cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Feilhañs Kemper
Diskar hag adsav HB-Henriot
D'an 12 a viz Meurzh 1984 e tigoras ar greanti HB-Henriot a-nevez, dindan an anv Société Nouvelle des Faïenceries de Quimper, 50 a dud o labourat ennañ dindan ren Pierre Henriot. Adlañset e voe ar c'henderc'hañ, digreskiñ a reas ar staliadoù. Gwellaet e voe ar merañ dre jediñ priz-koust pep pezh a-douez tremen 600 stumm ha 25 kinkladur, 15 000 traezenn en holl er c'hatalog. Nevezet e voe ar binvioù en ur zoujañ d'an hengoun bepred. Lod pezhioù a voe adembannet evit an dastumerien ; stummoù ha kinkladurioù nevez a voe krouet diwar an hengoun evit kenglotañ gwelloc'h gant an implijoù hag ar gizioù nevez. Pezhioù na oant biskoazh bet er c'hatalog a voe kenderc'het : karrelloù, bouloù ha krevier an Nedeleg, kroazioù keltiek. Patromoù HB-Henriot a voe moullet war lies skoroù : lienaj ti, serviedennoù paper, boestoù metalek evit ar gwispid (hag ar sukr, ur wech lonket ar vruzhunenn diwezhañ), mouchoueroù-gouzoug hag all. Evel en etrebrezel e voe goulennet digant arzourien vrudet krouiñ pezhioù feilhañs ; arzourien estren evel ar Japanad Fukuda Shigeo hag ar Saoz Marc-Camille Chaimowicz a gemeras perzh – gant hemañ diwezhañ e voe graet gouriblenn karrborzh Kemper. Adaozet e voe rann ar c'henwerzh gant Paul Janssens, pa soñje start dezhañ e teue diaesterioù HB-Henriot eus an doare da werzhañ e genderc'hadoù : e pep lec'h e vezent kavet ; divizet e voe sevel ur rouedad stalioù arbennik evit ma ne vije ket gwerzhet pezhioù fardet ha livet gant an dorn e-touez ar re c'hreantel ; digoret e voe ivez ur servij gwerzhañ dre lizher.
Diskar an tiez Fouillen ha Keraluc
E 1980 e rankas Maurice Fouillen dic'hoprañ e implijidi ; e-unan e kenderc'has pezhioù feilhañs betek mont war e leve.
Goude bezañ bet bleunius er bloavezhioù 1970 e rankas an ti Keraluc talañ d'e dro ouzh diaesterioù bras an dekvloavezhiad da heul. Pa voe bet prenet gant an embregerezh parizian Styl'Form ha kemmet e anv e Keraluc faïenceries ne c'hallas adc'hoprañ nemet 14 implijad, ha ret e voe dezhañ lakaat e wispid – stad spluius ar feilhañs etre ar boazhadenn gentañ hag an amailhadur – da vezañ fardet e lec'h all. Dilezet e voe ar c'hrag da genderc'hañ pezhioù feilhañs livioù pastel warno ; pezhioù dispar a voe krouet gant an arzour surrealour spagnol Enrique Martin kent disklêriadur freuz-stal ar feilhañserezh e 1992. Bloaz war-lerc'h e voe adc'hopret gant HB-Henriot ar 7 den hepken a oa c'hoazh o labourat e ti Keraluc.
Ken buhezek ha biskoazh eo arz ar feilhañserezh e kêr-benn Kernev, petra bennak ma'z eo HB-Henriot an ti nemetañ a zo chomet bev a-dreuz tremen 300 vloaz ; yaouankizoù a vez stummet, arzourien a ouestl o donezonoù da grouiñ pezhioù nevez, divrall e chom berzh ha brud feilhañs Kemper dre ar bed-holl.
Gilberto Santa Rosa
Gilberto Santa Rosa, ganet d'an 21 a viz Eost 1962 e Santurce e Puerto Rico, zo ur c'haner salsa hag ur penn laz-seniñ. Lesanvet eo bet El caballero de la salsa, "Denjentil ar salsa".
Tucson
Tucson zo ur gêr lec'hiet e su-kreiz Arizona er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 520 116 a annezidi o chom enni.
Yann-Fañch
Yann-Fañch zo un anv-badez kevrennek brezhonek deveret eus Yann ha Fañch, un anv-bihan tennet eus Frañsez.
Maud de Belleroche
Maud de Belleroche eo anv-micher Madeleine Sacquard (26 a viz Eost 1922 e Pariz XVII - 19 a viz C'hwevrer 2017 e Villerville (Calvados)), un aktourez ha kazetennerez c'hall a dec'has da Alamagn hag a vevas e-touez ar repuidi c'hall hag o gouarnamant harluet e Sigmaringen.
Pa oa studierez e teuas da vout serc'h ar c'hazetenner gall Jean Luchaire (1901-1946) hag ur vaouez brudet da vare an aloubadeg alaman hag ar c'henlabour gall. E 1944 e tec'has da-heul he fried da Alamagn ha da Italia, goude-se da Spagn, hag ac'hano da Arc'hantina.
Brud a dapas gant he c'harantezioù, hag e levr erotek L'Ordinatrice.
Port Asgaig
Port Asgaig (Port Askaig e saozneg) zo ur porzhig en Enez Ìle en Inizi Gall e Bro-Skos.
Jim Varney
James Albert Varney Jr., anavezetoc'h evel Jim Varney, bet ganet e Lexington (Kentucky) (Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 15 a viz Mezheven 1949 hag aet da Anaon d'an 10 a viz C'hwevrer 2000 e White House (Tennessee, SUA), a oa un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Jacques-Marie Glezen
Jacques-Marie Glezen a oa bet ganet e Roazhon d'an 10 a viz Mae 1737.
Alvokad e Breujoù Breizh en devoa sinet divizadenn kevrennoù ar gwir war-lerc'h Devezh ar brikoloù (26 a viz Genver 1789) a-gevret gant Jean-Denis Lanjuinais, Isaac Le Chapelier ha Pierre-Vincent Varin de la Brunelière. E penn an dileuridi roazhonat kaset da Versailles gant Urzh an Alvokaded en devoa difennet an Trede-Urzh ouzh an Noblañs. Dilennet e oa bet e Breujoù Bro-C'hall e 1789 evel kentañ kannad senesaliezh Roazhon. Unan eus tadoù diazezourien ar C'hleub breton (30 a viz Ebrel 1789) e oa bet, a-gevret gant an alvokaded roazhonat Isaac Le Chapelier ha Jean-Denis Lanjuinais peurgetket. Kemer a reas perzh er strollad a oa bet anvet da gas Loeiz XVI (Bro-C'hall) da Bariz. Dilezet e oa bet ar politikerezh gantañ goude ma oa bet divodet ar Vodadenn vonreizhañ vroadel d'ar 1 a viz Here 1791.
Vittorio Amedeo
Vittorio Amadeo zo un anv-badez italianek kevrennek, hag anv tri roue italian eus Tiegezh Savoia.
Gerdarzh
Savet eo diwar an anvioù-badez Vittorio hag Amadeo.
Maurice Thorez
Maurice Thorez, ganet e Noyelles-Godault, Pas-de-Calais, d'an 28 a viz Ebrel 1900 ha marvet war ar Mor Du, d'an 11 a viz Gouhere 1964, a oa ur politkour gall, ezel eus ar Strollad Komunour Gall. Sekretour meur an aozadur e voe etre 1930 ha 1964. Bez e voe ivez ministr ar gargidi Stad etre 1945 ha 1947 ha besprezidant ar C'huzul etre 1946 ha 1947.
Marvet e oa gant un taol-kalon pa oa o veajiñ war bourzh al Litva d'ar 6 a viz Gouhere gant Jeannette Vermeersch. O vont da veajiñ betek an URSS e oant, evit ar vakañsoù, evel ma oant boas da ober.
Arsav-brezel Cherasco
Arsav-brezel Cherasco zo un arsav-brezel a voe sinet e Cherasco, e Piemonte, d'an 28 a viz Ebrel 1796 gant Vittorio Amedeo III, roue Sardigna ha Napoleone Buonaparte.
En em dennañ a reas ar roue eus ar C'hentañ kenunaniezh, ma chome c'hoazh Bro-Saoz hag Aostria. Leuskel a reas kreñvlec'hioù Alessandria, Coni ha Tortone, gant Bro-C'hall, en amzer Republik Kentañ Bro-C'hall. Div sizhun goude e voe Feur-emglev Pariz (1796), ma rankas Sardigna reiñ Kontelezh Nisa, dugelezh Savoia, Tenda ha Buèlh gant Bro-C'hall, ouzhpenn leuskel an armeoù gall da dremen evel a garent.
Feur-emglev Verdun
Feur-emglev Verdun a voe sinet e miz Eost 843 gant tri mab an impalaer Loeiz an Deol, mab da Garl Veur. Dre un emglev e asantas an tri breur e vije rannet Impalaeriezh ar C'hornôg etre teir rouantelezh, unan da bep hini anezhe. Echuiñ a reas ar brezel diabarzh a rae he reuz etre ar Garolingidi abaoe tri bloaz.
Kenarroud istorel
Ar c'hiz heuliet gant ar Franked a oa lodenniñ an tiriad dalc'het gant ur aotroù etre e holl vibien goude e varv. Kontrol e oa d'an hengoun roman ma ne veze ket rannet an impalaeriezh. Loeiz Deol en devoa klasket kavout un hent etre da viret unvaniezh e impalaeriezh. Kurunet e oa e vab henañ, Lotar, kenimpalaer gant ar pab Paskal I d'ar 5 a viz Ebrel 823 Disklêriet e oa bet ivez an Ordinatio Imperii a rae anezhañ hêr nemetañ an impalaer. E vreudeur a reseve ul lodenn eus an impalaeriezh met ret e oa dezhe sujañ dezhañ. Adlodennet e voe an impalaeriezh goude ganedigezh ur pevare mab (Karl) hag ar stourmoù etre an impalaer hag e vibien.
Pa varvas Loeiz Deol e 840, e vab henañ, Lotar Iañ, a c'houlennas bezañ anavet aotroù war rouantelezhioù e vreudeur hag harpañ a reas goulenn e niz Pepin II da vezañ roue Akitania. Goude ma voa faezhet e arme gant e vreudeur Loeiz ar German ha Karl Voal en emgann Fontenay e 841 ha ma oa skoulmet o c'hevredad gant Leoù Strasbourg e 842, Lotar a asantas klask un emglev e-lec'h derc'hel da vrezeliñ ha sinet e voe Feur-emglev Verdun.
Un heuliad
Frankia greiz a yeas buan da netra met Reter Frankia da lavaret eo Germania a zeuas da vezañ Alamagn war-lerc'h ha Kornôg Frankia a zeuas da vezañ Bro-C'hall.
Boulton and Park
Thomas Ernest Boulton ha Frederick William Park (lesanvet Fanny and Stella) a oa treuzwiskerien saoz hag a voe barnet evit bezañ heñvelrevidi war a seblant. Brudet a-walc'h e voe an afer, anvet Boulton and Park Case, hag ar varnadenn e Londrez e 1871. Rebechet e oa dezho conspiring and inciting persons to commit an unnatural offence. Un taol-kleze en dour e voe ar varnedigezh, pa ne c'hallas ket ar varnerien prouiñ e oa bet darempredoù revrfouzherezh ganto, ar pezh a oa un torfed er mare-se, nag e oa un torfed gwiskañ dilhad maouezed gant paotred ; neuze e voent kavet digablus ha lezet da vont.
Vittorio
Vittorio zo un anv-badez italianek, hag a glot gant Victor en alamaneg ha saozneg.
Colonnes infernales
Colonnes infernales a vez graet eus unvezioù stourm a oa bet kaset gant Gouarnamant an Dispac'h Gall etre Genver ha Mae 1794, dindan urzhioù ar c'homandant jeneral republikan Turreau, e-kerzh Brezel Vendée. Ar gefridi roet dezho e oa flastrañ da vat emsavidi ar Vendée milourel. En gwirionez dre bezañ lazhet milieroù a drevourien e oa bet roet lañs hag un-dro d'an emsavadeg.
Ur wech trec'het an emsavadeg vilourel gant al Lu katolik ha roueel e fin ar bloavezh 1793 e-kerzh ar Virée de Galerne, ar jeneral Turreau a sav ur steuñv evit treuziñ ar Vendée gant daouzek kolonenn o kaout an urzhioù-se : lazhadegañ an holl « forbanned » o devoa kemeret perzh en emsavadeg, maouezed ha bugale ivez; fiñval ar poblañsoù etre pe republikan ; skrapañ an eostoù hag ar chatal ha plantañ tan er c'hêriadennoù hag er c'hoadoù.
Eus Genver betek miz Mae 1794, ar c'holonennoù e ya gant hentoù an tiriadoù emsavet e Maine-et-Loire, Loire-Inférieure, ar Vendée hag an Deux-Sèvres. Urzhioù Turreau n'int ket sentet memes mod hervez ar jeneraled. Lod a glask chom hep bezañ taer betek re, lod all avat a ya pelloc'h c'hoazh o plantañ tan e pep lec'h, preizhañ, gwallañ, jahinañ chivous. Ouzhpenn-se lazhañ a reont an dud ne vern an oad, ar reizh nag ar mennozhioù politikel. En holl ez eus bet lazhet degadoù a vilieroù a dud gant ar c'holonennoù-tan a voe lesanvet « colonnes infernales ».
Disoc'h an doare-se d'ober, a oa bet ar c'hontrol mik diouzh ar pezh a oa sañset bezañ. Emsavadegoù lies a voe gant ar jeneraled Charette, Stofflet, Sapinaud ha Marigny. A-benn ar fin ar jeneral Turreau ne oa ket deuet a-benn da drec'hiñ an emsavidi fuloret ruz. Fallagriezh daonet ar c'holonennoù a oa bet diskuilhet gant ar republikaned lec'hel ha gant komiserien poltikel. Kollet gantañ fiziañs Komite ar salud publik, skarzhet e vez diouzh e bost. Dre ma ne oa ket mui e-penn an traoù e voe paouezet e miz Mae 1794 gant obererezhioù ar c'holonennoù. Ar brezel a oa bet adlañset ha padout a raio betek 1795.
Steuñv « flastradenn ar Vendée »
Brezel Vendée a oa kroget e miz Meurzh 1793. E penn kentañ, an emsavidi eus Vande eus al Lu katolik ha roueel a oa bet trec'h e-pad an nevezamzer: kemeret e oa bet kêrioù Thouars, Fontenay-le-Comte, Saumur hag Angers.
Ar Spont bras er c'hornôg
Memes mare evit ar c'holonennoù-tan, ar Spont bras a vez lakaet da dalvezout el lec'hioù republikan lec'h ma veze kavet milieroù a brizonidi, tud eus Vendée, Chouanted, Girondined... Soudarded ar c'holonennoù-tan a gemere perzh a-wechoù er boan a varv. Al Loire-Inférieure hag ar Maine-et-Loire a oa bet an daou departamant lec'h ma voe ar muiañ a dud lazhet e-kerzh ar Spont bras.
El Loire-Inférieure, e Naoned, ar c'homiser Jean-Baptiste Carrier, a lak d'ar marv etre 8000 hag 11 000 prizoniad, maouezed, bugale war un hollad a 12 000 ha 13 000 prizoniad. Beuzadennoù Naoned etre ar 16 a viz Kerzu 1793 betek ar 27 a viz C'hwevrer 1794, a lazh etre 1 800 ha 9 000 den, hervez an istorourien e vefe muioc'h etre 4 000 ha 4 860. Fuzuilhadennoù Naoned a lazh etre 2 600 ha 3 600 gouzañver. Ar guillotine, staliet Plasenn Bouffay, a voe implijet evit 144 den, gant 24 artizan ha labourer lazhet d'ar 17 a viz Kerzu 1793, e-touezh anezho : 4 bugel oadet a 13 pe 14 vloaz. Ar guillotine a voe implijet goude-se evit 27 den all d'an 19 a viz Kerzu, gant 7 maouez lazhet, ar c'hoarezed Métayrie en o zouezh, oadet etre 17 hag 28 vloaz. Ouzhpenn-se, ar c'hleñved-red Typhus en toulloù-bac'h en Naoned en doa lazhet un 3 000 den. E Paimbœuf, 162 den a zo toullbac'het, 103 a voe fuzuilhet pe dibennet.
Ar gwaskerezh a zo gwadus ivez er Maine-et-Loire, rent eo gant ar gomiserien Nicolas Hentz hag Adrien Francastel. En Angers, 290 prizoniad a zo fuzuilhet pe dibennet. 1020 a oa marvet gant kleñvedoù pa oant toullbac'het.
Hent ar c'holonennoù
D'an 28 a viz C'hwevrer, ar golonenn a stourm a-enep unvezioù stourm Charette. E-kerzh an emgann, ar penn batailhon Matincourt, un ofiser eus Cordellier, a ya el Lucs-sur-Boulogne hag a lazhadeg etre 500 ha 900 trevour e Chapel ar Petit-Luc. Al lazhadeg-se marteze eo an hini brudetañ gant ar c'holonennoù-tan. 564 korf a zo bet adkavet gant an abad Charles Vincent Barbedette, gant 109 bugel oadet dindan 7 vloaz. Ar golonenn a'n em stroll, ha d'ar 1añ a viz Meurzh, e voe lazhadeget 66 trevour e Saint-Étienne-du-Bois ; tri devezh war-lerc'h, Les Brouzils a zo devet evit an eil gwech ha lazhadeget 270 anneziad. D'ar 5 a viz Meurzh, ar Republikaned a dreuz Montaigu, Clisson, Maodilon hag Ar Palez gant tizh. An deiz war-lerc'h erruet eo en Le Loroux-Bottereau, eno e vez flastret un dolpageg emsavidi ; ar soudarded a chom tri devezh e kêr a vez riñset.
Mor Aral
Mor Aral zo ur mor diabarzh pe ul lenn sall vras e kreiz Azia (Арал теңізі, Aral teñizi e kazakeg, Аральскοе мοре e ruseg, Orol dengizi en ouzbekeg). En em astenn a ra etre Kazakstan en hanternoz ha Karakalpakstan, ul lodenn eus Ouzbekistan er c’hreisteiz. "Mor an Inizi" eo ster kentañ e anv, dre ma veze kavet kantadoù a enezennoù ennañ,
Abaoe ar bloavezhioù 1960 eo aet gorread Mor Aral war goazhañ, abalamour m’eo bet diheñchet red ar stêrioù Amu Darya ha Syr Darya a oa o'n em deurel ennañ a-raok, evit gallout dourañ an douaroù. A-benn 2004, ne oa mui gant Mor Aral nemet ur c’hard eus ar gorread a oa gantañ gwechall. E deroù ar bloavezhioù 1960 e oa Mor Aral, gant ur gorread 68.000 km², ar pevare lenn vrasañ er bed. Bremañ ez eus daou boull disparti : an hini brasañ er c’hreisteiz hag an hini bihanañ en hanternoz. Un trede hini, er reter, zo aet da hesk e 2009. Kresket kalz eo ar bec’hiad holen e dour Mor Aral, ha gant se ez eus bet lazhet e-leizh a blant hag a loened dour. Bras eo kudenn ar saotradur ivez. Strivoù a reer e Kazakstan evit saveteiñ lenn an hanternoz.
Kleub breton
thumb|225px|Panell gelaouiñ ouzh talbenn tavarn gozh Amaury e Versailhez. Graet e veze Kleub breton eus ur strollad kannaded eus Breizh. Evel ar gannaded c'hall all e oant bet galvet gant ar roue Loeiz XVI da gemer perzh e Breujoù Bro-C'hall a-benn ar 1añ a viz Mae 1789.
Kenkent hag erru e Versailhez e dibenn miz Ebrel 1789 e kustumjont en em vodañ e tavarn Nicolas Amaury, evit « breutaat en araok war an danvezioù a ranke bezañ graet war o zro er Breujoù » pa vijent liammet ouzh Breizh pe ouzh danvezioù all. Krouet e oa bet d'an 30 a viz Ebrel 1789 gant an alvokaded roazhonat Isaac Le Chapelier (1754-1794), Jean-Denis Lanjuinais (1753-1827) ha Jacques-Marie Glezen (1737-1801) peurgetket. Estroc'h evit an daou c'hant Breton a voe buan a-walc'h ha degemeret e voe dileuridi o tont eus Franche-Comté hag Anjev ivez. Dav eo klask e orin, pell kent emvod ar Breujoù e 1789, en emsav ar Fronde a oa bet gwall radikal e Breujoù Breizh gant pennoù-bras evel Loeiz ar Chalotez (1701-1785) da skouer.
Da-heul darvoudoù ar 5 ha 6 a viz Here 1789 ha dilojadenn ar Vodadenn vonreizhañ vroadel da Bariz e teuas da vezañ "Kevredigezh mignoned ar Vonreizh", oc'h ober annez e Kouent ar Jakobined (straed Saint-Honoré), a-raok mont da Gleub ar Jakobined da vat.
Philippa
Philippa zo un anv-badez saoznek hag alamanek.
Rouaned Roumania
Rouaned Roumania zo bet eus 1862 betek 1947.
Bertele Iañ a Gergustentin
Bertele I (gresianeg : Πατριάρχης Βαρθολομαῖος Αʹ, Patriarchis Bartholomaios A' ; turkeg : Patrik I. Bartholomeos ; bet ganet d'an 29 a viz C'hwevrer 1940) eo 270 arc'heskob Kergustentin ha Patriarch eukumenek Kergustentin abaoe an 2 a viz Du 1991. Hervez e ditladur eo primus inter pares ("kentañ e-touez e birien") en Iliz Ortodoks ha heñcher speredel un 300 milion a reizhkredourien bennak.
E ren abaoe 1991 zo merket gant e labour evit lakaat an Ilizoù Ortodoks da genlabourat kenkoulz ha klask lakaat an Ilizoù kristen hag ar relijionoù dre vras da gaozeal kenetrezo. Gweladennet en deus alies ar pab, ar pezh ne veze ket graet alies, kement ha pennoù relijiel all, en Islam da skouer. Klask a ra broudañ ar frankiz relijiel ha gwirioù mab-den hag ivez lakaat an dud da soñjal en ekologiezh (alese eo bet lesanvet "ar Patriarch Glas").
Seziz Jadotville
Seziz Jadotville a voe un emgann e miz Gwengolo 1961, e-pad un oberiadur-brezel gant soudarded Aozadur ar Broadoù Unanet e-pad emgannoù Katanga e Kongo-Léopoldville, en Afrika Kreiz. Ar gompagnunezh "A", eus 35 Batailhon an ABU savet gant soudarded eus Arme Iwerzhon (Irish Army, an tArm) a voe taget gant jandarmed Katanga leal d'ar C'hentañ-ministr ha jeneral Moise Tshombe harpet gant goprsoudarded. Ar soudarded iwerzhonat armet gant armoù lijer nemetken, darn anezho eus an Eil Brezel-bed a voe enkelc'hiet e Jadotville (hiziv Likasi). Talañ a rejont d'an tagadennoù katangat e-pad c'hwec'h devezh e-pad ma oa un nerzh iwerzhonat-svedat o klask sikour anezho met en aner.
