cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Filippo Maria Visconti
An den
Pediñ a reas al lenneg Gasparino Barzizza da zigeriñ ur skol e Milano. Barzizza also served as his court orator.
who had fomented strife between the factions of Filippo's elder brother and his mother, Caterina Visconti,
Anicetus (pab)
Anicetus (e latin : Anicetus), bet ganet en Emesa (Siria) ha marvet d'an 20 a viz Ebrel 167, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e 154.
Filippo Maria Visconti
An den
Venice, urged on by Francesco Bussone da Carmagnola, decided to intervene on the side of Florence (1425) and the war spread to Lombardy. In March 1426 Carmagnola fomented riots in Brescia, which he had conquered for Visconti just five years previously. After a long campaign, Venice conquered Brescia, extending its terra ferma to the eastern shores of Lake Garda. Filippo Maria unsuccessfully sought imperial aid but was constrained to accept the peace proposed by Pope Martin V, favoring Venice and Carmagnola. The terms were grudgingly accepted in Milan and by the emperor; but hostilities were resumed at the first pretext by Filippo Maria, leading to the defeat of Maclodio (12 October 1427), followed by a more lasting peace signed at Ferrara with the mediation of Niccolò III d'Este.
The following year the duke married his second wife Maria di Savoia (1411–1469), daughter of Duke Amadeus VIII of Savoy, a potent ally. With Visconti's support, Amadeus reigned briefly as antipope Felix V from November 1439 to April 1449.
He died in 1447, the last of the Visconti in direct male line, and he was succeeded in the duchy, after the short-lived Ambrosian republic, by Francesco Sforza (1401-1466), who had married in 1441 Filippo Maria's only heir, his natural daughter Bianca Maria (1425-1468) by his mistress Agnese del Maino (1401-1465).
Seul, Philippe Marie s'était préoccupé d'elle, mais sans pouvoir faire grand'chose : retranché derrière les murs du château de Pavie, il assistait impuissant à l'effritement de l'état créé par son père et ses ancêtres, pendant que son frère aîné se brouillait toujours plus avec l'aristocratie et le peuple milanais. Contrairement à sa mère, Jean Marie ne réserva pas à son jeune frère le même traitement : âgé de douze ans, le cadet était un adversaire - du moins pour l'instant - de peu de poids en raison de sa santé fragile et du peu de moyens avec lesquels il passait son existence pavesane. Existence qui, à partir de 1410, fut mise encore plus en suspens, puisque, cet année-là, Facino Cane réussit à occuper la ville.
Pour Philippe Marie, le grand changement arriva en 1412, lorsque, en l'espace de quelques jours, Facino Cane et Jean Marie moururent.
en échange de la promesse de l'amener à l'autel et d'en faire sa conjointe ; du frère Jean Marie, par contre, le titre ducal et la seigneurie des territoires assujettis à Milan. Héritage assurément plus difficile à gérer, pour Philippe Marie, que le premier, puisque l'état viscontien se trouvait dans une situation de profonde crise politique et économique.
Philippe Marie, personnage paranoïaque, superstitieux mais cependant sans préjugés et cynique, fit montre d'une considérable adresse politique. Il épousa Béatrice, mariage soutenu par l'archevêque de Milan Bartolomeo Capra, et, avec les ressources économiques et militaires apportées en dot par sa femme, il réussit à redresser partiellement l'état. Lorsque sa femme se montra trop intéressée aux événements politiques, il la fit décapiter en 1418 prés du château de Binasco en même temps qu'un homme avec lequel elle était prétendûment accusée d'adultère.
Philippe Marie fut soupçonné de comportement luxurieux : alors qu'à sa cour il s'était entouré de pages qui le suivaient partout, il entretenait par ailleurs un rapport stable avec Agnès du Maine, fille du comte palatin Ambrogio et probablement dame de compagnie de sa femme. En 1425, de cette relation naquit Blanche Marie, unique fille naturelle de Philippe Marie.
Venise, après quelques retournements des florentins et convaincue par le comte de Carmagnola, se décida à intervenir en 1425 en leur faveur. La guerre se déplaça en Lombardie et, en mars 1426, Carmagnola fomenta la révolte de Brescia qu'il avait lui-même conquis pour les Visconti cinq ans auparavant. Après un long siège et la destruction de la flotte ducale qui apportait des vivres à la ville assiégée, Venise conquit Brescia et le rivage oriental du lac de Garde. Philippe Marie demanda inutilement de l'aide à l'empereur Sigismond et, en 1426, fut contraint d'accepter la paix aux conditions proposées par le pape Martin V, la cession de Brescia et la restitution à Carmagnola de tous ses avoirs restés à Milan.
La paix fut mal acceptée et par la population milanaise et par l'empereur et les réprimandes de ce dernier donnèrent à Philippe Marie un prétexte pour recommencer les hostilités qui amenèrent cependant à la défaite de Maclodio (12 octobre 1427) citée par Alessandro Manzoni. Cette défaite fut suivie d'une nouvelle paix conclue à Ferrare avec la médiation de Nicolas III d'Este qui comporta pour le duché de Milan la perte définitive de Bergame et de Brescia.
Kanton Ardres
Kanton Ardres a oa ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 ha diskarget gant dekred, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Filippo Maria Visconti
An den
En 1431, fut élu le nouveau pape, Eugène IV, vénitien et, de ce fait, hostile aux Visconti.
Kanton Ardres
Kumunioù
Kanton Ardres a ya 22 c'humun d'ober anezhañ.
Filippo Maria Visconti
An den
Philippe Marie Visconti céda aussi au pape Forlì et Imola, lorsque se liguèrent contre lui Ferrare, Mantoue, le Montferrat et la Savoie.
Eleutherius
Eleutherius (e latin: Eleutherius), ganet e Nikopolis (Gres) ha marvet e 189 e Roma (Impalaeriezh roman), a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e 174.
Filippo Maria Visconti
An den
En 1428, se trouvant dans un impasse politique, il fit tout pour s'allier avec le duc de Savoie et épousa sa fille Marie de Savoie ; dans l'urgence des évènements, il se désintéressa de la dot et, plus tard, il reversa sur la jeune femme la hargne pour la situation dans laquelle il en était venu à se trouver.
Vers la fin du printemps 1446, en raison de l'aggravation de ses conditions de santé, Philippe Marie se préoccupa du salut de son âme en chargeant un groupe de théologiens de trancher du débat de savoir si un « signore temporale si possa salvare appresso Iddio » (seigneur temporel pouvait être sauvé après Dieu). Rassuré du verdict du collège des spécialistes qui l'invitaient, pour la tranquillité de l'état, à penser à la succession, il tenta un rapprochement entre François Sforza et sa fille Blanche Marie. Les tenants de Sforza à la cour de Philippe voyaient en Blanche Marie, et donc en son mari, le successeur naturel et surtout celui qui il les aurait défendus de l'avidité vénitienne.
