cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Walter Edmond Clyde Todd
E 1925 e voe paket Medalenn Brewster gantañ, a-gevret gant Melbourne Armstrong Carriker (1879-1965), digant American Ornithologists' Union (Unvaniezh an Evnoniourien Stadunanat) ; gopret e voe e 1967 adarre, e-unan-penn ar wech-mañ.
Enez an Trocadero
Mont di
Mont di a reer adalek Puerto Real ha Matagorda, hag evit sellout ouzh an evned dereist-holl.
Yvette
Brud
Roet e veze an anv en hag en  kantved, hogen ne oa ket bras-bras e vrud, ha disteraet eo c'hoazh abaoe ma ne vez ket roet an anv Yves nemeur ken.
Yezhoù all
Yuna zo un anv kevatal e brezhoneg. Ivetig zo ivez, evel en anv Ivetig an Dred (1923-2009, Yvette Le Dret en ti-kêr), skrivagnerez vrezhonek.
Tud
thumb|Ar ganerez c'hall [[Yvette Guilbert zo bet poltredet meur a wech gant Toulouse-Lautrec.]]
Lennegezh
Yvette, dastumad gant Guy de Maupassant,
Film
Yvette, film digomz gant Alberto Cavalcanti, en 1927.
Istor
"Les Yvettes", ul luskad merc'hed a-enep dizalc'hiezh Kebek e-pad referendom 1980.
Douaroniezh
Ar stêr Yvette en Enez-Frañs, adstêr d'an Orge, alese ar c'humunioù Gif-sur-Yvette, Bures-sur-Yvette ha Villebon-sur-Yvette.
John Ingleby (livour)
John Ingleby (1749–1808) a oa un arzour eus Kembre hag a reas dourlivadurioù evit levrioù Thomas Pennant (1726–1798). Ganet e voe e Helygain, e Sir y Fflint, hag eno e tremenas ar braz eus e vuhez. Ar familh Ingleby a oa deuet eus Derbyshire da hanternoz Kembre da labourat er mengleuzioù plom a oa e Helygain.
Brezel kentañ Kongo
thumb|Kamp repuidi e Zair e 1994 Brezel kentañ Kongo a voe un emsav dispac'hel e Zair etre 1996 ha 1997 hag a echuas gant skarzhadenn an diktatour Mobutu Sese Seko.
John Ingleby (livour)
Labour
Un dastumad eus livadurioù Ingleby a c'haller gwelet e Levraoueg Vroadel Kembre. Taolennet en deus, dreist-holl, maezioù hanternoz Kembre gant dourlivadurioù leun a vunudoù hag a zeskriv pizh ar vuhez er vro-se e dibenn an 18 kantved.
<Gallery> Restr:Abervechan front, 1796.jpg|Maner Aberbechan Restr:Aber Waterfall 1796. NLW PD9084.jpg|Lamm-dour e hanternoz Kembre Restr:Castell Caerenion, 1794.jpg|Iliz Castell Caereinion </Gallery>
Brezel kentañ Kongo
Pennkaoz
Abaoe 1965 e veze renet Zair gant Mobutu en ur mod diktatourel ha war vrasaat ec'h ae an eneberezh outañ er vro. Er bloavezhioù 1990, gant fin ar Brezel Yen, e oa techet meur a vro en Afrika da vont war-zu an demokratelezh hag aotreet e voe al liesstrolladegezh gant Mobutu. Ne voe ket trawalc'h evit terriñ an emsavioù e Zair. Goude gouennlazh Rwanda e 1994 e teuas 2 vilion a repuidi, Hutued an darn vrasañ anezhe, d'en em staliañ e reter ar vro. E-touez ar repuidi-se e oa izili eus ar milisoù interahamwe hag a gasas argadoù ouzh Tutsied e Rwanda hag e Zair. Sikouret e voe ar milisoù hutu gant Mobutu.
Deroù ar brezel
E 1996, besgouarnour proviñs Sud-Kivu a embannas e ranke an Dutsied skarzhañ kuit diouzh Zair dindan boan da vezañ drouklazhet. Emsevel a reas neuze an Dutsied, mont a-du gant eneberien Mobutu ha krouiñ an AFDL (Alliance des Forces Démocratiques pour la Libération du Zaïre) renet gant Laurent-Désiré Kabila. Sikouret e oa an emsavidi gant Rwanda hag Ouganda. Diouzh e du, Mobutu ne oa ket skoazellet ken gant SUA abaoe fin ar Brezel Yen. Soudarded Kabila a gerzhas eus reter ar vro betek ar gêrbenn, Kinshasa, mac'h ejont tre enni d'ar 17 a viz Mae 1997. Mobutu a dec'has kuit diouzh ar vro ha Kabila a yeas da brezidant Republik Demokratel Kongo, anv nevez ar vro.
E-pad kerzhadeg an AFDL a-dreuz Kongo e voe skarzhet ha lazhet gante Hutued eus ar c'hampoù repuidi. War-dro 200 000 Hutu a vije marvet gant an naon hag ar c'hleñvedoù pe lazhet gant soudarded deuet eus Kigali.
Fin ar brezel kentañ, deroù an eil
A-boan erru e penn ar Stad en em lakaas Kabila da ren ar vro en ur mod diktatourel, e-giz ma rae Mobutu. Lesanvet Mergodenn Kigali dre m'en doa tapet ar galloud gant sikour Rwanda, e tivizas troc'hañ diouzh e gevredidi bet ha lâret d'ar goprsoudarded eus Rwanda hag Ouganda distreiñ d'o bro e 1998.
Alfonso XII
Alfonso XII zo anv daou roue:
Veniliornis cassini
Veniliornis cassini a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Mesopicus cassini (kentanv) da gentañ-penn (e 1862) gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865) : dougen a ra anv an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869).
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, e reter ha gevred Venezuela, ar Gwianaoù‎ ha biz Brazil.
Emgann Austerlitz
An emgann a zo gwelet evel un trec'h strategel meur, ken pouezus hag emgannoù Cannae pe Gaugamela.
Emgann Pelekanon
Ar c'hêrioù aloubet gant al lu otoman en Anatolia ne c'hellent ket mui kontañ war harp ar peurrest eus Impalaeriezh ar Reter. Goustadik e kouezhjont holl etre daouarn an Otomaned. Kentañ emgann Orhan I a oa bet un trec'h war un impalaeriezh gwanaet ha dic'houest da zerc'hel he zachenn en Azia.
Herta Müller
Herta Müller (17 a viz Eost 1953 e Niţchidorf, Roumania) a zo ur skrivagnerez alamanek. Romantoù, barzhonegoù hag arnodadennoù a skriv. He skridoù diwar-benn ar vuhez start da vare Ceauşescu a zo brudet. E 2009 e voe roet Priz Nobel al lennegezh dezhi. O chom e Berlin emañ.
He buhez
Herta Müller a voe ganet e Niţchidorf, e rannvro Banat, e ur familh labourerien-douar eus ar vinorelezh alamanek. Bet e oa bet he zad er Waffen-SS hag he mamm a oa bet kaset d'ur c'hamp-bac'h en URSS goude an Eil Brezel-Bed. Alamaneg ha lennegezh Roumania a studias e skol-veur Timişoara. Goude-se e labouras e skolioù-mamm hag e roas kentelioù alamaneg prevez.
