cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thierry la Fronde
An istor
Trubardet eo un deiz gant e verour, Florent de Clouseaules, a werzh anezhañ d'ar Saozon gant ar c'hoant lakaat e arigrap war e zouaroù. Prizoniet eo en e gastell. O vezañ ma anavez mat al lec'h e teu a-benn da dec'hout buan gant sikour ul laer.
Kaketou kupenn velen
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Thierry la Fronde
An istor
Evel-se e krog e droioù-kaer. Kantren a ra er c'hoadoù ha bodañ ar ra ur vandennad kompagnuned kavet gantañ war e hent ha prest d'e sikour en e stourm : Bertrand, Jehan, Pierre, Judas, Martin, Boucicault hag Isabelle.
O vezañ m'eo ar vatalm e arm karetañ e tibab bezañ anvet « Thierry la Fronde ».
Brudet eo sonerezh ar stirad, La Marche des compagnons, bet savet gant Jacques Loussier.
Pipaix
Pipaix a zo ur gumun a-wechall eus Belgia e proviñs Hainaut. E kêr Leuze-en-Hainaut e voe lakaet gant lezenn 1977.
Gary Lineker
Gary Winston Lineker, bet ganet d'an 30 a viz Du 1960 e Leicester (Bro-Saoz), a zo bet ur melldroader etrebroadel saoz.
Chapelle-à-Wattines
Chapelle-à-Wattines a zo ur gumun a-wechall eus Belgia e proviñs Hainaut. E kumun Leuze-en-Hainaut e voe lakaet gant lezenn 1977.
Gary Lineker
Kib vell-droad ar bed
Gantañ an hini eo e voe distaget ar frazenn deuet da vezañ brudet-mat : "Football is a simple game ; 22 men chase a ball for 90 minutes and at the end, the Germans always win."
Biatas nigropectus
Biatas nigropectus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.
Epidii
An anv Epidion zo bet tostaet da anv enez Ìle, pe ''Islay, e kornaoueg Bro-Skos bremañ.
Biatas nigropectus
Boued
N'ouzer ket kalz tra war an danvez nemet e vev diwar amprevaned a bep seurt hag artropoded all (kevnid peurgetket).
Annez
Brosezat eo ar spesad e takadoù 'zo eus Suamerika : reter Paraguay, biz Arc'hantina ha gevred Brazil, ma plij kalz ar bambouzegoù dezhañ.
Bourbon-Lancy
Bourbon-Lancy zo ur gumun en departamant Saône-et-Loire hag er rannvro Bourgogne-Franche-Comté, e reter Bro-C'hall. Lec'hiet eo en arondisamant Charolles.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Bourbonniens anezho e galleg.
Lon
Al Lon a zo ur stêr e gevred Breizh, hag a gember gant ar Bolon.
Kumunioù treuzet
Levieg, Kerc'haoueg ha Kerlouevig.
Saint-Jean-de-Maurienne
Saint-Jean-de-Maurienne zo ur gumun en departamant Savoie hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Saint-Jean-de-Maurienne eo.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Saint-Jeannais anezho e galleg.
Lassy (Calvados)
Lassy a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: c'hwec'h den nann-soudard a varvas e Lassy abalamour d'ar brezel, pemp anezhe a voe lazhet d'ar 26 a viz Gouere gant ur vombezadeg, an hini diwezhañ e miz Eost.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|An iliz
Melestradurezh
== Tud ==
João VI
João VI (Lisboa 1767-1826), a oa roue Portugal hag an Algarve, roue Brazil ha goude impalaer. Ren a reas e Rouantelezh Unanet Portugal, Brazil hag an Algarve, etre 1816 ha 1822, ha goude de jure hepken adal 1822 betek 1825 daoust ma ne oa Rouantelezh Unanet ebet ken, met roue Portugal e voe adalek 1822 betek e varv e 1826. Pa voe anavezet dizalc'hiezh Brazil e feur-emglev Rio de Janeiro e 1825 e oa Impalaer Brazil hed-buhez, goude ma oa e vab Pedro Iañ, a rene de facto koulz ha de jure.
Stêr Colorado (Arc'hantina)
Eieniñ a ra en Andoù, ha redek a ra war-zu ar gevred, betek ar Meurvor Atlantel. D'al lodenn uhelañ e roer, a-wechoù, an anv Río Barrancas, ha neuze ne reer Colorado eus ar stêr nemet goude ar c'hember gant ar Río Grande. En holl en em astenn a-hed 1 000 kilometr pe war-dro.
João VI
E vuhez
Dimezet e voe e 1785, da 18 vloaz, da Carlota Spagn, plac'hig 10 vloaz, merc'h da g-Carlos IV, roue Spagn. E dad Pedro III a varvas bloaz goude, en 1786. E vreur henañ José eta a oa da ren war-lerc'h o mamm rouanez. João, dre ma ne oa nemet eil mab ar rouaned, ne oa ket da wiskañ kurunenn ar rouantelezh tamm ebet. Met n'eo ket evel-se e voe kont.
Dispac'h gall
Goude kroget an Dispac'h gall en doa diskleriet ar brezel da Vro-C'hall en 1793. Faezhet e voe e arme, ha gwelloc'h e kavas Bro-Spagn tennañ he skoazell dezhañ evit ober ar peoc'h gant ar C'hallaoued, e 1795. Bec'h a oa war Bortugal, lakaet gant Napoleon, ha gant Spagn a gave gwell ober selloù flour d'hec'h amzeg kreñvañ. Gant Brezel an Orañjez e 1801 e teuas Spagn a-benn da ziframmañ Olivença digant Portugal.
Hogen war washaat ez ae an traoù entre Pariz ha Lisboa en 1807, pa voe aloubet ar vro gant arme Napoleon, renet gant ar jeneral Junot.
En amzer-se e oa Spagn dindan dreid gant armeoù Napoleone Buonaparte, hag ar rouaned Carlos IV, tad-kaer João, ha Fernando VII, e vreur-kaer, a oa prizoniet e Bro-C'hall.
E Brazil
E 1807 e voe aloubet Portugal gant soudarded c'hall Napoleone Buonaparte.
Ne oa ket ar priñs João evit stourm, ha tec'hel a reas gant e diegezh, e c'houarnamant hag e lez, da Vrazil, ar pinvidikañ eus trevadennoù Portugal. E deroù 1808 e savas João VI hag an Tiegezh Bragança war vourzh al lestr Príncipe Real (« priñs roueel »). Degouezhout a rejont e Salvador da Bahia d'an 2 a viz Genver 1808.
Etre 500 ha 15 000 den a oa gantañ pan eas da chom da Rio de Janeiro d'ar 7 a viz Meurzh 1808, d'ar Paço da Cidade, a voe palez an impalaer diwezhatoc'h. Eno e c'hallas Carlota Joaquina adkregiñ gant hec'h iriennoù.
Goude Napoleon
En Europa, bec'h bepred. Tabut a oa etre ar frankizourien hag ar virourien, hag ouzhpenn ne baoueze ket e wreg spagnol da irienniñ hag o darempred da vont war fallaat. E-keit-se edo ar vroadelouriezh o vont war greñvaat e Brazil ken e welas e vab oc'h embann dizalc'hted e vro nevez d'ar 7 a viz Gwengolo 1822.
Gant feur-emglev Rio de Janeiro e 1825 e oa bet anavezet dizalc'hted Brazil, hag anvet e oa bet João VI da impalaer Brazil, met e vab henañ, an impalaer Pedro Iañ, an hini a oa e penn ar vro e gwirionez. C'hwec'h miz goude e varvas João, hep bezañ sklaeraet afer hêrezh ar gurunenn.
E vugale
Dimezet e oa d'an infantez spagnol Carlota Joaquina de Borbón (1775-1830). Nav bugel o doe, c'hwec'h merc'h ha tri mab (daou a voe rouaned Portugal).
E varv
Mervel a reas João VI e Lisboa, d'an 10 a viz Meurzh 1826.
Far Cry 5
Far Cry 5 berraet en FC5, zo ur c'hoari video gwezh-avantur ha first-person shooter sevenet gant Ubisoft Montreal hag Ubisoft Toronto hag embannet gant Ubisoft war ar savennoù Microsoft Windows, PlayStation 4 hag Xbox One. Pempvet c'hoari an heuliad c'hoarioù video Far Cry eo. Embannet eo bet d'ar 27 a viz Meurzh 2018.
Ar c'hoari a dremen en ur gêr ijinet, Hope County er Montana. Ur penn relijiel helavar Joseph Seed hag e gredourien eus Eden's Gate o deus kroget gant lakaat e-plas un diktatouriezh war an tiriad. An istor a vez hini un dudenn dianav bes-sheriff, a vez tapet en Hope County hag a sikouro ar rezistañs a-enep an diktatouriezh relijiel Eden's Gate.
Doare c'hoari
Evel c'hoarioù all an heuliad c'hoarioù video Far Cry, Far Cry 5 zo ur c'hoari video gwezh-avantur ha first-person shooter en ur bed dieub. An tu a zo d'ar c'hoarier da vont e lec'h ma fell dezhañ, war-droad pe en ur implij karbedoù lies. Cheñchamant a zo e-keñver ar c'hoarioù all eus an heuliad dre an dudenn. Ar wech-mañ n'eo ket un dudenn rak krouet. Ar c'hoarier a sav un dudenn gant an tresoù a-fell dezhañ reiñ. Ar c'hoarier a c'hell implij armoù lies evit stourm a-enep e enebourien lies. Pouez a zo bet lakaet war ar stourm dorn-ha-dorn gant armoù dorn lies evel kontilli pe objedoù da zastum. E Far Cry 5 e vez ur sistem nevez evit ar bolodoù tennet hag a gouezh hervez hirder an hent graet ganto evit bezañ gwiroc'h.
C'hoarioù Olimpek goañv 1992
C'hoarioù olimpek goañv 1992, ent-ofisiel an  c'hoarioù olimpek goañv, a oa bet dalc'het etre ar 8 hag an 23 a viz C'hwevrer 1992, e Albertville, e Frañs.
Albertville (Savoia)
Albertville zo ur gumun en departamant Savoie hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Albertville eo.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Albertvillois anezho e galleg.
Eno e oa bet dalc'het C'hoarioù olimpek goañv 1992.
Jack Kirby
thumb|right|200px|Jack Kirby e San Diego Comic Convention e 1982 Jack Kirby, bet ganet Jacob Kurtzberg, (28 a viz Eost 1917 e New York - 6 a viz C'hwevrer 1994 e Thousand Oaks e California) a oa unan eus arzourien vrudetañ, levezonusañ ha strujusañ ar c'hcomic.
Asambles gant Stan Lee e krouas er bloavezhioù kalz gourharozed a lakaas Marvel da vezañ brudet evel Fantastic Four, Hulk, pe X-Men. E-pad ouzhpenn hanter-kant vloaz e tresas, ha frouezhus e voe ivez e genlabour gant Joe Simon. Gantañ e voe krouet ivez ar Pevare Bed. Diwar e anv ez eus bet krouet ur font anvet Kirby's Hand. Unan eus arzourien bennañ sevenadur ar bobl er Stadoù-Unanet eo bet Jack Kirby. Degaset en deus d'ar c'homic nerzh ar romantoù avañturioù hag ar sinema. Ijinet en deus ivez perzhioù dibar evel ar splash-pajennoù (ur bajenn leuniet gant un dresadenn nemetken heukiet gant pajennoù enno kalz skeudennoù dispartiet), hag ar c'h/krackle (strakadeg treset da ziskouez bervadenn an dour pe stokadoù energiezh).
Yaouankiz
Divroidi eus kreiz Europa e oa tud Kirby. En em staliañ a rejont er Stadoù-Unanet. Kirby a gasas e vugaleaj e Brooklyn. Labourat a reas e studioù fiñvtresadennoù Fleisher. Goude-se e stagas gant ar c'h comic hag e labouras evit Lincoln Features, evit studio Jerry Iger hag ivez evit hini Will Eisner. D'ar mare-se ez implije meur a lesanv, hag unan anezho a chomas brudet : Jack Kirby an hini eo. E 1940 e tresas hag e savas senario "Merc'her en 20 kantved" gant an anv Martin A. Bursten evit Red Raven Comics.
Simon ha Kirby
E penn-kentañ ar bloavezhioù 1940 e kejas Jack Kirby ouzh Joe Simon. E 1941 e kroujont Captain America evit an ti-embann Timely, hag a zeufe da vezañ Marvel. Ur gourharoz brogarour eo Captain America, ha stourm a ra a-enep an nazied. Krouiñ a rejont ivez Young Allies ha The Vision a veze embannet e Marvel Mystery Comics. Ober a rejont war-dro heuliadoù all evel Daring Comics, USA Comics ha Young Winners. Kirby a c'houlennas gant Martin Goodman bezañ e penn ar renerezh arzel, hag a galz e kreskas ar werzh. Simon ha Kirby a embannas Mercury e Raven #1 met ne rejont ket berzh.
DC Comics
Goude-se ez eas Simon ha Kirby da labourat evit DC hag e kroujont tudennoù a reas berzh evel The Newsboy Legion (embannet e-barzh Star Spangled Comics), The Boys commandos hag ec'h ijinont stumm nevez un haroz bet krouet c'hoazh : Sandman. Embannet e voe er gelaouenn Adventure Comics.
Goude an Eil Brezel-bed
Jack Kirby et Joe Simon a voe soudardet e 1942, ha Kirby a gemeras perzh en arme Patton e Frañs. E 1945 e tistrojont d'ar Stadoù-Unanet ma labourjont evit an ti-embann Harvey (Stuntman, Boy Explorers). Krouiñ a rejont o zi-embann dezho, anvet Prize-Crestwood. Krouiñ a rejont a bep seurt traoù : comic enno istorioù karantez (Young Romance, Young Love, Young Brides), western (Boy's Ranch, Bullseye), unan diwar-benn an huñvreoù (The Strange world of your dreams) ehag un drevezadenn eus Captain America (Fighting American). Met ar stourm a-enep ar c'homic kaset gant ar bredvezeg Fredric Wertham a lakaas meur a di-embann comic da vont da get, Prize-Crestwood en o zouez. Sed penaos ec'h echuas ar c'henlabour etre Jack Kirby ha Joe Simon.