François, à qui les sautes d'humeur du beau-père étaient désormais notifiées, hésita et repoussa son retour à Milan, en demandant des garanties en échange des promesses du beau-père. Les négociations se prolongèrent et subirent un arrêt en raison de l'excessif enthousiasme avec lequel Sforza était attendu à Milan. Le 5 mai 1447 le porte-parole sforzien à Milan écrivit : « le duc est entré en grande jalousie et son esprit n'est pas sincère ».
L'agonie de Philippe Marie déchaîna la course à la succession. Le testament de Jean Galéas Visconti disposait qu'en cas de manque de descendance masculine, la ligne de succession devait être celle de sa fille Valentine. Les Français, forts de ce fait, revendiquèrent le duché pour Charles d'Orléans. D'un autre côté, les Espagnols soutenaient que le testament de Philippe Marie était en faveur d'Alphonse V d'Aragon. Parmi les Italiens, outre Sforza, Louis I de Savoie, frère de la duchesse, revendiquait le titre, contrairement à d'habiles juristes, parmi lesquels Piccolomini, qui soutenaient que le titre devait être rendu à l'Empereur.
Le seul qui aurait pu faire la lumière était Philippe Marie lui-même qui, cependant, avait perdu tout intérêt pour le gouvernement du duché et, aux questions inquiètes concernant la succession, répondait que « après lui, tout irait à la ruine », anticipant le plus célèbre « Après moi le déluge » de Louis XV.
-->
E varv
D'ar 6 a viz Eost e paouezas a gemer louzoù ha d'an 11 a viz Eost e voe enk warnañ. E nozvezh an 12 ha 13 a viz Eost, e c'houlennas bout troet en e wele, e zremm ouzh ar voger, ha mervel a reas evel-se, digenvez ha mouzhet ouzh ar bed.
War e lerc'h
Gant ur bodad noblañsed ha tud a lezenn eus Skol-veur Pavia e voe savet ur gouarnamant republikan a voe anvet Republik ambrozian (Aurea Repubblica Ambrosiana).
Avaloù aour
An avaloù aour, pe aouravaloù, a zo frouezh hag a vez kaoz anezho e mojennoù Breizh evel e meur a vro.
Rankout a ra un den, evel an haroz Herakles, mont da gerc'hat an avaloù-aour, a zo kuzhet, pe bet laeret, gant un den fallakr, pe diwallet gant ul loen spontus bennak, un aerouant peurvuiañ.
べ (lizherenn)
Kevatal eo d'al lizherenn ベ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 部.
Judit ha Holofern (Donatello)
Judit ha Holofern zo un delwenn arem, graet e 1460 gant Donatello, kizeller italian brudet an Azginivelezh, hag a c'haller gwelout e "Sal al Lireu" (Sala dei Gigli), er Palazzo Vecchio, e Firenze.
Aligator Amerika
Aligator Amerika (Alligator mississippiensis) a zo ur stlejvil hag a vev e geunioù dour dous, lennoù ha stêrioù gevred Stadoù-Unanet Amerika.
Doareoù pennañ
Etre 2.5 ha 5.5 m eo o hirder, gris-gell pe du o liv ha ront o beg ledan.
Boued
Ar re vihan en em vag diwar divellkeineged, gleskered ha pesked pa'c'h a ar re vras da chaseal evned-dour ha bronneged.
Emzalc'h
Dre m'emañ lec'hiet uhel o daoulagad hag o divfronell war o fenn eo al lodennoù nemeto a zeu war-wel p'emañ ar peurrest eus o c'horf en dour. Evel-se e c'hellont chom koulz lâret diwelus o c'hedal o freizh.
Liammoù diavaez
Aligator Amerika war ADW (e saozneg)
Ganymedes
thumbnail|dehou|260px|Ganymedes skrapet gant Zeus, livet gant [[Rubens. ]]
Ganymedes (Γανυμήδης / Ganymếdês e gregach) a oa serc'heg Zeus ha servijer an doueed en o banvezioù.
Mojenn
Ur priñs eus Troia e oa, mab d'ar roue Tros, diazezer Troia, ha d'an nimfenn Kalliroe.
Ferhat Abbas
thumb|Ferhat Abbas Ferhat Abbas (1899-1985) (en arabeg:فرحات عباس), (anv klok: Ferhat Mekki Abbas), a zo ganet d'an 24 a viz Eost 1899 e Chahna, 10 km e kreisteiz Taher e wilaya Jijel (Aljeria), ha marvet d'ar 24 a viz Kerzu 1985 en Aljer (Aljeria).
Brogarour, politikour ha den-Stad aljerian. ,
Rannvloaz
Ur rannvloaz, pe koulz-bloaz, zo ur rann eus ar bloaz, a zo kement hag un trimizvezh, ha peder rannvloaz, pe pevar c'houlz-bloaz, zo er bloaz.
E sevenadurioù zo e weler muioc'h pe nebeutoc'h eget pevar c'houlz-bloaz: henvroiz Aostralia a wel seizh.
Ar peder rannvloaz
Peurvuiañ e vezont kinniget evel-hen:
Goueliañ ar rannvloazioù
Dre vras e vez goueliet pep rannvloaz en Europa abaoe milvedoù. Chom a ra aspadennoù eus ar gouelioù-se hiriv an deiz c'hoazh:
Er gevredigezh diwar ar maez e oant gouelioù a bouez bras. Hiziv n'int nemet digarezioù kenwerzhelAli personel.
Diskar-amzer
Diskar-amzer, dibenn-eost, dibenn-hañv, dilost-hañv pe skub-delioù eo an anv a vez roet d'ar c'houlz-bloaz a zo etre an hañv hag ar goañv.
Koulzad an avaloù hag ar sistr eo an diskar-amzer e Breizh. Koulz ar mendemoù hag ar gwin nevez e broioù ar gwin hag e kreisteiz Breizh, er c'hreisteiz d'al Liger.
Adage (barrez)
E barrez klasel e implijer an termen gallekaet adage hag a-wezhoù ivez ar stumm italianek orin adagio evit deskrivañ fiñvadennoù kaset-benn goustadig.
Dont a ra ar ger eus tachenn ar sonerezh ma vez implijet evit deskrivañ ul lusk goustad met pa vez implijet war dachenn ar varrez ne dalvez ket evit deskrivañ ar sonerezh met kentoc'h perzhioù an dañs e-unan. Da skouer, keit ha m'eo adagio an dañs le grand adage er Pas de deux du Cygne Noir ("Pas de deux ar alarc'h du") en oberenn Le lac des cygnes ("Lenn an elerc'h"), ec'h eo andante ar sonerezh ac'h a gantañ.
Er c'hentelioù barrez klaskel e talvez ar pleustradennoù adage evit gwellaat fiñvadennoù an divc'har hag evit o astenn ar muiañ ar gwellañ, da skouer evit gallout kas an divc'har d'an nec'h en un doare stabil ha flour.
Implijout a reer an termen grand adage evit deskrivañ un adage grand pas (pe ur pas de deux, ur grand pas d'action, hag all), kaset-da benn an aliesañ goude an entrée.
Terminologia tańca klasycznego
Kaiman du
Ar c'haiman du (Melanosuchus niger) a zo ur stlejvil hag a vev e Suamerika.