E 1976 e krogas da labourat evel troourez en un embregerezh ijinouriezh, met dic'hopret e voe e 1979 peogwir e nac'he kenlabourat gant ar Securitate. He levr kentañ, skrivet en alamaneg, a voe embannet e Roumania e 1982. Ul levr troc'het e oa, evel kement levr embannet e Roumania d'ar mare-se. Müller hag he gwaz ar skrivagner Richard Wagner a dec'has war-du Alamagn e 1987. Er bloavezhioù goude e labouras e meur a skol-veur, en Alamagn koulz hag e broioù all. Müller a voe degemeret en Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung e 1995. E 1997 e roas he dilez eus skourr alaman ar PEN International, da ziskouez ne save ket a-du gant ar fed e vefe kendeuzet skourr Alamagn ar C'hornôg gant hini Alamagn ar Reter. E miz Gouere 2008, e kasas Müller ul lizher digor klemm da Horia-Roman Patapievici, hag eñ prezidant ensavadur sevenadurel Roumania, peogwir e oe bet skoazellet gantañ ur c'hamp hañv roumanian hag alaman ma oa daou zen bet izili eus Securitate.
Liammoù diavaez
ഹെര്‍ത മുള്ളര്‍
Roll kanaouennoù-pobl saoznek Roud Folk Song Index
Setu amañ roll ar c'hanaouennoù-pobl saoznek zo er Roud Folk Song Index.
Emgann Jengland
Emgann Jengland (anvet ivez Jengland-Beslé, Beslé ha Grand-Fougeray e galleg) a oa c'hoarvezet d'an 22 a viz Eost 851 e Felgerieg-Veur etre ar Franked, renet gant an impalaer Karl Voal, hag ar Vretoned renet gant Erispoe, roue Breizh. Aet e oa an trec'h a-grenn gant arme ar 1 000 soudard brezhon war ar 5 000 soudard frank (etre 4 000 ha 6 000).
Feur-emglev Angers
Goude an emgann e voe sinet feur-emglev Angers, e miz Gwengolo 851, ha drezañ e voe nevezet an darempredoù etre Brezhoned ha Franked, ma voe anavezet Erispoe evel roue Breizh gant Impalaer ar C'hornôg.
Hervez Bloazdanevelloù Saint-Bertin "Erispoe, mab da Nominoë", a resevas, e kêr Angers, arouezioù ar rouaned ha kontelezhioù Roazhon, Naoned ha Raez.
Mario Andretti
Mario Gabriele Andretti (bet ganet d'an e Montona, a oa en Italia d'ar mare-se) a zo ur blenier kirri italian hag amerikan. O redek e-pad muioc'h eget 40 vloaz en deus gounezet 1 titl ar vlenierien e Formulenn 1 e 1978, 4 zitl en IndyCar (tri en USAC, 1965, 1966, 1969, unan er CART, 1984), an Indianapolis 500 e 1969 hag an Daytona 500 e 1967.
Veniliornis frontalis
Veniliornis frontalis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Cloronerpes [sic] (Campias) frontalis (kentanv) da gentañ-penn (e 1883) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, e naoueier gleb Andoù kreisteiz Bolivia ha gwalarn Arc'hantina.
Achaea (proviñs roman)
Achaea, pe Ac'haia (e gregach Ἀχαΐα, Akhaia; e latin: Achaia), a oa ur broviñs roman e kreisteiz Gres a vremañ, savet en 27 kent JK gant an impalaer roman Augustus pa voe adaozet an impalaeriezh gantañ goude ar brezelioù diabarzh. Enni e oa : Peloponnesos, Attica, Boeotia, Euboea, an Inizi Kikladez ha darnoù eus Phthiotis, Aetolia-Acarnania ha Phocis.
Bevennoù
En hanternoz dezhi e oa proviñsoù Epirus vetus ha Macedonia. Staget e voe gant ar Romaned ouzh Republik Roma e -146 goude arigrap Korinthos kaset da benn gant ar jeneral roman Lucius Mummius, a c'hounezas neuze e g-cognomen "Achaicus" ("alouber Achaea"). Neuze e voe ebarzhet e proviñs roman Macedonia, a oa enni Gres en he fezh.
Graham Hill
Graham Hill (bet ganet d'ar e Londrez, Bro-Saoz, marvet d'an  e Arkley e-pad ur gwallzarvoud karr-nij) a oa ur blenier kirri saoz a rede e Formulenn 1 etre 1958 ha 1975, o c'hounit daou ditl e 1962 ha 1968. Gounezet en deus ivez redadegoù-all ken brudet hag ar F1 evel an Indianapolis 500 pe 24 eurvezh ar Mañs. Ar blenier nemetañ eo en deus gounezet ar gurunenn dripl.
Tad Damon Hill, kampion 1996, eo ivez.
Sílvia Pérez Cruz
Sílvia Pérez Cruz, ganet e 1983 e Palafrugell, e proviñs Girona, zo ur ganerez katalan.
He buhez
Merc'h eo da Glòria Cruz, a oa kanerez, ha da Càstor Pérez Diz, gitarour ha soner habanera.
Corent
Corent zo ur gumun c'hall e Puy-de-Dôme, en Aovergn, nepell diouzh Clermont-Ferrand. Furchadeg zo eno war-dro Oppidom Corent.
Himalaya
An Himalaya zo un aradennad-venezioù en Azia, a zisparti India diouzh Tibet. Eno e kaver menezioù uhelañ an Douar.
Chadennoù uhel all zo en Azia: Hindu Kush, Pamir, ha Karakoram. Gwelet e vez alies Karakoram evel ul lodenn eus Himalaya gant an alpaerion.
En em astenn a ra ar menezioù e stumm ur wareg vras, a-hed 2 600 km eus ar reter d’ar c’hornôg ha war-dro 350 km a ledander eus an hanternoz d’ar c’hreisteiz.
Dont a ra an anv eus ar sañskriteg : हिमालय, distaget jimalaia, zo daou c’her ennañ, jima, « erc’h » hag alaia, « lec’h ».
An uhelañ aradennad-venezioù a zo er bed eo an Himalaya, gant pevarzek menez a dap en tu-hont da 8 000 metr uhelder, evel ar menez Everest, an hini uhelañ (8 848 m.), ar menez K2 (8 611 m.) hag ar menez Kangchenjunga (8 598 m.). Ar menez uhelañ er bed, e-maez an Himalaya, eo ar menez Aconcagua en Andoù, gantañ 6 962 m uhelder. En Himalaya avat ez eus kant menez en tu-hont da 7 200 metr uhelder!
En em astenn a ra an Himalaya war pemp stad : war du an Hanternoz Republik Pobl Sina, war du ar C'hreisteiz en ur vont eus ar Reter betek ar C'hornôg: Bhoutan, Nepal, India, Pakistan.
Eno e kaver eienennoù niverus, en o zouez darn eus stêrioù brasañ ar bed: an Indus, ar Ganga, ar Brahmapoutra hag ar Yangtze.
Pikernioù uhelañ
En Himalaya e kaver ar pevarzek menez nemeto a dap en tu-hont da 8 000 metr uhelder:
Kavet e vez ivez kalz a venezioù uheloc'h eget 7 000 metrad. Da skouer:
Menezioù all a zo brudet-tre dre ma'z int stummet brav:
Just a Song Before I Go
Just a Song Before I Go a zo ur ganaouenn saoznek savet, ton ha son, gant ar c'haner-sonaozer saoz Graham Nash (1942-).
Danvez
Krouet e oa bet tra m'edo Nash e Maui (Hawaii), e ti ur mignon dezhañ, a-gevret gant Leslie Morris. Bez' e oant o c'hortoz e tavje ar glav a-raok mont d'an aerborzh ha loc'hañ da gemer perzh en un droiad sonadegoù gant ar strollad sonerien rock stadunanat Crosby, Stills & Nash. Lakaet e voe klaoustre ne vije ket gouest Nash da sevel ur ganaouenn a-raok mont kuit eus an ti, ar pezh a voe graet en ur ober ugent munutenn avat. E-pad an abadenn skinwel stadunanat The Late Show with Stephen Colbert e tisplegas ar soner saoz en devoa gounezet pemp kant dollar a-drugarez d'ar bariadenn-se. Ned eas ket gwall bell da glask awen dre ma kont Just a Song Before I Go nag ur ranngalon e vez d'un den mont kuit ha lezel ar re garet war e lerc'h...