Atlas Comics a zeu da vezañ Marvel
E 1956 e krouas Kirby Sky Masters, ur comic strip skiant-faltazi inkret gant Wallace Wood. E 1958 ec'h adkorgas da labourat evit DC ma labouras war The Challengers of the Unknown. E 1959 ez eas da labourat gant Atlas Comics, bet Timely, ma kenlabouras gant Stan Lee.
E 1961 e krouas Kirby ha Lee ur strollad gourharozed nevez, The Fantastic Four e anv. A-drugarez da verzh The Fantastic Four e teuas Marvel da vezañ embanner comic brasañ ar Stadoù-Unanet. Kaset gant Lee e voe Kirby e-touez ar re evel Steve Ditko ha Don Heck a ijinas ar c'hourharozed a lakaas Marvel da vezañ brudet : Hulk, Thor, X-Men, Iron Man, Silver Surfer ha re all c'hoazh. Kirby ha Lee a grouas istorioù hollvrudet evel The coming of Galactus e 1966 e-barzh Fantastic Four #48 hag ivez saga ar Silver Surfer (FF#50) gant Joe Sinnott.
Stan Lee a roe lesanvioù d'an holl dud a laboure gantañ, ha Jack Kirby a voe lesanvet The King. E 1970 e voe diemglev etre Kirby ha Marvel, ha Kirby a guitaas an ti-embann.
Pevare Bed DC Comics
Kirby a zistroas neuze da DC ha fellout a rae dezhañ krouiñ un hollved klok ha kempoell diazezet war bevar c'homic : Superman's Pal Jimmy Olsen, New Gods, Forever People ha Mister Miracle. Sed penaos e krouas The Fourth World.
Marvel en-dro
E 1975 ec'h adkrogas Kirby da labourat evit Marvel ma reas war-dro tudennoù bet krouet gantañ evel Captain America, Black Panther ha Silver Surfer. Lakaet e voe ivez da dresañ kalz goloioù. Krouiñ e heuliadoù dezhañ eo ar pezh a felle dezhañ, hag ijinañ a reas Devil Dinosaur, Machine Man pe The Eternals. E 1978 e paouezas da labourat evit Marvel da vat.
Dibenn e vuhez
Mont a reas Kirby da chom da aodaoù kornôg ar Stadoù-Unanet, ma oa staliet studioioù fiñvtresadennoù pennañ ar vro. Hag e-pad un nebeud bloavezhioù e reas war-dro fiñvtresadennoù. A-hed e vuhez en doa labouret war dudennoù n'en doa tamm gwir ebet warno. E 1981 e voe kinniget dezhañ gant tud Pacific Comics krouiñ tudennoù a vefe perc'henn warno. Sed penaos e krouas Silver Star ha Captain Victory & the Galactic Rangers. E 1986 e voe ur prosez etre Kirby ha Marvel : ma felle dezhañ adtapout e dresadennoù orin e oa dav dezhañ sinañ ur gevrat ma asante e vefe perc'henn Marvel wan an holl dudennoù kenijinet gantañ. Un emglev a voe kavet, ha meur a aozer comic a savas a-du gant Kirby.
E dibenn e vuhez e labouras Jack Kirby evit Topps Comics (krouiñ a reas Bombast, Captain Glory, Nightglider, Satan's Six) hag Image. Ma n'ez eas ket gwall bell an heuliadoù ijinet evit Topps Comics e labouras da vat war Phantom Force en doa ijinet evit Image Comics. Div niverenn a voe embannet, hag un niverenn 0 oa bet raktreset, met mervel a reas Kirby a-raok stagañ gant ar raktres-se.
Poliocrania exsul
Poliocrania exsul a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.
Anvet e voe Myrmeciza exsul (kentanv) da gentañ-penn (e 1859) gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913). Ar spesad nemetañ er genad Poliocrania an hini eo.
Toussaint-Guillaume Picquet de La Motte
Toussaint-Guillaume Picquet de La Motte pe La Motte Picquet c'hoazh, bet ganet e Roazhon (Il-ha-Gwilun a-vremañ, Breizh) d'ar 1añ a viz Du 1720 hag aet da Anaon e Brest (Penn-ar-Bed, Breizh) d'an 10 a viz Mezheven 1791, a oa un ofiser a vor er morlu gall.
Poliocrania exsul
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt hag artropoded all ; kemer a ra glazarded bihan ha raned ivez gwech ha gwech all.
Toussaint-Guillaume Picquet de La Motte
A-hed ur vicher hag a badas ouzhpenn hanter-kant vloaz (1735-1787) e kemeras perzh e meur a vrezeliadenn, Brezel Hêrezh Aostria (1740-1748), ar Brezel Seizh Vloaz (1756-1763), Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet (1775-1783) en o zouez (Emgann war vor Eusa d'ar 27 a viz Gouere 1778 ouzh ar morlu saoz peurgetket).
Poliocrania exsul
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ e Kreiz ha Suamerika, eus Nicaragua da gornôg Ecuador :
Rummatadur
Renket e veze er genad Myrmeciza betek 2013.
Bourbon-l'Archambault
Bourbon-l'Archambault zo ur gêr eus Bro-C'hall e departamant Allier. Alese e teu an anv-tiegezh Bourbon, hini diwezhañ rouaned Bro-C'hall.
Istor
En amzer an Dispac'h gall e oa bet adanvet Burges-les-Bains.
Makor Rishon
Makor Rishon (מקור ראשון en hebraeg, da lavaret eo "mammenn gentañ") a zo ur gazetenn hebraek pemdeziek a vez embannet e Tel Aviv, en Israel. Lavaret e vez ez eo ur gazetenn ma kaver mennozhioù broadelour, relijiel ha mirour.
Lod brasañ lennerien Makor Rishon a zo koumananterien. War ar sizhun e vez embannet e stumm un tabloid, ha brasoc'h eo ment embannadur an dibenn-sizhun, a vez embannet da Wener. Amnon Lord eo a zo penn ar gazetenn. Ur gazetenner hag ur skrivagner a oar eus ar vicher eo, stagañ a reas ganti pa voe ezel eus Peoc'h bremañ, ha d'ar mare-se e rae war-dro kazetenn sihuniek ar strollad-se, hag a oa anvet Koteret Rashit. Aet eo da get abaoe. Lord a cheñchas mennozhioù goude Emglevioù Oslo. En e bennadoù-stur hag en e bennadoù ec'h embann alies e sav a-du gant Benjamin Netanyahu, evel ma c'hoarvezas da vare dilennadegoù 2006.
Diaesterioù hag adkrouiñ
Goude kudennoù ekonomikel e voe adkrouet ar gazetenn e 1999 ha strivet e voe da stabilaat kontoù ar gazetenn ha da greskiñ an niver a lennerien. Embannet e voe ar gazetenn e stumm un tabloid, enni div lodenn : dielfennañ politikel ha pennadoù hir.
