-holl. Unan eus teir yezh ofisiel ar stad-se eo, gant ar serbeg hag ar c'hroateg. War-dro 3 500 000 a dud ra gant ar bosnieg, enni hag er stadoù tro-dro, ha komzet e vez gant Bosniaked dreist-holl.
Kar a-dost eo ar bosnieg d'ar serbeg ha d'ar c'hroateg. Eus hollad ar yezhoù-se e vezed boas d'ober serbeg-ha-kroateg, a-raok diskar Yougoslavia gozh. Neuze e raed ur yezh eus ar serb-kroateg hag ur rannyezh eus ar bosnieg. Yezhoniourien zo, en estrenvro, a zalc'h da welet an traoù en doare-se, ken tost ma'z eo an doareoù yezh-se, evel m'eo saozneg Bro-Saoz ha saozneg ar Stadoù Unanet, da skouer. Hogen e skolioù hag e melestradurezh Bosnia ha Herzegovina int dispartiet.
Proveis
Proveis zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Prettau
Prettau  zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Verrayes
Verrayes zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Rhosbeirio
Rhosbeirio zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Mechell, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 228,8 km eus Kerdiz.
Prad am Stilfser Joch
Prad am Stilfser Joch zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Valtournenche
Valtournenche zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Pfitsch
Pfitsch zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Sint Maarten
Sint Maarten zo un anv-lec'h izelvroek :
Gex
Gex zo ur gumun eus an departamant Ain e reter Bro-C'hall. Unan eus isprefetioù an departamant eo. E tolead kêr Geneva emañ.
Mittois
Mittois a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Alexandria (Virginia)
Alexandria zo ur gêr e biz stad Virginia e Stadoù-Unanet Amerika. 144 301 den a oao chom eno e 2010. Krouet eo bet anv Alexandria en ur mod ofisiel e 1749.
Mittois
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant daouzek kumun all d'ober ur gumun nevez: Saint-Pierre-en-Auge.
Verrès
Verrès zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Le Bourget
Le Bourget zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Bobigny.
Skism Kornôg-Reter
Ar Skism Kornôg-Reter pe Chism meur ar C'hornôg a zo un anv a vez roet d'an troc'h a zo bet etre an Iliz ortodoks hag an Iliz katolik roman. Graet e vez skism ortodoks anezhañ, pe skism katolik ivez, hervez ar savboent a gemerer. Daoust ma tonaas an troc'h etre an div Iliz kerkent hag adalek ar e vez lakaet da 1054 ar bloavezh m'eo bet kadarnaet.
Le Bourget
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Bourgetins anezho e galleg.
Prags
Prags zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Rhos-Engan
Rhos-Engan zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangristiolus, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 210,8 km eus Kerdiz.
Pfalzen
Pfalzen zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Le Marais-la-Chapelle
Le Marais-la-Chapelle a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Xavier Leclercq
Xavier Leclercq, ganet e Douarnenez d'an 23 a viz Ebrel 1944, a zo un den a aferioù breizhat, savet gantañ ar gompagnunezh kirri-nij Brit Air.
Lalage melaschistos
Lalage melaschistos (Coracina melaschistos kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Campephagidae.
Xavier Leclercq
Red buhez
Skoliad eo bet e skolaj Sant-Erwan Kemper. Studioù war ar Gwir en deus graet e Roazhon. Un Diplom Studioù Uhelañ (Diplôme d'Études Supérieures (DES) e galleg) war an ekonomiezh en deus tapet.
Lalage melaschistos
Anvet e voe Volvocivora melaschistos (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).
Xavier Leclercq
Red buhez
Da bevar bloaz warn-ugent e teuas da vezañ sekretour-meur Kambr Kenwerzh ha Greanterezh Montroulez. Ar rener anezhi eo bet adalek 1977 betek 1990.
Lalage melaschistos
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, biskoul dreist-holl ha c'hwiled ; kemer a ra frouezh ivez.
Lana (Sutirol)
Lana zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Lalage melaschistos
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Azia ar Gevred hag ar Su :
Xavier Leclercq
Red buhez
E 1973 e krouas ar gompagnunezh kirri-nij Brit Air (kendeuzet abaoe gant Airlinair ha Régional evit reiñ HOP!). Prezidant-rener eo bet betek 2001. Kemeret en deus perzh e meur a aozadur o plediñ gant an treuzdougen dre nij.