Brestiz o Vreskenn
thumb|right|200px|Pajenn gentañ golo al levr bet embannet e 1986 Brestiz o Vreskenn a zo ur romant polis skrivet gant Yann Gerven.
Strollad Bavaria
left|framed
Brestiz o Vreskenn
Titouroù teknikel
Er gelaouenn Planedenn e 1984 eo bet embannet ar romant Brestiz o Vreskenn evit ar wech kentañ. Goude e vezo embannet gant Ronan Huon hag Al Liamm, e ti moullañ Graphe e Kintin, e 1986. Gant Tudual Huon ez eo bet savet ar golo. Niverennet eo ar pajennoù skrivet warno etre 7 ha 122, bez' ez eus teir follenn wenn a-raok ha goude. 115 pajenn skrid a zo en holl. Ul levr berrik a-walc'h ez eo. Adembannet eo bet e 2012, gant Embannadurioù al Liamm bepred.
Diverrañ
Er polis prevez emañ Klaodina o labourat. Dindan berc'henniezh an aotrou Jili emañ ar stal. He micher eo spiañ an dud, enklask war o buhez dre guzh. Un deiz e teu un den, an aotrou Dilaser, da c'houlenn diganto kenderc'hel da spiañ e wreg. Met nebeut goude eo drouklazhet. Setu emañ ar stroñsoù hag an distroñsoù o vont da genglotañ evit, a-benn ar fin, echuiñ en ul luc'hedenn a speredegezh hag ur gwir daol-chañs : Klaodina, e vakañsoù e Bro Portugal, a yelo betek ti gwreg an aotrou Dilaser, hag a baro he selloù war un den hag a oa bet kollet an holl roudoù outañ goude bezañ aet kuit diwar wel war vor.
Strollad Bavaria
Istor
E 1945 e krouas ur bodad a zizalc'hourien vavariat dastumet gant Ludwig Max Lallinger ar Bayerische Demokratische Union. Ne voe ket asantet ar strollad-se gant an aotrounegiezh-zalc'h amerikan, avat, ha d'ar 28 a viz Here 1946 e krouas Lallinger ha Jakob Fischbacher ur strollad nevez : ar Bayernpartei. Kreñvaet e voe gant tud deuet eus ar CSU ha gant reoù arall a c'hoantae distro ar Wittelsbached. Un degad a villadoù ag izili eñ-doa neuze ha pouezus tre e oa er-maez hag er renkadoù-etre. Alois Baumgartner, un penn-bras kozh eus ar CSU a yeas da brezidant.
Brestiz o Vreskenn
Diverrañ
Dogan e oa an den a lake Amede Dilaser dogan. A-benn ar fin e vezo kraouiet ar re zrouk, ha diorren a raio ul liamm nevez, ( a garantez ? ) etre Klaodina hag he rener Jili.
Strollad Bavaria
Istor
E raktres, asañtet e 1949, a zo emverour, katolik hengounel, kevredadour, unpennelour hag enep-sokialour. Ne ziforc'he deus ar CSU nemet dre an derez ag amverouriezh a c'houlenn evit Bavaria.
Brestiz o Vreskenn
En-dro d'an oberenn
E meur a lec'h e tremen an istor : e Penn-ar-Bed, e Portugal... Memes tra e tremen an darn vrasañ eus an istor e tro-war-droioù Brest. Liammet e seblant bezañ al lec'hioù dibabet gant ar skrivagner, gant e vuhez : e Brest e reas Yvon Gourmelon e studioù. Hag eno e chomas e-pad un toullad bloavezhioù, panevefe o kelenn pe c'hoazh o pourmen hag o tizoleiñ. En dastumad danevelloù Plac'hedigoù o ler rous e vez santet ar memes doareoù deskrivañ a-berzh ar skrivagner, ar memes kilsell. Ur wir greizenn ez eo bet Brest e skridoù Gourmelon. Ul lec'hienn eponymek eo Brest rak en titl eo lakaet evit ar wech kentañ. Dedennus e vije anavezout al liammoù etre Yann Gerven ha Portugal, rak eno ez eo digoret dor an diskoulm da Glaodina. N'eo ket meneget plasennoù na traoù all hag a c'hellfe treizhañ eienenn awen Yann Gerven.
Strollad Bavaria
Istor
20,9 % ar mouezhioù ha 17 kannad er Bundestag a c'hounezas ar strollad e Bavaria e dilennadegoù 1953. War zigresk ez eas goude-se avat. Kudennoù diabarzh ez eus a-zivout perzh ar relijion gatolik. Ouzhpenn-se e red al lezenn dilennel nevez ar strolladoù da c'hounid 5% ar mouezhioù er vro a-bezh ma fell dezho mont e-barzh ar parlamant kreiz. Divarrek e voe Strollad Bavaria d'hen ober, daoust d'e gevredad gant ar Zentrum. Kollet e voe gantañ tout e gannidi e 1957 ha da zigreskiñ e grogas e gontoù el live bavariat.
Brestiz o Vreskenn
En-dro d'an oberenn
N'eo ket fonnus an deskrivadurioù war endro an oberenn ha ne ouezer ket re gant peseurt skouerioù en deus gellet Gourmelon livañ e daolennoù. N'eo ket gwriziennet maread tremen an istor, tu zo koulskoude da soñjal e c'hoarvez enklask ar muntrer tro-dro d'ar bloavezhioù 80-90 pe war-dro. Merkoù a resisa ar mennozh-se : roudoù daouarn un den a zo bet dastumet e kerzh an enklask, an teknik-se o vezañ nevezik a-walc'h. Lezioù-barn reoliet, toulloù-bac'h peuzimplijet, a zo arouezioù all. Ur blaz a ziskar-amzer a zo e penn kentañ an oberenn, emañ an hañv oc'h erruout tamm-ha-tamm, an heol o tommañ ar revrioù war an aod e dibenn an enklask.
Brestiz O Vreskenn a c'hell kavout meur a dermenadenn degemerus. Tu zo da lakaat war an titl ar ster-mañ : Brestiz o redek, o tec'hout pa soñjer e Mona Dilaser, gwreg Amede Dilaser, tec'het eus a Vrest da vont da guzhat e Portugal gant an aotrou Meur. Koulskoude, Brestiz o pennfolliñ a zo un titl saourus ivez rak peuskemmet eo buhez pemdeziek an daou gañfard ( Klaodina ha Jili ) goude ur muntr ha diwar an darvoud-se e vo desachet holl o oberezh, holl o soñjoù, holl o amzer, pe dost, da glask ar muntrer. Frañsez Favereau en deus troet e galleg an titl gant bec'h brezel e Brest ( Branle-bas de combat à Brest ). E-touez an tri ster emañ ar geriadur a-du gant an hini kentañ.
Framm an oberenn
E c'hwec'h pennad ez eo rannet an enklask. E dibenn an afer ez eus un epilog, seizhvet pennad, o c'hoarvezout ur frapad amzer da c'houde. Didroc'het ez eo an destenn en un doare reoliek : teir steredennig, o stummañ un tric'horn a droc'h ar seizh pennad en is-pennadoù. N'eo ket niverennet an is-pennadoù-se. En un doare e savont un eskerniadur berroc'h, a skañva hag a aesa al lennadenn.
Perzhioù dibar an oberenn
Klaodina eo an harozez ha komz a ra d'al lennerien : ( p.80 : "Kenavo ma lenner fidel, ..." ). Er mod-se ez eo entoueziet hennezh en abadenn. Er c'hentañ gour unan ez eo skrivet an oberenn, ha ne ouezer ket pep tra, nemet soñjoù, eñvorennoù Klaodina. Enni, pe war he lerc'h, e vez heuliet an afer. E meur a lec'h disheñvel e c'hoarvez an droiad, fiñvus eo an harozez. Steredennigoù a gas da draoñ ar pajennoù, ur gwir harp evit al lenner diampart, peogwir e tegasont termenadurioù da c'herioù zo, sterioù da frazennoù zo. Meneget eo anv ur gêr en titl : Brest. Kenglotus eo golo al levr : e penn-kentañ ( pajenn gartoñs galet ) e weler Klaodina gant un tokarn hag he Yamaha ( moto ), e-kichen ur martolod. O spiañ George Viaud emañ-hi marteze. Gouleier e-leizh, un aktivelezh vras a ren war ar straed : tud o kantreal, otoioù... Teñval eo an oabl, glav zo war a seblant, evel ma tiskouez an doalenn-zour hag a skign refled an traoù war ar skeudenn-se.
Ur bern divizoù a zo el levr ha bewech pe dost ez eo pe Klaodina pe Jili, pe an daoù asambles hag a gaoze, hag a gemer perzh en istor.
Stroñsoù ha distroñsoù n'int ket rouez tamm ebet, startijenniñ a reont ar skrid. En amzer a-vremañ eo kontet an istor, liv e vez eus an amzer-dazont, an amzer-dremenet ledan ha strizh ivez... Pezh a ro d'an oberenn ur blaz pemdeziek.
Emañ an enklask o vont war-raok d'ar c'houlz ma komz Klaodina, fresk-tre ez eo an darvoudoù. Ganti, enni e vever pep degouezh, e tizoloer an traoù, a-feur ma'z a an enklask war hent saourus an diluziañ.
Selloù a dostoc'h
Klaodina Harozez an istor eo hi...
Palioù ar skrivagner
Diaes ez eo anavezout palioù resis ar skrivagnerien, rak ganet eo ar skrid eus o awen. Koulskoude e c'heller kavout roudoù eus elfennoù dibar, a c'heller disklêriañ.
Displegadenn ar frazennoù-se tennet eus al levr, e traoñ ar bajenn:
"(1): An hini en deus adlakaet ar sklaverezh da dalvezout er c'holonioù gall e 1802, goude ma oa bet lamet kuit gant an dispac'hoù e 1794." "(2): An hini en deus lavaret dirak parlamant Pariz : " Diskleriadur mab-den n'eo ket graet evit morianed ar C'hongo..."."
Hebe
Hebe zo un anv gresianek, deuet da vout anv-badez portugalek ha spagnoleg.
Bez e c'hall bezañ :
1370
Diwar-benn bloavezh 1370 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1370
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1370
Judit
Judit zo un anv-badez brezhonek hag hungarek a orin hebreek, roet er relijion protestant, hag a zeu eus an Testamant Kozh.
Orin an anv
Un anv a orin hebreek eo Judit, ha furm venel Jud, pe Yehudi, anv unan eus an daouzek abostol.
Roet e vez an anv abalamour d'ar vaouez a gonter hec'h istor e Levr Judit, hag a voe trec'h war ar jeneral Holofern.
Ur santez dianav
En Italia e anavezer ur santez Judit, pe Giuditta, merzherez e Milano. Lidet e vez an anv Judit d'ar 5 a viz Mae en deiziadur kristen.
Implij an anv
Ne vez ket roet an anv e-touez ar vrezhonegerien. Nebeut e vez roet e-touez gallegerien Breizh, moarvat dre m'eo stag ouzh an hengoun yuzev ha protestant kentoc'h eget ouzh an hini katolik.
Er Grennamzer e veze roet an anv e-touez uhelidi frank Europa, ha ne oa ket dianav e Breizh (gwelout amañ dindan).
Teir maouez a renk uhel zo brudet en istor Breizh:
Meur a Judit all zo bet c'hoazh er Grennamzer.
Levr Youdith
Brudet eo istor Youdith ha Olofern, ma ya an harozez yuzev da lorbiñ ar jeneral a zo oc'h freuz ha reuz en he bro, ha d'e lazhañ. Gwelet eo bet gant kalz livourien, abaoe an Azginivelezh, evel arouez ar Vaouez dieuberez peurvuiañ, pe spazherez a-wechoùigoù, hervez an dud.
Roll ar Pennoù Stad e 4
Pennoù Stad ar bloaz 3 - 4|Darvoudoù ar bloaz 4 - Pennoù Stad ar bloaz 5 - Pennoù Stad dre vloaz -
Reter-kreiz
Rummad:4
Gwerz ar Balp
Gwerz ar Balp zo ur ganaouenn savet gant Yann Kerlann, da ganañ war don ar ganaouenn c'hallek 'Allons au devant de la vie'.
Komzoù
I
Gwechall, dindan aotrou ha roue
Gwaskerien o terc'hel ar vazh,
Bretoned en un taol a savas,
O kanañ, 'n ur vont d'ar re vras :
Bec'h de'i, paotred, deomp 'ta de'i !
War-sao ! War-sao !
Ni 'ouezo skeiñ !
II
Bourc'hizien, lakizien ar roue,
O welet peizanted o tont,
Dirak an dud vunut ken dispont
An Aotrou a gren gant ar spont !
Ar Balp 'n hor penn 'oar kas ane'i !
III
Bourc'hizien, aotrounez ar roue,
'Oa bet darbet dezho kaout lamm,
Met, allaz ! Ar Balp dre un taol kamm
'Voe lazhet ha kollet e oamp !
Ar Balp 'voe lazhet! Marvet eo,
Siwazh 'vidomp holl !
Ar Balp 'n hor penn ma ve bet beo,
Ni 'oa mestr de'o !
IV
Pell 'zo e oamp-ni diskaret,
Re bell eo bet pleget hor c'hein !
Met bremañ a-enep d'ar bed brein,
Skouer vat ar Balp kozh eo hor blein !
Da zorn em dorn, kamarad kaezh,
Koueriaded, micherourien gaezh !
Hor mistri 'maez !
V
Skuizh omp aet, bepred o labourat,
O poaniañ noz-deiz 'vit reoù all !
Trawalc'h ! Ni 'zo tud, n'omp ket chatal :
Diskaromp ar waskerien fall !
War don Allons au-devant de la vie (embannet gant René-Yves Creston, 1936)
ぺ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazaez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ぺ, romanikaet pe.
Kevatal eo d'al lizherenn ペ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 部.
Ki-dour Kanada
Ki-dour Kanada (Lontra canadensis) a zo un ezel eus kerentad ar mustelideged hag a vev e stêrioù ha war aodoù norzh Amerika, eus Alaska betek Pleg-mor Mec'hiko. Abaoe donedigezh Europiz eo aet e boblañs war zigresk.
Doareoù pennañ
Ki-dour Kanada en deus ur c'horf hir gant pavioù berr palvezek hag ul lost hir. Muzuliañ a ra etre 30 ha 50 cm ha pouezañ a ra etre 5 ha 13,6 kg. Ur penn ront ha bihan en deus ha mourroù hir. Brasoc'h eo ar pared eget ar parezed. Gell-du eo e vlevenn gant ur gouzoug gris-arc'hant.
Neuñverien mat eo ar c'hon-dour met gallout a reont diblasañ buan a-walc'h war an douar ivez. O divfron a c'hellont serriñ, ar pezh, gant stankder o blevenn, a skoazell anezho da hemolc'hiñ dindan an dour. Kon-dour Kanada a vev etre 10 ha 15 vloaz en natur met tizhout 25 bloaz a c'hellont er gwarezvaoù.
Emzalc'h
En em vagañ a ra diwar pesked dreist-holl met ne ra ket fae war raned, kresteneged pe bronneged bihan. A-wechoù e chase evned-dour evel an houidi, ar gwazi pe ar c'herc'heized. Oberiantoc'h e vez diouzh an noz pe da vare tarzh an deiz met gallout a ra mont er-maez e-pad an deiz ivez.
Gant musk ha troazh e verk e diriad. Implijout a ra alies douarennoù kleuzet gant anevaled arall ha gallout a ra lazhañ avanked a-benn laerezh o zoull. E fin ar goañv pe e deroù an nevezamzer e ouenn kon-dour Kanada. O re vihan a zoug ar parezed e-pad daou viz. Etre 1 ha 6 menn o deus. Kaset e vez ar pared diwar-dro gant ar parezed pa vez yaouank-flamm ar c'helin. Un nebeud amzer goude e c'hello distreiñ ar pared ha reiñ skoazell da zesevel ar re vihan.
Gwarezva
Hemolc'het e veze ki-dour Kanada evit e greoñ hag en abeg eus an dra-se eo aet da get e kornioù 'zo eus e diriad. Aotreet eo an hemolc'h c'hoazh e kornioù-bro ma'z eo fonnus. Enbarzhiet eo bet ivez e rannvroioù lec'h ma oa aet da get, evel pleg-mor Hudson.
Conrad Celtes
Conrad Celtes, aliesoc'h Conrad Celtis (Konrad Pickel/Bickel) (1459 e Wipfeld e-kichen Würtzburg - 1508 e Vienna), a oa ur barzh alaman a skrive e latin.
Dre ma felle dezhañ bezañ desket e veajas en Alamagn ha da Italia ivez. Kurunenn ar varzhed a resevas digant an impalaer Friedrich III (1491), ha gant Masimilian Iañ an Impalaeriezh Santel (1459-1519) e voe anvet da gelenner war ar prezegerezh ha da levraoueg e skol-veur Vienna.
Celtis a vez gwelet peurliesañ evel skouer beurvat lennegourien Alamagn. Meur a gevredigezh gouestlet d'ar ouiziegezh a voe savet gantañ. Gant Fillipo Buonaccorsi lesanvet Kallimach, e savas ur gevredigezh gouestlet d'al lennegezh anvet Sodalitas litteraria Vistulana, e Kraków e 1489. Diazezañ a reas ivez Societas Litteraria Rhenana, e Heidelberg e 1491. Ar gevredigezh koshañ gouestelet d'al lennegezh en Alamagn eo. Hag ivez Sodalitas litteraria Danubiana (1497), e-touez re all. Holl al lizheroù a skrivas, evel re Erasmus, a zo ur sikour bras d'an neb a venn kompren emdroadur al lennegouriezh.
E varzhonegoù lourennek e latin a voe damheñvel ouzh re Ovidius ha re Quintus Horatius Flaccus. «Quatuor libri Amorum» (1502) eo ar re vrudetañ anezho, skeudennet e voent gant Albrecht Dürer.
Ouzhpenn bezañ barzh e voe ivez Celtis douaroniour hag embanner. Addizoloiñ a reas Tabula Peutingeriana, ur gartenn-hent skeudennet eus an impalaeriezh roman. An hini kentañ a embannas skridoù (Opera Roswithea) ar varzhez Roswitha von Gandersheim e 1501. Lakaat a reas embann ivez oberennoù Lucius Annaeus Seneca ha «Germania» gant Tacitus. Flemmadennoù hag ur pleustrad war ar sevel barzhonegoù («Ars versificandi et carminum», 1486) a skrivas ivez.
Sevel a reas ivez « Germania illustrata », un holloueziadur ma venne liammañ holl gouiziegezhioù skiantel e amzer ouzh istor Alamagn. E-unan e savas al lodenn anvet «Germania Generalis» (1500), hag ivez ar pennad diwar-benn Nürnberg : «De origine, situ, moribus et institutis Norimbergae libellus» (1502). E-touez ar re a genlabouras gantañ da gas ar raktres da benn e oa Johannes Aventinus (1477–1534) ha Beatus Rhenanus (1485–1547).
Gantañ e voe dizoloet Fablennoù Phaedrus ha Taol Konrad Peutinger. E-touez e skridoù wellañ emañ :
Andenne
Andenne (Andene e walloneg) a zo ur gêr eus Belgia e Proviñs Namur.
Geert Wilders
Geert Wilders (['ɣe:ʁt 'ʋildɛʁs]), ganet d'ar 6 a viz Gwengolo 1963 e Venlo, a zo ur c'hannad izelvroat, ha krouer Partij voor de Vrijheid (PVV). Dilennet eo en Tweede Kamer abaoe 1998. Da gentañ e oa ezel eus VVD, ha pa guitaas anezhañ e krouas e strollad, Partij voor de Vrijheid (strollad evit ar frankiz) e anv, e 2006.
Anicetus
Anicetus zo un anv-badez latin, eus an anv gregach Ανίκητος (Aníkētos), difaezhus, ha hini meur a zen.
Geert Wilders
« Sklaeroc'h e lavaran an traoù : gwelloc'h eo ma sevenadur evit ar sevenadur islamour. Ne reomp gant ar maouezed, an dud heñvelreizh gant an darempredoù politikel er gevredigezh, evel ma ra ar sevenadur warlerc'hiet-se. Kevatal eo an holl dud .»
Savet en deus ur film berr, Fitna e ditl, ma kaver ennañ elfennoù a-enep d'an Islam ha d'ar C'horan. Hervezañ ez eo heñvel ar C'horan ouzh Mein Kampf gant Adolf Hitler ha goulenn a ra ma vo berzhet.
Ar film berr-se a zo bet skignet d'ar 27 a viz Meurzh 2008 war lec'hienn liveleak.com,.
