cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rezistañs c'hall e-pad an Eil Brezel-bed
Ar Rezistañs c'hall e-pad an Eil Brezel-bed a zo ul luskad rezistañs hag a vode an nerzhioù gall a stourme ouzh aloubidigezh Bro-C'hall gant an Trede Reich e-pad an Eil Brezel-bed. En hollad-se e tiforc'her ar Rezistañs diabarzh hag ar Rezistañs en estrenvro aozet gant ar France libre. E-pad ar mare luziet-se ez eo deuet war-wel ar rouedad Francs-tireurs et partisans (FTP) da skouer, krouet gant pennoù ar Parti communiste français, e fin ar bloavezh 1941. Luskadoù all a oa evel ar re a oa eus tu ar jeneral Giraud, an amiral Muselier, pe c'hoazh Charles De Gaulle, ar politikour a voe e penn ar Rezistañs c'hall unanet adalek 1942 ha betek dieubidigezh Bro-C'hall.
Baby Love
Istor ar ganaouenn
Eil pladenn single The Supremes tizhet ganti renk kentañ charts SUA e voe, en holl e tizhjont ar renk-se pemp gwech da heul. Div sizhunvezh-pad e voent e renk kentañ charts ar Rouantelezh-Unanet gant ar ganaouenn-se ivez, hag ivez renk kentañ renkadur R&B chart ar gelaouenn Cash Box. A-drugarez da "Baby Love" e voe The Supremes kentañ strollad Motown a lakaas e bladenn single da dizhout renk kentañ ar charts. E dibenn ar bloavezhioù 1960 o doa tizhet ar renk-se 12 gwech, da lavaret eo e rejont berzh brasañ Motown a-fet renkadur.
"Baby Love" a gaver en eil pladenn vras The Supremes, Where Did Our Love Go he zitl. Ar ganaouenn a glever er film Cooley High (1975) ivez. E 1965 e voe anvet evit Grammy Award ar ganaouenn R&B wellañ, met mont a reas ar priz gant "How Glad I Am" gant Nancy Wilson.
Ovadia
Ovadia pe Abdias ( (hebraeg : עֹבַדְיָה Ovadia, « servijer » pe « an hini a enor YHWH » ; gresianeg : Οβαδίας Obadias pe Obdios ; latin : Obadia) a zo pevare profed "bihan" ar Bibl.
N'ouzer ket kaz tra diwar e benn. Darn a soñj e c'hellfe bezañ an hevelep den hag an Ovadia, keneil da Elia, meneget e 1R 18 ; darn a lavar e oa e dad un Edomiad ; ha darn all eoa kenvroad da Yirmia, hag e welas distruj an Templ e 587 kent JK. Aozer al levr anvet Levr Ovadia e vefe.
Amzer (meteorologiezh)
An amzer, pa n'eo ket an amzer a dremen (an eurvezhioù, ar mizioù, ar bloavezhioù, ar c'hantvedoù...), eo ar pezh a c'hoarvez en oabl, e gwiskadoù izelañ an aergelc'h. Lavaret e vez an "amzer a ra". An avel, an arnev (luc'hed...), ar c'horventennoù, an erc'h, ar glav, ar c'hazarc'h, al latar, hag ur bern traoù all c'hoazh a zo lodek en amzer. An energiezh a zeu dimp eus an Heol he deus ur perzh bras en amzer an Douar. N'eo ket unvan an amzer war an Douar. Kalz eo hervez an hin hag ar c'houlz-amzer. Kalz a levezon en deus an amzer a ren war buhez an dud hag ar boudoù bev. Alies e vez kaoz eus "amzer vrav" hag "amzer fall" hep na rofe ar memes talvoudegezh an holl war ar pezh ez eo pep hini anezho. Met traoù evel ar sec'hor hag ar glav-beuz a vez lakaet da vezañ gwall draoù.
Klask a ra an dud studiañ ar pezh a c'hallo an amzer bezañ en devezhioù war-lerc'h: meteorologiezh eo ar skiant-se. Studiet e vez da skouer an avel, e dizh, e duadur, hag ivez an temperadur (ar wrez), al leizhien en aer... Ar skiant a bled gant an hinoù eo an hinouriezh.
Al Gore
Albert Arnold Gore, Jr., anavezetoc'h gant an anv Al Gore, a zo ur politikour hag un den a afer amerikan ganet d'an 31 a viz Meurzh 1948 e Washington D.C. (Washington (stad), Stadoù Unanet). Eus 1977 da 1985 eo bet en United States House of Representatives, senedour an Tennessee eo bet eus 1985 da 1993 hag eus 1993 da 2001 eo bet besprezidant Bill Clinton.
Priz Bras kirri Aostria
Priz Bras Aostria (alamaneg : Großer Preis von Österreich) zo ur redadeg kirri dalc'het e stern kevezadeg bed ar Formulenn 1 e, etre ha ,  ha  hag abaoe.
Istor
Aozet e oa bet ar Priz Bras e daou lec'h disheñvel e-kerzh e istor, e rannvro Stiria o-daou, tro-dro da Spielbeg e gevred Aostria. Da gentañ penn e voe aozet redadegoù war ur bon aerlistri a-raok ma voe savet un droiad-pad anvet Österreichring e 1969. Holl redadegoù goude 1970 a oa bet aozet war ar memes lec'h neuze, daoust ma voe adsavet an droiad meur a-wezh ha cheñchet he neuz.
Al Gore
E 2007 ez eo kenloread, gant an IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change, GIEC e galleg), evit Priz Nobel ar Peoc'h evit "leurs efforts afin de mettre en place et diffuser une meilleure compréhension du changement climatique causé par l'homme, et de jeter les bases des mesures nécessaires pour contrecarrer un tel changement".
Priz Bras kirri Aostria
Roll al loreidi
Ur foñs roz a ziskouez ur redadeg ne oa ket perzh eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1.
Trec'herien
Ur foñs roz a ziskouez ur redadeg ne oa ket perzh eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1.
Saverien
Ur foñs roz a ziskouez ur redadeg ne oa ket perzh eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1.
Courtonne-les-Deux-Églises
Courtonne-les-Deux-Églises a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
kantved
,.
Munut
Ur munut, pe munutenn, zo ur muzul amzer hag ur muzul korn.
Mentoniezh
Er ventoniezh ez eo  '  arouez etrebroadel ar munut.
Brezel Dakota 1862
Brezel Dakota 1862 zo ur brezel a savas etre SUA ha bandennoù Dakotaed eus ar reter anavezet ivez evel Sioued santee e 1862. Krouget e voe darn eus an emsavidi.
Catalina Micaela Aostria
Catalina Micaela Aostria, pe Catalina Micaela de Austria (e spagnoleg), ganet e Madrid d'an 10 a viz Here 1567 ha marvet e Torino d'ar 6 a viz Du 1597, a oa infantez Spagn ha Dugez Savoia.
He buhez
Merc'h e oa da Felipe II ha d'e drede pried, Isabel de Valois. Ur c'hoar henañ he devoa, Isabel Clara Eugenia, a gare kalz. Anvet e voe diwar anv he mamm-gozh, Caterina de' Medici, rouanez Bro-C'hall, ha hini an arc'hael Mikael abalamour ma oa gouestlet d'ar sant ar sizhun ma voe ganet.
