cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benoît Baby
thumb|200px Benoît Baby a zo ur rugbier gall, ganet e L'Avelhanet (Arieja) d'ar 7 a viz Gwengolo 1983. C'hoarier kreiz eo war an dachenn. Sinet en deus gant skipailh ASM Clermont Auvergne e 2007 goude pemp bloaz gant ar Stade Toulousain. Dibabet eo bet nav gwech da vont da c'hoari evit skipailh rugbi Frañs.
Georgette Piccon
Georgette Piccon, bet ganet e Sospel (Alpes-Maritimes) d'an 2 a viz Eost 1920 hag aet d'an Anaon e 2004 e Villefranche-sur-Mer (er memes departamant), a oa ul livourez c'hall skeudennus.
Dimezet e oa da Marcel Bodénez, ur Breizhad, hag a voe anvet da di-saver kêr Roazhon e 1950. Eno e chomas an tiegezh e-pad un ugent vloaz bennak.
Koukoug Afrika
Ar goukoug Afrika a zo un evn, Cuculus gularis an anv skiantel anezhañ.
Koukoug Sulawesi
Ar goukoug Sulawesi a zo ur spesad evned, Cuculus crassirostris an anv skiantel anezhañ.
L'Homme Qui Marche I
thumbnail|Ur bilhed 100 lur suis (1998) ma weler L'Homme qui marche I L’Homme Qui Marche I a zo un delwenn arem bet savet gant an arzour suis Alberto Giacometti e 1961. Gwelet e vez evel unan eus pennoberennoù Giacometti hag evel unan eus oberennoù pennañ an arz modern.
Koukoug Afrika
Annez
Bevañ a ra al labous en Afrika, en un takad hag a ya eus Gambia ha Senegal da Somalia ha Suafrika.
Koukoug Sulawesi
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, merien-gwenn en o zouez.
L'Homme Qui Marche I
An oberenn
Giacometti a savas un den a seblant bresk da aroueziñ mab-den : tanav eo e groc'hen, ha damwelout a reer an eskern. Start eo e gerzhed, evel ma vefe o vale war-du ur bed gwelloc'h. Savet e voe an delwenn e 1961, hag e 1962 e voe diskouezet da-geñver diskouezadeg daouvloaziek Venezia.
Oberenn gerañ ar bed e 2010
D'an 3 a viz C'hwevrer 2010 e voe prenet an delwenn e-pad ur werzh ouzh ar gouloù e Sotheby's e Londrez evit 65 milion a lurioù saoz (tamm-pe-damm 74,2 milion a euroioù). Ne ouezer ket piv eo an den a brenas anezhi, rak lakaat a reas kresk warni dre bellgomz. Evel-se e teuas L'Homme Qui Marche I da vezañ delwenn gerañ ar bed.
Koukoug Sulawesi
Annez
Ar spesad zo brosezat e menezioù kreiz ha hanternoz Sulawesi (Indonezia).
Maria Francisca Benedita de Bragança
Merc'h e oa da José Iañ (1714-1777), Roue Portugal ha d'e bried Mariana Victoria Spagn. He c'hoar henañ Maria (1734-1816), a voe anvet da rouanez e 1777, pa varvas o zad.
Villamaina
Villamaina a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Maria Francisca Benedita de Bragança
Desket e voe war ar sonerezh gant Davide Perez ha war al liverezh gant Domingos Sequeira: un daolenn graet ganti ha gant he c'hoar a c'haller gwelout er Basílica da Estrela, e Lisboa.
Dimeziñ
Bugel ebet ne voe en tiegezh. Div golladenn a reas María Benedicta en 1781 hag en 1786.
Intañvez
Mervel a reas ar priñs e 1788, da 27 vloaz, hep gwiskañ kurunenn ar vro. Koll he spered a reas ar rouanez, hag hec'h eil mab João a voe anvet da rejant. An intañvez Maria Francisca Benedita de Bragança ne glaskas ket addimeziñ.
E 1808 ez eas da-heul an tiegezh d'an harlu da Vrazil. E 1816 e varvas ar rouanez Maria, hag anvet e voe he mab João da roue.
Mervel a reas Maria Francisca Benedita daou-ugent vloaz war-lerc'h he fried.
Macaca silenus
Macaca silenus a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.
Annez
Bevañ a ra al loen e koadegi trovanel mervent India.
Georgette
Georgette zo un anv-badez gallek, savet diwar an anv-badez Georges.
Conco
Conco  a oa ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Franz Beckenbauer
Kib vell-droad ar bed (evel c'hoarier)
Libero e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e tri dalc'h :
Kib vell-droad ar bed (evel gourdoner)
E miz Gouere 1984 e voa anvet da zibaber skipailh broadel Alamagn oc'h erlec'hiañ Jupp Derwall. Kemeret en devoa perzh e daou zalc'h :
Chom a ra Franz Beckenbauer, a-gevret gant ar Brazilian Mário Zagallo, evel an den nemetañ aet Kib vell-droad ar bed gantañ evel melldroader ha gourdoner.
Ælfflæd Mercia
Ælfflæd a oa merc'h da Offa Mercia ha Cynethryth, ha c'hoar da Ecgfrith.
Test e vije bet da veur a garta, war-dro 770-780.
En 792 e timezas da Æthelred Iañ Northumbria e Catterick. Krediñ a reer e oa bet dimezet a-raok an eured-se.
Tomás Ó Criomhthain
Tomás Ó Criomhthain (skrivet Thomas O'Crohan e saozneg) (21 Kerzu 1856 – 7 Meurzh 1937) a oa ur skrivagner iwerzhonek. Genidik e oa eus enez An Blascaod Mór, an hini vrasañ en enezeg Na Blascaodaí, dirak aod kontelezh Ciarraí, e mervent Iwerzhon.
Skrivañ a reas daou levr, Allagar na hInise e 1918-23, embannet e 1928, hag An tOileánach ("An Enezour"), an hini brudetañ, echuet gantañ e 1923 hag embannet e 1929. Sellet a reer ouzh An tOileánach evel unan eus levrioù klasel al lennegezh iwerzhonek ; taolennet eo el levr-se buhez kalet an enezourien gwechall, ur vuhez hag a yeas da get pa voe kuitaet an enezeg gant an annezidi er bloavezhioù 1950. Evel an darn vrasañ eus an enezourien e veve Tomás Ó Criomhthain diwar ar pesketa dreist-holl, en ur labourat un tamm douar ha dastum taouarc'h d'en em dommañ.
Troet eo bet An tOileánach e meur a yezh (saozneg, galleg, alamaneg, svedeg).
Valière (stêr)
Ar Valière zo ur stêr e Bro-C'hall hag e Breizh, en Il-ha-Gwilun, dezhi 27,8 km hed. Eieniñ a ra e Saint-Pierre-la-Cour, e Bro-C'hall, en departamant Mayenne.
Stanket eo saonenn ar Valière gant stank ar Valière, evit dastum dour evit kêr Gwitreg.
Adstêr eo d'ar Gwilun, war he lez dehou, un tamm er c'hornôg da Witreg.
Lescaut
Lescaut zo un anv-tud gallek.
Liam Cosgrave
Liam Cosgrave, pe Liam Mac Cosgair en iwerzhoneg (13 Ebrel 1920 – 4 Here 2017) a oa ur politiker iwerzhonat eus ar gostezenn Fine Gael. Taoiseach (kentañ ministr) e voe eus 1973 betek 1977, penn ar strollad Fine Gael eus 1965 da 1977, ministr an Aferioù estren eus 1954 da 1957. Teachta Dála (kannad) e voe eus 1943 da 1981.
