cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Klison Sevr ha Mewan Tolpad
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 16 kumun d'ober kumuniezh tolpad-kêrioù Klison, roet an anv Klison Sevr ha Mewan Tolpad dezhi:
Lanselod
Ar marc'heg
Eñ eo ar marc'heg kentañ eus an holl, goude ma n'eus roud ebet anezhañ e skridoù koshañ kembraek a ra meneg eus Arzhur.
Anavezet eo dre Lancelot ou le Chevalier de la charrette, ur romant bet skrivet gant Chrétien de Troyes etre 1177 ha 1181. Ur skrid gallek all a bouez zo avat, al Lancelot-Graal, eus deroù an.
Ar vojenn
Dont a ra Lanselod eus Breizh ha mab e oa d'ar roue Ban o Benioic en deus ur c'hastell e-tal ul lenn e Fforest Broseliawnd. Hector de Maris zo hantervreur dezhañ ha eontr dezhañ eo ar roue Bors. Tad eo d'ar marc'heg Galahad, ur marc'heg all da Arzhur.
Lennegezh
Ar c'hoshañ skrid anavezet diwar-benn Lanselod eo hini Chrétien de Troyes, met sur eo e oa anavezet abretoc'h dre skridoù all. Meneget e oa bet e anv a-raok el levr Erec et Enide gant Chrétien, a skrive neuze e oa gwellañ marc'heg an Daol Grenn. Ouzhpenn-se e vije bet treuzskrivet Lanzelet alamanek Ulrich von Zatzikhoven diwar ur skrid provañsek savet gant un den anvet Daniel Arnaud, koshoc'h evit ar Chevalier de la Charette meneget a-us.
Twirl
Twirl zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Cadbury abaoe ar bloavezhioù 1970.
Abaoe 1984 ez eus div varrenn e pep pakad.
Pornizh Tolpad Bro-Raez
Pornizh Tolpad Bro-Raez (Pornic Agglo Pays de Retz e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh tolpad-kêrioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Liger-Atlantel, e Breizh.
Topic
Topic zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Mars Incorporated abaoe 1962.
Pornizh Tolpad Bro-Raez
Istor
Krouet e voe ar gumuniezh diwar bodañ kumuniezh-kumunioù Pornizh ha kumuniezh kumunioù kalon Bro-Raez.
Suicide Is Painless
Suicide Is Painless (Diboan an Emlazh e brezhoneg) zo ur ganaouenn saoznek savet evel pennañ tem ar film MASH (sevenet gant Robert Altman, 1970).
Rhinoptilus
Rhinoptilus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ timadelled, krouet e 1852 gant ar skiantour saoz Hugh Edwin Strickland (1811-1853).
Montalto Uffugo
Montalto Uffugo  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Rhinoptilus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
Trizek (13) isspesad en holl.
Willem V van Oranje-Nassau
Willem V Batavus van Oranje-Nassau (Den Haag 1748-1806 Braunschweig) a oa priñs Nassau-Dietz, priñs Oranje-Nassau adal 1751, stathouder "letanant" (ur gouarnour milourel) ar Proviñsoù-Unanet adal 1751 betek 1795, priñs Fulda ha kont Corvey e [[1802]. An diwezhañ stathouder e voe.
Pornizh Tolpad Bro-Raez
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 14 kumun d'ober kumuniezh tolpad-kêrioù Pornizh, roet an anv Pornizh Tolpad Bro-Raez dezhi.
Abaoe Genver 2020, a zo 15 kumun er gumuniezh tolpad-kêrioù:
Departamant ar Panaro
Departamant ar Panaro a oa un departamant gall en Italia, er Republik sispadan da gentañ, er Republik sizalpin, e Republik Italia hag e Rouantelezh Italia ivez, adal 1797 betek 1815. Anvet e oa diwar-lerc'h ar stêr Panaro, ha Modena e oa ar pennlec'h. Er reter dezhañ e oa departamant ar Reno.
Elín
thumb|250px|[[Elin Wägner dirak he bern 351,454 evit gwir ar merc'hed da vouezhiañ, e 1914.]]
Elín en islandeg, pe Elin e norvegeg ha svedeg, zo un anv-badez hag a glot gant Elena e brezhoneg.
Tud
Brudet eo bet an anv e Sveden gant ar santez Elin Skövde, ur vaouez santel eus Skövde, ganet war-dro 1101.
thumb|260px|[[Elin Sigvardsson]]
Hag ivez:
Eoin MacNeill
Eoin MacNeill, pe Eoin Mac Néill (ganet John McNeill d'ar 15 Mae 1867 ha marvet d'ar 15 Here 1945) a oa ur gouizieg iwerzhonat, emsaver evit an iwerzhoneg hag ar yezhoù gouezelek, broadelour ha politikour. Mont a reas da Vinistr an Deskadurezh etre 1922 ha 1925, Ceann Comhairle ("prezeger an dael") eus Dáil Éireann e 1921 ha 1922, Ministr ar greanterezh adalek 1919 betek 1921 ha ministr ar c'hellid e 1919. Teachta Dála (ezel eus an dael) e voe etre 1918 ha 1927.
Un arouez evit adsav ar gouezeleg e voe, hag unan eus saverien ar C'hevre gouezelek, evit mirout ar yezh hag ar sevenadur iwerzhonek. Taolennet eo bet evel "tad ar studial arnevez war istor ar grennamzer abred iwerzhonat ".
Savet en devoa an Irish Volunteers e 1913 a-raok ma tispartias al lusk e tarzh ar brezel bed kentañ. Emsavadeg Pask e 1916 a voe kaset da benn gant lod eus tud dindan e levezon evel Patrick Pearse, ezel eus an Irish Republican Brotherhood.
E 1918 e voe dilennet en Dáil Kentañ evel un ezel eus ar Sinn Féin.
Dorothea Sophie von der Pfalz
Dorothea Sophie von der Pfalz (Neuburg an der Donau 5 a viz Gouhere 1670-1748), a oa ur briñsez alaman deuet da vout dugez Parma.
He buhez
Merc'h e oa da Philipp Wilhelm von der Pfalz (1615–1690) ha d'e eil pried Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt.
He c'hoarezed o doa graet dimezioù kaer:
Starbar
Starbar zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Cadbury abaoe 1976.
Dorothea Sophie von der Pfalz
He buhez
D'an 3 a viz Ebrel 1690 e timezas da Odoardo II Farnese (Colorno, 1666 - 1693), pennhêr dug Parma, Ranuccio II Farnese. Aozet e oa bet he dimeziñ gant ar c'hont Perletti; hervez an testenioù e oa ur vaouez lorc'hus ha pinvidik, ha deol kenañ. Un argouroù bras-bras a zegasas d'he fried
Starbar
Anvet eo Wunderbar e Kanada hag en Alamagn.
Dorothea Sophie von der Pfalz
Dimezioù
Div wech e timezas:
Mormanno
Mormanno   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Turniz
An turnized eo an evned a ya d'ober ar c'herentiad Turnicidae, termenet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872), Turnix ar genad skouer anezhañ.
Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)
Genad Turnix Genad Ortyxelos
Crostolo (departamant)
Departamant Crostolo a oa un departamant gall en Italia, er Republik sispadan da gentañ, er Republik sizalpin, e Republik Italia hag e Rouantelezh Italia ivez, adal 1797 betek 1815. Anvet e oa diwar-lerc'h ar stêr Crostolo, ha Reggio Emilia e oa ar pennlec'h anezhañ.