Bet eo bet prezidant Produet e Breizh.
Prezidant Kuzul Strategel Ajañs Ranvroel Diorren an Ekonomiezh Breizh eo bet ivez.
Medalenn an Aervageerezh en deus bet. Marc'heg Urzh Broadel an Dellezegezh (Frañs) (Ordre National du Mérite e galleg) eo ha Marc'heg Lejion a enor Frañs (Légion d'Honneur e galleg).
Resevet en deus Kolier an Erminig e 2006.
Ktesiphon
Ktesifon (/ˈtesifõn/ ; henc'hresianeg : Κτησιφῶν eus ar c'hrennberseg tyspwn pe tysfwn) a oa ur gêr e Mezopotamia savet gant ar Bersed da vare ar Barted war ar stêr Digris. Kêr-benn ar Bersed e voe eus -58 betek 651.
Istor
Ur gêr eus bro Vabilonia e oa, savet gant rouanez ar Barted da gêr-benn c'hoañv. Kemeret e voe gant an impalaer roman Septimius Severus e dibenn ar bloaz 197. Dismantroù Ktesifon ha Seleukeia (Σελεύκεια) a zo aet da sevel Bagdad.
Al-Madaïn, "Ar C'hêrioù", a vez graet eus aspadennoù Ktesifon ha Seleukeia hiziv.
Torgnon
Torgnon zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Maria Carolina an Div Sikilia (1820-1861)
Maria Carolina an Div Sikilia (1820-1861) a oa ur briñsez eus Rouantelezh an Div Sikilia.
Merc'h e oa da Francesco Iañ an Div Sikilia (1777-1830), roue an Div Sikilia, ha d'e eil pried María Isabel Spagn (1789-1848), c'hoar da rouanez-rejantez spagn.
Dimezet e oa d'an 10 a viz Gouhere 1850, e palez Caserte, d'he c'henderv, Carlos Luis de Borbón y Braganza (1818-1861), kont Montemolin, a c'houlennas kurunenn Spagn evel e dad.
Bugel ebet n'o doe.
Chelycypraea testudinaria
Chelycypraea testudinaria a zo ar spesad nemetañ eus genad Chelycypraea e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin divoutin an hini eo e touesk ar re vrasañ.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Linnaeus e 1758 dindan an anv genad Cypraea.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Chelycypraea testudinaria o vezañ implijet un tamm muioc'h eget egile :
Bevoniezh
Kregin brav eo an Chelycypraea testudinaria. Kavet e vezont etre live an izel mor ha nebeut metroù donder e mougev korailh.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 88 ha 120 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 68 mm gour, pe ramz, betek 150 mm pe un tamm muioc'h.
Gwelout ivez
Erronea bregeriana, ur spesad kalz bihanoc'h gant pikoù gwenn damheñvel ouzh ar c'hregin.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er meurvorioù Indez hag Habask. Ne seblant ket bezañ kavet er Mor Ruz nag e kornôg Aostralia.
Saint-Rhémy-en-Bosses
Saint-Rhémy-en-Bosses zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Hampton (Virginia)
Hampton zo ur gêr lec'hiet e gevred stad Virginia e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 137 436 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Hampton en ur mod ofisiel e 1610.
Lobotos
Lobotos a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havour a reer en Afrika.
Yezh ar Sinoù Nikaragwek
Yezh ar Sinoù Nikaragwek (Spagnoleg: Idioma de Señas de Nicaragua, ISN) a zo ur yezh dre sinoù implijet gant Kumuniezh ar re vouzar e Nikaragwa (600 000 ) hag e meur a stad all.
Pietro Arcari
Er c'hleuboù
Chom a reas da c'hoari en Italia ha sed amañ da-heul ar c'hleuboù en devoa c'hoariet enne :
Er c'hleub diwezhañ-mañ ez eas da c'hourdoner adalek 1947 betek 1949.