Ganet e voe Liam Cosgrave e Caisleán Cnucha, e Dulenn, mab da William T. Cosgrave, hag a voe prezidant kentañ Stad Dieub Iwerzhon er bloavezhioù 1920. Studioù gwir a reas hag ober politikerezh da c'houde. Dilennet e voe da gannad e Dáil Éireann e 1943 ; neuze e oa en tu-enep asambles gant e dad. E 1948 e voe savet ur gouarnamant emglev etre an div gostezenn vras, Fine Gael ha Fianna Fáil hag anvet e voe Liam Cosgrave da sekretour-stad e-kichen an Taoiseach John A. Costello. E 1954 e voe anvet da vinistr an Aferioù estren. D'ar mare-se eo ez eas Iwerzhon e-barzh Aozadur ar Broadoù Unanet. E 1965 e voe dilennet Liam Cosgrave e penn ar gostezenn Fine Gael. Faezhet e voe ar strollad-se e dilennadeg 1969, met trec'h e voe en hini 1973. Neuze e teuas Liam Cosgrave da vezañ Taoiseach, e penn ur gouarnamant emglev etre Fine Gael ha Strollad al Labour.
Mervel a reas kozh-mat, da 97 vloaz, d'ar 4 a viz Here 2017.
Vallière
Vallière zo un anv-lec'h gallek.
Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia
Ar Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia-Ejército del Pueblo ("Nerzhioù Armet Dispac'hel Kolombia-Arme ar Bobl"), berraet e FARC–EP pe FARC, a reer eus ur strollad marksour-leninour en deus stourmet gant armoù e Kolombia adalek ar bloavezh 1964. Brudet eo evit bezañ bet implijet kadegoù brezel disheñvel e-leizh ouzhpenn da zoareoù sponterezh. Ar FARC-EP, a oa bet savet e-kerzh ar Brezel yen evel un nerzh labourerien-douar Marksour-leninour, a zifenn ur sell enep-impalaeriel hag a-du gant al labourerien-douar. Oberiadurioù ar FARC–EP a oa arc'hantaouet dre ar skraperezh mac'hiaded en eskemm ouzh sammadoù arc'hant ; mengleuzioù enep-lezennel ; distoupadoù pe dre an tailh reveulzier war meur a zoare obererezhioù ekonomikel. Da ouzhpennañ e vez an tailh, produerezh ha gwerzh drammoù. An ABU a istimas e voe lazhet 12% eus an holl siviled lazhet e-kerzh ar brezel gant ar re FARC ha brezel-kuzh an Ejército de Liberación Nacional (ELN), ar peurrest, 80%, dre nerzhioù ar gouarnamant hag ar beuzsoudarded.
Nerzh ar FARC–EP a zo unan uhel niver ; e 2007, ar FARC a zisklerie kaout un nerzh milourel a 18 000 soudard paotr ha plac'h ; e 2010, al lu kolombiat a jedas e vije nerzhioù ar FARC gant tro-dro 13 800 ezel, 50 dre gant anezho o vezañ nerzhioù ar brezel-kuzh. E 2011, prezidant Kolombia, Juan Manuel Santos, a zisklerie e oa izeloc'h evit 10 000 ezel e nerzhioù lu ar FARC-EP. E 2013 e oa lakaet war-raok ur c'holl a 26 648 ezel d'ar FARC ha d'an ELN o devoa en em divodet abaoe 2002. E miz C'hwevrer 2008, milionoù a dud e Kolombia a vanifestas a-enep ar FARC. E 2012, ar Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia a embann ne vo ket mui implijet ar skraperezh mac'hiaded a-benn arc'hantaouiñ o stourm. Dieubiñ a reont an dek soudard ha poliser diwezhañ a chome ganto en toullioù-bac'h evel prizonidi, ne embannont netra siwazh a-ziwar ar c'hantadoù a siviled a vefe bet skrapet ganto. Ouzhpenn-se kenderc'hel a refont da skrapañ soudarded kement ha trevourien.
Ouistreham
Ouistreham a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Ouistreham eo.
kantved
Eil brezel-bed, 1944-1945: mervel a reas 64 den nann-soudard en Ouistreham abalamour d'ar brezel.
Monumantoù ha traoù heverk
Marvet int e-pad an Eil brezel-bed. Daou nijour, unan eus ar Royal Canadian Air Force (207th Squadron) hag unan eus ar Royal Air Force (131 st Squadron), marvet en diskar-amzer 1942, a zo douaret e bered ar gumun. Tri soudard "komando" bet lazhet d'ar 6 a viz Even 1944 e-doug an Dilestradeg a zo douaret enni ivez.
Inizi ar Bahamas
Ur 700 enezenn ha cayo zo er Bahamas, ha 30 pe 40 zo tud enno. Renket int hervez an enezegoùigoù. Darn zo perc'hennet gant tud eus Hollywood.
Exumas
An inizi Exumas zo 365 enezennig anezho, ha darn zo prevez
Jerry Lewis
Joseph Levitch (Joseph pe Jerome Levitch hervez ar mammennoù ), bet ganet e Newark (New Jersey, Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 16 a viz Meurzh 1926 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Eost 2017, a oa un aktour ha fentigellour stadunanat.
Rused yuzev e oa e dud, hag aktour e dad, Daniel Levitch, Danny Lewis e anv micher. Brudet e voe Joseph Lewis abalamour d'ar par a reas gant ar c'haner Dino Martino, alias Dean Martin, hag anvet Martin and Lewis.
Ferentillo
Ferentillo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Abati Whitby
Abati Whitby a oa un abati e Bro-Saoz er grennamazer. Savet e voe gant Hilda Whitby. War-dro 680 e teuas Eanflæd da vezañ abadez betek he marv.
Ficulle
Ficulle zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Lucasfilm
Lucasfilm Ltd a zo aet pelloc'h gant an teknikoù sinema evel an efedoù arbennik hag al luskañ dre urzhiater. Adprenet ez eo bet gant The Walt Disney Company, d'an 30 a viz Here 2012, ouzhpenn 4 milion a zollaroù.
Tsundoku
An tsundoku eo an anv japanek roet d'ar berniañ levrioù prenet hep o lenn.
Kastell Sant Jorj
Kastell Sant Jorj, pe Kastell Sant Jord zo anv meur a savadur en Europa.
Lucasfilm
Istor ar studio Lucasfilm
E 1986, Lucasfilm a werzh e lodenn urzhiataerezh Lucasfilm Computer Division da Steve Jobs, a savas adal ar studio Pixar.
E 2002, Lucasfilm a kuitaa an embregerezh THX.
E 2003, Lucasfilm a-sav Lucasfilm Animation, un embregerezh produiñ filmoù tri-ment evit ar sinema hag ar skinwel.
D'an 3 a viz Eost 2004, Lucasfilm Animation a zigor ul lodenn e Singapour, Lucasfilm Animation Singapour.
E miz Genver 2012, George Lucas a embann ne vezo ket produet ken oberennoù doare blockbusters met gwelloc'h oebrennoù bihanoc'h hag a dalvoudegezh arzel.
San Juan (Puerto Rico)
San Juan, ent-ofisiel Municipio de la Ciudad Capital San Juan Bautista, eo kêr-benn ha kêr vrasañ Puerto Rico, un enezenn eus an Antilhez, anezhi un "tiriad diembarzhet" eus Stadoù-Unanet Amerika.