Soubet gant an niver kalz uheloc'h a argadourien, an Iwerzhoniz a voe rediet da godianañ ur wech echuet o holl bolodoù, o dour ha boued. Deuet e oant a-benn memestra da lazhañ pe gloazañ un niver uhel a dagaderien. Dalc'het e voent prizonidi brezel e-pad ur miz bennak hep koll den ebet. Bez e voe ar stourmad brasañ eus an ABU e Republik Demokratel Kongo, gant soudarded Iwerzhon ha Sveden.
Sigmaringen
Sigmaringen zo ur gêr e kreisteiz Alamagn, e land Baden-Württemberg, war lez an Danav.
Meneget eo hec'h anv adal 1077, bet eo kêr-benn priñselezh Hohenzollern-Sigmaringen, ha hini proviñs Hohenzollern. Brudet eo he c'hastell.
Istor Bro-C'hall
Er c'hastell e oa repuet gouarnamant Pétain e 1944 e dibenn an Eil brezel-bed, hag ivez Gallaoued all o devoa kenlabouret, evel ar skrivagner Louis-Ferdinand Céline.
Tud
Eno e voe ganet ar sant Fidelis von Sigmaringen (1577-1622), manac'h, merzher ha sant, hag ar rouaned Carol Iañ ha Ferdinand Iañ, rouaned Roumania.
Romeries
Romeries zo ur gumun edepartamant Norzh e Bro-C'hall.
kantved
.
Bezioù-brezel ar C'hommonwealth en astenn bered ar gumun: Romeries Communal Cemetery Extension
Savet e voe un astenn da bered ar gumun e dibenn ar Brezel bed kentañ, e miz Here 1918. Implijet e voe gant 3 Rannlu ar ar Rouantelezh-Unanet ha Rannlu Zeland-Nevez. Enni eo bet douaret ar Private E. Jackson eus ar ''24th Bn. Royal Fusiliers'', fuzuilhet d'ar 7 a viz Du 1918 evit bout bet dizertet. Ne oa nemet 128 bez hepken e penn-kentañ. Eus beredoù bihan all hag eus an tachennoù-emgann e voe degaset bezioù all goude arsav-brezel an 11 a viz Du 1918, en o mesk un nebeud eus ar 25 a viz Eost 1914 pa ranke ar re Gevredet kilañ dirak an Alamaned.
Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e bered kêriadenn Vertigneul: Vertigneul Churchyard
Marvet int e dibenn ar Brezel bed kentañ, e miz Here 1918.
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Oud (benveg-seniñ)
An oud a zo ur benveg-seniñ gant kerdin a vez sonet dre biñsañ. Kavet e vez er broioù arab, en Armenia, e Gres hag e Turki.
Sellit ivez ouzh
Lud
Castiglione a Casauria
Castiglione a Casauria zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
David Teniers ar Yaouankañ
David Teniers ar Yaouankañ (Antwerpen, 1610-1690) a oa ul livour flamank, mab d'al livour David Teniers an Henañ (1582-1649).
Ur mab en doe, anavezet evel David Teniers III (1638-1685).
Boulogne (Vande)
Boulogne a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Città Sant'Angelo
Città Sant'Angelo zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Embenniezh
Embenniezh (gresianeg : αὐτοκεφαλία, "bezañ embennet") eo statud an Ilizoù kristen ma n'eus den a-us d'o eskob. Implijet e vez an termen-se evit an Ilizoù Ortodoks dreist-holl.
Jean-Claude
Jean-Claude zo un anv-badez kevrennek gallek, savet diwar Jean ha Claude.
Civitaquana
Civitaquana zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Ar Voul Strink
Ar Voul Strink a zo ul levr evit ar vugale, skrivet gant Stefan Carpentier, hag embannet e miz Gwengolo 2005 gant Keit Vimp Bev. Gounezet en doa eil Priz ar Yaouankiz e 2005.
An istor
Degouezhout a ra Grival hag e vignoned en ur vro dianav dezhe. Buan e komprenont ez eus un dra bennak a ya a-dreuz eno, ha n'eo ket komzoù iskis ur vamm-gozh a zislavaro o soñj...
Yezh
Brezhoneg.
Henry Wainwright
Henry Wainwright, lakaet d'ar marv d'an 21 a viz Kerzu 1875, a oa ur muntrer saoz.
Buhez
Henry Wainwright hag a oa ur brouster en devoa lazhet e vestrez Harriet Lane e miz Gwengolo 1874. Beziet en devoa ar c'horf en ur sanailh perc'hennet gantañ. Goude bezañ bet graet freuz-stal bloaz war-lerc'h en devoa diveziet ar c'horf e miz Gwengolo 1875. Gant sikour e vreur Thomas hag ur brouster all anvet Alfred Stokes en devoa klasket kuzhañ ar c'horf en ul lec'h all. Stokes en doa kavet iskis an afer-se ha kaout pakadoù da ziwall. Digoret en doa unan anezho ha kavet lodennoù eus korf un den. Raktal en devoa galvet ar polis.
Roccamorice
Roccamorice zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Montesilvano
Montesilvano zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Montebello di Bertona
Montebello di Bertona zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Ker
Ker zo ur ger a gaver a-gozh el lec'hanvadurezh vrezhonek hag en anvioù-tiegezh tennet anezho. Dont a ra eus kêr. A-wechoù e vez skrivet o varennañ al lizher K evel se : Ꝃnetra e-lec'h Kernetra.
Nevesoc'h en istor eo deuet ar pleg da implijout Ker evit reiñ anvioù da draoù all, evel tier.
Sterioù all zo gant ar gêr ker e brezhoneg avat :
Anvioù-lec'h kozh
18 250 a lec'hanvioù e Ker- a zo, e Breizh-Izel dreist-holl. E Breizh-Uhel e gaver ar stumm Car- hag e Bro-Gembre ar stumm Caer-. Setu un nebeud skouerioù : Kêrioù zo e Breizh a grog gant Ker-, un nebeud skouerioù : Karterioù zo ivez :
Lec'hioù all :
En estrennvro
Kêrioù en estrennvro hag a grog gant Ker- e brezhoneg :
Digouezh ar Pireneoù
En Ariège e kaver an anv-lec'h Ker pe Cair a-wechoù. Talvezhout a ra kement ha « penn roc'h» pe « kribenn roc'h ». Mougevioù Ker Massat zo mougevioù ragistorel brudet er c'horn-bro-se.
Anvioù-tiegezh
An anvioù-tiegezh brezhonek hag a grog gant Ker- a c'hall bezañ tennet eus anvioù-lec'h pe eus un atant gant anv un den war-lerc'h, da skouer :
A-wechoù eo bet brezhonekaet anvioù romanek, da skouer La Villemarquée e Kervarker, ha Moulinsart e Kervilin e troioù-kaer Tintin.
Kerr (skrivet ivez Ker, Kear, Carr, Carre ha Cares) zo un anv-tiegezh skosat hag a zeu eus William de Ker, un Norman bet staliet eno en.
Anvioù nevez savet abaoe ar kantved
Adalek fin an kantved, p'en deus kroget an touristerezh kouronkañ da zioren e Breizh, eo deuet ar c'hiz da envel e zi, ha dreist-holl e eilti war bord ar mor, gant Ker + un anv-bihan, pe c'hoazh Keravel, etc. Un niver bras kenañ a dier zo bet anvet evel-se war holl aodoù Breizh, hag en Argoad ivez a-wechoù. Brezhonek, gallek pe gallekaet e vez an anv-bihan peurliesañ. Skouerioù e-leizh eus ar pleg-se a zo, tier-vakañsiñ prevez met ivez kenkizoù, manerioù ha letioù savet gant tisavourien vrudet, da skouer ar c'henkizoù rummet Ker Vary ha Ker Louisic er Baol, pe e Pornizhan kenkizoù Ker Souveraine, Ker Gaïdic (tro-dro 1880) ha Ker Juliette hag a zo hiziv un domani gant letioù-annez touristel hag ur preti.
Lec'hioù zo zo bet anvet gant Ker ivez, evit abegoù liesseurt :
Embregerezhioù ha mediaioù zo o deus kemeret un anv graet gant Ker ivez, a-wechoù gant ur ger gallekaet pe saoznek :
Civitella Casanova
Civitella Casanova zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Heskenneg kabellek
An heskenneg kabellek (Lophodytes cucullatus) a zo un evn palvezek. Ar spesad nemetañ eo er genad Lophodytes.
L'Oie
L'Oie a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Roger Faulques
Roger Faulques, ganet d'ar 14 a viz Kerzu 1924 hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Du 2011 (86 bloaz) e Nisa, a oa ur milour gall ha goprsoudard. Bez e voe penn batailhon e skol arbennik ispisial milourel Saint-Cyr, ofiser harzlammer el Lejion Estrañjour. Kemeret en doa perzh er Rezistañs, Brezel Indez-Sina, Brezel Aljeria ha taolioù-stad e Yemen hag Afrika.
Porzana atra
Porzana atra (pe Zapornia atra) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Rallidae.
Annez
Brosezat eo ar spesad en Enez Henderson (Inizi Pitcairn, ).
Margareta Eriksdotter
Margareta Eriksdotter zo anv meur a briñsez svedat:
Luz Pozo Garza
Luz Pozo Garza (Ribadeo, 21 Gouere 1922 – A Coruña, 20 Ebrel 2020) a oa ur skrivagnerez hag ur varzhez eus Galiza.
Sylvain Barou
Sylvain Barou, ganet d'an 21 a viz Gwengolo 1978, a zo ur fleüter breizhat eus ar re vrudetañ. Seniñ a ra ivez ar bansuri, ar binioù-kozh, an duduk, al low whistle hag an uilleann pipes.
Margareta Eriksdotter
Gerdarzh
Savet eo an anv diwar Margareta, hag Eriksdotter, hag a dalv kement ha merc'h Erik.
Luz Pozo Garza
Pa oa pevarzek vloaz, da vare Brezel diabarzh Spagn, ez eas he familh da chom da Lugo, ha goude se da Larache, e Maroko spagnol. Pa zistroas da C'haliza, e 1940, en em stalias e Viveiro. Studioù sonerezh a reas Luz, ha studioù war ar yezhoniezh romanek. Labourat a reas evel kelennerez kastilhaneg en ur skol eil derez e meur a lec'h (Corcubión, A Coruña, Vigo, Nigrán), betek ma'z eas e retred e 1987. Etre 1975 ha 1976 e voe unan eus kenrenerien ar gelaouenn lennegel Nordés.
Kregiñ a reas da skrivañ barzhonegoù e kastilhaneg, met tamm-ha-tamm e skrivas, muioc'h-mui, e galizeg.
Adalek 1996 e voe ezel eus ar Real Academia Galega (akademiezh roueel Galiza), hag he sekretourez zoken eus 1997 da 2001. E 2007 e voe kinniget hec'h anv gant Kevredigezh ar skrivagnerien c'halizek evit Priz Nobel al Lennegezh. He barzhonegoù zo bet troet e meur a yezh, e kastilhaneg, portugaleg, katalaneg, galleg, saozneg, alamaneg, hungareg, ruseg ha japaneg.
Torre de' Passeri
Torre de' Passeri  zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
C'hoari ar misioner
C'hoari ar misioner zo un doare da c'hoari daou, pa vez an eil war-benn egile, tal-ouzh-tal, an hini zo dindan o skarañ e ziv vorzhed. En doare-se e c'hall an daou gariad sellout an eil ouzh egile, ha pokat an eil d'egile a-hed an embarañ.
N'ouzer ket re vat a belec'h e teu an droienn, implijet e meur a yezh, met gouzout a reer e oa enebet an Iliz katolik ouzh an embarañ ha ne veze ket graet hervezi, en doare naturel, hag evit ober bugale, ha hounnezh e vefe an doare naturel.
Torre di Santa Maria
Torre di Santa Maria  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Sondrio e Lombardia.
Victor Masson (arzour)
Victor Masson a oa un tresour, livour ha penn greanterezh eus Loren, ganet d'an 10 a viz Mae 1849 e Pont-à-Mousson (Meurthe) hag aet da Anaon e Toulon (Var) d'ar 17 a viz Gouhere 1917.
Maen naturel
Ar maen naturel, ha graet e veze maen-mañson anezhañ gwezhall, a zo un danvez adeiladiñ fardet diwar diboullañ tammoù karregad (roc'h), prientet ha kaset war al lec'h ma saver savadurioù eno.
Mixteked
Istor
<!--
Voir aussi
-->
Victor Amadeus
Pennad kar
Victor Amadeus
Gilberto
Gilberto zo un anv-badez portugalek ha spagnolek.
Castello dell'Acqua
Castello dell'Acqua  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Sondrio e Lombardia.
Patriarchiezh eukumenek Kergustentin
Patriarchiezh eukumenek Kergustentin (gresianeg : Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον Κωνσταντινουπόλεως, Oikoumenikón Patriarkhíon Konstantinoupóleos, [] ; latin : Patriarchatus Oecumenicus Constantinopolitanus ; turkeg : Rum Ortodoks Patrikhanesi, "Patriarchiez roman ortodoks") zo unan eus ar pevarzek pe c'hwezek Iliz embennek a ra asambles an Iliz Ortodoks. En e fenn emañ Patriarch eukumenek Kergustentin Bertele I, arc'heskob Kergustentin.
Abalamour d'he statud evel kêr-benn bet Impalaeriezh roman ha bizantion ha d'he ferzh evel Iliz-vamm ar brasañ eus Ilizioù ortodoks modern emañ Kergustentin en ur plas a enor e-touez ar Reizhkredouriezh ha diwar an abegoù-se eo hec'h eskob ur Patriarch eukumenek, gant ar statud a brimus inter pares (kentañ e-touez kevataled) e-touez eskibien an Iliz Ortodoks, hag un heñcher speredel evit ar bed reizhkredour.
Sainte-Florence (Vande)
Sainte-Florence a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Catarina Portugal
Catarina Portugal zo anv meur a briñsez portugalat:
Kerion (strollad)
Buhezskrid
Er penn-kentañ ar strollad a oa anvet Kirlian hag an doare sonerezh a oa tostoc'h eus ar metal progresivel benvegel. An daou guitarour Sylvain ha Remi a oa kompozourien. Goude ur bloaz kenlabour, kroget o deus d'ober sonadegoù en o rannvro, o c'hoari dreist-holl tonioù savet ganto. E 2001 o deus enrollet ar c'hentañ demo. Goude-se ez eo deuet doare ar strollad da vezañ muioc'h troet war-zu ar speed metal.
Met choazioù micherel ar sonerien o deus pellaet anezho.
Krouet eo bet er c'han gant Elise, ur mignonez eus ar strollad, met kalite ar son a oa fall.
Ponte in Valtellina
Ponte in Valtellina   zo ur gumun eus Italia, e proviñs Sondrio e Lombardia.
Campodolcino
Campodolcino  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Sondrio e Lombardia.
Llysfaen
Llysfaen zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh en arvor hanternoz Kembre, e Sir Conwy. Emañ hanter-hent etre Abergele er reter ha Bae Colwyn er gornaoueg. Er gumuniezh emañ Hen Golwyn, Llanddulas, Dolwen ha Betws-yn-Rhos. Er reter emañ Mynydd Marian.
Hiziv emañ Llysfaen e Sir Conwy, met betek 1923 e oa un ezklozadur eus Sir Gaernarfon ha kelc'hiet e oa penn-da-benn gant Sir Ddinbych. E kontelezh Clwyd e voe eus 1974 betek 1996. Er Grennamzer e oa e kantrev Rhos. Eus ar Grennamzer eo an iliz, a zo gouestlet da sant Cynfran. Hervez ar richenn e vije bet savet gant ar sant e 777. Eus 1377 eo ar savadur a weler bremañ ha kempennet e voe e 1870. Ur feunteun, Ffynnon Gynfran, zo e-kichen an iliz.
E-pad pell e oa tud Llysfaen o c'hounit o buhez e mengleuzioù maen-raz. Gant bagoù e veze kaset ar raz da Liverpool pe Fleetwood.
E 2011 e oa poblet gant 2,743 a dud, ha 552 anezho (21,1%) a oa kembraegerien.
Les Authieux-Papion
Les Authieux-Papion a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant trizek kumun all d'ober ur gumun nevez: Mézidon-Vallée-d'Auge.
kantved
Eil brezel-bed
468
Diwar-benn ar bloavezh 468 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 468
469
Diwar-benn ar bloavezh 469 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 469
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 469
Catarina
Catarina zo un anv-badez italianek ha portugalek, kar-tost d'an anv spagnolek Catalina ha d'an anv svedek Katarina.
Felipa Perestrelo Moniz
Felipa Moniz, Felipa Perestrelo, Filipa Moniz Perestrelom Filipa Perestrelo Moniz (c. 1455- c. 1484) a oa pried Kristol Goulm, merdeer eus Genova (Italia).
He buhez
Merc'h e oa da Vartolomeo Perestrello, merdeer portugalat a orin italian, ha da Isabel Moniz. He zad a oa genidik eus kêr Biacenza, en Italia, ha gouarnour enez portugalat Porto Santo e oa He mamm a oa merc'h-vihan da Gil Aires, escrivão da puridade de D. Nuno Álvares Pereira, ha d'e bried Leonor Rodrigues. .
Eured
Felipa Moniz n'halle ket dimeziñ hep aotre mestr Urzh Santiago, ar roue João II de Portugal, evel a oa skrivet e levr reolennoù an urzh. War-dro 1479 e tegouezhas Kristol Goulm e Lisboa, evel marc'hadour. D'an 13 a viz Mae e euredas da Felipa Moniz. E 1481 e voe ganet o mab Diego. Neuze ez ejont da chom da Porto Santo, e-pad daou vloaz, ha goude da Vadeira.
Mervel a reas a-raok beaj he fried da Amerika.
Inizi Gilbert hag Ellice
Inizi Gilbert hag Ellice (saozneg: Gilbert hag Ellice Islands) a zo bet ur vro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet adalek 1892, hag un drevadenn etre 1916 ha 1976. Rannet e voent neuze, hag ar braz eus inizi Gilbert a yeas d'ober ur stad dizalc'h, Republik Kiribati, e 1979, tra ma voe savet stad Tuvalu diwar an inizi Ellice e 1978.
An anv
An Inizi Gilbert a voe roet o anv dezho e 1820, gant an amiral rus Johann von Krusenstern hag ar c'habiten gall Louis Duperrey, diwar anv ar c'habiten saoz Thomas Gilbert, a dremenas dre eno e 1788.
Funafuti a voe anvet Enez Ellice, diwar anv Edward Ellice, ur politikour ha marc'hadour saoz, gant ar c'habiten Arent de Peyster, a spurmantas an inizi e 1819 diwar vourzh al lestr Rebecca. Ellice a oa perc'henn karg al lestr. Roet e voe an anv Ellice d'an nav enezenn, a zo aet d'ober Tuvalu hiriv, goude labourioù ar Saoz Alexander George Findlay (1812–1876).
Dingiso
An dingiso (Dendrolagus mbaiso) a zo ur c'hangourou-gwez hag a vev e kornôg Ginea-Nevez.
France-Antilles
France-Antilles zo ur pemdezieg gallek. Daou embannadur zo anezhañ : unan evit Gwadloup, unan evit Martinik.
Llanrhychwyn
Llanrhychwyn zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez e hanternoz Kembre, e Sir Conwy.
Emañ e-kichen Trefriw. Bras eo ar barrez hag enni emañ Betws-y-Coed. E-kichen ar gêriadenn ez eus ur c'hoadig anvet Coedwig Gwydyr. Er mervent emañ Llyn Geirionnydd.
Da sant Rhychwyn eo gouestlet an iliz. Kozh eo. Hervez ar richenn e oa bet savet gant ar sant e-unan. Unan eus mibien Helig ap Glannog e oa hervez ar richenn, met ne ouzer netra muioc'h diwar e benn.
Kontañ a reer e veze skuizh ar briñsez Siwan, gwreg Llywelyn Fawr, o vont eus al lez e Trefriw da iliz Llanrhychwyn. Neuze e voe savet un iliz nevez gant Llywelyn eviti e Trefriw er bloavezh 1220. Lidet e vez gouel Rhychwyn d'an 12 a viz Gouere.
Kentañ Restaorasion
Kentañ Restaorasion a vez graet eus ur prantad eus Istor ar Rouantelezh c'hall etre hag
Graet e vez Impalaeriezh c'hall kentañ eus ar renad politikel a oa a-raok ar vonarkiezh-mañ ha Kant-Devezh eus an hini war he lerc'h.
Helena Sveden
Helena pe Elin, anavezet ivez evel  Maer, Mär pe  Mö (ganet en XIvet kantved – floruit war-dro 1105/10), a oa rouanez Sveden evel pried Inge an Henañ,  ha marteze c'hoar da Blot-Sweyn Roue Sveden.
Tampa Red
Tampa Red (1904-1981) a oa anv kaner  Hudson Woodbridge, pe Hudson Whittaker, a oa ur c'haner ha gitarour blues stadunanat, e doare Chicago. Gant e zoare da seniñ gant gouzoug ur voutailh (bottleneck), lakaet ouzh e viz, e levezonas kalz a c'hitarourien all, evel Big Bill Broonzy, Robert Nighthawk, Muddy Waters, Elmore James ha Mose Allison.
E vrudetañ kanaouennoù eo Anna Lou Blues, Black Angel Blues, Crying Won't Help You, It Hurts Me Too, ha Love Her with a Feeling.
Heskenneg Brazil
An heskenneg Brazil a zo ur spesad evned palvezek, Mergus octosetaceus an anv skiantel anezhañ.
En arvar bras e vefe al labous da vont da get o vezañ na vije ken nemet un 250 penn bennak bev er bed.
Boued
Daoust ma vev diwar besked dreist-holl e kemer amprevaned (hag o larvenned) ha blotviled ivez.
Annez
Kavout a reer ar spesad e kreisteiz-kreiz Suamerika.
Eil Restaorasion
Eil Restaorasion a vez graet eus ur prantad eus Istor ar Rouantelezh c'hall etre hag
Graet e vez Kant-Devezh eus ar renad politikel a oa a-raok ar vonarkiezh-mañ hag Unpenniezh Gouere eus an hini war he lerc'h.
Notennoù
Bourbon Restoration
Ti Gwenn
An Ti Gwenn (saozneg: White House) eo annez ofisiel ha lec'h labour pennañ Prezidant Stadoù-Unanet Amerika. Emañ e kêr-benn ar vro, Washington D.C.. Savet eo bet etre 1792 ha 1800 diwar dresoù James Hoban, genidik eus Iwerzhon.
Stephen Aryan
Stephen Aryan, ganet e miz Meurzh 1977 e Bro-Saoz, zo ur skrivagner saoz fantasy, dark fantasy dreist-holl.
Amadeo
Amadeo zo un anv-badez spagnolek hag italianek, diwar an anv latin Amadeus.
Lid
D'an 31 a viz Meurzh e vez lidet ar Gwenvidig Amadeo IX Savoia.
Michel Le Bris
Michel Le Bris, ganet d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1944 e Plouganoù ha marvet d'ar Sadorn 30 a viz Genver 2021 er Gouer, a oa ur skrivagner gallek. Savet en doa, e 1990, ar festival Étonnants voyageurs e Sant-Maloù.
Chandler (Arizona)
Chandler zo ur gêr lec'hiet e kreiz Arizona er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 236 123 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Chandler en ur mod ofisiel e 1912.
Heskenneg Auckland
Heskenneg Auckland (Mergus australis) a oa un evn palvezek eus Zeland-Nevez, aet da get e deroù an.
Macronus
Macronus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1835 gant ar skiantourien vreizhveuriat William Jardine (1784-1843) ha Prideaux John Selby (1788-1867).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Mergus squamatus
Mergus squamatus a zo ur spesad evned palvezek e-touez kerentiad an Anatidae.
Annez
Bevañ a ra al labous e reter Azia : gouennañ a ra e Manchouria ha gevred Siberia ha goañviñ e kreisteiz Sina.
House (sonerezh)
An house zo ur seurt sonerezh elektronek lusket e deroù ar bloavezhioù 1980 e Chicago. Liammet eo he istor ouzh hini an disc jockey-ed, ha dont a ra he anv eus ar "Warehouse", ur c'hlub eus Chicago lec'h ma sone an DJ Frankie Knuckles. Aozet e vez an house gant ul lusk izek hag ul linenn boudenn tost ouzh ar funk, hag ouzhpennet e vez alies mouezhioù, "samplet" pe get.
Produerien gentañ an house a voe Chip E. (Like This, It's House), Adonis gant No Way Back, Steve Hurley (Music Is the Key, Jack Your Body), Marshall Jefferson hag e The House Music Anthem (Move Your Body) brudet, Keith Farley (Love Can't Turn Around (1986)), Lil' Louis hag e "gorzenn" etrebroadel French Kiss ha Larry Heard hag a aozo dindan e anv-arzour Mr. Fingers an ton deep house milvrudet Can You Feel It a gaver e-barzh unan eus e zoareoù ur brezegenn gant Martin Luther King. Savet e 1983 gant Jesse Saunders hag embannet dindan al label Mitchbal, an tonioù On and On ha Funk U Up a vez gwelet evel an div grouadenn house kentañ. Ma teu an holl arzourien-se eus Chicago e teuas buan an house da liesseurtaat ha kerkent ha 1988 e teuas war-wel an hip-house da skouer, gant Fast Eddie hag e ditl Yoyo Get Funky hag a vesk house gant elektro ha hip-hop.
Jean Jan
Buhez
Jean Jan a oa ganet e kêriadenn Jugon, e kumun Baod, d'ar 15 a viz Mezheven 1772. Desavet e oa bet e skolaj Gwened (daet hiriv da vout skolaj Jules Simon) da 13 vlez.
House (sonerezh)
E kêr New York e kreskas fonnus ul leurenn oberiant kenañ, troet war ar garage, un house "mouezhel" hêr d'an disco, awenet gant ar c'hlub lec'h ma sone an DJ Larry Levan, ar Paradise Garage. Er memes tro e voe diorret an tekno gant kêr Detroit. Disco on the budget (disko war ziskar) a veze graet eus an house gant Mel Cheren, mojenn an nozioù new-yorkat. Evit gwir e oa dister an doareoù produiñ, "artizanel" zoken. Eus an amzer-se en deus savet sevenadur ar "C'hlubbing". Dont a reas ar bladenn vinil da vezañ arouez an house eta. Skignet e vez ar sonerezh-se c'hoazh hiziv hon deiz el lec'hioù arbennikaet ha toulloù-noz zo.
Jean Jan
Buhez
Diagon a oa pa grogas an Dipac'h. Distroiñ a raas da Vaod evit sevel ur bagad chouanted a dolpe 8 kumun. Bras e oa e-keñver tud e vare (1,79 m), Jean Jan a oa kistin-sklaer e vlev, glas a zaoulagad ha togn e fri. Kreñv e oa, speredek ha bliv ha youlek-bras e kement tra a gase da benn.
House (sonerezh)
Kalz isrannoù eus an house a zo, en o zouez an acid house, an deep house hag an ambient house.
Jean Jan
Buhez
Pa oa Letanant Jorj Kadoudal, e oa bet lodek e dilestradeg Kiberen e 1795. Koronal a oa a-benn eno. Beviñ a rae Jean Jan ha Claude Lorcy, lezanvet "an hani didrec'h" e kabanennoù etre Kerlev ha Koad-Sulan, en ur park anvet Denigenn.
The Red Book of Heroes
The Red Book of Heroes ("Levr Ruz an Harozed") zo ul levr saoznek gant Leonora Blanche Alleyne ("Mrs. Lang" war ar golo), pried Andrew Lang, skeudennaouet gant H. J. Ford hag embannet gant Longmans e 1909.
Jean Jan
Buhez
Ur bagad "soudarded glas" a Bondi, 22 greunader hag ur jandarm ennañ a yaas da Velrant d'ar 24 a viz Mezheven 1798. An aotrou Duparc, person Melrant, ha kuzhet e kêr Norgle a esaeas lâret dezhe, sikouret e voe get Fanchon ar Saoz hag a oa daet d'an oferenn e chapel Sant Laorañs. Re ziwezhat e oa siwazh. Fañchon ar Saoz danvez pried Jean Jan genidik a g-Kerlev a oa bloñset kreñv en he morzhed dehoù. Lazhet e voe Jean Jan hag e gamarad en emgann taer goude-se.
The Red Book of Heroes
Daouzek istor zo el levr, diwar-venn tud skouerius evel Hannibal, Florence Nightingale, ha Thomas More.
Jean Jan
Buhez
Kaset e voe korf Jean Jan da Bondi ha diskouezet a-skourr doc'h mur an ospital e-pad tri deiz. Douaret eo bet en ur lec'h kuzh e Pondi. Lorcy a voe douaret e chapel Sant Turiav e Bartelame.
Fañchon ar Saoz a chomas kamm he buhez-pad. Beviñ a raas betek 88 vlez ha mervel a raas e Kerlev Melrant.
Tiegezh
Doc'h ar pezh a seblant n'en dehe ket bet a vugale, marse en arbenn ma faote dezhañ glouestriñ e vuhez da Zoue.
Kanenn
Setu ur werz kompozet en enor da Jean Jan hag embannet àr lec'hiad Dastum, serret get Loeiz ar Bras er blezioù 1960. <poem style="margin-left:150px;"> Da houil Iehann dé aveid dé Da houil Iehann dé aveid dé Ha jandarmed Baod ar valé Ti la rou la lir lir Ti la la ti la rou lan lir, Ti la rou lan la Ha ré Pondi e oé eùe, ‘Paréz Melrand kosté Kerlé. "Bonjour doh hui groagé Melrand, Ne huès chet guélet er chouan ?" "Chetu en eih dé treméned N’ès chet guéled chouan erbet." "Geù e laret, groagé Melrand, Kèr déh hui poé gi hoah guéled." Fanchon er Saoz ‘dès achaped De avertiss er chouaned : "Paotred, achapet mar karet, Kèr ariù er soudarded." Marù é Jean Jan ha Lavinci, Ha veint ket kaset da Bondi. E mant duhont ér bounaleù Goèd édandé a bouladeù. Lavinci ‘gost ma oé ur braù, ‘Zo intèred é Sant Derhiaù. Chervij e hrei é relègeù De frotein er chapelèteù.
Louise Ebrel
Louise Ebrel, ganet e Trefrin d'ar 27 a viz Gouere 1932 ha marvet d'an 30 a viz Meurzh 2020 a zo ur ganerez vreizhat. Merc'h eo da Eugénie Goadec, unan eus ar C'hoarezed Goadeg, ha da Job Ebrel, kaner ivez.
Kanañ a ra kan-ha-diskan ha gwerzioù. Adalek 1994 betek 2006 e kane asambles gant Denez Prigent, ha bremañ er festoù-noz asambles gant Ifig Flatrès. Kenlabouret he deus gant kalz arzourien all: Bagad Lokoal Mendon, ar strollad sonerezh hengounel Dremmwel, ar strollad punk-keltiek Les Ramoneurs de Menhirs hag ar strollad rock-sonerezh ar bed Red Cardell da skouer. En abadenn-c'hoariva "L'abri du marin" he doa kemeret perzh gant Alain Meneust.
Pladennoù
Gant tud all:
Leuconotopicus
Leuconotopicus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1845 gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad a ya d'ober ar genad :
C'hwec'h isspesad warn-ugent (26) en holl : o c'havout a reer en Amerika.
Rummatadur
Renket e veze ar spesadoù albolarvatus, arizonae, borealis, fumigatus, stricklandi ha villosus er genad Picoides kent.
Morvan Lez-Breizh
Ar roue Morvan, hervez an tresour gall [[Evariste-Vital Luminais (genidik eus Naoned)|thumb|250px |right]] Morvan, pe Morvan Lez Breizh, skrivet Murman en testennoù kozh (750 ? - 818 ), a oa roue e Breizh e dibenn an kantved.
Brezelioù
E gastell a vefe bet war dorgenn Menez-Morvan, e korn-bro ar Faoued Langoned, en un tolead anvet hirio bro ar roue Morvan. Eno e vefe bet un emgann kriz a-enep d'an armeoù frank kaset gant ar roue Loeiz an Deol. Ur stourm kalonek o devoa renet ar Vretoned, ar pezh a roio tro da sevel kanaouennoù, en enor da Vorvan, hag a gaver er Barzaz Breiz. Kaoz a zo anezhañ ivez e testennoù ar Frankad Ermold Le Noir. Kontañ a ra en e skridoù e oa bet kaset ar manac'h Witcar gant Loeiz an Deol da c'houlenn sujidigezh ar Vretoned d'ar Franked digant Murman « Lez-Breizh ». Met hemañ a respontas dezho krenn-ha-kras: ''Kae 'ta da welet da vestr, ha klask adkontañ dezhañ va c'homzoù. Ne vevan ket war e zouar, ne fell ket din bezañ dindanañ, na gouzañv e lezennoù. Gallout a ra sujañ ar Franked evel ma plij dezhañ. Murman a reno war ar Vretoned. Ma fell d'ar Franked ober brezel dimp, ar brezel a vo graet dezho! Nerzh a zo en hon divrec'h ha gouzout a raimp implijout anezho. Hast afo da gas ar c'homzoù-mañ da'z roue, al labour a ran war va farkeier n'int ket dezhañ, ha ne fell ket din bezañ dindan e lezennoù. Murman eo sturier ar Vretoned hag a nac'h krenn pep sujidigezh a vefe. Ma'z eo kalonek a-walc'h ar Franked da zisklêriañ ar brezel e vin war an dachenn vrezel da huchal d'an emgann, hag e tiskouezin deoc'h-holl n'eo ket ken gwan-se va brec'h c'hoazh.»''.
Tro-dro d'ar bloavezhioù 800 e oa dispartiet Breizh e div lodenn : al lodenn vrezhonek Domnonea, Bro-Leon, Bro-Gernev, Bro-Ereg. An eil lodenn a oa Marzoù Breizh gant ur boblañs kemmesk a Vretoned hag a romanegerien (Naoned ha Roazhon ne oant ket c'hoazh e Breizh d'an ampoent, met ul lodenn eus Marzoù Breizh e oant). Ar Garolingidi o klask kreñvaat o galloud a glaske ledañ o foblañs frank war tachennoù Breizh. Brezeliñ a raent ivez amañ hag ahont a-enep d'ar rouantelezhioù brezhon a nac'he bezañ suj ha paeañ un truaj hag en em save en o enep.
Ar pennadurezhioù frank a ranke kas ergerzhadegoù armet e Breizh ma felle dezho sujañ ar vro, gant ur gwir da sevel un truaj warne. Kement-se a c'hoarvezas e 786, 799, 811... Pennoù meur ar Vretoned a veze koll re alies ha poan o deveze d'en em unaniñ. Met un deiz ez ejont a-gevret ha gant un diviz a-unvouezh e voe asantet gant an holl anavezout Morvan da roue ar Vretoned. Pezh a lakaas Loeiz da vont er jeu. Goude bezañ bet kollet ec'h aozas Loeiz an Deol ur bagad tud ur da vont betek Langoned, da glask pakout Morvan. Kentañ roue Breizh a voe lazhet er bloaz 818, en ul lec'h a oa sur a-walc'h etre Prizieg ha Karaez.
Guadiana
Ar Guadiana (e spagnoleg hag e portugaleg) zo ur stêr a red e kreisteiz Spagn hag e Portugal hag a ra an harzoù etre an div vro-se, etre Extremadura hag Andalouzia en un tu hag Alentejo hag Algarve en tu all, betek en em deurel er Meurvor Atlantel. 742 km eo he hed.
Morvan Lez-Breizh
E vuhez
Genidik e oa eus un tu bennak a gostez Prizieg e Bro-Gwened. Ren a reas war Vro-Ereg, Domnonea ha Leon. Un den kalonek e oa, gant ar c'hoant da unvaniñ an holl Vretoned, en-dro d'an daol evit mont etrezek ar reter da derriñ nerzh ar Franked. An emgann a voe kriz, taer ha diaes, met stourm a reas betek ar marv, setu un displeg d'ar frazenn milvrudet, gwelloc'h mervel eget bezañ suj. Lazhet e voe war an dachenn vrezel gant ur bir tennet warnañ. Hag echu dija d'ar c'houlz-se gant an emsavidi. Nevenoe a gemeras penn an traoù, un nebeud amzer goude.
Guadiana
Gant ar Romaned e oa anvet Flumen Anas, stêr an houidi. Pa voe aloubet ar vro gant muzulmaned deuet eus Norzhafrika e voe arabekaet an anv ha graet e voe anezhi Wadi Ana (diwar ar ger "wadi" a dalvez kement ha "stêr" en arabeg) ; goude-se e tremenas an anv e portugaleg hag e spagnoleg evel "Oadiana" hag e emdroas goude betek reiñ "Guadiana" e spagnoleg, evel en anvioù meur a stêr all e kreisteiz Spagn gant an elfenn guad en o deroù.
Morvan Lez-Breizh
E vuhez
Ur werz a zo gouestlet da Vorvan e Barzaz Breiz Kervarker.
Guadiana
Eieniñ a ra ar Guadiana e Villarrubia de los Ojos, e proviñs Ciudad Real, en ul lec'h anvet Ojos del Guadiana ("lagadoù ar Guadiana", d. l. e. eien ar Guadiana), e 608 m uhelder. Redek a ra war-du ar gornaoueg, e rannvro Extremadura ha war-du ar c'hreisteiz goude, a-hed ar vevenn etre Spagn ha Portugal, hag e Portugal e-pad ur pennad, betek Pleg-mor Cádiz m'en em daol er mor, etre Vila Real de Santo António e Portugal hag Ayamonte e Spagn.