cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hlotar
Klotar pe Clotar, pe Chlotar, marteze distaget C'hlotar, pe Chlotarius e latin, skrivet Hlotar ivez, zo un anv germanek ha frankek, roet da bevar roue frank. Troet eo da Lotar goude. Savet eo diwar "hlut" = kreñv  ha "heri" = arme.
Kannerez louet
Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged-dour, en o zouez blotviled, c'hwiled, kelien, kelien deiziat ha kresteneged.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Aśoka
Aśoka (Devanāgarī : अशोक), (war-dro. 304 kent J.-K. - 232 kent J.-K.), eo an trede impalaer Maurya (273 kent J.-K. - 232 kent J.-K.). Klask a reas kreskiñ impalaeriezh e dad Bindusāra.
Bet eo Aśoka o ren war ar pep brasañ eus iskevandir Indez, war Afghanistan a-vremañ betek Bengal ha keit ha Maisour er Su.
1204
Diwar-benn bloavezh 1204 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1204
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1204
Yge Visser
thumb|Yge Visser Yge Visser a zo bet ganet d'an 29 a viz Gouere 1963 e Snits, e Friz (Izelvroioù).
Mestr Meur (FIDE) eo.
2477 edo e renk Elo d'ar 1añ a viz Ebrel 2008.
Koñsolennoù c'hoarioù video
Koñsolennoù c'hoarioù video a vez graet eus urzhiaterioù pe ardivinkoù elektronek heñvel ouzh urzhiataerioù a zo c'hoari o fal pennañ. Div c'hiz ez eus dre vras: koñsolennoù rik ha koñsolennoù hezoug. Renket e vezont e seizh remziad:
Dike
Dike (Δίκη e gregach a dalvez justis) a oa merc'h da Zeus ha Themis.
Koñsolennoù c'hoarioù video
pevare remziad: koñsolennoù 16 bit (1990-1996)
Koñsolennoù hezoug:
Dike
Unan eus an Eurioù, doueezed eus Hellaz kozh, e oa, doueez ar justis eta, met ar justis war an douar. Pa gomprenas he zad ne oa ket un dra bosupl da dizhout e lavaras dezhi dont en e gichen en Olympos.
Koñsolennoù c'hoarioù video
c'hwec'hvet remziad: koñsolennoù 128 bit liesvedia (2000-2006)
Koñsolennoù hezoug:
Dike
He mamm Themis an hini a rene war justis an doueed.
Douaroniezh Henegipt
thumb|Ribloù an [[Nil]]
Hin
Emañ an dezherzhadur o vont war-raok er vro abaoe pell ha gounezet en deus an dezerzh war an douaroù strujus. Soñjal a reer e oa ar vro en-dro da biramidennoù kompezenn Gizah dindan ur savanenn da vare m'int bet savet. Hiziv eo dezherzhel-mik. Pa oa ar vro en he bog, dreist-holl a-drugarez d'an dourañ, o deus gallet an dud gorrekaat an dezherzhadur. Nevez zo c'hoazh, dre grouiñ oazizoù kalvezel, ez eus bet gallet distreiñ tachennoù a oa e-kreiz an dezerzh da vare an Henamzer dija evit ma vefe tu d'an dud bevañ enno.
Dic'hlann bloaziek an Nil a oa darvoud pennañ ar bloaz evit Egiptiz an Henamzer (kregiñ a rae deiz kentañ ar bloaz pa oa tres sevel gant an dour). Hiziv eo bet kanoliet doureier an Nil gant stankell uhel Asouan met gwechall e tic'hlannent, hag e c'holoent un darn vat eus an trowardroioù en ur zegas ganto ul lec'hid du prizius (alese anv ar vro en Egipteg) a veze strujusaet an douaroù gantañ. Pinvidigezh ar vro a zeue eus an dic'hlann-se. Koulskoude e c'halle bezañ drastus an dourbeuz ivez pa save re, pe spontus an dienez er vro pa ne save ket a-walc'h an dour. Emplegadennoù bras-tre zo bet war ekoreizhiad traoñienn an Nil pa'z eus bet lakaet un termen, koulz lavaret, d'an dic'hlannañ bloaziek-se.
Harzoù
Madik e klot harzoù "hengounel" Henegipt gant re ar Stad vodern a-vremañ. Er Rouantelezh Kozh e veze bevennet ar vro gant ar mor Kreizdouar en norzh, gant an dourlamm kentañ er su, gant dezerzh Libia er c'hornôg ha gant ar mor ruz ha dezerzh ar Sinai er reter. Dreist-holl eo bevennoù ar su o deus fiñvet a-hed ar c'hantvedoù. Da vareoù zo eo aet levezon Egipt betek Gorre Nubia er su, Azia-vihan betek an Amourou (e Siria) en hanternoz ha glannoù en Eufrat e reter. Atav eo bet berr beli Egipt war Siria-Palestina ha n'eo morse aet pelloc'h eget Palestina. E-pad ar Marevezhioù Etre e veze disrannet ar galloud hag e rene ar Faraoned war rouantelezhioù bihan-tre a-wechoù, evel Roueed an tierniezh.
Krignerezh
thumb|right|300px|Krignerezh an avel en [[Negev (Israel)]] Krignerezh a vez lavaret eus krignat, pa vez krignet traoù pe loened. Da skouer e c'hell loened zo krignat plusk ha koad ar gwez. un urzhad bronneged a vez graet ar c'hrignerien anezho: (logod, gwiñvered, razhed hag all).
En ur ster strishoc'h ec'h implijer krignerezh e geomorfologiezh evit fenomennoù naturel a gaver war gorre ar voul-douar. Dre vras eo ar c'hrignerezh an etreober diwar darvoudoù fizikel evel an avel, ar glav, an erc'h ha dreist-holl diruilhal an dour a zegas kemmoù en torosennadur.
Mont endro ar c'hrignerezh
Pa vez kaozet eus krignerezh ur roc'h ez eus an aliesañ tri mare :
Faktorioù a levezon ar c'hrignerezh
Diouzh kaleter (hervez skeul Mohs) ha standilhon ar mineralioù a zo er reier, diouzh ledanadur termek ar reier, diouzh reaktadurioù kimiek etre ar mineralioù hag an endro e c'hell bezañ krignet diaes pe aesoc'h pep roc'h.
thumb|right|300px|Un tamm Kaolin (pri-gwenn) krignapl aes-tre (kaleter Mohs 2) thumb|right|300px|Ar [[kristal|c'hristalioù Kwartz a vez kavet er greunit a zo kalz kaledoc'h (kaleter Mohs 7)]]
Trede rev
Implijet e vez an termen trede rev evit kaozeal eus tud na glot ket gant an doare da disrannañ an dud etre div reve nemetken, gourel pe benel.
Implijet e oa bet an termen en Europa adalake an XIXvet Kantved evit ober dave da dud heñvelrevel dreist-holl dre ma na glote ket o stad-den ("identelezh") revel gant o reizh.
Implijet e vez hiziv an termen gant ur ster disheñvel-krenn avat evit ober dave da dud etrereizhadezh dreist-holl eveit lakaat da bar reizhelezhioù all gant an div reizh nemete anaouet gant ar gevredigezh.
E sevenadurioù zo dre ar bed e vez c'hoariet ur rol resis gant tud an trede rev er gevredigezh, da skouer :
Senousret III
Senousret III a oa 5 faraon an tierniezh.
Zuidschote
Emdroadur ar boblañs
Adalek 1806 betek 1970=niver an annezidi d'ar 31añ a viz Kerzu
Yezhoù koukiek-tchinek
Un is-skourr eus ar yezhoù koukiek-tchinek-nagaek eo ar yezhoù koukiek-tchinek komzet en India, Myanmar ha Bangladesh.