Saint-Aubin-d'Arquenay
Saint-Aubin-d'Arquenay a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
San Juan (Puerto Rico)
Istor
Dizoloet e voe enez Puerto Rico gant Kristof Koulm e-pad e eil beaj da Amerika en 1493, hag anvet gantañ San Juan Bautista.
Saint-Aubin-d'Arquenay
Monumantoù ha traoù heverk
.
La Varenne
La Varenne a zo ur gumun c'hall gozh e departamant Maine-et-Loire e rannvro Broioù-al-Liger. Abaoe miz Kerzu 2015 eo un darn eus kumun nevez Orée-d'Anjou.
Douaroniezh
Ur gumun eus Norzh ar Mauges e oa La Varenne, etre ribl su al Liger hag an Diwazh, war an harzoù etre departamantoù Maine-et-Loire ha Liger-Atlantel, war-hed 25 km diouzh Naoned er c'hornôg, 15 km diouzh Ankiniz er reter ha 70 km diouzh Añje er reter.
Champtoceaux e Maine-et-Loire, Bargazh, Chapel-Baz-Meur, Keller hag Oudon e Liger-Atlantel eo ar c'humunioù amezek.
Kêraoz
Hervez ar rummadur savet gant EBSSA e 1999 e oa La Varenne ur gumun diwar ar maez unpol hag a zo lod e tolead kêr Naoned hag e takad kêrel Naoned-Sant-Nazer (gwelet ar bajenn Kumunioù Liger-Atlantel) daoust dezhi bezañ en departamant Maine-et-Loire.
Istor
Ent-istorel emañ La Varenne e-barzh Marzoù Breizh-Anjev (a ya eus takad Champtoceaux betek Montfaucon), er Mauges.
En e voe aloubet tiriadoù nevez gant Foulk Nerra hag astenn a reas Anjev er C'hornôg betek ar stêr Diwazh hag er Su dre aloubiñ ar Mauges.
Er par tiriadel, gwirel ha politikel e kleve La Varenne ouzh dugelezh ha kontelezh Anjev.
Er par relijiel e chomas parrez La Varenne e dalc'h eskopti Naoned betek an Dispac'h Gall, evel Champtoceaux, Beuzid-an-Doured, Landemont, Liré, Montfaucon hag un nebeud kêriadennoù anjevat all. En 1790 e voe staget an holl gumunioù-se war-bouez Beuzid-an-Doured ouzh eskopti Añje hag ouzh an departamant nevez Maine-et-Loire.
Etrekumuniezh
Ezel eo ar gumun eus communauté de communes du canton de Champtoceaux, ezel eus sindikad kemmesk Pays des Mauges eo zoken.
Manati São Vicente de Fora
Manati pe iliz São Vicente de Fora, e portugaleg Igreja de São Vicente de Fora, pe Mosteiro de São Vicente de Fora, zo un iliz hag ur manati en Alfama, e Lisboa, kêr-benn Portugal.
Savet e voe gant an tisavour italian Filippo Terzi etre 1582 ha 1627.
Fora, da lavarout er-maez, a vez lavaret eus ar manati rak neuze edo e-maez mogerioù kêr; hiriv n'eus nemet savadurioù tro-dro. Ur monumant a-bouez eo hag eno emañ bez an darn vrasañ eus rouaned tiegezh Bragança.
Marvaillou grac'h koz
Marvaillou grac'h koz zo un dastumad fablennoù gant Gab Milin e 1867.
Pezhioù al levr
-En Darn kentañ:
Boks gall
Ur sport emgann eo ar savatenn, pe boks gall, pleustret gant daou enebour, hag en em gann an eil ouzh egile, pe a daolioù treid, pe a daolioù dorn.
Montaguto
Montaguto a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Koukoug ar reter
Koukoug ar reter, a zo ur spesad evned, Cuculus optatus an anv skiantel anezhañ.
Boks gall
Red eo dezho ober gant manegoù ha botoù, ar pezh a ziforc’h anezho diouzh ar sportoù stourm all evel arzoù-emgannañ. Kenurzhiet eo er mare mañ e meur a vro er bed a-bezh hag ez eus ur c’hevread etrebroadel abaoe ar bloaz 1985.
Koukoug ar reter
Annez
Bevañ a ra ar spesad en Eurazia ; goanviñ en Azia ar Gevred hag Okeania.
Guardea
Guardea zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Boks gall
Istor
Krouet e oa bet ar boks gall e Bro-C'hall, e Pariz, er bloavezhioù 1830-1840 gant Charles Lecour (1808-1894).
Ijinet en doa an den_mañ kemmeskañ teknikoù treid ar savate ha teknikoù meilhoù-dorn ar boks saoz. War-lerc'h, reoliet oa bet ar teknikoù-mañ er bloaz 1878 gant Joseph Charlemont (1839-1929) ha war e lerc'h gant e vab Charles Charlemont (1862-1944).
Kelennet e oa ivez e-barzh an arme er fin an. Abalamour d'ar Brezel-bed kentañ ne chome ket kalz a dud o vont da voksiñ er stumm-mañ. War-lerc'h e oa dihunet a-drugarez d'un nebeud tud entanet evel Pierre Barruzi (1897-1994) ha Bernard Plasait (*1940)
E 1984 e voe aozet Kib kentañ Europa, hag e 1989 Kib kentañ ar Bed. E 2017 ez eus tro-dro 57 000 a aotreeien e Bro-C’hall.
Sportoù liammet
Bez' ez eus  sportoù  all er c’hevread Savatenn :
Ar c’hevezerezh
« Ar c'helc'h » eo anv an dachenn boks gall. Touch e enebour eo ar pal en doare kevezadeg-mañ hep skeiñ gantañ; ar maout az aio gant an hini a douch ar muiañ ha gant ar gwellañ teknik hervez ar varnerien. Padout a ra an arsailh 3 frantad 1 vunutenn hanter pe 2 vunutenn. Galloud hag hefedusted zo adkavet er stumm kevezadeg-mañ, a implij an teknikoù evit reiñ taolioù. Aotreet eo badaouiñ e eneber. 3, 4 pe 5 prantad 2 vunutenn e pad ar stourm, diouzh live an dud. Kevezerezh Savatenn  zo  gwiriet gant ofisielidi :  tredeoged  ha  barnerien. E karg int d’ober doujañ da reolennoù ha spered ar Savatenn, ha diwall ouzh yec’hed korfel ar sportourien. Renet eo ar strollad ofisiel gant ur dileuriad ofisiel hag a ra ivez war-dro ar medisin, den ar padventer, ar c’hourdonerien hag ar prienter.
Marvaillou grac'h koz
Pezhioù al levr
-En Eil darn:
Yare
Ar Yare zo ur stêr eus Bro-Saoz, e Norfolk.
Eieniñ a ra er c'hreisteiz da Dereham e Norfolk. Redek a ra war-zu ar reter, tremen er c'hreisteiz da gêr Norwich, ma kej gant ar stêr Tiffey, ha redek pelloc'h war-zu Mor an Hanternoz. Pelloc'h e resev dourioù ar stêrioù Wensum, Chet, Bure ha Waveney. En em deurel a ra e Mor an Hanternoz e Gorleston-on-Sea e-kichen Great Yarmouth.
Bigi bihan a c'hall mont war ar Yare, eus ar mor betek Norwich. Gwechall e veze implijet kalz an hent-dour-se da gas marc'hadourezh eus Mor an Hanternoz betek Norwich.