Kib vell-droad ar bed
Kemeret en devoa perzh en un dalc'h hepken, hep c'hoari krogad ebet :
Arondisamant Gex
Arondisamant Gex a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Ain hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Gex e 3 c'hanton (betek 2014) hag e 29 c'humun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Ain d'ar 1 a viz Genver 2017. 27 kumun zo en arondisamant Gex bremañ.
Ecchi
Ecchi (エッチ, etchi) zo ur ger japanek hag a dalvez kement ha « dizereat», « hudur » pe « lous ». E bro Japan e vez roet ur ster d'ar ger ur ster reizhel hag a c'hellfe bezañ troet evel « reizhel », « erotek » pe « pornografek ». Ar ger "ecchi" a zo ivez un doare da envel un doare manga pe tresadenn-vev japanat dreist-holl er C'hornôg.
Hermes Trismegistos
Hermes Trismegistos (henc'hresianeg : Ἑρμῆς ὁ Τρισμέγιστος / Hermễs ho Trismégistos; latin : Mercurius ter Maximus "Merc'her meur teir gwech"), a vije aozer an dastumad skridoù furnez henc'hresian-ha-henegiptat anavet dindan an titl Hermetica, ma pleger gant an doueoniezh, ar c'hosmoz, ar spered hag an natur ; lod skridoù zo diwar-benn an alkimiezh, ar steredouriezh ha meizadoù kar. Aozer an Tabula Smaragdina e vije ivez. Hermes eo an doue henc'hresian hag a zo Tot en Henegipt, doue ar furnez.
Liberec
Liberec (distaget [] e tchekeg ; Reichenberg en alamaneg) zo ur gêr vras er Republik Tchek. Kêr-benn Rannvro Liberec ha Distrig Liberec eo. E 2017 e oa 103,853 a dud o chom e kêr.
Emañ Liberec war lez an Lužická Nisa (Neisse), tost d'ar Menezioù Jizera. Ar bempvet kêr vrasañ eo er Republik Tchek.
Rhosmeirch
Rhosmeirch zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangefni, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 213,8 km eus Kerdiz.
Emgann Gaugamela
En Emgann Gaugamela e oa enebet armead Aleksandr Veur ouzh hini Darius III e plaenenn Gaugamela (hanternoz Irak a-vremañ) e 331 kent JK. Merkañ a reas trec'h groñs Henc'hres war Impalaeriezh an Ac'haemenided.
Nals
Nals  zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Pentrefelin (Powys)
Pentrefelin zo ur gêriadenn vihan e Kembre, e hanternoz Powys, e Sir Drefaldwyn gozh.
Ricciarda di Saluzzo
Ricciarda di Saluzzo (1410 – Ferrara, 1474) a oa markizez Ferrara en Italia er kantved.
Pentrefelin (Powys)
Emañ er gwalarn da Y Trallwng, hanter-hent etre Llanrhaeadr-ym-Mochnant ha Llangedwyn. Redek a ra ar stêr Tanad hebiou ar gêriadenn, er su. Tost-tre eo Pentrefelin d'ar vevenn etre Kembre ha Bro-Saoz, er reter.
Ricciarda di Saluzzo
He buhez
Merc'h e oa da Tommaso III, markiz Saluzzo ha d'ur gontez c'hall, Marguerite de Pierrepont, merc'h da Ugo de Pierrepont, kont Roncy ha Braine.
E 1429 e oa 17 vloaz pa zimezas da Niccolò III d'Este, 47 vloaz dezhañ. E drede pried e oa-hi, goude Gigliola da Carrara ha Parisina Malatesta.
Daou vab o doe: Mervel a reas Niccolò e 1441. O mab Ercole an hini a dleje bezañ bet anvet da zug neuze. Dezhañ e voe roet ar varkizelezh, ha Leonello d'Este, ar mab bastard, an hini a voe lakaet da zug, hervez testamant o zad. Leonello a bellaas Ercole ha Sigismondo diouzh Ferrara, hag o c'hasas da lez Napoli, gant o mamm. Goude Leonello e renas e vreur Borso. Da varv Borso eo e teuas Ercole a-benn da gaout an dugelezh ..
Rhosgoch
Rhosgoch zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Rhosybol, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 226,4 km eus Kerdiz.