Mervel a reas he mamm pa oa ur bloaz. Savet e voe gant Anna Aostria (1549-1580)‎, pevare pried ar roue, he zad. Pa varvas he lezvamm e 1580, e reas Felipe II un tamm war-dro e verc'hed, a gare anezho kalz,.
En 1585 e oa bet soñjet dimeziñ he c'hoar henañ Isabel da zug Savoia, Carlo Emanuele Iañ, met nac'h a reas Isabel, dre ma kave ne oa ket dereat da verc'h ur roue dimeziñ d'un dug. Catalina Micaela a rankas dimeziñ dezhañ neuze ha kuitaat lez Madrid. E Zaragoza e voe graet an eured d'an 11 a viz Meurzh 1585. Goude an ez eas Felipe da ambroug an dud nevez betek Barcelona da lestrañ da vont da Italia. Biskoazh n'he devoe Catalina tro da adwelout he zad nag he c'hoar.
Dimeziñ ha bugale
Dek bugel he doe.
He marv
Mervel a eure er gwentloù da 30 vloaz. A-hervez e fallaas yec'hed he zad gant ar c'heloù, ma varvas diwar se.
Bag-servij
Ul lestr-servij a vez implijet evit degas traoù pe evit kas un harp da vigi all pe war lec'hioù na c'heller tizhout mod-all. Meur a rummad bigi-servij zo, dezho mentoù a bep seurt, hervez ar c'hefridioù da seveniñ.
Jintara Poonlarp
Jintara Poonlarp (taieg: จินตหรา พูนลาภ), ganet d'ar 6 a viz Meurzh 1969, zo ur ganerez thai.
Sabina
Sabina zo un anv-badez alamanek hag italianek.
538
Diwar-benn ar bloavezh 538 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 538
The Purge
The Purge zo ur frañchiz stadunanat filmoù spont birvidik hag ur stirrad skinwel. Ar filmoù zo embannet gant Universal Pictures ha produet gant Blumhouse Productions ha Platinum Dunes, krouet dreist-holl gant James DeMonaco. Ar filmoù a ginnig un dazont distopiezh e Stadoù-Unanet Amerika. Bep bloaz e vez un nozvezh anvet the Purge, an holl dorfedoù zo aotreet, betek ar muntroù e-pad 12 eur diouzh renk.
Bretonne
Bretonne zo un albom gant ar ganerez vreizhat Nolwenn Leroy, embannet d'ar 6 a viz Kerzu 2010.
Picauville
Picauville a zo ur gumun eus departamant Manche e Bro-C'hall.
Istor
Kresket eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016 goude bezañ bodet gant Amfreville, Cretteville, Gourbesville, Houtteville ha Vindefontaine d'ober ur gumun nevez.
Enframmet eo bet kumun Les Moitiers-en-Bauptois enni d'ar 1 a viz Genver 2017.
D'eux
D'eux zo un albom gant ar ganerez kanadian Céline Dion, deuet er-maez er bloavezh 1995.
Isabel Clara Eugenia
Isabel Clara Eugenia (Segovia, 1566 – Brusel, 1633), a oa infantez Spagn, arc'hdugez Aostria, ha dugez Bourgogn. Merc'h e oa da Felipe II ha d'e bried Isabel de Valois. Evel dugez Bourgogn e renas en Izelvroioù katolik, war un dro gant he fried ha kenderv Albrecht Aostria, etre 1598 ha 1621. Goude e varv e chomas er vro evel gouarnourez an Izelvroioù (1621-1633).
He bugaleaj
Merc'h e oa da Felipe II ha d'e drede pried, ar briñsez c'hall Elesbed Bro-C'hall (1545-1568), anavezet e Spagn evel Isabel de Valois. Merc'h-vihan e oa da Carlos Iañ Spagn, Roue Spagn hag Impalaer Santel, ha da Isabel de Portugal a-berzh he zad, ha da Herri II (Bro-C'hall) ha da Caterina de' Medici a-berzh he mamm.
Stad vras a oa en he zad Felipe pa voe ganet, a-hervez en doa diskleriet e oa laouenoc'h eget pa vije bet gant ur mab. Ur mab en doa bet ar roue digant e bried kentañ Maria Manuela Portugal, Don Carlos Spagn, ur bugel klañvidik ha distabil, a varvas er vac'h en 1568, da 23 bloaz: kavout a rae d'e dad e oa oc'h irienniñ a-enep dezhañ. Diwar-se eo Isabel a zeuas da vout pennhêrez.
Ur c'hoar he doe, Catalina Micaela. Diwar genel anezhi eo e varvas o mamm.
En 1589 e klaskas Katoliked Unanet Bro-C'hall reiñ ar gurunenn dezhi dre ma oa merc'h-vihan da Herri II (Bro-C'hall) just a-walc'h.
Danvez Dugez Breizh
Klask a reas he zad Felipe he lakaat da vezañ anvet Dugez Breizh. Pa voe lazhet ar roue Valois diwezhañ, Herri III (Bro-C'hall), en 1589, eo e nizez Isabel an hini a oa an tostañ kar da hêred duged Montfort Breizh. He mamm a oa merc'h da Herri II, ha hennezh a oa mab-bihan da Anna Vreizh, a oa neuze mamm-you dezhi.
Talvoudus e oa da listri Spagn gallout kavout gwarez e Breizh, p'emañ-hi war o hent da Flandrez, kenkoulz evit al listri-kenwerzh evel evit ar morlu.
En 1590 e reas Felipe emglev gant Philippe-Emmanuel de Lorraine, dug Mercœur (gouarnour Breizh ha breur-kaer d'ar roue Herri III, bet lazhet), ha dilestrañ a reas Spagnoled e tri lec'h: Kraozon (rak-tal da gêr Brest), en aber ar Blavezh (el lec'h m'emañ Porzh-Loeiz) ha Krac'h-Lokmaria-Kaer (e-kichen an Alre). Teir gwikadell a voe savet, ha bepred e c'haller gwelout hini Porzh-Loeiz.
Ne zeue ket Mercœur a-benn da gaout e greñv e Breizh, gounit tachenn a rae Herri IV hag e gostezenn. E 1598 ec'h adlestras ar Spagnoled da sachañ o skasoù gante, hag Isabel ne voe ket Dugez Breizh.
Danvez pennhêrez kurunenn Bro-C'hall
En 1593, e Pariz, e voe bodet Stadoù Bro-C'hall gant Kevre ar Gatoliked, en sell da zibab ur roue nevez evit ar vro, rak ne oa ket anavezet Herri Navarra gant an darn vrasañ eus ar vro c'hoazh. Adalek Spagn e klaske Felipe II pouezañ da lakaat reiñ ar gurunenn d'e verc'h Isabel, dre ma oa merc'h-vihan d'ar roue kozh Herri II.
En desped d'al lezenn salek a veze o virout ouzh ar maouezed da ren e Bro-C'hall e kave da roue Spagn e c'hallfe lakaat e verc'h Isabel da rouanez. Da vihanañ eo sur e timezo d'an hini a vo dibabet da roue, rak gwazed an tiegezh Guise, ha n'o deus gwir ebet war gurunenn Bro-C'hall, a vefe laouen o timeziñ gant an infantez. E-touez an danvez-rouaned emañ Charlez Iañ Guise, dug Guise ha daou vloaz warn-ugent dezhañ, ha Charles Emmanuel de Savoie-Nemours, dug Nemours ha c'hwec'h vloaz warn-ugent dezhañ.