Violet Crumble
Violet Crumble zo ur varrenn chokoladet aostralian.
Krouet eo voe e 1913 gant Hoadley's.
Mougev Fingal
Mougev Fingal zo ur vougev vor anavezet evit he c'hlevidikted, lec'hiet en Enez Stafa e rannvro Na h-Eileanan a-staigh, e Bro-Skos. Ur Mirva Naturel Broadel (National Nature Reserve) eo, perc'hennet gant an aozadur Urras Nàiseanta na h-Alba (National Trust for Scotland).
Leuniet e vez ar vougev pa vez lanv.
Istor
Mogerioù ar vougev en he fezh zo pileroù bazalt c'hwec'hkognek stummet diwar ur red lava c'hoarvezet er Plioken ha par d'an hini a stummas Chaoser ar Ramzed e Norzhiwerzhon. En Enez Ulbha, nepell diouzh Enez Stafa, ez eus frammoù damheñvel ivez.
En tri lec'h-se e koazhas hag e faoutas gorre laez ha traoñ al lava kalet p'edo o yenaat en ur stummañ pileroù pevarc'hognek ; tamm-ha-tamm e troas ar pileroù da c'hwec'hkognek dre faoutoù a-skouer gant o gorre.
Tra ma kendalc'he al lava da yenaat e tonaas ar faoutoù war-du kreiz ar red, ar pezh a roas ar pileroù c'hwec'hkognek hir a weler hiziv. Stummoù damheñvel a weler er fank disec'het, abalamour d'ar sec'hor e-lec'h d'ar yenijenn.
Klann MacQuarrie a oa perc'henn war inizi Ulbha ha Stafa betek 1777.
Weber
Weber ("Gwiader") zo un anv-tud alamanek.
Timadell
An timadelled a zo evned eus ar c'herentiad Glareolidae, m'emañ ivez ar glareelled.
Spesadoù
Genad Cursorius Genad Rhinoptilus
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket an timadelled en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
Irma
Irma zo un anv-badez a orin germanek, kar da Irmgard, hag a gaver e meur a yezh.
White Knight
White Knight zo ur varrenn chokoladet aostralian.
Irma
Orin
Implijet e veze evel berrstumm d'an anvioù alamanek Irmine, Irmela Irmgardis, Irmingard pe Irmgard.
Sauver les lettres
Sauver les lettres (Sauvons les lettres da gentañ) zo ur gevredigezh kelennerien c'hall hag a voe savet e miz Meurzh 2000 pa oa aozet un nevezadur a-zivout kelenn ar galleg en eilvet klas an deskadurezh c'hall, hag a voe lakaet da dalvezout e miz Eost 1999.
Rebech a ra d'an Deskadurezh-Stad boulc'hañ un driv pedagogel, dreist-holl abaoe obererezhioù Lionel Jospin, roll an IUFM, ha hini Philippe Meirieu hag e veizad a "skoliad-deskard".
Ar gevredigezh a sav a-enep kas war-raok an obererezhioù hag ar "gouzout bezañ" diwar goust danvez ar c'hentelioù o-unan.
Myrdhin
Myrdhin, bet ganet Rémi Chauvet d'an 2 a viz Genver 1950 e Dinan, zo un telennour breizhat.
Ganet eo e Breizh-Uhel en ur familh gernevad, unan eus kezeg kler azginivelezh an delenn e Breizh eo Myrdhin. E arvestiñ a reer e-unan pe da dri gant An Delenn Dir kement e Bro-C'hall hag en estrenvro abaoe ar bloavezhioù 1970 (Broioù Alamagn, Aostria, Belgia, Kanada, Breizh-Veur, Denmark, Suis, Izelvroioù, Yougoslavia, Turki, Pologn, Rusia, Italia, Japan, Spagn, Portugal, Norge, Lituania, Estonia, Indonezia,...). Un niver bras a brizioù a zo aet gantañ (Triskell Aour, Kan ar Bobl, 1añ prizioù telenn ha kan e Killarney – Iwerzon, Nancy Richard's Trophy e Bro-Gembre, Priz ar J.M.F. Ha France Musique, anvidigezh er Grammy Awards 2000 gant AfroCelt e Los Angeles, Anvet Marc'heg an Arzoù hag al Lizhiri e 2002). Savet en deus Myrdhin ouzhpenn 200 oberenn gouestlet evit an darn vrasañ d'an delenn hepken.
Hoffmann
Hoffmann ("Den-a-lez") zo un anv-tud alamanek.
Myrdhin
Ambrouget eo bet ar varzh Angèle Vannier gant Myrdhin evit ouzhpenn 60 arvest a-dreuz Europa (1976 – 1980).
Ren a ra abaoe 1984 Kejadennoù Etrevroadel an Delenn e Dinan. Pedet eo bet er studioioù Realworld gant Peter Gabriel e 1994 evit ambrougiñ ar griot Baaba Maal eus ar Senegal, hag e 1995 evit enbarzhiañ ar strollad AfroCelt (pladenn Aour en Iwerzhon e 1998 ha 2000) asambles gant an afrikaned Kauw Cissokho hag N'Faly Kouyaté, James McNelly ex-Pogues, hag all... Galvet eo e 1999 gant ar ganerez fado Dulce Pontes eus ar Portugal evit soniñ war he fladenn ha war al leurenn (Roazhon, Tombées de la Nuit)... E 2000 eo anvet Myrdhin er Grammy Awards e Los Angeles gant AfroCelt, rummad World Music. Soniñ a ra da zaou gant Pol Huellou (fleüt e bambou) adalek 1989, en daouad Ars Celtica gant Zil (telenn ha kan) adalek 1996, da dri gant Magic Chaudron, gant Pascal Lamour, adalek 2007.
Schmidt
Schmidt zo un anv-tud alamanek hag a ra dave da vicher ar gov.
Ainhize-Monjolose
Ainhize-Monjolose (Ainhice-Mongelos  e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donibane Garazi, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Francesco Farnese
E vuhez
Mab e oa da Ranuccio II Farnese (1630 – 1694) ha da Maria d'Este. Dug Parma ha Pacienza e voe goude marv e dad, e miz Kerzu 1694, pa ne oa nemet 16 vloaz. Abaf ha gak e oa, hogen lemm e spered ha politikour ampart.
E 1693 e varvas e vreur henañ Odoardo II Farnese hag a oa da ren war-lerc'h o zad. Neuze e ouias e rankje ober war-dro an dugelezh. Ha bloaz goude, e 1694, e varvas an dug kozh. Ha setu Francesco lakaet da zug.
Bloaz goude, e miz Kerzu 1695, e timezas da Dorothea Sophie von der Pfalz, pe Dorothea Sophie von Neuburg (1670-1748), intañvez e vreur henañ, Odoardo II Farnese (Colorno, 1666-1693), da virout outi a gaout hec'h argouroù en-dro. Eizh vloazh koshoc'h egetañ e oa-hi. Bugel ebet n'o doe.
Fall e oa an traoù gant arc'hant ar stad abalamour da heuliadoù feurioù-emglev Torino ha Vigevano, e 1696, rak ret e oa derc'hel armeoù alaman e kreñvlec'hioù ar vro. Ken fall e oa yalc'h an dugelezh ma tivizas krennañ war an dispignoù: kaset e voe kuit an darn vrasañ eus ar servijourien, sonerien, furlukined, korred, hag echuet e voe gant an abadennoù, festoù ha banvezioù a oa niverus el lez en amzer e dad Ranuccio II. .
Lamborghini Reventón
Al Lamborghini Reventón zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 2007 ha 2009.
Francesco Farnese
Brezel Hêrezh Spagn
Mervel a reas roue Spagn, Carlos II, en 1700, hag eñ divugel. Bec'h a savas diwar-ben piv a renje en e c'houde. Emgannoù a voe en Italia etre an div gostezenn. Dont a reas Francesco a-benn da virout ouzh an armeoù estren da zont en e zugelezh, a oa dindan ar pab.
War e lerc'h
E vreur Antonio Farnese a renas war e lerc'h a voe divugel ivez. Hag echuet e voe gant an Tiegezh Farnese e dugelezh Modena. E 1731 e voe roet ar gurunenn d'un niz dezho, mab henañ rouanez Spagn, Don Carlos.
Wispa
Wispa zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Cadbury abaoe 1981.
Meyer
Meyer ("Merer") zo un anv-tud alamanek.
Crostolo
Istor
Departamant Crostolo a oa un departamant gall en Italia a-raok 1815.
Arnegi
Arnegi (Arnéguy e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donibane Garazi, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Kafarnaom
Kafarnaom zo ur gêriadenn gozh a besketaerien war ribl lenn Tiberiad, en Israel. Hervez an Aviel, e oa bet Jezuz o chom enni goude bezañ bet kuitaet kêr Nazaret (Mazhev 4,12-17) : e Kafarnaom eo e krogas Jezuz gant e brezegerezh hag eno e reas kalz burzhudoù.
Istor
Anv ar gêriadenn en hebreeg eo Kefar Nahum, eus anv ar profed Nahum. E vez a veze enoret er Grenn-Amzer, e-giz lec'h a belerinach.
Geirlug The King's Daughter
Geirlug The King's Daughter ("Geirlug merc'h ar roue") zo ur gontadenn eus Island, tennet eus al levr alamanek Neuisländischen Volksmärchen ("Kontadennoù hengounel islandat nevez") hag a voe embannet e saozneg gant Andrew Lang en e levr The Olive Fairy Book e 1907.
Kafarnaom
Istor
Fontet en eil kantved a-raok Jezuz-Krist, kêr Gafarnaom oa war ar via maris, hent-meur ar c'haravanennoù war-zu bro-Siria. Ouzhpenn-se, da vare Jezuz, e vedo war harzoù ar Jordan, hag ar Romaned a zalc'he garnizon enni hag ur burev a valtouterezh (Lk 7,1-10 ; Mz 8, 5-13). Kêriadenn a besketaerien hag a labourerien-douar, Kafarnaom n'edo ket gwall vras : marteze daou pe dri c'hant a dud. Pêr hag e vreur Andrev, genidik a Vetsaida un tammig uhelloc'h, a zeuas da chom da Gafarnaom, ha ti Bêr a zeuas da vezañ tamm pe damm ti Jezuz : ac'hano ez ae gant ar vag da brezeg da Vetsaida ha d'ar c'hêriadennoù tro-dro d'al lenn.
Geirlug The King's Daughter
Kontet eo istor ur roue hag ur rouanez, en o liorzh gant o mabig nevez-c'hanet, pa deu un aerouant da skrapañ ar bugel.
Kafarnaom
Hervez an Testamant Nevez
Ar gêriadenn zo anvet en aviel Lukaz hag en aviel Yann. Bez eo lec'h ganedigezh an Ebestel Simon-Pêr, Andrev, Jakez mab Zebede ha Yann an Avieler, hag ar publikan anvet Mazhev. D’un deiz a sabat, e kelennas Jezuz e sinagog Kafarnaom, hag e pareas un den a oa ennañ un diaoul hudur (Lk 4, 31-37 ; Mk 1,21-28).
Ouzhpenn lec'h pareañs mamm-gaer Simon (Lukaz 4,28-29), ha servicher ur c'hantener roman (Lk 7,1-10), Kafarnaom zo meneget en aviel sant Mark evel ar gêriadenn m’eo bet pareet gant Jezuz an den seizet (Mk 2,1-12). Hervez an aviel, Kafarnaom a zo bet kalon prezegerezh Jezuz e Bro-C'halilea.
Henoniezh
Ar ruioù bihan a-gleiz hag a-zehou a zispartie an takadou tiez bihan savet tro-dro d'ul leur. Ar mogerioù e bazalt a zougenne un doenn blad graet gant brankoù ha pri. Unan eus an tiez-se, tost d'al lenn, a zeuio abred da vezañ un ti a bedenn evit ar Juzevien deuet da vezañ kristen : ti Pêr eo.
Ti Bêr
Ar furchadennoù graet abaoe 1968 o deus lakaet war-wel un ti eus ar c'hantved kentañ a-raok Jezuz, bet induet c'hwec'h gwech er c'hantved kentañ goude Jezuz e-lec'h ma weled graffitioù gant anv Jezuz ha Pêr.
Er 4e kantved e voe savet tro-dro d'ar sal-se ur voger-dro, d'he dispartiañ diouzh ar peurrest eus kêr. War ar mogerioù e oa 185 graffiti e peder yezh, skrivet gant kristenien deuet eus ar baganiez.
Ar sinagog
Diskoachet eo bet gant ar frañsiskaned rivinoù ur sinagog eus ar graet gant mein-raz. Houmañ he-unan a zo bet savet war lec'h sinagog ar c'hantved kentañ, a weler c'hoazh he diazezoù e bazalt du e tu ar c'huzh-heol. Ur straed su-norz a dreuze kêr azalek al lenn.
Artús
Artús zo un anv-badez okitanek.
Ellen
Ellen zo un anv-badez saoznek ha skandinavek, kar ha kenorin da Helen.
Rosult
Rosult a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Stura di Demonte
Ar Stura di Demonte zo ur stêr e Piemonte en Italia, 115 km hed dezhi, hag a red dre proviñs Cuneo. Adstêr eo d'an Tanaro, a zo adstêr d'ar Po.
Lamborghini Sesto Elemento
thumb|Lamborghini Sesto Elemento Al Lamborghini Sesto Elemento zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 2010 ha 2012.
The Prince and the Princess in the Forest
The Prince and the Princess in the Forest zo ur gontadenn eus Danmark dastumet gant Evald Tang Kristensen (1843–1929) en e zastumad Æventyr fra Jylland e 1881. Embannet e voe e saozneg gant Andrew Lang en e levr The Olive Fairy Book e 1907.
An istor
Goude marv roue Danmark dies eo glac'haret bras ar rouanez. Kinnig a ra ar priñs, o mab nemetañ, mont da chom d'ar penn all d'ar c'hoad bras. Dianket int, met kavout a reont daou di ...
Canisy
Canisy a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall, unan eus an departamantoù savet diwar Normandi gozh.
Stura
Stura zo anv italianek meur a stêr, pe froud, e Piemonte dreist-holl.
Émile Couzinet
Émile Couzinet, bet ganet Robert Couzinet e Bourg-sur-Gironde (Gironde, Bro-C'hall) d'an 12 a viz Du 1896 hag aet da Anaon e Bourdel (Gironde) d'ar 24 a viz Here 1964, a oa ur filmaozer, produour ha saver senario gall.
Lamborghini Veneno
thumb|Lamborghini Veneno Al Lamborghini Veneno zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 2013 ha 2014.
Eline
Eline zo un anv-badez nederlandek ha norvegek, kar da Elena e brezhoneg.
Tud
250px|thumb|left|[[Eline van den Broek ]] 250px|thumb|Eline De Munck war ul leurenn e [[2008. ]]
Strizh-mor Hormuz
63 km eo e hirder ha 40 km e ledander. Pouezus eo ar strizh-mor rak an hent nemetañ eo da zont er-maez eus Pleg-mor Persia. Drezañ e tremen 35% eus an eoul-maen kaset gant bagoù er bed a-bezh.
Eline
Lennegezh
es:Anexo:Personajes de Memorias de Idhún
De cap tà l'immortèla
De cap tà l'immortèla zo ur ganaouenn okitanek kanet gant al laz bearnat Nadau, anavezet dre Okitania ha deuet da vout kement hag ur ganaouenn hengounel.
Amendüze-Unaso
Amendüze-Unaso  (Amenduish-Oneis en okitaneg; Amendeuix-Oneix e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Lamborghini Sián
thumb|Lamborghini Sián Al Lamborghini Sián zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini abaoe 2020.
Lamborghini Centenario
thumb|Lamborghini Centenario Al Lamborghini Centenario zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 2016 ha 2017.
Treuzfurmadur Jezuz
Treuzfurmadur Jezuz pe treuzneuziadur zo un darvoud kontet en Aviel, war ur menez uhel, ma welas an ebestel Pêr, Jakez ha Yann, Jezuz en e c'hloar hag Eliaz ha Moizez o komz gant Jezuz.
Gouel an Tabor pe gouel Jezuz treuzfurmet eo anv ar gouel ma reer eñvor eus an darvoud-se. Lidet e vez d’ar 6 a viz Eost, en deiziadur ar bloavezh kristen hag el levr-oferenn.
Testenn an aviel
Treuzfurmadur Jezuz zo kontet gant Mazhev 17,1-9, Mark 9,1-10, Lukaz 9,28-36, ha gant Pêr en e eil lizher.
Lec'h treuzneuziadur
An hengoun kristen a ra eus Menez Tabor, e Bro-C'halilea, lec'h treuzfurmadur Jezuz. An aviel ne ro ket anv ar menez lec'h ma voe treuzfurmet Jezuz, met er 4e kantvet sant Siril a Jeruzalem, sant Jerom hag Orijen a roio un testeni sklaer war ar poent-se.
Un nebeud biblourien a laka an darvoud-mañ e Menez Hermon, abalamour ma c'hoarvez an darvoudoù kontet a-raok ha war-lec'h, en Aviel, er c'horn-bro-se.
Ferdinando III Toskana
Ferdinando III Toskana (1769–1824) a oa dug-meur Toskana (1790-1801).
Eil mab Pietro Leopoldo Iañ e oa.
Div wech e timezas :
Castillo
Castillo zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh spagnolek.
Sancho IV Kastilha ha León
Sancho IV « el Bravo » (1257-1295) a oa roue Kastilha ha León etre 1284 ha 1295.
E vuhez
Mab e oa da Alfonso X ar Fur, roue Kastilha ha León, ha d'e bried Violante Aragon (1236-1301), merc'h da Jaime Iañ « el Conquistador », roue Aragon.
Dibaouez e reas brezel, pe d'ar Gabalerien, pe a-enep ar Vaored.
Tapout e reas Tarifa, ur c'hrenvlec'h meur war strizh-mor Gibraltar, war ar Vaored.
Eured ha bugale
Digant María Alfonso Téllez de Meneses, itron Ucero keniterv d'ar rouanez  María de Molina en doe div verc'h:
Digant Marina Pérezen doe :
Digant ur vaouez all, dianav hec'h anv, en doe ur bugel all :
Joséphine
Joséphine zo un anv-badez gallek, Josephine en alamaneg ha saozneg.
Skouarnwisk
Ur skouarnwisk zo ur seurt golo a lakaer d'an divskouarn d'o derc'hel tomm.
Cerezo rosa
Cerezo rosa zo anv ur ganaouenn spagnolek savet e 1950.
Carolina van Oranje-Nassau
Carolina van Oranje-Nassau (1743-1787) a oa ur briñsez izelvroat, hag a voe rejantez ar Proviñsoù-Unanet.
Cerezo rosa
Bolero
Da gentañ e oa ur bolero spagnolek, savet ha kanet gant ar c'haner spagnol Jorge Sepúlveda e 1950.
Carolina van Oranje-Nassau
Ganet e oa d'an 28 a viz C'hwevrer 1743 e Leeuwarden. Merc'h e oa da Willem IV van Oranje-Nassau ha d'e bried Anna von Hannover. C'hoar henañ Willem V van Oranje-Nassau e oa, ha rejantez ar Proviñsoù-Unanet e voe e-pad minorelezh he breur, war-lerc'h marv e vamm, eus 1765 betek 1766.
Cerezo rosa
Un doare gallek
Un doare gallek a voe savet neuze, ton, a-hervez, gant Louiguy (Louis Guglielmi, ur soner gall, ganet e Spagn), son gant Jacques Larue, ha setu an oberenn Cerisiers roses et pommiers blancs, kanet e 1950 gant ar Parizian André Claveau. War a seblant eo bet kemeret ton Sepúlveda gant Louiguy, ha lakaet e anv warnañ ken aes ha tra, ha gant tud all evel Tino Rossi ivez.
Carolina van Oranje-Nassau
D'ar 5 a viz Meurzh 1760 e timezas Carolina da Karl-Christian von Nassau-Weilburg (1761-1770).
Cerezo rosa
Mec'hiko : lazoù ha mambo
Un tamm brud a dapas ar ganaouenn c'hallek peogwir e voe savet ur mambo diwarni, kenkent ha 1951, gant ar soner kuban-mec'hikan Damaso Pérez Prado. Evit ar c'homzoù ne voe ket nec'het : un tamm kempenn hepmui a reas da werzennoù Jorge Sepúlveda,, anat d'ar selaouer un tamm aketus. Marteze e oa bet emglev etre an daou zen, met eus se n'eus roud ebet.
Rumegies
Rumegies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Cerezo rosa
Mec'hiko : lazoù ha mambo
Abostol ar mambo e oa Pérez Prado neuze, hag abaoe un toullad bloavezhioù. En ton kempennet gantañ e klever un drompilh o son,. An doare-se zo bet adkemeret gant meur a laz mec'hikan ha kanet ganto ivez, met meur a zoare komzoù zo lazoù evel Los Panchos, Los Tecolines, Los Tres Ases ... pe c'hoazh lazoù perouat evel Los Ratones.
E 1955 ec'h adenrollas an ton evit ar film Underwater, gant Billy Regis o trompilhat. Chom a reas neuze da niverenn 1 er charts stadunanat e-pad 10 sizhun e 1955, ha distroadet e voe gant "Rock Around The Clock", gant Bill Haley & The Comets, deroù istor ar Rock & Roll.
Carolina van Oranje-Nassau
Mervel a reas d'ar 6 a viz Mae 1787 e Kirchheimbolanden.
Cerezo rosa
Mec'hiko : lazoù ha mambo
Div sizhun goude distroadet ivez eus an niverenn 1 er Rouantelezh-Unanet ez eas an trompilher Eddie Calvert da niverenn 1 gant e zoare-eñ e-pad 4 sizhun, 2 muioc'h eget Perez Prado.
