cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Protein
Cellular localization
Other methods for elucidating the cellular location of proteins requires the use of known compartmental markers for regions such as the ER, the Golgi, lysosomes/vacuoles, mitochondria, chloroplasts, plasma membrane, etc. With the use of fluorescently-tagged versions of these markers or of antibodies to known markers, it becomes much simpler to identify the localization of a protein of interest. For example, indirect immunofluorescence will allow for fluorescence colocalization and demonstration of location. Fluorescent dyes are used to label cellular compartments for a similar purpose.
Another applicable technique is cofractionation in sucrose (or other material) gradients using isopycnic centrifugation. While this technique does not prove colocalization of a compartment of known density and the protein of interest, it does increase the likelihood, and is more amenable to large-scale studies.
Finally, the gold-standard method of cellular localization is immunoelectron microscopy. This technique also uses an antibody to the protein of interest, along with classical electron microscopy techniques. The sample is prepared for normal electron microscopic examination, and then treated with an antibody to the protein of interest that is conjugated to an extremely electro-dense material, usually gold. This allows for the localization of both ultrastructural details as well as the protein of interest.
Through another genetic engineering application known as site-directed mutagenesis, researchers can alter the protein sequence and hence its structure, cellular localization, and susceptibility to regulation, which can be followed in vivo by GFP tagging or in vitro by enzyme kinetics and binding studies.
Proteomics and bioinformatics
The total complement of proteins present at a time in a cell or cell type is known as its proteome, and the study of such large-scale data sets defines the field of proteomics, named by analogy to the related field of genomics. Key experimental techniques in proteomics include 2D electrophoresis, which allows the separation of a large number of proteins, mass spectrometry, which allows rapid high-throughput identification of proteins and sequencing of peptides (most often after in-gel digestion), protein microarrays, which allow the detection of the relative levels of a large number of proteins present in a cell, and two-hybrid screening, which allows the systematic exploration of protein-protein interactions. The total complement of biologically possible such interactions is known as the interactome. A systematic attempt to determine the structures of proteins representing every possible fold is known as structural genomics.
The large amount of genomic and proteomic data available for a variety of organisms, including the human genome, allows researchers to efficiently identify homologous proteins in distantly related organisms by sequence alignment. Sequence profiling tools can perform more specific sequence manipulations such as restriction enzyme maps, open reading frame analyses for nucleotide sequences, and secondary structure prediction. From this data phylogenetic trees can be constructed and evolutionary hypotheses developed using special software like ClustalW regarding the ancestry of modern organisms and the genes they express. The field of bioinformatics seeks to assemble, annotate, and analyze genomic and proteomic data, applying computational techniques to biological problems such as gene finding and cladistics.
Structure prediction and simulation
Complementary to the field of structural genomics, protein structure prediction seeks to develop efficient ways to provide plausible models for proteins whose structures have not yet been determined experimentally. The most successful type of structure prediction, known as homology modeling, relies on the existence of a "template" structure with sequence similarity to the protein being modeled; structural genomics' goal is to provide sufficient representation in solved structures to model most of those that remain. Although producing accurate models remains a challenge when only distantly related template structures are available, it has been suggested that sequence alignment is the bottleneck in this process, as quite accurate models can be produced if a "perfect" sequence alignment is known. Many structure prediction methods have served to inform the emerging field of protein engineering, in which novel protein folds have already been designed. A more complex computational problem is the prediction of intermolecular interactions, such as in molecular docking and protein-protein interaction prediction.
The processes of protein folding and binding can be simulated using techniques derived from molecular dynamics, which increasingly take advantage of distributed computing as in the Folding@Home project. The folding of small alpha-helical protein domains such as the villin headpiece and the HIV accessory protein have been successfully simulated in silico, and hybrid methods that combine standard molecular dynamics with quantum mechanics calculations have allowed exploration of the electronic states of rhodopsins.
Nutrition
Most microorganisms and plants can biosynthesize all 20 standard amino acids, while animals, (including humans) must obtain some of the amino acids from the diet. Key enzymes in the biosynthetic pathways that synthesize certain amino acids - such as aspartokinase, which catalyzes the first step in the synthesis of lysine, methionine, and threonine from aspartate - are not present in animals. The amino acids that an organism cannot synthesize on its own are referred to as essential amino acids. If amino acids are present in the environment, microorganisms can conserve energy by taking up the amino acids from their surroundings and downregulating their biosynthetic pathways.
History
Proteins were recognized as a distinct class of biological molecules in the eighteenth century by Antoine Fourcroy and others, distinguished by the molecules' ability to coagulate or flocculate under treatments with heat or acid. Noted examples at the time included albumin from egg whites, blood, serum albumin, fibrin, and wheat gluten. Dutch chemist Gerhardus Johannes Mulder carried out elemental analysis of common proteins and found that nearly all proteins had the same empirical formula. The term "protein" to describe these molecules was proposed in 1838 by Mulder's associate Jöns Jakob Berzelius. Mulder went on to identify the products of protein degradation such as the amino acid leucine for which he found a (nearly correct) molecular weight of 131 Da.
The difficulty in purifying proteins in large quantities made them very difficult for early protein biochemists to study. Hence, early studies focused on proteins that could be purified in large quantities, e.g., those of blood, egg white, various toxins, and digestive/metabolic enzymes obtained from slaughterhouses. In the late 1950s, the Armour Hot Dog Co. purified 1 kg (= one million milligrams) of pure bovine pancreatic ribonuclease A and made it freely available to scientists around the world.
Linus Pauling is credited with the successful prediction of regular protein secondary structures based on hydrogen bonding, an idea first put forth by William Astbury in 1933. Later work by Walter Kauzmann on denaturation, based partly on previous studies by Kaj Linderstrøm-Lang, contributed an understanding of protein folding and structure mediated by hydrophobic interactions. In 1949 Fred Sanger correctly determined the amino acid sequence of insulin, thus conclusively demonstrating that proteins consisted of linear polymers of amino acids rather than branched chains, colloids, or cyclols. The first atomic-resolution structures of proteins were solved by X-ray crystallography in the 1960s and by NMR in the 1980s. As of 2006, the Protein Data Bank has nearly 40,000 atomic-resolution structures of proteins. In more recent times, cryo-electron microscopy of large macromolecular assemblies and computational protein structure prediction of small protein domains are two methods approaching atomic resolution.
Agnes von Staufen
Agnes von Staufen, pe c'hoazh Agnes von Hohenstaufen, a oa anv div vaouez:
1053
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1053
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1053
Euridice
Euridice zo un anv-badez italianek, diwar an anv gregach Euridike, pe Eurydike.
E gavout a reer en oberennoù italianek awenet gant mojenn Orfeüs hag Euridike.
Etrekumuniezh
Stad C'hall : graet e vez Etrekumuniezh eus ar galloud roet d'ar c'humunioù ag ar Stad C'hall da genlabourat.
Titus
Titus zo un anv a zo bet roet stank d'ur mare e Roma gozh, deuet da vezañ un anv-badez e saozneg hag e yezhoù all.
Lamkangeg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo al lamkangeg ((hiroi)-lamkang) komzet gant tro-dro da 10.000 den (1996) e gevred Manipour hag e Nagaland en India.
Thibaut Vandenbussche
Thibaut Vandenbussche a zo bet ganet d'ar 17 a viz Gouere 1987.
Mestrc'hoarier echedoù belgiat eo.
2235 edo e renk Elo e miz Gouhere 2007.
Skramm strinkennoù liñvel
Diazezet eo ar galvezouriezh SSL pe LCD (Liquid Crystal display) war ur skramm kediet gant div blakenn genstur c'haranet dreuzwelus had erduet da 90° an eil ouzh eben. Etre an div blakenn-mañ eo desezet ul livad (pe gwiskad treut) liñvenn oc'h enderc'hel molekulennoù (ar strinkennoù liñvel). Ar perzh o deus ar molekulennoù-se d'en em erduañ pa vezont stadekaet d'un tredanvarr.
René Mesmin
René Mesmin a zo bet ganet d'an 9 a viz Meurzh 1897 e Villiers-aux-Bois (Haute-Marne) ha marvet d'an 12 a viz Gwenholon 1931 en Oufa (Rusia). Nijour ha mekanikour en aerlu gall, bet lazhet e gwallzarvoud ur c'harr-nij "Dewoitine D-33" a-gevret gant Joseph Le Brix.
Skramm strinkennoù liñvel
Kenaozet gant un tarzh gouloù e vez an blakenn gentañ rizennet oc'h ober evel ur sil bleinekaat. Houmañ a vez o lakaat da dremen parzhioù ar gouloù a zo o luskellad kenstur ouzh garanoù dezhi.
Pa ne vez ket tredan e vez harzet ar gouloù gant an eil blakenn a ra evel ur sil bleinekaat diaserzh.
Dindan efed un tredanvarr e vo ar strinkennoù o vont d'en em steudañ gant ster an tredanvaez hag e c'hello neuze ar gouloù treuziñ an eil blakenn.
Galerella
Galerella a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ spesadoù mibinelled.
Skramm strinkennoù liñvel
O lankañ ent lec'hel erduañ ar strinkennoù e c'heller sevel pikseloù.
Saint-Germain-en-Laye
Saint-Germain-en-Laye zo ur gêr hag ur gumun eus Bro-C'hall, en departamant Yvelines, er c'hornôg da Bariz, er rannvro Enez-Frañs.
Priñs-dilenner
Ur priñs-dilenner (pe Kurfürst en alamaneg, princeps elector imperii pe elector e latin) a oa ur priñs, en Impalaeriezh santel roman, hag a oa e-touez ar briñsed karget da zilenn impalaer Alamagn, an Impalaer santel roman german. Seizh priñs dilenner a oa en deroù.
Displeget e voe statud ar briñsed-dilennerien gant Builh Aour 1356. Dilennet e veze an impalaer gant ar brasañ niver, ne vern pet dilenner a veze, gant ma vezent pevar da vihanañ.
Goude e teuas kemmoù a-hed ar c'hantvedoù, krouet e voe dilennerien nevez, re Bavaria ha Hannover da skouer er XVIIvet kantved.
Ren a rae ar briñsed-dilennourien-se e stadoù a-bouez, ha galloudoù bras o devoa, ken e oant hogos dizalc'h e-keñver an impalaer santel.
1508
Diwar-benn bloavezh 1508 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1508
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1508
Al laezh er c'hrennlavaroù
Sed un dornad krennlavaroù diwar-benn al laezh.
Mentadur hervez ar moraoù
Er yezhoniezh e vez implijet an termen mentadur hervez ar moraoù (saoz.: mora-timed) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus unan doare mentadur hervez ar silabennoù ma vez merket lusk ar frazenn hervez an doare ma vez ingalet an amer o tremen a vora da vora er yezhoù gante moraoù kentoc'h evit silabennoù, evel da skouer ar japaneg hag ar gandaeg.
Gwelit ivez
Mora-timed language
Helogale
Helogale a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ spesadoù mibinelled.
La Thieuloye
La Thieuloye a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Falameg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo ar falameg (fal(l)am pe hal(l)am (chin), ) komzet gant tro-dro da 125.370 den en holl e Myanmar (100.000 den e 1991), Bangladesh hag en India (25.367 den e 1994).
Meur a rannyezh ez eus:
Distrig Zlín
Roll kumunioù an disitrig
Bělov - Bohuslavice nad Vláří - Bohuslavice u Zlína - Bratřejov - Březnice - Březová - Březůvky - Brumov-Bylnice - Dešná - Dobrkovice - Dolní Lhota - Doubravy - Drnovice - Držková - Fryšták - Halenkovice - Haluzice - Horní Lhota - Hostišová - Hřivínův Újezd - Hrobice - Hvozdná - Jasenná - Jestřabí - Kaňovice - Karlovice - Kašava - Kelníky - Komárov - Křekov - Lhota - Lhotsko - Lípa - Lipová - Loučka - Ludkovice - Luhačovice - Lukov - Lukoveček - Lutonina - Machová - Mysločovice - Napajedla - Návojná - Nedašov - Nedašova Lhota - Neubuz - Oldřichovice - Ostrata - Otrokovice - Petrůvka - Podhradí - Podkopná Lhota - Pohořelice - Poteč - Pozlovice - Provodov - Racková - Rokytnice - Rudimov - Šanov - Šarovy - Sazovice - Sehradice - Slavičín - Slopné - Slušovice - Spytihněv - Štítná nad Vláří-Popov - Tečovice - Tichov - Tlumačov - Trnava - Ublo - Újezd - Valašské Klobouky - Velký Ořechov - Veselá - Vizovice - Vlachova Lhota - Vlachovice - Vlčková - Všemina - Vysoké Pole - Zádveřice-Raková - Želechovice nad Dřevnicí - Zlín - Žlutava
Distrig Kroměříž
Distrig Kroměříž District (Okres Kroměříž e tchekeg) a zo unan, eus pevar distrig (okres) Zlínský kraj er Republik Tchek. Kroměříž eo ar gêr-benn. 795,67 km² eo gorread ar distrig, e 2007 e oa 107 564 annezad ennañ (stankter : 135 annezad/km²).
Roll kumunioù an distrig
Bařice-Velké Těšany - Bezměrov - Blazice - Bořenovice - Brusné - Břest - Bystřice pod Hostýnem - Cetechovice - Chomýž - Chropyně - Chvalčov - Chvalnov-Lísky - Dřínov - Holešov - Honětice - Horní Lapač - Hoštice - Hulín - Jankovice - Jarohněvice - Karolín - Komárno - Koryčany - Kostelany - Kostelec u Holešova - Kroměříž - Kunkovice - Kurovice - Kvasice - Kyselovice - Lechotice - Litenčice - Loukov - Lubná - Ludslavice - Lutopecny - Martinice - Míškovice - Morkovice-Slížany - Mrlínek - Němčice - Nítkovice - Nová Dědina - Osíčko - Pacetluky - Pačlavice - Počenice-Tetětice - Podhradní Lhota - Prasklice - Pravčice - Prusinovice - Přílepy - Rajnochovice - Rataje - Roštění - Roštín - Rusava - Rymice - Skaštice - Slavkov pod Hostýnem - Soběsuky - Střílky - Střížovice - Sulimov - Šelešovice - Troubky-Zdislavice - Třebětice - Uhřice - Věžky - Vítonice - Vrbka - Zahnašovice - Záříčí - Zástřizly - Zborovice - Zdounky - Zlobice - Žalkovice - Žeranovice
Hrangkoleg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo ar hrangkoleg (hrangkhol) komzet gant ouzhpenn da 18.000 den en holl e Myanmar hag en India.
Ur rannyezh ez eus:
Herri II (Bro-C'hall)
thumb|Herri II, roue Bro-C'hall (1519-1559) Herri II, ganet d'an 31 a viz Meurzh 1519 e Saint-Germain-en-Laye, marvet d'an 10 a viz Gouere 1559, a oa roue Bro-C'hall.
E vuhez
Eil mab Frañsez Iañ, roue Bro-C'hall, ha Klaoda Bro-C'hall, merc'h henañ Anna Breizh ha dugez Breizh a-berzh he mamm, e oa Herri II.
Spagn
Eus 1526 da 1530 e chomas prizoniad Karl V e Spagn gant e vreur Frañsez, e-lec'h o zad Frañsez Iañ.
Daofin ha Dug Breizh
War-lerc'h marv e vreur henañ an daofin Frañsez e 1536 e voe lakaet war un dro da Zaofin ha da Zug Breizh, hogen ne voe ket kurunennet evel e vreur, an dug kurunennet diwezhañ a voe e Breizh.
Roue Bro-C'hall
Roue Bro-C'hall e voe Herri war-lerc'h marv e dad Frañsez Iañ a Vro-C'hall etre 1547 ha 1559.
Dimeziñ a reas da g-Caterina de' Medici e miz Here 1533. E-touez ar vugale a c'hanas, 3 a zeuas da vezañ rouaned Bro-C'hall : Frañsez II, Charlez IX ha Herri III. Brudet eo e garantez ouzh e serc'h Diane de Poitiers.
Kenderc'hel a reas Herri II gant ar brezel ouzh Karl V hag ouzh Bro-Saoz. E 1558 e voe skarzhet ar Saozon diouzh Calais. Sinet e voe ar peoc'h gant feur-emglev Cateau-Cambrésis e miz Ebrel 1559 etre Herri II, Elesbed Iañ, rouanez Bro-Saoz, ha Fulup II, Roue Spagn. Diwar-se e voe ret da Vro-C'hall dilezel Italia.
Dindan ren Herri II e voe krouet ar Chambre ardente, e karg da varn an disivouderien.
E varv
Gouelioù a voe aozet evit lidañ war un dro peoc'h Cateau-Cambrésis hag an euredoù div verc'h ar roue sinet da-heul : hini Marc'harid Bro-C'hall, dugez Berry, c'hoar Herri II, da Emmanuel Philibert, dug Savoia, ha hini Elesbed Bro-C'hall gant roue Spagn, Fulup II (Spagn).
D'an 30 a viz Even, e-korf un tournamant, e voe gloazet Herri II gant un taol goaf digant an dug Montgomery. Ar roue a varvas d'an 10 a viz Gouere 1559.
Mickey Mouse
Mickey Mouse (Mickey al logodenn) zo unan eus tudennoù tresadennoù-bev ha bannoù-treset brudetañ zo er bed. Krouet e voe e 1928 gant Walt Disney hag Ub Iwerks.
Arouez ar gompagnunezh Walt Disney eo hiziv, hag ouzhpenn unan eus arouezioù ar sevenadur amerikan.
Istor
Dont a reas war-wel evit ar wech kentañ e Plane Crazy, ur dresadenn-vev produet d'an 15 a viz Mae 1928. Koulskoude ne oa ket skignet da galz dud, ha hep son e oa. Ganedigezh wir Mickey a oa e Steamboat Willie d'an 18 a viz Du 1928, hervez ar Walt Disney Company.
Minnie Mouse eo e zousig, Pluto e gi. E-touez e vignoned e kavomp Goofy (Dingo e galleg) ha Donald an houad.
Arouez ar sevenadur amerikan
Unan eus arouezioù ar sevenadur amerikan eo Mickey Mouse, evel an evaj Coca Cola.
Kavet e vez tudennoù Disney war dilhad ar vugale dre ar bed a-bezh, hag ivez war ar pakadoù boued, ar c'haieroù-skol.
E-pad an hañv e vez gwelet "kleuboù Mickey" war an traezhennoù.
Ouzhpenn-se e vez graet bruderezh er skingomz pe er skinwel, dre Europa a-bezh, evit parkoù-diduiñ Disneyland, e-tal Pariz.
Ken arouezius all eo klevout ar soudarded amerikan e brezel Viet-Nam, e dibenn ar film Full Metal Jacket, gant Stanley Kubrick, o kanañ kanaouenn kleub Mickey o bugaleaj.
Opateg
Ur yezh outoek-aztekek eus skourr ar yezhoù sonorek eo an opateg (ópata) komzet gwechall e Mec'hiko
Ur yezh varv an hini eo.
Mentadur hervez ar silabennoù
Er yezhoniezh e vez implijet an droienn mentadur hervez ar silabennoù (saoz.: syllable-timed) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus unan eus an daou doare mentadur pennañ ma vez merket lusk ar frazenn hervez an doare ma vez ingalet an amer o tremen a silabenn da silabenn.
Er yezhoù gante ur mentadur hervez ar silabennoù eo ingal dre vras an amzer a dremen etre pep silabenn daoust ha ma c'hell bezañ berroc'h pe hiroc'h pep silabenn hervez pep degouezh resis ha gallout a ra kemmañ lusk resis ur yezh bennak hervez al lec'h ma vez komzet hag a hinienn da hinienn zoken, da skouer keit ha m'eo portugaleg Europa ur yezh mentadet hervez an taol-mouezh ez eo portugaleg Brazil ur yezh mentadet hervez ar silabennoù.
Abaoe ar bloavezhioù 1950 ez eus bet klasket diskwel en un doare objektikel eo ingal ar badelezh a silabenn da silabenn met n'eus ket bet gellet hen ober. Hervez an enklaskoù nevesañ e hañvalfe bezañ ingal an amzer a dremen a silabenn dre silabenn, daoust ha ma n'eo ket e gwirionez, abalamour d'an doare ma vez ingalet an amzer a dremen etre ar c'hensonennoù hag ar vogalennoù.
Dre vras e vez mentadet ar yezhoù romanek hervez ar silabennoù en o zouez ar galleg, ar spagnoleg hag ar c'hatalaneg. Mentadet hervez ar silabennoù eo an holl yezhoù komzet en India ivez, en o zouez an hindeg, ar sañskriteg, an tamileg, ar pandjabeg. Mentadet hervez ar silabennoù eo ar sinaeg hag ar c'horeaneg ivez.
Gwelit ivez
Isochrony
Krib
Ur grib zo ur benveg dantek, da gribañ ha kempenn ar blev. Pell zo eo anavezet ar c'hriboù peogwir ez eus bet kavet kriboù graet en eskern eus ar bloavezhioù 8 000 kent JK, e Lec'hlenn.
Kriboù gant dent stank-ha-stank a vez implijet evit dilaouañ ar pennadoù blev.
Naetadurezh
Lavaret e vez ne brester nag ar broust-dent nag ar grib.
Herpestes
Herpestes a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ spesadoù mibinelled.
Zedelgem
Zedelgem (e flandrezeg: Zillegem) a zo ur gumun eus Flandrez Belgia en arondisamant Brugge hag e proviñs Kornôg-Flandrez.
Hunvre
An hunvre (pe huñvre) eo ar pezh a vez santet evel heuliadennoù skeudennoù, mennozhioù, trivliadoù ha kement santidigezh c'hoarvezet d'un den pa vez kousket. Miret e vez an hunvre er soñj e-pad ur frapad amzer goude an dihun. E-pad un amzeriad resis er c'housk, hini al lagad lusk-dilusk, e c'hoarvez an hunvre.
N'eo ket dibunet ar darvoudoù hag an anadennoù hervez patromoù ar vuhez wirion ken eo dibosupl pe luziet-tre ar pezh a c'hoarvez ez-teorikel d'ar c'housker pa ne c'hell ket kaout kontrol warni peurvuiañ. Koulskoude e c'hoarvez da lod tud bezañ gouest da santout hunvreoù m'eo posupl dezho kemm traoù pe darvoudoù santet : an hunvreoù spiswel a reer anezho.
Gerdarzh
Gant hun ha bre eo bet savet ar ger hunvre.
Otto II
Otto II zo bet anv meur a zen, impalaer, roue, dug pe kont.
Liste der Herrscher namens Otto
Kenverb
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kenverb (saoz.: coverb pe converb) evit komz eus ur verb didermen a dalvez evit sevel islavarennoù adstagennek.
E´keñver ar framm kevreadurezhel e ren war ur c'henver ur verb all daoust ha ma n'eo ket kevatal ar c'henverb da arguzenn ar verb-se.
Gallout a ra talvezout ur c'henverb da adstagenn, da lâret eo da adverb, met n'hall ket talvezout da brezegad ur frazenn eeun na da arguzenn un islavarenn, N'hall ket talvezout ivez ur c'henverb da arguzenn un anv, da lâret eo na da rener na da renadenn ar frazenn.
Krouet e oa bet an termen er penn-kentañ evit deskrivañ mont-en-dro ar mongoleg hagg implijet e vez peurliesañ bremañ c'hoazh evit komz eus elfennoù resis yezhadur ar yezhoù mongolek ha turkek ouzhpenn ar sinaeg.
Renket e vez ar c'henverboù e sinaeg e rummad ar verboù, rak daoust ha ma c'hellont bezañ implijet evel araogennoù e c'hellont bezañ implijet ivez dreze o-unan evel verboù pennañ.
Implijet e vez ar c'henverboù evit sevel savadennoù verboù renk-ouzh-renk (saoz. serial verb construction), unan eus perzhioù pennañ yezhadur ar sinaeg, da skouer:
Lacaille 8760
Ur gorrez ruz eo Lacaille 8760. Le'hiet emañ e steredeg ar Microscopium ha daoust m'eo re wan da vezañ gwelet gant an daoulagad noazh emañ tost a-walc'h ouzh an Heol (12.9 bloavezh-goulou). Meneget e oa bet evit ar wech gentañ en ul listenn a stered embannet, goude e varv, e 1763 gant Nicolas Louis de Lacaille en-doa sellet pizh outi tra m'edo e Su-Afrika.
Aimoleg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo an aimoleg (aimol) komzet gant tro-dro da 1.862 den (1981) en Assam ha Manipour en India.
Ur rannyezh ez eus:
Lacaille 8760
Renket e oa bet evel ur steredenn a renk K7 da M2. E 1979 e tizoloas an steredonour iwerzhonat e oa ur steredenn-darzh. Siouloc'h eo eget darn vrasañ ar stered ag ar rummad-se, avat.
Agnes Slott-Møller
Agnes Rambusch Slott-Møller (10 a viz Even 1862 e Nyboder, Kopenhagen– 11 a viz Even 1937) a oa ul livourez danat.
Lacaille 8760
Ur c'helc'htro bras tre hec'h ezkreizegezh he deus war-dro kreizenn ar galaksi (0.23). Krediñ a reer e oa ar poent ma oa tostañ outi a oa 20.000 bloavezh'zo. O pellaat emañ bremañ. Abalamour d'he mas bihan e vevo 7 × 1010 bloaz, kalz hiroc'h eget an Heol.
Wehha East Anglia
Wehha East Anglia a voe roue East-Anglia er. Hervez Nennius e vefe bet unpenn kentañ ar rouantelezh-mañ. Tad Wuffa a roas e anv da familh roueel East-Anglia (Wuffing) e oa.
Agnes Slott-Møller
E 1888 e timezas gant al livour Harald Slott-Møller (1864–1937) a varvas er memes bloaz ha hi, pemp miz war he lerc'h.
Lacaille 8760
Planedenn ebet a oa bet dizoloet war-he-zro.
Mentadur hervez an taol-mouezh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen mentadur hervez an taol-mouezh (saoz.: stress-timed) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus unan eus an daou doare mentadur pennañ ma vez merket lusk ar frazenn hervez an doare ma vez ingalet an amer o tremen a daol-mouezh da daol-mouezh.
Er yezhoù gante ur mentadur hervez an taol-mouezh e c'hell pep silabenn bezañ berroc'h pe hiroc'h evit ur silabenn all, da lâret ec'h eo dizingal padelezh pep silabenn, en ur derc'hel termen an hevelep amzer dre vras etre pep taol-mouezh, da lâret eo ez eo ingal an amzer a daol-mouezh da daol-mouezh.
Ar yer er c'hrennlavaroù
Setu un dornad krennlavaroù diwar-benn ar yer:
Skramm plasma
Oc'h argemmañ gwerzhad an tredanvarr arveret war an elektrodoù war an dro gant talm an isañ d'an aezhenn e vez lank didermenañ 256 gwerzhad al luc'hread. Kenderc'het e vez gant an aezhenn iset ul luc'hskinadur dreistmoug (treuzwelus evit lagad an den). Abalamour da dreluc'huzennoù glas, gwer ha ruz lodennet war ar c'helloù e vez amdroet al luc'hskinadur dreistmoug e gouloù gwelus, pezh a ro an tu da gaout pikseloù, amparet gant teir c'hell, a 16 milion liv (256 x 256 x 256).
Kenverb
(ger-ouzh-ger: me.sikour.te.kavout.eñ.) "E gavout a rin evidout" will find him for you.
Skramm plasma
Moaien 'zo da gaout gant an deknologiezh-se skrammoù a vent bras gant ur perzh mat uhel a ziskemm. Hogen e chom c'hoazh bevezadur tredan ar skrammoù-se 30 gwech muioc'h eget hini ar skrammoù strinkennoù liñvel.
Heñvel ouzh re ar skrammoù srinkennoù liñvel eo arouezadurioù ar skrammoù plasma.Skramm strinkennoù liñvel
Kenverb
Er skouer-mañ e vez implijet ar rannfrazenn enni ar c'henverb (bāng nǐ; "sikour.te") a-gevret gant ar verb pennañ (zhǎo; "kavout") ha kevatal eo d'ar rannfrazenn araogennek "evidout" e brezhoneg.
A-wezhoù e vez gant ur verb ur ster stre disheñvel pa vez implijet evel kenverb, da skouer a dalvez "degouzhout" pa vez implijet evel verb ha "da" pa vez implijet evel kenverb.
Ar yer er c'hrennlavaroù
O kanañ re goude dozviñ''.
Pep yar a gar e labous.
Hag Alanig a grog er yar''.
Mentadur hervez an taol-mouezh
Pa vezont komzet buan pe vuanoc'h e vez techet ar yezhoù mentadet hervez an taol-mouezh da didroc'hañ, da diverrañ ha zoken da skarzhañ penn-da-benn vogalennoù gwan, da lâret eo vogalennoù hep taol-mouezh pennañ warne, hep kemmañ lusk hollek ar frazenn.
Dre vras e vez mentadet hervez an taol-mouezh ar yezhoù germanek en o zouez ar saozneg hag an alamaneg daoust ha m'eo mentadet hervez ar silabennoù yezhoù germanek all evel an islandeg. Peurliesañ e vez mentadet hervez an taol-mouezh ivez an darn vrasañ eus ar yezhoù slavek, en o zouez ar ruseg.
Gwelit ivez
Isochrony
1509
Diwar-benn bloavezh 1509 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1509
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1509
Ernest Renan
Joseph Ernest Renan (Landreger, 28 a viz C'hwevrer 1823 - Pariz, 2 a viz Here 1892) a oa ur skrivagner hag ur prederour breizhat ha gall.
Aviel
An Aviel eo an anv a vez graet dre vras eus kelennadurezh Jezuz Krist. Se eo a venner lavarout pa gomzer eus avielañ an dud.
Ernest Renan
Buhez
Mab e oa da Philibert François Renan, ur c'habiten kenwerzh, ha da Vagdelaine Josephe Feger. E Landreger e tremenas e vugaleaj en un endro brezhonek ha diouzh-se e teskas komz brezhoneg flour.
Aviel
Ar Pevar Aviel
E gwirionez ez eus pevar aviel, pevar levr hag a vez graet an avieloù anezho gant an Ilizoù kristen (re all zo met n'int ket anavezet gant an Ilizoù-se). An tri gentañ a zo anvet avieloù sinoptek pe sinoptik. Setu int:
Ernest Renan
Buhez
Fellout a rae dezhañ mont da veleg, neuze ez eas d'ar c'hloerdi da Bariz evit studiañ an deoliezh, met gwelloc'h e kavas a-benn ar fin mont da gelenner war al Lizhiri klasel ha yezhoù ar Reter-Nesañ. Tremen a reas ar skolveuriegezh war ar brederouriezh, mont a reas da zoktor war al Lizhiri ha da gelenner war an hebraeg. Brudet-bras e voe en e amzer peogwir e savas a-enep an Iliz katolik roman en anv ar skiant ha studi ar skridoù sakr en un doare skiantel. Beajiñ a reas er Reter-Nesañ da vont da studiañ gwrizioù ar relijion gristen el lec'h ma oa-hi bet ganet.
Prenañ a reas ur maner anvet Rosmapamon e Louaneg e-lec'h ma teue e-pad e vakañsoù hag e tegemere meur a benn uhel eno. Plijout a rae dezhañ kouviañ Anatol ar Braz, Charlez ar Govig, Narsis Kelien, hag all, evit debriñ "koanioù keltiek".
Trev (stêr)
An Trev, pe Treñv (Trieux e galleg) zo ur stêr en hanternoz Breizh, 72 km hed dezhi. Tremen a ra dre Wengamp, Pontrev ha Lezardrev, ha degouezhout e Mor Breizh tost da Vriad.
Aviel
An Testamant Nevez
Ar pevar levr-se zo bet bodet gant al levrioù all-mañ: d'ober al levr anavezet evel an Testamant Nevez.
Analeg
Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo an analeg (anal pe namfau) komzet gant tro-dro da 15 000 den e gevred Manipour en India (1997) ha Myanmar.
Aviel
An Testamant Nevez
El levr-se emañ diazezoù ar feiz kristen, warnañ eo diazezet ar Gristeniezh.
Ernest Renan
Levezon
E levr Souvenirs d'enfance et de jeunesse a zo bet lennet kalz e Breizh ha dreist-holl e Bro-Dreger. Reuz a voe e kêr Landreger pa voe kaoz da sevel un delwenn dezhañ tre dirak an iliz-veur Sant-Tudal ha kannadegoù a voe etre katoliked, ur bochad Leoniz degaset gant o beleien en o zouez, ha republikaned ar vro.
Analeg
Teir rannyezh a zo:
Aviel
An Testamant Nevez
Tammoù anezho a vez lennet gant ar veleien gatolik d'ar gristenien e-kerzh an oferenn.
Avieloù apokrizet
Aviel a vez lavaret ivez eus skridoù kristen all, met nann-kanonel :
Ar pevar Aviel
An destenn « kanonel » :
Garreli gouzoug ruz
Ar garreli gouzoug ruz (liester : garrelied gouzoug ruz) a zo ur spesad evned palvezek, Branta ruficollis an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Anser ruficollis (kentanv) da gentañ-penn (e 1769) gant al loenoniour ha louzawour alaman Peter Simon Pallas (1741-1811).
Annez
Kavout a reer ar spesad e toundra gwalarn Siberia.
Elgezh
An elgezh, pe : bailhog, pe : groñj (ar c'hroñj), pe : chik, eo al lodenn eus ar penn dindan ar genoù. En un doare strizh ez eo ar ar rann valirek eus ar garvan draoñ.
Disheñvel e vez stumm an elgezh, hervez ar garvan eta. Darn zo hir, pe a valir. Paotred zo a vez goloet o groñj gant barv.
Liamm diavaez
De l’étude du menton à l’anatomie dentaire au XVIe siècle : studi diwar-benn an elgezh en den hag en Istor Europa.
Titus (impalaer)
Titus (e latin : IMPERATOR•TITVS•CAESAR•VESPASIANVS•AVGVSTVS ) (Titus Flavius Sabinus Vespasianus), ganet d'an 30 a viz Kerzu 39 ha marvet d'an 13 a viz Gwengolo 81, a oa un impalaer roman adalek 79 betek e varv e 81. Brudet eo e daol-brezel pa gemeras Jeruzalem, en 70. Evit kounaat an taol-kaer-se e voe savet, gant e vreur Domitianus, bolz Titus, e Roma.
Tilloy-lès-Hermaville
Tilloy-lès-Hermaville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Ibereg
An ibereg a oa ur yezh komzet war aod reter bro-Spagn hag e su Okitania a-raok an aloudabeg roman. Aet e oa da get war-dro ar c'hantved kentañ, erlec'hiet gant al Latin.
Ur yezh digenvez eo an ibereg war a seblant, daoust ma'z eus bet tud o welet liammoù gant an euskareg. N'eo ket kar d'ar yezhoù indezeuropek komzet e Galia en amzer-se tamm ebet.
Partit Occitan
right|thumb|Logo ar Partit Occitan Ar Partit Occitan (Strollad Okitanat) a zo ur strollad emrenour a stourm evit emrenerezh Okitania. Krouet e voe e 1987 dre unvaniezh meur a luskad okitanat (Volem Viure Al País, País Nòstre, etc.) strollet asambles gant danvez kannaded d'an dilennadeg rannvroel 1986 (Union Occitana, Les Régionalistes). E bal a zo d'aozañ un emsav okitanat kredus ha barrek da stourm en un doare efedus evit anaoudegezh ha emverouriezh Okitania.
Gwan e chom e levezon, hag en deus nebeut a guzulierien-gêr.
Sant-Maloù (disheñvelout)
Sant-Maloù zo un anv-lec'h brezhonek savet diwar anv ar manac'h Maloù, a oa unan eus ar seizh sant brezhon a grouas seizh eus nav eskopti kozh Breizh. Kêr Sant-Maloù, e biz Breizh, eo al lec'h brudetañ. Meur a Sant-Maloù all zo e Breizh hag er bed avat.
Sant-Maloù eo ar gêr anvet diwar anv ar sant a veve en enezenn dirak Aled, ar porzh a zo e-tal Dinarzh. Bro-Sant-Maloù zo unan eus nav eskopti kozh Breizh, diwar anv ar gêr. Arondisamant Sant-Maloù zo unan eus arondisamantoù departamant an Il-ha-Gwilun. Daou ganton eus an arondisamant a zo :
Div barrez Sant-Maloù all a zo e Bro-Sant-Maloù : Sant-Maloù-Benion, kumun e kanton Gwern-Porc'hoed, ha Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun, e kanton an Drinded-Porc'hoed, bremañ e departamant ar Mor-Bihan.
Sant-Maloù-Fili zo ur gumun e kanton Presperieg.
Div gêriadennig zo, heñvel o anv :
A bep seurt
Straedoù Sant-Maloù zo e kêrioù zo evel Brest kozh ha Roazhon kozh.
Ilizoù Sant-Malo zo e Dinan, Ivinieg, Sant-Maloù-Fili, Devrieg, Sant-Maloù-Benion ha Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun.
Saint-Malo ha Saint-Maclou er bed
Diwar anv ar sant hag ar gêr hollvrudet eo bet anvet lec'hioù all er bed :
Brieg (kumun)
Brieg a zo ur gumun eus Kerne-Izel e Breizh. Pennlec'h kanton Brieg e departamant Penn-ar-Bed eo ivez. Emañ er vroig Glazik.
Sant-Maloù (disheñvelout)
Ilizoù Saint-Malo zo e Mouen, Gouville-sur-Mer, Valognes ha Saint-Malo-de-la-Lande.
Dre oa Jakez Karter, "dizoloer" ar vro, genidik eus Sant-Maloù eo bet anvet lec'hioù zo evel se :
Inizi Kergelenn
Anse Saint-Malo, e don Mor-bihan Kergelenn, en inizi Kergelenn e su ar Meurvor Indian.
Tchiroueg
Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo an tchiroueg (chiru pe chhori) komzet gant tro-dro da 3 774 den (1981) en Assam, Manipour ha Nagaland en India.
Gup
20px ''Ar pennad-mañ a denn d'an evnoniezh. Evit ar sterioù all, sellit : Gup (disheñvelout).''
Siyineg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo ar siyineg (siyin, siyang pe sizang) komzet gant tro-dro da 10.000 den (1991) e Chin e Myanmar.
Gup
Ar guped a zo bultured eus ar Bed Kozh. Debriñ a reont gagnoù (korfoù marv) dreist-holl. Er yezh voutin en deus ar ger « gup » ur ster hollekoc'h ivez, pan eo heñvelster d'ar ger « bultur ».
Spesadoù
Rummet e vez ar guped er genadoù:
Listennad sonaozerien vreizhat
Setu amañ ul listennad sonaozerien ha sonaozerezed a Vreizh.
Sainghin-en-Weppes
thumb|250px|right|Lec'hiadur Sainghin-en-Weppes e [[Kanton La Bassée hag en Arondisamant Lille]] Sainghin-en-Weppes a zo ur gumun eus departamant Norzh Norzh e Bro-C'hall.
Oksigen
An oksigen zo un elfenn gimiek e skourr ar c'halkogenoù, 8 eo he niver atomek ha O hec'h arouez.
Dizoloet e voe gant ar c'himiour svedat Carl Wilhelm Scheele en Uppsala e 1772. Dont a ra ar ger eus ar gresianeg oxys (trenkenn) ha gennan (genel), ur ger dibabet gant ar c'himiour gall Antoine Lavoisier hag e wreg e 1777.
Pa vez reizh ar gwrezverk hag ar wask eo an oksigen ur gaz diatomek : an dioksigen, aroueziet O2. En aergelc'h e vez kavet an atom oksigen peurliesañ e stumm molekulennoù dioksigen. Ar volekulenn ozon (trioksigen, O3) zo ur gaz metastabil hag a gaver e gwiskadoù uhelañ an aergelc'h, dreist-holl el lec'h ma sil darn eus ar skinoù uslimestra a zeu eus an Heol. Abaoe un nebeud dekvloaziadoù e kresk paoter an ozon en aer e live al leur abalamour da obererezh an Den. Produet e vez an ozon pa vez rannet an oksidennoù azot a vez taolet pa zev an treloskoù karrekaet e-pad an devezhioù tomm, dindan gwered skinoù uslimestra an Heol. Pistrius hag oksidus-kenañ eo an ozon.
ഓക്സിജന്‍
Tedimeg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo an tedimeg (tedim, tiddim pe sukte) komzet gant tro-dro da 344 100 den en holl e Chin e Myanmar (189 100 den e 1990) hag en India (155 000 den e 1990).
Indriidae
Indriidae zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged, ennañ lemured. Bevañ a ra e holl spesadoù e Madagaskar.
Chilatherina sentaniensis
Chilatherina sentaniensis a zo ur spesad pesk eus kerentiad ar Melanotaeniidae. Ne vev nemet e Lenn Sentani, e-kichen Jayapura e Papoua ar C'hornaoueg. Ral tre eo ha posupl eo ez eo aet da get en e annez naturel.
Gangteeg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo ar gangteeg (gan(g)te) komzet gant tro-dro da 11.000 den en holl (1997) e Manipour, Meghalaya hag Assam en India hag ivez e Myanmar.
Chilatherina sentaniensis
Liammoù diavaez
Chilatherina Sentaniensis
Andrea Mantegna
Andrea Montegna a zo bet ganet e 1431 en Isola di Carturo ha marvet d'an 13 a viz Gwenholon 1506 e Mantova a oa unan eus brasañ livourien an Azginivelezh italian.
E 1459 e voe anvet da livour ofisiel lez Mantova.
Bultur
Ar bultured a zo evned-preizh deiz hag a vev dreist-holl diwar gagnoù (korfoù marv). Kavout a raer spesadoù anezho war hogos holl ar c'hevandirioù. Er yezh voutin e vez graet ivez gant ar ger « gup », daoust d'an termen-se kaout, e bed an evnoniezh, ur ster strishoc'h hag a vo kavet er pennad-mañ.
Rummatadur
Renket e vez ar bultured e daou gerentiad eus an urzhad Accipitriformes :
Anvadur
Implijet e vez an termen «bultur» evit envel ar spesad bultur roueel.
Sentangeg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo ar sentangeg (senthang pe hsemtang) komzet gant tro-dro da 18.200 den (1983) e Haka e Myanmar.
Verb amakuzativel
Diforc'het e vez ar verboù amakuzativel diouzh un tu hag ar verboù amergativel diouzh an tu all. Sklaeroc'h e teu da vezañ an diforc'h pa geñverier verboù tranzitivelamdranzitivel, da skouer:
Kevatel eo rener yezhadurel ar verb amdranzitivel ha graer yezhadurel ar verb tranzitivel en degouezh-mañ, d.l.e. steudet eo arc'hwel ar rener ("S") gant arc'hwel ar graer ("A").
Amakuzativel eo ar verb tranzitivel-amtranzitivel en degouezh-mañ pa vez implijet evel verb amdranzitivel, o klotaat rener ar verb amdranzitivel gant renadenn eeun ar verb tranzitivel, d.l.e. steudet eo arc'hwel ar rener ("S") gant arc'hwel ar renadenn eeun ("O").
E meur a yezh romanek (d.s. galleg hag italianeg) hag ivez e yezhoù germanek 'zo (d.s. alamaneg hag izelvroeg) e tiforc'her etre verboù tranzitivel amakuzativel diouzh un tu hag amergativel diouzh an tu all hervez ar verboù skoazell implijet gante o-daou, da skouer:
Tawreg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo an tawreg (tawr) komzet gant tro-dro da 700 den e Haka e Myanmar.
1054
Frañs
Добрый день ок до р!
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1054
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1054
Ceratophyllum demersum
Ceratophyllum Demersum a zo ur blantenn-dour eus genad Ceratophyllum. Kavout a reer anezhañ e tout ar rannvedoù klouar pe trovanel eus ar bed.
Ur blantenn-dour beuziet eo ha kreskiñ a ra e poulloù pe e sterioù gorek tre o red. Gallout a ra tizhout etre 1 ha 3 metr gant kalz adgar a lakaa anezhañ da vezañ heñvel ouzh un doare bodenn. Implijet e vez evel plantenn-akwariom.
Liammoù diavaez
Ceratophyllum demersum war Aquabase.org
Mea culpa
Mea Culpa zo
Sint-Momelijn
Sint-Momelijn  pe Sint-Mommelingen pe c'hoazh Oudemonster (e galleg:Saint-Momelin ) a zo ur gumun eus ar Westhoek e Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.
Tincques
Tincques a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
1510
Diwar-benn bloavezh 1510 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1510
Pankoueg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo ar pankoueg (pankhu) komzet gant tro-dro da 2.278 den en holl e Mizoram en India, Bangladesh hag e Myanmar.
Geriadur brezhoneg An Here
Geriadur brezhoneg An Here eo anv an eil geriadur brezhoneg embannet gant An Here e 2001 hag an hini brasañ. N'eo ket adembannadur hep skeudennoù geriadur 1995 eo hepken, rak daougementet eo niver ar gerioù ennañ : 21 300 pennger zo, gant skouerioù ha troiennoù.
Skrivagnerien
Skrivet eo bet gant ur skipailh renet gant Martial Ménard hag Iwan Kadored. 47 den all o deus kemeret perzh, o anvioù a gaver er pajennoù kentañ. Ur bajenn a zo ivez evit kinnig kuzul skiantel ar geriadur, kaset e oa gant Per Denez ha 15 den gantañ.
Danvez
Ar pennadoù a zo bet skrivet gant tud a bep seurt, darn anezho gopret gant an embanner. Ur bern skouerioù zo tennet eus levrioù pe skridoù lennegel eus an pe an, pe koshoc'h zoken.
Listenn kumunioù Portugal
Sed amañ listennad kumunioù (municipios) Portugal.
E Portugal, ez eus 308 municipio, unan anezho zo e Spagn: Olivença an hini eo.
Tomoe
An tomoe (巴) zo un arouez japanat, hag a gaved gwechall en ardamezioù, hag a denn d'an triskell. Doare ur magatama zo dezhañ. Ar mitsutomoe zo ur stumm boas anezhañ, gant tri magatama troiellek.
Atheriniformes
Atheriniformes a zo un urzhiad a besked roudennek o angelloù, ennañ an Atherinidae ha kerentiadoù all nebeutoc'h anavezet.
François-Dominique Toussaint Louverture
thumb|250px|François-Dominique Toussaint L'Ouverture
François-Dominique Toussaint Louverture (Tousen Louvèti e kreoleg), ganet "Toussaint Bréda" d'an 20 a viz Mae 1743 (?) nepell eus Cap-Français, e proviñs an Hanternoz e Saint-Domingue (anv Haiti da neuze), en ur familh sklaved a orin afrikan, ha marvet d'ar 7 a viz Ebrel 1803, pa oa bac'het e kreñvlec'h Joux, kumun La Cluse-et-Mijoux, Jura, Bro-C'hall, a zo anavezet evel ar brasañ penn-brezel an Dispac'h e Haiti. Laket e voe da c'houarnour e Saint-Domingue.
Orin ha yaouankiz
E dad-kozh, Gaou-Ginou, a vefe bet ganet en Dahomey, ur vro ag Afrika, en un tiegezh roueel Arada. Gwerzhet e voe Hippolyte Gaou, tad Toussaint, da verour tachennn ar C'hont Breda. Eno e voe ganet Toussaint. E vestr, an aotrou Baillon de Libertat, a lakaas anezhañ da zeskiñ lenn ha skrivañ. Dimeziñ a reas gant ur vaouez anvet Suzanne (dieub e oa homañ); daou vab a c'hanas dezhe: Isaac ha Saint-Jean.
Toussaint a voe dieubet e 1776, pa voe gant e 33 bloaz. Hervez an dielloù trevadennel e talc'has un atant a 15 ha lec'h ma produe kafe, gant trizek sklav o labourat ennañ.
Penn bras an dispac'h haitian
Pa voe divizet gant Napoleon Iañ lakaat ar re Zu da zistreiñ da sklaved en em savas Toussaint Louverture a-enep d'ar C'hallaoued. Trec'het e voe ha kaset da Frañs lec'h ma voe bac'het. Jean-Jacques Dessalines, unan ag e genlabourerion, en em lakaas da Impalaer goude embannadenn dizalc'hidigezh Haiti d'ar 1añ a viz Genver 1804.
Avahi
An avahied, pe lemured gloanek, eo al lemured a ya d'ober ar genad Avahi. Bevañ a reont e Madagaskar.
Association Sportive de Monaco Football Club
Association Sportive de Monaco Football Club eo rann vicherel klub mell-droad Priñselezh Monako krouet e 1919 dre unanidigezh meur a glub. An AS Monaco football a yeas gant an Association Sportive de Monaco, klub liessportoù, a-benn krouiñ rann ar mell-droad.
Verb tranzitivel
Isrannet e vez ar verboù tranzitivel e daou rummad pennañ:
Association Sportive de Monaco Football Club
Skipailh (2007/2008)
♦ Patrom skouer ar skipailh : 4-4-2
Verb tranzitivel
An tu-gouzañv
Pa vez treuzfeurmet ur frazenn enni ur verb tranzitivel en tu-gouzañv e teu da vezañ ur verb amdranzitivel dre ma teu ar renadenn eeun da gemer plas ar rener er frazenn en tu-gouzañv.
Verb tranzitivel-amdranzitivel
E yezhoù 'zo e kaver ivez verboù tranzitivel-amdranzitivel a c'hell bezañ implijet evel verboù tranzitivel pe evel verboù amdranzitivel, da skouer:
E yezhoù all a vat e ranker implijout verboù disheñvel hervez ma vezont implijet en un doare tranzitivel pe amdranzitivel. E japaneg ez eus meur a bar verboù diforc'het evel-hen hervez o zranzitivelezh, da skouer:
Beskoitze
Beskoitze (Briscós en okitaneg; Briscous e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun e Lapurdi, en Euskal Herria, nepell diouzh Baiona.
Kervarc'h
Kervarc'h a zo ur gumun eus Breizh, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Ardamezioù
"En argant e dreustell kommek en glazur, heuliet ouzh kab gant un tokarn lejioner roman en gul hebiaet gant div vrizhenn erminig, hag ouzh beg gant teir greskenn en gul, 2 ha 1, an hini diwhezañ war e eneb".
Aozerien ː Dr. Thobi, Ao. Durivault ha R. Louis.
Degemeret gant ar Gumun ar 17 Here 1954
Star Trek
Star Trek zo anv ur bed skiant-faltazi ijinet ha krouet gant Gene Roddenberry e-kreiz ar bloavezhioù 1960.
C'hwec'h stirad skinwel (726 abadenn), 12 film ha kantadoù a romantoù, c’hoarioù video hag all, a zeskriv ar bed-mañ.
Un dazont gwellwelus zo taolennet gantañ : echu ar c’hleñvedoù, ar c’houennelouriezh, ar baourentez, an dishegar hag ar brezel war an Douar, a zo unanet gant ezdouaridi speredek all en Hent Sant-Jakez. Dizoleiñ planedennoù, bedoù ha sevenadurioù nevez, kas war-raok ar peoc’h hag an doujañs, eo pal an tudennoù pennañ.
Unan eus anvioù brudetañ e bed ar skiant-faltazi eo Star Trek, hag unan eus frañchizoù anavezetañ e bed ar skinwel.
Stiradoù skinwel
E 1966 e oa kroget Star Trek gant ar stirad "orin". C'hwec'h stirad Star Trek hag ur stirad tresadennoù-bev zo bet savet en holl a-hed 39 bloaz, etre ar stirad "orin" a voe skignet e 1966 hag an hini diwezhañ, a echuas e 2005.
Filmoù
Unnek film zo bet embannet gant Paramount Pictures etre 1979 ha 2013.
Egeria densa
Egeria densa a zo ur blantenn-dour kavet er rannvroioù klouar Su-Amerika, s su Brazil, en Uruguay hag en Arc'hantina
Implij
Ur blantenn akwariom boutin eo egeria densa. N'eo mui gwerzhet e broioù'zo, avat rak alies e aloub ar sterioù. Tout ar plant gounezet a zo parrezed ha gouennañ a reont en un doare strud ,
Liammoù diavaez
Egeria densa war Aquabase.org
Confiteor
Ar c'h/Confiteor zo ur bedenn gatolik e latin. Talvezout a ra: "kofes a ran". Gant ar bedenn-se e anavez ar c'hristen bezañ pec'het.
Eus ar bedenn-se eo tennet ar bomm mea culpa, mea maxima culpa.
Araogenn
(Araogennoù e druz ; rannfrazennoù araogennek e italek)
Araogennoù eeun ha kevrennek
E meur a yezh, ar brezhoneg en o zouez (s.o. araogennoù brezhonek), e kaver daou doare araogennoù:
Rannfrazennoù araogennek
Rannfrazenn araogennek (saoz. prepositional phrase) an hini a vez graet eus ar stroll araogenn ha renadenn. Bez e c'hell bezañ implijet seurt rannfrazennoù araogennek-se evit spishaat rannfrazennoù anv pe rannfrazennoù verb evel pa vije anvioù-gwan pe adverboù anezhe, da skouer er frazenn aet e oa ar plac'h en he c'hoazez war ar gador e talvez ar rannfrazenn araogennek war ar gador da spisaat ar verb mont en koazez.
Brudet eo ar yezhoù keltiek evit displegañ araogennoù evel pa vijent verboù, ds.:
Lerc'hennoù
Yezhoù zo, evel ar japaneg da skouer, a laka ar rannoùigoù liammañ a seurt-se goude o renadenn e-lec'h o lakaat dirazañ. lerc'hennoù ha n'eo ket araogennoù a vez graet eus ar rannoùigoù-se neuze.
Setu un nebeud skouerioù tennet eus yezhoù a ra gant lerc'hennoù:
Techet e vez ar yezhoù a ra gant lerc'hennoù d'ober ivez gant an urzh rener-renadenn-verb (SOV). Yezhoù all avat a c'hell ober gant an urzh-se hep ober dre ret gant goudeennoù, da skouer al latin. Techet e vez ar yezhoù a ra gant goudeennoù da lakaat an anvioù-gwan dirak an anv-kadarn spishaet gante.
Céline
Céline zo un anv-badez, pe raganv, pe kentanv, gallek roet d'ur plac'h. Dont a ra eus al latin caelina hag a dalv oablel.