cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
África de las Heras Gavilán
África de las Heras Gavilán (Ceuta, 29 a viz Ebrel 1909 – Moskov, 8 a viz Meurzh 1988) a oa un emsaverez republikan ha komunourez spagnol, hag ur spierez soviedek evit an NKVD. Patria e oa hec'h anv-micher, hag ivez María Luisa de las Heras de Darbat, María de la Sierra, Patricia, Ivonne, María de las Heras, Znoi ha María Pavlovna, hervez ar c'houlz.
Fiumefreddo di Sicilia
Fiumefreddo di Sicilia zo ur gumun e proviñs Catania e Sikilia.
África de las Heras Gavilán
He buhez
N'ouzer nemet nebeud a dra anezhi a-raok 1930, pan he c'haver e-touez izili ar PCE.
He zad, Manuel Lasheras Jiménez, a oa ur soudard lazhet en 1930 e Jaca, pa oa o stourm ouzh emsaverien republikan emsavadeg Jaca. Nizez e oa da Julián Francisco Lasheras, alvokad ha maer kêr Ceuta. Kaset e voe da Vadrid d'ur skolaj leanezed, hini ar Sagrado Corazón de Jesús. Da 19 vloaz e timezas d'ar c'habiten Francisco Javier Arbat Gil, a oa e kelc'hiadoù tost da Francisco Franco. Ur mab o doe, Julián, marvet ur pennadig goude ganet.
Pevar bloaz goude edo o kemer perzh en emsavadeg Here 1934 en Asturiez, ma reas anaoudegezh gant ar penn komunour Santiago Carrillo. En 1936 ez eas er Joventuts Socialistes Unificades katalan, ha bloaz goude e voe-hi e penn ur bagad keodedourien armet e Barcelona ha meur a daol a reas ganto dindan guzh.
Dimeziñ a reas da Luis García Lago, ur prizoniad bet implijad bank, troet da emsaver komunour, hag ac'h ae da welout er c'harc'har. Er bloaz-se ez eas da Ceuta da zegemenn hec'h eontr edo e dañjer bras.
En 1937 e krogas da genlabourat gant gwazed eus an NKVD en Spagn — Leonid Eitingon, an Hungarian Ernő Gerő, hag ar Rus Alexander Orlov — ha kaset e voe da Voskov da zeskiñ ar vicher. Krediñ a reer eo gant Caridad Mercader — mamm Ramon Mercader, muntrer Trotski — e voe sachet da vout spierez, rak Caridad a oa e penn ur bagadig efedus, gant he serc'heg, an Ukrainad Pável Sudoplátov.
Goude ar skol-spiañ, setu hi kaset da Norge.
Mardonios
Mardonios ((henberseg : Mardoniye, henc'hresianeg Μαρδόνιος) a oa ur jeneral eus Impalaeriezh Persia en deus bet ur roll bras er brezelioù medek. Kar e oa da diegezh an Ac'haemenided.
África de las Heras Gavilán
Eus Norge da Vec'hiko
En Norge e oa bet karget da vont e darempred gant trotskourien oberiant ar vro. En em silañ a reas en o zouez, ken e voe kemeret da sekretourez gant Lev Trotsky diwezhatoc'h e Mec'hiko, pa rankas an dispac'her kozh kuitaat Norge. Ne voe ket re ziaes dezhi neuze kas keleier d'an NKVD, ha sikour Ramón Mercader evel-se da aozañ drouklazh Trotski war urzh Jozef Stalin e 1940.
Mardonios
Mardonios a oa mab Gobrias, un noblañs eus Persia en doa skoazellet ar priñs Darius, eus tiegezh an Ac'haemenided, pa oa o klask gounit an tron. Kreñvaet e voe ar c'hevredad etre ar roue nevez hag e vignon gant euredoù diplomatek : Darius a zimezas da verc'h Gobrias, ha Gobrias gant c'hoar Darius. Eurediñ a reas Mardonios gant Artazostre, unan eus merc'hed Darius I.
E 492 kent J.-K. e renas ar c'hentañ ergerzhadeg kaset gant Darius a-enep Henc'hres. Goude trec'hoù en deroù e voe harzet gant eneberezh an Draked ha peñse e listri e-kichen ar Menez Athos. Ret e voe dezhañ distreiñ en Azia-Vihanañ.
África de las Heras Gavilán
Eus Norge da Vec'hiko
Kuitaat a reas Mec'hiko a-greiz-holl dre ma oa erru Alexander Orlov — bet rener an NKVD en Spagn, war e hent da SUA, goude tec'het eus URSS dre m'en devoa aon rak spurjadegoù Stalin.
Mardonios
E-pad an eil brezel medek e eile ar roue nevez Kserses I a lezas anezhañ e penn un arme pa zistroas d'e impalaeriezh goude ma oa koll ar Bersed en Emgann Salamin. Klask a reas sevel divizoù gant Aten e-pad goañvezh 480 a-raok J.-K. mes pa nac'has an Ateniz e aloubas Attika en-dro. Kemer a reas Aten adarre, kuitaet gant e annezidi, a-raok bezañ lazhet e-kreiz Emgann Plataea (479 a-raok J.-K.).
África de las Heras Gavilán
Eil brezel-bed
En 1941 e tegouezhas en URSS. Studiañ a reas evit bout klaénvdiourez ha goude skinbellgaserezh. E Mae 1942 e harzlammas en ukraina e koadeg Vínnitsia tost d'al linennoù alaman, gant spagnoled arall, evit gallout klevout ar pellgasadennoù alaman. En 1944 e tistroas da Voskou da labourat evit ar c'h-KGB ha peurzeskiñ ar vicher a spierez.
Leurgêr Katalonia
Leurgêr Katalonia (Plaça de Catalunya e katalaneg) zo ul leurgêr e-kreiz-kêr Barcelona. Anezhi e tiskenn La Rambla betek ar porzh kozh ma emañ ar golonenn da Gristof Kolomb.
África de las Heras Gavilán
Pariz
En 1946 ez eas eus Berlin da Bariz, ha hi anvet María Luisa de las Heras, o reiñ da grediñ e oa tec'het eus Spagn hag eus diktatouriezh ar jeneral Francisco Franco. Kemenerez veur e oa. Eno e reas anaoudegezh gant ar skrivagner urugwaiat Felisberto Hernández, a oa kamarad d'ar barzh gall Jules Supervielle. Anaoudegezh a reas gantañ, hervez a gontas Felisberto d'e verc'h María Isabel Hernández, un den ma oa ar skrivagner o komz e spagnoleg a-enep ar renad soviedek en un ostaleri, ma savas hi da vont da lavarout dezhañ e oa ur blijadur klevout spagnoleg en Pariz. Diwar neuze e voe dallet ar gwaz ganti ha gant ar skeudenn ar vaouez kenedek ha sioul.
Uruguay hag Arc'hantina
En 1948 e timezas da Felisberto Hernández, hag e miz Kerzu, war al lestr gall Kerguélen, ez eas eus Bourdel da Uruguay, da chom gantañ en e vro. Moarvat e reas kement-se da gaout ur vroadelezh nevez ha paperoù, hag ober anaoudegezh gant tud uhel hag a deuje da vezañ darempredoù talvoudus.
Dizimeziñ a rejont e 1950, hep d'an ozhac'h gouzout tra eus labour kuzh an hini a oa bet e wreg.
E 1956 ec'h eas da chom da gêr Buenos Aires da labourat gant an den a oa bet anvet e penn ar spierezh e beg Kreisteizamerika (Cono Sur), anvet Giovanni Antonio Bertoni alias Valentino Marchetti, Marko. Er bloaz-se en-eeun ec'h addimezas dezhañ, war urzh pennoù KGB a wele en eured-se un doare da wellaat ha da aesaat labour an daou spier.
URSS
Mervel a eure e Moskou d'an 8 a viz Meurzh 1988, beziet e voe e bered ar c'h-KGB, e Kuntsevskoe, e-kichen bez Ramon Mercader ha hini Kim Philby, ar spier komunour saoz.
Medalinier hag enorioù
Evit he labour e KGB e savas betek bout kronal, ha bet eo e penn servijoù politikel en karg eus Europa ha Latinamerika.
Ouzhpenn-se: ha medalinier all.
Kanton Gwenred
Kanton Gwenred a oa anezhañ ur rann velestradurel ha barnel hag ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant al Liger-Izelañ.
Kumunioù
Kanton Gwenred a yae peder c'humun d'ober anezhañ :
Kilhog Java
Annez
Emañ brosezat ar spesad en inizi Bali, Flores, Jawa, Lombok, Sumbawa hag en enezeg Alor.
Chris Froome
Christopher Clive Froome, a vez graet Chris Froome anezhañ, a zo ur reder marc'h-houarn a vicher eus ar Rouantelezh-Unanet, ganet d’an 20 a viz Mae 1985 e Nairobi (Kenya) ha savet e Suafrika.
Buhez
Froome, gant kerent saoz, a zo ganet e Kenya ha desavet eo bet e Suafrika. Abaoe 2008 en deus ul lisañs evit ar marc'h-houarn e Bro-Saoz. E 2007, d'an oad a 22 vloaz, Froome a zo deuet da vezañ ur reder marc'h-houarn a-vicher er skipailh Konica Minolta.
London Hilton on Park Lane
London Hilton on Park Lane zo ul leti e Park Lane, a-us Hyde Park e distrikt Mayfair e Londrez. Ur skraber-oabl eo, 101 m (331 ft) dezhañ, 28 estaj ha 453 c'hambr, 56 anezho o vezañ kambreier ton. Ur preti enoret gant ar Michelin, Galvin at Windows, zo e penn uhelañ ar savadur. Gant ar savour stadunanat William B. Tabler (1914-2004), ur savour hag a labouras kalz evit sevel letioù Hilton, e voe treset. War lec'h istorel al Londonderry House eo bet savet London Hilton on Park Lane.
Chris Froome
Doperezh
Douetañs a zo e vefe bet dopet Crhistopher Froome meur a-wech met betek-henn n'eus ket prouenn anat ebet.
London Hilton on Park Lane
Evel London Hilton e voe digoret al leti d'ar 17 a viz Ebrel 1963.
Merry Christmas, Mr. Lawrence
Merry Christmas, Mr. Lawrence (Nedeleg laouen, Aotrou Lawrence e brezhoneg ; Senjō no Merī Kurisumasu 戦場のメリークリスマス e japaneg) zo ur film sevenet gant ar filmaozour japanat Nagisa Ōshima e 1983.
London Hilton on Park Lane
Eno e kejas ar Beatles ouzh Maharishi Mahesh Yogi d'ar 24 a viz Eost 1967. Goude-se e oant bet en Uttar Pradesh gantañ evit prederiata.
D'ar 5 a viz Gwengolo 1975 e voe bombezet al London Hilton gant an IRA. Daou zen a varvas, ha 63 a voe gloazet.
Merry Christmas, Mr. Lawrence
E broioù 'zo e oa bet divizet envel ar film Furyo (俘虜 e japaneg) diouzh an anv a veze graet eus ar brizonidi vrezel gant ar soudarded japanat e-pad an Eil Brezel-bed.
London Hilton on Park Lane
E-pad ar bloavezhioù 1990, ar Pools Panel (pennoù uhel ar vell-droad saoz) a geje bep Sadorn el leti.
Un eil bombezadenn a voe d'ar 7 a viz Gwengolo 1992, met ne voe nemet un tammig distruj.
Merry Christmas, Mr. Lawrence
Ar sonerezh er film
Pouezus eo ken ez eo ar sonerezh a oa bet aozet gant Ryūichi Sakamoto e-unan (o terc'hel roll ar c'habiten Yonoi ivez) : n'eo ket gaou lavaret en devoa graet berzh ar film a-drugarez dezhañ ivez. Ken ma voe tapet ar BAFTA Award for Best Film Music gant ar sonaozer japanat.
London Hilton on Park Lane
Un tan-gwall a voe d'ar 1añ a viz Gouhere 2011 el leti. Ne voe den ebet gloazet pe lazhet. Un nebeud estajoù nemetken a oa bet tizhet.
Merry Christmas, Mr. Lawrence
An danvez
1942, e Jawa (Indonezia). E penn ur c'hamp prizonidi vrezel emañ ar c'habiten japanat Yonoi, un den yaouank ran gant an enor hag ar genurzh. Fae a ra ouzh ar brizonidi dre n'eo ket evit kompren n'o defe ket klasket en em lazhañ e-lec'h bezañ tapet. Dibabet eo da vont da vBatavia da skoazellañ prezidant al lez-brezel a rank barn un ofiser breizhveuriat — ar major Jack Celliers — a oa en em zaskoret d'an arme japanat. Ken hoalet ha strafuilhet eo gant emzalc'h her an ofiser saoz ma salv Yonoi buhez e enebour : kaset eo Celliers d'e gamp.
Eno e c'han, buan a-walc'h, darempredoù iskis etre ar prizoniad nevez-arruet hag e vac'her, pep hini anezhe rannet e askre gant darvoudoù kriz c'hoarvezet da vare o yaouankiz. E-kreiz ar stad-se emañ ivez John Lawrence, un uhelofiser hag a gomz japaneg flour dre ma oar mat diouzh sevenadur Japan hag ar serjant Gengo Hara, un isofiser blech e karg eus ar warded japanat. Delc'her penn a ra Jack Celliers ouzh Yonoi bet komprenet emañ hemañ dindan gazel-ge gantañ.
Un deiz, gourdrouz a ra Yonoi dibennañ ar c'habiten Hicksley – komandant ar brizonidi – ma ne ziskuilh-eñ ket pet arbennigour war an armoù ez eus en o zouez. Dont a ra Celliers da bokat d'ar c’habiten japanat ouzh e zivrudañ dirak an holl brizonidi ha soudarded bodet. Erlec'hiet eo Yonoi gant un ofiser all hag a c'hourc'hemenn ma vo douaret korf Jack Celliers, nemet e benn, betek ma tremeno. Mervel a raio Yonoi ivez kent dibenn ar brezel, bet dalc'het gantañ ur guchenn bet troc'het eus pennad-blev Celliers p'edo war e dremenvan en e doull.
Diwezhatoc'h, e 1946, en do Lawrence amzer da weladenniñ ar serjant Hara en e gell ha da doullañ kaoz gantañ a-raok bezañ kaset d'ar marv. Oc'h ober meneg eus an noz Nedeleg p'en doa divac'het Celliers ha Lawrence, hag eñ mezv-dall, e taol dezhañ : « Merry Christmas! Merry Christmas, Mr Lawrence! » da gimiadiñ...
David Bowie
E barr e vrud e oa ar c'haner saoz e 1983. E miz Ebrel e oa deuet e-maez Let's Dance, e bemzekvet albom studio enrollet e Manhattan e-kerzh miz Kerzu 1982. N'en devoa ket kavet e hent evel aktour filmoù hir c'hoazh, bet kemeret gantañ en oberennoù dister pe zisteroc'h — The Man Who Fell to Earth (1976), Schöner Gigolo, armer Gigolo (1978), Christiane F. – Wir Kinder vom Bahnhof Zoo (1981) — betek neuze. Gant perzh an disuj a vajor Jack Celliers e tiskouezas pegen dibar e c'helle bezañ e skodenn d'ar Seizhvet Arz.
Aberaman
Aberaman zo ur gumuniezh e kontelezh Rhondda Cynon Taf, Kembre E 2011 e oa poblet gant 9 411 a dud, hag 870 anezho (9,2%) a oa kembraegerien. .
Georges de Villebois-Mareuil
Georges Henri Anne Marie Victor, kont Villebois-Mareuil (Naoned, 22 a viz Meurzh 1847 - Boshof, Transvaal, Suafrika, 5 a viz Ebrel 1900, a oa ofisour en arme Frañs.
Brud a c'hounezas pa stourmas diouzh tu ar Voered enep ar Rouantelezh-Unanet en Eil Brezel ar Voered (11 a viz Here 1899-31 a viz Mae 1902).
E 1867 e teuas er-maez eus Skol Saint-Cyr. Brezeliñ a reas en Indez-Sina ; en arme al Liger e voe e-kerzh Brezel 1870.
Heuliañ a reas stummadur ar Skol a Vrezel, penn sturvod rannarme Aljer e voe. Koronal e oa pa roas e zilez e 1895. E 1899 ez eas da Suafrika evit sikour ar Voered, e penn ur bagad emouestlidi c'hall ha hollandat e oa pa voe lazhet e-kerzh ur c'hrogad a badas ouzhpenn teir eurvezh enep soudarded breizhveurat kalz niverusoc'h.
Danevellet eo bet e desteni a-zivout ar brezel-se en ul levr anvet Carnets de campagne embannet e 1902.
Roueelour, enepyuzev, enepfrañmason, enepsaoz e oa. Ezel eo bet eus an Action Française. Roet eo bet e anv d'ur boulouard gant kêr Roazhon.
Cnemotriccus fuscatus
Pitangus sulphuratus a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe M[uscipeta]. fuscata (kentanv) da gentañ-penn (e 1831) gant an naturour alaman Maximilian zu Wied-Neuwied (1782-1867). Ar spesad nemetañ er genad Cnemotriccus an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ e Suamerika a-bezh :
Cnoc Bréanainn
Cnoc Bréanainn (Mount Brandon pe Brandon Mountain e saozneg) zo ur menez bihan eus Iwerzhon, e kontelezh Ciarraí. Emañ e ledenez Corca Dhuibhne ha sevel a ra betek 953 metr uhelder.
Dont a ra anv ar menez eus Sant Brendan, ur manac’h iwerzhonat eus ar, brudet abalamour da zanevell e veajoù war vor. Ouzh troad ar menez ez eus ur gêriadenn anvet diwar ar sant ivez, Cé Bhréanainn. Mont a ra pirc’hirined katolik betek lein ar menez, a-hed un hent anvet Cosán na Naomh ("Hent ar Sent"), hag a gas eus Cill Mhic an Domhnaigh e penn kreisteiz al ledenez betek Sáipéilín Bréanainn ("Chapelig Brendan"). Eno e kaver rivinoù eus ur savadur mein a c’hallje bezañ bet implijet evel peniti gant sant Brendan. Moarvat eo kozh-Noe ar birc’hirinded-se, hag ul lid rakkristen e oa marteze.
Guarda Veneta
Guarda Veneta zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Manuel Iañ
Manuel Iañ zo bet anv meur a roue:
Daniel Sarrabat
Daniel Sarrabat (1666–1748) a oa ul livour gall.
Gaiba
Gaiba zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Giacciano con Baruchella
Giacciano con Baruchella zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Gavello
Gavello zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Sant Koneri
Sant Koneri a oa ur manac'h brezhon er VIvet kantved, mab da Santez Libouban.
Enoret eo e Plougouskant, e Treger, hag Sant-Goneri, e Bro-Gwened.
Kantikoù
Meur a gantik zo dezhañ ha d'e vamm, ha daou zo kanet gant Anne Auffret en he fladenn  Les plus Beaux cantiques de Bretagne, embannet gant Coop Breizh, ha skrivet eo ar c'homzoù el levrig da-heul.
Brud
Brudet e oa ar sant e kanton Landreger ha war-dro Pondivi. Meur a iliz, chapel, kalvar, a oa bet savet en enor dezhañ. Mesket eo bet e anv gant sant Koneg, eskob Kemper.
Hervez ur vojenn, a vefe da wiriañ, e vefe roet an anv-badez c'hoazh e-touez diskennidi Bretoned Shanghai e Sina.
Manuel Portugal
Manuel de Portugal zo anv meur a briñs pe roue e Portugal :
Hanau
Brudet eo Hanau abalamour ma oa ganet ar baotred Grimm enni. Ur gêr gozh eo, savet e kember ar stêrioù Kinzig ha Main. Distrujet e oa bet ul lodenn vat anezhi e dibenn an Eil Brezel-bed avat.
Kilhog bankiva
Kilhog bankiva (Gallus gallus) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Phasianidae.
Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Kilhog Sonnerat
Kilhog Sonnerat (Gallus sonneratii) a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Phasianidae.
Frassinelle Polesine
Frassinelle Polesine zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Kilhog Sonnerat
Annez
Bevañ a ra al labous en India.
Koblenz
Koblenz zo ur gêr eus Rheinland-Pfalz en Alamagn. Emañ e kember ar stêrioù Roen ha Mozel, 92 km er gevred diouzh Köln. E 2006 e oa annezet gant war-dro 106 000 den.
Istor
Krouet e oa bet Koblenz da vare ar Romaned, pa voe savet eno ur c'hamp anvet Castellum apud Confluentes gant ar jeneral roman Nero Claudius Drusus, war-dro ar bloavezh 8 kent JK. Lidet e oa bet he daou vilved gant Koblenz eta e 1992. Aspadennoù eus ur pont roman savet e 49 a c'haller gwelet.
Fiesso Umbertiano
Fiesso Umbertiano zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Salara
Salara zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Kastell Caen
Kastell Caen a zo ur c'kreñvlec'h savet war-dro ar bloavezh 1060 e Kreizkêr kozh Caen gant Gwilherm an Alouber
Majuro
Majuro e saozneg, Mājro e marchalleg, a zo un atoll kouralek 64 enezenn er Meurvor Habask en Inizi Marshall. An tolpad annezet pennañ a zo anvet Majuro ivez, gant 25 400 a dud (2004), hag eno emañ kêr-benn ar vro. Ur porzh hag un aerborzh a zo.
Fratta Polesine
Fratta Polesine zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Élisa (film)
Élisa zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour gall Jean Becker e 1994.
Goproù
Ur gopr a voe tapet gant Élisa da-geñver lid ar Césars e 1996 :
Abercarn
Abercarn zo ur gumuniezh e kontelezh Caerffili, Kembre E 2011 e oa poblet gant 5 139 a dud, gant 600 anezho (11.7%) hag a ouie kembraeg. .
Kanton Frozieg
Kanton Frozieg a oa anezhañ ur rann velestradurel ha barnel hag ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant al Liger-Izelañ, e Bro-Raez, er c'hreisteiz d'al Liger.
Kumunioù
Kanton Frozieg a yae pemp kumun d'ober anezhañ :
Rannvroioù Portugal
Rannet eo douar-bras Portugal etre pemp rannvro, met div rannvro all zo en inizi, Madeira hag an Asorez.
Rosolina
Rosolina zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Rannvroioù Portugal
Rannvro Norzh (Norte)
Kêr-benn : Porto. Kêrioù bras all : Gaia, Braga, Guimarães, Vila Real, Bragança, Lamego, Viana do Castelo, Maia, Matosinhos, Chaves, Barcelos, São João da Madeira.
Rannvro Kreiz (Centro)
Kêr-benn : Coimbra.Kêrioù bras all : Aveiro, Viseu, Guarda, Leiria, Castelo Branco, Covilhã, Figueira da Foz, Tomar, Abrantes, Caldas da Rainha.
Meurzh 2011 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2011 e Breizh
Rannvroioù Portugal
Alentejo
Kêr-benn : Évora. Kêrioù bras all : Santarém, Beja, Portalegre, Elvas, Sines.
Omaha
Omaha zo anv :
Ghil'ad Zuckermann
Ghil'ad Zuckermann (גלעד צוקרמן) (D.Phil., Skol-veur Oxford; Ph.D., Skol-veur Cambridge ) a zo bet ganet d'ar 1añ a viz Mezheven 1971, e Tel Aviv, Israel. Kelenner yezhoniezh eo e Skol-veur Adelaide, en Aostralia, , , ,.
Omaha
Diwar-se eo deuet da vezañ anv meur a lec'h e SUA.
Ghil'ad Zuckermann
Oberennoù
Gant Zuckermann ez eus bet embannet levrioù ha pennadoù e meur a yezh : e saozneg, hebraeg, italianeg, yiddish, spagnoleg, alamaneg, rusianeg, arabeg ha sinaeg.
Sonny and Cher
Sonny an Cher a oa un daouad stadunanat krouet e 1963 gant ar ganourez Cher hag he gwaz Sonny Bono dindan anv Caesar and Cleo da gentañ-penn.
Dindan anv Sonny and Cher e rejont berzh bras kerkent ha miz Gouere 1965 gant o c'hanaouenn I Got You Babe. Heuliet e voe gant kanaouennoù ken brudet all : Baby Don't Go (miz Gwengolo 1965), Little Man (1966) ha, dreist-holl, The Beat Goes On (1967).
Mont a reas Cher gant he hent hec'h-unan-penn da vat goude bezañ torret he nask diouzh Sonny e miz Mezheven 1975.
Aet e oa Sonny Bono da Anaon d'ar 5 a viz Genver 1998 e South Lake Tahoe (Kalifornia, Stadoù Unanet Amerika) war-lerc'h ur gwallzarvoud ski.
Les plus Beaux cantiques de Bretagne
Les plus Beaux cantiques de Bretagne zo un albom teir fladenn, ha warno pep a unnek kantik, eus Treger, Goueloù, pe Kerne-Uhel, kanet gant Anne Auffret ha sonet gant ar vombard hag an ograoù.
Manuel Iañ Portugal
Manuel Iañ (Alcochete, 1469 — Lisboa, 1521) a oa Roue Portugal (1496-1521). Lesanvet e oa o Afortunado pe O Venturoso ("ar c'hlasker chañs").
Les plus Beaux cantiques de Bretagne
Lenn a c'haller ar c'homzoù el levrig da-heul.
Manuel Iañ Portugal
Kenderv e oa d'ar roue João II ha pa varvas hennezh e pignas war an tron, e 1495.
Les plus Beaux cantiques de Bretagne
Al levrig
N'eus pennad kinnig ebet, mann nemet ar c'hantikoù brezhonek. Koulskoude, goude titl pep kantik e lenner al lec'hanvioù en galleg: ''Tréguier, ... Plouézec...''
Neventer
Neventer zo ur sant brezhon eus Bro-Leon, e Breizh. Keneil e oa da Sant Derc'hen.
Lidet e vez d'ar 7 a viz Mae.
Mojenn
Daou varc'heg eus Enez Vreizh e oa Neventer ha Derrien er VIvet kantved, o tistreiñ eus an Douar Santel.
Manuel, Priñs Portugal
Manuel, Priñs Portugal eo an anv a roer d'an daou zen-mañ:
Ouest-Matin
Ouest-Matin a oa ur gazetenn bemdeziek c'hallek a veze embannet e Roazhon etre 1948 ha 1956.
Gant ar Strollad Komunour Gall e voe klasket sevel ur gazetenn bemdeziek e Breizh goude an Eil Brezel-bed, ouzhpenn ar c'hazetennoù sizhuniek a veze embannet gantañ e pep departamant. E deroù 1945 e voe an taol kentañ da glask sevel ar gazetenn bemdeziek-se, met en aner rak enebiñ a reas Pierre-Henri Teitgen, unan eus saverien Ouest-France, hag a oa kannad MRP en Il-ha-Gwilen, ha ne voe ket roet aotre d'ar gazetenn nevez da zont er-maez.
D'an 31 a viz Here 1948 avat e teuas er-maez an niverenn gentañ eus Ouest-Matin, a oa diazezet e Roazhon. Er c'hontrol diouzh ar pezh a veze graet peurliesañ gant ar c'hazetennoù all embannet gant ar Strollad Komunour e Bro-C'hall, ne voe ket lakaet war wel en deroù e oa embannet Ouest-Matin gant ar strollad-se. Henri Denis, ur c'helenner war ar gwir e skol-veur Roazhon, e oa ar rener. Ezel e oa an den-se eus an Union des Chrétiens Progressistes. Met goude ar mare kentañ ma klaske ar gazetenn bezañ digor da lennerien a bep seurt, e teuas buan da vezañ splannoc'h e save a-du gant ar Strollad Komunour ha gant e stourmoù : stourm evit ar peoc'h, stourm a-enep ar brezel en Indez-Sina hag en Aljeria, difenn an Unvaniezh Soviedel...
Dre ma ranke kevezañ gant kazetennoù diazezet mat e Breizh, evel Ouest-France ha Le Télégramme, ha dre ma voe graet meur a brosez dezhi gant ar gouarnamant, e voe lakaet diaes ar gazetenn gomunour. Daoust d'ar strivoù a voe graet evit dastum arc'hant e-touez al lennerien, e voe ret paouez d'hec'h embann e miz Mezheven 1956.
Andorenn
Un andorenn (sinaeg : 屏風 ; pinyin : píngfēng), zo ur pezh arrebeuri meur a banell dezhañ, heloc'h, e koad pe e danvez lakaet en ur stern koad, dalc'het gant stagelloù.
Servij a rae ouzh an avel-sil, pe da chom hep bezañ gwelet pa ziwisked.
Naria irrorata
Naria irrorata a zo unan eus an daou spesad a vez renket er genad Naria e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin divoutin eus Polinesia Gall an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Gray e 1828 dindan an anv genad Cypraea.
Dont a ra an anv irrorata eus al latin irroratio a dalv douraat.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Naria irrorata o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Bevoniezh
Kregin brav ha bihan eo an Naria irrorata. Kavet e vezont war an aod dindan nebeut metroù donder er c'horailh ha spouennoù mor. Lodenn vrasañ ar c'hregin a vez kavet marv.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 10 ha 13 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 8 mm gour, pe ramz, betek 17 mm.
Gwelout ivez
Purpuradusta serrulifera, ur spesad gant tresadennoù ha livioù damheñvel.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo lec'hel-tre e Polinezia C'hall er Meurvor Habask
Kreizenn nukleel Fort Calhoun
Kreizenn nukleel Fort Calhoun zo ur greizenn nukleel e Nebraska, etre Fort Calhoun ha Blair, Nebraska, war lez ar Missouri. Perc'hennet eo gant an Omaha Public Power District eus Omaha.
Stienta
Stienta zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Wilhelmine Herzlieb
Christiane Friederike Wilhelmine Herzlieb, anavezetoc'h evel Minna (pe Minchen) Herzlieb (22 a viz Mae 1789 e Züllichau/Sulechów – 10 a viz Gouhere 1865 e Görlitz) a oa un embannerez alaman, hini Karl Ernst Friedrich Frommann (1765-1839).
Emzivadez en yaouank, e voe savet e ti Karl Ernst Friedrich Frommann en Jena. In 1807 ez eas da Weimar, ma en em gavas gant Goethe, a ginnigas un toullad sonedennoù dezhi. Unan eus skouerioù tudenn "Ottilie" e voe-hi.
Kopreüs
Kopreüs (Κοπρεύς) (Kopreas, Κοπρέας, e gresianeg a vremañ), a oa eontr d'ar roue Eurystheüs hag embanner, e mojennoù Hellaz kozh. Eñ an hini a gemennas Daouzek trevell Herakles.
San Bellino
San Bellino zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Pangur Bán
Pangur Bán zo ur varzhoneg Heniwerzhonek, bet skrivet en en Abati Reichenau pe nepell, en Alamagn a-vremañ, gant ur manac'h eus Iwerzhon diwar-benn e gazh. Pangur Bán, 'Pangur Gwenn', eo anv ar c'hazh. Dianav eo ar barzh, met elfennoù heñvel ouzh barzhoniezh Sedulius Scottus a gaver, ar pezh a laka da soñjal en deus skrivet ar varzhoneg-se ivez. Eizh gwerzenn peder linenn pep hini zo e-lec'h m'eo keñveriet gant ar barzh chase laouen ar c'hazh gant e labour speredel pemdeziek.
Kopreüs
Un den vil e ene e oa, ha dont a rafe e anv eus ar ger κόπρος/kopros, kaoc'h.
Pangur Bán
Lenn a reer ar varzhoneg er Reichenau Primer (Stift St. Paul Cod. 86b/1 fol 1v) ha dalc'het eo en Abati Sankt Paul im Lavanttal bremañ.
Kenarroud
Ne gaver ar varzhoneg-se nemet en un dornskrid, ar Reichenauer Schulheft pe Reichenau Primer. Hañvalout a ra bezañ dornlevr ur manac'h eus Iwerzhon a laboure en Abati Reichenau. En dornlevr e lenner meur a dra, gant "notennoù diwar un displegadur eus an Aeneis, kanoù-lid, ur c'heriaoueg verr gant gerioù gresianek, troadurioù gresianek, notennoù diwar-benn lec'hioù eus ar Bibl, un destenn diwar-benn natur an aeled hag un tamm steredoniezh".
Ar varzhoneg
Ar stumm heniwerzhonek kent
Messe ocus Pangur Bán, cechtar nathar fria saindán; bíth a menma-sam fri seilgg, mu menma céin im saincheirdd
Caraim-se fos, ferr cach clú, oc mu lebrán léir ingnu; ní foirmtech frimm Pangur bán, caraid cesin a maccdán.
Ó ru·biam — scél cen scís — innar tegdais ar n-óendís, táithiunn — díchríchide clius — ní fris tarddam ar n-áthius.
Gnáth-húaraib ar gressaib gal glenaid luch inna lín-sam; os mé, du·fuit im lín chéin dliged n-doraid cu n-dronchéill.
Fúachid-sem fri frega fál a rosc anglése comlán; fúachimm chéin fri fégi fis mu rosc réil, cesu imdis,
Fáelid-sem cu n-déne dul hi·n-glen luch inna gérchrub; hi·tucu cheist n-doraid n-dil, os mé chene am fáelid.
Cía beimmi amin nach ré, ní·derban cách ar chéle. Maith la cechtar nár a dán, subaigthius a óenurán.
Hé fesin as choimsid dáu in muid du·n-gní cach óenláu; du thabairt doraid du glé for mu mud céin am messe.
Implij modern
Un embannadur skiantel eus ar varzhoneg a voe graet e 1903 gant Whitley Stokes ha John Strachan en eil levrenn Thesaurus Palaeohibernicus. E-touez ar skrivagnerien vodern o doa troet ar varzhoneg emañ Robin Flower, W. H. Auden, Seamus Heaney, Paul Muldoon hag Eavan Boland. E troidigezh Auden e oa bet lakaet ar varzhoneg gant Samuel Barber evel an eizhvet eus e zek Hermit Songs (1952–53).
Kopreüs
Lavaret e veze e oa eus Elis, mab da Belops, hag Hippodameia. Tec'het e oa eus Elis rak eno en devoa lazhet ur gwaz anvet Ifitos, da vont da v-Mykene, met gwalc'het eus e dorfed e oa bet gant Eurystheüs. Ur mab en devoa, anvet Perifetes, meneget e anv en Ilias.
Ostorhinchus fleurieu
Ostorhinchus fleurieu a zo ur spesad pesked indo-habaskel eus kerentiad an Apogonidae.
Pangur Bán
Implij modern
Er film Brendan ha Sekred Kells (2009), diaezet war ar vitologiezh iwerzhonat, unan eus an tudennoù zo ur gazhez wenn anvet Pangur Bán erruet e Kells gant ur manac'h. Ur stumm iwerzhonek modern eus ar varzhoneg a zo lennet e-pad ar jenerik-fin gant an aktour iwerzhonek Mick Lally.
Wilhelmine Herzlieb
En 1821 e timezas da Karl Wilhelm Walch met da fall ez eas an eured, koll he skiant a reas ha mervel en ospital en Görlitz en 1865.
Naypyidaw
Naypyidaw eo kêrbenn Myanmar abaoe miz Du 2005. Tri c'hilometr e kornôg kêr Pyinmana emañ ha 320 km e hanternoz Yangon (Rangoon), kêrbenn kent ar vro.
Ur gêr nevez eo Naypyidaw ha n'eo ket peursavet c'hoazh. Daoust da se eo trede brasañ kêr ar vro (goude Yangon ha Mandalay) gant 925.000 annezad e 2009.
La Rocque
La Rocque a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 13 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valdallière.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: lazhet e voe un den nann-soudard e La Rocque gant an Alamaned d'ar 6 a viz Eost.
Demofon (mab Theseüs)
Demofon (gregach : Δημοφόων/Dêmophóôn) a oa mab Theseüs, roue mojennel Aten, hag e bried Faidra, ha breur da Akamas. Daouzekvet roue mojennel Aten e oa.
Ar vojenn
Perzh a gemeras e Brezel Troia, skoaz-ouzh-skoaz gant e ziagentad Menestheüs. Bez' e oa unan eus ar vrezelourien serret e kof marc'h Troia. Goude ar brezel e c'houlennas digant Agamemnon dieubiñ e vamm-gozh Aithra, a oa sklavez gant Elena Troia abaoe brezel an Dioskured enep Aten.
Pangur Bán
Implij modern
Ar ganerez iwerzhonek Pádraigín Ní Uallacháin he doa enrollet ar varzhoneg en he fladenn Songs of the Scribe (2011), gant an destenn orin hag un droidigezh gant Seamus Heaney. Lennet e oa bet en iwerzhoneg da gentañ ha da c'houde gant troidigezh Heaney gant Tomás Ó Cathasaigh en obidoù Heaney e Memorial Church, Harvard University d'ar 7 a viz Du 2013.
Trecenta
Trecenta zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Pangur Bán
Implij modern
E 2016 e voe embannet gant Jo Ellen Bogart ha Sydney Smith un albom anvet The White Cat and the Monk diazezet war ar varzhoneg.
Ar strollad izelvroat Twigs & Twine en doa implijet lodennoù eus ar varzhoneg en o c'hanaouenn "Messe ocus Pangur Bán".
E 2022 e embannas ar skrivagner iwerzhonat Colm Tóibín e stumm eus ar varzhoneg en dastumad anvet Vinegar Hill.
Abercynon
Abercynon zo ur gumuniezh e kontelezh Rhondda Cynon Taf, Kembre, 21 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 6,125 a dud, ha 552 anezho (9%) a oa kembraegerien. .
Pangur Bán
Implij modern
Deskrivet evit ar wezh kentañ e 2022 eo bet anvet Pangurban, ur genus eus nimravid eus mare Eosen e Kalifornia diwar ar c'hazh.
Demofon (mab Theseüs)
Ar vojenn
E-pad e veaj d'ar gêr e tegouezhas e Trakia. Fyllis, mab roue ar vro, a oa troet sot gantañ. Ha setu an tad roue da reiñ e verc'h da z-Demofon, hag e rouantelezh en argouroù. Met Demofon a fellas dezhañ kenderc'hel gant e veaj, goude prometiñ distreiñ evel-just. Evel prof e roas Fyllis un arc'hig dezhañ o lavarout e oa ennañ un dra sakr en enor d'an doueez Rea, met aliañ a reas ar paotr da chom hep digeriñ anezhi keit ma kredje dezhañ e teuje en-dro.
Huw Jones (Sain)
Huw Jones zo ur c'haner kembraek eus ar bloavezhioù 1970, savet gantañ ar gompagnunezh Sain.
Demofon (mab Theseüs)
Ar vojenn
Tremen a reas an amzer ha ne deue ket Demofon war e giz. Milligañ Demofon a reas ar paourkaezh Fyllis hag en em lazhañ. Demofon a zigoras an arc'h, ha gant ar spont, a lammas war e varc'h ha d'an daoulamm da-gaout Fyllis. Gwinkal a reas an aneval, divarc'het e voe Demofon, kouezhañ a reas war e gleze, ha mervel.
Meur a vugel o dije bet Fyllis ha Demofon, en o zouez Oksyntes, a renas war-lerc'h e dad.
Mojenn all
Ur vojenn all zo diwar e benn. Pa oa Eurystheüs, roue Argolis, o heskinañ bugale Herakles, ha p'edont o tec'hel, e tegouezhjont en Attika. Degemeret e voent gant Demofon, staliet gantañ e kêr Marathon, ha yao ! d'an emgann ! Ha trec'het gantañ Eurystheüs.
Rai
Ar Rai, pe RAI − Radio Televisione Italiana S.p.A., eo anv kompagnunezh skingomz ha skinwel ofisiel Republik Italia. Pempvet brasañ kompagnunezh skinwel Europa eo.
Tom Conti
Thomas Antonio Conti, bet ganet d'an 22 a viz Du 1941 e Pàislig (Siorrachd Rinn Friù, Bro-Skos), a zo un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) hag ur romantour skos.
Rai
Ar chadennoù
Ar Rai a skign dre 14 chadenn skinwel broadel, 3 rannvroel evit ar yezhoù bihan, 5 etrebroadel evit an Italianed e-maez ar vro, ha 3 kenrenet (1 europeat ha 2 parlamantel):
Neoxolmis rufiventris
Neoxolmis rufiventris a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe T[yrannus]. rufiventris (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar spesad nemetañ er genad Neoxolmis an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha kemer mellkeineged bihan (glazarded) ivez.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, en un takad hag a ya eus gevred Brazil da Enezeg Douar an Tan.
L'usine rouge
« L'usine rouge » a zo un teulfilm bet savet gant Marie Helia diwar-benn ar maouezed hag a laboure er friturioù pesked e Douarnenez dreist-holl.
Sinopsiz
Komz a ra maouezed a laboure evel micherourezed en uzinoù boued-mir diwar-benn o buhez hag o labour. Kontet e vez ivez diwar-benn an diskrog-labour bras er bloaz 1924. Kanet e vez gant ar maouezed kanaouennoù eus ar mare-se.
Rolloù
Gant Tintin Marianne Stephan, Tintin Denise, Nini Stephan, Renée Berlivet, Marianne Queinec, Tintin Lucia, Camille Piron, Intron Le Suün, Anne-Marie Gourmelon hag an holl vaouezed er bod Golven.
Villamarzana
Villamarzana zo ur gumun en Italia, e proviñs Rovigo ha rannvro Veneto.
Roll kumunioù proviñs Lugo
Roll holl 67 kumun proviñs Lugo :
Rhina ancylostoma
Rhina ancylostoma a zo ur spesad pesked indo-habaskel eus kerentiad ar Rhinidae.
Herri VI an Impalaeriezh Santel
Herri VI an Impalaeriezh Santel (1165-1197) a oa Impalaer Santel adal 1190 betek e varv e 1197. Roue Sikilia e oa ivez.
Manuel, Priñs Portugal (1568-1638)
Dimezet e oa d'ar gontez izelvroat Emilia van Nassau (1569 – 1629).
Enez Veur
Enez Veur eo an anv brezhonek a reer eus al lec'hioù-mañ :
Kimon
Unan eus kurioù brasañ Kimon a voe distruj ur strollad listri hag un arme persian war glann ar ster Eurimedon e 466 kent J.-K.. E 462 a-raok J.-K. e renas un ergerzhadeg c'hwitet da skoazellañ Sparta e-pad emsavadeg an hiloted. Da-heul an darvoud-se e voe ostrakizet eus Aten e 461 kent J.-K.. Koulskoude e voe galvet en-dro eus e harlu a-raok diwezh an dek vloaz ostrakadur da sevel un emglev peoc'h pemp bloaz e 451 kent J.-K. etre Sparta hag Aten. Kimon a renas ivez strollad brientinien Aten a-enep Perikles hag enebiñ a reas ouzh dispac'h demokratel Efialtes o klask derc'hel kontrol strollad ar vrientinien war ensavadurioù Aten.
Villalba
Villalba zo un anv-lec'h spagnolek.
Pseudochromis fridmani
Pseudochromis fridmani a zo ur spesad pesked eus ar Mor Ruz, eus kerentiad ar Pseudochromidae.
Samos (Galiza)
Samos zo ur gumun e reter Galiza, e Proviñs Lugo.
Parrezioù Samos
Sede parrezioù ar gumun:
Montchamp (Calvados)
Eil Brezel-bed :
Ismail Qemali
Ismail Qemali (ganet e Vlorë d'ar 16 a viz Genver 1844 - marvet e Bari d'ar 24 a viz Genver 1919) a oa unan eus pennoù an emsav broadel albanat hag unan eus saverien stad vodern Albania.
Bez' e voe unan eus an dud a embannas Disklêriadur Dizalc'hidigezh Albania hag eus ar re a savas ur gouarnamant dizalc'h er vro d'an 28 a viz Du 1912, goude ma oa bet bodet Kendalc'h Broadel Albania e Vlorë. Evel-se e voe lakaet fin da dost da ren an Impalaeriezh otoman en Albania. Asambles gant Isa Boletini ha Luigj Gurakuqi e savas banniel Albania war ar savadur ma oa bet sinet an Disklêriadur-se. Kentañ Ministr kentañ ar vro e voe etre 1912 ha 1914.
Brahmapoutra
Ar Brahmapoutra, anvet "Yarlung Tsangpo" e Tibet, a zo unan eus pennañ stêrioù Azia. Eieniñ a ra en Himalaya e Tibet. Redek a ra dre Tibet, India ha Bangladesh. 2,900 km hed a zo dezhi. Dourliñvadurioù bras a vez en nevezamzer pa deuz an erc'h.
Kejañ a ra gant ar Ganga hag en em deuler er mor e Bae Bengal en ur pezh mell delta.
Ur stêr sakr eo evit an hindoued.
Giovanni Malatesta
Giovanni Malatesta (marvet e 1304), pe  Gianciotto (e verranv), a oa mab Malatesta da Verucchio, aotrou Rimini. Giovanni a oa paotr a galon, met kamm ha nammet.
Bocrandium
Un diazezadenn roman dianav he lec'hiadur. Marteze e Bro-Skos : Doune (An Dùne, "ar c'hreñvlec'h" e gouezeleg) e traoñienn ar stêr Forth, pe ar c'hamp roman anvet Strageath hiziv e hini ar stêr Earn (Uisge Èireann).
Giovanni Malatesta
Istor
Guido da Polenta a oa bet o vrezeliañ a-enep an tiegezh Malatesta. Pa voe arsavet ar brezel e c'hoantaas Guido kadarnaat ar peoc'h dre zimeziñ e verc'h, Francesca da Rimini, da bennhêr Malatesta, Giovanni Malatesta e anv (ha Gianciotto e verranv), mab Malatesta da Verucchio, aotrou Rimini. Giovanni a oa paotr a galon, met kamm ha nammet. Gouzout a-walc'h a ouie Guido e vije nac'het ar Giovanni gant Francesca, neuze e voe graet an eured dre hanterouriezh breur Giovanni, ar paotr koant Paolo Malatesta.
Bocrandium
Anv
Rivet & Smith a gomz eus an iwerzhoneg boc, hag eus ar brezhoneg bouk + gwrizienn keltiek *randa = rann, lodenn
Giovanni Malatesta
Istor
Francesca a orgedas ouzh Paolo ha ne gomprenas an touell nemet da zeiz war-lerc'h an eured.
Francesca ha Paolo a voe orgedet war-lerc'h lenn istor Lancelot ha Guinevere, hag a zeuas da vout serc'hed. Tapet e voent war an tomm gant Giovanni ha lazhet gantañ.
Bocrandium
Anv
A-zivout an dalvoudegezh : hilly part, rising part = al lodenn war an uhel, pe mossy part = al lodenn war man, kinvi, touskan, spoue
Bro-Bagan
Bro-Bagan, a-wechoù ar Vro Bagan, a zo ur vroig hengounel, diresis he harzoù, a-hed aod norzh Bro-Leon, etre an Aber-Ac'h er c'hornaoueg ha Bae Goulc'hen er reter. Dre vras e lakaer e-barzh kumunioù Gwiseni, Kerlouan, Brignogan, Plouneour-Traezh, hag a-wechoù Plougerne ha Goulc'hen. Evit a sell ar c'hiz "pagan" e laka Reun Kreston e-barzh ivez Plouider, Kernouez ha Sant-Fregan.
Ochthornis littoralis
Ochthornis littoralis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe Elainea littoralis (kentanv) da gentañ-penn (e 1868) gant an evnoniour aostrian August von Pelzeln (1825-1891). Ar spesad nemetañ er genad Ochthornis an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Amazonia (Suamerika), ma plij dezhañ ober e annez e-kichen ar sterioù.
Arc'houere
Un arc'houere zo ur boud a vev en natur hag en deus galloud hud.
Er relijion gatolik e reer arc'houereed eus servijerien Lusifer.
Constanza Kastilha (1136-1160)
Constanza Kastilha (1136-1160) a oa un infantez eus Kastilha hag a zeuas da vour rouanez Bro-C'hall.
Merc'h e oa da Alfonso VII Kastilha, ha da Berenguela Barcelona.
Dimezet e oa e 1154 da Loeiz VII (Bro-C'hall), goude torret e zimeziñ da Eleanora Akitania.
He bugale
Mervel a reas en París, goude bet e Santiago de Compostela, pa oa o c'henel he merc'h Adela.
Geneviève de Fontenay
Geneviève Suzanne Marie-Thérèse Mulmann, ganet d'an 30 a viz Eost 1932 e Longwy hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz Eost 2023 e Saint-Cloud, brudet evel Geneviève de Fontenay (he anv micher), a oa ur vaouez a aferioù bet prezidantez Poellgor Miss France adalek 1981 betek 2007. Ur wech aet kuit diouzh Miss France he devoa krouet ar Genstrivadeg Miss Prestige National e 2010, ha chomet e oa e penn betek he leve.
Marc'harid Bro-C'hall (1158-1197)
Marc'harid Bro-C'hall (1158-1197) a oa ur briñsez c'hall, deuet da vout Rouanez Bro-Saoz da gentañ, ha Rouanez Hungaria goude.
Merc'h e oa da Loeiz VII, roue Bro-C'hall, ha d'e bried ar rouanez Constanza Kastilha.
Gangtok
Gangtok eo kêr-benn ha kêr vrasañ stad Sikkim en Unaniezh India, en Himalaya. 98,658 a dud a oa o vevañ enni e 2011.
Aberedw
Aberedw zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Powys, e Kembre, 96 km eus Kerdiz. Er gumuniezh emañ ivez kêriadennoù Llanbadarn-y-garreg ha Rhiwlen. E 2011 e oa poblet ar gumuniezh gant 223 a dud, ha 25 anezho (11,2%) a oa kembraegerien.
Abergwili
Abergwili zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh, e-kichenik Caerfyrddin, e kontelezh Sir Gaerfyrddin, e Kembre. 86.7 km zo ac'hane da g-Kerdiz, kêr-benn Kembre.
Eno emañ ar stêr Gwili o kemberiñ er stêr Tywi.
Poblañs
E 2011 e oa poblet gant 1,571 a dud, ha 887 anezho (56,5%) a oa kembraegerien.
Mirdi
En Abergwili ez eus ur mirdi, hag a oa Palez Eskob Tyddewi gwechall.
Kampionad Saint Vincent hag ar Grenadinez an echedoù
Kampionad Sant Visant hag an Inizi Granadinas an echedoù eo kampionad broadel an echedoù e Sant Visant hag an Inizi Granadinas.
D’ar 17 a viz Kerzu 2021 e teuas Chinedu Benjamin Enemchukwu da vout ar c’hampion kentañ.
Mutrécy
Mutrécy a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Kolmar
Kolmer (elzaseg ; Colmar e galleg) zo ur gêr en Elzas, pennlec'h departamant ar Roen-Uhel. Trede brasañ kêr Elzas eo war-lerc'h Strossburi ha Milhüsa. Da 68 294 a dud e save ar boblañs e 2020.
Banw
Banw, pe Banwy, zo ur gumuniezh e kontelezh Powys, e Kembre. E 2011 e oa poblet gant 605 a dud, ha 330 anezho (55,6%) a oa kembraegerien.
Marie Elisabeth von Schleswig-Holstein-Gottorf (1634-1665)
Marie Elisabeth von Schleswig-Holstein-Gottorf (1634-1665) a oa landgravez Hessen-Darmstadt.
Kumuniezh-kumunioù Plangoed-Plelann-Vihan
Kumuniezh kumunioù Plangoed-Plelann-Vihan a oa anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Dinan, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh. Krouet e voe e 2013.
Ar gumuniezh-kumunioù a gemere lec'h Kumuniezh-kumunioù Plangoed Traoñ an Argenon ha Kumuniezh kumunioù Plelann-Vihan.
Diazad Pariz
Diazad Pariz zo anv ur rannvro zouarouriezhel eus Bro-C'hall.
Kumuniezh-kumunioù Plangoed-Plelann-Vihan
D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Dinan Tolpad-kêrioù, goude kendeuziñ gant Dinan Kumuniezh, kumuniezh kumunioù Bro Kaon, 7 kumun a oa e kumuniezh kumunioù Bro Matignon, 3 c'humun a oa e kumuniezh kumunioù Bro Gwesklin ha 3 c'humun a oa e kumuniezh kumunioù ar Renk hag ar Froudveur.
Kumunioù
Ar gumuniezh kumunioù a yae 18 kumun d'ober anezhi :
Mamm Tereza
Mamm Tereza e brezhoneg, Nënë Tereza en albaneg, he yezh vamm, Mother Teresa e saozneg ha মাদার টেরিজা e bengaleg, ganet Anjezë Gonxhe Bojaxhiu en Üsküb, Impalaeriezh otoman (hiriv Skopje, Makedonia) d'ar 26 a viz Eost 1910, deuet da vezañ Indiadez e 1948, ha marvet d'ar 5 a viz Gwengolo 1997 e Kolkata, India, a oa ul leanez katolik. Ganti eo bet diazezet an aozadur Misionerien ar Garitez. Priz Nobel ar Peoc'h a zo aet ganti e 1979 ha lakaet eo bet war roll ar wenvidien e 2003.
D'ar 15 a viz Meurzh 2016 e voe sinet dekref he santelezhadur gant ar pab Frañsez. Abaoe ar 4 a viz Gwengolo 2016 e vez graet gant an doare ofisiel Santez Tereza Kolkata.
Pa yeas Mamm Tereza da Anaon, an urzh a zo ledet war 123 vro, gant 160 mision. E-touezh ar re-se e kaver soubennoù-pobl, kreizennoù sikour d'ar familhioù, tiez emzivaded, skolioù, ospitioù pe lec'hioù degemer an dud klañv gant ar SIDA, al lovrezh pe c'hoazh an droug-skevent.
Yaouankiz
Kerent Anjezë Gonxhe Bojaxhiu a zo kenwerzhourien bourc'hiz ha kristen eus Albania. An tad Nikollë a zo e-penn meur a embregerezh e-liamm gant an tisaverezh ha gwerzhañ a ra ivez dafar apotikerezh. Daou vugel a oa dija en tiegezh pa gan Anjezë e Üsküp (Skopje hiziv-an-deiz) d'ar 26 a viz Eost 1910, e vilayeti Kosovo, un is-rann melestradurel d'an impalaeriezh Otoman. Ur verc'h anvet Age, hag ur mab Lazare.
Miguel da Paz
Miguel da Paz (Zaragoza 1498-1500 Granada), a oa infant Portugal, Kastilha, hag Aragon.
Ganet e oa e Zaragoza, e Rouantelezh Aragon, d'an 23 a viz Eost 1498. Mab kentañ Manuel Iañ (1496-1521), Roue Portugal, hag e gentañ pried Izabel Aragon (1470–1498), infantez Kastilha, hag Aragon, e oa Miguel. Pennhêr Portugal, Kastilha, hag Aragon e oa. Mervel a reas e vamm ouzh e c'henel, da 28 vloaz.
Jean Tulard
Jean Tulard, ganet d'an 22 a viz Kerzu 1933 e Pariz, zo un istorour, skrivagner ha kelenner skol-veur gall. Gwelet e vez evel unan eus gwellañ arbennigourien Napoleon hag ar marevezhioù napoleonat (Directoire, Ren ar Gonsuled hag Impalaeriezh C'hall Kentañ). Lesanvet eo « mestr ar studioù napoleonat ».
Aberchwiler
Aberchwiler (Aberwheeler e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 251 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 293 a dud, ha 81 anezho (27,6%) a oa kembraegerien.
Costanza Sikilia
Costanza Sikilia zo anv meur a rouanez pe briñsez a Sikilia.
Miguel da Paz
Mervel a reas Miguel 2 vloaz goude e vamm, e Granada, d'an 19 a viz Gouhere 1500, ha beziet e voe e Capilla Real Granada.
Jean Tulard
Dedennet bras eo gant Istor ar sinema. Bet eo bet kelenenr er Sorbonne hag e Sciences Po. Ezel eo eus Institut de France.
Miguel da Paz
Ma vije chomet bev e vije bet unanet kurunennoù an teir rouantelezh, Portugal, Kastilha hag Aragon.
E voereb Maria Aragon an hini a zimezas d'an intañv Manuel Iañ, hag eizh bugel o doe.
Legatus leucophaius
Legatus leucophaius a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe Platyrhynchos leucophaius (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar spesad nemetañ er genad Legatus an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha kemer frouezh ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Celeus spectabilis
Celeus spectabilis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Francesco Iañ
Francesco Iañ a vez laret eus meur a roue pe dug eus Italia.
Jakobson
Jakobson zo un anv-tiegezh a orin svedek.
Manama
Manama (arabeg : المنامة Al-Manāma) eo kêr-benn ha kêr vrasañ Bahrein. E hanternoz an enezenn vrasañ eus ar vro emañ ha war-dro 160 000 annezad zo o chom enni.
Meneg a zo eus Manama er c'hronikoù islamek abaoe ar bloavezh 1345 d'an nebeutañ. Aloubet eo bet gant Portugaliz e 1521 ha gant ar Bersed e 1602. Dindan ren an dierniezh Al C'halifa emañ abaoe 1783. Ur porzh frank eo deuet da vezañ e 1958 ha kêr-benn ar vro e 1971.
E-kerzh an emsavadegoù c'hoarvezet e meur a vro arab e 2011 e oa deuet miliadoù a dud da vanifestiñ e plasenn ar berlezenn, e-kreiz kêr.
Jacobson
Jacobson zo un anv-tiegezh saoznek.
Pwllmeurig
Pwllmeurig (Pwllmeyric e saozneg) zo ur gêriadenn vihan e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er mervent da Gas-gwent.
E parrez Matharn emañ. Dont a ra anv ar gêriadenn eus "pwll" (« poull » e brezhoneg), abalamour d'ur pleg en aber ar stêr Hafren, ha "Meurig", diwar anv Meurig ap Tewdrig, roue Gwent ha Glywysing, er, war-lerc'h e dad Tewdrig, beziet e Matharn.
Carreghwfa
Carreghwfa zo ur gumuniezh e kontelezh Powys, e Kembre. E 2011 e oa poblet gant 667 a dud, ha 67 anezho (10,2%) a oa kembraegerien.
Francesca Dellera
Brudet eo he c'horf krommellek hag he c'hroc'hen gwenn. Berzh a reas dreist-holl er film La carne (ar c'hig), e 1991, renet gant Marco Ferreri.
Freikorps
Freikorps ("Korfadoù Dieub") a oa anv unvezioù emouestlidi Alamagn etre an ha penn-kentañ an. Da gentañ izili ar Freikorps a oa goprsoudarded, ne vern petra e oa o broadelezh. Er broioù alamanek, ar c'hentañ unvezioù a raed Freikorps anezhe ("rejimantoù dieub", alamaneg: Freie Regimenter) a oa bet savet en 18vet kantved gant emouestlidi lec'hel, dizertourien pe treitourien ha torfedourien. Ur ganaouenn vrudet hag a veze kanet ar Freikorps a zo "Freikorps voran!".
Sed un droidigezh anezhi :
Freikorps war-raok, an harz a losk. Alamagn zo ezhommek.