Gwelet ivez
Kuki-Chin-Naga-Sprachen Kuki-Chin-Naga Kuki-Čin 库基-钦-那加语言
Henri Matisse
Henri Matisse (1869-1954) a oa ul livour, ur c'hizellour hag un tresour gall brudet e vestroni war al livioù. Unan eus brudetañ arzourien an eo.
E-kichen Pablo Picasso (1881-1973) ha Marcel Duchamp (1887-1968) en e lakaer, pa voulc'has ganto un hent nevez en arzoù e deroù an.
E-touez luskad ar Faovouriezh e voe lakaet e deroù e remziad, hogen adal ar bloavezhioù 1920 e voe sellet outañ evel unan eus difennerion an doare gall klasel da livañ. Koulskoude, dre ma ouezas arverañ yezh al livioù e-pad un hanter kantved e vez anzavet evel unan eus kasourion an Arz nevez.
Ar stummadur
Henri-Émile-Benoît Matisse a voe ganet d'an 31 a viz Kerzu 1869 e c'hastel-Cambrésis (Norzh), anezhañ mab d'ur marc'hadour greun ha d'un dourlivourez amatour. E Bohain-en-Vermandois (Aisne) e voe desavet betek 1887, pa'z eas da bPariz da studiañ ar Gwir kent mont da gloareg e lez-varn Saint-Quentin (Aisne).
E 1889 e voe oberataet da heul ur gwaskad divilhenn, hag e-kerzh ma oa o pareañ e voe profet dezhañ rikoù-livañ gant e vamm. Evit diduiñ e amzer e krogas da zeskiñ ar vicher dre eilañ skeudennoù e liv. "Un doare baradoz" a gavas el livañ, evel ma skrivas diwezhatoc'h.
Pa voe pare e tistroas d'e labour hag e lakaas e anv en ur skol-dresañ. E miz Mezheven 1890 e livas e daolenn gentañ, Taolenn divuhez gant levrioù, a zo bremañ e Mirdi Matisse e Nisa. Dilezel ar Gwir a reas Henri Matisse neuze, ha mont war ar vicher a livour.
E 1891 e tistroas da Baris da studiañ an arzoù en Académie Julian a-benn prientiñ kenstrivadeg an École nationale supérieure des Beaux-Arts. Adalek 1892 e voe deskard e labourva al livour simbolour Gustave Moreau (1826-1898), a c'hounezas un ezdalc'h evit e skoliad da vont da Skol-uhel an Arzoù-Kaer hep kenstrivañ.
E-pad e studioù e voe levezonet Henri Matisse gant oberennoù Nicolas Poussin (1594-1665), Antoine Watteau (1684-1721), Jean-Siméon Chardin (1699-1779), hag Édouard Manet (1832-1883) ; gant al livouriezh japanat e voe levezonet ivez, evel an darn vrasañ eus arzourion e amzer.
E 1894 en devoe ur verc'h, Marguerite (1894-1982), digant e batrom Caroline Joblau.
E 1896 ha 1897 ez eas da welet al livour aostralian John Peter Russell (1858-1930) war enez Ar Gerveur e Breizh, ma welas labour al luskad Impresionour dre oberennoù Vincent van Gogh (1853-1890), a oa c'hoazh dianav d'ar mare.
E 1896 ivez e lakaas Henri Matisse pemp oberenn e Saloñs ar Société Nationale des Beaux-Arts ; div anezho a voe prenet gant ar Stad c'hall, en o zouez Al lennerez evit kastell Rambouillet.
A-drugarez da John Peter Russell e kejas ouzh Auguste Rodin (1840-1917) ha Camille Pissarro (1830-1903).
D'an 8 a viz C'hwevrer 1898 ez eas gant e bried da Gorsika, ma chomas en Aiacciu betek miz Gouhere da studiañ ar gouloù ha livañ un 50 taolenn bennak. Goude-se, diwar atiz Camille Pissarro, ez eas da London da studiañ oberennoù Joseph Mallord William Turner (1775-1851) kent chom e Tolosa, kêr-c'henidik e wreg, ma klaskas livañ e doare al livour saoz. Da Baris e tistroas e miz C'hwevrer 1899, ma kendalc'has da studiañ teknikoù livourion all. Dleoù a sammas dre brenañ oberennoù gant Auguste Rodin, Vincent van Gogh, Paul Gauguin (1848-1903) ha Paul Cézanne (1839-1906) ; gant doare hemañ diwezhañ e voe levezonet-don.
E 1899 ivez e reas e zelwenn gentañ, un eilad eus un oberenn gant ar c'hizeller gall Antoine-Louis Barye (1796-1875) ; gant pri e labouras e-pad bloavezhioù, betek diskouez e oberenn Ar sklav e 1903.
Ez-reoliek e veze diskouezet oberennoù Henri Matisse, e 1901 er Salon des Indépendants, e 1903 er Salon d'Automne, e 1904 e ti ar marc'hadour oberennoù arzel Ambroise Vollard.
E deroù ar bloavezh 1905 e tiskouezas kalz oberennoù e Paris, e ti Bernheim-Jeune hag er Salon des Indépendants, ma voe gwelet e bennoberenn Trolle, sioulder ha plijadurezh. En hañv ez eas gant al livour André Derain (1880-1954) da livañ e Cotlliure (Pireneoù-ar-Reter) ; eno e voe diaezet luskad ar Faovouriezh ganto.
Paris, 1905-1914
Gwarzh a voe e Salon d'Automne 1905 en abeg da daolennoù ur strollad livourion, ennañ Henri Matisse (Ar prenestr digor, Maouez he zog) hag André Derain, kevret gant Albert Marquet (1875-1947), Maurice de Vlaminck (1876-1958) hag an Izelvroad Kees van Dongen (1877-1968). Raktal goude ma voent lesanvet fauves ("gouezed") gant metoù ar vurutellerion en abeg d'al livioù glan, taer, disheñvel diouzh re ar patromoù ha lakaet a-blad war al lien e voe arc'het ar fauvisme ("faovouriezh") gant al livourion o-unan.
Anavezet e voe Henri Matisse hag André Derain evel pennoù ar Faovouriezh, pep hini anezho gant e heulierion : Maurice de Vlaminck, Raoul Dufy (1877-1953) ha Georges Braque (1882-1963) a voe en o zouez. Gant Gustave Moreau, kelenner kozh Henri Matisse, e voent-holl broudet da soñjal en tu-hont d'an doareoù boutin ha da heuliañ o gweladurioù.
Goude ar berzh-se e veajas Henri Matisse etre 1908 ha 1912 betek Alamagn, Aljeria, Italia, Maroko, Rusia, Spagn, Tahiti ha Stadoù-Unanet Amerika. En hevelep mare e voe diskouezet e oberennoù e Moskov, Berlin, München ha London.
Un akademiezh dizalc'h en devoa digoret e Paris e 1908, a serras e 1911.
Adalek 1909 e voulc'has ur rummad delwennoù arem, Noazhennoù a-gein, a badas betek 1930.
Mignon gant an dastumer rusat Sergei Chtchoukin e voe Henri Matisse. Evitañ e livas div eus e daolennoù pennañ, An Dañs hag Ar Sonerezh e 1910.
E miz Kerzu 1912 e tistroas Henri Matisse hag e wreg da Aiacciu, a guitajont e 1913 evit mont da New York ma voe diskouezet oberennoù Matisse e-kichen re Marcel Duchamp ha Francis Picabia (1879-1953), a voe lakaet da gannaded an arz nevesañ. Gwarzh a voe adarre avat, pa voe devet e Chicago ur skeudenn eus e daolenn Noazhenn c'hlas, bet livet e Biskra (Maroko) e 1907.
