cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jurassic Park (film)
Suites
Cependant, le 16 juin 2011 le site commeaucinema publie un article comme quoi Steven Spielberg et Mark Protosevich réfléchissent activement à un quatrième volet de Jurassic Park, se fait écho le magazine de référence The Hollywood Reporter. Le réalisateur de deux premiers épisodes de la saga a fait appel au scénariste de Thor et Je Suis Une Légende pour imaginer le retour des dinosaures sur grand écran. Rien n'est pour l'heure gravé dans le marbre, ont pondéré Universal Pictures et Steven Spielberg. Mark Protosevich se lance simplement dans le développement d'idées pour Jurassic Park 4. Le studio et le cinéaste ne cachent cependant pas leur envie de donner une suite de qualité à la trilogie au 1,9 milliard de dollars de recettes, surtout à l'heure de l'immersion 3D.
-->
Lisa Gerrard
Lisa Gerrard, bet ganet d'an 12 a viz Ebrel 1961 e Melbourne (Aostralia), zo ur sonerez ha kanerez kontralto.
Saint-Martin-sur-Écaillon
Saint-Martin-sur-Écaillon a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall, e Kanton Solesmes.
Lisa Gerrard
Savet he deus ar strollad Dead Can Dance gant Brendan Perry e 1981.
Prix des Incorruptibles
Ar Prix des Incorruptibles ( priz an dud dibrenus) zo ur priz lennegezh-vugale gallek, aozet er skolioù gall, adalek ar skolioù-mamm betek an eil klas, abaoe 1988.
Lisa Gerrard
Kanet he deus gant Denez Prigent.
Vanga
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
Prix des Incorruptibles
Krouet eo bet gant levrdiourien evit brudañ al lenn er skolioù ha berzh a ra er skolioù gall, diouzh ma poagn ar skolaerien ha kelennerien da lakaat o skolidi da gemer perzh.
Vanga
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Vanga curvirostris.
Prix des Incorruptibles
Aozadur
Ret e vez d'ar vugale lenn un toullad levrioù, eus ul listennad kinniget gant tud a vicher, ha reiñ notennoù dezho. Diwar-se e vez dibabet ar priz kentañ. Maeroned ha paeroned zo bet d'ar priz: Anna Gavalda, Martine Delerm ha Daniel Pennac.
Levezon
Gant ar priz-se eo bet awenet krouerien Priz ar Yaouankiz e Breizh, emezo.
Trova
Trova zo ur ger a gaver e portugaleg ha spagnoleg hag a denn da varzhoniezh ar bobl, nemet disheñvel eo ar ster hervez ar broioù.
E Portugal ha Brazil
An trova zo un tamm barzhoneg peder gwerzenn seizhsilabennek, hag a glot hervez an doare ABAB pe ABCB. Hervez Luiz Otávio ː “ É criação literária popular, que fala mais diretamente ao coração do povo. É através da Trova que o povo toma contato com a poesia e sente a sua força. Por isso mesmo, a Trova e o Trovador são imortais. ” (Lennegezh krouet gant ar bobl eo, a gomz war-eeun da galon ar bobl. Dre an Trova e kemer ar bobl he darempred gant ar varzhoniezh hag e sant he nerzh. Se zo kaoz eo divarvel an Trova hag an Trovador.)
Hervez Fernando Pessoa "a trova é o vaso de flores que o povo põe à janela de sua alma." (an trova eo ar podad bleunioù lakaet gant ar bobl war varlenn prenestr e ene)
Ur gevregidezh e Brazil a vod an trovadores, an União Brasileira de Trovadores.
E Kuba
An Trova zo unan eus gwrizioù sonerezh Kuba. En e oa sonerien anvet trovadores a sone war-dro Proviñs Oriente, ha dreist-holl war-dro Santiago de Cuba, o seniñ gitar hag o kanañ. Lavaret e vez e rank un trovador en Kuba, bezañ un den a) hag a gan sonioù savet gantañ ; b) seniñ gitar war un dro; c) kanañ en un doare barzhonius. Kement-se a glot madik gant kanerien bolero met nebeutoc'h gant ar re a gan en un doare afrikanoc'h (El Guayabero) hag ar re a gan en ur son piano.
Lazarus von Schwendi
Lazarus von Schwendi (hungareg : Schwendi Lázár ; Mittelbiberach, 1522 – Ehrenkirchen, 28 a viz Mae 1583) a oa un diplomat aostrian e servij Karl V an Impalaeriezh Santel.
D'an 10 a viz Eost 1557 e kemeras perzh en emgann Saint-Quentin, hag e Gouere 1558, en emgann Gravelines ma voe trec'h Felipe II war Bro-C'hall a-raok he rediañ da sinañ Feur-emglev Cateau-Cambrésis (1559).
Visant Enored
Visant Enored, (ganet d'an 12 a viz Meurzh 1921 e Pont 'n Abad (Kerne izel) ha marvet drouklazhet d'an 11 a viz Mae 1961 e Ban Na Thoum el Laos), a oa ur misioner katolik breizhat, beleg eus Kongregadur Obladed Mari Dinamm,anavezet merzher hag evurus gant an Iliz katolik. Gwenvidikaet eo bet d'an 11 a viz Kerzu 2016 a-gevret gant c'hwezek merzher all. (en o zouez, tri Breizhad)
Hueg
An huegoù, pe mezennoù ar gouzoug, zo daou organ er gorzailhenn.
Visant Enored
Yaouankiz
E-kerzh an Eil Brezel-bed, d'an 29 a viz Gouere 1944 'oa en em gavet ar Gestapo du-hont ha lazhet ganto pemp oblad. Bac'het 'oa bet Visant Enored gant ar re all e kamp Compiègne betek an Dieubidigezh e penn kentañ miz Gwengolo.
Beleget e oa bet d'ar 7 a viz Gouere 1946 pa oa 25 bloaz ha skrivet en doa 'oa prest da vervel evit Doue. Kaset 'oa bet, gant e asant da Laos lec'h ma oa Obladed oc'h avieliñ dibaoe 12 vloaz. Kuitaet en doa Marsilha d'an 23 a viz Kerzu 1948 war al lestr Chantilly.
Mision e Laos
Da gentañ 'oa Visant Enored e Paksane e-kichen ar stêr Mekong, e Kengsadok evit deskiñ yezh ar vro hag an doareoù avieliñ. Pobladoù traonennoù Mekong 'oa Boudaiz, padal pobloù ar menezioù 'oa kentoc'h animist. Labourat a ra da heul e Nong Bua hag e Paksane. E-kerzh brezel Indosina 'oa deuet Rouantelezh Laos da vezañ dizalc'h e 1953 met kroget oa diouzhtu ur brezel diabarzh gant komunourien ar Pathet Lao sikouret gant Sina ha Norzh Viêt-man. Daoust d'ar brezel he doa goulennet Roma digant ar visionerien chom er vro. Distroet 'oa Visant un nebeud mizioù e Breizh e 1956. E miz Du 1957 oa bet kaset da vro minorelezhioù  Xieng Khouang e norzh Laos. Stenn 'oa an traoù abalamour d'ar brezel diabarzh. Staliet 'oa e Ban-Ban (anvet hiziv Muang Kham). Repuet 'oa du-se kristenien Thai Deng, eus bro Sam Neua. Labourat a rae start, ober a rae katekiz, oferennoù met ivez e rae war-dro tud klañv pe 'kelenne doareoù labour-douar.