Anv
En amzer ar Romaned e oa anvet *Gariennus, hervez a lenner e Ptol II,3,4 : GARIENNO FLUVII OSTIA
Lugnano in Teverina
Lugnano in Teverina zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Eanflæd
Eanflæd (626 – goude 685) pe Enfleda, a oa ur briñsez eus Deira, ha rouanez Northumbria. Mont a reas da abadez en abati Whitby, e Mercia.
Merc'h e oa d'ar roue Edwin Northumbria ha d'e bried Æthelburg. He mamm a oa merc'h d'ar roue Æthelberht Kent.
E 642, pe un tamm goude, e voe dimezet d'ar roue Oswiu Northumbria. Goude marv Oswiu e 670, en em dennas da abati Whitby a oa bet savet dindan Hilda Whitby. War-dro 680 e teuas Eanflæd da vezañ abadez betek he marv.
Ur c'hreñvlec'h kristen e oa an abati e Bro-Saoz.
Montecalvo Irpino
Montecalvo Irpino a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Penna in Teverina
Penna in Teverina  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Eudynamys
Eudynamys zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ evned kar d'ar c'houkouged.
Narni
Narni  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Torre Le Nocelle
Torre Le Nocelle a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Río Negro (proviñs)
thumb|290px|Sede pelec'h emañ Proviñs Río Negro en Arc'hantina. Río Negro zo unan eus an teir froviñs warn-ugent a ya d'ober Republik Arc'hantina, e rannvro Patagonia, treuzet gant ar stêr Río Negro. Tapout a ra eus ar Meurvor Atlantel er reter betek Bro-Chile er c'huzh-heol.
Siku Quanshu
Siku Quanshu (四庫全書) zo ar vrasañ dastumadenn levrioù eus Sina.
Río Negro (proviñs)
Viedma eo ar gêr-benn anezhi.
Siku Quanshu
Rannet eo e pevar ku (庫 "dastumadoù, teñzorioù"):
Río Negro (proviñs)
Proviñsoù amezek
En hanternoz emañ proviñs La Pampa ; er gwalarn Proviñs Mendoza ; er c'huzh-heol emañ Proviñs Neuquén ha Bro-Chile, en tu all d'an Andoù ; er c'hreisteiz Proviñs Chubut ; er reter Proviñs Buenos Aires hag ar Meurvor Atlantel.
Montefalcione
Montefalcione a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Rosenau (Elzas)
Rosenau pe Rosenöi (en elzaseg) zo ur gumun eus Elzas e Kanton Huningen, en departamant gall Haut-Rhin.
Je suis le seigneur du château
Je suis le seigneur du château (Aotrou ar c'hastell on e brezhoneg) zo ur film-drama gall, sevenet gant ar filmaozour gall Régis Wargnier, hag a oa deuet er-maez d'an 22 a viz C'hwevrer 1989.
Rosenau (Elzas)
Er bloavezh e oa 0 a annezidi.
Je suis le seigneur du château
Azasaet e oa bet ar senario gant Régis Wargnier hag Alain Le Henry diwar ar romant I'm the King of the Castle (1970) gant ar skrivagnerez saoz Susan Hill.
Bet kroget e penn kentañ miz Eost 1988, ar film triwec'h munutenn ha tri-ugent e badelezh a oa bet troet e kastell Beaumanoir-Eder (Al Leslae, (Aodoù-an-Arvor)), en Uhelgoad hag e Montroulez.
An danvez
E Breizh, e 1954 : goude marv e wreg e tiviz Jean Bréaud goprañ ur ouarnerez, e-pad ar vakañsoù, d'ober war-dro e vab Thomas, dek vloaz anezhañ. Setu m'en em gav an itron Vernet e kastell ar re Vréaud d'enderv un devezh kaer hañv. Bet kollet he gwaz en Indez-Sina c'hall e-pad ar brezel he deus an intañvez ur mab, Charles, a oad gant Thomas. Daoust d'ar gejadenn gentañ etre an dud vras bezañ kourtes, darempredoù nec'hus a eneb an daou baotrig an eil ouzh egile diouzhtu. Kask a ra Thomas, ur paotr yen ha tavedek e neuz, spontañ Charles a zo kizidik ken ez eo dre natur.
Otricoli
Otricoli zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Monteforte Irpino
Monteforte Irpino a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Here 2012 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2012 e Breizh
Lacroix
Lacroix zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh gallek.
Kumunioù
Lec'hioù arall:
Kambr Wenjin
Ar Gambr Wenjin (文津阁) zo ul levraoueg savet gant an Impalaer Qianlong e 1773, e kêr Chengde. Enni e oa ur skouerenn eus ar Siku Quanshu.
Beg-pikern meur
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, en un takad hag a ya eus Kolombia da vBolivia, hanternoz Chile ha gwalarn Arc'hantina.
Parrano
Parrano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Monteverde (Campania)
Monteverde a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Oenanthe albonigra
Oenanthe albonigra a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Muscicapidae.
Anvet e voe Saxicola Alboniger (kentanv) da gentañ-penn (e 1872) gant ar skiantour breizhveuriat Allan Octavian Hume (1829-1912).
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus Irak da Afghanistan, Pakistan hag Oman.
Polino
Polino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Æthelwold
Æthelwald pe Æthelwold zo anv meur a zen er grennamzer e Bro-Saoz.
Qianlong
Qianlong (sinaeg: 乾隆), ganet d'ar 25 Gwengolo 1711 ha marvet d'ar 7 a viz C'hwevrer 1799, eo pevare impalaer an Tierniezh Qing. Ren a reas eus an 18 a viz Here 1735 betek an 9 a viz C'hwevrer 1796. Mab an impalaer Yongzheng (雍正帝) hag e serc'h Xiao Sheng Xian (孝聖憲) e oa.
Tremet eo e ren evel oadvezh aour ar sevenadur sinaat ha barr an tierniezh Qing ; astennet e voe an impalaeriezh war-zu ar su hag ar c'hornôg.
Chaetocercus
Chaetocercus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1855 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl e Suamerika, pemp (5) isspesad dezhe en holl.
Brug-miz-Du
Ar brug-miz-Du a zo plant eus kerentiad an Ericaceae, Erica multiflora an anv skiantel anezhe.
Bleuniañ a ra ar brug-miz-Du eus miz Eost da viz Kerzu e takadoù en-dro d'ar Mor Kreizdouar.
Porano
Porano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Stanislas Baudry
Stanislas Baudry, bet ganet e Henwinieg d'an 3 a viz Kerzu 1777 hag aet d'an Anaon e Pariz d'an 13 a viz Meurzh 1830, a oa ur medisin, ur c'horonal an Impalaeriezh C'hall Kentañ hag ur penn-embregerezh breizhat. Kirri-boutin sachet gant kezeg a lakaas e plas e Naoned ha diwezhatoc'h e Pariz.
Roet eo bet e anv d'ur straed e Naoned, hag e Henwinieg ivez.
Pennadoù kar
Omnes
Antoine
Antoine zo un anv-badez gallek, deuet diwar an anv latin Antonius. Antoinette eo ar stumm eus an anv roet d'ar merc'hed.
Kanton Huningen
Kanton Huningen zo ur c'hanton eus Elzas, en Arondisamant Mülhausen, en departamant gall Haut-Rhin. Huningen eo ar pennlec'h.