Nisa, 1914-1954
Pa darzhas ar Brezel-bed kentañ e voe disluet Henri Matisse ; betek 1919 e chomas kostez Nisa, ma kejas ouzh al livour japanat Yoshio Aoyama (1894-1996), "un dazlivour estlammus" hervez ar mestr gall. Levezonet gant H. Matisse e voe Y. Aoyama kent diazezañ ur skol gantañ adalek 1926.
E 1919 e c'houlennas ar sonaozour Igor Stravinskiy hag an impresario rusat Sergei Diagilev digant Henri Matisse sevel kinkladur ha dilhad ar varrezh Kan an Eostig evit un abadenn e London.
Ur c'hilsell a voe aozet e New York e 1929 ; pa oa eno ez asantas Henri Matisse ober un daolenn zivent evit ar fondezon Alan Barnes e Philadelphia.
Distreiñ da Nisa a reas al livour neuze, ha stagañ gant un Dañs all. Teir c'hentel eus an daolenn a reas etre 1930 ha 1932 : en e ranndi e chomas an hini gentañ, e Mirdi an Arzoù Arnevez e Paris emañ an eil (Dañs Paris, 1037 x 450 cm) hag e Philadelphia emañ ar gentel ziwezhañ, Dañs Merion, a zo a-vent gant Dañs Paris (un deirzaolenn, 15 x 5 m).
Pa oa o labourat war an taolennoù-se ez ijinas Henri Matisse un teknik nevez, a anvas "gouachoù didroc'het".
Etre 1934 ha 1938 e reas skeudennoù evit Ulysse, romant brudet ar skrivagner Iwerzhonat James Joyce. Kinkladur ha dilhad ar varrezh Ruz ha Du a reas ivez, evit Barrezhioù rusat Monte-Carlo.
E 1941 e voe taget gant ar c'hankr. Prederiet e voe en ospital Lyon, ma kendalc'has da ober gant gouachoù didroc'het evit sevel dilhad. Eno e voulc'has e steudad Jazz, a zo maendresadennoù war baper, graet gant gouachoù didroc'het bepred ; e 1947 e voe echuet.
E Vença (Alpoù-an-Arvor) en em stalias pa guitaas Lyon. Eno e chomas e-pad an Eil brezel-bed. Kalz poltredoù eus e verc'h Marguerite a reas e-pad ma oa honnezh o kuzhat diouzh ar Gestapo betek dibenn ar brezel en abeg d'he labour evit ar Rezistañs. E wreg Amélie a voe harzet ivez, evit an hevelep abeg, ha bac'het e-pad 6 mizvezh betek miz Here 1944.
E 1945 e voe aozet ur c'hilsell e Salon d'Automne Paris. Goude-se e krogas al livour da sevel raktres ar pallennoù-moger Polinezia, an Oabl ha Polinezia, ar Mor, a echuas e 1946. Adalek 1949 e labouras war kinkladur Chapel ar Rozera e Vença.
E 1952 e voe digoret ar Mirdi Matisse e Le Cateau-Cambresis, kêr-c'henidik an arzour. En hevelep bloavezh e livas e daolennoù Tristidigezh ar roue, Delienn zu war ur goueled gwer, Ar vorianez ha Noazhenn c'hlas II.
E 1953 e livas Ar maligorn, ha bloaz war-lerc'h Ar vag, e daolenn ziwezhañ, a chomas istribilhet he laez en traoñ e-pad 47 devezh e Museum of Modern Art (MoMA) New York.
D'an 3 a viz Du 1954 e varvas Henri Matisse d'an oad a 84 bloaz diwar un taol-kalon e Nisa, ma voe sebeliet e bered ar Cimiez.
Yann II (Bro-C'hall)
Sakret e voe war un dro gant e eil gwreg, Janed Auvergne, e Reims d'ar 26 a viz Gwengolo 1350.
Marc'heg kalonek e oa ar roue Yann II hogen politikour dister e oa ivez. Hejet e voe e ren gant diaestaerioù arc'hanterezh bras, gant iriennoù Charlez an Drouk, roue Navarra ha gant enkadenn an Stadoù Meur (renet gant Étienne Marcel). Ar Saozon a reas o mad eus kement-se, ha gant Edouarzh III hag e vab ar Priñs Du e voe aozet un ergerzhadenn e Lengadoc hag e Gwaskogn e 1355.
Dimezioù ha bugale
E 1332, da 13 vloaz, e voe dimezet da Bonne de Luxembourg e Melun. Unnek bugel o doe :
Mervel a reas e wreg Bonne gant ar vosenn, e miz Gwengolo 1349 en abati Maubuisson.
Addimeziñ a reas Yann II e miz C'hwevrer 1350 e Kastell Sainte-Gemme (Yvelines), e Feucherolles, da Jeanne d'Auvergne (1326-1361), merc'h da Guillaume XII kont Auvergne, intañvez Fulup Bourgogn (1323-1346).
1012
Diwar-benn bloavezh 1012 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Yann II (Bro-C'hall)
Dimezioù ha bugale
Gant Janed en doe tri bugel, marvet kenkent ha ganet :
1012
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1012
Yezhoù angamek-potchourek
Un isskourr eus ar yezhoù nagaek eo ar yezhoù angamek-potchourek (angami-pochuri) komzet en India, ennañ 10 yezh:
1012
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1012
Yann II (Bro-C'hall)
Dimezioù ha bugale
Hervez ar c'hronikour saoz Thomas de Walsingham en dije bet ur mab bastard :
Colin McNab
Colin Anderson McNab a zo bet ganet d'an 3 a viz C'hwevrer 1961 e Dùn Dèagh (Skos).
Paol Iañ (Rusia)
Paol I (e ruseg: Па́вел I Петро́вич, Pavel Petrovitch) (1 a viz Here 1754 - 23 a viz Meurzh 1801) a voe impalaer Rusia etre 1796 ha 1801, war-lerc'h Katelin II. Mab e oa da Katelin II ha da Pêr III Rusia.
Colin McNab
C'hoarier echedoù skosat.
Paol Iañ (Rusia)
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas Paol Iañ, e 1776, d'ar briñsez alaman Sophie Dorothee Auguste Luise von Württemberg (1759–1828), merc'h da Friedrich Eugen von Württemberg ha da Friederike Dorothea Sophia von Brandenburg-Schwedt. Dek bugel o doe.
Colin McNab
Skrivagnour ha kazetennour echedoù eo ivez.
E-pad meur a vloaz e skrivas er gazetenn echedoù skosat Scottish Chess.
An eil Skosad e oa da vout anvet Mestr Meur Etrebroadel e 1986, daoust d' e renk Elo bout dindan 2 500 poent pa voe roet an titl dezhañ.
E 1992 e voe tizhet ar renk Elo a 2 500 gantañ. 2 416 e oa d'ar 1añ a viz Gouere 2007.
Kampion Commonwealth e 1992.
Kampion Skos e 1983, 1991, 1993 ha 1995.
Boaz e vez da zigeriñ e bartiennoù gant ur fianchetto.
Un arbennigour ag an dibennoù-partiennoù eo.
Doktor war ar jedoniezh eo, bet tapet an diplom " DPhil " e skol-veur Oxford (Bro-Saoz) e 1987.
Warcraft
Warcraft a vez graet eus ur bed faltaziek mil brudet ijinet gant Blizzard Entertainment da sevel endro lod eus e c'hoarioù anavezetañ. Da skouer : diwar ar bed-se ez eo bet diazezet c'hoarioù strategiezh evel Warcraft I, II, III, pe Frozen Throne, hag un MMORPG (Massively Multiplayer Online Role-Playing Game): World of Warcraft (WoW), a zo tro 10 milion a c'hoarier disheñvel ha reoliek ennañ e-unan.
Warcraft e deus graet tro ar bed gant e dro-spered faltaziek spisverkus ("tost cartoon – bannoù-treseet - a lavaro tud zo) e-lec'h ma vez kavet daou strollad gouennoù enebet an eil ouzh egile en ur brezel mojennel.
Krog a ra an istor en ur bed klasel a-walc'h e keñver faltazi etre orked ha tud, met a-feur ma c'hoarvez darvoudoù liesseurt ez eo bet lakaet war wel un istor luziet-kenañ hag a c'heller keñveriañ gant ar bed a anavezomp hiziv gant e gudennoù geopolitikel hag all.
N'eo ket paouezet ar bed-se da fiñval diwar mennozhioù Blizzard, pell a-se... hag ar c'hoarierien da gemer perzh ennañ. Ken pinvidik eo deuet ar bed-se da vezañ ma'z eo bet embannet meur a levr a gontañ mareoù istorel kreñv Warcarft.
Ur film zoken zo war-bouez bezañ war hor skrammoù.
De Morgannwg
De Morgannwg (Kreisteiz Morgannwg, e brezhoneg) zo bet anv unan eus an 8 kontelezh a oa e Kembre etre 1974 ha 1996. Savet e oa bet diwar rannidigezh kontelezh kozh Morgannwg.
E 1996 e voe adkemmpennet ar c'hontelezhioù, ha rannet De Morgannwg e div lodenn :
Yezhoù aoek
Un is-skourr eus ar yezhoù nagaek eo ar yezhoù aoek (ao) komzet en India, ennañ 4 yezh:
Porto-Novo
Porto-Novo (223 552 a annezidi e 2002) eo kêr-benn bolitikel Benin. Emañ Porto-Novo war aod Pleg-mor Ginea. An eil kêr vrasañ e Benin eo war-lerc'h Cotonou. Emañ kêr e-kreiz ur vro ma c'hounezer eoul palmez, koton ha kapok dreist-holl. Er bloavezhioù 1990 e oa bet kavet tireoul er mor, dirak Porto-Novo, hag abaoe eo deuet ivez da vezañ ur porzh da ezporzhiañ tireoul.
Yves Duhayon
Yves Duhayon a zo bet ganet e 1954.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat.
Adalek an 2 a viz Gouere betek an 10 a viz Gouere 2005, c'hoari a reas e Kampionad Belgia a voe en Aalst. C'hwezekvet e voe gant 3 poent.
2386 edo e renk Elo e miz Here 2007 ha 2371 e miz Here 2008.
Stadegoù e Simbase
Hervez an diellaoueg echedoù Simbase, diwar 129 partienn, Duhayon en deus : 55 eo e dregantad a drec'hoù neuze.
Karloman
Carloman, pe Karloman, zo un anv-badez frankek (Karlmann en alamaneg a hiriv) hag anv meur a briñs frank er Grennamzer izelañ.
Bergen (Noord-Holland)
thumb|right|200px|Lec'hiadur Bergen thumb|right|100px|Ardamez Bergen thumb|right|200px|Krugell an oadoù e Bergen (01/01/2008)
Bergen (distagañ : )a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. 119,83 km² eo gorread Bergen (douar : 97,05 km², dour : 22,78 km² ). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 31 155 annezad enni. Stank e teu an douristed da vBergen, peogwir ez eus kalz traezhennoù (aod Mor an Hanternoz). E 2001 e voe kresket Bergen, pa voe ouzhpennet kumun Egmond ha hini Schoorl. Ar c'hêrioù, kêriadennoù ha distrigoù da-heul a ya d'ober kumun Bergen : Bergen, Aagtdorp, Bergen aan Zee, Bregtdorp, Camperduin, Catrijp, Egmond aan den Hoef, Egmond aan Zee, Egmond-Binnen, Groet, Hargen, Rinnegom, Schoorl, ul lodenn eus Schoorldam ha Wimmenum. thumb|right|200px|Iliz en Egomd aan Zee Abaoe war-dro 1900 e teu stank an arzourien (skrivagnerien, arkitektourien, livourien) da vBergen. Skol Bergen a zo ul luskad arzoù, hag oberennoù a c'haller gwelout e mirdi Kranenburgh. Karter Park Meerwijk, savet e 1915, a zo ennañ kenkizoù savet e doare skol Amsterdam. Ouzhpenn festivalioù arzoù (Kunsttiendaagse e miz Here) e vez aozet ur festival sonerezh bep bloaz e miz Eost e Bergen. War-du norzh Bergen emañ Schoorlse Duinen. Ul lec'h naturel eo ma kaver tevinier uhelañ ha ledanañ an Izelvroioù : betek 59m uhelder ha betek 5km ledander e lec'hioù zo. Un akwariom a zo ivez e Bergen aan Zee, ur mirdi gouestlet d'ar c'hirri kozh e Bergen ha daou virdi istor : Het Sterkenhuis (e Bergen) ha mirdi van Egmond (en Egmond aan Zee).
Istor
Bergen a greskas tro-dro d'ur chapel, ha roud kentañ anv Bergen a voe kavet en kantved. Bez ez eus ur vojenn anvet Burzhud Bergen ma konter darvoudoù a vije bet c'hoarvezet da vare dour-beuz Santez Elizabeth e 1421. An den e penn polis Bergen en dije kavet ur c'houfrig, ennañ ostivoù eus iliz Petten, bet kaset betek Bergen gant red an dour. A-hervez e vije troet an dour-mor a oa er c'houfrig da wad. En ur vojenn all eus 1422 ez eus anv eus ostivoù troet da gwad. E-lec'h ma vije c'hoarvezet an darvoudoù-se e voe savet ur chapel, hag ul lec'h pirc'hirinded e teuas da vezañ.
thumb|250px|Iliz Ruinekerk Ruinekerk a voe savet er kantved e-lec'h ma oa ar chapel. D'ar mare ma voe savet e oa an hini vrasañ e Noord-Holland. E-pad Brezel ar Pevar-Ugent Vloaz a-enep Spagn, e 1574, e voe preizhet ha devet gant protestanted izevroat, ha savet en-dro goude-se.
Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Bergen ez eus 23 dileuriad (disoc'hoù miz Meurzh 2006) :
Skoazell Vreizh
Skoazell Vreizh, aozadur dengarour breizhat, a zo ur gevredigezh gant ar statud kevredigezh a dalvoudegezh foran. Yann Choucq a zo deraouer Skoazell Vreizh hag a grou gant Xavier Grall ha Gwenc’hlan Le Scouëzec d'ar 24 a viz Genver 1969. Er mizvezh da-heul e c'han pemp poellgor lec'hel : Lanuon, Naoned, Roazhon, Sant-Brieg ha Pariz. Pierre Roy a zo bet prezidant e-pad bloavezhioù betek ma 'voe Pierre Loquet abaoe 1978, betek 2006.
An aozadur dengarour-se he deus evel pal "skoazellañ familhioù ar prizonidi politikel breizhat" (tud lakaet disked disked warno a-fed sponterezh), da "bep den hag a ra un oberiantiz stourm breizhat hag a zo kastizet gant ar justis c'hall". Bep tro ma 'vez bac'het ur stourmer ez a Skoazell Vreizh e darempred gant e familh, evit paeañ an holl fredoù alvokad ha reiñ arc'hant d'e bried ha d'ar vugale pa vez lakaet en toull-bac'h.
Abaoe gwall-daolioù ar Front de libération de la Bretagne e kerzh ar bloavezhioù 1970 ha diskounadur 1981, e veze skoazellet dreist-holl izili Stourm ar Brezhoneg gant Skoazell Vreizh. Deuet eo da vezañ diaesoc'h an traoù er bloavezhioù 1990, gant prosezioù ur c'hant breizhat bennak a veze tamallet outo bezañ herberc'hiet Euskariz hag a oa, hervez an archerien,izili eus an ETA : eus 1992 da 1999 eo bet dispignet muioc'h eget 1 milion a lurioù gall evit ar fredoù alvokad gant Skoazell Breizh. Dont a ra ar c'horvoderioù arc'hantel eus ar roadennoù a-youl-vat pe eus dastumerezhioù e-pad festoù-noz ha sonadegoù.
Embannet e vez ul lizher kelaouiñ gallek bep daou viz gant ar gevredigezh : Kannadig.
Eirene (arzourez)
Eirene, pe Irene, a oa un arzourez eus Hellaz kozh (IIIde kantved kent JK). Merc'h e oa d'al livour Kratinos ha gantañ eo e teskas ar vicher. Meneget eo hec'h anv gant ar skrivagner latin Plinius an Henañ (Iañ kantved goude JK) en e oberenn Naturalis Historia (levrenn 35). Livet he doa poltred ur plac'h a veze gwelet e kêr Eleusis evit doare.
Levr Boccaccio
Da vare an Azginivelezh italian, er kantved, e voe lakaet hec'h anv gant ar skrivagner Giovanni Boccaccio en e levr De mulieribus claris (Diwar-benn maouezed brudet).
Koulskoude e hañval ar skrivagner bezañ mesket meur a hini eus an anvioù meneget gant Plinius ha lakaet re a draoù war gont Eirene. Lakat a ra war he c'hont tri foltred all, hini Kalypso, hini ar gladiator Theodorus, ha hini un dañser brudet anvet Alcisthenes.
Brusel
Brusel (nederlandeg : Brussel, distaget [brʏsəl] ; galleg : Bruxelles, distaget [bʁysɛl] ; alamaneg : Brüssel) a zo ur gêr hag ur gumun eus Flandrez Belgia. Brusel eo kêr-benn Belgia, kumuniezh c'hallek Belgia, kumuniezh flandrezek Belgia ha Rannvro Flandrez. Kêr-benn Unaniezh Europa eo ivez, ha sez un toullad brav a aozadurioù etrebroadel, evel Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel (AFNA).
Tud ganet e Brusel
Pennoù bras :
Sinema :
Sonerezh :
Bannoù-treset :
Gevellerezh
Brusel zo gevellet gant :
Katelin II
Katelin II (rusianeg: Екатерина II Великая, Yekaterina II Velikaya), pe Katelin Veur, ganet e Stettin e Pomerania, a voe impalaerez Rusia eus 1762 da 1796.
Bugaleaj
Ganet e oa bet Sophie Friederike Auguste von Anhalt-Zerbst-Dornburg e Stettin d'an 2 a viz Mae 1729. Merc'h e oa d'ar priñs Christian August von Anhalt-Zerbst ha da Johanna Elisabeth von Holstein-Gottorf.
Ne oa ket gwall c'halloudus he familh met soñjet e voe e Sophie gant Elesbed Iañ, impalaerez Rusia, pa voe kaoz eus kavout ur pried d'he hêr, Pêr. Goude bezañ bet pedet gant an impalaerez ec'h erruas Sophie hag he mamm e Rusia e miz C'hwevrer 1744.
E miz Even 1744 e voe degemeret Sophie er relijion ortodoks dindan anv Katelin.
D'ar 21 a viz Eost 1745 e voe lidet hec'h eured gant an dug-meur Pêr.
Loeiz V (roue Frankia ar C'hornôg)
E vuhez
En 982, pa oa 15 vloaz, e timezas da Adelaid Anjev, anvet ivez Blanche, merc'h da Foulk II, kont Anjev, he devoa tost ugent vloaz warnañ. C'hoar e oa da Jafrez Grisegonelle ha da eskob Le Puy, Guy d'Anjou, hag intañvezet e oa div wech. Ne badas ket an dimeziñ, re yaouank ar gwaz, ha re droet da vambochat, dispartiañ a rejont daou vloaz goude.
Pa varvas e dad d'an 2 a viz Meurzh 986, ne savas skoilh ebet ouzh e gurunidigezh dre ma oa bet sakret roue pell a oa.
Prest e oa Loeiz V da genderc'hel gant stourm e dad ouzh an impalaer santel evit Lorraine ha gervel a reas arc'heskop Reims dre ma oa hemañ a-du gant an Ottoned. Met mervel a reas a-daol-trumm en ur gwallzarvoud chase e miz Mae 987.
Ar roue karolingat diwezhañ e voe.
Hlotar Iañ
Hlotar Iañ, pe Klotar Iañ (e-tro 498 – 561), pempvet mab d'ar roue Hlodwig I (anavezet evel Clovis e galleg) ha pevarvet mab d'e bried Hlotilde, a oa roue ar Franked.
Buhez
Goude marv Hlodwig, d'ar 27 a viz Du 511, e voe rannet e rouantelezh etre e bevar mab : Klodomir, Thierry I, Childebert I ha Hlotar,.
Roue Soissons e teuas Hlotar da vezañ e 511 (oadet e-tro 13 vloaz), roue Orléans e 524, roue ar Vurgonded e 534, roue Franked ar Reter e 555 ha roue Pariz e 558. Etre 558 ha 561 edo e-unan e penn rouantelezh adunanet ar Franked, evel en amzer e dad Hlodwig I.
Elverdinge
Elverdinge en izelvroeg, Elverdienge e flandrezeg kornôgel, a zo ur rann eus kumun Ieper, e Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Ur gumun e oa gwechall. Staget eo bet ouzh kumun Ieper gant lezenn 1977. left|thumb|250px|An ti-kêr left|thumb|180px|An iliz katolik Sint-Petrus ha Paulus
1205
Diwar-benn bloavezh 1205 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1205
Inizi Strewet
[[Image:Iles eparses de l'ocean Indien.png|thumb|right|280px|Men emañ Inizi Strewet Meurvor Indez.
• 1 : Bassas da India
• 2 : Europa
• 3 : Inizi Glorius
• 4 : Juan de Nova
Yezhoù tangkoulek
Un is-skourr eus ar yezhoù nagaek eo ar yezhoù karenek (tangkhul) komzet en India, ennañ 3 yezh:
Inizi Strewet
• 5 : Enez Tromelin
Claudie Gallay
E 2001 e voe embannet he levr kentañ. Meur a briz lennegel gall zo aet ganti ha brud zo deuet dezhi dreist-holl diwar berzh he romant Les Déferlantes (2008).
Liammoù diavaez
Atersadenn e Ouest-France e 2008
Fafafined
An termen fafafined (samoaeg: fa'afafine, tongaeg: rae rae ha tahitieg: mahu) a vez implijet evit ober dave d'an dud trede rev hag o ar rol revel c'hoariet gante er gevredigezh.
Ez-hengounel e vez great fafafined eus paotred desavet gant o familh evel merc'hed pa vez re a baotred gante dija. Lakaet e vezont da sikour o mammoù gant labour an ti ha gwisket e vezont evel merc'hed. Peurliesañ e kendalc'h ar baotred-se d'ober diouzh o identelezh revel pa vezont tud deuet ha zoken ur wezh euredet gant ur vaouez.