Naturns
Naturns zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Louis Philippe d'Orléans (1725-1785)
Mab e oa da Louis d'Orléans, lesanvet « le Pieux » (1703-1752), ha d'ar briñsez alaman Auguste Maria Johanna von Baden-Baden (1704-1726).
Perzh a gemeras e brezelioù Flandrez hag Alamagn. Kreskiñ a reas madoù e diegezh.
Vassy (Calvados)
Vassy a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Vassy e oa betek Meurzh 2015.
Louis Philippe d'Orléans (1725-1785)
Dimeziñ ha bugale
E 1743, a-benn ar fin, e timezas d'ur geniterv a-bell, Louise Henriette de Bourbon (1726-1759). Kavout a rae dezhañ en doa kavet ur plac'h a vertuz kristen pa zeue e bried eus ar gouent, hogen un drutell e oa.
Tri bugel o doe.
Ewa Waliszewska
Ewa Waliszewska zo ur skrivagnerez polonek, ganet e Poznań (Polonia) d'an 30 a viz Du 1953.
Vassy (Calvados)
Bodet e oa gant 13 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valdallière.
kantved
Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas dek nann soudard e Vassy, daou vabig en o mesk; lazhet e voe ur gwaz e miz Meurzh gant ar Rezistañs; un babig a varvas e dibenn miz Even, pemp den e miz Gouere ha daou e viz Eost; ur vaouez bet ganet e Plounevez-Moedeg a varvas e miz Gwengolo goude bout bet gloazet gant ur vombezadeg ; dieubet e voe Vassy d'ar 15 a viz Eost 1944 e-pad Emgann Normandi gant tirlu ar Rouantelezh-Unanet ,
Y Byd
Y Byd ("Ar Bed") a oa anv ur gazetenn bemdeziek e kembraeg a oa bet klasket sevel e Kembre er bloavezhioù 2000. Bez’ e oa da zont er-maez pemp gwech ar sizhun adalek miz Meurzh 2008. E miz C’hwevrer 2008 avat e voe dilezet ar raktres gant ar gompagnunezh Dyddiol a oa da embann ar gazetenn, abalamour ma ne oa ket skoazellet a-walc’h gant gouarnamant Kembre.
Ewa Waliszewska
Dedennet e oa gant ar yezhoù. Bet he deus bet ur vestroniezh lizheregouriezh romanek e Poznań. Doktor war ar "yezhoniezh lakaet e pleustr" eo deuet da vezañ e Skol-veur Grenoble III.
Y Byd
E 2002 e oa bet graet ur studiadenn, gant ar greizenn Mercator en Aberystwyth : hervez ar studiadenn-se ne oa ket dibosupl embann ur gazetenn bemdeziek e kembraeg Tamm-ha-tamm e voe savet ur raktres, gant ur gompagnunezh prevez anvet Dyddiol, dastumet arc’hant, ha kavet tud da labourat evit ar gazetenn. .
Meur a wech e voe ampellet embannadur ar gazetenn avat, rak diaes e oa kavout koumananterien a-walc’h. A-benn deroù 2008 koulskoude e oa bet dastumet 300,000lur sterling digant danvez-lennerien hag enfredet e oa bet tud da labourat evit ar gazetenn. Kavout a rae d’ar gompagnunezh Dyddiol e c’hallje kaout 7000 lenner. Burevioù a oa bet kavet evit ar gazetenn e Machynlleth ; gwerzhet e vije bet Y Byd e 70 pence an tamm, nemet da Wener ma vije bet gwerzhet keroc’h, gant ur stagadenn evit an dibenn-sizhun.
D’ar 5 a viz C’hwevrer 2008 e oa bet embannet gant Rhodri Glyn Thomas, ar ministr evit ar c’hembraeg hag ar sevenadur e gouarnamant Kembre ma vije roet 200,000 lur sterling bep bloaz evit embann kelaouennoù kembraek. Kalz re nebeut e oa ar sammad-se avat evit ar gompagnunezh Dyddiol, a oa o c’hortoz kaout 600,000 lur a skoazell digant ar gouarnamant evit ar bloavezh kentañ.
A-raok an disklêriadur-se e oa bet embannet gant Bwrdd yr Iaith Gymraeg ne oa ket sur e c’hallfe ur gazetenn bemdeziek kembraek bevañ ha ne c’hallfe dont er-maez nemet gant skoaziadoù bras.
Ewa Waliszewska
Resevet he deus Kolier an Erminig e 2005.
Y Byd
D’ar 15 a viz C’hwevrer 2008 e oa bet embannet gant ar gompagnunezh Dyddiol e tileze he raktres da embann Y Byd. O dilez a roas danvez-implijidi ar gazetenn goude-se.
Louis Philippe d'Orléans (1725-1785)
Dimeziñ ha bugale
E-kerzh an Dispac'h gall e konte Philippe-Égalité ne oa ket mab da Louis « le Gros », met d'ur chalboter eus ar Palais-Royal, ur vojenn diaes da grediñ pa ouzer e tenne ar mab d'e dad ofisiel.
Antoine Rault
Antoine Rault, bet ganet d'an 28 a viz Gwengolo 1965 e Pariz (Bro-C'hall), a zo ur dramaour ha skrivagner gallek.
Y Byd
Abaoe n’eus ket bet raktresoù all, daoust m’he deus kendalc’het ar gompagnunezh Dyddiol da vezañ ha da brederiañ war ar c’helaouiñ e kembraeg.
Antoine Rault
Romantour, saver pezhioù-c'hoari koulz ha senarioioù, paket e oa bet Priz ar c'hoariva yaouank Béatrix Dussane-André Roussin gantañ e 2006 evit e oberenn Le Caïman. Embannet e oa bet e romantoù Le démon de Hannah (2009), Je veux que tu m'aimes (2010), L'Intrus (2011), La Vie dont tu rêvais (2014), Le Système (2015), Un nouveau départ (2016), La Danse des vivants, La Traversée du paradis (2018) ha Terminus gant an Embannadurioù Albin Michel.
Louis Philippe d'Orléans (1725-1785)
Dimeziñ ha bugale
Bevañ a reas gant Madame de Villemomble, ha pemp bastard o doe, hag a voe savet gant an Tiegezh Orléans :
<!-- La duchesse de Chartres mourut prématurément de tuberculose en 1759.
Louis le Gros prit alors pour maîtresse en titre Charlotte-Jeanne Béraud de La Haye de Riou (1738-1806), veuve du marquis de Montesson, qui l'appelait « Gros-Père ». Pendant des années, il tenta d'obtenir de Louis XV la permission de l'épouser ; le roi n'y consentit qu'en 1772, et à la condition expresse que le mariage ne fût que morganatique et que de Montesson ne devînt pas duchesse d'Orléans, ce qui fit dire que faute d'avoir pu faire de la marquise de Montesson une duchesse d'Orléans, le duc d'Orléans s'était fait marquis de Montesson. Après le mariage, qui eut lieu en 1773, le duc d'Orléans et sa nouvelle épouse durent quitter le Palais-Royal et Saint-Cloud, leur situation étant désormais incompatible avec les obligations de l'étiquette. Ils vécurent discrètement entre la maison que le duc possédait à Bagnolet et le château de Sainte-Assise, cadeau de mariage offert à Madame de Montesson, situé à Seine-Port (actuel département de Seine-et-Marne), au bord de la Seine, et où, en dépit de plusieurs années d'intrigue, elle n'eut jamais l'honneur d'une visite royale.
Il passa ses dernières années dans sa maison de Bagnolet, protégeant les savants et les gens de lettres, et jouant souvent lui-même la comédie. Ce prince éclairé favorisait les découvertes. Homme de bien, il distribuait d'importantes sommes aux nécessiteux. « M. le duc d'Orléans, dit de lui le baron de Besenval, révoltait souvent ses amis par la faiblesse de son caractère, et le peu de noblesse qu'il mettait quelquefois dans sa conduite ; mais il se les attachait par la bonté extrême qui était le fond de son caractère, et par les services qu'il leur rendait, autant que sa timidité pouvait le lui permettre. »
Denise Delouche
Denise Delouche, ganet e Roazhon e 1935 a zo ur gelennerez skol-veur, lakaet da vezañ ar brasañ arbennigourez a-vremañ war istor al liverezh hag al livourien e Breizh.