Goude taol-Stad komunourien ar Pathet Lao e 1960 oa deuet da vezañ arvarus-tre chom er vro ha ret 'oa diskouez paperioù evit mont-ha-dont. D'an 10 a viz Mae 1961 en doa an aotre evit mont d'ober un oferenn da Ban Na Thoum. Antronoz mintin abred, d'ar Yaou Bask,  e tistroe da Ban-Ban war velo pa oa bet harzhet gant soudarded Pathet Lao. En e reizh 'oa e baperioù hag aotreet da vont met tennet 'oa bet warnañ ha laosket marv war bord an hent. Kement-mañ a oa c'hoarvezet gant Louis Leroy, Michel Coquelet hag Alexis Guémené. Etre 1935 ha 1975 e oa bet drouklazhet tro-dro 100 oblad e norzh Laos. Douaret 'oa bet Visant Enored gant tud ar barrez. Chom a ra ul luc'hskeudenn eus an interamant. Hiziv ne ouzer ket mui pelec'h emañ ar bez.
Visant Enored gwenvidikaet
Prosez titouriñ merzherien Laos 'oa bet klozet ez-ofisiel d'ar 27 a viz C'hwevrer 2010 ha graet oa bet outo "servijourien Doue" e Roma d'an 20 a viz Gwengolo 2010.
D'ar 5 a viz Even 2015 'oa bet anavezet merzhet gant ar pab Frañsez a gevred gant 14 merzher all. Sinet 'oa bet neuze an dekred gwenvidikaat.
Brezel etre Polonia ha Tchekoslovakia
Ar Brezel etre Polonia ha Tchekoslovakia a voe ur brezel berrbad adalek an 23 a viz Genver 1919 betek an 30 a viz Genver 1919 etre an Eil Republik polonat hag ar Republik tchekoslovakiat, pa oa distabil an traoù diouzhtu goude dibenn ar Brezel-bed kentañ.
Herpes
Lavaret e vez ar memes anv eus ar c'hleñved hag eus ar viruz peurvuiañ, met diaesoc'h eo an traoù da ziluziañ, ha daou viruz eo a zo.
Barradoù
Skeiñ a ra an herpes a varradoù, a bad pell pe belloc'h hervez an dud, hervez pegen yac'h pe skuizh e vezont a-hend-all, etre 2 hag 21 deiz: pa vez skoet daou zen en un tiegezh e c'hall an eil bout pareet (distanet kentoc'h, rak n'eus pare ebet) dindan tri devezh, hag egile chom tapet e-pad teir sizhun. Goude ar barrad kentañ ec'h a ar viruz da repuiñ en nervennoù ha ne guita ket ar c'horf a-hed-buhez ken. C'hoarvezout a ra ar barradoù bep an amzer, diasur e vez ar penaos hag ar perag, met gouzout a reer petra a aesa d'ar viruz skeiñ: kenstok daou gorf, goulioù, skuizhder, heol.
Pare
Louzoù zo ouzh an herpes, met pare ebet n'eus outañ c'hoazh. Da virout ouzh an herpes e vije ret chom hep stekiñ ouzh tud klañv. Met kuzh eo ar c'hleñved etre ar barradoù: bihanaat ar riskl a c'haller, mirout outañ n'haller ket. Ouzhpenn-se, goude ur pennad, ne deu ket barradoù ken da lod tud, ken e kredont int pare, pa n'int ket.
Louzoù a vez roet gant medisined hag a c'hall skañvaat ar boan ha berraat ar barradoù, netra ken: traet a zo da lakaat war ar goulioù, ne vezont ket ken efedus war an holl, ha kachedoù zo ivez. Ar vaksinoù a vezer oc'h arnodiñ n'int ket efedus evit poent.
Sed al louzoù enepviruz a vez roet: aciclovir (acyclovir), valaciclovir (valacyclovir), famciclovir, ha penciclovir. Aciclovir eo al louzoù koshañ, a zo jenerik ivez bremañ.
Ar viruzoù
Viruz an herpes simplex a zo daou zoare dezhañ, hag a vez graet HSV-1 ha HSV-2 anezho.
Paprika
Implijet e vez ar paprika da demzañ meuzioù abalamour d'e frond put ha d'e liv ruz.
Lavarout a reer e teu ar ger "paprika" eus ar ger hungarek paprika, a dalvez kement ha pebr (Capsicum).
Implijet e vez paprika evit keginañ e meur a vro eus Azia, e Spagn hag en Hungaria, ma vez lakaet er meuz anvet goulach.
Orsinval
Orsinval a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Yann-Vari Picart
Troidigezh
gant an anv-pluenn Ian ar Gernevez:
Space opera
Ar space opera a zo un is-rann eu ar skiant-faltazi aroueziet gant istorioù troioù hanez pe reuzeudik a dremen en ur framm geopolitikel luziet. Hervez an oberennoù e c'heller kavout ergerzh en egor war ur skeul vras, brezelioù etregalaktek pe strizhder er wirionder skiantel. Ganet e deroù ar bloavezhioù 1940 e teu da vezañ poblek er bloavezhioù 1960 ha 1970 gant Star Trek ha Star Wars.
Insí Gé
Insí Gé (Inishkea islands e saozneg) zo inizi war aod gwalarn kontelezh Maigh Eo, en Iwerzhon, dirak gourenez An Muirthead. Abaoe ar bloavezhioù 1930 n'eus mui den ebet o vevañ en enezeg, nemet en hañv e ve. Met aspadennoù eus tiez mein a weler eno c’hoazh, koulz ha savadurioù kristen kozh eus ar.
E daou zoare e tispleger anv an enezeg : hervez lod e vefent anvet diwar-lerc'h ur sant, sant Cé, hag hervez tud all e teufe an anv eus ar ger iwerzhonek gé, a dalvez kement ha “gwaz”.
Meur a enezenn zo :
Gouarnamant Jean-Marc Ayrault (1)
Gouarnamant Jean-Marc Ayrault eo ar gouarnamant savet gant ar Parti Socialiste a ren ar Frañs abaoe ar 16 Mae 2012 betek an 18 a viz Mezheven 2012. Da heul Gouarnamant François Fillon e teuas. Heuliet gant Gouarnamant Jean-Marc Ayrault (2) e boe.
Ar Vreizhiz er gouarnamant
Pemp Breizhad a zo bet anvet er gouarnamant gant François Hollande :
Sant'Andrea
Sant'Andrea zo un anv-lec'h italianek ha hini meur a gumun.
La Plaine-des-Palmistes
La Plaine-des-Palmistes zo ur gumun e departamant tramor ar Reünion, e Meurvor Indez. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Benoît hag e kanton Saint-Benoît-1.
Andali
Andali  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Pika Kozlov
Pika Kozlov (Ochotona koslowi) zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Tibet, en avar da vont da get.
Natalie
Natalie zo un anv-badez saoznek, alamanek ha svedek roet d'ar merc'hed.
Saint-Augustin (Pas-de-Calais)
Saint-Augustin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais e Bro-C'hall, krouet e 2016. Dont a ra he anv eus an abati Saint-Augustin, lec'hiet etre an div gumun gozh.
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Clarques ha Rebecques.
Ulla Tessin
Ulrika Lovisa Sparre, pe Ulrika Lovisa Tessin (1711-1768), anavezetoc'h evel Ulla Tessin, a oa ur gontez ha dimezell a enor svedat, skrivagnerez hag arzourez.
Dimezet e voe e 1727 d'ar c'hont Carl Gustaf Tessin, diplomat, ha mont a reas da-heul he gwaz pa voe kaset da veur a vro dre Europa: Vienna 1735-36, Copenhagen, Pariz 1739-41 ha Berlin 1744.
E deroù ar bloavezhioù 1730 e kemere perzh e c'hoarivaoù Stockholm a-raok krouidigezh C'hoariva broadel en Bollhuset (1737).
Kenskrivañ a rae gant ar briñsez roueel Lovisa Ulrika, ha pa deuas ar briñsez da vout rouanez e 1751 e voe anvet Ulla Tessin da zimezell a enor.
Pa voe kaset he fried kuit e 1754 e roas he dilez. En em dennañ a reas ar c'hont Carl Gustaf Tessin hag Ulla da Åkerö.
Miret eo bet al lizhiri etre Ulla Tessin ha Lovisa Ulrika er Riksarkivet, hag he lizhiri all d'he fried ha d'he ziegezh a zo e dihellvaoù Eriksberg, Bergshammar ha Börstorp.
San Vito sullo Ionio
San Vito sullo Ionio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Mario David (aktour)
Mario David (Jacques David e anv gwir) a oa un aktour gall ganet e 1927 e Charleville-Mézières hag aet d'an anaon e 1996 e Naoned, ,.
Georges Dumas (rezistant)
Georges Dumas a oa ur rezistant gall, ganet d'an 23 a viz Ebrel 1895 e Limoges (Haute-Vienne) ha marvet e 1944 e Brantôme (Dordogne), ,.
Luke Skywalker
Luke Skywalker a zo tudenn bennañ teir oberenn orin Star Wars (rannoù IV da VI). Mab eo d'Anakin Skywalker ha Padmé Amidala ha breur gevell ar briñsez Leia Organa. Ganet eo e 19 kent EY, ha kontet eo e v'hanedigezh er film Rann III : Dial ar Sith. Dont a raio de vezañ ur marc'heg jedi hag haroz an Emglev Rebell e-kerzh ar brezel-sivil galaktek er rannoù IV, V ha VI, da laret eo an teir oberenn orin. Tregont vloaz war-lerc'h, da vare ar rann VII ez eo ar jedi bev diwezhañ hag aet eo en harlu war ur blanedenn bell.
Markizelezh Gotia
Markizelezh Gotia a oa ul lodenn eus rouantelezh ar Vizigoted e Gallia Narbonensis adalek 759.
True Beauty
True Beauty (koreaneg 여신강림, Yeosin-gangnim) zo ur stirad skinwel eus Sukorea, produet ha skignet gant tvN.
Yann-Baol an Noalleg
Yann-Baol an Noalleg zo ur skrivagner ha geriadurour brezhoneg eus Skol Preder.
Kelenner war ar jedoniezh eo bet e lise Laenneg-Robidou Roazhon, a zo bet adanvet lycée professionnel Charles-Tillon e 2007.
Guiomar Novaes
Guiomar Novaes (São João da Boa Vista, 1894 — São Paulo, 1979) zo ur bianoourez vrazilian a zo brudet he doare da seniñ oberennoù Chopin ha Schumann. Brudet he deus ivez oberenn Villa-Lobos er bed a-bezh.
Padmé Amidala
Padmé Amidala a zo un dudenn eus an hollved Star Wars. A orin eus ar blanedenn Naboo eo. Bet eo bet Rouanez Naboo. War-lerc'h he ren ez eo bet senedourez er sened galaktikel. A-enep da brezel ar c'hlonoù e oa, ha kemeret he deus perzh e krouidigezh ar pezh a zeuio da vezañ an Emglev Rebell. Dimezet eo dre-guzh da Anakin Skywalker dre ma n'hall ket ar Jedi dimeziñ pe zoken karout unan bennak. Marvet eo en ur c'henel ar c'hevelled Luke ha Leia. Dispartiet eo ar c'hevelled diouzhtu ha kuzhet diouzh o zad deuet da vezañ Dark Vador.
Ulrica Elisabeth von Liewen
Ulrica Elisabeth von Liewen (1747–1775), a oa un dimezell a enor e lez rouanez Sveden, Lovisa Ulrika, pried ar roue Adolf Fredrik (1710 - 1771).
Hervez ar vrud e oa serc'h da Adolf Fredrik, roue Sveden. Ur bugel o doa bet, Lolotte Forssberg (1766–1840). Den nemeti, hag ar roue hag ar rouanez, ne ouie piv e oa an tad, ha pell e voe miret ar sekred. Lolotte a voe graet war he zro e lez ar rouanez ha gant he lezc'hoar Sofia Albertina Sveden.
Dimeziñ a reas Ulrica da Charles de Geer af Leufsta (1747-1805), hag ur verc'h o doe da vihanañ, Charlotta Eleonora de Geer af Leufsta (1771-1791), dimezet e 1788, marvet da 20 vloaz.
Victor Nessmann
Victor Nessmann, ganet e 1900 e Strasbourg ha marvet e 1944 e Limoges, a oa ur medisin ha rezistant gall,. Harzet e voe gant ar Gestapo e miz Kerzu 1943.
Diougan
Un diougan a zo ur c'hemennad embannet gant un diouganer hag a vez sañset o kehentiñ gant un doue. Ar c'hemennadoù-mañ zo gwelet evel ul lavar doueel neuze e roont ur galloud hag un atebegezh dispar d'an diouganer hag a vez selaouet en ur feson aketus gant e ziskibled. Pep relijion he deus he diouganerien, brudet pe brudetoc'h.
Sed ul lod anezho hervez ar relijionoù:
Brexit
Ar Brexit a vez graet eus an heuliad darvoudoù a denn ouzh mont-maez ar Rouantelezh-Unanet eus Unvaniezh Europa divizet dre referendum dalc'het d'an 23 a viz Even 2016 er Rouantelezh-Unanet ha gounezet gant dalc'hidi ar Brexit. Ar Rouantelezh-Unanet a zo aet maez eus an Unvaniezh europat d'an 31 a viz Kerzu 2020.
Brexit
Ur ger-malizenn eo Brexit, savet diwar "Britain", stumm berraet "Great-Britain" a dalvez "Breizh-Veur", hag "exit" a dalvez "mont maez". Deverañ a ra diwar ar ger-malizenn "Grexit" savet diwar "Greece", Bro Gres, hag "exit" bet ijinet en orin e deroù kaouad ekonomikel bro Gres pa oa bet sonjet rediañ bro Gres da vont maez eus an Unvaniezh Europa.
Ar ger enepster "Bremain" a zo bet savet war ar memes stumm gant ar gerioù "Britain" ha "remain" a dalvez kement ha "chom".
Orin ar Brexit
E miz Genver 2013 ez eo bet prometet gant ar c'hentañ ministr David Cameron aozañ ur votadeg a-raok 2017 ma vefe dilennet en dro a benn diviz ma ranke ar Rouantelezh-Unanet chom pe kuitaat an Unvaniezh Europa. Dilennet e voe ha raktreset e voe ar referendum evit an 23 a viz Even 2016, daoust da Cameron bezañ tomm ouzh Unvaniezh Europa.
Gant ar vroadelourienn ez eo bet rebechet er Rouantelezh-Unanet, evel e darn-vrasañ broioù all an Unvaniezh, e vefe laeret e galloud diviz digant ar stad vroadel gant aozadurioù Unvaniezh-Europa. An disvroiñ hag an eskemm-dieub a zo ar sujedoù breut pennañ, pa vezont kirieg hervez ar vroadelourien eus kresk an dilabour hag an disurentez publik. Lakaet ez eus bet kalz war-raok ivez koust mont en-dro an Unvaniezh ha dispignoù drastet pe war temoù na vezont ket gwellet evel pouezhus.
Ar referendum
Tenn ez eo bet ar breut e kerzh ar reuziad prientiñ etre dalc'hidi ar Brexit ha dalc'hidi ar chom en Unvaniezh.
Evit ar Brexit e vo kavet ar strolladoù broadelour evel an UKIP, met ivez tud levezonus eus ar Strollad Mirour evel Boris Jonhson (bet maer Londrez).
Evit ar Bremain e kaver Strollad Al Labour, sindikadoù pennañ ar vro hag o deus labouret a gevred evit ar Bremain, ha lobbyioù pourvezet en arc'hant gant bed ar finañs (City, tiezh-bank bras, embregerezhioù etrevroadel, ...) hag ar c'hentañ ministr David Cameron (Strollad Mirour). Evit ar Bremain ez eo ivez ar strolladoù politikel a Vro-Skos evel an SNP.
Neptu eo chomet ar Strollad Mirour ez-ofisiel, pep ezel dieub d'ober reuz evit tu pe du.
A benn ar fin ez eo aet ar maout gant dalc'hidi ar Brexit gant 51,89% eus ar mouezhioù (72,2% a gemer-perzh). Perzhioù heverk a zo bet gant ar mouezhiadeg : ar voterien yaouankañ o deus votet evit chom e touez an UE evit 66% eus ar voterien etre 18 ha 24 bloaz, p'o deus votet ar re goshañ evit ar brexit evit 62% eus ar voterien ouzhpenn 62 bloaz. Hervez o lerc'h annez ez eo dishenvel dasparzh ar mouezhioù ivez : er c'herioù bras, Bro Skos hag Norzhiwerzhon o deus votet an elektourien evit chom en UE, p'ho deus votet elektourien rannvroioù Bro-Saoz ha Bro-Gembre evit ar Brexit. Hervez studioù all ez eo krenvoc'h al liamm etre al live deskadurezh, ment ar c'herioù, bezañs envroidi hag ar vot evit ar brexit.
{{legend|#0069b5|Leave/ Kuitaat}} {{legend|#ffc010|Remain/ Chom}}
Jo Cox
Un dileuriadez ezel eus Strollad al Labour, Jo Cox, a zo bet drouklazhet gant Thomas Mair hag a huchas "Britain first" da laret eo "Breizh-Veur da gentañ" d'ar 16 a viz Even 2016.
Heuliadennoù
E zilez a voe roet gant ar c'hentañ-ministr David Cameron hag a oa unan eus pennoù-bras ar Bremain. Theresa May, eus ar Strollad Mirour eveltañ, a gemeras e blas d'an 13 a viz Gouere 2016. Kadarnet ez eo bet ganti e vefe graet hervez disoc'hoù ar referendum hag e vefe lavaret skaler gant ar Rouantelezh-Unanet en un doare ofisiel e youl mont-maez eus Unvaniezh Europa e deroù ar bloavezh 2017.
Gant Unvaniezh Europa ez eo bet goulennet digant ar Rouantelzh-Unanet hastañ da gregiñ gant mont er maez ofisiel, met n'eus ket gwall mall gant gouarnamant May en ober. E kerzh an hañv 2016 ez eo bet lakaet war-sav gant gouarnamant May ha gant an Unvaniezh-Europa strolladoù labour evit prientiñ ar Brexit.
Respont e Bro-Skos
E Bro Skos ez eo aet ar maout gant ar Bremain da 60%. Ouzhpenn da se e oa bet e kerzh referendum 2014 war dizalc'hiezh Bro-Skos un arguzenn kreñv e touez eneberien an dizalc'hiezh ar fed m'en en gavfe Bro Skos maez an Unvaniezh Europa ma votfe evit e zizalc'hiezh, hag e vefe un hent hir ha tenn evit mont-tre e-barz adarre. Da heul votadeg ar Brexit en em sant touellet an elektourien, hag e vez goulennet gant ar strolladou skosat ur referendum nevez war an dizalc'hiezh p'eo chenchet an traoù hervezo.
Albrecht Altdorfer
Albrecht Altdorfer, ganet e 1488 en Altdorf ha marvet d'an 12 a viz C'hwevrer 1538 e Regensburg, a oa ul livour alaman, mouller ha tisavour eus mare an Azginivelezh, war-dro amzer Albrecht Dürer. Unan eus pennañ arzourien Skol an Danav e oa.
Jelvestr Gwerc'h
Jelvestr Gwerc'h, anavezetoc'h evel Sylvestre de la Guerche, ganet e 1030 e Gwerc'h-Breizh, ha marvet en 1096, a oa aotrou Gwerc'h-Breizh, hag eskob Roazhon eus 1078 betek e varv.
Un harp e oa d'an dug Konan II. War-dro 1060 e teuas da vout eil aotrou Gwerc'h, ha goude eskob Roazhon e 1075. Kreskiñ a reas e berc'henniezh diwar madoù an eskopti, e parrez Radenez.
Mignon e oa da Robert d'Arbrissel hag en em sikour a rejont an eil egile.
Laouenan dour
Al laouenan dour a zo ur spesad golvaneged, Cantorchilus semibadius an anv skiantel anezhañ.
Dle Haiti da Vro-C'hall
Dle Haiti da Vro-C'hall a vez lavaret eus an arc'hant goulennet gant Bro-C'hall digant Haiti evit paeañ un dle goude berzañ ar sklaverezh. E 1825 e voe sinet ur feur-emglev etre an div vro.
Laouenan dour
Annez
Bevañ a ra e koadegi gleb Costa Rica ha Panamá.
Dle Haiti da Vro-C'hall
Istor
War-dro dibenn an e oa brudet trevadenn Saint-Domingue, lodenn gornôk enez Hispaniola, da vezañ an drevadenn binvidikañ er bed gant un hanter vilion a sklaved afrikan, 792 labouradeg sukr, 2 810 stal-gafe, 3 097 labouradeg indigo ha 705 stal-gotoñs, hag a deue anezho, en 1788, marc'hadourezh hag a dalveze kement ha 239 milion a lurioù, hag a veze kaset da Europa pe da Norzhamerika. Entre 1763 ha 1789 e teuas ac'hano pinvidigezh kêrioù Naoned, Bourdel, Pariz, La Rochelle, Baiona. En 1791 goude ur marevezh a vrezelioù diabarzh etre ar re wenn en un tu, ar re zu hag an hironed dieub en tu all, ec'h em savas ar sklaved en hanternoz an drevadenn.
En 1793 e voe diskaret ar sklavelezh gant komiserien bolitikel ar Republik c'hall Léger-Félicité Sonthonax (1763-1813) hag Étienne Polverel (1738-1795) e Saint-Domingue.
Cyanomitra bannermani
Cyanomitra bannermani a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Nectariniidae.
Dle Haiti da Vro-C'hall
Istor
Adal 1794 e kemeras Toussaint Louverture penn an emsavadeg.
Cyanomitra bannermani
Anvet e voe Cyanomitra verticalis bannermani (kentanv) da gentañ-penn (e 1943) gant an daou evnoniour breizhveuriat Claude Henry Baxter Grant (1878-1958) ha Cyril Winthrop Mackworth-Praed (1891-1974) da zougen bri d'an evnoniour saoz David Armitage Bannerman (1886-1979).
Dle Haiti da Vro-C'hall
Istor
En 1802 e voe kaset un arme gant ar C'honsul Napoleone Buonaparte. D'ar 1añ a viz Genver 1804 e voe disklêriet dizalc'hted Haïti.
Goulennoù digoll at C'hallaoued
Pa voe embannet dizalc'hted Haïti ne voe ket anavezet gant kalz a vroioù, ha ne c'halle ket ar vro ober marc'had ; buan goude an dizalc'hted e voe soñjet prenañ an douaroù evel ma voe graet e Louiziana gant Bro-C'hall digant SUA  en 1803.
Maresches
Maresches a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Besvoud Armor
Ar besvoud armor (pe kaol merdead) zo ur blantenn eus kerentiad ar Convolvulaceae.
Uhelder
War-dro 0,50 sm.
Bleunioù
Damruz e stumm un drompilh, dezho 5 roudenn wenn.
Louzawouriezh
A-enep d'ar pugnezoù ha d'ar remm.
Ploceus bannermani
Anvet e voe Ploceus bannermani (kentanv) da gentañ-penn (e 1932) gant an evnoniour stadunanat James Chapin (1889-1964) da zougen bri d'an evnoniour saoz David Armitage Bannerman (1886-1979).
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika, e Nigeria ha Kameroun.
Lorenzo Mercadante de Bretaña
Lorenzo Mercadante pe Lorenzo Mercadante de Bretaña, marvet e 1480, a oa ur c'hizeller breizhat hag a labouras e dibenn ar. Etre 1454 ha 1467 e labouras en iliz-veur Sevilla war-dro bez ar c'hardinal Juan de Cervantes (1458) ha kinklañ porchedoù Ginivelezh ar C'hrist ha Badeziant ar C'hrist (Nacimiento ha Bautismo, 1464-67).
A-hend-all e reas kizelladurioù all : ur sant Mikael a zo hiriv er Museu Nacional d'Art de Catalunya e Barcelona, hag unan all diskoachet e 1999 e Sanlúcar la Mayor, unan all eus Ar Werc'hez hag he Mab Jezuz, hag a oa en iliz Fregenal de la Sierra, hag a zo hiriv er Museo de Bellas Artes de Sevilla.
Saint-Maixent-sur-Vie
Saint-Maixent-sur-Vie a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Han Solo
Han Solo a zo un dudenn ijinet eus bed ar filmoù skiant-faltazi Star Wars. Ar c'hentañ gwech ma voe taolennet an dudenn a voe er c'hentañ film eus an heuliad filmoù, Episode IV : A New Hope (Rann IV : Ur spi nevez), e 1977.
Ur floder eo Han Solo, blenier al lestr-egor Millennium Falcon gant e gamarad Chewbacca. An div dudenn en em gav engouestlet er stourm etre ar rebelled hag an Impalaeriezh Galaktek. Tudennoù emgar zo anezho, difoutre eus ar re all ha liverien gevier, met dont a reont goustadik da vezañ pouezus da geñver ar stourm a-enep diktatouriezh an impalaer Palpatine.
François de France
François de France zo bet anv meur a briñs gall.
Argouroù
An argouroù zo ur voazamant kozh hag a gaver c'hoazh e broioù zo, da reiñ arc'hant pe vadoù d'ur paotr nevez a-berzh tud ar plac'h nevez evit kadarnaat un eured.
Torino (disheñvelout)
Torino eo anv kêr-benn Piemonte, en Italia.
Éditions Goater
An Éditions Goater zo un ti-embann gallek e Roazhon, savet gant Jean-Marie Goater. Embannet en deus un dornad levrioù brezhonek ivez.
Sessomatto
Sessomatto ("Rev sot") zo ur film italian, fentus hag erotek, kaset da benn e 1973 gant Dino Risi (1916-2008. Giancarlo Giannini ha Laura Antonelli a c'hoari an tudennoù pennañ.
Nav lodenn zo er film, an holl anezho diazezet war ar rev hag an troziadezhioù revel.
Lodennoù
Ur mevel ne oar ket penaos dihuniñ ar vestrez-ti, ha dre-se en deus darempredoù revel ganti. Ur c'houblad peorien a ziskred e vezont doganet an eil gant egile ; bewech ma tistro ar gwaz d'ar gêr e vez kann etrezo. Buan avat e sioula an traoù hag e orgedont, broudet ma vezont gant ar c'hann. Un alvokad ne ra ket war-dro e bried yaouank koant, rak ar maouezed koshoc'h eget 70 vloaz a blij dezhañ, hag unan dreist-holl. Dont a ra a-benn da orgediñ ganti. Nepell goude e verz ar vaouez kozh e teu an alvokad d'he zi pa vez ezvezant ; diskrediñ a ra ez eo evit ober al lez d'he matezh yaouank, met kavout a raio emañ o klask kaout he mamm 90 vloaz. Ur c'houblad nevez-euredet a ya da Venezia evit o sizhun briedelezh, met daoust d'ar gwaz bout entanet ne zeu ket a-benn da seveniñ an dimeziñ. Ar vaouez a gav ne c'hall he fried orgediñ nemet e karbedoù o fiñval, neuze ez eo er saverez da dizhout o ranndi e sevenont an dimeziñ evit ar wech kentañ. Ur gwaz en deus bet e sac'h digant e wreg ; goulenn a ra digant ur c'hast kenedus en em wiskañ evelti, dont da vout tev ha divalav. Dre-se e klask adkavout ar vaouez a gar kement c'hoazh. Un Italian zo o labourat e Danmark evel roer sper ; ur wech e c'hoarvez gantañ en em voloiñ en ur soñjal el leanez koant a labour en ospital. E Sikilia e voe lazhet un den gant ar mafia. E intañvez yaouank koant a bed mafioso pennañ ar c'hornad d'he zi, ha kinnig a ra dezhañ orgediñ ganti. Ar pezh a vo graet, betek ma varvo ar mafioso gant un taol-kalon ha m'he devo bet an intañvez he dial. Un den yaouank eus Puglia nevez-erruet e Milano a gred e vo sikouret gant e vreur a zo bet o chom eno e-pad bloavezhioù, met digant ez-gwreg hennezh e tesk n'eus bet kel ebet eus e vreur abaoe gwerso. Kent distreiñ d'ar vro ez a ar paotr yaouank d'un ti-dañs ma kej ouzh ur vaouez espar ; buan e verz ar paotr e vag karantez ouzh ur c'hast, ha nepell goude e kav n'eus ket ur vaouez anezhi, un treuzwiskad eo. Ha pelloc'h e verz an daou zen ez int breudeur. Klask a ra gwreg ur rener labouradeg hoalañ ur c'houviad deuet da goaniañ. Broudet eo he fried gant kement-se – brouzet n'eo ket, pa skarzh ar c'houviad, a zo unan eus e implijidi, ha pa ro pour d'e wreg evit al labour vat he deus graet. Ar c'houviad, eñ, zo bet broudet ivez, neuze e lamm war ar vatezh.
Venlo
thumb|Lec'hiadur Venlo en Izelvroioù
Venlo zo ur gêr eus an Izelvroioù, e proviñs Limburg, tost a-walc’h da harzoù Alamagn.
Tudet e oa Venlo gant 101 155 den e 2018.
Landevieille
Landevieille a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Puffinus bannermani
Puffinus bannermani a zo ur spesad evned-mor eus ar c'herentiad Procellariidae.
Anvet e voe Puffinus bannermani (kentanv) da gentañ-penn (e 1915) gant an daou evnoniour saoz Tom Iredale (1880-1972) hag aostralian Gregory Mathews (1876-1949) da zougen bri d'an evnoniour saoz David Armitage Bannerman (1886-1979).
Boued
N'anavezer ket kalz traoù diwar-benn boazioù ar spesad : martezeañ a reer e vev diwar gresteneged, pesked ha stioganed koulskoude.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Enezeg Ogasawara (er su da Japan).
Rexurdimento
Rexurdimento eo an anv a reer e galizeg eus ur mare en istor Galiza, en. Ur mare adsevel e voe evit ar galizeg, war dachenn al lennegezh, hag ivez war an tachennoù sevenadurel ha politikel, goude ur mare a anver séculos escuros ("kantvedoù teñval"), pa oa an tu-kreñv gant ar spagnoleg e Galiza, war an holl dachennoù. Keñveriañ a c'haller ar Rexurdimento e Galiza gant ar Renaixença e Katalonia.
Da vare ar romantelezh e teuas nerzh en-dro d'ar yezhoù komzet e ledenez Iberia, e-kichen ar spagnoleg ofisiel. Taolet e voe pled ouzh talvoudegezh ar yezhoù-se hag ouzh sevenadurioù rannvroioù Spagn. E Galiza e oa deuet ar spagnoleg da vezañ ar yezh muiañ-komzet gant ar renkadoù uhel hag er c'hêrioù bras, tra ma oa deuet ar galizeg da vezañ ur yezh hep nemeur a sked, komzet war ar maez dreist-holl. Eus ar mare tremen etre ar séculos escuros hag ar Rexurdimento e reer ar Prerrexurdimento. Goude ar stourm ouzh armeoù gall Napoleon, pa oa bet broudet an dud d'en em sevel ouzh an enebour gant skridoù galizek, e kreskas an emskiant e oa Galiza ur vro distro ha pell diouzh ar peurrest eus Spagn. D'ar mare-se en em lakaas un nebeud lenneien da soñjal ne c'hallje Galiza mont war-raok nemet gant un emskiant kreñvoc'h eus he dibarder, un emskiant rannvroel pe broadel. E-touez kelennerien skol-veur Santiago de Compostela e oa un toullad tud a soñje evel-se.
E 1853 e voe embannet al levr kentañ skrivet e galizeg abaoe deroù an, A gaita galega, gant Xoán Manoel Pintos. Embannadur al levr-se a verkas ur bazenn a bouez evit unvaniñ doare-skrivañ ar galizeg. Skrivagnerien all a skrivas e galizeg ivez, evel Manuel Murguía, ha degemeret mat e voe o skridoù.
Ar Rexurdimento ent-strizh avat ne lakaer da gregiñ nemet e 1863, pa voe embannet Cantares Gallegos, barzhonegoù skrivet e galizeg gant Rosalía de Castro. Al levr-se a verk deroù ar Rexurdimento da vat, rak berzh a reas. Goude-se e voe embannet skridoù all e galizeg, kelaouennoù, evel O Tío Marcos da Portela (1876–1889), ha levrioù gant skrivagnerien evel Rosalía de Castro, Manuel Curros Enríquez, Eduardo Pondal pe Valentín Lamas Carvajal, hag a voe brudet d'o zro.
Diwar ar skridoù-se e teuas nerzh d'an emskiant broadel gant tud Galiza. Goude e teuas ur mare all, gant skrivagerien yaouankoc'h, dezho doareoù nevesoc'h, e deroù an, ha gant an Irmandades da Fala.
Heerlen
thumb|Lec'hiadur Heerlen en Izelvroioù
Heerlen zo ur gêr eus an Izelvroioù, e proviñs Limburg, tost a-walc’h da harzoù Alamagn.
Deventer
thumb|Lec'hiadur Deventer en Izelvroioù
Deventer zo ur gêr eus an Izelvroioù, e proviñs Overijssel.
Tudet e oa Deventer gant 99 630 den e 2018.
Edmond Michelet
Edmond Michelet, ganet d'an 8 a viz Here 1899 e Pariz ha marvet d'an 9 a viz Here 1970 e Brive-la-Gaillarde, a oa ur politiker gall ha kristen, bet kannad breizhat.
Emanuele Filiberto Savoia (1528-1580)
Emanuele Filiberto Savoia, lesanvet Testa 'd Fer ("Penn Houarn") e piemonteg (Chambéry, 8 a viz Gouhere 1528 – Torino, 30 a viz Eost 1580), a oa kont Asti (adal 1538), dug Savoia, priñs Piemonte, kont Aosta, Moriana ha Nizza adal 1553 betek e varv e 1580. Mab e oa da Garlo II Savoia ha Beatriz Portugal.
Edmond Michelet
Perzh a gemeras er Rezistañs, ,.
Emanuele Filiberto Savoia (1528-1580)
Eured ha bugel
Dimezet e oa da Marc'harid Bro-C'hall (1523-1574) e 1559. Ur mab o devoe :
Edmond Michelet
Ministr e voe dindan De Gaulle, ha kannad evit pastell-vro Kemper en Asemblée nationale Bro-C'hall (1967-68), pa zeuas De Gaulle d'ober e brezegenn da Gemper e 1968 ha pa voe klevet ar jeneral o tistagañ gwerzennoù brezhonek. Lezel a reas e gador a gannad gant Marc Bécam, a voe maer Kemper ivez.
Ur skol en e anv zo e Kemper.
Maria Anna von Sachsen
Maria Anna von Sachsen zo bet anv meur a briñsez:
* Maria Anna von Sachsen (1728–1797), merc'h da August III, Roue Pologn ha Sachsen; dimezet da Masimilian III, Dilenner Bavaria.
Sofia Albertina Sveden
Sofia Maria Lovisa Fredrika Albertina (Riddarholmen, 8 Here 1753 – Stockholm, 17 Meurzh 1829), lesanvet Sofia Albertina Sveden, a oa ur briñsez svedat, priñsez-abadez abati Quedlinburg, unan eus Stadoù bihan niverus an Impalaeriezh Santel Roman German.
Buhez
Merc'h da Adolf Fredrik, roue Sveden, ha d'e bried Lovisa Ulrika, rouanez Sveden e oa, ha c'hoar d'ar roue Gustav III. Priñsez Sveden e oa eta, ha priñsez Holstein-Gottorp. Anvet e oa diwar he div vamm-gozh, Sophie Dorothea von Hannover, rouanez Prusia, hag Albertine Friederike von Baden-Durlach. Ezel e oa eus an Accademia di San Luca e Roma. Dizimez ha divugel e chomas. Sofia Albertina hag he breur yaouankañ, Fredrik Adolf Sveden, a oa bugale karetañ o mamm ha tost an eil d'egile. E lez he mamm ha dindan he beli e vevas betek marv Lovisa Ulrika e 1782.
E 1778 e savas he mamm, ar rouanez trederannerez, a-du gant ar brud m'en devije lakaet ar roue Gustav III ar c'hont Adolf Fredrik Munck da vezañ tad hêr ar gurunenn, ha mont a reas Sofia Albertina ha Fredrik a-du gant o mamm. E 1780 en em gavas karroñs ar rouanez trederannerez hag he merc'h Sofia Albertina gant re ar Roue hag ar Rouanez ; Sophia Albertina a viras ouzh ar gejadenn diaes etrezo, o saludiñ ar roue hag ar rouanez gant he dorn da guzhat he mamm outo. E 1781 e savas bec'h etrezi hag he breur roue, a voe hogos dezhañ he harluañ eus al lez pa nac'has ar rouanez-vamm leuskel he merc'h da ober he leoù a zoujañs d'ar rouanez. Plaenaet e voe an afer gant he c'hoar-gaer Hedvig Elisabet Charlotta av Holstein-Gottorp. Pa varvas Lovisa Ulrika ez eas Sofia gant he breur Fredrik da zeviñ paperioù o mamm a-raok ma c'helljent bezañ gwelet gant ar roue.
E Stockholm e 1794 e voe savet ar palez anvet Arvfurstens Palats eviti, diwar urzh e breur Gustav III ; en tisavour meur Erik Palmstedt (1741–||1803]]) e voe fizietal labour.
Ardea
Ardea a c'hall bezañ :
Sofia Albertina Sveden
Buhez
Sofia Albertina ne oa ket brudet da vezañ na speredek na koant, met plac'h a galon e oa, ha troet da ebatal ha da gemer perzh er festoù a veze e lez he breur, hervez a skrivas he c'hoar-gaer Hedvig Elizabeth Charlotte en he deizlevr.
Sofia ne gare ket gwelout ober droug d'ar maouezed, ha meur a wech ec'h emellas pa gavas dezhi e oa bet graet vil d'ur vaouez el lez, evel pa zeue he breur da grozal d'an dimezelled a enor a veze o c'hoari pezh e c'hoariva al lez, pe c'hoazh pa oa bet roet ur gador fall d'he c'hoar-gaer er c'hoariva, ken he devoa tamallet he c'hoar-gaer da chom hep difenn he gwirioù. Klask a reas sikour Magdalena Rudenschöld da goulz irienn Armfelt e 1809, ha dont a reas a-benn da virout ouzh he c'hondaonidigezh d'ar marv. Kaoz a oa bet d'he dimeziñ. E 1772 e oa nec'het Gustav III o vezañ divugel, dre ma ne gouske ket gant e wreg ; soñjal a reas dezhañ e c'hallje leuskel e vreur Carl pe e c'hoar Sofia da ober un hêr d'ar gurunenn. E-touez an dud a oa bet soñjet enne da zimeziñ da Sofia Albertina e oa he c'henderv ar priñs Karl Peter Ulrich von Schleswig-Holstein-Gottorp, priñs-eskob Lübeck (a renas war Rusia dindan an anv Piotr III), met dilezet e voe ar mennad e 1780. Soñjet e voe ivez er roue Stanisław August Poniatowski (Stanisław II Polonia) met n'eas ket gwall bell an afer.
Francolinus pictus
Francolinus pictus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Phasianidae.
Anvet e voe Perdix picta (kentanv) da gentañ-penn (e 1828) gant ar skiantourien vreizhveuriat William Jardine (1784-1843) ha Prideaux John Selby (1788-1867).
Boued
Bevañ a ra diwar c'hreun ha had hep ober fae ouzh c'hwiled hag amprevaned all.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Pika Ladakh
Pika Ladakh (Ochotona ladacensis) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Tibet, Sina, India ha Pakistan.
Villers
Villers zo un anv-lec'h gallek deuet eus ar ger latin villare, kar d'an anvioù Villars, Viller, Villiers ha Willer.
Lec'hanvadurezh
Kalz a gumunioù zo anvet Villers, e Bro-C'hall dreist-holl.
Javier Limón
Francisco Javier López Limón pe Javier Limón hepmui, ganet e 1973 e Madrid, zo ur c'haner, gitarour ha sonaozer spagnol, troet gant ar flamenco. Sonet en deus gant Concha Buika, Bebo Valdés, Diego el Cigala, Andrés Calamaro ha Nella Rojas.
Cosplay
Cosplay (japaneg: コスプレ kosupure, eus ar saozneg costume play) a vez graet eus un oberenn arzel ma vez tud (cosplayers) oc'h en em dreuzwiskañ gant gwiskamantoù ha rikoù evit bezañ an tostañ ar gwirañ ouzh un dudenn. An dud Cosplayers a glask alies kejañ kenetrezo ar pezh a vez awen d'un is-sevenadur lesanvet cosplay. Bed ar c'hosplay a zo awenet kement gant ar mangaioù, ha tresadennoù-bev manga, bannoù-treset comics, tresadennoù-bev a bep seurt, c'hoarioù video, stiradoù skinwel pe filmoù.
Pool
Pool zo ur ger saoznek hag a dalv kement ha poull. Kavet e vez en anvioù saoznek a bep seurt.
Anv-den
Un anv-familh saoznek ha nederlandek eo.
Deadpool zo ur gourharoz comics.
C'hoarioù
E saozneg e talv pool ar "pod", ha dre astenn-ster ar podad arc'hant, er c'hoarioù kartoù ha domino hag er c'hoarioù arc'hant.
Er bilhard e komzer eus ar pool (pool billard e saozneg SUA) evit komz eus ar blackball pe ar bilhard amerikan.
Apeldoorn
thumb|Lec'hiadur Apeldoorn en Izelvroioù
Apeldoorn zo ur gêr eus an Izelvroioù, e proviñs Gelderland.
Tudet e oa Apeldoorn gant 161 569 den e 2018.
Jenlain
Jenlain a zo ur gumun eus departamant gall an Norzh e Bro-C'hall.
Maria Anna von Sachsen (1728–1797)
Maria Anna Sophie Sabina Angela Franziska Xaveria (1728 en Dresden - 1797 en München) a oa priñsez-dilennourez Bavaria.
Ganet e oa e Dresden, ha merc'h e oa da Aogust III, roue Pologn ha Sachsen ha da Maria Josepha von Österreich (1699–1757).
Dimezet e oa da Masimilian III, Dilenner Bavaria.
Jetsemani
En Aviel, Jetsemani (e henc'hresianeg : ΓεΘσημανή, e hebraeg : גת שמנים, e aramaeg : גת שמנא, Gat Šmānê, « pressouer an eoul ») zo el lec'h ma pedas Jezuz-Krist gant e ziskibien, e-pad noz ar Yaou-Gamblit, araok bezañ paket krog ennañ gant ar gwarded.
Renault R25
Ar Renault R25 a oa ur c'harr Formulenn 1 bet enskrivet gant Renault F1 Team da redek e. Treset e oa bet ar c'hastell-karr gant Bob Bell, James Allison, Tim Densham ha Dino Toso, gant Pat Symonds oc'h evezhiañ tresadur ha produadur ar c'harr evel rener oberiant an ijinouriezh ha Bernard Dudot o ren tres ar c'heflusker. Kampion e voe evit ar vlenierien gant Fernando Alonso hag evit ar saverien, ar wezh kentañ evit ur saver-kirri eus Bro-C'hall abaoe trec'h ar Matra MS80 e.
Guy Laporte
Guy Laporte (Beaufort, 15 a viz Kerzu 1952 – Tolosa, 28 a viz Genver 2022) a oa ur c'hoarier rugbi gall.
Jetsemani
En aviel hervez sant Yann, goude ar Goan ziwezhañ, « ''ez eas Jezuz, e ziskibien ouzh e heul, en tu all d'ar froud Sedron. Eno e oa ul liorzh hag ec'h antreas enni, Eñ hag e ziskibien. Judaz, an trubard a anaveze ivez al lec'h-se, rak meur a wech e oa bet Jezuz eno gant e ziskibien. Judaz, o vezañ kemeret gantañ ar gompagnunez soudarded ha gwarded roet dezhañ gant ar Veleien-Vras hag ar Farizianed, a zeuas di gant leternioù, torchadoù-gouloù hag armoù'' » (Yn 18, 1-3).
En deiz a hiziv, e kaver e Jetsemani "iliz ar Broadoù" ha "liorzh Olived" ar frañsiskaned. Emañ Jetsemani e traoñ Menez an Olived.
Renault R25
E-kerzh ar bloaz e voe gwelet ne'z ae ket ken buan hag ar McLaren MP4-20 war veur a boent, gant 8 trec'h a-enep 10 gant McLaren. Fiziaploc'h e oa ar c'harr avat ha gant Fernando Alonso ha Giancarlo Fisichella e voe trec'h diwezhañ ur c'harr pourvezet gant ur c'heflusker V10 e Formulenn 1.
Gant ar c'harr-mañ e voe gounezet titl kentañ Michelin (hag an eil diwezhañ) abaoe distro ar merk e Formulenn 1, a-raok bezañ trec'h ur wezh all gant Renault (gant ar R26) e, trec'h diwezhañ ar saver gall neuze. Ar R25 a oa ar c'harr trec'h kentañ ne oa ket bet treset gant Adrian Newey pe Rory Byrne abaoe.
A-hed an 19 redadeg en doa merket 191 poent, 8 trec'h, 15 podioù. Div wezh hepken e voe an div oto er-maez eus ar poentoù e-kerzh 18 loc'hañ (hep kontañ Priz Bras ar Stadoù-Unanet 2005 pa zilezas an daou vlenier Renault ar redadeg asambles gant an holl vlenierien Michelin a-raok al loc'hañ).
Helygain
Helygain (Halkyn e saozneg, Lygian e kembraeg komzet er vro) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus biz Kembre, e Sir y Fflint. Emañ er mervent da gêr Y Fflint, etre Pentre Helygain er c'hornôg ha Llaneurgain er reter. Ouzh tor Mynydd Helygain emañ.
Renault R25
Renault en doa implijet logoioù 'Mild Seven', war-bouez evit Prizioù Bras Kanada, ar Stadoù-Unanet, Bro-C'hall, Breizh-Veur, Turkia, Italia ha Belgia, abalamour d'al lezennoù war bruderezh ar butun.
Helygain
E 2011 e oa 2,879 a dud o chom e kumuniezh Helygain ha 529 anezho a oa kembraegerien (19%).
Eus Helygain e oa genidik al livour John Ingleby (1749-1808).
Renault R25
Ar R25 a voe ar Renault diwezhañ a implije ur voest-tizh 6 tizh a-raok bezañ rediet da dremen d'ur voest 7 tizh e.
D'an e vlenias Alonso an oto evit ar wezh kentañ e 15 vloaz, a-raok esaeoù kentañ Priz Bras Abou Dabi 2020 ha goude na abadenn ditliñ. Bandennoù-rod Pirelli slick en doa implijet ar c'harr e-lec'h ar bandennoù-rod Michelin garanet orin.
Attagis
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1831 gant an daou loenoniour gall Isidore Geoffroy Saint-Hilaire (1805-1861) ha René Primevère Lesson (1794-1849).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Annezva
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, tri (3) isspesad dezho en holl.
Douar Santel. Terre Sainte
'''Douar Santel. Terre Sainte''' zo ur levr beajiñ divyezhek diwar-benn an Douar Santel embannet gant ti embann Minihi Levenez e 1998. E skolveurieg eo skrivet, evel holl embannadurioù Minihi Levenez.
Ennañ e kaver pennadoù diwar-benn istor an Douar Santel, ar relijionoù ennañ (an Ilizou kristen, ar Juzevien, an Islam), hag al lec’hioù perc'herinded : Nazared ha Bro-C'halilea, Samaria, Betleem, ha Jeruzalem. Testennoù eus ar Bibl a zo gant notennigoù war al lec’hioù sakr a vez lidet enno buhez ha tremen Jezuz-Krist.
Dordrecht
thumb|Lec'hiadur Dordrecht en Izelvroioù
Dordrecht zo ur gêr eus an Izelvroioù, e proviñs Zuid-Holland.
Tudet e oa Dordrecht gant 118 307 den e 2018.
Ringo Starr
Sir Richard Starkey, anavezetoc'h dindan e anv-senenn Ringo Starr, zo un taboulinour, kaner-sonaozer hag aktour saoz bet ganet d'ar  e Liverpool.
Ezel koshañ ar Beatles eo o zaboulinour etre 1962 betek o tisrannañ e 1970. Gwelet eo gant meur a soner, en o zouez an tri Beatle all, ha gant ar publik evel unan eus gwellañ taboulinourien istor ar rock. Barrek-kenañ eo o telc'her an tempo hag ijinet en deus ur mod dibar ra ruilhañ ar batiri, ar pezh en deus servijet ur sonerezh kempleshoc'h-kempleshañ, goude ma oa bet isistimet e zoare da seniñ e-pad pell dre ma vanke teknik d'ar sell kentañ.
Klañvidik eo bet a-hed e vugaleaj, ar pezh en deus levezonet un deskadurezh leun a vankoù. E 1957, pa oa tapet Liverpool gant ar sonerezh skiffle e son evel taboulinour en e strollad kentañ, a-raok mont gant Rory Storm and The Hurricanes e 1959. Ganto e teu da gemer al lesanv a zo bet dezhañ da c'houde hag e kemer skiant-prenet. E1962 eo pedet gant ar Beatles, diwar ali George Martin da erlerc'hiañ Pete Best ha komañs ganto un avañtur a gaso ar strollad d'unan eus berzhioù sonerezh ha kenwerzh pennañ ar sonerezh-pop en.
Jerrie Cobb
Levierez
Da 19 vloaz e kelenne al leviañ da wazed, ha da 21 bloaz (1952) e treuzkase nijerezioù hemolc'her ha reoù bombezer stadunanat de luioù estren dre ar bed a-bezh. Buan e rankas talañ da ziv gudenn : distro nijerien ampart eus ar brezel, ha gwallziforc'h ar merc'hed e metoù an nijerezh stadunanat. Ret e voe da Jerrie Cobb treiñ war-du micherioù disteroc'h evel al louzaouiñ parkeier hag an ensellout eoulsanioù diwar nij. Ne voe ket digalonekaet evit kement-se, pa dapas he ferzhegezhioù micherel evit leviañ nijerezioù lieskeflusker, nijal dre ardivinkoù hepken, kelenn war zouar, kelenn diwar nij, hag he breved levierez aerlinenn. O leviañ en aerlinennoù e tapas meur a rekord tizh hag uhelder gant nijerezioù. Evit prenañ un nijerez digant an USAF ha bezañ dizalc'h ez eas da c'hoarierez softball damvicherel gant ar skipailh Oklahoma City Queens. E 1959, hag hi 28 vloaz, e voe levierez ha reolourez en Aero Design & Engineering Company hag a farde an Aero Commander a gase da dapout rekordoù ; unan eus ar merc'hed reolour kentañ en nijerezh e voe Jerrie Cobb.
Ringo Starr
Er strollad ez eus bet roet dezhañ da genañ kanaouennoù adaptet ouzh e vouezh, da skouer Yellow Submarine ha With a Little Help from My Friends. Ouzhpenn d'ar batiri e son a-wezhioù binvioù all. Komañs a ra da aozañ kanaouennoù dezhañ ivez, daou anezho embannet en albomoù ar Beatles, Don’t Pass Me By hag Octopus’s Garden. E fazioù-yezh, lesanvet "ringoradurioù" gant John Lennon, zo bet orin titloù kanaouennoù all : A Hard Day’s Night peotramant Tomorrow Never Knows. Hegarat, plijet a ra da izili ar strollad evit e fent hag e spered-jentil. Aktour e teu da vezañ e-barzh e filmoù ar strollad, da skouer e Help! m'eo aktour pennañ.
Jerrie Cobb
Levierez
E 1960 he devoa leviet e-pad 7 000 eurvezh ha tapet tri rekord etrebroadel : hirañ nijadenn dibaouez (1959), brasañ tizh (1959) hag uhelañ nijadenn (11 280 m, 1960). Bloaz war-lerc'h e voe gopret evel kuzulierez gant an NASA evit raktres ar beajoù en egor a-c'houde kur URSS ha Youriy Gagarin d'an 12 a viz Ebrel 1961.
Ringo Starr
Goude disrannañ ar Beatles e 1970 e komañs ur prantad-solo gant meur a albom. Lakaat a ra e dro vignon da gemer perzh en e albom Ringo, ha bep an amzer e roont kanaouennoù dezhañ. Goude ur prantad goullo er bloavezhioù 1980, ha kudennoù alkool e tistro e 1989 gant e strollad « All-Starr Band ». Troiadoù a ra gant ar strollad-mañ hag embann a ra albomoù. Dimezet eo bet da gentañ gant Maureen Cox, ganti en deus bet tri bugel, an taboulinour Zak Starkey e 1965, Jason e 1967 ha Lee e 1970. Dimeziñ a ra da c'houde gant ur James Bond Girl, Barbara Bach e 1981, graet anaoudegezh ganti o treiñ ar film Caveman.
Embannet en deus e miz Gwengolo 2021 ur ganaouenn nevez anvet Let's Change the World.