cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laura Costantini
Kampionez Italia e 2002 eo bet.
R rotunda
<div style="float:right; width:71px; background-color:#ffffe0; border:1px solid #008000; margin-left:15px;">Skeudenn:Half r.svg
Un doare kozh da skrivañ al lizherenn /r/ eo Ꝛ, anvet r rotunda, aet da get tamm-ha-tamm goude ar Grennamzer, ha chom a rejod a-sav d'ober gantañ e saozneg er, da skouer. Adimplijet e voe gant studierien ar c'hrenngembraeg hag an norseg kozh adalek an.
Er penn-kentañ ne veze implijet ar stumm dibar-mañ nemet goude ar vogalenn /o/ ha pelloc'h goude /b/ ha /p/, hag alies a-walc'h da heul /d/ ivez. Biskoazh ne veze skrivet e deroù ur ger, abalamour da se n'eus pennlizherenn ebet dezhi.
Wormhout
Wormhout a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Wormhoudt Communal Cemetery
Er vered ez eus pevar bez eus ar Brezel-bed kentañ, holl anavezet, ha tremen 140 bez eus an Eil brezel bed; 111 eus ar re-mañ a zo anevezet met tremen 30 anezhe a zo chomet dianv. Enni eo beziet tro 80 soudard eus Lu Breizh-Veur, drouklazhet el lec’h anvet « Plaine au Bois » en Ekelsbeke goude bout en em rentet d'an 28 a viz Mae 1940. An dorfedourion a oa milourion eus an SS Leibstandarte Adolf Hitler , ,.
Hirimotoueg
Unan eus yezhoù ofisiel Papoua-Ginea Nevez eo an hirimotoueg (pe hiri motu). Ur yezh pidjinek (pidgin) an hini eo, diazezet war ar motoueg, met ken disheñvel eo deuet da vezañ, dreist-holl e-keñver ar fonologiezh, diouzh ar yezh-orin-se ma ne deu ket a-benn ar votouegerion da gompren an hirimotoueg daoust d'ar gerioù boutin kenetreze.
Wormhout
Emdroadur ar boblañs 1793-2010
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Arondisamant Gent
Arondisamant Gent a zo unan eus an c'hwec'h arondisamant eus proviñs Reter Flandrez e Belgia.
Istor
Arondisamant Gent a oa ul lodenn eus departamant gall (tri arondisamant ennañ) an Escaut (departement van de Schelde e nederlandeg) eus Belgia, bet savet e 1800.
Hasan Al-Banna
Hasan al-Banna (حسن البنا en arabeg) 14 a viz Here 1906 - 12 a viz C'hwevrer 1949 a oa ur politikour islamour egiptat. E 1928 e oa bet savet gantañ strollad ar Vreudeur vuzulman evit stourm a-enep laikaat ar gevredigezh hag a-enep an drevadennouriezh. Sellet a reer outañ evel tad an islamouriezh politikel.
Houdain
Houdain a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ:
Bécassine
Bécassine (gioc'h e brezhoneg) zo anv ur rummad bannoù-treset c'hall ha hini o harozez, a oa bet treset evit ar wezh kentañ d'an 2 a viz C'hwevrer 1905 er gelaouenn La Semaine de Suzette) gant Joseph Pinchon, da skeudenniñ istorioù savet gant Jacqueline Rivière.
Sellet e vez ouzh Bécassine, pe Annaig Labornez (La bornée, da lavaret eo "Annaig Verrsperedet"), evel ar benntudenn wregel gentañ en istor ar bandennoù-treset.
Ur vatezh eus Breizh eo Bécassine. Treset e vez peurliesañ gant dilhad a zrevez dilhad hengounel Breizh gant ur c'hoef ha botoù-koad. Dont a ra eus Penn-ar-Bed, war a lenner, al lodenn eus ar vro a oa ar muiañ stag ouzh sevenadur Breizh e spered an treser. Koulskoude, he dilhad a laka kentoc'h da soñjal e dilhad hengounel Pikardi. Dic'henoù e vez treset peurvuiañ.
Sellet e veze outi evel patrom ar plac'h deuet eus ar broviñs, ha hini ar vatezh a zo e servij pinvidien Pariz, a veze prenet gante ar gelaouenn evit ar merc'hed yaouank La Semaine de Suzette.
Ul lesanv eo "Bécassine", skeudenn ar sotoni eo ar gioc'h e galleg, evel al leue pe ar garz e brezhoneg. An anv-tiegezh lakaet dezhi a seblant pouezañ da ziskouez mat eo berr he spered.
Ur vatezh
Ur plac'h yaouank eus kichen Kemper eo, aet da Bariz da glask labour, ha matezh e ti tud pinvidik e Pariz, evel miliadoù a verc'hed eus Breizh betek ar bloavezhioù 1960. Ganet eo bet, sañset, e Clocher-les-Bécasses (« Kloc'hdi-ar-C'hefeleged »). Evel ur plac'h diwar ar maez, ganet e fin ar sizhun sañset, he devez poan o kompren buhez ar gêr vras.
Lakaet eo bet d'ober war-dro merc'h he mistri, anvet Loulotte.
Hep genoù e vez treset peurvuiañ, abalamour ma ne gomz ket galleg met brezhoneg marteze. Gallout a reer gwelet eno arouez ar vitizhien digomprenus o yezh a zeue eus Breizh
Istor
Etre 1913 ha 1950 e voe embannet 27 levrenn eus avanturioù Bécassine. Pinchon a dresas 25 anezhe, hag Edouard Zier an div all. A-hervez e vije bet savet ar 27 gant "Caumery", met goude marv Languereau e 1941 e voe implijet al lesanv gant reoù all.
Goude marv Pinchon, e 1953, e kendalc'has an heuliad gant arzourien all, gant Jean Trubert peurgetket, a grogas d'ober war-dro hec'h avanturioù e 1959.
Gant he c'hrouidigezh tri bloaz a-raok Les Pieds Nickelés, Bécassine a vez sellet outi evel ganedigezh bannoù-treset Belgia ha Bro-Chall a-vremañ. Merkañ a ra ar mare ma tremener eus an istorioù skeudennaouet d'ar bannoù-treset gwirion. Awenañ a reas e stumm tresadennoù, gant linennoù bev, modern, ha rontaet, ar stumm "linenn sklaer" implijet gant Hergé 25 bloaz diwezhatoc'h en Avanturioù Tintin.
En
E 2005 e voe embannet gant ar Post gall ur rummad timbroù o lidañ krouidigezh Bécassine.
Kavet e vez levrioù Bécassine ha pompinelloù diouzh he skeudenn er stalioù da brofañ d'ar vugale. Gant ar c'hemm kevredigezhel a zo c'hoarvezet e Breizh ne vez ket santet an dismegañs-se ken kreñv evel ma oa bet mennet da vezañ betek-henn.
Enebiezh ouzh Bécassine
D'an 18 a viz Mezheven 1939, da deir eur hanter goude merenn, tri broadelour breton izili eus skours Pariz ar strollad Breiz Atao hag eus Strollad Broadel Breizh (PNB) a zistrujas delwenn Bécassine er Mirdi Grévin. Taolet e voe an delwenn war al leur ha gant ur morzhol e voe distrujet ar penn, an divhar hag an divrec'h
An tri broadelour yaouank a glaskas tec'hout sioul met siwazh, dre ma oa kamm unan anezho e voent tapet. An hini kamm gant un evezhier d'ar mirdi an daou all gant sekretourez rener ar mirdi dres pa oant o tapout un taksi.
Kaset da di an archerien e chomjont un devezh hag un nozvezh-pad hep rannañ ger gallek ebet. An deiz war-lec'h e tisklêrjont e oa bet sevenet an taol-dreist evit emsevel a-enep ar film Bécassine a oa da vezañ skignet hag a roe ur skeudenn vezhus eus Breizh hag eus ar merc'hed brezhon anezhi.
Kement-mañ a voe embannet gant aozerien an taol-dreist er gazetenn Breiz Atao, an tri c'hañfard a oa Patrick Guerin, Jadé ha Mahé. Dre ma oa avel an Eil Brezel-bed o c'hwezhañ, prezidant ar c'huzul ha ministr ar brezel Daladier, a roas urzhioù evit "chom hep kaout kudennoù gant ar Vretoned", aozerien an taol a voe kondaonet da baeañ un tailh-kastiz izel. Lizhiri gourc'hemennoù a voe kaset gant Bretoned, merc'hed yaouank dreist-holl betek klasadoù skolajidi a-bezh, da vBreiz Atao a-benn diskleriañ e oa un taol a zoare hag a oa bet sevenet.
Ang Lee
Ur sevener, ur produer hag ur skriver senariooù, Taiwanat a orin, eo Ang Lee (sinaeg: 李安; pinyin: Lǐ Ān).
Ganet e oa bet d’an 23 a viz Here 1954 e Pingtung (Taiwan).
Studiet e oa bet ar c'hoariva hag ar sinema gantañ e Akademiezh Arzoù Taibei, kêr-benn Taiwan. Kendalc’het e oa bet e studioù gantañ e Skol-Veur Illinois, er Stadoù-Unanet. Ur "Master of Fine arts" zo bet tapet gantañ ivez e Skol-Veur New-York evit e film-berr "Fine Line", sevenet evit e dezenn. Kamalad-skol Spike Lee eo bet.
Enoret e oa bet e film-berr "Dim lake" gant "Golden Harvest" Taiwan evit ar film gwellañ. E film hir kentañ, "Tui Shou" ("Pushing Hands"), zo bet kinniget e 1992 e Gouel Filmoù Berlin, hag aet priz ar film gwellañ gantañ e Gouel Filmoù Azia-Habask.
Filmet en doa war-lerc'h "The Wedding Banket", aet Arzh Aour Berlin gantañ, hag anvet evit "Oscar" ha "Golden Globe" ar film estren gwellañ. Silet en doa tem an heñvelreviadezh e sinema Sina gant ar film-mañ. Diwar-benn familh Taiwan e oa e film da heul "Eat Drink Man Woman", enoret gant ur priz ivez. Kendalc'het en doa e respet e SUA, gant filmoù brudet evel "Ice Storm", "Ride with the Devil", pe "Sense and sensibility" gant meur a steredenn amerikan. Gounezet en doa kalz a prizioù gant ar film-mañ adarre.
Gant "Crouching Tiger, Hidden Dragon", lakaet e oa bet gantañ, en ur stumm a-vremañ evit broioù ar c'hornog, an doare "Wuxia" (da lavaret eo, emgannoù gourenerezh stilekaet e Sina istorel). Aet 4 "Oscar" gantañ a-drugarez d'ar film-mañ.
Ar comic "Hulk" zo bet lakaet ouzh ar skramm gant Ang Lee e 2004.
E 2005, "Brokeback Mountain", istor karantez etre daou baotr-saout, zo bet enoret gant "Leon Aour" (Mostra Venezia) ha 3 "Oscar".
Kensonenn dent dre serriñ divouezh
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel eo ar gensonenn dent dre serriñ divouezh treuzskrivet [t̪], da lâret eo an arouezenn [t] mui ur sin diakritek ispisial dindani evit diskwel e vez produet gant an dent, ganti an niverennoù dave 103 (arouezenn diazez [t]) + 408 (sin diakritek).
Ral a wezh e kaver kensonennoù dent rik e yezhoù, rak daoust ha ma vez deskrivet fonennoù 'zo evel kensonennoù dent, da skouer <n>, <t> ha <d> er yezhoù romanek peurliesañ e stok lodenn vrasañ ouzh ar c'hevig kentoc'h evit ouzh an dent daoust met renket e vezont alies evel kensonennoù dent kentoc'h evit kensonennoù kevig abalamour m'az eo kensonennoù lavnenn an teod re ar yzhoù romanek keit ha m'az eo kensonennoù beg an teod an c'hesnonennoù kevig damheñvel oute kavet e saozneg da skouer ha deskrivet int-i evel kensonennoù kevig.
Kavet a reer, avat, gwir kensonennoù dent distaget peurliesañ gant beg an teod hag ivez, raloc'h, gant lavnenn an teod, er yezhoù dravidek, en o zouez an tamileg hag ar malayalameg.
Formulenn gimiek
Ur formulenn gimiek a zo un doare berr da skrivañ petra eo an elfennoù en ur volekulenn.
Éterpigny (Pas-de-Calais)
kantved
Brezel-bed kentañ: .
984
Diwar-benn bloavezh 984 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 984
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 984
Maria De Rosa
Maria De Rosa a zo bet ganet d'an 10 a viz Gouere 1988 e Napoli (Italia).
Ur vestrc'hoarierez echedoù italian eus Napoli eo.
Chabistr
Ar chabistr a c'hell bezañ :
Skritur babayinek
Un abugida eo an skritur baybayinek ( anvet a-wechoù ivez alibatek) implijet gwechall evit skrivañ an tagalogeg, an Ilokanoeg hag ar pangasineg a-raok ma tegouezhas Europiz e Filipinez.
Lir Arabia
Lir Arabia (Eliomys melanurus) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Libia, Egipt, Arabia Saoudat, Jordania, Siria, Iraq, Israel, Liban ha Turkia.
Loeiz IV, roue ar Franked
Loeiz IV, roue ar Franked, a zo bet ganet e 921 e Laon (Bro-C'hall) ha marvet d'an 10 a viz Gwenholon 954 e Reims (Bro-C'hall). Dre ma oa bet o vevañ e Bro-Saoz e veze graet Loeiz Tramor anezhañ ivez.
Mab e oa da Charlez III hag Edwige Wessex.
Ș
<div style="float: right; margin: 0 1em 1em 1em; padding: 10px 20px 10px 20px; font-size: 500%; line-height: 120%; background-color: #DDF; border: 1px solid #AAF;">Ș ș
Loeiz IV, roue ar Franked
Dimezet e oa da Gerberga von Sachsen, pe Gerberga Germania (913 - † 5 Mae 969 gouez da lod, pe 984 gouez da lod all), merc'h d'an impalaer Herri Iañ an Evnetaer
E vab Lotar a voe roue ar Franked war e lerc'h.
Ș
Ul lizherenn latin ispisial eo Ș, ș (anvet ivez s gant virgulenn) implijet gant ar roumaneg evit skrivañ ar son kensonennel [ʃ].
Daoust ha m'eo disheñvel diouzh al lizherenn Ş, da lâret eo s gant sedilha e vez implijet alies hounnezh en he flas dre ma n'heller ober gant al lizherenn reizh, da lâret eo s gant virgulenn, nemet gant an urzhiataerioù nevesañ..
Bollezele
Bollezele en izelvroeg, anv ofisiel e galleg: Bollezeele, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs e departamant Norzh, er Westhoek.
Buhezskrid
Ur buhezskrid (krouet hervez patrom ar gresianeg bios evit buhez ha graphein, evit skrivañ) zo ur jener lennegel (Lennegezh), kavet ken stank gant ar mediaoù all, ar filmoù en o zouez, diazezet war kontoù skrivet ha kaozioù diwar-benn buhezioù o-unan.
Adren-Europa
An adren-Europa (liester : adrened-Europa) a zo ur spesad evned, Caprimulgus europaeus an anv skiantel anezhañ. "Faouter-avel" a lesanver anezhañ e brezhoneg ivez.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned-nij hag a bak da serr-noz ha diouzh an noz peurvuiañ.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
Stefano Rosselli del Turco
thumb|200px|Stefano Rosselli del Turco, tro 1907
Stefano Rosselli, markiz del Turco a zo bet ganet d'ar 27 a viz Gouere 1877 e Firenze (Italia) ha marvet d'an 18 a viz Eost 1947.
Mestrc'hoarier ha kazetennour echedoù italian.
Herereg
An herereg (Otjiherero) a zo ur yezh eu familh ar yezhoù bantouek komzet e Botswana hag e Namibia gant 133.000 a dud, dreist-holl e rannvroioù Omaheke, Otjozondjupa ha Kunene.
Stefano Rosselli del Turco
E 1911 e krouas e Firenze ar gazetenn L'Italia Scacchistica; ren a reas ar gazetenn adalek 1911 betek 1916 hag adalek 1924 betek 1943. Embannet e vez c'hoazh. Ar gazetenn echedoù koshañ eo en Italia.
Herereg
Daveoù
An herereg war Ethnologue
Stefano Rosselli del Turco
Dont a reas da vezañ Mestr e 1900 ha Mestr Etrebroadel (Kevre Bedel An Echedoù- FIDE) e 1950.
Div wezh e voe trec'h e Kampionad Italia, e 1923 ha 1931. Trec'h e voe en ur yoc'h tournamantoù broadel adalek 1920 betek 1941. Adalek 1927 betek 1937 e c'hoarias gant skipailh broadel Italia e pemp Olimpiad. E 1925, e Tournamant Etrebroadel Baden-Baden (Alamagn), e voe trec'h en ur bartienn a-enep d'ar Mestr Meur Etrebroadel alaman Tarrasch ha gober a reas ur bartienn nul (1/2 - 1/2) a-enep d'ar Rusian Alec'hin hag a zeuas da vout kampion ar bed da c'houde.
Div bartienn
1. Mf3 Mf6
2. d4 d5
3. c4 e6
4. Fg5 Mbd7
5. e3 Fe7
6. Mbd2 Me4
7. Fxe7 Dxe7
8. Mxe4 dxe4
10. f3 exf3
11. Dxf3 O-O
12. O-O-O e5
13. Dg3 f4
14. exf4 exd4
15. Mb3 c5
16. Fd3 Dd6
17. Thf1 Mf6
18. Dh4 Fd7
19. Md2 Tae8
20. Mf3 Fc6
21. Me5 Fe4
22. Fxe4 Mxe4
23. Tf3 De7
24. De1 Md6
25. Da5 b6
26. Dd2 De6
27. b3 Mf5
28. Dd3 Me3
Lizherenneg c'hresianek
Al lizherenneg implijet evit skrivañ ar gresianeg zo bet ijinet tro-dro an. Hiziv e vez implijet atav evit skrivañ ar gresianeg modern, ha gant skiantoù evel ar matematik pe ar steredoniezh.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
31. h3 Mxg2
Lizherenneg c'hresianek
Setu taolenn al lizherenneg, gant distagadur al lizherennoù e henc'hresianeg hag e gresianeg a-vremañ. Implijet eo bet ar sistem SAMPA (etre //), hag an API ouzhpenn (etre []), m'emaint disheñvel.
Lamet eo bet kuit al lizherennoù Fau, San, Qoppa ha Sampi eus al lizherenneg a-raok mare ar gresianeg klasel. Pa ne oa ket eus al lizherennoù bihan pa oant c'hoazh en implij, n'eus ket bet savet lizherennoù bihan evite.
Django Reinhardt
Jean-Baptiste Reinhardt, anavezet dre e anv Django Reinhardt, ganet d'an 23 a viz Genver 1910 e Liberchies e Belgia ha marvet d'ar 16 a viz Mae 1953 e Samois-sur-Seine e Bro-C'hall, a oa gitarour jazz anezhañ. E stumm da seniñ ha da sevel tonioù a zo bet eilskoueriet meur a wech, ha deuet a zo diwar-se ur stil disheñvel : ar jazz manouch. Eus ur familh sinti e oa, ur bobl lesanvet e Bro-C'hall manouch. C'hoazh emañ e-touesk ar c'hitarourien anavezetañ ha gant ul levezon bras en istor an jazz.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
33. Txg7+ Rxg7
Django Reinhardt
Ur yaouankiz war an hentoù
Django Reinhardt a zo ganet d'an 23 a viz Genver en un ti-karr a oa paouezet e Liberchies, e Belgia, e lec'h ma voe diskleriet evel "mab Jean-Baptiste Reinhardt ha Laurence Reinhardt ". Al lec'h-se n'en deus ket kalz a dalvoudegezh, dre ma oa ar bugel deus ur familh Tzigan, boaziet da gantreal en Europa a-bezh. E yaouankiz a dremenas neuze o veajiñ (e Bro-C'hall, Italia pe Aljeria), a-raok ma 'z eas ar familh d'en em staliañ e Pariz, da gentañ penn nebell deus Dor Choisy, hag a-benn ar fin e Dor Italia.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
34. Tg3+ Rf6
35. fxe5+ Rxe5
Django Reinhardt
Ur yaouankiz war an hentoù
Da 13 vloaz e oa boaz dija da seniñ e tavarnioù ha balioù Pariz, e tier bras an dud pinvidik, en ur genderc'hel da seniñ evit e blijadur dezhañ. Redek buan a rae neuze brud ar soner yaouank ampart e touesk ar vuzisianed ken e voe kiniget dezhañ enrollañ e bladenn gentañ e 1928 gant Jean Vaissade, soner akordeon.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
36. Tg2 Tf3
Django Reinhardt
Ur blanedenn dousmac'hus
Ar penn laz-seniñ Jack Hylton, souezhet gant ampartiz Django, a ginnigas dezhañ er memes bloavezh seniñ en e strollad sonerezh poblel, a oa sañset mont da Londrez d'ober un troiad sonadegoù. Met planedenn an arzour yaouank a voe disheñvel : just a-raok kuitaat ar vro, d'ar 26 a viz Here 1928, e krogas an tan e ti-karr ar soner hag e wreg kentañ Bella Baumgartner. Gloazet mat e oa bet Django er gwallzarvoud, en e gar dehoù hag en e dorn kleiz. Koll a reasa implij daou biz, met ne ziskalonas ket da zerc'hel da seniñ gitar. Labourat start a reas 6 miz pad, gant ar gitar bet profet dezhañ gant e vreur Joseph "Nin-Nin", da zioroiñ un teknik nevez. An Hot Club de France : brud bras er bed e-pad ar brezel
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
38. Te2 Te3
Django Reinhardt
Ur blanedenn dousmac'hus
Pa oa deuet er-maez deus an ospital e 1930 e oa peurlipet teknik nevez ar gitarour, estonus abalamour ma ne implije nemet daou biz an dorn kleiz, hag ar biz-meud evit ar c'hoari solo. Dont a rae a-benn da seniñ un nebeud kendonioù en ur milblegañ e viz-bihan hag e viz-gwalenn. Dizoloiñ a reas en ur zistreiñ e bed ar sonerezh e oa deuet ar gitar, en e zaou vloavezh ezvezañs, da gaout e blas el lazoù-seniñ Jazz, ar sonerezh nevez-deuet eus ar Stadoù-Unanet. Tañvaoù kentañ sonerezh Duke Ellington, Joe Venuti, Eddie Lang pe Louis Armstrong a voe ur stroñs bras dezhañ, sed e tivizas ar gitarour yaouank ober deus an Jazz e vuhez.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
39. Tf2+ Re4
Django Reinhardt
Ur blanedenn dousmac'hus
E 1931 e sone e laz-seniñ « Croix du Sud », renet gant André Ekyan, e touesk Alix Combelle ha Stéphane Grappelli. Gwech an amzer, er mare-se, en deveze tro da seniñ gant an akordeonour italian Vetese Guerino, ar breudeur Baro ha Matelo Ferret. Gant Stéphane Grappelli, ha gant sikour Louis Volail e savas e 1934 ar Quintette du Hot Club de France. Breur Django, Joseph alias "Nin-nin", Roger Chaput hag e c'hitar ha Louis Vola ouzh ar gourrebed a enbarzhas ivez ar strollad. Berzh bras a reas neuze ar sonerezh nevez a ijinjont. Un toullad pladennoù a enrolljont er bloavezhioù war-lerc'h, ouzhpenn d'an troiadoù a raent en Europa a-bezh asambles gant arzourien a-bouez evel Coleman Hawkins, Benny Carter pe Rex Stewart. Gant e deknik hag e ouiziegezhioù e teuas Django a-benn da vezañ doujet gant ar re-se, daoust dezhañ bezañ bet desket e-unan.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
40. Tf7 Rd3
Django Reinhardt
Ur blanedenn dousmac'hus
E 1939 e tarzhe ar brezel. E Bro-Saoz e oa ar pempad. Stéphane Grapelli a gouezas klañv hag a rankas chom e Londrez. Distreiñ a reas Django e Frañs, e Toulon, met ne voe ket kaset d'ober brezel abalamour d'e zevadennoù. Chom a reas e lodenn dieub Frañs a-hed ar brezel, mont da seniñ e Pariz, beajiñ... Enrollañ a reas ar ganaouenn Nuages e 1940 gant Hubert Rostaing, soner klarinetenn ha sakso jazz. Er memes bloavezh e enrollas ivez gant laz-seniñ Pierre Allier.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
41. Rb2 Txh3
Django Reinhardt
Ur blanedenn dousmac'hus
E 1943 e timezas gant Sophie Ziegler, e eil wreg. Genel a reas Babik Reinhardt ur bloavezh war-lerc'h ; hemañ a zeuas da vezañ gitar bras ivez. Kavout a reas Grappelli en-dro en Dieubidigezh ; deus ar prantad joaius-se e chomas o Marseillaise mil-vrudet bremañ.
E touez ar re gentañ o kompren ar be-bop, ur reveulzi jazz o tont eus ar SUA douget gant Charlie Parker ha Dizzy Gillespie, e voe Django Reinhardt e Frañs. Derc'hel a reas kont adalek fin ar brezel ouzh kavadennoù levezonet war-eeun gant ar be-bop, en ur chom feal d'e doare kompren ar sonerezh.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
43. Ra3 Rc3
Django Reinhardt
Hunvreoù dipitus Amerika
Derc'hel a reas ar Quintet Hot Club de France an enrolladennoù hag an troiadoù war-lerc'h ar brezel. E-kerzh un troiad er Stadoù-Unanet e 1946 en teuas ar chañs da Django da seniñ gant Duke Ellington. Kejet o devoa dija e 1939 pa oa Duke o treiñ en Europa ha diwar neuze e oa deuet ar c'hoant dezho seniñ asambles. Hogen Django n'en devoa ket unvreet ar c'henlabour-se evel ma oa tremenet. Poan en devoa o plegañ ouzh doareoù strizh ar Big Bands, boazet ma 'z oa gant frankiz ar vuhez nomad. Ouzhpenn da-se ne ouie ger Saozneg ebet ha, gwashañ tra, ne oa ket bet embarzhiet da vat gitar Django e kempennadurioù Ellington ; ne oa e blas nemet hini ur seurt dudiamant e plas ar soner solo evel m'en devoa soñjet. Klask a reas kejañ ouzh Charlie Parker, Dizzy Gillespie, Thelonious Monk en ur dremen dre New York met en aner.
Un eñvor c'hwerv a viras deus ar prantad-mañ, ha pellaat a reas tamm ha tamm deus ar gitar, en ur lakaat muioc'h a nerzh evit e blijadurioù all, livañ, pesketa, ar bilhart. N'eo ket-se a viras outañ da sevel en dro ar pempad aour evit un nebeud enrolladennoù gant Stéphane Grappelli. Ar pladennoù savet diwar neuze a zo dreistordinal e-keñver mestroni ha dibarded.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
44. Td7 d3
Django Reinhardt
Hunvreoù dipitus Amerika
Nevezamzer ar be-bop
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
45. Ra4 d2
Django Reinhardt
Hunvreoù dipitus Amerika
Prenañ a reas un ti evit en em staliañ e Samois-sur-Seine er Seine-et-Marne, tost da Fontainebleau, er bloavezh 1951. Un nevezamzer e voe evitañ : dont a rae an awen en-dro, ur c'hoari evel n'en devoa bet biskoazh a zeue dezhañ ha boaz e oa da seniñ gant gwellañ be-boperien gall ar mare : Roger Guérin, Hubert ha Raymond Fol, Pierre Michelot, Bernard Peiffer, Jean-Louis Viale. Chom a rae neuze e-touesk nevezerien an Jazz.
E 1953, Norman Granz a gemennas da Django e c'hoant da lakaat anezhañ da gemer perzh en troiadoù mil-anavezet Jazz at the Philharmonic. Eddie Barclay, ar produer gall, a lakas anezhañ da enrollañ eizh ton, e stumm ur "gartenn-vizit", evit an amerikaned. An eizh ton dreistordinal-se a verkas da vat ar selaouerien jazz ha gitarourien ar bed-holl, a voe levezonet degadoù a vloavezhioù pad gant stumm seniñ un Django en a-raok war e amzer.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
46. Rb5 Th6 0-1
Django Reinhardt
Hunvreoù dipitus Amerika
Pladenn diwezhañ Django a voe enrollet d'an 8 a viz Ebrel 1953, gant Martial Solal ouzh ar piano (bet o seniñ war an enrolladennoù kentañ), Pierre Michelot ouzh ar gourrebed, Fats Sadi Lallemant ouzh ar vibrafon ha Pierre Lemarchand ouzh ar binvioù-skeiñ. Mervel a reas tri miz war-lerc'h diwar ur c'hleñved empenn. Interet e voe e Samois-sur-Seine.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
1.e4 e5
2.Mc3 Fc5
Django Reinhardt
Eñvor ha levezon
Lakaet e vez Django Reinhardt, asambles gant Charlie Christian, Joe Pass ha Wes Montgomery, evel unan eus ar gitarourien gwellañ Jazz a zo bet biskoazh. Ul levezon deus ar re gentañ en deus evit lod vrasañ ar gitarourien evel m'o deus Andrès Segovia, Mark Knopfler pe Jimi Hendrix e stummoù disheñvel. Ar stil dezhañ e-unan, etre Jazz ha sonerezh Tzigan, en deus dalc'het gant e hent ha lakaet da c'henel an Jazz Manouch. Deuet eo an Jazz Manouch da vezañ ur gwir folklor evit ar gumuniezh Manouch abaoe marv Django ha sonet e vez pep-lerc'h er bed.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
3.Mf3 d6
Django Reinhardt
Eñvor ha levezon
Un arouez eo deuet an dudenn-se da vezañ er bed Tsigan. Alain Antonietto a lare gwir en ur laret : "Django a zo haroz ur bobl, hini ar bobl Tsigan". Evit an dud gwallgaset-se, o deus ranket derc'hel ouzh ur ouennlazh a n'eo ket bet anavezet kement-se, ez eo Django Reinhardt kannad ur sevenadur Tzigan bev mat, etre hengoun ha nevezenti.
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
4.d4 exd4
Django Reinhardt
Enrolladennoù
Pladennoù LP 33™ /12" Dastumad Jazz in Paris / Universal Gitanes Jazz Productions • JPI 13 : Django Reinhardt - Swing 39 • JPI 58 : Django Reinhardt - Swing 48 • JPI 59 : Django Reinhardt - Django’s blues • JPI 90 : Django Reinhardt - Nuit de saint-germain-des-prés • JPI 91 : Django Reinhardt - Nuages • JPI 102 : Django Reinhardt - Place de Brouckère Daspunadoù •	Rétrospective Django Reinhardt 1934/53, 3 CD, Saga, Distribution Universal, 038 161-2
Stefano Rosselli del Turco
Div bartienn
6.Fe2 0-0
7.0-0 Fxd4
9.De3 f5
10.b3 fxe4
11.Mxe4 d5
12.Mg3 Mf5
13.Dd2 Dd6
14.Fb2 Fe6
15.Tad1 Mxg3
16.hxg3 Tad8
17.Dg5 Dd7
18.Ff3 Tf5
19.De3 d4
20.Fxc6 dxe3
21.Fxd7 exf2+
22.Txf2 Txd7
23.Txd7 Fxd7
24.Txf5 Fxf5
25.Fe5 Fxc2
26.Fxc7 Rf7
27.Fb8 a6
28.Fc7 Re6
29.Rf2 Rd5
30.g4 Fb1
31.a4 Fc2
32.a5 Fxb3
33.Fb6 Re4
34.g5 Fd5
35.g3 Fc4
36.Re1 Rd3
37.Rd1 Rc3
38.Rc1 Fd3
39.Fc7 g6
40.Fd8 Fe4
41.Fb6 Fc2
42.Fc7 b5
43.axb6 Fe4
44.b7 Fxb7 1/2-1/2
Dubrovnik
Dubrovnik (distaget e kroateg ; Ragusa en italianeg) zo ur gêr eus arvor Kroatia, e kreisteiz Dalmatia. Poblet e oa gant 42,615 a annezidi e 2011. Unan eus kreizennoù pouezusañ an touristerezh war aodoù Kroatia eo. Graet e vez "perlezenn Mor Adria" anezhi. Emañ war roll Glad bedel an UNESCO abaoe 1979.
Basayeg
Ur yezh formosek komzet gwechall e kompezennoù hanternoz Taiwan eo ar 'basayeg. Tout an izili eus ar meuriad a gomz Sinaeg hiziv an deiz, daoust ma soñj c'hoazh un nebeutig a dud kozh un nebeud gerioù.
Ur yezh varv an hini eo.
Lir Maghreb
Lir Maghreb (Eliomys munbyanus) a zo ur bronneg krigner hag a vev e Maroko, Tunizia, Aljeria ha Libia.
Gougouyimidjireg
Unan eus un nebeud yezhoù e skourr yalandyek ar yezhoù pamek-ninganek eo ar gougouyimidjireg (guugu yimidhirr, kukuyimidir, koko imdudji) komzet gant ur bobl-orin en Aostralia.
Maisnil-lès-Ruitz
Maisnil-lès-Ruitz a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Porched:Tud
imi
Purge server cache
Kensonenn dent dre serriñ mouezhiet
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel eo ar gensonenn dent dre serriñ mouezhiet treuzskrivet [d̪̪], da lâret eo an arouezenn [d] mui ur sin diakritek ispisial dindani evit diskwel e vez produet gant an dent, ganti an niverennoù dave 103 (arouezenn diazez [t]) + 408 (sin diakritek).
Ral a wezh e kaver kensonennoù dent rik e yezhoù, rak daoust ha ma vez deskrivet fonennoù 'zo evel kensonennoù dent, da skouer <n>, <t> ha <d> er yezhoù romanek peurliesañ e stok lodenn vrasañ ouzh ar c'hevig kentoc'h evit ouzh an dent daoust met renket e vezont alies evel kensonennoù dent kentoc'h evit kensonennoù kevig abalamour m'az eo kensonennoù lavnenn an teod re ar yzhoù romanek keit ha m'az eo kensonennoù beg an teod an c'hesnonennoù kevig damheñvel oute kavet e saozneg da skouer ha deskrivet int-i evel kensonennoù kevig.
Kavet a reer, avat, gwir kensonennoù dent distaget peurliesañ gant beg an teod hag ivez, raloc'h, gant lavnenn an teod, er yezhoù dravidek, en o zouez an tamileg hag ar malayalameg.
Boikeneg
Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù ndouek eo ar boikeneg (boiken, nucum pe yangoru) komzet gant tro-dro da 31 328 den (2003) e Papoua-Ginea Nevez.
Ngaleg
Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù ndouek eo an ngaleg (ngala, kara, sogap pe swagup) komzet gant tro-dro da 178 den (2003) e Papoua-Ginea Nevez.
Adren-Egipt
Adren-Egipt, pe adren melenwenn, a zo un evn amprevanetaer. Caprimulgus aegyptius eo e anv skiantel.
Annez
Kavout a reer al labous eus Sahara ar C'hornaoueg da gKazakstan.
Kwanyamaeg
Ur yezh vantouek komzet e Namibia hag Angola eo ar c'hwanyamaeg
Arondisamant Sint-Niklaas
Arondisamant Sint-Niklaas a zo unan eus an c'hwec'h arondisamant eus proviñs Reter Flandrez e Belgia.
Istor
Arondisamant Sint-Niklaas a oa bet krouet e 1818 pa oa bet lodennet Arondisamant Dendermonde. E 1923, un nebeud kumunioù eus Arondisamant Antwerpen a voe staget ouzh Arondisamant Sint-Niklaas evit aesaat kresk porzh Antwerpen.
Braunschweig (disheñvelout)
Braunschweig zo anv :
Lot, niz Abraham
Loth pe Lot  (en hebreeg: לוט - [lō]; en arabeg: لوط - [lū]) a zo unan eus ezec'h ar Bibl, niz da Abraham, meneget e Levr ar C'heneliezh.
E Levr ar C'heneliezh
Mab e oa da Haran, a oa breur da Abraham (Gen. 11:27). Nahor, ur breur all da Abraham, a zeuas da vout breur-kaer Lot dre zimeziñ da c'hoar Lot, Milcah hec'h anv.
Goude kuitaet Ur gant e eontr Abraham setu int o tegouezhout war lez ar Jordan. Ha pep hini da vont en e du : Abraham a chom e Bro Canaan ha Loth a ziskenn gant e chatal war-du plaenenn ar Jordan ha betek kêr Sodom. Brezel a zo etre roueed ar c'hornad, ha tapet eo Loth ha dalc'het evel prizoniad. Dont a ra Abraham da zieubiñ e niz ha d'e gas da Sodom en-dro. Ha Doue da ziskuliañ da Abraham en deus divizet distruj Sodom ha Gomorrha a zo deuet da vout lec'hioù a bec'hed. Klask a ra Abraham aspediñ Doue evit mirout ouzh an distruj.
1860
Norzhamerika
SUA
Lot, niz Abraham
An aelez
thumb|right|300px|Lot o tifenn an daou estren Dont a ra daou ael da Sodom, ha degemeret int gant Loth en e di. Ha setu Sodomiz, hag o deus klevet kaoz eus daou estren nevez degouezhet e kêr, da zont da stekiñ ouzh dor Loth evit ober anaoudegezh ganto ha kinnig dezho c'hoari daou pe muioc'h. Loth a ziwall an aelez, ha kinnig a ra e verc'hed en o lec'h.
1860
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1860
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1860
Santez Tais
Tais a oa ur gourtizanez egiptat, eus kêr Aleksandria, deuet da vout kristen, aet da benedourez d'an dezerzh, er IVvet kantved goude JK. Lakaet eo bet da santez.
Pierre de Ronsard
thumb|Pierre de Ronsard thumb|Maner La Possonière, lec'h ganedigezh Pierre de Ronsard
Lot, niz Abraham
An aelez
O chom e oa Lot e Sodom, ha kemenn a reas ar bobl da ziwall diouzh kastiz Doue abalamour d'o obererezh mezhus a anver sodomiezh. Kaset e voe da sutal. Sachet e voe Lot neuze, gwreg ha merc'hed hag all, gant an aelez e-maez kêr a-raok an drouziwezh. Repu a gavas o strollad en ur gêr anvet Tsoar. Lavarout a eure an aelez dezho chom hep sellout war o c'hiz da vare an distruj. thumb|right|300px|Piler holenek en aod ar [[Mor Marv]]Daoust da se e troas gwreg Lot da sellout, ha kerkent e voe troet e en un delwenn holen. Krediñ a reer e c'hallfe bezañ un dave da rec'hier holenek a gaver war aod ar Mor Marv.
Pierre de Ronsard
Pierre de Ronsard, ganet e miz Gwengolo 1524 e Maner La Possonière e Couture-sur-Loir, e Bro-C'hall (hiziv e departamant Loir-et-Cher), ha marvet e-pad an noz etre ar 27 hag an 28 a viz Kerzu 1585, a oa ur skrivagnour ha barzh gall.
Oberennoù
right|150px|Ronsard
Lot, niz Abraham
Lot hag e verc'hed
Distrujet an div gêr gant an tan-taran, setu Lot hag e verc'hed o repuiñ en ur vougev er menez. thumb|300px|right|Lot hag e verc'hed, livet gant [[Hendrik Goltzius 1616]]
En Islam
Lût pe Loût eo e anv er C'horan.
Myomimus
Myomimus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.
Spesadoù
3 spesad krignerien a zo ennañ:
Santez Tais
Ur buhezskrid anezhi zo bet skrivet gant Marbod, a oa eskob Roazhon en XIIvet kantved.
Gwezboell
Gwezboell a reer eus ur c'hoari damheñvel ouzh hini an echedoù a oa e sevenadur ar Gelted a-raok da c’hoari an echedoù bezañ anavezet en hor broioù ; anv zo anezhañ er Mabinogi. Ur c'hoari strategiezh e oa, c’hoariet a-zaou, gant pezhioù lakaet war un tablez. Diwar an nebeud a ouzer diwar-benn ar c’hoari fidchell eus Iwerzhon hag ar c'hoari tawlbwrdd eus Kembre, eo bet adsavet ar c’hoari gwezboell gant Keit Vimp Bev e 1990.
Heñvel a-walc’h eo reolennoù ar c’hoari-se ouzh ar re implijet e c’hoari tablut ar Samied.
An anv
Ar ger gwezboell (henvrezhoneg : guidpoill "poell ar c'hoad" ; gwyddbwyll e kembraeg, fidchell en heniwerzhoneg, ficheall en iwerzhoneg a-vremañ) a zeu eus *uidu-kueslà. An elfenn gentañ zo ur wrizienn indezeuropek *widu- a dalvez "prenn", "koad". Roet he deus, e brezhoneg bremañ, ar ger gwez, hag an tamm kentañ eus ar verb gouzout. An eil elfenn, *kwêllâ, a dalveze "gwelout", ha roet he deus ar brezhoneg "poell".
Ar c'hoari
Er c’hoari gwezboell, en enep da c'hoari an echedoù ha da c’hoari an damoù, e vez daou du digempouez o nerzh o keveziñ, ha ganto palioù disheñvel. War un tablez 9 x 9 = 81 c’harrez e vez c’hoariet. Ar roue zo gwarezet en e gastell kreiz, gant eizh priñs. C’hwezek enebour en deus, renket pevar-ha-pevar. Klask a reont tapout ar roue dre c’hronnañ anezhañ ha mirout outañ a fiñval.
Reolennoù
Ur roue teñval hag eizh difenner zo e kreiz an tablez ; c'hwezek enebour sklaer zo lakaet a-bevar ouzh kostezioù an tablez. E deroù ar c'hrogad e vez ar roue en e gastell, gronnet gant e zifennerien. Peogwir ne c'hall ket fiñval ez eo e enebourien a fiñv ur pezh da gentañ. Nepred ne vez fiñvet muioc'h eget ur pezh war an dro. A bep eil e c'hoari ar re sklaer hag ar re deñval.
Alison Carroll
thumb|300px|Alison Carroll en [[Lara Croft, Gwengolo 2008]] Alison Carroll, ganet en 21 Mae 1985 en Londrez, zo ur jimnazerez ha dougerez dilhad saoz.
Buhez
Ar c'hentañ jimnazerez o c'hoari Lara Croft eo.
São Paulo (kêr)
Sport
E São Paulo eo ganet ar vlenierien Formulenn 1 Ayrton Senna ha Rubens Barrichello.
Bill Gates
William Henry Gates lesanvet Bill Gates zo ur stlennegour hag un embregour amerikan. Ganet eo bet d'an 28 Here 1955 e Seattle. Gwastadour ar mikro-urzhiataerezh eo. Brudet eo evit bezañ diazezaet kevredad meziantoù Microsoft pa oa 20 vloaz, gant e vignon Paul Allen. Deuet eo da vezañ "den pinvidikañ ar bed" abaoe 1996 gant danvez dezhañ a 59 miliard dollar (hervez ar gelaouenn Forbes, Gwengolo 2007).
Georges Bataille
Georges Bataille, bet ganet d'an 10 a viz Gwengolo 1897 e Billom ( Puy-de-Dôme, Bro-C'hall) ha marvet d'an 8 a viz Gouere 1962 e Pariz, a oa ur skrivagnour gall.
Hunegan masklet
An hunegan masklet (Myomimus personatus) a zo ur bronneg krigner hag a vev en Iran ha Turkmenistan.
185
938 Ab Urbe Condita = 185 goude J.-K.
Relijionoù
Pab ː Eleutherius (174 - 189)
Ganedigezhioù 185
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 185
Marvioù 185
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 185
Manamboueg
Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù ndouek eo ar manamboueg (manambu) komzet gant tro-dro da 2 105 den (2003) e Papoua-Ginea Nevez.
185
Marvioù 185
Tigidius, prefed ar Pretordi, lazhet gant e soudarded.
Broksele
Broksele en izelvroeg, anv ofisiel e galleg: Broxeele, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs e departamant Norzh, er Westhoek.
Harris
Hervez niveradeg 2010 er Stadoù-Unanet e oa Harris ar 25 anv-familh stankañ, gant 624 252 enmont.
Lec'hioù
E Bro-Skos:
Sevelouriezh
Ar sevelouriezh a zo ul luskad arzoù bet diwanet e Rusia e penn-kentañ an XXvet kantved, asambles gant luskad an dreistelouriezh. Ur manifesto a voe embannet e 1922, Sevelourien e ditl. Krouer ar sevelouriezh eo Vladimir Tatlin. El luskad-se e kaver ivez Naum Gabo, Anton Pevsner, Kasimir Malevitch, Vladimir Choukhov, Alexandre Rodtchenko, ha Lazar Markovich Lissitzky.
Harris
Lec'hioù
E Kanada:
Sevelouriezh
Pennaennoù al luskad
Hervez reolennoù ar sevelouriezh ez eo an egor diazezet war ar ventoniezh (goude damkan ar C’hubo dazontour), hag ar reolennoù-se a dalvez evit a sell ouzh ar c’hizellañ, an design hag ar savouriezh. Neuze e teu da vezañ ar marc’h-koad da livañ da vezañ didalvez, hag eo koulz lavaret marv an arz. Rak ar fed krouiñ a ranker kavout er produiñ. Unan eus pennaennoù ar sevelouriezh a oa braventez ar Mekanik, traoù bed ar greanterezh, hag an tremen eus an aozañ d’ar sevel. Al luskad sevelouriezh en deus levezonet kelennadurezh ha damkanoù savouriezh ar Bauhaus (1919-1933) ha luskad an arz sinetek. Oberenn vrudetañ hag arouezusañ ar sevelouriezh eo ar Raktres evit ur Monumant da enoriñ an Trede Etrevroadel, gant Vladimir Tatlin.
Harris
Lec'hioù
E Montserrat:
E SUA
Kloastr
thumb|left|300px|Kloastr iliz-chabistr e Santillana del Mar ([[Spagn)]] Ar c'hloastr (liester : kloastroù) eo al lodenn eus un iliz-veur, un iliz-chabistr, ur abati, ur gouent pe ur manati hag a vez berzet da dud an diavaez, da lavaret eo ar c'hlozadur bevennet gant ur voger m'emañ al leaned o vevañ. Bez' e oa al lec'h a weled diouzhtu en ur guitaat iliz pe chapel al leandi (digor he nev d'an holl) met strishaet eo bet ster ar ger da envel al liorzh karrez ma 'z eus un trepas toet war e bevar c'hostez. Eno e vez kustum al leaned da bediñ en o-unan.
Er Grenamzer e oa bet savet kloastroù gant toennoù bolzet skoret war mogerioù ha kolonennoù hag ul liorzh en o c'hreiz. E mare an arkitektouriezh c'hotek e teuas ar c'holonennoù da vezañ moanoc'h pa'z ae ar rouedad mein a-us da waregoù an diardro da vezañ luzietoc'h.
Istor ar c'hloastroù
En kantved, senedoù eskibien o doa lakaet da reolenn klozañ al lec'h ma veve chabistroù an ilizoù-meur. Ret e oa bodañ lojeiz ar chalonied tro-dro d'ul liorzh nes d'an iliz-veur. Pa zlee al leaned bevañ dindan ur reolenn ha mont d'ober lidoù asambles e oa ret dezho kousket er memes lec'h, en un ti evit ar re bennañ hag er salioù boutin, kouskva ha predva evit ar re all. Berzet e oa ar c'hloastr d'ar verc'hed.
War ar memes patrom e voe savet al leandioù, nemet e oa daou gloastr en abatioù, unan bras, tost d'an iliz evit an holl venec'h hag unan bihan evit an abad ha pennoù an abati.
Kulturforum
700px|center
thumb | Staatsbibliothek zu Berlin (levraoueg stad Berlin), ijinet gant [[Hans Scharoun]]
thumb | [[Neue Nationalgalerie, ijinet gant Mies van der Rohe]]
Yezh en arvar
Lâret e vez emañ en arvar ur yezh pa van nebeut-tre a tud barrek warni ha pa ne vez ket desket ken gant ar vugale evel yezh kentañ.
Evit goût hag-eñ emañ en arvar ur yezh bennaket da vont da get e telc'her kont eus sifroù evel ar re-mañ:
Da skouer, en arvar emañ an ainoueg dre ma ne van nemet tro-dro da 300 den barrek warni evel yezh kentañ hag en o zouez n'eus nemet 15 bennaket a ra gantañ evel yezh-boas.
D'an tu all avat ez eus yezhoù evel re Indonezia a vez komzet gant meur a degad a viloù a dud met en arvar emaint evelatao abalamour ma ne ra ket ar re yaouank gante ken, met kentoc'h gant ar yezh vroadel, an indonezeg.
Ha koulskoude ez eus yezhoù gant nebeutoc'h a 100 den a ra gante hag a zo bev-buhezik c'hoazh rak yezh kentañ an dud ez int ha kelennet e vezont gant an darn vrasañ eus ar vugale.
186
939 Ab Urbe Condita = 186 goude J.-K.
Ganedigezhioù 186
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 186
Marvioù 186
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 186
Laura Pausini
Laura Pausini zo ur ganerez italian, ganet d'ar 16 a viz Mae 1974 e Faenza, ur gêr vihan eus proviñs Ravenna, e rannvro Emilia-Romagna, en hanternoz Italia.
right|thumb|220px|[[Laura Pausini.]]
He buhez
Soner piano e oa he zad. D'he 12 vloaz e reas he fladenn gentañ (diofisiel) : I sogni di Laura (Huñvreoù Laura).
E 1993 e kanas La solitudine e Festival San Remo. Ar bladenn a glever ar ganaouenn-se warni, a zo anvet " LAURA PAUSINI ", a zo bet gwerzhet ur milion a skouerennoù anezhi dre Europa e 1993, ha 300 000 e Spagn.
Pladennoù he deus graet en italianeg evel-just, hag ivez e spagnoleg, e portugaleg, hag e saozneg. Kanañ evit an UNICEF he deus bet graet ivez. Gant Eros Ramazzotti (Volare), Hélène Ségara, Johnny Halliday ha Michael Bublé he deus kanet ivez.
Na Hearadh
Na Hearadh (distaget e gouezeleg; Harris e saozneg) zo un enezenn e gwalarn Bro-Skos, unan eus Inizi Gall er Meurvor Atlantel. E gwirionez eo stag ouzh Leòdhas, a zo en hanternoz dezhi, met lavaret e vez Leòdhas agus na Hearadh (Leòdhas ha na Hearadh) evel pa vijent div. War-dro 2 000 a dud zo o chom enni.
An Tairbeart eo porzh ha kêr-benn Na Hearadh.
Gerdarzh
Na Hearadh e vije an enezenn meneget evel Adru (a dalv tev, tolzennek) e kartenn Klaudios Ptolemaios eus Enez Vreizh hag an inizi amezek. E norseg, Hérað a oa ur seurt distrig. An darn vrasañ eus anvioù-lec'h Na Hearadh a zo anvioù norsek gouezelekaet.
Huey, Dewey ha Louie Duck
Huey, Dewey, and Louie (Riri, Fifi ha Loulou e galleg) zo nized Donald Duck. Krouet int bet e 1937 gant Ted Osborne ha Al Taliaferro evit ar studioioù Disney.
Gournized Scrooge McDuck int ivez. Sikour a reont anezhañ dic'hoari pa emañ etre daou bleg.
Na Hearadh
Douaroniezh
Rannet eo Na Hearadh etre div lodenn, hini an hanternoz ha hini ar c'hreisteiz, gant Loch A Siar (West Loch Tarbert) ha Loch an Tairbeairt (East Loch Tarbert). Etre an div loc'h ez eus ur strizh-douar m'emañ An Tairbeart ((An) Tairbeart pe Tairbeart na Hearadh e gouezeleg, Tarbert e saozneg). Hervez niveradeg 2011 e oa 1 916 a dud o chom en enez, ha 60% anezho a oa gouezelegerien.
Hanternoz Na Hearadh
E hanternoz Na Hearadh, tostik ouzh Leòdhas, emañ An Cliseam, uhelañ menez an Inizi Gall pellañ gant 799 metr.
Er c'hreisteiz
N'eo ket ken meneziek kreisteiz an enezenn. Traezhegi gwenn zo en arvor kornôk.
Filmoù
Pennadoù filmet eus an enezenn a zo bet lakaet gant Stanley Kubrick da c'horre ar blanedenn Yaou en e film 2001, A Space Odyssey.
Ourton
Ourton a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Abelameg
Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù ndouek eo an abelameg (abelam, ambulas) komzet gant tro-dro da 44 000 den (1991) e Papoua-Ginea Nevez.
Leòdhas agus na Hearadh
Leòdhas agus na Hearadh a vez lavaret e gouezeleg (Lewis and Harris e saozneg) eus an div enezenn stag, Leòdhas en hanternoz ha Na Hearadh er c'hreisteiz, en Inizi Gall. Ober a reont brasañ enezenn Bro-Skos ha Breizh-Veur. Etrezo hag an douar-bras emañ ar strizh-mor anvet the Minch.
Anv
Rivet & Smith, p. 342
Talvoudegezh : diwar *dumn- = bed, pe don (= pellañ dre ar sell)
Étaing
Étaing a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Oosterzele
Oosterzele a zo ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
Leòdhas agus na Hearadh
Anv
Quicherat & Daveluy, (goude pajenn 1292) eil rummad, p. 53 : Dumna. Plin. : enez amezek eus an Orcades
Étaing
kantved
Brezel-bed kentañ: .
985
Diwar-benn bloavezh 985 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 985
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 985
Kwomaeg
Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù noukoumek eo an iatmouleg (kwoma pe nukuma) komzet gant tro-dro da 3 000 den (2003) e Papoua-Ginea Nevez.
Miguel Illescas Córdoba
thumb|right|Miguel Illescas Córdoba Miguel Illescas Córdoba a zo bet ganet d'an 3 a viz Kerzu 1965 e Barcelona (Spagn).
Mestrc'hoarier echedoù spagnol.
Mestr Etrebroadel eo abaoe 1986, Mestr Meur Etrebroadel eo abaoe 1988.
Seizh gwezh e voe Kampion Echedoù Spagn, e 1995, 1998, 1999, 2001, 2004, 2005 hag e 2007.
E renk Elo (FIDE) a oa 2 603 e miz Gouere 2005.
Ruzenn diweuz divouezh
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar ruzenn diweuz divouezh treuzskrivet [ɸ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 126.
São Paulo
São Paulo zo un anv-lec'h portugalek a zo bet roet da veur a gêr;
Mödling
Gevelliñ
Gevellet eo Mödling gant ar c'hêrioù-mañ:
São Paulo
Anv ur stadoù Brazil e gevred ar vro:
Mödling
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel kêr Mödling
São Paulo
Anv meur a gêr eo ivez:
Waterloo
Waterloo a zo un anv-lec'h izelvroek. Meur a lec'h a zo anvet Waterloo dre ar bed.
Fifi
Fifi a c'hall bezañ :
Mart pesketaer
Ar mart pesketaer (Martes pennanti) a zo ur bronneg hag a vev en Amerika an Norzh. Daoust d'e anv ne zebr ket nemeur a besked. E-barzh ar gwez e vev dreist-holl. Krediñ a reer e teu e anv saoznek (Fisher) eus ar galleg fichet (kreoñ ar pudask). E rannvroioù 'zo e vez graet pekan anezhañ, e anv en abenakieg.
Annez
Ar mart pesketaer a vev en Amerika an Norzh, eus Sierra Nevada e Kalifornia betek an Apalachoù ha Bro-Saoz Nevez. Bevañ a ra ivez e su Alaska hag en darn vrasañ eus Kanada. Un nebeud a gaver er Menezioù Roc'hellek lec'h ma oant bet adlakaet.
Doareoù pennañ
Muzuliañ a ra ar marted pesketaer etre 65 ha 125 cm ha pouezañ a reont etre 2 ha 7 kg. Brasoc'h ha pounneroc'h eget ar parezed eo ar pared. Gell-du eo o blevenn ha du o lost hag o favioù. Un nebeud hiniennoù zo un tarch sklaeroc'h war o bruched. Pevar biz-troad o deus, gant skilfoù damguzh, ar pezh a ro tro dezho da ziskenn eus ar gwez gant o fenn en a-raok. Ur guchenn vlev war o favioù a-dreñv a zo liammet ouzh ar gwagrennoù-c'hwezh. Produiñ a reont un danvez c'hwezhus implijet e-pad an amzer-barañ.
Brudet eo ar mart pesketaer evit e gri heñvel ouzh galv ur bugel.
Emzalc'h
Ur c'higdebrer eo ar mart pesketaer. Hemolc'hiñ a ra anevaled bihan evel logod, hoc'hed-dreinek, gwiñvered, minoc'hed, ha gallout a ra debriñ kirvi (gagnoù moarvat). Koulz ar parañ a bad eus miz C'hwevrer betek miz Ebrel met ampellaet eo stagadenn ar vi er mammog ha ne vez ganet ar c'helin nemet ur bloaz goude.
Gwarez
War zigresk e oa aet ar poblañsoù marted pesketaer abalamour d'an hemolc'h ha da zistruj o annez. Diaes eo lakaat anezho da ouennañ er gwarezvaoù.
E lec'hioù 'zo e biz Amerika, ma'z a ar c'hoadegoù war gresk adarre, ec'h a doare bezañ ar marted pesketaer da zichekoc'h. E-barzh ar c'harterioù-annez ez eont hag er podoù-lastez. Chaseal a reont ivez anevaled-ti evel ar c'hizhier.
Kwangaeg
Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù noukoumek eo ar c'hwangaeg (Gawanga) komzet gant tro-dro da 10 000 den (2001) e Papoua-Ginea Nevez.