Sant Harmon
Sant Harmon zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez eus Kembre, e hanternoz Powys. Emañ en hanternoz da gêriadenn Rhaeadr Gwy war un hent bihan a gas da Llanidloes, war lez an Afon Marteg, un adstêr d'ar Gwy. Emañ en un tolead torgennoù izel, gant Moel Hywel an hini uhelañ anezho (505 m).
Anvet eo ar gêriadenn diwar sant Garmon, anv kembraek sant Jermen Auxerre.
Istor
Betek dibenn ar, e c'halled gwelet en iliz bazh pe groaz Sant Curig. Edo peniti ar sant-se nepell, e Llangurig, en tu all d'an torgennoù. Deskrivet e oa bet ar vazh-se gant Gerallt Gymro en e Itinerarium Cambriae ("Beaj dre Gembre", 1191). Implijet e veze ar vazh-se da wellaat d'ar glañvourien.
Gwennllian, merc'h Owain Glyndŵr a oa o chom gant he gwaz e palez Cenarth, e parrez Sant Harmon, er.
Ceblepyris
Ceblepyris a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant ar skiantour gall Jean Léopold Nicolas Frédéric Cuvier (1769-1832).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Afrika, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.
Rummatadur
Renket e veze an holl spesadoù — caesia, cinerea, cucullata, graueri ha pectoralis — er genad Coracina kent.
Denise Delouche
Red buhez
Bet he deus kenstrivadeg an agreadur istor ha douaroniezh.
Aet eo war du istor an arz. Gant André Mussat he deus diazezet kelennerezh an danvez e Skol-veur Roazhon 2 Breizh-Uhel.
A-drugarez d'he zezenn doktorelezh Les Peintres de la Bretagne avant Gauguin (1975) ha d'al labourioù diniver bet sevenet ganti goude ez eo-hi gwelet evel brasañ arbennigourez a-vremañ war istor al liverezh hag al livourien e Breizh.
Skrivet he deus levrioù, renet levrioù a-stroll ha skrivet pennadoù.
Ezel eo eus Skol-Uhel ar Vro abaoe ar penn-kentañ.
Resevet he deus Kolier an Erminig e 1999.
Diskouezadegoù
Aozet he deus an diskouezadeg La passion de l'estampe, o kinnig he dastumadeg personel e Mirdi an Arzoù Kaer e Gwened etre ar 7 a viz Mezheven hag an 30 a viz Gwengolo 2008
Arondisamant Nantua
Arondisamant Nantua a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Ain hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Nantua e 7 kanton (betek 2014) hag e 64 c'humun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Ain d'ar 1 a viz Genver 2017. 65 kumun zo en arondisamant Nantua bremañ.
Sky High Survival
Sky High Survival (天空侵犯, Tenkuu Shinpan) zo ur manga doare seinen skrivet gant Tsuina Miura ha treset gant Takahiro Oba. Rakembannet eo bet e miz Kerzu 2013 dre an aplikadur hezoug Manga Box perc'hennet gant DeNA. Embannet eo bet e-stumm ur manga paper gant Kōdansha adalek ar 4 a viz Kerzu 2013.
Istor
Yuri Honjo zo ul liseadez a zihun war toenn ur skraber-oabl. Ar bed tro-dro dezhi a zo ur gêr ramzel savet gant skraberioù-oabl hep den ebet er straedoù en traon dezhi. Taget e vez gant un den gantañ ur maskl doare emoji hag ur vouc'hal. An dud er bed-se o deus daou choaz pe bezañ lazhet pe lammat eus an toennoù evit emlazhañ. Yuri a verz ez eus pontoù etre ar skraberioù-oabl e-pad m'emañ o komz gant he breur ouzh ar pellgomz. Adal neuze emañ o vont da glask dreistvevañ, adkavout he breur ha kompren penaos mont kuit eus ar bed-se.
Castilla la Vieja
Kastilha Gozh, pe Castilla la Vieja, zo anv ofisiel unan eus ar rannvroioù a oa e Spagn a-raok savidigezh ar c'humuniezhioù emren e 1982. D'ar 25 a viz C'hwevrer 1983 ez eas da get ent-ofisiel.