E dibenn 2003 e voe prenet Makor Rishon gant Hirsch Media. Hag e 2005 e voe kemmet ar gazetenn : keleier war follennoù bras, ha seizh stagadenn sizhuniek : politikerezh, magazin, armerzh, sportoù, ur magazin evit ar vugale, hag unan all ma kaver sevenadur, lennegezh ha yuzevegezh. Diwar ar 25 a viz Ebrel 2007 e voe adembannet Makor Rishon bemdez. Er memes mare e voe paouezet gant embannadur pemdeziek HaTzofe (perc'hennet ivez gant Hirsch Media) hag e teuas da vezañ ur stagadenn relijiel ouzhpennet da Makor Rishon e-pad an dibennoù-sizhun.
Autol
Autol zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Lenn Peipsi
Al Lenn Peipsi, pe Peipus (Peipsi-Pihkva järv en estoneg ; Псковско-Чудское озеро pe Чудско-Псковское озеро e rusianeg) zo ul lenn vras war an harzoù etre Estonia ha Rusia, e Reter Europa.
Ar bempvet lenn vrasañ en Europa eo, goude al lennoù Ladoga hag Onega e Rusia, al lenn Vänern e Sveden hag al lenn Saimaa e Finland.
En em astenn a ra war ur gorread 3,500 km² ; war-dro 7 metr eo he donder keitat ha 15 metr eo an donder brasañ. Implijet e vez al lenn evit pesketa hag evit ebatal. E tu Rusia avat ez eus labouradegoù bras war he lez ha saotret e vez he dourioù ganto.
E 1242 e c'hoarvezas un emgann brudet eno, Emgann al Lenn Peipsi (anavezet e Rusia evel « Emgann ar skorn »), etre ar Varc'heien Deutonek ha tud Republik Novgorod renet gant Aleksandr Nevski.
Moulin-Neuf
Moulin-Neuf (Milin nevez e brezhoneg) zo un anv-lec'h gallek, ha hini meur a gumun c'hall.
Azofra
Azofra zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
André Cayatte
Buhez
Tapet e aotreegezh war al Lizhiri hag e zoktolerezh war ar Gwir gantañ en devoa graet anaoudegezh André Cayatte gant bed ar sinema da-geñver ur prosez oc'h enebiñ un aktour ouzh ur produour.
Goude bezañ kenlabouret da skritur meur a film, Entrée des artistes (1938) gant Marc Allégret en o zouez, en devoa kroget gant e vicher da zont da vat o kas da benn azasadurioù La Fausse Maîtresse (gant Honoré de Balzac), Au bonheur des Dames (gant Émile Zola) ha Pierre et Jean (gant Guy de Maupassant). Gant Les Amants de Vérone (1948), en devoa skrivet ar senario anezhañ a-gevret gant Jacques Prévert, e oa bet sevenet e gentañ film personel gantañ en ur ziskouez splann e vailhoni. Ober a rae gant ar skeudennoù evit diskuliañ ar wirionez, ar pezh a glaskas ober war-bouez un deir-oberenn a-benn breutaat evit ur justis deneloc'h. Diskouezet en devoa e oa un ampart a skriver senario hag a leurenner gant al lodenn gentañ, Justice est faite, m'en devoa lakaet war wel entremar ur juri ; heuliet e oa bet gant an div lodenn all : Nous sommes tous des assassins ha Le Dossier noir. Lammet o devoa ar filmvarnourien war chouk Cayatte o rebech dezhañ e oa bet kemeret an tu kreñv war den ar sinema gant den ar Wir. Pledet en devoa gant danvezioù kizidik ha kenlabouret gant aktourien e barr o brud : Michèle Morgan ha Bourvil (Le Miroir à deux faces (1958)) pe c'hoazh Jacques Brel (Les Risques du métier (1967), ur film diwar-benn ar gwallvrudañ).
Sternenberg
Sternenberg zo un anv-lec'h alamanek.
Alfonsina Strada
Alfonsa Rosa Maria Morini, anavezet evel Alfonsina Morini pe Alfonsina Strada (Castelfranco Emilia, 1891- 1959 Milano) zo ur varc'hhouarnerez italian, hag a redas ar Giro e 1924 gant ar wazed.
Saint-Pierre-la-Vieille
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944:
Melestradurezh
left|thumb|Ar maerdi
Kaketou ar c'hornôg
Kaketou ar c'hornôg (Cacatua pastinator) a zo un evn.
Tourpes
Pipaix a zo ur gumun a-wechall eus Belgia e proviñs Hainaut. E kêr Leuze-en-Hainaut e voe lakaet gant lezenn 1977. left|thumb
Kaketou ar c'hornôg
Annez
Bevañ a ra al labous e mervent Aostralia,.
2015
''Diwar-benn bloavezh 2015 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Deiziadurioù all
Klotañ a raio bloavezh 2015 an deiziadur gregorian gant ar bloavezhioù-mañ :
Kêriekadur
Kêriekadur a vez graet eus ul luskad istorel o treuzfurmiñ stummoù ar gevredigezh hag a vez tu termeniñ gant ar fed da welet an niver a annezidi er c'hêrioù o vont war gresk e keñver peurrest ar boblañs (divaeziañ). Ar c'hêriekadur a vez graet boas tro-dro kêrioù hag a vez dija anezho, an tiriadoù-se a zo gwelet evel dedennus pe evit abegoù sevenadurel hag istorel (ar c'hêrioù-penn) pe abegoù relijiel (Eskoptioù Breizh, Mekka...). Gellout a ra bezañ ivez dre un tiriad dedennus e-bed an ekonomiezh, ar greanterezh pe milourel kadoniezhel (bazennoù-soudard, kampoù Roman...). Lod kêrioù a zo bet ganet tro-dro porzhioù pe greanterezh staliet nepell diouzh danvezioù diazez maeneg, energiek pe denel (labourerien arbennikaet, labourerien marc'had-mat). Ar c'hêriekadur a zo ul luskad a seblant difin hag hep termen, abaoe 1800, gwelet evel rediñ gant ar gouarnamantoù hag an tisaverien.
Skouer Reudied
Reudied a zo ur gêr eus Breizh el Liger-Atlantel, arouezius eo eus ar c'hêriekadur a zo bet en 20vet kantved. War ar poltriji dindan e vez gwelet mat eêrelo bet difin kresk ar gêr o pakañ douaroù war ar maezioù hag etrezek an arvor.
Pazennadur kêriekadur kêr Reudied abaoe an
An takad kêrel a zo bet o kreskiñ dizehan, ar c'hêriekadur a vez o kemer muioc'h-mui a blas war ar maezioù hag an arvorioù.
Istor ar c'hêriekadur
Ret eo gortoz 1800 hag ar reveulzi greantel evit gwelet poblañs ar c'hêrioù o kreskiñ buan hag hini ar maezioù o tiskenn gant an divaeziañ. D'ar mare-se e tifluk ar gêr kêriekadur gant ar ster a vez dezhañ hiziv-an deiz. Difin e seblant bezañ al luskad kêriekadur o welet dregantad ar boblañs bedel o vevañ er c'hêrioù :
Gant al lañs a vez hiziv gant ar c'hêriekadur, 65 % eus ar boblañs a vevo e kêr e 2025, muioc'h evit 80 % evit darn ar vroioù. Er bloavezh 2000, 213 kêr a gont muioc'h evit 1 milion a annezidi, ha 23 metropolenn a vez gant muioc'h evit 10 milion a annezidi, hag hervez an ABU ar boblañs kêrel a c'hellfe doublañ a-benn 100 vloaz. 2007 a vefe ivez ar bloavezh o welet ar boblañs kêrel o vont dreist hini ar maezioù. Etre 1900 ha 2000, ar boblañs kêrel a zo bet lieskementet dre 20, padal ar boblañs hollek dre ar bed a zo bet lieskementet dre bevar.
Skouer Gizah
Piramidenn Gizah a vez kemeret alies evel skouer pa vez kaoz eus kudennoù ar c'hêriekadur. Un emled bras a zo bet eus ar gêr Gizah a-hed ar bloavezhioù, ar gudenn a sav a-benn neuze a zo emañ an emled-se o vont etrezek al lec'h istorel. Emled kêr Gizah war-zu al lec'h istorel
Difin e seblant bezañ emled ar c'hêriekadur met un harz a zo bet lakaet dre ma 'z eo ul lec'h touristel meur hag ul lec'h istorel hollbouezus evit Egipt.
Bañares
Bañares zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Badarán
Badarán zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Berceo
Berceo zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Alfonsina Storni
Alfonsina Storni Martignoni (Sala Capriasca, Suis, 1892 – Mar del Plata, Arc'hantina, 1938) zo ur varzhez arc'hantinat.
Oberennoù
Post mortem:
Alkool (kimiezh)
E kimiezh e vez graet alkool eus ur volekulenn organek a zoug ar soaz hidroksil -OH.
Ar metanol (pe : alkool metilek) eo an alkool eeunañ — CH3OH an delun krai anezhañ — a c'haller kavout : produet eo en natur gant metabolegezh anaerat un toullad mat a vakteri.
Kolonenn Loeiz XVI
Ar golonenn Loeiz XVI zo ur monumant e kêr Naoned, e-kreiz ar blasenn Marichal Foch. Ur golonenn 28 metr uhelder eo, gant un delwenn eus ar roue Loeiz XVI e krec'h.
E mein gwenn eo graet ar golonenn hag an delwenn. Skeudennet eo roue Bro-C'hall e-giz un impalaer roman, gant e vazh-veli en un dorn hag e destamant en dorn all. Ar golonenn zo war-dro 28 metr he uhelder ha 2 vetr he zreuzkiz.
E dibenn 1788 e oa bet kinniget d'ar c'huzul-kêr ur raktres monumant en enor da Loeiz XVI. Lakaet e oa bet maen kentañ ar golonenn d'ar 24 a viz Mezheven 1790, met abalamour d'an doare ma troe an Dispac'h e Pariz, e voe kinniget sevel ur "golonenn ar Frankiz". E 1792 e voe dilezet da vat ar soñj da lakaat delwenn ar roue e beg ar golonenn. Da vare ren Napoleon Iañ e voe kinniget gant ar c'huzul-kêr lakaat un delwenn eus an impalaer eno, met ne voe ket kaset ar mennozh da vat a-raok diskar an impalaeriezh. E 1822, dindan an Eil Restaorasion, e voe karget Dominique Molknecht da gizellañ un delwenn eus ar roue, kenkoulz ha delwennoù eus tud brudet en istor Breizh (Anna Breizh, Arzhur III, Olier V Klison ha Beltram Gwesklin) hag a voe lakaet a bep tu d'ar balioù Sant-Pêr ha Sant-Andrev. Dioueliet e voe delwenn Loeiz XVI d'ar 14 a viz Eost 1823. Disleberet e voe an delwenn-se, graet gant maen puzuilh, ha ret e voe lakaat un delwenn all en he lec'h, graet gant ar c'hizeller Georges Perraud ar wech-mañ, e 1926. E dibenn 2012 ha deroù 2013 e voe adkempennet ar monumant penn-da-benn : e-lec'h ar mein kozh deuet eus mengleuz Crazannes, e Charente-Maritime, e voe lakaet er golonenn mein deuet eus mengleuz Tervoux, e Vienne.
Altenach
Altenach zo ur gumun vihan en Elzas, e kanton Dammerkirch‎, en arondisamant Altkirch, hag en departamant Haut-Rhin. 375 a dud a oa o chom eno e 2012.
Emgann Belchite (1937)
Emgann Belchite (Batalla de Belchite e spagnoleg) a vez graet eus un emgann e 1937, etre ar 24 a viz Eost hag ar 7 a viz Gwengolo, e kêr Belchite en Aragon, ha tro-war-dro, e-pad Brezel-diabarzh Spagn.
Kenarroud
Goude meur a c'hwitadenn wadus gant ar Republikaned da adkemer Brunete, pennoù al lu o doa bet ar soñj da reiñ lañs d'un hollad tagadennoù nevez evit talañ ouzh ar vroadelourien e norzh Spagn. Ur c'hampagn brezel nevez a voe savet ha diazezet en Aragon.
Ur pal kuzh a oa a-dreñv an hini milourel hag a oa unan politikel. Ar gouarnamant a oa savet ar soñj ennañ da dalañ ouzh nerzh an anarkourien eus ar POUM (Partido Obrero de Unificación Marxista) er rannvro. Evit en ober e oa rakwelet degas nerzhioù lu komunour eno ha kendeuziñ an teir divizion anarkour gant ul Lu nevez eus ar Reter renet gant ar jeneral Sebastián Pozas. Ur pal all a oa : adkemer an hent war-zu Zaragoza, kêr-benn an Aragon, a oa lec'hiet un nebeud kilometroù a-dreñv an talbenn enebour. Aloubiñ ar gêr-benn a oa muioc'h evit ur simbol rak bez e oa ivez lec'h kreiz an eskemmoù evit talbenn Aragon.
E-pad kentañ bloavezh ar brezel el lodenn-se eus Aragon e oa bet lakaet da dalvezout evel strategiezh ar fed da vezañ mestr war ar c'hêrioù bras ha n'eo ket war ar maezioù goullo. Ar vroadelourien n'o devoa nemet teir divizion, ar re 51, 52 ha 105. Ouzhpenn bezañ nebeut e oa ledet ar soudarded war un talbenn tri c'hant kilometrad hirder. An darn anezho a oa kazarnet er c'hêrioù.
Ar jeneral Pozas hag ar penn-uhel Antonio Cordon o devoa Bujaraloz evel lec'h urzhiañ. Ar plan diazez a oa da dreuziñ an talbenn broadelour dre seizh lec'h disheñvel e-kreizh anezhañ war ul lienn kant kilometr. al lec'h a oa etre Zuera ha Belchite. Rannet o devoa o nerzhioù e meur a damm evit badaouiñ ar vroadelourien e-pad o enep-argad. Ouzhpenn-se e oa bet dalc'het e kont nerzh ar vombezadegoù enebour o devoa friket anezho e Brunete, amañ e vefe palioù bihanoc'h ha diaesoc'h da vezañ tizhet evit unan nemetken.