Zungoli
Zungoli zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Henri Guiriec
Henri Guiriec, bet ganet d'ar 27 a viz Kerzu 1884 e Rosporden (Penn-ar-Bed) ha marvet d'an 11 a viz Mae 1960 e Langoned (Morbihan), a oa ur beleg katolik, un istorour hag ur skrivagner breizhat.
Beleget e voe e 1910 hag anvet e voe da gentañ e Gabon. Dre ma oa fall e yec'hed e tistroas da Europa, da Italia. Klañvdiour e voe e-pad ar Brezel-bed Kentañ. E 1922 e voe kaset da Haiti, d'ober skol e Port-au-Prince, met rankout a reas distreiñ da Europa adarre. Tremen a reas ar peurrest eus e vuhez e Langoned. Eno e reas enklaskoù diwar-benn istor ar vro hag embann a reas meur a levr.
Taurano
Taurano a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Andretta
Andretta a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Tina Weymouth
Martina Michèle "Tina" Weymouth, bet ganet d'an 22 a viz Du 1950, a zo ur sonerez gitar-boud stadunanat. Merc'h-kuñv eo da Anatol ar Braz.
Giove
Giove zo anv italianek meur a dra.
Atteschwiller
Atteschwiller (en elzaseg), pe Attenschweiler (en alamaneg), pe Attenschwiller (e galleg, yezh ofisiel nemeti) a zo ur gumun eus Elzas, e kanton Huningen, en arondisamant Mülhausen.
Pont Salto Grande
thumb|250px|Pont Salto Grande. Pont Salto Grande, pe Puente Salto Grande e spagnoleg eo anv ar pont a-dreuz ar río Uruguay, 15 km en hanternoz da gêrioù Salto (Uruguay) ha Concordia (proviñs Entre Ríos, Arc'hantina).
Caterina Visconti (1342-1382)
Caterina Visconti (1342-1382), a oa merc'h da Matteo II Visconti, aotrou Milano, ha da Gigliola Mantova, eus an tiegezh Gonzaga.
Dimeziñ
Bez' e oa da zimeziñ d'ar markiz Bertoldo Iañ d'Este hervez an emglev skoulmet goude he ganedigezh, met hemañ a varvas e 1343. E 1358 e voe dimezet Caterina Visconti da Ugolino Gonzaga (1320-1362), a oa condottiero, kabiten goprsoudarded. Ur mab o devoe, Bernabò (1360-1368).
Toine
Toine zo ur berrstumm d'an anv-badez gallek Antoine.
Saint-Germain-du-Crioult
Saint-Germain-du-Crioult a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant pemp kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Condé-en-Normandie.
kantved
Eil brezel-bed, 1944-1945: c'hwec'h den nann-soudard a varvas e Saint-Germain abalamour d'ar brezel, pemp anezhe e 1944 (pevar eus ar re-mañ e miz Gouere 1944 e-pad Emgann Normandi) hag ur plac'hig bet lazhet gant ur c'hreunadenn e miz C'hwevrer 1945.
Taurasi
Taurasi a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Valérie Lemercier
Valérie Lemercier a zo un aktourez, fentigellourez, kanerez ha sevenerez gall, bet ganet e Dieppe d'an 9 a viz Meurzh 1964.
Derwent (Derbyshire)
Derwent zo ur gêriadenn beuzet en ul lenn eus hanternoz Derbyshire.
Valérie Lemercier
Daou Césars a oa bet roet dezhi evit he eilroll e Les Visiteurs (1994) hag evit he fennroll e Fauteuils d'orchestre (2007).
Keoded difennet
Ar Geoded difennet a zo ar palez impalaerel e-kreiz Beijing, a oa bet savet eus 1406 da 1420. Deuet eo da vezañ ur mirdi a-vremañ a vez o terc'hel kalz oberennoù arz sinaeg: livadurioù, aremennoù, prierezhoù, binvioù-seniñ, lakennoù...
6vet lu (Werhmacht)
Ar 6vet lu (anv leun 6. Armee/Armeeoberkommando 6 (AOK 6)) a oa ul lu eus ar Wehrmacht alaman e-pad an Eil Brezel-bed. Gwallvrudet eo chomet al lu-se dre ma oa bet peurzistrujet gant al Lu Ruz e-pad Emgann Stalingrad (1942/43). Gwallvrudet eo ivez evit bezañ bet kiriek da galz torfedoù-brezel (evel lazhadeg ouzhpenn 30000 yuzev e Babi Yar) hag a voe sevenet dindan urzhioù ar Marechal Walther von Reichenau e-pad an Oberiadur brezel Barbarossa e 1941.
Bressanvido
Bressanvido a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Taddea Visconti
Taddea Visconti (1351 – 1381) a oa ur briñsez italian, eus Milano, deuet da vout Dugez Bavaria goude dimeziñ da Steven III, Dug Bavaria.
6vet lu (Werhmacht)
Torfedoù-brezel
An torfedoù-brezel sevenet gant al lu-se a zo liammet-tre gant spered ar penn ofiser Walther von Reichenau. Un Nazi strizhkredour e oa eñ. Evitañ evel ma oa embannet gant Hitler ha pennoù-uhel an Oberkommando der Wehrmacht (OKW), ar brezel war Talbenn ar Reter a oa ur groaziadeg gouennelour ha politikel. Pal diazez ar brezel-se a oa lazhadegañ ar yuzevien gwelet evel enaouerien an dizurzh dre ar bed.
Taddea Visconti
He buhez
E milano e oa ganet, ha hi merc'h henañ Bernabò Visconti ha Beatrice della Scala (1331–1384). Seitek bugel a oa en holl en tiegezh.
6vet lu (Werhmacht)
Pennoù
Ofiserien penn war an talbenn
Ofiser uhel
Taddea Visconti
He buhez
He zad Bernabò a oa un tirant kriz ha didrugar. Pan ae droug ennañ ne c'halle den tostaat dezhañ nemet e wreg, Beatrice Regina. Enebour d'an Iliz e oa ha ne felle ket dezhañ plegañ da aotrouniezh ar bibien. Difenn a reas ouzh hini ebet eus tud Milano kaout afer ouzh Curia Roma, gouarnamant ar bibien. Kemer a reas kêr Bologna digant an Iliz. Eskumunuget e voe en arbenn da se en 1363 gant ar pab Urban V a aozas ur brezel a-enep dezhañ. Distroadet e voe gant e niz ha mab-kaer Gian Galeazzo Visconti. Kontammet e voe e kastell Trezzo.
Taddea hag he c'hoarezed a reas dimezioù spletus.
Geococcyx
Geococcyx a zo ur genad evned amprevanetaer, eus kerentiad ar c'hCuculidae, krouet e 1831 gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).
Kar int d'ar c'houkouged.
Annez
Bevañ a ra al laboused-se e gouelec'hioù mervent Stadoù-Unanet Amerika, Mec'hiko ha Kreizamerika.
Spesadoù
Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Derventio
Derventio zo un anv-lec'h latin, a orin brezhonek (pe predenek), diwar anv ar stêr Derwent;
Gerdarzh
Hervez an istorourien e vefe savet an anv diwar ar ger predenek derw, derv e brezhoneg.
Lec'hioù
Hini ar c'hêrioù pe kreñvlec'hioù roman-mañ e oant, e Britannia, hiriv e Bro-Saoz:
Antonimina
Antonimina zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Brogliano
Brogliano  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
San Gemini
San Gemini zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Giove (Italia)
Giove zo ur gumun eus Italia, e proviñs Terni, e rannvro Umbria.
Teora
Teora zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Caldogno
Caldogno  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Stilo (Italia)
Stilo zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Tidiog
Enez Tidiog zo un enezenn vihan didud dirak porzh Arc'hantell e kumun Landunvez, e Bro-Leon.
Bremañ eo perc'hennet Tidiog gant ar gevredigezh Breizh Vev. Gallout a reer mont di met gwarezet eo ar plant hag al loened.
Roudoù zo bet kavet gant furcherien eus ur gêriadenn eus Oadvezh an Houarn : diazezoù savadurioù stank a-walc'h, priajoù, binvioù... Gant furchadegoù all, nevesoc’h, ez eus bet kavet roudoù annez koshoc'h c'hoazh, o sevel betek Nevezoadvezh ar Maen. En amzer-hont e oa stag an enezenn ouzh an douar-bras moarvat. Gouzout a reer e oa savet live ar mor eus war-dro 2 vetr war aodoù Breizh e deroù hon amzer.
Hiziv c'hoazh, pa vez reverzhi vras, e c'haller mont betek an enezenn war droad eus an douar-bras, a-hed un hent anvet « Pont an Enez » pe « an Truk », adalek beg Porzh Biliog. Roudoù eus an tremen kozh eo an hent-se.
Derwent
Derwent zo un anv-lec'h e Bro-Saoz ha trevadennoù kozh dezhi.
Salomėja Zaksaitė
thumb|Salomėja Zaksaitė, 2011 Salomėja Zaksaitė a zo bet ganet d’an 25 a viz Gouere 1985 e Kaunas (Lituania).
2155 edo he renk Elo e miz Here 2013.
Harz (menezioù)
An Harz (distaget [ˈharts] en alamaneg) zo un dolzennad menezioù e hanternoz Alamagn. Menezioù krenn int : 1142 m eo ar menez uhelañ, ar Brocken, ha 971 m eo an eil uhelañ, ar Wurmberg.
Pont an Harteloire
thumb| Pont an Harteloire
Pont an Harteloire (Pont de l’Harteloire e galleg) zo ur pont e Brest war ar stêr Penfell. Kroget e voe d'e sevel e 1948 ha digoret e voe ent-ofisiel e 1951.
Anthony
Anthony zo un anv-badez saoznek, savet diwar an anv latin Antonius.
Ibicuy
Ibicuy pe Ibicuí pe Ybicuy zo ur ger gwaraniek hag a dalv kement ha douar malet hag a gaver e meur a anv-lec'h eus Kreisteizamerika :
Ardore
Ardore zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Stignano
Stignano zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Muzell faout
Ar vuzell faout, pe boulc'h, zo un namm korf, pa vez ur faout, bras pe vrasoc'h e-kreiz ar vuzell. Alies e vez faout ar staon war un dro.
Frédéric Pillot
Frédéric Pillot, ganet e 1967, en Hayange, en departamant Moselle, zo un tresour gall hag a labour evit tier-embann levrioù-bugale dreist-holl. Hiriv emañ o chom e Strasbourg.
Krog e oa da dresañ albomoù istorel. Treset en deus ur c'hoari miltamm ivez.
Oberennoù
-e ti Glénat -e ti Milan
Caltrano
Caltrano  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Périers-sur-le-Dan
Périers-sur-le-Dan a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|An iliz katolik
Calvene
Calvene a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Gouelan ar Galápagos
Gouelan ar Galápagos pe Gouelan lost-gwennili a zo un evn-mor. Creagrus furcatus eo e anv skiantel. Gouennañ a ra en Inizi Galápagos, a-hend-all e chom er mor don. Ar spesad nemetañ eo er genad Creagrus.
Roll livadurioù Vermeer
Setu amañ al livadurioù lakaet en anv al livour izelvroat Johannes Vermeer.
Stêr Derwent (Derbyshire)
An Derwent zo ur stêr e Derbyshire, e Bro-Saoz, dezhi 106 km hed, hag adstêr d'an Trent, ha tremen a ra dre ar Peak District.
Pont Etrebroadel Barão de Mauá
thumb|250px|Gwel eus ar Pont Etrebroadel Barão de Mauá. thumb|250px|Gwel all eus ar pont.
Ar Pont Etrebroadel Barão de Mauá zo ur pont war ar Stêr Jaguarão (anv portugalek) pe río Yaguarón (anv spagnolek), entre Brazil hag Uruguay, pe etre kêrioù Jaguarão, e stad Rio Grande do Sul e tu Brazil, ha Rio Branco, e tu Uruguay. 2100 m zo dezhañ. Echuet e voe e 1930. Neuze e oa pont hirañ Kreisteizamerika.
Costabissara
Costabissara  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
United States Air Force
An United States Air Force pe US Air Force, berraet en USAF, eo aerlu Stadoù-Unanet Amerika. Savet eo bet e 1947.
Toine (danevell)
Toine zo un danevell c'hallek, gant Guy de Maupassant, embannet en 1885.
Istor
Da gentañ e voe embannet Toine e Gil Blas ar 6 a viz Genver 1885, hag adembannet en dastumad Toine er memes bloaz.
Badajoz (disheñvelout)
Badajoz zo anv ur gêr eus Spagn, hag a gaver e meur a anv all.
Jaguarão
thumb|290px|Sede pelec'h emañ Jaguarão e [[Rio Grande do Sul.]] Jaguarão zo ur gêr eus Brazil, war lez ar stêr Jaguarão, e Rio Grande do Sul.
Carrè
Carrè a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Giorgio Bassani
Giorgio Bassani zo ur skrivagner hag ur barzh italian ganet d'ar 4 a viz Meurzh 1916 e Bologna, ha marvet d'an 13 a viz Ebrel 2000 e  Roma. Brudet eo e romant Il giardino dei  Finzi-Contini, filmet gant  Vittorio De Sica.
Bagaladi
Bagaladi zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Oró Sé do Bheatha 'Bhaile
Oró Sé do Bheatha 'Bhaile a zo ur ganaouenn hengounel iwerzhonek.
He c'hlevout a c'heller er film The Wind That Shakes the Barley gant Ken Loach (embannet e miz Mae 2006).
La Pampa
La Pampa zo un anv spagnolek, a orin ketchwaek, hag a gaver en Arc'hantina:
Jean-Pierre Léaud
Jean-Pierre Léaud, bet ganet d'an 28 a viz Mae 1944 e Pariz (Seine d'ar mare-se), a zo un aktour gall.
Kemeret en deus perzh en hogos kant film evel aktour ha sevenet ur film berr (De quoi s'agit-il ?, 1974) hepken.
De toutes nos forces
De toutes nos forces a zo ur film bet sevenet gant Nils Tavernier e 2013 ha deuet er-maez d'ar 26 a viz Meurzh 2014. Kontañ a ra istor ur mab hag en deus c'hoant da gemer perzh en triatlon Ironman gant e dad.
Jean-Pierre Léaud
2010-2019 : daou film (pemzek ha tri-ugent en holl)
Evel skoazeller-sevener e kemeras perzh e La Peau douce (Truffaut, Ebrel 1964), Une femme mariée (Godard, Kerzu 1964), Mata Hari, agent H21, Alphaville, une étrange aventure de Lemmy Caution, Pierrot le fou ha Made in USA ivez.
Fred Rogers
Frederick McFeely Rogers, anavezetoc'h evel Fred Rogers, ganet e Latrobe (Pennsylvania, Stadoù-Unanet Amerika) d'an 20 a viz Meurzh 1928, zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Aurore Clément
Marie-Thérèse Aurore Louise Clément, bet ganet e Soissons (Aisne, Bro-C'hall) d'an 12 a viz Here 1945, zo un aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.
Abaoe 1986 ez eo dimezet d'ar pennkinklour stadunanat Dean Tavoularis (1932-).
Enego
Enego  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Aurore Clément
Bloavezhioù 1970
Daouzek film.
Marguerite Yourcenar
Marguerite Yourcenar -Yourcenar a zo anagramm hec'h anv bras Crayencour-, ganet Marguerite Antoinette Jeanne Marie Ghislaine Cleenewerck de Crayencour d'an 8 a viz Mezheven 1903 e Brusel ha marvet d'an 17 a viz Kerzu 1987 e Maine a oa ur skrivagnerez c'hallek. Barzhez, troerez ha skridarnodourez e oa bet ivez.
Aurore Clément
Bloavezhioù 1990
C'hwezek film (46 en holl).
Blovezhioù 2000
Seizh film warn-ugent (73 en holl).
Bloavezhioù 2010
C'hwec'h film (79 en holl).
Smet
Smet zo un anv-tud nederlandek hag a ra dave da vicher ar gov.
Lusiana
Lusiana a oa ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto. Bremañ ez eo ur frazione eus kumun Lusiana Conco.
Cruz
Cruz zo un anv boutin spagnolek (kroaz e brezhoneg) deuet da vout anv-lec'h hag anv-tiegezh.
Dieppe
Dieppe zo ur gumun en departamant Seine-Maritime hag er rannvro Normandi, e gwalarn Bro-C'hall, war lez aber ar stêr Arques (stêr). Pennlec'h arondisamant Dieppe eo.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Dieppois anezho e galleg.
Morlu ar Stadoù-Unanet
An United States Navy pe US Navy eo arme-vor Stadoù-Unanet Amerika, skourr d'an United States Armed Forces. An hini vrasañ er bed eo abaoe an Eil Brezel-bed. Er servij e vez 323 792 ezel ha 108 515 en United States Navy Reserve. 282 bag brezel kas a vez gant ar morlu-se ha tro 3 700 karr-nij oberiant e miz Meurzh 2018, ar pezh a laka anezhi da vezañ an eil a-fed nijerezioù ha nerzh goude Morlu Rusia.
Martoloded brudet
Ar c'hentañ prezidant stadunanat en devoa servijet an US Navy a oa bet John F. Kennedy, komandant ar vag PT-109.
Hacı Iañ Giray
Hacı I Giray (e tatareg Krimea : I Hacı Geray, ۱خاجى كراى‎‎‎), lesanvet Melek (Ael), a voe diazezer khanat Krimea. Diskennad e vefe da Genghis Khan ha ganet e Lituania, ma oa repuet e dad e lez ar roue Vitold.
Krouiñ a reas ur c'hanat e Krimea, dizalc'h ouzh douaroù ar Meuriad Aour, gant skoazell dugelezh veur Lituania hag ar meuriad Şirin. Ne ouzer ket bloavezh krouidigezh khanat Krimea ha kustum eo an istorourien da lakaat anezhañ e 1441 ma voe kognet moneiz evit ar wech kentañ en anv Hacı Giray.
Emglev a reas gant ar sultan otoman Mehmet II a-enep Genova.
E 1456 e voe tapet ar galloud e-pad ur prantad berr gant e vab Hayder.
Mervel a reas e 1466. Sebeliet eo e Bahçesaray, kêrbenn istorel Krimea.
Adorazione dei Magi (Gerard David)
An Adorazione dei Magi (Azeuladeg an Tri Roue) zo ul livadur tempera war lien (95x80 cm) gant al livour izelvroat Gerard David, war-dro 1495 ha dalc'het e Mirdi an Ofisoù e Firenze.
Gwelout a reer ar Werc'hez Vari o kinnig he mabig Jezuz da azeuliñ d'an Tri Roue, renket e doare ur biramidenn. En tu dehou emañ Jozeb, e kreiz an ejen hag an azen, hag en dorn kleiz emañ koskor ar rouaned.
Algarve
An Algarve zo ur rannvro hag ur broviñs kozh e kreisteiz Portugal. Klotañ a ra gant Distrig Faro, dezhi ur gorread a 5 412 km² ha 451 005 a annezidi hervez niveradeg 2011, da lavarout eo 4,27% eus poblañs Portugal. Faro eo ar gêr vrasañ. Gwechall e oa a bouez ar beskerezh hag al labour-douar, hiriv eo an touristerezh.
Gerdarzh
Dont a ra an anv Algarve eus an anv arabek الغرب (al-gharb, ar gornaoueg), da lavarout eo Gharb al-Ândalus (Kornaoueg Andalouzia), an anv a oa bet roet da Algarve hag Alentejo izelañ en amzer ar Vuzulmaned.
En ne oa Gharb al-Ândalus nemet un tamm douar er c'hreisteiz da rouantelezh Portugal, ha Silves e gêr-benn. An anv al-Gharb, deuet da vout Algarve e portugaleg, ne voe roet ken nemet d'an diwezhañ tachenn dindan an Arabed.
Bova Marina
Bova Marina zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Schio
Schio a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Dead Tube
Dead Tube (デッドチューブ) zo un heuliad mangaoù doare seinen. Skrivet eo gant Mikoto Yamaguchi (Scumbag loser) ha treset gant Touta Kitakawa un tresererez mangaoù hentai (Sex Lover). Embannet eo bet da gentañ er gazetenn Champion Red e miz Ebrel 2014. Embannet eo bet e stumm ur manga e bro Japan gant Akita Shoten. Embannet eo bet e stumm manga levr e Bro-C'hall gant Delcourt-Tonkam.
Feuls eo, gant lodennoù reizhel pezh a laka anezhañ da vezañ difennet dindan 16 vloaz. Evit ul lod tud ez eo un isrann eus ar Seinen doare torture porn.
Machiya Tomohiro
Tudenn bennañ paotr, gant lunedoù, ezel eus ur c'hlub liseidi war ar sinema. Mailh eo war filmañ. Den sioul-re, gant ur bersonelezh dister, a-feur ma ya ar manga war-raok e teu war-wel evel un den desachet gant ar gwad hag ar reizh. Filmañ a ra digudenn an darvoudoù spontus a dremeno dirak e c'hamera (reizh, muntroù...) ha muioc'h-mui e vez dedennet gant en ober.
Mashiro Mai
Tudenn bennañ maouez. Yaouank eo hag ezel eus ar c'hlub lieseidi neuierien. War e seblant ez eo o kemer perzh er c'hoari Dead Tube abaoe pell. N'eo ekt feuket tamm ebet na gant ar feulster, na gant gwelet reizh. Laouen eo o welet tudennoù all o vont gant hent ar c'hudennoù. A-feur ma vez an heuliad o vont war-raok e seblant bezañ amourous doare yandere. Prest eo da lazhañ an holl maouezed a dostafe eus Machiya.
Accipiter badius
Accipiter badius a zo ur spesad evned-preizh bihan eus ar c'herentiad Accipitridae.
Sandrigo
Sandrigo  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Cill Airne
Cill Airne (da lavaret eo "iliz an irin" ; saoznekaet e Killarney) zo ur gêr eus mervent Iwerzhon, e kontelezh Ciarraí. Emañ kêr war ribl norzh Loch Léin, ul lenn hag a zo e Park Broadel Cill Airne.
Loïe Fuller
Mary Louise Fuller, anavezet evel Loïe Fuller, bet ganet d'ar 15 a viz Genver 1862 e Hinsdale (Illinois, SUA) hag aet d'an Anaon d'an 2 a viz Genver 1928 e Pariz, a oa ur gorollerez stadunanat hag unan eus mammoù ar c'horolliñ modern hag a oa o vevañ e Bro-C'hall.
Emma Normandi
He buhez
Merc'h e oa da Richarzh Iañ (dug Normandi) ha d'e eil pried Gunnora. Dimezet e voe da Æthelred (1002-1016) ma teuas da vout rouanez Bro-Saoz.
Euredoù ha bugale
Div wech e timezas:
Scido
Scido zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Katé-Mé
Katé-Mé, hag a sinifi "ganin" e gallaoueg, a zo ur strollad sonerien breizhat, awenet gant ar c'han hengounel a Vreizh Uhel lakaet war donioù rock, funk, jazz ha ragga.
Savet e voe Katé-Mé e 1995 gant Patrice Paichereau (lesanvet Pepech), gitarour, Job Défernez, soner gitar-boud ha binioù kozh, ha Philippe Janvier, biniaouer ha talabarder, dindan an anv "Strakal +". E 1996 e krogent da seniñ gant Hervé Naizin ( taboulinoù) ha diwezhatoc'h gant Mathieu Hamon (kan), ha Josick Allot (binioù, piston ha bombard).
E 1999, Sylvain Girault, aet ar maout gantañ er Bogue d'or, a gemeras plas Mathieu Hamon evel kaner. E 2001, Erwan Hamon a gemeras plas Josick Allot evel biniaouer ha talabarder (Philippe a sone gant ar biniou pa'z edo Erwan ouzh ar vombard).
N'eo ket bet klevet ar strollad abaoe 2010.
Ar Skol dre Lizer
Ar Skol dre Lizer a oa ur skol da zeskiñ brezhoneg (skrivet e falc'huneg) dre lizher, renet gant Visant Seite. Ganti e oa bet kalz tud o teskiñ, evel Mikael Madeg.
Derventio Brigantum
Derventio, pe  Derventio Brigantium (rak meur a lec'h anvet Derventio zo bet), a oa ur c'hreñvlec'h roman, er biz da Eboracum (hiriv kêr York, hag Efrog e kembraeg), nepell diouzh kêr Malton en North Yorkshire, e Bro-Saoz, war lez ar stêr Derwent.
Kristin David
Kristin David zo ur ganerez vrezhonek eus Naoned.
Derventio Brigantum
An anv
Dont a rafe eus ar wrizienn *daru-, *deru- (= derv) ha talvezout a rafe kement ha "stêr an derv".
Kristin David
Kelennet he deus bet brezhoneg, ha kenlabouret gant Al Liamm
Laureana di Borrello
Laureana di Borrello zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Uruguaiana
thumb|290px|Sede pelec'h emañ Uruguaiana e [[Rio Grande do Sul.]]
Douaroniezh
Bras eo ar gumun, e-touez re vrasañ ar stad, 5.713 km² dezhi. 126.936 a dud a oa o chom enni er bloaz 2000.
En hanternoz da Uruguaiana emañ Itaqui: rannet int gant ar Stêr Ibicuí a voe savet ur pont dreisti gant ar Saozon e 1888. En tu all d'ar stêr Uruguay, en Arc'hantina, emañ kêr Paso de los Libres, e proviñs Corrientes
Nanto
Nanto a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Aloe dichotoma
Aloe dichotoma (anvet ivez Kokerboom: « gwez ar c'hargas ») a zo ur gwez brosezat e Namibia ha Suafrika ar c'hornaoueg.
Concorde
Concorde a oa un nijerez dreistson kenwerzhel savet e 1969 gant an embregerezh gall Sud-Aviation hag an hini breizhveuriat British Aircraft Corporation.
Gwerz Fañchig Kemper
Gwerz Fañchig Kemper zo ur werz a zo bet savet e Mae 2017 gant Mark Kerrain d'ar bugel Fañch Bernard, , hag a zo bet nac'het ouzh e dud skrivañ e anv Fañch gant un ñ.
Stêr Derwent
Meur a Stêr Derwent (River Derwent e saozneg) zo er bed.
Gerdarzh
Eus an anv Derwent, diwar an anv latin Derventio, a orin brezhonek (pe predenek), hag a dalvezfe derv, nemet ... dont a rafe eus ur ger kar d'an anv dour (evel anvioù all evel Dora, Dordogne, Dore, Douro, Durance).
J
J zo:
Itinerarium Antonini
An Itinerarium Antonini Augusti, da lavarout eo "levr-beaj Antoninus", zo un itinerarium brudet, anezhañ ur roll eus an arsavlec'hioù ha hedoù etrezo a-hed meur a hent en Impalaeriezh roman.
M.N Bouillet : Dindan anv Antonin ez eus ul labour Itinerarum provinciarum (embannet gant G. Torin, e-ti Etienne, 1512; gant Wessling, Amsterdam, 1735; Parthey, Berlin, 1848), presius evit hendouaroniezh. N'eo ket sur hag eo labour an impalaer e-unan : sur a-walc'h eo bet savet diwar e urzh.
Stêr Derwent (Cumbria)
Ar stêr Derwent a red e Cumbria e hanternoz Bro-Saoz
Nove
Nove zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Jeanne Moreau
Jeanne Moreau, bet ganet d'an 23 a viz Genver 1928 e Pariz X (Bro-C'hall) hag aet da anaon d'an 31 a viz Gouere 2017 e Pariz VIII, a oa un aktourez c'hall. Kanerez ha filmaozourez e oa ivez an aktourez.
H
H  pe h a c'hall bezañ :
h bihan zo :
H H H H H H H H H
Aspromonte (disheñvelout)
Aspromonte zo anv ur venezieg e Calabria, en Italia.
Cercopithecus wolfi
Cercopithecus wolfi a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cercopithecidae.
Gwechall e veze sellet outañ evel un isspesad (Cercopithecus pogonius wolfi) eus Cercopithecus pogonias.
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl.
Annez hag isspesadoù
Al loen a vev an daou isspesad anezhañ en Afrika ar C'hreiz :
Catamarca
Catamarca zo un anv-lec'hspagnolek en Arc'hantina, deuet diwar ur ger ketchwaek catamarca, eus marca (kastell pe kreñvlec'h) ha cata (pri) hag a gaver en anvioù-mañ:
Aspromonte
An Aspromonte (Asprumunti pe  Spremunti en tolead) zo ur venezieg hag ur rann eus an Apenninoù e kreisteiz Calabria, e meurgêr Reggio Calabria, etre ar Mor Ionian er reter, ha Mor Tirrenia, e-kichen Strizh-mor Messina, er c'hreisteiz d'ar stêr Betrace.
Teodoro de Croix
Teodoro Francisco de Croix Heuchin (Lille, Flandrez, 30 a viz Mezheven 1730 - Madrid, Spagn, 8 a viz Ebrel 1792) a oa un den eus an noblañs flandrezat hag un ofiser a servijas Spagn hag a voe Besroue Perou adal 1784 betek 1790.
Ganet e oa e kêr Lille a oa en Izelvroioù Spagnol (hiziv e Bro-C'hall). Da 17 vloaz e soudardas en arme Spagn evel asagn gant grenaderien ar roue, ha kaset e voe da Italia. E 1750, da 20 vloaz, ez eas gant Gwarded Wallon Bourboned Spagn.