Savet e oa bet e 1833 diwar lodenn hanternoz Rouantelezh Kastilha. Enni e oa ar proviñsoù-mañ : proviñs Ávila, proviñs Burgos, proviñs Logroño, proviñs Palencia, proviñs Santander, proviñs Segovia, proviñs Soria ha proviñs Valladolid. Anvet eo bet evel-hen abalamour ma voe kemeret he douaroù diwar-goust ar Vuzulmaned a-raok Castilla la Nueva.
Alberich
Alberich zo un anv-badez alamanek.
Proviñs Logroño
Proviñs Logroño, hiriv anvet La Rioja, a oa ur broviñs eus Spagn, er rannvro istorel Castilla la Vieja.
Laurein
Laurein  zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
La Val
La Val  zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Rhosneigr
Rhosneigr zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfaelog, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 214,9 km eus Kerdiz.
Saint-Oyen (Aosta)
Saint-Oyen zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Asgard
Savidigezh Ásgard
Savet e oa Asgard gant mibien Borr, Odin, Vili ha Ve, goude bezañ krouet an dud. Savet e oa e vogerioù diwezhatoc'h avat gant ur ramz deuet d'en em ginnnig d'ober al labour dindan stumm ul labourer (smiðr).
Hampton
Hampton zo ul lec'hanv saoznek hag a gaver e meur a vro.
Asgard
Ar mammennoù
Ar mammennoù pennañ diwar-benn Asgard a zeu eus an Edda e komz-plaen, skrivet en gant Snorri Sturluson, en Island, hag an Edda e gwerzennoù, skrivet en  diwar mammennoù koshoc'h.
Hampton
Orin
Dont a ra eus ur ger hensaoznek hag a dalv kement hag atant, domani.
Asgard
An Edda e gwerzennoù
Völuspá, kentañ barzhoneg an oberenn, a veneg perzhioù hag annezidi Asgard taolennet gant Snorri, evel Yggdrasil hag Iðavöllr.
An Edda e komz-plaen
Kavout a reer eno daou sell dishenvel war Asgard.
Raklavar
Snorri a skriv pelloc'h ez eo Asgard ur vro strujusoc'h evit forzh pehini, benniget ivez gant ar stank m'eo an aour hag ar mein-prizius ennañ. An Æsir zo ivez an dud kreñvañ, bravañ hag ar re ar muiañ donezonet zo er bed.
Kinnig a ra Snorri lec'hiañ Asgard e Troia, kreiz an Douar. E-kichen e vije bet 12 rouantelezh ha 12 penn. Unan anezhe, Munon, a euredas merc'h Priam, Troan, hag e vab a oa lakaet Trór, distaget Thor en hennorseg, a oa maget e Trakia diwezhatoc'h.
Ergerzhout a reas an douaroù hag e vab, Odin, en dije kaset e bobl e broioù an norzh, ma timezjont gant maouezed eus ar vro ha m'o doe bugale niverus. Evel se e oa poblet buan holl vroioù an norzh gant Aesir. Unan eus mibien Odin a vije bet Yngvi, saver an Ynglingared, unan eus kentañ tiegezhioù rouanez Sveden.
Gylfaginning
E Gylfaginning e ro Snorri ar stumm eus ar vitologiezh en deus kavet en e vammennoù. D'ar c'houlz-se e veze gounezet tud d'ar feiz katolik en Island c'hoazh. Ne c'halle ket avat kinnig ar vitologiezh-se evel hini ur relijion vev ha kenkoulz hag ar gristeniezh. Ijin a ra istor Gylfi, roue Sveden a-raok an Æsir, a veaj betek Asgard hag a gav eno ur palez bras (ar Valhalla).
Kejañ a ra eno gant tri den, hag e sav goulennoù gante diwar-benn Asgard hag an Æsir. Da c'houde e tiskuliont dezhañ ar vitologiezh kozh met en diwezh e tianad ar palez hag an dud en un tarzh kurun ha Gylfi en em gav e-unan-penn er gompezenn, touellet (kevrenn 59).
En danevell e oa renet Asgard gant an doue koshañ, dezhañ 12 anv. Ren a rae pep tra ha krouet en doa an Douar hag an neñv (kevrenn 3). Kregiñ a ra an danevell gant ur vojenn gemplezh diwar-benn krouidigezh ar bed. Ar vuoc'h kosmek a zieubas Buri diouzh ar skorn dre forzh e lipat. mibien-vihan Buri, a oa Odin, Vili ha Ve, a savas an hollved ha Midgard en e greiz d'ar c'hentañ kouplad tud, Ask hag Embla, da vevañ ennañ.
Mibien Bor (mab Buri) a savas Asgard da c'houde (Snorri a lavar en-dro er gevrenn 9 ez eo Troia) da vezañ kenkiz an Æsir, a oa doueed. Odin zo diskouezet evel an tad hollc'halloudek. Emañ Asgard war an Douar hervez an danevell. ur ganevedenn, Bifrost, er liamm ouzh an neñv (kevrenn 13). En Asgard ez eus un templ evit an 12 doue ivez, Gladsheim, hag unan all evit an 12 doueez, Vingolf. Kreiz Asgard eo kompezenn Idavoll (Kevrenn 14). Tolpiñ a ra an doueed eno bemdez e-kichen eienenn Urd, dindan ar wezenn, Yggdrasil, evit komz eus tonkad an dud hag an doueed.
Goude e teskriv Snorri an doueed. Anv a ra ivez eus ar Valkiriezed, gwerc'hezed ar brezel a vez kaset gant Odin da reiñ ar marv pe ar viktor d'e vrezelourien. Reiñ a ra anv 13 Valkirienn er gevrenn 37 hag e ro mammenn an titouroù-se : barzhoneg an Edda e gwerzennoù zo anvet Grímnismál. Palez Odin eo ar Valhalla ha lakaat a ra kas eno ar soudarded kalonek diskaret en emgannoù, an Einherjar (kevrenn 20). Disklêriañ a ra Snorri : "Un engroez bras zo eno, hag kalz muioc'h a vo ..." (kevrenn 39). Pleustriñ a reont bemdez evit an emgann a zle c'hoarvezout da vare fin ar bed ha banveziñ a reont gant ar Valkiried.
E diwezh ar rannbennad e tanevell Snorri istor Ragnarök, serr-noz an doueed. Tennañ a ra kalz d'an Apokalips kristen, en deus bet ul levezon greñv war ar skrivagner evel-just. Kregiñ a ray gant tri goañvezhiad erc'h hep hañv etreze. Heuliet e vint gant brezelioù, krenoù-douar, ha barroù-reverzhi. Digeriñ a ray bolz an neñv ha mibien Muspell a dremeno drezañ war varc'h da zistrujañ pep tra. Klask a raint antren en Asgard met terriñ a raio Bifrost (kevrenn 55). Heimdall a c'hwezo en e gorn-boud, Gjöll, ha mont a ray an Æsir hag an Einherjared d'an emgann. Mervel a raio neuze ar pep brasañ eus an doueed ha distrujet e vo Asgard. Skrivañ a ra Snorri : "Du e teuio an heol da vezañ, gouelediñ a raio an Douar er mor, ha dianadiñ a raio ar stered skedus diouzh an oabl ;...." (kevrenn 56).
Goude-se e savo an Douar diouzh ar mor adarre, bravoc'h evit kent, hag e lec'h ma oa Asgard kent en em vodo an nemorant eus an Æsir da gomz ha da c'hoari echedoù a-hed an deiz gant pezhioù echedoù aour an Æsir kozh, kavet gante e-mesk ar geot (kevrenn 58).
Saint-Nicolas (Aosta)
Saint-Nicolas zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
Roll ar pezhioù-c'hoari e brezhoneg
Amañ e vo renablet ar pezhioù-c'hoari skrivet e brezhoneg.
Pterophyllum scalare
Pterophyllum scalare a zo ur spesad pesked dour dous.
Louvagny
Louvagny a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Pterophyllum scalare
Annez
Bevañ a reont en Amazonia.
Lüsen
Lüsen  zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
Mals
Mals  zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.