Doare saoznek
E saozneg eo deuet Cerezo rosa da vout "Cherry Pink and Apple Blossom White", ton gant Louiguy, komzoù savet gant Mack David (1912-1993).
Er film Underwater! (1955), e weler Jane Russell o tañsal war an ton, ac'h eas da niverenn 1 er Billboard, e 1955. Un doare all gant Alan Dale a voe niverenn 14 er charts en 1955.
Doare italianek
"Ciliegi Rosa" eo anv italianek ar ganaouenn kanet gant Nilla Pizzi, Luciano Tajoli, Claudio Villa, Miranda Martino.
Der Gummy Mambo
"Der Gummy Mambo" eo anv an ton er broioù alamanek, ha sonet e vez gant lazioù trompilhoù,.
Liammoù diavaez
Cerezo rosa
Lamborghini Espada
thumb|Lamborghini Espada Al Lamborghini Espada zo ur c'harr kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 1968 ha 1978.
Irma Bandiera
Irma Bandiera (1915-1944) a oa ur bartizanez italian yaouank eus kêr Bologna, boureviet ha fuzuilhet gant ar faskourien.
Charlotte Felicitas von Braunschweig-Lüneburg
E 1696 e timezas da Rinaldo III d'Este (1655–1737), a oa dug Modena.
Enez Southampton
Enez Southampton (Shugliaq en inuktitut) zo un enezenn vras e Kanada. Emañ e digor bae Hudson, e tiriad Nunavut.
He gorread a dap 41 214 km², ar pezh a ra anezhi 9 enezenn vrasañ Kanada, hag ar 34 enezenn vrasañ er bed. Al lec'h nemetañ gant annezidi eo Coral Harbour (Salliq en inuktitut), gant 1035 a dud e 2021, e kreisteiz an enezenn.
Ar wech kentañ da dud eus Europa dont da enez Southampton a voe e 1613 pa erruas an ergerzher kembre]at [[Thomas Button.
Rhosesmor
Rhosesmor zo ur gêriadenn vihan e biz Kembre, e Sir y Fflint, en hanternoz da gêr Yr Wyddgrug. Un iliz, un ti-post, un davarn hag, ur skol kentañ derez zo.
Marie Émilie Thérèse de Joly de Choin
Marie Émilie Thérèse de Joly, pe Mademoiselle de Choin (Bourg-en-Bresse 2 Eost 1670 – 1732) a oa un itron, serc'h ha pried morganatek Louis, Daofin Bro-C'hall (1661-1711), mab henañ ar roue gall Loeiz XIV.
Rhosesmor
E-kichen emañ kêriadennoù Rhydymwyn, Llaneurgain ha Helygain. Er gwalarn emañ torgennoù Mynydd Helygain.
Marie Émilie Thérèse de Joly de Choin
Merc'h e oa da Guillaume Claude de Joly de Choin, gouarnour Bourg-en-Bresse, ha da Anne Clémence Bonne de Grolée.
Rhosesmor
A-gozh ez eus mengleuzioù plom er c'horn-bro, abaoe amzer ar Romaned marteze.
Er reter d'ar gêriadenn e weler aspadennoù kreñvlec'h Moel y Gaer, savet en Oadvezh an Houarn.
Kumuniezh kumunioù Kastell-Briant - Derwal
Kumuniezh kumunioù Kastell-Briant - Derwal (communauté de communes Châteaubriant-Derval e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Liger-Atlantel, e Breizh.
Istor
Krouet e voe ar gumuniezh diwar bodañ kumuniezh kumunioù Kastell-Briant ha kumuniezh kumunioù Bro Derwal.
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 26 kumun d'ober ar gumuniezh kumunioù:
Antonio Farnese
Antonio Farnese (1679-1731) a voe dug Parma ha Piacenza adal 1727 betek e varv.
Mab e oa da Ranuccio II Farnese.
Ren a reas war-lerc'h e vreur, Francesco Farnese (1678-1727). E 1727 e timezas da Enrichetta d'Este, eus Modena, en sell da gaout ur pennhêr, hogen bugel ebet ne voe.
Goude e varv
Carlos III Spagn an hini a voe anvet da zug, evel Carlo Iañ Parma(1731–1735), rak e vamm, Elisabetta Farnese a oa nizez da Antonio.
E 1740, nav bloaz goude marv Antonio, ec'h addimezas e intañvez Enrichetta da Leopold von Hessen-Darmstadt (1708–1763), hogen bugel ebet n'o doe.
Uhartehiri
Uhartehiri (Uhart-Mixe e galleg hag ent-ofisiel; Uhart de Micse en okitaneg) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Suárez
Suárez zo un anv-tiegezh spagnolek, paotr-kenañ e Spagn, hag en Amerika Latin (Arc'hantina, Kuba, Mec'hiko) a-c'houde an trevadennerezh.
Wagner
Wagner zo un anv-tiegezh alamanek.
Carantilly
Carantilly a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall, unan eus an departamantoù savet diwar Normandi gozh.
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: mervel a reas unnek den nann-soudard.
Francesco Ferrante d'Ávalos
Fernando Francesco d'Ávalos pe Ferrante Francesco d'Ávalos, pe Francisco Fernando de Ávalos e spagnoleg (1489 – 1525) a oa 5vet markiz Pescara, ha condottiero italian a orin spagnol, a vrezelias e Brezelioù Italia. Prizoniet e voe gant ar C'hallaoued en emgann Ravenna en 1512.
Dimeziñ a reas da Vittoria Colonna.
Gloazet e voe en emgann Pavia (1525) ha mervel a reas prestik goude.
Misterioù Joaius
Ar Misterioù Joaius a vez lavaret er relijion gristen eus misterioù an Aviel a denn da c'hanedigezh ha bugaleaj Jezuz Krist. An heuliad misterioù kentañ ez int, war-lerc'h e teu ar Misterioù Poanius, ar Misterioù Glorius hag ar Misterioù Goulaouus. Bez ez eus pemp mister joaius : an Anoñsiasion (pe "Degemenn"), Gweladenn ar Werc'hez e ti Elizabet, Ginivelezh, Kinnig Jezuz d'an Templ, Emgavidigezh Jezuz en Templ.
E latin e vez graet Mysteria gaudiosa anezho hervez Compendium Katekiz an Iliz Katolik.
An Degemenn
right|thumb An Degemenn d'an Itron Varia (hag enkorfidigezh ar Verb) pe "Anoñsiasion" (Annuntiatio).
Ar Weladenn da Santez Elizabet
right|thumb Gweladenn ar Werc'hez Vari da Elizabet (hag ar Magnificat) (Visitatio).
Kinnig Jezuz d'an Templ
right|thumb Kinnig Jezuz d'an Templ (ha Nunc dimittis, Kantik Simeon) (Praesentatio).
Emgavidigezh Jezuz en Templ
right|thumb Emgavidigezh Jezuz en Templ (Inventio in Templo), adkavet gant e gerent pa oa o komz gant Doktored al Lezenn, souezhet gant ar bugel ma oa Jezuz.
Radio BIP
Radio BIP (galleg : Bisontine, Indépendante et Populaire ; brezhoneg : Bisontine, Dizalc'h ha Gwerinel) zo ur skingomz gallek e Besançon ha Bourgogne-Franche-Comté, krouet a-zindan-guzh e 1977 hag adlañset ent-kefridiel e 1981,.
Lamborghini 350 GT
thumb|Lamborghini 350 GT Al Lamborghini 350 GT zo ur c'harr kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 1964 ha 1966, a-raok al Lamborghini 400 GT.
Sars-et-Rosières
Sars-et-Rosières a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
José
José zo un anv-badez spagnolek ha portugalek a orin hebraek, par da Jozeb. Pepe eo ar berrstumm kastilhanek. Deveret eo diouzh an hebraeg יוסף yôsef, "ouzhpennet", diwar ar verb להוסיף lehosif "ouzhpennañ" ; er Bibl, e Levr ar C'heneliezh, kentañ levr an Testamant Kozh, emañ an displegadenn :
Betek kreiz an e skrived ar stummoù spagnolek krennamzerel Joseph ha Josef.
Giuseppina
Giuseppina zo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed, savet diwar Giuseppe, anv roet d'ar baotred
Adstummoù
Stummoù all zo:
Lid
Lidet e vez an anv
Poltredaoueg
====
Charlotte Augusta
Charlotte Augusta zo anv meur a briñsez:
Larribarre-Sorhapürü
Larribarre-Sorhapürü (Larribar-Sorhapuru e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Giovanni Argiropulo
Giovanni Argiropulo (ganet war-dro 1400 e Kergustentin ha marvet e 1487 e Roma a gelenne gregach ha lennegezh Hellaz en Italia. Ur perzh bras en deus bet en azginivelezh ar sevenadur klasel e kornôg Europa er, p'en deus troet kalz testennoù e latin.
Auguste Dupouy
Auguste Dupouy (29 a viz Du 1872 e Konk-Kerne - 12 a viz Ebrel 1967 e Kemper) a oa kelenner ha skrivagner.
Mab da renerien ur fritur staliet e Sant-Wennole e oa hag e lise Brest e tapas e vachelouriezh. Mont a reas da Bariz d'ober e studi en École normale supérieure. Labourat a reas evel kelenner war al lizhiri klasel e meur a lec'h : Kemper, Angers, Reims, Rouen, Vanves, hag el lise Louis-le-Grand e Pariz, evit echuiñ e 1937 da vat.
Ouzhpenn sevel arnodskridoù war al lennegezh e skrivas ur bern pennadoù e kelaouennoù hag un hanter-kant bennak a levrioù, romantoù, studiadennoù, barzhonegoù, darn anezho o tennañ da Vreizh. Distreiñ a reas da Vreizh e 1947. War dachenn ar mennozhioù e tiskoueze bezañ stag ouzh ar Republik gall hag ouzh sevenadur Breizh war un dro hag ober a rae rendael d'ar vroadelourien vreizhat. Ur mare kalet e voe an Eil Brezel-bed evitañ, pa gollas e zaou vab ennañ.
Antti Tuuri
Antti Elias Tuuri (1añ a viz Here 1944 e Kauhava) a zo ur skrivagner finlandat. Brudet eo a-drugarez d'e oberennoù a c'hoarvez en e rannvro c'henidik anvet Ostrobotnia ar Su.
Afer Artús
Afer Artús zo bet boulc'het pa voe nac'het an anv-badez Artús e Mende ouzh ar bugel Artús Varenne (pe Varena en okitaneg), ganet d'ar 15 a viz Kerzu 2022. .
Antti Tuuri
En e heuliad Äitini-suku e kont buhez Finlandiz a zivroas d'ar Stadoù-Unanet. Bet en deus bet Priz lennegezh Kuzul an Norzh e 1985 gant Pohjanmaa, ha Priz Finlandia 1997 gant e romant Lakeuden kutsu. Meur a saga eus Island a zo bet troet gantañ ivez.
Auguste Dupouy
Skrivañ a reas pennadoù evit La Dépêche de Brest et de l'Ouest, La Démocratie nouvelle, ha kelaouennoù all c'hoazh evel La Bretagne touristique, savet gant Octave-Louis Aubert.
Afer Artús
E miz Ebrel 2022 ivez e oa bet nac'het an anv Lilòia.
Antti Tuuri
Kalz eus e romantoù a zo bet lakaet da filmoù, evel Rukajärven tie pe c'hoazh Talvisota.
Auguste Dupouy
A-hed e vuhez hir en deus graet anaoudegezh gant Bretoned illur a bep seurt, evel Anatol ar Braz, Charlez ar Govig, Alfred Guillou, Jean-Julien Lemordant, Charles Chassé, Tangi Malmanche, Taldir, Mathurin Méheut, Henri Queffélec, Pêr-Jakez Heliaz.
Beziet e voe e Sant-Wennole, er Vro Vigoudenn.
Bithiriña
Bithiriña (Veiria en okitaneg; Beyrie-sur-Joyeuse  e galleg hag en-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Stêrioù
Treuzet eo ar gumun gant adstêrioù d'ar Biduze, ar Minhurrieta erreka hag an Iholdiko erreka hag hec'h adstêrioù : al Lakugnéko erreka, an Hegiloko erreka, an Algeruko erreka, ar Pagardoyko erreka, an Otsuanéko erreka, an Iroyko erreka hag an Teilérako erreka.
Lamborghini Islero
thumb|Lamborghini Islero S Al Lamborghini Islero zo ur c'harr kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 1968 ha 1969, da heul al Lamborghini 400 GT hag a-raok al Lamborghini Jarama.
Daniel Drem Rud
Daniel Drem Rud a vefe ur c'hont, pe roue, eus Kerne, ganet war-dro 680, marvet e 703. Mab e vije bet d'ur c'hont Alan Hir, marvet e 690. Roue e vije bet en daou du da Vor Breizh.
Meneget eo gant Léon Fleuriot en e levr Les origines de la Bretagne (1980). Roue an "Allamanni" e vije bet, an "Albani" hervez Fleuriot.
Fuzuilhadeg Uvalde
D'ar 24 a viz Mae 2022, un den 18 vloaz anvet Salvador Rolando Ramos en devoa lazhet 19 skoliad ha daou gelenner, ha gloazet 17 den all, e Skol-vamm Robb en Uvalde, e Texas, er Stadoù-Unanet. Diouzh ar mintin en devoa laosket un tenn gant e vamm-gozh a oa er gêr ha hi gloazet-fall.
Ur wech nepell diouzh ar skol en devoa tennet e-pad 5 munutenn, a-raok mont tre ken aes ha tra gant un AR-15. Ur wech aet e-barzh en devoa prennet dor ur c'hlas ha lazhet 19 skoliad ha daou gelenner. Chomet e oa er skol e-pad un eur, a-raok bezañ lazhet gant tenn un ofiser eus an United States Border Patrol Tactical Unit (BORTAC).
An trede fuzuilhadenn-skol eo a-fet an niver a dud lazhet er Stadoù-Unanet, goude hini Virginia Tech e 2007 hag hini Skol-vamm Sandy Hook e 2012. Ar gwashañ hini eo en istor Texas.
Twm o'r Nant
Anavezet eo Twm o'r Nant gant e skridoù anvet “anterliwtiau”, pezhioù-c’hoari farsus ha flemmus, graet evit bezañ c’hoariet war leurennoù er foarioù pe er pardonioù. Skrivañ a reas ivez e-leizh a ganaouennoù hag a varzhonegoù.
Buffy the Vampire Slayer
Buffy the Vampire Slayer zo ur stirad pellwel stadunanat krouet gant Joss Whedon ha skignet etre 1997 ha 2003.
Jean Loubignac
Jean Alexandre Loubignac, bet ganet e Neuilly-sur-Seine (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'ar 25 a viz Du 1901 hag aet da Anaon e Romans-sur-Isère (Drôme, Bro-C'hall) d'ar 4 a viz Meurzh 1991, a oa ur filmaozer, frammer ha saver senario gall.
Lamborghini 400 GT
thumb|Lamborghini 400 GT eus 1967 Al Lamborghini 400 GT zo ur c'harr kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 1966 ha 1968, da heul al Lamborghini 350 GT hag a-raok al Lamborghini Islero.
Mosler MT900
thumb|Mosler MT900 Ar Mosler MT900 zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri stadunanat Mosler Automotive etre 2001 ha 2011, da heul ar Mosler Raptor.
Paradise Lost
Paradise Lost (Ar Baradoz kollet e brezhoneg) zo ur meurgan saoznek gant John Milton en 1667 e dek lodenn.
En 1674 e voe adembannet en daouzek lodenn evit kounaat Aeneis ar barzh latin Vergilius.
Rubicon (disheñvelout)
Rubicon zo un anv roet da veur a stêr e galleg hag e saozneg.
Orin
Dont a ra an anv eus anv latin Rubico, a zo Rubicone en italianeg hiriv.
Rubicon (departamant)
Rubicon a oa un departamant gall en Italia adal 1797 betek 1815,  er Republik sizalpin da gentañ, e republik  Italia goude, hag e  rouantelezh Italia  goude. Kêr Forlì e oa ar pennlec'h.
Savet e anv diwar hini ar stêr Rubicone.
Maresquel-Ecquemicourt
Maresquel-Ecquemicourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Consulier GTP
thumb|Consulier GTP Ar Consulier GTP zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri stadudanat Consulier Industries etre 1985 ha 1993.
Da heul krouidigezh Mosler Automotive e 1993 e voe kenderc'het gant anvioù nevez : Mosler Intruder ha Mosler Raptor, betek 2000. Goude se e voe ur c'harr nevez : ar Mosler MT900.
Dugelezh Guastalla
Dugelezh Guastalla a oa un dugelezh vihan (goude bet kontelezh) en hanternoz Italia, etre Parma ha Mantova, hag etre Mantova ha Modena, hag a badas adal 1406 betek 1748. Ar gonted diwezhañ a oa eus an tiegezh Torelli hag a renas betek 1538 ; an tiegezh Gonzaga a renas war Guastalla war o lerc'h.
Stok ouzh dugelezh Guastalla e oa dugelezh Mantova, dugelezh Modena ha hini Reggio.
Lanvoe (disheñvelout)
Lanvoe a c'hall bezañ:
Bloavezh ar Pevar Impalaer
Bloavezh ar Pevar Impalaer e voe ar bloaz 69 en impalaeriezh roman pa en em gannas pevar jeneral hag a voe impalaerien lerc'h-ouzh-lerc'h.
Enez Devon
Enez Devon (Inuktitut: ᑕᓪᓗᕈᑎᑦ, Tallurutit) zo un enezenn eus Kanada, e tiriad Nunavut. Un enezenn didud eo, an hini vrasañ er bed.
Emañ etre enez Ellesmere en hanternoz hag enez Baffin er c'hreisteiz ; er reter dezhi emañ bae Baffin. C'hwec'hvet enezenn vrasañ Kanada eo, hag ar 27vet enezenn vrasañ er bed, gant ur gorread 55 247 km².
Ar Saoz Robert Bylot e voe an ergerzher europat kentañ o teurel e droad war an enezenn e 1616.
Sparfell-vor Antarktika
Ar Sparfell-vor Antarktika (liester: Sparfelled-mor Antarktika) a zo un evn-mor, Stercorarius antarcticus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en Antarktika.
Josefina
Josefina zo un anv-badez galizek, portugalek, spagnolek.
Tud
(Renket hervez urzh ar bloavezh ganedigezh)
Spencer Perceval
Spencer Perceval (1 a viz Du 1762 - 11 a viz Mae 1812) eo ar c'hentañ ministr nemetañ eus ar Rouantelezh Unanet a voe muntret e-pad e respet. Lazhet e oa bet a dennoù pistolenn, dirak Ti ar C'humunioù, gant un den sot – John Bellingham e anv – hag en doa kollet arc'hant en aferioù en doa graet e Rusia hag a damalle da benn ar gouarnamant bezañ kiriek d'an dra-se.
Erreka
Erreka zo un anvlec'h a gaver en douranvadurezh euskarek, hag a dalv kement ha gwazh pe froud.
En euskareg e kaver anvioù savet diwar un anv-lec'h (parrez, kumun) lakaet an dilost -ko outañ hag erreka goude.
Un toullad errekak
erreka
Smith
Smith zo un anv-tiegezh saoznek. Ober a ra dave da vicher ar gov. Anv-familh ar muiañ douget eo e Breizh-Veur, SUA, Kanada, Aostralia ha Zeland-Nevez, har ar pempvet a gaver ar muiañ e Republik Iwerzhon.
Teuc'hegezh
Teuc'hegezh, , pe teuregezh , c'hoazh, a vez graet eus stad un den, paotr pe plac'h, en deus re a lard-marv. An deuc'hegezh denel a zo gwelet evel ur c'hleñved abaoe 1997 gant Aozadur Bedel ar Yec'hed (OMS-WHO).
Smith
Tud
thumb|Adam Smith, prederour hag armerzhour skosat.
Teuc'hegezh
An aozadur-se a zispleg ez eo "An deuc'hegezh pe dreist-pouez, evel un daspugn direizh pe revec'h a lard-korf o vezañ arvarus evit ar yec'hed".
Er broioù diorroet ez eo ur skoulm an doare da dalañ outi dre ma 'z eo arvarus evit yec'hed an dud ha dre ma vez ur c'hresk dizehan eus ar c'hleñved-se. Meur a abeg a c'hall bezañ da'n deuc'hded : degasadennoù boued re vras, mank a obererezhioù sport, aezamantoù genetek. Ouzhpenn se met raloc'h e vez tu kaout un awen dre al louzoù, kleñvedoù spered. Ar sell ma vefe an dud tapet gant an deuc'hded met o tebriñ nebeut, awenet gant ur c'horf o koazhañ re goustadik n'eo ket degemeret pe dost. Dre vras an dud re lart a implij muioc'h a energiezh evit ar re treutoc'h dre ma vez ponner ar c'horf da fiñval.
Kumuniezh kumunioù Sevr ha Liger
Kumuniezh kumunioù Sevr ha Liger (communauté de communes Sèvre et Loire e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Liger-Atlantel, e Breizh.
Istor
Krouet e voe ar gumuniezh diwar bodañ kumuniezh kumunioù Gwaled ha kumuniezh kumunioù Liger-Diwazh.
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 11 kumun d'ober ar gumuniezh kumunioù:
Verbicaro
Verbicaro zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Maria Luise
Maria Luise zo un anv-badez alamanek savet diwar Maria ha Luise.
Alessandria del Carretto
Alessandria del Carretto  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Aiello Calabro
Aiello Calabro  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Klann Fujiwara
Klann Fujiwara (japaneg) : 藤原氏 Fujiwara uji, ha 藤氏 Tōshi "Ao. Fuji") a oa un tiegezh rejanted a oa galloudus e Japan. Fujiwara no Ason (藤原朝臣 "kar d'an impalaer") e oant, un titl a noblañs a-lorc'h hag a-hêrezh, er marevezhioù Azuka (538-710) ha Heian (794-1185) dreist-holl. Diskennidi eus ar c'hlann Nakatomi e oant, ha drezañ eus an doue ha kami (spered) Ame no Koyane hervez ar wengelouriezh shintō E penn Lez an impalaer e voe ar c'hlann Fujiwara betek an Assavidigezh Meiji e 1868..
N'eus tiegezh ebet anvet Fujiwara e gwirionez, un anv hollek evit ur strollad uhelidi eus al Lez e oa. Pa oa 54 bloaz, ha bloaz kent e varv, an diazezer Nakatomi no Kamatari (614-669) a voe enoret gant an impalaer Tenji dre an titl Fujiwara no Ason, a droas da anv an tiegezh Nakatomi evit holl ziskennidi Katamari. Diwezhatoc'h e voe brudet Fujiwara evel anv ar c'hlann ez-resis.
E penn politikerezh Japan e voe ar c'hlann Fujiwara a-hed ar Marevezh Heian dre ma oant sesshō (rejanted an impalaerion re yaouank) ha kampaku (rejanted an impalaerion c'hour) ha ma lakaent o merc'hed da zimeziñ gant an impalaer en doare da vestroniañ al lignez impalaerel, rak dre hengoun e veze desavet an danvez impalaer e ti e vamm hag e toue fealded d'e dad-kozh. ,
Betek 1086 e chomas ar galloud leun gant ar c'hlann Fujiwara ; pa dremenas an tron eus an impalaer Shirakawa d'e vab Horikawa e talc'has ar re Fujiwara da lezennata ; ganto e voe lakaet an insei (院政 "melestradur ur manati") e pleustr : ent-ofisiel, un impalaer a zileze e garg hag a dremene d'ur warlec'hiad bet dibabet gantañ ; en e retred, en ur manati peurliesañ, e kendalc'he an ez-impalaer da ren dre guzh tra ma rae an impalaer titlet war-dro deverioù lidel an unpenniezh. Hogen tamm-ha-tamm ez eas galloud politikel ar c'hlann war zisteraat, a-feur ma kreske hini renkad ar samurai. Gant ar re Fujiwara avat e chomas ar c'hargoù sesshō ha kampaku, ha kuzulierion tost-tre d'an impalaerion e chomjont e-pad an darn vuiañ eus an amzer betek 1868, petra bennak ma voe kemeret ar galloud gwirion gant ar shōgun adalek ar Marevezh Kamakura (1185-1333).
Klann Fujiwara an Norzh a voe mestr war Honshū an Norzh a-hed an, betek ma voe faezhet gant ar shōgun Minamoto no Yoritomo (1147-1199). ,
Marevezhioù Asuka ha Nara
Er bloaz 645, e-kerzh ar Marevezh Asuka (538-710), e krogas levezon ar c'hlann Fujiwara pa voe kaset un taol-Stad gant Nakatomi no Kamatari enep ar c'hlann Soga (蘇我氏 Soga uji), a oa boudaat hag en devoa kemeret ar galloud e-kerzh ar bloavezhioù 580. Kerkent hag o ren ez embannas un aradennad lezennoù nevez, an Adreizh Taika (大化の改新 Taika no kaishin) : ar Stad a voe perc'hennez war an holl zouaroù, a voe ingalet etre al labourerion-douar hervez pennaennoù ar gonfusianegezh ha diwar skouer politikerezh Sina ; marilhet e voe an holl rummoù tud evit adsevel an doare da zastum an telloù. Kreizennañ ar vro ha kreñvaat galloud lez an Impalaerezh e oa ratozh pennañ an adreizhañ.
E 668, an impalaer Tenji (626-672, ren 661-672) a zeroas an titl Fujiwara no Ason da Nakatomi no Kamatari ; an anv a dremenas da ziskennidi e eil mab ha hêr, Fujiwara no Fuhito (659–720), a levezonas meur a impalaer hag impalaerez betek deroù ar Marevezh Nara (710-794). Serc'h an impalaer Monmu (681-707, ren 697-707) e voe e verc'h Fujiwara no Miyako, hag he mab Obito a renas dindan an anv impalaer Shōmu (626-672, ren 661-672), trede impalaer ar Marevezh Nara, 45 impalaer Japan. Kōmyōshi, unan eus merc'hed all Fuhito (digant ur serc'h all), a voe lakaet da impalaerez-kenseurt Shōmu — kentañ gwezh en Istor Japan ma voe un impalaerez-kenseurt na oa ket eus an tiegezh impalaerel. Pevar mab en devoe Fujiwara no Fuhito, ha pep unan anezho a ziazezas ur skourr eus klann Fujiwara, ar "Pevar Ziegezh" : Fujiwara no Muchimaro (680-737) a ziazezas skourr ar Su (藤原南家 Fujiwara Nanke, "Tiegezh Fujiwara ar Su") ; Fujiwara no Umakai (694-737) hini an Norzh (藤原北家 Fujiwara Hokke), a voe lakaet da benn ar c'hlann a-bezh ; Fujiwara no Umakai (694-737), a oa e penn Maodiernezh al Lidoù, a ziazezas Tiegezh al Lidoù (式家 Shikike) ha gant Fujiwara no Maro (695-737) e voe boulc'het ar skourr Kyōke (藤原京家 Fujiwara Kyōke, "Tiegezh Fujiwara ar Gêr-benn"). Er bloaz 737 e varvas ar pevar breur, e diwezh an darreuziad brec'h a zraste ar vro abaoe ar bloaz 735.
Marevezh Heian
An tiegezh pouezusañ e-touez ar pevar a rene politikerezh Japan er Marevezh Heian e voe ar c'hlann Fujiwara. E-kerzh ar marevezh, ar skourr Fujiwara Hokke a zeuas a-benn da lakaat ar c'hargoù sesshō ha kampaku da vout hêrezhel ; lod izili eus ar c'hlann a voe e karg meur a wezh en o buhez hag evit meur a impalaer, a voe o margodennoù alies, tra man ae izili disteroc'h da lesaourion, da c'houarnerion pe vesgouarnerion ur rannvro, pe c'hoazh da samurai. Gant ar re Fujiwara e voe ar veli diharz eus 794 da 1160 kent bout gwanet gant ar samurai betek staliadur ar shōgunenelezh kentañ er bloaz 1192 gant Minamoto no Yoritomo.
Daoust d'o galloud, biskoazh ne glaskas ar re Fujiwara distroadañ an diernac'h impalaerel, pa gemerent perzh enni dre zimezioù o merc'hed. E barr ar reizhiad-se e voe Fujiwara no Michinaga (966-1028), a oa tad-kozh da dri impalaer, tad c'hwec'h impalaerez pe impalaerez-kenseurt, ha tad-kozh da seizh kenseurtez all ; Michinaga e oa rener gwirion Japan d'ar mare-se, biskoazh neuze ne gemeras an titloù sesshō ha kampaku, pa oa brasoc'h e c'halloud hepto. Klann Fujiwara eo danvez Makura no Sōshi "Levr ar pennwele" Sei Shōnagon (1002), ha Fujiwara no Michinaga eo unan eus andonioù Genji Monogatari Murasaki Shikibu (c. 1010).