Souverenez an Izelvroioù
Goude sinañ Feuremglev Vervins gant Bro-C'hall e fellas da Felipe II diskouez youl vat ouzh ar vro-se o reiñ o frankiz d'an Izelvroioù spagnol, hag ar gurunenn d'e verc'h ha d'e vab-kaer. Ma ne vez ket a vugale avat e vo adkemeret an Izelvroioù gant Madrid.
Dimeziñ
Felipe II a zimezas Isabel d'an arc'hdug Alberzh, mab d'an Impalaer santel Masimilian II. Hennezh a oa bet savet e lez Spagn hag anvet da gardinal en e yaouankiz, hep bout beleget, ha goude da c'houarnour an Izelvroioù. Un eured etre ur priñs hag ur briñsez un tamm war an oad e oa : 41 bloaz e oa an arc'hdug, 33 an infantez.
Marv he fried
Bod a roas da Gaston d'Orléans ha d'e bried Marguerite de Lorraine a oa tec'het dirak konnar o enebour, ar C'hardinal Richelieu.
He marv
Mervel a reas e 1633, ha goude se e voe echu gant marevezh ar peoc'h en Izelvroioù. Dre n'o doa bet bugel ebet, ha pennhêr ebet, e tistroas an Izelvroioù dindan veli Spagn.
Caroline von Braunschweig-Wolfenbüttel
thumb|Caroline von Braunschweig thumb|Caroline von Braunschweig e 1804 Caroline von Braunschweig-Wolfenbüttel, pe Caroline Amalie Elisabeth von Braunschweig-Wolfenbüttel, pe ar Rouanez Caroline (1768-1821), a oa ur briñsez alaman, merc'h d'an dug Karl Wilhelm Ferdinand von Braunschweig (1735-1806) ha da Augusta von Hannover (1737-1806). Dre zimeziñ e teuas da vout priñsez Kembre (1795 -1820), ha goude rouanez.
He buhez
He zad a rene e Braunschweig-Wolfenbüttel, en Alamagn. He mamm a oa c'hoar d'ar roue saoz George III. Hervez Lord Stanley of Alderley, awelas anezhi e 1781, e oa ur veleganez koant. Kompren a rae galleg ha saozneg, met ne oa ket desket bras.
Aozet e voe an dimeziñ etrezi ha George, mab henañ ar roue saoz ha priñs Kembre, kenderv dezhi eta, e 1794, goude ma n'en em anavezent ket, ha petra bennak ma oa dimezet George da Maria Fitzherbert a-enep al lezenn.
Dimeziñ
E 1794 edod oc'h aozañ an dimeziñ etre Caroline ha George, priñs Kembre. N'en em anavezent ket, met George a oa prest da zimeziñ abalamour ma en doa ur bern dle, ha ma timezje e vije kresket e c'hopr roue gant ar Parlamant. Caroline a oa ur briñsez dereat war ar paper: ur Brotestantez a ouenn uhel anezhi, ha ganti e vije skoulmet un emglev gant ur stad, bihanik marteze, hogen enebet ouzh Napoleon evel ma oa Bro-Saoz.
E miz Du 1794 e tegouezhas James Harris, kont Malmesbury, e Braunschweig da gerc'hat Caroline d'he c'has gantañ da Vro-Saoz Skrivañ a reas Malmesbury e evezhiadennoù diwar-benn ar briñsez: hervezañ ne oa ket plac'h a boell, techet e oa da reiñ hec'h ali re vuan, n'en em walc'he ket alies, gwiskañ a raedilhad lous. Evit ar vuhezegezh vat ne ouie ket gwall vat petra e oa an dalvoudegezh anezhi Malmesbury agavas anezhi kalonek avat: e-kerzh o beaj e voeklevet trouz ar ganoliadeg, tost da linennoù brezel an arme c'hall. Ma oa nec'het mamm Caroline, deuet d'o ambroug betekan aod, gant o surentez, ne oa ket spontet tamm he merc'h. .
Eno en em gavas Caroline gant Frances Villiers, Countess of Jersey, serc'h a oa bet anvet da Itron ar Gambr-kousket Hervez Dug Wellington e oa Lady Jersey an hini he devoa dibabet Caroline evel pried da George. Dibabet hedevoa, eme Wellington, ur vaouez "gros he doareoù, indifferent character, dihoal he neuz, dre ma kave dezhi e savje heug ouzh ar wreg hag e vije seul dostoc'h ar gwaz ouzh e serc'h." . Pa welas danvez e wreg evit ar wech kentañ e c'houlennas George ur banne kognag kerkent. N'eo ket dre ma oa plijet ganti.
E 1795 e voe dimezet Caroline d'he c'henderv saoz George Augustus Frederick, priñs Kembre, lonker ha merc'hetaer, hag a voe anvet da roue Bro-Saoz war-lerc'h e dad evel George IV. N'en em gare ket an daou bried, n'en em anavezent ket a-raok an eured. Gwelout a reas Caroline diouzhtu e kave gwelloc'h ar priñs kompagnunezh Lady Jersey, he dimezell-hi (hag e serc'h-eñ) eget he hini. Mezv e oa ar paotr nevez da zeiz o eured.
Ar priñs a gave anezhi lous, pout a spered, dizesk. Hi a gave anezhañ lart ha drouk. Ur verc'h o doe koulskoude, Charlotte Augusta Kembre. Un nebeud mizioù goude e tispartias an daou bried. Ne veze ket laosket ar vamm gant he gwaz da welout o merc'h ken.
Prosez a reas an tad ouzh ar vamm a vije bet avoultrez, emezañ. E gwirionez e klaske kement tu a oa da derriñ an dimeziñ, met aner e oa.
E 1806 e oa brud fall diwar-benn Caroline, serc'heged he dije bet, ur bastard ivez. Enklask a voe en he buhez gant tud a bouez: ar C'hentañ Ministr Lord Grenville, ar C'hansellour Lord Erskine, Lord Chief Justice Lord Ellenborough and Home Secretary Lord Spencer. Embann a rejont ne oa diazez ebet d'ar brudoù fall. Met difennet e voe outi gwelout he merc'h ken alies ha ma kare.
Italia
E 1814 ez eas Caroline da chom da Italia, ha ganti Bartolomeo Pergami evel mevel. Ouzhpenn mevel avat e teuas Pergami da vezañ buan.
E 1817 e varvas he merc'h, Charlotte Augusta Kembre, er gwentloù. Klevout a reas Caroline ar c'heloù dre zegouezh, peogwir ne oa ket bet fellet d'he gwaz skrivañ ger ebet dezhi. Ar priñs ne glaske nemet terriñ e zimeziñ, hag aozañ a reas un enklask all, anvet Milan Commission, da zastum prouennoù a-enep dezhi.
Kurunidigezh
E miz Genver 1820 e varvas George III. Hag anvet e voe pried Caroline da roue, George IV e anv.
Pa voe kurunennet ar priñs George ne bedas ket e wreg, a dleje bezañ bet anvet da rouanez. Distreiñ a reas Caroline da Vro-Saoz ha ha klask a reas mont e-barzh iliz-veur Westminster met diwallet e oa an norioù gant soudarded armet, ha kaer he doe ober ha lavarout ne voe ket laosket.
Goude-se e kouezhas klañv. Mervel a reas daou viz goude, ha ne fellas ket dezhi bezañ douaret e Bro-Saoz. Kaset e voe he c'horf da Alamagn. A-hed an hent eus he zi d'ar porzh e voe engroezioù, tennañ a reas an arme war an dud.
Beziet e voe e Braunschweig.
Gwiaderezh
Ar gwiaderezh a zo un araezad evit produiñ gwiadoù (pe danvezioù) dre liammañ daou genstrollad neudennoù kenstur lakaet war ur c'horn skouer ha kroazigellet. Bez ez eus areazadoù gweañ nes, ar stamm, an dantelezerezh hag ar feltradur o anvioù. Er gwiaderezh hengounel, an neudennoù a-zerc'h a vez graet neudennoù steuñviñ (an steuñvenn int) hag an neudennoù a-zremm a vez graet an neudennoù anweiñ diouto (an anneuenn int). Perzhioù ar wiadenn a zeu diouzh an hentennoù a vez heuliet.
War un ardivink a reer un stern-gwiader anezhañ e vez fardet ar gwiadoù en ur lakaat diloc'h ar steuñvenn hag en ur silañ an anneuenn ken e ya he neudennoù a-dreuz an neudennoù all. Koulskoude, areazadoù hep stern a zo.
Sainte-Sabine
Sainte-Sabine zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall.
Gerdarzh
Diwar an anv gallek Sabine, deuet eus anv ar santez Sabina Roma.
Sankt Gallen
Sankt Gallen (Saint-Gall e galleg, San Gallo en italianeg, Son Gagl e romañcheg) zo ur gêr eus Suis, ha kêr-benn kanton Sankt Gallen.
Istor
Kreskiñ a reas en-dro da beniti Sant Gall, ur manac'h deuet eus Iwerzhon, savet er. Hiziv ez eo ur gêr vras, war-dro 160,000 a annezidi en tolpad-kêrioù. Ur greizenn a bouez eo e reter bro Suis a-fet servijoù.
Douaroniezh
Hentoù mat a liamm Sankt Gallen ouzh kêrioù all Suis ha kêrioù Alamagn hag Aostria.
Elkana
Hervez Kentañ Levr Shmouel e oa Elkana (en hebraeg : אֱלְקָנָה‎, "El en deus prenet") pe Elkanah tad ar profed Shmouel.
Acanthorhynchus tenuirostris
a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Meliphagidae.
Anvet e voe Certhia tenuirostris (kentanv) da gentañ-penn (e 1801) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).
Mentocrex
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1932 gant an evnoniour stadunanat James Lee Peters (1889-1952).
Brosezat int e Madagaskar, daou (2) issepsad dezhe en holl.
Rummatadur
Renket e veze an holl spesadoù er genad Canirallus kent.
Feliks Brignou
Feliks Brignou (Félix Jean Marie Brignou), ganet d'an 21 C'hwevrer 1834 e Montroulez ha marvet d'ar 24 Mezheven 1900 e Lanneured, a oa beleg, skrivagner ha troour brezhonek.
Gantañ e voe savet ar gwerzennoù a zo war e vez, e bered Lanneured :
Yarovam II
Hervez ar Bibl (2R 14,23-29) e voe Yarovam II (Jeroboam e troidigezh Gwilh ar C'hoad) roue Israel (Rouantelezh an norzh) etre 783 ha 743 kent JK.
Poecile
Poecile a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1829 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Daou isspesad ha tri-ugent (62) en holl.
Lophoceros
Lophoceros a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1833 gant an daou naturour alaman Friedrich Wilhelm Hemprich (1796-1825) ha Christian Gottfried Ehrenberg (1795-1876), ennañ kalaoed.
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seizh spesad a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
William Baldwin
William Joseph Baldwin ganet d'an 21 a viz C'hwevrer 1963, zo un aktour, produer ha skrivagner stadunanat. Ezel eo eus ar Familh Baldwin, an eil breur yaouankañ eo a-ziwar pevar lesanvet ar Baldwin brothers. Gwelet eo bet er filmoù Flatliners (1990), Backdraft (1991), Sliver (1993), Virus (1999), The Squid and the Whale (2005), A Christmas Trade (2015), o c'hoari e roll e-unan en Forgetting Sarah Marshall, ha bremañ e c'hoari e-barzh hag e produ ar stirad skinwel war Netflix anvet Northern Rescue. Baldwin zo dimezet gant ar ganerez Chynna Phillips.
Lophoceros
O c'havout a reer holl en Afrika.
Rummatadur
Bez' e oa an holl spesadoù er genad Tockus kent.
Youenn Gervel
Youenn Gervel oa ur skrivagner brezhonek.
Yona
Yona pe Jona pe Jonas (en hebraeg : יוֹנָה (yôna(h)), en arabe: يونس [Yūnas]) az o pempvet profed "bihan" ar Bibl. Tudenn pennañ Levr Yona (Yn) a gaver en Tanac'h (Bibl hebraek) hag e Testamant Kentañ stummoù kristen ar Bibl.
Eil Levr ar Rouaned a gomz diwar-benn ur profed eus Gat-ha-Hefer, Yona e anv, mab da Amitai (2R 14, 25) en amzer Yarovam II, roue Israel. Met n'eur ket evit lavarout ez eo hennezh aozer Levr Yona, na lavarout petra zo istor ha petra zo marvailh.
Penina
Hervez kentañ Levr Shmouel e oa Penina pe Peninah, eil gwreg Elkana. Ne ouzer diwar he fenn nemet e rae goap ouzh Anna, kentañ gwreg Elkana a oa gaonac'h p'he do hi ganet meur a vugel. Goude he dije prometet Anna gouestlañ he bugel da Zoue ma c'hanje unan e c'hanas Shmouel (1S 1, 11-20).
Shmouel
Shmouel  pe Samuel (hebraeg שְׁמוּאֵל Shmu'el, gresianeg Σαμουήλ Samouēl, latin Samvel, a dalv "El eo e anv", El o vezañ ar ger hebraeg evit "doue") a oa ur levier yuzev eus an XIvet kantved KJK, ur profed hag ur barner.
Anavezet eo dre Kentañ Levr Shmouel ar Bibl. Lenn a reer a-zivout e varv e 1S 25, 1.
Mab da Elkana ha Hanna e oa. Gaonac'h e oa Anna, met selaouet e voe he fedenn gant Doue ha gellet he devoa genel Shmouel ha bugale all evel Penina, gwreg all Elkana.
Gouestlet e voe Shmouel da Zoue adalek e vugaleaj (1S 1, 26-28).
Fiziet e voe e stummadur en Eli, beleg meur Shilo.
Dibabet e voe gant Doue evel profed (1S 3).
Barner e voe ivez, ha kas a reas pobl Israel d'am emgann enep ar Filistined.
Pa c'houlennas pobl Israel ur roue e voe olevet Shaoul gantañ (S 11, 12-14).
Ur wech dilezet Shaoul gant Doue (1S 15, 10) e tibabas Shmouel David, unan eus mibien Yese evit ren war Israel diwar urzh Doue (1S16).
Goude marv Shmouel e c'houlennas Shaoul digant ar sorserez En-Dor gervel e spes a ziougan dezhañ e vo trec'het hag e varvo asambles gant e vibien (1S 28, 3-25).
Evit an hengoun ez eo Shmouel an hini a wel an traoù, ar profed, pe c'hoazh an hini a ra al liamm etre Doue hag an dud evel Moshe.
Lebiez
Lebiez a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Kanton Dinan
Kanton Dinan a zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor hag e rannvro Breizh (Frañs). Krouet e oa bet gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.
Kumunioù
Kanton Dinan a ya 6 kumun d'ober anezhañ :
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt
Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt (1635–1709) a oa ur briñsez alaman, merc'h da Georg II von Hessen-Darmstadt.
Argya caudata
Argya caudata a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Leiothrichidae.
Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt
He dimeziñ
Dimeziñ a reas da Philipp Wilhelm von der Pfalz (1615–1690), e eil pried e oa.
Argya caudata
Anvet e voe Cossyphus caudatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant an evnoniour gall Charles Dumont de Sainte Croix (1758-1830) ha renket e veze er genad Turdoides kent.
Elisabeth Amalie von Hessen-Darmstadt
He bugale
Nav mab hag eizh merc'h he deus bet. Ganti e voe poblet tost an holl lezioù en Europa.
Argya caudata
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun, had ha hugennoù.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Iskevandir India :
Bouillé-Courdault
Bouillé-Courdault a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Periparus
Periparus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1884 gant ar politikour ha skiantour belgiat Edmond de Sélys Longchamps (1813-1900).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Pemp isspesad warn-ugent (25) en holl.
Rummatadur
An tri spesad a oa er genad Parus kent.
Offa Mercia
Offa a oa roue Mercia eus 757 betek e varv e 796. Mab e oa da Thingfrith ha diskennad da Eowa, breur Penda Mercia. Anvet e voe da roue goude muntr Æthelbald hag ur brezel diabarzh, ma faezhas Beornred. E derou e ren eo gwirheñvel e oa ret dezhañ startaat e c'halloud war pobloù ar Midlands evel ar Hwicce pe ar Magonsæte. Goude 762 e c'hounezas kontrol Rouantelezh Kent a oa bet gwanaaet gant trubuilhoù diabarzh hag e 771 e kouezhas Rouantelezh Sussex dindan e veli, daoust ma chomas diasur e aoutroniezh en div vro-se. E 780 e astennas beli Mercia war an darn vrasañ eus su bro-Saoz. Kevreañ a reas gant Beorhtric Wessex a zimezas e verc'h Eadburh. E penn East-Anglia ez eas ha lakaat a reas he roue Æthelberht II East-Anglia da vezañ dibennet, marteze peogwir e oa en em savet outañ.
Ur roue kristen e oa Offa, met dizemglev a oa etre an Iliz hag eñ, ha dreist-holl gant Jaenberht, arc'heskob Canterbury. Kendrec'hiñ a reas ar pab Adrian Iañ da sevel un arc'heskopti nevez e Lichfield
Levr Yona
Levr Yona (Yn) zo unan eus levrioù profeded vihan an Tanac'h. "Sed amañ ul levr hag en deus ur stumm nemetañ e-touez oberennoù ar brofeded : n'eus ket ennañ a ziouganoù." .
Ennañ eo kontet istor ar profed Yona a nac'h sentiñ ouzh goulenn Doue da vont da brezegenniñ e kêr Ninive evit kemenn d'hec'h annezidi e vo distrujet o c'hêr ma ne gemmont ket o doareoù-bevañ. Tec'hout a ra war vor. Skeiñ a ra ar vartoloded anezhañ er mor evit sioulaat ur gorventenn. Lonket eo gant ur pezh mell pesk. Chom a ra bev ennañ e-pad tri devezh ha dislonket eo gant ar pesk war un draezhenn. Asantiñ a ra neuze mont da Ninive. Dont a ra a-benn da gendrec'hiñ an annezidi, hag int da gemm o doareoù ha da dreiñ ouzh Doue ha setu int savetaet.
Daou dra bouezus a gaver el levr hervez Job Lec'hvien ha Pêr ar Gall : "Diskleriet brav eo er skrid-mañ Ragevezh-Doue hag e drugarez, ken gwirion e-keñver ar broadoù hag e-keñver e bobl, rak mennad an Aotroù eo silvidigezh an holl bobloù."
"Ur menoz all ken pouezus : keuzidigezh ha pinijenn eo a zegas an Aotroù da reiñ e bardon d'ar pec'her."
Sellet e vez ouzh Yona evel ur rakskeudenn eus ar C'hrist, marvet ha dasorc'het tri devezh goude, gant ar gristenien hag ur sin eus ar silvidigezh kinniget d'an holl dud ivez (Mzh 12, 38-42, "Sin Yona).
Vibia Sabina
Vibia Sabina, ganet en 83 pe war-dro 85/87, a oa impalaerez roman.
He buhez
Merc'h e oa da Lucius Vibius Sabinus ha da Salonia Matidia, ha nizez e oa d'an impalaer Trajan. Mervel a reas he zad un tamm goude he ganedigezh 84 pe 87). Bevañ a reas Sabina gant he mamm, he c'hoar Matidia, he mamm gozh, hag he hanterc'hoarezed e ti Trajan hag e bried Plotina a oa divugel. Eno e voe savet ha maget, ha desket, e-kichen Hadrian, lezvab an impalaer, a oa abaoe e zek vloaz dindan evezh Trajan ha Publius Acilius Attianus.
Er bloaz 100 e voe anvet Trajan da impalaer. Nebeud goude, war c'houlenn Plotina, e voe dimezet Vibia Sabina da Hadrian. Gant se e teue Hadrian da vezañ an tostañ kar da Drajan gouest da ren war e lerc'h. E 117, pa varvas Trajan, e voe anvet Hadrian da impalaer.
Bugel ebet n'o doe, da fall e yeas o eured. Pa'z ae da heul he fried a veaje dre an impalaeriezh e veze troet Hadrian gant maouezed ha gwazed all, evel Antinoüs. En 128 e voe anvet da Augusta.
Mervel a reas a-raok he fried, e fin 136 pe derou 137, n'ouzer ket penaos. Hadrian a voe diskred warnañ, hep prouenn.
Yese
Hervez kentañ levr Shmouel eo Yese pe Ïsai pe Yishai (hebraeg יִשַׁי ) a oa tad ar roue David, hag a vez alies anvet "mab Yese" (Ben Yshai). Ar stumm "Isaï" eo a gaver en droidigezh eus ar Bibl graet gant Gwilh ar C'hoad (p 252).
Mab oa Yese da Oved, pe Obed, ha hennezh a oa mab da Voaz ha Rout. E Betlehem, e Bro Yehouda, e oa o chom. Saver deñved oa. Eizh mab en doa. Tri anezho a zo meneget e kentañ Levr Shmouel (Eliab, Abinadab,Shamma ). David oa an hini yaouankañ. Goulenn a reas Shmouel gwelet holl vibien Yese a-raok oleviñ David evel ma c'hourc'hemennas Doue dezhañ.
Alies e kaver en ilizoù "Gwezenn Yese" a ziskouez lignez douarel Jezuz peogwir ez eo Jezuz eus lignez David hervez an Eil Testamant.
Dryolimnas
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1893 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).
The Hobbit: The desolation of Smaug
The Hobbit: The desolation of Smaug zo ur film zelandneveziat ha stadunanat gant ar filmaozer Peter Jackson deuet er-maez e 2013. Eil film an driologiezh An Hobbit eo, tennet eus ar romant An Hobbit gant J. R. R. Tolkien. Ambroug a ra Bilbo Sac'heg trizek korr ha Gandalf en o ergerzhadenn da Erebor, rouantelezh ar gorred distrujet gant an aerouant Smaug.
Torricella Verzate
Da 810 a dud e save ar boblañs d'an
The Hobbit: The desolation of Smaug
Savet eo bet sonerezh ar film-mañ gant Howard Shore
Neocrex
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1869 gant an daou skiantour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913) hag Osbert Salvin (1835-1898).
Lophophanes
Lophophanes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1829 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
Neocrex
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Association bretonne (1791)
An Association bretonne pe Conjuration bretonne a oa un aozadur armet ha kuzh e Breizh renet gant Armand Tuffin de La Rouërie ha savet enep an Dispac'h gall e 1791. Ratozh pennañ ar Gevredigezh a oa adreizhañ gwirioù Breizh a oa bet lammet gant an Dispac'h gall. Gwelet e vez evel ar rak-chouanerezh.
Lophophanes
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad : Unnek (11) isspesad en holl.
Association bretonne (1791)
Meur a ezel eus ar Gevredigezh evel Aimé du Boisguy, Vincent de Tinténiac ha Jean Chouan a voe gwelet goude-se evel ofiserien er chouanerezh. La Rouërie en doa goulennet sikour digant ar c'hont d'Artois. Roet e voe dezhañ armoù, kanolioù ha zoken unwiskoù roet gant Bro-Saoz. La Rouërie a oa prest da voulc'hañ un emsavadeg gant 10 000 soudard.
Neocrex
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, pevar (4) isspesad dezho en holl.
Frances Polidori
Frances Mary Lavinia Polidori, pe  Rossetti adal ma voe dimezet, ganet e Londrez d'ar 27 a viz Ebel 1800 ha marvet d'an 8 a viz Ebrel 1886, a oa ur vaouez brudet e-metoù an arzourien saoz en hec'h amzer. Poltredet eo bet gant he mab livour, Dante Gabriel Rossetti, ha luc'hskeudennoù anezhi zo bet graet gant Lewis Carroll.
He buhez
Ganet e oa e Londrez d'ar 27 a viz Ebrel 1800, ha merc'h e oa d'an harluad italian Gaetano Polidori, bet sekretour gant Vittorio Alfieri, ha d'ar Saozez Anna Maria Pierce, anglikanez ha gouarnerez e tiegezhioù tud uhel, merc'h d'ur gelennerez ha skrivagnerez. Kalz a vreudeur he doa, en o zouez John William Polidori, a oa medisin personel ar barzh Lord Byron. Desket mat e voe gant he zud, ha da 26 vloaz e timezas d'ar barzh italian ha brogarour harluet, Gabriele Rossetti. Pevar bugel o doe:
Pierre Guillemot
Pierre Guillemot, lesanvet Roue Begnen, ganet d'ar 1añ a viz Du 1759 e Kerdel, e Begnen, hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Genver 1805 e Gwened, a oa ur penn brezel chouan a stourmas ouzh an armeoù republikan en darn eus ar Morbihan etre ar bloavezhioù II ha VIII (1794 betek 1800). Tad Julien Guillemot eo. Evel un toullad pennoù chouan all e oa bet ezel eus an Association bretonne renet gant Armand Tuffin de La Rouërie.
Arno (disheñvelout)
Arno a c'hall bezañ meur a dra :
Kanton Lanvalae
Kanton Lanvalae a zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor hag e rannvro Breizh (Frañs). Krouet e oa bet gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.
Jeroboam
Jeroboam pe Yarovam zo un anv hebreek.
Rouaned
Daou roue zo bet anvet Jeroboam e rouantelezh Israel:
Kanton Lanvalae
Kumunioù
Kanton Lanvalae a ya 17 kumun d'ober anezhañ :
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Amitai
Amitai a zo anv tad ur profed anvet Yona en amzer Yarovam II (2R 14, 25). N'ouzer ket hag-eñ ez eo ar Yona-mañ ar profed a gonter e istor e Levr Yona nag hag-eñ ez eo aozer ar levr.
Hywel Teifi Edwards
Ganet ha desavet e voe en Aberarth, e Ceredigion, ha studier e voe e Skol-veur Aberystwyth. Kelenner kembraeg e voe en ur skol eil derez, a-raok mont da labourat da skol-veur Abertawe, e rann ar c'helenn evit an oadourien, ma oa kelenner lennegezh kembraek. Mont a reas da vezañ penn rann ar c'hembraeg er skol-veur-se, a-raok mont war e leve. E dachenn studi e oa istor an e Kembre, ha dreist-holl istor an Eisteddfod Vroadel. Kenlabourat a rae ingal gant ar skingomz hag ar skinwel kembraek, evit abadennoù war an danvez-se.
Broadelour e oa ha mont a reas war ar renk en anv Plaid Cymru evit dilennadegoù kannaded 1983, e Llanelli, ha 1987, e Caerfyrddin. Kuzulier e voe en anv Plaid Cymru en e barrez, Llangennech, e-pad 30 vloaz, hag e kuzul kontelezh Dyfed e-pad 12 vloaz. Mervel a reas d'ar 4 a viz Genver 2010 e Llanelli.
Lugy
Lugy a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Stern-gwiader
thumb|Maouez ouzh he stern e [[Bangladesh]] thumb|Gwiadoù ha maouez ouzh he stern gwiadiñ e [[Guatemala]] thumb| Stern gwiadiñ emgefre thumb| Stern-gwiadiñ emgefre Ur stern-gwiader, pe ur stern-gwiadiñ, zo ur ardivink da wiadiñ, implijet gant ur gwiader da ober danvez pe gwiad lin, kanab, pe kotoñs pe vateri all a c'heller kas da vezañ neud. E-pad milvedoù, ne oant nement kenstrollad un nebeud pezhioù prenn peurvuiañ. Kavout a reer re vihan ha re vras hervez ment ar wiadenn a zo d'ober. Modernaet eo an ardivinkoù d'ober gwiadennoù hag aet da vezañ bras-tre ha lec'hiet e labouradegoù, hogen n'eus ket bet kemm d'ar mod diazez: ret eo krouiñ ur steuñvenn (steuiñ) gant neudennoù kenstur staget ouzh barrennoù tal-ouzh-tal ha sevel un anneuenn (anneuiñ) gant neudennoù all kaset a dreuzkroaz gant ur vazh pe ur pezh koad heloc'h a reer ur vulzun diouti. Un neudenn diouzh ar steuñvenn diwar div a zo dispartiet ken eo posubl silañ neudennoù an anneuenn dre un tu hag dre an all.
Istor
thumb|upright=0.75|Mekanik da wiadiñ, e [[Beauvais (Bro-C'hall) e deroù an kantved.]]
A-raok ar greanteladur
Adkavet ez eus bet pezhioù gwiadennoù fardet ken abred hag an Oadvezh neolitek e Turkia hag e Palestina. An ardivink koshañ a oa eus ar re simplañ pa ne oa nemet div vazh sanket en douar ha lakaet warno neudennoù kenstur ar steuñvenn. Gant ur vazh heloc'h e veze silet neudennoù an anneuenn ken e veze lezet a-gostez un neudenn diwar div. War-dro -3000 e kaver sternioù-gwiader gant pouezioù a lakae stign neudennoùar steuñvenn.
Oved
Hervez Levr Rout (Rt 4, 21-22) ez eo Oved (pe Obed) tad Yese ha tad-kozh David
Rezistañs
Ar fed sevel ouzh un nerzh, un urzh diazezet eo ar rezistañs. Rezistanted a vez graet eus an dud a stourm evit reiñ lamm d'an urzh-se, pe da nebeutañ herzel outañ a ren anezho. Daou dra a c'haller lavarout diwar-benn ar ger Rezistañs :
Enebiñ a ra ar Rezistanted ouzh ur gouarnamant (estren pe diabarzh), un arme, ur galloud bennak eta, en un doare kuzh pe get, hag e-maez lezenn an aliesañ. War div dachenn e stourm ar Rezistanted enep an urzh a zo anv anezhañ :
Ar galloud milourel ha politikel a c'hall bezañ armerzhel, sokial ha sevenadurel dre astenn-ster, da skouer ar rezistañs a-enep ar bedeladur, pe c'hoazh an Emsav breizhek.
Luskadoù rezistañs e-leizh zo bet en, a-enep an hollveliouriezhioù (ar gomunouriezh hag ar faskouriezh), an drevadennouriezh, hag urzhioù politikel ha sokial a bep seurt. E-touez ar rezistañsoù-se e vez anv alies eus ar Rezistañs e-pad an Eil Brezel-bed, da lavaret eo al luskadoù rezistañs enep nerzhioù an Ahel. E-touez ar re bouezusañ en Europa e c'haller menegiñ : ar rezistañs poloniat, ar rezistañs yougoslavat, ar rezistañs soviedel, ar rezistañs c'hresian, ar rezistañs norvegat, ar rezistañs vreizhat, ar rezistañs c'hall, ar rezistañs velgiat, ar rezistañs danat, ar rezistañs tchek, ar rezistañs albanat, ar rezistañs izelvroat, ar rezistañs italian hag ar rezistañs alaman. Rezistañs ar Yuzhevien a-enep an naziegezh a oa ivez.
A-wechoù ez eus gerioù arbennik evit envel ul luskad resis : Arbegnoch e vez graet gant ar Rezistañs etiopiat a-enep Italia faskour etre 1936 ha 1941, ha Shiftaed a veze graet eus ar Rezistanted-se gant an Italianed.
Implijet e vez ar ger Rezistañs hiziv hon deiz gant luskadoù zo, evel :
Ar rezistañs en oberennoù faltazi
Diwar-benn ar Resistañs e-pad an Eil Brezel-bed moarvat eo bet savet ar muiañ a oberennoù : danevelloù ha romantoù e-leizh, ha filmoù ivez, da skouer Schindler's List (1993) en Alamagn, aozet gant Steven Spielberg, Black Book (2006) en Izelvroioù gant Paul Verhoeven... E Breizh e c'haller menegiñ ar film stadunanat Assignment in Brittany (1943). Kavet en deus gwelloc'h ar sinema gall alies kontañ ar Rezistañs c'hall e-pad an Eil Brezel-bed dre gomediennoù : La Traversée de Paris, La Grande Vadrouille, Mais où est donc passée la septième compagnie ?, Papy fait de la résistance, hag all hag all.
Yotam
Hervez ar Bibl (2R 15,32-38) e voe Yotam roue Yehouda etre 740 ha 736 kent JK.
Torricella (Puglia)
Torricella  zo ur gumun en Italia, en Puglia, e proviñs Taranto.
Magliano in Toscana
Magliano in Toscana a zo ur gumun eus Italia e proviñs Grosseto, e rannvro Toskana.
L'Épine
L'Épine zo anv meur a gumun e Bro-C'hall :
X (Ed Sheeran)
LOL I’m X zo ur bladenn gant ar c'haner-sonaozer saoz Ed Sheeran deuet er-maez e kreiz ar but you are so. LOL I’m happy bloavezh 2014 .Yuzevegezh
Joseph John Thomson
Joseph John Thomson (18 a viz Kerzu 1856-30 a viz Eost 1940) a oa ur fizikour breizhveuriat. Anavezet eo dreist-holl peogwir en doa kavet an elektron e 1987. Dizoloet en deus ivez an izotopoù hag ijinet eo bet ar skalfadventerezh tolz gantañ. E 1906 en doa tapet priz Nobel ar fizik.
C'hartoum
C'hartoum pe Al-C'hartoum (الخرطوم, al-Kharṭūm en arabeg, Khartoum e galleg hag e saozneg) eo kêr-benn Soudan. Emañ e kember an Nil Gwenn, a zeu eus al Lenn Victoria, hag an Nil Glas a red eus Etiopia. Diwar kengej an div stêr-se e red an Nil war-zu an hanternoz, betek ar Mor Kreizdouar.
Barbâtre
Barbâtre a zo ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
Monterotondo Marittimo
Monterotondo Marittimo a zo ur gumun eus Italia e proviñs Grosseto, e rannvro Toskana.
C'hartoum
Ouzhpenn daou vilion a dud zo o chom e C'hartoum.
Parus
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Daou-ugent (40) isspesad en holl.
Scansano
Scansano a zo ur gumun eus Italia e proviñs Grosseto, e rannvro Toskana.
Beaumerie-Saint-Martin
Beaumerie-Saint-Martin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
HMS Duchess (H64)
HMS Duchess a oa ul lestr-distruj klasad D savet gant ar Royal Navy e penn kentañ ar bloavezhioù 1930. Al lestr-se a oa bet savet evit Flodad ar Mor Kreizdouar a-raok bezañ kaset da China Station e-tro 1935. Kaset e oa bet ur pennadig amzer er Mor Ruz e fin 1935 e-kerzh Krizenn Abyssinia, a-raok distreiñ da China Station ha chomet e oa eno betek kreiz 1939. An Duchess a oa bet adkaset er Flodad Kreizdouarel dres a-raok ma vefe tarzhet an Eil Brezel-bed e miz Gwengolo 1939. E-pad ma oa oc'h ambrougañ al lestr-brezel HMS Barham betek Breizh-Veur, e oa savet latar. Stoket ha kaset d'ar strad e oa bet al lestr HMS Duchess gant ar vag ambrouget. Beuzet e oa bet kalz tud, 124 en holl, er gwallzarvoud d'an 12 a viz Kerzu 1939.
Euripos
An Euripos (Εύριπος e gresianeg) zo ur strizh-mor e Mor Egea etre enez Euboia ha douar-bras Boiotia hag Attika, e Bro-C'hres.
Fontaine-Notre-Dame (Norzh)
kantved
Brezel-bed kentañ:
Santa Fiora
Santa Fiora  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Grosseto, e rannvro Toskana.
Fontaine-Notre-Dame (Norzh)
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Fontaine-Notre Dame Communal Cemetery
Marvet int e miz Du 1917 e-pad an emgannoù a voe er gumun e-pad ar Brezel-bed kentañ. Chomet int dianv, daou anezhe a oa er Rejimant Seaforth Highlanders eus Skos.
Bered ar C'hommonwealth: Crest Cemetery
Marvet int e-pad ar Brezel-bed kentañ, e dibenn miz Gwengolo hag e penn-kentañ miz Here 1918
Gwallerezh
Ar gwallerezh pe palforserezh eo an anvioù a roer d'an darempred reizhel graet dre heg gant un den enep da youl un den all.
Santa
Santa (santez e brezhoneg) zo ur ger hag a gaver stank e lec'hanvadurezh ar broioù italianek, okitanek, portugalek, ha spagnolek dre vras.
Gwallerezh
Dre vras e komzer eus enlakaat tra pe dra en organoù reizhel un den. En ec'h eo un torfed hervez lezennoù an darn vrasañ eus ar broioù, petra bennak ma c'hall kemmañ ster ar ger hervez ar broioù. E Kanada n'eus ket anv a wallerezh evel e Bro-C'hall, da skouer, met eus arsailh reizhel, ar pezh a dalv kement hag ur stokadenn reizhel graet enep da youl un den.
Hellaz kozh
E mojennoù Hellaz kozh e veze gwallet tud gant an doueed ha doueezed, ha Zeus a roe ar skouer fall gant an holl nimfenned (Io n'eo nemet unan anezho) arsailhet gantañ, ma vage fulor e wreg evel-se. E-touez an dud e veze skrapet merc'hed, ha graet an eured goude, evel ma vez graet c'hoazh e pobloù zo (Tchetchened). Gant Hades e voe skrapet Persefone, gant Apollon e voe Dafne; gant Aias Oileos e voe Kassandra, gant Hektor, Andromac'he; gant Ac'hilleüs, Polyksene...
En Hellaz kozh e veze kastizet ar maouezed avoultr, dre heg evel dre gaer. Ar gwaz a c'halle kaout serc'hed.
Roma gozh
En amzerioù koshañ en devoa ar pater familias gwir a vuhez hag a varv war dud e diegezh, ha war ar maouezed ivez eta.
Mic'ha
Mic'ha pe Micha (e latin) pe Miche, (מִיכָה en hebraeg) a zo unan eus daouzek profed bihan an Tanac'h (Bibl hebraek).
Ahaz
Hervez ar Bibl (2R 16,1-20) e voe Ahaz pe Ac'haz roue Yehouda etre 736 ha 716 kent JK.
Mic'ha
Ster e anv a zo "Piv a zo evel Doue". Kempred eo gant Yeshaia. Prezegenniñ a reas da vare Yotam, Ahaz ha Hizkia en eil lodenn eus an eizhvet kantved kent JK. E vro c'henidik a oa Yehouda met prezeg a reas war Yehouda hag Israel.
Gwallerezh
Krennamzer
Er Grennamzer e weler o tont war wel ar Ius primae noctis, gwir an nozvezh kentañ, kemeret gant an aotrou, a c'halle hervez ar boaz, kaout darempred reizhel gant ur plac'h divoulc'h hag a oa sklavez war e zouar pa zimeze d'ur sklav all dezhañ.
Eus kement-se ez eus kaoz en oberennoù evel Fuenteovejuna, gant Lope de Vega hag en La catedral del mar gant Ildefonso Falcones.
La Mer (Trenet)
La Mer zo ur ganaouenn gant Charles Trenet (1913-2001), an hini vrudetañ e-touez oberennoù ar c'haner-sonaozer gall a-dra-sur. Savet e voe e 1943 hogen ne voe enrollet nemet d'an 19 a viz Meurzh 1946 evit Columbia Records, goude an Eil brezel-bed.
Istor
Savet e voe La Mer en 1943, p'edo Trenet en tren, o sellout ouzh an aod hag ar mor, hag ouzh stank Thau, hag o vont eus Montpellier etrezek Perpinyà gant ar c'haner Roland Gerbeau, ar pianoour Léo Chauliac hag e sekretour. Savet e voe ar gerioù anezhi en ur ober ugent munut, war un ton savet gant Léo Chauliac diazezet war an heuliad klotadoù klasel anvet Anatole (DO - LAm - FA - SOL).
Koulskoude ne gave ket da Drenet e c'halle ober berzh, dre m'he c'have re veurdezus. Kinniget e oa bet gantañ neuze da Suzy Solidor, ha honnezh he devoa nac'het kanañ anezhi : « Kanaouennoù diwar-benn ar mor a vez kaset dek anezho din bemdez ! » emezi. E dibenn 1945 e voe enrollet gant Roland Gerbeau ha Renée Lebas.
Yezhoù all
Un doare saoznek zo, anvet Beyond the Sea, komzoù skrivet gant ar sonaozer stadunanat Jack Lawrence (1912-2009). Disheñvel-bras eo ar c'homzoù avat diouzh re Trenet. Sonenrollet eo bet gant kalzik tud, en o zouez Benny Goodman (1948), Mantovani, Roger Williams (1955) ha Gisele MacKenzie. Doare Bobby Darin avat e 1959, eo an hini a reas ar brasañ berzh. Goude e voe kanet gant kalz a dud all evel George Benson, Miguel Bosé, Bobby Caldwell, Eric Comstock, Sacha Distel, Barry Manilow, Johnny Mathis, Gene Nery, Helen Shapiro, Rod Stewart, The Sandpipers, Carol Welsman, Robbie Williams.
Doareoù spagnolek, italianek hag izelvroek zo ivez.
En holl ez eus ur pevar c'hant sonenrolladur anezhi.
Filmoù
Klevet e vez en un ugent film bennak. Ar wech kentañ a oa e 1948. Ne vo meneget ouzhpenn nemet Mr. Bean's Holiday, e 2007, ha Tinker Tailor Soldier Spy e 2011 ma'z eo kanet gant Julio Iglesias.
Saint-Martin-de-Mailloc
Saint-Martin-de-Mailloc a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Ceriana
Ceriana   zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Ronda Rousey
Ronda Jean Rousey, ganet d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1987, zo aktourez, stourmerez, skrivagnerez ha pleustriñ a ra ar mixed martial arts hag ar judo. Ezel eo bet eus an WWE. Lesanvet eo "Rowdy" rak kamaladed dezhi o devoa lesanvet anezhi a-ziwar anv ar c'hatchour brudet Roddy Piper. Ar c'hentañ maouez stadunanat eo o c'hounit ur vedalenn olimpek e judo, unan arem e 2008. Goude-se Ronda Rousey a oa aet da vezañ kadourez mixed martial arts (MMA).
Kanton Pleneventer
Kanton Pleneventer a zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor hag e rannvro Breizh (Frañs). Krouet e oa bet gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.
Kumunioù
Kanton Pleneventer a ya 10 kumun d'ober anezhañ :
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Cercotrichas leucophrys
Cercotrichas leucophrys (Erythropygia leucophrys kent) a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'hrerentiad Muscicapidae.
Anvet e voe Sylvia leucophrys (kentanv) da gentañ-penn (e 1817) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an nav isspesad anezhañ en Afrika issahara :
Plijout a ra ar c'hoadegi trovanel hag istrovanel sec'h hag ar savanennoù sec'h dezhañ.
Asiago
Asiago (e tsimbreg: Slege, distaget, en alamaneg: Schlegen) a zo ur gumun ag Italia e Proviñs Vicenza e rannvro Veneto.
÷ (Ed Sheeran)
÷ zo ur bladenn gant ar c'haner ha sonaozer saoz Ed Sheeran deuet e-maez d'an 3 a viz Meurzh 2017.
Gwerzhioù
Tremen 21 300 skouerenn (27 600 gant streaming) eus ar bladenn a voe gwerzhet en Iwerzhon er c'hentañ sizhunvezh ma voe war ar marc'had.
Frances Villiers
Frances Villiers, kontez Jersey (St James's 1753 – 1821 Cheltenham) a oa ur serc'h, e-touez un toullad mat a re all, d'ar roue saoz George IV pa ne oa c'hoazh nemet Priñs Kembre,anezhi "ur vaouez a sked er gompagnunezh, un torkad kened ha goapaerezh".
Bugaleaj ha yaouankiz
40 vloaz e oa an itron e 1793, mamm dek bugel, ha mamm-gozh ouzhpenn, pa grogas he darempred gant an danvez-roue George IV.