cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anguillara Sabazia
Anguillara Sabazia zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Verdades Secretas
Verdades Secretas zo un telenovela eus Brazil, produet ha skignet gant Rede Globo.
Vitória (2014)
Vitória zo un telenovela eus Brazil, produet ha skignet gant RecordTV.
.br
.br eo an anv-domani evit Brazil er Genrouedad. Unan eus ar gerioù-alc'hwez eo.
En 2011 eo unan eus an 10 anv-domani implijetañ er bed, gant 2 vilion a chomlec'hioù.
Pontsaeson
Pontsaeson zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Dyffryn Arth, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 107,7 km eus Kerdiz.
La Rioja (proviñs)
thumbnail|290px|Sede pelec'h emañ Proviñs La Rioja en Arc'hantina 290px|thumb|left|Dezerzh La Rioja La Rioja zo unan eus an 23 froviñs a ya d'ober Republik Arc'hantina. Kêr La Rioja eo anv ar gêr-benn.
Allumiere
Allumiere zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Aline Sitoe Diatta
Aline Sitoe Diatta (1920-1944), pe Aliin Situwe Jaata e wolofeg, a oa un harozez senegalat hag a stourmas a-enep an drevadennerien c'hall.
Ganet e oa en 1920, e Nialou, ur c'harter eus Cabrousse, e Kassa (Casamance, e galleg). Mont a reas da Ziguinchor da labourat evel simiadez, ha neket evel matezh. E-pad koulz ar sec'hour ez eas da Dakar, hag eno, evel diouganerez, e voe roet kefridi dezhi gant Doue, a-hervez, da vont da zieubiñ he fobl.
Pa voe e Kassa e sachas ar bobl da enebiñ ouzh ar gouarnamant gall ha lakaat a reas al labourerien-douar da baouez da c'hounit boued da werzhañ d'an drevadennerien evit ober boued evite.
Dre ma kave d'an drevadennerien e oa dañjerus ar vaouez-se e voe barnet ha kaset kuit da Tombouktou, e Mali. Eno e varvas en 1944 da 24 bloaz.
Capel Seion (Cwm Gwendraeth)
Capel Seion zo ur gêriadennig e Cwm Gwendraeth, e kreisteiz Sir Gaerfyrddin. Emañ etre Cross Hands, Pontyberem hag an Tymbl.
E-kreiz ar gêriadenn emañ ar chapel, chapell an Dizalc'hidi gembraek. E 2012 e oa bet lidet he 300 vloaz.
Albano Laziale
Albano Laziale zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Aerborzh Naoned
Emañ Aerborzh Naoned (Aéroport de Nantes Atlantique) etre Kervegon ha Sant-Enion-al-Lenn-Veur, er su d'al Liger, tost da gêr Naoned. Aerborzh brasañ Breizh eo, gant 4 778 967 a veajourien e 2016.
Beaulieu (Calvados)
Beaulieu a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Aerborzh Naoned
Istor
Un aerborzh milourel bet staliet e 1928 e voe an hini gentañ war al lec'h. E 1936 e voe savet en he c'hichen ul labouradeg nijerezioù-brezel fardet gant an SNCAO (Société Nationale de Constructions Aéronautiques de l'Ouest). E deroù an Eil Brezel-bed e voe implijet gant ar Royal Air Force a-raok bezañ kemeret gant al Luftwaffe. D'an aerlu gall e tistroas goude ar brezel, hag adsavet e voe al labouradeg. Eno e voe kenderc'het tammoù eus an nijerez-vrezel SNCASO SO-4050 Vautour hag eus an aerlinenner Sud-Aviation SE 210 Caravelle, kent labourat evit Airbus. Adalek 1951 e voe aerlinennoù nann-soudard o loc'hañ eus aerborzh Naoned.
Beaulieu (Calvados)
Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
Aerborzh Naoned
Dilec'hiañ
Kaoz a zo da zilec'hiañ Aerborzh Naoned d'ul lec'h all, Kernitron-al-Lann, met bec'h a zo en-dro d'ar raktres-se.
Beaulieu (Calvados)
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: tri den nann-soudard a varvas e Beaulieu abalamour d'ar brezel e miz Eost, daou anezhe a voe lazhet gant tennoù kanol hag unan, ur paotrig, gant ur c'hreunadenn.
Ponthirwaun
Ponthirwaun zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Beulah, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 114,8 km eus Kerdiz.
Oups
E saozneg
Testeniekaet eo whoops! adal 1925 hag oops adal 1933. Kavet e vez ar ger e romantoù ar rummad Harry Potter (The Chamber of Secrets, pennad 12, The Duelling Club).
E galleg
Deuet e vefe dre ar stiradoù skinwel stadunanat, evel ur bern gerioù hag estlammadelloù ha ne vezont ket troet e galleg ken, ha dre ur ganaouenn brudet e 2000 gant Britney Spears.
E kembraeg
Wps er yezh-mañ.
Implij
E saozneg e 1925 e verke whoops! ar mantr, e 1933 e verke oops ar souezh. Kemeret en deus lec'h an troiennoù digareziñ eskuzit ac'hanon, pe digarezit-me e brezhoneg, hag an troiennoù pardon, excusez-moi, pe an droienn latin mea culpa, e galleg Bro-C'hall. Hervez lod psikologourien ez eo ur ger hag a servij dreist-holl da chom hep anavezout fazi an neb hel lavar ha da virout a emzigareziñ, ha dre-se da nac'h an droug (bihan pe vras) graet ouzh an nesañ, pe ouzh ar re all.
Implijet e vez dre skrid e kazetennoù gallek.
Tabula Peutingeriana
Tabula Peutingeriana (latin evit "Kartenn Peutinger") eo an anv a roer d'un itinarium, ur gartenn eus mare Henroma a ziskouez ar rouedad hentoù a veze implijet gant servij ar post (cursus publicus) an impalaeriezh roman. Diskouez a ra Europa (hep al ledenez iberek ha Breizh-Veur), Afrika an Norzh, ar Reter-Nesañ, Persia hag India.
E kerz an hendraour alaman Konrad Peutinger (1485-1547) e oa bet, alese anv ar gartenn ; e Levraoueg Vroadel Aostria emañ bremañ.
Kazamañs
Kazamañs, (Casamance e galleg, Casamança e portugaleg) zo ur rannvro, istorel ha naturel, eus Senegal, e mervent ar vro, etre Gambia ha Ginea-Bissau, rannet diouzh hanternoz ar vro gant Gambia.
Langrune-sur-Mer
Langrune-sur-Mer a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Kazamañs
Dont a ra an anv Kazamañs eus hini ar Stêr Casamance. Div rannvro zo enni:
Tabula Peutingeriana
Istor
En ul levraoueg e kêr Worms en Alamagn e voe kavet an Tabula Peutingeriana gant ar gouizieg alaman Konrad Celtis (1459-1508) e 1494. Pa voe dic'houest da embann ar gartenn kent e varv en he fizias e 1508 en hendraour Konrad Peutinger en Augsburg (Bavaria). E-pad tremen daou gantved e chomas an Tabula e kerz an tiegezh Peutinger betek ma voe gwerzhet e 1714. Goude-se e tremenas etre daouarn meur a vrientin, hag e 1737 e voe prenet gant ar priñs Eugène de Savoie-Carignan (1663-1736) ; war-lerc'h e varv e voe prenet ar gartenn evit Levraoueg impalaerel lez an tiegezh Habsburg e Wien]. Hiziv emañ e Levraoueg Vroadel Aostria, e palez Hofburg, e Wien bepred.
Kazamañs
An anv
Dont a ra an anv eus ar malinkeeg Kasa mansa a dalvez "roue Kasa", Kasa a oa ur rouantelezh kozh.
Rhes Newydd
Rhes Newydd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Pontarfynach, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 145 km eus Kerdiz.
Tabula Peutingeriana
Deskrivadur
Moarvat ez eo an Tabula Peutingeriana ar gartenn nemeti a chom eus ar rouedad cursus publicus a veze perc'hennet gant ar Stad roman.
Un eilskrid war parch graet en eo ar skouerenn a zo deuet betek ennomp. Aozet e oa bet gant ur manac'h e Kolmer (Elsass) er bloaz 1265, marteze diwar ur gartenn roman orin. Savet eo diwar 11 parchenn, a ro un teul 0,34 x 6,74 metr e vent diwar-dro pa vezont strollet.
Brastreset-kenañ eo ar gartenn a-fet douaroù, war an ahel reter-kornôg dreist-holl, peogwir e oa bet savet ar gartenn orin diwar katalogoù evel an Itinerarium Antonini Augusti. Disheñvel-bras eo diouzh ar c'hartennoù douaroniezh a-vremañ neuze (ne oa ket he ratozh), hogen tost-tre d'hon tresoù evit ur rouedad metro : aze emañ an holl arsavioù, daoust d'ar skeul bout faos. Kalz lec'hioù roman zo diskouezet, koulz ha stêrioù, koadegi, menezioù ha morioù ; 555 kêr ha 3 500 lec'h all zo war an Tabula Peutingeriana en holl, ha kinklet eo teir c'hêr bouezusañ ar mare : Roma, Kergustentin hag Antakya. Resis eo an hentoù, ha resis ivez eo an hedoù, a zo e miltirioù roman (1 480 m) nemet e Galia, ma 'z eo al lev c'halian (2 200 m) a zo bet arveret ; e sifroù roman ez eo merket an hedoù.
Ouzhpenn d'an impaleriezh roman en he fezh e tiskouez ar gartenn lodennoù eus ar Reter-Nesañ, India, Sri Lanka (Insula Taprobane) ; Sina zo meneget ivez. Un daouzekvet rollad parch zo bet kollet evit doare, pa vank penn kornôgelañ ar bet anavezet d'ar mare : Maroko, al ledenez iberek, Breizh-Veur. Er bloaz 1898 e klaskas ar c'hartennour Konrad Miller (1844-1933) adsevel al lodenn a vank.
N'eo ket an Tabula Peutingeriana ur gartenn eus ar Grennamzer, pa ne gaver ket enni skeudennoù eus boudoù faltaziek evel erevent, euzhviled pe tud euzhek. En tu-hont d'ar menegoù talvoudus avat e lenner enskrivadurioù a ro displegadennoù a zo er-maez eus an dodenn :
Embannadurioù
Meur a skouerenn eus an Tabula Peutingeriana zo bet moullet hag embannet abaoe ar. Un eilskrid a voe graet evit ar c'hartennour izelvroat Abraham Ortelius (1527-1598), hag embannet e voe un nebeud mizioù goude e varv. Ul lodenn eus an Tabula, anvet Fragmenta tabulæ antiquæ, a voe moullet en Antwerpen e 1591 gant Jan I Moretus (1543-1610), a voullas ar gartenn a-bezh e 1598. Un Izelvroad all, Johannes Janssonius (1588-1664) a embannas ur gentel all en Amsterdam e 1652.
Ur skouerenn all a voe embannet e 1753 gant an arzour aostrian Franz Christoph von Scheyb (1704)-1777) ; adembannet e voe e Leipzig e 1824 . Ar c'hartennour Konrad Miller a voe aotreet da adtresañ embannadur F. Ch. von Scheyb e 1872. Meur a di-embann en Europa a voullas eilskridoù eus ar gentel nevez-se ; e London e voe embannet e 1892, hag e 1911 e voe ouzhpennet labour K. Miller gant al ledenez iberez hag inizi Breizh-Veur.
Aerborzh Sao Vàng
Aerborzh Sao Vàng (Vietnameg: Sân bay Sao Vàng) eo aerborzh pennañ Đồng Hới. E-kichen Sao Vàng emañ, Thanh Hóa, Proviñs Thanh Hóa, Vietnam, 45 km e Kornôg Thanh Hóa. Ennañ e erru darn vrasañ eus an nijadennoù da Thanh Hóa. Mont eus ar greizenn d'an aerborzh a gemer war-dro 45 munud.
Efrosinya Fedorova
Efrosinya Fedorova (pe Yefrosinya, Euphrosyne, Afrosinya, Ofrosinya) ganet e 1699 pe 1700 ha marvet e 1748, a oa ur sklavez rus, ha serc'h da Aleksei Petrovitch, Tsarevich Rusia, tec'het gantañ e Gwengolo 1716. Perc'hennet e oa gant tutor Alexei, ar priñs Nikifor Vyazemsky. Skrapet e oa gant ar Rused e-pad Brezel Bras an Hanternoz e Finland, a oa neuze e dalc'h Sveden.
thumb| Ar briñsez [[Charlotte Christine von Braunschweig-Wolfenbüttel, pried an Tsarevitch. ]]
Trefeurig
Trefeurig zo ur gumuniezh eus Kembre, e hanternoz Ceredigion. Emañ er biz da Aberystwyth, hag enni emañ kêriadennoù Penrhyn-coch, Salem, Pen-bont Rhydybeddau, Cwmsymlog, Cwmerfyn, Banc-y-Darren, Cefn Llwyd ha Capel Madog.
E 2011 e oa poblet gant 1,771 a dud, ha 967 anezho (56,5%) a oa kembraegerien.
Vincent Yves Boutin
Darempredet en deus ar veajerez saoz Hester Stanhope. Lazhet e vije bet gant meuriad an Hachichined e Siria.
Liammoù diavaez
Video INA : Vincent Yves Boutin kontet gant Alain Decaux
Maria II Portugal
Maria II Portugal (1819-1853), pe Maria da Glória (Maria da Glória Joana Carlota Leopoldina da Cruz Francisca Xavier de Paula Isidora Micaela Gabriela Rafaela Gonzaga), a voe rouanez Portugal dre ziv wech, etre 1826 ha 1828 hag adal 1834 betek he marv e 1853, er gwentloù.
He buhez
Ganet e oa e Rio de Janeiro e Brazil. Merc'h henañ ar roue Pedro IV Portugal hag e bried kentañ Maria Leopoldine Aostria e oa. He mamm a oa merc'h da Franz II an Impalaeriezh Santel. Aet e oa he zud en harlu da Vrazil pa voe aloubet Portugal gant armeoù an impalaer gall Napoleone Buonaparte. Eno e voe anvet he zad da impalaer Brazil, evel Pedro Iañ, hag he breur evel Pedro II.
Rouanez
E 1826 e tilezas he zad ar gurunenn eviti. E 1828 avat e voe diskaret gant hec'h eontr, an infant Miguel, a oa bet he danvez-pried e-pad ur pennad en 1826 (torret e oa bet ar promesaoù prestik goude), hag a gemeras an anv Miguel Iañ.
En 1831 e tilezas he zad e gurunenn a impalaer, evit distreiñ da Bortugal gant e verc'h Maria, da adkemer ar gurunenn a roue. Goude stourm e-pad tri bloaz a-enep e vreur e kemeras ar galloud e Lisboa en-dro, d'e reiñ d'e verc'h. Harluet e voe Miguel. Prestik goude e varvas Pedro, ha bloaz goude e voe anvet Maria da rouanez.
He bugale
Unnek bugel he devoe:
Ceann Léime (An Clár)
Ceann Léime (Loop Head e saozneg ) zo ur beg-douar e kornôg Iwerzhon, e kontelezh An Clár.
War ribl norzh genoù stêr An tSionainn (Shannon) emañ. E penn pellañ ul ledenez emañ, gant ar Mor Atlantel en un tu hag ar stêr en tu all. Un tour-tan zo er beg-douar.
Maria Portugal, Rouanez Kastilha
Maria Portugal, (1313- Évora 1357), merc'h da Afonso IV Portugal ha Beatriz Kastilha (1293-1359, a oa Rouanez Kastilha dre he dimeziñ. Hi eo ar «fermosíssima Maria» (Maria kenedus meurbet) e-barzh ar meurgan Os Lusíadas.
He buhez
Dimeziñ a reas da Alfonso XI Kastilha e 1328: e eil pried e oa. Divugel e oa c'hoazh pemp bloaz goude, ha prest e oa ar roue da gas e wreg kuit en abeg da se, met e 1333 e c'hanas ar rouanez Fernando, a varvas miz goude. En 1334 e c'hanas ur mab all, Pedro Iañ, ha hennezh a chomas bev.
N'eo ket gant e wreg avat e oa troet he fried hogen gant e serc'h Leonor Núñez de Guzmán‎, ha dek bastard en doa. Se zo kaoz e tistroas Maria da lez he zad, da Évora. Bec'h a savas neuze etre Portugal ha Kastilha evit enor ar rouanez doganet.
Marv Alfonso
Pa varvas he fried e reas lazhañ Leonor dirazi ha dirak he mab.
Muntret e voe war urzh he mab pa voe roue goude ma oa bet harluet da Bortugal.
He bugale
Daou vugel o deus bet gant Alfonso XI: Hiziv emañ e relegoù e kev-iliz Capilla Real de la Catedral de Sevilla.
Addams
Addams zo un anv-tiegezh saoznek.
Babel
Anv kozh Babilon eo.
Babel, Khuzestan
Capena
Capena zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Nazaré da Mata
Nazaré da Mata  zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco.
Skourr Ruz
Ar Skourr Ruz (heniwerzhoneg: Cróeb Ruad) zo anv daou ag an tri zi roueel eus Tiern Ulaid, Conchobar mac Nessa, lec'hiet en Emain Macha (nepell diouzh Ard Mhacha), er Rúraíocht. Hiriv e vez arveret ar c'herienn a-wezhioù evel anv un urzh paramilourel eus Iwerzhon an norzh, Marc'heien ar Skourr Ruz.
Glazaour Isabela
Ar glazaour Isabela a zo ur spesad golvaneged, Oriolus isabellae an anv skiantel anezhañ.
Dont a ra e anv eus hini proviñs Isabela, en enez Luzon, er Filipinez.
An evnoniourien a soñje dezhe e oa aet da get ar spesad kent na voe adkavet e miz Kerzu 1993 e-kichen Diffun (e gwalarn Quirino, Filipinez) hag e miz Gwengolo 1994 e Baggao (reter Cagayan, Filipinez). Gwelet e voe diwezhatoc'h ivez, e 2004, e-kichen San Mariano (reter Isabela, Filipinez).
Annez
Brosezat eo ar spesad e hanternoz Filipinez (menezioù hanternoz Luzon).
Canterano
Canterano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Canale Monterano
Canale Monterano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Buenos Aires (Pernambuco)
Buenos Aires  zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco.
Toutânkhamon
Toutânkhamon a oa faraon eus an XVIIIvet tierniezh eus Henegipt eus tro-dro 1333 kt JK da 1323 kt JK.
Legio XIV Gemina
Al Legio XIV Gemina pe Legio XIIII Gemina (da lâret eo ar 14vet lejion c'hevell), deuet da vout Legio XIIII Gemina Martia Victrix (Da lâret eo ar 14vet lejion c'hevell trec'h a-drugarez da Veurzh), a oa ul Lejion roman savet gant Julius Caesar a-raok aloubiñ Galia. Distrujet e oa hogos diouzhtu ha savet en-dro goude Seziz Alesia. Kemer a reas perzh en hogos holl emgannoù Caesar e-pad ar brezel sivil.
Anv zo eus ul Legio XIIII goude 14 av. J.-C.. Pe e oa unan krouet da neuze pe e oa an hini kentañ adsavet. Implijet e oa gant Octavianus da argas Sextus Pompeius eus Sikilia, pa oa lakaet e dañjer pourvezadur Roma e gwinizh, ha goude da drec'hiñ Marcus Antonius en emgann Actium. Goude an emgann-se e kemeras en he renk soudarded eus lejionoù kozh Marcus Antonius hag a resevas he lesanv Gemina (gevell). Goude emgann kollet Teutoburg ma oa peurlazhet tri lejion ha kalz Kohortoù skoazellerien, e oa staliet e Mogontiacum gant ar XVI Gallica.
Unan eus an unvezioù e oa en arme savet gant Glaoda Iañ e 43 da aloubiñ Enez Vreizh hag a oa renet gant Aulus Plautius. Ur wezh diazezet ar galloud roman e oa staliet e Leicester,gant al lejion VIIII moarvat. Goude 55 e oa kaset da Viroconium (Wroxeter e-tal ar Severn). Gounid a reas ur vrud ken fall en ur ziouennañ brezelourien ar rouanez Boudika ma sponte hec'h enebourien hervez Tacitus. Staliet e Deva e nevezamzer 60-61, e kemeras perzh e lazhadeg drouized Enez Mon[Enez-Von hag e kemeras an enezenn.
Kemer a ra perzh er brezel diabarzh en Italia e 69-70, en emgann Bedriacum peurgetket. Tennet e oa Legio XIV Gemina eus Enez-Vreizh e 71 hag adstaliet e Mogontiacum. Kemer a reas perzh en aloubadeg an agri Decumates e 74. Kaset eo da Carnuntum adalek 92.
São José da Coroa Grande
thumb|260px|Sede pelec'h emañ São José da Coroa Grande e stad [[Pernambuco]] São José da Coroa Grande  zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco, ar greisteisañ eus arvor ar stad.
Naonegezh Bengal
Pa gomzer eus Naonegezh Bengal e komzer :
Ciao (magazin)
Mangaoù embannet e-barzh Ciao
Kururun-Rieru Change!
Sint-Jan-Ter-Biezen
Sint-Jan-ter-Biezen en izelvroeg,  Sient-Jan-ter-Biezn e flandrezeg kornôgel, a zo ur gêriadenn eus kumun Poperinge e Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|160px|An iliz katolik Sint-Jans
Lukian Raoul
Lukian Raoul, ganet d'ar 1añ a viz Gouhere 1932 ha marvet d'an 29 a viz Mezheven 2009 e Porzhig, a oa un emsaver ha kelaouenner. Pell amzer e reas war-dro ar gelouenn L'Avenir de la Bretagne.
Meur a levr hag a studiadenn zo bet skrivet gantañ, en o zouez Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien, deuet er-maez e 1992, hag embannet gant Al Liamm.
Guanahani
Guanahaní pe Guanahani eo anv an enezenn eus ar Bahamas ma oa dilestret Kristol Goulm d'an 12 a viz Here 1492, pa gavas un douar nevez, goude treuziñ ar Meurvor Atlantel.
Lec'h
Lec'hiet eo bet resis al lec'h dilestradeg evel ma oa bet. Guanahani e oa anv orin al lec'h gant ar meuriad Taíno; adanvet e voe San Salvador gant Kristol Goulm.
Kartenn Juan de la Cosa
Juan de la Cosa a oa perc'henn ha mestr ar vag Santa María, kemer a reas perzh e kentañ beaj Kristol Goulm a welas dizoloadenn ar Bed Nevez. Bez e oa ivez un treser kartennoù : e 1500, Juan de la Cosa a savas ur gartenn eus ar bed hag a chom anavezet evel unan eus kartennoù koshañ Europa o tizkouez ar bed a-bezh. Al lodenn eus ar gartenn war Karibe a ziskouez sklaer Cuba hag Hispaniola, met evit enezeg Bahamas n'eo ket ken spis. Guanahani a oa treset er Bahamas gant ur stumm a lak war-wel ur strollad enezeier muioc'h evit n'eo a-wir, un enezenn vras.
Frédéric
Frédéric zo un anv-badez gallek, deuet diwar an anv alamanek Friedrich.
Bace
Ur gêriadenn e mervent Sir Gaerfyrddin eo Bace (Backe e saozneg). 2 km zo ac'hane da Sanclêr, er c'hreisteiz dezhi. Ur wazh a dremen enni hag a ya da aberiñ en Afon Tâf.
Morterone
Morterone (Murterun e lombardeg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Nibionno
Nibionno (Nibiònn e lombardeg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Rhos-y-garth
Rhos-y-garth zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanilar, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 110,6 km eus Kerdiz.
Schlei
Ar Schlei (Slie pe Schlie en alamaneg-izel, Slien e daneg) zo ur vrec’h-vor, un doare aber pe fjord, a sank e douaroù reter Schleswig-Holstein, e hanternoz Alamagn. Digor eo war ar Mor Baltel e Schleimünde hag en em astenn a ra a-hed 42 km en douaroù, betek kêr Schleswig.
Camerata Nuova
Camerata Nuova zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
René
René zo un anv-badez gallek hag a vez lidet d'an 19 a viz Here. Kavout a reer an anv-se en alamaneg, slovakeg, spagnoleg, saozneg, nederlandeg, daneg ha tchekeg.
Gerdarzh
Dont a ra eus an anv latin Renatus, hag a dalv kement hag adc'hanet.
Oggiono
Oggiono (Ugiòn e lombardeg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Sarcophanops samarensis
Sarcophanops samarensis a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad an Eurylaimidae.
Betek n'eus ket pell amzer c'hoazh (7 a viz Gouere 2010) e veze renket er genad Eurylaimus.
Annez
Emañ brosezat al labous e kreiz Filipinez (inizi Bohol, Leyte ha Samar).
Glazaour gris
Ar glazaour gris (Oriolus mellianus) a zo un evn hag a vev e gevred Azia.
Olginate
Olginate (Olginaa e lombardeg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Enez Rennod
Enez Rennod (Île Renote e galleg) a zo un enezenn e Tregastell (Treger), brudet evit ar reier souezhus o stumm a weler eno. Gallout a reer mont war-droad betek enni, stag ma'z eo ouzh an douar-bras bremañ, war-bouez ur chaoser.
Rhyd-y-Beillen
Rhyd-y-Beillen zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanarth, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 110,2 km eus Kerdiz.
Oriolus larvatus
Oriolus larvatus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Oriolidae.
Doareoù pennañ
Anavezadus-mat eo Oriolus larvatus en abeg d'e gorf melen-flamm, d'e benn du ha d'e bigos liv ar c'hig dezhañ.
Annez hag isspesadoù
Kavout a reer ar c'hwech isspesad anezhañ en Afrika issahara :
Ráth Cruachan
Cruachan zo unan ag ar C'hwec'h Lec'h Roueel a Iwerzhon. Annezet e oa al lec'h abaoe an neolitik.
Ar savadurioù a voe savet adal an neolitik, dre oadvezh an arem betek oadvezh an houarn, ha deroù ar grennamzer. En o zouez ez eus tumuli ha kreñvlec'hioù. An re anatañ eo tumulus Rathcroghan, mougev Oweynagat, ar Mucklaghs (linennoù treset war an douar), ha Carn Fraoich, ur c'harn ag ar grennamzer.
Lavaret a reer ez eo Crúachan ur monedva davet ar bed arall, meneget evel "dor Iwerzhon davet an ifern", via Oweynagat ("kev ar c'hizhier"), hag enni e veze graet fest Samhain
Ingelheim am Rhein
Ingelheim am Rhein berraet e Ingelheim a zo ur gêr e distrig Mainz-Bingen e Rheinland-Pfalz, en Alamagn er gornôg d'ar Roen. Abaoe 1996 ez eo ar gêr vrasañ a gaver e distrig Mainz-Bingen. Ar gêr a zo sez an embregerezh louzoù Boehringer-Ingelheim, gant 5 000 implijad.
Bellegra
Bellegra zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Mochdre
Mochdre zo un anv-lec'h kembraek:
Oliveto Lario
Oliveto Lario (Olivee e lombardeg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Logaritm neperian
Al logaritm natural pe logaritm neperian, a zo, e matematik, al logaritm a ziaz e. Resiprokenn ar fonksion eksponantel a ziaz e eo. Primitivenn ar fonksion kontrol termenet war hag a zo nul e 1 eo.
Ar fonksion-se a zo bet e-pad pell zo notennet Log evit ober an difoc'h etre ar fonksion log (logaritm a ziaz liesseurt, pe dekvedennel). Kavet e vez bremañ an notadur ln peurvuiañ.
Osnago
Osnago (Usnach e lombardeg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecco, e rannvro Lombardia.
Pedro Iañ
Pedro Iañ zo anv meur a zen:
Arsoli
Arsoli zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Gómez
Gómez zo un anv-tiegezh spagnolek, hag a gaver ivez el lec'hanvadurezh.
Eilstummoù
Skrivet e vez Gomez er broioù dispagnolek (Bro-C'hall, SUA).
Orin
Dont a rafe eus un anv Gomo, a orin gotek. Ur bern anvioù zo savet er memes doare : Álvarez, Domínguez, Enríquez, Fernández, Galíndez, González, Gutiérrez, Hernández, Jiménez, López, Martínez, Ordóñez, Pérez, Ramírez, Rodríguez, Sánchez, Suárez ... hag ivez: Garcés‎.
Brud
E Spagn e oa an 10vet anv-tiegezh paotañ e 2007.
Artena
Artena zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Salem (Massachusetts)
Salem (distaget [ˈseɪləm] e saozneg) zo ur gêr eus Massachusetts, e biz Stadoù Unanet Amerika. Dont a ra an anv "Salem" eus ar ger hebraek shalom a dalvez kement ha peoc'h.
Anavezet eo Salem abalamour ma voe graet eno ur prosez da vaouezed tamallet da vezañ sorserezed e 1692. Betek hiziv ez implijer istor Prosez sorserezed Salem da sachañ touristed di. Hogen pouezus eo bet Salem en istor ar Stadoù Unanet ivez peogwir e oa ur porzh a bouez e dibenn an hag en  kantved, oc'h ober kenwerzh gant broioù reter Azia (Sina hag Indez ar Sav-heol).
Enez Santez-Anna
Enez Santez-Anna (Île Sainte-Anne e galleg) a oa un enezenn el Liger, e kêr Naoned. Staget e voe ouzh Enez Prad an Dug e deroù an. Hiziv eo stag an div enezenn ouzh Enez Naoned.
Blaengweche
Ur gêriadenn e Sir Gaerfyrddin eo Blaengweche.
Babel (Sir Gaerfyrddin)
Babel zo ur gêriadennig e biz Sir Gaerfyrddin, e kumuniezh Llanfair-ar-y-bryn, un 2 lev er reter da gêr Llanymddyfri, e penn un hent a sav eus Pentre Tŷ-gwyn.
Mandeville-en-Bessin
Mandeville-en-Bessin a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Babel (Sir Gaerfyrddin)
War lez an hent eus Pentre Tŷ-gwyn da Vabel emañ ti-ferm Pantycelyn, ti ar saver himnoù William Williams (Pantycelyn) (1717-1791). En hanternoz emañ Mynydd Epynt.
Noisiu
Noisiu, Noíse, pe Naoise, zo ur gour yaouank eus gwengelouriezh Iwerzhon, mab da Uisneach ha niz da Gonchobar mac Nessa, roue Ulaid.
Meneget eo er gontadenn anvet Tri mab Uisnech a gaver e-touez istorioù arall e Táin Bó Cúailnge, ul lodenn ag ar Rúraíocht.
Er gontadenn e teuas Noíse da vout gwaz kleiz Deirdre, ur wreg c'hoantaet ivez gant Conchobar. Da dec'hout gwarizi ar roue e verdejont davet Alba. Conchobar a glaskas o lakaat da zistreiñ hogen an tonkad a reas a-hend-all. Ur geas ("strobinell") a voe lakaet war o gward Fergus mac Róich tra ma ne oa ket doujet diougan Deirdre gant Naoise hag e vreudeur, ha gwidre Conchobar a zegasas ar gabal.
Ar gwashañ e voe an emgann e ti ar Skourr Ruz en Emain Macha, hag a zegasas ar marv da Naoise hag e vreudeur Ainle hag Ardan, ha mab Conchobar Fiacha. Hag en diwezh e varvas mibien Uisnech gant Maine Dorn-Ruz, mab tiern Norveg (pe gant Éogan mac Durthacht hervez an andonioù). An darvoud a zegasas brezelioù etre Ulaid ha Cúige Chonnacht, dishêrezh Conchobar hag e ziskennidi eus titl tiern Ulaid, ha drastadeg Emain Macha.
Salem
Salem zo un anv-lec'h er broioù saoznek hag e meur a vro.
Ariccia
Ariccia zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Roll oberennoù H. P. Lovecraft
Setu amañ listenn glok oberennoù ar skrivagner stadunanat Howard Phillips Lovecraft (1890-1937).
Glazaour Etiopia
Ar glazaour Etiopia a zo un evn, Oriolus monacha an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous e reter Afrika (Eritrea hag Etiopia).
Marc'harid Bourgogn (1290-1315)
Marc'harid Bourgogn (1290-1315) a oa ur briñsez eus dugelezh Bourgogn. Merc'h e oa da Roperzh II Bourgogn, dug Bourgogn, ha da Agnès Bro-C'hall e bried. Dimezet e voe da Loeiz le Hutin, a voe roue Bro-C'hall ha Navarra, ha tamallet e voe dezhi bout avoultr en afer an Tour de Nesle.
Dimeziñ
Dimezet e voe e miz Gwengolo 1305 e Corbeil, da Loeiz Iañ (1289-1316), Roue Navarra (1305-1316), hag a voe anvet da Roue Bro-C'hall nav bloaz goude, e 1314, evel Loeiz X le Hutin. Hennezh a oa mab da Fulup IV le Bel ha da Janed Iañ Navarra, rouanez Navarra.
Bugale
Ur verc'h he doe, Janed (1311-1349) hag a voe Rouanez Navarra hag a renas gant he fried, ar priñs gall Fulup III Navarra.
An afer
E deroù 1314 e krog an afer. Urzh a roas ar roue gall Fulup IV le Bel da herzel e deir merc'h-kaer, Marc'harid Bourgogn, Janed Bourgogn ha Blanche Bourgogn. Hervez ur c'hronikour e oant bet flatret gant merc'h ar roue, Isabelle de France, rouanez Bro-Saoz.
Tapet e vijent bet a-greiz o ebatoù gant gant daou varc'heg yaouank, Philippe ha Gauthier d'Aunay.
Anavezet eo ar gwallabadenn-se evel afer tour Nesle.
Boureviet e voe an daou varc'heg, hag anzav a rejont o darempredoù gant ar priñsezed. kignet e voent e Pontoise en-bev, spazhet, dibennet, ha lakaet ouzh ar groug.
Dre fazi eo e vez staget anv ar prederour gall Jean Buridan ouzh an afer abalamour d'ar varzhoneg c'hallek, Ballade des dames du temps jadis gant François Villon.
Pedro II
Pedro II zo anv meur a zen :
Marc'harid Bourgogn (1290-1315)
Lennegezh
Meneget eo Marc'harid Bourgogn en div levrenn,Le Roi de fer ha La Reine étranglée, eus ar meurromant Les Rois maudits, gant Maurice Druon, a voe savet diwarno div abadenn gentañ an heuliad-skinwel heñvel anvet.
Paraú
Paraú, pe Espírito Santo do Oeste, zo ur gumun e stad Rio Grande do Norte e Brazil, treuzet gant ar Rio Paraú.
Salza Irpina
Salza Irpina zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania. 718 a dud zo enni o chom.
Ardea (Lazio)
Ardea zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Avella
Avella zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Blaenos
Ur gêriadenn e Sir Gaerfyrddin eo Blaenos tost da Llanymddyfri, war lez ar stêr Tywi.
Faith
thumb|right|Santez Fides, merzherez. Faith zo ur ger saoznek a dalvez feiz, hag a zo un anv-badez ivez, stag ouzh ar relijion gristen, hag ouzh ar vertuz kristen da gentañ penn (Hope ha Charity zo anvioù-badez saoznek all diwar an div vertuz all).
Naonegezh e Bengal e 1770
Naonegezh Bengal e 1770 (Great Bengal famine of 1770 e saozneg ha ৭৬-এর মন্বন্তর Chhiattōrer monnōntór e banglaeg) a oa un naonegezh vras etre 1769 ha 1773 e Bengal, en India en amzer an trevadennerezh saoz. Dek milion a dud a varvas e Bengal, ma oa Bihar ha lod eus Odisha. Kement-se a c'hoarvezas dre ma veze rediet ar gouerien da c'hounit opiom gant ar British East India Company da vout kaset goude da Sina, e-lec'h labourat douar da vagañ pobl Bengal, ken e vankas greun d'an dud.
Faith
Santez
Dont a c'hallfe eus saoznekadur anv Santez Fides, ur santez c'halian eus an IIIde kantved, met hiziv n'eo ket d'ar santez e vez graet dave ken e saozneg.
Arcinazzo Romano
Arcinazzo Romano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Sebastian Münster
Sebastian Münster, ganet d'an 20 a viz Genver 1488 hag aet da Anaon d'ar 26 a viz Mae 1552, a oa ur c'hartennour alaman hag ur gouizieg kristen war an hebraeg. Brudet eo evit bezañ bet aozer Cosmographia er bloavezh 1544, hag a chom deskrivadur alamanek koshañ ar bed.
En Ingelheim, tal-kichen Mainz, e voe ganet Sebastian Münster ; mab e oa da Andreas Münster. Labourerien-douar e oa e dud hag e hendadoù. E 1505 e voe degemeret en urzh ar Frañseziz. Pevar bloaz war-lerc'h e voe studier gant Konrad Pelikan e-pad 5 bloaz en ur manati. E 1518 ez echuas e studioù en Universität Tübingen (Skol-veur Tübingen). Digant ar mestr Johannes Stöffler e resevas e ziplom.
Champeaux
Champeaux zo un anv-lec'h gallek, deuet da vout anv-tiegezh.
The Order of Release
The Order of Release, 1746 (An urzh-dieubiñ) zo ul livadur gant John Everett Millais, lakaet war ziskouez e 1853. Ennañ e weler ur wreg (patromet gant Effie Gray (1828 – 1897), o tont da dennañ he fried (gwisket gant kilt Bro-Skos) eus ar vac'h gant un urzh-dieubiñ emañ o paouez reiñ d'ar bac'her. Gant an daolenn-se e kimiad Millais digant skol ar rakrafaelourien
Diwezhatoc'h e kuitao Effie Gray he fried arzvarnour da vont da vevañ gant al livour, torret e vo hec'h eured, hag addimeziñ a ray gantañ.
Lucien Lechat
Lucien Auguste René Raphaël Lechat, bet ganet d'an 21 a viz Ebrel 1891 e Ferred (Il-ha-Gwilun, Breizh), a oa ur c'horporal breizhat hag a voe fuzuilhet d'ar 17 a viz Meurzh 1915 e Souain (Marne, Bro-C'hall) « evit ar skouer ».
Anavezet eo anv Lechat dre ma oa unan eus Pevar C'horporal Souain – a-gevret gant Louis Girard, Louis Lefoulon ha Théophile Maupas – ha rebechet dezhe bezañ « nac'het lammat er-maez eus ar fozioù-difenn »,.
Pierre Alphonse Lechat hag Eulalie Thérèse Guérault a voe ganet Lucien Auguste René Raphaël dezhe e 1891. Aet da Anaon e vamm pa oa-eñ nemet seizh vloaz ne chomas ket pell amzer er skol. Mevel ostaleri e oa e Gwitreg (Il-ha-Gwilun, Breizh) e 1912 pa rankas mont da Saint-Lô (Manche, Bro-C'hall) d'ober e goñje. Mobilizet e oa bet kenkent ha deroù ar Brezel-bed kentañ gant ar soudarded all eus 336 Rejimant Troadegiezh. Anvet e voe da gorporal e 1915.
Loc'het eus Saint-Lô d'an 10 a viz Eost 1914 edo staliet strollad Lechat (an 21) en e fozioù-difenn abaoe miz Gwengolo, nepell diouzh Suippes (Marne). Kemeret en devoa perzh en holl arsailhoù bet gourc'hemennet dezhañ ha d'e genvrezelourien ober, en aner dre na oa ket tu da gas kuit an Alamaned eus an uhelennoù difennet mat gant mindrailherezed sof-kont. Tro-wenn a reas arsailhoù ar 7, an 9 ha 10 a viz Meurzh 1915 : lazhet e veze ar paourkaezh soudarded kenkent ha klasket gante kuitaat o zoulloù ! Ken spontus ar c'holloù ma nac'hjont kendelc'her da vervel evit mann. Sevel klemm a reas o c'homandant, al letanant Morvan, evit disentidigezh dirak an enebourien.
Diwar goulenn penn an 60 rannarme, ar jeneral Géraud Reveilhac, e vo lakaet harz d'ar 15 a viz Meurzh war ar gorporaled yaouankañ (c'hwec'h en holl) ha triwec'h soudard evit ma vijent kaset dirak al lez-vrezel. Bodet al lez-vrezel d'ar 16 a viz Meurzh e voe divac'het an holl soudarded ha daou gorporal (bet gwennet gant o serjant). Lazhet pe c'hloazet ar serjanted a oa Girard, Lechat, Lefoulon ha Maupas dindane ne voent ket evit didamall ar pevar c'horporal, siwazh dezhe. Kondaonet e voent da vezañ kaset d'ar marv an abretañ ar gwellañ, ar pezh a voe sevenet d'ar 17 a viz Meurzh da un eur goude merenn...
Awenet e voe ar skrivagner stadunanat Humphrey Cobb gant an darvoudoù kriz-se, ma savas ar romant Paths of Glory a voe embannet e 1935. Er memes bloaz e teuas da vezañ ur pezh-c'hoari, bet krouet e Broadway gant Sidney Howard. Nag an eil oberenn nag eben ne reas berzh. Ret e voe gortoz 1957 evit ma vije tennet istor Lucien Lechat hag e geneiled e-maez an deñvalijenn a-drugarez da film ar sevener stadunanat Stanley Kubrick : Paths of Glory.
Pedro IV
Pedro IV zo anv meur a zen:
Blaen-waun
Ur gêriadenn eus kornôg Sir Gaerfyrddin, e kreisteiz Kembre, eo Blaen-waun. Un 10 km zo alese da Hendy-gwyn ar Daf, er c'hreisteiz dezhi. E kumuniezh Llanwinio emañ.
Kadurked
Ar Gadurked, pe Cadurci e latin, a oa ar bobl kelt diazezet war lez ar stêr Lot e Galia. Diwar o anv eo deuet an anvioù Quercy ha Cahors, Divona Cadurcorum. Anaout a reer un darnig eus o istor hag anvioù o amezeien.
Istor
Perzh a gemerjont en emsavadeg Verkingetorix e 52 kent JK.
Anzio
Anzio zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Exu
Exu zo ur gumun eus Brazil e gwalarn Pernambuco.
Quindici
Quindici zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Atripalda
Atripalda zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Rhyd (Ceredigion)
Rhyd, Ceredigion zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Beulah, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 114,4 km eus Kerdiz ha 310,4 km eus Londrez. Elin Jones (Plaid Cymru) a zo en anv Rhyd e Bodadenn Vroadel Kembre. Mark Williams (Demokrated Frankizour) a zo ezel eus Parlamant ar Rouantelezh-Unanet.
Pedro III
Pedro III zo anv daou roue :
Castelnuovo di Porto
Castelnuovo di Porto zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Torella dei Lombardi
Torella dei Lombardi zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Gertrudis Gómez de Avellaneda
Gertrudis Gómez de Avellaneda (Camagüey, Kuba; 23 a viz Meurzh 1814 - Madrid; 1 a viz C'hwevrer 1873), anavezet evel la Avellaneda, ha lesanvet «Tula», a oa ur skrivagnerez ha barzhez romantel spagnolek, genidik eus Kuba. Diaraogerez ar wregelouriezh e Spagn e oa, hag unan eus ar meurañ barzhezed spagnolek, gouez da Marcelino Menéndez y Pelayo. Gwelet eo ivez evel unan eus krouerien ar romant hispanoamerikan, war un dro gant Juana Manso, Mercedes Marín, Rosario Orrego, Julia López de Almeida, Clorinda Matto de Turner, Manuela Gorriti ha Mercedes Cabello de Carboneda, a-douez meur a hini all
Pomponius Mela
Pomponius Mela a oa un douaroniour roman hag a skrive war-dro ar bloaz 43.
Glazaour eskell du
Annez
Bevañ a ra al labous en Afrika issahara, eus kreisteiz Ginea da c'hevred Soudan, Kameroun, Angola ha Bioko.
Pomponius Mela
Savet en deus De situ orbis libri III, a zo tostik kement hag ur c'hant pajennad, al levr douaroniezh nemetañ e latin klasel.
Julien Landfried
Julien Landfried zo ur politikour gall. Kensavet en deus l'Observatoire du Communautarisme ha stourmet a-enep ar rannvroelourien hag an heñvelrevidi eneprepublikan. E-touez renerien ar Mouvement des Citoyens emañ, gant Jean-Pierre Chevènement. Klasket en doa bout kannad gant skoazell ar PS a-enep Patrick Devedjian da-geñver ar votadegoù e miz Mezheven 2012, hag e dilennadegoù darnel e Kerzu 2012. Bep gwech e kollas en eil tro a-enep dezhañ.
Bagnoli Irpino
Bagnoli Irpino zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Blaen (Kembre)
Blaen zo ur ger stank e lec'hanvadurez toleadoù meneziek Kembre. Kltotañ a ra gant blein, pe lein e brezhoneg.
Beg an Trein
Beg an Trein zo ur beg-douar en norzh da Gankaven, e biz Breizh. Dirazañ emañ tour-tan Karreg Herpin.
Balirañ a ra ar beg roc’hellek-se a-us ar mor, 40 metr izeloc’h. Alese e c’haller gwelet, etre ar C'hab Frehel er c’hornôg ha Bae Menez-Mikael er reter, aod Normandi gant porzh Granville hag enezeg Kalzenez. War ar beg-douar ez eus ur semafor, bet savet e 1861 evit eveshaat ar bigi a dremene dirazañ, hag a oa bet adprenet gant Kuzul-departamant Il-ha-Gwilen e 2000 evit degemer an douristed a zeu da bourmen eno.
Ur wenodenn zo en-dro d'ar beg-douar, ar GR 34. Eus ar wenodenn-se e c’haller gwelet Enez al Lann, er reter d’ar beg, ma vez gwarezet an evned. Meret e vez ar gwarezva-se gant ar gevredigezh Breizh Vev.
Merkañ a ra Beg an Trein al lec’h loc’hañ evit ar redadeg bigi anvet Hent ar Rom.
Sarcophanops steerii
Sarcophanops steerii a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad an Eurylaimidae.
Dougen a ra anv an evnoniour stadunanat Joseph Beal Steere (1842-1940) ha, betek n'eus ket pell amzer c'hoazh (7 a viz Gouere 2010), renket e veze er genad Eurylaimus.
Annez hag isspesadoù
Al labous emañ brosezat an daou isspesad anezhañ :
Stéphane Guivarc'h
Stéphane Guivarc'h (Stefan Gwivarc'h), ganet d'ar 6 a viz Gwengolo 1970 e Konk-Kerne, a oa ur melldroader a-vicher (argader) etre 1989 ha 2002.
Arco di Augusto
Arco di Augusto (Bolz Augustus) zo anv meur a vonumant en Italia :
Passau
Emañ Passau war harzoù Aostria. Graet e vez anezhi an Dreiflüssestadt ("kêr an teir stêr"), dre m'emañ ar stêrioù Inn hag Ilz o'n em deurel er stêr Danav enni. En amzer ar Gelted e oa eno un oppidum anvet Boiodurum, diwar anv ar bobl Boii hag ur gêr roman a voe goude-se.
Er e voe savet an iliz-veur, Dom Sant Stephan. Ograoù brasañ ar bed a gaver enni, gant 17 774 a gorzennoù.
Cerreto Laziale
Cerreto Laziale zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Eozen Pentevr
Eozen Iañ Pentevr, pe Odo, pe Eon pe Eudes e galleg (999- 7 a viz Genver 1079), a oa kont Pentevr adalek 1035, ha rejant Breizh etre 1040 ha 1047 evit e niz Konan II.
Mochdre (Powys)
Mochdre zo ur gêriadenn vihan e Powys, gwechall e kontelezh kozh Sir Drefaldwyn, er mervent d'an Drenewydd. Hiriv eo ebarzhet e kumuniezh Mochdre gyda Phenystrywaid ),
Eozen Pentevr
E vuhez
En 1031 edo gant e vreur an dug Alan III pa voe graet un donezon da Abati Menez-Mikael ha bloaz goude pa voe diazezet abati Sant-Jorj Roazhon, hag o c'hoar Adèle an hini e voe an abadez kentañ.
Tabut a savas etre e vreur hag eñ, ma rankas o eontr Judikael eskob Gwened, dont da hanterour. Digant Alan III, en 1035, en doe douaroù bras en eskoptioù Sant-Brieg, Landreger Sant-Malo ha Dol, anezho kontelezhioù ha baroniezhioù Pentevr, Goueloù, Avaogour ha Lambal.
Mochdre (Powys)
Monumantoù
Gouestlet eo an iliz d'an Holl Sent. Eus ar eo an doenn, met adsavet eo bet ar braz eus an iliz e 1867.
Lennegezh
Marteze ez eus meneg eus Mochdre e Pevare Skourr ar Mabinogi, e danevell Math, mab Mathonwy, ma konter e voe Gwydion, goude laerezh moc'h Pryderi, o kousket un nozvezh etre Ceri hag Arwystli.
Eozen Pentevr
E vuhez
En 1056 e voe kemeret Roazhon gant Konan II ha prizoniet Eozen gantañ. En 1062 e voe graet ar peoc'h etre an dug ha Jafrez Boterel, mab henañ Eozen a gendalc'he gant ar stourm e-unan.
Pakt Varsovia
Pakt Varsovia pe Emglev Varsovia eo an anv boas a vez graet eus ar Feur-emglev mignoniezh, kenlabour ha kenskoazell, anezhañ ur feur-emglev arme etre 8 stad komunour eus Kreiz ha Retereuropa da vare ar Brezel Yen. Sinet e oa bet e Varsovia, kêr-benn Polonia, d'ar 14 a viz Mae 1955, war atiz an URSS. Ur respont e oa krouidigezh ar pakt-se d'an AFNA (NATO), a oa o paouez ebarzhañ Alamagn ar C'hornaoueg. Divodet eo bet d'ar 1añ a viz Gouhere 1991 e Praha.
Eozen Pentevr
E vuhez
E 1075, pa oa erru gwall gozh, e kemeras perzh en emsavadeg baroned Breizh a-enep an dug Hoel II.
Pakt Varsovia
Ar sinerien
Sinet e oa bet gant eizh bro:
Eozen Pentevr
Bugale
Dimezet e oa da Agnès, merc'h da Alan Canhiart, kont Kerne, ha nav bugel o doe
Inizi Fernando de Noronha
An anv
Dont a ra an anv diwar hini ar moraer portugalat Fernão de Noronha.
Gertrud Elisabeth Mara
Gertrud Elisabeth Schmeling, ganet e Kassel, en Alamagn, e 1749, ha marvet e 1833 e Reval e Rusia, a oa ur c'hoariganerez alaman eus an XVIIIvet kantved a ganas ur pennad e lez Prusia en amzer Frederig II. Studiañ a reas gant Corona Schröter.
Inizi Fernando de Noronha
Istor
Dizoloet e vije bet an inizi e 1500 gant ar moraer portugalat Gaspar de Lemos a oa kabiten war vourzh unan eus al listri a oa dindan Pedro Álvares Cabral pa oa degouezhet e Brzail. Istorourien zo avat a soñj ganto e c'hoarvezos d'ar 24 a viz Gouhere 1503 gant Gonçalo Coelho, goude ar verdeadenn arc'hantet gant Fernão de Noronha.
Aloubadegoù
Aloubet e voe an enezeg dre veur a wech:
Eozen Pentevr
Besterd
Pemp bastard en doa da vihanañ :
Inizi Fernando de Noronha
Bac'h
A-raok bezañ ur baradozig touristed eo bet ur c'hamp-bac'h etre 1737 ha 1942 (adalek 1938 evit prizonidi bolitikel hepken, dindan an Estado Novo).
Eozen Pentevr
Besterd
Kontet eo ivez da vezañ tad Derrien, hag en dije savet kastell ar Roc'h-Derrien.
Balacobaco
Balacobaco zo un telenovela eus Brazil hag a oa bet skignet gant RecordTV e 2012 ha 2013.
Blaen-y-coed
Ur gêriadenn eus hanternoz Sir Gaerfyrddin, e Kembre, eo Blaen-y-coed (lein ar c'hoad, e brezhoneg), un 12 km en hanternoz da Gaerfyrddin ha 6 km er c'hornôg da Gynwyl Elfed.
Inizi Fernando de Noronha
Bac'h
Hervez ar gelaouenn 'O Cruceiro', eus an 2 a viz Eost 1930, e oa un ifern, tra ma konte ar gouarnamant e veze renet ur vuhez yac'h gant ar vac'hidi.
Bryn Iwan
Ur gêriadennig e hanternoz Sir Gaerfyrddin, e Kembre, eo Bryn Iwan, un hanter lev eus Trelech.
Rhydroser
Rhydroser zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanrhystud, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 110,3 km eus Kerdiz.
Broons
Broons zo un anv-lec'h gallek e Breizh :
The Broons zo ur vandenn-dreset hag a gont e skoteg troioù-kaer ur familh skosat.
Castilla de Oro
Castilla de Oro, pe del Oro, pe Kastilha (an) Aour e brezhoneg, zo un anv roet gant an drevadennerien spagnol e deroù ar da zouaroù zo eus Kreizamerika ha da norzh Suamerika adalek Pleg-mor Urabá (er c'huzh-heol da Golombia, betek ar río Belén, war lez ar vro anvet Veragua, a oa bec'h diwar he fenn etre ar Gurunenn spagnol ha tiegezh Colón. An anv Castilla de Oro a voe deroet e miz Mae 1513, gant ar roue Fernando II Aragon, rejant Kurunenn Kastilha d'an ampoent.
Aksiom
Un aksiomenn a zo ur « vartezeadenn a vez lakaet da wir anez he anataat a-benn sevel ur reizhiad, un damkaniezh diwarni ».
Castilla de Oro
Pa voe dizoloet ar Meurvor Habask gant Vasco Núñez de Balboa e kreskas tachenn Castilla del Oro, ha staget outi e voe aodoù kornôk Panamá, Costa Rica ha Nicaragua.
Aksiom
Termenadur
Steriou un tammig disheñvel a vez kavet hervez an diskiblezh, da skouer matematik pe prederouriezh pe stlenneg pe skiantoù all. Sterioù disheñvel a vez kavet iwe evit un diskiblezh bennak dre diorren an diskiblezh. Da skouer e veze un aksiomenn un dra anat-kenañ pe diazezet-kenañ ne veze ket tabutet warnañ evit ar brederourien c'hresianek klasel. A-vremañ e vez implijet ar ger aksiom evit ur poent a vez diazezet un heuliad poellataerezh warnañ.
Deveradurezh
Diouzh an anv henc'hresianek ἀξίωμα (aksíōma) e teu ar ger 'aksiom'. Hennezh a zeu eus ar verb ἀξιόειν (aksioein) o talvezout « bezañ dellezek »  pe «  azgoullen ». Ar verb-se a zeu diouzh ar ger ἄξιος (áxios) o talvezout « o vezañ a bouez » ha rak-se a dalv kement ha « dellezek », « mat d'ober  ».
Castilla de Oro
En 1527 e voe krouet proviñs Nicaragua, a oa enni Nicaragua hiriv ha ledenez Nicoya, ha bihanaet e voe tachenn Castilla de Oro. En 1537, goude echuet ar pleitos colombinos, e oa div rann anezhi, hag etreze Dugelezh Veragua.
Salomon (roue Israel)
Salomon (Hebreeg : שְׁלֹמֹה‎, hiziv : Šlōmō, "peoc'hus") a oa roue Israel, hervez Kentañ Levr ar Rouaned, unan eus levrioù ar Bibl, eus 970 betek 931 kent JK. Mab d'ar roue David e oa.
Capranica Prenestina
Capranica Prenestina zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Aiello
Aiello zo un anv-lec'h italianek hag un anv-tiegezh.
Gresham (Oregon)
Gresham zo ur gêr lec'hiet e biz stad Oregon, unan eus stadoù SUA. Er bloavezh 2010 e oa 105 594 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Gresham en ur mod ofisiel e 1905.
Barnedigezh Salomon
Barnedigezh Salomon a zo ur varn graet gant ar roue Salomon, roue Israel, hervez Kentañ Levr ar Rouaned, unan eus levrioù ar Bibl.
Div vamm a oa o tabutal a-zivout ur bugel nevez-c'hanet. Pep hini anezho a lavare bezañ mamm d'ar c'hrouadur. Divizout a reas Salomon rannañ ar bugel etre daou damm da reiñ pep a damm dezho. Raktal e tisklêrias unan e oa gwell ganti lezel ar bugel da vont gant ar vamm all eget e aberzhiñ evel-se. Neuze ec'h anavezas Salomon e oa-hi gwir vamm ar babig hag e reiñ a reas dezhi en e bezh.
Le Sacré Collège de Jésus
Le Sacré Collège de Jésus, pe Qventeliou christen evs ar C'hollech Iesus Christ (anv roet er bajenn 20) zo ul levr savet gant an Tad Maner e 1659, hag embannet e Kemper, anezhañ ul levr katekiz e brezhoneg , heuliet gant ur geriadur brezhoneg-galleg (pajennaouet eus 1 da 176) hag ur yezhadur (pajennaouet eus 1 da 78). War kein ar bajenn 78 eus ar Syntaxe ez eus un nebeud gerioù kembraek dornskrivet, gant o zroidigezh c'hallek.
Yezhadur
Kaoz zo eus ar c'hemmadurioù, ha kentañ implijer ar c'h eo an oberour.
Glazaour lost du
Ar glazaour lost du a zo ur golvaneg, Oriolus percivali an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra en Afrika issahara : Kenya, Ouganda hag etre lennoù Kivu ha Tanganyika.
José Ángel
José Ángel zo un anv-badez spagnolek, savet diwar gevrennañ daou anv-badez, José hag Ángel.
Caeo (Sir Gaerfyrddin)
Ur gêriadenn eus Sir Gaerfyrddin, e Kembre, eo Caeo . E kumuniezh Cynwyl Gaeo emañ.
Morgan Jones (The Walking Dead)
Er stirad skinwel ez eo Morgan hag en deus savetaet buhez Rick pa oa dihunet ha taget raktal gant zombied. Eñ eo ivez a gont dezhañ istor an aloubadeg zombi. Pep hini a ya eus e du met embann a reont ar soñj en em adkavout en Atlanta ar pezh ne erruo ket.
Bisaccia
Bisaccia zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
ChuChu (magazin)
ChuChu a zo ur magazin manga shōjo miziek embannet gant Shōgakukan evit merc'hed etre 11 ha 14 vloaz. Dont a reas ChuChu da vezañ miziek e miz Kerzu 2005, pa voe distaget diouzh Ciao. D'ar 26 a viz Here 2009 e voe embannet gant Shōgakukan e vefe paouezet da embann ChuChu ha daou vagazin all.
Baiano (Campania)
Baiano zo ur gumun en Italia, e proviñs Avellino e Campania.
Carpineto Romano
Carpineto Romano zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Santa Filomena (Pernambuco)
Santa Filomena  zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco.
Casape
Casape zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Taigwynion
Taigwynion zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Genau'r-glyn, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 123,6 km eus Kerdiz.
Castel Gandolfo
Castel Gandolfo zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Per Noste
Per Noste zo ur gevredigezh savet e 1960 e Bearn gant Rogèr Lapassada, da zifenn okitaneg ar vro. Un ti-embann okitanek eo deuet da vezañ ivez.
Castel Madama
Castel Madama zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Per Noste
E 2011 ez eo bet embannet gantañ eil levrenn troioù-kaer Harry Potter.
Toritto
Toritto zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bari, en Puglia.