Enrollañ
Kregiñ a reas ar sonenrolladennoù er Studioioù Criteria e Miami (Florida (SUA)) adalek miz Genver 1977 gant ar sonerien :
Embann
Dont a reas e-maez d'ar 17 a viz Mezheven 1977, a-gevret gant an unnek kanaouenn all a yeas d'ober CSN, eil albom studio Crosby, Stills & Nash. Produet e voe ar bladenn gant an tri arzour ha The Albert Brothers (Ron ha Howard Albert). Ur bladennig daou ditl — Just a Song Before I Go ha Dark Star enni — a voe embannet war un dro.
Walter Lübcke
Walter Lübcke, ganet d'an 22 a viz Eost 1953 ha marvet d'an 2 a viz Even 2019, a oa ur politikour alaman eus ar CDU, lazhet gant un enebour politikel neveznazi Sevel a rae a-du gant degemer enbroidi en Alamagn ; heuliet en devoa mennad Angela Merckel "Wir schaffen das" ("dont a raimp a-benn"). Embannet en devoa «Ar re n'int ket a-du gant hon talvoudegezhioù a c'hell cheñch bro pa fell dezho ma n'int ket a-du». Adkavet e oa bet war leurenn e di gant ur bolod en e gorf. Un neveznazi, Stephan Ernst, hag en devoa plantet ur vombezenn e 1993 en un oaled labourerien estrañjour a zo bet paket abalamour d'e roudoù DNA.
Maria Luisa di Savoia, Priñsez Lambal
Maria Luisa Teresa di Savoia (en italianeg), ganet e Torino e 1749 ha lazhet e Pariz e 1792, anavet ivez evel Mademoiselle de Carignan, Marie Louise de Savoie pe Madame de Lamballe, pe « priñsez Lambal », a oa gouarnerez ti ar rouanez c'hall Marie Antoinette.
George Vancouver
Da 13 vloaz e stagas George Vancouver da vageal. Kemer a reas perzh en eil hag e trede beaj James Cook ha dont a reas da vezañ kabiten. E 1790 e voe fiziet ennañ ar garg da ergerzhet ar Meurvor Habask, e bourzh an Discovery.
Maria Luisa di Savoia, Priñsez Lambal
He buhez
Merc'h e oa da Luigi Vittorio di Savoia, prince di Carignano ha da Christine von Hessen-Rotenburg, un nizez da Ernest Leopold von Hessen-Rotenburg, Landgraf Hessen-Rotenburg. O fevare bugel e oa. Tremen a reas he yaouankiz e Torino, ul lec'h sioul ha pell diouzh al lezioù bras.
George Vancouver
E-pad ar bloavezh kentañ (1791) e verdas en-dro da Aostralia, Zeland-Nevez, ha mont a reas betek Tahiti ha Sina, en ur zastum plant ha kartennaouiñ an aodoù. Goude-se ez eas war-zu aodoù kornôg Norzhamerika. Heuliañ a reas aod ar pezh a zo deuet da vezañ stadoù Oregon ha Washington. Tremen a reas hañvezh 1792 o verdeiñ en-dro d'an enezenn vras a voe anvet diwarnañ diwezhatoc'h, Enez Vancouver, en norzh da strizh-mor Juan de Fuca. Reiñ a reas anvioù lod eus an dud a oa gantañ da lec'hioù ergerzhet ganto, evel da skouer ar Puget Sound, ur vrec'h-vor a zo e stad Washington hiziv.
Maria Luisa di Savoia, Priñsez Lambal
He buhez
Dimezet e voe en 1767 da briñs Lamballe, mab da zug Pentevr, hag a oa mab da gont Toulouse, ur mab bastard (ha savet en e wir) d'ar roue gall Loeiz XIV ha d'an Itron Montespan. Bloaz goude, da 19 vloaz, e oa intañvez. Mignonez e teuas da vezañ d'an daofinez Marie Antoinette
George Vancouver
En em gavout a reas gant ar moraer spagnol Juan Francisco de la Bodega y Quadra, e Nootka Sound, war aod reter enez Vancouver, ul lec'h ma oa diazezet Spagnoliz, ur pennad zo dija. Dre ziouer a urzhioù sklaer a-berzh o gouarnamantoù ne voe tizhet emglev ebet etre an daou zen, evit resisaat mennadoù an div stad, Spagn ha Breizh-Veur, war perc'henniezh an douaroù-se.
Maria Luisa di Savoia, Priñsez Lambal
He buhez
Pa deuas an Dispac'h e voe lazhet gant an engroez, dibennet, ha baleet e voe he fenn e beg ur goaf.
George Vancouver
E miz Ebrel 1792 en em gavas gant ar Stadunanad Robert Gray, a venegas dezhañ ur stêr vras a oa bet badezet Columbia gantañ. N'eo nemet diwezhatoc'h, en diskar-amzer, e roas urzh d'unan eus e letananted, William Robert Broughton, da sevel gant ar stêr-se.
Goude bezañ tremenet ar goañv war aod Kalifornia, ez eas Vancouver norshoc'h e 1793 ha tizhout a reas inizi hag a zo bremañ war aod kreisteiz Alaska.
Distreiñ a reas da Vro-Saoz, en ur ober tro Suamerika dre ar C'hab Horn, e 1795. Mervel a reas d'an 10 a viz Mae 1798 e Petersham.
Kerc'heiz agami
Ar gerc'heiz agami a zo un evn hirc'harek, Agamia agami an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ eo er genad Agamia.
Memento Mori (film)
Memento Mori (koreaneg: 여고괴담 두번째 이야기 ; romanekadur adwelet : Yeogogoedam dubeonchae iyagi) anvet ivez Whispering Corridors 2: Memento Mori) zo ur film spont sukorean eus 1999. An eil film eo eus an heuliad filmoù Whispering Corridors. En e raok e voe Whispering Corridors, embannet e 1998, hag ur wech c'hoazh eo ur film a c'hoarvez en ur skol merc'hed nemetken ; n'eus liamm all ebet etre an daou film. Memento Mori a oa bet unan eus ar filmoù kenwerzhel kentañ enno tudennoù lesbian. Dre-se e oa bet sac'het ar film rak ar gevredigezh sukorean n'eo ket tomm ouzh kement-se ; ouzhpenn, evit ar grennarded e oa bet savet ar film.
Istor
Yoo Shi-eun (Lee Young-jin) ha Min Hyo-shin (Park Ye-jin) zo div liseadez lesbian hag a vev e koublad ; dre ma n'eo ket gwelet mat gant ar gevredigezh e vezont lakaet a-gostez gant ar merc'hed all el lise.
Aktourien
Notenn :  hervez giz Azia e teu anv an tiegezh dirak an anv-bihan : « Baek Jong-hak ».
Philipp
Philipp zo un anv-badez alamanek.
Lec'hioù
Kavout a reer an anv en anvioù-lec'hioù:
Herri Bro-C'hall
Herri Bro-C'hall zo anv meur a zen:
Izabel Portugal (rouanez Kastilha)
Izabel Portugal (Isabel e portugaleg ha spagnoleg) (1428 – 1496), a oa Rouanez kenseurtez Kastilha ha León. Mamm e oa da Izabel Iañ Kastilha
Alfonso XIII
Alfonso XIII (Madrid, 1886 – Roma, 1941) a oa Roue Spagn adal e c'hanedigezh betek savidigezh Eil Republik Spagn e 1931. Da 16 vloaz eo e kemeras ar gurunenn, e 1902.
Izabel Portugal (rouanez Kastilha)
He buhez
Mec'h e oa da Joañ de Portugal, dug Beja, ha da Isabel de Bragança.
Alfonso XIII
E vuhez
Mab e oa da Alfonso XII, Roue Spagn, ha d'e bried Maria Kristina Aostria (1858-1929)
Izabel Portugal (rouanez Kastilha)
He buhez
E 1447 e timezas da Juan II Kastilha (1405 – 1454), intañvet goude marv e bried kentañ.
Alfonso XIII
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe da Victoria Eugenia de Battenberg Seizh bugel o doe:
Goude genel ar seizh bugel-se ez eas da fall an darempredoù etre ar roue hag ar rouanez, hag un toullad serc'hed en doe Alfonso XIII.
Katrina
Katrina zo un anv-badez saoznek, deuet diwar Kathrina.
Hantervoul su
An hantervoul su eo an hanter eus ar Voul-Douar etre ar c'heheder ha pennahel ar Su. E steredoniezh e talvez evit al lodenn eus an oabl lec'hiet er su d'ar c'heheder oabl.
Bambino
Bambino eo anv ar ganaouenn c'hallek savet diwar ar ganaouenn napolitan Guaglione en 1956. Brudet eo an doare kanet gant Dalida, met re all zo. Hini Lili Boniche (ur bam da glevout), ha re Gloria Lasso, Luis Mariano pe Georges Guétary.
Re all zo bet c'hoazh gant Plastic Bertrand (1978) hag Amanda Lear e (2006). En 2006 e voe kanet Bambino gant Jean Dujardin er film OSS 117 : Le Caire, nid d'espions, un doare personel kenañ ma klever an oud.
Mougev Pen-y-Fai
Mougev Pen-y-Fai (e kembraeg Ogof Pen-y-Fai, pe Ogof Pafiland, diwar an anv saoznek Paviland) zo ur vougev ragistorel e Kembre, e-kichen Rhosili ha ledenez Gŵyr. Eno e voe kavet, e 1823, eskern ur vaouez 25 bloaz, anavezet evel Arglwyddes Goch Pen-y-Fai (Itron Ruz Pen-y-Fai), pe The Red Lady of Paviland e saozneg.
Hantervoul norzh
An hantervoul norzh eo an hanter eus ar Voul-Douar etre ar c'heheder ha pennahel an Norzh. E steredoniezh e talvez evit al lodenn eus an oabl lec'hiet en norzh d'ar c'heheder oabl.
Mougev Pen-y-Fai
Bez' eo ar vougev-se unan eus ar re ma oa tud o vevañ en Henoadvezh diwezhañ ar maen, war-dro 26 000 a vloavezhioù kent hon amzer. Sellet e vez outi evel "ar vougev binvidikañ eus ar mare-se e Breizh-Veur". E gwirionez n'eus ket kalz a aspadennoù eus ar mare-hont e Breizh-Veur estreget Mougev Pen-y-Fai.
Gwialenn hud
Ur wialenn hud zo ur benveg a vez gant ar sorserien ha boudiged d'ober troioù hudouriezh.
El lennegezh
Er gontadenn Luduennig e weler ur voudig, maeronez an harozez, o treiñ ur sitrouilhezenn hag un toullad logod en ur c'harroñs sachet gant kezeg.
Kroc'hen Azen hag Ar Goantenn e Koad ar C'housk zo kontadennoù all ma weller gwialennoù hud.
E levrenn gentañ Kronikennoù Narnia gant C.S. Lewis e c'hall ar sorserez wenn treiñ an dud e maen gant he gwialenn hud.
Ar wialenn hud emañ e-touez ar rekizoù ret evit mont da skol ar sorserien e-barzh troioù-kaer Harry Potter.
Er sinema
Gwialennoù hud zo gant ar boudiged e filmoù ha tresadennoù-bev Disney zo evel The Wizard of Oz (1939), Pinocchio (1940), Luduennig (1950), Ar Goantenn o kousket (1959) ha Ar C'hleze er Maen (1963).
Grand Union Flag
Ar Grand Union Flag (brudet ivez evel ar "Continental Colors", pe "Congress Flag", pe "Cambridge Flag", pe "First Navy Ensign" c'hoazh) a vez gwelet evel kentañ banniel Stadoù-Unanet Amerika.
Ar banniel-se a oa savet gant 13 vandenn ruz ha gwenn (evel banniel SUA a-hiziv), met gant ar c'horn damheñvel ouzh ar British Union Flag eus ar mare-se (a-raok ma vefe ouzhpenet kroaz Sant-Jord e 1801 goude stagadur Iwerzhon ouzh ar Rouantelezh-Unanet).
Caridad
Caridad (karitez e brezhoneg) zo ur ger spagnolek, anv-badez spagnolek hag anv-lec'h.
Orin
Dont a ra an anv-badez eus anv ar Werc'hez Virgen de la Caridad del Cobre e Kuba. Stankoc'h eo anv-badez e Kuba abalamour da se.
Saint-Désir
Saint-Désir pe  Saint-Désir-de-Lisieux a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: gant ar brezel e voe lazhet trizek den nann-soudard e Saint-Désir e mizioù Even ha Gouere, unan all a varvas e miz Gwengolo; nav anezhe a voe lazhet gant ur vombezadeg d'ar 7 a viz Even ha daou all gant ur vombezadeg ivez d'ar 7 a viz Gouere ; distrujoù bras a voe er gumun; dieubet e voe Saint-Désir d'an 23 a viz Eost 1944.
Gang
Lod gang a glask kaout ul livadur bolitikel pe relijiel met pal pennañ an aozadurioù-se a chom da gaout muioc'h-muiañ a c'halloud.
João Iañ
João Iañ zo anv daou zen:
Saint-Désir
Beredoù milourel
Ur vered eus an Eil brezel-bed eo. An darn vrasañ eus ar vilourion douaret enni a varvas e-doug Emgann Normandi e 1944; goude dibenn ar brezel e voe degaset 78 bez eus an Eil brezel-bed eus Chartres (Saint-Chéron) Communal Cemetery gant bezioù pevar soudard eus ar Rouantelezh-Unanet marvet e-pad ar Brezel-bed kentañ d'o heul, ,.
Gang
Dielfennadur hag orin
Mammenn ar ger gang a vez kavet er yezh Alamaneg Gang, Gehen : baleadenn, bale. An Alamanted evit komz a zivout ur gang a implij ar ger Band evel evit ar « Baader Band » ( Strollad Baader-Meinhof), strollad sponterien eus Republik Kevreadel Alamagn er bloavezhioù 1970.
27vet rejimant panzer
Ar 27vet rejimant panzer (alamaneg: Panzer-Regimenter 27) a oa ur rejimant kirri-hobregonet krouet d'ar 1añ a viz Here 1940 ha renket en 19vet rann panzer d'an 10 a viz Here 1940 ,
Henri de France (1911-1986)
Henri de France (ganet e 1911 e Pariz ha marvet e 1986) zo un ijinour gall a labouras entre 1930 ha 1947 da ijinañ ar skinwel hag ar radar. Gantañ e voe ijinet ar sistem SECAM
Sidi Bel Abbès
Sidi Bel Abbès (سيدي بلعباس Sīdī Bu-l-ʿAbbās en arabeg, ⵙⵉⴷⵉ ⴱⴻⵍ ⵄⴻⴱⴱⴰⵙ Sidi bel ɛebbas e tamazight) zo ur gêr e gwalarn Aljeria.
Kreizenn nukleel Civaux
Kreizenn nukleel Civaux zo ur greizenn nukleel e kumun Civaux (Vienne), e Bro-C'hall, war lez kleiz ar stêr Vienne.
Istor Hungaria
Hungaria zo ur vro eus Kreiz Europa anvet evel-se abaoe ar Grennamzer Uhelañ, pa voe aloubet plaenennoù Pannonia gant an Hungared (pe Magyared), deuet eus ar reter goude meur a bobl all (Huned, Avared). An aspadennoù koshañ eus bezañs mab-den er vro a gaver e Vértesszőlős : eno e oa bet kavet, e 1965, binvioù maen eus ar Paleolitik hag un tamm askorn den (war-dro 300 000 bloaz kozh).
Gant ar Romaned e voe aloubet douaroù a oa er gornaoueg d’an Danav, etre 35 kent JK ha 9 kent JK. Adalek neuze ha betek dibenn ar e oa eno ur broviñs roman, Pannonia. E-pad ur pennad e voe levezonet ar vro, evel ar peurrest eus an Impalaeriezh roman, gant doareoù-bevañ ar Romaned, o c’hêrioù, o ziez, o hentoù… Met lakaet e voe fin d’ar sevenadur roman-se gant aloubadegoù pobloù deuet eus ar reter.
Kouezhañ a reas Impalaeriezh roman ar C'hornôg en he foull, er, da-heul tagadennoù ar pobloù german, met pobloù all a erruas war o lerc’h. Da gentañ e voe Huned, hag a savas un impalaeriezh vras, dindan ren Attila war-dro 435. Gwechall e selled ouzh Attila evel hendad an Hungared. Bremañ avat e soñj d’an istorourien e teu an anv Hungaria, n’eo ket eus hini an Huned, met eus hini unan eus ar pobloù magyar a erruas en Europa asambles gant ar Vulgared, ur bobl hag a oa anvet "On-Ogur", ar pezh a sinifie en ur yezh turkek kozh "(pobl an) Dek Saezh". Erruout a rejont e Pannonia gozh er.
Aloubadeg an Hungared
Erruout a reas an Hungared (anvet ivez Magyared) e-kreiz Europa e dibenn an, o tont eus kreisteiz Rusia. Dindan ren Árpád hag e ziskennidi e veve an Hungared en daou du d’an Danav, en ur vro vrasoc’h eget Hungaria vremañ. E-pad ur c’hantved e voe spontet tud kreiz Europa gant ar vrezelourien-se hag a breizhe ar broioù tro-war-dro. Goude emgann Lechfeld, e Swabia, ma voent faezhet e 955 en em lakajont da ren ur vuhez all : en em staliañ a rejont da vat e diazad an Danav, o’n em veskañ gant an dud a oa o chom eno hag o vevañ diwar al labour-douar. Kristenien e teujont da vezañ hag unvanet e voe ar vro gant Stefan (István), kentañ roue Rouantelezh Hungaria adalek 1001.
Rouantelezh Hungaria
Kurunennet e voe Stefan, hervez a gonter, d’an deiz kentañ eus an eil milved, ar pezh a c’hallfe bezañ ar 25 a viz Kerzu 1000 pe ar 1añ a viz Genver 1001, en Esztergom. Anavezet e voe e c’halloud gant ar pab Jelvestr II. Ar roue nevez a stagas neuze d’ober eus Hungaria ur stad e-giz stadoù feodel kornaoueg Europa. Sevel a reas ur rouedad eskoptioù dre ar vro ha lakaat a reas sevel manatioù hag ilizoù. An hungareg a veze skrivet betek neuze gant ur skritur heñvel ouzh ar runoù germanek. Dindan ren Stefan en em lakajod d’ober gant al lizherenneg latin ; al latin e oa hiviziken yezh ofisiel ar velestradurezh ha kement-se a badas betek 1844.
Astennet e voe ar vro diwar-goust an amezeien : e 1102 e voe staget rouantelezh Kroatia ouzh Hungaria. E 1241 e voe taget ar vro gant Mongoled ; distrujet e voe arme ar roue Béla IV en emgann Mohi ha kalz a dud a voe lazhet er vro a-bezh. Mont a reas an arme vongol kuit avat goude marv o fenn Ögedei. Savet e voe difennoù war an harzoù gant Béla, difennoù hag a dalvezas pell diwezhatoc’h, ha kaset e voe bagadoù Alamaned da boblañ an harzoù-se.
Rouantelezh Hungaria a voe e barr he brud er, dindan ren ar roue Sigismund (1387–1437), a voe Impalaer Santel Roman ivez, hag ar roue Matthias Corvinus (Matyáš Korvín). Gant “Mátyás“ e voe astennet domani ar rouantelezh, gwarezet e voe ar vro diouzh an Durked, ha bleuniañ a rae an arzoù hag ar skiantoù.
Goude marv Mátyás avat, dindan ren Vladislav II, ez eas ar stad war baouraat. Muioc’h-mui a c’halloud a oa gant an noblañs uhel. E 1514, daou vloaz a-raok marv ar roue Vladislav II, e voe un emsavadeg vras a gouerien, renet gant György Dózsa. Moustret e voe an emsavadeg-se en un doare garv gant an noblañs renet gant János Zápolya.
An Durked
E deroù ar e oa deuet an Impalaeriezh Otoman da vezañ ur galloud bras, unan eus ar re vrasañ er bed. En em astenn a rae betek harzoù Hungaria, er c’hreisteiz. Noblañs Hungaria, e-lec’h bezañ war evezh ha prest da zifenn ar vro, a oa prederiet gant o zamm galloud dezho, a-dal da hini ar roue.
E 1521 e kouezhas kreñvlec’h hungarat Nándorfehérvár (Belgrad hiziv) etre daouarn an Durked, hag e 1526 e voe trec’het an arme hungarat en Emgann Mohács. Ar roue yaouank Loeiz II Hungaria ha Bohemia a varvas en emgann-se, kenkoulz ha Pál Tomori hag a oa e penn an arme hungarat. Goude-se e voe rannet Hungaria e teir lodenn : unan en hanternoz hag er gornaoueg, "Hungaria Roueel", a oa renet gant Ferdinand Habsbourg da gentañ ha gant impalaerien all eus an tiegezh Habsbourg goude, tud hag a veze anvet da rouaned Hungaria ; unan e-kreiz, en-dro da v-Buda hag a oa aloubet gant an Durked ; hag unan all er reter, Priñselezh Treuzsilvania, emren met stag ouzh an Impalaeriezh Otoman.
E 1683 e voe taget Vienna gant an Durked met faezhet e voent. Ar Brezel Bras a-enep an Durked, renet gant gant ur c’hevre ennañ Aostria-Hungaria ha Polonia-Lituania, hag Impalaeriezh Rusia ouzhpenn diwezhatoc’h, a badas betek 1699. E meur a emgann (emgann Buda (1686), eil emgann Mohács (1687)) e voe faezhet an Durked. E dibenn ar e voe adkemeret ar broioù hungarek diganto. Gant feur-emglev Karlowitz (1699) e voe lakaet fin d’ar brezel, hag a-benn 1718 e oa distaget Hungaria penn-da-benn diouzh ar yev otoman.
Impalaeriezh Aostria-Hungaria
En e kreskas kalz poblañs Hungaria, dre ma oa peoc’hus ar vro, ha peogwir e teuas enbroidi d’en em staliañ enni, Alamaned, Serbed ha Roumaned dreist-holl.
Laouen e oa Hungariz e vije aet an Durked kuit, met buan a-walc’h e teujont da gaout displijadur o welet e oa renet o bro gant Aostria. Kalz Hungariz a oa protestanted (kalvinourien) ha katoliged e oa o mistri. E Treuzsilvania e oa bet un tamm emrenerezh da vare an Impalaeriezh ottoman hag echu e oa ganti dindan impalaeriezh Aostria.
Meur a emsavadeg a voe en ha  a-enep an Habsbourged : an holl a c’hwitas avat. Ferenc II Rákóczi a renas unan eus 1703 da 1711 ; trec’het e voe an emsavidi hogen gounit a reas an noblañsoù hungarat un nebeud gwirioù. An emsavadeg anavezetañ a c’hoarvezas e 1849 ha renet e voe gant Lajos Kossuth. Lañs a oa gant ar mennozhioù broadelour en Hungaria, abaoe Mare ar Sklêrijenn ha goulennet e veze e teufe an hungareg da vezañ implijet evel yezh ar stad hag ar skolioù. Er bloavezhioù 1820 e voe bodet un dael gant an impalaer Franz I ha da-heul e teuas un nebeud kemmoù evit ar velestradurezh hag an tailhoù. Met faezhet e voe emsavadeg Kossuth, a vez kounaet hiziv c’hoazh bep bloaz en Hungaria, d’ar 15 a viz Meurzh. Ne voe flastret an emsavidi avat nemet peogwir e voe skoazellet an Aostrianed gant ar Rusianed.
Hungaria eus 1914 betek 1945
Hungaria a gemeras perzh er Brezel-bed Kentañ, a-du gant Aostria, evel-just. Goude ar brezel e voe diskaret Impalaeriezh Aostria-Hungaria ha savet e voe ur stad hungarat kalz bihanoc’h eget Hungaria an Impalaeriezh.
E dibenn ar brezel e oa bet savet ur republik berrbad, e miz Du 1918, renet gant Mihály Károlyi. E miz Meurzh 1919 e c’hoarvezas un dispac’h komunour ha savet e voe Republik Soviedel Hungaria gant Béla Kun en he fenn. Buan avat e voe diskaret ar republik soviedel-se, pa voe aloubet ar vro gant arme Roumania. Tec’hout a reas Béla Kun ha pennoù bras all da Vienna d’ar 1añ a viz Eost. Erruout a reas soudarded Roumania e Budapest d’ar 6 a viz Eost. Goude ur pennadig ma oa bet adsavet ar republik kentañ e teuas Hungaria da vezañ ur rouantelezh, renet gant ur rejant, an amiral Miklós Horthy, e-lec’h Karl Iañ Aostria a rene evel Karl IV war Hungaria kent dibenn ar brezel hag a oa aet d’an harlu da Suis.
Pa voe sinet feur-emglev Trianon ha hini Saint-Germain-en-Laye e kollas Hungaria 78% eus he douaroù a voe staget ouzh stadoù amezek. Ul lodenn vat eus an hungaregerien en em gavas neuze e stadoù all tro-dro, e Tchekoslovakia hag e Roumania, dreist-holl. Etre an daou vrezel e oa renet ar rouantelezh gant an amiral Miklós Horthy, dezhañ muioc’h-mui a c’halloud betek dont da vezañ un diktatour. A-hed ar bloavezhioù 1920 ha 1930 e c’houlennas Hungaria e vije adwelet bevennoù ar stad, met nac’het e voe gant ar stadoù amezek ha gant ar galloudoù bras a oa bet trec’h er Brezel-bed Kentañ. Neuze e klaskas Horthy ober emglev gant Hitler. Garedonet e voe pa voe staget ouzh Hungaria, e-pad an Eil Brezel-bed, tammoù eus Slovakia, Yougoslavia ha Roumania. E 1941 e tisklêrias Hungaria brezel d’an Unvaniezh Soviedel, a-du gant an Alamaned.
E miz Gwengolo 1944 e erruas an armeoù soviedel en Hungaria. Un arsav-brezel a voe sinet gant Horthy. E miz Here neuze e voe lakaet Ferenc Szálasi e penn Hungaria gant an Alamaned, e-lec’h Miklós Horthy. Ur gouarnamant faskour da vat a voe savet, e-keit ha ma oa an armeoù soviedel oc’h aloubiñ ar vro. E penn kentañ 1945 e voe peuraloubet gant armeoù an Unvaniezh Soviedel ha Roumania.
Hungaria goude an Eil Brezel-bed
Evel e broioù all reter Europa, aloubet ivez gant an Unvaniezh Soviedel, e voe kemeret ar galloud gant ar gomunourien, tamm-ha-tamm. D’an 18 a viz Eost 1949 e voe embannet Republik Pobl Hungaria (Magyar Népkőztársaság). E penn ar strollad komunour hag e penn ar vro e voe, da gentañ, Mátyás Rákosi. Goude marv Stalin e erruas Imre Nagy er galloud ha krediñ a reas an dud e oa ar renad o vont da cheñch. Met moustret e voe Dispac'h Hungaria e diskar-amzer 1956, gant arme an Unvaniezh Soviedel deuet da Hungaria. Harzet ha krouget e voe Imre Nagy ha kalz Hungariz a dec’has da vroioù all. János Kádár e voe mestr ar vro goude ha dindan e ren e voe Hungaria unan eus broioù pinvidikañ reter Europa.
Trede Republik
E 1989 ez eas d’an traoñ ar renadoù komunour e broioù komunour reter Europa. Fin a voe lakaet en Hungaria ivez d’ar sistem ma ne oa nemet ur gostezenn bolitikel. Mont a reas kuit eus Hungaria ar soudarded soviedel a oa enni. Embannet e voe Trede Republik Hungaria, gant ur vonreizh hag a oa ur stumm kempennet diwar hini 1949. Ur vonreizh nevez penn-da-benn a voe degemeret e 2011 avat. E 1990 e voe dilennet kannaded, dre un dilennadeg digor d’an holl. Mont a reas Hungaria e-barzh NATO e 1999 hag e-barzh Unaniezh Europa e 2004. N’he deus ket c’hoazh degemeret an euro avat. Abaoe 2010 emañ an tu-kreñv gant ar gostezenn bolitikel Fidesz ha renet eo ar vro gant Viktor Orbán.
Jacques Offenbach
Jacques Offenbach, ganet d'an 20 a viz Even 1819 hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Here 1880, a oa ur muzikour hag ur sonaozour gall eus al luskad romantel.
Memento (film)
Memento zo ur film stadunanat psikologel ha thriller embannet e 2000. Ar film a zo bet sevenet ha skrivet gant Christopher Nolan, ha produet gant Suzanne ha Jennifer Todd. Istor ar film a zo diazezet a-ziwar ur mennozh gant Jonathan Nolan, en devoa skrivet goude-se an istor "Memento Mori" deuet da vezañ diazez senario ar film. An aktourien eo Guy Pearce, Carrie-Anne Moss, ha Joe Pantoliano.
Pearce a c'hoari un den, hag en deus bet un troma. Dibosupl eo dezhañ kaout eñvorennoù nevez ha bep pemp munut e koll ar memor. Klask a ra war-lerc'h muntrer e wreg, dre implij luc'hskeudennoù ha kroc'henlivadurioù evit derc'hel soñj eus an titouroù a zisoñj.
Mother's Child
Mother's Child zo ur film stadunanat, ur gomedienn vut eus 1916 gant Oliver Hardy.
Dube tarroz
An dube tarroz, (liester : dubeed tarroz) a zo ur spesad evned, Columba rupestris an anv skiantel anezhañ.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Bleñchoù
Ar bleñchoù, pe briñsoù, pe briñsad, eo ar c'hoad munud a zo e beg brankoù ar gwez. Pa gouezhont war an douar, torret gant an avel, e vezont klevet o frikañ dindan an treid. Dastumet e vezont gant an dud da c'hwezhañ an tan, ha gant an evned d'ober o neizhoù.
Alfonso XII Spagn
Alfonso XII Spagn (1857–1885) a oa Roue Spagn. Mab e oa d'ar rouanez Isabel II ha d'he fried Francisco de Asís de Borbón, Dug Cádiz. En 1868, pa oa unnek vloaz, e voe diroueet e vamm gant Dispac'h 1868. Harluet e voe an tiegezh e Pariz.
Dimeziñ ha bugale
Div wech e timezas:
C'hoarioù olimpek hañv 2016
C'hoariva olimpek hañv 2016 (C'hoarioù an Olimpiadenn) a voe dalc'het e Rio de Janeiro, e Bro-Vrazil, eus ar 5 d'an 21 a viz Eost. Ar wech kentañ e oa d'ar C'hoarioù bezañ dalc'het en Amerika ar Su, hag an trede re (war-lerc'h Melbourne ha Sydney) dalc'het en hantervoul ar Su. Ar wech kentañ e oa ivez ma oant dalc'het en ur vro bortugalek.
Alfonso XII Spagn
War e lerc'h
Intañvez Alfonso XII, María Cristina an hini a voe rejantez Spagn da c'hortoz ken na voe he mab Alfonso en oad da ren en 1902.
Goude e varv
Goude marv Alfonso XII e voe anvet e vab da roue, hag ar rouanez intañvez da rejantez.
Alhambra
An Alhambra (diwar an arabeg الحمراء, Al-Ḥamrā « an hini ruz ») a reer eus un hollad savadurioù a oa lec’h annez rouaned Emirelezh Granada. Emañ an hollad savadurioù-se war un dorgenn dreist kreiz kêr e Granada, en Andalouzia, e Spagn.
Jemaine Clement
Jemaine Atea Mahana Clement, ganet d'an 10 a viz Genver 1974 e Masterton, e rannvro Wellington, e Zeland Nevez, zo kaner, muzikour hag aktour amerikan.
Alhambra
Dont a ra anv Alhambra eus liv ruz an douar hag ar mogerioù, ha pa vefent bet livet gant gwenn-raz en deroù. E-pad ar brezelioù etre muzulmaned ha kristenien, hag a oa o klask adaloubiñ Al-Andalus e deroù an, en em dennas Mohammed ibn Nasr pe Mohammed ibn al-Ahmar, diazezer tierniezh an Nazaried, e Granada, ha kregiñ da sevel an Alhambra evel m’emañ bemañ.
Kreskiñ a reas ar palez kentañ a-hed an amzer, dindan ren ar rouaned Yusuf Iañ, Muhammad V, Ismail Iañ... E 1492 e rankas ar roue diwezhañ, Muhammad XII, anavezetoc’h evel "Boabdil", kodianañ gant ar Rouaned katolik, Fernando II Aragon hag Izabel Iañ Kastilha. Diwar neuze e voe perc’hennet an Alhambra gant rouaned Spagn. Diwezhatoc’h e voe lakaet sevel gant Carlos Iañ Spagn, impalaer an Impalaeriezh Santel dindan an anv Karl V (1516 - 1556), ur palez bras e giz an Azginivelezh e-kreiz an Alambra.
Lakaet eo bet an Alhambra, asambles gant palez nes ar Generalife ha karter Albaicín e Granada ivez, war roll lec’hiennoù ar Glad bedel gant an UNESCO.
Veniliornis sanguineus
Veniliornis sanguineus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Banniel an USMC
Banniel an United States Marine Corps (saozneg: Flag of the United States Marine Corps) brudet ivez evel ar standard pe battle color eo banniel an U.S. Marine Corps, kement hag ar skourroù pe unvezioù suj dezhañ. Implijet eo abaoe an 18 a viz Genver 1939.
Veniliornis sanguineus
Anvet e voe Picus sanguineus (kentanv) da gentañ-penn (e 1793) gant al loenoniour alaman Anton August Heinrich Lichtenstein (1753-1816).
Banniel an USMC
Savidigezh
Banniel ofisiel ar c'horfad a zo ruz gant skoed-ardamez an USMC gant al livioù gris hag aour. Implijet eo ent-ofisiel abaoe an 18 a viz Genver 1939. En gwirionez dre an urzh 4 (Marine Corps Order 4) e oa bet lakaet dija da dalvezout ar ruz hag an aour evel livioù ofisiel ar c'horfad abaoe 1925.
Sikofant
Ur sikofant (συκοφάντης / sukophántês e gregach) a oa un tamaller a vicher en Aten an Henamzer. Meneget eo e obererezh e meur a oberenn lennegel, evel komediennoù Aristofanes (war-dro -450 pe -445 - -385), en De Mysteriis gant Andokides (war-droioù -440 - -390), gant Ksenofon (-430 - -355) ha Platon (-427 - -348).
Banniel an USMC
Istor
Ne ouezer ket kalz traoù a-fed bannieloù evit ar Marines kentañ, gouzout a ouezer e oa bet douget ar Grand Union Flag gant ur batailhon renet gant ar c'habiten Samuel Nicholas en New Providence Island, d'an 3 a viz Meurzh 1776.
Crossleyia xanthophrys
Crossleyia xanthophrys a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Bernieridae.
Anvet e voe Oxylabes xanthophrys (kentanv) da gentañ-penn (e 1875) gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909). Ar spesad nemetañ er genad Crossleyia an hini eo. Dont a ra an anv anezhañ eus hini Alfred Crossley (1829-1888), un dastumer laboused ha bronneged e Kameroun ha Madagaskar e-pad ar bloavezhioù 1860-1870.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned bihan.
Annez
Brosezat eo ar spesad e Madagaskar.
Veniliornis sanguineus
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, e douaroù izel gleb aodoù ar Gwianaoù‎.
Sikofant
Istor
Ne oa ket a bolis, ha ne oa ket kalz a brokulored, hag ar prosezioù a veze savet gant tud prevez. War-dro ar Vvet kantved kent JK e kaved e veze re a brosezioù diabeg gant ar sikofanted, ha ne oant ket karet, dre ma klaskent sachañ arc'hant digant ar re a damallent : pe gant ar prosezioù a zegase dezho arc'hant an dud kondaonet, pe evit ehanañ ar prosezioù boulc'het. Ar re a save prosezioù a veze graet sikofanted anezho. Bezañ tamallet da sikofant a zeuas da vout un tamall grevus, ha daou brezegour o deus laosket pep a brezegenn ma tinac'hont bezañ sikofanted : Lysias, gant "A-enep ar varc'hadourien greun", ha Lykourgos gant "A-enep Leokrates" dre ma prosezont evel keodeourien brevez, ha n'o deus gounit personel ebet da dennañ eus an tabut, kontrol d'ar sikofanted.
Gerdarzh
Splann eo aozadur ar ger, a zeu eus σῦκον / sũkon, « fiezenn », ha φαίνω / phaínô, « dizoloiñ ». Hogen teñval eo an orin, ha meur a zisplegadur zo bet roet.
Lennegezh
Meneget eo ar ger e Kriton, gant Platon, diwar-benn marv Sokrates : ma varv Sokrates e vo tamallet da Griton, a zo pinvidik, endra ma n'en devo ket bet c'hoant da baeañ sikofanted. Implijet e vez ar ger sikofant diwar-benn tud izel a vez oc'h ober al lez da dud c'halloudus evit kaout ur renk uheloc'h er gevredigezh. E pezhioù-c'hoari Aristofanes e vez anv eus seurt tud.
Meneget eo ar ger ivez
E brezhoneg
E gevatal en deus ar ger en holl yezhoù ma venner komz eus ar garg. Koulskoude n'emañ ket er geriadurioù brezhonek. E geriadurioù Frañsez Vallée, Reun ar Glev ha Frañsez Favereau e vez troet gant "flatrer" ha "hibouder" : n'eo ket ster ar ger istorel en Henc'hres, ma oa ur seurt prokulor.
Diwar-benn ar ger sycophante er geriadurioù galleg-brezhoneg-
Ne gaver ket ar ger gallek sycophante e geriadurioù galleg-brezhoneg a-raok an XXvet kantved. Gwir eo ne bledont ket alies gant kargoù Henc'hres. Goude-se e vo adkavet ar ger (ral e galleg) meur a wech :
E yezhoù all
E yezhoù zo (saozneg, galleg) e vez implijet ar ger sycophante er yezh a-vremañ, en ul live-yezh uhel (evel alies gant ar gerioù gregach), evel flatrer. Sterioù all avat a vez roet d'ar ger hervez ar yezhoù, an oberourien, ar marevezh.
E saozneg
E saozneg e talvez kement ha lubaner, er varzhoneg The Sycophantic Fox and the Gullible Raven e Fables for the Frivolous, gant Guy Wetmore Carryl, e 1898.
E meur a yezh e vez graet anvioù skeudennusoc'h eus ar sikofanted : lip-revr, e brezhoneg, brownnoser, bootlicker hag ass-kisser e saozneg, lameculos e spagnoleg. Anat eo emaomp gwall bell eus sikofant Aristofanos.
Taifa Lorca
Taifa Lorca, pe Lurqa en arabeg, a voe savet e 1042, pa en em zistagas diouzh Taifa Valencia.
Ar gouarnour Ma'n Ibn Sumadih a grouas ur stad hag en em astenne eus Lorca betek Jaén ha Baza.
Istor
Goude ma oa gouarnet an taifa gant Ma'n Ibn Sumadih, eo gant an tiegezh Banu Lubbun edo ar galloud.
Katrina Kaif
Katrina Kaif, ganet Katrina Turquotte d'ar 16 a viz Gouhere 1983, zo un aktourez ha top model a orin saoz. Brudet eo evit bezañ c'hoariet e filmoù indian. Da gentañ e voe gwelet e filmoù hindiek, kement hag e filmoù Telugu ha Malayalam.
Veniliornis lignarius
Veniliornis lignarius a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus Lignarius (kentanv) da gentañ-penn (e 1782) gant ar skiantour chilean Juan Ignacio Molina (1740-1829).
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, eus douaroù uhel krin Bolivia da greisteiz Chile ha kreisteiz Arc'hantina.
Rummatadur
Renket e voe er genad Picoides e-pad pell amzer.
Katrina Kaif
Ouzhpenn ma'z eo unan eus aktourezed gwellañ gopret Bollywood e vez lakaet da unan eus bravañ steredennoù ar sinema-se.
João, Infant Portugal
João de Portugal (Santarém, 13 a viz Genver 1400 – Alcácer do Sal, 18 a viz Here 1442) a oa infant Portugal, eus an Tiegezh Avis.
Mab e oa d'ar roue João Iañ ha d'e bried Filipa de Lencastre.
Dimeziñ ha bugale
Dimezién a reas da Isabel de Barcelos, pevar bugel o doe:
Media Player Classic
Media Player Classic (berraet dre MPC) zo ur meziant evit lenn mediaioù lies en ur vezañ dammheñvel diouzh Windows Media Player 6.4, met gant kalz muioc'h a implijoù posbul. Hiziv-an-deiz ez eo al lenner video ha son diazez a gaver er K-Lite Codec Pack hag er Combined Community Codec Pack.
Busumbala
Busumbala, anvet ivez "Busumbala gozh" (saozneg: Old-Busumbala), zo ur gêr vihan e kornôg Gambia. Lec'hiet eo e distrig Kombo North/Saint Mary er West Coast. E 2009 e istimed e oa poblet gant 11 189 a dud.
Buhez
E Busumbala, ar maouezed a ra war-dro al labour-douar hag ar produioù kuzumet war blas. Ar baotred a labour evit gounit traoù a vez gwerzhet en diavaez evit rastellañ arc'hant.
San Pedro Town
San Pedro Town, pe San Pedro, zo ur gêr hag ur porzh eus Belize, e distrig Belize, e Cayo Ambergris. Saozneg ha spagnoleg a vez komzet.
Diwar he fenn eo e voe savet ar ganaouenn La Isla Bonita, savet gant Madonna, Patrick Leonard ha Bruce Gaitsch.
Priz Bras kirri Malaysia
Priz Bras Malaysia a oa ur redadeg-kirri bet redet e meur a formulenn er bloavezhioù 1960, 1970, 1980 ha 1990. Etre ha  e oa bet perzh eus kevezadeg bed ar Formulenn 1. E Priz Bras kirri Malaysia 1962 ha Priz Bras kirri Malaysia 1963 e oa bet redet e kêr Singapour a oa perzh eus kevread Malaysia d'ar mare-se.
Ivete
Ivete zo un anv-badez portugalek roet d'ar merc'hed.
Priz Bras kirri Malaysia
Roll al loreidi
Ur foñs roz a ziskouez ur redadeg ne oa ket perzh eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1.
Ivete
Orin
Diwar an anv-badez gallek Yvette.
Priz Bras kirri Malaysia
Blenierien
Ur foñs roz a ziskouez ur redadeg ne oa ket perzh eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1.
Ivete
Tud
thumb|right|200px|Ivete Sangalo
Priz Bras kirri Malaysia
Saverien
Ur foñs roz a ziskouez ur redadeg ne oa ket perzh eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1.
Dendrocopos assimilis
Anvet e voe Picus assimilis (kentanv) da gentañ-penn (e 1849) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).
Annez
Kavout a reer ar spesad er c'hoadegi krin eus gevred Iran da bPakistan.
Levr divyezhek
Peurliesañ e vez savet al levr dre lakaat an daou skrid tal-ouzh-tal : ar skrid orin war ar bajenn gleiz hag an droidigezh war ar bajenn dehou ; a-stur gant ar skrid orin e vez an droidigezh, ne ziskouez ket danvez a vefe war ar bajenn gleiz da-heul.
Arveret e vez an doare evit kelenn yezhoù, gant ar yezh estren e-tal ar yezh-vamm.
Avrillé (Vande)
Avrillé a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Kudon lore
Ar gudon lore, (liester : kudoned lore) a zo ur spesad evned, Columba junoniae an anv skiantel anezhañ.
Annez
Brosezat eo ar spesad en Inizi Kanariez.
Egretta
Egretta a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ herlegoned, krouet e 1817 gant an naturour saoz Thomas Ignatius Maria Forster (1789-1860).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Trizek spesad a ya d'ober ar genad :
Lora
Lora zo un anv-lec'h spagnolek. Ouzhpenn-se eo anv-badez spagnolek.
Egretta
Daouzek (12) isspesad dezhe en holl.
Lora
Istor
,
Baeza (Spagn)
Baeza zo ur gêr hag ur gumun e Proviñs Jaén en Andalouzia, e Spagn. Brudet eo he monumantoù eus mare an Azginivelezh.
Llanhuadain
Llanhuadain (Llawhaden e saozneg) zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e gevred Sir Benfro. Emañ hanter-hent etre Hwlffordd, er c'hornôg, ha Hendy-gwyn, er reter.
Aspadennoù eus ur c'hastell norman a weler eno, Kastell Llanhuadain, war an uhel. Pennlec'h ur c'hombod e oa Llanhuadain er Grennamzer, kombod Llanhuadain, unan eus an daou gombod hag a oa e kantrev Daugleddau.
Kemeret e voe ar c'hastell norman gant Rhys ap Gruffudd, ar priñs eus Deheubarth, e deroù ar bloavezhioù 1190.
E 2011 e oa 688 a dud o chom e Llanhuadain ha 150 anezho a oa kembraegerien (22,4%).
Mira
Mira pe  Myra (Μύρα e gresianeg) a oa ur gêr c'hresian e Likia, war lez ar stêr Myros (Demre Çay), el lec'h m'emañ Demre e Turki hiriv, e proviñs Antalya, er blaenenn strujus etre Alaca Dağ, ar menezioù Massikytos ha Mor Egea.
Kevin Downes
Kevin Downes, ganet e 1972 e Visalia (Kalifornia) (Stadoù-Unanet Amerika), zo un aktour stadunanat.
Veniliornis spilogaster
Veniliornis spilogaster a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.