Hervez meur a fafafined o-unan n'eo ket o familh a dibab o identelezh revel met kentoc'h leuskel anezhe d'ober diouzh o revelezh diabarzh.
treuzrevel e vefe graet eus seurt tud e broioù Europa ma vez gwelet fall dre vras seurt revelerezhioù na glotont ket gant ar mennozhioù gourel-benel.
Peurliesañ eo heñvelrevel o zuadur revel.
Republikan
Ur republikan a zo un den douget d'ar Republik pe d'ar republikelezh.
Hervez ar vro hag ar marevezh istorel e c'hall kemm ster ar ger avat.
Bandenn ar Pevar
thumb|Bandenn ar Pevar e-kerzh o frosez
Bandenn ar Pevar  eo an anv roet d'ur bodadig tud eus pennoù Strollad Komunourien Sina e Republik Poblel Sina, renet gant maouez Mao, Jiang Qing, a voe harzet ha distroadet e 1976, war-lerc'h marv Mao Zedong, hag a voe tamallet dezhe darvoudoù Dispac'h Sevenadurel.
Un anv disprizius, goveliet gant o enebourien, eo da gentañ penn met implijet e vez pa studier istor Republik Pobl Sina.
Weesp
thumb|right|200px thumb|right|200px|Lec'hiadur Weesp thumb|right|150px|Banniel Weesp thumb|right|90px|Ardamez Weesp thumb|right|200px|Krugell an oadoù e Weesp (01/01/2008) thumb|Unan eus an teir meilh a zo e Weesp
Weesp (distagañ :) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. 21,88 km² eo gorread Weesp (douar : 20,55 km², dour : 1,33 km² ). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 17 564 annezad enni. Ar c'hêrioù, kêriadennoù ha distrigoù da-heul a ya d'ober kumun Weesp : De Horn, Uitermeer, Weesp. Weesp a zo en ur rannvro anvet Vechtstreek, tost eo ouzh ar stêr Vecht hag ar stêr Smal Weesp hag ouzh kanol Amsterdam-Roen.
Istor
Un daouarc'heg didud e oa betek penn-kentañ ar Grennamzer. Roet e voe gwirioù-kêr da Weesp e 1355. Eus dibenn ar Grennamzer betek an Eil Brezel-Bed e voe ar stêr Vecht ul linenn-difenn evit kontelezh Holland. Mogerioù-kreñv a oa e Weesp. El linenn-difenn e oa takadoù heveuz, a veze beuzet pa veze brezel. A-dreñv an takadoù-se e oa kêrioù kreñvaet, kazarnioù ha savadurioù arme all. Ul lodenn eus Stelling van Amsterdam e oa. Goude an Eil Brezel-Bed e voe savet tiez-annez nevez e kornôg Weesp, un takad greanterezh hag ur porzh war ar ganol Amsterdam-Roen. Ouzhpennet e voe ur bannlev er su er bloavezhioù 1970, ha n'eo ket kresket Weesp abaoe.
Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Weesp ez eus 17 dileuriad:
Touristelezh
Brudet eo Weesp peogwir eo eno ma savet labouradeg chokolad Van Houten. E Weesp e kaver ivez meilhoù. Miret eo bet kreiz Weesp evel ma oa gwechall, ha brudet eo ivez porselen Weesp hag ar wastell anvet Weesper Mop.
Transportoù
Un ti-gar a zo e Weesp hag e c'haller ivez tapout ar bus da vont da Amsterdam.
Kannerez velen
Ar gannerez velen (liester : kannerezed melen) a zo ur spesad golvaneged amprevanetaer, Motacilla flava an anv skiantel anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an dek isspesad anezhañ :
Hun East Anglia
Hun a zo ur rener martezeus East-Anglia en-defe renet ar vro asambles gant Beorna East-Anglia hag Alberh East-Anglia pa voe disrannet ar rouantelezh e 749. N'eo anavezet nemet dre ur meneg en dastummadeg Roger of Wendover a lâr e tisranne Hun, Bearna hag Alberht ar rouantelezh etrezo e 749.
Troadell (yezhoniezh)
Er yezhoniezh e vez implijet an termen troadell evit komz eus ur frammadur yezhadurel implijet gantañ ur morfem distag (peurliesañ ur ger goullo pe ouzhpenn unan) kentoc'h evit ur benveg morfologel (d.l.e deveradurezh pe displegadurezh) evit displegañ ur rummad yezhadur pe ul liamm yezhadurel.
Hun East Anglia
Tra ma ouizer e oa tudennoù istorel Bearna hag Alberht, peogwir ez eus pezhioù-moneizh kognet ganto, n'anavezer netra diwar-benn Hun ha diasur eo e vezañs.
Troadell (yezhoniezh)
Da skouer e brezhoneg:
Unan eus perzhioù morfologel pennañ ar yezhoù dezrannel eo ar framamdurioù kevreadurezh diazezet war traodelloù. Implijet e vez a-wezhoù ivez avat gant yezhoù sintezel.
Gwelit ivez:
Perífrasi verbal Periphrasis Perífrasis verbal Temps périphrastique Perífrase verbal
Republikelezh
Ar republikelezh a zo ideologiezh ar republikaned, komprenet evel ar re a sav a-du gant ar Republik, hag a-enep enebourien a vez peurvuiañ
Steven Geirnaert
Steven Geirnaert a zo bet ganet e 1984.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat.
Adalek an 2 a viz Gouere betek an 10 a viz Gouere 2005, c'hoari a reas e Kampionad Belgia a voe en Aalst. Pempvet e voe gant 5 poent. 2353 edo e renk Elo e miz Here 2008.
Stadegoù e Simbase
Hervez an diellaoueg echedoù Simbase, diwar 171 partienn, Geirnaert en deus :
Kizell
Ur gizell zo ur benveg metal, moan ar beg anezhañ, da gizellat mein pe koad, implijet gant kilvizion pe kizellerien. Lemm-lemm e vez ar beg war ar c'hizelloù-koad.
Eusebius Caesarea
Eusebius Caesarea, e gregach Eusebios o Kaisareias (Ευσέβιος ο Καισαρείας), (war-dro 260–339) a oa un doueoniour hag un istorour-an-iliz e penn kentañ ar. Arc'heskob Caesarea Maritima, e Palestina, e oa. Anavezet eo ivez evel Eusebius Pamphili, da lavarout eo Eusebius [kile] Pamphilus.
N'eo ket anavezet evel unan eus Tadoù an Iliz met a bouez bras eo e skridoù evit anavout tri c'hantved kentañ istor an iliz kristen. Un istor koshoc'h, bet skrivet gant Hegesippus, zo meneget gantañ, nemet kollet eo bet.
Sic et simpliciter
Sic et simpliciter zo ur bomm latin a dalv kement hag "evel-se emañ, ken plaen ha tra".
Lavaret e vez evit diskouez n'eus ket da glask pemp troad d'ar maout.
Emgann Philippoi
Emgann Philippoi (miz Gwengolo – miz Here 42 kent JK) a zo anv daou emgann, an eil war-lerc'h egile, e plaenenn Philippoi e reter Makedonia, ma edo an daou driumvir Octavius ha Marcus Antonius o vrezeliañ ouzh ar republikaned Brutus ha Cassius. Trec'h e voe an driumvirien war ar republikaned. Gant ar faezhidigezh-se e voe echu d'ar Republik roman.
Yezhoù nagaek direnk
Ur bloc'had yezhoù nagaek eo ar yezhoù nagaek direnk ma vez renket ennañ an holl yezhoù ha n'eus ket tu d'o renkañ e hini ebet all eus is-skourroù ar yezhoù nagaek.
N'eus er bloc'had-mañ nemet 1 yezh komzet en:
Dagobert
Gerdarzh
Diazezet eo an anv
Saladin
Saladin pe Salahudin (Zazaeg:Selahedîn Ayûbî; arabeg: صلاح الدين يوسف بن ايوب Al-Malik al-Nāṣir Ṣalāḥ al-Dīn Yūsuf ibn Ayyūbbet) ganet e 1137 pe 1138 e Tikrit, marvet d'ar 4 a viz Meurzh 1193. Brezelour ha penn-Stad kurdat muzulman ag an.
Ercole Iañ d'Este
Ercole Iañ d'Este (1431-1505), dug Ferrara adal 1471 betek 1505, a voe un den a-bouez en istor an Azginivelezh italian, evel politikour ha gwarezour an arzourien. Mab e oa da Niccolò III d'Este ha da Ricciarda da Saluzzo. Dimeziñ a reas da Eleonora di Napoli, ha pemp bugel o doe.
Kanton Villeneuve-d'Ascq-Kreisteiz
Kanton Villeneuve-d'Ascq-Kreisteiz a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Ercole Iañ d'Este
Istor
Savet e voe Ercole e lez aragonat Napoli, e-kichen danvez e dad-kaer Ferdinando Iañ Naplez, adal 1445 betek 1460. Eno e studias arz ar brezel, ar varc'hegiezh, hag e savas ennañ ar garantez ouzh an disavouriezh hag an arzoù.
Kanton Villeneuve-d'Ascq-Kreisteiz
Kumunioù
Kanton Villeneuve-d'Ascq-Kreisteiz a yae ul lodenn eus kumun Villeneuve-d'Ascq d'ober anezhañ:
Ercole Iañ d'Este
Dug
Dimeziñ a reas da Eleonora, merc'h da Ferdinando Iañ Naplez, roue Naplez. Pemp bugel o doe:
Besterd en doa an dug ivez, en o zouez
Oberenn
Envel a reas ar barzh Matteo Maria Boiardo da vinistr, gwareziñ a reas Pandolfo Collenuccio, harluet eus Pesaro, degemer a reas ar barzh yaouank Ludovico Ariosto e lez Ferrara.
Brezel gant Venezia
Bec'h a veze etre Ferrara ha Venezia a glaske kreskiñ he galloud ha ren war marc'had an holen. Abalamour da se e reas Brezel Ferrara e 1482 ouzh Venezia, ha skoazellet e voe gant ar pab Sist IV d'ar poent. Gant Peoc'h Bagnolo e 1484 e rankas Ercole leuskel douaroù gant Venezia: ar Polesine ha Rovigo.
Sonerezh
Goude ma kollas ar brezel en doa renet a-enep Venezia hag ar pab e reas berzh gant ar sonerezh. Lakaat a reas sonaozourien brudetañ an amzer da labourat evitañ, evel Alexander Agricola, Jacob Obrecht, Heinrich Isaac, Hadrian Willaert ha dreist-holl Josquin Desprez, a savas ar Missa Hercules Dux Ferrariae, dediet dezhañ ha diazezet war silabennoù e anv. Ercole, hag un nebeud priñsed all, eo a reas da sonerien Flandrez dont da Italia.
War e lerc'h
E vab Alfonso d'Este, dimezet da Lucrezia Borgia, merc'h ar pab, a voe dug war e lerc'h.
Ligue pour la protection des oiseaux
An LPO, Ligue pour la Protection des Oiseaux (Kevre evit gwarez al laboused (KGL)), zo ur gevredigezh c'hall hag a ra war-dro diwall an evned.
Jónína Leósdóttir
Jónína Leósdóttir, ganet d'ar 16 a viz Mae 1954, zo ur gazetennerez ha skrivagnerez islandek. Daouzek pezh ganti zo bet c'hoariet en he bro. Daou romant ivez he deus skrivet, ha troet levrioù diwar ar saozneg.
Dimezet eo gant Jóhanna Sigurðardóttir, ar vaouez a zo bet anvet da gentañ ministr Enez ar Skorn e 2009. Gant he fried kentañ he doa bet ur mab.
Neustria
thumb|right|350px|Neustria en Impalaeriezh frank eus 481 da 814 thumb|right|300px|Neustria en 852
Yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz
Un is-skourr eus ar yezhoù koukiek-tchinek eo yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz komzet en India ha Myanmar, ennañ 10 yezh:
Neustria
Dont a rafe anv Neustria eus ar ger frankek Niuster, « an nevesañ », met savet e vije bet an anv 100 vloaz war-lerc'h ar rouantelezh.
Istor Neustria
Krouet e oa bet Neustria pa voe rannet rouantelezh Hlodwig Iañ (pe Clovis hervez ar galleg a vremañ) war-lerc'h e varv e 511 e div lodenn, Neustria hag Aostrazia. Mont a reas Neustria gant Hlotar Iañ, a renas 50 vloaz, hag a zeuas a-benn da adunvaniñ rouantelezh e dad. An eil rouantelezh vras krouet gant ar Franked e oa diwar an douaroù aloubet diwar-goust Syagrius
Bevennet e oa gant ar stêr Liger er c'hreisteiz, ar Meurvor Atlantel ha rouantelezhioù Breizh er c'hornôg, ha Champagn er reter, met mont a rae betek Flandrez en hanternoz.
Pa varvas Hlotar en 561 e voe rannet ar rouantelezh frank adarre, etre e bevar mab en taol-mañ: Caribert Iañ, Gontran Iañ, Sigebert Iañ ha Chilperig Iañ. Gant Chilperig eo ez eas Neustria.
Pa varvas Chilperig avat en 584 ne oa ket gwall gozh e vab Hlotar II: un toullad mizioù nemetken. E 613 e teuas da vout roue ar Franked dre ma lakaas e grabanoù war Aostrazia, war lerc'h marv Teodorig II Bourgogn (Thierry gant ar C'hallaoued), ha war Akwitania war un dro. Pa varvas Hlotar III en 674 e voe lakaet ar roue Teodorig III e penn gant tud Aostrazia. E-keit-se e oa deuet Akitania da vout dizalc'h. Hogen n'eo ket gant Teodorig e oa ar galloud gwirion met gant Berchar, maer ar palez. Trec'het e voe e 687 gant maer ar palez Aostrazia, Pepin Herstal, en emgann Tertry, ur gêriadenn eus Pikardi tost da b-Péronne. Diwar neuze e vo echu da rouaned Neustria klask kemer penn rouantelezhioù ar Franked: dindan Aostrazia e vo, e-dalc'h an Arnulfeien. Chom a raio ar c'hemm entre Neustria, Aostrazia ha Bourgogn ur pennad c'hoazh met monta raio da get tammig ha tammig. Goude Feuremglev Verdun en 843 ne vo ken nemet anv kornôg ar rouantelezh.
Pa voe sinet Feuremglev Angers e 851 entre rouantelezh ar Franked ha Breizh e voe kollet gant Neustria broioù Roazhon ha Naoned a voe staget ouzh Breizh. Ar vro-se, a vo anvet Breizh-Uhel, ne voe ket brezhonekaet.
Eus Neustria da Normandi
Da goll ez eas an anv pa voe kemeret hini Northmannia pe Normandi, pa voe roet d'ar Viking Rollon hervez emglev Saint-Clair-sur-Epte en 911.
<!--
Âgé seulement de quelques mois, Clotaire II, fils de Childéric, hérite de la Neustrie à la mort de son père en 584. À la mort de Thierry II de Bourgogne, en 613, Clotaire II récupère l'Austrasie et devient ainsi roi des Francs qui récupère aussi l'Aquitaine.
Après la mort de Clotaire III en 674, la Neustrie se voit imposer un roi — Thierry III — par les Austrasiens, l'Aquitaine ayant retrouvé auparavant son indépendance. Berchaire, maire du palais du roi Thierry III est vaincu en 687 à la bataille de Tertry, petit village de Picardie proche de Péronne, par Pépin de Herstal, maire du Palais d'Austrasie. Cette défaite ruine définitivement les prétentions hégémoniques de la Neustrie, qui n’est à partir de ce moment qu'un État vassal de l'Austrasie que dirigent les Arnulfiens. Cependant la distinction entre Neustrie, Austrasie et Bourgogne va subsister encore, bien que s'effaçant progressivement. Après le traité de Verdun en 843, le nom de Neustrie ne désigne plus que la partie ouest du royaume.
Lors du Traité d'Angers signé en 851 entre le royaume de Francie occidentale et la Bretagne, la Neustrie perd toute la partie occidentale (les Marches de Bretagne) qui est annexé au royaume breton pour constituer la Haute-Bretagne. La population franque de cette région ne sera pas chassée lors de cette annexion et constituera la Bretagne de langue romane (langue appelé également gallo).
En 861, Charles le Chauve réorganisa la défense de Neustrie en créa deux marches (voir Marche de Neustrie), afin de défendre cette région contre la double menace bretonne et normande.
Articles connexes
-->
Jakub Filipek
Jakub Filipek a zo bet ganet d'an 12 a viz Ebrel 1979.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat.
2372 edo e renk Elo e miz Here 2008.
Stadegoù Simbase
Hervez an diellaoueg echedoù Simbase, diwar 307 partienn, Filipek en deus : 60 eo e dregantad a drec'hoù neuze.
Anna Rusia
Anna Ivanovna (e ruseg Анна Иоанновна) (7 a viz C'hwevrer 1693 - 28 a viz Here 1740) a voe dugez Kourland etre 1711 ha 1730 hag impalaerez Rusia etre 1730 ha 1740.
Anna a oa merc'h da Ivan V ha nizez da Pêr Veur. Euredet e voe da Frederick Wilhelm, dug Kourland, e miz Du 1710. Abred e voe intañvez pa varvas he fried e-kerzh ar veaj a gase anezho da Sant Petersbourg e miz Genver 1711. Ne addimezas ket.
Kurunennet e voe goude marv Pêr II e 1730.
Anavezet eo evit bezañ adsavet ar polis surentez a oa ur benveg da spontañ hec'h enebourien.
Dre n'he doa ket fiziañs en noblañs kozh rusian e roas ar c'hargoù pouezusañ er gouarnamant da Alamaned.
A-raok mervel e tisklêrias Ivan VI da hêr evit ma chomfe tron Rusia gant diskennidi he zad, Ivan V. Met nebeud goude he marv e teuas a-benn Elesbed da gemer ar galloud.
Jóhanna Sigurðardóttir
Jóhanna Sigurðardóttir, ganet d'ar 4 a viz Here 1942 e Reykjavík, a zo r bolitikourez islandat, anvet da gentañ ministrez Enez ar Skorn d'ar 1añ a viz C'hwevrer 2009 (ar 24vet e oa). Ezel eo eus ar Samfylkingin, ur strollad politikel islandat sokiodemokrat. Sachet he deus evezh ar gelaouerien etrevroadel abalamour m'emañ o vevañ gant ur vaouez, ar skrivagnerez Jónína Leósdóttir, goude bezañ bet daou vugel gant he fried a-raok.
Plediñ a reas gant an enkadenn arc'hant a rae he reuz er vro d'an ampoent. Padout a reas he resped betek an 23 a viz Mae 2003.
Strolladoù politikel
Bet eo er strolladoù-mañ:
Poblañsouriezh
Ar boblañsouriezh a zo studi kementadel ha studi nerzhouriezh ar poblañsoù en ur tennañ kont eus ar genel, ar frouezhusted, ar marvelezh, an euredelezh hag an divroerezh. Labour ar boblañsourien a zo elfennañ an anadennoù-se pa 'z eont war gresk-digresk en amzerioù koulz hag er spas ha pa gemmont dindan levezon ar fedoù sokial, armerzhel ha sevenadurel.
Implijet e vez meur a hentenn ha meur a anaoudegezh desachet eus kelennoù nes evel ar gevredadouriezh, an istor hag an armerzh. Ne bled ket ar skiant-se nemet gant ar stadegoù hag ar stadegouriezh, met gant stad ar poblañsoù en ur doare hollel.
Vigdís Finnbogadóttir
thumb|Vigdís Finnbogadóttir (1985) Vigdís Finnbogadóttir a oa pevare prezidant Enez ar Skorn eus 1980 betek 1996, ha kentañ maouez er bed o vezañ dilennet d'ar garg-se dre vouezhiadeg hollek war-eeun.
Hilda
Hilda zo un anv-badez alamanek ha polonek. Savet eo diwar ar ger hild, a dalv kement ha stourm, hag a gaver e meur a anv-badez all. Un adstumm eo d'an anv Hilde.
Anvioù-badez kenorin
Setu anvioù-badez all savet diwar ar ger alamanek hild: Hilde, Klotilda, Matilda, Brunhild, Hildebrand, ha re all.
La Herlière
La Herlière a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
1206
Diwar-benn bloavezh 1206 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1206
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1206
Jammu ha Kachmir
Stad hanternosañ India eo Jammu ha Kachmir (dogreg: जम्मू और कश्मीर, ladakheg: ཇ་མུ་དང་ཀ་ཤི་མིར།, ourdoueg: جموں اور کشمیر), furmet gant an darn eus Kachmir dalc'het gant India goude ar Brezel Kentañ etre India ha Pakistan. En Himalaya emañ ha harzoù he deus gant Sina, Pakistan ha stad Himachal Pradesh.
Rannet eo ar stad etre teir rannvro :
Ur vro rannet
Gant al linenn c'hlas e weler bevennoù Jammu ha Kachmir. An dachenn c'hlas eo an dachenn a zo meret gant Republik India (Skorneg Siachen e-barzh); an dachenn wer eo al lodenn e dalc'h Pakistan (Azad Kashmir); an dachenn velen eo al lodenn dalc'het gant Sina.
Rannvro Trnava
thumb|right|200px|Banniel Rannvro Trnava e Slovakia thumb|right|200px|Skoed-ardamez Rannvro Trnava e Slovakia thumb|right|200px|Lec'hiadur Rannvro Trnava e Slovakia Rannvro Trnava (slovakeg : Trnavský kraj) a zo ur rann velestradurel e Slovakia lec'hiet e kornôg ar vro. 4 174,2 km² eo gorread ar Rannvro ha d'an 31 a viz Kerzu 2009 e oa 561 525 annezad enni (stankter : 135 annezad/km²). Trnava eo ar gêr-benn.
Distrigoù
Rannet eo Rannvro Trnava e 7 distrig :
Yezhoù wakachek
Ur familh-yezhoù eo ar yezhoù wakachek (saozneg: Wakashan), ennañ 5 yezh komzet e Norzhamerika (e Kanada hag er Stadoù-Unanet). Evel m’eo boutin e yezhoù aod ar gwalarn o deus ar yezhoù wakachek un niver bras a gensonennoù ha strolladoù lies a gensonennoù.
Evel-henn e vez isrannet ar yezhoù er familh-mañ e daou skourr: