cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beg ar Raz
Beg ar Raz zo ur c'hab roc'hellek er c'hornôg da gumun Plougoñ er C'hab (Bro-Gerne - Penn-ar-Bed). Sevel a ra ar reier greunvaenek betek 72 metrad uhelder a-us ar mor. Brudet eo ar beg-douar-se dre ar bed en abeg d'e stumm, heñvel ouzh penn a-raok ul lestr, an dolzenn anezhañ o strishaat en ur stumm tric'hornek. Dont a ra gweladennerien e-leizh betek eno, ken ez eo bet ret aozañ ar monedone evit gwareziñ ar gwiskad brug a gresk war al lanneg etre ar reier.
Céline
A bep seurt
Céline zo ur ganaouenn kanet gant Hugues Auffray a reas un tamm berzh en hec'h amzer.
Beg ar Raz
Aze e c'heller arvestiñ delwenn varbr Carrara Itron-Varia Beg ar Raz, krouet gant ar c'hizellour gall Cyprien Godebski (1835-1909), a oa bet dioueliet d'an 3 a viz Gouere 1904.
Brezel Spagn
Brezel Spagn (anvet ivez Brezel diabarzh Spagn pe a-wechoù Dispac'h Spagn) a voe ur brezel-diabarzh e Spagn pa emsavas ar vroadelourien hag an tu dehoù e Spagn, harpet gant un darn eus an arme, a-enep gouarnamant an Eil Republik Spagnol, a oa skoret gant an tu kleiz ha gouarnamantoù emren Galiza, Euskadi, ha Katalonia. Kregiñ a reas d'ar 17 a viz Gouere 1936 hag echuiñ a reas d'ar 1añ a viz Ebrel 1939. Ar brezel-se a daolenner alies evel ur stourm etre an demokratelezh hag ar faskouriezh, dreist-holl pa weler an emglevioù a oa bet skoulmet gant pep kostezenn. En gwirionez e vefe reishoc'h komz eus ur brezel diabarzh etre ur reveulzi eus an tu kleiz hag un enep-reveulzi eus an tu dehoù. Trec'h e voe ar vroadelourien, ha neuze e krogas diktatouriezh ar jeneral Francisco Franco a chomas e penn Spagn betek e varv e 1975.
Darvoud istorel pennañ an e Spagn eo Brezel Spagn, gantañ e vo gwashaet an enebiezhioù kevredigezhel politikel, ekonomikel, sevenadurel a oa e Spagn abaoe meur a vloaz.
A-raok ar brezel
Pa voe embannet an Eil republik e 1931 ez eas an traoù war washaat. Gwasket e voe an dud goude an emsavadeg a c'hoarvezas en Asturiez e 1934, ha reuz a savas ivez e 1936 goude trec'h Talbenn ar Bobl (Frente Popular) en dilennadegoù.
Kudenn prizonidi an Emsavadeg asturian a chome un dalc'h da vezañ diskoulmet. Ur wech dilennet e voe dieubet ar brizonidi gant ar Frente Popular, ar pezh a lakas ar gounnar da sevel e tu ar vroadelourien ,dreist-holl el lu en devoa flastret an emsavadeg.
An taol-stad
D'ar 17 a viz Gouere 1936 en em savas an arme e Melilla, e Marokko, ha tamm ha tamm e kazarnioù arall. Neuze e krogas ur brezel dic'hortoz, hir ha drastus.
E tiriadoù zo hag a oa dalc'het gant ar Republikaned e voe ivez un dispac'h sokial : kenberc'hennet e voe an douaroù hag al labouradegoù, hag an anarkourien a glaskas arnodiñ aozadur sokialour ar gevredigezh.
Oise (stêr)
Ar stêr  Oise zo ur stêr e Belgia hag e reter Bro-C'hall, adstêr d'ar Saena.
Roet he deus hec'h anv d'an departamant gall Oise e 1790.
Ajangiz
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ Ajangiz e [[Bizkaia.]] thumb|right|100px|Ardamezioù [[Ajangiz, e Bizkaia. Ral eo al lauburu en ardamezioù kêrioù.]] Ajangiz zo ur gumun vihan eus Bizkaia en Euskal Herria, nepell diouzh Gernika.
Ividig
thumb|An ividig (a zo temple e [[saozneg).]] An daouividig a zo a bep tu da benn an den, etre e zivskouarn hag e zaoulagad, a-us d'e garvanoù.
Itonameg
Ur yezh digenvez eo an Itonameg. Komzet eo gant 10 a dud war riblenn ar stêr Itonamas e Bolivia. Damvarv eo. Hogozik tout an izili eus ar meuriad (5,090) a gomz spagnoleg hiziv.
Ur yezh Baezek e vefe hervez ar yezhonour Merritt Ruhlen
Vogalennoù
Diftongennoù:.
Gwelet ivez
Yezhoù Bolivia
Verb kreñv
War dachenn ar yezhoniezh hag ar yezhadur e vez implijet an termen verb kreñv evit komz eus meur a doare verb disheñvel:
Hmareg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo ar hmareg (h(a)mar) komzet gant tro-dro da 50.000 den (1997) e Assam ha Manipour en India.
Louchaieg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo al louchaieg (lus(h)ai, lusago, le, sailu, hualngo, welngo pe du(h)lien (twang), ) komzet gant tro-dro da 542.000 den en holl e Mizoram, Assam, Nagaland, Manipour ha Tripura en India (529.000 den e 1997) hag e e Bangladesh (1.041 den e 1981) ha Myanmar (12.500 den e 1983).
Pemp rannyezh zo :
1511
Diwar-benn bloavezh 1511 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1511
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1511
Saeward Essex
Saeward Essex a oa kenroue Essex, eus 616 da 617, asambles gant e vreur Sexred, goude marv o zad Saebert.
Gounezet e oa bet o zad d'ar feiz kristen e 604 met feal e oa chomet an daou vreur d'ar relijion angl-ha-saoz. Kaset kuit o doa Sant Melitus eus ar rouantelezh pa oa deuet da brezeg an aviel eno.
Lazhet e voe Sexred hag e vreur Saeward en un emgann gant Wessex.
Georges Simenon
Georges Joseph Christian Simenon a zo ur skrivagner gallek bet ganet d'an 13 a viz C'hwevrer 1903 e Liège (Belgia) ha marvet d'ar 4 a viz Gwenholon 1989 e Lausanne (Suis).
Brudet eo a-drugarez da romantoù-polis ar c'homiser Maigret, ar pezh en deus amguzhet un oberenn binvidik kenañ peogwir en deus skrivet 193 romant, 158 danevell, oberennoù embuhezskridel, pennadoù-skrid ha kelaouedennoù dindan e anv gwir, ha 176 romant, dekadoù a zanevell, kontadennoù galant ha pennadoù dindan 27 anv-pluenn. 550 milion a skouerenn eus e skridoù a zo bet embannet en-holl.
Д
Distaget e vez [d] e ruseg.
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn c'hresianek delta (Δ).
Albert Schweitzer
Albert Schweitzer, ganet d'ar 14 a viz Genver 1875 e Kaysersberg ha marvet d'ar 4 a viz Gwengolo 1965 e Lambaréné (Gabon), a oa un doueoniour, soner, prederour, ha mezeg elzasat, dezhañ ar geodedezh alaman etre 1875 ha 1920, hag an hini c'hall etre 1920 ha 1965. Priz Nobel ar Peoc'h e 1952 evit bezañ diazezet klañvdi Lambarene e Gabon.
Zotoungeg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo ar zotoungeg (zotong pe banjogi) komzet gant tro-dro da 40.000 den (1990) e Haka e Myanmar.
Lier (Belgia)
Lier a zo ur gêr hag ur gumun eus Flandrez Belgia, e proviñs Antwerpen.
Strollad Komunour Chile (Ober Proleter)
thumb|right|Acción Proletaria Strollad Komunour Chile (Ober Proleter): SKC (OP) (e spagnoleg: Partido Comunista Chileno (Acción Proletaria): PCP (AP)) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet e Chile e 1979 da heul un disrann e diabarzh ar Strollad Komunour Dispac'hel.
Sevel a reas ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Enver Hoxha ha Strollad Labour Albania hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm).
Eduardo Artés eo Kentañ-Sekretour ar Strollad.
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn Acción Proletaria ("Ober Proleter").
E 1984 e teuas da vezañ unan eus izili Kenurzhiadeg an Aozadurioù Dispac'hel (Coordinadora de Organizaciones Revolucionarias) hag ezel eo SKC (OP) hiziv eus Juntos PODEMOS ("A-gevret e c'hallomp") hag e 2002 en em ezelas ivez ouzh Frente "Unidos Venceremos". .
Dre ma n'emañ ket enskrivet ar Strollad war roll ofisiel ar strolladoù politikel n'hall ket kemer perzh er mouezhiadegoù.
Edvard Grieg
Sonaozour ha soner piano norvegiat.
Piazzola sul Brenta
Piazzola sul Brenta a zo ur gumun ag Italia e proviñs Padova, e rannvro Veneto, war lez ar stêr Brenta.
Distrig Uherské Hradiště
Distrig Uherské Hradiště (Okres Uherské Hradiště e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (okres) Zlínský kraj er Republik Tchek. Uherské Hradiště eo ar gêr-benn. 991,37 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 145 840 annezad ennañ (stankter : 147,11 annezad/km²).
Roll kumunioù an distrig
Babice - Bánov - Bílovice - Bojkovice - Boršice u Blatnice - Boršice - Břestek - Březolupy - Březová - Buchlovice - Bystřice pod Lopeníkem - Částkov - Dolní Němčí - Drslavice - Hluk - Horní Němčí - Hostějov - Hostětín - Hradčovice - Huštěnovice - Jalubí - Jankovice - Kněžpole - Komňa - Korytná - Košíky - Kostelany nad Moravou - Kudlovice - Kunovice - Lopeník - Medlovice - Mistřice - Modrá - Nedachlebice - Nedakonice - Nezdenice - Nivnice - Ořechov - Ostrožská Lhota - Ostrožská Nová Ves - Osvětimany - Pašovice - Pitín - Podolí - Polešovice - Popovice - Prakšice - Rudice - Salaš - Slavkov - Staré Hutě - Staré Město - Starý Hrozenkov - Strání - Stříbrnice - Stupava - Suchá Loz - Šumice - Sušice - Svárov - Topolná - Traplice - Tučapy - Tupesy - Uherské Hradiště - Uherský Brod - Uherský Ostroh - Újezdec - Vápenice - Vážany - Velehrad - Veletiny - Vlčnov - Vyškovec - Záhorovice - Žítková Zlámanec - Zlechov
Roscille Bleaz
Roscille Bleaz, ganet en 925, a oa merc'h da Tepot Kozh, kont Bleaz ha Chartrez, ha da Richilde de Gothie.
Ur breur he doa : Tepot Iañ, kont Bleaz, lesanvet Tepot an Trucher.
Dimezioù ha bugale
En 948 e timezas da Alan II, dug Breizh, e Bleaz. Ur mab o doe: En 952 e varvas he fried Alan.
En 954 ec'h addimezas an intañvez da Foulk II. Hag ar pried nevez da deurel e grabanoù war kontelezh Naoned en anv Drogon, mab Alan II.
Kenstrivadeg Eurovision ar C'han
Kenstrivadeg Eurovision ar c'han (Eurovision Song Contest, pe ESC e saozneg, distaget (SUA) : ), pe Eurovision hepmuiken (distaget hervez reolennoù an distagadur brezhonek), zo ur genstrivadeg vloaziek krouet gant Marcel Bezençon abaoe 1956.
Roscille Bleaz
Dimezioù ha bugale
Mervel a reas Drogon en Angers en 958, n'ouzer ket re vat penaos, pistriet e vije bet gant e leztad Foulk II, a zeuas da vezañ kont Naoned ha dug Breizh betek 960.
Kenstrivadeg Eurovision ar C'han
Dont a ra hec'h anv eus ar rouedad skinwel Eurovision.
Roscille Bleaz
Dimezioù ha bugale
Evit Roscille Bleaz n'ouzer ket pegoulz e varvas.
Kenstrivadeg Eurovision ar C'han
Seizh bro a gemeras perzh er genstrivadeg kentañ e Lugano e 1956 : Bro-C'hall, Alamagn ar C'hornôg, Italia, an Izelvroioù, Luksembourg, Belgia ha Suis.
Ur ganaouenn vrezhonek a oa bet kanet ur wech eno, gant Dan ar Braz e 1996. E 2022 ez eus bet kanet ur ganaouenn vrezhonek all, Fulenn gant Alvan & Ahez.
Villers-Brûlin
Villers-Brûlin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
26 Du
Lidoù
Sant an deiz : Sant Ilan
Л
Trizekvet lizherenn al lizherenneg kirillek eo Л, л (el) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Distaget e vez e ruseg.
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn c'hresianek lambda (Λ).
Mea Culpa (Céline)
Mea Culpa eo anv ar c'hentañ eus pevar flemmskrid ar skrivagner gall Louis-Ferdinand Céline, embannet e 1936 gant Denoël e Pariz.
Er bloavezh-se en-eeun (1936) e voe embannet eil romant an oberour, Mort à crédit, na reas ket kement a verzh hag an hini kentañ, Voyage au bout de la nuit.
Gup gell
Ar gup gell (liester : guped gell), a zo ur spesad evned-preizh, Gyps fulvus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Vultur fulvus (kentanv) da gentañ-penn (e 1783) gant al louzawour alaman Carl Ludwig Hablitz (1752-1821).
Boued
Bevañ a ra diwar c'hagnoù dreist-holl.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
E Breizh
Gwech ha gwech all e vez adkavet reoù e Breizh.
Pikoù
Meur a seurt pikoù zo:
Armendaritze
thumb|200px|Setu pelec'h emañ Armendaritze e Benafarroa
Sint-Pietersbroek
Sint-Pietersbroek  (e galleg:Saint-Pierre-Brouck) a zo ur gumun eus ar Westhoek e Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.
Armendaritze
Armendaritze (Armendarits e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Benafarroa, en Iparralde, e kanton Iholdi.
Monumantoù ha traoù heverk
Ilz Sant Pêr a zo war an uhel, hag ar vered stok outi. Ur skol gentañ derez zo er gumun.
Pikoù
Yezh
Gwelloc'h ober ar c'hemm etre pik ha pig, ha neuze etre pikoù ha piged.
Antiquitates Judaicae
thumb|250px|right|Savidigezh Templ [[Jeruzalem,  Antiquitates Judaicae , aourlivadur gant Jean Fouquet (war-dro 1470-1475), dornskrid er Bibliothèque nationale de France, e Paris.]]
Antiquitates Judaicae  zo un oberenn eus dibenn ar Iañ kantved (93-94) savet gant an istorour yuzev Flavius Josephus.
Gwynllyw Milwr
Gwynllyw, pe Gwynllyw Milwr (soudard), pe Gwynllyw Farfog (barvek) (hag e saozneg Woolos the Warrior, Woolos the Bearded, hag e latin Gundleus, Gundleius pe Gwenleue) a oa ur roue hag ur sant brezhon e dibenn ar Vvet kantved (war-dro 450 – 500) er vro ha ne oa ket Kembre c'hoazh.
Antiquitates Judaicae
An oberenn
Ugent levr zo, skrivet e gregach. Savet e oa evit lennerien desket an impalaeriezh roman, ar re a ouie lenn gregach, da reiñ dezho da anaout istor ar bobl yuzev, ar bobl koshañ war an douar hervez an oberour.
Gwynllyw Milwr
Roue Gwynllwg e oa, ur rouantelezh e kreisteiz Kembre, ha kontet eo da vezañ sant diazezer kêr Casnewydd.
Ur brezelour meur e oa ivez evit-doare, hag anaout a rae ar roue Arzhur. Diwezhatoc'h e troas ouzh ar relijion, ez eas da benedour, hag e savas iliz e Casnewydd. Dimeziñ a reas da Santez Gwladus ha tad eo da sant Cadoc.
Antiquitates Judaicae
An danvez anezhi
Kregiñ a ra gant krouidigezh Adam hag Eva, heuliañ a ra red an darvoudoù hervez ma'z int kontet er Bibl hebreek, betek emsavadeg yuzev ar bloaz 66. Nemet meneg ebet ne ra eus traoù zo a-wechoù, pe lakaat a ra traoù ouzhpenn.
An ugent levrenn
En dek levrenn gentañ e kaver danvez Bibl an Dek-ha-Tri-ugent, betek aloubadeg ar Bersed.
En eil lodenn, a grog gant mare Alesant Veur, e ra an oberour gant mammskridoù hellazat (Polibios) pe yuzev (Levr ar Vakabeed). El levrioù XV, XVI ha XVII e kont istor Herodez Veur.
Gwynllyw Milwr
Etre istor ha mojenn
Meneget eo e anv e rolloù rouaned Kembre. Hervez ar buhezskridoù e oa meulet e gurioù gant barzhed ar vro. Goude ma n'haller ket reiñ nemeur a gred d'ar buhezioù-sent e seblant bezañ bet ur roue en anv-se ha gwirionez a rank bezañ er munudoù dre vras.
Antiquitates Judaicae
An ugent levrenn
Talvoudusañ tra el levr eo e ra anv eus darvoudoù c'hoarvezet nebeudik a-raok ma voe skrivet an oberenn.
Brudetañ lodenn al levr eo an Testimonium Flavianum, kaoz enni eus Jezuz Nazaret. An dornskridoù a chom eus an oberenn, deuet deomp goude tremen etre daouarn kristenien an holl anezho (betek an doare arabek) a lenner enno daou rannbennad diwar-benn Jezuz.
Un hir a bennad diwar-benn al linennoù-se a zo bet skrivet gant Voltaire en e "Dictionnaire Philosophique" (pennad "Christianisme").
Gwynllyw Milwr
Etre istor ha mojenn
Mab e oa d'ar roue Glywys a rene e Glywysing, e Morgannwg, ha moarvat betek ar stêr Towy. Diskenn a rae eus Macsen Wledig hervez skridoù zo, hag e vamm Guaul a oa a ouenn uhel ivez, pa oa merc'h-vihan d'ar roue Cunedda.
Hervez ar buhezskridoù e oa ur brezelour didruez, kustum da vont da breizhata ar rouantelezhioù amezek. Hervez Lifris e oa troet da reiñ skoazell d'al laeron, da vroudañ anezho da breizhañ, met hervez e vuhezskrid-eñ e oa ur roue reizh.
Ur mab he doe Gwladus, sant Kadog, anavezet e Breizh evel Kadou pe Kado. Kement ha lidañ ganedigezh e vab ez eas Gwynllyw da ober un dro-breizhata betek Caerwent.
Pan edo Gwynllyw war e dalaroù e teuas e vab Cadoc ha sant Dubricius davetañ d'e nouenniñ.
Diasur eo bloavezh e varv, etre 500 ha 523. Lidet e vez d'an 29 a viz Meurzh, deiz e varv.
Monumantoù
E 1949 e voe anvet Iliz St Woolos da iliz-kador. Ouzhpenn-se e c'haller menegiñ: En tu-hont da se ez eus un delwenn, awenet gant gweledigezh un ejen, a zo bet savet gant Sebastien Boyesen]] hag a zo anvet The Vision of Saint Gwynllyw pe The Bell Carrier, echuet e 1996, hag a weler e kreiz-kêr Casnewydd hiriv.
Logivi-Lannuon
Ur gumun gozh a Vreizh e bro Lannuon, eo Logivi-Lannuon (anvet Loguivy-lès-Lannion e galleg). Ul lodenn eus Lannuon (Bro-Dreger - Aodoù-an-Arvor) eo bremañ.
Narbona
Narbona (anv ofisiel : Narbonne) a zo ur gumun hag ur gêr ag Okitania, er Stad C'hall.
Ardamezioù
En gul e alc'hwez en aour peuliek, heuliet ouzh kleiz gant ur groaz patriarkel en argant, e gab gwriet en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.
Henamzer
Narbona a zo bet diazezet gant ar bobl Atacini.
Un drevadenn roman a zo bet savet eno gant Martius er bloaz 118 kent J.-K. An anv Narbo Martius a zeu diwar an anv se.
Narbona a zo bet da gentañ kêrbenn ar rannvro Narbonensis, ha goude ar rannvro Narbonensis Iñ.
Krennamzer
Beskonted ez eus bet e Narbona, sujet da gontelezh Toloza. Ar beskont diwezhañ, Guillaume III, a zo bet lazhet dirak mogerioù Ivry, er bloaz 1424.
Gaston, kont Foix, deut da vezhañ perc'henn ar veskontelezh Narbona, e roas ar veskontelezh da Loeiz XII, roue Bro-C'hall, en eskemm dugelezh Nemours. Adalek an amzer se, beskontelezh Narbona e chomas staget ouzh Kurunenn Bro-C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
thumb|left|Palez an Arc'heskibien, Narbona.
Oise (departamant)
Ar Oise (distaget ) a zo un departamant e norzh Bro-C'hall, tapet e anv diwar hini ar stêr Oise a dremen dreizañ. Emañ e rannvro Hauts-de-France met savet eo bet dreist-holl diwar proviñs Enez-Frañs. Beauvais eo anv ar pennlec'h anezhañ.
Agnes von Kurowsky
Agnes von Kurowsky, pe Agnes von Kurowsky Stanfield (1892, Germantown, Philadelphia, Pennsylvania – 1984), a oa ur glañvdiourez stadunanat a vije bet diazez tudenn "Catherine Barkley" e romant Ernest Hemingway, A Farewell to Arms. Implijet e voe darvoudoù eus e vuhez en Italia gant Hemingway evit sevel dek danevell. Tud a faltazi, diazezet war e glañvdiourez Kurowsky, a weler en danevelloù A Very Short Story, The Snows of Kilimanjaro, hag A Farewell to Arms.
He buhez
Agnes von Kurowsky Stanfield a oa ganet d'ar 5 a viz 1892, en Germantown, Philadelphia, Pennsylvania. Pa reas he zud anaoudegezh e oa he zad polonat o kelenn yezhoù e skol Berlitz Washington, D.C.. Nizez e oa d'an tisavour William Holabird, eus Chicago, hag a-berzh -mamm e oa merc'h -vihan d'ar jeneral Samuel Beckley Holabird. Meur a wech e tilojas an tiegezh hogen e Washington e oa ar gêr, hervez kalon Agnes. Skoliet e voe e Fairmont Seminary, heuliaén a reas ur stummadur evit labourat e levraoueg kêr Washington. E 1910 edo o labourat eno. En 1914 e tilezas al levraoueg da vont d'ur skol klañvdiourezed. Re c'horrek ha dizarvoud e kave al levraoueg, emezi, un dra bennak birvidikoc'h a felle dezhi.
Klañvdiourez e oa Agnes von Kurowsky en un ospital amerikan en Milano e-pad ar Brezel-bed kentañ. Unan eus ar glañvourien e oa Hemingway, ha karantez a vagas outi. Goude ar brezel, distro Hemingway da SUA, edo ar skrivagner o c'hortoz Kurowsky da zont d'e gaout, ha da zimeziñ. E-lec'h kement-se e resevas ul lizher diganti da lakaat fin d'o darempred. Distreiñ a reas Agnes da SUA, met gwech ebet n'en em adweljont.
Bez
Beziet eo e Washington DC e bered an arme.
Akrisios
Akrisios (Ἀκρίσιος / Akrísios), mab da Abas) ha da Aglaia, a oa roue Argos. Ur breur gevell en doa, anvet Proitos.
Hakaeg (yezh koukiek-tchinek)
Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo ar hakaeg  (haka, chin pe baungshe) komzet gant tro-dro da 100 000 den (1991) e Haka e Myanmar hag ivez en India (345 000 den e 1996) hag e Bangladesh.
Akrisios
Dimeziñ a reas da Eurydike, merc'h Lakedaimon, roue Sparta. Tad e oa da Zanae. Koulskoude, hervez Caius Julius Hyginus e oa dimezet da Aganippe hag eo Evarete an hini a oa e verc'h.
Hakaeg (yezh koukiek-tchinek)
Peder rannyezh a zo:
Akrisios
Mojenn
En em gannañ a rae gant e hanter-gofad e kof e vamm, gouez da Apollodoros. Goude se e voe tabut etreze da c'houzout piv a vije roue Argos. Trec'h e voe Akrisios ha harluiñ a reas e vreur.
Hervez un orakl e oa da vezañ lazhet gant e vab-bihan. Evit enebiñ ouzh e wallblanedenn e vac'has e verc'h Danae en un tour arem, uhel-uhel, prennet ar prenestroù anezhañ gant barrinier tev.
Б
Eil lizherenn al lizherenneg kirillek eo Б, б (be) hervez urzh al lizherenneg rusek. Bouki a oa anv kozh al lizherenn-mañ ha n'he deveze talvoud niverek ebet.
Distaget e vez e ruseg.
Diorroet e oa bet al lizherenn-mañ hag ivez al lizherenn B diwar patrom al lizherenn c'hresianek beta (B).
Agnes Poatev (impalaerez)
Agnes Poatev, pe Agnes Akitania pe an impalaerez Agnes (war-dro 1025 – 14 a viz Kerzu 1077) a oa impalaerez santel roman, o ren en Impalaeriezh Santel Roman german eus 1056 da 1062.
Dimeziñ ha bugale
Agnes a oa dimezet da Herri III, impalaer santel roman, d'an 21 a viz Du 1043 en Ingelheim. Eil pried an impalaer e oa-hi, rak dimezet e oa-eñ bet da Gunhilda Danmark, marvet e 1038.
Pemp bugel o doe:
<!-- She was the sister of Duke William VI, Duke Eudes, Duke William VII, and Duke William VIII.
Her maternal grandparents were Otto-William, Duke of Burgundy and Ermentrude of Rheims.
Regent
After her husband's death, Agnes served as regent during the minority of their young son, Henry IV. Her chief counselor was Henry II, Bishop of Augsburg, who was widely hated for his arrogance and - as the chronicler Lambert of Hersfeld alluded to - his suspected relationship with the empress.
Nicole
Nicole zo un anv-badez gallek, hag a vez roet d'ar merc'hed er broioù gallek hag ivez en Alamagn.
Agnes Poatev (impalaerez)
Regent
Although Agnes pursued a policy of reconciliation with her late husband's enemies, a conspiracy was formed against her by a cadre of power-hungry princes. Shortly after Easter 1062, her son Henry was abducted by some of these conspirators, who included the bishop of Cologne and the duke of Bavaria. Without her son, Agnes lost political power and was forced into a temporary retirement.
Nicole
Abaoe an XXvet kantved e vez kavet ivez hag e Stadoù-Unanet Amerika, deuet marteze dre levezon skinwel Kanada ha merc'hed Kebek.
Agnes Poatev (impalaerez)
Regent
In 1065 she went to Rome, where she lived under the guidance of the theologian Peter Damian. In her later years Agnes acted as a peacemaker between her son Henry IV and his enemies. She died at Rome on 14 December 1077 and is buried at St. Peter's Basilica.
Nicole
Bez eo stumm gwregel an anv gallek Nicolas, par d'an anv brezhonek Nikolaz.
Agnes Poatev (impalaerez)
Sources
-->
Nicole
Evel anv-tiegezh
Anavezet eo Nicole evel anv-tiegezh e Suis dreist-holl, ha kar eo d'an anv-tiegezh all Nicol, anavezet mat e Breizh.
Sonerezh
Nicole pladenn embannet e 1973 gant Hugues Aufray
Pennadoù kar
Nicole Nikola Nicole Nicole Nikola Nikola Nikola
Anita
Anita zo un anv-badez, deuet diwar an anv spagnolek ha portugalek Ana, hag a gaver e meur a yezh, portugaleg ha spagnoleg evel-just, hag ivez finneg, italianeg, izelvroeg, latveg, svedeg.
Tud
thumb|210px|Poltred [[Anita Garibaldi (1839).]] thumb|200px|Anita Caprioli thumb|200px|Anita Raj
Strollad Komunour Kolombia (Marksour-Leninour)
Strollad Komunour Kolombia (Marksour-Leninour) (e spagnoleg: Partido Comunista de Colombia (Marxista-leninista)) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet e Kolombia tro-dro da 1965 da heul un disrann e diabarzh Strollad Komunour Kolombia.
Da gentañ-penn e oa anezhañ ur strollad maoour met da c'houde e savas a-du gant linenn bolitikel Enver Hoxha ha Strollad Labour Albania hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm).
Ur bagad armet kuzh ez eus ivez stag ouzh ar Strollad, Arme Dishualded ar Bobl (Ejército Popular de Liberación: EPL).
E 1990 e tivizas an darn vrasañ eus pennoù Strollad Komunour Kolombia (Marksour-Leninour) en em rentañ d'ar gouarnamant, savet gante da heul ar strollad Spi, Peoc'h ha Frankiz (Esperanza Paz y Libertad: ESPALI).
Provañseg
Ar provañseg zo ur rannyezh okitanek, komzet dreist-holl er rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur, en departamantoù-mañ : Var, Vaucluse, Bouches-du-Rhône, Alpes-de-Haute-Provence, Alpes-Maritimes, hag en ul lodenn eus departamant ar Gard. Komzet e vez ivez e Monaco. Ar ster-se eo a vez gant ar ger peurliesañ (kod SIL : OCI). E meur a yezh (galleg, saozneg, okitaneg, italianeg...) eo bet implijet ar ger "provañseg", e-pad ur pennad, d'ober anv eus an okitaneg en e bezh, eus an holl rannyezhoù okitanek. Bremañ avat ne reer gant ar ger peurvuiañ nemet evit ar rannyezh komzet e Provañs.
Evit tud zo ez eo ar provañseg ur yezh dibar, disheñvel diouzh an okitanegoù all. Ober a ra an dud-se gant un doare-skrivañ disheñvel diouzh an doare-skrivañ implijet peurvuiañ evit an okitaneg ha diazezet war labourioù Frederic Mistral hag ar Felibritge.
"Provañseg", pe henbrovañseg, a reer ivez alies eus an henokitaneg implijet gant an  trobadored pe troubadoured er Grennamzer (kod SIL : OCI). E gwirionez ne oa ket genidik ar barzhed-se eus Provañs hepken met alies ivez eus Lengadok pe bro Lemojez. D’ar mare-se ne veze ket graet kalz gant an anvadur okitaneg evit envel yezh lennegel ar broioù-se. Goude ar XVIvet kantved, pa ne oa ket mui implijet an okitaneg evel yezh skrivet ofisiel, e voe paouezet d’ober gant ar stumm skrivet klasel ha graet e voe muioc’h-mui gant stummoù rannyezhel er skridoù.
Meur a isrannyezh a zo e provañseg, en o zouez hini korn-bro Nisa (niçard).
300px|thumb
Nicola
Nicola zo un anv-badez a gaver e meur a yezh, kar d'an anv brezhonek Nikolaz,
Tud
thumb|right|150px|Nicoleta Alexandru
Aptenodytes
Aptenodytes a zo ur genad e rummatadur an evned. Unan eus ar 6 genad a ya d'ober ar c'herentiad Spheniscidae (hini ar manked) eo.
Spesadoù
Daou spesad manked a zo er genad-mañ:
Bawmeg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo ar bawmeg (bawm) komzet gant tro-dro da 9.000 den en holl (1990) en Assam en India e Bangladesh (5.773 den e 1981) hag e Myanmar.
Diftongenn
Keit ha ma'z eus ul lec'h-teod nemetañ gant ur vonoftongenn (anvet "vogalennoù glan" ivez a-wezhioù), enne ur vogalenn hepken, da lavaret eo e tosta an teod d'ul lec'h resis e diabarzh ar genoù nemetken, gant pep diftongenn e vez daou lec'h-teod : al lec'h ma tosta an teod dezhañ pa grog an diftongenn, hag al lec'h ma tosta dezhañ pan echu an diftongenn goude en em silet eus an eil lec'h d'egile e diabarzh ar genoù.
Brignogan
Brignogan (distaget ) a oa ur gumun eus Bro-Leon e kanton Lesneven, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh. An anv gallek Brignogan-Plages a ziskouez fraezh penaos e c'haller divrezhonekaat an anvioù-lec'hioù brezhonek.
Istor
Brignogan, rann eus Plouneour-Traezh, e oa eus eskopti Leon. Staget eo bet ouzh hini Kemper-ha-Leon e-kerzh an Dispac'h gall.
Diftongenn
A-hend-all e tiforc'her ivez etre doareoù diftongennoù hervez live digoradur an eil vogalenn e-keñver hini eben. (closing diphthong e saozneg) Echuiñ a ra gant ur vogalenn serroc'h pe izeloc'h evit eben, da skouer : [ai] (serroc'h [i] evit [a]). (opening diphthong e saozneg) Echuiñ a ra gant ur vogalenn digoroc'h pe uheloc'h evit eben, da skouer : [ia] (digoroc'h [a] evit [i]).
Brignogan
Istor
Kumunn Brignogan a zo bet distaget diouzh hini Plouneour-Traezh e 1934. Ar barrez a zo bet distaget ar 7 mezheven 1935.
Diftongenn
Peurliesañ e klot ar fed ma'z a war-serr un diftongenn gant ar fed ma'z a war-zigresk ivez dre m'eo sklaeroc'h ha pouezusoc'h son ar vogalennoù digor. N'eo ket ret atav avat, hag e finneg e kaver ur skouer kontrol ma'z a un diftongenn war-zigor ha war-zigresk war un dro (/ie/ hag /uo/). (centering diphthong e saozneg) Echuiñ a ra gant an teod lec'hiet muioc'h e kreiz ar genoù, da skouer en iwerzhoneg /iə/ hag /uə/.
Brignogan
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Mervel a rejont e-pad an Eil Brezel Bed, an nijour d'an 8 a viz Kerzu 1941 pa gouezhas e garr-nij (Hurricane II marilhet Z51551 ha kodet NV-?) e Brignogan , ar vartoloded d'an 28 a viz Ebrel 1944, pa voe kaset o bag, an destroyer HMCS Athabaskan, d'ar strad gant an tarzher alaman Elbing T-24 ,.
Ana
Ana zo un anv-badez spagnolek ha portugalek, kar d'an anv brezhonek Anna.
Diftongenn
Peurliesañ ec'h a war-digor ar vogalennoù war-greiz.
Ogwr (kêriadenn)
Ogwr zo ur gêriadenn e Bro Morgannwg war lez ar stêr Afon Ogwr, nepell diouzh Castell Ogwr.
Diftongenn
A-wezhioù e vez diforc'het gant lod yezhoù etre an diftongennoù berr, berr ar vogalenn gentañ enne, hag an diftongennoù hir, hir ar vogalenn gentañ enne. Raloc'h a-galz avat eo ar yezhoù evel samieg an norzh ma vez graet un diforc'h gante etre diftongennoù berr diouzh un tu, ha diftongennoù hir o vogalenn gentañ ha diftongennoù hir o eil vogalennoù diouzh an tu all.
Dres evel ar vogalennoù e c'hell un diftongenn bezañ distaget dre ar genoù pe dre ar fri, da skouer e portugaleg :
Ana
Tud all
thumb|[[Ana Moura e 2009]]
Terminator 2: Judgment Day
Terminator 2: Judgment Day (pe T2) a zo ur film skiant-faltazi amerikan bet sevenet gant James Cameron ha deuet er-maez er Stadoù-Unanet d'an 3 a viz Gouere 1991. Ennañ e c'hoari Arnold Schwarzenegger, Robert Patrick, Linda Hamilton hag Edward Furlong. Pa'z eo deuet er-maez e voe brudet a-drugarez d'an efedoù ispisisal a gaver ennañ : teknik ar morphing a voe implijet kalz ennañ.
Ana
Pennadoù kar
Ana Ana
Terminator 2: Judgment Day
Synopsis
D'an 29 a viz Eost 1997 e voe an Judgment Day. Goude ar brezel nukleel e rank ar dud o deust dreistvevet stourm a-enep da ziktatouriezh ar roboted. E 1991, goude c'hwitadenn an Terminator kentañ, e kas Skynet unan nevesoc'h war an douar. Anvet eo T-1000. Ur robot savet gant dir dourennek eo, ha gellout a ra cheñch stumm pa fell dezhañ. Met un Terminator all, bet adlakaet da vont en-dro gant ar stourmerien, a stourm a-enep dezhañ. Unan eus kefridioù an Terminator-se a zo ivez gwareziñ John Connor, ha dieubiñ e vamm, hag a zo bet lakaet en un ospital evit a re sot peogwir he deus klasket distruj ul labouradeg urzhiataerioù.
Gup du
Ar gup du (Aegypius monachus) a zo un evn-preizh deiz. Ar spesad nemetañ eo er genad Aegypius.
Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl en Azia ar C'hreiz.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar gup du en urzhiad Accipitriformes, Ciconiiformes pe Falconiformes.
Wig A Wag
Wig A Wag (Wig-ha-wag e brezhoneg mat) zo ur strollad sonerien eus Teurgn, e Bro-C'hall, hag a gan e brezhoneg.
1512
Diwar-benn bloavezh 1512 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1512
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1512
Sumer
Sumer (eus an Akkadeg Šumeru; Sumereg 𒆠𒂗𒂠 Ki-en-ĝir15, da lâret eo "Bro an aotronez sevenaet" pe "bro c'henidik" ) a oa ur sevenadur hag ur vro istorel eus kreisteiz Mezopotamia, da lavaret eo Su Irak hiziv, da vare ar C'halkoliteg hag Henoadvezh an arem. Ar Sumeridi a reer eus hec'h annezidi.
Bleuniet he deus ar sevenadur-se eus kentañ trevadenn Eridu e-doug Prantad Obeid (fin ar milved a-raok J.K.) betek prantad Uruk (IV milved), prantad an tierniezhioù arkaek (III milved) ha kresk galloud Babilonia e deroù an eil milved. Ar c'hentañ sevenadur kêr gwirion a zo anezhi. Ijinet e oa un doare skrivañ dibar gant ar Sumeridi, ar skritur gennheñvel, hag ar sevenadur-se a verk eta diwezh ar ragistor er Reter-Nesañ ha deroù an Henamzer eno. Kavet ez eus bet kalz a destennoù miret mat war dablezennoù pri a ro dimp an tu da anavout gwell ar vro-se Ne hañval ket bezañ ur sevenadur semitek e-keñver e yezh, ar sumereg. .
Kudenn orin ar Sumeridi
Seblantout a ra e teuas sevenadur Sumer war-wel a-daol hag ur framm kêrioù bihan staliet mat ganti dija. E-kerzh e diorroadur e weler hini ar skritur hag ar savouriezh. Ken prim e weler an diorroadurioù e soñj an arkeologourien e c'hellfe sevenadur Sumer bezañ bet degaset eus ul lec'h all, gant alouberien da skouer. Kinniget eo bet ar Reter (Iran pe pelloc'h) ha ivez e enez Bahrein evel o lec'h orin.
Pa oa kavet tablezennoù pri raksumerek e 1961 e Tartaria (Roumania), deiziataet eus war-dro 6000 kent Jezuz-krist, e oa bet kinniget al lec'h-se ivez.
Mank roueel
Ar mank roueel (Aptenodytes patagonicus) a zo un evn dic'houest da nijal hag a vev en inizi isantarktika.
Strollad Komunour Dispac'hel Aod an Olifant
Sevela ra a-du gant linenn politikel Enver Hoxha gant Strollad Labour Albania hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm).
Embannet e evz gant ar Strollad ar gelaouenn Révolution Prolétarienne.
Achy Ekissi a zo bet e penn ar Strollad abaoe 1990.
Brieg
Brieg a zo un anv-badez brezhonek, deuet diwar hini ar sant brezhon Brieg, deuet eus Kembre er.
Э
Skeudenn:Cyrillic letter E.png Kentañ lizherenn ha tregont al lizherenneg kirillek eo Э, э (e oborotnoye) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Brieg
Lec'hanv alamanek
Brieg eo ivez anv alamanek Brzeg, ur gêr eus Silezia-Izel a zo bremañ e Pologn, hag alese :
Э
Distaget e vez [e] pe [ɛ] e ruseg.
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn c'hresianek espilon (E).
Mank impalaerel
Ar mank impalaerel (Aptenodytes forsteri) a zo un evn dic'houest da nijal, brosezat en Antarktika.
Doareoù pennañ
Ar spesad manked brasañ ha ponnerañ eo. Heñvel eo ar par har ar barez an eil ouzh egile evit pluñv ha ment, da lâret eo 122 cm a uhelder hag eus 22 da 45 kg a bouez.
Houffalize
Houffalize (e walloneg Oufalijhe) a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e proviñs Luksembourg. left|thumb|Kêr Houffalize
Mank impalaerel
Boued
E voued a zo dreist holl pesked, kresteneged ha kefalopoded.
Charles
Charles zo un anv-badez gallek ha saoznek hag a vez roet d'ar baotred, e Bro-C'hall hag e Bro-Saoz.
Allier (stêr)
Eienañ a ra e menezioù ar Cévennes, war ar Moure de la Gardille (1 423 m), e departamant al Lozère (48), hag en em gavout a ra gant ar stêr Liger er Bec d’Allier, nepell diouzh kêr Nevers war an harzoù etre departamantoù ar Cher (18) hag an Nièvre (58).
Unan eus ar stêrioù gouez ral en Europa eo, ha niverus eo an evned war he ribloù.
Rhynchocyon
Rhynchocyon a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ amprevanetaerien bihan hag a vev en Afrika.
Sant-Brieg (disheñvelout)
Sant-Brieg zo un anv-lec'h savet diwar anv ar sant brezhon Brieg:
Harald Slott-Møller
Harald Slott-Møller (1864–1937) zo ul livour danat.
E 1888 e timezas da Agnes Slott-Møller (1862 1937) a oa livourez danat. Mervel a reas hi e miz Even 1937, hag eñ pemp miz war he lerc'h.
Tremargad
Tremargad a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Gernev hag e kanton Rostrenenn e departamant Aodoù-an-Arvor.
Spijker (Norzh)
Spijker (e galleg: Spycker) a zo ur gumun eus ar Westhoek e Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
1513
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1513
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1513
Aubrey Beardsley
Aubrey Vincent Beardsley (Brighton, 21 a viz Eost 1872 - Menton, 16 a viz Meurzh 1898) a oa ur skrivagner hag ur skeudennaouer breizhveuriat.
Buhez
E Brighton e voe ganet e 1872, hag e 1883 en em stalias e familh en em stalias e Londrez. Er bloavezhioù da heul e voe diskouezet Beardsley asambles gant e c'hoar e-pad sonadegoù, rak barrek-tre e oa war ar seniñ. E 1884 e voe kaset d'an Hove and Sussex Grammar School e Brighton, hag e 1888 e voe degemeret evel skoazeller gant ur savour. E 1891, diwar ali al livour gall Pierre Puvis de Chavannes (1824-1898) ha hini al livour breizhveuriat Edward Burne-Jones, e stagas gant an arzoù-kaer da vat.
E 1892 e heulias kentelioù er Westminster School of Art e Londrez. Brud a zeuas dezhañ a-drugarez d'an tresadennoù a reas evit ar gelaouenn The Yellow Book. Evit div gelaouenn all e labouras ivez : The Savoy ha The Studio. Skeudenniñ a reas testennoù liesseurt evel Le Morte d'Arthur Thomas Malory, istorioù Edgar Allan Poe, Lysistrata Aristofanes ha Salomé Oscar Wilde. Flemmskeudennoù a dresas ivez. Skrivañ a reas ivez un un istor erotek chomet diechu diwar-benn mojenn Tannhäuser.
E miz Meurzh 1897 e kemmas e gredenn hag e troas da gatolik. Neuze e c'houlennas digant e embanner | ([[1861-1907) distruj an holl dresadennoù en doa savet evit Lysistrata ; Smithers ne reas ket, er c'hontrol e kendalc'has da werzhañ tresadennoù Beardsley ha tresadennoù faos.
Nebeut a-raok e 26 gouel-bloaz e varvas A. Beardsley e Menton abalamour d'an droug-skevent.
Elephantulus
Elephantulus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ amprevanetaerien bihan hag a vev en Afrika.
Anatol ar Braz
Anatol ar Braz (2 a viz Ebrel 1859- 20 a viz Meurzh 1926), skrivagner. Gouestlet eo e oberenn da Vreizh, d’ar romantelezh ha d’ar c’hoariva keltiek, danvez e dezenn e 1904.
Anatol ar Braz a oa bet ganet e Sant-Servez (Aodoù-an-Arvor). Bet e oa e dad, Nikolaz ar Bras, o labourat evel mestr-skol e skolioù publik un tamm e pep lec’h e Breizh, e Treger dreist-holl. E vamm, Jeanne ar Gwiader, a oa skolaerez ivez. Tremen a reas eta e vugaleaj e Bulien, Plouilio, Planiel, Ploubêr ha Perwenan. Pa oa bugel e tremene ivez ar vakañsoù e Bro-Dreger, ha gant ar vro-se dreist-holl eo bet awenet holl e oberenn.
Strollad Komunour al Labour (Republik Dominikan)
thumb|left|Arouezenn Strollad Komunour al Labour Strollad Komunour al Labour (e spagnoleg: Partido Comunista del Trabajo: PCT) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet er Republik Dominikan e 1980 da heul un disrann e diabarzh al Lusk Poblek Dominikan (MPD).
Sevel a ra a-du gant linenn bolitikel Enver Hoxha ha Strollad Labour Albania hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm).
Manuel Salazar eo Sekretour-Meur ar Strollad ma vez embannet gantañ ar gelaouenn Lucha ("Stourm").
Kemer a ra perzh er mouezhiadegoù dre al Luuskad evit Dishualded, Unaniezh ha Kemm, 0,32% eus ar mouezhioù en dilennadegoù diwezhañ.
27 Du
Lidoù
Sant an deiz : Sant Goustan
Distrig Jablonec nad Nisou
thumb|right|250px|Jablonec nad Nisou thumb|right|250px|Lec'hiadur distrig Jablonec nad Nisou e rannvro Liberec hag er Republik Tchek Distrig Jablonec nad Nisou (Okres Jablonec nad Nisou e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (okres) Liberecký kraj er Republik Tchek. Jablonec nad Nisou eo ar gêr-benn. 402,30 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 91 752 annezad ennañ (stankter : 228,07 annezad/km²).
Gup gwenn
Ar gup gwenn (Neophron percnopterus) a zo un evn-preizh deiz. Ar spesad nemetañ eo er genad Neophron.
Aulus Plautius
Aulus Plautius a oa ur jeneral roman a gasas en-dro aloubadeg Enez Vreizh, e 43 goude J.K. Anvet e oa bet gant an impalaer Claudius II. Kentañ gouarnour roman an enezenn e voe neuze eus 43 da 47.
1055
Diwar-benn bloavezh 1055 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Gup gwenn
Annez hag isspesadoù
Tri isspesad guped gwenn zo.
1055
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1055
Aulus Plautius
An arme renet gantañ da aloubiñ Preden a yae d'he ober : al Legio II Augusta (Eil strollad an Impalaer), a zeue eus Argentoratum, al Legio XIV Gemina (Parzekvet strollad 'adsavet'), a zeue eus Mogontiacum, al Legio XX Valeria, a zeue eus Novaesium, hag al Legio IX Hispania (Navet strollad Spagn), a zeue eus Pannonia.
1055
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1055
Gwizien
Gwizien (Guichen e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwizien e departamant Il-ha-Gwilen.
Ardamezioù
En aour, e ziv wezenn-sapr c'heotet, e dintenn en argant balirant; e gab en glazur karget gant peder brizhenn ginerminig en aour
Awenet diouzh ardamezioù familh du Bouëxic (XVIvet) hag e zouge pin pe beuz.
Bet degemeret gant Kuzul ar Gumun an 19 Ebrel 1999.
Aulus Plautius
Trec'h e voe
E 61e voe trec'h war ar rouanez Boudika a oa emsavet enep d'ar Romaned.
Lokrist
Lokrist zo un anv-lec'h brezhonek, savet gant Lok ha Krist, hag a gaver e meur a lec'h. En o zouez emañ:
Gup gwenn
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar gup gwenn en urzhiad Accipitriformes, Ciconiiformes pe Falconiformes.
Kowari
Ar c'howari (Dasyuroides byrnei pe Dasycercus byrnei) a zo ur bronneg godellek bihan hag a vev e kreiz Aostralia. Ar spesad nemetañ eo er genad Dasyuroides.
Lanvaeleg
Lanvaeleg (distaget: ) a zo ur gumun eus Breizh en Aodoù-an-Arvor.
Slovenia
Slovenia, ent-ofisiel Republik Slovenia (sloveneg : Republika Slovenija), zo ur Stad en Alpoù. Harzoù he deus gant Italia er c'hornôg, Hungaria er biz, Aostria en norzh ha Kroatia er su. Gant Mor Adria eo riblet.
Lanvaeleg
Douaroniezh
Lanvaeleg en em gav etre ar Rozkoad hag an Dour Elego.
Dañs
Un arz evit lakaat an den da c'hoari gant e gorf eo an dañs ken ma ra un heuliadenn a fiñvadurioù kenurzhiet diwar mentadur ar sonerezh d'an aliesañ.
Slovenia
Ur republik emren eus Yougoslavia e oa betek 1991.
Villers-Châtel
Villers-Châtel a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Cher (departamant)
Ar Cher (distaget: ; Char en okitaneg) a zo un departamant, er rannvro Centre, e kreiz Bro-C'hall. Ul lodennig vihan (11 kumun), e traoñ an departamant, e kornig-bro Culant, a zo en Okitania. Dont a ra anv an departamant war-lerc'h hini ar stêr Cher. Bourges eo ar pennlec'h anezhañ, ha 18 eo an niverenn roet dezhañ.
Lanvaeleg
Douaroniezh
Kumunioù amezek : Treduder; Plouzelambr; Plouared; Plounevez-Moedeg; Plounerin; Plufur
Dañs
Ur ger all e brezhoneg : Koroll (gwelet ouzh an anv-familh Koroller, Coroller, Le Coroller)
Cher (departamant)
Eus ar proviñsoù d'an departamant
Al lodenn vrasañ eus an departamant a zo er Berry, ar gevred a zo er Bourbonnais, ha darnigoù a zo en Nivernais (gevred pellañ) hag en Orléanais (gwalarn).
Dañs
Seurtoù
ren Loeiz XIV an dañs klasel a voe diorroet kalz korollarvestoù a oa bet krouet evit ar roue. Hiziv-an-deiz evit dont da vezañ ur dañserez steredenn: ret eo kregiñ an dañs abred. Red eo kaout an TMD (technique, musice, danse). Mat eo mont en ur skol dañs vroadel met neo ket rediet. Ha goude ret eo gortoz bezañ choazet gant Opera pariz pa z'oc'h choazet e vez graet steredenn ac'hanoc'h.
Lanvaeleg
Anv
Gerdarzh ː
Iliz Itron Varia Druez e Sant-Kare
Diavez
Distrig Vsetín
Distrig Vsetín (Okres Vsetín e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (okres) Zlínský kraj er Republik Tchek. Vsetín eo ar gêr-benn. 1142,87 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 147 362 annezad ennañ (stankter: 128,94 annezad/km²).
Ardenne
An Ardenne zo anv menezioù izel koadek e reter Belgia, e Luksembourg, hag en hanternoz Bro-C'hall.
Distrig Vsetín
Roll kumunioù an distrig
Branky - Bystřička - Choryně - Dolní Bečva - Francova Lhota - Halenkov - Horní Bečva - Horní Lideč - Hošťálková - Hovězí - Huslenky - Hutisko-Solanec - Jablůnka - Janová - Jarcová - Karolinka - Kateřinice - Kelč - Kladeruby - Krhová - Kunovice - Lačnov - Leskovec - Lešná - Lhota u Vsetína - Lidečko - Liptál - Loučka - Lužná - Malá Bystřice - Mikulůvka - Nový Hrozenkov - Oznice - Podolí - Police - Poličná - Pozděchov - Prlov - Prostřední Bečva - Pržno - Ratiboř - Rožnov pod Radhoštěm - Růžďka - Seninka - Střelná - Střítež nad Bečvou - Študlov - Ústí - Valašská Bystřice - Valašská Polanka - Valašská Senice - Valašské Meziříčí - Valašské Příkazy - Velká Lhota - Velké Karlovice - Vidče - Vigantice - Vsetín - Zašová - Zděchov - Zubří
Republik Poblel Mongolia
Ur stad sokialour e Kreiz Azia e oa Republik Poblel Mongolia (mongoleg: Бугд Найрамдах Монгол Ард Улс, pe БНМАУ dre ziverrañ), krouet ma voe e 1924 ha diskaret e 1992, erlec'hiet gant Mongolia hiziv. Staliet e oa bet war lodenn an douaroù m'emañ ar Vongoled o chom warno : Mongolia an Diabarzh, ha tiriadoù nes.
Arzoù ar gweled
Arzoù ar gweled a vez graet eus an arzoù ma venn an arzourien plijout d'an daoulagad dre sevel stummoù arzel.
Republik Poblel Mongolia
Dindan veli ar Sinaiz
Dindan veli Sina e kouezhas Mongolia an Diavaezh etre 1758 ha 1911, pa oa tierniezh mandchou Qing o ren. E penn an e krogas ar gouarnamant sinat da drevadenniñ lodennoù ar vro, koulz ha ma rae e Mongolia an Diabarzh evit o enframmañ muioc'h e-barzh o impalaeriezh. Noblañs ar Vongoled a glaskas kaout harp Impalaeriezh Rusia hag bet en doe promesaoù an dileuriadur kaset da lez ar Tsar e miz Eost 1911. Pa oant distroet e tarzhas Dispac'h Sina hag e voe didronet an Tierniezh Qing. E miz Kerzu 1911 e voe diskaret aotrouniezh ar gouarnour Qing, Amban, ha lakaet en e blas, Jebtsundamba Khutuktu, evel Khan Bogd Mongolia. Ne c'hellas ket ar riez nevez stagañ Mongolia an Diabarzh outañ, pa oa ar bastell-vro-se hep nerzh milourel, pa ne voe ket roet un asant gant darn he fennadurezhioù, ha pa oa un emglev kuzh etre Sinaiz ha Rusianed en he c'heñver.
Khaniezh Mongolia etre Rusia ha Sina
Gant harp Rusia e tisklêrias Khaniezh Mongolia e dishualded diouzh Republik nevez Sina e 1911 ha rediet e voe Sina gant Rusia da sinañ emglev Khiagt (1915) da anzav emrenerezh ar vro-se, met sañset dindan veli Sina atav. Torret e oa bet an emglev-se pa oa bet torret an darempredoù etre Republik Poblel Sina hag an Unaniezh Soviedel.
Ntenyieg
Ur yezh sinek-tibetek eus bloc'had ar yezhoù angamek-potchourek eo an ntenyieg (nt(h)enyi) komzet gant tro-dro da 6.600 den (1980) e kornôg-kreiz Nagaland en India.
Léon Fleuriot
Ganet e oa bet d'ar 5 a viz Ebrel e 1923 e Montroulez en ur familh a orin eus Kintin. Pa oa yaouank en doa studiet brezhoneg hag ez eas da skolveurieg war an Istor e 1950. Kelenn a reas istor en ul lise hag ur skolaj e Pariz, e bannlev Pariz hag e Prytanée militaire La Flèche. E 1958 ez eas d'ar CNRS, ha doktoret e voe er Sorbonne e 1964 gant un dezenn diwar-benn an henvrezhoneg, pe brezhoneg-kozh, le vieux-breton, éléments d'une grammaire, gant un adtezenn, Dictionnaire des gloses en vieux-breton, da lavaret eo Geriadur ar spisc'herioù en henvrezhoneg.
Republik Poblel Mongolia
Khaniezh Mongolia etre Rusia ha Sina
Etre 1911 ha 1919 e vanas Mongolia feal da Rusia, daoust d'an trubuilhoù savet diwar ar C'hentañ Brezel-Bed ha d'ar c'hudennoù e diabarzh ar vro ha da geñver Dispac'h Rusia. War wanaat ec'h eas levezon Rusia erfin hag e teuas Sina a-benn d'en em adstaliañ endro ha kaset e oa bet eno arme Sina e 1919.
Distro ar Rusia soviedel
Ur wezh bet skarzhet Sinaiz diouzh Ourga (bremañ Ulaanbaatar), kêrbenn ar vro, gant Roman von Ungern-Sternberg, e tisklêrias Mongolia e dishualded diouzh Sina evit an eil gwezh d'an 13 a viz Meurzh 1921. Goude ma oa bet trec'h Soviediz war an Arme Gwenn ha war bagadoù Sternberg er penn-kentañ eus ar bloavezhioù 1920 ha da heul aloubadeg Ourga e miz Mezheven 1921 e teuas Moskov da gaout ar muiañ a bouez war Mongolia adarre.
Diskêriet e oa bet Republik Poblel Mongolia d'ar 25 a viz Du 1924, levezonet-don gant Strollad Dispac'hel Pobl Mongolia (SDPM).
Arzoù ar gweled
En arzoù ar gweled e lakaer
Republik Poblel Mongolia
Distro ar Rusia soviedel
War gadarnaat a rae ar gouarnamant sokialour etre 1925 ha 1928 daoust d'ur stourm diabarzh etre ar re hag a save a-du gant URSS diouzh un tu hag ar re a felle dezhe muioc'h a emrenerezh diouzh an tu all.
Arzoù ar gweled
Burutellerezh
Ur meizad nevez eo ar bomm arzoù ar gweled, ha gantañ e vez lakaet er memes renk al livouriezh hag ar c'hizellerezh, arzoù trimilvloaziek da nebeutañ, gant doareoù ober n'int ket degemeret gant an holl evel arzoù (tag, graffiti).
Republik Poblel Mongolia
Pouez ar stalinouriezh
E 1936 e teuas C'horloogiyn Tchoybalsan da vezañ penn ar Strollad dispac'hel gant skoazell ar Soviediz. Harzhet ha barnet d'ar marv e oa bet, Peljidiyn Genden, bet Kentañ-Ministr en e raok, a-gevred gant ar re a oa bet a-du gant e bolitikerezh emrenerezh. Marksour-leninour-rik oa Tchoybalsan hag heuliañ a rae linennoù stur an Unaniezh Soviedel renet gant Stalin. Dont a reas a-benn d'ar mare-se SDPM d'en em ober da vat gant ar Strollad hag ar gouarnamant.