cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Margarita
Traoù
thumb|left|200px|Ur tamm margarite. thumb|200px|Ur banne margarita.
Kêr-gloz
Ur gêr-gloz zo ur gêr kelc'hiet gant mogerioù-difenn savet er Grennamzer.
Meur a hini a gaver c'hoazh e Breizh : kêr-gloz Konk-Kerne, war un enezennig, savet er pe  kantved, hini Sant-Maloù savet adalek an  kantved war ur c'hourenez, hag hini Gwenrann. Desachañ a ra an douristed a ya eno da welout an tier kozh ha da bourmen er straedoù strizh ha war ar mogerioù-kreñv.
Mickaël Pagis
thumb|right|Mickaël Pagis Mickaël Pagis zo ur c'hoarier mell-droad gall ganet en Angers d'ar 17 a viz Eost 1973.
C'hoari a rae evel tager e skipailh Roazhon.
Kamp Choisel
Kamp Choisel, pe a-wechoù Kamp Kastell-Briant, a oa ur c'hamp-bac'h e-kichen Kastell-Briant e-pad an eil brezel-bed. Miliadoù a dud a bep seurt a dremenas eno etre 1940 ha 1942, prizonidi vreizhat ha gall dreist-holl.
D'ar 17 a viz Mezheven 1940 ec'h erruas ar bagadoù alaman. Lakaet e voe prizonidi-vrezel ennañ, dindan karg ar velestradurezh c'hall, betek ar 14 a viz Genver 1941 ma vejont kaset da Alamagn. Adalek 1941 e voe anvet Centre de séjour surveillé de Choisel, dindan an isprefed, diwallet gant archerien c'hall. Kantreidi, prizonidi a wir boutin ha prizonidi bolitikel a voe bac'het, komunourien dreist-holl, betek 1942. Serret e voe d'ar 15 a viz Even 1942 ha troet e voe en ur bon lec'haveiñ evit an arme alaman.
E-pad an daou vloaz-se e voe bac'het miliadoù a dud a bep seurt, treuzkaset prizonidi zo eus un eil kamp d'egile, ha fuzuilhet lod all evit abegoù politikel, en o zouez an doktor Jacq ha Guy Môquet.
Campus Municipal Profesor Alberto Suppici
Ar c'hCampus Municipal Profesor Alberto Suppici zo ur sportva bet savet e Colonia del Sacramento (Departamento de Colonia), en Uruguay.
Dougen a ra anv Alberto Suppici, El Profesor e lesanv, bet dibaber skipailh broadel Uruguay a yeas ar maout gantañ da-geñver Kib vell-droad ar bed 1930.
Perc'henn eo Intendencia Departamental de Colonia war ar sportva a vez implijet gant ar c'hleub mell-droad lec'hel, Club Plaza Colonia de Deportes.
Gouest eo da zegemer betek pemzek mil arvester.
Zonaria (genad)
Zonaria  a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Spesadoù
Pemp spesad bev a zo bet renket er genad-mañ (hervez WoRMS e miz Eost 2014) :
Kregin a zo bet renket en ur spesad en ur mare a-raok bezañ diblaset evel isspesadoù en ur spesad all :
Ur spesad a zo bet renket en ur mare er genad-mañ a-raok bezañ diblaset en ur genad all :
Bettina Zimmermann
Bettina Zimmermann (31 a viz Meurzh 1975 e Großburgwedel) a zo un aktorez alaman. E Berlin emañ o chom.
He buhez
Da gentañ edo e skol Realschule Burgwedel hag e 1994 e tapas hec'h abitur (bachelouriezh en Alamagn) e Leibnizschule e Hannover. Goude deskiñ ar vicher aktorez e Hamburg e labouras evel diskouezerez-c'hiz. Gwelet e voe ivez e meur a vruderezh (evit Vodafone ha WMF e-touez re all) e c'hoarias evit ar wech kentañ evel aktorez filmoù er film Fisimatenten e 1998.
Labourat a reas ivez evit meur a chadenn-skinwel, re brevez (RTL pe Sat.1) koulz ha re bublik ( ZDF). C'hoari a reas e meur a film skinwel evit ar re vras (evel Das unbezähmbare Herz) pe evit ar vugale Löwenzahn. Er memes koulz e labouras ivez evel aktorez sinema. E 2009 e kenlabouras gant Uwe Kockisch er stirad skinwel Donna Leon.
Buhez prevez
E-pad pevar bloaz eo bet gant ar produer filmoù Oliver Berben (mab an aktorez Iris Berben). Etre 2002 ha 2005 edo gant ar fentigeller Erkan. Etre 2005 ha 2006 edo gant Oliver Berben en-dro.
Abaoe 2007 edo gant Vladimir Subotic. Ur mab a voe ganet e miz Here 2008. E miz Gouere 2011 e voe embannet e voent dispartiet. Asambles gant div vignonez dezhi ez eo perc'henn war ar stal „Amber Lounge“ a zo e München.
Djibril Cissé
Djibril Cissé zo ur c'hoarier mell-droad gall ganet e Arles d'an 12 a viz Eost 1981 hag a c'hoari evel tager.
C'hoari a ra e skipailh broadel Bro-C'hall.
Tantal Afrika
An tantal Afrika, a zo ur spesad hirc'hareged bras, Mycteria ibis an anv skiantel anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar raned, pesked bihan ha preizhoù-dour bihan all.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika issahara a-bezh.
Calyptomenidae
Calyptomenidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1850 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez a daou c'henad golvaneged d'ober ar c'herentiad :
Annezvaoù
Tra ma kaver ar spesadoù eus ar genad Smithornis e takadoù 'zo eus Afrika, reoù ar genad Calyptomena a c'haller o gwelet e Borneo, Ledenez Malaysia ha Sumatera.
Greta
Greta, pe Gréta, zo un anv-badez alamanek, deuet diwar an anv Margareta.
Fernand Jacq
E studioù medisinerezh en doa graet e Roazhon. En 1930 en doa emezelet er Parti Communiste Français. Goude echu e studi ez eas da labourat d'an Uhelgoad. Eno eo en deus desket brezhoneg. Kuzulier-kêr e oa eno en 1935, hogen torret e voe eus e garg gant gouarnamant Vichy. Adalek 1941 ec'h aozas an FTP en departamant. Harzet e voe gant an Alamaned d'an 3 a viz Gouhere 1941, ha kaset da Gastell-Briant, da Gamp Choisel. Eno e rae skol vrezhonek ha savet e voe ul laz-kanañ gantañ. D'ar 15 a viz Kerzu 1941 e voe fuzuilhet gant an Alamaned e koad Blisière e-kichen Kastell-Briant. Pa voe kerc'het evit bezañ fuzuilhet e voe kanet ar Marseillaise, Kan an Dispac'h ha Bro gozh ma zadoù gant tud al laz-kanañ savet gantañ.
Ur straed zo en e anv e Roazhon, e karter al Landrel.
Sempy
Sempy a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Tour Vauban
An Tour Vauban, bet anvet "Tour Kameled" ha "Tour Alaouret", zo ur c'hreñvlec'h savet gant Sébastien Le Prestre, markiz Vauban e Kameled er.
Emañ war ar roll Glad bedel an Unesco abaoe ar 7 a viz Gouere 2008, gant unnek lec'hienn all bet kreñvaet gant Vauban.
Istor
Ijinet e voe e 1683 ha oa treset e 1689 gant Vauban. Etre 1693 ha 1696 e voe savet.
E-kerzh emgann Kameled d'an 18 a Mizheven 1695 e klaskas al lu saoz-hag-izelvroat dilestrañ war an Traezh Rous, met bagadoù gall gant Vauban en o fenn a voe trec'h warno. An tour n'eo ket echuet c'hoazh ha n'eus nemet 9 c'hanol warnañ.
An Chathair (Tiobraid Árann)
An Chathair, pe Cathair Dhúin Iascaigh, (Cahir pe Caher e saozneg) zo ur gêr eus Iwerzhon e kreisteiz kontelezh Tiobraid Árann.
Emañ An Chathair war lez ar stêr Súir, 20 km diouzh Cluain Meala. E 2006 e oa 3,381 a dud o chom enni. Brudet eo kastell An Chathair, nepell diouzh kêr, unan eus koshañ kestell Iwerzhon. Er c'hastell-se e oa bet troet, e 1980, ar film Excalibur gant John Boorman. Aspadennoù all eus an amzer dremenet zo e kêr : un iliz anglikan, rivinoù ur prioldi...
Cumbre del Laudo
Cumbre del Laudo zo ur menez-tan bev en Arc'hantina, e proviñs Catamarca, e departamant Antofagasta de la Sierra ha dezhañ 6 152 m a uhelder.
Cerisy-la-Forêt
Cerisy-la-Forêt a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall, unan eus an departamantoù savet diwar Normandi gozh.
Samir Nasri
Samir Nasri zo ur c'hoarier mell-droad gall ganet e Marseille d'ar 26 a viz Even 1987.
Uzin armoù Barrikady
Uzin armoù Barrikady a zo ur greanti sevel armoù e kêr Volgograd. A-raok hag e-pad an Eil Brezel-bed e veze produet obuzioù eno. Anavezet eo evit bezañ bet ul lec'h difenn pouezus d'al Lu Ruz e-pad Emgann Stalingrad (17 a viz Gouhere 1942 – 2 a viz C'hwevrer 1943).
Samir Nasri
C'hoari a ra evel kreizour e skipailh Arsenal hag e skipailh broadel Bro-C'hall.
Uzin armoù Barrikady
Istor
Adalek ar 14 a viz Here betek an 19 a viz Du 1942 e voe argad a-raok ziwezhañ an Alamaned e kêr Stalingrad. Un 90% bennak eus kêr a voe tapet gant lu an Trede Reich. Dindan urzhioù Adolf Hitler e oa bet soñjet implijout unvezhioù bihan met arbennikaet a-benn trec'hiñ da vat al Lu Ruz.
E kostez su Emgann Stalingrad e c'hoarvezas an dagadenn, greanti armoù Barrikady o vezañ er c'hreiz.
Lec'hiet dres e-tal an enezennig Zaïtsevski, an uzin Barrikady a oa deuet da vezañ ul lec'h talañ d'an argadennoù alaman a glaske tapout kêr Stalingrad. Ar jeneral Lioudnikov a oa staliet gant e 138vet divizion war un enezennig anvet eveltañ. An dachenn a oa 700 metrad war 400 metrad. Gant 1500 soudard e talc'hjont an dachenn.
Nepell er su diouto edo ar jeneral Gorishnyï gant ar 95vet divizion troadegiezh ; an dachenn da zerc'hel ne oa nemet 500 metrad treuzkiz dezhi. 1500 soudard a oa staliet eno, lod anezho o vezañ martoloded eus Flodad ar Reter Nesañ.
Keit ha ma voe tu e kendalc'has labourerien ar greanti da broduiñ obuzoù da vagañ en emgann. Pa dage an Alamaned e veze kemeret armoù gant al labourerien evit sikour d'an difenn betek gellout distreiñ d'o labour. Gant donedigezh an 305vet divizion war an dachenn-emgann e voe tu d'an Alamaned da adkregiñ gant an tagadennoù. An dagadenn a droc'has al linennoù difenn rusian e meur a lec'h. E norzh uzin traktourioù Stalingrad Dzerjinski e voe enkelc'hiet strolladoù-stourm al Lu Ruz ; heñvel e voe er c'hornôg e kostez uzin armoù Barrikady. An uzin traktour a gouezhas dindan daou zevezh, tizhet e voe ar Volga ha kregiñ a reas an Alamaned da vont e-barzh greanti Barrikady. An 62vet lu a oa troc'het e daou damm.
Unvezhioù stourm an 305vet Divizion a zo bet distrujet betek 70 %, ne oa mui nerzh ganto da echuiñ gant krabanata uzin Barrikady. Argad, enep-argad, gwadus e voe a bep tu met digemm e chomas an talbenn. Riñset e voe al lec'h gant ar bombezadegoù Stuka hag an taolioù-kanol. Pa veze echuet gant ar bombezadegoù e kroge tagadenn an droadegiezh alaman. An difennerien chomet kuzhet a zistroe d'o fostoù-difenn hag e kroge an emgannoù.
D'an 18 a viz Du 1942 e voe enkelc'hiet ar 6vet lu alaman e kêr Stalingrad.
Kentañ brezel ar Voeren
Kentañ brezel ar Voeren, anvet brezel Transvaal ivez, zo ur brezel hag a c'hoarvezas etre ar 16 a viz Kerzu 1880 hag an 23 a viz Meurzh 1881 etre arme Impalaeriezh Breizh-Veur hag an drevadennerien a orin izelvroat e Transvaal, a oa en Impalaeriezh d'ar mare-se.
Breizh-Veur hag ar Voeren
E fin an edo Breizh-Veur o klask mestroniañ su kevandir Afrika. Tri abeg a oa da gement-se: diwall an hent-mor war-du an Indez,  brasañ trevadenn ar Rouantelezh, hag a dremene dre  ar  C'hab ; kavadenn  ur wazhennad diamantoù e 1868 e tolead Kimberley war an harzoù  entre Trevadenn ar  C'hab ha Stad dieub Oranje, hag en 1886 kavadenn  ur wazhennad  vras a aour e Transvaal.
Mouilleron-en-Pareds
Mouilleron-en-Pareds a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Gretha
Gretha zo un anv-badez alamanek, deuet diwar an anv Margaretha.
Villaperuccio
Villaperuccio zo ur gumun eus enez Sardigna. E Proviñs Carbonia-Iglesias e oa betek 2016, hiziv emañ e proviñs Sud Sardegna.
Emgann Cabo Fisterra (Here 1747)
Trec'h e voe al lestraz saoz, dindan an Amiral Edward Hawke,  war al lestraz gall.
Hemañ, evel an emgann all e miz Mae eno c'hoazh, a oa un abadenn all eus Brezel Hêrezh Aostria.
Ninox affinis
Ninox affinis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Strigidae.
Annez
Brosezat eo ar spesad en Inizi Andaman.
Oileán Eide
Oileán Eide (pe Island Eddy e saozneg zo un enezenn e goueled Bae Gaillimh en Iwerzhon.
Romanekadur Hepburn
Romanekadur Hepburn (Japaneg: ヘボン式ローマ字, Hepburn: Hebon-shiki rōmaji ger-ha-ger "Hepburn-giz latin lizherennoù" eo ar reizhad romanekadur evit ar japaneg implijet ar muiañ. Embannet e oa da zigentañ e 1867 gant ar misioner amerikan James Curtis Hepburn evel ar standard implijet e kentañ embannadur e c'heriadur japaneg-saozneg. Disheñvel eo ar reizhiad diouzh doareoù all da romanekaat en e implij eus reizhskrivadur ar saozneg da dreuzskrivañ ar soniadoù en un doare fonetek. Da skouer, ar silabenn ɕi (し) a oa skrivet shi ha tɕa (ちゃ) a oa skrivet cha, hervez doareoù skrivañ ar saozneg (Keñveriañ si ha tya er reizhadoù sistematekoc'h Nihon-shiki ha Kunrei-shiki).
Oileán Eide
Teir lodenn a ya d'ober Oileán Eide, teir enezennig liammet kenetrezo gant irvi traezh.
Romanekadur Hepburn
Daoust ma vez harpet ar romanekadur Kunrei-shiki gant gouarnamant Bro-Japan, reizhad Hepburn a chom an hentenn da romanekaat ar japaneg ar muiañ implijet. Desket e vez gant ar pep brasañ eus ar studierien estren war ar japaneg, hag implijet e vez e Japan da romanekaat anvioù tud, lec'hioù, ha titouroù all, evel an taolennoù trenioù hag an arouezennoù war an hentoù. Abalamour ma'z eo diazezet ar reizhad war fonologiezh ar saozneg e-lec'h war un treuzskrivadur sistematek eus ar silabenneg japanek, e vo aesoc'h d'ar re a gomz saozneg pe ur yezh romanek distagañ gerioù dianav romanekaet gant reizhad Hepburn evit ma vefe gant reizhadoù all.
Oileán Eide
Didud eo Oileán Eide bremañ met en amzer dremenet e oa poblet stank : betek 125 den a oa e 1841, an hanter nebeutoc'h dek vloaz diwezhatoc'h, abalamour d'an Naonegezh Vras ; goude-se e oa digresket ar boblañs tamm-ha-tamm, e 1901 e oa bet serret ar skol hag e 1980 e oa aet kuit an enezourien diwezhañ.
Tepod Mab Kerlevenez
Tepod Mab Kerlevenez (Thibaud Johan Maurice Erkelens diouzh e anv gwir ), ganet d'ar 15 a viz Gouere 1990 e Plañvour, zo emsaver, skrivagner, troour ha kaner brezhonek.
Mab eo d'un Izelvroad ha d'ur C'hallez. Reiñ a ra kentelioù brezhoneg d'ar re all war Youtube.
Gantañ eo bet savet Ar Gouloù Gwenn, a zo ur gelaouenn hag un ti-embann.
Saulchoy
Saulchoy a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
We Were Soldiers
We Were Soldiers zo ur film brezel stadunanat eus 2002 skrivet ha renet gant Randall Wallace ha gant Mel Gibson evel aktour pennañ. Diazezet eo war al levr We Were Soldiers Once… and Young (1992) gant al Letanant jeneral (Ret.) Hal Moore hag ar c'hazetenner Joseph L. Galloway, kontañ a ra Emgann Ia Drang d'ar 14 a viz Du 1965.
Tantal Malezia
An tantal Malezia, a zo ur spesad hirc'hareged bras, Mycteria cinerea an anv skiantel anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar besked bihan, naered ha raned.
We Were Soldiers
Istor
E 1954 e-kerzh Brezel Indez-Sina, un unvez c'hall a zo trapet gant ar Viet Minh. Penn an nerzhioù Viet Minh, Nguyen Huu, a ro an urzhioù da lazhadegañ an holl rak "lazhañ an holl kaset ganto, ha paouez a raint da zont".
Unnek vloaz war-lerc'h, Stadoù-Unanet Amerika zo engouestlet e Brezel Vietnam. Al letananat koronal eus an US Army, Hal Moore, zo choazet evit bezañ e penn un argadenn. Ur wech erruet e Vietnam eo kelaouet ez eus ur bazenn stadunanat o vezañ taget ha roet urzh dezhañ da gemer penn 400 soudard evit herzel nerzhioù Norzh Vietnam. Ar spierezh stadunanat ne oar ket tamm ebet pet soudard enebour a zo. Moore a zo penn ur skourr nevez ar varc'hegiezh-nij evit mont etrezek traoñienn Ia Drang. Ur wech erruet eno, ar soudarded a dap ur prizoniad norzhvietnamian a ziskleir dezho ez eo Ia Drang ur bazenn gant un divizion a-bezh (4000 soudard).
Calasetta
Calasetta zo ur gumun eus Sardigna. E Proviñs Carbonia-Iglesias e oa betek 2016, hiziv emañ e proviñs Sud Sardegna.
Collocalia
Collocalia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Unnek spesad a ya d'ober ar genad :
Pemp isspesad ha tregont (35) en holl.
Estadio de los Pocitos
Estadio de los Pocitos zo ur sportva bet savet e Pocitos, unan eus karterioù Montevideo, en Uruguay.
Digoret e voe ez-ofisiel gant ar c'hrogad a vignoniezh Peñarol Montevideo-River Plate Buenos Aires (1-1), bet dalc'het d'ar 6 a viz Du 1921. Kendelc'her a reas Peñarol d'ober gantañ betek 1933 a-raok mont da c'hoari en Estadio Centenario da vat.
Lec'hiet e oa e korn ar straedoù Charrúa ha Coronel Alegre met n'eus ket mui anezhañ abaoe 1940.
Kib vell-droad ar bed 1930
Bez' e voe e-touez an tri sportva — Estadio Centenario hag Estadio Gran Parque Central an daou all — ma oa bet dalc'het krogadoù ar genstrivadeg enne.
Obi-Wan Kenobi
Obi-Wan Kenobi (57 a-raok Emgann Yavin - 0 goude emgann Yavin BY) zo un dudenn ijinet e bed Star Wars ijinet gant George Lucas. Marc'heg Jedi, mentor e voe da Anakin Skywalker ha goude-se da Luke Skywalker. Kamalad gant ar briñsez Leia. Ezel e voe eus an Emglev Rebell o stourm a-enep an Impalaeriezh Galaktek. Mervel a raio lazhet gant e ez deskard deuet da vezañ Dark Vador e-pad ar film Star Wars Rann 4: Ur Spi Nevez.
Emgann Kameled
E 1688 e voe disklêriet ar brezel gant Loeiz XIV, kevreet gant an Impalaeriezh otoman, a-enep ur c'hengevredad etre Bro-Saoz hag an Izelvroioù lesanvet Kevre Augsburg.
E 1694 e klaskas ar c'hevredad-se distrujañ ar morlu gall, goudoret e morlenn Brest, ha dilestrañ ur strollad soudarded e Breizh. Emgann Kameled a reer eus an darvoud-se.
Kenarroud
E deroù 1694 e tivizas Loeiz XIV lakaat e strivoù war ar Mor Kreizdouar ha Bro-Spagn. Mont a reas Tourville kuit diouzh Brest d'ar 24 a viz Ebrel gant e 71 lestr, evit sikour ar Marichal de Noailles en argad a-enep Barcelona hag evit rediañ Bro-Spagn da sinañ ar peoc'h. E heuliañ a reas Chateaurenault d'ar 7 a viz Mae gant e skouadrenn.
Kelaouet eus ar fiñvoù-se, ar Saozon hag an Izelvroiz a glaskas lakaat o c'hrabanoù war Brest. Evit aozañ an difenn, Vauban a voe anvet da gomandant milourel Brest gant Loeiz XIV.
Ragaozadur hollek
Abaoe 1658 en doa kroget Vauban da sevel difennoù a-hed an aodoù atlantel. Kroget e oa al labour war tour Kameled e 1689.
Villamassargia
Villamassargia  zo  ur gumun eus enez Sardigna. E Proviñs Carbonia-Iglesias e oa betek 2016, hiziv emañ e proviñs Sud Sardegna.
Margaretha Rothe
Margaretha Erna Frieda Hedwig Rothe  (13 a viz Even 1919 e Hamburg -15 a viz Ebrel 1945 e Leipzig) a oa ur studierez ha stourmerez enepnazi alaman gant ar Rozenn Wenn e skourr kêr Hamburg.
Garfagnana
Garfagnana zo un tolead e  proviñs Lucca en Toskana,  Italia.
Ur vro goadek eo, e red uhelañ ar stêr Serchio. Castelnuovo di Garfagnana eo ar gêr vrasañ. E-touez ar c'hêrioù all emañ Camporgiano, Gallicano, Piazza al Serchio, Pieve Fosciana ha Villa Collemandina.
Mari-Galant
Mari-Galant (kreoleg, Marie-Galante e galleg) a zo un enezenn er Mor Karib, lec'hiet 30 km er gevred da Wadeloup, perc'hennet gant ar Frañs ha stag ouzh Gwadeloup ent-melestradurel. 12,009 a dud a oa o chom en enez e 2006, ha Gwanbou eo ar gêr vrasañ.
Emgann Cabo Fisterra (1761)
Emgann Cabo Fisterra zo un emgann a c'hoarvezas d'ar 13 ha 14 Eost 1761 er Meurvor Atlantel dirak Cabo Fisterra, etre Saozon ha Gallaoued e-kerzh ar Brezel Seizh Vloaz.
Listri gall, dindan ar c'habiten Dugué L'Ambert, a oa o tistreiñ eus ar Mor Karib en em gavas gant ur morlu saoz dindan ar c'habiten Robert Faulkner.
Tantal Amerika
An tantal Amerika, a zo ur spesad hirc'hareged bras, Mycteria americana an anv skiantel anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar besked peurliesañ.
Annez
Kavout a reer ar spesad e takadoù 'zo eus Amerika, eus gevred Stadoù-Unanet Amerika da hanternoz Arc'hantina.
Guadalupe Pineda
Guadalupe Pineda, ganet e 1955, zo ur ganerez vec'hikan. Brudet e voe e 1984 gant ar ganaouenn "Yolanda" (anavezet ivez evel "Te amo"), savet gant ar C'huban Pablo Milanés.
Youri Djorkaeff
Youri Djorkaeff zo bet ur c'hoarier mell-droad gall ganet e Lyon d'an 9 a viz Meurzh 1968.
C'hoari a rae evel tager pe kreizour. C'hoariet en deus e skipailh broadel Bro-C'hall etre 1993 ha 2002.
William Sharpe
William Sharpe zo anv meur a zen.
Greta Schröder
Greta Schröder (ganet Margarete Schröder d'ar 7 a viz Gwengolo 1891 e Düsseldorf - 13 a viz Ebrel 1967 e Vienna) a oa un aktourez c'hoariva ha sinema alaman.
He buhez
Kas a reas he yaouankiz en ur familh bourc'hizien a laoskas anezhi da zibab ar vicher aktorez. Er bloavezhioù 1910 edo en Deutsche Theater e Berlin. Ur pennad goude e timezas gant Ernst Matray. Met a-dreuz ez eas an traoù hag er bloavezhioù 1920 ec'h adimezas gant an aktor Paul Wegener.
Gretha Jünger
Gretha Jünger (ganet Gretha von Jeinsen, 14 a viz Meurzh 1906 e Hannover - 20 a viz Du 1960 e Wilflingen) a oa ur skrivagnerez alaman, ha gwreg Ernst Jünger. En e zeizlevrioù e ra Jünger Perpetua anezhi.
He buhez
Dimezet e voe gant Ernst Jünger eus 1925 betek he marv e 1960. Daou vab o doe : Ernst (1926–1944) hag Alexander.
Greta Schröder
He buhez
He ferzh brudetañ a voe er film Nosferatu – Eine Symphonie des Grauens (1922) sevenet gant Friedrich Wilhelm Murnau.
Gretha Jünger
He buhez
E 1949 e voe embannet he levr „Die Palette“, ennañ he deizlevr ha lizheroù bet skrivet etre 1936 ha 1946. E 1955 e teuas er-maez he buhezskrid, „Silhouetten“ he zitl.
Greta Schröder
He buhez
Goude c'hoari er film Die Gefangene des Maharadscha (1953) gant Veit Harlan e c'hoarias evit ar wech diwezhañ er film Pünktchen und Anton (1953) diwar levr Erich Kästner.
Kib mell-droad merc'hed ar bed 2015
Kib mell-droad merc'hed ar bed 2015 eo ar seizhvet Kib mell-droad merc'hed, bet dalc'het e Kanada eus ar 6 a viz Even d'ar 5 a viz Gouere 2015. Dibabet eo bet ar vro degemer e miz Meurzh 2011 gant ar FIFA. 24 skipailh ha n'eo ket 16 o doa kemeret perzh er gevezadeg evit ar wech kentañ.
Cumaradh Beag
Cumaradh Beag (Little Cumbrae e saozneg) zo un enezennig didud en aber ar Firth of Clyde, e Siorrachd Àir a Tuath e Bro-Skos. Ur c'hastell hag un tour-tan zo warni.
Lec'hanvadur
Kement ha Cumaradh Bihan e talvez Cumaradh Beag e gouezeleg Bro-Skos, ar ger cumaradh o talvezout evit "lec'h ar bredenegerien", rak predenek e oa ar yezh a veze komzet gant annezidi Rouantelezh Strat Clut.
Saint-Germain-l'Aiguiller
Saint-Germain-l'Aiguiller a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Cinclosomatidae
Cinclosomatidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1921 gant an evnoniour amatour aostralian Gregory Mathews (1876-1949), Cinclosoma ar genad skouer anezhañ.
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez a daou c'henad golvaneged d'ober ar c'herentiad :
Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)
O c'havout a reer e Ginea Nevez hag en Aostralia.
Trevadenniñ
Trevadenniñ pe trevadennerezh eo an obererezh graet gant tud eus ur vro a ya d’en staliañ en ur vro all, da vevañ diwarni ha da ren anezhi.
Ur skouer all anavezet eo trevadennerezh Amerika gant tud eus Europa, adalek 1492, ar bloaz ma tilestras Kristol Goulm er c’hevandir-se. Dre ma voe lazhet kalz eus annezidi gentañ Amerika, an Amerindianed, an darn vrasañ eus annezidi Norzhamerika hiziv an deiz zo diskennidi da drevadennerien deuet eus Europa.
Kalz broioù eus Afrika a voe trevadennet gant tud eus Europa ivez, ha n’eo nemet en e c’hounezjont an dizalc’hiezh.
Kib mell-droad merc'hed ar bed 2011
Kib mell-droad merc'hed ar bed 2011 aeo ar c'hwec'hvet Kib mell-droad merc'hed ar bed, bet dalc'het evit an eil gwech en Europa, en Alamagn, eus ar 26 a viz Even d'ar 17 a viz Gouere 2011. Dibabet eo bet ar vro degemer e miz Here 2007 gant ar FIFA. 16 skipailh broadel a gemeras perzh enni.
Brian Epstein
Brian Samuel Epstein ( – -) a oa un den a aferioù saoz en doa graet war-dro ar strollad-sonerezh The Beatles adalek 1962 betek e varv e 1967. Ganet e oa en ur familh gwerzherien eus a Liverpool ha lakaet e oa bet e karg ar stal-sonerezh e lec'h ma tiskouezas abred ur varregezh da ziskoachañ sonerien donezonet. Ober a reas anaoudegezh gant the Beatles o leinañ e The Cavern Club e 1961, ha, goude ma n'en doa tamm skiant-prenet ebet oc'h ober war-dro ur strollad-sonerezh, e kemeras anezho dindan kevrat, o lakaat anezho da cheñch o stil d'en em ziskouez propoc'h war al leurenn. Kendrec'hiñ a reas George Martin da gevratañ ar strollad dindan al label Parlophone, EMI.
Dindan un nebeud mizioù e oa deuet ar Beatles da vezañ brudet-kenañ dre ar bed a-bezh, ha beuzet e voe Epstein dindan goulennoù prenañ gwirioù-gwerzhañ, met rakgwerzhet e oa bet a-raok an droiad er Stadoù-Unanet evit ur priz izel, e fazi nemetañ. Mervel a reas d'an oad a 32 vloaz, goude bezañ kemeret re a louzoù-kousket, ar pezh a voe renket evel ur gwallzarvoud.
Weekly Shōnen Sunday
Weekly Shōnen Sunday (japaneg : 週刊少年サンデー) a zo ur magazin manga shōnen sizhuniek embannet e Japan gant Shōgakukan. Embannet eo bet evit ar wech kentañ d'ar 17 a viz Meurzh 1959. Daoust d'e ditl e vez embannet da Verc'her.
Gilles Grangier
Gilles Grangier, bet ganet Gill Gaston Grangier e Pariz III (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'ar 5 a viz Mae 1911 hag aet da Anaon e Suresnes (Hauts-de-Seine, Bro-C'hall) d'ar 27 a viz Ebrel 1996, a oa un aktour sinema, ur filmaozer ha saver senario gall.
Malincourt
Malincourt a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
.
Bernart Etxepare
Linguæ Vasconum Primitiæ eo anv e levr nemetañ, moulet e Bourdel en 1545, anezhañ un dastumad barzhonegoù relijiel ha direlijiel en euskareg.
Adal neuze e vo tud desket o plediñ gant ar yezh-se.
Kontrapas
Ur meulgan d'an euskareg eo ar varzhoneg Kontrapas, ha gant Xabier Lete e vo savet un ton dezhi er bloavezhioù 1960
Liamm diavaez
Contre-pas gant Bernat Etxepare, 1545
Yulia Borisova
Yulia Borisova, bet ganet d'ar 6 Kerzu 1990 e Rostov Veliki, zo ur skrivagnerez vrezhonek rusian. E Rostov Veliki emañ o chom.
A drugarez d'un hentenn rusianeg savet gant Anna Mouradova he doa gellet Yulia deskiñ brezhoneg. Barzhonegoù ganti a gaver e-barzh Al Liamm, Al Lanv ha Nidiad.
E 2020 eo deuet da Vreizh, ha bet ur pennad o chom e Roazhon.
Aiherra
Aiherra (Ayherre  e galleg, hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Bastida, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Istor
D'an 18 a viz Meurzh 1450 e voe staget Lapurdi ouzh ar gurunenn c'hall, goude sinet ur feur-emglev e kastell Beltzuntze en Aiherra, a voe lakaet fin gantañ da levezon ar Saozon er c'hornad.
Stefania Turkevitch
Stefania Ivanivna Turkevitch-Loukianovitch (Ukraineg : Туркевич-Лукіянович Стефанія Іванівна ; Lviv, – Cambridge, ) a oa ur bianoourez, ur sonaozourez hag ur gerzoniourez ukrainat. Anzavet eo bet evel ar sonaozourez kentañ en Istor Ukraina, hogen berzet e voe hec'h oberennoù gant Soviediz.
Buhez
En Aostria-Hungaria edo Ukraina pa voe ganet Stefania Turkevitch e 1898, kentañ merc'h ar beleg ha kerzoniour Ivan Emanuel Turkevitch (1872-1936) hag e bried Sofia Kormoch, pianoourez. Holl izili an tiegezh a ouie seniñ : Stefania a sone ar piano, an delenn hag an harmoniom ; sonerien ivez e oa he c'hoar Iryna hag he breur Lev. Diwezhatoc'h e lavaras ar sonaozourez a-zivout he yaouankiz : <blockquote style="font-family:Georgia;">Kalon an tiegezh e oa ma mamm, a oa ur bianoourez eus an dibab ; kalz e plije din he selaou pa oan bugel. Diwezhatoc'h e voulc'homp sevel ul laz-seniñ er gêr : ma zad ouzh ar gourbiolin (nemet e ouie seniñ ar piano ivez), ma mamm ouzh ar piano, Lev ouzh ar c'haolviolin, me ouzh an harmoniom, ha daou skoliad d'ar c'helenner Prfetsky a sone ar violin. Er gêr ivez e voe savet al laz-kanañ renet gant ma zad – gantañ omp bet lakaet war hent ar sonerezh ; biskoazh n'en deus krennet war an arc'hant evit hon deskadurezh war ar sonerezh. Stefania Turkevitch-Lisovska Gant ar sonaozour ukrainian Vasyl Barvinsky (1888-1963) e krogas Stefania Turkevitch gant he studioù war ar sonerezh. Adalek 1914 betek 1916 e studias ar piano e Vienna dindan ren ar Tchek Vilém Kurz (1872-1945). Goude ar Brezel-bed kentañ e studias gant ar Polonad Adolf Chybiński (1880-1952) e Skol-veur Lviv, ha war an dro e heulias e gentelioù war adamkaniezh ar sonerezh e Skol-sonerezh Lviv. .
E 1921 e studias e Vienna gant an Aostrianed Guido Adler (1855-1941) er Skol-veur ha Joseph Marx (1882-1964) e Skol-veur ar Sonerezh hag an Arzoù ; un testeni war ar c'helenn he devoe digant Skol-veur ar Sonerezh e 1923.
E 1925 e timezas gant an Ukrainad Robert Lisovskyi (1893-1982) kent beajiñ gantañ da Verlin, ma vevjont adalek 1927 betek 1930 ; eno e studias Stefania gant an Aostrianed Arnold Schönberg (1874-1951) ha Franz Schreker (1878-1934). . E-keit-se, e 1927, e c'hanas he merc'h Zoya (Зоя).
Oberennoù
E dibenn ar bloavezhioù 1940 ezadkrogas Stefania Turkevitch da aozañ sonerezh. Gwech ha gwech all e kendalc'has da seniñ ar piano war al leurenn, dreist-holl e 1957 pa roas ur stirad kensonadegoù en Ukraina hag e 1959 pa sonas e Bristol. Degemeret e voe er British Society of Women-Composers and Musicians, a badas betek 1972.
Federico Ubaldo della Rovere
Federico Ubaldo della Rovere (1605-1623) a oa dug Urbino.
Ganedigezh
Intañvet e oa an dug Francesco Maria II della Rovere, goude marv e bried Lucrezia d'Este (1535-1598), merc'h-vihan da Anna Breizh, ha pevarzek vloaz koshoc'h egetañ. Dibennhêr e oa an intañv, hogen ur pennhêr en devoa ezhomm rak panevetañ ez aje da get an tiegezh Montefeltro Della Rovere, a ziskenne eus Federico da Montefeltro, ha daskoret e vije dugelezh Urbino da Stadoù ar Pab neuze. Hag eñ neuze ha goulenn digant ar pab Klemez VIII an aotre da eureudiñ da Livia Della Rovere, pevarzek vloaz, ur geniterv eus ur skourr all eus e diegezh.
Ezterenzubi
Kumunioù amezek
Er c'hreisteiz emañ Nafarroa Garaia.
Kib mell-droad merc'hed ar bed 2003
Adalek an 20 a viz Gwengolo betek an 12 a viz Here 2003 e oa bet dalc'het er Stadoù-Unanet Kib mell-droad merc'hed ar bed 2003, an eil gwech d'an SUA aozañ ar gevezadeg. Aet e oa ar maout gant skipailh Alamagn a-enep hini Sveden er c'hrogad diwezhañ.
Trovezh (taolenn drovezhiek)
Trovezh a reer e taolenn drovezhiek an elfennoù eus ul linennad elfennoù kimiek dezho an hevelep niver a wiskadoù elektronek, a c'heller gwelet evel amestezioù an elektronoù tro-dro da graoñell an atomenn-mañ-atomenn.
Abaoe ar bloaz 2016 ez eus 118 elfenn kavet, kadarnaet hag anvet, dasparzhet en daolenn dre 7 trovezh ha 18 strollad.
Da skouer, setu amañ gwiskadoù elektronek elfenn gentañ hag elfenn diwezhañ an trovezhioù 3, 5 ha 7. A-feur ma lenner a gleiz da zehoù war un drovezh, eleze eus ar strollad 1 betek ar strollad 18 en daolenn, pep elfenn he deus 1 proton ouzhpenn d'an elfenn a zo en he raok ; da skouer, en drovezh 5, 54Xe (bann 18) he deus 54 froton, da lavarout eo 17 muioc'h eget 37Rb a zo er bann 1 gant 37 proton. Seul vui ma pellaer eus ar bann 1 en un drovezh, seul belloc'h eus ar metaloù eo an elfenn ; neuze, holl elfennoù ur bann o deus perzhioù kimiek ha fizikel damheñvel, alese an anv [« strollad eus an daolenn drovezhel » a zo bet roet d'ar bannoù. Neuze, div elfenn amezek en un drovezh zo tost dre o zolz atomek, evel 37Rb ha 38Sr, met disheñvel eo o ferzhioù : ur metal alkaliek (strollad 1) eo ar Rubidiom, tra ma'z eus ur metal prialkalek eus ar Strontiom strollad 2).
Kib mell-droad merc'hed ar bed 1999
Kib mell-droad merc'hed ar bed 1999 a zo bet dalc'het er Stadoù-Unanet adalek an 19 a viz Mezheven betek an 10 a viz Gouere 1999. Enni e kemeras perzh 16 skipailh broadel dirak 1 194 215 a arvesterien pe ur geidenn a 37 319 arvester dre grogad. Aet eo ar maout evit an eil gwech gant skipailh an SUA.
Apple Corps
Apple Corps Limited (pe Apple) zo un embregerezh media savet e Londrez e Genver 1969 gant izili ar strollad The Beatles, da erlec'hiañ o embregerezh kent Beatles Ltd. hag astenn anezhañ en ur strollad embregerezhioù. Ur farsadenn zo gant an anv, distaget apple core e saozneg (da lavaret eo kreiz an aval). Ar rann bennañ eo Apple Records, lañset d'ar memes bloaz. Krouet e oa bet rannoù all, Apple Electronics, Apple Films, Apple Publishing hag Apple Retail, anavezet evit ar stal Apple Boutique ha he oa ket padet pell e kreiz-kêr Londrez. Savadur Apple e fin ar bloavezhioù 1960 a oa bet da gentañ er 94 Baker Street, a-raok dilojañ d'ar 95 Wigmore Street hag a-benn ar fin d'an 3 Savile Row. Anavezet e oa ar savadur diwezhañ evel the Apple Building hag ennañ e oa bet savet ar studio Apple.
Etre 1970 ha 2007 e oa bet renet an embregerezh gant Neil Aspinall, a rae war-dro ar Beatles war an hentoù, daoust ma n'en doa ket an titl-se a-raok ma oa aet kuit Allen Klein eus an embregerezh. Penn an embregerezh eo Jeff Jones e 2010.
Apple Records
Apple Records eo al label savet gant ar Beatles e 1968. Savet e oa bet evit reiñ frankiz d'ar strollad da grouiñ, a-stroll pe pep hini diouzh e du, ouzhpenn un nebeud arzourien choazet evel Mary Hopkin, James Taylor, Badfinger pe Billy Preston. Adalek kreiz ar bloavezhioù 1970 avat e oa leun ar roll gant pladennoù izili-bet ar Beatles. Renet eo bet al label gant Allen Klein etre 1969 ha 1973 ha da c'houde gant Neil Aspinall betek 2007. Renet eo gant Jeff Jones abaoe.
Saint-Rémy-au-Bois
Saint-Rémy-au-Bois a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Kanton Cambrai
Kanton Cambrai a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.
Kumunioù
Kanton Cambrai a ya 27 kumun d'ober anezhañ:
Trivia
Trivia zo ur genad eus kerentiad an Triviidae hag eus uskerentiad ar Velutinoidea, seurt hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species (WoRMS).
Taksonomiezh
Ar genad Trivia a zo bet diskrivet gant Gray e 1837.
Spesadoù
Seitek spesad bev a zo bet renket er genad-mañ (hervez WoRMS sellet outi e miz Eost 2014):
Kalz spesadoù (71) zo bet renket er genad-mañ a-raok bezañ diblaset en ur genad all :
Tristan Le Govic
Tristan Le Govic a zo ur soner breizhat (telenn) hag ur c'haner brezhonek, ganet e 1976 e Plañvour.
Buhezskrid
Kroget eo da soniñ get an delenn pa oa seizh vlez hepken e Skol Sonerezh Hengounel Soye (Plañvour). Hoaladur ar sonerezh a vo da viken.
Ar prizioù lies a zo roet dezhañ e-pad e studioù a verk anaoudegezh vat donezon ur soner diraezet. Neuze war al leurennoù etrevroadel e vez komzet diwar e benn get ar burutellerien evel unan eus an delennerien a bouez bras.
Displegerien a gomz deus hud e delenn, e dizh, skiant dreistordinal e sonerezh, e zoare glan da seniñ. Ur c'hlaouenn greñv eo e sonadegoù. Da lâret eo, un achanter eo.
Palais
Palais zo un anv gallek, anv-den ha lec'hanv:
Florida (departamant)
Florida zo unan eus 19 departamant Uruguay Uruguay ha kêr Florida eo ar pennlec'h anezhañ.
Henri Verneuil
Henri Verneuil, bet ganet Achod Malakian (en armenianeg : Աշոտ Մալաքյան) e Rodosto (Impalaeriezh otoman d'ar mare-se) d'ar 15 a viz Here 1920 hag aet da Anaon e Bagnolet (Seine-Saint-Denis, Bro-C'hall) d'an 11 a viz Genver 2002, a oa ur filmaozer, produour ha saver senario gall a orin armeniat.
Gretel
Gretel zo un anv-badez alamanek, deuet diwar Margarete.
Jan Massijs
Jan Massijs, pe Massys, Matsys, Metsys, Matsijs, (1510 — 1575) a oa ul livour flamank eus ar.
Mab e oa da Quentin Matsys, breur da Cornelius Matsys, ha tad da Quentin Metsys ar Yaouankañ.
Kanton Bastida
260px|thumb|right|Kanton Bastida Kanton Bastida (canton de La Bastide-Clairence e galleg) oa unan eus kantonioù Iparralde, al lodenn eus Euskal Herria zo er stad c'hall, e departamant ar Pyrénées-Atlantiques, er rannvro Aquitaine.
Kumunioù
Pemp kumun e oa d'ober ar c'hanton, div e Lapurdi, teir e Nafarroa Beherea:
Rhosllannerchrugog
Rhosllannerchrugog (skrivet ivez Rhosllanerchrugog a-wechoù ; Y Rhos pe Rhos er yezh komzet) zo ur geriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Wrecsam, e biz Kembre.
E parrez kozh Rhiwabon e oa Rhosllannerchrugog gwechall. Anvet e oa Morton Above the Dyke e saozneg, pe Morton Wallichorum e latin. Savet e voe parrez Rhosllannerchrugog e 1844, hag enni e oa kêriadennoù Rhosllannerchrugog, Ponciau, Pant ha Johnstown. E Sir Ddinbych kozh e oa betek 1974 hag e Clwyd etre 1974 ha 1996. Abaoe 1996 emañ Rhosllannerchrugog e distrig Wrecsam.
E 2011 e oa poblet gant 9,694 a dud, ha 2210 anezho (24%) a oa kembraegerien.
Maurice Bouguereau
Gant Bouguereau e oa bet embannet, e 1594 eta, ar c’hentañ kartenn engravet eus Breizh, anvet "Description du pays d'Armorique a pres. (à présent) Bretaigne". War ar gartenn-se, engravet e 1591 moarvat, e oa merket bevenn ar brezhoneg d’ar c’houlz-se, ha lenn a reer an anvadurioù Breizh-Uhel ha Breizh-Izel evit an div lodenn eus Breizh dispartiet evel-se. Ar gartenn goshañ eo o tiskouez bevenn reter ar brezhoneg.
Kib mell-droad merc'hed ar bed 1995
Kib mell-droad merc'hed ar bed 1995 a zo bet dalc'het e Sveden adalek ar 5 betek an 18 a viz Even 1995. En holl he deus dastumet 112 213 a arvesterien pe ur geidenn a 4 316 arvester dre grogad. Aet e oa ar maout gant skipailh Norvegia.
Kib mell-droad merc'hed ar bed 2007
Kib mell-droad merc'hed ar bed 2007, bet dalc'het e Sina d'an 10 betek an 30 a viz Gwengolo 2007, eo ar bempvet Kib mell-droad merc'hed ar bed.
Léo Joannon
Léon Gabriel Paul Joannon, bet ganet en Ais de Provença (Bouches-du-Rhône, Bro-C'hall) d'an 21 a viz Eost 1904 hag aet da Anaon e Neuilly-sur-Seine (Hauts-de-Seine, Bro-C'hall) d'an 28 a viz Meurzh 1969, a oa un aktour, ur filmaozer, ur produour ha saver senario gall.
Kib mell-droad merc'hed ar bed 2007
Dibabet e oa bet Sina evit degemer kib mell-droad 2003 ; gant kleñved-red ar SRAS e oa bet divizet gant ar FIFA daleañ ar gevezadeg e Sina betek 2007 avat hag hini 2003 a oa bet dalc'het en SUA.
Aet e oa ar maout gant skipailh Alamagn er c'hrogad diwezhañ a-enep skipailh Brazil.
Asociación Amateurs de Football
Asociación Amateurs de Football (AAmF) a voe ur c'hevre mell-droad arc'hantinat hag a oa bet krouet d'an 22 a viz Gwengolo 1919 en ur zispartiañ diouzh Asociación del Fútbol Argentino (AFA) war un dro. Juan Mignaburu a voe e gentañ prezidant betek 1920, bet erlec'hiet gant Adrián Beccar Varela.
Er-maez eus Kevread Etrebroadel Football Association (KEFA) n'en devoa ket anavezet anezhañ, aozañ a reas kampionadoù mell-droad en Uruguay betek an 28 a viz Du 1926.
An eil disrann : red an darvoudoù
Campeonato de Primera División 1919 AFA, kroget d'ar 16 a viz Meurzh, n'eas ket pelloc'h eget an 31 a viz Eost gant an disemglevioù a savas buan diwar-benn statud damamatour melldroaderien 'zo. Kaset e voe kuit ar c'hleuboù :
Chom a reas
Betek 1926 e voe aozet gant AAmF ur c'hampionad Primera División ha Segunda División (División Intermedia an anv anezhañ) ivez.
A-barzh fin ar gont e kendeuzas Asociación Amateurs de Football (AAmF) hag Asociación del Fútbol Argentino (AFA) da reiñ Asociación Amateurs Argentina de Football (AAAF) d'an 28 a viz Du 1926. Adrián Beccar Varela a voe anvet da gentañ prezidant ar gevredigezh nevez-flamm a voe aozet ar c'henstrivadegoù ganti etre 1927 ha 1930.
Aethia
Aethia a zo ur genad e rummatadur an evned.
Spesadoù
4 spesad godoged a zo ennañ:
Yolande
Yolande zo un anv-badez gallek.
Godogig mourraouek
Ar Godogig mourraouek (liester: Godogiged mourraouek) a zo un evn-mor, Aethia pygmaea an anv skiantel anezhañ.
Kanton Caudry
Kanton Caudry a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.
Kador Arzhur
Kador Arzhur (Arthur's Seat e saozneg, Suidhe Artair e gouezeleg) a reer eus ur menez bihan e-kichen Dinedin, e Bro-Skos. Ur menez-tan kozh eo, 251 metr a uhelder dezhañ, hag unan eus arouezioù Dinedin, nepell diouzh ar c'hastell.
Meur a zisplegadenn zo diwar-benn orin an anv-lec'h ; hervez an hini anavezetañ e vije bet ar Roue Arzhur oc'h azezañ eno.
Cinclosoma
Cinclosoma a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant an daou skiantour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859) hag iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840)
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Eizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Ginea Nevez (Cinclosoma ajax) ha, dreist-holl, en Aostralia.
Yolanda
Yolanda zo un anv-badez spagnolek.
Pedenn an deiz (levr)
Pedenn an deiz a zo ul levr-pediñ gant salmoù ha pedennoù pemdeziek an Iliz, evit pediñ Liderezh an Eurioù, lakeet e brezhoneg gant Job an Irien ha Saik Falc'hun, hag embannet e 1988 gant Minihi Levenez. E skolveurieg eo skrivet ar brezhoneg evel holl embannadurioù Minihi Levenez.
Bez’ eo ul levr a 622 pajenn, war baper bibl, moullet gant ti Cloitre. Ennañ e kavor ar bedenn-vintin (laodez) hag ar bedenn-noz (gousperoù) evit holl zevezhioù ar bloaz.
Mouilleron-Saint-Germain
Mouilleron-Saint-Germain a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Boisjean
Boisjean a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
GOG.com
GOG.com, Good Old Games an anv leun zo ur savenn niverennel war Internet savet gant CD Projekt evit embann, brudañ ar c'hoarioù video a vez war GOG hep DRM (digital rights management). Gwerzhet e vez filmoù. An embregerezh GOG Limited a zo perc'henn d'ar savenn met o vezañ ul lodenn diouzh an embregerezh ha studio c'hoarioù video CD Projekt diazezet e Nikozia, Kiprenez, gant ur vurev e Varsovia, Polonia. GOG a ro an tu da brenañ c'hoarioù evit Microsoft Windows, OS X ha Linux. E Meurzh 2012, e voe kroget da werzhañ titloù nevesoc'h evel Alan Wake, Assassin's Creed, Metro Redux.
Gog.com a zo kevezher bras gant ar savenn Steam da geñver gwerzhañ c'hoarioù video niverennelaet.
Istor
E 1994, Marcin Iwiński ha Michał Kiciński o devoa savet CD Projekt. Da gentañ ne oa nemet un embregerezh evit enporzhiañ c'hoarioù eus Stadoù-Unanet Amerika betek Polonia. E fin ar bloavezh 2008, CD Projekt a roe lañs da GOG.com gant an anv Good Old Games. Ar pal diazez a oa da reiñ an tu d'ar c'hoarierien da adkavout ar c'hoarioù klasel (koshañ) d'ar re a c'hoarias anezho pe d'an dud re yaouank evit bezañ bet o c'hoariet. Ar pal a oa ivez da reiñ lamm d'an Digital rights management pe DRM kasaus evit ar c'hoarierien.
GOG Galaxy
Ouzhpenn d'al lec'hienn ez eus bet krouet ur savenn anvet GOG Galaxy hag a vez dammheñvel ouzh hini Steam. D'ar 15 a viz Here 2014 e oa bet roet lañs d'ar savenn Gog Galaxy gant un doare beta.
GOG Connect
E miz Even 2016 GOG Connect a voe lakaet e plas, ur servij niverennel eo evit kendeuziñ al levraoueg c'hoarioù video perc'hennet gant ar c'hoarierien etre GOG.com ha Steam. Dre an doare-se e vez prenet ur wech ur c'hoari a vezo tu implij dre an div savenn. Ouzhpenn-se GOG a ro an tu da c'hoari hep bezañ luget dre internet ha da gaout danvez ouzhpenn bonus. An holl c'hoarioù video ne c'hellont ket bezañ kendeuzet betek-henn, dre ma vez ret da gentañ da GOG.com labourat ha kendrec'hiñ ar re studio c'hoarioù video. N'eo ket dibad mare kendeuziñ ar c'hoarioù met ur wech graet e chomo dibad e div levraoueg ar choarierien.
Tad Barnabe
An Tad Barnabe, bet ganet dindan an anv Sébastien Le Hénaff, d’ar 1añ a viz Kerzu 1873 e Plogoneg, a oa ur beleg kapusin, ur misioner e Breizh-Izel hag ur c'hantiker. Mervel a reas d’ar 4 a viz Ebrel 1951 e Rosko.
Buhez
Un taolenner brudet e oa. Selaouerien o deus skrivet diwar-se, unan eus ar re vrudetañ anezho o vezañ Pêr-Jakez Helias, hag a gont e eñvorennoù bugel hag en deus heuliet un displegadenn deus an taolennoù gant an Tad Barnabe. En Pouldreuzig e oa, da-geñver ur mision roet er bloavezhioù 1920 : "« Kleved ran mouez an tad Barnabaz o staga gand e gantik-heñcha : “Sellit piz ouz an taolennou, Zo melezour an eneou.” Bremaig, a-raog ar houblad diweza, e pako eur vaz hir hag e skoio dihegar war an daolenn genta goude troñset e vañcheier e-giz ma reer evid kregi gand eul labour tenn. [...] Ken strafuillet, avad, e vo bet ar vugale ma vo red dezo ober eun dastum e-pad div eur e Park ar Person a-raog adkaoud eun disterra c’hoant-debri »."
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2018
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn, e 2018, a oa loc'het eus Nervouster (Vande) d'ar 7 a viz Gouere, hag a oa degouezhet e Pariz d'ar 29 a viz Gouere.
Françoise Lermen
Françoise Lermen zo ur skrivagnerez vrezhonek, bet ganet d'ar 5 a viz a Kerzu 1944 ha marvet d'an 20 Mae 2018. Troet he deus barzhonegoù ha danevelloù diwar an alamaneg (Johann Wolfgang von Goethe, Heinrich Heine, Rainer-Maria Rilke), Franz Kafka, an italianeg (Grazia Deledda, Giovanni Verga), ar ruseg (Aleksandr Pouchkin) hag ar saozneg (Edgar Allan Poe).
Gwelloc'h e kave o embann en he lec'hienn eget daremprediñ an embannerien vrezhonek.
Gerioù-kroaz brezhonek he devoa savet ivez, a voe embannet gant Al Lanv dindan ur golo bet treset ganti.
Pierre Roche
Buhez
Mab e oa d'un apotiker a zalc'he stal e Paris ; anv e dad-kozh a-berzh mamm eo « Roche ».
Goude e vachelouriezh e voulc'has Pierre Massignon studioù war ar vezegiezh hag ar gimiezh, a zilezas buan e 1873 evit mont da studiañ al livouriezh e labourva an naturelour Alfred Roll (1846-1919) en Académie Julian. Eno e chomas da zeskiñ betek 1878.
Dimeziñ a reas gant ar Flandrezadez Marie Hovyn ; ur mab a voe ganet d'ar : an islamoniour Louis Massignon.
Echu gantañ studiañ gant Alfred Roll, « Pierre Roche » a livas e daolennoù-eñ, a ziskouezas e Salon des artistes français bep bloaz adalek 1884 betek 1889. E 1888 e voe broudet gant e vignon ar c'hizeller Jules Dalou (1838-1902) da dresañ evit oberennoù e teir ment. Goude bout pleustret e lakaas e anv en ur genstrivadeg e-sell da sevel ur monumant d'an dispac'her Georges Danton ; kazeg a reas avat. Kement-se na viras ket outañ a dapout urzhioù a-berzh Stad evel an delwenn anvet L'Effort war-dro 1898 – ma weler Herakles o tistreiñ red ar stêr Alfeios evit naetaat marchosioù Augeias – evit Liorzh Luksembourg e Paris, pe delwenn feunteun miz Ebrel (fontaine de l'Avril) dirak ar Mirdi Galliera e Paris ivez.
A-stur gant e oberiantiz war tachennoù all e kendalc'has an arzour gant an engravañ. Adal 1892 betek e varv e 1922 e klaskas doareoù da vodañ al livioù hag ar bos en e labourioù.
Peogwir e chomas keit-ha-keit etre al livouriezh hag ar c'hizellerezh en ur zegemer perzhioù digant arzoù estren, ha pellaat diouzh reolennoù strizh an akademiezhioù, e voe tamallet da Bierre Roche « kas an arz gall war e ziskar ». Ur selladenn zo trawalc'h evit anaout labour P. Roche a-douez oberennoù arzourien all ; en abeg d'an dibaregezh-se end-eeun n'eus bet hogozik hêrezh ebet d'e arz.
Teknikoù nevez
Pelloc'h eget an teknikoù klasel ez eas Pierre Roche war dachenn an engraverezh, pa glaskas kendeuziñ e varregezhioù war al livañ hag ar c'hizellañ : lakaat liv er c'hizellerezh ha bos el livouriezh e oa e vennozh. Tri doare nevez bet ijinet gantañ zo chomet brudet.
« Gypsographie » ha « gypsotypie »
Evel-just, breskted ar plastr a verze moulladennoù a-vras. Evit remediañ ouzh kement-se ez ijinas Pierre Roche erlerc'hiañ dir pe gouevr ouzh ar vamm blastr. « Gypsographies » evit ar skeudennoù ha « gypsotypies » evit ar skridoù a reas an arzour eus disoc'hoù e deknik. E-touez an niver bras a oberennoù a reas gant an teknik-se ez eus ur rummad diwar-benn sent Breizh.
Labourat gant metal a gasas P. Roche da zistreiñ d'e enklaskoù a-zivout ar vicher medalenner ; un Histoire métallique de la guerre (ar Brezel-bed kentañ) a reas dre 90 medalenn arem. Ul levr a voe embannet e 1922.
« Papier églomisé »
P'edo c'hoazh o klask doareoù da lakaat bos en e engravadurioù e studias Pierre Roche an aourañ war gwer, da lavarout eo teknik an églomisé.
E-lec'h engravañ ur follenn aour danav kent he stagañ ouzh ur blakenn wer ha duañ ar gorreadoù goullo ez ijinas an arzour erlerc'hiañ skoroù didreuzwelus evel ar parch pe ar paper ouzh ar gwer. Papier églomérisé a reas eus e gavadenn.