cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jean-Marie Jacob
Eus beleg da eskob
Sakret e voe e Pariz d'ar 26 Ebrel 1791 gant Claude Le Coz, eskob Il-ha-Gwilun, eskob-meur evit ar gwalarn.
En-dro da Sant-Brieg, d'an 13 Mae 1791, e voe degemeret gant 700 pe 800 gward, ha 5000 pe 6000 a dud, kent ha goude bet tremenet dindan ur volz-enor goloet gant delioù derv.
Staliet e voe en doare ofisiel en iliz-veur Sant-Brieg d'ar sul 15 Mae 1791.
An eskob dervek
Al lesanv-se a oa bet tapet gantañ e-kerzh miz Ebrel 1792, pa voe o weladenniñ Lannon, e Bro-Oueloù, e-lec'h e veze komzet brezhoneg. Un den, o welout an eskob o tont eus Sant-Brieg etre soudarded hag o devoa laket delioù derv war o fuzuilhoù, e hopas "Derv tout int, an escob dervek".
Costanza Farnese
Costanza Farnese (* 1500 en Roma; † 23 a viz Mae 1545) a oa merc'h da Alessandro Farnese, a zeuas da vout ar pab Paol III, ha d'e bried-kleiz Silvia Ruffini.
C'hoar e oa da Pier Luigi Farnese, a oa Dug Parma, ha da Baolo ha Ranuccio.
Mamm e oa da Guido Ascanio ha mamm-gozh da Costanza Sforza.
Bugale
Costanza ha Bosio II o doe dek bugel, c'hwec'h mab ha peder merc'h:
Chaillé-les-Marais
Chaillé-les-Marais a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Inizi Desertores
An Inizi Desertores (islas desertores e spagnoleg) zo inizi eus enezeg Chiloé, er reter anezhi, e Chile. Ober a reont an disparti etre pleg-mor Ancud ha pleg-mor Corcovado
E-touez an inizi-se emañ: Chulín, Chuit, Imerquiña, Talcán an hini vrasañ, Auten ha Nayahué, hag an enezennoùigoù  Nihuel hag O'Higgins.
Llanllwchaearn (Powys)
Llanllwchaearn (skrivet Llanllwchaiarn e saozneg) zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez e korn-bro Maldwyn, e hanternoz Powys, e Kembre. Emañ e kumuniezh Y Drenewydd a Llanllwchaearn, war lez ar stêr Hafren, er biz d'an Drenewydd. Emañ Kanol Trefaldwyn o tremen hebiou ar gêriadenn.
Eus diwezh ar Grennamzer betek ar e veze roet boed dar varzhed-lez Maldwyn e maner Aberbechan, a zo er barrez.
Ganet e voe an embreger Pryce Pryce-Jones e Llanllwchaearn.
Lucy Alves
Lucyane Pereira Alves (João Pessoa, d'ar 6 a viz Meurzh 1986), anavezetoc'h evel Lucy Alves, zo un aktourez hag ur ganerez-sonaozourez vrazilian.
Tanganyika
Tanganyika (1961-1962), war-lerc'h Republik Tanganyika (1962-1964), a zo bet ur stad verrbad aet d'ober al lodenn vrasañ eus Tanzania. E 1964 ec'h unanas gant Zanzibar d'ober Republik Unanet Tanzania (anv malizenn savet diwar Tanganyika ha Zanzibar + dibenn ia ar broioù). A-raok e oa un drevadenn eus ar Rouantelezh-Unanet, abaoe 1919 hag a-raok e oa un drevadenn alaman, Reterafrika alaman. Dont a rae anv ar vro diwar al Lenn Tanganyika, unan eus Lennoù Meur Afrika.
Neoneli
Neoneli  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Norbello
Norbello  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Andrew Garfield
Andrew Russell Garfield (ganet d'ar 20 Eost 1983 e Los Angeles) a zo un aktor stadunanat. Brudet eo bet evit e rolloù e Hacksaw Ridge film brezel gant Mel Gibson ha Silence gant Martin Scorsese.
Buhez prevez
E 2008, e oa gan an aktourez Shannon Woodward, tri bloaz war-lerc'h e tispartiiont e miz Mae 2011.
E 2011, eo gant an aktourez Emma Stone. Kejet en devoa ganti e-pad filmañ The Amazing Spider-Man. Goude meur a miz paouez e tispartiont e fin ar bloavezh 2015.
Roll kazetennoù ar Republik Tchek
Sed roll ar c'hazetennoù a vez embannet er Republik Tchek.
Deiziadur an azvent
Deiziadur an azvent zo un deiziadur evit lakaat ar vugale da c'hortoz Nedeleg e-pad an Azvent. Ur skeudennig a glot gant pep deiz eus an Azvent, kuzhet alies en ur prenestrig digoret bemdez gant ar bugel. Ijinet e oa bet e fin an ha deroù an  gant al luteriz alaman.
Cheñch a ra deiz kentañ an Azvent en hengoun kristen, eus ar 27 a viz Du d'an 3 a viz Kerzu e c'hall bezañ. Kalz deiziadurioù an azvent a grog d'ar 1añ a viz Kerzu eta.
Taolennet e vez kraou Nedeleg pe Sant Nikolaz gant deiziadurioù an hengoun kristen, pe gweledvaoù ar goañv, an Tad Nedeleg pe temoù a bep seurt (sport, teknologezhioù...) gant ar re zigristen. E-barzh prenestrigoù deiziadurioù an azvent zo ez eus kuzhet ur skeudenn, a-wechoù ur barzhoneg bihan, un arroud eus ar Bibl pe un istor bennak (evel hini ar c'hinivelezh), ur bedenn, ur chokoladenn pe ur c'hoariellig bennak. Ur c'hoari pe ur miltamm a c'hall bezañ moullet e kein an deiziadur ivez.
Deiziadurioù an azvent bev a vez savet gant kalz kêrioù. E broioù Skandinavia emañ ar Julekalender, un deiziadur an azvent e stumm un abadenn skingomz pe skinwel evit ar vugale, an dud gour pe an holl.
Rhuddlan (kombod)
Rhuddlan a oa ur c'hombod e Kembre er Grennamzer. Asambles gant kombodoù Prestatyn ha Cwnsyllt ez ae da ober kantrev Tegeingl, e Perfeddwlad, e biz Kembre.
Marrubiu
Marrubiu   zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Rhuddlan (kombod)
D'ur mare e voe aloubet an tamm-mañ eus Kembre gant tud Mercia. Adtapet e voe gant Kembreiz renet gant Owain Gwynedd ha dont da vezañ ul lodenn eus kantrev Tegeingl. E-pad pell e voe perc'hennet gant rouaned ha priñsed Gwynedd, met er bloavezhioù 1270 e voe aloubet gant arme Bro-Saoz ha dont da vezañ ul lodenn eus Sir y Fflint e 1282, dre Statud Rhuddlan. Bremañ emañ ar vroig-se e Sir Ddinbych.
Trichodere cockerelli
a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Meliphagidae. Ar spesad nemetañ an hini eo er genad Trichodere.
Anvet e voe Ptilotis cockerelli (kentanv) da gentañ-penn (e 1869) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Annezva
Brosezat eo ar spesad e takadoù 'zo eus Aostralia : norzh, biz ledenez Kab York, biz Queensland.
Flussio
Flussio zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
Morvran India
Annez
Bevañ a ra al labous e douaroù izel Azia ar Gevred.
Worcester (Massachusetts)
Worcester zo ur gêr lec'hiet e kreiz Massachusetts er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 181 045 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Worcester en ur mod ofisiel e 1673.
Stephen Colbert
Stephen Tyrone Colbert (bet ganet d'an 13 a viz Mae 1964) zo ur c'homedian ha kinniger abadennoù skinwel amerikan a oa komañset gant ar vicher en abadenn The Daily Show, kinniget gant Jon Stewart. Anavezet eo evit e abadenn war Comedy Central The Colbert Report (2005-2014) ma rae van da vezañ ur c'hinniger mirour. Abaoe 2015 e kinnig The Late Show with Stephen Colbert da heul abadenn David Letterman ma vez kaoz eus politikerezh ar Stadoù-Unanet hag eus buhez sevenadurel ar vro gant kouvidi.
Alies e veneg Stephen Colbert pegen sot eo gant oberennoù J.R.R. Tolkien, betek dibunañ tammoù eus The Lord of the Rings pe ar Silmarillion dre'n eñvor.
Norske Folkeeventyr
Troidigezh
Kentañ ma voe troet ar chontadennoù e saozneg a voe gant George Webbe Dasent, a droas hogozik an holl en e '' Norske Folkeeventyr. Dasent's Popular Tales from the Norse'' (1859), ennañ 58 kontadenn eus an embannadur orin. Goude e embannas Dasent's Tales from the Fjeld: A Second Series of Popular Tales (1874) gant 47 kontadenn all.
Kontadennoù all
Kontadennoù bet ouzhpennet goude e dastumadegoù all :
Taguatinga
Taguatinga hervez he statud n'eo ket ur gumun met ur rannvro eus an Distrig Kevreadel e Brazil, hag an hini tudetañ, gant 221 909 a dud.
Lenn Yelcho
Al Lenn Yelcho zo ul lenn eus Patagonia Chile, e proviñs Palena e rannvro Los Lagos. Enni e tegouezh dourioù ar Río Futaleufu e-kichenik Puerto Ramirez. Anezhi e teu ar Río Yelcho a ya da aberiñ er Meurvor Habask.
Augustin-René-Louis Le Mintier de Saint-André
Augustin-René-Louis Le Mintier (Sevigneg, 28 a viz Du 1729 – Londrez, 21 a viz Genver 1801) a voe eskob diwezhañ eskopti Treger, eus an 30 a viz Ebrel 1780 da 1790, pa voe diskaret an eskopti.
Palluau
Palluau a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Augustin-René-Louis Le Mintier de Saint-André
Buhez
E Sevigneg en eskopti Sant-Maloù e voe badezet Augustin-René-Louis Le Mintier d'an 9 a viz Du 1733 d'an oad a bevar bloaz.
E 1757 e voe doktor war an doueoniezh ; vikel-vras Dol ha Sant-Brieg e voe eus 1766 da 1769 kent bezañ vikel-vras Roazhon betek 1780 ; d'ar 6 a viz C'hwevrer 1780 e voe anvet da eskob Landreger, war lec'h Jean-Baptiste de Lubersac, ha sakret e Pariz d'an 30 a viz Ebrel.
Gantañ e voe sakret iliz Langoad er bloaz 1782 ha hini Planiel e 1785. E 1785 ivez e lakaas sevel beg tour iliz-veur Landreger.
D'ar 14 a viz Gwengolo 1789 ez embannas e Montroulez ur gemennaden enep ar vonreizh diveleg. Galvet e voe gant Bodadeg ar Stad d'an 10 a viz Eost 1790 dirak lez-varn ar Châtelet e Pariz ; didamallet e voe d'ar 14 a viz Gwengolo 1790. Galvet e voe dirak lez-varn Lannuon d'ar 17 ha 18 a viz Genver 1791, ha didamallet adarre abalamour ma oa kalz a dud er vro a-du gantañ. Galvet e voe un trede gwech d'ar 14 a viz C'hwevrer 1791 gant Bodadeg ar Stad. D'ar 26 a viz C'hwevrer e kuitaas dre guzh palez an eskopti evit mont da vaner Boisriou, e-ti mignoned dezhañ, e parrez an Trevoù. Alese ez eas da Jerzenez. Er bloaz 1796, gouarnamant Bro-Saoz a aotreas divroidi Jerzenez da vont da Vro-Saoz. Eno, Augustin-René-Louis Le Mintier a yeas da chom da Londrez da di an Itron de Catuélan, intañvez Prezidant Kentañ Breujoù Breizh.
Eno e varvas Augustin-René-Louis Le Mintier, eskob-kont diwezhañ Landreger, d'an 21 a viz Genver 1801, oadet a 71 vloaz. Sebeliet e voe da gentañ e bered iliz kozh Sant-Pankras, ha goude en iliz-veur Landreger d'an 28 a viz Mae 1867.
Adalek an Dispac'h gall, ret a vo mont d'ar bajenn Eskopti Sant-Brieg ha Landreger.
Fordongianus
Fordongianus  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Jed
Eieniñ a ra e Kore, er c'hreisteiz d'ar vourc'h, e-kichen ul lec'h anvet Kerjed. Redek a ra a-hed 28,5 km, war-zu ar mervent da gentañ, ar c'hreisteiz goude, hag ar gornaoueg evit echuiñ, goude bourc'h Eliant. En em deurel a ra en Oded, war e lez kleiz, 2 km er reter da greiz-kêr Kemper, e-harz torgenn an Erge-Vihan, e-kichen milin Sant-Denez.
Treuziñ a ra douaroù ar c'humunioù-mañ : Kore, Tourc'h, Sant-Ivi, Sant-Evarzeg, Eliant, an Erge-Vras ha Kemper.
An diazad douret gantañ ha gant ar gwazhioù-dour en em daol ennañ en em astenn war ur gorread 107 km².
Dluzhed-mor (Salmo trutta) hag eoged (Salmo salar) a gaver e dourioù ar Jed.
Blesk
Blesk (tchekeg : al luc'hedenn) a zo ur pemdezieg ment un tabloid dezhañ krouet e 1992 hag a vez embannet er Republik Tchek. Perc'hennet eo gant Ringier. E 2011 e veze gwerzhet 350 000 skouerenn bemdez, ha lennet e veze gant 1 370 000 a dud.
Sarah Kane
Sarah Kane (3 a viz C'hwevrer 1971 e Brentwood - 20 a viz C'hwevrer 1999 e Londrez) a oa ur c'hoarivaourez saoz. Ar garantez, ar c'hoant, ar boan, ar jahinerezh (hini ar c'horfoù hag hini ar speredoù) hag ar marv eo an dodennoù a gaver en hec'h oberennoù. Enno e kavez ivez galloud ar barzhoniañ, ur yezh eeun hag enklaskoù a-fet leurenniñ. Kalz feulster a zo en hec'h oberennoù kentañ. Kane hec'h-unan, hag ivez arbennigourien war hec'h oberenn evel Graham Saunders, a lavaras e oa levezonet gant ar c'hoariva eztaolour ha tragediennoù saoz an Azginivelezh. Hervez burutellerien' zo evel Aleks Sierz e voe hec'h oberennoù e-touez ar re a bellaas diouzh an naturouriezh a oa bet dodenn bennañ ar c'hoariva saoz en 20 kantved. En holl e savas pemp pezh-c'hoari, ur film berr titlet Skin, ha daou bennad e-barzh The Guardian.
He buhez
Diwaskadennoù a c'houzañvas Kane e-pad meur a vloaz ha div wech e c'houlennas bezañ degemeret e Maudsley Hospital in Londrez. Daoust da se e skrivas ingal a-hed he buhez den gour. E-pad bloaz e voe degemeret evel skrivagner-annezad gant Paines Plough, ur strollad c'hoariva a vroude an dud da stagañ gant doareoù skrivañ nevez. A-raok he doa labouret e-pad ur frapad evel skorerez lennegezh er Bush Theatre, e Londrez. E 1999 e varvas, daou zevezh goude bezañ lonket re a louzoù. En em grougañ a reas en ur sal-dour e London's King's College Hospital.
Hec'h oberennoù
Kane a felle dezhi bezañ ur varzhez, met soñjal a rae dezhi ne zeufe ket a-benn da ezteurel he soñjoù hag he zrivliadoù dre ar barzhonegoù. Skrivañ a reas e oa dedennet gant ar c'hoariva peogwir "n'en deus ar c'hoariva tamm eñvor ebet. [...] Distreiñ a ran gant ar spi e vo unan bennak en ur sal deñval a ziskouezo din ur skeudenn a zevo hec'h-unan en spered."
Degemer
Ne voe ket stank an arvesterien pa voe c'hoariet he fezhioù-c'hoari er Rouantelezh Unanet, hag er penn-kentañ e voe disprizet gant ar vurutellerien. Padal e voe c'hoariet kalz he fezhioù en Europa hag e Suamerika. E 2005 e skrivas ar rener c'hoariva Dominic Dromgoole e oa Sarah Kane "ar c'hoarivaourez nevez a veze c'hoariet ar muiañ hec'h oberennoù" Ar c'hoarivaour Mark Ravenhill a lavaras o doa he fezhioù-c'hoari "tizhet ur brud dibar." . E-pad ur mare en Alamagn e voe betek 17 lec'h disheñvel ma veze c'hoariet he fezhioù-c'hoari.
Springfield (Massachusetts)
right|250px|border Springfield zo ur gêr lec'hiet e mervent Massachusetts er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 153 060 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Springfield en ur mod ofisiel e 1636.
Pionites
Pionites a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1890 gant an evnoniour alaman Ferdinand Heine (1809-1894).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl e Suamerika.
Domino (maskl)
Un domino zo ur maskl, graet e voulouz pe satin du, hag a guzh an daoulagad.
Brudet er ar maskloù domino douget gant tud marlarjez Venezia.
Magliano Alpi
Magliano Alpi (Majan e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte un 60 km er gevred da gêr Torino.
Camo
Camo zo ur frazione eus kumun Santo Stefano Belbo e Proviñs Cuneo, e  Piemonte.
Nughedu Santa Vittoria
Nughedu Santa Vittoria   zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Magliano Alfieri
Magliano Alfieri (Majan (ant ël Roé) e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte un 60 km er gevred da gêr Torino.
Reñihue
Reñihue zo ur gêriadenn e Patagonia Chile war lez ar stêr Reñihué, en kumun Chaitén, e Proviñs Palena, e Rannvro Los Lagos.
Proviñs Potenza
Proviñs Potenza zo ur broviñs en Italia, e rannvro Basilicata ; he c’hêr-benn eo Potenza.
Emgann Sant-Albin-an-Hiliber (1488)
thumb|Emgann Sant-Albin-an-Hiliber, treset gant [[Janed Malivel.]] Emgann Sant-Albin-an-Hiliber zo un emgann hag a voe e Sant-Albin-an-Hiliber d'an 28 a viz Gouere 1488 etre arme Breizh skoazellet gant soudarded estren hag arme rouantelezh Bro-C'hall. Trec'het e voe ar Vretoned hag o harperien. Miz goude e varvas an dug Frañsez II ; Anna Vreizh a voe lakaet da zugez, ha hi 11 vloaz hepken.
A-raok an emgann
Ergerzh-brezel 1488 a voe evit Charlez VIII Bro-C'hall an hini diwezhañ evit kavout un diskoulm peurbad d'an emsav breton. Nerzh hag arc'hant a-vil-vern a voe postet a-benn kaout ar maout buan : 12 000 soudard a voe bodet en Angers, betek 15 000 gouez da lod mammennoù.
E-touez ar re-se edo milieroù a soudarded-gopr a orin suis hag a veze gwelet evel begenn al luioù europat d'ar mare-se. Kanolioù arnevez ha niverus a voe degaset evit harpañ aloubadeg al lu roueel gall.
Jerry Pinkney
Jerry Pinkney (Philadelphia, 22 Kerzu 1939 – Sleepy Hollow, 20 Here 2021) a oa ur skeudennaouer ha skrivagner stadunanat el lennegezh evit ar vugale. Tremen 100 levr a bep doare a voe skeudennaouet gantañ, e dourliverezh peurliesañ.
Afrika ar C'hornaoueg C'hall
Afrika-ar-C'hornaoueg C'hall (galleg: Afrique-Occidentale française; berradur: AOF), a oa un darn eus Impalaeriezh trevadennel Frañs, lec'hiet en Afrika ar C'hornaoueg. Pa oa en he brasañ e oa ouzh hec'h ober:
Emgann Sant-Albin-an-Hiliber (1488)
An Emgann
An unvezhioù araokour a voulc'has an emgann. En ur argadiñ e huche ar Vretoned Sant-Samzun] !], sant an devezh hag unan eus [[Seizh sant diazezer Breizh. Ar soudarded suis a huche Saint Laud ! . Dre o nerzh e teujont a-benn da lakaat lu ar rouantelezh c'hall da gilat. Dres p'edo enebourien ar Vretoned o kilañ e krogas nerzhioù kreiz an dachenn-emgann da gemer perzh d'o zro.
Un eskemm boledoù kanol a voe, met nevesoc'h ha niverusoc'h e oa kanolioù ar C'hallaoued evit re ar Vretoned. Ur pouez kreñv a voe diouzhtu rak evit chom hep bezañ flastret e voe ret da linenn-dagañ ar Vretoned mont war-raok buan. Dre fiñval ker buan ha dre m'edo dindan taolioù kanol o enebourien, e voe rannet al linenn-dagañ e meur a damm. Dres d'ar c'houlz-se e tagas marc'hegerien pounner al lu c'hall.
Al lazhadeg
Ul lazhadeg ramzel a voe e diwezh an emgann. Al lu gall na reas prizoniad ebet a-douez ar soudarded izelrank ha nebeut a-douez ar varc'heien, dreist-holl pa oant a orin gall pe estren.
Un darvoud ral-tre ez eo rak er Grennamzer e vezed boas da bakañ prizonidi a-benn goulenn ur sammad arc'hant d'o daskor, ar pezh a zegase ur gopr ouzhpenn d'ar bakerien dindan stumm ur prof, hag un doare e oa ivez da arc'hantaouiñ un ergerzh-brezel. Kement-se a ziskouez splann e oa ur youl, ur steuñv politikel, da riñsañ da vat ha da viken mennozh dizalc'hidigezh Breizh ha da spouroniñ ar Vretoned vrogarour.
Ker spontus e voe an emgann ma voe savet div groaz c'hreunvaen war an dachenn-emgann betek ma voent riñset e-pad ar Reveulzi C'hall.
Prizonidi
Mard eo sklaer ne voe tost prizoniad ebet war an dachenn-emgann, diaesoc'h eo gouzout pet a zo bet lazhet goude an emgann. A-dra-sur e voe daou varc'heg gall engouestlet e tu ar Vretoned hag a voe kaset d'ar marv war ur chafod bras e Sant-Albin.
Koll dishualded Breizh
Goude an emgann e voe kaset al lu roueel c'hall gant La Trémoille war-du Roazhon. Siwazh evitañ, difennet mat e oa kêr gant kanolioù a-leizh hag ar boblañs kement ha marc'heien ar vro a oa prest da stourm. Goude kudennoù bras Naoned, penn al lu roueel a gasas ul lod anezhañ lu war-du Dinan, a oa aesoc'h da gemer. E-pad an amzer-se, peurrest al lu a yeas war-du Sant-Maloù hag a oa ur gêr diaes-spontus da dapout dre he mogerioù-difenn ramzel hag ar mor. Poblañs Sant-Maloù, en eskemm ouzh truez La Trémoille, a zigoras dorioù kêr hag a roas an holl vadoù bet fiziet eno d'al lu roueel.
Disoc'h an emgann
Riñset e voe al lu brezhon hag e harperien a orin estren. Etre 7 000 hag 8 000 soudard eus al lu vrezhon a voe lazhet, tro 1 500 soudard eus lu ar roue Gall. Sebezet naet e voe ar Vretoned, met ne voe ket faezhet o youl d'en em zifenn e-tal an aloubadeg. Kêrioù Naoned ha Roazhon a stourmas.
Broadelourien Breizh hag an emgann
Ur c'hounlec'h pouezus d'ar vroadelourien breton ez eo dre lid-koun Sant-Albin-an-Hiliber, a vez aozet bep bloaz. Ur blakenn-goun a voe savet war an dachenn-emgann, lann ar gejadenn, d'ar 25 a viz Mae 1932 gant ar gerioù-mañ : Ar C'hallaoued trec'h d'ar Vretoned d'an 28 a viz gouere 1488. Dalc'homp soñj ! Ur mein-koun a oa bet savet e 1988, hini Lann ar gejadenn.
Ar gevredigezh MAB Koad Sav Pell (Musée Archipel Breton) renet gant Jean-Loup Le Cuff a vez hiziv-an-deiz oc'h ober war-dro an dachenn emgann
Jerry Pinkney
Ouzhpenn da levrioù ha diskouezadegoù niverus e labouras J. Pinkney evit an United States Postal Service, an National Park Service hag ar gelaouenn National Geographic. Unan eus arzourien vrudetañ Stadoù-Unanet Amerika e oa Jerry.
An den
E Philadelphia (Pennsylvania) e voe ganet ha desavet J. Pinkney gant e vamm Willie Mae, a zalc'he an tiegezh, hag e dad James Pinkney, un artizan ; eus Su ar Stadoù-Unanet e oa deuet ar c'houblad d'en em staliañ e biz ar vro Ar pevare e oa eus c'hwec'h bugel ar familh. .
Ken abred hag oadet 4 pe 5 bloaz e krogas da dresañ. Goude ur skol eil-derez evit an dud du hepken, ma veizas e oa disheñvel sevenadur ar re zu diouzh hini ar re wenn ha ma voe merzet e oa milennek. E 1951, oadet 12 vloaz, edo J. Pinkney o labourat en ur stal kazetennoù ; eno e verzas unan eus an arvalien, an treser bannoù-treset John Liney (1912-1982) pegen donezonet e oa ar paotrig, a alias da genderc'hel gant an hent-se evit bezañ un arzour a-vicher. Diwezhatoc'h ez eas J. Pinkney d'ul lise a oa digor d'an holl ; eno en devoe mignoned a bep orin, ar pezh a oa ral en amzer-se, hag eno ivez e kreskas e atapi ouzh sevenadurioù ar bed, a zo bet e kreizig-kreiz e oberennoù. Eno ivez e kejas ouzh e bried, ar skrivagnerez Gloria Jean Pinkney.
Goude al lise e voe degemeret e 1957 er Philadelphia Museum College of Art (PCA), ma studias an arzoù kenwerzhel : ar bruderezh hag an design ; an tresañ, al livañ hag ar moullañ e voe e zanvezioù muiañ-karet, alese e labour war al levrioù. Daou vloaz hanter hepken e padas ar studioù, rak Gloria ha Jerry a zivizas dimeziñ ha kaout bugale, ha bleiner karr-samm ur marc'hadour-bokedoù e voe J. Pinkney, pa ne ouie ket petra ober gant e zonezon. Bloaz diwezhatoc'h, e 1960, unan eus kelennerien PCA a ginnigas dezhañ labourat evit un embanner kartennoù-hetoù, The Rust Craft Greeting Card Company, e Dedham nepell diouzh Boston. Diouzhtu e tilojas ar c'houblad yaouank di.
E 1964 e skeudennaouas Jerry Pinkney e gentañ levr evit ar vugale : The Adventures of Spider: West African Folk Tales, skrivet gant Joyce Cooper Arkhurst. Kavet e hent gantañ e labouras gant daou arzour all e Kaleidoscope Studios e-pad daou vloaz a-raok dilojañ da New York ma tigoras Jerry Pinkney Studios e 1968.
Etre 1978 ha 1987 e tresas J. Pinkney 11 timbr evit an United States Postal Service, lod anezho evit ar rummad Black Heritage Stamp Series. Er bloavezhioù 1980 e krogas da zastum enorioù, evel Priz Coretta Scott King evit ar gwellañ deskrivadur eus buhez an dud afrikran-amerikan e lennegezh ar vugale, a voe deroet dezhañ e 1989 goude e labour evit al levr Mirandy and Brother Wind gant Patricia McKissack,.
Ur c'helenner eo bet J. Pinkney ivez : er Pratt Institute e Brooklyn, en University of Delaware e Newark (Delaware) hag e Skol-veur Buffalo (New York).
Er bloaz 1990 e voe degemeret Jerry Pinkney er Society of Children's Book Writers and Illustrators (SCBWI) E 2003 e voe anvet en National Council of the Arts, hag e 2012 e voe dilennet en American Academy of Arts and Sciences.
D'an 20 a viz Here 2021 e varvas Jerry Pinkney gant ul lamm-kalon e Sleepy Hollow, New-York, d'an oad a 81 bloaz.
An arzour
Un treser e oa Jerry Pinkney da gentañ-holl : netra ne blije muioc'h dezhañ eget derc'hel ur c'hreion du en e zorn, ha klask al linenn reizh evit aroueziañ ur santad. Abalamour d'ar c'hlask-se e tibabas un doare da livañ na guzhje ket al linenn disi ; livioù akrilek a zibabas da gentañ, peogwir e vezont treuzwelus. Goude un nebeud skeudennoù e troas war-du an dourlivioù, a zo kalz diaesoc'h da vestroniañ hogen a vir al linenn ivez.
Evit pep levr e klaske J. Pinkney bezañ resis e-keñver al lec'h hag ar mare, evit a sell ouzh an dilhad da skouer. Alies e trese an dud diwar patromoù bev, met tresañ loened a blije dezhañ ar muiañ, ha lakaat tresoù tud warno.
Lestr-tarzher PT-109
PT-109 a oa ur vag PT (Patrol Torpedo boat) a oa bet dindan urzhioù al letanant, junior grade (LTJG) John F. Kennedy (a zeuas da vezañ prezidant Stadoù-Unanet Amerika) e-pad Brezel ar Meurvor Habask. Obererezhioù Kennedy evit saveteiñ martoloded e vag pa reas peñse a roas ur skeudenn a haroz brezel dezhañ, ar pezh a voe un harp bras war e hent er politikerezh. Distruj ar vag a voe ivez abeg da gudennoù yec'hed ar prezidant er bloavezhioù war-lerc'h.
Jean-Jacques Aillagon
Jean-Jacques Aillagon zo ur politikour gall, bet ministr gall ar senevenadur, ha deuet da chom da Vreizh, da Blouganoù. Bet eo e penn mirdi Versailhez (2007-2011). Abaoe 2018 eo kuzulier sevenadurel ar mondian breizhat  François Pinault, ha pennrener ar Pinault Collection. Abaoe 2020 eo kuzulier-kêr e Plouganoù hag e Morlaix Communauté.
E 2022 e ra war-dro lakaat anavezout porzhioù-beredoù Leon gant an UNESCO.
Lowell (Massachusetts)
right|250px|border Lowell zo ur gêr lec'hiet e biz Massachusetts er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 106 519 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Lowell en ur mod ofisiel e 1653.
Suni
Suni  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
Marcus Junius Brutus
Marcus Junius Brutus (85 kent JK - 42 kent JK) a oa unan unan eus muntrerion Caius Julius Caesar.
Sini (Italia)
Sini  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
Lin (pab)
Lin, pe sant Lin (Linus e latin), a voe pab e Roma eus ar bloaz 67 betek e varv e 76. Lidet e vez d'an 23 a viz Gwengolo.
Lin
Lin zo anv meur a dra :
Geiriadur Prifysgol Cymru
Geiriadur Prifysgol Cymru ("Geriadur Skol-veur Kembre") zo ur geriadur istorel eus ar c'hembraeg, savet gant Skol-veur Kembre da gentañ.
Istor
E 1921 e voe kroget, e Levraoueg Vroadel Kembre, en Aberystwyth, gant ul labour furchal e dornskridoù ha notennañ ar gerioù a gaved enno, ul labour graet gant ur skipailhig a dud a-youl-vat, evit boueta ur geriadur da zont. Al labour da sevel ar geriadur e-unan a voe boulc'het e 1948, dindan renerezh ar c'helenner Richard James Thomas. Pa'z eas an den-se war e leve e 1975 e voe anvet Gareth A. Bevan en e lec'h, ha goude e teuas Patrick J. Donovan d'e eilañ, e 1998. E miz Genver 2008 e voe anvet Andrew Hawke e penn ar geriadur. Embannet e voe ar Geriadur a lodennoù 64 fajenn, gant Gwasg Prifysgol Cymru (embannadurioù skol-veur Kembre), adalek 1950. Goude e voe strobet al lodennoù-se d'ober peder levrenn dev :
Diouzhtu goude e voe kroget da labourat war un eil embannadur kresket.
E 2014 e voe lakaet enlinenn, en Internet, ur stumm digoust eus ar geriadur. Abaoe deroù 2016 e kaver ivez arloadoù digoust evit iOS hag Android.
Manta (Italia)
Ur c'hastell krennamzerel zo, anvet Castello della Manta.
Mombarcaro
Mombarcaro (Munbarché e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte un 60 km er gevred da gêr Torino.
Uma Thurman
Uma Karuna Thurman, ganet d'an 29 a viz Ebrel 1970 e Boston, zo un aktourez ha top model stadunanat.
C'hoariet he deus e filmoù lies, eus filmoù romantel betek filmoù fent, dramaoù ha filmoù skiant-faltazi. Goude bezañ bet gwelet e miz Kerzu 1985 ha Mae 1986 war golo ar gelaouenn Vogue e Bro-Saoz e oa bet Thurman o c'hoari er film Dangerous Liaisons (1988). Dont a reas da vezañ brudet mat dre ar bed a-bezh evit he roll er film Pulp Fiction (1994).
Moiola
Moiola zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte un 60 km er gevred da gêr Torino.
Abraham Lincoln
Abraham Lincoln (12 a viz C'hwevrer 1809 – 15 a viz Ebrel 1865), lesanvet a-wechoù Abe Lincoln e saozneg, a voe 16vet Prezidant Stadoù-Unanet Amerika (etre 1861 ha 1865). Eñ an hini a oa prezidant da vare Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika ha dibenn ar sklaverezh er vro. Muntret e voe e 1865, pa ne oa nemet 56 vloaz.
Deroù e vuhez
Ganet e voe Abraham Lincoln e 1809 e Hardin County, e Kentucky. Mab e oa da Thomas Lincoln ha Nancy Hanks. Pa oa seizh vloaz ez eas ar familh da vevañ da Indiana, ha goude se da Illinois e 1830.
Moarvat ne dremenas ket Abraham Lincoln ouzhpenn 18 miz er skol, met anezhañ e-unan en em lakaas da lenn kalzik. Kontañ a reer e oa gouest d’ober meur a gilometr war droad evit mont da amprestañ levrioù, dre ma oa re baour e dud evit prenañ anezho. Bloaz war-lerc’h erruout en Indiana, pa ne felle ket dezhañ labourat an douar evel e dad, ez eas kuit war ur vag war ar stêr Mississippi, betek New Orleans, ha Yann e vil vicher e voe goude se. Da 23 bloaz e voe dilennet e Bodadeg Illinois. Pa ne rae ket kalz a verzh en e vicherioù e krogas da studiañ ar gwir, en ur lenn levrioù, ha dont a reas da vezañ alvokad e 1837, e Springfield, en Illinois. Dilennet e voe peder gwech e Bodadeg Illinois, hag eno e reas e brezegenn gentañ a-enep ar sklaverezh e 1837. E 1841 e timezas gant Mary Todd, merc’h da blanterien binvidik. Pevar mab o devoe : Robert Todd Lincoln, Edward Baker Lincoln, William Wallace Lincoln ha Thomas "Tad" Lincoln. An tri diwezhañ a varvas pa ne oant nemet bugale vihan met Robert a vevas betek 1926.
Karv Thorold
Karv Thorold (Przewalskium albirostris pe Cervus albirostris) a zo ur bronneg daskirier hag a vev e Tibet. Anvet eo ivez karv muzell wenn eno.
Abraham Lincoln
Prezidant ar Stadoù Unanet
E 1846 e voe dilennet Abraham Lincoln da Di an Dileuridi (House of Representatives). Komz a reas ennañ a-enep ar brezel gant Mec'hiko hag e 1848 e roas harp da Zachary Taylor a oa o klask mont da brezidant ar Stadoù Unanet.. E dibenn e respet dileuriad ez eas Lincoln da Springfield en-dro, da labourat evel alvokad. Un tamm brud a dapas en e vicher.
Distreiñ a reas war an dachenn bolitikel e 1854, goude ul lezenn anvet Kansas-Nebraska Act, a groue Kansas ha Nebraska hag a roe aotre d’ar blanterien er broioù nevez-se da implijout sklaved, pa ne oa ket sklaved enno a-raok. Harp a roas Lincoln da grouiñ ar Strollad Republikan a oa enebet ouzh astenn ar sklaverezh e tiriadoù nevez. E 1858 e voe un heuliad divizoù entanet etre Stephen A. Douglas, ur Senedour eus Illinois eus ar Strollad Demokratel ha Lincoln, ha dre ma oa dilennet Douglas er Sened e c’hounezas Lincoln brud er Stadoù Unanet a-bezh.
Dibabet e voe Abraham Lincoln da vont war ar renk en anv ar Strollad Republikan e 1860 ha d’ar 6 a viz Du e voe dilennet da 16vet prezidant Stadoù Unanet Amerika, gant trec’hiñ Douglas a oa war ar renk en anv an Demokrated, ha daou zen all, John Cabell Breckinridge ha John Bell. Dre ma oa brudet Lincoln dija da vezañ enebet ouzh ar sklaverezh, o doa gourdrouzet tud stadoù ar c’hreisteiz en em zistagfe ar stadoù-se diouzh an Unaniezh ma’z afe ar maout gantañ. Ha setu ar pezh a c’hoarvezas : d’an 20 a viz Kerzu 1860 e tisklêrias stad South Carolina en em zistage diouzh an Unaniezh. Heuliet e voe he skouer gant stadoù all eus ar c’hreisteiz e mizioù kentañ 1861 hag embannet e voe ganto e savent ur vro nevez anvet « Stadoù Kengevreet Amerika » (Confederate States of America).
Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika
Nac’h a reas Lincoln anavezout ar vro nevez-se, evel ma reas ivez an hini a oa prezidant c’hoazh, James Buchanan. Ur pennad goude ma oa aet ar prezidant Lincoln en e garg, e voe tennet war soudarded eus an Unaniezh a oa e Fort Sumter gant soudarded ar C’hengevread, d’an 12 a viz Ebrel 1861. Digor e oa ar brezel etre an Unaniezh hag ar C’hengevread, etre an Norzh hag ar Su, a reer anezhañ Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.
E 1862 e voe embannet gant Lincoln ul lezenn da reiñ o frankiz da sklaved an dud a-du gant emsavadeg ar C’hengevread (Emancipation Proclamation). E-pad ur pennad, o welet nag a dud o doa kollet o buhez e-mesk arme an Norzh renet gant ar jeneral Ulysses S. Grant, lazhet gant soudarded Robert E. Lee, jeneral arme ar Su, e oa brud fall gant Lincoln. Kavout a rae dezhañ e vije bet koll er vouezhiadeg a oa da vezañ e 1864. Dre chañs evitañ ez eas ar maout gant arme an Norzh, meur a wech, er mizioù a-raok ar votadeg, evel en Emgann Gettysburg da skouer, e miz Gouere 1863. Ur pennadig goude an emgann-se e tistagas Lincoln e brezegenn vrudetañ, anvet Prezegenn Gettysburg, da-geñver ul lid er vered ma oa beziet ar soudarded lazhet eno. Trec’h e voe Abraham Lincoln er vouezhiadeg da vont da brezidant e-pad pevar bloavezh all.
D’an 9 a viz Ebrel 1865 e kodianas Robert E. Lee hag e arme goude Emgann Appomattox Court House e Virginia. Echu e oa ar brezel-diabarzh ha gallout a rae Lincoln kregiñ da soñjal e doareoù da adunvaniñ ar vroad goude an emgannoù.
Rotten Tomatoes
Rotten Tomatoes zo ul lec'hienn internet stadunanat hag a ginnig burutelladennoù filmoù sinema ha danvez skinwel. An embregerezh a oa bet krouet e miz Eost 1998 gant tri studier eus an University of California, Berkeley: Senh Duong, Patrick Y. Lee, ha Stephen Wang. An anv "Rotten Tomatoes" zo deuet eus ar boaz gant an arvesterien da vannañ tomatez war al leurenn pa gavent fall an abadenn.
Abaoe miz Genver 2010, Rotten Tomatoes a zo perc'hennet gant Flixster, a zo bet perc'hennet gant Warner Bros. e 2011. E miz C'hwevrer 2016, Rotten Tomatoes hag e lec'hienn penn Flixster a oa bet gwerzhet da Comcast Fandango. Warner Bros. en deus dalc'het lodennoù eus an embregerezh.
Donatienne
Donatienne zo un anv-badez gallek roet d'ar merc'hed. Donatien eo ar stumm roet d'ar baotred.
Ghilarza
Ghilarza zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
Santu Lussurgiu
Santu Lussurgiu  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
New Bedford
New Bedford zo anv meur a lec'h e SUA.
Orin
Savet eo diwar anv Bedford, ur gêr e Bro-Saoz.
Kallaiked
Kallaiked, pe Gallaeked, diwar an anv latin Gallaeci pe Callaeci, eus ar ger gregach Καλλαϊκοί, a oa ur bodad pobloù kelt pe keltekaet e gwalarn Ledenez Iberia (Galiza hag Asturiez), dre ma oa kelt o sevenadur pe o yezh, - met kenemglev entre ar glaskerien n'eus ket - e gwalarn ledenez Iberia, a-raok an Impalaeriezh roman. Ar gerioù gallaecus/gallaeco ivez, adal diwezh an impalaeriezh, betek ar Grennamzer, a veze graet ouzh tud Gallaecia ha Galicia, gerioù deuet da vout galego hiriv.
Google (lusker enklask)
Al lusker enklask Google, hag en deus roet anv an embregerezh Google, eo al lusker enklask implijetañ er bed. An anv leun a zo Google Search, pe Google Web Search. E 2009, 67 % eus ar wedeidi a implij anezhañ. e miz C'hwevrer 2016 ez eo 64% eus implijerien internet.
Dont a ra an anv Google eus ar ger googol, ur berradur eus an anv googolplex a vez roet d'an niver 10100. Dibabet eo bet an niver-mañ evit aroueziañ ez eo gouest Google da geweriañ ur c'hementad bras-divent a roadennoù.
Melle (Italia)
Melle (Lo Mèl en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte. Un 320 den zo eno o chom.
Lowell
Lowell zo un anv-lec'h saoznek hag un anv-tiegezh.
Afrika ar C'hornaoueg
Afrika ar C'hornaoueg (pe Afrika ar C'hornôg) a zo ur rann eus kevandir Afrika. Hervez Aozadur ar Broadoù Unanet e vez lakaet e-barzh:
Saint-Christophe-du-Ligneron
Saint-Christophe-du-Ligneron a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Donatien
Donatien zo un anv-badez gallek roet d'ar baotred. Donatienne eo stumm ar merc'hed. Lidet e vez d'ar 24 a viz Mae.
Sent kristen
Meur a sant Donatien a zo, evel Sant Donasian Naoned.
Er yezhoù all
Donasian e brezhoneg, Donatian e saozneg, Donaas e neerlandeg.
E Breizh
An holl a zo genedik eus Bro-Naoned, anvet moarvat diwar Donasian, sant paeron Naoned.
Karv brizh Filipinez
Karv brizh Filipinez (Rusa alfredi pe Cervus alfredi) a zo ur bronneg daskirier brosezat e Filipinez.
Marene
Manta zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Marie Antoinette
Marie Antoinette zo un anv-badez gallek ral a-walc'h, deuet eus an anv italianek Maria Antonia. Brudet eo abalamour d'ur rouanez c'hall dibennet.
Christophe Castaner
Christophe Castaner, ganet d'an 3 a viz Genver 1966 en Ollioules (Var), zo ur politikour gall. Ministr an Diabarzh eo abaoe miz Here 2018 ; a-raok e oa bet e penn ar strollad LREM. Etre 1986 ha 2016 e oa e-barzh ar Strollad Sokialour
Siris (Italia)
Siris   zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Bure
Bure zo un anv-lec'h gallek hag italianek, ha hini meur a dra all.
Lec'hanvioù
Bure pe Bures
Maria Antonietta
Maria Antonietta zo un anv-badez italianek kevrennek, roet d'ar merc'hed, diwar an anvioù Maria hag Antonietta. Seblantout a ra bezañ troidigezh diwar an anv gallek Marie-Antoinette, hag a oa troet diwar an anv italianek Maria Antonia.
Eilstumm
Un eilstumm eo da Maria Antonia
Pennadoù kar
Maria Antonietta (disambigua)
Margarita (Italia)
Margarita zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Instruction Santel ar er gurionnéeu principal ag er religion, eit bout leinét én Tieguêaheu, hag eit chervige d'Éxplication d'er Hatechén
An Instruction Santel ar er gurionnéeu principal ag er religion, eit bout leinét én Tieguéhaeu, hag eit chergige d'Explication d'er Hatechén zo ul levr gant Jean Marion, embannet e 1790.
An Oferenn e Bolsena
An Oferenn e Bolsena (Messa di Bolsena) a zo ur murlivadur gant Raffaello e 1514, er Vatikan. Gopraet e oa bet an arzour da livañ salioù anavezet evel Stanze di Raffaello, e palez ar Vatikan.
Al livadur-mañ a zo er Stanza di Eliodoro, a zo anvet diwar-lerc'h Skarzhidigezh Heliodorus eus an Templ. Savet eo diwar un darvoud a vije c'hoarvezet e 1263.
Felice della Rovere
Felice della Rovere, anavezet ivez evel Madonna Felice (1483 - Roma, 27 a viz Gwengolo 1536), a oa merc'h bastard da Giuliano della Rovere, anavezet ivez evel ar pab Jul II (1503-1513) ha d'e bried-kleiz Lucrezia Normanni. Unan eus ar galloudusañ ha pinvidikañ Italianezed en Azginivelezh e oa.
Marmora
Marmora (La Màrmol en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Marsaglia
Marsaglia (Marsaja e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Felice della Rovere
Dimezet e oa he mamm da Bernardino de Cupis, ur mevel-bras en tiegezh della Rovere. krediñ a reer e voe dimezet da 14 vloaz, hag e vanas intañvez. Implij a reas galloud he zad evit kadarnaat he galloud-hi e Roma, ober un dimeziñ a bouez gant Gian Giordano Orsini, ha kemer perzh er politikerezh e lez ar pab. Ganti e voe kaset en-dro an divizoù evit ober ar peoc'h etre Bro-C'hall hag he zad Jul II. Goude e varv he doe levezon c'hoazh e gouarnamant an Iliz dindan ar bibien Medici, Leon X ha Klemez VII.
Ul lezvreur he doa, Giovanni Domenico de Cupis, mab Lucrezia Normanni ha Bernardino Cupis, a voe graet kardinal gant ar pab Leon X.
He bugale
Felice ha Gian Giordano o doe pemp a vugale:
Udriște Năsturel
Udriște Năsturel (war-dro 1596 - 1659) a oa ul lenneg rouman, barzh ha troer barzhonegoù. Un aotrou e oa, ha dastumer telloù, breur-kaer d'ar priñs Matei Basarab. Darempred en devoa gant sevenadurioù broioù all Europa ha lenn a rae levrioù e yezhoù all. Ober a rae gant an henslaveg, yezh an iliz en amzer-hont, ha sevel a reas ar varzhoneg kentañ skrivet gant ur Rouman er yezh-se, e 1635. Met ober a rae ivez gant yezh ar vro : e roumaneg e embannas Varlaam și Ioasaf (1649), istor Barlaam ha Yehoshafat, daou sant enoret er broioù ortodoks.
Scano di Montiferro
Scano di Montiferro  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Udriște Năsturel
Un doueoniour e oa ha kalz a reas evit lakaat skridoù moullet e roumaneg da dreiñ e Wallakia, Moldavia ha Transilvania. Skrivañ a reas ivez an droidigezh kentañ en henslaveg eus De Imitatione Christi gant Thomas a Kempis. Embannet e voe an droidigezh-se e manati Dealu, e-kichen Târgoviște.
Taylor Swift
Taylor Alison Swift, bet ganet d'an 13 a viz Kerzu 1989 e Reading (Pennsylvania) (Stadoù-Unanet Amerika), a zo un aktourez hag ur ganerez-sonaozerez stadunanat. Brudet eo evit sevel ha kanañ kanaouennoù a-ziwar he buhez. Oadet a 14 vloaz an arzourez yaouankañ eo hag en doa sinet gant an ti-embann sonerezh Sony/ATV Music Publishing. Da 15 bloaz, he devoa sinet gant al label Big Machine Records. Kroget eo da embann pladennoù e 2006 gant Taylor Swift. Eil albom Swift a zo bet embannet e 2008, anvet Fearless.
Filippo de' Medici
Filippo de' Medici zo anv meur a zen :
Riola Sardo
Riola Sardo  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
Taylor Swift
Gwerzhet he deus evit muioc'h a 50 milion pladennoù —gant 32 milion e Stadoù-Unanet Amerika - ha 150 milion single. Swift a zo neuze unan eus gwellañ gwerzherien pladennoù ar bed hag an istor.
Giacomo Boncompagni
Troet e oa gant ar sonerezh, ar c'hoariva hag an echedoù. Mignon e oa da Pierluigi da Palestrina ha Vincenzo Ruffo.
E vuhez
Ganet e oa Giacomo Boncompagni e Bologna, mab e oa da Ugo Boncompagni ha d'e bried-kleiz Maddalena Fulchini eus Carpi. Deuet e oa e dad di evit mont da gemer perzh e Sened-Iliz Trento a oa bet dilec'hiet da Vologna.
Anzavet e voe gant e dad e miz Gouhere 1548 ha fiziet er Jezuisted da vezañ skoliet. Pa voe dilennet e dad da bab e 1572 ez eas Giacomo da Roma ha gantañ e voe anvet da vestr Castel Sant'Angelo. Goude e voe anvet da c'h-Gonfalonier arme ar pab, hag ez eas neuze da chom da Ancona ha goude da Ferrara, ma chomas betek 1574.
E 1576 e voe anvet gant e dad Gregor XIII da c'houarnour e Fermo. Er bloaz-se ivez e timezas da Costanza Sforza, eus Santa Fiora, a roas 14 bugel dezhañ. E 1581, a-gevret gant Latino Orsini, e voe karget da stourm ouzh al laeron e Stadoù an Iliz.
Saraṇa Bhikkhu
Saraṇa Bhikkhu (sinhaleg : සරණ භික්ඛු, birmaneg : သရဏဘိက္ခု ), Jan Šťovíček e anv laik , bet ganet e 1987 e Pilsen (Republik Tchek), zo ur manac'h (bhikkhu) en theravāda hag ur c'helenner war ar prederi.
Yaouankiz
Goude bezañ bet dedennet gant an Iliz katolik roman – ar relijion hengounel en e vro – e troas Jan Šťovíček war-du ar voudaegezh. En e oad-krenn e tivizas mont da vhikkhu pa vije en e oad-gour. Goude echu e studioù eil-derez e labouras evel derc'houezour kenwerzh evit an embregerezh United Philips Cable (UPC). E 2008 e nac'has mont d'ur skol-veur er Rouantelezh-Unanet, petra bennak ma kinnigas e dad kellidañ ar studioù-se, ha mont a reas da Sri Lanka. D'ar 5 a viz Mae er bloaz-se end-eeun e voe lakaet da zanvez manac'h. Goude-se e lakaas e anv er Skol-veur voudaat e Sri Lanka, ma veze kelennet e palieg. Evel-henn e krogas Jan Šťovíček e vuhez a emzinac'h.
D'an 19 a viz Mae 2012, goude e studioù manac'h, ez eas an neveziad Šťovíček da Vyanmar. Eno e voe beleget evel bhikkhu d'ar 1añ a viz Gouere ; e Myanmar ivez e voe deroet dezhañ an titl a အရှင်, a.hrang (ashin, "aotrou").
Rendael
Ur rendael a voe a-c'houde an doare ma tisplegas Saraṇa Bhikkhu war Facebook savboent ar vinaya, ar reolenn vanac'h, a-zivout implij ar moneiz gant ar venec'h,. Prosez a voe graet dezhañ dirak Poellgor Stadel Pennadurezhioù ar Saṅgha Peogwir e voe kavet e oa an devennadenn er-maez eus tachenn ar Poellgor, e izili a nac'has ma vije boulc'het ar prosez. Un emvod anfurmel a voe aozet ma voe engalvet Saraṇa hag e damaller ; skandalet e voent o-daou. Evit Saraṇa, broudet e voe gant ar Poellgor da genderc'hel da gelenn ar vinaya, hogen dre implijout an daveoù rekis. .
Eoulliverezh
Un eoullivadur zo ul livadur graet gant livioù aozet gant ur meskaj eoul diwar lin ha pigmantoù.
Ijinet eo bet an eoulliverezh gant livourien flamank - hag en o zouez ar vreudeur van Eyck.
Johan van Oldenbarnevelt
Johan van Oldenbarnevelt (1547-1619) a oa ur politikour izelvroat a gemeras perzh bras en emsavadeg an Izelvroioù a-enep Rouantelezh Spagn. Kenlabourat a reas gant Willem Iañ van Oranje-Nassau hag e vab, Maurits van Nassau a reas en lakaat d'ar marv en 1619.
Mathias Le Groing de la Romagère
Mathias Le Groing de la Romagère zo bet eil eskob Sant-Brieg goude Emglev 1801, eus 1817 da 1841.
Genidik e oa eus Bourbonez, met e familh a oa eus Berry. Anvet e voe da eskob Sant-Brieg er bloaz 1817 ha sakret e Pariz d'an 19 Here 1819.
Mont a reas da Anaon d'an 19 C'hwevrer 1841.
Filippo
Filippo zo un anv-badez italianek.
Antilhez an Dizavel
Antilhez an Dizavel zo un darn eus inizi an Antilhez, en hanternoz da Venezuela. Ober a reont evel ur chadennad adal Puerto Rico betek Dominica.
An inizi
Eus a gornôg da reter:
Pennad kar
Leeward Islands
Adobe Acrobat
Adobe Acrobat zo ur familh meziantoù ha servijoù web savet gant Adobe Inc. evit gwelet, krouiñ, kemmañ, moullañ ha merañ restroù gant ar stumm Portable Document Format (PDF).
Gonnoscodina
Gonnoscodina zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
Inizi an Avel
Inizi an Avel a vez laret eus un toullad enezegi.
Martiniana Po
Martiniana Po (Martinian-a e piemonteg zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Leeward Islands
Leeward Islands zo anv saoznek meur a enezeg. Enebet eo an anv ouzh hini ar Windward Islands.
Klordekon
Ar c'hlordekon zo ul louzoù diouennañ, kontammus ha padus, bet implijet stank en Antilhez gall war ar bananez dreist-holl
Vigogn
Ar vigogn (Vicugna vicugna) a zo ur bronneg hag a vev e Suamerika (Arc'hantina, Chile, Bolivia, Perou, Ecuador).
Morgongiori
Morgongiori zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
Lucy Hale
Lucy Kate Hale (ganet Karen Lucille Hale, d'ar 14 a viz Even 1989 e Memphis en Tennessee) zo un aktourez hag ur ganerez ha saverez kanaouennoù stadunanat. Brudet eo peogwir he deus c'hoariet roll Aria Montgomery e-barzh ar rann Pretty Little Liars abaoe miz Even 2010.
Bongorz-heol
Ar bongorz-heol a zo ur spesad hirc'hareged, Eurypyga helias an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ er genad Eurypyga an hini eo.
Anvet e voe Ardea Helias (kentanv) da gentañ-penn (e 1781) gant al loenoniour ha louzawour alaman Peter Simon Pallas (1741-1811).
Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged ha mellkeineged hag a gav en dour.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Montresta
Montresta zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
Morlu Impalaeriezh Japan
Morlu Impalaeriezh Japan (IJN; Kyūjitai: 大日本帝國海軍 Shinjitai: 大日本帝国海軍; Dai-Nippon Teikoku Kaigun pe 日本海軍 Nippon Kaigun) "Morlu an Impalaeriezh Japanaat Meur") a oa anv morlu ofisiel Impalaeriezh Japan adal ar bloavezh 1868 betek 1945. Divodet e oa bet goude trec'h Japan gant ar Gevredidi e-pad an Eil Brezel-bed. E-penn ar morlu e oa ar Gunreibu (Burev penn Morlu Impalaeriel Japan) hag ar Kaigunshō (Ministrerezh Morlu Japan) didan urzhioù Impalaer Japan evel penn-meur al lu troadegiezh hag ar morlu. Ur wech roet lamm d'ar Morlu impalaeriel e voe savet ar Kaijō Jieitai (Nerzhioù Morlu Japan emzifenn), d'ar 1 añ a viz Gouhere 1954. Ar Morlu japanat a oa an trede hini er bed e 1920, a-dreñv ar Royal Navy hag an United States Navy (USN). Harpet e oa gant an Dai-Nippon Teikoku Kaigun Kōkū-tai, Servij aerlu morlu Impalaeriezh Japan evit ar c'hirri-nij hag oberiadurioù bombeziñ ar flodad. Bez e voe an enebour pennañ da evredidi ar C'hornôg e-pad Brezel ar Meurvor Habask.
Orin
Istor Japan war-vor a zo unan hir. Liammoù kozh a oa dija etre ar vro ha peurest kevandir Azia. Fiñvadegoù unvezioù milourel etre Korea ha Japan a oa lies, kroget e oant gant penn kentañ ar marevezh Kofun en IIIde kantved goude Jezuz-Krist. Goude taol c'hwitet an Aloubadegoù Vongol e Japan gant Kubilai Khan e 1274 ha 1281, ar vorlaerien wakō a oa kroget gant preizhañ kreñv arvorioù Sina.
Palata
Palata a zo ur gumun eus Italia e proviñs Campobasso, hag e  rannvro Molise,  1780 a dud o chom enni.
Llyn Mwyngil
Llyn Mwyngil' (Tal-y-llyn Lake e saozneg) zo ul lenn e kontelezh Gwynedd, e hanternoz Kembre. Emañ e-harz menez Cadair Idris. Ar stêr Dysynni a red eus al lenn, dre gêriadenn Abergynolwyn, hag en em deurel a ra er mor e-kichen Tywyn.
Samugheo
Samugheo  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
Azzano d'Asti
Azzano d'Asti a zo ur gumun eus Italia e proviñs Asti, hag e  rannvro Piemonte,  1780 a dud o chom enni.
Masullas
Masullas  zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez  Sardigna.
Douargimiezh
An douargimiezh zo ur skiant a implij binvioù ha meizadoù ar gimiezh evit studiañ an Douar hag al lodennoù disheñvel anezhañ. Astennet eo bet ivez d'ar studi eus ar c'horfoù oabl all (planedennoù, meteoritoù).
Pesk-arc'hant
Ar pesk-arc'hant (Lepisma saccharina) zo un amprevan ouesk ha diaskell en em blij en deñvalijenn. Tapet en deus an anv boutin-se diwar liv gris e gorf. Bevañ a ra ar pesked-arc’hant diwar an hidratoù karbon evel ar sukr pe an ampez. Alese o anv skiantel (gresianeg : saccharos, sukr).
En urzhad an Thysanura emaint ha bez' ez eus anezho abaoe 300 milion a vloavezhioù.