cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monopoli
Monopoli (Menòpele er rannyezh vonopolitanek) zo ur gumun eus Italia, e meurgêr Bari, en Puglia.
Urville (Calvados)
Urville a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, 1944: lazhet e voe un den nann soudard gant tennoù kanol en Ussy e miz Even e-pad Emgann Normandi.
Llaneilian
Llaneilian zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 317 km eus Kerdiz.
E 2011 e oa poblet gant 1,186 a dud, ha 653 anezho (56,7%) a oa kembraegerien.
Camigliano
Camigliano  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Gwalc'hmai mab Gwyar
Gaovan (Gwalchmai ap Gwyar e kembraeg, Gawain e saozneg, Gauvain e galleg, Walcmoei e krennvrezhoneg) zo un haroz eus Danvez Breizh, niz d'ar Roue Arzhur hag unan eus marc'heien an Daol Grenn. E meur a istor arzhurian e c'haller e gavout, skrivet e kembraeg, latin, saozneg, galleg ha yezhoù arall.
Skridoù
Brudet eo bet gant ar varzhoneg krennsaoznek Gaovan hag an Den Gwer (saoz. Sir Gawain and the Green Knight). E gavout a reer e skridoù all c'hoazh:
E lennegezh marc'hegiezh eo Gwalc'hmai unan a vignoned tostañ Arzhur. Eñ eo mab c'hoar Arzhur, Margawse, ha Lot ag inizi Orc'h ha Lothian. E vreudeur yaouank eo Agravain, Gaheris, Gareth, ha Medrod. Kalz a vibien zo gantañ ha meur a wreg. E-touez ar re-se emañ Gingalain ar "Gwen Dianav", hag a zeuas da vout ur gour bras ag istorioù Arzhur.
Lazhadeg Binh Tai
Lazhadeg Binh Tai Lazhadeg Bình Tai a zo bet ul lazhadeg kaset da benn gant lod lu Republik Su Vietnam bet kaset e brezel Vietnam. Sevenet ez eo bet al lazhadeg d'an 9 a viz here 1966 o welet 68 sivil hep armoù o vevañ e kêriadenn Bình Tai bezañ lazhadeget. Kêriadenn Binh Tai a oa e proviñs Quảng Ngãi er Su Vietnam. An tu a zo da liammañ al lazhadeg-se gant lazhadeg Diên Niên e proviñs Phước Bình.
An dachenn a oa ul lod d'eus al lec'h brezel bet lakaet dindan karg ar brigadenn Aerouant C'hlas d'eus an SMRK (Strollad Marines Republik Korea). Darn ar gouzañverien a oa bugale, merc'hed ha tud kozh.
Ar gazetenn Su Korean Hankyoreh en deus bet enklasket tro-dro d'al lazhadegoù e-pad brezel Vietnam a-berzh ar soudarded su Korean hag en deus bet kavet lod all ouzhpenn da lazhadeg Binh Tai.
Ar c'horonal Kim Ki-tae, Penn ar 7vet kompagnouniezh, 2vet brigadenn an SMRK (Strollad Marines Republik Korea), en deus kofeset d'ar gazetenn su Korean Hankyoreh. oberioù an devezh 9 a viz here 1966 e Binh Tai. Ar soudarded Su Korean o devoa bet plantet tan e tiez ar gêriadenn ha gortozet e teufe maez an dud evit tennañ warno diabeg.
Morgad
<HR noShade> Ar morgad a zo blotviled mor eus ar genad Sepia ha Sepiola. Anavezet eo o «askorn» (n'eo ket un askorn gwir), anvet "pibid" pe "gwerc'hez" a vez kavet war vord an aod. Gallout a reont ivez teuler un livaj du pa vezont trubuilhet pe en arvar.
Villanueva
Villanueva zo un anv-lec'h spagnolek. Talvezout a ra kement ha Kêr nevez.
Un toullad mat a gêrioù zo en anv-se.
Proviñs Málaga
Pemp kumun a zo anvet Villanueva er broviñs:
Katalonia
E Katalonia ez eo Vilanova ar stumm ofisiel nemetañ.
Sant'Arpino
Sant'Arpino  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Bagnolet
Bagnolet zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Bobigny.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Bagnoletais anezho e galleg.
Contessina de' Medici
Contessina de' Medici (Pistoia, 1478 – Roma, 1515) a oa merc'h da Lorenzo de' Medici ha da Clarice Orsini.
Llaneugrad
Llaneugrad zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfair-Mathafarn-Eithaf, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 217,7 km eus Kerdiz.
Contessina de' Medici
Ganet e oa e Pistoia ma oa repuet he mamm goude Irienn ar Re Pazzi o devoa klasket lazhañ he zad. Anv he mamm-guñv, Contessina de Bardi, an hini a oa bet roet dezhi. Badezet e voe e miz Genver 1478 hag anvet Contessina Antonia Romola. Karet e oa kalz gant he zad.
Dimeziñ ha bugale
E 1494 e voe dimezet d'ar c'hont palatin Piero Ridolfi. Pa voe anvet he breur da bab, Leon X neuze, ez eas gant he fried da chom da Roma. Pemp bugel he doe:
Mervel a reas e 1515 ha beziet en Iliz Sant'Agostino en Roma.
Mojenn
Hervez ur vojenn savet en XIXvet kantved, da vare ar romantelouriezh, e vije bet karet gant Michelangelo Buonarotti.
Emily Dickinson
Emily Elizabeth Dickinson (10 a viz Kerzu 1830 - 15 a viz Mae 1886) a oa ur varzhez stadunanat. Daoust ma ne oa ket gwall vrudet en he bev, e seller ouzh Emily Dickinson bremañ, asambles gant Walt Whitman, evel unan eus pouezusañ barzhed ar Stadoù Unanet en. Ren a reas ur vuhez sioul ha diglod ha ne voe embannet nemet un dousennad eus he barzhonegoù pa oa-hi bev.
Eus 1890 betek 1955 avat e voe embannet he holl varzhonegoù, 1775 anezho, ha dre ar bed a-bezh e oa bet sachet evezh an dud ganto. Hiziv eo anavezet Emily Dickinson evel unan eus brasañ barzhed al lennegezh saoznek.
Turdus grayi
Turdus grayi a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Turdidae. Dibabet e voe da evn broadel — ent-ofisiel d'an 3 a viz Genver 1977 — gant Costa Rica ma vez graet "yigüirro" anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, buzhug, melc'hwed, ha glazarded gwech an amzer ; kemer a ra frouezh a bep seurt ivez.
Atticora
Atticora a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1842 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Turdus grayi
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an nav isspesad anezhañ e Kreiz ha Suamerika, en un takad hag a ya eus Mec'hiko da gKolombia :
Atticora
Spesadoù
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika.
Oadvezhioù ragistorel
an anv a « Oadvezhioù ragistorel », erru dispred hiziv, a veze implijet d'ober anv eus ar prantadoù disheñvel eus ar Ragistor hag eus ar C'hentistor :
Monetaria annulus
Monetaria annulus a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Monetaria e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin boutin-tre ma n'eo ket ar brudetañ e-touesk ar Cypraeidae an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Linnaeus e 1758 dindan an anv genad Cypraea.
Bevoniezh
Kregin brav eo an Monetaria annulus. Kavet e vezont tost-tre eus an aod a-wechoù deus an deiz war a bep seurt skoroù, traezh, reier, korailh etre live an izel mor ha nebeut metroù donder.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 17 ha 25 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 8 mm gour, pe ramz, betek 40 mm.
Gwelout ivez
Monetaria moneta ha Monetaria obvelata daou spesad tost a-walc'h.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er meurvorioù Indez hag Habask. Er mor Ruz e vez kavet anezhañ ivez. E Polinesia ne vez ket kavet ken hag ez eus en e blas ar spesad tost Monetaria obvelata
Implijoù
Abalamour d'o bravantez, kement hag ar c'hementadoù bras anezho a c'helle bezañ kavet aes a-walc'h gant pobloù aodoù Afrika ar reter eo bet dastumet hag implijet kalz ar c'hregin-se evit talvezout a arc'hant evel pezhioù moneiz pe evit sevel troioù-gouzout ha bravigoù all hag ivez evit kinklañ objedoù hengounel evel maskloù hag all e kalz broioù Afrika,lod anezho pell-tre eus lec'h bevañ ar c'hregin-se.
Innocenzo Cybo
Innocenzo Cybo pe Cibo (Genova, 1491 – Roma, 1550) a oa ur c'hardinal hag arc'heskob italian.
Mab e oa da Franceschetto Cybo, ur mab d'ar pab Inosant VIII, ha da Maddalena di Lorenzo de' Medici (1473 – 1519) a oa merc'h da Lorenzo il Magnifico ha Clarice Orsini.
Tost e oa bet da vout anvet da bab.
Remengol (ar Faou)
<HR noShade> Remengol pe Rumengol, a oa betek 1971 ur gumun eus Breizh e departamant Penn-ar-Bed, nepell diouzh Kastellin, stag bremañ ouzh kumun ar Faou.
Gerdarzh
Evel evit hini Remengol, kumun er Mor-Bihan eo diasur orin an anv. Ar furm ofisiel implijet e galleg, «Rumengol», ha na glot ket gant distagadur tud ar vro e brezhoneg, a zeu diwar ur falsetimologiezh gant an elfenn run (torgenn) (stummoù kozh: «Remungol» e 1173 ha 1536, «Remengol» e 1651).
Palez al Louvre
Palez al Louvre zo ur palez e Pariz, savet en 1190 gant Fulup II (Bro-C'hall) (1165-1223) ha ma veze rouaned Bro-C'hall o chom betek amzer Loeiz XIV, pan ejont da Versailhez.
Teverola
Teverola  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Soignolles
Soignolles a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Piero Strozzi
Mab e oa da Filippo Strozzi ha da Clarice de' Medici
E 1539 e timezas da Laudomia di Pierfrancesco de' Medici, merc'h da Pierfrancesco de' Medici ha Maria Soderini, c'hoar da Lorenzino de' Medici, ha nizez da Laudomia di Lorenzo de' Medici.
E vreur-kaer Lorenzino de' Medici a vuntras an dug Pierfrancesco de' Medici.
Gant he fried ez eas da Venezia ha da Vro-C'hall e Genver 1548.
Mervel a reas e 1558.
Monte Alegre
Monte Alegre zo un anv-lec'h portugalek e Brazil.
Meur a gumun zo anvet Monte Alegre
Cilymaenllwyd
Cilymaenllwyd zo ur barrez hag ur gumuniezh e Sir Gaerfyrddin, e mervent Kembre, war harzoù Sir Benfro. Enni emañ kêriadennoù Efail-wen ha Login.
E 2011 e oa poblet gant 742 a dud, ha 396 anezho (55%) a oa kembraegerien.
Gwechall e oa e kombod Derllys. Da sant Cledwyn eo gouestlet an iliz-parrez. Kontañ a reer e oa Cledwyn unan eus mibien Brychan, roue Brycheiniog a oa tad da 40 a vugale.
E korn-bro Cilymaenllwyd e tarzhas ar re gentañ eus Emsavadegoù Rebeca, e 1839.
Lolita (film, 1962)
Lolita zo ur film saoznek, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour stadunanat Stanley Kubrick e 1962. C'hwec'hvet film hir Kubrick eo Lolita, bet savet war-lerc'h Spartacus (1960).
Matilda Artez
Matilda Artez, pe Mahaut Artez (1268- 1329), a oa ur briñsez eus tiegezh Capet-Artez, kontez Artez, parez Bro-C'hall dre he bout kontez Artez, ha kontez Bourgogn dre hec'h eured d'ar c'hont Otto IV Bourgogn ha mamm-gaer da dri roue gall.
Lolita (film, 1962)
An danvez
Hag eñ kelenner war al lennegezh c'hall ec'h erru Humbert Humbert e Ramsdale, ur gêr vihan eus New Hampshire. E-sell emañ an daouugentvloaziad dibriedet da dremen an hañvezh eno kent mont da vBeardsley College (Ohio) el lec'h m'emañ o paouez bezañ anvet a-benn ar bloaz da zont. Ur gambr da feurmiñ e klask Humbert ha setu m'en em gav-eñ e ti Charlotte Haze. Daoust da strivoù hoalus houmañ n'en devoa ket c'hoant da chom aze a-raok na vije kinniget Dolores, merc'h Charlotte, dezhañ. "Lolita" a vez graet eus ar grennardez ha piket kalon Humbert ganti raktal e ra e vennozh feurmiñ ar gambr ha, diwezhatoc'h, eurediñ da Charlotte.
Matilda Artez
He buhez
Ganet e oa en 1268. Merc'h e oa da Roperzh II Artez, kont Artez, ha da Amicie de Courtenay.
He bugale
Dimeziñ a reas he div verc'h da zaou vab henañ ar roue gall Fulup IV (Bro-C'hall) :
En 1314 e voe kondaonet Blanche Bourgogn dre ma he dije avoultret gant ar marc'heg norman Gauthier d'Aunay hep bezañ roet pennhêr ebet d'he fried Charlez,.
Ötzi
Ötzi [ˈœtsi] eo anv un den balzamet en un doare naturel (skornet ha disec'het) dizoloet dre zegouezh gant ur c'houblad baleerien, Helmut hag Erika Simon, d'an da 3 200 metr uhelder, war an harzoù etre Italia hag Aostria e skorneg Hauslabjoch (anvet eo ivez Den Hauslabjoch), e-kichen aradennad Similaun (anvet eo ivez Den Similaun) en Alpoù an Ötztal (alese e lesanv : Ötzi), nepell diouzh an Dolomitoù italian. Goloet e oa gant ur gwiskad skorn ha kavet e oa abalamour ma oa teuzet kalz skorn ar skorneg en hañvezh-se. Bevet en deus da vare ar C'halkoliteg (4546 ± 15 vloaz zo). Er c'hazetennoù gall e voe graet Hibernatus anezhañ a-wezhioù, diwar ar film en anv-mañ.
Matilda Artez
He bugale
En 1315 e varvas he mab henañ, Robert de Bourgogne, da 15 vloaz, ha setu he merc'h Janed II Bourgogn anvet da gontez.
Ötzi
Dizoloadenn
Ar c'horf a oa kuzhet dindan ur skorneg en Alpoù Ötztal, ha dizoloet e oa gant ur barrad avel traezh goañv heñvel ouzh ar foehn a lakas ar skorneg da deuziñ kalz. Kavet e oa dre zegouezh gant ur c'houblad baleerien deuet eus Nürnberg, Helmut hag Erika Simon a roas da c'hoût da archerien Aostria, pa soñjent e oa un alpaer marvet gant ar riv n'eus ket keit-se, d'an. Ar valzamegenn hag an traezoù a oa ganti a oa labezet en devezhioù da-heul gant saverien o fri a-raok ma errufe ar skiantourien : roget e oa he dilhad, torret e oa an endalc'her a oa en he c'herz, sanket e oa he « bazh » (gwareg Ötzi e gwirionez) er skorn hag hi torret, ha kement zo. E-keit-se o doa klasket daou alpaer, Reinhold Messner hag un all, dieubiñ ar c'horf gant o bizhier bale ha reiñ da c'hoût d'ar c'hazetennoù, o lakaat ar valzamegenn da dremen evit un tiroliad a 500 vloaz. Dieubet e oa ar c'horf diouzh ar skorn d'an 22 a viz Gwengolo, dirak kameraioù ar skinwel, a-drugarez d'ur morzhol pigeller (koll a reas neuze un tamm peñsoù hag ur vorzhed, a oa torret e oa e baler). Goude se e oa kaset dre viñsaskell gant servij sikourioù ar menezioù Innsbruck. Ar prokulor a savas klemm a-enep X, pa soñje e oa dilerc'hioù ur muntr. Roudoù arc'hlas a oa war ar c'horf hag ur gloaz a weled c'hoazh war e glopenn.
Matilda Artez
He bugale
En 1316 e klaskas he niz Roperzh III Artez, aozañ un emsavadeg enep dezhi e kontelezh Artez, hogen penn a zalc'has-hi.
Ötzi
Dizoloadenn
Dizoloet e oa ar c'helan en e c'hourvez war e c'henoù. Soñjal a raed da gentañ e oa kouezhet war-raok met tu kleiz distummet e glopenn a laka da soñjal e oa gourvezet war e gostez kleiz hag e oa troet gant fiñvoù ar skorneg ur wezh goloet gant an erc'h.
Abalamour ma oa un dizoloadenn a-bouez e oa goulennet ar c'horf gant ar Stad italian pa oa bet dizoloet war he ziriad met ur skipailh etrebroadel renet gant penn ar bodad skiantel aostriat, Rainer Henn, a gasas ur studiadenn da benn, embannet e 1996, a-raok reiñ ar valzamegenn d'an Italianed.
Disoc'h an enklaskoù skiantel
Studiet eo bet ar c'horf pizh gant ar skiantourien, muzuliet, tremenet dindan skinoù X, ha bloaziet. Ar gwiadoù, endalc'had e vouzelloù, hag an traezoù kavet gant ar c'horf a oa bet studiet ivez. E miz Eost 2004 e oa dizoloet ar c'horfoù skornet eus tri soudard eus Aostria-Hungaria lazhet e-pad Emgann San Matteo e 1918, war ar menez San Matteo en Trentino. Kaset e oa unan eus ar c'helanoù d'ur mirdi gant ar soñj e c'hallfe bezañ diskuliet emdroadur balzamegenn Ötzi en amzer dremenet hag en amzer da zont gant enklaskoù diwar-benn an doare ma emdroe ar c'horfoù en endro-se.
Ar valzamegenn
Ur bloaziadenn gentañ dre garbon 14 a ziskouezas en doa bevet an den e-doug ur prantad etre 3 350 ha 3 100 kent J.-K.. Ur bloaziadur resisoc'h dre spektrometriezh tolzennad dre vuanaer a roas an tu da istimañ e oad da 4546 ± 15 vloaz BP, ar pezh a glot gant prantad ar C'halkoliteg. Ar valzamegenn naturel goshañ e voe ötzi betek 1995, pa oa dizoloet ar valzamegenn Rosalia, e La Cueva de las Momias ha pa oa bloaziet eus 5340 ± 70 BP.
Ar valzamegenn skornet zo hini un den dezhañ war-dro 1,65 m, 50 kg ha 45 vloaz. . Pa oa dizoloet ar valzamegenn e oa 13, 750 kg pouez enni hepken. Abalamour ma oa bet goloet buan gant skorn goude ar marv, ne oa ket labezet kalz. Krennbennek e oa, ha blouc'h war-bouez e varv. Hervez dielfennadur ar pollen, ar greunennoù poultrenn ha perzhioù izotopek amailh e zent a ziskouez en doa tremenet e vugaleaj e-kichen al lec'h m'emañ kêriadenn Feldthurns hiziv, e norzh Bolzano, hag ez eas diwezhatoc'h da vevañ e traoñiennoù war-dro 50 kilometr pelloc'h en norzh. Duet e oa e skevent, abalamour m'en doa analet moged an tanioù kampoù. Dielfennadurioù kaset da benn gant strollad Franco Rollo e Skol-veur Camerino o deus diskouezet en doa Ötzi TDN mitokondrioù eus isstrollad K1 an haplostrollad K, met ne c'halle ket bezañ renket e hini eus tri skourr modern an isstrollad mañ. Embannet e oa sekañs klok TDN mitokondriek Ötzi gant strollad Rollo e 2008.
Dielfennadur endalc'had bouzelloù Ötzi en deus diskouezet en doa kemeret daou bred (an hini diwezhañ a oa debret war-dro 8 eurvezh a-raok e varv), unan gant kig chamoez, egile gant kig karv ruz ha bara geot. Debret e voe an daou gant edaj (75 % eus an dilerc'hioù plant), gwrizioù ha frouezh. E-kichen ar c'helan, hag o tont eus pourvezioù an den marteze, e oa dizoloet plouz ha greun yell ha heiz, ha kellidoù lin ha roz-moc'h, hag ivez mein irin ha hadoù hugennoù gouez. Dielfennet e oa e vlev da c'hoût peseurt boued en devoa bet e-pad meur a viz a-raok e varv.
<!--Pollen in the first meal showed that it had been consumed in a mid-altitude conifer forest, and other pollens indicated the presence of wheat and legumes, which may have been domesticated crops. Pollen grains of hop-hornbeam were also discovered. The pollen was very well preserved, with the cells inside remaining intact, indicating that it had been fresh (a few hours old) at the time of Ötzi's death, which places the event in the spring. Einkorn wheat is harvested in the late summer, and sloes in the autumn; these must have been stored from the previous year.
In 2009, a CAT scan revealed that the stomach had shifted upward to where his lower lung area would normally be. Analysis of the contents revealed the partly digested remains of ibex meat, confirmed by DNA analysis, suggesting he had a meal less than two hours before his death. Wheat grains were also found.
High levels of both copper particles and arsenic were found in Ötzi's hair. This, along with Ötzi's copper axe which is 99.7% pure copper, has led scientists to speculate that Ötzi was involved in copper smelting.
By examining the proportions of Ötzi's tibia, femur and pelvis, Christopher Ruff has determined that Ötzi's lifestyle included long walks over hilly terrain. This degree of mobility is not characteristic of other Copper Age Europeans. Ruff proposes that this may indicate that Ötzi was a high-altitude shepherd.
Using modern 3-D technology, a facial reconstruction has been created for the South Tyrol Museum of Archaeology in Bolzano, Italy. It shows Ötzi looking old for his 45 years, with deep-set brown eyes, a beard, a furrowed face, and sunken cheeks. He is depicted looking tired and ungroomed.
Wehrmacht
Ar Wehrmacht (distagadur alamanek: [ˈveːɐ̯maxt]), Nerzh Difenn (ger benel, eus an alamaneg wehren, difenn, ha Macht, nerzh) e oa nerzhioù arme unanet an Trede Reich, dindan ar ren nazi, eus ar 16 a viz Meurzh 1935 betek ma vefe lamet d'an 20 a viz Gwengolo 1945. Kemeret en doa plas ar Reichswehr, hag un arouez e oa eus c'hoant armañ an nazied o vont dreist Feur-emglev Versailhez. Ouzh hec'h ober e oa an Heer (arme-douar), ar c'hKriegsmarine (arme-vor), hag al Luftwaffe (aerlu).
Ötzi
Ar valzamegenn
-->
Wehrmacht
Goude ma oa bet tapet ar galloud gant an nazied e 1933, unan eus oberiadurioù pouezusañ ha dizaon Adolf Hitler a oa bet sevel ar Wehrmacht: un nerzh milourel argadiñ modern ha stummet mat, ar pezh a roe war an hir dermen an tu d'ar renad nazi da dizhout palioù lies ar strollad evel adpakañ douaroù kollet Alamagn hag aloubiñ douaroù nevez war-goust ar broioù amezek. Evit en ober e oa bet adlakaet ar servij soudard ret, ha postet arc'hant e-leizh en industriezh an armoù.
Brie
Kalz a lec’hioù zo anvet Brie :
Fronell
Ar fronelloù (pe toulloù-fri alies er yezh pemdez) eo an toulloù er fri ma c'hall al loened analat ha c'hwesha.
98.6 (kanaouenn)
98.6 a zo ur ganaouenn saoznek savet e 1966 gant Tony Powers (evit ar gerioù) ha George Fischoff (evit an ton).
Enrollet e oa bet gant ar c'haner stadunanat Keith da gentañ-penn hag embannet gant Mercury Records e miz Kerzu 1966, a-gevret gant The Teeny Bopper Song war ur bladennig daou ditl.
Damvenegiñ a ra ar ganaouenn gwrezverk reol an den (98.6)... e derezioù Fahrenheit (°F).
Adkanet e oa bet gant un nebeud arzourien all : Lesley Gore, Enrique Guzmán, David McCallum ha The Bystanders. Dibab a reas ar filmaozer breizhveuriat Richard Curtis an doare kanet gant The Bystanders evit sonerezh orin e film The Boat That Rocked.
Llanfaelog
Llanfaelog zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfaelog, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 213.9 km eus Kerdiz.
Lorenzina de' Medici
Lorenzina de' Medici (1547 - 1590) a oa ur verc'h vastard da Lorenzino de' Medici ha d'e serc'h Elena Barozzi.
He zad en devoa lazhet an dug Alessandro de' Medici un tamm a-raok ma oa-hi ganet ha dindan dec'h e oa rak goprlazherien kaset war e lerc'h gant Cosimo Iañ.
Lazhet e voe he zad, a greder, prestik goude ma voe ganet.
Dimeziñ
Dimezet e voe, da 43 bloaz, da Giulio Colonna, un intañv roman a wad uhel. Bugel ebet n'o doe.
Mervel a reas ur pennadig goude hec'h eured, hag addimeziñ a reas an intañv da Pentesilea Gatteschi.
Schiltron
Orin ar ger
Ar ger a zo bet implijet evit ar wech kentañ er bloavezh 1000. Deveret eo eus gerioù hensaoznek scild-truma, a dalvez kement ha "soudarded-skoed".
Lalande
Lalande zo un anv-lec'h gallek, deuet da vout anv-tiegezh.
Saint-Georges-en-Auge
Saint-Georges-en-Auge a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant daouzek kumun all d'ober ur gumun nevez: Saint-Pierre-en-Auge.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|Ar vourc'h
Mervent Afrika Alaman
Mervent Afrika Alaman a oa un drevadenn alaman en Afrika etre 1884 ha 1915. Kemeret e voe neuze gant Suafrika en anv impalaeriezh Breizh-Veur, hag anvet Mervent Afrika, betek 1990 pa deuas da vezañ Namibia dizalc'h.
Scrap Mechanic
Scrap Mechanic zo ur c'hoari war urzhiataer damheñvel ouzh Besiege
Patrice Lumumba
Patrice Émery Lumumba (2 Gouere 1925 – 17 Genver 1961) a oa ur stourmer evit an dizalc'hiezh hag ur politiker eus Kongo. Kentañ Ministr Republik Kongo e voe e 1960. Ur perzh bras a gemeras er stourm evit dizalc'hiezh Kongo hag a oa neuze un drevadenn velgiat, asambles gant Joseph Kasa-Vubu. Broadelour hag hollafrikanour e oa ha ren a reas ar Mouvement National Congolais (MNC) adalek 1958 betek e varv.
Pa zeuas Kongo da vezañ ur stad dizalc'h e 1960, e voe trubuilhoù er vro, gant Katanga o klask en em zistagañ. Skoazell a c'houlennas Lumumba digant Stadoù Unanet Amerika hag Aozadur ar Broadoù Unanet evit mougañ an emsavadeg. Pa voe nac'het degas sikour gant ar re re, en em droas neuze war-zu an Unvaniezh Soviedel. Diwar an dra-se e savas bec'h er vro, etre Lumumba hag ar prezidant Joseph Kasa-Vubu skoazellet gant Joseph-Désiré Mobutu, gant an eil kostezenn harpet gant an Unvaniezh Sovidel hag eben gant ar Stadoù Unanet ha Belgia.
Un taol-stad a reas Mobutu e Gwengolo 1960. Harzet ha toullbac'het e voe Lumumba ha lazhet e voe e Katanga d'ar 17 a viz Genver 1961. Goude e varv e voe sellet outañ evel ur merzher gant e-leizh a dud a-du gant ar sokialouriezh hag an hollafrikanouriezh.
Noël Mamère
Noël Mamère, bet ganet d'ar 25 a viz Kerzu 1948 e Libourne (Departamant Gironde), a zo ur c'hazetenner, ur skrivagner, hag ur politikour gall. Maer kêr Bègles ez eo, ha kannad dindan banniel EELV (Europa Ekologiezh-Ar Re C'hlas). E 1990 en doa krouet ar strollad Remziad ekologiezh gant Brice Lalonde. Noël Mamère a voe besprezidant Remziad ekologiezh eus 1992 da 1994 met kaset kuit e voe ha krouiñ a reas e strollad dezhañ e-unan, Convergences écologie solidarité, hag en em deuzas er Re C'hlas.
Liamm diavaez
Lec'hienn ofisiel Noël Mamère
Shingeki no Kyojin
Mab-Den a vev e kêrioù kelc'hiet gant mogerioù ramzel; an difenn efedusañ a-enep an ditaned, doare brizh tud ramzel o tebriñ an dud dizehan hag hep abeg anat. An istor a zo gwelet dre lagad Eren Jäger hag e gamaladed a-vihanik Mikasa Ackerman hag Armin Arlert. An tri a emezel en nerzhioù lu evit talañ ouzh tagadennoù an ditaned war o c'hêr. Mamm Eren a oa bet lonket e-pad un dagadenn ha touet en deus lazhañ an holl Ditaned. Goustadik gant an istor o vont war-raok e tizolo al lenner ar wirionez war an Ditaned.
Ur stirad skinwel doare tresadenn-bev japanat a zo bet savet gant Wit Studio hag a zo bet skignet etre miz Ebrel ha Gwengolo 2013 war ar chadenn MBS e Japan. 25 lodenn a oa bet. Un eil koulzad 12 lodenn a zo bet skignet etre miz Ebrel hag Even 2017. Un trede koulzad a vo e 2018.
Ur film live troc'het e div lodenn a zo bet skignet e-pad an hañv 2015. Savet ez eus ebt ivez c'hoarioù video, romantoù doare light novel hag heuliennoù manga a zo bet savet awenet gant an heuliad diazez.
Monetaria moneta
Monetaria moneta a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Monetaria e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin boutin-tre an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Linnaeus e 1758 dindan an anv genad Cypraea.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Monetaria annulus o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Bevoniezh
Kregin brav eo an Monetaria moneta. Kavet e vezont tost-tre eus an aod a-wechoù deus an deiz war a bep seurt skoroù, traezh, reier, korailh etre live an izel mor ha nebeut metroù donder.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 17 ha 28 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 9 mm gour, pe ramz, betek 44 mm.
Gwelout ivez
Monetaria annulus ha Monetaria obvelata daou spesad tost a-walc'h.
Implijoù
Abalamour d'o bravantez, kement hag ar c'hementadoù bras anezho a c'helle bezañ kavet aes a-walc'h gant pobloù aodoù meurvorioù Indez hag Habask eo bet dastumet hag implijet kalz ar c'hregin-se evit talvezout a arc'hant evel pezhioù moneiz pe evit sevel troioù-gouzout ha bravigoù all hag ivez evit kinklañ objedoù hengounel evel maskloù hag all e kalz broioù Afrika,lod anezho pell-tre eus lec'h bevañ ar c'hregin-se.
Teano
Teano  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Succivo
Succivo  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Kanton Chantenay
Kanton Chantenay a oa anezhañ ur rann velestradurel ha barnel hag ur bastell-vro votiñ e Breizh, e departamant al Liger-Izelañ.
Kumunioù
Kanton Chantenay a yae teir c'humun d'ober anezhañ :
Rosny-sous-Bois
Rosny-sous-Bois zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Bobigny.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Rosnéens anezho e galleg.
Mell ar gouzoug
Melloù ar gouzoug (pe mellennoù ar gouzoug) a vez graet eus melloù uhelañ el livenn-gein. Emaint dindan ar c'hlopenn. Seizh mellenn ar gouzoug zo en den. Dibar eo an div gentañ : an atlas (pe mellenn varc'h) hag an aksis (pe mellenn ahel). Melloù bihanañ al livenn-gein eo melloù ar gouzoug.
Gant hollad melloù ar gouzoug e vez douget ar penn hag e vez roet dezhañ e du da fiñval da zurc'haat organoù ar skiantoù.
El loened all
Seizh mellenn ar gouzoug a gaver gant an darn vrasañ eus ar bronneged, al logod, koulz hag ar jirafenned. C'hwec'h zo gant an ejened-mor hag an ounaoued avat ha nav gant lezireged ar genad Bradypus. Peurliesañ ez eus muioc'h a velloù ar gouzoug en evned.
Jérôme Lalande
Joseph Jérôme Lefrançois de Lalande (ganet d'an 11 a viz Gouere 1732 e Bourg-en-Bresse ha marvet d'ar 4 a viz Ebrel 1807 e Pariz) a oa ur steredoniour gall.
San Marcellino
San Marcellino   zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Llanfaethlu
Llanfaethlu zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfaethlu, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 227.6 km eus Kerdiz.
Blanche Évreux
Blanca Navarra pe Blanche d'Évreux (1333 - 5 a viz Here 1398) a oa ur briñsez eus Navarra, er XIVvet kantved deuet da vout rouanez Bro-C'hall. Merc'h e oa da Fulup III Navarra ha da Janed Bro-C'hall, rouanez Navarra. Rouanez Bro-C'hall e voe pa zimezas gant ar roue gall Fulup VI. Bloaz goude an eured e varvas ar roue, oadet a 56 vloaz.
Nac'h a reas addimeziñ da Alfonso XI, roue Kastilha. Troet e oa gant an alkimiezh, gwareziñ a reas Nicolas Flamel, ha salioù-labour a oa e darn eus he c'hastilli.
He marv
Mervel a reas d'ar 5 a viz Here 1398 e kastell Neaufles ha beziet e voe abati Sant-Denez.
Teofilaktos
Teofilaktos zo un anv a orin gresianek, Θεοφύλακτος Theophylaktos « diwallet gant Doue », ha hini meur a zen.
Fontegreca
Fontegreca  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Stêr Savannah
Ar stêr Savannah zo ur stêr e reter SUA hag a red etre stadoù South Carolina ha Georgia hag a dremen dre gêr Savannah.
He div adstêr bennañ eo ar stêrioù Tugaloo ha Chattooga.
Ouville-la-Bien-Tournée
Ouville-la-Bien-Tournée a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant daouzek kumun all d'ober ur gumun nevez: Saint-Pierre-en-Auge.
Teofilaktos Iañ
Teofilaktos Iañ (ganet a-raok 864 ; marvet entre 920 ha 927), a oa kont Tusculum en. Senedour ha konsul roman e oa, vestararius ha magister militum (mestr ar soudared).
Istor
Kentañ meneg anezhañ a oa en un dihell eus en 901, evel barner palatin an impalaer Loeiz III
Adalek 905 e oa ivez dug ha senedour ar Romaned.
Saint-Sylvain (Calvados)
Saint-Sylvain a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Dorset Street (Spitalfields)
Dorset Street a oa ur straed e-kreiz karter Spitalfields en East End e Londrez, e Bro-Saoz. Arabat eo kemmeskañ ar c'harter-se gant an hent gant ar memes anv e Marylebone, el lodenn eus Londrez anvet West End.
Brudet e oa bet evel "the worst street in London (gwashañ straed Londrez)". Eno e voe lazhet Mary Jane Kelly gant ar muntrer brudet Jack the Ripper d'an 9 a viz Du 1888. Ar muntr euzhus a voe sevenet e lojeiz ar vaouez a oa lec'hiet en Niverenn 13, e Miller's Court, un hent tremen etre ar 26 hag ar 27, Dorset Street.
Istor
Un alez Little Paternoster Row a oa liammet gant Dorset Street ha Brushfield Street. E-kreiz an XIXvet kantved, un den anvet John Miller en devoa savet ranndioù el liorzhoù a-dreñv perc'hennet gantañ er 26 ha 27, e kostez norzh Dorset Street. Evit mont en dachenn vihan-se e oa ret dont dre ur strizhenn etre ar 26 hag ar 27, anvet neuze Miller's Court. En Niverenn 13 e Miller's Court e voe lazhet Mary Jane Kelly, el lodenn a-dreñv eus ar savadurioù er 26 Dorset Street.
Izabel Kastilha hag Aragon
Izabel Kastilha hag Aragon, pe Isabel de Aragón y Castilla pe Isabel de Trastámara y Trastámara (Dueñas, 1470 — Zaragoza, 1498), a oa merc'h henañ ar Rouaned Katolik, infantez Kastilha hag Aragon, rouanez Portugal.
Merc'h henañ Fernando II Aragon hag Izabel ar Gatolikez e oa, ha tonket e oa da servij politikerezh he zud.
Dimezioù
En 1490 e timezas da Afonso Portugal (1475-1491), infant Portugal, a varvas 3 miz goude an eured en ur gwallzarvoud.
C'hwec'h vloaz goude, en 1497, ec'h addimezas da roue Portugal Manuel Iañ Portugal (1469-1521).
Mervel a reas er bloaz goude, en 1498, un eur goude genel o mab Miguel da Paz, priñs Portugal, penhêr kurunennoù Portugal, Kastilha, hag Aragon. Miguel a varvas e 1500, a-raok e zaou vloaz. Er bloaz-se en-eun ec'h addimezas ar roue intañv Manuel da Maria Kastilha hag Aragon, ur c'hoar yaouankoc'h da Izabel.
Villemomble
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Villemomblois anezho e galleg.
Rocchetta e Croce
Rocchetta e Croce  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Kannerez-noz
Ur gannerez-noz zo ur vaouez eus mojennoù Breizh a vez o kannañ en ur poull hag a sach gwazed betek o beuziñ.
Anavezet eo evel Bean Nighe e Skos, Lavandeira Da Noite e Portugal ha Midnight Washerwomen e Bro-Saoz.
Ramphastos sulfuratus
Ramphastos sulfuratus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ramphastidae. Evn broadel Belize an hini eo.
Psalidoprocne
Psalidoprocne a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Ramphastos sulfuratus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Kreizamerika ha gwalarn Suamerika :
Psalidoprocne
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad gwennilied a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Afrika issahara, c'hwezek (16) isspesad dezhe en holl.
Ruviano
Ruviano   zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Llanfair-yn-Neubwll
Llanfair-yn-Neubwll zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh e kontelezh Enez Môn, e Kembre.
Brezel diabarzh Iwerzhon
Brezel diabarzh Iwerzhon (iwerzhoneg: Cogadh Cathartha na hÉireann; saozneg: Irish Civil War) a zo ur brezel diabarzh hag a badas eus an 28 a viz Mezheven 1922 betek ar 24 a viz Mae 1923. Daou duad broadelourien eus Iwerzhon, bet o stourm a-enep ar Saozon evit dieubidigezh o bro, a oa oc'h en em gannañ da heul ar feur-emglev saoz-hag-iwerzhonat a lakae war-sav ur "Stad dieub" a chome un dominion eus Impalaeriezh Breizh-Veur hag ar re a nac'he ar feur-emglev-se. Gouarnamant da c'hortoz Iwerzhon a oa a-du gant ar feur-emglev tra ma oa ar republikaned a-enep, chomet feal d'ar Republik embannet da-geñver Emsavadeg Pask 1916. Dont a rae ar Brezel diabarzh da heul Brezel dieubiñ Iwerzhon a oa deuet a-benn da lakaat gouarnamant Londrez da blegañ. Gounezet e voe ar brezel diabarzh gant gouarnamant ar stad dieub war ar republikaned, dre ma oant bet harpet gant ar Saozon a roe armoù dezho. Muioc'h a dud lazhet a voe e-kerzh ar brezel diabarzh eget e-kerzh ar brezel dieubiñ, ha manet eo rannet ar gevredigezh war-lerc'h e-pad pell. Da skouer an daou strollad politikel pennañ eus ar vro, ar Fianna Fáil hag ar Fianna Gael a zo diskennidi eus an daou duad.
L'Épreuve (Maupassant)
L'Épreuve zo un danevell c'hallek, gant Guy de Maupassant, en 1889.
Istor
Embannet e oa bet en L'Écho de Paris, d'an 13 a viz Gouhere 1889, hag adembannet en dastumad L'Inutile Beauté, gant Victor Havard, e 1890.
Charles Le Quintrec
Charles Le Quintrec (ar C'hentreg, e brezhoneg) zo ur skrivagner ha kazetenner gallek, bet ganet d'ar 14 a viz Meurzh 1926 e Pleskob (Mor-Bihan), hag aet d'an Anaon d'ar 14 a viz Du 2008 en Oriant.
E vuhez
Skridvarnour ofisiel Ouest-France eo bet e-pad 15 vloaz.
Kendalc'h ar Stadoù-Unanet
Kongres ar Stadoù-Unanet pe, aliesoc'h, Kendalc'h ar Stadoù-Unanet (saozneg: United States Congress) eo parlamant divgambrek Stadoù-Unanet Amerika, gantañ ar galloud lezenniñ. Div gambr a ya d'e ober:
War-eeun e vez dilennet an holl zileuridi-se. Er C'hapitol, e Washington D.C., e vodont.
Lazhadeg Bình An
Lazhadeg Bình An a zo bet ul lazhadeg kaset da benn gant lod lu Republik Su Vietnam bet kaset e brezel Vietnam. Sevenet ez eo bet al lazhadeg d'ar 26 a viz c'hwevrer 1966 e kêriadennig Gò Dài ha lec'hioù all anavezet dindan an anv lec'h kumun Bình An anavezet hiziv dindan an anv xã Tây Vinh e distrikt Tây Sơn e proviñs Bình Định. 380 sivil hep armoù o vevañ er gêriadenn hag e zro-war-dro a zo bet lazhadeget dindan un eurvezh.
Goude ar brezel ez eus bet savet ul lec'h kañv evit ar gouzañverien anavezet dindan an anv tour kañv Gò Dài, o welet listenn anvioù ar gouzañverien kizellet war ar mean.
Serge Ladouceur
Serge Ladouceur zo ur rener-poltrijañ, sevener filmoù, skrivagner senario ha produour kebekat ganet d'ar 16 a viz Even 1952 e Sainte-Agathe-des-Monts (Kebek).
Buhez
Brudet eo evit bezañ rener ar poltrijañ evit ar stirad skinwel Supernatural.
Kapitol ar Stadoù-Unanet
Kapitol ar Stadoù-Unanet (saozneg: United States Capitol) eo ar savadur m’emañ sez ar C'hendalc'h, ar galloud lezenniñ e Stadoù-Unanet Amerika. Emañ e Washington D.C., ar gêr-benn gevreadel. Hervez ar stil nevezklasel eo bet savet, gant div gazel hag ur volz-to. Er gazel norzh emañ sez ar Sened hag er gazel su hini Kambr an Dileuridi.
Hankyoreh
Hankyoreh (Hangul: 한겨레, "Ar redadeg Korean", pe "Un Nasion") a zo ur gazetenn pemdeziek su korean. Pa z'eo bet sevenet an niverennoù gentañ e oa an anv Hankyoreh Shinmun (Hangul: 한겨레신문; hanja: 韓係來新聞). Savet ez eo bet d'ar 15 a viz mae 1988 gant ez kazetennerien ar c'hazetennoù Dong-a Ilbo ha Chosun Ilbo.
Istor ar gazetenn Hankyoreh Shinmun
Er bloavezh 1988 e oa kontrollerezh ar Stad soudard su korean o vont war wanaat da geñver lezenn met chom a rae kreñv birvidik levezon ar Stad war ar mediaoù su korean. Laret e veze e oa hentet pep tra gant sell Ministrerezh ar sevenadur hag ar c'hleweled, ha pep kazetenn e Su Korea n'em gave gant memes doare pennadoù war memes pajennoù. Pa z'eo bet krouet ar gazetenn Hankyoreh Shinmun ez eo bet laret gant e grouerien e oa :" Ar gazetenn gentañ dre ar bed o vezañ frank a-wir gant ar bed politikel hag hini ar c'hapital bras".
Evit talañ da gement-mañ strollad an Hankyoreh Shinmun a voulc'has un hent dieub, a gleiz ha broadelour korean. Da geñver peurest ar c'hleweled su korean e oa hent an Hankyoreh a bell gant tuet amerikan dall, evit an arc'hantaouiñ pe Kapital bras hag enep adunvaniñ bro Korea.
Broadelourien Korean an Hankyoreh Shinmun
Er bed enep komunour a-grenn ar bloavezhioù 1980 levezonet dall gant Amerika e oa tud an Hankyoreh o kalsk bezañ broadelourien Korean gwirion o stourm evit Korea nemetken. Evit diskouezh o dibarelezh hag o vroadelouriezh korean gwirion ez eo nac'het ar skritur Hanja (skritur a orin chinaat) hag implij ar skritur Hanjun. Ouzhpenn da se e oa bet chomet en ur implij an nebeutañ ar gwellañ ar skritur Latin hag ar gerioù estren. Kement a mont ganti e vezo choazet skrivañ a-blaen e serr skrivañ a-blom.
Doareoù enklaskoù an Hankyoreh
En ur vezañ broadelourien Korean anezho, tud an Hankyoreh o deus bet sevenet un enklask don hag honest war lazhadegoù soudarded al lu su korean an SMRK (Strollad Marines Republik Korea) dreist-holl e-pad brezel Vietnam war tud sivil vietnamiz anezho ha dizarmet. Labouret ez eus ivez bet gant tud ar gazetenn war ar wall gudenn Lai Đại Hàn ivez, tud ganet adal koubladoù tad su Vietnamian ha merc'hed a Vietnam ul lod o vezañ bet palforset gant soudarded Su Korea. .
Counter-Strike: Global Offensive
Counter Strike : Global Offensive a zo ur c’hoari FPS strategiel savet gant Valve Corporation.
Kavet e vez war ar savenn Steam. E 1999 e oa embannet ar c'hentañ c’hoari Counter-Strike. E Counter Strike : Global Offensive ez eus modoù c'hoari lies: « degouezhel, Death Match, Wingman, Competitive, sniper nij, redadeg d'an armañ ».
Ar c'hoari
E-barzh ar c'hoari ez eus dioù skipai (Counter Terrorist / Terrorist). A re Counter Terrorist rankout diemorsañ ar bomben hag a re Terrorist rankout plantañ ar bomben. E-barzh ar match ez eus 16 milgin hag a re en deus 16 pouent a gounez ar match ha gounez pouentoù evit renkadur (Silver I / Silver II Silver III ...). Evit renkadur "Silver I" ret eo gounez 10 match kevezadeg. En kevezadeg ar skipaioù en deus pemp c'hoarier en skipaioù.
Ar skinoù
Treuzwiskoù a zo evit bravaat an armoù hag a goust arc’hant gwirion. Bez e eus meur a stal ha meur a ralete
Monetaria obvelata
Monetaria obvelata a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad Monetaria e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin boutin an hini eo.
Counter-Strike: Global Offensive
Ar skinoù
Da skouer:
Breman skouer resisoc'h hervez an arm:
Monetaria obvelata
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Lamarck e 1810 dindan an anv genad Cypraea.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Monetaria annulus o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Bevoniezh
Kregin brav eo an Monetaria obvelata. Kavet e vezont tost-tre eus an aod a-wechoù deus an deiz er bloc'hadoù korailh ha dindan reier etre live an izel mor ha 10 m.
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 14 ha 23 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 8 mm gour, pe ramz, betek 32 mm.
Annez
E Polinezia C'hall hepken e vev ar spesad.
Pignataro Maggiore
Pignataro Maggiore  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Prats
Prats zo un anv-lec'h katalanek hag okitanek, hag a dalv kement ha pradoù e brezhoneg, deuet da vout anv-tiegezh.
Portico di Caserta
Portico di Caserta    zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Cambes
Cambes zo un anv-lec'h gallek, diwar an anv okitanek Cambas.
Beckfoot
Beckfoot zo ur gêriadenn e parrez Holme St. Cuthbert e Cumbria, 40 km er gornaoueg da Garlisle, war aod ar Solway Firth. Eno edo ar c'hreñvlec'h roman Bibra.
Västerbotten
Västerbotten zo ur broviñs eus Sveden (landskap e svedeg), e biz ar vro. Stok outi emañ Ångermanland, Lappland, Norrbotten ha pleg-mor Botnia. Brudet eo keuz ar vro.
Caeriw
Caeriw (saoznekaet e Carew) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e kreisteiz Sir Benfro. Emañ 7 km er reter da gêr Penfro, e cantref kozh Penfro.
Poblet e oa gant 1 532 a dud e 2011.
Savadurioù ha monumantoù
Ur groaz keltiek 4 metr a uhelder, “Croes Caeriw”, zo er gêriadenn, eus an, e koun ar priñs Maredudd ab Edwin, unan eus priñsed Deheubarth (marvet e 1035).
Ur vilin-vor zo e Caeriw, an hini diwezhañ a c’haller gwelet e Kembre.
Casal di Principe
Casal di Principe  zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Biloxi
Biloxi zo anv ur bobl amerindian, deuet da vout anv-lec'h e SUA.
Mignano Monte Lungo
Mignano Monte Lungo   zo ur gumun en Italia e proviñs Caserta, e rannvro Campania.
Montreuil (Seine-Saint-Denis)
Montreuil zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Bobigny.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Montreuillois anezho e galleg.
Séamus Ó Grianna
Séamus Ó Grianna (distaget en iwerzhoneg), 1889-1969, anavezet en e vro evel Jimí Fheilimí, a oa ur skrivagner iwerzhonek. Ober a reas gant an anv-pluenn Máire.
E vuhez
Ganet en un tiegezh barzhed ha konterien e Rann na Feirste, Kontelezh Dún na nGall, ez eas da skol ar gêriadenn betek an oad a 14 vloaz. Tremen a reas meur a vloavezh er gêr hag o labourat darn amzer e Skos. E 1910 e kemeras perzh en ur skol-hañv iwerzhoneg, ha kelenn a reas ur pennadig a-berzh Conradh na Gaeilge. Stummet e voe evel kelenner e St. Patrick's College, e Dulenn, e 1912-14, ha betek 1920 e kelennas e Kontelezh Dún na nGall dreist-holl.
Jacques Choffel
Jacques Choffel (14 Kerzu 1915 - 8 Genver 1996) zo un istorour gall hag en deus savet meur a levr diwar-benn istor Normandi hag istor Breizh.
Montechiaro
Montechiaro zo un anv-lec'h italianek.
Séamus Ó Grianna
E vuhez
Kemer a reas perzh er politikerezh ha toullbac'het e voe abalamour ma oa ur republikan e-pad brezel diabarzh Iwerzhon. Da heul e labouras evel troer evit An Gúm, e servij keodedel Iwerzhon, ha kas a reas da benn labourioù geriaduriñ e Rann Deskadurezh Iwerzhon. Ne oa ket tomm, diouzh gwelet, ouzh politikerezh an iwerzhoneg, avat, hag e 1966 e teuas da vezañ ezel eus al "Luskad evit Frankiz ar Yezh".
E-touez e oberennoù stank e kaver romantoù, danevelloù, arnodskridoù, un emvuhezskrid. En e levr brudet Rann na Feirste e ro ton d'e lec'h ganedigezh en un doare romantel hag hiraezhus, ha kinnig a ra an hengoun komzet, ar c'homzoù barzhoniel, an dud, an dremmwelioù. Ar skrivagner pouezusañ eo bet e-barzh skol Dún na nGall, ha chom a ra ar skrivagner lennet ar muiañ e-touez skrivagnerien ar Gaeltacht. Breur e oa d'ar skrivagner iwerzhonek Seosamh Mac Grianna.
Janed Bro-Saoz, rouanez Bro-Skos
Janed Bro-Saoz (1210-1238), merc'h d'ar roue saoz Yann Dizouar, a oa rouanez Bro-Skos dre he dimeziñ da Alesant II (Bro-Skos) e 1221.
Action Française
L'Action Française (berraet e AF) zo ur skol prederouriezh kement hag ul luskad broadelour ha roueelour gall. Oberiant e voe dreist-holl e-pad hanterenn gentañ an. An Action Française a oa bet savet e 1898 gant Henri Vaugeois ha Maurice Pujo. Ar pal a oa nevesaat mennozhioù al luskadoù broadelour er vro. Da gentañ holl e oa al luskad-se unan broadelour republikan hag enep Dreyfus, goustadik ez eas war-zu ar roueelouriezh dindan levezon Charles Maurras hag e vennozh eus ar vroadelouriezh hollek (nationalisme intégral).
Janed Bro-Saoz, rouanez Bro-Skos
An hini henañ eus merc'hed Yann Dizouar hag ar gontez Izabel Angoulême e oa, war-bouez ar vesterd.
Action Française
Evel-se e teu da vezañ an AF, ul luskad gant mennozhioù enep-reveulzier, enep-republikan hag enep-hiniennel gant ul lodenn araoker. Brudet eo buan dre an tagadennoù lies a-enep ar pezh a vez galvet gant an izili ar « Stadoù er Stad ». Feuls eo an doare da embann e soñjoù gant an AF dreist-holl a-fed enepyuzevegezh.
Janed Bro-Saoz, rouanez Bro-Skos
Savet e voe Janed e Gaskogn, e lez Huon X Lusignan, a oa bet prometet he dorn dezhañ abaoe pell, evel dic'haou goude bezañ bet nac'het gant he mamm Isabella of Angoulême. Daoust da se, pa varvas Yann Dizouar en 1216, e fellas da Izabel dimeziñ dezhañ hec'h-unan, ha kaset e voe Janed da Vro-Saoz en-dro, e-lec'h ma oad o varc'hata d'he dimeziñ da Alesant II (Bro-Skos).
Action Française
Goude an Eil Brezel-bed, bountet gant Pierre Boutang, kendalc'her Charles Maurras, al luskad a lak a-gostez an enepyuzevegezh « a Stad ». Adal ar mare-se ez eo dreist-holl ur stourm evit ar vonarkiezh mod-kozh, enep-parlamantel ha digreizennet.
Le Masque
Le Masque zo anv meur a oberenn c'hallek.
Janed Bro-Saoz, rouanez Bro-Skos
Dimeziñ
Dimezet e voe Alesant ha Janed e Mezheven 1221 e York Minster. 23 bloaz e oa Alesant, pa ne oa ket Janed gant hec'h 11 vloaz c'hoazh. Bugel ebet n'o doe petra bennak ma voent dimezet e-pad 16 vloaz. Mervel a reas Janed etre divvrec'h he breur en Havering-atte-Bower en 1238, ha beziet en Abati Tarrant Crawford en Dorset.
Ferdinand Maria (Dilenner Bavaria)
Ferdinand Maria (1636–1679) a oa priñs-dilenner Bavaria.
Herpida ferv
An herpida ferv (Harpia harpyja) zo ur spesad evned-preizh eus kerentiad an Accipitridae. Dibabet e oa bet da evn broadel gant Panamá.
Morfologiezh
An Herpida ferv zo unan ar spesadoù erered brasañ er bed, pa vez e hirder etre 89 ha 102 cm hag e hed-eskell 2 m dre vras. E-tro 12,5 cm eo hirder e vizied skilfek. Etre 5 ha 9 kg eo mas al labous, hervez m'az eo ur par pe ur barez.
Yr Ystog
Yr Ystog (Churchstoke pe Church Stoke e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e reter Powys. Emañ ar gêriadenn er gevred da gêr Drefaldwyn, tost da Vro-Saoz. Redek a ra ar stêr Camlad hebiou dezhi.
Herpida ferv
Morfologiezh
An divorzhed hag ar penn a zo gris sklaer. Ar chouk ivez, met ur vandenn zu zo war-c'horre. Ar vantell, an divskoaz hag ar golo gwerc'h zo du dre vras, met galloud a ra bezañ gris a-wechoù. Pluñvennoù du hag hir zo war ar c'habell, sevel a reont en un taol pa sant un dañjer. Ar bruched, an tor hag ar c'hof zo gris gant varrennoù du. Al lost o pluñvet gris gant barrennoù du. E bigos zo du hag ar skilfoù e penn e vizied ivez.
Yr Ystog
Ouzhpenn kêriadenn Yr Ystog ez eus kêriadennoù all er gumuniezh : Hyssington ha Snead.
Herpida ferv
Morfologiezh reizhel ispisial
Evel ma'z eo bet lavaret a-us, un diforc'h mas a zo hervez reizh laboused ar spesad-mañ. Ar barez zo ponneroc'h evit ar par. Etre 7 ha 9 kg eo mas ar barez, padal eo muioc'h etre 5 ha 8 kg mas ar par.
Yr Ystog
E 2011 e oa 1691 a dud o chom e kumuniezh Yr Ystog ha 70 anezho a oa kembraegerien (4,3%).
Herpida ferv
Doareoù pennañ
Dre ma'z eo an Herpida ferv un evn-preizh e-krec'h chadenn ar magañ, eo diaes-mat o gwelet rak n'ez eus ket kalz anezho dre km², padal ez eo bras-tre o annezva. Ouzhpenn, dre ma vez distrujet mik e lec'hioù-bevañ, eo diaesoc'h c'hoazh gwelet anezho. E Kreizhamerika e teuont da vezañ ar ralañ e touezh tout o annez, tost-tre da vezañ chaseet eus an takad-mañ.