cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rio
Anv-tiegezh brezhonek
Un anv tiegezh brezhonek eo Rio ivez, stumm gwenedek an anv Riou.
Steòrnabhagh
Steòrnabhagh (Stornoway e saozneg) eo kêr nemeti Enez Leòdhas, ha kêr vrasañ an Inizi Gall Diavaez. Pennlec'h Comhairle Na h-Eileanan Siar eo ivez.
Tchinantekeg Tepetotutla
Ur rannyezh tchinantekek eo tchinantekeg Tepetotutla eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 2.000 den (1990) e Mec'hiko.
Vinkt
Vinkt a zo e Flandrez Belgia, e proviñs Reter-Flandrez. Ur gumun e oa gwechall; gant lezenn 1977 eo bet lakaet e kumun Deinze.
Lec'h Doare Amzer
Er yezhoniezh e vez implijet an termen Lec'h Doare Amzer evit renkañ yezhoù ar bed hervez an doare ma vez uzhiet peurliesañ gante ar rannfrazennoù adstagennek.
Implijet e vefe an urzh-mañ gant yezhoù SVO, en o zouez ar saozneg, ar galleg hag ar spagnoleg.
Sant-Nikolaz-an-Hent
<HR noShade>
Sant-Nikolaz-an-Hent a zo ur gumun a Vreizh, bet pennlec'h Kanton Sant-Nikolaz-an-Hent, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|An iliz katolik.
945
Diwar-benn bloavezh 945 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 945
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 945
Marcel Barzin
Marcel Barzin a zo bet ganet d'ar 25 a viz Here 1891 e Dinant (Belgia) ha marvet d'an 31 a viz Kerzu 1980 e Brusel (Belgia).
Tchinantekeg Chiltepec
Ur rannyezh tchinantekek eo tchinantekeg Chiltepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 1 000 den (1994) e Mec'hiko.
Marcel Barzin
Prederour, Doktor war ar Brederouriezh hag al Lizhiri, kelennour skol-veur, politikour, senedour Arondisamant Brusel ha mestrc'hoarier echedoù belgiat.
Bet eo bet kadoriad eus Kevre Belgiat an Echedoù.
Kampion echedoù Belgia e 1931 e Brusel.
Paul Limbos
Paul Limbos a zo bet ganet d'an 6 a viz Gouere 1914.
Div wezh e voe ezel eus skipailh Belgia en Olimpiadoù echedoù.
Kampion echedoù Belgia e Merksem (a-gevred gant Jozef Gobert ha Robert Lemaire) e 1955, e Heist e 1961 hag e Gent e 1963.
Georges-Louis Leclerc de Buffon
thumb|right|Poltrej Buffon gant [[François-Hubert Drouais.]] Georges-Louis Leclerc, kont Buffon a zo bet ganet d'ar 7 a viz Gwenholon 1707 e Montbard (Bro-C'hall) ha marvet d'an 16 a viz Ebrel 1788 e Pariz (Bro-C'hall).
Bevoniour, jedoniour, kosmologour ha skrivagnour gall.
Fête du bruit
An anv
Dont a ra an anv eus an dro-lavar c'hallek faire du bruit dans Landerneau.
Oadvezh an houarn
En arkeologiezh eo Oadvezh an houarn stad diorroadur forzh peseurt pobl ma veze implijet dreist-holl benvegoù hag armoù en houarn. Implij an danvez-se a glot gant cheñchamantoù arall e kevredigezhioù all en amzer dremenet, en o zouez doareoù disheñvel da labourat an douar, kredennoù relijiel ha gizioù arzel disheñvel, daoust ma ne veze ket gwir atav.
Fête du bruit
An aozerien
Aozet eo ar festival gant Régie-scène. Skoazell-arc'hant a resevont, met kevelerien o deus ivez : stalioù Landerne, Espace Culturel E.Leclerc Landerne, Le Crédit Mutuel de Bretagne, Ets Adam (Brasserie des Abers, Bier Mutine), Breizh Cola, Radio france, Chérie FM, Fréquence Mutine, Virgin radio, Le Télégramme, Ouest-France, maville.com, Bic, Magasin vert.
Oadvezh an houarn
En istor eo Oadvezh an houarn eo an diwezhañ prantad pennañ e reizhiad an tri oadvezh a dalvez da rummata ar c'hevredigezhioù ragistorel. Dont a ra goude Oadvezh an arem. Kemmañ a ra deroù ha diwezh an oadvezh-se diouzh ar broioù pe ar rannvroioù.
Fête du bruit
2009
Digeriñ a ra ar festival d'ar 15 a viz Eost 2009. Ar bloavezh-se ne resevont nemet arzourien gallek : Tryo, Archimède, Caravan Palace, Ridan, Anais, Bernard Lavilliers... ha deuet eo 12,000 den evit taol kentañ ar festival.
Oadvezh an houarn
Komz a reer ivez
Fête du bruit
2010
Evit ar bloavezh 2010 eo bet degemeret gant ar festival, Placebo, Status Quo, BB Brunes, Morcheeba, Wax Tailor, Steel Pulse, Zaz, Danakil, Soldat Louis, Batignolles, Florent Vintrigner, 2 Many DJ's, La Rue Kétanou, Melissa Auf Der Maur...
Oadvezh an houarn
Deiziadoù
thumb|222px|[[Dùn Chàrlabhaigh, Leòdhas, Bro-Skos]] thumb|222px|Toenn soul heñvel ouzh re Oadvezh an houarn, Butser Farm, [[Hampshire, Rouantelezh-Unanet]]
Fête du bruit
Lec'h ar brezhoneg er fest
?
Santiago
Santiago zo un anv-badez spagnolek ha portugalek, diwar an anv Sant Iago, stumm kozh Jakez er yezhoù-se, a ro Sant Iago, hag alese Santiago, en deus roet Tiago, Diago ha Diego.
Oadvezh an houarn
Deiziadoù
Lakaat a reer Oadvezh an houarn da gregiñ en kantved kent J.-K. er Reter-Nesañ kozh, Persia, Henindez (gant ar sevenadurioù sevenadurioù vedek), ha Henc'hres (gant an amzervezh teñval gresian). E broioù all eus Europa, e krogas kalz diwezhatoc'h. Komañs a reas Oadvezh an houarn en e kreiz Europa hag er  e norzh Europa. Anadiñ a ra implij an houarn da deuziñ ha da c'hoveliañ benvegoù, e kornôg Afrika war-dro 1 200 kent J.-K., ar pezh a ra anezhi unan eus ar c'hentañ lec'hioù ma tiwanas Oadvezh an houarn, ,.
Santiago
Santi
E Bro-Spagn e vez implijet ar berranv Santi ivez.
Lec'hanvioù
Meur a gêr zo anvet Santiago pe San Diego.
Ger diskouezañ
Er yezhoniezh e vez implijet an termen ger diskouez pe ger diskouezañ (saoz: demonstrative) evit komz eus termenoù deiktel hag a dalvez da spisaat da betra pe da biv emeur oc'h ober dave hag evit disrannañ an daveennoù-se diouzh elfennoù all.
Perzhioù kevreadurezhel
E sinaeg e ranker implijout ur rannig spisaat da heul an anvioù-gwan diskouez atav:
Staget e vezont ouzh ur frazenn anv en he fezh kentoc'h evit ouzh an anv-kadarn spisaet gant ar ger diskouez war-eeun ma vez staget un anv-gwan outañ, keñveriit da skouer :
Implijet e lec'h un anv-kadarn, da skouer :
An niver hag ar jener
E yezhoù all avat, evel ar galizeg, e implijer 15 stumm disheñvel dre diforc'hañ etre an anvioù-gwan diskouez hag ar raganvioù diskouez diouzh un tu hag ivez etre an niver (liester ebet evit ar raganvioù diskouez amresisaat) hag ar jener:
Diouzh an tu all, e spagnoleg daoust ha ma ne vez ket implijet stummoù ispisial evit ar raganvioù diskouez damresisaat e vez graet an diforc'h etre stumm ar raganvioù ha stumm an anvioù-gwan betek 24 stumm en holl, da skouer :
Derezioù
Kemmañ a ra a yezh da yezh an niver a derezioù diforc'het gant ar gerioù diskouez, da lâret eo pellder diouzh an hini a zo o komz hag an hini emeur o komz outañ/i.
E yezhoù 'zo, en o zouez an alamaneg hag ar yezhoù skandinavek, n'eus diforc'h derez ebet hag e vez implijet ur rummad gerioù diskouez nemetañ, da skouer :
Mar bez ezhomm avat e c'hell bezañ spisaet resisoc'h daveennoù an anvioù-kadarn implijet gante seurt anvioù-gwan spisaat (implijet ivez dreze o-unan evel raganvioù spisaat a-hendall) dre ouzhpennañ ragverboù lec'hiañ, da skouer :
E meur a yezh, en o zouez ar galleg hag ar saozneg e vez graet un diforc'h etre daou derez, an derez tost (saoz. proximal) hag an derez pell (saoz. distal), da skouer :
Evel meur a yezh all avat, en o zouez ar spagnoleg, e vez graet an diforc'h e brezhoneg etre tri derez pellder. E spagnoleg e vezont merket gant anvioù-gwan keit ha ma vezont merket gant lostgerioù stag e brezhoneg:
Gant yezhoù zo, e vez diforc'het pevar derez disheñvel, da skouer :
Diforc'hioù all a vez graet ivez gant meur a yezh nann-europek, da skouer ma vez kavet an daveenn uheloc'h pe izeloc'h evit an hini a zo o komz, hervez ma c'heller he gwelet pe get pe hervez ma reer dave d'un dra en e bezh pe a-dammoù. Brudet-meur eo an inuktitut dre ma vez graet meur a diforc'h gantañ.
Deiktelezh divizel
Ouzhpenn ar fed ma talvez ar gerioù diskouez da lec'hiañ o daveennoù er gwirvoud fizikel e c'hellont talvezout ivez da elfennoù deiktel o liammañ elfennoù an diviz ouzh elfennoù divizel all, da skouer :
Ynys Lochtyn
Ynys Lochtyn, pe Ynys Lochdyn, zo un enezennig e Bae Ceredigion, e Kembre, e-kichen Cei Newydd.
Sarthe (stêr)
Emañ hec’h andon e departamant an Orne, e-kichen Moulins-la-Marche. Redek a ra war-zu ar mervent, en ur dremen dre ar c’hêrioù-mañ :
Un nebeud kilometroù goude resev dourioù al Lez (Loir), un adstêr dezhi, e kej gant ar stêr Mezven, en hanternoz da gêr Anje. Adstêrioù all he deus ar Sarthe : e-touez ar re vrasañ anezho e c’haller menegiñ ar stêr Èvre hag ar stêr Huisne.
Ester hag Assuerus
Ester hag Assuerus (Ester e Assuero en italianeg, Esther before Ahasuerus e saozneg) zo anv un eoullivadur 208 x 273 cm graet gant al livourez italian Artemisia Gentileschi etre 1628 ha 1635. Emañ an oberenn er Metropolitan Museum of Art e New York.
Staubbach
Staubbachfall, pe lamm-dour Staubbach, zo ul lamm-dour e traoñienn Lauterbrunnen, e Kanton Bern, e Suis. Kouezhañ a ra an dour eus 297 metr hag en em deurel er stêr Lütschine. Pa gej an dour gant ar golonenn-wrez a vez reoliek el lec'h-se ez a an dour da boultrenn, ha diwar an dra-se eo bet savet anv al lamm-dour (Staub a dalvez poultrenn en alamaneg). Al lamm-dour a c'haller tizhout e-pad an hañv (etre miz Gouere ha miz Here) en ur dremen dre ur riboul er reier. E-pad ar peurrest eus ar bloaz ez eo stanket ar mont e-barzh abalamour d'ar skorn a gouezh, ha tammoù mein a c'hall kouezhañ ivez. Staubbachfall a zo unan eus al lammoù-dour a gaver ar penn-kentañ anezho e-kichen traoñiennoù skornet an Alpoù. A-fet ment eo an eil hini e Suis, an hini kentañ o vezañ Seerenbachfälle e lenn Walensee (305 metrad).
Lennegezh
Awenet e voe Goethe gant Staubbachfall, ha skrivañ a reas ur varzhoneg anvet "Gesang der Geister über den Wassern" (Meulgan da ene mab-den a-us d'an doureier) hag a c'haller lenn er pennad kar er wikipedia alamanek.
Abdelaziz Onkoud
Abdelaziz Onkoud a zo bet ganet d'an 30 a viz Du 1972 en Azemmour (Maroko).
Meurc'hoarier echedoù marokan hag aozer kudennoù echedoù eo.
Mestr Meur eo.
2 396 edo e renk Elo e miz Gouere 2007.
Abaoe 2001 emañ o chom e Bro-C’hall.
Ren a ra ar gazetenn bevarmiziek Problemaz, gouestlet d’ar c’hudennoù echedoù.
1653
Diwar-benn bloavezh 1653 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1653
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1653
Gwiglann
Anv
Gerdarzh Eus gwik ha "lann" (lec'h sakr). Ploelann e oa anv kozh ar barrez, Gwiglann anv ar vourc'h.
Ardamezioù
Troc'het ha bolzet ː ouzh 1 en aour e deir brizhenn erminig en sabel treustellet; ouzh 2 en sabel e ezev en aour
Aozer ː J.E. Benoiston
Kuzul ar Gumunn ; 26 Mezheven 1976
Prefeti ː 11 Eost 1976
Ar volzenn evit kev ragistorel Roc'h-Toull. En ezev diwar ardamezioù familh Kersauzon (1260)
Tchinantekeg Sochiapan
Ur rannyezh tchinantekek eo tchinantekeg Sochiapan eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 5 800 den (2000) e Bro-Vec'hiko.
Tro Breizh (disheñvelout)
Tro Breizh (a-wechoù, dre fazi, an Dro Breizh), a zo:
Kornigell (c'hoariell)
Ur gornigell zo ur c'hoariell hag a vez lakaet da dreiñ war he beg moan, pe gant an dorn pe war-bouez ur gordennig pe ur winterell, hag a vez graet un tonton anezhi ivez, pe un tonton-besk.
Zevekote
Zevekote en izelvroeg hag e flandrezeg kornôgel, a zo ur gêriadenn vihan eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Abaoe 1977 eo ur rann eus kumun Gistel.
Rannvroioù Italia
E-keñver melestradurezh eo rannet Italia en 20 rannvro. Rannet eo ar rannvroioù-se d’o zro e meur a broviñs: da skouer proviñs Siena e rannvro Toskana. Pemp eus an 20 rannvro-se (Traoñienn Aosta, Friuli-Venezia Giulia, Sardigna, Sikilia ha Trentino-Alto Adige) o deus muioc’h a emrenerezh eget ar re all.
Produadur diabarzh gros
Mammenn: EUROSTAT 2008, a-zivout 2005
Pennadoù all
Rannvroioù emren‎ Italia
Tchinantekeg Tepinapa
Ur rannyezh tchinantekek eo tchinantekeg Tepinapa eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 8.000 den (1990) e Mec'hiko.
Crédit mutuel de Bretagne
Ar Crédit mutuel de Bretagne (CMB) pe Kengredit Breizh a zo ur c'hevre eus ar Crédit mutuel. Er strollad Arkéa emañ. Sez ar CMB a zo er Releg-Kerhuon, e-kichenik Brest.
Brezhoneg
Chekennoù e brezhoneg a zo kinniget gant Kengredit Breizh abaoe 1982. Hervez koñvañsion Geneva (1931) int anavezet evel ar chekennoù gallek.
Saint-Omer (Pas-de-Calais)
Saint-Omer (en izelvroeg : Sint-Omaars) a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall), en Artez. Pennlec'h Arondisamant Saint-Omer eo.
kantved
.
Kergrist
Kergrist zo ur gumun e Breizh, e Bro-Gernev hag e kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan. Emañ e-kichenik Pondivi.
Spilhennig
220px|border Ar spilhennig a reer eus ur spilhenn-arouez da lakaat ouzh ur pezh dilhad da ziskouez d'an dud e ouzer komz brezhoneg. E kreiz ar bloaz 2007 e voe skignet ha roet digoust e Breizh gant Ofis ar Brezhoneg diwar awen ha skouer Kembre, ma 'z eus bet fardet ivez un doare spilhenn eus ar seurt evit an dud hag a oar mont e kembraeg. Kavout a rae da dud Ofis ar Brezhoneg e oa gortozet gant ur bern brezhonegerien pa oa ezhomm eus ur merk da ziskouez implij pemdeziek ar yezh, rak hiziv an deiz ez eus tremen 200 000 a dud a embann e komzont brezhoneg. Hervez Visant Roue, anezhañ penn an Ajañs Diorren en Ofis ar Brezhoneg, ec'h eo tres ar wagenn a weler war ar spilhennig arouez diorroadur ar brezhoneg er gevredigezh koulz ha hini ul lagadig a c'hell skeiñ ouzh an danvez kendivizer brezhoneger. Pemzek mil spilhennig a voe fardet er c'hentañ tro, ha kement a verzh o deus graet ma voe ret fardañ reoù all e 2008.
Jupille
Jupille (hervez an anv ofisiel betek 1963), pe Jupille-sur-Meuse (e walloneg:Djoupeye) zo ur c'harter eus Liège e Wallonia e Proviñs Liège. Ur gumun e oa a-raok lezenn ar strollañ kumunioù eus 1977.
Gerdarzh
Peurvuiañ e tispleger an anv evel-hen: ur genkiz roman a vije bet gouestlet d'an doue Jupiter.
Armerzh
Eno emañ ar vreserezh Piedbœuf (kenstroll InBev), a ra ar bier Jupiler.
Tchinantekeg Valle Nacional
Ur rannyezh tchinantekek eo tchinantekeg Valle Nacional eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 1.000-2.000 den (1990) e Mec'hiko.
Tchinantekeg Usila
Ur rannyezh tchinantekek eo tchinantekeg Usila eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 9.000 den (1990) e Mec'hiko.
Logos
logos (λογοs) a zo ur ger gregach hag a dalvez kement ha "prezeg". Kemeret eo bed gant ar yezhoù all evit sevel gerioù nevez. Talvezout a ra neuze ar wrizienn-se kement ha :
Implijet eo bet e-unan (« al logos ») gant filozofed evit ober anv eus « ar Rezon o c'houarn ar bed », ha gant ar relijïon gristen evit ober anv eus « ar Verb inkarnet ».
Tchinantekeg Tlacoatzintepec
Ur rannyezh tchinantekek eo tchinantekeg Tlacoatzintepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 2.000 den (1990) e Mec'hiko.
Patologiezh
Kleñvedouriezh (diwar an henc'hresianeg παθολογία pathologia, "studi ar gloazioù") a reer eus ar skourr eus ar vezekniezh a studi ar c'hleñvedoù.
Dre ar gleñvedouriezh e termener ar c'hleñvedadur, da lavaret eo hollad arouezioù resis kleñved pe gleñved, a sikour gant ar vezeieon da zeznaouiñ ar c'hleñved goude ar selaouennadenn.
Emdroadurouriezh (antropologiezh)
An emdroadelouriezh, en antropologiezh, zo ur gelennadurezh a laka bezañs lezennoù peurefedus war ober en istor an Den.
En e ster strishañ ez eo an emdroadurouriezh, un hollad kelennadurioù savet en eil hanterenn an XIXvet kantved gant diazezerien an antropologiezh, en o zouez Lewis Henry Morgan, Edward Tylor, Herbert Spencer ha James George Frazer.
De Nuremberg à Nuremberg
De Nuremberg à Nuremberg a zo un teulfilm gall sevenet gant Frédéric Rossif diwar-benn an nazied hag an Eil Brezel-bed, hag ar skrid anezhañ savet ha lennet gant Philippe Meyer. Savet eo ar film-mañ diwar dielloù orin eus ar brezel.
En titl ez eus kaoz eus bodadegoù ramzel an nazied, adalek 1933 e Nürnberg, e penn kentañ ren Hitler, hag eus prosez Nürnberg (1945-1946) goude diskar an IIIde Reich.
E div lodenn eo rannet an teulfilm. An hini gentañ (gant an titl, Le Triomphe de la Volonté (1933-1942)) a zo war penn kentañ ren Hitler ha war trec'hoù an Aks er brezel. An eil lodenn (gant an titl, La Défaite et le Jugement (1942-1945)) a zo war trec'h ar gevredidi ha war prosez Nürnberg goude-se.
Dál Riata
Dál Riata (hervez an heniwerzhoneg) pe Dalriada pe Dalriata, a oa ur rouantelezh Gouezeled savet en arvorioù Iwerzhon ha Bro-Skos, a-raok ar bloavezh 1000. War-dro dibenn ar ha deroù ar  e oa enni tachennoù Argyll ha Bute ha Lochaber ha kontelezh Aontroim en Ulaid.
En Argyll ne oa da gentañ nemet teir c'henel:
Istor
War-dro dibenn ar kantved e teuas ur genel all war wel, Cenél Comgaill, e reter Argyll. Distrigoù Lorn ha Cowal en Argyll o deus miret anvioù Cenél Loairn ha Cenél Comgaill, ha distrig Morvern a oa gwechall Kinelvadon, diwar Cenél Báetáin, ur rann eus Cenél Loairn.
Alies e weler Dál Riata evel un drevadenn iwerzhonat e Bro-Skos, petra bennak ma sav un toullad hendraourien a-enep-krenn d'ar gredenn-se Tud Dál Riata a vez graet Skoted anezho alies, diwar an anv latin scotti a veze graet eus tud Iwerzhon ivez, hag a dalveze kement ha gouezelegerien, pe e vijent a Skos, a Iwerzhon, pe a lec'h all. Amañ e vint anvet Gouezeled. . En he c'hreñvañ e oa ar rouantelezh dindan Áedán mac Gabráin (a renas war-dro 574-608), met torret e voe he c'hresk en Emgann Degsastan e 603 gant Æthelfrith Northumbria.
Faezhadennoù bras a c'hoarvezas en Iwerzhon ha Bro-Skos en amzer Domnall Brecc (marvet e 642) hag a lakeas fin da amzervezh kaer Dál Riata.
Tud, douar ha mor
Kalz kemmoù zo bet er vro a oa Dál Riata gwechall. Goullo eo ar maezioù e-skoaz neuze.
Danvezelouriezh
E prederouriezh, an danvezelouriezh zo ur seurt fizikalouriezh a zifenn ez eo an danvez an dra nemetañ a c'haller lavaret diwar e benn e gwirionez ez eus anezhañ da vat.
Ijinet eo bet ar ger gant Leibniz e 1702, ha kemeret war e gont evit ar wezh kentañ gant La Mettrie wa-dro 1748. Koulskoude, ar c'hentañ danvezelourien, anvet danvezelourien gwikefreourien, a oa prederourien eus an Henamzer : Herakleitos, Demokritos, Leükippos, Diogenes, Epikouros, Lucretius.
C'hwevrer 2006 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
Framm
Astennoù-stêr
* e matematik, ar framm a zo elfenn bennañ an deorienn a ginnig ma 'z eus hollad reolennoù a c'hellfe termenañ perzhioù d'ur framm nevez hag e chomfe e diabarzh ar framm matematikel kentidik
C'hwevrer 2006 e Breizh
2006 e Breizh
Sadorn 18 C'hwevrer
right|110px
Framm
Astennoù-stêr
بنية (توضيح) Struktur (flertydig) Structure (disambiguation) Structure Estrutura Struktúra (egyértelműsítő lap) Struttura Estrutura (desambiguação) Structură Структура (значения) Štruktúra Struktur โครงสร้าง (แก้ความกำกวม)
Tchatineg
Ur yezh otek-mangeek eus is-skourr ar yezhoù zapotekek eo an tchatineg (chatino) komzet gant tro-dro da 38.000 den en holl e Mec'hiko.
C'hwec'h rannyezh disheñvel ez eu, anvet hervez al lec'h ma vezont komzet:
946
Diwar-benn bloavezh 946 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 946
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 946
Yezh emren
Ur yezh emren a zo ur yezh, peurliesañ unvanaet, ganti reolennoù diazezet mat.
Ar c'hontrol eo neuze eus ur yezh diemren.
Peurliesañ he devez ur yezh emren yezhadurioù, geriadurioùhag ul lennegezh dre skrid.
Kornigell gentrek
Ar gornigell gentrek (liester : kornigelled kentrek), pe kernigell gentrek c'hoazh, a zo un evn hirc'harek, Vanellus spinosus an anv skiantel anezhañ.
Yezh emren
N'en deus ar fed ma vez renket ur yezh evel ur yezh emren netra da welet gant an diforc'hioù yezhadurel etrezio ha yezhoù all, met diazezet e vez ar renkadur-mañ kentoc'h war fedoù sokial ha politikel. Bez' e c'hell un hevelep yezh bezañ renket evel ur yezh emren d'ur mare resis met war-lerc'h dont da vezañ renket evel ur yezh diemren.
Kornigell gentrek
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar gornigell gentrek en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
Yezh emren
Setu un nebeud skouerioù a denn da yezhoù bet renket evel yezhoù emren gwechall met deuet da vezañ renket hiziv dre vras evel yezh diemren:
Diouzh an tu all, avat, e kaver yezhoù bet renket gwechall evel yezhoù diemren deuet da vezañ renket hiziv evel yezhoù emren, da skouer:
Westouter
Westouter  a zo ur rann-gumun eus Heuvelland e Kornôg-Flandrez e Belgia. War an harzoù gant Bro-C'hall emañ. Ur gumun e oa gwechall; gant lezenn 1977 eo bet lakaet e kumun Heuvelland.
Bezioù ar C'hommonwealth: Westoutre Churchyard and Extension
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Westouter a chomas gant ar Re Gevredet tost a-hed ar brezel. Bered ar gumun hag hec'h astenn a voe implijet gant unanennoù-stourm hag ospitalioù-red adalek miz Du 1914 betek miz Gwengolo 1918 .
Daougleureged
An daougleureged eo ar blotviled a ya d'ober ar gevrennad Bivalvia. Perzh boutin an holl loened-se eo o c'hrogenn rannet e div lodenn stag an eil ouzh eben hag a c'hell serriñ ha digeriñ.
Bevañ a reont holl en dour (dous pe sall).
Rummatadur
N'emañ ket an holl loenoniourien a-du diwar-benn rummatadur an daougleureged. E-touez an urzhiadoù, spesadoù bev enno hiziv an deiz, emañ:
Loker
Loker  a zo ur rann-gumun eus Heuvelland e Kornôg-Flandrez e Belgia. War an harzoù gant Bro-C’hall emañ. Ur gumun e oa gwechall; gant lezenn 1977 eo bet lakaet e kumun Heuvelland.
Kuzul Kenaozañ Strolladoù Komunour e Breizh-Veur
En em gavout a ra alies ar C'huzul evit dielfennañ stad politikel ar bed hag ar broioù-ezel hag evit kenoazañ lidoù etrebroadel.
Strolladoù ezel
Embannet e vez gant ar C'huzul ur gelaouenn anvet Solidarity ("Kengred"), disheñvel diouzh ar gelaouenn ganti an hevelep anv embannet gant ar strollad trotskour.
Yezh diemren
Ur yezh diemren a zo ur yezh, peurliesañ nann-unvanaet, liammet ouzh ur yezh emren hag a dalvez da yezh unvan evit, dre skrid dreist-holl.
N'en deus ar fed ma vez renket ur yezh evel ur yezh emren netra da welet gant an diforc'hioù yezhadurel etrezi ha yezhoù all, met diazezet e vez ar renkadur-mañ kentoc'h war fedoù sokial ha politikel. Bez' e c'hell un hevelep yezh bezañ renket evel ur yezh emren d'ur mare resis met war-lerc'h dont da vezañ renket evel ur yezh diemren.
Setu un nebeud skouerioù hag a denn da yezhoù bet renket evel yezhoù emren gwechall met deuet da vezañ renket hiziv dre vras evel yezh diemren:
Diouzh an tu all, avat, e kaver yezhoù bet renket gwechall evel yezhoù diemren deuet da vezañ renket hiziv evel yezhoù emren, da skouer:
Douchy-lès-Ayette
Douchy-lès-Ayette a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Quintus Horatius Flaccus
Quintus Horatius Flaccus (Horas a-wechoù e brezhoneg), ganet d'an 8 a viz Kerzu, 65 kent J-K ha marvet d'ar 27 a viz Du eus ar bloavezh 8 kent J-K) a oa ar barzh latin pennañ en amzer Aogust. Ganet e oa bet e Venosia, ur gêr vihan war an harz etre Apulia ha Lukania. Mab ur sklav frankizet e oa hag un deskadurezh vat a voe roet dezhañ.
Goude muntr Caius Julius Caesar e soudardas Horace e lu Brutus ha stourm a reas en Emgann Philippi gant ar renk a d-tribunus militum. Pa embannas Aogust un distaol evit ar re o doa brezelet outañ e tistroas da Italia met lamet e oa bet e zouareier digantañ gant ar Stad. Daoust ma lavare e oa aet da baour e voe barrek Horatius da brenañ ur post scriba quaestorius a roas tro dezhañ da vevañ en un doare klet.
Gant Maecenas e voe gwarezet. Mervel a reas en 8 kent J-K, un nebeud mizioù hepken goude marv e warezer.
Anavezet eo buhez Horas dre e oberenn, leun a zitour diwar e benn. Re all a lenner en De viris illustribus gant Suetonius.
Avezeg
Avezeg a zo ur gumun eus Breizh, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Sokialouriezh
Ar sokialouriezh a zo ur vartezeadenn pe un ideologiezh politikel hag armerzhel a ginnig ma vo perc'hennet pe kontrollet an doareoù produiñ hag eskemm gant ar gummuniezh Ar sokialouriezh a vremañ a zo hec'h orin el luskad oberour eus an. Hervez Karl Marx e tizhfed ar sokialouriezh dre emgann ar renkadoù ha un dispac'h gwerinel hag ur stad etre war hent ar gommunouriezh e vefe ,
Alfons Franck
Alfons Franck a zo ur mestrc'hoarier echedoù belgiat.
Ezel e voe eus skipailh Belgia en Olimpiadoù echedoù.
Kampion echedoù Belgia e Blankenberge e 1958.
Clywedog
Clywedog zo un anv-lec'h kembraek, hag anv peder stêr e Kembre, anvet Afon Clywedog o-feder e kembraeg:
Afon Clywedog (gwahaniaethu)
Besançon
Besançon ( e galleg, gant tud ar vro) zo ur gêr e Reter Bro-C'hall war ribl ar stêr Doubs ha penn-lec'h departamant an Doubs ha kêr-benn ar rannvro Bourgogne-Franche-Comté. Kêr-benn ar rannvro istorel Franche-Comté e oa. Emañ war vord ar menezioù Jura hag en un 60 kilometr bennak eus Bro-Suis.
Douaroniezh
E traoñienn an Doubs emañ Besançon, e-barzh ur gildroenn anezhañ.
Gerdarzh
Hervez Dauzat & Rostaing e teu an anv eus ur wrizienn rakkeltiek ves-, menez, gant ul lostger rakkeltiek -unt- hag un adlostger -ionem.
Istor
Kêr-benn civitas Sequanorum e oa, e proviñs Belgica; goude-se e tremenas d'ar broviñs Germania Superior adalek an impalaer Domitianus.
Besançon a oa bet distrujet er bloaz 456 gant ar Vurgonded, hag er bloaz 937 gant Hungared.
Eus 1184 da 1664, Besançon a oa ur gêr an impalaeriezh, ha kêr-benn ar Franche-Comté.
Aloubet eo bet, gant e rannvro, er bloaz 1668, gant Loeiz XIV, roue bro C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
Iliz-veur Besançon eo ar savadur relijiel brasañ, giz c'hotek ganti. Savadurioù all a zo eus ar mare araok aloubidigezh Bro-C'hall, da skouer Tour de la Pelote savet gant gouarnamant ar gumun war urzh Karl V an Impalaeriezh Santel e 1546.
Roet eo bet d'ar gêr al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor hag hini ar Glad bedel gant an UNESCO (e 2008) abalamour da Gwikadell Besançon, mogerioù-kreñv savet gant Vauban etre 1678 ha 1771.
Darempredoù etrebroadel
thumb|Ardamezhioù Besançon ha re [[Freiburg im Breisgau, arouezioù o gevelladenn.]] Sinet ez eus bet emglevioù gevelliñ pe genober gant meur a strollegezh tiriadel estrañjour.
Kornigell-stepenn
Ar gornigell-stepenn (pe kernigell stepenn) a zo un evn hirc'harek, Vanellus gregarius an anv skiantel anezhañ.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar gornigell-stepenn en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
Karen Blixen
Baronez Karen von Blixen-Finecke a zo bet ganet d'ar 17 a viz Ebrel 1885 ha marvet d'ar 7 a viz Gwengolo 1962 e Rungstedlund. Skrivagnerez eus Danmark, o skrivañ e daneg hag e saozneg.
Bevañ a reas en Afrika (Kenya) etre 1914 ha 1931.
East Sepik
East Sepik (Tok Pisin : Is Sepik) a zo ur broviñs eus Papoua Ginea-Nevez lec'hiet war arvor norzh ar vro. Wewak eo he c'hêr-benn. Ur boblañs a 343 180 a dud hag ur gorread a 42 800 km² he deus.
Gwiler-Kerne
Broig
Daoust m'emañ ar gumun e Kumuniezh kumunioù Gorre ar Vro Vigoudenn emañ Gwiler e Bro giz Douarnenez evit a sell ar c'hiz kozh evit ar c'hoefoù, ha neket er Vro-Vigoudenn. A-raok e heulie ar merc'hed giz Bro ar C'hlaziked, ha setu ma veze graet "Borledenned" eus ar merc'hed-se (da lavaret eo merc'hed giz Kemper), gant tud Douarnenez, ha neket "Pennoù-sardin". Evit un darnig evelkent e oa er Vro-Vigoudenn.
François Boucher
François Boucher (1703-1770) zo ul livour gall eus an, ganet ha marvet e Pariz. Brudet eo e boltredoù merc'hed yaouank.
Liam Ó Flaitheartaigh
thumb|175px Liam Ó Flaitheartaigh (stumm saoznekaet :Liam O'Flaherty) a oa bet ganet d'an 28 a viz Eost 1896 e Gort na gCapall war Inis Mór (unan eus Inizi Aran e kontelezh Gaillimh), en Iwerzhon, ha marvet d'ar 7 a viz Gwenholon 1984 e Dulenn (Iwerzhon).
Skrivagner iwerzhonat ha stourmer eus an IRA e oa.
Kemer a reas perzh e krouidigezh Strollad Komunour Iwerzhon e 1921.
1654
Diwar-benn bloavezh 1654 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1654
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1654
Kromozom
Ar c'hromozom (diwar ar gresianeg χρῶμα/chroma liv ha σῶμα/soma korf) zo un elfenn graet gant TDN ha proteinoù (an histonoù) er c'helligoù.
Er c'hromozom emañ an titouroù genetik hag a vez dasparzhet e pep kellig dre ar rannadur kelligel.
Lec'hiadur er gellig
Diouzh ar gellig eo.
Kromozomoù ar c'helligoù eukariot
Kromatin fetisaet a ya d'ober ar c'hromozomoù. Cheñch a ra stumm ar c'hromatin diouzh prantadoù ar c'helc'hiad kelligel.
Stumm
Diouzh al lec'h m'emañ ar santromer e vez disheñvelaet ar c'hromozomoù :
Kromozomoù direizh a c'hell bezañ ivez :
Kariotip
Heñvel eo kariotip bevedegoù ar memes spesad. Er c'helligoù somatek ez eus bep a div skouerenn kromozom. Ur skouerenn hepken zo er c'helligoù seksel.
Kromozomoù ar c'helligoù prokariot
E darn vrasañ ar bakteri eo kelc'hiek ar c'hromozom.
James
James zo un anv-badez saoznek, ha bet un anv gallek ivez, par d'an anv brezhonek Jakez, nemet tostoc'h da Jalm pe Chalm. An anv poblekañ roet d'ar baotred e SUA e oa e 1990.
Evel an anvioù-se e teu eus an hebreeg, eus an anv Jakob, unan eus an ezec'h meneget er Bibl. Deuet eo d'ar saozneg eus an anv gallek James, adstumm da Gemmes, diwar al latin izel Iacomus, ur stumm rannyezhel da Iacobus, eus an Testamant Nevez e gregach, (Ἰάκωβος /Iakōbos), eus an anv hebreek יעקב (Yaʻaqov). Degaset e voe da Vreizh-Veur gant aloubidigezh Gwilherm II (dug Normandi) e 1066.
Tud
Douget eo bet an anv
Evel anv-tiegezh
Kavet e vez e Normandi hag er broioù saoznek.
Kannañ
thumb|right|[[Jean Siméon Chardin:  Ar Gannerez (war-dro 1735)]] Kannañ ar c'houez, da lavarout eo an dilhad lous, a vez ret ober a-wechoù, hag un ober kalet eo bet e-pad pell e broioù Europa.
War ar maez
Skeudenn: Kannañ a veze graet a-raok er gwazhioù e Breizh. Lavaret e veze mont d'ar wazh, pe d'ar poull, da lavarout eo d'ar [[poull-kannañ. Mojennoù zo diwar-benn ar c'hannerezed-noz.
E kêr
Er c'hêrioù bras e dibenn an kantved e veze aozet kanndioù.
Flemmerezh
Ar flemmerezh a zo un doare displegañ, ha drezañ e lavar un den ar c'hontrol eus pezh a soñj, en ur leusker e selaouerien da gompren pegen pell emañ pezh a lavar diouzh pezh a soñ e gwirionez.
<!--
Étymologie
L’étymologie du mot ironie provient du grec εἰρωνεία (eironeia), qui signifie ignorance feinte (une technique souvent employée par le philosophe Grec Socrate), de είρων (eiron), celui qui pose une question en se prétendant crédule (une question rhétorique), et du verbe είρειν signifiant « parler ». Ce verbe είρειν (eirein) est lui-même probablement issu de la racine indo-européenne *wer- dire.
Caractéristiques
L’ironie verbale est ainsi souvent employée dans des textes et discours argumentatifs et critiques. L’auteur utilise alors différents procédés de style : L’ironie se caractérise aussi par la typographie, la ponctuation (points d’exclamation récurrents, questions rhétoriques, points de suspension, parenthèses, guillemets...), l’intonation... Un signe typographique, le point d'ironie, existe pour indiquer que la phrase qui précède est ironique, mais n’a jamais été vraiment utilisé.
Quelques genres littéraires où l’ironie est omniprésente :
-->
Argyll ha Bute
thumb|right|260px|Argyll and Bute (Earra-Ghaidheal agus Bòd) e Bro-Skos Argyll ha Bute, Argyll and Bute e saozneg, Earra-Ghaidheal agus Bòd (distaget ) e gouezeleg, zo unan eus an 32 council area e Bro-Skos a-vremañ, savet diwar gendeuziñ div gontelezh kozh, kontelezh Argyll ha kontelezh Bute e 1996, gant un tamm bihan eus Dunbartonshire. Ceann Loch Gilb eo ar pennlec'h.
Maol Chinn Tìre
right|thumb|300px|Maol Chinn Tìre, gant an [[tour-tan.]] Maol Chinn Tìre (distaget [mɯːlˠ̪ çiɲˈtʲiːɾʲə] e gouezeleg), Mull of Kintyre e saozneg, eo an anv roet da lodenn greisteisañ ledenez Kintyre e mervent Bro-Skos, ur pemzek km eus Campbeltown. Un tour-tan zo e beg al ledenez, brudet gant ur ganaouenn, Mull of Kintyre, savet gant Paul McCartney ha Denny Laine (deuet e-maez e miz Du 1977).
Argyll ha Bute
Kuzulvaoù amezek
Setu ar rannvroioù amezek: an Uheldirioù, Perth ha Kinross, Stirling ha West Dunbartonshire.
Flemmerezh
Flemmerezh sokratek
Gant ar flemmerezh sokratek e klask ar prederour ober van da chom hep gouzout ( an dic'houzouta vez graet eus se) evit lakaat war-wel tu gwan doare-soñjal un den all, hag e ziskouez dezhañ.
Dasyuridae
Dasyuridae zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged godellek.
Genadoù
Etre 16 hag 21 genad zo renket er c'herentiad-mañ :
Muel
Muel zo
Malgeneg
Malgeneg [margəˈnek] a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan.
Douaroniezh
War richerioù Bonnechère, Frétu, ha Santez-Trifin, emañ Malgeneg
Emsavadeg ar Bonedoù ruz
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed
Skiant
thumb|right|160px|Skeudennadur eus an [[TDN zo diazez an holl vuhez]]
Pianc'hy
Pianc'hy, pe Piye, a zo krouer ar tierniezh, a orin nubian. Napata, e Nubia, a oa e ger-benn.
Nikita C'hrouchtchov
Nikita Sergeievitch C'hrouchtchov (Ники́та Серге́евич Хрущёв) a zo bet ganet d'ar 5 a viz Ebrel 1894 ha marvet d'an 11 a viz Gwenholon 1971.
Kornigell lost gwenn
Ar gornigell lost gwenn (pe kernigell lost gwenn) a zo un evn hirc'harek, Vanellus leucurus an anv skiantel anezhañ.
Skiant
Ar Skiant (eus al latin scientia, "anaoudegezh") zo ur reizhiad da zastum anaoudegezh zo diazezet war an hentenn skiantel. Ar skiant zo ivez hollad urzhiet an anaoudegezh gounezet dre an enklask-se,. Ar skiant evel ma’z eo termenet amañ zo anvet a-wezhioù skiant glann evit lakaat kemm gant ar skiantoù pleustrek, a implij an imbourc’h skiantel da vastañ ouzh ezhommoù an dud. An tachennoù skiant a vez rannet etre daou strollad pennañ peurliesañ :
Galictis
Ar genad galictis zo daou spesad huroned ennañ. Un darn eus kerentiad ar Mustelidae eo.
Anevaled heñvel ouzh ar c'haerelled int. Bevañ a reont e Suamerika.
Kornigell lost gwenn
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar gornigell lost gwenn en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
Nikita C'hrouchtchov
Kentañ Sekretour Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel adalek 1953 betek 1964 ha Kadoriad Kuzul Maodierned Unaniezh Soviedel adalek 1958 betek 1964.
Skiant
Ar strolladoù-se a vod skiantoù arnodel, ar pezh a dalvez e rank an anaoudegezh a zastumont bezañ diazezet war anadennoù a c’haller evezhiañ hag a c’hell bezañ amprouet gant skiantourien all a labour er memes doare.
Ar jedoniezh, a vez lakaet a-wezhioù en un trede strollad skiantoù anvet skiantoù furmel, he deus war un dro heñvelidigezhioù ha disheñvelidigezhioù gant skiantoù ar vuhez hag ar skiantoù sokial. Heñvel int ouzh ar skiantoù arnodel abalamour ma renont ar studi diuntuek, urzhiek ha damantus eus un dachenn anaoudegezh ; disheñvel int abalamour d’an hentenn a dalvez da wiriañ an anaoudegezhioù hag a implij an a priori kentoc’h evit taolioù arnod. Ar skiant furmel, a gaver enni ivez ar stadegoù hag ar boelloniezh, zo diziouerus d’ar skiantoù arnodel. An araokadennoù bras er skiantoù furmel o deus degaset alies araokadennoù bras er fizik hag e skiantoù ar vuhez. N’haller ket dioueriñ ar skiantoù furmel da sevel martezeadoù, damkaniezhioù, ha lezennoù, war un dro evit dizoleiñ hag evit deskrivañ penaos ez a an traoù en-dro (skiantoù ar vuhez) ha penaos e soñj hag en em zalc’h an dud (skiantoù sokial).
Istor ar skiantoù
Sellet ouzh ar pennad Istor ar skiantoù Ar "skiant" a oa stag ouzh ar brederouriezh en deroù. E-pad pell oa bet un obererezh poelladiñ a oa e bal displegañ kevrinoù ar bed dre implij ar poell. E diwezh ar Grennamzer e krogas ar skiant da zistagañ diouzh levezon an deologiezh ha diouzh hini ar brederouriezh. E-kerz hec’h istor eo bet rannet he zachenn etre danvezioù disheñvel evel ar matematik, ar gimiezh, ar vevoniezh, ar fizik, ar mekanik, ar vezegiezh, al louzawouriezh, ar steredoniezh, an ekonomiezh, ha kement zo ….
Hiziv ar skiant zo war un dro un doare da soñjal diazezet war nac’hadenn ar penngredennoù hag un imbourc’h urzhiek eus ar bed gant ar poell a-benn sevel un hollad anaoudegezhioù zo gouest da herzel ouzh rd an amzer hag ouzh ar burutelladennoù poellek. Ar skiant zo ivez hollad urzhiet an anaoudegezhioù-se, frammet e kelennadurioù hag e patromoù (da skouer : kelennadur an tredanwarellegezh e tredanerezh, kelennadur ar c’hinnig hag ar goulenn en ekonomiezh, ha kement zo).
Liammoù diavaez
E-levrioù:
Keleier:
Dafar:
Skiant farsus:
Jean-Paul Ollivier
Jean-Paul Ollivier zo ur c'hazetenner breizhat, ganet d'an 22 a viz Mae 1944, e Konk-Kerne. Skrivet en deus kalz diwar-benn ar marc'hhouarnerezh, ha marc'hhouarnerezh Breizh.
Kalzlevrioù en deus skrivet diwar-benn ar sport, ar vartoloded, Breizh ha Charles De Gaulle.
Rotselaar
Rotselaar a zo ur gumun eus Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
Nymphadora Tonks
Nymphadora Tonks zo ur sorserez e romantoù Harry Potter, skrivet gant J. K. Rowling. Ezel e oa eus ar c'hoskoriad anvet Hufflepuff e skol Hogwarts. Labourat a ra bremañ evel auror evit maodierndi an hudouriezh hag ezel eo eus Urzh ar Feniks. Ne blij ket dezhi hec'h anv-badez, Nymphadora. Mont a reer outi eta dre he anv familh, Tonks.
right
Evit mont pelloc'h
Ganet eo bet Nymphadora Tonks e 1973 moarvat. He zad zo ur sorser a orin "muggle", anvet Ted Tonks hag he mamm, Andromeda Black, zo ur genitervez da Sirius Black. Nymphadora Tonks zo ur sorserez he "gwad mesklet" eta (enebet d'ar re o "gwad glann"). Stumm ur galon zo d'he fenn, gant daoulagad du ha lufrus. Gouest eo da cheñch stumm he dremm pe liv he blev hag hini he daoulagad pa he dez c'hoant evel ar Metamorphomagused all. Da gustum e vez ros bubble-gum he blev. O liv naturel zo gell marteze. Er filmoù e vezont mouk. Dont a reont da vezañ ruz pa ya droug enni.
Nymphadora Tonks a oa ur plac'hig hepken e-pad ar brezel kentañ a-enep Lord Voldemort. Studiet he deus e Hogwarts, er c'hoskoriad Hufflepuff. E-pad e studioù n'eo ket bet prefed evit he c'hoskoriad, ne oa ket sirius a-walc'h kredapl daoust dezhi da gaout notennoù mat moarvat rak deuet eo da vezañ aurorez goude bezañ tremenet seiz bloavezh e Hogwarts.
Teir bloavezh studi zo c'hoazh evit dont da vezañ auror.
Harry Potter and the Order of the Phoenix
Anavezet on eus N.Tonks el levr mañ. E-penn kentañ on eus gouezet e oa hi o labourat "Urzh ar Feniks" hag un Auror plijus. D'un doare ofisiel ez eo Tonks ha Kingsley Shacklebolt o labourat dindan urzhioù ar minister a-enep d'an Death eaters ha da Sirius Black. Evit Tonks ha Shacklebolt e chomo kuzh ar pezh a sonjont dirak ar minister, hag evit an "enep Dumbledore polis" e vint ofisielamant.
Harry Potter and the Half-Blood Prince
Er c'hwec'hvet levr e vo adkavet Tonks e Hogsmeade (pré-au-lard), chom a raio tro-dro da Hogwarts. Harry a gav dezhañ eo disheñvel Tonk diouzh boas, tristik eo. Ha n'eus ket livioù fluo war e vlev ken. Cheñchet eo ivez stumm he fatronus. Harry hag e vignoned a gred eo trist Tonks dibaoe marv Sirius Black. Lavarout a reont ivez e oa amourouz anezhañ marteze. Klask a ra Molly Weasley reiñ nerzh dezhi en-dro. Goude marv Dumbledore e tesker e oa dre wall Remus Lupin e oa-hi mod-se, karantez he doa evitañ. Gant e batronus e oa stumm ur bleiz. Lupin en doa aon rak enem cholbañ ganti rak ur [bleiz-garv]] zo anezhañ, n'en doa ket c'hoant da vezañ un dañjer eviti. E-pad interamant Dumbledore e weler Tonks ha Lupin dorn-ha-dorn. Nerzh ha levenez a oa gant Tonks en-dro.
Harry Potter and the Deathly Hallows
Er seizhvet levr ez a Tonks, asambles gant daouzek den all eus "Urzh ar feniks", da gemer Harry Potter evit kas anezhañ diouzh ti an Dursleyed betek ti Ar re Weasley, the Burrow. A-raok mont kuit eus ti ar re Dursley, e lavar Tonks ez eo dimezet gant Remus Lupin. Nijal a ra gant Ron Weasley, ho daou dindan neuz Harry Potter, a-drugarez d'ar Polyjuice Potion, evit m'ho dije bec'h an Death eaters o kavout an Harry Potter gwirion.
Pelloc'h el levr e lavar Lupin d'an holl, eo erru Tonks dougerez. Anv ar babig a vo Teddy Lupin, anv e dad-kozh. Remus ha Tonks a zibabo Harry evel paeron. Teddy a zo metamorphmagus evel e vamm.
E-kerzh emgann Hogwarts eo lazhet Tonks gant Bellatrix Lestrange ha Remus Lupin gant Dolohov. Teddy a vo emzivad neuze met desavet e vo gant Andromeda Tonks.
He c'herent hag he anaouedegezhioù
Evit ar familh Black e oa dizenorus eurediñ gant ur muggle, eviti a oa "glann he gwad" hag evite dreis-holl ... Abalamour da se e oa bet skarzhet Andromeda Black eus gwezenn-lignez he familh. Ha Nymphadora a zo bet lakaet a-gostez gant ar re Vlack o deus heug outi.
Andromeda, ur genitervez da Sirius Black, zo bet tennet eus gwezenn-lignez ar familh ivez. Sirius a lavar e oa Andromeda unan eus e genitervezed a gare ar muiañ. C'hoarezed Andromeda eo Narcissa Malefoy ha Bellatrix Lestrange. Lucius Malefoy ha Rodolphus Lestrange a zo eontred da dTonks eta ha Draco Malefoy zo he c'henderv. Met ne zarempredont ket an eil re ar re all ken abalamour d'o mennozhioù.
Andromeda Black ha Ted Tonks n'ho deus bet bugel all ebet met Tonks he deus kavet un doare c'hoarig, Ginny Weasley. En em glevout a reont mat o-div. N. Tonks zo amourous eus Remus Lupin. Asambles e vezont gwelet er C'hwec'hvet levrenn.
Lupin ha Tonks a zimez er seizvet levr hag ur mab o deus, anvet Teddy Tonks. Nymphadora Tonks, Remus Lupin ha Ted Tonks az aio da anaon er seizvet levr. E unan e chomo Teddy gant Andromeda Tonks, Harry Potter a vo paeron dezhañ.
En dibenn e tesker emañ Teddy Tonks e karantez gant Victoire Weasley, merc'h da V/Bill Weasley ha Fleur Delacour.
Er sinema
Tonks a zo c'hoariet gant Natalia Tena er film Harry Potter and the Order of the Phoenix zo aet er-maez d'an 11 a viz Gouere 2007. Siwazh ne weler Tonks nemet e penn-kentañ ar film.
Notennoù
Fénixův řád Figuren der Harry-Potter-Romane Order of the Phoenix (fiction) Feeniksin kilta Lieux dans l’univers de Harry Potter הארי פוטר - דמויות משנה Medlemmer av Føniksordenen Zümrüdüanka Yoldaşlığı
947
Diwar-benn bloavezh 947 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 947
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 947
François d'Avaugour
Frañsez Avaogour, pe François d'Avaugour e galleg, ganet en 1462 ha marvet en 1510, a oa mab bastard da Frañsez II, dug Breizh hag e bried kleiz Antoinette de Maignelais.
Savet e oa bet e kastell Naoned a-gevret gant e hanterc'hoar Anna Vreizh.
Kont Goeloù e oa, hag anvet da gont Vertus en 1485.
Dirak Stadoù Breizh e tilezas e wirioù hêrezh war gurunenn Vreizh, pa voe bec'h e 1488-1491.
Gouarnour kêr Sant-Malo eo bet.
Degemer a eure kolier urzh Sant-Mikael a-berzh ar roue gall. Enebiñ ouzh e dad a eure pa savas kabaduilh abalamour da Pierre Landais ha war-dro fin ar brezel ouzh ar C'hallaoued.
E diegezh
E 1492 e timezas da Madeleine de Brosse, a oa merc'h da Jean de Brosse. mervel a eure o daou vab hag o merc'h en-yaouank.
Trigonometriezh
An drigonometriezh, pe an dric'hornventouriezh, zo ur skourr eus ar matematik hag a bled gant an tric'hornioù ha dreist-holl war-dro re ur c'hogn 90° dezho. Plediñ a ra ivez gant an darempredoù etre kostezioù ha kognoù an tric'hornioù-se ha gant ar fonksionoù trigonometrek a liv an darempredoù-se.
An drigonometriezh a vez implijet er matematik glan met pouezus eo ivez e meur a skourr eus ar skiant hag an deknologiezh. Desket e vez e skolioù an eil derez. Ur skourr eus an drigonometriezh, trigonometriezh sferek e anv, a studi an tric'hornioù war ar sferennoù, pouezus eo evit ar steredoniezh hag ar merdeerezh.
Istor
Penn-kentañ studioù an drigonometriezh a oa troet war-du studi an tric'hornioù. Boulc'het e voe studi an tric'hornioù e-kerzh eil milved kent JK e-touesk matematikoù Henegipt ha re Vabilon.
Etimologiezh
Dont a ra ar ger "trigonometriezh" eus an Henc'hresianeg τρίγωνον trigōnon, "tric'horn" ha μέτρον metron, "muzuliañ".
Identelezh heverk
Evit pep korn A hon eus, hervezh teorem Pythagoras :
Formulennoù sammañ ha lammañ
Ar formulennoù pennanñ a zo, evit ar sinus hag ar c'hosinus :
Tu 'zo da jediñ ar formulennoù lammañ en ur erlec'hiañ B dre -B hag en ur c'houzout eo sinus ur fonksion ampar ha cosinus ur fonksion par.
Evit ar fonksion tañjantenn e jeder :
Peramelemorphia
Peramelemorphia zo un urzhiad e rummatadur ar bronneged hag a glot dre vras gant ar godelleged hollzebrer.
Kerentiadoù
4 c'herentiad zo en urzhiad-mañ :
Barzh
Ur barzh zo un den hag a sav barzhoniezh, dre gomz gwechall, dre skrid peurliesañ hiziv.
Gant ar ger-se e vez graet e brezhoneg evel er yezhoù keltiek all. Kavet e vez barzhed un tamm e pep lec'h er bed kelt : bardos evit ar C'halianed, bard e gouezeleg, bardd e kembraeg, ha barth e kerneveureg. E sevenadur keltiek an Henamzer e oa ar barzh ur c'haner ivez, a-bouez-bras er gevredigezh peogwir e lakae-eñ an hengoun dre gomz da beurbadoud. Beleion e oa ar varzhed, e-giz an drouized.
Dibaoe ar pe war-dro eo deuet ar varzhoniezh da vout personel, hag ar varzhed veur zo bet taolet er-maez eus ar gevredigezh.
E lod yezhoù nann-keltiek e vez graet gant ur ger a zeu eus an henc'hresianeg, e.g. poet e saozneg, poète e galleg, poeta e spagnoleg.
E galleg ec'h implijer ivez ar ger barde, a zo bard e saozneg, deuet eus ar ger latin kar d'ar ger galianek bardos, evit envel barzhed kelt a-hervez. Un dalvoudegezh romantel ha krennamzerel zo gant ar ger saoznek, evel ma oa gant ar ger gallek en ; un dalvoudegezh folklorel ha disprizus a vez gant ar ger gallek en amzer vremañ.
Lukian
Lukian a zo un anv-badez brezhonek, danek, norvegek ha bulgarek. Dont a ra eus an anv latin lucianus hag a zeu eus ar ger lucius (gouloù).
Lusian zo ur stumm all e brezhoneg, met n'eo ket un anv gwall stank e Breizh, ha gwelloc'h e kav ar vrezhonegerien ober gant Lukian war a hañval.
Lusiana ha Lusia zo stummoù brezhonek benel roet d'ar merc'hed.
Gerdarzh
Dont a ra eus an anv gregach Λουκιανός (Loukianos), a zo bet latinaet e Lucianus.
Sent
Daou sant, reizhkredennour ha katolik, a zo anavezet :
Tud
Anavezet eo evel anv ar skrivagner hellazat Lukian Samosata (125-192).
Alies e vez stumm brezhonekaet an anv-badez gallek Lucien. E-touez ar re o deus troet o raganvioù gant Lukian e vez kavet :
Triskell (strollad)
Triskell, bet anvet da gentañ An Triskell, a zo ul laz-seniñ sonerezh keltiek bet krouet gant ar c'hevelled Pol hag Hervé Quefféléant hag a son gant an delenn geltiek, abaoe ma voe dizoloet Alan Stivell ganto e dibenn ar bloavezhioù 1960.
Maol
Brezhoneg ha kembraeg
Kar eo ar ger gouezelek d'ar gerioù moel e kembraeg, ha moal e brezhoneg. E Kembre e vez graet Moel eus menezioù hep gwez. E brezhoneg eo anavezet ar ger e Molenez.
Douaroniezh Skos
Stank eo ar ger e douaroniezh Bro-Skos. Talvezout a ra neuze kement ha beg-douar uhel ha noazh , tost evel ur menez, pa vez gwelet a bell.
Mykenai
Mykenai (Μυκῆναι Mykễnai e henc'hresianeg), pe Mykene (Μυκήνη Mykēnē), a oa un hen geoded rakhellenek war un dorgenn er biz da blaenenn Argos, er Peloponnesos ha mogerioù bras en dro dezhi, mogerioù a lavarer anezho int kiklopean peogwir ez eus anezho pezhiadoù mein bras pounner.