cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gavareg
Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù biouek-madarek A.7 eo ar gavareg (gavar, gawar, rtchi pe kortchi) komzet gant tro-dro da 5.000 den e norzh Kameroun (1992).
Tost a-walc'h eo d'ar bouwaleg.
1679
Diwar-benn bloavezh 1679 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1679
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1679
Sourouc'han dambalvezek
Ar sourouc'han dambalvezek a zo un evn hirc'harek, Calidris pusilla (pe Tringa pusilla) an anv skiantel anezhañ.
Boued
Pigosat a ra peurvuiañ daoust ma plij dezhañ ivez klask e voued el lec'hid pe en dour bas.
Annez
Bevañ a ra al labous en Alaska, Kanada ha reter Siberia ivez. Goañviñ a ra war aodoù trovanel kreiz ha Suamerika.
Kannadeg
Kannada
Tenrek boutin
An tenrek boutin (Tenrec ecaudatus) a zo ur bronneg a-orin eus Madagaskar. Degaset e oa bet d’ar Réunion, da Voris, Komorez ha Sechelez evit magañ labourerien ar plantadegoù. Ar spesad nemetañ eo er genad Tenrec.
Yezhoù pondoek
Un isskourr eus ar yezhoù sepikek-ramouek eo ar yezhoù pondoek, ennañ peder yezh:
Vogalenn damzigor greiz ront
Ur vogalenn a drede renk eo ar vogalenn damzigor greiz ront, treuzskrivet [ɞ] hervez reolennoù al lizherenneg fonetikel etrebroadel, ganti an niverenn dave 395.
Klotaat a ra gant ar vogalenn damzigor greiz plaen [ɜ].
Dre fazi e oa bet embannet gant LFE ar stumm <ʚ> ha hennezh an hini eo a vez kavet e unicode daoust ha m'eo <ɞ> ar stumm reizh.
Pierre-Yvon Tremel
Ur politikour breizhat e oa Pierre-Yvon Tremel.
D'an 9 Eost 1946 e oa ganet e Kawan (Aodoù-an-Arvor) ha marvet e oa e Sant-Nikolaz-an-Hent (Liger-Atlantel) d'an 29 Mezheven 2006.
Bhatarsaigh
Bhatarsaigh (distaget ), Vatersay e saozneg, zo un enezenn stok ouzh Enez Barraigh, en Inizi Gall, e Bro-Skos, hag anv kêriadenn nemeti an enezenn. Stag eo ouzh Barraigh gant ur chaoser echuet e 1991. Pa vez izel ar mor eo stag ouzh Uineasan ivez er reter.
Loened
Dourgon ha kerc'heized zo en enez. Bonnie Prince Charlie's flower (ar bleunioù Calystegia soldanella), a vije deuet diwar had skoet gant Bonnie Prince Charlie, ne vezont gwelet nemet e Bhatarsaigh hag Eirisgeigh.
Melbourne (disheñvelout)
Melbourne zo anavezet hiziv evel anv ur gêr vras e stad Victoria (Aostralia). Koulskoude eo anv meur a lec'h, ha da gentañ-penn, hervez an istor, hini meur a gêr e Bro-Saoz.
Saint Kilda
E broioù all
War-lerc'h an anv eus Bro-Skos eo bet kaset gant Skosiz da vroioù all.
Echinops
thumb|left|Echinops ritro thumb|left|Echinops telfairi
Republik ar Rio Grande
Republik ar Rio Grande zo un anv a vez graet ouzh div republik en Amerika en XIXvet kantved, hogen disheñvel ha pell-mat an eil diouzh eben:
L'Année Sociologique
L'Année Sociologique 'zo un embannadenn c'hall c'hwec'hmizieg a sokiologiezh, bet diazezet en 1898 gant Émile Durkheim, hag a voe ivez ar rener. Embannet eo bet bep bloaz bete 1925. Da c'houde e voe embannet en-dro gant anv Annales Sociologiques etre 1934 ha 1942. Goude an eil brezel-bed he deus adkavet hec'h anv kentañ, L'Année Sociologique. Embannet eo bet diastal betek-henn.
Pampa
Pampa zo ur ger ketchwaek a dalv kement ha kompezenn, hag ivez ur ger spagnolek bremañ, hag anv meur a dra ha dreist-holl meur a lec'h e Kreisteizamerika.
Bogaeg
Ur yezh tchadek eus is-skourr biouek-madarek A.1 ar reter eo ar bogaeg (boga pe boka) komzet en Adamawa e Nigeria (1982)
Tenrek-heureuchin bihan
An tenrek-heureuchin bihan (Echinops telfairi) a zo ur bronneg hag a vev e su Madagaskar. Ar spesad nemetañ eo er genad Echinops.
Fant Rozeg
Anavezet eo bet e Breizh ha pelloc'h pa voe lakaet da darzhañ monumant unanidigezh Breizh ouzh rouantelezh Bro-C'hall d'ar 7 a viz Eost 1932. Pa seblante bezañ liammet gant ar strollad kuzh "Gwenn ha Du" ha bezañ tost d'ar gomunourien, e tapas al lesanv a "Werc'hez Ruz" er c'hazetennoù gallek. Bloaz war-lerc'h e voe lakaet da renerez-embann ar gelaouenn ar Falz, kevarzhe Yann Sohier a vode mistri-skol tost ouzh ar brezhoneg koulz hag an tu-kleiz. E 1932, pa embanne an "Humanité", pemdezieg ar Strollad Komunour Gall, e oa abegoù sirius d'ar gwalldaolioù, e oa luziet un tamm ar prederiadennoù war an Emsav.
Tenrek-heureuchin bihan
Малі тенреки
Fant Rozeg
Buhez
N'eo ket bet desavet e brezhoneg, met pa venne intent ar pezh a lavare he zud etrezo e teskas ar yezh pa oa 12 vloaz gant harp un amezeg. Mont a reas da Bariz da labourat er Post. Eno e teskas iwerzhoneg er Sorbonne ken e tivizas mont da Vro-Iwerzhon e 1931 evit peurzeskiñ ar yezh. Bloaz goude e tapas un tamm brud gant afer an darzhadenn e Roazhon ha ken gwir e oa mignonez da Célestin Lainé ha da Wilherm Vertou, an holl anezho izili eus ar gevredigezh kuzh Gwenn ha Du. Klask a reas tennañ arc'hant eus labourioù saoznek a-raok dimeziñ gant Loeiz Andouard, kabiten-kenwerzh, un iwerzhoneger anezhañ ivez. Desevel a rejod o zri bugel a-raok ma tivizas kuitaat he fried e 1944. Kenlabourat a reas ingal gant Roparz Hemon evit abadennoù brezhoneg Radio Roazhon. Da vare ar brezel e kemeras da gompagnun Yann-Vari Chanteau, unan eus pennoù ar Bezen Perrot. Pa c'hoarvezas an Dieubidigezh e tec'hjont e bourzh sammgirri an Alamaned, met mont a reont da goachañ da Bariz. Alese e teujont a-benn da dizhout Bro-Iwerzhon. Beajet he dije Meavenn e kont un aozadur dengar a-raok mont da Bariz en-dro hag ober hec'h annez Boulouard Richard-Lenoir goude ma voe addimezet gant Yann-Vari Chanteau. Diwezhatoc'h ez eas da chom da Sant-Maloù.
Oberenn lennegel
N'eo ket fonnus hec'h oberenn, met a-bouez-bras eo sur. Ar vaouez nemeti e strollad ar skrivagnerien bodet dindan anv Skol Walarn eo bet. Savet he deus un oberenn dezrevell faltazi nemetken, met ken don ha savet mat e oa m'eo bet lakaet da film gant Yves Allégret : Ar follez yaouank (titl ar film : La jeune folle"). N'he deus ket kendalc'het gant ar skrid-faltazi pa gave gwelloc'h dezhi sevel barzhonegoù he buhez-pad. Kas a reas meur a destenn da vezañ embannet e-barzh Gwalarn. Un harp bras a roas da Roparz Hemon evit boueta an abadennoù brezhonek ha skrivañ pe azasaat a reas un nebeud pezhioù-c'hoari savet evit ar skingomz pa oa Roparz Hemon sekretour Radio-Roazhon-Breizh etre 1941 ha 1944. Meur a bennad sinaet FRA a weler er gelaouenn vrezhoneg Arvor ivez. Skrivet he deus pezhioù lennegezh berr hepken, danevelloù ha barzhonegoù gant un nebeud pozioù a-wechoù. Ne rae ket gant klotennoù, met plijout a rae dezhi ober gant ar c'hensoniezh diabarzh. Unan eus he barnerien, Youenn Olier a gave dezhañ eo ingal hec'h awen pa'z eus pezhioù don ha reoù all difrom. Sinet he deus hec'h oberennoù gant meur a anv-pluenn pe a ziverradurioù anv : F. R. M. (Fant Rozeg Meaven(n)), Meaven ha Meavenn, F. R. A. (Fant Rozeg-Andouard).
Urien
Urien a zo un anv brezhonek kozh, anv-badez en Enez Vreizh ha Kembre, deuet da vout anv-tiegezh e Breizh.
Yezhoù annabergek
Un isskourr eus ar yezhoù sepikek-ramouek eo ar yezhoù annabergek, ennañ ur yezh nemetken:
Arondisamant Oostende
Arondisamant Oostende a zo unan eus an eizh arondisamant eus Kornôg-Flandrez e Belgia.
Istor
Arondisamant Oostende a oa bet savet e 1818 gant lodennoù kemeret diwar Arondisamant Veurne hag Arondisamant Brugge.
Caer Baddan
Caer Baddan a oa ur rouantelezh vrezhon war-dro 550 er vro a zo en-dro da gêr Bath bremañ. N’ouzer ket penaos e oa anvet hec’h annezidi.
Un darn eus ur rouantelezh unvanet kreizennet en-dro da Gaer Gloui e oa a-raok. Distrujet e voe ar rouantelezh e 577 gant Saozon Wessex en Emgann Deorham hag he roue diwezhañ Ffernfael (an hini nemetañ a anavezer dre e anv) a voe lazhet. Er c'hontrol eus ar pezh zo c'hoarvezet e Caer Ceri ne zalc'has ket ar Saozon ar rannvro diouzhtu met adalek ar kantved hepken. N'ouzer ket gant piv e voe renet ar vro e-pad ar c'houlzad-se.
Caer Baddan zo unan eus lec'hioù ma c'hall bezañ bet Emgann Badon.
Centre-Val de Loire
Centre-Val de Loire (Kreiz-Traonienn al Liger e brezhoneg ) a zo unan eus rannvroioù Bro-C'hall, krouet gant ar gouarnamant gall e 1955. E 1994 e votas ar guzulierien-rannvro evit an anv « Centre-Val-de-Loire », met prezidant ar rannvro Pays de la Loire (Broioù-al-Liger), Olivier Guichard, a savas a-enep. Cheñchet e oa bet an anv goude dilennadegoù rannvroel 2015.
C'hwec'h departamant zo anezhi:
Goz-aour
Ar gozed-aour eo ar bronneged a vev e Afrika ar Su hag a ya d'ober ar c'herentiad Chrysochloridae.
1680
Diwar-benn bloavezh 1680 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1680
Gloucester
Gloucester zo ur gêr hag un distrig e mervent Bro-Saoz, tost da harzoù Kembre. Kêr-benn kontelezh Gloucester eo.
War ribl dehoù ar stêr Hafren emañ. Gant an aradennad runioù Cotswolds eo gwarezet er reter tra m'emañ Koadeg Dean ha Tuchennoù Malvern er c'hornôg hag er gwalarn.
Ur porzh eo Gloucester. Gant Kanol Gloucester ha Sharpness eo liammet ouzh genoù an Hafren.
Anv
Gleawceaster en hensaozneg, eus al latin Coloniae Glev, eus Glevo, un anv keltiek a dalv "lec'h luc'hus" (levezonet marteze gant an hensaozneg gleaw "fur, evezhiek") + hensaozneg ceaster "kêr roman". Rivet & Smith(Petra eo ?), p. 368-69 :
Henamzer
Faezhet e voe an Dobunni, gant Legio II Augusta kaset gant Vespasianus, e Corinium (Cirencester) e 49-50. Legio II Augusta a voe staliet eno betek 57, pa voe kaset da Isca Dumnoniorum (Exeter) ; Legio XX Valeria, staliet bete henn e Camulodunum / Colchester, a yeas d'en em staliañ e Glevum.
Goude 66-67 e voe kaset Legio XX Valeria Victrix da Viroconium (Wroxeter), ha Legio II Augusta a yeas kuit eus Isca Dumnoniorum evit en em staliañ en-dro e Glevum, en ur c'hreñvlech nevez. Eus Glevum ezeas ar Romaned da vrezeliñ enep ar Silured hag an Ordovices, e Kembre hiziv.
Savet e voe Glevum da Colonia Nervia Glevensis en amzer Nerva, e 96-98 ha staget ouzh ar rannvro anvet Britannia Prima, gant Corinium (Cirencester) da gêr-benn.
Evel Corinium hag Aquae Sulis (Bath), e kouezhas Glevum etre daouarn ar Saksoned goude emgann Deorham, kollet gant ar Vretoned, er bloaz 577.
Yezhoù aianek
Un isskourr eus ar yezhoù sepikek-ramouek eo ar yezhoù aianek, ennañ div yezh:
Rialeg
Rialeg (Riaillé  e galleg) a zo ur gumun a Vreizh el Liger-Atlantel, e gevred ar vro. Pennlec'h Kanton Rialeg, bet dilamet e 2015, e oa.
C'hwaneg
Ur yezh tchadek eus isskourr biouek-madarek A.1 ar reter eo ar c'hwaneg (hwana, h(w)ona, tuftera pe fiterya) komzet gant tro-dro da 32 000 den en Adamawa e Nigeria (1992).
Peder rannyezh a zo:
Tracy Chevalier
Tracy Chevalier (19 a viz Here 1962 e Washington D.C.) a zo ur skrivagnerez amerikan hag a zo o chom e Londrez abaoe 1984. Romantoù istorel a vez skrivet ganti.
He buhez
Tracy Chevalier a zo bet ganet ha desavet e Washington D.C.. He zad a oa luc'hskeudenner evit ar gazetenn The Washington Post. Studiañ a reas e Bethesda-Chevy Chase High School e Bethesda, er Maryland. Ur B.A. war ar saozneg a dapas e Oberlin College, ha goude-se e tilojas da Londrez e 1984. Eno e skrivas pennadoù holloueziadurel war skrivagnerien. Ar vicher-se a zilezas e 1993, hag e stagas gant ur Master of Arts war ar c'hrouiñ lennegel e University of East Anglia. Harpet e voe gant Malcolm Bradbury ha Rose Tremain.
Stagañ a reas gant ar skrivañ gant The Virgin Blue e 1997, ha berzh a reas gant Girl with a Pearl Earring (Plac'h he ferlezenn), diwar daolenn Johannes Vermeer.
Gandaeg (tchadek)
Div rannyezh ez eus:
Tracy Chevalier
He buhez
Tracy Chevalier a zo ivez Chairman e anv Bro-Saoz er Society of Authors.
1300
Diwar-benn bloavezh 1300 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1300
Golf
Ar golf a zo ur sport a resisted, c'hoariet er-maez, ma vez ar c'hoarierien o skeiñ en ur volotenn d'he c'has betek un toull, gant sikour bizhier-kamm houarn anvet kleuboù. Pal ar c'hoari a zo ober an nebeutañ a daolioù war un dachenn termenet. Evit ober ar sport-mañ n'eus ket ezhomm bezañ ur sportour a live uhel, n'eo ket an nerzh fizikel a gont met talvoudoù e-giz an andur, an teknik hag an nerzh spered, ar perzh pouezusañ.
1300
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1300
Golf
Istor
Lavaret e vez a-wechoù e teu eus ar c'hoari kroked, brudet adalek an kantved, met kalz koshoc'h eo e wrizioù. Reolennet e Bro-Skos e 1754 gant ar Royal & Ancient Golf Club eus Saint Andrews, ar sport-se en deus orinoù liesseurt. Degaset eo bet eus an Izelvroioù e lec'h oa bet c'hoariet gant an anv "kolf" abaoe ar. Dre studiadennoù all eo bet merzet ivez e oa bet c'hoariet ur sport damheñvel e Sina en.
Ernst Röhm
Ernst Röhm (28 a viz Du 1887 e München - lazhet d'an 2 a viz Gouere 1934 e toull-bac'h Stadelheim (München)), a oa un ofiser alaman, ha krouer Sturmabteilung (SA).
Golf
Istor
Kregiñ a ra ar golf da vezañ brudet en eil lodenn an, gant diorroadur ar c'hleuboù prevez hag ar golf a vicher e Bro-Skos hag e Bro-Saoz, e lec'h ma z'eo bet lakaet e plas e 1980 an Open breizhveuriat kentañ c'hoariet etre tud a vicher. An diorroadaur en em led e pad ar c'hentañ brezel bed, er mare ma z'eo o kemm an urzh e-touez ar galloudezhioù bedel, an Amerikaned o terriñ an dreist wir Bro-Saoz. War-lerc'h an eil Brezel Bed, gwelet e vez broioù nevez o arruout war an dachenn: Afrika ar Su, Alamagn, Bro-Spagn, Korea ar Su, Japan, pe Aostralia. Bedeladur gwir ar golf a vo e fin an. E 2003 e oa 60 milion a dud a c'hoari golf er bed.
Ernst Röhm
Röhm ha Hitler
Ernst Röhm a voe ofiser en arme e-pad ar Brezel-bed kentañ. Biskoazh ne asantas he dije kollet e vro ar brezel. E 1919 e voe degemeret e-touez pennoù-bras Reichswehr e Bavaria. Eno e kejas gant Adolf Hitler. Hemañ a laboure evit servijoù kuzh an arme, hag e garg a oa evezhiañ DAP (Deutsche Arbeiterpartei, Strollad Labourerien Alamagn), ur strollad politikel a oa o paouez bezañ bet savet gant Anton Drexler. An daou anezho a yeas er strollad-se a-benn ar fin.
SA
E 1921 e voe skarzhet Anton Drexler gant Adolf Hitler, hag hemañ en em gavas e penn ar strollad. Gant Hitler e voe aozet ar strollad en-dro gant ar pal kaout muioc'h a izili. Adprenañ a reas ivez ur gelaouenn sizhuniek anvet Völkischer Beobachter. Asambles gant Röhm e savjont SA (ar rochedoù gell), gant ar pal kaout ur servij-urzh evit o strollad.
E miz Du 1923 e klaskas Hitler diskar gouarnamant Bavaria. Gouzout a rae a-walc’h e oa aet skuizh an Alamaned gant aloubidigezh ar Ruhr gant arme Bro-C'hall ha hini Belgia. Anvet eo an taol-se “putsch an davarn”, met ne zeuas ket a-benn Hitler, neuze e voe kaset d’an toull-bac’h e-pad 13 miz. Röhm az eas da repuiñ da Volivia.
Golf
Istor
Ar golf a zo c'hoariet kenañ e-touez ar mec'hed, met digevatal kenañ eo ar pezh a vez gounezet hag ar bruderezh graet e keñver golf gourel, n'eo ket e-giz en tennis.
Ernst Röhm
SA
Galvet e voe en-dro gant Hitler goude berzh ar strollad nazi e dilennadegoù miz Gwengolo 1930, hag adkemer a reas SA e karg. A-benn 1932 e oa war-dro 400 000 den e SA, met gwelet fall e oant gant an dud abalamour d’o doareoù feuls, ar pezh a lakaas disoc’hoù NSDAP en dilennadegoù da ziskenn.
Desman
An desmaned zo bronneged dour amprevanetaer.
2 spesad desmaned zo, renket e 2 c'henad disheñvel :
Varna (Oblast)
right|thumb|220px|Unan eus traezhennoù [[Byala (Oblast Varna)|Byala]] right|thumb|220px|Stêr [[Kamchiya]] right|thumb|220px|Kab Galata thumbnail|right|220px|[[Varna]] right|thumb|220px|[[Pobiti Kamani]] right|thumb|220px|[[Euxinograd]]
thumb|right|220px|Chudnite skali war Lenn [[Tsonevo]]
Oblast Varna (bulgareg: Област Варна, Oblast Varna) a zo ur broviñs e Biz Bulgaria. Unan eus 28 proviñs Bulgaria eo. Enni ez eus 12 rann (общини, obshtini, unander общинa, obshtina). Varna eo he c'hêrbenn.
Douaroniezh
Emañ an oblast, pe ar broviñs, a-hed ar Mor Du. Ul lodenn eus plaenenn an Danav en em astenn enni.
An danvezioù naturel a zo rock salt, maen-raz, silik ha pri, dour melar ha gas naturel.
Rakc'hwezhadur
Er yezhoniezh e vez implijet an termen rakc'hwezhadur (saoz.: preaspiration) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur ur prantadig divouezh pe ur prantadig c'hwezhadur a-raok fazenn serradur ur gensonenn dre serriñ.
Varna (Oblast)
Douaroniezh
Kerreizh eo an hin gant goañvezhioù yen ha gleb ha hañvezhioù tomm ha sec'h. Tost da greizdouarad eo an hin war aod ar Mor Du gant goañvioù ha hañvioù soubloc'h.
Poblañs
495 702 annez zo (2007). 71% a zo o chom e Varna ha 81% en takadoù-kêr (keitad broadel : 70%).
Rakc'hwezhadur
Peurliesañ e vez klevet ur seurt [h] jsut a-raok ar gensonenn, treuzskrivet [ʰ] hervez reolennoù al lizherenneg fonetikel etrebroadel. Distaget e meur a doare resis all a c'hell bezañ ar c'hwezhadur avat, alies hervez lec'h distagañ ar gensonenn a vez distaget dirazi pe ar vogalenn gent, da skouer [ç] da heul ur vogalenn serr, pe c'hoazh [x] pe zoken [f] (kv. distagadur "c'hwi" > [fi] e rannyezhoù brezhonek zo).
Ral a wezh e vez implijet ar rakc'hwezhañ gant yezhoù ar bed ha peurliesañ ne dalvez nemet da alofonenn kensonennoù lenis pe fortis da heul ur vogalenn peurliesañ warni an taol-mouezh pennañ.
Brudet eo ar yezhoù skandinavek abalamour ma vez kavet enne kensonennoù rakc'hwezhet, dreist-holl en islandeg, er faroeg hag er rannyezhoù norvegek ha svedek. Kavet e vez ivez ar rakc'hwezhañ e gouezeleg Skos, er mongoleg, e yezhoù samiek zo hag en un nebeud yezhoù komzet en Amerikaoù, en o zouez rannyezhoù kreek, an ojibweg, ar meskwakieg hag an hopieg.
Setu un nebeud skouerioù diwar an islandeg ma na c'hell bezañ rakc'hwezhet ur gensonenn nemet da heul ur vogalenn warni an taol-mouezh:
Er yezhoù mazatekek hepken, marteze, e c'hell bezañ implijet ar rakc'hwezhañ e penn-kentañ ur ger, da skouer:
Varna (Oblast)
Poblañs
Ar boblañs zo enni Bulgared—85.3%; Turked—8.1%; Romed—3.4% Armened—0.6%; Russed—0.3%, hag Ukrainied, Yuzevion, Gresianed, Tatared Krimea, Sirkasianed, Vlaked hag all. Bez'zo muioc'h-mui a dud eus broioù ar c'hôrnog ha Sina, India, ar bed arab, Afrika.
Istor
Annnezet eo al lec'h abaoe Nevezoadvezh ar Maen.
Annezet eo bet war-lerc'h gant an Trakianed ha koñversañ a reont gant ar Gresianed. Er IVvet kantved e oa staget da impalaeriezh Fulup II a Makedonia hag Aleksandr Veur.
Aloubet eo bet gant an Impalaeriezh roman.
E-pad ar bloavezhioù 1980 e oa kreiz emsav ar mab-den an Durked vulgarian a-enep kampagn gouarnamant komunour Todor Zhivkov da heñvelaat ouzho.
Armerzh
An eil proviñs evit postadurioù eeun estren eo. Izeloc'h eo he feur dilabour eget ar feur broadel.
Lec'hioù a bouez : porzh Varna, aerborzh Varna, porzh-houarn Varna, an daou gourhentoù broadel (Haemus ha Cherno More).
Greanterezh ha labour-douar (ed, frouezh, gwin) ha koadoù. Ur greizhenn desavadurel ha sevenadurel eo ar broviñs gant pemp skol-veur, ensavadurioù, mirdioù, ur vuhez arzel ha gouelioù etrebroadel.
Prizioù ar madoù diloc'h a zo o vont war-raok.
Lec'hioù dibar
E-kichenn kêr Varna eo bet kavet bravigoù koshañ ar bed (4200 - 4600 kent JK).
Ur riviera eo ar c'horn ivez. Kalz kêrioù kouronkañ zo.
Uibhist a Deas
thumb|200px|Delwenn Itron Varia an Inizi Uibhist a Deas (distaget ), South Uist e saozneg, zo unan eus an Inizi Gall e kornôg Bro-Skos. Hervez niveradeg 2001 e oa 1,818 a dud o chom enni.
Ur mirva naturel eo, ha meur a lec'h a dalvoudegezh hendraouriezhel zo. Kavet e oa bet aze momiennoù ragistorel. 90% eus an dud a zo katoliked. Bev eo ar gouezeleg. "Deasaich" (Kreisteiziz) a vez graet eus an dud e gouezeleg.
Hendraouriezh
thumb|Sellout trema Nicolson's Leap. En a-dreñv emañ [[Beinn Mhór, en dorn kleiz, hag Hecla en dorn dehoù.]]
C'hwevrer 2008 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2008 e Breizh
Caer Ceri
Caer Ceri zo anv ur rouantelezh vrezhon lec’hiet war-dro ar gêr a zo Cirencester hec'h anv hiziv (ha Corinum e mare ar Romaned). N’ouzer ket penaos e oa anvet gant hec’h annezidi.
Teraeg
Ur yezh tchadek eus is-skourr biouek-madarek A.1 ar c'hornôg eo an teraeg (tera) komzet gant tro-dro da 50.000 den e Bauchi hag e Borno e Nigeria (1970).
Caer Ceri
Krouet e voe rouantelezh Caer Ceri war-dro 550. Un darn eus ur rouantelezh unvanet kreizennet en-dro da Gaer Gloui e oa a-raok. Distrujet e voe rouantelezh Caer Ceri e 577 gant Saozon Wessex da-heul emgann Deorham hag he roue diwezhañ Cyndyddan (an hini nemetañ a anavezer e anv) a voe lazhet eno. Ar Hwicceed a stagas ar vro ouzh o rouantelezh.
Bryneich
Bryneich, pe Berneich, pe Bernikia (diwar an anv latin Bernicia) a oa ur rouantelezh vrezhon en arvor biz Bro-Saoz, en-dro da gêr Catraeth, he c'hêrbenn. En em astenn a rae an douareier e reter ar Peninoù etre moger Hadrian ha kêr Ebrauc ( pe Evrog), a zo York bremañ.
Da vare he c'hrouidigezh, dindan roue Garbanion ap Coel e oa Angled o chom er rouantelezh, foederati karget gant ar Romaned da zifenn ar vro ouzh ar vorlaeron.
Kemerout a rejont ar galloud e-pad un enkadenn ziabarzh e 547 daoust ma talc'has ar Vrezhoned penn outo e kornioù zo betek ar, er bloavezh 604. Bernikia a voe graet eus ar rouantelezh gant an Angled neuze.
Chlamydera
Chlamydera zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1837 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Aostralia hag e Ginea Nevez, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.
Livia
Livia zo un anv latin hag un anv-badez italianek, brudet abalamour da Livia Drusilla a oa gwreg an impalaer Augustus. Dont a ra eus anv ar gens Livia, un anv kozh a orin etruskek, a dalvez kement ha morlivet.
Anv-badez
Livio zo un anv-badez roet d'ar baotred.
Regini (kumun)
Regini a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gregam e departamant ar Mor-Bihan.
Brezel-bed kentañ Eil brezel-bed Trevadennoù
Monumantoù ha traoù heverk
Karrnijour e oa er Royal Air Force. Marvet e oa d'an 28 a viz Gouere 1944, e-pad an Eil brezel-bed. Skeiñ a reas e garr-nij ouzh ar gwez p'edo o tennañ ouzh an hent,.
952
Diwar-benn bloavezh 952 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Breizh
Marvet e oa Alan Varvek, Dug Breizh, e Naoned.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 952
Doris Day
Doris Day eo anv arzourez Doris von Kappelhoff, bet ganet d'an 3 a viz Ebrel 1922 e Cincinnati e stad Ohio e Stadoù-Unanet Amerika. Aktourez ha kanerez eo-hi. Ar re n'o deus ket klevet anv anezhi nemeur a c'hall kaout soñj eus ur vaouez a gane Whatever Will Be, Will Be (Que Sera, Sera) e film Alfred Hitchcock e 1956 The Man Who Knew Too Much (An den a ouie re a draoù e brezhoneg). E SUA e oa bet brudet adalek 1945 gant ar ganaouenn Sentimental Journey.
He buhez
D'an 13 a viz Here 1938 edo o tont en-dro eus ur fest graet en enor dezhi peogwir e tlee mont da Hollywood da vout dañserez eno, he doe ur gwallzarvoud spontus pan eas he c'harr a-benn en un tren. Freget e voe eskern he gar zehou e daou lec'h.
He fladennoù
''' Enrollet gant laz-seniñ Les Brown
Lienenn-gourzh
Al lienenn-gourzh, pe himen (diwar ar gregach ὑμήν / humến, « kroc'henenn »), zo ur groc'henenn a zo etre gouhin ar merc'hed hag o c'hourzh hag a vez drailhet da vare an embarañ kentañ peurvuiañ. Anezhi eo e komzer pa gomzer eus gwerc'hded ar merc'hed.
Doris Day
He fladennoù
Albom embannet en 2001 gant Jazz Factory : Dig It, Let’s be Buddies, While The Music Plays On, Three at a Table for Two, Between Friends, Broomstreet, Barbara Allen, Celery Stalks at Midnight, Amapola, Easy as Pie, Booglie Wooglie Piggie, Beau Night in Hotchkiss Corners, Alexander the Swoose (Half Swan Half Goose), Made Up My Mind, Keep Cool Fool, Sentimental Journey, My Dreams Are Getting Better All the Time, He’s Home for a Little While, Taint Me, I’ll Always Be with You, A Red Kiss on a Bleu Letter, Till the End of Time, He’ll have to Cross the Atlantic, I’d Rather Be With You, Come to Baby, Do, Aren’t You Glad You’re You, The Last Time I Saw You, We’ll Be Together Again, You Won’t Be Satisfied Until you Break My Heart, In The Moon Mist, Day By Day, There’s Good Blues Tonight, All Through The Day, The Deevil, Devil, Divil, I Got the Sun in the Morning, My Number One Dream Came True, The Whole World is Singing My Song, Are You Still in Love With Me, Sooner or Later, You Should Have Told Me, The Christmas Song, It Could Happen To You
Lienenn-gourzh
N'eo ket ouzh parezed gouenn an dud e kaver anezhi hepken. Ouzh parezed un nebeud gouennoù all ivez: olifanted, razhed, lamaed, chimpanzeed.
Doris Day
He fladennoù
Kanaouennoù e filmoù a bep seurt enrollet gant Colombia Records
You're My Thrill, 1949
Lienenn-gourzh
Stummoù
Ne ya ket betek peurstankañ ar gouhin peurvuiañ, ha meur a stumm a c'hell bezañ dezhi: gallout a ra bezañ
Doris Day
He fladennoù
Gant kaserien laz-seniñ a bep seurt
Sourouc'han-Temminck
Ar sourouc'han-Temminck a zo un evn hirc'harek, Calidris temminckii an anv skiantel anezhañ.
Lienenn-gourzh
Drailh
Da goulz an embarañ kentañ e vez drailhet peurvuiañ, ha gwadañ a ra un tammig. kleizenniñ a ra an tammoù drailhet. Gallout a ra bezañ kaledik ha mirout ouzh an embarañ.
Doris Day
He fladennoù
"You're My Thrill" (John Rarig), "Bewitched, Bothered, Bewildered" (John Rarig), "Imagination" (George Siravo), "I've Only Myself to Blame" (George Siravo), "I'm Confessin`" (John Rarig), "Sometimes I'm Happy" (John Rarig), "You Got to My Head" (John Rarig), "I Didn't Know What Time It Was" (John Rarig), "If I Could Be with You"(George Siravo), "Darn That Dream" (Axel Stordahl), "When Your Lover Has Gone" (John Rarig), "That Old Feeling" (John Rarig),
Lienenn-gourzh
Drailh
Drailhet e vez al lienenn-gourzh pa deu ar c'halc'h er gouhin peurvuiañ. En abeg da se e vez sellet outi evel merk ar werc'hded er sevenadurioù a ro un dalvoudegezh vras da c'hlanded ar merc'hed a-raok an dimeziñ. Koulskoude e vez drailhet ar groc'henenn-se alies hep embarañ, e-pad ar bugaleaj, mann nemet gant ar marc'hegañ, pe mont war varc'h-houarn. A-wechoù ivez pa vez lakaet lienoù-stouv da vare ar mizioù.
Sourouc'han-Temminck
Dougen a ra anv al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Doris Day
He fladennoù
Day By Day, 1956
Lienenn-gourzh
Drailh
Merc'hed zo a c'hall embarañ hep drailhañ o himen; darn n'o devez ket; darn a rank mont da welout ur medisin ma vez peurstanket o gouhin gant al lienenn-gourzh, pe ma vez re galet ar groc'henenn hag e ra re a boan an embarañ peogwir ne zrailh ket.
Sourouc'han-Temminck
Annez
Bevañ a ra en hanternoz Eurazia ; nijal a ra kuit da Afrika, Filipinez hag Indonezia da c'hoañviñ.
Doris Day
He fladennoù
Gant laz-seniñ Paul Wetson
"The Song Is You", "Hello, My Lover, Goodbye", "But Not for Me", "I Remember You", "I Hadn't Anyone Till You", "But Beautiful", "Autumn Leaves", "Don't Take Your Love from Me", "There Will Never Be Another You", "Gone With The Wind", "The Gypsy in My Soul", "Day By Day"
Djaraeg
Ur yezh tchadek eus is-skourr biouek-madarek A.1 ar c'hornôg eo an djaraeg (jara pe jera) komzet gant tro-dro da 4.000 den e Borno e Nigeria (1973).
Sourouc'han-Temminck
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar sourouc'han-Temminck en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.
Lienenn-gourzh
Drailh
Abalamour da se n'haller ket diazezañ gwerc'hded ur plac'h war bezañ al lienenn-gourzh, evel ma veze graet gwechall en hon bro. Ouzhpenn-se e c'haller adsevel anezhi aes a-walc'h diouzh ezhomm: pa vez ret lakaat da grediñ er werc'hded, evel e broioù zo. N'eo ket graet an oberatadenn-se evit ar re baour avat.
Doris Day
He fladennoù
Day By Night, 1957
"I See Your Face Before Me", "Close Your Eyes", "The Night We Called It a Day", "Dream a Little Dream of Me", "Under a Blanket of Blue", "Your Do Something to Me", "Stars Fell on Alabama", "Moon Song", "Wrap Your Troubles in Dreams", "Soft as the Starlight", "Moonglow", "The Lamp Is Low"
Lienenn-gourzh
Arouez ar werc'hded
Arouez ar werc'hded eo bet al lienenn-gourzh, hag ez eo c'hoazh e broioù zo. Da desteniañ gwerc'hded ur plac'h nevez e veze diskouezet d'an holl gwad liñsel ar gwele eured e broioù zo.
Djaraeg
Tamm-ha-tamm e vez dileusket ar yezh-mañ gant an dud evit ober kentoc'h gant ar haousaeg hag ar foulfouldeeg.
Doris Day
He fladennoù
Hooray for Hollywood, 1958 (Album de deux disques)
"Hooray for Hollywood", "Cheek to Cheek", "It's Easy to Remember", "The Way you Look Tonight", "I'll Remember April", "Blues in the Night", "Over the Rainbow", "Our Love is Here to Stay", In the Still of the Night", "Night an Day", "Easy to Love", "I Had the Craziest Dream", I've Got My Love to Keep Me Warm", "Soon", "That Old Black Magic", "You'll Never Know", "A Foggy Day", "It's Magic", "It Might as Well Be Spring", "Nice Work If You Can Get It", "Three Coins in the Fountain", "Let's Face the Music and Dance", "Pennies from Heaven", "Oh, But I Do"
Cuttin' Capers, 1960
Lienenn-gourzh
Arouez ar werc'hded
Da brouiñ gwerc'hded, pe gwallidigezh, e veze ensellet kourzh ar merc'hed, evel a c'hoarvezas e prosez gwaller Artemisia Gentileschi.
Liammoù diavaez
Tresadenn eus al lienenn-gourzh
Doris Day
He fladennoù
"Cuttin' Capers", "Steppin' Out with My Baby", "Makin' Whoopee", "The Lady's in Love with You", "Why Don't We Do This More Often", "Let's Take a Walk Around the Block", "I'm Sitting on Top of the World", "Get Out and Get Under the Moon", "Fits as a Fiddle", "Me Too", "I Feel Like a Feather in the Breeze", "Let's Fly Away"
Roc'han
Roc'han a zo ur gumun eus Breizh e departamant ar Mor-Bihan. Penn kanton e oa betek 2015.
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed Kumunioù strollet
Doris Day
He fladennoù
Bright and Shiny, 1961
"Bright and Shinny", "I Want to Be Happy", "Keep Smilin', Keep Laughin', Be Happy", "Singin' in the Rain", "Gotta Feelin'", "Happy Talk", "Make Someone Happy", "Ridin' High", "On the Sunny Side of the Street", "Clap Yo' Hands", "Stay with the Happy People", "Twinkle and Shine"
The Doris Day Christmas Album, 1964
"Have Yourself a Merry Little Christmas", "I'll Be Home for Christmas", "Be a Child at Christmas Time", "Toyland", "Christmas Present", "The Christmas Waltz", "Winter Wonderland", "Snowfall", "White Christmas", "Let it Snow! Let it Snow! Let it Snow!", "The Christmas Song", "Silver Bells", "Here Comes Santa Claus", "Ol' Saint Nicholas", "Christmas Story"
With a Smile and a Song, 1965
"Give a Little Whistle", "The Children's Marching Song (Nick Nack Paddy Whack)", "Getting to Know You", "Zip-a-Dee-Doo-Dah", "The Lilac Tree", "High Hopes", "Do Re Mi", "Whatever Will Be, Will Be (Que Sera, Sera)", "Inchworm", "Swinging on a Star", "Sleepy Baby", "With a Smile and a Song"
Doris Day's Sentimental Journey, 1965
"The More I See You", "At Last", "Come to Baby, Do", "I Had the Craziest Dream/I don't Want to Walk Without You", "I'll Never Smile Again", "I Remember You", "Serenade in Blue", "I'm Beginning to See the Light", "It Could Happen to You", "It's Been a Long", "Long Time", "Sentimental Journey"
Sourouc'han beg ledan
Ar Sourouc'han beg ledan (liester: Sourouc'haned beg ledan) a zo un evn hirc'harek, Limicola falcinellus an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Limicola.
Emgann Montelungo
Emgann Montelungo a zo un emgann eus an Eil brezel bed, adalek an 8 a viz Kerzu 1943 betek an 16 a viz Kerzu 1943.
Evit ar c'hentañ gwezh e weler ur c'henlabour aozet ha raktreset etre ar Re Gevredet hag al Lu italian goude Arsav-brezel Cassibile. Ne voe bras nag ar fedoù nag an disoc'hoù, met diskouez a reas e oa deut al Lu italian bev en-dro.
Sourouc'han beg ledan
Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ e kornadoù-hanternoz Eurazia :
Brezhoweb
Brezhoweb a zo ul lec'hienn hag ur chadenn war ar genrouedad, ma vez skignet videoioù brezhonek produet gant Lionel Buannic produiñ pe advouezhiet gant Dizale. Savet eo bet gant Lionel Buannic e miz Kerzu 2006 evit krouiñ ha skignañ e brezhoneg.
Meur a briz o deus resevet.
Istor
Krouet eo bet al lec'hienn internet brezhoweb.com e miz Kerzu 2006. Er penn-kentañ e veze skignet un abadenn Webnoz bep miz. A-drugarez d'ar berzh en deus graet ar raktres kent ez eo bet diorroet ar c'hinnigoù. Goude bloaz ez eus bet kroget da skignañ tresadennoù-bev, bet advouezhiet e brezhoneg gant Dizale, ouzhpenn an abadenn viziek. Ken Tuch' eo ar sitcom kentañ produet ganto, e miz Meurzh 2008 e oa bet kroget ganti. E miz Gwengolo 2009 eo bet adframmet al lec'hienn en un doare modernoc'h. Ur sitcom nevez a zo ivez, Saga Brittia e anv, hag un abadenn nevez evit ar vugale, Dibikouz. En holl e vez skignet ouzhpenn 70 eurvezh a abadennoù e brezhoneg ar bloaz gant Brezhoweb. Teir gwech ar bloaz e vez skignet filmoù hir bet advouezhiet e brezhoneg gant Dizale.
Aozadur
Skoazelloù arc'hant a vez resevet gant Brezhoweb a-berzh Rannvro Breizh, Kuzul-departamant Penn-ar-Bed, Kuzul-departamant ar Morbihan, hag a-berzh tiez-kêr 'zo pa reont an abadenn Webnoz.
4 implijad a zo hag a lak al lec'hienn internet Brezhoweb da vont en-dro; klotañ a ra gant 2 bost-labour leunamzer.
6 000 den a zeu da welet al lec'hienn bep miz ha sellet e vez ouzh ar videoioù 200 gwech an devezh. War-gresk ez a ingal an niver a sellerien. Abadennoù zo, ouzhpenn, a vez implijet er skolioù ha diskouezet d'ar vugale.
Liamm diavaez
Lec'hienn Brezhoweb
Hymen (doue)
Hymen (henc'hresianeg : Ὑμήν), pe Hymenaios (Υ̓μέναιος / Hyménaios), latinekaet en Hymenaeus, a oa doue an euredoù e relijion Hellaz kozh.
Mab e oa da Apollon ha d'ur vuzenn, Ourania pe Kleio, pe Kalliope pe Terpsic'hore, pe marteze d'an doue Dionysos ha d'an doueez Afrodite, pe d'ar roue Magnes.
Mojenn
Meur a vojenn zo war e anv
Ar skeudennoù anezhañ
Diskouezet e veze evel ur melegan, ur gurunenad bleunioù marjol en-dro d'e benn, ur flammerenn en e zorn dehou, ur ouel velen (al liv eured) en e zorn kleiz.
Savouriezh
Arquiteutura 建築学 Arquitectura Architectur 建筑学
Sell ivez Geriaoueg ar savouriezh
Ar savouriezh eo an arz hag ar skiant a denn da dresañ savadurioù ha frammoù-savadur. An ti-savour eo an den a vicher a ra war-dro ar raktresoù hag ar sevel-tiez. Lavaret e vez ivez arkitektouriezh (eus al latin, architectura hag hemañ a zeu eus ar gresianeg, αρχιτεκτων, "penn savour" ("penn kalvez" e gwirionez).
Er steuñvoù savouriezh e vez lakaet da c'hoari ar spas, an ec'honad, ar goulou, ar skeud hag traoù difetis all evit tizhout ar c'henedusted. Er c'hontrol, ar skiantoù da dalvezout hag an ijinouriezh a vez troet muioc'h war tresañ ar savadurioù hag ar frammoù-savadur.
Draiser
Un draiser zo un divrodeg a gaser war-raok dre vountañ war an douar gant an treid. Ur varrenn zo da lakaat an daouarn, hag ur seurt brec'h da dreiñ ar rod a-raok.
D'an 12 a viz Gouhere 1817 e reas 14,4 km en ur ober 1 eur.
Hiziv
Gwelet eo an draiser evel ar rakmarc'hhouarn hag ar rakmarc'htan.
Caer Guendoleu
Caer Guendoleu a oa ur rouantelezh vrezhon en Hanternoz Kozh Enez Vreizh, en hanternoz d'ar stêr Solway. N’ouzer ket pe anv a roe hec’h annezidi dezhi.
Krouet e voe e 505 pa rannas Einion ap Mor, roue Ebrauc, e rouantelezh etre e vibien. Ceidio ap Einion a voe ar roue kentañ anezhi met ne badas ket e dierniezh. E 573 e voe faezhet ha lazhet e vab, Gwenddolew ap Ceidio, gant rouaned Dunoting hag Ebrauc en Emgann Arfderydd.
Goude-se e voe renet rouantelezh an daou vreur gant Urien Rheged, betek 616 - 632, pa voe distrujet war un dro gant Rheged. Ar pezh a chome eus he douareier a voe kemeret gant Ystrad Clud.
Pampa (pobl)
Pampa, pe Pampas (el liester), eo an anv a zo bet roet gant an alouberien spagnol d'ar bobl a oa o chom e Pampa Arc'hantina, pe, resisoc'h, d'ar re a oa o chom e proviñsoù Buenos Aires, Córdoba, Santa Fe ha San Luis.
Orin
Un anv ketchwaek eo pampa pe bamba, ha talvezout a ra kement ha kompezenn pe gentoc'h, kompezenn etre daou venez. Ar Spagnoled a ziskenne eus menezioù an Andoù eo a roas an anv ketchua-se d'ar c'hompezennoù digoad bras-se a oa er vro ec'hon a zo deuet da vout Arc'hantina hag Uruguay hiziv. Ha dre astenn, kement hag ober, e voe roet an anv d'an henvroiz o chom enni.
Evezh a ranker teurel memes tra ouzh ar ger, rak n'eo ket ketchwaeg a gomze ar pobloù-se. Ar "Pampa" kozh a gomze ur yezh makrek-panek, ha re an XIXvet kantved a rae gant ur yezh mapudungun, yezh ar v-Mapoutched.
Microsoft
Microsoft Corporation berraet alies gant ar stumm Microsoft a zo un embregrezh liesvroad stlenneg amerikan, savet gant Bill Gates ha Paul Allen d'ar 4 a viz Ebrel 1975 e Albuquerque. Savet e oa bet da gentañ evit dioroiñ ha gwerzhañ programmoù evit an Altair 8800. Goustadik e oa deuet da vezañ mestr war an urzhiataerezhioù personel dre sevel savennoù oc'h implij an MS-DOS e-kreiz ar bloavezhioù 1980. Goude-se e vezo kresket galloud Microsoft dre ar savenn Microsoft Windows, an hini implijetañ kement e bed an urzhiataerezhioù personel evit hini ar stlenneg labour.
Adalek ar bloavezhioù 1990 e voe dioroet hentoù all gant Microsoft a-benn brasaat, prenadennoù e-leiz a voe eus embregerezhioù ar stlenneg betek lakaat un arvar a monopol war bed ar stlenneg. E Mae 2011, Microsoft a bren an teknologiezh Skype evit $8.5 billion, ar postañ arc'hant uhelañ gant Microsoft e chom betek an deiz-a-hiziv.
Aishwarya Rai
Aishwarya Rai (ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರೈ e touloueg, distaget [ɛʃvərjɑː rɑːj]), anvet ivez Aishwarya Bachchan, zo un aktourez sinema eus India, brudet er bed a-bezh abalamour d’ar filmoù hindi, tamil, bengali ha saoznek eo bet o c’hoari enno.
He film kentañ a voe Iruvar (e 1997). Er bloavezh war-lerc’h e teuas da vezañ anavezet e bed ar sinema gant ar film Jeans. Goude ar filmoù kentañ-se, e tamil, e krogas da c’hoari e filmoù hindi, e Bollywood.
Berzh bras a reas ar film Devdas (e 2002), a c’hoarie-hi ennañ, gant aktourien all evel Shahrukh Khan ha Madhuri Dixit. Brudet eo bet ar film-se er-maez eus India, peogwir eo bet diskouezet e Festival Cannes (ar film kentañ en hindi diskouezet er festival-se).
E 2003 e oa bet Aishwary Rai ezel eus ar juri e Festival Cannes. E 2004 e oa bet anvet gant Time Magazine da unan eus ar "100 den pouezusañ er bed". Un delwenn zo bet graet dezhi er mirdi Madame Tussaud e Londrez.
Dimezet eo gant Abhishek Bachchan.
Sericulus
Sericulus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1825 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).
Spesadoù
Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Yann-Bêr ar Roc'h
250px|right Un embregour breizhat a oa Yann-Bêr ar Roc'h (18 Meurzh 1929 en Oriant - 21 Ebrel 2006). Goude bezañ bet sekretour-meur ar strollad E. Leclerc e voe krouet gantañ ar gourstal « les Ex » e 1969, bet adanvet Intermarché e 1973, ha goude Ar vousketerien. Prezidant ar strollad dasparzhañ e voe betek 1994. Kengrouet e voe gantañ Ensavadur Lokorn e 1991, ur bodad prederiañ evit diorren armerzh ha sevenadur Breizh.
Ferdinand Marcos
thumb|Ferdinand Marcos Ferdinand Edralin Marcos (11 a viz Gwengolo 1917 – 28 a viz Gwengolo 1989) a voe 10vet prezidant ar Filipinez, adalek an 30 a viz Kerzu 1965 betek ar 25 a viz C'hwevrer 1986. Distroadet e voe gant Dispac'h an EDSA, hag en e lec'h e voe dilennet Corazon Aquino, intañvez Benigno Aquino, da brezidantez ar Republik.
Kolougo
Ar c'holougoed, pe galeopiteked, pe lemured-nij, eo ar bronneged a ya d'ober an urzhiad Dermoptera hag ar c'herentiad nemetañ ennañ : Cynocephalidae.
Daoust d'unan eus o anvioù n'int ket lemured ha ne nijont ket. Plavañ a c'hellont a-drugarez d'ur groc'henenn etre o favioù a-raok hag o favioù a-dreñv.
Spesadoù
Daou c'henad gant pep a spesad zo en urzhiad-mañ :
Boudika
An anv
Meur a stumm zo d'an anv hervez ar yezhoù : Boudicca, Boudica en latin, Βουδουικα, Βουνδουικα, pe Βοδουικα en gregach, Boadicea /boʊdɨˈsiːə/ en saozneg, ha Boadicée en galleg.
Istor
He fried en devoa legadet e rouantelezh d'o merc'hed ha d'an impalaer roman Neron, hanter ouzh hanter. Pa varvas avat, war-dro ar bloaz 60, e voe kemeret ar rouantelezh en he fezh gant ar Romaned, ken plaen ha tra. Sed a zo skrivet gant an istorourien roman Tacitus ha Dion Cassius.
Emsavadeg a voe neuze gant 200 000 den ouzh an arme roman e-pad 6 miz.
Petilius Cerialis, jeneral Legio IX Hispania e Lindum (Lincoln), a zeuas ar buanan ma c'halle da zikour Camulodunum. Koll a reas war un dro holl e droaderien hag ul loden eus e varc'hegiezh. Tec'hel a reas kuit en dro gant peurrest e varc'hegiezh da Lindum.
Camulodunum a zo kaset da get, dre tan ha gwad.
Ikenianed en em skoas neuze war Londinum (Londrez). Suetonius Paulinus, gant Legio IX Gemina ha Legio XX Valeria, en em gavas re bell ha re ziwezhat evit sikour Londrez, hag a oa distrujet pen da benn d'he dro dre tan, gwad, beuzadeg.
Poenius Posthumus, prefed Legio II Augusta, a oa stanket en Isca Dumnuniorum (Exeter).
Verulamium (Saint Alban's) a zo kaset da get d'he dro.
Ne chome ket gant Suetonius Paulinus nemet Legio XIV Gemina hag ul loden eus Legio XX Valeria.
An emgan diwhezañ, en tu bennak war dro Manduessedum (Mancetter) pe Ratae Coritanorum (Leicester).
E desped rakwelloù ar Vretoned, dre ma oant kalz niverusoc'h eget ar Romaned, trec'het e voe Boudika e 61 en Emgann Watling Street‎. En em lazhañ a reas ar rouanez gant kontamm hervez Tacitus.
Levrlennadur
-
Filmoù
Daou film zo anavezet diwar he fenn :
Pennad db Boudika: https://www.youtube.com/watch?v=PzOxIiKVZ2c
Saotradur dre drouz
thumb|right|Ur c'harr-nij [[Boeing 747-400 o tremen tostik d'an tiez a-raok douarañ en aerborzh Heathrow, e-kichen Londrez, e Bro-Saoz.]]
Ar saotradur dre drouz eo an holl drouzioù a vez gouzañvet hag a falla yec'hed an den.
Broioù
A-hervez eo Spagn ha japan ar broioù trouzusañ.
Muzulioù
Evit muzuliañ an trouz e reer gant un trouzvuzulier.
Laou-penn
Al laou, pe laou-penn, evit o dishañvalout diouzh ar gouennoù laou all, zo amprevaned munut ha diaskell hag a vev e blev an dud. N'eus nemet nebeut a vronneged n'o devez ket laou, evel an eskell-kroc'hen, ha tud Japan ha n'o devez ket ivez a-hervez, hep ma oufed gwall vat perak.
Laou e penn an dud
Pediculus humanus capitis a lavarer anezho ivez, met aesoc'h ober un anv skiantel anezho eget kaout an dizober anezho ur wech ma vezont peg en ho krev. Nez eo an anv a vez graet eus o vioù.
Stourm ouzh al laou
Evit stourm en un doare efedus eo ret:
Tri doare zo da zistruj al laou hag an nez:
Koulskoude, pa vez implijet an tri doare-se war un dro e teuer a-benn eus an amprevaned noazus-se.
Un tamm istor
Gwalc'het e veze ar pennoù laouek gant gwinêgr lakaet en dour tomm, a-hervez.
Cynwidion
Cynwidion a oa ur rouantelezh vrezhon a zo disklaer he lec’hiadur resis met a liamm an hengoun gant Northampton, Dunstable ha tuchennoù Chiltern.
Krouet e voe war-dro 530 gant Cynwyd ap Cynfelyn, mab ar roue Cynfelyn ap Arthwys a rene war un darn vras eus ar vro a zo anvet ar Midlands bremañ. Hec’h eil roue Cadrod a gemmas an anv, ma reuas da vezañ Calchfynedd war-dro 560.
Rouantelezhioù Sakson Ciltern Saetan hag Iclingas a aloubas Cynwidion etre 610 ha 630.
Parlant Anjev
Parlant Bro-Anjev a anver patois alies er rannvro m'eo komzet. Klotañ a rae mui pe vui e dakad gant tachenn istorel proviñs an Anjev. Sellet e vez peurliesañ parlant Bro ar Mée (Bro Gastell-Briant e Breizh) evel ur parlant anjevek. Hiziv an deiz e c'hoarvez ar memes tra gant parlant Anjev ha parlantoù "oil" all evel ar gallaoueg pe an normaneg. Beuzet eo bet tamm-ha-tamm er galleg standard ha ne chom nemet gerioù pe troioù-lavar bev gant ar braz eus an dud. Ul lennegezh zo e parlant Anjev: dreist-holl ar "rimiaux", pezhioù barzhoniezh poblek savet gant klotennoù. Mistri ar varzhoniezh-se eo Marc Leclerc hag Emile Joulain. Heñvel eo an doare-skrivañ ouzh hini ar galleg gant un nebeud kemmoù da lakaat ar skrid da glotañ gant ar gomz.
Skoul
Ar skouled eo evned-preizh deiz ar genad Circus, krouet e 1799 gant an evnoniour gall Bernard-Germain de Lacépède (1756-1825).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwezek spesad a ya d'ober ar genad :
Longjohn
Al Longjohn, pe Long John, zo ur seurt marc'h-houarn hir, gouest da zougen pakadoù, a gaver e Danmark dreist-holl.
Kreisteiz
Kreisteiz ( pe ar c'hreisteiz a-wechoù) a zo
Kanell (temz)
Ar c'hanell zo temz-boued graet gant rusk diabarzh ar gwez-kanell (Cinnamomum verum), ur spesad gwez kar d’al lore (Lauraceae) hag a gresk e Sri Lanka dreist-holl.
left|thumb|Kanell e stumm bazhigoù hag e stumm poultr
A-gozh eo anavezet ar c'hanell, peogwir e veze implijet en Ejipt en Henamzer da valzamañ ar c'horfoù marv. Er Bibl koulz hag e skridoù gregach Herodotos pe skrivagnerien all eo meneget ar c'hanell ivez.
E meur a vro eus Azia e vez gounezet ar gwez-kanell, met e Sri Lanka an hini e vez kavet ar c'hanell gwellañ. Dont a ra e vlaz eus un eoul zo ennañ. An eoul-se, a reer kenwerzh anezhañ ivez, a vez dastumet en ur lopata war ar rusk ha lezel anezhañ e glec’h en dour-mor ; goude-se e ranker strilhañ an dourenn bet evel-se. Ul liv melen zo gant an disoc'h, hag ur c'hwezh hag ur blaz heñvel ouzh hini ar c’hanell.
Kanell a implijer evit keginañ abaoe pell ivez. Degaset e oa bet da vroioù kornôg Europa en daouzekvet kantved war a seblant. Lakaet e vez kanell e-barzh meuzioù a bep seurt : dibennoù-pred graet gant avaloù pe gant chokolad, da skouer. Implijet e vez kalzik ivez en Indez da fardañ meuzioù a bep seurt (kig, legumaj…).
Un implij a reer eus ar c'hanell ivez bremañ en apotikerezh, rak mat eo evit an treizhañ boued, evit an analañ, hag evit stourm ouzh meur a gleñved (terzhienn-domm, grip…).
Republik pobl Sina, India, Indonezia, Vietnam eo ar broioù ma c'hounezer kalz a ganell, e diavaez Sri Lanka.
Fahéjfa 실론계피나무 കറുവ
Agelaius
Agelaius a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Amerika.
Iliz Vittskövle
Iliz Vittskövle (e svedeg: Vittskövle kyrka) zo un iliz bet savet war Kumun Kristianstad, Skåne, en Eskopti Lund, e Sveden. thumb|Diavaez. {{Kroget ez eus bet d'he sevel da gentañ en {{XIIvet}} ha {{XIIIvet kantved}}. Er {{XVvet kantved}} ez eus bet ouzhpennet ur chapelig dediet da Santez Anna outi, eus tu an norzh.
E-kerzh ar {{XVvet kantved}} eo bet savet ar gwaregoù. Kinklet eo bet an diabarzh anezhi gant livadurioù war voger er bloavezhioù 1480. Kempennet int bet en-dro en {{XXvet kantved}}. Istorioù tennet eus ar C'heneliezh eo zo skeudennaouet war al livadurioù. Fichet eo ar chantele gant mojenn Sant Nikolaz. Arsellet a c'haller ouzh arouezioù eus an Ebestel hag eus peder santez : Santez Barbara, Santez Ursula, Santez Gertud ha Santez Katell.
Eus ar Grennamzer eo ar chapel-vadeziñ ha graet eo bet war-dro an tour er {{XVIvet kantved}}.
{{commons|Vittskövle kyrka|Iliz Vittskövle}}
Tilhieg
Tilhieg (Teillé e galleg) zo ur gumun e Breizh e Kanton Enorzh, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Ardamezioù
Ne vefe ket.
Geluwe
left|thumb| An iliz katolik Sint-Dionysius
Geluwe  en izelvroeg, Gilwe e flandrezeg kornôgel, a zo ur rann-gumun eus Wervik e Kornôg-Flandrez e Belgia. Ur gumun e oa gwechall; e 1976, lakaet eo bet e kumun nevez Wervik.
Yezhoù goamek
Ur is-skourr eus ar yezhoù sepikek-ramouek eo ar yezhoù goamek.
Isrannet e evz ar yezhoù en is-skourr-mañ e doau vloc'had evel-hen: