cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Devlet Iañ Giray
Meur a wech ec'h eas da dagañ ar Rusianed gant e arme kreñv ha, d'ar 24 a viz Mae 1571, e lakaas tan e Moskov ha distrujañ ar gêr. Goulenn a reas digant Ivan IV Kazan hag Astrahan ha, pa chome an tsar en entremar, e kasas adarre un ergerzhadenn vrezel e 1572. Met ar wech-se e voe faezhet an arme tatar.
Mervel a reas gant ar vosenn e 1577. Goude e varv, ha betek donedigezh Gazi II Giray e 1588, e renas ul luziadenn bolitikel diabarzh e khanat Krimea.
Zoe Zaoutzaina
Zoe Zaoutzaina, marvet e miz Mae 899, a oa merc'h da Stylianos Zaoutzes, kargad uhel e lez impalaer Bizantion, hag a voe eil pried an impalaer Leon VI ar Fur.
Y Betws
Y Betws zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e kreisteiz Sir Gaerfyrddin, war harzoù Sir Abertawe. War lez ar stêr Amman emañ, un ugent kilometr bennak diouzh Abertawe. Ur menez, Mynydd y Betws, zo e-kichen, e penn kornaoueg aradennad ar Mynydd Du.
Zoe Zaoutzaina
Serc'h
An oberenn Theophanes Continuatus, skrivet gant gant meur a bluenn en amzer Constantine VII, a gendalc'h gant kronik Theophanes the Confessor. Hervez Theophanes eta e oa dimezet Zoe da Theodore Gouniatzizes da gentañ, un den eus al lez ha n'anavezer ket. Pa varvas he fried e teuas da vout serc'h an impalaer. Kontammet e vije bet ar gwaz, ha Leon VI ne vije ket gwenn e zorn.
Y Betws
Poblañs
E 2011 e oa 2,175 a dud o chom e kumuniezh Y Betws ha 1,109 anezho a oa kembraegerien (53,4%).
Zoe Zaoutzaina
Serc'h
Hervez Symeon Metaphrastes e oa orgedet Leon ouzh Zoe en trede bloavezh e ren, war-dro 889 eta neuze. En amzer-se e oa dimezet Leon da Theophano, merc'h da Constantine Martiniakos. Aozet e oa bet an dimeziñ-se gant e dad Basil Iañ. Ur verc'h o doa, met n'eo ket un dimeziñ a garantez e oa.
Kenimpalaerez
E seizhvet bloavezh ren leon, war-dro 893 eta, en em dennas Theophano d'ur manati e karter Blachernae Konstantinopolis. Ur vaouez deol e oa-hi bet a-hed he buhez. Daoust ha dre gaer pe dre heg en em dennas ne lavar na Theophanes na Symeon. Zoe bepred a gemeras he lec'h er palez hag e buhez al lez. Un tamm dislavat avat zo diwar-benn pe lec'h resis he devoa etre 893 ha 897.
He bugale
Hervez De Ceremoniis gant Constantine VII, Leon VI ha Zoe o devoa div verc'h da nebeutañ. Koulskoude hervez an eilskridoù disheñvel eo anvioù-badez disheñvel a lenner evit an eil:
Maen-y-groes
Maen-y-groes zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanllwchhaearn, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 114,3 km eus Kerdiz.
Vulkan
Vulkan (Vulcanus e latin) eo doue roman an tan, kevatal da Hefaistos, e mojennoù Hellaz kozh. Gov e oa ha gantañ e veze goveliet armoù an doueed dindan ar menez Etna, e Sikilia, pe en Enez Vulcano.
Mojennoù
Mab eo da Yaou ha Junon, hervez Homeros. Hervez Hesiodos avat (Teogonia, 928-929), eo bet ganet gant Junon hec'h-unan, dre zial, abalamour ma en devoa Yaou ganet e verc'h Minerva hep skoazell maouez ebet.
Dimezet e oa bet d'ar Fulenn Aglaia a-raok bout pried da Wener ivez.
Bugaleaj
Ganet e oa pavgamm, ha taolet e voe diwar lein an Olimp gant e vamm mezhekaet goude bezañ ganet ur mab ken divalav, evit ma ne vije gwelet gant hini ebet eus an doueed all. Er mor e oa kouezhet, setu n'en doe ket poan, ha tennet e voe eus ar mor gant div nimfenn, merc'hed da Okeanos, Thetis hag Eurinome. Nav bloaz e chomas en ur vougev don, gant ar merc'hed a rae war e dro, ha diskouez a reas pegen ampart e oa da c'hoveliañ bravigoù dezho, gwalinier ha torkoù. Kuzhet e veze gant ar mor, ma ne veze gwelet gant doue ebet ha hini anezhe ne ouie pelec'h e oa, war-bouez an div nimfenn eta.
San Potito Ultra
San Potito Ultra zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
Neopsephotus bourkii
Neopsephotus bourkii a zo ur spesad krakperokeded bihan eus ar c'herentiad Psittaculidae. Ar spesad nemetañ eo er genad Neopsephotus.
Vulkan
Ar roued
Un deiz e klevas e oa doganet gant e wreg. Gwiañ a reas ur roued metal ha tapout a reas Meurzh ha Gwener gantañ a-greiz ma oant kousket er gwele. pa zihunjont e weljont doueed an olimp oc'h ober goap oute, hag ouzh an dogan ivez kenkoulz all.
Pried
Dimezet e oa bet d'ar Fulenn Aglaia a-raok bout pried da Wener. En Ilias avet eo an doueez C'haris an hini e oa pried dezhañ.
Neopsephotus bourkii
Annez
Kavout a reer ar spesad a-dakadoù e diabarzh kreisteiz Aostralia.
Vulkan
Pried
Hervez Nonnos, en Dionusiaka, e oa tad da Eros, pe Cupidon.
Arz
E meur a daolenn gant Diego Velázquez, Rubens, Tintoretto pe Giovanni Battista Tiepolo e weler anezhañ en e c'hovel gant e skoazellerien Kikloped ha ramzed. Eno e teu Gwener d'e gaout da c'houlenn armoù evit Eneas. A-wechoù e weler anezhañ oc'h en em gavout gant e wreg oc'h ebatal gant he dousig.
San Sossio Baronia
Santa Sossio Baronia  zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
Anvet eo diwar anv ur sant katolik merzheriet en amzer an impalaer roman Diocletianus.
Gwazsparfell Preden-Nevez
Ar wazsparfell Preden-Nevez (liester : gwazsparfelled Preden-Nevez, gwazsparfilli Preden-Nevez) a zo ur spesad evned-preizh, Accipiter princeps an anv skiantel anezhañ.
Ral eo hag en arvar emañ en abeg d'an digoadañ.
Annez
Emañ brosezat ar spesad e douaroù uhel Preden-Nevez (Enezeg Bismarck).
Unkorneg Roz Diwelus
An Unkorneg Roz Diwelus, The Invisible Pink Unicorn e saozneg, zo ur barabolenn implijet evit ober goap hag enebiñ ouzh diazezoù ar relijionoù.
Llanddeusant (Sir Gaerfyrddin)
Llanddeusant zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre.
I Need You (kanaouenn, George Harrison)
I Need You eo an eil kanaouenn savet, ton ha son, gant George Harrison (1943-2001) evit ar strollad The Beatles.
N'en devoa ket skrivet ar gitarour saoz sonenn ebet abaoe Don't Bother Me (miz Eost 1963) a-raok ma voe dibabet I Need You da vezañ lakaet war an albom Help! (embannet d'ar 6 a viz Eost 1965). Enrollet d'ar 15-16 a viz C'hwevrer 1965 e Londrez, 2:28 he fadelezh, e voe lâret gant tud 'zo e oa bet savet ar ganaouenn garantez-mañ evit Pattie Boyd (1944-) en devoa kejet Harrison ganti da-geñver treiñ ar film A Hard Day's Night e miz Meurzh 1964.
Castelfranci
Castelfranci zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
I Need You (kanaouenn, George Harrison)
Lod eo I Need You eus ar c'hanaouennoù a glever a-hed ar film Help! (deuet e-maez e miz Goure 1965) ivez.
Evit ar wech kentañ e voe implijet un droadikell wah-wah gant George Harrison d'an degouezh.
Liammoù diavaez
Da-geñver ar sonadeg Concert for George, dalc'het e Royal Albert Hall Londrez d'an 29 a viz Du 2002, e voe kanet I Need You gant mignon meur Harrison Tom Petty (1950-) : I Need You - Concert For George - Tom Petty.
The Simpsons: Tapped Out
The Simpsons: Tapped Out a zo ur c'hoari freemium war ar pellgomzioù hezoug dafaret gant iOS pe Android. Bed ar c'hoari a zo hini ar stirad skinwel tresadenn-bev The Simpsons. Pal ar c'hoari a zo da adsevel kêr Springfield, hervez c'hoantoù ar c'hoarier, ur wech bet distrujet dre sotoni Homer Simpsons.
Ar c'hoari a vez nevesaet gant nevezinti hervez mare ar bloavezh dreist-holl, pe hervez nevezintioù ar c'houlzad skignet er skinwel. Adkavet e vo evel-se nevezintioù evit Thanksgiving, Halloween pe Gouel Valentine. N4o ket ur c'hoari e saozneg nemetken, ouzhpennet ez eus bet yezhoù lies evel galleg, italianeg, alamaneg, spagnoleg.
Ar c'hoari a zo bet sevenet hag embannet gant EA Mobile ha roet lañs dezhañ d'an 29 a viz C'hwevrer 2012 en Europa, ha d'ar 1añ a viz Meurzh 2012 en SUA evit an iOS ha d'ar 6 a viz C'hwevrer 2013 war Android.
Nevezintioù hervez an temoù
An ouzhpennadurioù-se a zo bet degaset er c'hoari:
Tolistoboged
Tolistoboged pe Tolistobogii zo anv unan eus an teir fobl kelt, gant an Dektosaged hag an Drokmed, a oa aet d'ober ar bobl anvet Galated, en Anatolia en IIIe kantved kent JK, hervez Venceslas Kruta.
Castel Baronia
Castel Baronia zo ur gumun italian e proviñs Avellino, e Campania.
Mário Jorge Lobo Zagallo
Mário Jorge Lobo Zagallo (pell anavezetoc'h evel Mário Zagallo), bet ganet d'an 9 a viz Eost 1931 e Maceió (Alagoas, Brazil), a zo bet ur melldroader etrebroadel brazilian, aet da c'hourdoner da-heul e amzer c'hoarier.
Kib vell-droad ar bed (evel c'hoarier)
Araoger kreiz pe askeller kleiz e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e daou zalc'h :
Kib vell-droad ar bed (evel gourdoner)
E 1970 e voe anvet da zibaber Brazil oc'h erlec'hiañ João Saldanha en devoa roet e zilez. Kemeret en devoa perzh e pemp dalc'h :
Chom a ra Mário Zagallo, a-gevret gant an Alaman Franz Beckenbauer, evel an den nemetañ aet Kib vell-droad ar bed gantañ evel melldroader ha gourdoner.
Isabel Luísa Josefa de Bragança
Isabel Luísa Josefa de Bragança (Lisboa, 1669- heñvel, 1690), lesanvet a Sempre Noiva("an danvez-pried da viken"), a oa un infantez portugalat.
Caerllion
Caerllion (Caerleon e saozneg ; brezhonekaet e Kerleon a-wechoù ) zo ur gêriadenn vihan eus su Kembre, en hanternoz da gêr Casnewydd, war lez ar stêr Wysg.
Isabel Luísa Josefa de Bragança
Merc'h e oa d'ar rejant infant Dom Pedro, a voe roue Portugal evel Pedro II (1648-1706) ha d'e bried (ha keniterv) Maria Francisca de Saboia (1646-1683).
Foulehaio carunculatus
Anvet e voe Certhia carunculata (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Isabel Luísa Josefa de Bragança
Mervel a reas da 21 bloaz.
Foulehaio carunculatus
Annez
Bevañ a ra ar spesad en inizi Fidji, Samoa, Samoa Amerikan, Tonga ha Wallis ha Futuna. Gwell eo gantañ ar c'hoadegi gleb trovanel hag istrovanel koulz hag ar mangrovennoù.
Caerllion
Istor
D'an istorourien ez eo pouezus Caerllion abalamour ma'z eus bet kavet enni aspadennoù eus ur c'hreñvlec'h kozh eus Oadvezh an Houarn hag eus ur c'hreñvlec'h all, unan roman, anvet Isca Silurum pe Isca Augusta, ma voe diazezet e-pad pell soudarded al Legio II Augusta. Tost d'an aspadennoù roman ez eus bet digoret daou virdi, an National Roman Legion Museum hag ar Roman Baths Museum. El lennegezh eo brudet Caerllion ivez : e-barzh Historia Regum Britanniae, gant Jafrez Menoe, ez eo Caerllion unan eus kêrioù pouezusañ Breizh-Veur ha kêr-benn ar roue Arzhur.
Anv
Rivet & Smith, p. 378 Talvoudegezh : diwar an ar stêr Isca = Dour Eilert Ekwall, p. 81, 1. Talvoudegezh : "kreñvlec'h / kastell al (an eil) lejion". Ar Wysg = war lez ar stêr Wysg, evit diforc'hañ diouzh Caerlleon = Chester.
Martezeadennoù romantel :
Kampionad turkat an echedoù
Kampionad turkat an echedoù eo kampionad hiniennel broadel an echedoù e Turkia. Aozet e vez abaoe 1962 gant Türkiye Satranç Federasyonu (Kevre turkat an echedoù). Abaoe 1971 e vez aozet kampionad ar maouezi.
Roll
!Bloaz !Kampion !Kampionez || Ekaterina Atalik
Arondisamant Los Sarrasins
Arondisamant Los Sarrasins a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Tarn-ha-Garona hag e rannvro Okitania.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Los Sarrasins e 12 kanton hag e 103 c'humun :
Castelvetere
Castelvetere zo anv italianek meur a gumun en Italia.
Glazaour Afrika
Ar glazaour Afrika a zo un evn, Oriolus auratus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en Afrika issahara.
Rakig Preden-Nevez
Rakig Preden-Nevez (Gallirallus insignis) a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Rallidae. Brosezat eo e Preden-Nevez. Tost en arvar emañ.
Sparfell Preden-Nevez
Ar sparfell Preden-Nevez (liester : sparfelled Preden-Nevez, sparfilli Preden-Nevez) a zo ur spesad evned-preizh, Accipiter brachyurus an anv skiantel anezhañ. Anvet e voe Astur brachyurus (kentanv) da gentañ-penn (e 1880) gant an evnoniour aostralian Edward Pierson Ramsay (1842-1916).
Glazaour Buru
Glazaour Buru (Oriolus bouroensis) a zo un evn hag a vev en Indonezia (dreist-holl en inizi Buru ha Tanimbar).
Sparfell Preden-Nevez
Ral-kenañ ez eo al labous (nebeutoc'h eget 10 000 penn) hag en arvar bras emañ en abeg d'an digoadañ.
Annez
Emañ brosezat ar spesad e Preden-Nevez (Enezeg Bismarck).
Giorgio Mainerio
Giorgio Mainerio (Parma, 1535 – Aquileia, 4 Mae 1582) a oa ur soner ha sonaozour italian eus ar XVIvet kantved, a orin skosat, hag a vevas en Udine.
Gantañ e vije bet savet ton ar Schiarazula marazula, a zo bet sonet gant Angelo Branduardi en e oberenn  Ballo in Fa diesis minore en e albom La pulce d'acqua.
Maestir
Maestir zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanwnnen, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 96,3 km eus Kerdiz.
Isabella d'Este, dugez Parma
Isabella d'Este (1635 - 1666) a oa ur briñsez eus Modena, a voe dugez Parma evel eil pried an dug Ranuccio II Farnese (1630-1694). Mamm-gozh e oa da Elisabetta Farnese.
He buhez
Merc'h e oa da Francesco Iañ d'Este, dug Modena ha Reggio, ha da Maria Farnese. He mamm a oa merc'h da Ranuccio Iañ Farnese, dug Parma ha Piacenza. C'hoar e oa da Alfonso IV d'Este (1634–1662) ha da Rinaldo d'Este (1655–1737), a voe duged Modena o-daou, an eil war-lerc'h egile. Goude marv Margherita Violante di Savoia, kentañ pried Ranuccio II, e fellas dezhañ dimeziñ d'e geniterv Isabella, merc'h da c'hoar e dad.
He bugale
Tri bugel he doe:
He marv
Mervel a reas Isabella d'Este e 1666, nav deiz goude genel he mab Odoardo, e Colorno. Beziet e voe e Santa Maria della Steccata e Parma.
Addimeziñ a reas he fried e 1668 d'he c'hoar Maria d'Este, ha seizh bugel o doe, en o zouez an daou zug diwezhañ eus an Tiegezh Farnese a renas e Parma.
Llangynog (Sir Gaerfyrddin)
Llangynog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Gaerfyrddin, Kembre, 112 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 483 a dud, ha 193 anezho (40%) a oa kembraegerien. .
Aquilonia (Campania)
Aquilonia   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Avellino, e rannvro Campania.
Bombezenn FAB 5000NG
Ar vombezenn FAB 5000NG (Rusianeg: ФАБ-5000НГ, NG a dalvez evit anv an ijinerr, Nison Gelperin) a oa ur vombezenn 5 000 kilogramm bannet dre an aer. Implijet e oa evit distrujoù ramzel gant nerzhioù aerlu URSS e-pad an Eil Brezel-bed. An arm-se a oa ar vombezenn galloudusañ eus an holl re a oa gant al Lu ruz.
Ar vombezenn a oa savet gant an ijinour war ar gimiezh Nison Gelperin (1903-1989) e 1942. Gelperin a ijine ha save bombezennoù gant ur gollo houarn treut, evit chom hep implij re a houarn pe Aluminiom a oa deuet da vezañ ral dre aloubadeg URSS gant nerzhioù lu an Trede Reich. e darn ijinadennoù Gelperin, ar metal na oa nemet 35 dre gant hollad pouezh ur vombezenn.
Implij brezel
Ar c'hentañ wech ma voe implijet ur vombezenn FAB-5000 a voz e-pad nozvezh an 28 a viz Ebrel 1943, pa voe taget kreñvelc'h arvorel Königsberg gant ur bombezadeg. Ar bombezer Pe-8 a daolas ar vombezenn FAB 5000NG eus un uhelder a 5 800 metr a voe hejet dihejet gant nerzh an darzhadenn.
D'an 19 a viz Gouhere 1943, e-pad Emgann Kursk, daou Pe-8 o devoa bannet pep a vombezenn war al linenn tren nepell diouezh Orel, tost da 100 metrad linenn tren a voe riñset. Degadoù a drenioù, ha karbedoù stourm alaman, a voe distrujet ivez. Bombezet e oa bet dija ar mirlec'h eoul-maen hag al linennoù tren gant ur vombezenn d'ar 4 a viz Even ha gant div d'an 3 a viz Gouhere.
Priz Merlín
Ar Premio Merlín (Priz Merlín e brezhoneg) zo ur priz lennegel e Galiza roet da levrioù evit bugale adalek 1986 betek 2005. Krouet e voe gant an Edicións Xerais, war un dro gant ur Premio Xerais evit ar romantoù.
Abaoe 2006 eo bet rannet ar priz e daou :
Maes-bangor
Maes-bangor zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Melindwr, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 116,1 km eus Kerdiz.
Arroyo
Arroyo (gwazh e brezhoneg) zo anv meur a wazh hag a lec'h e Spagn.
Úrsula Heinze
Úrsula Heinze de Lorenzo, ganet e Köln, en Alamagn, en 1941, zo ur skrivagnerez hag ur varzhez c'halizek.
Deus Ex
Deus Ex berraet e DX a zo ur c'hoari tenn kentañ sell gant tammoù RPG. Sevenet gant Ion Storm Austin hag embannet gant Eidos Interactive e 2000, ar c'hoari a zo bet embannet war Windows ha Mac OS. E 2002 e oa bet adembannet war PlayStation 2 ha titlet Deus Ex: The Conspiracy er-maez eus Europa. d'ar 16 a viz Mae 2012, Square Enix a embann un adsevel war PlayStation Network, er rann «klasel PS2 »
Kentañ tamm eo Deux Ex d'an heuliad c'hoarioù video anvet heñvel hag a gendalc'h da vezañ embannet.
Istor
Mare ar c'hoari a zo ar bloavezh 2052, en un dazont dammijinet ha cyberpunk. Ar c'hoarier a zo an ajant JC Denton, unan eus ar c'hentañ den hag a zo bet kemmet dre ouzhpennañ dezhañ milionoù a nanorobotoù o reiñ dezhañ donezhonoù dreistdenel. Degemeret a nevez en UNATCO, ur c'hevread enep sponterezh etrebroadel suj d'an ABU, JC a tizoloiñ buan n'eo ket ken splan ha se kudenn ar sponterezh. Kompren a ra goustadik drezhañ e-unan emañ e-kreizh ur brezel kuzh etre meur a aozadur gant c'hoantoù disheñvel a vo ret dezhañ kompren buan evit dreist-bevañ.
Arondisamant Montalban
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Montalban e 18 kanton hag e 92 kumun :
Éditions Palantines
Éditions Palantines a oa un ti-embann breizhat staliet e Kemper, bet krouet e 1989 gant Henri Belbeoc'h, hag a oa diazezet er Gerveur da gentañ-penn, e Porzh-Lae. Palantines eo anv gallek merc'hed Porzh-Lae.
Embann a rae Palantines levrioù skeudennaouet-kaer diwar-benn Breizh, an arzoù, ar glad naturel...
Gant Palantines ivez e voe embannet e 2012 an Dictionnaire français-breton bet savet gant Martial Ménard.
Aet e oa an ti-embann d'an traoñ e 2015.
Arroyo de las Fraguas
Arroyo de las Fraguas zo ur gumun e proviñs Guadalajara, e Kastilha-La Mancha.
Grantola
Grantola zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Mathieu
Gerdarzh
Dont a ra eus anv an abostol a skrivas Aviel Mazhev. Gwelout ar pennad Mazhev.
Turkestan
Turkestan eo an anv a roer d’ur rannved bras e Kreiz Azia annnezet gant pobloù a gomz yezhoù turkek. Emañ ar rannved-se o’n em astenn etre Mor Kaspia er c’hornôg, plaenennoù Siberia en norzh, menezioù Altai ha dezerzh Gobi er reter, menezioù Himalaya, Pamir, Hindu Kush ha Kopet Dag er su.
Rannañ a reer Turkestan e div lodenn vras : Turkestan ar C'hornôg ha Turkestan ar Reter, dispartiet an eil diouzh eben gant menezioù Pamir ha Tian Shan. E lodenn ar c’hornôg emañ stadoù modern Turkmenistan, Ouzbekistan, Tadjikistan (ma komzer tadjikeg, ha n’eo ket ur yezh turkek), Kirgizstan, ha su Kazakstan ; hag e lodenn ar reter emañ rannvro emren Xinjiang, e Republik Pobl Sina. A-wechoù e komzer ivez eus Turkestan ar Su, pe Turkestan Afghan, evit ober meneg eus lodennoù hanternosañ Afghanistan.
The Little Mermaid (film, 1989)
The Little Mermaid (Ar vorganez vihan) a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Ron Clements (1953-) ha John Musker (1953-). Krouet e voe diwar ar gontadenn Den lille Havfrue savet gant ar skrivagner danek Hans Christian Andersen (1805-1875) hag embannet e 1837.
Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'ar 15 a viz Du 1989 e Stadoù-Unanet Amerika. Eizhvet film bevaat warn-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Oliver & Company (e miz Du 1988) hag a-raok The Rescuers Down Under (e miz Du 1990).
Calyptomena hosii
Calyptomena hosii a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Calyptomenidae.
Dougen a ra anv al loenoniour breizhveuriat Charles Hose (1863-1929).
Doareoù pennañ
Anavezadus eo al labous e-touez an izili all eus ar genad Calyptomena a drugarez d'e grubuilh c'hlas.
Annez
Kavet e vez e koadegi douaroù uhel hanternoz ha kreiz Borneo.
Rincón de la Victoria
Rincón de la Victoria zo ur gumun  eus Spagn,  e proviñs Málaga.
Mambo
Mambo a c'hall bezañ meur a dra:
Ronan Dantec
Ronan Dantec, bet ganet d'ar 5 a viz Eost 1963 e Brest (Bro-Leon), a zo ur skrivagner hag ur politikour. Emañ o tougen banniel ar Re C'hlas, ar strollad a zo bet kensavet gantañ e 1984.
Adalek 2001 betek 2011 e oa Ronan Dantec eilmaer Kêr Naoned, hag eilprezidant Naoned Meurgêr. Abaoe miz Gwengolo 2011 ez eo Ronan Dantec senedour Departamant Liger-Atlantel. Kuzulier ti-kêr Naoned eo ivez, oc'h ober war-dro ar vevdiseurtelezh, ha kuzulier Meurgêr Naoned.
Kinniget ha difennet en doa ar raktres Naoned Kêr-benn C'hlas Europa 2013.
Ronan Dantec a ra ivez war-dro gwirioù ar yezhoù rannvroel. Gouzout a oar un tamm brezhoneg. Skrivet en deus meur a levr diwar-benn ar vuhez pemdeziek e Breizh gwechall, bet embannet gant embannadurioù Ouest-France.
E 2014 en deus embannet bezañ a-du gant unvaniñ ar rannvroioù
Inarzo
Inarzo zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Guararapes
Guararapes zo un anv-lec'h eus Brazil, a orin toupiek, hag a gaver:
Alcaucín
Alcaucín zo ur gumun  eus Spagn,  e proviñs Málaga.
Moriah (Ceredigion)
Moriah zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfarian, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 117,4 km eus Kerdiz.
Glazaour penn du ar C'hornôg
Glazaour penn du ar C'hornôg a zo ur spesad golvaneged, Oriolus brachyrhynchus an anv skiantel anezhañ.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Ram (Sir Gaerfyrddin)
Ram zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre.
Ceann Loch Chille Chiarain
Ceann Loch Chille Chiarain (Campbeltown e saozneg, anv degaset er ) a zo ur gêr eus Bro-Skos e Maol Chinn Tìre, en Earra-Ghaidheal agus Bòd. Ur greizenn fardañ wiski vras eo bet e-pad pell. N'eus ken nemet teir strilherezh bremañ, Springbank eo an hini vrudetañ. 5 144 a dud a oa o chom eno e 2001.
Casabermeja
Casabermeja zo ur gumun  eus Spagn,  e proviñs Málaga.
Llansawel (Sir Gaerfyrddin)
Llansawel zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre.
Izold
Izold, pe Isild, zo anv div harozez e mojenn Tristan hag Izold.
Gertrud von Plettenberg
Gertrud von Plettenberg (? – 26 a viz Here 1608 en Arnsberg) a oa serc'h da Ernst von Bayern (1554–1612), arc'heskob Köln.
Ur mab hag ur verc'h o doe.
Concert for George
Concert for George ("Sonadeg evit George") zo ur sonadeg savet diwar atiz intañvez ha mab George Harrison (1943-2001) — Olivia (1948-) ha Dhani (1978-) — da zougen bri d'ar soner saoz.
Dalc'het e voe d'an 29 a viz Du 2002, da-geñver kentañ deiz-ha-bloaz e varv, e Royal Albert Hall Londrez (Bro-Saoz) hag aozet an darvoud-sonerezh dibar-mañ gant Eric Clapton (1945-) ha Jeff Lynne (1947-). Holl c'hounidoù ar sonadeg a voe roet d'ar gevredigezh a garitez Material World Charitable Foundation (MWV) bet krouet gant G. Harrison e miz Ebrel 1973.
Embannet e voe un teulfilm hag un albom, an eil d'an 10 a viz Here hag egile d'ar 17 a viz Du 2003.
San Polo
San Polo zo anv meur a gumun en Italia :
Mehmed II Giray
Mehmed II Giray, lesanvet Semin (An Tev), a oa mab henañ Devlet I Giray ha khan Krimea.
Kalgay e dad e oa ha dont a reas da vezañ khan goude marv Devlet Giray.
Ne veze ket diskouezet doujañs outañ na gant e vreur Adil Giray (ar c'halgay nevez), na gant e vreur all Alp Giray, na gant e vab Murat Giray. N'en doa tamm galloud ivez war an Nogayed. E 1578 e roas urzh d'e vab da vont da vrezeliñ ouzh Pologn met ne voe ket sentet outañ ha Murat Giray a gavas gwell mont da dagañ Moskov.
Ar memes bloavezh e voe pedet gant an Otomaned da gemer perzh en o brezel ouzh Iran er C'haokaz. War zigarez bezañ klañv ne gemeras ket perzh Mehmed II e-unan met kas a reas e vreur Adil, mab hemañ Gazi hag e vab Saadet. En emgannoù e voe tapet Adil ha Gazi da brizonidi gant an Iraniz.
Mehmed II a roas an titl kalgay d'e vab Saadet neuze, daoust ma oa koshoc'h e vreur Alp Giray hag e oa an anvidigezh-se enep d'ar boazioù tatar. Diwar ar reuz a savas da heul er c'hanat e cheñchas mennozh : e vreur Alp Giray a voe lakaet da Galgay ha krouiñ a reas an titl Nureddin evit e vab.
E 1582 e nac'has adarre kemer perzh e brezel an Otomaned ouzh Iran er C'haokaz. Özdemir oğlu Osman Paşa, gouarnour Derbent evit ar sultan otoman, a zivizas neuze distroadañ Mehmed II ha lakaat Alp Giray en e blas. Reuz a savas adarre er c'hanat ha lakaet e voe diaes ar sultan Murat III kar, en ur ober se, e oa emellet betek re Osman Paşa en aferioù diabarzh Krimea. Alp Giray hag Osman Paşa a rankas tec'hel ha klask repu e Kefe ma voe lakaet ar seziz warnañ gant Mehmed II.
Kadarnaet e voe memes tra gant ar sultan otoman e oa lamet e garg digant Mehmed II ha kaset e voe İslam Giray, ur breur dezhañ o chom e Konya, da Grimea e 1584. Mehmed II a glaskas tec'hel kuit da Berekop met tapet e voe ha krouget.
The Jungle Book (film, 1967)
The Jungle Book (Levr ar Janglenn) a zo ur film saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Wolfgang Reitherman (1909-1985). Savet e voe diwar ar romant The Jungle Book, gant ar skrivagner saoz Rudyard Kipling (1865-1936), a voe embannet gant Macmillan Publishers Ltd e 1894.
Naontekvet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h The Sword in the Stone (e miz Kerzu 1963) hag a-raok The Aristocats (e miz Kerzu 1970).
Llansadwrn (Sir Gaerfyrddin)
Llansadwrn zo ur gêriadennig, ur barrez hag ur gumuniezh eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre. Emañ e Dyffryn Tywi, hanter-hent etre Llanymddyfri er biz ha Llandeilo er mervent. Kontañ a reer e oa bet savet gant sant Sadwrn, war-dro 460.
Er gornaoueg d'ar gêriadenn emañ dismantroù Abati Talyllychau.
Poblañs
E 2011 e oa 517 a dud o chom e kumuniezh Llansadwrn ha 201 anezho a oa kembraegerien (39,9%).
Mynydd Bach (Ceredigion)
Mynydd Bach zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Pontarfynach, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 110,3 km eus Kerdiz.
Casarabonela
Casarabonela zo ur gumun  eus Spagn,  e proviñs Málaga.
Ram
Ram zo un anv-lec'h, hag anv meur a dra.
Traoù all
Random-access memory, memor bev an urzhiataer.
Yann-Vari Penwern
Yann Jozef Pêr Mari Penwern pe Pengwern, pe Yann-Vari Penwern ent-berr, a oa ur breutaer, ha goude barner, e Lannuon hag e lec'hioù all, en , hag a zastumas gwerzioù e Breizh.
Sarnau (Sir Gaerfyrddin)
Sarnau zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre.
Yann-Vari Penwern
Ganet e oa bet e Pariz d'ar 24 a viz Mezheven 1807 hag ober a reas e studi eil derez e Lannuon. Goude studioù war ar gwir e Pariz en teuas en-dro da Lannuon, m'en em ziazezas d'ober ar vicher breutaer. Dimeziñ a reas gant ur plac'h eus Taole, e Bro-Leon e 1838. Kregiñ a reas da zastum kanaouennoù-pobl war ar maez ha da glask skridoù brezhonek evel pezhioù-c'hoari. En em lakaat a reas ivez da genskrivañ gant tud evel Prosper Proux, Émile Souvestre, René Kerambrun. Betek 1853 e talc'has gant e enklaskoù. Er bloavezh-se e voe anvet da varner e Felger. Mervel a reas e 1856 e Taole, e bro e wreg.
An holl deulioù bet dastumet gantañ e vuhez-pad ne voent ket embannet gantañ avat. Embannet e voe e zastumad gwerzioù war e lerc'h, a-nebeudoù, gant tud evel Émile Ernault, Fañch an Uhel ha re all c'hoazh. En e voe embannet lod eus ar gwerzioù gant Al Liamm ha gant Hor Yezh, en dastumad Gwerin. E 1983 e voe kendalc'het embann an dalc'had gwerzioù gant ar gevredigezh Dastum. Ne voe peurembannet an traoù nemet er bloavezhioù 1997 ha 1998 gant Hor Yezh.
Yunquera (Málaga)
Yunquera zo ur gumun  eus Spagn,  e proviñs Málaga.
Kornôg (disheñvelout)
Kornôg pe Kornog a c'hall bezañ meur a dra:
Joachim von Preußen
Joachim Franz Humbert von Preußen (* 1890 en Berlin; † 1920 en Potsdam) a oa c'hwec'hvet mab Wilhelm II Alamagn hag e bried kentañ Auguste Viktoria.
War-lerc'h ma oa bet roet e zilez gant e dad diouzh ar garg a impalaer, ne c'hallas ket Joachim, war a seblant, asantiñ e oa un den evel ar re all, e-touez ar re dinobl. En em lazhañ a reas d'an 18 a viz Gouere 1920 e Potsdam.
Margherita Aldobrandini
Margherita Aldobrandini , ganet e Capodimonte en 1588, marvet e Parma e 1646), a voe dugez Parma.
He buhez
Margherita a oa merc'h henañ Gianfrancesco hag Olimpia Aldobrandini, nized d'ar pab Klemañs VIII. E 1599, pa ne oa nemet 11 vloaz, e voe dimezet da Ranuccio Iañ Farnese, ur gwaz 30 vloaz, evit ober ar peoc'h etre an tiegezhioù Aldobrandini ha Farnese, ha lidet e voe an eured gant ar pab e Roma. Ranuccio a voe roet dezhañ un tamm brac a argouroù ouzhpenn emrenerezh dugelezh Parma, hag a oa un douar d'ar pab, stag ouzh an Iliz, ha fiziet en tiegezh Farnese.
Dre ma oa gwall yaouank ar plac'h e reas meur a golladenn. Kement-se a zalc'has war spered kredus Ranuccio ha kavout a rae dezhañ e oa bet sachet ar wallblanedenn ha taolet mallozhioù war he fried. Un tamm enklask a voe graet, ha kavet e voe e oa ur serc'h kozh d'an dug, Claudia Colla, an hini a oa kaoz. Barnet e voe Claudia hag he mamm e 1611, ha kondaonet d'ar marv dre ma oant, a greded, sorserezed.
Bugale
Pemp bugel o doe
<!-- Forse, proprio a causa della giovane età, Margherita per il successivo decennio non riuscì a portare a termine alcuna gravidanza.
Vista la situazione, il carattere estremamente superstizioso di Ranuccio iniziò a farsi sentire. Il duca era convinto che la moglie fosse oggetto di fatture e maledizioni. Dopo una breve indagine risultò che le fattucchiere erano una ex amante del duca, tale Claudia Colla, e la madre, dette "le Romane", che furono processate e condannate per stregoneria.
Los Sarrasins
0 a annezidi a oa er bloavezh, tud hag a reer Castelsarrasinois anezho e galleg.
Margherita Aldobrandini
Bugale
Dopo tanto penare, nel 1610, la coppia fu allietata dalla nascita del primogenito Alessandro. Purtroppo la gioia si rivelò di breve durata perché il bimbo era sordomuto.
Due anni dopo nacque l'erede Odoardo, seguito nel 1615 da Maria, che sposerà Francesco I d'Este, nel 1618 da Vittoria e nel 1619 da Francesco Maria, futuro cardinale.
Come quasi tutti i matrimoni farnesiani, celebrati per motivi politici, anche questo non fu felice. Margherita, che sicuramente non era bella, ma era devota, dovette stare accanto ad un uomo dissoluto e collerico, sopportando i numerosi figli illegittimi che ebbe da molte relazioni adulterine.
Ranuccio morì il 5 marzo del 1622. La reggenza del ducato venne affidata prima allo zio, il cardinale Odoardo e poi, alla morte di questi, a Margherita, che la tenne fino al compimento del sedicesimo anno di suo figlio Odoardo.
En 1610 e voe ganet ar bugel kentañ, le couple se réjouit de la naissance du premier enfant Alexandre, joie qui se révèle de courte durée, l'enfant étant sourd et muet. Deux ans après, l'héritier Édouard nait suivi en 1615 de Marie qui épousera François d'Este, puis en 1618, Vittoria et enfin en 1619, Francesco Maria, a voe kardinal.
Ranuce meurt le 5 mars 1622. La régence du duché est confié d'abord à l'oncle de Ranuce, le cardinal Édouard puis à sa mort, Marguerite l'assume jusqu'au seizième anniversaire de son fils Édouard en 1628. Après avoir laissé la régence, Marguerite continue à vivre à la cour et meurt en 1646, la même année que son fils et sa fille Marie, duchesse de Modène. -->
Emily Ratajkowski
Emily O'Hara Ratajkowski, ganet d'ar 7 a viz Even 1991 da gerent stadunanat e Westminster, London, Bro-Saoz, zo un top model hag un aktourez stadunanat. Desavet eo bet da zigentañ e Kalifornia. Brudet e voe er bloavezh 2013 goude bezañ bet gwelet en ur c'hlip video sonerezh gant Robin Thicke anvet Blurred Lines ("linennoù dispis"). Ar ganaouenn a oa deuet da vezañ kanaouenn gentañ ar bloavezh e meur a vro hag a zegasas rebechoù dre ma tegasje ur skeudenn fall war ar merc'hed.
Ratajkowski zo un degemenerez evit steuñvad ar genel ha reiñ a ra harp da gwirioù ar merc'hed hag evit ma vefe aesoc'h d'ar merc'hed bevañ o reizhelezh. Embann a ra alies ez eo ur venelourez ; evit lod ez eo gwir, evit lod all ez eo un doare da zigareziñ he luc'hskeudennoù erotek stank.
Ratajkowski he deus orinoù eus Iwerzhon, Alamagn ha Polonia. Dre he zad he voe desavet er gatoligiezh, pa'z eus ur Yuzevez eus he mamm. Ratajkowski a laka war-raok un hêrezh "polonat-israelat".
Mirva ar C'hab
En aod Goulien eo ma tigoras SEPNB (Kevredad evit studiañ ha gwareziñ an natur e Breizh) e 1959 Mirva ar C'hab anvet ivez Mirva Mikael-Erve Julien. Hiziv an deiz eo ar mirva ul lec'hienn rummataet evel takad gwareziñ arbennik, takad arbennik mirerezh, TNLELP 1 (Takad natur a laz ekologel, evit al loened hag ar plant doare 1) ha TPME (takad pouezus evit mirerezh an evned ). Er mirva eus 40 hektarad bennak e vez gwarezet kantadoù ha kantadoù a laboused, ha miliadoù a blantoù. Mirour ar mirva eo Alain Thomas.
Taolenniñ
Al lein zo strujusoc'h strujusañ adal an tornaod betek al lann. Gwelet a reer mat ur struzh dereziek eus al lann betek an takad klet. Ar c'henstroll muañ-gwelet zo al lann gant ar raden. Daoust m'eo ar mirva torrek kaer en tu an aod, ez eus en tu all un diforc'h topografiezh mat dre m'eo troc'het ar bladenn en div draoñienn, ar re a gas da Borzh Kanab er reter evit an eil ha da Borzh Loedeg er c'hornog evit egile. 40 hektarad douar zo bremañ er mirva gant 32 ha. d'ar C'huzul-Departamant Penn-ar-bed, 5 ha. da Vreizh vev hag un takad prevez gwarezet gant ar gevredigezh. Bez' zo ivez enezigoù perc'hennet gant ar Stad. Penn uhelañ ar mirva a ya betek 85 metrad.
Glad istorel
Emañ war Veg kastell kozh ur c'hentr kaeet savet en oad an houarn. Par ailleurs plusieurs ateliers de taille de silex existent sans doute, dont un d'entre eux a été identifié plus particulièrement.
Lec'hiadur
Emañ ar mirva en aod Goulien (Kab Sizun, Kerne-Izel), e tu norzh ar barrez neuze. Eus tu-hont e weler Gourenez Kraozon e-tal, en norzh, dreist holl Beg Penn ar Roz a glot Bae Douarnenez. Un ugent kilometrad zo etre Douarnenez, er reter, hag ar mirva ha dek kilometrad betek Beg ar Vann er c'hornôg. N'eo ket diaes mont betek ar mirva, dre an D 7, hent a liamm Douarnenez ha Beg ar Raz, pegwir emañ tost an hent da di ar mirva.
Ar plantoù
Ar mirva a reas, dek-vloaz-pad, war dro an trevadennoù laboused-mor. Er bloavezhioù 1980 zo bet graet meur a weladenn a blant hag a amprevan. Er bloavezhioù 1990, ar c'hentañ steuñv merañ a gempouezas ar palioù dre sevel raktresoù ha palioù mirout liesseurted plantel hag amprevanel an endroioù. Ar gevredigezh zo neuze ganti rolloù klot war ar fanerogamoù, ar radennoù ha war al likenoù. Alies e vez graet ivez evezhiañ bevoniel, ar pal ganto muzuliañ skog ar peuriñ war ar plantoù. Setu ur roll ar plantoù a vez kavet er mirva:
Bec'h ar brouenn
Eilpennañ bec'h ar prouiñ a vez lavaret pa ziskleir un den n'eo ket dezhañ da brouiñ pezh a lavar met d'e eneber.
Mirva ar C'hab
Ar plantoù
Kumuniezhioù liken war ar reier, geot ha lann an arvor pinvidig en o neuz: Serratula tinctoria subsp.(=isspesad) seoani, Solidago virgaurea ssp. rupicola, Heracleum sphondylium var.(=seutad) trifoliatum, Ilex aquifolium fo.(=stumm), Romulea columnea war ar rizennoù, Scilla verna, poulloù taouac'hrek, geot fresk, Polygonatum odoratum, Mellitis melissophyllum, Lathyrus montanus, Euphorbia amygdaloides, Mercurialis perennis...
Bec'h ar brouenn
Hervez Euklides, ar pezh zo kinniget hep prouenn a c'hall bout dinac'het hep prouenn, da lavarout eo n'eo ket trawalc'h lavarout eo gwir un dra evit ma vefe prouet: arguzenniñ zo ret.
E latin e vez laret necessitas probandi incumbit ei qui agit, da lavarout eo « da neb a glemm eo da brouiñ en deus gwir abeg da glemm », ha n'eo ket abegoù faltazius.
Mirva ar C'hab
Al loened
Ar roadennoù loenel koshañ en tiriad zo bet savet er bloavezh 1959, ar bloaz m'eo bet savet ar mirva.
Al laboused
Diba hanter-kant vloaz eo ar mirva ul lec'h studi dibar, kement evit ar skiantourien, an naturelourien a youl-vat, ar skolidi-veur hag ar glaskerien. Setu perak e kaver roadennoù resis ha peurglot war ar seurtoù laboused hag o niver er mirva.
Ar bronneged
Ha meur a spesad all a vronneg bihan a vez kavet er mirva evel ar ballask pe an erminig.
Pal ur mirva zo ivez ober tro d'an dud anavezout al lec'h ha kement he neuzioù, hag o c'helenn war skodoù mirerezh ar pinvidigezh an natur. Gant se e vez kiniget doareoù disheñvel kemer splet eus ar mirva. Ar wenodenn-aod dieub da zont zo dezañ 8 bonn koad o kas d'al levrig dizoleiñ.
Rocca San Felice
Rocca San Felice zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Gertrud
Gertraud, pe Gertrud, pe Gertrude, zo un anv-badez alamanek.
Rouxinol do Rinaré
Antônio Carlos da Silva, anavezetoc'h evel Rouxinol do Rinaré, ganet d'ar 28 Gwengolo 1966 en Banabuiú e Ceará, zo ur barzh a skrive pezh a anver lennegezh cordel, unan eus re vrudetañ an Nordeste.
Nantyronen
Nantyronen Station zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Melindwr, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 153 km eus Kerdiz.
Sandy
Sandy zo anv meur a zen ha meur a lec'h.
Calyptomena viridis
Calyptomena viridis a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Calyptomenidae.
Doareoù pennañ
Diskouez a ra pluñv glas-emrodenn a-grenn, un nebeud pikoù du ouzh an divaskell hag ar gouzoug anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar fiez dreist-holl, ha frouezh gwak all ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Venticano
Venticano  zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Sandy (Sir Gaerfyrddin)
Sandy zo ur gêriadennig eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre, war aod Bae Caerfyrddin, un hanter lev bennak er c'hornôg da gêr Llanelli.
Gerdarzh
N'eo ket un anv kembraek, ha n'eus anv kembraek ebet d'ar gêriadenn, goude ma vez graet gant 'Pont y Sandy' ha 'Traethle' a-wechoù.
Oporornis agilis
Oporornis agilis a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Parulidae. Ar spesad nemetañ an hini eo er genad Oporornis.
Anvet e voe Sylvia agilis (kentanv) da gentañ-penn (e 1812) gant an evnoniour skosat-stadunanat Alexander Wilson (1766-1813).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha divellkeineged bihan dreist-holl ha kemer greun, had ha hugennoù gwech an amzer.
Annez
centre|thumb|Tiriad Oporornis agilis. Kavout a reer ar spesad o neizhañ e hanternoz Norzhamerika (an dachenn velen war ar gartenn) hag o c'hoañviñ e Suamerika (an dachenn c'hlas war ar gartenn).
Guararapes (São Paulo)
Guararapes zo ur gêr eus Brazil e stad São Paulo. 959.12 km² eo he gorread. E 2004 e oa 29 948 a dud enni.
Roccabascerana
Roccabascerana zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Paotr e varv glas
Paotr e varv glas zo ur gontadenn vrezhonek, troet diwar kontadenn Charles Perrault en dastumad gallek Les Contes de ma Mère l'Oye (1697), hag al levr kentañ embannet gant Al Liamm er rummad Levrioù ar vugale er bloavezhioù 1950.
Orin ar vojenn
Klasket ez eus bet kavout orin ar gontadenn en istor ar roue brezhon Konomor hag e bried dougerez Trifina, dibennet gantañ. Lod all a wel an orin en istor Jili Raez.
Dibarded Perrault
E kontadenn Perrault eo ez eus anv eus ar bomm: Anna, ma c'hoar Anna, daoust ha ne welez netra ebet o tont?
Doareoù all
Meur a zoare all zo d'ar gontadenn, hag unan zo ivez gant ar vreudeur Grimm, anvet Der Räuberbräutigam.
Drepanis coccinea
Drepanis coccinea (Vestiaria coccinea kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Fringillidae.
Anvet e voe Certhia coccinea (kentanv) da gentañ-penn (e 1780) gant an naturour alaman Georg Forster (1754-1794).
Daou spesad all — Drepanis funerea ha Drepanis pacifica — ac'h ae d'ober ar genad Drepanis gwechall ; aet int da get avat.
Glazaour Sina
Ar glazaour Sina a zo ur spesad golvaneged, Oriolus chinensis an anv skiantel anezhañ.
Drepanis coccinea
An anv
E hawaieg e vez graet ‘i‘iwi anezhañ hag adkemeret eo bet an anv-se gant meur a yezh evit ober anv anezhañ (dindan ar stumm eeunaet iiwi alies).
Glazaour Sina
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha hugennoù.
Drepanis coccinea
Boued
War-bouez e bigos kromm e vev diwar sun-bleuñv.
Glazaour Sina
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an ugent isspesad anezhañ en Azia :
Drepanis coccinea
Annez
Brosezat eo ar spesad e Hawaii.
Rummatadur
Renket e veze er genad Vestiaria kent.
Le Bény-Bocage
Le Bény-Bocage, pe Bény-Bocage a-wechoù, a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Le Bény-Bocage a oa betek 2015.
Tristan hag Izold (Langleiz)
Tristan hag Izold zo ur romant brezhonek savet gant Langleiz diwar-benn mojenn vrezhon Tristan hag Izold.
Le Bény-Bocage
Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: seitek den nann-soudard a varvas e Bény abalamour d'ar brezel, dek anezhe a voe lazhet gant ur vombezadeg hag ur vindrailhadeg d'an 8 a viz Gouere, tri gant tennoù kanol d'an 3 a viz Eost, tri gant ur vombezadeg d'ar 6 a viz Eost hag unan gant ur vombezadeg d'ar 16 a viz Eost.
Tristan hag Izold (Langleiz)
E 1958 an hini eo e oa bet embannet evit ar wech kentañ gant Al Liamm, a-raok bezañ adembannet e miz Gouere 1972 gant an hevelep ti-embann. Daou c'hant ur bajenn ha tregont ennañ e oa bet skeudennaouet al levr war-bouez ugent tresadenn (e gwenn ha du) savet gant ar skrivagner e-unan. Hervez a oa bet skrivet gant Langleiz e dibenn e romant e oa bet kroget da skrivañ e Roazhon e 1945 ha peurechuet e Surzhur e 1950.
Pen-dre
Pen-dre zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanbadarn Fawr, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 118.9 km eus Kerdiz.
Cuevas del Becerro
Cuevas del Becerro  zo ur gumun  eus Spagn,  e proviñs Málaga.
Cuevas de San Marcos
Cuevas de San Marcos zo ur gumun  eus Spagn,  e proviñs Málaga.
Adam (anv-tud)
Adam zo ur ger hebreek hag anv an den kentañ en istor an Denelezh, hervez an Testamant Kozh hag ar C'horan. Un anv-tud eo ivez e meur a yezh, koulz anv-bihan hag anv-bras.
Gerdarzh
Eus an anv hebreek אדמה (adama, « douar »).
Abele
Abele en izelvroeg, Abêle e flandrezeg kornôgel, L'Abeele e galleg, zo ur gêriadenn e ranngumun Watou e kumun Poperinge e Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. A-ramm war an harzoù etre Bro-C’hall ha Belgia emañ.
Bered ar C'hommonwealth: Abeele Aerodrome Military Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Digoret eo bet e miz Ebrel 1918 gant Lu Bro-C’hall. Douaret e voe soudarded eus SUA hag ar Rouantelezh-Unanet enni adalek miz Gouere betek miz Gwengolo 1918. Goude arsav-brezel an 11 a viz Du 1918 e voe tennet ar bezioù gall ha stadunanat. 25 bez a voe degaset eus bered Boeschepe e Bro-C’hall,.
Glazaour penn glas
Ar glazaour penn glas (Oriolus chlorocephalus) a zo un evn hag a vev en Afrika ar Reter.
Annez
Bevañ a ra al labous e Kenya, Tanzania, Malawi ha Mozambik.
Evel
An Evel a zo ur stêr eus Breizh, adstêr d'ar Blavezh war e lez kleiz. Eieniñ a ra e Radeneg, ha kemberiñ gant ar Blavezh e Baod goude 55,7 km.
Kumunioù douret
Radeneg (andon), Regini, Remengol, Gwennin ha Baod (kember).
Cwmaman (Sir Gaerfyrddin)
Cwmaman zo ur gumuniezh eus Sir Gaerfyrddin, e-kreiz ar saonenn anvet Dyffryn Aman, ma red ar stêr Aman, er reter da gêr Rydaman. Enni emañ kêriadennoù Glanaman ha Garnant, ha darn eus kornôg ar Mynydd Du.
Glaouegi ha mengleuzioù a bouez zo bet. E 1958 eo bet serret an hini vrasañ, Gelliceidrym, hag a-benn 1985 e oant serret holl.
Roderic O'Conor
Roderic O'Conor, ganet d'ar 17 a viz Here 1860 hag aet d'an Anaon d'an 18 a viz Meurzh 1940 e Nueil-sur-Layon a oa ul livour iwerzhonat. Tremenet en devoa darn eus e vuhez vicherel e Pariz o kemer perzh e luskad Skol Pont-Aven. Labourioù O'Conor a oa neuze trivliadour.
Arondisamant Draguignan
Arondisamant Draguignan a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Var hag e rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Calyptomena whiteheadi
Calyptomena whiteheadi a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Calyptomenidae. Ar brasañ evn eus ar genad Calyptomena an hini eo.
Maoris Duaod
Maoris Duaod (1113 pe 1115 e Kroeshañveg-1191 e Kloar-Karnoed), a voe abad kisterkiat Langoned (Kerne-Morbihan) ha diazezer abati Karnoed e Kloar-Karnoed (Kerne-Penn-ar-Bed).
Lubaner Kreiz Breizh
Lubaner Kreiz Breizh zo ur pezh-c'hoari brezhonek, troet gant Sylvain Botrel ha Marie-Hélène Morvan diwar ar pezh saoznek The Playboy of the Western World, savet gant ar skrivagner iwerzhonat John Millington Synge.
Calyptomena whiteheadi
Dougen a ra anv an ergerzher saoz John Whitehead (1860-1899).
Annez
Kavet e vez e koadegi douaroù uhel hanternoz ha kreiz Borneo.
Arondisamant Draguignan
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Draguignan (betek 2014) e 12 kanton hag e 58 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Var d'ar 1 a viz Genver 2017. 54 c'humun zo en arondisamant Draguignan bremañ.
İslam II Giray
İslam II Giray a oa mab da Devlet I Giray ha khan Krimea.
Bevañ a rae e Konya pa voe divizet gant ar sultan otoman Murat III lemel e garg digant e vreur Mehmed II Giray e miz Mae 1584. Goude muntr Mehmed II e teuas İslam da vezañ khan Krimea hag e vreur Alp Giray kalgay met ne voe ket evit mirout ouzh tri mab da Vehmed (Saadet, Murat ha Safa) da dec'hel kuit.
Ar re-se a zistroas da Grimea un nebeud sizhunioù goude e penn un arme Nogayed ha Koumouked (ur bobl eus Daghestan), asambles gant kozaked. Skoazellet gant pennoù meuriad Krimea (enebet ouzh levezon ponneroc'h-ponnerañ Istanbul war ar c'hanat) e teuas a-benn Saadet da aloubiñ ar gêrbenn Bahçesaray hag al ledenez a-bezh ha lakaat ar seziz war Kefe ma oa repuet İslam II. Emgannoù taer a badas daou viz hag an trec'h a yeas gant İslam II, sikouret gant an Otomaned, pobloù Nogay zo ha Sirkasiz. Tri mab Mehmed II a dec'has kuit adarre.
D'ar memes koulz e pignas Fyodor Iañ war tron Rusia ha gantañ mennozhioù politikel e-keñver Krimea disheñvel diouzh re e ziaraokour Ivan IV. Pa glaske Ivan IV difenn Rusia diouzh tagadennoù ar Grimeiz e faote da Fyodor Iañ astenn e diriad betek ar Mor Du ha lakaat un den a-du gant Rusia war tron Krimea. Evit-se ec'h itrikas gant mibien Mehmed II, en aner.
İslam II Giray a varvas e 1588 hag anvet e voe e vreur, Gazi Giray, khan Krimea.
Mammenn
La Moscovie, l'Empire ottoman et la crise successorale de 1577-1588 dans le khanat de Crimée gant Chantal Lemercier-Quelquejay hag Alexandre Bennigsen e Cahiers du monde russe et soviétique, niverenn 14-4, 1973.
Euryceros prevostii
Euryceros prevostii a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Vangidae. Ar spesad nemetañ er genad Euryceros an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged peurvuiañ, amprevaned bras dreist-holl.
Annez
Kavout a reer ar spesad e koadegi stank biz Madagaskar.
Gaeltacht
250px|thumb|right|Kartenn a ziskouez toleadoù ar Gaeltacht en Iwerzhon, hervez lezenn 1956. Gaeltacht (distaget ; Gaeltachtaí el liester) pe gouezelegva, pe gouezelva a reer eus an toleadoù eus Iwerzhon ma vez komzet iwerzhoneg evel yezh pennañ gant an darn vrasañ eus an dud. Toleadoù eus kornôg ar vro int, dre vras, strewet dre seizh kontelezh.
En iwerzhoneg e talvez ar ger Gaeltacht ken evit envel hollad an douaroù iwerzhonek-se (komz a reer neuze eus An Ghaeltacht, « ar gouezelegva », « ar vro iwerzhonek »), ken evit ober dave da lodenn pe lodenn anezho (ha neuze e c’haller kaozeal eus Gaeltachtaí el liester, eus Gaeltacht Ráth Cairn, « gouezelegva Ráth Cairn », pe eus Gaeltacht Dhún na nGall, « gouezelegva Dún na nGall »).
En em astenn a ra ar Gaeltacht e kontelezh Dún na nGall ha kontelezh Gaillimh dreist-holl, ha teroueroù bihanoc’h zo ivez e kontelezhioù Maigh Eo,  Korkig,  Ciarraí (Corca Dhuibhne dreist-holl),  Port Láirge (kêriadenn An Rinn) hag An Mhí (kêriadenn Ráth Cairn).