An argad republikan
Lu republikan ar Reter, harpet gant an XIvet ha XVvet Brigadennoù etrevroadel, o devoa kroget an argad gant 80 000 soudard. Ouzhpenn-se e oant harpet gant teir skouadrenn kirri-nij Polikarpov I-16 (moscas), Polikarpov I-15 (chatos), en holl 19 karr-nij brezel. 105 tank a oa ganto ivez, reoù T-26. Tri hent pennañ a voe choazet ha pemp bihanoc'h a-hed kant kilometrad talbenn. War an daou hent pennañ en norzh ha kreiz, ar Republikaned ne oant deuet a-benn da bakañ nemet douaroù goullo. War al lodenn su eus an talbenn, al lu republikan a oa deuet a-benn da aloubiñ kêriadenn Mediana diouzthu ha Quinto a voe aloubet e-pad pevare devezh an argadenn.
Ekêriadenn Codo e oa bet teir gompagnunezh Requeté (karlisted) a oa deuet a-benn da dalañ daou vatailhon republikan. An enebadur kreñvañ a voe e Belchite, 7000 broadelour a zeuas a-benn da zerc'hel kêr betek ar 7 a viz Gwengolo pa gouezhas al lec'h d'ar republikaned. An amzer gounezet a voe implijet gant ar vroadelourien evit degas soudarded nevez ha rishañ spioù an argadenn-veur republikan war-zu Zaragoza.
Enep-argad broadelour
Pemp divizion, div anezho tennet eus talbenn Madrid, kanolierezh, 65 karr-nij brezel (Fiat CR.32, Heinkel He 46, Savoia Sm-49 ha Messerschmitt Bf-109 a oa bet bodet gant ar vroadelourien. An enep-argad a voe kroget d'an 30 a viz Eost hag echuet d'ar 6 a viz Gwengolo. Ne voe ket un trec'h meur, an darvoud pouezusañ a oa bet pa voe distrujet pemp karr-nij Polikarpov I-15 gante. Ne oant ket deuet a-benn ar vroadelourien da doullañ talbenn ar republikaned.
Disoc'h
Ar Republikaned a oa deuet a-benn da gaout nebeut trec'hioù e-penn kentañ an argad betek pellaat an talbenn eus 10 kilometrad en tiriad broadelour dreist-holl douaroù goullo. En desped da-se palioù pennañ an argadenn a oa bet c'hwitet a-bell. Ar pal politikel a oa bet tizhet memestra o lakaat da sentiñ an anarkourien d'ar gomunisted a oa bet o kemer ar galloud en talbenn-se. Kolloù ramzel a oa bet gant ar Republikaned, memes ma n'eus ket sifr ofisiel. Gouzout a ouier da skouer e oa bet kollet 400 den diwar un hollad a 500 gant ar Vrigadenn Etrevroadel Abraham Lincoln.
Ar vroadelourien n'o doa ket ampellet deiziad o argadenn-veur e norzh ar vro, evel ma oa bet graet ganto a-raok emgann Brunete. Deuet e oant a-benn da zerc'hel kêr Zaragoza.
Bergasa
Bergasa zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Villesse
Villesse  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia  betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Bergasillas Bajera
Bergasillas Bajera zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Santual Nezu
Santual Nezu (Nezu-jinja) a zo ur santual shinto e Tokyo.
Willaupuis
Willaupuis a zo ur gumun a-wechall eus Belgia e proviñs Hainaut. E kêr Leuze-en-Hainaut e voe lakaet gant lezenn 1977.
Dannemarie
Dannemarie zo un anv-lec'h gallek eus Bro-C'hall.
Boris Pasternak
Boris Leonidovitch Pasternak (Борис Леонидович Пастернак e rusianeg) (10 a viz C'hwevrer 1890 - 30 a viz Mae 1960 e Peredelkino e-kichen Moskov) a oa ur skrivagner rusianek, barzh ha troer. Roet e voe ar Priz Nobel evit al lennegezh dezhañ e 1958.
Ganet e voe Boris Pasternak en ur familh yuzevien, mab da Leonid Pasternak, livour ha kelenner e skol livouriezh ha kizellouriezh Moskov, ha da Rozalia Kaufman, pianoourez.
Pa oa bugel e felle da Voris mont da sonaozer ha studiañ a reas ar sonerezh, met e 1908 e kavas gwelloc'h mont da studiañ ar brederouriezh e skol-veur Moskov hag e hini Marburg da c'houde.
Barzhonegoù e voe e skridoù lennegel kentañ. E 1914 e teuas er-maez e levr barzhonegoù kentañ Близнец в тучах ("ur gevell er c'houmoul"). Plijet kalz e voe ar barzh brudet Vladimir Mayakovskiy gant ar skridoù-se ha dont a reas da vout ur mignon bras da Basternak diwar neuze, betek e varv e 1930.
E 1917 hag e 1922 e voe embannet teskadoù barzhonegoù all gantañ. Buan e teuas Pasternak da vezañ anavezet e metoù al lennegezh. Met dre ma ne save ket a-du gant ar reizhiad politikel soviedel, ne oa ket gwelet gwall vat gant renerien ar stad : tamallet e veze dezhañ komz re en e skridoù eus an amzer dremenet, e-lec'h komz eus an amzer da zont, e stil ne oa ket sokialour a-walc’h... Er bloavezhioù 1930 ha 1940, e voe savet troidigezhioù gant Pasternak, evel oberennoù gant Rainer Maria Rilke, William Shakespeare ha Johann Wolfgang von Goethe.
E oberenn anavezetañ, eo ar romant "Doktor Jivago". Ne voe ket aotreet e embann en Unaniezh Soviedel. Kaset e voe an dornskrid da Italia hag embannet e voe e 1957, en italianeg, gant an titl "Il Dottor Živago". E 1959 e voe embannet an destenn e rusianeg, met e broioù ar C’hornôg, gant ar CIA. Troidigezhioù e galleg hag e saozneg a voe embannet ivez. Buan e voe brudet ar romant er bed a-bezh. E 1958 e voe roet ar Priz Nobel da Basternak evit an oberenn-se. Fuloret e voe renerien an Unaniezh Soviedel. Gourdrouzet e voe Pasternak en e vro ha rankout a reas nac’h mont da Stockholm da resev e briz. N’eo nemet e 1985 e voe aotre da embann Doktor Jivago en Unaniezh Soviedel. Hag e 1989 e c’hallas unan eus mibien Boris Pasternak mont da Stockholm da gavout medalenn e dad. Div wech e voe dimezet Boris Pasternak. Gant pep hini eus e ziv wreg e voe ganet ur mab. Mervel a reas Pasternak gant ur c'hrign-bev e 1960 ha douaret e voe e bered Peredelkino, ar gêr ma oa bet ganet.
Dammerkirch
Dammerkirch (Dannemarie e galleg, yezh ofisiel nemeti) zo ur gumun eus Elzas, ha pennlec'h kanton Dammerkirch‎, en arondisamant Altkirch. 2311 a dud a oa eno o chom e 2012.
Llanwynell
Llanwynell (Wolvesnewton e saozneg) zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er gwalarn da Gas-gwent, etre kêriadennoù Dyfawden ha Llan-gwm.
Briñas
Briñas zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Teodorig
Teodorig, pe Theodoric, zo un anv germanek.
Gerdarzh
Dont a ra eus ar gerioù germanek theud « pobl» (kar d'ar ger tud e brezhoneg) hag eus ric « galloudek », hag a gaver er Grennamzer.
Tud
Meur a roue zo bet en anv-se e-touez Goted, Burgonded, ha Franked.
Grado (Friuli-Venezia Giulia)
Grado a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Brieva de Cameros
Brieva de Cameros zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Turriaco
Turriaco  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia  betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Grado
Grado zo un anv-lec'h hag un anv-den.
Calcalist
Calcalist (כלכליסט en hebraeg, c'hoari gerioù hebraek diwar ar saozneg The Economist) a zo ur gazetenn bemdeziek gouestlet d'an armerzh hag embannet en Israel gant stroll Yedioth Ahronoth. Embannet e voe Calcalist evit ar wech kentañ d'an 18 a viz C'hwevrer 2008. Embannet e vez pemp devezh ar sizhun. Krouet eo bet gant Yoel Esteron, bet e penn Yedioth Ahronoth, ha Galit Hemi eo a zo e penn. Rannet eo e peder lodenn : keleier, rubrikennoù an deiz, marc'had (Lun-Yaou) ha «2009» (buhez ha giz).
Gallaix
Gallaix a zo ur gumun a-wechall eus Belgia e proviñs Hainaut. E kumun Leuze-en-Hainaut e voe lakaet gant lezenn 1977.
Kib vell-droad ar bed 1970
Kib vell-droad ar bed 1970 a zo ur gevezadeg-sport hag a oa bet dalc'het, evit an navvet gwech, e Mec'hiko eus an 31 a viz Mae d'an 21 a viz Mezheven 1970.
Ar pedervet gwech e oa da Gib ar bed bezañ aozet e Suamerika da-heul an dalc'h en Europa (Bro-Saoz) e 1966.
Alc'hwez
En taolennoù a-is :
Alban (Tarn)
Alban (Albanh en okitaneg) zo ur gumun eus Bro-C'hall en departamant Tarn.
Dicaeum
Dicaeum a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant ar skiantour gall Jean Léopold Nicolas Frédéric Cuvier (1769-1832).
Kant dek (110) isspesad en holl.
Cabezón de Cameros
Cabezón de Cameros zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Trenk (sonerien)
Trenk pe Strollad ar rochedoù bleuniet a zo ur strollad sonerien festoù-noz bet savet e 1996.
Épinay-sur-Odon
Épinay-sur-Odon a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Caius Cilnius Mæcenas
E bried koant Terentia a oa serc'h d'an impalaer, hag he c'has kuit a reas meur a wech.
Trôo
Trôo zo ur gumun eus Bro-C'hall en departamant Loir-et-Cher.
Épinay-sur-Odon
Melestradurezh
left|thumb|An ti-kêr
Canales de la Sierra
Canales de la Sierra zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Calahorra
Calahorra zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Skol-veur Tokyo
Skol-veur Tokyo, lesanvet Todai (o tont eus Tokyo daigaku) a zo ur skol-veur enklask e Tokyo. 30 000 studier a zo o studial eno. Pemp kampus a zo : Hongō, Komaba, Kashiwa, Shirokane ha Nakano. Ar c'hentañ skol-veur eo e-touez ar seizh a zo skol-veur broadel e Japan ha gwelet eo evel skol-veur gwellañ ar vro ivez. Plaset mat-tre eo hervez renkadur ar skol-meur bedel e 2013 : kentañ e Azia ha 21vet er bed.
Terentia
Terentia zo un anv latin, hag ivez
Frederig Aostria
Friedrich von Österreich, pe Frederig Aostria, zo anv meur a zen:
Gwerour
Ur gweraer zo un artizan pe un arzour hag a labour ar gwer.
Camprovín
Camprovín zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Österreich
Österreich pe Oesterreich eo anv alamanek Aostria. Un anv familh e c'hall bezañ ivez.
BOAC Flight 777
An Nijadenn BOAC 777-A a oa hini un nijerez DC-3 eus an embregerezh saoz British Overseas Airways Corporation, etre aerborzh Portela e Lisbon, e Portugal, hag aerborzh Whitchurch nepell diouzh Bristol, e Bro-Saoz, d'ar 1añ a viz Even 1943. Eizh karr-nij brezel alaman Junkers Ju 88s o devoa taget ar c'harr-nij saoz war e hent ha tizhet anezhañ betek ma kouezhfe e Pleg-mor Gwaskogn. Lazhet e oa bet ar 17 den a oa e bourzh. En o zouez e oa tud brudet evel an aktour Leslie Howard.
Juninho
Juninho zo ul lesanv portugalek, roet e Brazil da dud anvet « Júnior ». Anavezet eo dreist-holl evel anv meur a velldroader brazilian.
Tud
Melldroaderien vrazilian:
BOAC Flight 777
Meur a zisplegadenn a zo bet roet d'an dagadenn. Unan anezho a embann e voe taget gant an Alamanted, rak krediñ a raent e oa ar c'hentañ ministr Winston Churchill er c'harr-nij Douglas DC-3. Hervez unan all e oa leun an DC-3 a spierien saoz, evel an aktour Howard. E-pad an Eil Brezel-bed, kirri-nij trevourien saoz hag alaman a loc'he eus Portela hag a oa evezhiet gant sperien eus an Ahel pe reoù Kevredidi. An hent-nij Lisbon–Whitchurch a veze implijet alies gant spierien pe prizonidi-brezel tec'het da vont etrezek Bro-Saoz.
Juninho
Tud
Tud all:
Aix-les-Bains
Aix-les-Bains zo ur gumun en departamant Savoie hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gêr en arondisamant Chambéry.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Aixois anezho e galleg. An eil brasañ kêr en departamant eo Aix-les-Bains.
Nashville (disheñvelout)
Nashville zo anv meur a gêr e Stadoù Unanet Amerika:
Terentia (Mæcenas)
Terentia a oa pried d'ar politikour roman pinvidik Caius Cilnius Mæcenas en amzer an impalaer roman Augustus. Serc'h e oa ivez d'an impalaer.
Meneget eo e skridoù Lucius Annaeus Seneca, Suetonius, ha Don Cassius.
Macaca hecki
Macaca hecki a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.
Dougen a ra anv al loenoniour alaman Ludwig Heck (1860-1951).
Doareoù pennañ
Ul loen-deiz eo.
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh.
San Lorenzo Isontino
San Lorenzo Isontino   a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia  betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Macaca hecki
Annez
Bevañ a ra al loen en enezenn Sulawesi (Indonezia).
Mes
Ar Mes zo ur stêr e gevred Breizh, hag en em daol er Meurvor Atlantel.
Dicaeum virescens
Dicaeum virescens a zo ur spesad golvaneged bihan-kenañ eus ar c'herentiad Dicaeidae.
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv dreist-holl daoust ha ma kemer amprevaned, hugennoù ha kevnid ivez.
Rummatadur
Sellet e veze outañ evel un isspesad da zDicaeum concolor kent.
Casalarreina
Casalarreina zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Júnior
Júnior zo un anv-badez portugalek roet e Brazil, Junior e spagnoleg Kreisteizamerika.
Terenzio
Terenzio zo un anv-badez italianek.
Ausejo
Ausejo zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Mariano del Friuli
Mariano del Friuli  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Kunigunde Aostria
Kunigunde Aostria, pe Kunigunde von Österreich pe Kunigunde von Habsburg en alamaneg, ganet e 1465 e Wiener Neustadt ha marvet e 1520 e München, a oa merc'h d'an impalaer Friedrich III ha d'e bried Leonor Portugal.
Dimezet e voe da Albrecht IV, dug Bavaria.
Alfaro (La Rioja)
Alfaro zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Bobadilla (La Rioja)
Bobadilla zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Gampsorhynchus
Gampsorhynchus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1844 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).
Briones (La Rioja)
Briones zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Gampsorhynchus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Tri (3) isspesad en holl.
Sfax
thumb|Ar mogerioù kozh. Sfax (arabeg: ; berbereg: Sifaks) a zo ur gêr eus Tunizia lec'hiet war ribl ar Mor Kreizdouar. Poblet eo gant war-dro 330 000 a dud (2014).
Moraro
Moraro  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia  betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Impalaerez Brazil
E-keit ma padas Impalaeriezh Brazil (1822-1889), e voe peder impalaerez Brazil.
Impalaerez titlet Brazil
Dre Feur-emglev Rio de Janeiro (1825), entre Portugal ha Brazil e 1825, a lakeas fin da Brezel Dizalc'hted Brazil, e voe anavezet emrenerezh ar vro, met miret e oa an titl imperador titular do Brasil evit João VI, a oa Roue Portugal. E bried eta, Carlota Joaquina de Borbón, a oa neuze imperatriz titular do Brasil. Pa varvas he fried, seizh miz goude, e kollas Carlota he zitloù, hini kurunenn Portugal evel hini Brazil, evit bout rouanez-vamm hag impalaerez-vamm.
Evezhiadenn
Ma he devije asantet merc'h henañ Pedro II, Isabel do Brasil, kemer ar gurunenn, ha hi priñsez impalaerel Brazil en amzer ma voe embannet ar Republik, e vije deuet da vout impalaerez Brazil, rak an titl a zo bet roet da genseurtez an impalaer ha da penn ar stad en impalaeriezh.
Arondisamant Annecy
Arondisamant Annecy a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Savoia-Uhel hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Annecy e 10 kanton hag e 93 kumun :
Jodie Foster
Jodie Foster (Alicia Christian Foster), ganet d'an 19 a viz Du 1962 e Los Angeles, SUA, a zo un aktourez stadunanat. Kregiñ a reas da labourat e bommoù bruderezh pa oa tri bloaz.
Castroviejo
Castroviejo zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
Jodie Foster
Buhez
Merc'h eo da Evelyn "Brandy" Ella Almond ha Lucius Fisher Foster III.
Studioù
Jodie Foster a gomz galleg mat-tre hag italianeg. Kompren a ra alamaneg.
Prizioù
Gwelout amañ dindan.
Terence
Terence zo un anv-badez saoznek. Terry eo ar berranv.
Monfalcone
Monfalcone  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Terence
Gerdarzh
Dont a ra eus al latin Terentius.
Lénault
Lénault a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant pemp kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Condé-en-Normandie.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: tri den nann-soudard a varvas e Lénault abalamour d'ar brezel, unan e miz Gouere gant ur vindrailhadeg, an daou all a voe lazhet gant ur vombezadeg d'an 8 a viz Eost.
Douaroniezh
left|thumb|Ribl ar stêr
Giulia de' Medici
Giulia Romola di Alessandro de' Medici (Firenze, 1534 – Firenze, war-dro 1588) a oa merc'h bastard Alessandro de' Medici, dug Firenze, hag e bried-kleiz Taddea Malaspina.
He buhez
Ur plac'h anvet Giulia Romola, dianav he zad, a voe badezet e Firenze d'ar 5 a viz Du 1535, hahi an hini e oa, a soñjer. War-dro an deizioù-se en devoa urzhiet he zad ur poltred anezhañ e-unan o tresañ dremm ur vaouez gant ur boentenn-arc'hant. Hervez an arzistorourien e oa ur prof d'e serc'h Taddea Malaspina, c'hoar da varkizez Massa, da gounaat ganedigezh o eil bugel, Giulia.
Ur breur koshoc'h he doa Giulia, Giulio di Alessandro de' Medici, hag un hanterc'hoar he do c'hoazh, Porzia de' Medici. Tri bloaz e oa pa voe lazhet he zad e 1537. Bec'h a voe en tiegezh Medici evit kemer ar stur e Firenze hag en tiegezh, ha Giulia hag he breur Giulio a voe tennet digant o mamm ha lakaet dindan evezh Cosimo Iañ de' Medici a renas war-lerc'h Alessandro. Savet e voe Giulia, war un dro gant Porzia, e leandi San Clemente e Firenze, ha goude e lez an dug Cosimo Iañ de' Medici, gant Maria Salviati, mamm an dug. Cosimo en doa prometet ober brav d'ar vugale ha ken pinvidik e oa kinklet o c'hambreier ha re e vugale-eñ. E vamm, Maria Salviati, a rae war o zro hag a voe o tiwall ouzh gwele Giulia pa voe tapet ar plac'hig gant an derzhienn e C'hwevrer 1542. Pareañ a reas Giulia met ar plac'hig all, merc'h bastard, Bia de' Medici, a varvas. Perzh a gemere Giulia e buhez al lez, deskaddurezh a veze roet dezhi, evel da verc'hed all an dug-meur.
Tro-spered
Giulia a oa rok ha lorc'hus abalamour da renk uhel he ziegezh, hag el lez e felle dezhi bezañ lakaet a renk gant an dugez veur Eleonora di Toledo pezh a lakae bec'h aliezik en tiegezh.
Poltred Pontormo
Giulia e rank bezañ ar bugel e poltred Pontormo ma weler Maria Salviati gant ur bugelig. Diverket e oa bet ar bugel ha ne voe ket gwelet a-raok 1937. Arzistorourien zo o deus bet lavaret e oa poltred Cosimo Iañ de' Medici en bihan, met an holl a lavar bremañ eo Giulia.
<!-- The child in the portrait appears to be a little girl, rather than a boy, and her expression is anxious. Maria Salviati, who is dressed soberly as befitted a widow, is seen sheltering the vulnerable child against her side. Art historian Gabrielle Langdon argues that the girl's demeanor in the portrait is different than would have been expected for the child Cosimo, whose family anticipated his role as a strong leader from his earliest days. It would have been to Cosimo I's advantage to commission a portrait depicting his mother as an exemplary widow, affectionately bringing up the orphaned daughter of Cosimo I's predecessor. The child's full lips, round nose, and curly reddish hair also bear little resemblance to known portraits of Cosimo as a child, though they do to portraits of the young Alessandro. Other girls of about the right age who were at court during this period also do not resemble the child in the portrait. The portrait might be one of the first in Renaissance-era Europe of a girl of presumed African and European ancestry. This painting is in the permanent collection of The Walters Art Museum in Baltimore, Maryland.