cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konfusius
E vuhez
N'eus ket tu neuze da sevel buhezskrid Konfusius en un doare resis, met diwar labour istorourien a glaskas lakaat e lavarennoù da glotañ ouzh Bloazdanevelloù dugelezh Lu e c'haller reiñ un tamm amzeroni. 551 KJK, d'an 28 a viz Gwengolo hervez an hengoun : ganedigezh e Qufu, dugelezh Lu. 548 • Marv tad Konfusius. 544 • D'an oad a 7 vloaz e vourr o staliañ rikoù al lidoù. 537 • D'an oad a 15 vloaz e ouestl e vuhez da studiañ an Istor, al lidoù, ar varzhoniezh hag ar sonerezh hengounel. 534 • Marv mamm Konfusius. 532 • Eured da 20 vloaz. 531 • Ganedigezh e vab Po Yu ; ur verc'h en devo da c'houde, a zimezo gant e heulier Kong Ye Zhang. 522 • Krog eo heulierien d'em vodañ tro-dro dezhañ. 518 • D'an oad a 34 bloaz e teu da vezañ tigelenner en tiegezh Mong Souen, unan eus an teir familh emañ ar galloud ganto e dugelezh Lu. 517 • Tec'hel a ra dug Lu diouzh ar vro ; Konfusius a gav repu er rouantelezh amezek Qi. 501 • Yang Hu, un enebour da renerien Lu, a c'houlenn digant Konfusius mont d'e heul ; nac'hañ a ra Konfusius. Ne zeuas ket Yang Hu a-benn da gemer ar galloud ha tec'hel a reas d'ar rouantelezh Qin. 499 • Maodiern ar Reizh ha kuzulier dug Lu eo Konfusius. 498 • Konfusius a laka diskar kreñvlec'hioù an tri ziegezh a rann ar galloud etrezo er Stad Lu. 497 • "Darvoudenn an dañserezed" : dre ma'z eo rener Qin chalet gant levezon Konfusius e kas dañserezed da briñs Lu ; en abeg dezho e lez hemañ aferioù ar Stad hag ar bobl a-gostez, ar pezh a laka Konfusius da zilezel e garg, ha da redek bro e-pad 14 bloavezh a-benn kavout uhelidi a vije a-du gant e sell war an doare da ren. Da zugelezh Wei ez ez a pa guita Lu. 496 • War hent Chen e treuz Zheng, hag e Kuang, kêrbenn ar Stad, emañ taget gant ur strollad tud e kred dezho ez eo Yang Hu a zo dirazo. 495 • E Wei e klask ar dug lazhañ e vamm. Konfusius zo rediet d'e welet, ha ken skodeget eo gant emzalc'h dug Wei ma'z a da Song. Eno e vo gwallgaset gant maodiern ar Brezel. 493 • Goude bezañ bet e Chen hag e Zheng e klask distreiñ da Wei. Taget eo gant tud a zo o sevel enep Wei, ha saveteet eo gant unan eus e heulierien. 492 • Marv Ki Huan Zhe, pennmaodiern Lu, a oa pennabeg da harlu Konfusius. E vab Ki Kang Zhe a gemer ar garg hag a c'houlenn digant unan eus heulierien Konfusius bezañ e guzulier. 491 • Konfusius e Qai. 489 • Da heul ur weladenn e ti gouarnour Chen en em gav Konfusius enket gant soudarded ofiserien Qai ha Chen, a gred emañ Konfusius o labourat evit ar Stad Zhou. Marnaoniet en em gav Konfusius etre Qai ha Chen, ha saveteet eo gant soudarded Zhou. 484 • Trec'h eo Lu war Qi. D'an oad a 68 vloaz ha goude 14 vloaz o kantren e c'hall Konfusius distreiñ d'e vro. 482 • Marv e vab Po Yu. Nebeud goude ez eo e heulier muiañ-karet Yen Huei a varv d'e dro. 481 • Muntret eo dug Qi. Goulenn a ra Konfusius digant dug Lu kas un arme ; pa nac'h an dug e kompren Konfusius ne vo biken gouarnet e vro hervez e soñjoù. Divizout a ra gouestlañ peurrest e vuhez da zastum Nevezamzerioù ha Diskar-amzerioù dugelezh Lu a-benn treuzkas ar skrid d'ar rummadoù da zont. 479 KJK, d'an 11 a viz Mae hervez an hengoun : marv Konfusius e Qufu, d'an oad a 72 vloaz.
We were promised jetpacks
We Were Promised Jetpacks zo ur strollad skosat indie rock eus Dinedin, savet e 2003. E-touez izili ar strollad emañ Adam Thompson (kan, gitar), Sean Smith (gitar boud) ha Darren Lackie (taboulinoù). Stuart McGachan (klavieroù, gitar) a oa ezel eus ar strollad etre 2012 ha 2015. D'an 2 a viz Gouere 2019 en doa disklêriet Michael Palmer (gitar) ez ae kuit eus ar strollad.
Konfusius
Soñjoù Konfusius
Daoust da belloc'h eget daou vilvedad skolbrederouriezh ez eo diaes c'hoazh gouzout ez-resis petra e oa danvez orinel kentelioù Konfusius.
Un alberz eus e soñjoù a c'haller kavout avat dre studiañ ar C'hendivizoù ; er skrid-se e weler ar Mestr o vevañ hag o komz gant e heulierien. Er C'hendivizoù (VII.1) en em ginnig Konfusius evel un "treuzkaser na ijinas netra". Pouezañ kreñv a ra war talvoudegezh ar "studioù", hag ar gealarouez sinaek evit "studi" pe "deskadur" a gaver e digoradur ar skrid. Dre-se e vez sellet outañ e Sina evel ouzh ar "Mestr Meur".
Daou dra a bouez a verzer dre lenn aketus ar C'hendivizoù : pell diouzh mennozh Konfusius e oa sevel un damkanad klok eus ar vuhez hag ar gevredigezh pe reoliañ al lidoù ; ne glaske ket kaout diskibled ha bezañ mestr war o soñjoù – deskidi an hini eo a glaske, hag er c'hontrol e c'houlenne diganto soñjal drezo o-unan, bezañ bepred o studiañ ar bed a oa tro-dro dezho dre ferenn ar skridoù kozh, keñveriañ kudennoù o bed gant darvoudoù politikel kozh, sonjoù ar bobl hag an uhelidi en amzer dremenet evel miret e barzhonegoù ar Shi Jing ("Klaselour ar Barzhonegoù"), ha diorren o spered-burutellañ : "Ur c'horn eus ar ouel a savan-me – mar ne c'hall ket ar studier sevel an tri re all, ne adlavaran ket ar gentel", emezañ.
Kefridi an Neñv
Pa ne c'haller ket bevañ gant al loened gouez hag al laboused e ranker bevañ e peoc'h gant an dud all, neuze e savas Konfusius ur gwiad talvoudoù a-benn kempoellat hag aesaat an darempredoù etre an dud. Da vare Konfusius e oa Sina marellet a zugelezhioù dizalc'h ha brezelgar, pep dug o klask bezañ mestr war an holl re all, alese ur vro zistabil. Kollet en devoa ar remziad Zhou (1045 KJK – 221 KJK) ar perzhioù a unvanour hag a beoc'haer a oa bet e re dre c'hras Kefridi an Neñv, a oa he fal unvaniñ ar pobladoù dindan warez an Neñv a zegasje peoc'h ha berzh dezho. Alies e veze ar predadoù paourentez hag an drastoù a orin naturel kemeret da arouezioù eus displijadur an Neñv gant ar rener e karg, a oa neuze en argoll da vezañ diveliet e doare pe zoare. Pal Konfusius e oa adsevel ar Gefridi-se a roe galloud hag efedusted d'an impalaerien vertuzus, dre dreuzkas furnez an diagentidi hen.
Inis Uí Mhaolchluiche
Inis Uí Mhaolchluiche (Inishmulclohy pe Coney Island e saozneg ) zo un enezenn vihan e goueled bae Sligeach, e gwalarn Iwerzhon.
Konfusius
Kefridi an Neñv
Peogwir e oa Konfusius mennet da zasorc'h urzh ar gevredigezh kozh a-benn reizhañ sioù e hini e voe lakaet da virour meur, met pa seller a-dost ouzh e ginnigoù e verzer e rae gant ensavadurioù ha lidoù kozh e-sell da reiñ lañs d'ur politikerezh nevez a oa e hini-eñ : adsevel ur Stad unvan, renet gant uhelidi a vije e karg dre o zalvoudegezh kentoc'h eget dre o lignez, hag a labourje evit ar bobl. Hevelep renerien a dreuzkasje o vertuzioù d'ar bobl e-lec'h mont dezho dre lezenn ha dre heg : ur skouer e vijent d'o fobl.
Casal
Casal zo ur stumm berraet eus an anv italianek casale, "atant", a gaver e meur a anv lec'h.
Konfusius
E zoare da gelenn
Digor d'an holl e oa e gentelioù, ha n'eo ket d'an uhelidi hepken, petra bennak ma oa e bal stummañ tud yaouank a-benn bezañ uhelgargidi er Stad. Diwar intrudu Konfusius marteze e tiveras hengoun Arnodennoù an Impalaer an hevelep pal dezho, hag a oa ivez digor da zereoù izelañ ar gevredigezh. A-dra-sur ez eo bet an Arnodennoù-se unan eus abegoù pennañ peurgendalc’h ha stabilded an impalaeriezh sinaat e-pad daou vilved – betek diwezh an impalaeriezh e 1912 e chomas an Arnodennoù diazezet war gelennadurezh Kong-Fuzi. Dibaot a wezh e oa e gentelioù diazezet war arguzennoù poellek ; dre zamvenegoù, moustamalloù hag azlavarennoù zoken e tegase e vennozhioù. Setu perak ne c'haller o c'hompren nemet dre o lakaat en o c'henistor. Setu amañ ur skouer eus an doare :
Berzano di San Pietro
Berzano di San Pietro (Bersan e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
Konfusius
E zoare da gelenn
Ar gentel eo : dre na c'houlenn a-zivout ar c'hezeg e tiskouezas Konfusius penaos ez eo priziusoc'h an dud eget o madoù ; al lennerien zo pedet da soñjal en o emzalc'h dezho, ha d'e wellaat mar ne vije ket par da hini ar Mestr. Setu amañ dres unan eus kentelioù donañ Konfusius : lakaat talvoudegezh an emzalc'h skouerius dreist hini ar reolennoù hag al lezennoù. Gwelloc'h e oa dezhañ un den desket, dereat ha spiswel eget unan a anaveze al lezennoù.
Inis Uí Mhaolchluiche
Gallout a reer mont di gant bagoù, pe neuze war droad pe gant kirri d'an daere, pa vez stag an enezenn ouzh an douar-bras.
Konfusius
E zoare da gelenn
E gentel vrudetañ eo Buhezegezh ar C'heneskemm, pe ar Reolenn Aour, lakaet er stumm-nac'h hag anvet ar Reolenn Arc'hant alies :
Da beurbatrom e talvez Konfusius e Sina, n'eo ket da zoue pe da reol difetis hag hollvedel. Dre se e vez lakaet gant meur a zispleger Reterat pe Gornogat da ziazezer un doare denelouriezh sinaat.
Inis Uí Mhaolchluiche
Istor
Displegañ a reer an anv saoznek Coney Island dre ma'z eus kalz lapined en enezenn a-hed ar bloaz, ha ma'z eo coney pe cony ur ger saoznek kozh deveret eus ar ger latin cuniculus a dalvez kement ha "lapin". An anv iwerzhonek a zeu eus an anv den Ó Maolchluiche, saoznekaet e Mulclohy.
Emdroadur ar boblañs 1841-2011
• Andon :  An Phríomh-Oifig Staidrimh • Central Statistic Office
Vincenzo Bellini
Vincenzo Bellini, ganet d'an 3 a viz Du 1801 e Catania, e Rouantelezh Sikilia, ha marvet d'an  23 a viz Gwengolo  1835 e Puteaux e Bro-C'hall, a oa ur sonaozour italian eus amzer ar romantelezh.
Konfusius
A zeskarded da ziskibled
Goude marv ar Mestr e kendalc'has e zeskarded da gelenn da studierien a voe diwezhatoc'h uhelidi e meur a c'houarnamant e Sina. Evel-se e voe skignet mennozhioù Konfusius dre Sina a-bezh evit ar wezh kentañ.
Vincenzo Bellini
Mervel a reas da 33 bloaz.
Konfusius
A zeskarded da ziskibled
Daou heulier pennañ Konfusius e voe Meng Zi [孟子] (372–289 KJK) ha Xun Zi [荀子] (312–230 KJK), a savas pep a gelennadurezh diwar kealioù-diazez liammet gant Konfusius. Gant an amzer e teuas o labour, kevret gant ar C'hendivizoù ha skridoù-diazez all, da vezañ ar pezh a anver Konfusianegezh er C'hornôg, anezhi ur gelennadurezh a voe dibabet da brederouriezh ar Stad dindan ren ar remziad Han kentañ (Qian Han, 207 KJK–25 GJK).
Mil pemp kant vloaz goude marv Konfusius e krouas Zhu Xi [朱熹] (1130-1200 GJK) un doare nevez da gompren kentelioù ar Mestr, dre zegas kealioù eus ar vouddhaegezh hag eus an daoegezh, a voe anvet Nevez-Konfusianegezh a-benn e ziforc'hañ diouzh kelennadurezh ar C'hendivizoù. Nebeut goude marv Zhu Xi e teuas e vennozhioù da vezañ an doare reizh nevez da gompren kentelioù Konfusius. Betek an 19vet kantved e voe bras-kenañ e levezon war Sina, Korea ha Viêt Nam. War ziskar ez eas goude marv an impalaer diwezhañ e 1912 hag an dispac'h Sinaat.
A ziskibled da enebourien
Er bloavezhioù 1910 ha 1920, goude ma voe echu gant an Impalaeriezh, e fellas da uhelidi Sina treiñ o bro d'ur Stad-Vroad arnevez, ha lod anezho a selle ouzh levezon Konfusius evel ouzh un doare da virout ar bed kozh. Brezel war baper a voe etre an daou du, e-keit ha ma veze c'hoazh kastizet ar skolidi a grede disakrañ altar Konfusius en o skolioù. Trenkaat a reas ar c'hoari pa gemeras ar gomunourien ar galloud e 1949 : ne voe mui klasket reizhañ pe azasaat levezon Konfusius, he zistruj a voe klasket ober, ha kement-mañ betek deroù an Dispac'h Sevenadurel en diskar-amzer 1966. Da neuze e voe urzhiet Sinaiz da gaout an dizober eus "ar spered kozh, ar sevenadur kozh, an hengoun kozh, ar boazioù kozh". Neuze e voe tud dizesk o wallgas tud a ouiziegezh, o teviñ levrioù, o tiskar savadurioù kozh hengounel hag o tismantrañ al lec'hiennoù nevet evel moskeennoù, delwennoù Bouddha hag azeuldioù a bep doare, re Gonfusius en o zouez. E Qufu e klaskas an dud saveteiñ ti, azeuldi ha bez Konfusius, met skolidi en entremar a zibabas digeriñ bez ar Mestr kozh a-benn e vrudañ "marv da vat ha da viken". E 1974 e voe Lin Biao, anezhañ ur politikour marv en drouklamm, kevret gant Konfusius evel trubard d'e vro.
Ag enebourien da vignoned
Lod arbennigourien, anezho Sinaiz pe Gornogiz, e soñj dezho emañ levezon kentelioù ar Mestr o ren hiziv an deiz c'hoazh : Korea ar Su ha Singapore, da skouer, a embanne er bloavezh 2007 e oa o folitikerezh diazezet war gelennadurezh Konfusius.
En enor da Gonfusius
Lidoù meur a vez dalc'het bep bloaz e Sina da zeiz-ha-bloaz Konfusius. Berzet e oant bet gant ar gomunourien war zigarez ma oa Konfusius hag ar Gonfusianegezh kredennoù gladdalc'hel a lakae ar bobl dindan veli an uhelidi. Goude diwezh an Dispac'h Sevenadurel hepken e krogas al lidoù en-dro, pa sell ar Stad outo evel ouzh un doare da veuliñ Istor ha hengoun Sina Veur.
E Taiwan e vez lidet Konfusius ivez, gant harp ar Stad. Petra bennak ma n'eo ket an 28 a viz Gwengolo un devezh dilabour e vez merket war an deiziadurioù.
E broioù a zo bet levezonet gant Sina e vez lidet Konfusius ivez, evel Japan, Korea ha Viêt Nam.
7853 Konfusius eo anv un asteroidenn bet dizoloet d'an 28 a viz Gwengolo 1973.
Er bed kristen
Er bloavezh 1588 e tistroas ar jezuad italian Michele Ruggieri (1543-1607) eus ur veaj da Sina gant skridoù klasel sinaek, a gendalc'has da dreiñ e latin. En e c'houde e krogas ar jezuad italian all Matteo Ricci da skignañ soñjoù Konfusius en Europa, hag e 1687 ez embannas un trede jezuad italian, Prospero Intorcetta (1626-1696), Confucius Sinarum philosophus gant skoazell ar Belgiad Philippe Couplet (1623-1696). Hep mar e voe prederourien europat Oadvezh an Anaoudegezh – an doueidi dreist-holl – dedennet-bras gant an troidigezhioù-se ma welent un doare da enframmañ ar vuhezegezh hervez Konfusius er sevenadur kornogel,.
Er bed muzulmat
En India, ar ranngredenn vuzulmat Ahmadiyya bet diazezet gant Mirza Gulam Ahmad (1835-1908) a embann e oa Konfusius un Diouganer eus an Islâm, evel Lao-Zi.
Azeuladur Konfusius
E Qufu evel-just e teu kalz tud da weladenniñ bez Konfusius hag an azeuldioù a zo gouestlet d'ar Mestr daoust dezhañ. E Sina e kaver daou azeuldi all, hep kontañ un ugent bennak a zo e Taiwan. Unan zo e Tōkyō ivez.
Alies en Azia e kaver Konfusius en azeuldioù kazel-ha-kazel gant Bouddha ha Lao-Zi.
Sirkasia
Sirkasia zo ur vro istorel war lez ar Mor Du, en hanternoz d'ar menezioù Kaokaz.
Kaset e voe ar vroiz kuit e dibenn ar brezel gant ar Rused, a grogas e 1764 hag a echuas e 1864. Repu a gavjont en impalaeriezh otoman. Ar re a zo chomet zo anvet Adigeed bremañ.
E-maez ar vro e vezont anvet Sirkasianed alies. Sirkasianed a gaver e Turkia, en Siria, e Liban, en Jordania (niveruzik), en Egipt (gant mamelouked), en Israel (kêriadennoù Kfar Kama ha Rehaniya abaoe 1880), en Bulgaria.
Lod zo ivez e SUA (stadoù New York ha New Jersey), en Alamagn, en Izelvroioù hag en Bro-C'hall.
Ur gumuniezh a oa e Kosovo betek 1998, met tec'hel a rankjont abalamour d'an UÇK.
An anv
Dont a ra an anv latin  Circassia eus anv ar bobl, Cherkess (Çerkes e turkeg), anv turkek ar bobl Adyghe.
Michelle de Saubonne
Michelle du Fresne, pe Michelle de Saubonne (XVvet-XVIvet kantved), a oa sekretourez Anna Vreizh. Lesanvet e oa bet femina cordatissima gant Guillaume Budé.
Merc'h e oa da Denis de Saubonne, aotrou Fresnes-Coudray. Kambrelanez e lez Bro-C'hall e oa, ha lennegez protestant. Hi an hini a reas d'ar rouanez anavezout Jean des Marets, tad ar barzh gallek Clément Marot. Unan eus harperien feal Bernard Palissy e oa ivez.
Mignonez da Anna Vreizh
E 1505 e voe dibabet da zimezell a enor gant ar Rouanez Anna Vreizh. Karget e oa d'ober war-dro dilhad, gwalinier, bravigoù ar rouanez ; buan e teuas da vout he sekretourez, war hanter gant Hélène de Laval. Aozañ a reas evit Anna kenstrivadegoù helavarded galanterezh.
Michelle de Saubonne a gare ar varzhoniezh evel ar rouanez, mar kreder Marot : Aimant littérature, Savoir exquis, vertus qui le ciel percent, Arts libéraux & ceux qui s'y exercent, Hi ivez an hini he devoa kinniget d'ar Rouanez Anna an istorour ha barzh Jean Le Maire de Belges.
Trederannourez Renée de France
E 1507 e timezas da Jean IV de Parthenay, aotrou Parc de Soubise ; e eil pried e oa Michelle de Saubonne. Mervel a reas an aotrou pemp bloaz goude, ha hi dougerez, ha teir merc'h dezhi. Ur mab dalif he doe, Jean V de Parthenay-L'Archevêque, aotrou de Soubise, ganet e 1512 ha tad da Catherine de Parthenay.
Heinrich Lübke
Heinrich Lübke (Enkhausen, 14 a viz Here 1892 – Bonn, 6 a viz Ebrel 1972) a oa ur politikour alaman, ezel eus ar gostezenn Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU). Prezidant Republik Kevreadel Alamagn e voe etre 1959 ha 1969.
Michelle de Saubonne
Trederannourez Renée de France
War-dro 1510 e teuas da vout gouarnerez Renée Bro-C'hall, merc'h da Loeiz XII ha da Anna Vreizh, hag he skoliata a reas. Anna a felle dezhi e vije evel ur vamm d'he merc'hig (Catherine de Parthenay)
En tabutoù a veze el lez e veze a-du Michelle de Saubonne gant Anna ha gant Breizh a-enep Louise de Savoie, mamm da Frañsez, a glaskas tennañ he hêrezh digant Renée goude marv he mamm.
Heinrich Lübke
Er bloavezhioù 1930 e voe dilennet e parlamant Prusia, en anv an Deutsche Zentrumspartei, ur gostezenn gatolik eus ar c'hreiz.
Ministr al labour-douar e voe e gouarnamant Land Nordrhein-Westfalen eus 1947 betek 1952 ha ministr al labour-douar er gouarnamant kevreadel eus 1953 betek 1959. Neuze e voe dilennet da brezidant ar Republik, kinniget gant Konrad Adenauer.
Michelle de Saubonne
Trederannourez Renée de France
E 1515 e voe pellaet diouzh Pariz gant Frañsez Iañ, mab Louise de Savoie, dre ma save a-enep stagañ Breizh ouzh Bro-C'hall... hag ouzhpenn e oa tomm ouzh ar brotestantiezh.
Intañvez gant bugale
Neuze en em dennas gant he zeir merc'h hag he mab, Jean en he zi e Parc-Soubise, m'o desavas, hag e reas deskiñ dezho gregach ha latin. Skrivañ a reas Budé he devoa anaoudegezh eus ar gwir relijion a gelennas d'he holl vugale.
E lez Ferrara
E 1528 e timezas Renée Bro-C'hall da Ercole II d'Este. Neuze e lakaas Michelle de Saubonne da zistreiñ d'al lez c'hall. Goude ez ejont o-div da Italia, da lez Ferrara. Michelle ac'h eas gant div eus he merc'hed, hag Anne a oa unan anezho, ha gant he mab. Dont a reas Clément Marot d'o c'haout goude.
Pa erruas Jean Calvin e lez Ferrara, e tivizas he merc'h hag he mab-kaer dilezel an Iliz katolik.
Jack and the Beanstalk (1922)
Jack and the Beanstalk a zo ur film berr bevaat deuet er maez e Gwengolo 1922, produet gant ar studio Laugh-O-Gram, krouet gant Walt Disney e Kansas City, a-raok ma rafe freuz-stal e Gouere 1923 ha ma yafe Walt da Hollywood. Savet eo diwar ar gontadenn saoz Jack and the Beanstalk.
Michelle de Saubonne
E lez Ferrara
E 1536 edo an dug d'Este o klask tostaat da Garl V, ha pa varvas e dad, Alfonso d'Este, e fellas dezhañ kas kuit Michelle de Saubonne eus Ferrara rak ne c'houzañve ket klevout anezhi o tamall dezhañ pegen vil e rae d'e wreg
Renée Bro-C'hall, pe d'Este diwar neuze, a glemmas abalamour da se ouzh he breur-kaer Frañsez Iañ hag ouzh ar pab Paol III. Perzh a gemeras ar c'hardinal du Bellay en tabut. Un drovezh ma oa aet Ercole da Roma da-gaout ar pab e klaskas Madame de Saubonne aozañ ur vodadeg gant harperien ar gostezenn c'hall, evit kont Frañsez Iañ. Aon en doe Ercole pa glevas, distreiñ a reas kenkent da Ferrara, ha kas an itron kuit.
Gwerzennoù a skrivas Clément Marot ma kemenn kimiad Madame de Soubise, pa guitaas Ferrara : Le clair soleil sur les champs puisse luyre
Castelsardo
Castelsardo zo ur gumun e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Jack and the Beanstalk (1922)
Evezhiadenn
Ur stumm eus ar gontadenn-mañ gant Mickey Mouse evel tudenn pennañ, a zo bet produet e 1947, anvet eo Mickey and the Beanstalk
Yoash (roue Israel)
Hervez an Tanac'h e voe Yoash (hebraeg : יהואש Yəhō’āš pe יואש Yō’āš, “Yahweh en deus roet" ; latin : Joas), mab Yoahaz, roue Israel etre 798 KJK ha 783 KJK.
Michelle de Saubonne
E lez Ferrara
Dame prudente et te vueille conduire
Jusques au pied de ta noble maison
Yoash (roue Israel)
Setu ar pezh a lenner en Eil Levr ar Rouaned diwar e benn : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.2em;"> « Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù : ne zistroas ket diouzh holl bec'hedoù Yarovam, mab Nevat, en devoa laket Israel da bec'hiñ : enno e kerzhas. » (2R 13, 11) Brezel a reas da Amasia, roue Yehouda, ha da roue Aram, Benn-Hadad.
Bartolomeo Colleoni
Bartolomeo Colleoni (1400-1475), a oa ur brezelour italian. A-bep-eil e save a-du gant Venezia pe Milano.
Michelle de Saubonne
E lez Ferrara
Il est certain que plus tost oraison
Maria Antonia Scalera Stellini
Io saprò soggiogar Marte ed Astrea, Vincer il Tempo e incatenar la Morte.
Bartolomeo Colleoni
Un delwenn anezhañ war e varc'h a voe savet e Venezia gant Verrochio.
Michelle de Saubonne
E lez Ferrara
Mais puis que luy et le temps et l affaire
Yoash (roue Israel)
E-kerzh e ren e varvas ar profed Elisha.
Chapelioù kembraek Kembre
Sed amañ ur roll eus chapelioù kembraek Kembre, hag un toulladig er-maez eus Kembre.
Yoash (roue Israel)
Yarovam, e vab, a renas war e lerc'h.
Ngozi (proviñs)
Ngozi zo ur proviñs eus Burundi.
Michelle de Saubonne
E lez Ferrara
Veulent tous trois que ta bonté desplace
Montz et torrens te puissent faire place
Dieu tout au long de ton allee entiere Ha pa zistroas da vro-C'hall : "Viens le temps doux. Retire-toi la bise ! Ne fache point Madame de Soubise !"
Distro da Saintonge
Goude distro da Saintonge e stagas da sikour skignañ ar brotestantiezh er vro, gant he merc'h hag he deuñv, an aotrou Pons, hag he mab.
Un toullad deizioù goude marv he merc'h Anne e varvas Madame de Saubonne ivez. Erbediñ a reas d'he ziegezh an arzour yaouank Bernard Palissy (1549). Mervel a reas en protestantez, ar relijion a veze kelennet en he douaroù, ha gwarezet e oa ar "vinistred" protestant gant embannoù ar roue d'ar poent-se c'hoazh. Neuze e teuas da wir diougan Marot : Et nous en bief, saurons, de ton absence,
de quoi servait par deça ta présence. Anavezet eo he buhez dre skridoù ar matematikour François Viète, a voe sekretour he mab e-pad ur pennad, er park Mouchamps.
Mwaro (proviñs)
Mwaro zo ur proviñs eus Burundi.
Maria Antonia Scalera Stellini
Maria Antonia Scalera-Stellini, ganet en 1634 en Acquaviva delle Fonti, e proviñs Bari, e Puglia, ha marvet en Ariccia e 1704, a oa ur varzhez italianek eus ar.
Merc'h e oa d'ur gov. Abred e voe troet gant al lennegezh. Da 14 vloaz ez eas da leanez da gouent Santa Chiara.
C'hlodio
.
Maria Antonia Scalera Stellini
Ezel e voe d'an Accademia dell'Arcadia, savet e Roma, en 1690.
C'hlodio
C'hlodio (war-dro 392 -448 ) pe Chlodio, Clodio, Clodius, Clodion, Cloio, Chlogio) a oa roue ar Franked Salian en Dierniezh Verovingian.
E vuhez
Hervez Gregor Teurgn e voe anvet da roue war-lerc'h Teodomir, hep na oufemp pe e teuas tre war e lerc'h pe meur a vloaz goude.
E 428 e klevas C'hlodio e oa dizifenn kêrioù Gallia Belgica. En amzerioù-se e oa bet kemeret kalz soudarded er broioù-se gant ar jeneral roman Aetius da stourm ouzh ar Vizigoted. Aes e voe dezho trec'hiñ war ar Romaned ne oant ket war evezh. Kemeret e voe Tournai gant C'hlodio, ha Cambrai, hag ar vro betek ar stêr Somme. N'eo ket preizhañ aes eta a felle dezhañ ober met astenn e c'halloud war ur vro etre ar Roen, ar Somme, ar Meuse ha Mor an Hanternoz.
En 431 edo C'hlodion o lidañ eured unan eus pennbrezelourien e arme nepell diouzh bourk Helena — e-kichen Arras moarvat— hag argadet e voe gant ar jeneral Aetius hag letanant Majorien. Ar jeneral a felle dezhañ adkemer an douaroù aloubet gant ar Franked. C'hlodio ne oa e-tailh da stourm, ma rankas tec'hel. Koll a reas evel-se ar vro gounezet diwar-goust an Impalaeriezh roman en tu-mañ d'ar Roen.
Ren a reas e-pad 20 vloaz, ha mervel war-dro 450. N'anavezer ket anv e wreg, n'ouzer ket pet bugel en doe. Tad e vije da Mérovée.
Pobl Taino Hispaniola
Ar bobl taino (spagnoleg : taíno), an Dainoed, e oa ar bobl niverusañ en enez Hispaniola pan erruas Europiz eno. Dont a raent eus douar-bras Suamerika, eus aber ar stêr Orinoco. Mont a raent a enez da enez ken na zegouezhjont en enez Kuba, ha sujet e veze gante ar pobloù erruet en o raok, evel ar C'huanahatabeyed hag ar Ciguayed. Tri rumm Tainoed zo, hervez an hendraourien : tud Hispaniola a vez lavaret Taínos clásicos ("Tainoed klasel") anezhe, ha damheñvel int ouzh Taínoed Puerto Rico ha re reter Kuba.
Avrou
Avrou en arpitaneg (Avrieux e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Savoia, e departamant ar Savoie, er rannvro c'hall Auvergne-Rhône-Alpes.
Pobl Taino Hispaniola
Pa zilestras ar c'hentañ moraerien deuet eus Europa e oa brezel o ren etre an Taínoed, re ar reter dreist-holl, en Antilhez Bihanañ, ha brezel a oa etreze hag ar Garibed, ur bobl arawak arall, anezho brezelourien un tamm mat feulsoc'h. Ar gevredigezh taino a oa renet gant ur roue, anvet kasik hervez ar ger spagnolek cacique, hag en devoa pep galloud. Pemp kasikelezh (cacicazgo) a oa en enez.
Avrou
Douaroniezh
Emañ kêriadenn Avrou e traoñienn Moriena, war ribl an Arc, 5 kilometr er biz da v-Modane. Tostig-tost alese emañ park broadel ar Vanoise.
Pobl Taino Hispaniola
E 1508 e chome 60 000 taino e Hispaniola. E 1531, gant ar sklaverezh hag ar c'hleñvedoù e oa koazhet o niver pa ne chome nemet 600.
Avrou
Istor
Mervel a reas an impalaer Karl Voal eno d'ar 6 a viz Here 877. O tistreiñ eus Italia en doa kavet repu en Avrou (« Brios » d'ar mare-se).
Pobl Taino Hispaniola
Kevredigezh
Aozet e oa an tainoed e digoadennoù, e-kreiz an douaroù. Daou seurt tier o devoa : bohíos hag a oa kelc'hiek, ha caneyos, bras ha hirgarrezek a oa ti ar c'hasik hag e goskor. Kousket a raent e gweleoù ispilh gwiadet e kotoñs.
Avrou
Istor
E 1805 e voe krouet ur post evit linenn pellskriver Chappe Pariz — Milano.
Pobl Taino Hispaniola
Kevredigezh
Pevar renkad a oa er gevredigezh :
Pep kasigelezh a oa dizalc'h, dindan pep a gasik.
Ar c'hasikelezhioù
Kasigelezhioù Hispaniola a oa diazezoù politikel kentañ savet gant Tainoed Hispaniola, hag anvet Ayiti, Quisqueya, pe Bohio gante. Pan erruas ar Spagnoled kentañ e 1492 e oa pemp kasigelezh, pep a gasik en o fenn. Dindane e oa kasiked vihan, ha nitaínos, an uhelidi.
Avrou
Armerzh
Un aveadur 5 c'hwezerezh a zo evit studiañ emzalc'h aerodinamikel aerlistri a bep seurt (kirri-nij, fuc'helloù...). Ar c'hwezerezh vrasañ a voe savet gant an Nazied en Aostria, kenkizet gant ar C'hallaoued goude ar brezel hag staliet en Avrou.
Georg von Frundsberg
Georg von Frundsberg (Mindelheim, Schwaben, – Mindelheim, ) a oa condottiero alaman ha jeneral un armead goaferien e servij an impalaer Karl V an Impalaeriezh Santel.
Avrou
Armerzh
Emañ kreizenn ski La Norma en tu all d'an Arc.
Georg von Frundsberg
Buhez
Mab e oa da Ulrich von Frundsberg ha d'e bried Barbara von Rechberg. E dad a oa e penn Kevre Schwaben. Mont a reas Georg d'an arme hag adal 1492, oadet 19 vloaz, ez eas gant e dad da servij Marz Brandenburg.
Brezeliñ a reas evit an impalaer Masimilian I a-enep ar Suised e 1499.
Pekah
Setu ar pezh a lenner diwar e benn en Eil Levr ar Rouaned : « Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù ; ne zistroas ket diouzh pec'hedoù Yarovam, mab Nevat, en devoa laket Israel da bec'hiñ. E deizioù Pekah, roue Israel, e teuas Tiglat-Pileser, roue Ashour, hag e tapas Iyon, Avel-Bet-Maac'ha, Yanoah, Kedesh, Hasor ha Gilead, ar Galil hag holl vro Naftali, hag o harluas da Ashour. Hag ez iriennas Hoshea, mab Ela, enep Pekah, mab Remalia, hag e roas dezhañ taol ar marv ; hag e renas en e lec'h, er bloaz ugent eus Yotam, mab Ouzia. » (2R 15, 28- 30)
Pobl Taino Hispaniola
Ar c'hasikelezhioù
Sklaer ha resis e oa bevennoù pep kasigelezh, diazezet ma oant war elfennoù naturel evel stêrioù, menezioù, traoñiennoù ha plaenennoù. Kasikelezh Marién, e gwalarn an enez, rannet e 14 'nitaíno'', a oa gouarnet gant ar c'hasik Guacanagarix, a oa o chom en El Guárico, tostik da Gabo Haitiano, en Haiti. Brezel a voe etre ar vro-se ha broioù ar gasiked Mairení ha Caonabo, kasik Maguana, evit ren e bro vojennel an doueez Madre Iermao ("Korf Maen"), a oa doueez kasikelezh Marién.
Kermoal
Un anv-tiegezh hag un anv-lec'h brezhonek eo Kermoal, a-wechoù Kervoal. Dont a ra eus ker ha moal.
El lennegezh
E-barzh troioù-kaer Sans Atout savet gant Boileau-Narcejac, an igounier yaouank a ya da vakañsiñ en Kastell Kermoal, ur c'hastell perc'hennet gant e familh.
Pobl Taino Hispaniola
Ar c'hasikelezhioù
Er vro-se e oa, er Republik Dominikan : Dajabón, Montecristi, Santiago Rodríguez, Valverde ha darn eus Puerto Plata ; en Haiti : Artibonite, da departementoù ar C'hreiz, ar Biz, an Norzh hag ar Gwalarn. Kasiegezh Maguá, e biz an enez, a oa gouarnet gant ar c'hasik Guarionex ha rannet etre 21 ''nitaíno'. Edo o fennlec'h tostik da Santo Cerro, e La Vega.
Georg von Frundsberg
Buhez
Goude-se ez eas da harpañ Ludovico Sforza, dug Milano, a-enep ar C'hallaoued.
Michel Plessix
Michel Plessix, bet ganet d'an 10 a viz Du 1959 e Sant-Maloù hag aet d'an Anaon d'an 21 a viz Eost 2017 er memes kêr, a oa un treser breizhat.
Pobl Taino Hispaniola
Ar c'hasikelezhioù
Er vro-se e oa, er Republik Dominikan : Proviñs Duarte, Espaillat, La Vega, María Trinidad Sánchez, Monseñor Nouel, Puerto Plata, Salcedo, Samaná, Sánchez Ramírez ha Santiago. Kasikelezh Maguana, e-kreiz an enez, a oa rannet etre 21 nitaíno ha gouarnet gant ar c'hasik Caonabo.
Pekahia
Hervez an Tanac'h e voe Pekahia (hebraeg: פקחיה‎ Pəqaḥyāh; "YHWH en deus digoret an daoulagad"; latin: Phaceia), mab Menahem, roue Israel etre 738 KJK ha 737 KJK.
Pobl Taino Hispaniola
Ar c'hasikelezhioù
Er Republik Dominikan e oa Azua, Baoruco, Elías Piña, La Vega, Peravia, San Cristóbal, San José de Ocoa, San Juan ha Santiago. Kasikelezh Higüey, e gevred an enez, en em astenne etre Cabo Engaño hag ar río Haina ; gouarnet e oa gant ar c'hasik Cayacoa ha rannet etre 21 nitaíno. Edo ar penngêr el lec'h m'emañ Salvaleón de Higüey hiriv.
Atabeira ("Mmm ar maen orin") e oa anv an doueez-vamm.
Er vro e oa, er Republik Dominikan : Distrito Nacional, El Seibo, Hato Mayor, La Altagracia, La Romana, Monte Plata ha San Pedro de Macorís. Kasikelezh Xaragua a oa gouarnet gant ar c'hasik Bohechío, a varvas e 1502, ha rannet etre 26 nitaíno. War-lerc'h Bohechíoe e renas e c'hoar Anacaona.
Er Dominikan edo Bahoruco, Barahona, Independencia ha Pedernales ; en Haiti edo Artibonito, Grand'Anse, Nippes, ha departamantoù ar Gevred, ar Su hag ar C'hornôg.
Relijion
Liesdoueidi e oa an Dainoed. O fenndoue e oa Yocaju Bagua Maorocoti, mab d'an doueez Atabey Yermao Guacno Macvayo.
Diduamantoù
An dañs (areíto) hag ar sonerezh, ar c'hoari bolotenn (batú), c'hoariet en un dachenn anvet batey.
Gant ar c'hoari batú e voe sachet evezh an drevadennerien spagnol. Gant gom, delioù ha rousin e oa graet ar volotenn, ha dianav e oa ar seurt c'hoariell en Europa. C'hoariet e veze gant daou skipailh ennañ betek 30 den (paotred ha merc'hed) a ranke derc'hel ar volotenn er vann gant o divskoaz, o ilinoù, ha gant pep lodenn eus ar c'horf nemet an daouarn.
Pekahia
Setu ar pezh anlenner diwar e benn en Eil Levr ar Rouaned : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.1em;"> « Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù ; ne zistroas ket diouzh pec'hedoù Yarovam, mab Nevat, en devoa lakaet Israel da bec'hiñ. Hag ez iriennas enep dezhañ Pekah, mab Remalia, e skouedour, a skoas warnañ e Shomron, e tour-ged ti ar roue, gant Argov hag Arie ; ha gantañ e oa hanter-kant den, paotred eus Gilead. Goude e lakaat d'ar marv, e renas en e lec'h. » (2R 15, 24-25)
Menahem
Hervez an Tanac'h e voe Menahem (hebraeg : מְנַחֵם, "frealzer" ; latin : Manahem) roue Israel etre 743 KJK ha 738 KJK.
Setu ar pezh a lenner diwar e benn en Eil Levr ar Rouaned : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.2em;"> « Hag e pignas Menahem, mab Gadi, eus Tirsa, hag ez erruas e Shomron, hag e roas da Shaloun, mab Yavesh, e Shomron, taol ar marv, hag e renas en e lec'h. […] Neuze e skoas Menahem war dTifsa ha war an holl a oa enni, ha war he diriad adalek Tirsa ; dre ma n'he devoa ket digoret dezhañ en devoa skoet hag hec'h holl zougerezed a freuzas. […] Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, hep distreiñ diouzh pec'hedoù Yarovam, mab Nevat, en devoa lakaet Israel da bec'hiñ, e holl zeizioù. Hag e teuas Foul, roue Ashour, enep ar vro ; hag e roas Menahem da Foul mil talant arc'hant evit kaout e zorn gantañ da ziogelaat ar rouantelezh en e zorn. Tennet en doa Menahem an arc'hant-se diwar Israel, diwar an holl dud pinvidik, da reiñ da roue Ashour : hanter-kant chekel arc'hant diwar pep hini. Hag ez eas en-dro roue Ashour ; ne chomas ket eno, er vro. » (2R 15, 14-20). E vab Pekahia a renas war e lerc'h.
Georg von Frundsberg
Buhez
E 1504 e voe anvet da varc'heg gant Masimilian. Er bloaz-se end-eeun e kemeras perzh en Emgann Wenzenbach (12 a viz Gwengolo 1504) e-kerzh brezel-hêrezh Bavaria-Landshut a-enep ar gonted-dilennerien Philipp ha Ruprecht.
E 1509 e oa e penn un armead goaferien, o servij ar roue gall Loeiz XII a-enep Republik Venezia, ha difenn a reas kêr Verona.
E 1511 e voe trec'h war Francesco Maria Iañ della Rovere gant 1 200 soudard en Emgann Casalecchio di Reno.
Brezeliñ a reas neuze en Izelvroioù hag en Italia ivez. E 1527 e klaskas en aner mirout ouzh e c'hoaferien alaman da breizhata kêr Roma, ken e tapas un taol-gwad. Neuze e tistroas da Alamagn ma varvas bloaz goude, e 1528.
Arzachena
Arzachena  zo ur gumun italian e  proviñs Sassari en enez Sardigna.
Rutana (proviñs)
Rutana zo ur proviñs eus Burundi.
Ruyigi (proviñs)
Ruyigi zo ur proviñs eus Burundi.
Contes des landes et des grèves
Contes des landes et des grèves zo un dastumad kontadennoù gallek gant Paul Sébillot embannet gant Hyacinthe Caillière Editeur, e 1900.
Kontadennoù al levr
Goude ar rakskrid e teu ar c'hontadennoù, rannet etre div lodenn:
Gershon
Hervez an Tanac'h (Er 2, 22) e oa Gershon mab henañ Zipora ha Moshe.
Ar c'hazh gant heuzoù ler
Ar c'hazh gant heuzoù ler (Kazh e heuzoù a-wechoù dre verrdo) zo ur gontadenn diwar-benn ur c'hazh korvigellek embannet gant Al Liamm e 1957 er rummad Levrioù ar vugale. Troet eo bet diwar ar gontadenn c'hallek Le Maître chat ou le Chat botté gant Charles Perrault (1628-1703) er XVIIvet kantved.
Ar gontadenn
Marvet eo ar miliner ha rannet e vadoù etre e dri mab.
Skeudennoù gant Gustave Doré
Cleveland (Ohio)
Cleveland zo ur gêr lec'hiet e biz stad Ohio e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 396 815 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Cleveland en ur mod ofisiel e 1796.
Golfo Aranci
Golfo Aranci  zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
C'hwiliorez
Ar c'hwiliorez, pe gwespedenn-goad, pe chifronell, pe pennmarc'henn, (Vespa crabro) zo un amprevan brasoc'h eget ar gwesped.
Gallout a ra ar parezed tizhout 40 mm.
Divorfilañ a ra ar rouanezed e kreiz miz Ebrel ha kregiñ a reont da sevel un neizh e toull ur wezenn pe en ur roc'h bennak. Gant ar micherourezed e vo kreñvaet ha brasaet an neizh graet gant paper diwar tammoù koad chaoket ha halo.
Al larvennoù a vev e kellouigoù ar ruskenn. Maget e vezont diwar boued (kelien pe larvennoù an aliesañ) chaoket gant ar micherourezed.
Ar c'hwiliorezed a c'hell nijal noz ha deiz, dindan ar glav pe en avel zoken. Debriñ a reont kelien dreist-holl met ivez dourennoù sukret. E penn kentañ ar goañv ec'h ayo ar parezed frouezhusaet da gouskediñ pa varvo ar pared hag ar micherourezed.
C'hwiliorez Azia b, c'hwiliorezed Azia (vespa velutina, Lepeletier 1836) : eus Azia a vev e Norzh India, e Sina hag e menezioù Indonezia.
Gwelet eo bet evit ar wezh kentañ e Lot-et-Garonne (Frañs) e 2004. En em gavet en defe bet ur rouanez en kasedoù marc'hadourezhioù enborzhiet.
Mouzeuil-Saint-Martin
Mouzeuil-Saint-Martin a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Lezennouriezh (prederouriezh sinaat)
Lezhennouriezh (sinaeg 法家, pinyin fa jia, "skol al lezenn") a reer en Istor Sina eus unan eus ar froudadoù prederouriezhel pouezusañ a voe en Oadvezh ar Stadoù Brezelour, a grogas war-dro ar bloavezh 475 KJK hag a echuas gant deroù ar remziad Qin er bloavezh 221 KJK, pa voe Sina unanet hag anvet Qin (distaget [tchin]) hepken.<br.> Dre ma voe goveliet an anv fajia e-kerzh ren ar remziad Han (202 KJK-220 GJK) ne c'hall ket ober dave d'ur gelennadurezh urzhiet d'ar mare ma oa en he bleuñv. Ur pal politikel hepken a oa d'al lezennouriezh, ne glaske ket displegañ kealioù donoc'h evel penn-natur hag abeg buhez mab-den war an Douar. Ne selle ket al lezennourien ouzh an dud hag o c'hevredigezh evel ma rankjent bezañ, hogen evel ma oant ; un taol-skub a rojont d'an hengoun ha d'an dremened a-raok prederiañ war ar bed distabil m'edont o vevañ.
Hervez "gwirvoudelezh politikel" al lezennourien, n'eo ket mab-den fur hag onest a-walc'h evit bevañ e peoc'h en ur gevredigezh urzhiet ha glan, setu e ranker sevel hag arverañ lezennoù strizh, garv hag hollc'halloudus a-benn reizhañ emzalc'h en dud. En o sell n'eo al lezennoù nemet binvioù rekis da greñvaat galloud ar pennrener dre enframmañ holl duezioù buhez ar bobl hag ar Stad. Da heul berzh o mennozhioù e voe erlerc'hiet ar c'hladdalc'helezh gant ur galloud kreizennet ha mac'homer e-pad tremen ur c'hantved.
Skridoù
Anezhañ ar skrid-diazez eus al lezhennouriezh e Sina, e voe skrivet gant Shang Yang (390-338 KJK), kuzulier er Stad Qin. En e levr e pouez war perzhioù al lezennoù hag e sav enep ar gonfusianegezh dre ma laka reol ar Stad a-us hini an tiegezh : ret eo gwareziñ ar Stad diouzh ar bobl, a zo lakaet da zizesk hag emgar dre natur. Skrivet gant Han Feizi (281-233 KJK), anezhañ un uhelad er Stad Han e dibenn Oadvezh Brezel ar Broioù, ar skrid-se zo ur c'hendastumad eus mennozhioù digant Shang Yang, evel-just, ha daou all :
An orin : galloud al lezennoù hervez Shang Yang
right|thumb|Un delwenn eus Shang Yang Pa voe Shang Yang anvet da bennvaodiern ar Stad Qi gant an dug Xiao er bloavezh 356 KJK e krogas da reoliañ ar Stad hervez e soñjoù : lezennoù strizh a voe e venveg nemetañ a-benn kaout an dizober eus kement enebiezh en diabarzh hag en diavaez. Da gentañ e lakaas Levr al Lezennoù (Fa Jing) Li Kui, embannet e 407 GJK, da dalvezout er Stad ; ur reolenn a ouzhpennas : kastizet evel an torfedour e vije neb a ouije a-zivout un torfed hep e ziskuliañ d'ar Stad. Kement adreizhadur a c'hoarvezje er Stad a vije nullet mar ne oa ket lakaet gant ar Stad da lezenn ret evit an holl er Stad a-bezh. Skarzhet e voe ar reizhiad kozh a oa diazezet war lignez ar gwad, ha staliet lignez an oberoù : dre e oberoù hepken e c'halle un den tizhout ur garg uhel er Stad, hag ar rener hepken a denne ar galloud diwar e c'hanedigezh. An noblañsoù a gollas pep gwir war o douaroù, a voe dasparzhet etre soudarded hervez o c'hurioù en emgann. Ugent derez-karg a voe krouet en arme, hervez an emzalc'h war an tachennoù-emgann. Al labour-douar a voe lakaet dreist ar c'henwerzh : kementadoù ret dre lezenn a voe lakaet war an eostoù, gopret e voe ar gouerien a rae gwelloc'h ha kastizet ar re a c'houneze nebeutoc'h. Dre ma oa kalz kouerien o vont d'an arme e voe galvet tud eus ar Stadoù all da gemer o lec'h, ar pezh a wanaas ar Stadoù amezek. Ouzhpenn-se e voe lakaet prizonidi da labourat da zifraostañ tachennoù a-benn o labourat. Lezennoù nevez a voe embannet a-benn ma timezje an dud abretoc'h ha ma c'hanjent muioc'h a vugale. Er bloavezh 350 KJK e voe embannet lezennoù nevez all a-zivout dasparzh an douaroù hag an tailhoù : echu gant an douaroù perc'hennet dre lignez, ha div wezh muioc'h a dailhoù d'ar familhoù ma chome muioc'h eget ur mab en ti – lakaat ar familhoù bras ha galloudus da vruzhuniñ e oa ar pal. A-benn terriñ levezon an hevelep familhoù war ar velestradurezh e voe lakaet kêrbenn ar Stad Qi e Linzi.
Al lezennoù-se a ziazezas galloud ar Stad Qi, ha dre he finvidigezh ha nerzh ar c'hleze e teuas da vezañ trec'h war ar c'hwec'h Stad all a oa e Sina d'ar mare-se, alese deroù ar remziad Qin o ren war Sina a-bezh adal 221 KJK.
An tri benveg
Ur c'hant bloavezh bennak goude ma oa Shang Yang e karg e voe Han Fei Zi o tiazezañ al lezennouriezh da vat war an tri benveg a oa hervezañ e kerz ur rener a-benn staliañ e c'halloud en un doare efedus : shi, fa ha shu.
Lur Burundi
Lur Burundi (kod bank : BIF) eo unanenn voneiz Burundi abaoe 1964.
Kemeret en deus plas lur Rwanda ha Burundi, Implijet etre 1960 ha 1964. Rannet eo e 100 centimes met n'eus bet kognet pezh ebet e centimes abaoe ma vez graet gant lur Burundi er vro.
Lezennouriezh (prederouriezh sinaat)
Al lezenn hag ar bobl
A-benn delc'her ar bobl sioul e voe divizet intrañ al lezenn e pep den betek ma vije didalvez kastizañ, ken bras ma oa an aon rak heuliad un ober kontrol dezhi. Kiriegezh an holl eo ar bennaenn a voe arvezet evit tizhout ar pal : ur gumuniezh a-bezh a vije kastizet en abeg d'ur fazi graet gant unan hepken eus he izili. Neuze e krogas pep den da evezhiañ e amezeien ha da gemenn ar pennadurezhioù mar gwele tra pe dra e-maez lezenn, gant aon rak ar penngastiz.
Emdroadur al lezennouriezh
Diwar lezennoù-diabarzh forzh pe gelc'hiad politikel er bed e kavas al lezennourien o diskar : pa glaskas Shang Yang lakaat lezenn ar Stad da gastizañ kulator an danvez-rener e kavas ar marv ; Han Feizi e-unan a voe pistriet gant e genseurt Li Si ; hemañ diwezhañ a voe lazhet en anv ul lezenn bet embannet gantañ e-unan. Petra bennak ma voe lakaet diskred war al lezennourien goude ren ar remziad Qin ha ma'z eas al lezennouriezh da get evel skolbrederouriezh dizalc'h e c'haller lavaret e chom arroudoù lezennour er Gonfusianegezh evel ma vez meizet hiziv an deiz, ha kreñv eo he fouez c'hoazh e gouarnamant Sina.
Da vare ar remziadoù Sui (589-618 GJK) ha Tang (618-906) e voe ouzhpennet ur gwiskad bouddhaegezh war sichenn galet ren an impalaerien. Goude 1949 ez embannas Mao Zedong bezañ a-du gant lod doareoù bet lakaet e pleustr gant al lezennourien. Er bloavezhioù 1980 e voe degemeret lezenn ar gopr hag ar c'hastiz gant gouarnamant ar Republik Poblel eus Sina pa oa Deng Xiaoping en he fenn.
Igoville
Igoville zo ur gumun eus Normandi, en departamant Eure, e kanton Pont-de-l’Arche, war lez ar stêr Eure, adstêr d'ar Seine.
Robert Guiscard
Robert Guiscard (1016-1085), anavet ivez evel Robert de Hauteville ha Roberto Guiscardo, a voe kentañ kont norman Sikilia en, war un dro gant e vreur Roger.
Etre 1062 ha 1085 e vrezelias gant e vreur a-enep muzulmaned Sikilia, ken na aloubjont an enez penn-da-benn, ma voe savet ganto Rouantelezh Sikilia.
Clécy
Clécy a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, 1944-1945: mervel a reas 25 den nann soudard e Clécy abalamour d'ar brezel, seizh anezhe gant ar bombezadegoù e miz Even, daou e miz Gouere ha nav e miz Eost 1944 e-pad Emgann Normandi ; bombezet e voe Clécy abalamour d’ar pont hent-houarn dreist d’an Orne gant ar Re Gevredet e 1944 evit prientiñ an Dilestradeg, met hep ma vefe distrujet ar pont; damzistrujet e voe gant ur vombezadeg arall d’an 12 a viz Eost 1944 : un arc’h a gouezhas war an hent. D'ar 15 a viz Eost 1944 e voe dieubet Clécy.
Tud
Al livourion Georges Jules Moteley (1865-1923), Paul-Émile Pissarro (1884-1972) hag André Hardy (1887-1986 e Clécy).
Petar Kočić
Petar Kočić, ganet d'an 19 Even 1877 e Stričići e Bosnia-ha-Herzegovina ha marvet d'ar 27 Eost 1916 e Beograd, a oa ur skrivagner serb eus Bosnia.
Jean-Claude Fournier
Jean-Claude Fournier, pe Fournier, bet ganet d'ar 21 a viz Mae 1943 e Pariz ha desavet e Sant-Ke-Porzh-Olued, a zo un treser hag ur senarioour bannoù-treset breizhat.
Les Crannibales
Senario gant Zidrou
Les Chevaux du vent
Senario gant Christian Lax
Zipora
Hervez an Tanac'h e oa Zipora (hebraeg : צִפוֹרָה,Tsippora,"evnig" ; gresianeg : Σεπφώρα ; arabeg : صفورة‎‎) unan eus merc'hed Reouel, beleg Midyan. Roet e voe da bried da Voshe (Er 2, 21) hag e c'hanas dezhañ ur mab hag a voe anvet Gershon peogwir e oa bet Moshe "Ostiziad e bro estren". En Er 18, tad-kaer Moshe n'eo ket anvet Reouel met Yitro ha meneget eo bepred Zipora evel gwreg Moshe ha mamm d'e zaou vab Gershon hag Eliezer.
Here 2010 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2010 e Breizh
Toledo (Ohio)
Toledo zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad Ohio e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 287 208 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Toledo en ur mod ofisiel e 1833.
Semestene
Semestene  zo ur gumun italian e  proviñs Sassari en enez Sardigna.
Borsalino
Borsalino zo:
Fedora (Linux)
Fedora zo un dasparzh Linux a ra gant ar merour pakadoù RPM. Deuet eo er-maez stumm 1.0, anvet Fedora Core 1 « Yarrow », e miz Du 2003. Anvet eo bet ar stummoù Core, gant un anv-kod, betek Core 6. Da c'houde, eo bet lesket a-gostez ar ger « Core ». Deuet eo er-maez stumm 13, « Goddard », e miz Mae 2010.
Karr-boutin
Ar c'harr-boutin zo un c'harbed bras da gas tud azezet klok en o c'hador-vrec'h. Implijet eo evit ar beajoù etre kêrioù, an touristerezh pe ar skolidi, en enep d'ar bus a zo implijet evit linennoù boas ur gêr pe ur veurgêr. Ur c'houlog, ur c'houfr bras, en deus evit lakaat seier ha malizennoù an dreizhidi. E lod eus ar c'hirri-boutin e kaver privezioù, skinwel hag ul lec'h evit lakaat seier a-us ar pennoù. Ar c'hadorioù a c'hall alies bezañ kostezet. Rideozioù o deus ar prenestroù. Lod anezho a c'hall degemer tud e kadorioù-ruilh.
Seurtoù kirri-boutin :
En Unaniezh Europa eo ret d'ar veajourien lakaat o gouriz-surentez (sturiad 2003/20/CE).
Jakob De la Gardie
Jakob Pontusson De la Gardie, ganet d'an 20 a viz Even 1583 hag aet da Anaon d'an 22 a viz Eost 1652, a oa ur jeneral svedat.
E vuhez
Mab e oa da Pontus De la Gardie, ganet Ponce d'Escoperier, war-dro 1530 e Caunes-Minervois, e Lenguadok, ha marvet e Narva (hiriv en Estonia) e 1585, hag a deuas da servij roue Sveden.
Rockville
Rockville zo anv meur a gêr e SUA:
Appeville
Appeville zo anv meur a lec'h e Normandi
Porto Torres
Porto Torres  zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Kermode
Kermode zo un anv tiegezh a orin eus Enez-Vanav. Mac Diarmada eo ar stumm iwerzhonek a-orin, bet saoznekaet e MacDermot.
Midyan
Hervez Levr an Ermaeziadeg (Er.) ez eo Midyan ar vro ma tec'has Moshe goude bezañ lazhet un Egiptad hag a skoe gant un Hebread (Er. 2,15).
Koazezet e oa e-kichen ur puñs pa zeuas merc'hed Reouel — hag eñ beleg Midyan — da gerc'hat dour. Argaset e voe ar merc'hed gant mêsaerien ha sikouret gant Moshe.
Bulan
Bulan (elan e hendurkeg) a oa ur roue kazar, brudet evit bezañ lakaet e bobl da zont da vezañ Yuzevien e-tro ar bloavezhioù 740.
Midyan
Kontañ a reas ar merc'hed an afer d'o zad. Setu ar pezh a lenner en Tanac'h (Er 2 20-22) : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.2em;"> Hag e lavaras d'e verc'hed : "Pelec'h emañ ? Perak hoc'h eus lezet an den-se ? Galvit anezhañ ma tebro bara." Hag ez asantas Moshe da chom gant an den, a roas Zipora e verc'h da v/Moshe. Ha houmañ a c'hanas ur mab, hag eñ a c'halvas e anv Gershon, rak, emezañ, "Ostiziad on bet e bro estren."
Filmlennadur Jean-Claude Van Damme
Amañ e vo kavet filmlennadur Jean-Claude Van Damme.
Simon Sikilia
Simon Sikilia, anavezet en italianeg evel Simone d'Altavilla ha Simone di Sicilia (Palermo, 1093 – Mileto, 28 Gwengolo 1105) a oa mab henañ Ruggero Iañ Sikilia, kont meur ("Gran Conte") Sikilia hag e bried Adelaide del Vasto, ha hi a voe rejantez e-pad ren berr he mab.
Anvet e voe Simon da gont Sikilia goude marv e dad e 1101, pa ne oa nemet 8 vloaz. Pevar bloaz goude, e 1105, e varvas e Mileto, ma voe beziet en abati an Drinded. E vreur Ruggero II a renas goude echu rejañs o mamm, e 1112, ha dont a eure da vezañ roue Sikilia.