E miz Mae 2008 ec'h embannas e rankfe Flandrez bezañ distag diouzh Belgia, hag e rankfe bezañ stag ouzh an Izelvroioù. Kinnig a ra ivez ma vo aozet ur referendom e Flandrez hag en Izelvroioù war an afer-se. Ur pennad goude e savas pa lavaras diwar-benn ar gazetennerez izelvroat Joanie de Rijcke, (bet skrapet ha gwallet gant an dalibaned) e oa tapet gant sindrom Stockholm, dre ma ne fellet ket dezhi sevel a-enep d'an islam. D'an 12 a viz C'hwevrer 2009 e oa sañset kinnig e film Fitna e Westinster, rak pedet e oa bet d'hen ober gant daou gannad, Malcolm Pearson ha Caroline Cox. Met daou zevezh a-raok ma vefe skignet ar flim e c'houlennas Jacqui Smith, ha hi ministrerez an diabarzh, ma vefe difennet ouzh Wilders a zont d'ar Rouantelezh-Unanet,. Wilders en em gavas memes tra e aerborzh Heathrow d'an 12 a viz C'hwevrer, dalc'het e voe gant poliserien ha kaset en-dro d'an Izelvroioù. Sevel a ra a-enep da Unvaniezh Europa, ha goulennet en deus ma vefe skarzhet Roumania ha la Bulgaria diouzh UE. Kannad eo bet dilennet da-geñver dilennadegoù kannaded Europa e miz Even 2009, met embannet en deus ne'z afe ket d'ar parlamant, rak fellout a ra dezhañ ma vo diskaret.
De Moeren (gwernioù)
De Moeren (ar gwernioù, en izelvroeg) a zo ur rannvro gant tachennoù bet gounezet war ar gwernioù e Flandrez, nepell eus Dukark, a-ramp war an harzoù etre Frañs ha Belgia. thumb|250px|Ur velin-avel thumb|250px|Savadurioù un atant
Eosen
An Eosen eo an eil marevezh eus ar Paleogenel hag ivez an eil eus hoalad ar Senozoeg. Dont a ra war-lerc'h ar Paleosen hag a-raok an Oligosen. Mont a re eus 55,8 ± 0,2 da 33,9 ± 0,1 Ma (milion a vloavezhioù).
Promesa
Ur bromesa zo un dra a zo bet prometet, dre gomz pe dre skrid. Gortoz a reer an hini a ra ur bromesa da seveniñ anezhi, pe da zerc'hel dezhi; ma ne ra ket e lavarer en deus torret e bromesa.
Gwir
Hervez ar gwir e ranker seveniñ ar promesaoù graet, hervez al lavar latin: Pacta sunt servanda.
Politikerezh
Komz a reer alies eus promesaoù ar bolitikourien. Ar politikour gall Charles Pasqua a gustume lavarout: "Ne vez staget gant ar promesaoù nemet ar re a gred enne". Un doare dichek da reiñ da gompren n'eo ket ret d'ar bolitikerien, hervezañ, seveniñ o fromesaoù, nag ober diouzh pezh a lavaront.
Dimeziñ
Ar bromesa a c'hall bezañ ivez ar bromesa da zimeziñ.
Relijion
Porzh ar bromesa eo ar baradoz.
Hirder kensonennel
Dre vras e vez diforc'het daou derez nemetken, da lârete eo kensonennoù berr enebiet ouzh kensonennoù hir. E yezhoù all avat, evel an estoneg, e vez graet an diforc'h etre tri derez hirder (berr/plaen, hir/damhir hag hir-tre/hiroc'h) daoust ha ma ranker anzav e teu an trede derez diwar ar fed meo bet kollet merkoù yezhoniel a-hed an amzer, da skouer: hir/damhir linna (< *linnan) « eus ar gêr » kv. hir-tre linna (< *linnahan) « d'ar gêr ».
Alies a-walc'h e vez liammet en un doare alofonennek hirder ar c'hensonennoù ouzh hirder ar vogalennoù evel da skouer e svedeg pe en italianeg ma rank ur gensonenn bezañ distaget hir da heul ur vogalenn verr hag ur gensonenn a rank bezañ distaget berr goude ur vogalenn hir evit ma vefe kempouez ar pouez silabennek atav, da skouer en italianeg: penne [ˈpen.ne] « pluñv, un doare toazennoù » kv. pene [ˈpɛːne] « kalc'h ».
E yezhoù all avat, ar finneg hag ar japaneg en o zouez, n'eus liamm ebet etre hirder ar vogalennoù hag hirder ar c'hensonennoù, da skouer e finnek m'eo fonemek koulz hirder ar vogalennoù hag hini ar c'hensonennoù:
Peurliesañ e tenn an hirder kensonennel d'ur rummad kensonennoù resis ha ral a wezh e c'hoarvez e penn-kentañ ur ger, daoust ha ma kaver kensonennoù berr enebiet ouzh kensonennoù hir e deroù ar gerioù e tchoukeg, un nebud yezhoù romanek, da skouer ar sikilieg hag an napolezeg hag e meur a yezh alemanek uhel hag ivez e meur a yezh komzet en Afrika evel ar tswaneg hag ar gandaeg ha talvez ar hirder kensonennl da verkañ arc'hwelioù yezhadurel.
80
833 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0080 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Impalaeriezh roman
---
Levrioù talvoudus
80er
Luskell va bag
Luskell va bag zo ur ganaouenn gant Yann Kerlann war an ton skosat Skye Boat Song.
Kanton Arques
Kanton Arques a oa ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet e 1985 ha diskarget e 2015, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Kumunioù
Kanton Arques a ya 5 kumun d'ober anezhañ.
Luskell va bag
Adal ar beure, betek an noz,
Pesketa eo va lod
Kuitaet em eus ma ziig kloz
Kluchet e-tal an aod
Diskan
Luskell, va bag, war gribell an dour
Dispak da ouel, ha red !
Kaset war-raok en avelioù flour
Sent ouzh ar stur bepred !
Arnev oa bet, gleb-teil e oan
Kounnaret oa ar mor
Bremañ eo brav, seder ez on
Gwenn-erc'h e nij ar spoum
Beg lemm va bag a sko en don
Kaset on dreist ar c'houmm
Setu an heol o vont da guzh
Pesked e-leizh am eus
Tro-war-dro din, bezhinoù druz
Va bag o zrec'h hep reuz
Kanerien
Kanet eo bet ar ganaouenn-mañ gant meur a ganer pe ganerez, pe c’hoazh gant lazoù-kanañ, Mariannig Larc'hantec hag Alan Stivell en o zouez, hemañ diwezhañ en e bladenn Emerald (2009).
Tokyo Gore Police
Tokyo Gore Police (東京残酷警察, Tōkyō Zankoku Keisatsu) a zo ur film gore japanat deuet er-maez e 2008. Sevenet eo bet gant Yoshihiro Nishimura hag ennañ e c'hoari an aktorez Eihi Shiina perzh pennañ an istor. Bannet e voe ar film da-geñver meur a festival sinema e Norzhamerika ha dre vras e vo degemeret mat gant ar vurutellerien.
An istor
En dazont e Japan e tremen an istor. Ur skiantour troet da sot hag anvet "Key Man" en deus krouet ur viruz a laka an dud a zont da vezañ krouadurioù euzhus anvet "Engineers". Pa vezont gloazet e kresk un arm e-lec'h ma'z int bet gloazet. Polis Tokyo a zo bet lakaet da vezañ prevez a-benn stourm outo, hag ur bagad poliserien a zo bet krouet a-ratozh-kaer. Anvet eo "Engineer Hunters" ha gwall feuls eo doareoù ar bagad poliserien-se. Ur plac'h anvet Ruka a sikour ar boliserien, hag e klask ivez an den en deus lazhet he zad. Dont a ra a-benn da dapout Key Man, hag a zo ivez o klask war-lerc'h an hini en deus lazhet e dad. Met tad Key man eo an hini a lazhas tad Ruka. Kemmoù bras a c'hoarvez goude-se e buhez Ruka.
Filmaozañ
E-pad ma oa o labourat war efedoù ispisial The Machine Girl e voe kinniget da Yoshihiro Nishimura aozañ ur film. Divizout a reas seveniñ Tokyo Gore Police, ur remake eus ur film anvet Anatomia Extinction bet sevenet gantañ hag en doa tapet priz ispisial ar juri e festival filmoù Yubari e 1995. , Filmet ha frammet e voe Tokyo Gore Police dindan div sizhunvezh.
Er sinema
Tokyo Gore Police a voe kinniget e meur a festival sinema a-raok bezañ skignet e Japan. Bannet e voe evit ar wech er Stadoù-Unanet d'an 21 a viz Even 2008 da-geñver Festival filmoù Azia e New York.
Sell ar vurutellerien
Tokyo Gore Police a voe degemeret gant ar vurutellerien er Stadoù-Unanet. War lec'hienn Rotten Tomatoes e c'haller lenn e voe t 100% a bennadoù burutellañ mat, ha keidenn an notennoù a oa 7.5 diwar 10 (jedet diwar 8 pennad burutellañ). V.A. Musetto (New York Post) a roas teir steredenn (diwar peder) d'ar film hag e skrivas e oa "mat-kenañ". Michael Esposito (Chicago Tribune) a roas teir steredenn.
Kaiman beg ledan
Ar c'haiman beg ledan (Caiman latirostris) a zo ur stlejvil hag a vev e Suamerika.
thumb|left|250px|Tiriad ar c'haiman beg ledan
Oligosen
An Oligosen a zo ur marevezh geologel a ya eus 33,9 ± 0,1 da 23,03 ± 0,05 Ma (milion a vloavezhioù). Dont a ra war-lerc'h an Eosen hag a-raok ar Miosen. An trede marevezh eo eus hoalad ar Senozoeg hag ivez an trede eus ar Paleogenel.
Berlencourt-le-Cauroy
Berlencourt-le-Cauroy a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Hebe (doueez)
thumb|right|220px|Hebe, livet gant [[Antonio Canova en, a zo hiziv e Mirdi ar Peniti, e Sankt Peterbourg.]]
Hebe (Ἥϐη / Hebê e gregach) a oa merc'h da Zeus hag Hera, ha doueez ar yaouankiz, ar vuhezegezh e mojennoù Hellaz kozh. Gwareziñ a rae ar plac'hed-nevez. E Roma e vez graet Juventas anezhi.
A-raok d'ar paotr Ganymedes degouezhout war menez Olympos, e oa boutouilherez, pe servijourez an evajoù d'an doueed. Skoazellañ a rae he mamm Hera da sevel en he c'harr ha tennañ a rae dour da Ares da gibellat.
Hervez ur vojenn diwezhat e vije bet dimezet da Herakles.
Lennegezh
E pezh Euripides, Heracleidae, e ro Hebe yaouankiz da Iolaos evit mont d'en em gannañ gant Eurystheüs.
Arz
Brudet eo delwenn Antonio Canova, met peder zo e gwirionez: unan anezho a weler e mirdi Forlì, en Italia, unan all e Mirdi ar Peniti, e Sankt Peterbourg e Rusia.
Un delwenn arem gant Robert Thomas e 1966 a weler e kreiz-kêr Birmingham e Bro-Saoz. thumb|left|220px|Dugez Orleañs evel Hebe, livet gant [[Jean Marc Nattier.]]
Juventas
Juventas, pe Iuventus, a oa doueez ar yaouankiz, ar grennarded dreist-holl, e Roma gozh. Gwareziñ a rae ar yaouankizoù a rae dezhi aberzhoù, abaoe mare ar roue Servius Tullius. Enoret e veze war ar Mons Capitolinus.
War an diwezhadoù e voe heñvelekaet ouzh Hebe tud Hellaz. Koulskoude e oa stag ouzh boazioù roman. Pa veze gwisket an toga, arouez an tremen eusar c'hrennoad d'an oad-gour, e veze roet ur pezh moneiz dezhi gant ar baotred yaouank.
Lost
250px|thumb|Paun o tispakañ e lost 250px|thumb|Leon bihan o c'hoari gant lost e vamm 250px|thumb|Un arm eo lost ar grug Al lost zo un ezel e penn a-dreñv korf loened zo: lavaret e vez neuze ez int lostek. Eus al loened dilost e vez lavaret ivez ez int besk.
Kaiman yakare
thumb|left|250px|Tiriad ar c'haiman yakare Ar c'haiman yakare (Caiman yacare; e portugaleg Jacaré-do-pantanal) a zo ur stlejvil hag a vev e Suamerika.
De Moeren
De Moeren a c'hell bout:
Kanton Kintin
Kumunioù
Kanton Kintin a yae 8 kumun d'ober anezhañ:
419
1172 Ab Urbe Condita = 419 goude J.-K.
Bloavezh boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Merc'her
れ
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo れ, romanekaet re.
Kevatal eo d'al lizherenn レ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 礼.
め
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo め, romanekaet me.
Kevatal eo d'al lizherenn メ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 女.
Sant-Laorañs
Sant-Laorañs a zo ur gumun eus Treger e Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.
Douaroniezh
Sant-Laorañs en em gav war un gribenn etre ar Yeodi (Kornog), hag an Teoulaz (?) (Reter).
Kumunioù amezek : Bear; Brelidi; Landebaeron; Kervoroc'h; Plouizi; Pederneg.
Anv
B. Tanguy : 'Eccl. de Lanlouren, fin XIVvet; par. de Lanleuron, 1414; Lanlouran, 1427, 1442, 1444, 1452, 1461; Lanlaurens, 1481; Sainct Lorans, 1496; brezhoneg : Zan(t) Lorañs'
diwar anv ur sant breton disanvet *Louran, heñvelakaet gant sant Laorañs, ur merzher roman eus an IIIvet kantved
R. de Saint-Jouan : Bro-Lan (e galleg : pays de lande) dre skrid-embann pastell-vro Pontrev, 28 nivôse an II (17 Genver 1794)
1371
Diwar-benn bloavezh 1371 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
81
834 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0081 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Levrioù talvoudus
80er
Kanton Pempoull
Betek 2015
Kanton Pempoull a yae 7 kumun d'ober anezhañ:
Oupouaout
Oupouaout, pe Wepwawet, gant e anv hag a dalv "an hini hag a zigor an hentoù", a zo, e mitologiezh Henegipt, doue ar saout ha sikour a rae ar veajourien da skarzhañ an dañjerioù a-ziwar an hent.
Kanton Pempoull
Abaoe 2015
Kanton Pempoull a ya 10 kumun d'ober anezhañ :
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
1371
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1371
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1371
Santi
Santi zo:
Moselle (stêr)
thumb|300px|Red ar Mosel
E Koblenz e tinaou ar Mosel er Roen.
Degerc'had
Kement ha "Meuse vihan" e talvez Mosel, diwar Mosa, ur ger keltiek, hag al lostger bihanaat latin -ela.
Un adstêr d'ar Meuse e oa ar Mosel gwechall e gwirionez, evel m'en diskouez an torosadur etre Toul ha Pagny, ma oa ar c'hember. Da vare ar ragistor e kemmas traoñienn en argrec'h da Doul, degerc'het ma voe gant ur froud a rede war-du an norzh, a zo red ar Mosel bremañ
そ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo そ, romanikaet so.
Kevatal eo d'al lizherenn ソ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 曽.
Bas-Lieu
Bas-Lieu a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Sloveneg
Ar sloveneg (slovenščina) a zo ur yezh indezeuropek eus is-skourr yezhoù slavek ar c'hreisteiz.
Yezh ofisiel Slovenia dizalc'h eo abaoe 1991.
Klujar c'hris
Ar glujar c'hris (liester : klujiri gris) a zo un evn krenndev, Perdix perdix an anv skiantel anezhañ.
Hemolc'het e vez ar glujar c'hris evit he c'hig.
Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl en Europa.
Pacta sunt servanda
Pacta sunt servanda zo ul lavar latin hag a dalv kement hag ar promesaoù a ranker (o) seveniñ pa'z int bet graet dre emglev.
Adagio (Albinoni)
Adagio Albinoni, pe Adagio e sol minor evit kerdin hag ograoù, zo ur pezh sonerezh savet gant Remo Giazotto, lavaret gantañ e oa diazezet war un tamm eus ur Sonatenn e sol minor gant Tomaso Giovanni Albinoni a vije bet kavet e dismantroù Levraoueg kêr Dresden, en Alamagn, war-lerc'h bombezadeg ar Saozon ekerzh an eil brezel-bed. An embannadur kentañ anezhañ a voe graet e 1958.
Volos
Volos (Βόλος e gresianeg), gwechall Iolkos (en Hellaz kozh), a zo ur gêr hag ur porzh-mor e Gres, e Tessalia, war aod ar Pleg-mor pagasetik] (Παγασητικός κόλπος, Pagasitikós kólpos, e gresianeg), e-harz ar menez [[Pelion. Pennlec'h Magnesia, unan eus pevar departamant rannvro Tessalia eo.
Mojenn
Iolkos e oa an anv kozh. Ac'haleno eo ez eas Jason hag e Argonaoted da gerc'hat ar maoutken aour.
ぞ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ぞ, romanikaet zo.
Kevatal eo d'al lizherenn ゾ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 曽.
Pacta sunt servanda
Ur reolenn eo e-barzh ar gwir, er gwir gall koulz hag er gwir etrebroadel.
82
835 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0082 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Fosses-la-Ville
Fosses-la-Ville (Fosse e walloneg) a zo ur gêr eus Belgia e Proviñs Namur.
Idomeneüs
Idomeneüs (Ἰδομενεύς / Idomeneús e gregach) a oa mab da z-Deukalion ha mab-bihan d'ar roue Minos a rene e Kreta.
Medea
Un deiz e rankas Idomeneüs lakaat peoc'h etre Thetis ha Medeia a oa tabut etrezo da c'houzout pehini anezho e oa ar goantañ. Hag eñ mont a-du gant Thetis. Medea, droug enni, a daolas he mallozh warnañ ha war e ouenn. Abaoe an deiz-se n'hall ket tud Kreta lavarout gwir ken.
Dorn Elena
Idomeneüs ivez a glaskas dorn Elena Troia, ha sot-nay e oa ganti, met siwazh dezhañ ez eas ar goantenn gant Menelaos,.
Brezel Troia
Er brezel-se, hervez an Ilias, e lazhas Asios, mab da Hyrtakos hag Arisbe. Difenn a reas al listri hellazat diouzh Deifobos hag Aineias. Edo ivez e-touez an harozed kuzhet e marc'h Troia, pa gemerjont kêr, hag e-touez ar varnerien a rannas armoù Ac'hilleüs, hervez an Odysseia.
Distro eus Troia
Eñ an hini a oa e penn soudarded Kreta e Troia gant pevar-ugent lestr. Goude kemeret Troia, ha kemeret e lod eus ar preizh, e tistroas da Greta nemet tapet e voe e lestr er gorventenn. Gouestlañ a reas aberzhiñ d'an doue Poseidon, ma c'halle degouezhout er gêr, kentañ bev a welje war aod Kreta. Tevel a reas ar gorventenn, erruout er porzh, ma kavas e vab, a oa bet kemennet. Glac'haret e voe Idomeneüs. Met fellout a reas dezhañ seveniñ e bromesa hag aberzhiñ e vab. Darn eus an oberourien gozh a skrivas e voe graet an aberzh, re all e savas ar bobl da zifenn ar priñs yaouank ha d'e dennañ digant an tad fuloret.
Euzhiñ a reas ar bobl, en em sevel a-enep ar roue, hag ober dezhañ tec'hel. En em dennañ a reas war aod Hesperia ma tiazezas Salento, hag eno e lakaas lezennoù e dad-kozh Minos da dalvezout. Goude e varv e voe lakaet da haroz gant ar bobl.
Pausanias a skriv en deus gwelet e skeudenn en ur c'hizelladur ma touge ur c'hilhog war e skoed, evel diskennad eus Helios.
Er Bibl
Un istor damheñvel a gaver er Bibl, gant istor ar barner Jefte, en doa prometet da Jehovah reiñ dezhañ d'e servij kentañ den a deuje d'e vetek pa zistroje d'ar gêr ma vije roet an trec'h dezhañ war an Ammonited. Trec'h e voe ha kentañ den a deuas e oa e verc'h a ouestlas he buhez da servij Doue Israel.
Kontadennoù-pobl
E meur a gontadenn e kaver istor aberzh an hini kentañ gwelet o tont e-maez an ti, kenkoulz gant Grimm pe Fañch an Uhel.
Klujar ruz
Ar glujar ruz (liester : klujiri ruz) a zo ur spesad evned, Alectoris rufa an anv skiantel anezhañ.
お (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo お, romanikaet o.
Klujar ruz
Anvet e voe Tetrao rufus (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
お (lizherenn)
Kevatal eo d'al lizherenn オ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 於.
Klujar ruz
Hemolc'het e vez ar glujar ruz evit he c'hig.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :