cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lu katolik ha roueel eus Breizh
Lu katolik ha roueel Breizh, e galleg Armée catholique et royale de Bretagne, e oa anv an aozadur a vode an holl chouanted eus Breizh. Ar ger-stur a oa In Sapientia Robur, Sic Reflorescent (Er basianted emañ an nerzh, al Lili a ziwano en-dro)
Hêr e oa al lu-se d'ar Gevredigezh vrezhon savet gant La Rouërie, ha savet e oa bet gant Joseph de Puisaye evit unvaniñ an holl unvezioù chouan. D'ar 15 a viz Here 1794, Puisaye a zo enoret gant an titl a letanant jeneral lu Breizh gant ar c'hont Charles d'Artois. Goude c'hwitadenn Dilestradeg Kiberen e miz Gouhere 1795, ar penn uhel de Puisaye a zo disentet gant Lu ar Morbihan renet gant Jord Kadoudal. Puisaye ne oa ket mui gouzañvet kennebeut gant lu Roazhon ha Felger memes ma chome harpet gant priñsed Bro-C'hall.
A-benn ar fin, Puisaye a roas e zilez e 1798. Goude ur pennad amzer gant René Augustin de Chalus e penn al lu, Kont Artois a anvas Marigny e penn an traoù met nac'hañ a reas hennezh. Goude-se e voe roet al lu da Béhague a chomas un nebeud mizioù e Breizh nemetken e-pad ar bloavezh 1798, goude-se e tistroas da Vro-Saoz.
Boulon
Boulon zo un anv-lec'h gallek
Le couperet
Le couperet a zo ur film gallek, savet e 2005 gant ar filmaozer Costa-Gavras,
Prata Camportaccio
Prata Camportaccio zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Beàrnaraigh
Beàrnaraigh zo anv meur a enezenn e Bro-Skos :
En guerre
En guerre a zo ur film gallek savet gant Stéphane Brizé, e 2018.
Alleghe
Alleghe a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Beàrnaraigh na Hearadh
Beàrnaraigh na Hearadh pe Beàrnaraigh hepmuiken, pe c'hoazh Beàrnaraigh Uibhist (Berneray e saozneg) zo unan eus an Inizi Gall pellañ e gwalarn Bro-Skos. Emañ en norzh da enez Uibhist a Tuath.
Stéphane Brizé
Stéphane Brizé, ganet d'an 18 a viz Here 1966 e Roazhon, a zo ur filmaozer, senarioour hag aktour breizhat.
25vet rann Waffen Grenadier eus an SS Hunyadi (1añ Hungariat)
Ar 25vet rann Waffen Grenadier eus an SS Hunyadi (1añ Hungariat) (alamaneg:  25. Waffen-Grenadier-Division der SS Hunyadi (ungarische Nr.1.)) a oa un unvez eus ar Waffen-SS e-pad an Eil Brezel-bed savet gant soudarded lu Hungaria an Honvéd hag ur rann lu skierien kaset etrezek ar Waffen-SS gant gouarnamant Ferenc Szalasi sujet kren d'an Trede Reich
Stéphane Brizé
Senarioour
Skrivañ a ra senario al lodenn vrasañ eus e filmoù. Kensenarioour ar film Le Premier Pas sevenet gant Florence Vignon, hi eus he zu eo kensenarioourez L'œil qui traine, Le bleu des villes, Mademoiselle Chambon, Quelques heures de printemps, Une vie.
Æthelstan
Æthelstan zo un anv-badez hensaoznek. Athelstan hag Athelstane zo stummoù modernaet.
Beàrnaraigh na Hearadh
Beinn Shlèibhe eo poent uhelañ an enezenn, 93 metr a-us live ar mor.
Æthelstan
Gerdarzh
Un anv hensaoznek e oa Æþelstan, pe Æðelstān, hag a dalvez "maen nobl". Diwar Æthel hag a gaver e meur a anv: Æthelred, ...
Beàrnaraigh na Hearadh
Tud zo o vevañ e Beàrnaraigh abaoe Oadvezh an Arem d'an nebeutañ. E 2001 e oa 136 a annezidi. Abaoe 1999 eo liammet an enezenn ouzh Uibhist a Tuath war-bouez ur chaoser. A-raok e oa ul linenn bigi-treizh etre an enezenn vras hag an hini vihan.
Prospero Colonna (condottiero)
Prospero Colonna (Lanuvio 1452 - Milano 1523), a oa condottiero italian. Servij a reas ar pab hag an Impalaeriezh Santel Roman e-pad Brezelioù Italia.
Javols
Jàvols a oa ur gumun gwechall, en departamant Lozère. Emañ en arondisamant Mende, 16 km er biz da Marvejols. 1200 a dud e 1863; 446 e 1968
Albrecht VII Aostria
Albrecht Aostria (1559–1621), pe Albrecht VII, a oa arc'hdug Aostria. Ouzhpenn-se e voe kardinal ar Santa Cruz de Jerusalén, besroue hag inkizitour meur Portugal, arc'heskob Toledo, souveren an Izelvroioù, ha kont Bourgogn (1598–1621).
Javols
Douaroniezh
War lez ar stêr Lot emañ Javols
Albrecht VII Aostria
E vuhez
Pempvet mab an Impalaer Santel Masimilian II (1527–1576) e oa Albrecht. Da 11 vloaz e voe kaset da lez Madrid ma voe desavet gant e eontr Felipe II, roue Spagn. Lakaet e oa da studiañ da vezañ den a Iliz. En 1577, da 18 vloaz, e voe anvet da gardinal gant ar pab Gregor XIII, hep bezañ beleg. Biken ne voe beleget.
Dimeziñ
Dimeziñ a reas e 1599 d'an infantez spagnol Isabel Clara Eugenia (1566-1633), merc'h da Felipe II, Roue Spagn.
Javols
Ardamezioù
Palefarzhet, ouzh 1 ha 4 en gul, e donell en aour, ouzh 2 ha 3, en glazur e (amphora) en aour; ouzh kondon : en argant e erez en sabel (hag a zo Peyre).
Hen-amzer
Anderitum e oa kêrbenn pobl ar Gabali
Krenn-amzer
Dont a reas da vezañ kêr-benn Gavaudan, hag sez un eskopti. Distrujet e voe er.
Rasura
Rasura zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Carla Bruni-Sarkozy
Carla Bruni-Sarkozy pe Carla Gilberta Bruni Tedeschi zo un dougerez-dilhad italian, kanerez c'hallek, ha dimezet da Nicolas Sarkozy.
He buhez
Carla Gilberta Bruni Tedeschi zo ganet d'an 23 a viz Kerzu 1967 e Torino en Italia. Anavezet eo ivez evel Carla Bruni. Goude dimeziñ da Nicolas Sarkozy, prezidant ar Republik c'hall ., eo deuet da vout Carla Bruni-Sarkozy. Met chom a ra Carla Bruni evel kanerez. Graet e vez Carla Sarkozy anezhi gant lod ivez.
D'he seizh vloaz e oa aet da chom da Vro-C'hall, abalamour, a-hervez, ma vije bet risklus chom en Italia gant ar sponterezh o ren. Etre 1987 ha 1997 eo bet dougerez dilhad a-raok treiñ ouzh ar sonerezh.
Kanerez
En 2000 he deus skrivet meur a ganaouenn en albom Julien Clerc Si j'étais elle.
En 2002 ec'h eo bet embannet hec'h albom kentañ Quelqu'un m'a dit.
En 2004 eo bet loreet gant ar Victoire de la musique de l’Artiste féminine de l’année.
En 2007 eo bet embannet hec'h eil albom No Promises.
En 2008 e oa deuet er-maez he zrede albom Comme si de rien n'était.
En 2013 e oa deuet er-maez he fevare albom Little french songs.
Daonet
Daonet zo ur strollad sonerien rock, bet savet e 2000 e Naoned, hag a gan e brezhoneg. Abaoe 2001 e son Daonet e vuzik rok war leurennoù Breizh ha tro-dro. Gitar tredan, tonioù keltiek, kan e brezhoneg penn-da-benn ha leun a startijenn ganto. Goude tost kant abadenn "sko-barzh" en deus enrollet an triad Naonediz ur bladenn-arc'hant nevez e 2008 : Rok a raok.
Da c'hortoz bezañ
(Maxi 3 titl) bloavezh 2003
Battlefield 1943
Battlefield 1943 a zo ur c'hoari tenn d'eus an heuliad Battlefield Serie savet gant ar studio Dice hag embannet gant Electronic Arts pe EA Games d'an 8 a viz Gouhere 2009.
War Xbox 360 hag ar Playstation 3 e vez tu e kavout ha ket war an urzhiataerezh evel ma oa boaz gant an heuliad Battlefield
Rogolo
Rogolo zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Alpago
Alpago a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Val di Zoldo
Val di Zoldo a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Masimilian II an Impalaeriezh Santel
thumb|right|Masimilian II an Impalaeriezh Santel.
Masimilian II an Impalaeriezh Santel, ganet e Vienna e 1527 ha marvet e Regensburg e 1576, a oa arc'hdug Aostria, Impalaer Santel, roue Bohemia ha Hungaria, adalek 1564 betek e varv, daouzek vloaz goude.
E vuhez
Ganet e oa e Vienna d'an 31 a viz Gouhere 1527. Mab e oa da Ferdinant Iañ an Impalaeriezh Santel ha da Anna Hungaria ha mab-bihan da Fulup Iañ Kastilha ha da Juana de Castilla, rouanez Spagn, ha niz e oa da Karl V. A-berzh e vamm e oa mab-bihan da Ladislav II Hongria ha d'ar briñsez Anna Foix.
Bugale
Dimeziñ a reas e 1548 d'an infantez spagnol Maria d'Espanya, merc'h da Carlos Iañ ha d'e bried Izabel Portugal. C'hwezek bugel en doe gant e bried : dek mab, ha c'hwec'h merc'h. Seizh bugel hepken a vevas.
Belluno
Belluno a zo ur gumun hag ur gêr eus Italia, anezhi pennlec'h proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Samolaco
Samolaco zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
La Meurdraquière
La Meurdraquière a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Inis Bó Finne (Gaillimh)
Inis Bó Finne, da lavaret eo « enez ar vuoc'h wenn » en iwerzhoneg (saoznekaet e Inishbofin e saozneg) zo un enezenn dirak aod kornôg Conamara, war-hed 8 km diouzh an douar-bras.
War-dro 5,5 km hed hag 3 km led eo, ha poblet eo gant war-dro 200 den. Mont a c'haller da Inis Bó Finne gant bagoù a loc'h diouzh porzhig An Cloigeann, war an douar-bras.
Sloveneg Prekmurje
Ur yezh indezeuropek eus is-skourr yezhoù slavek ar c'hreisteiz eo Sloveneg Prekmurje (sloveneg: Prekmurje, sloveneg Prekmurje: Prekmürje, Prekmörje), yezh Slovened Prekmurje (sloveneg: Prekmurci, sloveneg Prekmurje: Prekmürci, Prekmörci) ha Slovened Hungaria (sloveneg Madžarski Slovenci, sloveneg Prekmurje Vogrski Slovenci). Komzet e vez e rannvro Prekmurje, Hungaria, Aostria, Alamagn, Stadoù-Unanet Amerika gant 80-90 000 bennak a dud. Ur standard da sloveneg Prekmurje e-unan a vez implijet er skritur.
Bernardo Bembo
Bernardo Bembo a oa senedour ha diplomat eus Venezia, ha den a zeskadurezh en amzer an Azginivelezh italian. Tad e oa d'ar c'hardinal skrivagner Pietro Bembo.
Mujeres en la ventana
Mujeres en la ventana (Maouezi er prenestr) zo un eoullivadur gant al livour spagnol Bartolomé Esteban Murillo entre 1665 ha 1675. War ziskouez emañ e National Gallery of Art, e Washington D. C., SUA.
Borgo Valbelluna
Borgo Valbelluna a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Menez Logan
Menez Logan (Mount Logan e saozneg) eo ar menez uhelañ e Kanada, gant 5 959 metr uhelder, hag an eil menez uhelañ e Norzhamerika. E Yukon emañ. Anvet e voe diwar Sir William Edmond Logan, un douarour eus Kanada.
O. Henry
O. Henry eo anv-pluenn ar skrivagner stadunanat William Sydney Porter (1862 – 1910). Ganet eo William Sydney Porter e Greensboro, e North Carolina. Mab e oa d'ar medisin Algernon Sidney Porter. Mervel a reas e vamm digantañ pa ne oa ken nemet tri bloaz. Savet e voe gant e vamm-gozh a-berzh tad hag e dintin. Lenn kalz a rae ar bugel met kuitaat a reas ar skol da 15 vloaz. Mont a reas da d-Texas da chom ha d'ober e Yann mil micher : apotiker, kazetenner, kazetenner, implijad-bank. Pa oa deuet da Austin, kêr-benn Texas, da chom, setu eñ dimezet en 1882. En 1884 e krogas d'ober war-dro ur gronikenn fentus anvet The rolling stone. Labour a gavas gant an Houston Post evel kazetenner ha kroniker. En 1887 e oa o labourat en ur bank ha tamallet e voe dezhañ sachañ arc'hant eus ar bank da lakaat en e c'hodell.
E 1901 e voe divac'het e Columbus, en Ohio, goude tri bloaz er vac'h. Eno e voe roet dezhañ al lesanv a deuas da vout e anv-pluenn.
Gantañ eo bet ijinet an droienn Republik ar Bananez.
Lapti
Ul lapot (skrivet лапоть e ruseg, liester eo lapti) zo ur votez rus graet gant rusk gwez tilh pe bezv pe oulm.
Anavezet int abaoe ar ragistor. Mouloù koad a servije d'ober anezho zo bet kavet en annezlec'hioù eus nevezoadvezh ar maen.
Gwisket e vezent gant tud paourañ koadoù bras an hanternoz, pe Finned pe Slaved. Aes e vezent d'ober hogen ne badent ket pell.
Douget e veze lapti en Rusia betek er bloavezhioù 1930. Hiziv e vezont gwerzhet d'an douristed pe gwisket da-geñver abadennoù gant dilhad kozh.
Sernio
Sernio zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Kelc'hiad an dour
Kelc'hiad an dour a reer eus hollad dilec'hiadennoù an dour war an Douar. E-pad ar c'helc'hiad-se e kemm stad an dour meur a wech : eus a liñvenn ez a da c'haz ha ez a da vezañ solut. Tremen a ra an dour eus ar mor d'an douar, en ur dremen dre an oabl (koumoul, glav). E-pad kelc'hiad an dour ne goller netra, ne ra an dour nemet cheñch stumm.
Tambre (Italia)
Tambre  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Llanfairfechan
Llanfairfechan zo ur gêr vihan hag ur gumuniezh e Sir Conwy, e hanternoz Kembre. War an aod emañ, war an hent etre Penmaenmawr, er reter, ha Bangor, er c’hornôg. E-keñver melestradurezh eo bet e Sir Gaernarfon, a-raok 1974, e kontelezh Gwynedd goude (1974–1996), hag e distrig Conwy emañ abaoe. Dont a ra kalz touristed da Llanfairfechan e-pad an hañv dre m’emañ war an aod. Annezet e oa gant 3,647 a dud e 2011 ha 46,7% anezho a oa kembraegerien.
Paludoù Morfa Madryn, er c’hornôg, zo aet d’ober ur gwarezva evned. Er su da gêr Llanfairfechan emañ torgennoù kentañ ar c’h-Carneddau.
Quero Vas
Quero Vas a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Bartolomé Esteban Murillo
Bartolomé Esteban Murillo, ganet en Sevilla, en 1617, ha marvet eno ivez en 1682, zo ul livour spagnol barok, eus ar XVIIvet kantved. Gant Diego Velázquez, Francisco de Zurbarán ha José de Ribera, eo unan eus arzourien veur Kantved Aour Spagn. En penn skol Sevilla e oa, hag honnezh a oa eil kreizenn arzel Spagn war-lerc'h Madrid en amzer-hont. Biskoazh ne guitaas Andalouzia, ha gwech ebet ne labouras evit lez roue Spagn. Oberennoù relijiel dreist-holl a reas, met kalz brudetoc'h eo hiriv en boltredoù bugale baour ha klaskerien-vara.
Palau
Palau, pe Belau diwar hec'h anv palauek, ent-hir Beluu er a Belau e palaueg (yezh ofisiel) ha Republic of Palau e saozneg (yezh ofisiel ivez), zo ur Stad enezek er Meurvor Habask, 800 km er reter da enezeg Filipinez ha 3,200 km er su da Dokyo.
Unan eus stadoù bihanañ ha nevesañ ar bed eo Palau, pa ne zeuas da vezañ ur stad dizalc'h nemet e 1994.
Ngerulmud eo ar gêr-benn. War-dro 250 enezenn, lec'hiet e Mikronezia, a ya d'ober ar vro, ha 21,265 a dud zo o vevañ enno e miz Gouere 2015.
Ar stadoù
C'hwezek stad a ya d'ober ar vro, gant pep a guzul, ha kalz a lec'h dezho da aozañ o reolennoù hag o bonreizh.
Arsiè
Arsiè  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
The Andrews Sisters
thumb|right|The Andrew Sisters e [[1952]] The Andrews Sisters a oa ur strollad kanerezed stadunanat en devoa graet berzh bras er bloavezhioù daou-ugent, d'ar mare ma veze ar swing koulz hag ar boogie-woogie diouzh ar c'hiz.
Gant teir c'hoar bet ganet e Minneapolis, e oa bet savet ar strollad-mañ, oberiant er prantadoù 1925-1951 ha 1956-1967. Yaouank-yaouank o devoa kroget gant ar vicher dre ma ne oa LaVerne nemet pevarzek vloaz, Maxene nav bloaz ha Patty seizh vloaz e penn kentañ an avantur !
Anna Maria Lenngren
Anna Maria Lenngren (1754-1817) a oa ur varzhez ha skrivagnerez svedek.
Filippo Strozzi
Filippo Strozzi zo anv tri den brudet er ha  kantved:
Anna Maria Lenngren
Dimezet e oa da berc'henn ur gazetenn. Bugel ebet n'he doe.
Enrique Ballestrero
Enrique Ballestrero (lesanvet Pulpo pe Quique), bet ganet d'an 18 a viz Genver 1905 e Colonia del Sacramento (Uruguay) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Here 1969 e Montevideo (Uruguay), a oa ur melldroader etrebroadel uruguayat (diwaller-pal e bost dezhañ war an dachenn).
Chomet e oa da c'hoari, a-hed e vicher, e kleuboù en Uruguay :
Naontek gwech en devoa douget krez La Celeste etre 1930 ha 1937, ha paket tri fal warn-ugent en holl.
Sondalo
Sondalo zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Ouffières
Ouffières a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Digimon
Digimon, pe « Digital Monsters » – Euzhvil Niverel e brezhoneg -, a zo un heulienn produ japonat enni mangaioù, tresedennoù-bev, c'hoarioù-video, c'hoarioù kartoù, hag all...
An Digimon a vev en un digi-bed (ez orin Digital World), un hollved hag a c'hell bezañ gweladennet eus an Douar dre implij ar rouedad Internet. An heulienn a zo bet broudet dreist-holl dre ar manga, kartoù booster, hag ar c'hoari Digimon World diorroet gant Playstation.
Kemenadennoù diwezhañ abaoe 2010
E 2010 eo sañset bezañ embanet ur c'hoari nevez war DS, Digimon story: Lost evolution, o vezañ ur c'hoari eus an doare RPG. Unan eus ar re kentañ kinniget war DS. Mod-all e kendalc'h an heulienn Digimon gant e lodenn 6 Digimon Digimon Xros Wars.
Charleston (West Virginia)
thumb|Charleston right|220px|border Charleston eo kêr-benn stad West Virginia, e Stadoù Unanet Amerika. Hervez niveradeg poblañs ar bloavezh 2010 e oa poblet gant 51 400 a annezidi. Kêr-benn kontelezh Kanawha eo ivez.
Chaoser ar Ramzed
Chaoser ar Ramzed (Clochán an Aifir pe Clochán na bhFomhórach en iwerzhoneg ha Giant's Causeway e saozneg) a zo un dachenn naturel e Norzhiwerzhon (Kontelezh Aontroim) gant ur 4 000 kolonenn vazalt bennak, un anadenn heverk diwar-lerc'h dislonkadenn ur menez-tan c'hoarvezet un 40 milion a vloavezhioù 'zo. Prismoù lava yenaet a zo anezho. Lakaet eo war roll Glad bedel an UNESCO abaoe 1986.
Bellevue
Bellevue zo un anv-lec'h gallek hag a gaver e kalz broioù gallek, saoznek ha germanek dreist-holl. Stank eo er gorrlec'hanvadurezh dreist-holl.
Æthelred
Æthelred, pe Ethelred, zo un anv hensaoznek.
Marcantonio Colonna
Marcantonio Colonna (1535–1584) a voe amiral, jeneral ha besroue Sikilia er.
Æthelred
Gerdarzh
Diwar æþele ha ræd, da lavarout "kuzul nobl" pe "kuzuliet mat".
Marcantonio Colonna
Ganet e oa e Lanuvio (a oa anvet Civita Lavinia neuze). Mab e oa da Ascanio Colonna, eil dug Paliano ha kont Tagliacozzo, hag a oa breur d'ar varzhez Vittoria Colonna (1490 - 1547). E vamm e oa Giovanna d'Aragona, nizez d'ar roue Ferdinando Iañ Naplez; marc'heg e oa en Urzh ar Maoutken Aour.
E brezel Siena (1553-1554) e voe lakaet e penn marc'hegerien spagnol ha da gabiten jeneral an arme.
Dornskrid Leiden
Dornskrid Leiden a reer eus peder follennad skrid a zo miret e levraoueg Skol-veur Leiden (Izelvroioù) dindan an daveenn VLF 96A (Vossianus latinus 96 A),.
Filippo Strozzi il Giovane
Filippo Strozzi, ganet  Giovan Battista (Firenze, 1489 – 1538), a oa ur politikour, condottiero hag arc'hantour italian eus Firenze, er XVIvet kantved, ar brudetañ eus an tiegezh Strozzi.
Dornskrid Leiden
Un darn eus un dornlevr mezegiezh anvet Praecepta medica eo, bet skrivet e latin e dibenn an VIIIvet pe e deroù an IXvet kantved. Er pezh a zo erru betek ennomp e kaver daou c'her heniwerzhonek hag un tregont ger henvrezhonek bennak.
Charlez Iañ (Bro-Saoz)
Charlez Iañ, ganet d'an 19 a viz Du 1600 ha marvet d'an 30 a viz Genver 1649, a oa roue teir rouantelezh Bro-Saoz, Bro-Skos hag Iwerzhon eus ar 27 a viz Meurzh 1625 betek ma voe lakaet d'ar marv an 30 a viz Genver 1649. Mab-bihan e oa da Mari Stuart, ha mab da James Stuart
Dornskrid Leiden
Emeur o klask gouzout hag eus Abati Sant-Gwenole Landevenneg e teu ; ar pezh a ouzer eo ez eo Dornskrid Leiden ar skrid henvrezhonek koshañ anavezet betek-henn.
Filippo Strozzi il Giovane
Mab e oa da Filippo Strozzi il Vecchio (1428-1491), arc'hantour ha politikour. Daou vloaz e oa pa varvas e dad, ha kemmet e voe e anv-badez gant e vamm neuze.
Dornskrid Leiden
Ar pezh a zo dibar en dornskrid-se eo ne zeu ket ar gerioù henvrezhonek evel spisadennoù skrivet e marzoù ar skrid latin, hogen en e gorf end-eeun. Ur bajenn hepken eus an dornskrid a ziskouez gerioù henvrezhonek, e stumm troidigezhioù eus anvioù plant ha rekipeoù diwar al latin.
Filippo Strozzi il Giovane
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e oa da Clarice de' Medici, ur verc'h da Lorenzo II de' Medici, ha dek bugel o doe.
Charlez Iañ (Bro-Saoz)
Ur wech lakaet d'ar marv e voe kroget gant mare ar C'hommonwealth of England, Scotland and Ireland.
Filippo Strozzi il Giovane
E varv
Bac'het e voe gant an dug-meur Cosimo Iañ de' Medici ha lazhet marteze war e urzh.
Dornskrid Leiden
N'eo ket ur skrid henvrezhonek a orin, un adskrivadur eus skridoù latin koshoc'h eo kentoc'h, a veze eilskrivet a-hed an amzer er manatioù.
E-barzh an henskrid-se e kaver ar gerioù-mañ:
Seren del Grappa
Seren del Grappa a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Sardeg
Ar sardeg (sardu pe limba sarda er yezh-se) zo ur yezh romanek komzet en enez Sardigna. E-skoaz ar yezhoù all deveret eus al latin ez eo an hini a zo pellaet an nebeutañ diouzh an henyezh a-fed fonologiezh.
Sardeg a gomzer en darn vrasañ eus an enezenn, nemet e kêr Alghero ma komzer katalaneg, hag en inizi bihan er mervent, e proviñs Carbonia-Iglesias, ma vez komzet tabarchino, ur rannyezh ligurek. War-dro 80 % eus annezidi Sardigna a gompren sardeg hag etre 65 ha 70 % a gustum ober gantañ.
Canale d'Agordo
Canale d'Agordo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Sondrio
Sondrio zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Rum and Coca-Cola
Rum and Coca-Cola zo ur ganaouenn saoznek, en doare calypso, hag a oa bet savet, da gentañ-penn, gant ar pianoour ha sonaozer Lionel Belasco (evit an ton anezhi) hag ar c'hanour Lord Invader (evit ar gerioù anezhi), eus Enez Trinidad o-daou.
Spriana
Spriana zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Jean Markale
Jean Markale eo anv-pluenn Jacques Bertrand, ganet d'an 23 a viz Mae 1928 e Pariz hag aet d'an Anaon d'an 23 a viz Du 2008 en Alre, a oa ur skrivagner gallek hag en deus skrivet diwar-benn mojennoù kozh Breizh hag ar broioù keltiek all.
E vuhez
Ul levr diwar-benn buhez Jean Markale zo bet skrivet gant Jacky Ealet, rakskrid gant Môn Rigole-Markale.
Desavet eo bet Jean Markale gant e vamm-gozh Jeanne Le Luëc, a-orin eus Pleuwigner, hag a oa o chom e Pariz en ur ranndi bihan en Île Saint-Louis. Bep bloaz e-pad e vugaleaj e tremene ar paotrig e vakañsoù-hañv e Breizh, e Maoron (Bro-Bloermael, Mor-Bihan). Ur skolaer e oa Jean Markale pa grogas da vezañ dedennet bras gant Danvez Breizh ha da skrivañ barzhonegoù. Pa oa o veajiñ war droad a-dreuz Koadeg Breselien d'an oad a 17 vloaz e kejas J. Markale ouzh Henri Gillard, aotrou person Trec'horanteg. E-barzh an iliz e oa taolennoù ha gwerennoù-livet a gonte mojenn ar Graal Santel. Mignoned e chomas ar skrivagner hag ar person betek marv hennezh, e 1979.
Stalaf
Ur stalaf zo ur seurt dor lakaet dirak ur prenestr pe un nor hag a c'haller serriñ da virout ouzh ar gouloù, ar selloù, an tennoù, an tommder pe ar yenijenn degaset gant an avel pe ar glav.
Jean Markale
E vuhez
J. Markale zo bet mestr-skol e Saint-Denis e bannlev Pariz, ha da heul kelenner war al lennegezh klasel e Saint-Quentin (Aisne). Goude bezañ distroet da Bariz e kelennas er skol Massillon, ma oa bet skoliad.
E 1969 ez embannas al levr Les Celtes en ti-embann Payot. E 1971 e savas L'épopée celtique d'Irlande, hag e 1972 La femme celte. Ur bern levrioù all a voe da heul. Er bloavezhioù 1970 e oa brudet anv Jean Markale. E 1978, d'an oad a 50 vloaz, e paouezas Jean Markale gant e vicher er skol evit en em ouestlañ da sevel levrioù.
Evit ar skingomz e labouras J. Markale ivez, pa aozas abadennoù gant e vignon, ar skrivagner Charles le Quintrec. Abadennoù skinwel a savas ivez. E Kamorzh (Mor-Bihan) e oa ar skrivagner o chom, abaoe ar bloavezhioù 80 betek fin e vuhez, e 2008.
Skoulmoù
Barnet-kriz e oa bet e skridoù gant ar c'helenner Christian-Joseph Guyonvarc'h.
Sedico
Sedico a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Royal Australian Air Force
230px|thumb|right|Banniel ar RAAF Ar Royal Australian Air Force (berradur: RAAF) eo aerlu Aostralia. Krouet e voe e miz Mae 1921. Talvezout a ra an anv kement ha Nerzh aer roueel aostralian. Kemer a reas lec'h an Australian Flying Corps bet krouet d'an 22 a viz Here 1912. thumb|100px|right|Kokardenn ar RAAF
Spawn (comics)
Spawn a zo un dudenn comic ijinet e 1992 gant Todd McFarlane evit an ti-embann Image Comics. Kontañ a ra istor un den anvet Al Simmons a oa soudard evit ur seurt arme guzh renet gant Jason Wine met un deiz eo bet lazhet gant Jason just a-walc'h neuze ez eas d'an infern. Aze e kej gant Malebolgia, an diaoul. Amourous-tre eo Al gant e wreg, Wanda (a zo ivez anv gwreg Todd McFarlane),neuze en em laka a-du gant Malebolgia evit mont en-dro en douar gant stumm ur Hellspawn (soudard an infern). Met distummet eo e fas, neuze ne c'hell ket kejañ ouzh Wanda (a zo abaoe an amzer dimezet gant mignon gwellañ Al Simmons). Ar comic-se en deus kalz "duet" ar bannoù treset amerikan evel Marvel, DC Comics, hag all.
Emil Erlenmeyer
Richard August Carl Emil Erlenmeyer, bet ganet e Wehen (Taunusstein) (Kengevread alaman d'ar mare-se) d'an 28 a viz Mezheven 1825 hag aet da Anaon en Aschaffenburg (Impalaeriezh alaman d'ar mare-se) d'an 22 a viz Genver 1909, a oa ur c'himiour alaman.
Gantañ eo e voe ijinet, e 1861, an orsel pikernek a zoug e anv hiziv an deiz c'hoazh.
Labourioù pouezus a gasas da benn, e 1880, war an enolioù (alkenoù ur fonksion alkool staget oute) hag int taotomerioù an aldehidoù hag ar setonoù emaint e kempouez kimiek gante : graet e vez Pennaenn Erlenmeyer eus ar stad-se.
Cencenighe Agordino
Cencenighe Agordino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Nina Hoss
Nina Hoss, ganet d'ar 7 a viz Gouhere 1975, zo un aktourez c'hoariva ha filmoù alaman.
Buhez
Nina Hoss a zo ganet e Stuttgart, Alamagn Kornôg. He zad eo Willi Hoss, ur sindikalour ha politikour alaman (ezel eus ar Bundestag evit Die Grünen). Ar vamm, Heidemarie Rohweder, a oa un aktourez e C'hoariva Broadel Stuttgart ha goude-se renerez ar Württembergische Landesbühne Esslingen.
C'hoariet he deus er film Anonyma - Eine Frau in Berlin (2008).
Le Mesnil-Aubert
Le Mesnil-Aubert a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Santo Stefano al Mare
Santo Stefano al Mare zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Piemonte, en Italia.
Ready Player One (film)
Ready Player One zo ur film skiant-faltazi stadunanat produet ha sevenet gant Steven Spielberg. Skrivet eo bet gant Zak Penn hag Ernest Cline, diazezet eo ar senario war ar romant Ready Player One embanent e 2011. Er film e adkaver Tye Sheridan, Olivia Cooke, Ben Mendelsohn, Lena Waithe, T.J. Miller, Simon Pegg, ha Mark Rylance.
Württembergische Landesbühne Esslingen
Württembergische Landesbühne Esslingen zo ur c'hoariva e Baden-Württemberg, en Alamagn.
Hedvig Charlotta Nordenflycht
Hedvig Charlotta Nordenflycht (Stockholm, 28 a viz Du 1718 – Lugnet, 29 a viz Even 1763) a oa ur varzhez svedat.
Brudet eo evit bezañ bet ar wregelourez svedat kentañ, hag evit kizidigezh he barzhonegoù a garantez.
Talamona
Talamona zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Agnès de Jésus
Agnès Galand, Agnès de Jésus hec'h anv en urzh, anvet ivez Agnès de Langeac (Le Puy-en-Velay 1602 - 1634), oa ul leanez c'hall dominikan brudet evit he madelezh hag he vertuzioù.
Buhez
Merc'h Pierre Galand, konteller, ha Guillemette Massiote oa. An drede eus seizh bugel, ganet eo bet Agnès d'ar 17 a viz Du 1602 er Puy-en-Velay.
Lavaret e vez e tivizas en em reiñ d'ar Werc'hez Vari da seizh vloaz.
Abalamour d'he deoliezh e voe aotreet da gomuniañ da eizh vloaz.
Kustum oa da reiñ an aluzon d'ar beorien a gave war he hent. Bodañ a rae he mignonezed evit studiañ kelennadurezh an iliz Katolik ha pediñ.
Staliet e oa Urzh ar vreudeur prezegerien er Puy-en-Velay abaoe an XIIIvet kantved. Iliz o c'houent a oa tost d'he zi. Unan eus ar vreudeur an Tad Panassière a voe he rener a goustiañs. Degemeret e voe en trede urzh dominikan e miz Ebrel 1621.
E 1623 e kuita ar Puy-en Velay evit mont da gouent Langeac, nevez krouet dindan paeroniezh Katelin Siena.
D'an 2 a viz C'hwevrer 1625 e reas he gouestladur. Dilennet e voe priolez e 1627.
Kuzuliañ a reas Jean-Jacques Olier, diazezer Kompagnunezh Beleien Sant Sulpis.
Mont a reas da Anaon d'an 19 a viz Here 1634.
Royal New Zealand Air Force
230px|thumb|right|Banniel ar RNZAF Ar Royal New Zealand Air Force e saozneg(berradur: RNZAF), Te Tauaarangi o Aotearoa e maorieg, eo aerlu Zeland-Nevez. Krouet e voe e miz Mae 1923. Talvezout a ra an anv kement ha Nerzh aer roueel Zeland-Nevez.
Plasenn Ruz
Ar Blasenn Ruz pe al Leurgêr Ruz (e ruseg Красная площадь, e lizherennoù latin Krasnaia plochat’) a zo ur blasenn e kreiz kêr-vMoskou e Rusia. Eno e kaver ar C'hremlin hag Iliz-veur Sant-Bazil, e touez he savadurioù brudetañ.
Lakaet e vez ar Blasenn Ruz da vezañ kreizig-kreiz Moskou ha kreizig-kreiz Bro-Rusia zoken.
Perak Ruz 'ta?
Goude an tan-gwall a zrastas Moskou e 1493 e oa divizet gant Ivan III sevel ul leurgêr war al lec'h, o tistrujañ ar savadurioù e koad a oa stank d'ar mare-se. Pojar a veze graet eus ar blasenn betek an kantved eta, ar pezh a dalve "eus an tan-gwall". An anv-gwan "ruz" a veze roet nemet da benniliz Bazil-ar-Gwenvidig d'ar mare-se.
Bremañ e vez kaoz eus ur blasenn Ruz, ha se n'en deus netra da welout gant liv ruz brikennoù ar savadurioù a gaver eno, pe c'hoazh d'ar gomunouriezh. E gwirionez e vefe reishoc'h treiñ hec'h anv rusek e « Plasenn Gaer » : e ruseg kozh krasny/krasnaia  (красный/-ая) a dalve kement a ruz ha kaer war ar memes tro. Kaer a zo deuet da vezañ krasivy/krasivaia (красивый/-ая) e ruseg a-vremañ.
Meur a gêr all eus Rusia o deus o « flasenn ruz » evel Souzdal, Ielets ha Pereslavl-Zalessky.
Deskrivadur ar blasenn
Ur blasenn vras eo, hirgarrezek he stumm. En he su emañ ar C'hremlin, en he norzh emañ ar stal Goum, a zo lod eus karter aferioù Kitai-gorod. En he fenn reter e kaver Penniliz Bazil-ar-Gwenvidig an Iliz-veur ortodoks hollvrudet (war-zu ar stêr Moskva), hag en he fenn kornôg ar mirdi Istor ha dor an Dasorc'h (distrujet dindan Stalin hag adsavet n'eus ket pell zo). En he c'hreiz, ouzh moger-greñv ar C'hremlin, emañ kañvdi Lenin, diazezer an Unvaniezh Soviedel, bet balzamet goude e varv.
E-kreiz ar blasenn emañ plasenn ar C'hlopennoù (Лобное Место), meneget evit ar wech kentañ e 1549 p'en doa Ivan IV ar Spontus, 20 vloaz anezhañ, salmennet ar bobl evit lakaat ar voiared da baouez gant ar c'hannoù kenetrezo. Лобное Место a zo un droidigezh eus ar ger hebraek Golgotha. Ne servije ket plasenn ar C'hlopennoù avat da lazhidigezhioù ar voiared fellon pe ar streltsied emsavat (a veze kaset d'ar marv nepell alese memestra!), evit embann an dekredoù ne lavaran ket.
Pourmen e c'haller ober war ar Blasenn Ruz hiriv an deiz. Dibunadegoù bras a vez aozet ingal.
Dirak Iliz-veur Bazil-ar-Gwenvidig emañ ar monumant da gKouzma Minin ha da zDmitri Pojarski a zieubas Moskou e 1612 diouzh an armeoù polonat.
Istor
Gwechall e oa staliet war ar Blasenn Ruz fabourzhioù kreñvlec'h ar C'hremlin. Goude tan-gwall meur 1493 ne voe ket adsavet ar savadurioù hag ar Blasenn Ruz a zeuas da vezañ ul lec'h a genwerzh. Amañ a veze kurunet an dTsared.
Stalin a roas an urzh da zistruj Iliz-veur Itron-Varia Kazan ha dor an Dasorc'h e 1936. Adsavet e voent en o lec'hiadurioù a orin.
D'ar 27 a viz Mae 1987 e teuas a benn al loman alaman Mathias Rust, aet kuit eus Helsinki, da dremen a-dreuz an difenn-aer soviedel ha da bradañ war ar Blasenn Ruz gant e Cessna 172. E-kreiz ar brezel yen e oa hag an taol-kaer-mañ en doe dilerc'hioù politikel a-bouez.
Ar Blasenn Ruz hag ar C'hremlin a zo bet lakaet war roll ar Glad bedel gant an UNESCO e 1990, abalamour d'o liammoù n'haller ket dispartiañ diouzh istor Rusia abaoe an kantved.
Rouzañ
Rouzañ a ra kroc'hen an dud en heol pa vez diwisk.
Abaoe eil hanterenn an e plij d'an dud, paotred ha plac'hed, rouzañ war an aod.
Dreistmouk
Gant ar skinoù eo e rouz ar c'hroc'hen. Mekanikoù zo ivez da rouzañ en un doare artifisiel.
Rakig beg hir
Ar rakig beg hir a zo un evn, Rallus longirostris an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous war aodoù Suamerika.
Doser
Ar ger doser a c'hell kaout meur a ster :
Brec'h (kleñved)
Ar vrec'h zo ur c'hleñved degaset gant ur viruz, pe poksviruz, eus ar re begusañ.
Dont a ra an anv latin variola eus an anv varus, a dalvez kement ha burbuenn, hag eus varius, a zo brizh pe brizhellet.
D'an 8 a viz Mae 1980 e tisklêrias Aozadur Bedel ar Yec'hed e oa bet faezhet ar vrec'h er bed.
The Chordettes
thumb|right|The Chordettes The Chordettes a oa ur strollad peder c'hanerez stadunanat hag a oa bet krouet e 1946 e Sheboygan (Wisconsin).
Kentañ izili ar strollad a voe :
Aet da zDorothy Schwartz e 1952 goude dimeziñ e voe erlec'hiet Dorothy Hummitzsch gant Lynn Evans. Ha hi dougerez e voe erlec'hiet Jinny Osborn e 1953 gant Margie Needham. Goude dimeziñ gant ar soner stadunanat Archie Bleyer e dibenn 1953 e voe erlec'hiet Janet Ertel gant Nancy Overton e 1958.
Mil anavezet eo o c'hanaouennoù Mr. Sandman (1954) ha Lollipop (1958).
E 1961 he devoa graet he soñj Jinny Osborn mont kuit diouzh he c'henganerezed, ar pezh a reas d'ar strollad mont da get.
Bilhard
Ar bilhard a zo ur c'hoari gant teir boulig war un daol. Ret eo da bep c'hoarier stekiñ ouzh an div voulig all gant unan anezho bountet gant ur vazh, da vihanañ en doare anvet "bilhard gall".
Tartano
Tartano zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Dorothea Sibylle Brandenburg
Dorothea Sibylle Brandenburg (19 a viz Here 1590 en Berlin; † 9 a viz Meurzh 1625 en Brieg) a oa ur briñsez eus Margraviezh Brandenburg, ha dre zimeziñ da Johann Christian von Brieg e oa dugez Brieg.
He bugale
Bugale he doe Dorothea Sibylle :
Airole
Airole zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia. ha 372 a dud enni o chom.
Battlefield 2: Modern Combat
Battlefield 2 : Modern Combat pe BF2: Modern Combat a zo c'hoari tenn d'eus an heuliad Battlefield Serie bet eo embannet da heuil Battlefield 2.
Hydrornis guajanus
Hydrornis guajanus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Anvet e voe Turdus Guajanus (kentanv) da gentañ-penn (e 1776) gant al loenoniour alaman Philipp Ludwig Statius Müller (1725-1776).
Teglio
Teglio zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Hydrornis guajanus
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Jawa (Indonezia).
San Bartolomeo al Mare
Airole zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia. ha 372 a dud enni o chom.
Rakig Madagaskar
Rakig Madagaskar (Rallus madagascariensis) a zo un evn brosezat e reter Madagaskar.
Tirano
Tirano zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Inizi Pêr ha Paol
Inizi Pêr ha Paol (e portugaleg: Arquipélago de São Pedro e São Paulo) a zo un enezeg er biz da arvor Brazil, anezhi ur 15 a enezennoùigoù ha kerreg e-kreiz lodenn gehederel ar Meurvor Atlantel.
War-dro 625 km emaint er biz da Enez Fernando de Noronha, 990 km diouzh kêr Natal e Brazil, 1 630 km er mervent da inizi ar C'hab Glas, ha 1 824 km diouzh enezeg ar Bissagos, er-maez da aod Ginea-Bissau, en Afrika. Perc'hennet int gant Brazil, ha stag ouzh stad Pernambuco.
Istor
Dizoloet e voent dre zegouezh gant merdeerien bortugalat. Ur morlu a seizh karavelenn, d'an 20 a viz Ebrel 1511, dindan urzhioù Garcia de Noronha, a yoa war e hent d'an Indez, hag a reas e gentañ peñse (hervez al Livro das Armadas, n'eas nemet daou lestr betek penn ar veaj).
Cill Orglan
Cill Orglan (Killorglin e saozneg) zo ur gêr vihan eus Iwerzhon, e kontelezh Ciarraí.
Sibylle Margarethe Brieg
Sibylle Margarethe von Brieg (1620–1657 Danzig), kontez Dönhoff, a oa pried da Gerhard von Dönhoff.
Merc'h e oa da Johann Christian, dug Brieg, ha d'e bried Dorothea Sibylle von Brandenburg. Kar e oa da Johann Georg, Dug Prusia.
Dimeziñ a reas e 1637 da Gerhard Dönhoff (1590–1648).
Mononoke Hime
Mononoke Hime (japaneg : もののけ姫, lenn. "priñsez ar speredoù veñjer") a zo un dresadenn-vev japanat aozet gant Hayao Miyazaki, embannet d'an 12 a viz Gouere 1997 gant ar studio Ghibli. Anavezet eo ivez ar film gant an anv Princess Mononoke e saozneg.
Sibylle Margarethe Brieg
Ur poltred anezhi zo bet graet gant Jeremias Falck.
Mononoke Hime
Istor
Ashitaka, priñs eus ur meuriad bet diskaret gant an impalaer, a rank mont kuit eus e geriadenn abalamour d'un droukspered en deus miliget anezhañ. Kejañ a raio gant Lady Eboshi, mestrez war ur govel, hag he enebourez, ar priñsez Mononoke, bet desavet gant bleizi. En em gavout a ra neuze ar prins en un emgann didruez etre an industriezh ha doueed an natur, padal eo ret dezhañ, hervez komzoù ar shaman, sellet ouzh ar bed gant ur sell hep kasoni. Klask a raio neuze lakaat ar peoc'h etre ar c'hoadeier hag an dud.
San Biagio della Cima
San Biagio della Cima zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Pyrocephalus
Pyrocephalus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1838 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged, bev c'hoazh, a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
O c'havout a reer en Amerika, nav (9) isspesad dezhe en holl.
Winkel (Elzas)
Winkel zo ur gumun eus Elzas, e Kanton Pfirt''', en Arondisamant Altkirch e departamant Haut-Rhin.
Tovo di Sant'Agata
Tovo di Sant'Agata zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
San Lorenzo al Mare
San Lorenzo al Mare  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia,  ha  1200 a dud enni o chom.
Minster
Minster eo ar ger saoznek evit "iliz-veur" hag "iliz an abati".
Dont a ra eus ar saozneg kozh mynster, "iliz ar manati", diwar al latin diwezhat monasterium ; kar eo d'ar galleg kozh moustier, moûtier, d'an iwerzhoneg mainistir ha d'ar brezhoneg "mouster".
Meur a lec'h hag a savadur e tiver o anv eus minster.
Buena Vista
Buena Vista (gwel brav e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek hag a gaver e meur a vro.
Agriornis
Agriornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1839 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad golvaneged, a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, daouzek (12) isspesad dezhe en holl.
Castel Vittorio
Castel Vittorio zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Brieg Guerveno
Brieg Guerveno (*Sant-Brieg, 5 Kerzu 1982) zo ur c'haner-sonaozer ha soner rock hag a gan e brezhoneg.
Buhez
Seniñ a ra ur sonerezh liesseurt digor, hogen levezonet alies gant Folk ha Rock ar bloavezhioù 70 ha zoken gant ar sonioù metal modernoc'h. C'hoari a ra en e bozioù hollvrezhonek evel ar billig troet war he zu fall pe ravoltet ouzh ar bed modern. Kement-se a zegas deomp da soñj el luskad Rock war ober pe "rock prog" a lavarfe ar c'hlanyezhourion.
Gant implij ar brezhoneg ez eus diskuliet soneizoù dianav e-maez an dibab boutin, ma talvez ar pozioù-tonkerezh kement ha spleen ar c'houlz-mañ. E vouezh sklaer, tener hag engouestlet a gas neb a selaou en e holllved-sonerezh dezhañ.
E 2006 eo kroget da seniñ e-unan a vicher ha seveniñ e EP Folk Rock kentañ : SedeR. E 2011 e teu maez e bladenn gentañ Noziou Deioù.
Apricale
Apricale  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
I'll Be Your Baby Tonight
I'll Be Your Baby Tonight zo ur ganaouenn savet gant Bob Dylan hag embannet e 1967 er bladenn John Wesley Harding. Kanet ha brudet eo bet gant Robert Palmer hag ar strollad UB40 en 1990 dreist-holl.
Réginald d'Orléans
Réginald d'Orléans pe Réginald de Saint-Gilles a oa ur beleg dominikan okitanat bet kelenner gwir an Iliz e Skol-veur Pariz. Lakaet eo bet war roll ar wenvidien gant ar Pab Pi IX e 1875.
Ganet eo bet e Saint-Gilles el Langadòc (departamant ar Gard bremañ) war dro 1180 (kavout a reer pe 1175 pe 1183). Aet eo da Anaon d'an 1 a viz C'hwevrer (?) 1220 e Pariz.
Mont a reas da Bariz war dro 18 vloaz evit studiañ ar gwir. Ur studier skedus e voe ha kelenn a reas gwir an iliz e Skol-veur Pariz etre 1206 ha 1211. Anvet e voe Dean chabistr iliz Saint Aignan e Orléans. E 1218 e tivizas mont da Jeruzalem. O tremen dre Roma e kejas gant Domingo de Guzmán a gendrec'has anezhañ da zont da vezañ ezel eus urzh an Dominikaned. Klañv bras e voe. Ur wech pareet e yeas betek Jeruzalem. Gwiskañ a reas abid an dominikaned. Kaset e voe da brezeg da Vologna a da Bariz. Ur prezeger dreist e oa. Mervel a reas e Pariz e 1220 ha kreskiñ a reas diouzhtu e vrud a santelezh. Kadarnaet e voe a azeulerezh-se gant ar Pab Pi IX a lakaas anezhañ war roll ar wenvidien e 1875.
Hindu Kush
Hindu Kush zo ur aradennad-venezioù eus Azia, tost d'an Himalaya, en Afganistan ha Pakistan an norzh, ha treuzet gant Hent ar Seiz. Tirich Mir (7,708 m) eo ar gern uhelañ enni.
Antonino da Firenze
Lakaet eo bet war roll sent an Iliz Katolik gant ar pab Adrian VI d'an 31 a viz Mae 1523.
Pevensey
Anv
Ar meneg kentañ eus an anv a vremañ a gaver e 947, dindan ar stumm Pefenesea, da lavaret eo "Stêr [un den anvet] Pefen". Dont a ra eus an anv-den germanek Pefen hag ar ger eã, "stêr".
A-raok ar mare-se e kaver anvioù all evit al lec'h :
Savet eo an anv Anderitos gant ar gwriziennoù *ande- ("meur") ha *ritu ("roudour").
Oudmourtia
Oudmourtia (Удмуртия en oudmourteg, Удму́ртия e rusianeg), ent-ofisiel Republik Oudmourt (Удмурт Элькун en oudmourteg, Удму́ртская Pеспу́блика e rusianeg), a zo ur Republik eus Kevread Rusia. E diazad ar Volga emañ, e lodenn reter Plaenenn Europa ar Reter, e kreiz-kornaoueg ar vro, sko ouzh republikoù Tatarstan ha Bachqortostan, krai Perm hag oblast Kirov. Er bloaz 2010 e oa 1,521,420 o chom enni. Ij (pe "Ijkar"; "Ijevsk" e rusianeg) eo he c'hêr-benn.
Traona
Traona zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Winkel
Winkel zo un anv-lec'h alamanek.
Reniom
Istor
Div elfenn a vanke e strollad 7 taolenn beriodek an elfennoù, dindan 25Mn. Pa oa o klask stankañ an toull kentañ e kavas ar Japanad Masataka Ogawa un elfenn dianav en un tamm kailh o tont eus Selan (Sri Lanka bremañ), ha krediñ a reas dezhañ e oa an elfenn 43. E 1937 hepken e voe anavezet evel 43Tc, hag e 2004 e voe prouet ez eo ar reniom a oa bet dizoloet gant Masataka Ogawa. E 1925 e voe kavet an elfenn 75 da vat gant Walter Noddack, Ida Tacke hag Otto Berg e Berlin, ha Rhenium eo an anv a voe roet dezhi en enor d'ar sêr Roen. E 1928 e teujont a-benn da dennañ 1 gramm reniom eus 660 000 gramm kailh molibdenit. Ar reniom eo an diwezhañ elfenn naturel, stabil ha nann-skinoberiek a zo bet dizoloet.
Montigny (Calvados)
Montigny a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Reniom
Perzhioù
Unan eus an elfennoù dibaotañ war an douar eo ar reniom. Ur metal liv an arc'hant eo, uhel-kenañ e deuzverk (3 185 °C) — an trede elfenn er c'heñver-se goude ar wolfram 74W (3 422 °C) hag ar c'harbon 6C (3 825 °C). An elfenn gentañ eo a-fed bevverk (5 590 °C), ar wolfram o virviñ da 5 555 °C hag ar c'harbon o sec'hdarzhañ, da lavaret eo o vont a galed da c'haz hep tremen dre ar stad dourek. Kalet-kenañ eo ar reniom, er pevare renk goude ar platin 78Pt, an iridiom 77Ir hag an osmiom 76Os. Pa vez disgweret avat e teu da vezañ orjalennus-kenañ, da lavaret eo e c'haller e astenn hep na dorrfe.
Kimiek
Damheñvel ouzh re ar wolfram ha re ar molibden eo perzhioù kimiek ar reniom.
Izotopoù
Reniom-185 (185Re) eo an izotop stabilañ, padal n'eo nemet 37,4% eus ar reniom a gaver en natur. An izotop all, 187Re eo an 62,6% a chom ; distabil eo, hogen hir-tre eo e hanter-vuhez, a zo war-dro 1010 a vloavezhioù.
Kenderc'hadur
Diwar kailhoù kouevr e tenner reniom ; etre 0,0001 ha 0,2% a reniom a gaver ivez e kailhoù molibden.
Arver
War meur a zachenn ez implijer an 10% a chom :
Cesiomaggiore
Cesiomaggiore zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Stephen Hendry
Stephen Gordon Hendry a oa ur c'hoarier snooker skosat, bet ganet d'an 13 a viz Genver 1969 e Dinedin, Bro-Skos.
Sovramonte
Sovramonte a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Belluno, e rannvro Veneto.
Rakig Bogotá
Ar rakig Bogotá a zo un evn, Rallus semiplumbeus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Brosezat eo al labous e Kolombia ma vev e geotegi uhel, lennoù ha gwernioù tost da vBogotá.
Incahuasi
An Incahuasi a zo ur menez-tan en Andoù (27°02'00"S - 68°17'45"K ha 6,621 m uhelder dezhañ), etre Chile hag Arc'hantina.
Prospero Colonna (condottiero)
E 1522 e c'hounezas emgann Bicocca war ar C'hallaoued. Fallaat a reas e yec'hed ma varvas e 1523 e Milano.
Montchauvet (Calvados)
Montchauvet a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Messerschmitt Bf 109
Ar Messerschmitt Bf 109, berraet alies e Me 109, a oa un nijerez vrezel ungefluskerek hag unplas savet evit al Luftwaffe, an aerlu alaman.
Tresivio
Tresivio zo ur gumun italian, e proviñs Sondrio ha rannvro Lombardia.
Montchauvet (Calvados)
Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
Messerschmitt Bf 109
An nijerez tagañ pennañ eus an Alamaned e-kerzh an Eil Brezel-bed eo bet ha graet e oa bet en tu-hont da 33 000 skouerenn anezhi. Ma oa ar gwellañ nijerez e penn kentañ ar brezel (ne oa koulz lavaret nemet ar Spitfire saoz a oa barrek da geveziñ outañ), e teuas da vezañ dic'hizet un tamm e dibenn ar brezel daoust ma chomas un ardivink a-zoare pa veze kaset gant levierien a-feson ha gwall zañjerus e-se evit nijerezed ar Re Gevredet.
Montchauvet (Calvados)
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: daouzek den nann-soudard a varvas en Montchauvet abalamour d'ar brezel, unan anezhe d'an 11 a viz Even, eizh a voe lazhet d'ar 25 a viz Gouere gant ur vombezadeg hag an tri all a varvas d'ar 4 a viz Eost.
Messerschmitt Bf 109
Ar bf 109 ha brezel Spagn
Taol aesa ar c'harr-nij chase Messerschmitt Bf 109a vezo brezel Spagn er strollad Lejion condor. Goude an taol aesa 'se e vezo cheñchet ar c'heflusker gant unan Daimler Benz evit gwellaat c'hoazh pleustr strategiezhoù ar c'hirri-nij chase bet skiant-prenet. Gant ur c'heflusker nevez ha strategiezhoù bet gwellaet en ur vrezel wirion e chom e-pad lod kentañ an Eil brezel-bed ar c'harr-nij chase efedusa o kaout ar strategiezhoù-nij wellañ hag a-bell.
Brezel bro Spagn anat eo en devo roet lañs bras d'an aerlu alaman Luftwaffe a-benn bezañ prest efedus evit an Eil brezel-bed. En eskemm ha dre enep komunouriezh don Francisco Franco lod blenier kirri-nij bro spagn broadelourien anezho hag a youl vat a zeio da nijal gant o genvreudeur Alaman er strolladoù nij glas war talbenn ar reter hag a nijo war ar bf 109.
Ar bf 109 ha brezel ar Frañs
E-kerzh emgann Bro C'hall e vez gwelloc'h 'vit e holl enebourien eeun: Ar Bloch 152, an Dewoitine D.520 (siouloc'h met aesoc'h da vleniañ anezhañ) ha betek an Hurricane Saoz. Memes-tra gant ar c'hirri-nij Morane-Saulnier MS.406 hag ar re Curtiss H75 (prenet da Amerika) ar re-se o vezañ darn aerlu ar Frañs.
An Alamanted gant ar Messerschmitt Bf 109 a zo mestr war an oabl. N'eus karr-nij ebet a c'hellfe talañ outañ.
Bf 109 hag emgann Bro Saoz
Ret e vezo gortoz brezel Bro Saoz evit gwelet un enebour hag a c'hellfe talañ ar c'harr-nij bf 109, ar Supermarine Spitfire e vezo.
A-feur ma bado ar brezel e vezo ret degas dindan un doare dizehan kemmoù d'ar Messerschmitt Bf 109 a-benn talañ lañs ar Gevredidi. Ar brezel o vont war goll evit an Trede Reich, ar Bf 109 a vezo dic'hizet nemet evit ar re As.
Ar BF 109 a zo chomet ar c'harr-nij chase karetañ d'ar blenerien kirri-nij chase Alaman memes gant ar re As evel Adolf Galland pe c'hoazh Hans-Joachim Marseille. Kement-mañ a badas memes pa voe degaset ar c'harr-nij modernoc'h war meur a zachenn Focke-Wulf Fw 190.
Goude an Eil brezel-bed
Gant fin an Eil brezel-bed e vo paouzhet darn produerezh ar Messerschmitt Bf 109. Ar re hag a chome c'hoazh implijus darn o vezañ bf 109 "Gustav" a vo adimplijet betek ar bloavezhioù 1950 ha betek 1960 evit lod broioù.
Rakig Wetmore
Rakig Wetmore (Rallus wetmorei) a zo un evn brosezat e Venezuela.
Daonet
Donemat
(albom 12 titl) bloavezh 2012
Giovanni Muzzioli
Giovanni Muzzioli, bet ganet e Modena (Italia) d'an 10 a viz C'hwevrer 1854 ha marvet d'ar 5 a viz Eost 1894 e Modena, a oa ul livour italian.
Kregiñ a reas da studiañ an arzoù-kaer d'an oad a bemzek vloaz, en Akademiezh an Arzoù Kaer gant Antonio Simonazzi hag Asioli.
Livet en doa etre 1875 ha 1876 un daolenn brudet hag a ziskouez Poppea o tegas penn Claudia Octavia d'an impalaer roman Neron. Claudia a oa kentañ pried Neron ha Poppea e eil pried.