cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Linne Chluaidh
thumb|300px|right|Kartenn eus ar Firth of Clyde Al Linne Chluaidh (distagadur LFE: [ʎiɲəˈxlˠ̪uəj]) (Firth of Clyde e saozneg), e kornôg Bro-Skos, zo evel ur mor diabarzh, diwallet diouzh ar Meurvor Atlantel gant ledenez Cinn Tìre, ennañ div lodenn:
Garmenig Ihuellou
He buhez
Dimezet e oa Garmenig gant Gwennole ar Menn. Pevar bugel o deus bet : Brieg, Riwal, Tangi ha Malo. O vevañ emañ bremañ e Sant-Brieg abaoe meur a vloavezh.
Linne Chluaidh
Kêrioù a-hed an aod
Sed amañ ul listenn eus ar c'hêrioù hag ar c'hêriadennoù brasañ a-hed ar firth (ha n'eo ket a-hed ar stêr Clyde na war lez loc'h pe loc'h a-gichen). thumb|right|300px|An [[Holy Loch gwelet eus upper Firth of Clyde eus Gourock, gant Hunter's Quay en tu kleiz ha Strone en tu dehoù, hag ar vag-treizh o tont eus Dunoon.]]
An inizi er Firth of Clyde
Evit an inizi all gwelout Inizi ar stêr Clyde.
934
Diwar-benn bloavezh 934 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 934
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 934
Yezhoù tchadek ar reter B
Ur is-skourr eus yezhoù tchadek ar reter eo yezhoù tchadek ar reter B, ennañ 17 yezh komzet e Tchad:
Isrannet e vez c'hoazh an is-skourr-mañ evel-hen:
Gwengad
Ardamezioù
En glazur e dri pav dehoù en argant.
Grau
Grau zo ur ger katalanek, okitanek, hag asturianek ivez, deuet eus al latin gradus.
Disheñvel eo ar ster avat el lec'hanvadurezhioù katalanek hag okitanek.
Katalonia
E pleg-mor València e vez graet an anv-se eus ul lec'h ma c'haller lestrañ ha dilestrañ, traezhenn pe nann, a zo bet porzhioù bihan gwechall.
Okitania
E Lenguadoc e vez graet an anv-se eus ur ganol etre lenn ha mor:
Tud
Un anv-tiegezh katalanek a orin eo Grau, ha skignet eo bet e Kreisteizamerika.
Zátoka Inlet Grau Inham
Yezhoù tchadek ar c'hornôg A
Un isskourr eus yezhoù tchadek ar reter eo yezhoù tchadek ar c'hornôg A, ennañ 43 yezh komzet e Nigeria.
Isrannet e vez c'hoazh an is-skourr-mañ evel-henn:
Ebeul
thumb|Ur gazeg gant hec'h ebeul o tenañ. thumb|150px|Un ebeul Shetland nevez-c'hanet. thumb|Un [[Marc'h Przewalski|ebeul Przewalski nevez-c'hanet (daou zeiz)]] thumb|Ezhomm o devez an ebeulien da ziskuizhañ muioc'h hag aliesoc'h eget ar c'hezeg bras.
Reizhiad korvoiñ
Erouezadur
Reizhiad korvoiñ a reer eus ur strollad goulevioù sternet ouzh un urzhiataer pe un trevnad stlennegel hag a ziogela daou arc'hwel meur :
Ebeul
Un ebeul (ebeulien el liester), pe un ebeulez (ebeulezed), a vez graet eus hini bihan ar gazeg.
Reizhiad korvoiñ
Erouezadur
Ur strollad meziantoù ha periantoù amkanet da efediñ gwezhiadurioù oc'h ober gant keweriañ ent-emgefreek ar stlennoù eo ar reizhiad stlennegel. Kehentiñ un hevelep reizhiad gant ar bed tro-dro a zo diogelaet gant parzhioù haeziñ ; un etrewezhiañ gant trevnadoù alvezel e vez ar reizhiad stlennegel hag a evezh pe a sturia anezhe a vez diogelaet gante ivez.
Ebeul
Douget e vez an ebeul gant e vamm e-pad 11 miz. Buan e vez ganet an ebeulien, aliesoc'h diouzh an noz. Gallout a ra an ebeul chom en e sav un eur war-lerc'h ma vez ganet, trotal a-benn un nebeud eurvezhioù, ha galoupat a-benn un devezh. Hir eo e bavioù, ha ne greskont ket kalz : 90% eus o ment o devez pa vez ganet an ebeul.
Reizhiad korvoiñ
Erouezadur
Arc'hwel ar reizhiad stlennegel a bourchas gwezhiadurioù gouest da skoaziañ da seveniñ kudennoù boaz :
Ebeul
Kenwerzh
Un ebeul a vez gwelet war ar pakadoù ha boestadoù chokolad Poulain, krouet en 1848 gant Victor Auguste Poulain e Blois, e Bro-C'hall.
Reizhiad korvoiñ
Erouezadur
Ar strollad gougorioù-se pourchaset gant ar reizhiad korvoiñ zo evit arveriaded ar reizhiad stlennegel-se un ardivink solluniek (distrilhet) pe darvanel en eneb ouzh an ardivink alvezel kediet gant parzhioù periantel.
Haillicourt
Haillicourt a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Reizhiad korvoiñ
Erouezadur
Dielfennet e c'hell bezañ ar meziant diazez e daou live :
Roll ar broioù emren e 790
Broioù emren E 789 - Darvoudoù ar bloaz 790 - Broioù emren e 791 - Broioù emren dre vloaz -
Reizhiad korvoiñ
Un nebeud reizhiadoù korvoiñ
Galloud a reer diforc'hiñ meur a rizh reizhiadoù korvoiñ hervez o barregezh d'ardeiñ diaser stlennoù 16 bit, 32 bit pe 64 bit a hed.
Un nebeud despizadurioù
"Kentprenel" eo ur reizhiad korvoiñ pa vez kenstaget ennañ ur c'hanturzhier hag a vez o tazparzhañ an amzer ardivink etre ar poelladoù a c'houlenn anezhañ hervez dezverkoù tevet.
Parzhioù ar reizhiad korvoiñ
Kediet eo ur reizhiad korvoiñ gant ur strollad meziantoù o kevaraerañ un etrewezhiañ gant ar periant. Setu un nebeud anezhe :
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Brezel ar Bobl
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Brezel ar Bobl (e saozneg: Communist Party of India (Marxist-Leninist) People's War) anvet ivez Bodad Brezel ar Bobl (saoz. People's War Group: PWG) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet en Andhra Pradesh en India e 1980 gant Kondapalli Seetharamaiah, diwar diazezoù Kuzul Adaodazañ Kreiz, Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) (KAK, SKI (ML) (Central Reorganization Committee, CPI(ML): CRC, CPI (ML)) bet divodet ez-ofisiel e 1991 goude ma'c'h eus kuit un meur a ezel izili e 1987 bet savet gante da heul Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Banniel Ruz.
Skarzhet e oa bet Kondapalli Seetharamaiah, bet savet ar Strollad gantañ, diouzh Brezel ar Bobl e 1991.
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag unan eus ar strolladoù bet savet gante Kuzul Kenoazañ Strolladoù hag Aozadurioù Maoour Su Azia (KKSAMSA) an hini eo ouzhpenn bezañ bet ur c'hannad evit dont da vezañ un ezel eus al Luskad Dispac'hel Etrebroadelour (RIM).
Sevel a-du gant ar stourm dre armoù en deus graet Brezel ar Bobl abaoe ar penn-kentañ ha nac'hañ a ra kemer perzh en dilennadegoù.
E 1998 e kendeuzas Brezel ar Bobl gant Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Unaniezh ar Strolla (CPI (ML) Party Unity) staliet e Jehenabad (Bihar).
D'an 2 a viz Kerzu 1999 e oa bet skrapet 3 ezel eus Burev Politikel ar Strollad, jahiniet ha lazhet da c'houde gant polis India hep barnadenn ebet.
E 2000 e oa bet lañset gant Brezel ar Bobl "Arme Guerilla ar Bobl". bodet ennañ meur a unanenn emren betek-hen. Milaidoù a izili en doa ar strollad, aozet e dalamoù, da lâret eo unanennoù milourel bihan, oberiant dreist-holl e Andhra Pradesh, Orissa, Jharkhand, Bihar hag e Midnapore ([Kornôg Bengal]]).
Savona
Savona (Sàn-na e ligureg) zo ur gêr en Italia, pennlec'h Proviñs Savona, e rannvro Liguria. War aod ar Mor Kreizdouar emañ, e kember ar stêrioù Lavanestro ha Letimbro.
Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Brezel ar Bobl
Dalc'het e oa bet Kendalc'h kentañ ar Strollad e 2001, lakaet da Eil Kendalc'h gant ar Strollad dre ma oa diazezet war Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) a-gent bet dalc'het gantañ d'e dro e gentañ Kendalc'h e 1970.
D'an 23 a viz Gwengolo 2004 e tisklêrias gouarnamant Andhra Pradesh e vefe kroget gant kendivizoù gant Brezel ar Bobl ha gant Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Janashakti a-benn klask tizhout ur c'henemglev evit lakaat fin d'ar feulster.
E 2003 e kendeuzas Kreizenn Komunour Dispac'hel India (Maoour) gant ar Greizenn Komunour Maoour o tont da vezañ Kreizenn Komunour Maoour India. E 2004 e kendeuzas ar Greizenn Komunour Maoour gant Strollad Komunour India (Marksour-Leninour) Brezel ar Bobl, o tont da vezañ Strollad Komunour India (Maoour))
Jezuz Nazaret
Jezuz-Krist, pe Jezuz a Nazaret diwar anv ar gêr ma veve, a zo un den istorel. Gwir Zen ha gwir Zoue ez eo evit ar Gristenion. Evel doue ez eo eil person An Dreinded, anvet ivez Doue ar Mab ganto ivez. Ar bersoned all a zo Doue an Tad ha Doue ar Spered Santel. Graet e vez ivez "An Aotrou" hag "Hon Salver" eus Jezuz-Krist gant ar Gristenion.
Jezuz Nazaret a oa ur Yuzev eus Galilea, ganet moarvat etre 7 kent J.-K. ha 5 kent J.-K. , a zeuas da vezañ tost da Yann-Vadezour a-raok loc'hañ, gant un nebeud diskibled, un esped berr prezegerezh a badas etre bloaz ha daou vloaz hanter , e Galilea dreist-holl, o pareañ hag o stoliañ an dud. Lakaat a ra gred hag trelaterezh da sevel ha sachañ a ra warnañ disfiz hag enebiezh ar pennadurezhioù relijiel ha politikel, a-raok bezañ arestet, kondaonet ha kroazstaget war-dro 30 e Jeruzalem e-pad gouel yuzev Pask, dindan ar prefed Pontius Pilatus.
Embann a ra e ziskibled ez eo dasorc'het goude e varv. Anavout a reont anezhañ evel ar Mesiaz pe Jezuz-Krist ha kelenn a reont e istor hag e gelennadurezh, ar pezh a laka ar gristeniezh da ziwan. Evit ar Gristenien, Jezuz-Krist a zo mab Doue, ar Mesiaz kaset d'an dud evit o daspren. En islam e vez graet Îsâ eus Jezuz ha unan eus ar brofeded veur eo.
Levezonet eo bet sevenadurezhioù disheñvel e-doug an istor gant e gelennadurezh, kaset gant an Ilizoù kristen, ha displegadennoù disheñvel en deus lakaet da sevel. Awenet en deus kalz oberennoù doueoniezh, lennegezh hag arz. Kemeret eo bet mare e c'hanedigezh dre genemglev evel orin an deiziadurioù juluan — abaoe ar VI kantved — ha gregorian. Skiantourien ha teologourien zo a soñj ez eo bet ganet ar C'hrist pevar pe c'hwec'h vloaz a-raok avat. Deuet e ar Sul da vezañ an devezh diskuizh sizhuniek da lidañ deiz e zasorc'hidigezh, ha degemeret en tu all d'ar sevenadurezhioù kristen. Ar pouez en deus bet zo bras-kenañ e-keñver ar berr amzer ma oa bet o prezegiñ hag an nebeud a roudoù istorel a chom diwar e benn.
Mammennoù istor Jezuz
Anavezet eo ul lodenn eus buhez Jezuz gant ar Pevar Aviel dreist-holl, a gont dre beder gwech e vuhez diwar zorn pevar skrivagner. Anavezet eo ivez un tammig dre ur skivagner yuzev, ha keodedour roman, Flavius Josephus, a gomz diwar e benn e rannbennadoù zo eus e oberenn. Diskred o deus tud 'zo war ar mammennoù-se rak n'int ket dielloù skiantel er ster ma roomp d'an anv-se hiziv an deiz. Donaet ez eus bet kenañ studi buhez istorel Jezuz abaoe kantvedoù ha kantvedoù gant nouspet enklaskerien diwar ar mammennoù-se. Dreist-holl abaoe daou gantved ez eo bet diorreet ar studi-se, ha tostaet ouzh mammennoù all war an holl dachennoù (tudoniezh, yuzeviezh, arkeologiezh hag all hag all)
Jezuz evit ar gristenien
Evit ar Gristenien n'eo ket bet faltaziet gwirvoud istorel Jezuz-Krist hag ar pezh zo kontet er Bibl. Sur int eta ez eus bet un den o vevañ en Israel dindan an anv Jezuz an Nazaredad, hag a zo diazezer ar relijion gristen.
Hervez ar relijion gristen ez eo Jezuz ar C'hrist, da lavarout eo an hini olevet, dibabet :
Ofis ar Brezhoneg
thumb|
Ofis ar Brezhoneg a oa ur gevredigezh, savet e 1999 evit diorren ar brezhoneg, gant Lena Louarn dilennet da brezidantez adalek an deiz kentañ, hag a zo bet kemmet hec'h anv hag he statud e miz Here 2010 da zont da vezañ Ofis Publik ar Brezhoneg.
Statud nevez e 2010
Kemm zo bet e 2010, savet ur c'huzul-merañ nevez, ha kemeret un anv nevez, Ofis Publik ar Brezhoneg.
Istor
Krouet eo bet Ofis ar Brezhoneg e miz Mae 1999 e ti-kêr Karaez-Plougêr. Ur gevredigezh bet savet diwar youl Rannvro Breizh eo. Kemeret he deus lec'h ha kefridioù Servij ar Brezhoneg, a oa ur rann eus Skol-Uhel ar Vro. Diorren ar Brezhoneg, skoazellañ ar strollegezhioù, an embregerezhioù, ar c'hevredigezhioù hag an hiniennoù da ober gantañ, dastum roadennoù war saviad ar brezhoneg eo palioù pennañ an Ofis. Arc'hantaouet eo gant Rannvro Breizh, Ministrerezh ar Sevenadur, pemp departamant Breizh ha kêrioù pennañ ar vro. E 2006 e laboure 20 den evitañ ha 100 ezel a-youl vat bennak a oa. Abaoe 2007 eo sikouret en e vont en-dro gant Rannvro Broioù-al-Liger ivez.
Donedigezh François Mitterrand e penn ar Republik C'hall e 1981 a voe pennkaoz d'ul luskad digreizennañ kentañ a roas galloudoù nevez d'ar strollegezhioù lec'hel. Adal neuze e voe skañvoc'h krog ar Stad ha meret an hentoù-departamant war-eeun gant servijoù an departamantoù. Ne voe ket mui ret goulenn aotre ar prefed evit ober tra pe dra (derc'hel a ra ar prefeti da ren ul labour kontrolliñ war-lerc'h memes tra). E deroù ar bloavezhioù 80 e tivizas departamant Aodoù-an-Arvor, heuliet war-lerc'h gant hini Penn-ar-Bed, kregiñ da respont da c'houlenn an emsaverien vrezhonek. Mennadoù a-du a voe votet gant an daou zepartamant-se evit staliañ ur panellerezh divyezhek war o hentoù (en ul lodenn eus an departamant hepken evit Aodoù-an-Arvor).
Skol-Uhel ar Vro
Goude vot an departamantoù e voe splann an ezhomm da gaout un aozadur teknikel war ar yezh gouest da harpañ melestradurezh an hentoù en he c'hefridi nevez. D'ar mare-se e oa krog Olier ar Mogn da luskañ ur bodad labour war ar yezh e diabarzh Skol-Uhel ar Vro. Pal pennañ ar bodad-se a oa harpañ ar velestradurezh ha divizout peseurt termenoù a oa da vezañ lakaet war ar panelloù. Dre ma kaver dreist-holl anvioù-lec'h war panelloù an hentoù-departamant e voe anvet ar bodad Bodad Enklask war an Anvioù-lec'h hag ar Panelloù-henchañ. Lukian Kergoat a yeas da gadoriad kentañ ar bodad.
Unan eus labourioù bras kentañ ar bodad ma kemeras perzh degadoù a dud a-youl vat a voe diazezañ roll ofisiel stummoù brezhonek anvioù kumunioù Breizh, ul labour a badas meur a vloaz (egin servij glad yezhel Ofis ar Brezhoneg). War un dro e voe diazezet roll an termenoù pennañ kavet war ar panelloù-hent gant ar pal kenurzhiañ an troidigezhioù. Bodadoù termenadurezh tematek a voe aozet (egin TermBret servij termenadurezh an Ofis). E-kerzh ar bloavezhioù 90 e kreske an ezhommoù hag ez ae al labourioù war liesseurtaat : panelloù touristel, panelloù glad, levrigoù brudañ, panellerezh savadurioù foran... D'ar mare-se e voe staliet ar panelloù kentañ e diabarzh ar c'hêrioù bras ivez, en Oriant da gentañ, e Kemper da c'houde. Divi Kervella a gemeras ar garg kadoriad war-lerc'h Lukian Kergoat. Dre ma oa kreñvoc'h ha liesseurtoc'h goulennoù ar strollegezhioù e voe cheñchet anv ar bodad enklask a zeuas da vezañ anavezet dindan an anv a Servij ar Brezhoneg.
Tamm-ha-tamm e kreske ar skipailh hag e 1996 e voe enfredet Fulup Jakez da genurzhier TermBret (ar greizenn dermenadurezh), da-heul Iwan Kadored. Olier ar Mogn o vezañ kenurzhier ar servij. E lodenn ziwezhañ ar bloavezhioù 90 e voe roet lañs d'an enklaskoù sokioyezhoniel kentañ diwar-benn stad ar brezhoneg er gevredigezh (egin Arsellva ar Brezhoneg) gant ar pal priziañ gwelloc'h stad diorren ar yezh war pep tachenn hag ober kinnigoù d'ar bolitikourien. Dre forzh studiañ emdroadurioù ar broioù all e teue da vezañ splannoc'h-splannañ an ezhomm da gaout ur benveg ofisiel evit ober war-dro ar politikerezh yezh e Breizh. War-raok ez ae ar preder e diabarzh Servij ar Brezhoneg a laboure 5 den ennañ d'ar mare-se (an hanter eus implijidi Skol-Uhel ar Vro). Bras e oa an ezhomm kreskiñ. Goude ur frapad e teuas da vezañ anat e vefe diaes kenderc'hel da greskiñ e diabarzh Skol-Uhel ar Vro, ur framm a oa ledanoc'h e gefridioù eget ar yezh. Sklaer e oa deuet da vezañ e oa deuet ar mare da lakaat ar yezh e-kreiz ar gevredigezh, en tu all da vevennoù ar bed sevenadurel ivez.
Da-geñver ar preder renet evit lidañ 20 deiz-ha-bloaz ar Garta Sevenadurel e voe degemeret ar mennozh da grouiñ ur framm nevez gouestlet d'ar yezh : Ofis ar Brezhoneg. Dezrevellet fraezh eo bet an ezhomm da grouiñ ar benveg nevez el levr Ur sevenadur breizhek evit an kantved kenembannet gant Skol-Uhel ar Vro ha Kuzul Sevenadurel Breizh e 1998.
Ofis ar Brezhoneg, ur benveg emren
thumb|150px|Unan eus kirri-tan Ofis ar Brezhoneg E deroù 1998 ez eas ar maout gant Josilin a Roc'han en dilennadeg rannvro. Jean-Yves Cozan a zeuas da vezañ besprezidant, karget eus identelezh Breizh. E-touez ar raktresoù kinniget el levr ur sevenadur breizhek e tibabas krouiñ ar benveg nevez evit ar yezh a voe enskrivet diouzhtu er gevrat steuñv Stad-Rannvro; dre se e c'hallas an Ofis bezañ arc'hantaouet gant ministrerezh ar Sevenadur adalek ar penn-kentañ. Ar framm yezh kentañ bet savet biskoazh diwar youl pennadurezhioù Breizh eo Ofis ar Brezhoneg.
Divizet e voe aozañ an Ofis e pemp servij : an Treiñ, ar Glad yezhel, hag an Dermenadurezh a yae en-dro e Servij ar Brezhoneg dija. Peurdiazezet e voe Arsellva ar Brezhoneg ha krouet an Ajañs Diorren evit broudañ an dud d'ober muioc'h gant ar yezh. Adalek ar penn-kentañ e voe divizet lakaat ar pouez war stummañ ur skipailh tud a-vicher niverus a-walc'h evit gellout respont d'an ezhommoù ha kenderc'hel da dresañ an dazont. Buan e voe 20 den leunamzer er skipailh.
Ya d'ar brezhoneg
thumb|100px|Logo Ofis ar Brezhoneg Buan e reas berzh ar framm nevez a voe brudet e anv fonnus e-touez an dud a-drugarez d'ul labour kehentiñ efedus ha pozitivel. E 2001, diwar skouer ar c'houlzad brudañ Bai Euskarari e tivizas an Ofis reiñ lañs d'al luskad Ya d'ar brezhoneg. E penn-kentañ e oa troet Ya d'ar Brezhoneg war-du ar frammoù prevez a ya d'ober kevredigezh Breizh war ar pemdez : an embregerezhioù hag ar c'hevredigezhioù. Fellout a rae d'an Ofis ledañ implij ar yezh pelloc'h eget bed an emsav hag emskiantekaat lodennoù brasoc'h eus ar gevredigezh. Berzh a reas ar c'houlzad a vodas kantadoù a frammoù en un nebeud bloavezhioù. Gounezet e oa ar glaoustre, diskouezet e oa bet e oa prest ar Vretoned dre-vras da gemer perzh el labour kas ar yezh war-raok war o zachenn labour pe dudi gant ma vefent sikouret evit en ober.
E 2004 e voe divizet astenn Ya d'ar Brezhoneg d'ar strollegezhioù foran dre ginnig dezho ur roll oberoù resis da gas da benn dindan un amzer termenet, hervez ur skeul lieslive. Aze ivez e reas berzh ar c'houlzad. E 2007 e voe krouet ar Spilhennig gant Ofis ar Brezhoneg, ur arouez da vezañ spilhennet gant ar vrezhonegerien war o chupenn pe o mantell, a-benn reiñ da c'houzout d'ar c'hentañ gwel e c'haller mont e brezhoneg ganto.
Al Lec'hanvadurezh
Kalz e labour an Ofis war dachenn al lec'hanvadurezh. Enrollañ brezhonegerien a-vihanik a ra ar servij Glad Yezhel e pep korn eus Breizh-Izel. Goude studiañ an anvioù e vezont skoueriekaet (roet ur stumm skouer dezho), stumm da vezañ implijet war ar panelloù. Labourat a ra an Ofis evit ma vo ofisielaet lec'hanvadurezh brezhonek ar vro. E 2003 eo bet embannet gant an Ofis ar gartenn-hent kentañ e brezhoneg. A-hed ar bloavezhioù ez eus bet savet ur bank titoutoù dibar, KerOfis e anv, ma kaver stummoù skrivañ reizh an anvioù e brezhoneg ha titouroù etimologel ivez.
War-du ur statud publik
thumb|150px|Spilhennig, arouez ar vrezhonegerien. E 2003 e kinnigas Jean-Yves Kozan d'an Ofis dont da vezañ ur framm publik. Distaolet e voe ar c'hinnig gant ar C'huzul-merañ a soñje dezhañ ne oa ket darev a-walc'h ar c'hinnig. E 2004 ez eas ar maout er rannvro gant skipailh Jean-Yves an Drian a embannas e felle dezhañ e teufe an Ofis da vezañ un Ofis Publik a-raok pell.
E miz Kerzu 2007 e voe votet gant Rannvro Breizh lakaat an Ofis da zont da vezañ un Ensavadur Foran a Genlabour Sevenadurel hag e nevezamzer ar bloaz 2009 e voe votet statudoù Ofis Publik ar Brezhoneg gant ar c'huzul-rannvro. A-benn neuze e kinnigas ar rannvro d'ar Stad, da rannvro Broioù al Liger ha d'ar pemp departamant breizhat, bezañ ezel eus an Ofis Publik a-benn sevel ur politikerezh yezh publik boutin evit ar brezhoneg.
Dafar yezhel
Kinnig a ra an Ofis meur a ostilh digoust enlinenn evit harpañ ar vrezhonegerien d'ober gant o yezh.
Pouezus eo TermBret evit ar Wikipedourien pa ginnig ouzhpenn 30 000 termen en e vank termenoù, TermOfis e anv. Ar bank termenoù a c'haller sellet outañ war ar chomlec'h-mañ. Gallout a c'haller ivez goulenn digant TermBret e vefe studiet termen pe dermen : skrivañ da selim.salem@ofis-bzh.org. Kinnig a ra KerOfis stummoù brezhonek lec'hanvioù Breizh evel ma vezont implijet er panellerezh-hent. Kinnig a ra ivez stummoù brezhonek an anvioù-lec'h estren. Talvoudus-tre eo an diaz-se evit ar Wikipedourien ivez eta.
Kreizennoù
Pemp kreizenn zo gant an Ofis, unan e pep hini eus departamantoù Breizh :
Digor int d'an dud war ar sizhun.
Ealdwulf Sussex
Ealdwulf Sussex a voe roue Sussex. Dre gartaoù hepken a anavezer anezhañ. Krediñ a reer e renas asambles gant Ælfwald hag Oslac.
War-dro 765 e sinas ur garta dindan anv Alduulf rex met er re a sinas diwezhatoc'h ez eas e sinadur da Aldwlf dux pe Aldwlfus dux Suthsaxonum , ar pezh a zamveneg en-doa kollet e ditl roueel.
Yezhoù tchadek ar c'hornôg B
Isrannet e vez c'hoazh an is-skourr-mañ evel-henn:
Yezhoù tchadek ar c'hornôg B.1
Un is-skourr eus yezhoù tchadek ar c'hornôg B eo yezhoù tchadek ar c'hornôg B.1, ennañ 5 yezh komzet e Nigeria:
Roll livadurioù Caravaggio
Amañ a vo kavet roll livadurioù Caravaggio'''.
Strollad Sokialour Bro-C'hall
Strollad Sokialour Bro C'hall (Parti socialiste de France - PSdF) a zo ur strollad politikel gall aet da get. Krouet e voe e 1902 dre unanidigezh Strollad Micherour Gall (Parti ouvrier français - POF), marksour, Jules Guesdes, ha Strollad Sokialour Dispac'helour (Parti socialiste révolutionnaire - PSR), blankour, Edouard Vaillant. E 1905 e kendeuzas e Rann Gall an Etrevroadelouriezh Micherour (SFIO).
Iliz-chabistr
Un iliz-chabistr zo un iliz katolik a zo e dalc'h un abad ha chalonied.
Yezhoù tchadek ar c'hornôg B.2
Ur is-skourr eus yezhoù tchadek ar c'hornôg B eo yezhoù tchadek ar c'hornôg B.2, ennañ 10 yezh komzet e Nigeria:
Iliz-chabistr
En Okitania
Káptalan
Jordanes
Jordanes pe Jornandes a oa un istorour eus ar a skrive e latin. Ostrogot e oa a orin, ha deuet e oa da vout arianour. N'ouzer ket kalz a dra diwar e benn.
Kemennadur
Ar c'hemennadur a zo argerzh kemmadur an ditour dre ur sistem-arouezioù boutin. Bez' ez eus ur skiant ar c'hemmenadur nes da Skiant an Ditour hag al Levraouegoù.
Jordanes
E vuhez
Ur pennad e voe noter e ti ur priñs dianav dimp, ha marteze e teuas da vout eskob Crotone e Calabria. E 551 e voe ur pennad o chom e Kergustentin, gant ar pab Vigilius, hag e Ravenna, a oa kêrbenn Rouantelezh ostrogotek Italia da neuze, ha goude kêrbenn da vare Italia vizantat.
Kemennadur
Stummoù hag elfennoù ar c'hemmenadur denel
Kalz a deoriennoù a zo bet savet evit deskrivañ ar c'hemmennadur etre an Dud.
Jordanes
E vuhez
Test e voe eus ar brezelioù gotek a zegasas faezhidigezh an Ostrogoted, e genvroiz, a voe diouennet er bloavezhioù 550.
Kemennadur
Stummoù hag elfennoù ar c'hemmenadur denel
Evit daouhanteriñ an anaoudegezh hag ar skiant-prenet e pleustr an Den gant ar c'hemennadur. Stummoù pennañ evit ar c'hemmenn a zo yezh ar sinoù, ar c'homz, ar skritur, ar jestroù hag ar skingaserezh. Etreoberiant pe treuzoberiant pe vennet pe divennet e c'hell bezañ ar c'hemennadur. Bez' e c'hell bezañ komzet pe nann-gomzet. Ouzhpen-se e c'hell bezañ intrapersonel pe etrepersonel.
Jordanes
E oberennoù
Div oberenn zo anavezet: :
Kemennadur
Levezon an teknologiezh war ar c'hemennadur
Gant ar pellskriver (Chappe, 1805) e krog an teknologiezh da zispak e varregezhioù. Kreñvoc'h e teu da vezañ pouez an teknologiezh e kavadenn ar pellskriver tredan hag er XXvet kantved, ar pellgomz, ar skingomz hag ar skinwel a ginnig moienoù evit tizhout milionoù a dud ken e lavarer ez int mediaoù a-yoc'h.
Jordanes
De origine actibusque Getarum
Honnezh zo ur gronikenn eus istor ar C'hoted : achuet war-dro 552/53, n'eo nemet un adskrivadenn eus ul levr heñvelanvet savet gant Cassiodorus, un ugent vloaz a-raok.
Kemennadur
Levezon an teknologiezh war ar c'hemennadur
Stummoù nevez evit an daouhanteriñ a zeu pa ya ar c'hemennadur dre skingaserezh eus an divizoù etre un nebeud tud (kendiviz, kaoz dre skingomz) ha skignadenn a-stroll kemennoù simpl (skinwel ha sinema).
Jordanes
De origine actibusque Getarum
Jordanes a voe goulennet outañ, gant ur mignon, sevel al levr-se evel un diverrañ eus un istor ar C'hoted skrivet e meur a levrenn un 20 vloaz a-raok gant Cassiodorus, ha kollet abaoe. Dibabet e oa bet Jordanes abalamour ma oa troet gant an istor (krog e oa da sevel e Istor Roma), ma oa ampart da skrivañ en un doare fraezh, ha ma anaveze ar C'hoted.
Troet eo a-du gant ar C'hoted kentoc'h. Kontañ a ra istor ar bobl, adalek hec'h orin war aod ar Mor Baltel, betek e amzer.
Romana
Honnezh zo un Istor roman, a ya betek ar bloaz 552, hag a gemer danvez digant oberourien koshoc'h (Yerom a Stridon en o zouez).
Skrivañ a ra Jordanes n'eo ket desket-bras: koulskoude e skriv latin mat hag e kompren gresianeg.
Olier Souetr
Olivier-Michel Souvestre, pe Olier Souetr, ganet e Plourin-Montroulez d'an 28 a viz Kerzu 1831, ha marvet e Pariz d'an 30 a viz Kerzu 1896, zo ur skrivagner brezhonek ha gallek.
E vuhez
Mab e oa da Maurice Souêtre (1796-1854), a oa bet miliner er Moulin de la Pierre, ha d'e bried, Catherine Razer. Pa oa yaouank e plije dezhañ lenn Ar pevar mab Aymon. Kaset e voe da gloerdi bras Kemper. Eno e lennas, dre laer, oberennoù Félicité de Lamennais, ha saouzanet e voe o c'houzout e oa bet kondaonet gant an Iliz. Bloaz goude e reas anaoudegezh gant ur plac'h yaouank a Lokireg, peadra da gas e feiz da get, ha da nac'h mont da veleg. Distreiñ a reas da di e vamm, deuet da vout intañvez, hag eno eo e savas Gwerz ar Roue Gralon ha Ker Is, dediet d'e vamm-gozh, war-dro 1850. E oberenn vrezhonek nemeti e vije.
En 1862, ec'h embannas ar romant gallek Mikael Cloarek breton, ma kaver ar werz a-hed 15 pajenn, ha ne reas ket berzh.
Mont a reas a-du gant Kumun Pariz e 1871, ha kemeret en dije perzh en emgannoù a-enep soudarded Republik Versailhez ha gloazet e voe. Goude-se e voe micherour en ur voulerezh. Skrivañ a reas kanaouennoù gallek evit an dispac'herien hag an anarkourien ha berzh a rejont, dreist-holl La Marianne a voe troet e meur a yezh.
Mervel a reas Olier Souetr e Pariz d'an 30 a viz Kerzu 1896.
Rhun
Rhun zo un anv-badez kembraek
Otiz India
Otiz India (Ardeotis nigriceps) a zo un evn hirc'harek hag a vev en India ha marteze e Pakistan.
Annez
thumb|left|200px|Tiriad otiz India
Otiz bihan
An otiz bihan a zo un evn hirc'harek. Tetrax tetrax eo e anv skiantel hag ar spesad nemetañ eo er genad Tetrax.
Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl en Iberia had Azia ar C'hreiz.
Hesdigneul-lès-Béthune
Hesdigneul-lès-Béthune a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Sonerezh folk
Sonerezh ha kanaouennoù sonet gant binvioù n'int ket tredanet peurvuiañ e-giz ar sonerien gwechall, daoust ma vez kavet nemedennoù evel ar sonerezh country hag a zo deuet da vezañ diouzh ar c'hiz e Stadoù Unanet Amerika. Ar c'h-country music, ar sonerezh cajun, iwerzhonat a zo e meur a geñver muzik folk. Lodenn vrasañ ar pezh anver sonerezh Breizh anezhañ a zo eus familh vras ar folk. Ster orin ar ger a zo ar bobl pe an dud er yezhoù german, ar saozneg da skouer. Ar folklore a zo lennegezh pe gouiziegezh ar bobl pe an dud. Folk music a dalvez neuze sonerezh ar bobl.
1846
Diwar-benn bloavezh 1846 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Breizh
Gwelet ivez : Disklêriadurioù pennadurezhioù
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1846
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1846
Beuvry
Beuvry a zo ur gumun eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Marvet int e-pad ar Brezel-bed kentañ. Implijet eo bet adalek miz Du 1914 betek miz Eost 1916. Digoret e voe an astenn e miz Meurzh 1916; implijet e voe betek miz Here 1918. Goude an arsav-brezel e voe degaset bezioù eus an tachennoù-emgann eus bro Béthune. Er vered emañ bez ar "Private" J. Archibald, 17th Bn. Royal Scots, fuzuilhet d'ar 4 a viz Even 1916 evit bout dizertet.
Bered ar C'hommonwealth: Gorre British and Indian Cemetery
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Al lodenn indian a voe digoret en diskar-amzer 1914 ha serret e miz Here 1915, pa voe kuitaet Frañs gant ar C'horf Indian. Dalc'het e voe d'ober gant ar vered betek miz Ebrel 1918. Ar 55th (West Lancashire) Division a zalc'he an talbenn a-raok hag e-pad tagadenn alaman an nevez-amzer: implijout a reas al lodennoù V ha VI. Diwezhatoc'h e voe degaset un nebeud bezioù eus Gorre ha "Mesplaux Farm", e-tal Locon.
Yezh SVO
E yezhoniezh e vez implijet an termen yezh SVO evit komz eus ur yezh ganti da frammadur kevreadurezhel diazez an urzh rener ("S") - verb ("V")- renadenn ("O"). Anvet e vez ivez yezh AVO, da lâret eo graer ("A") - verb - renadenn.
Oslac Sussex
Oslac Sussex a voe roue Sussex asambles gant Ealdwulf ha Ælfwald ha gant Oswald hag Osmund ivez moarvat.
Yezh SVO
Yezhoù SVO dre ar bed
Homañ eo an eil urzh kavet an aliesañ e-touez yezhoù ar bed da heul an urzh SOV, oc'h ober gant an eil pe eben 75% eus holl yezhoù ar bed.
Oslac Sussex
Test ur garta sinet gant Ealdwulf war-dro 765 e voe. Goude aloudibigezh Sussex gant Offa e voe test d'ur garta arall e 772 met Oslac dux a sinas ar wech-se, ar-pezh a zamveneg en-do kollet e ditl roueel.
Yezh SVO
Yezhoù SVO dre ar bed
Implijet e vez an urzh SVO gant yezhoù eus meur a familh-yezh, en o zouez an arabeg, ar c'hachmireg, ar finneg, ar sinaeg, ar vietnameg, an taieg, ar gandaeg, ar ruseg, ar swahilieg, ar haousaeg, ar saozneg, ar yoroubeg, ar c'hitcheg (quiché), ar gwaranieg, ar javaeg, ar malayeg, al latveg hag ar rotoumaneg.
Perzhioù yezhadurel
Daoust ha ma vez kavet un nebeud yezhoù SVO implijet gante lerc'hennoù, da skouer an eweeg, e ra an darn vrasañ eus ar yezhoù SVO gant araogennoù.
Sant-Pêr-Raez
Sant-Pêr-Raez (Saent-Pèrr-an-Raèz e gallaoueg, Saint-Père-en-Retz e galleg ofisiel) zo ur gumun vreizhat e kanton Sant-Brewenn, e Liger-Atlantel, er c'hreisteiz d'ar stêr Liger.
Yezh SVO
Perzhioù yezhadurel
Hogozik atav e vez lec'hiet an islavarennoù stag da heul an anv-kadarn a glot gante keit ha ma vez lec'hiet ar rannfrazennoù adverb diraze peurliesañ.
Estreget ar yezhoù SVO komzet en Europa e vez techet ar yezhoù SVO dre vras da lakaat an anvioù-gwan, ar gerioù diskouezañ ha niveroù da heul an anv-kadarn a glot gante. Gant ar sinaeg, ar vietnameg hag an indonezeg-malayeg e vez lakaet an niveroù dirak an anv-kadarn evel e saozneg.
Sant-Pêr-Raez
Emdroadur ar boblañs abaoe 1793
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Strollad Sokialour Gall (1902-1905)
Ar Strollad Sokialour Gall (Parti socialiste français-PSF) a voe krouet e 1902 e Tours dre unvanidigezh sokialourien dizalc'h (Jean Jaurès en o zouesk), Kevredad Labourerien Sokialour Bro C'hall (Fédération des travailleurs socialistes de France-FTSF) Paul Brousse ha Strollad Micherour Sokialour Dispac'helour (Parti ouvrier socialiste révolutionnaire-POSR) Jean Allemane.
Jean Jaurès a gemeras penn ar strollad, dezhañ un ideologiezh sokialour adreizher. Buan avat e kendeuzas ar strollad gant Strollad Sokialour Bro C'hall evit krouiñ an SFIO e 1905.
Stankell vordredan ar Renk
Stankell vordredan ar Renk zo ur stankell e aber ar Renk, etre Sant-Maloù ha Dinarzh.
Istor
Kantadoù a vilinoù-mor a zo bet savet e-kreiz ar Grennamzer war an aberioù ha kavet e vez meur a hini anezho e Breizh. Korvoiñ a reont red kreñv ar c'hasennoù a weler e gouzoug an aberioù.
Ul lec'h dibar eo Bae Menez-Mikael-ar-Mor p'eo Gourenez ar C'hustentin ur skoilh da wagenn ar mare pa dremen dre Vor Breizh. Setu perak war aodoù Bro-Sant-Maloù e vez un dilive a 13 metrad, an hini brasañ en Europa.
Pep milin-vor a veze staliet war ur chaoser pe tal-kichen evit stankañ an dour sall. Pa teue al lanv e veze lezet digor ar rañvelloù evit ma vefe leuniet an ouf. Ur wech aet al lanv war e uhelañ live e veze serret ar rañvelloù. Ar rod-vilin e veze implijet evit malañ evel pep milin war ur stêr. Met un diforc'h bras a oa : ne veze ket implijet ar vilin pa yae ar mare da daere, an hanter eus an amzer, dre vras.
Ar mennad da sevel ur stankell e genou ar Renk (dourredenn) a zo bet ijinet er bloavezhioù 1950 pa oa gouarnamantoù Bro-C'hall o klask kreskiñ produadur an tredan evit bastañ da ezhommoù ar greanterezh.
Mich Beyer
Mich Beyer, ganet d'an 13 a viz Eost 1948 e Treboull, zo ur skrivagnerez danevelloù ha romantoù brezhonek. Studioù war al lennegezh he deus bet graet ha bet eo o kelenn en ur skol Diwan.
Buhez
Ganet eo Mich Beyer e Treboull (hiziv e Douarnenez). Desket he deus brezhoneg digant he mamm, hag he zad, eñ, a ouie galleg hag alamaneg. E bannlev Pariz eo bet skoliataet betek ar skol-veur. Goude he studioù (war al lennegezh) e oa distroet da Vreizh. Ur mab he deus, anvet Klet, bremañ arzour c'hoariva ha sinema ha soner taboulinoù ouzhpenn.
Kemeret he deus perzh er gelaouenn «Bremañ». Enni he deus bet tro da skrivañ pennadoù keleier ha preder diwar-benn Bro-Euskadi. Fardet he deus ivez rekipeoù ha gerioù-kroaz. Skrivet he deus ingal a-walc'h er gelaouenn «Combat Breton». Emsaverez eo bet evit gwirioù Breizh. Bremañ e skoazell an emsaverien a-bell dre ziouer a amzer ha skuizhder. Skolaerez eo bet e Diwan a-raok mont da gelennerez war ar brezhoneg evit an dud-deuet, gant Roudour, en Uhelgoad. Bet eo bet ivez n'eus ket keit-se 'zo o kelenn ar yezh da zanvez skolaerien Diwan e Kelenn e Kemper. Troourez ha difazierez eo bremañ.
Mennozhioù
Mich Beyer a blij dezhi lenn, ha dreist-holl romantoù evel re Montalban pe romantoù a Vro-Indez hag Amerika ar C'hreisteiz pe c'hoazh skrivagnerien eus holl vroioù Afrika an hanternoz hag ar Reter-nesañ. Plijout a ra dezhi dizoleiñ doareoù-bevañ ha soñjal pobloù all dre al lennegezh.
Ne blij ket dezhi pa vez bac'het ar skrivañ, ar skrivagner, pa n'hell ket sevel e oberenn gant frankiz. E 2009, war al Liamm, e kavas kriz ar skridvarnadenn a oa bet, en niverenn a-raok, enep frankiz soñjoù he mignon, Yann-Fulub Dupuy, hag e skrivas :''«Daoust ha n'eo ket eno (ar frankiz da skrivañ war a bep seurt santadurioù pe degouezhioù) ivez unan eus perzhioù priziusañ al lennegezh pa ro tro deomp da rannañ, ne lavaran ket pep tra, met darn eus perzhioù denel hag eus santadurioù tudennoù disheñvel diouzhimp war dachenn-mañ-tachenn ? (...) Din-me ez eo al lennegezh evel unan eus an hentoù a c'hell kas ac'hanomp war-zu komprenidigezh ar re all, a ra da bep unan ac'hanomp mont war-raok, a ra deomp dizoleiñ ha kompren ar mil perzh hag unan a ya d'ober Mab-Den. Ne c'hell ket bezañ ur pradig klozet mat etre girzhier uhel ma ne vefe nemet ur seurt loened o peuriñ ennañ, serret start o daoulagad war ar bed. Ar re zu gant ar re zu, ar merc'hed gant ar merc'hed, an heñvelrevidi gant o c'henseurted, savomp mogerioù uhel ha chomomp etre tud dereat! N'eo ket d'am meno rentañ servij d'al lennegezh vrezhonek a vez graet gant seurt burutelladenn. Poent eo e vefe lezet honnezh da vevañ, da greskiñ ha da vezañ major. Er kantved emaomp, poent eo dihuniñ.»''
Temoù he levrioù en em gav e-kreiz ar vuhez hag he c'hevrinoù.
Oberennoù
N'eus bet embannet nemet daou eus he romantoù polis, evit ar re yaouank, ar «Pennoù Koltar» (daou istor 'zo : « Ar pennoù Koltar e Menez Are » hag « Ar pennoù Koltar war an enez »), embannet gant An Here e 1993 hag e 1991. Pellik 'zo e oa bet embannet div pe deir danevell gant Skrid. Kenlabouret he deus ivez gant an Here evit treiñ «La maison du peuple» skrivet gant Louis Guilloux. Traoù all he deus skrivet met chomet int ganti evit ar poent rak c'hoant he defe la labourat warno c'hoazh daoust dezho bezañ bet skrivet pell 'zo. Barzhonegoù he deus skrivet ivez. Loreet eo bet Mich Beyer e 2007 gant Frañs 3 evit al levr «Seizh devezh warn-ugent», e 2008 gant Priz Langleiz evit he romant "Etrezek an enez" ha nevez zo gant Unvaniezh Skrivagnerien Vreizh, Priz Per Mokaer 2010 en avani d'he levr "Kan ar Mein" embannet gant An Alarc'h.
Troidigezhioù
Troet ganti:
Lanneg
Ul lanneg, pe ul lann, a zo un dachennad douar goloet a lann. E gwirionez e vez ouzhpenn lann, rak un ekosistem a ya d’e ober un toullad plant, bihan o ment, anezho brousgwez a gresk war un douar treut, trenk hag oligotrofek alies. Brug a vez ivez en douaroù treut-se, ha da neuze e c'haller ober brugeg eus an tachennoù goloet gante.
Kastell
En orin eo ur c'hastell (liester: kestell pe kistilli pe kastelloù) ur savadur e kerz un aotrou evit gwareziñ e c'halloud war e c'hladdalc'h ha chom en e c'houdor e-pad ar Grennamzer. Diwar al latin castellum eo bet deveret ar ger. Ur castellum (castrum bihan) a oa kreñvlec'h bihan al luoz roman. Meur a gastell roman e mein a zo bet adimplijet hag adsavet er Grennamzer (da skouer: kastell Brest), met muioc'h a zo bet freuzet evit sevel tiez.
Yezhoù tchadek ar c'hornôg B.3
Un is-skourr eus yezhoù tchadek ar c'hornôg B eo yezhoù tchadek ar c'hornôg B.3, ennañ 14 yezh komzet e Nigeria:
Lanneg
Boutin ez int er c'helc'hiad neotrovanel hag en Afrika met o c'havout a reer ivez e norzh ha kornôg Europa, e norzh Aostralia, e norzh Amerika, e kreiz Azia hag en India.
Kastell
Savet eo bet kestell kentañ ar Grennamzer e prenn, war ur savenn douar peurliesañ, da lavaret eo ur voudenn gastell pe voudenn gladdalc'h. Goude-se, war-dro an, e vezent savet e mein ha kastell-kreñv a reer anezho.
E-pad an Azginivelezh e klaskas ar roueed c'hall sevel pe gempenn o c'hestell-kreñv aozet evit an difenn evit ma teufent da vezañ ul lec'h plijus ha koñfortus. Evel-se e savjont kestell eus ar vravañ war riblennoù al Liger.
En Europa
Hêr ar genkiz roman eo ar c'hastell europat, un atant lakaet da greñvlec'h gant mogerioù evit e wareziñ.
Otiz kori
An otiz kori a zo ur spesad evned bras, Ardeotis kori an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Otis Kori (kentanv) da gentañ-penn (e 1822) gant an naturour breizhveuriat William John Burchell (1781-1863). Dont a ra e anv eus ar ger tswanek "Kgori" a vez graet gantañ da envel an otiz-mañ e Suafrika.
Dibabet e oa bet da evn broadel gant Botswana.
Doareoù pennañ
Pounnerañ evn ar bed gouest da nijal an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.
786
Diwar-benn bloavezh 786 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Jakez
Jakez zo un anv-badez brezhonek, deuet eus ar Bibl, diwar anv daou eus an Daouzek Abostol. Un adstumm d'an anv Jakob eo, a orin hebreek.
786
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 786
Otiz kori
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
Jakez
Ster hag orin an anv
Evel Jakob e teu Jakez eus an hebraeg. Hep mar e teufe an anv hebraek "Ya'aqob" eus "Ya' Aqobel" a dalveze "Gwarezet gant Doue" moarvat er yezhoù mezopotamek. En Testamant Kozh e lenner div zisplegadenn eus anv Jakob a denn kentoc'h d'ar c'hoarioù-gerioù pe d'un displegadenn boblek eus e ster. Da gentañ e tispleger e anv gant ar ger hebraek "aqeb" a dalveze seul an troad : ganet e vije bet Jacob, peg dre un dorn e seul e vreur Esau. En un arroudenn all eus an destenn-se e tostaer e anv ouzh ar verb 'aqab, distroadañ, un damveneg eus ar skudellad fer a dalvezas da Jakob evit kemer e henanded digant Esau.
Er Bibl e teuas da vezañ IACOBOS e gresianeg. Latinekaet eo bet e Jacobus goude. Meur a anv zo deveret diouzh an anv latin e yezhoù disheñvel (Gwelet izeloc'h).
786
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 786
Jakez
Ster hag orin an anv
Brudet eo bet an anv-se gant an ozhac’h-meur Jakob ha gant an holl sent kristen anvet Jakez.
Stummoù brezhonek all
Jalm pe Chalm a gaver ivez evel anv-tiegezh. Jakig a gaver evel stumm bihanaat, e-kichen Jakezig. Jakou, evel er ganouenn Marijanig Lagadbran. Yagu pe Yegu pe c'hoazh Ugu evel en anv-lec'h ar Roc'h Ugu e Bro-Dreger. Jakeza ha Jaketa evit ar merc'hed, hag ivez Jakelina, diwar ar stumm gallek.
Eil anv-badez : kavet e vez ivez an anv evel eil anv-badez, dreist-holl Yann-Jakez, Per-Jakez.
Rianteg
Rianteg a zo ur gumun eus Breizh e kanton Henbont e departamant ar Mor-Bihan.
Brezel-bed kentañ Lokmikaelig Eil brezel-bed
Tud bet ganet eno
,.
Vikram Chandra
Vikram Chandra (New Delhi, 1961) a zo ur skrivagner indian en deus bet tapet meur a briz ha meleudi ar vurutullerien evit e romantoù hag e zanevelloù. Dimezet eo gant ar skrivagnerez Melanie Abrams. An daou anezho a gelenn ar sevel skridoù faltazi (creative writing) e skol-veur Kalifornia, Berkeley. Chandra a vez o chom etre Mumbai hag Oakland, (Kalifornia).
Raganv damresisaat
Setu ur roll eus ar re bouezusañ e brezhoneg. Merzet e vo ma vez implijet an elfennoù amspisaat "bennak" ha "forzh" alies e brezhoneg evit sevel seurt termenoù:
Unander
Vikram Chandra
Deskadurezh
Chandra a zo bet skoliataet e lise Mayo College (Ajmer, Rajasthan), hag e St. Xavier’s College (Mumbai). Pa oa studier ez eas d’ar Stadoù-Unanet, hag e aotregezh a dapas e Pomona College (Claremont, Kalifornia), tapout a reas ivez e aotreegezh saozneg war ar sevel skridoù faltazi gant meneg mat-tre. Chandra a yeas goude-se da skol sinema Columbia University (New York), met chom a reas a-sav gant e studioù evit gellout skrivañ e romant kentañ. E vestroniezh a dapas goude bezañ heuliet stalioù skrivañ (Writing Seminars) e skol-veur Johns Hopkins e 1987.
Raganv damresisaat
Liester
Vikram Chandra
E oberenn
Meur a vloavezh en deus bet ezhomm Chandra evit e skrivañ, e-keit ma oa e skol-veur Johns Hopkins hag e skol-veur Houston. Diazezet en an titl diwar ur barzhoneg tennet eus Kuruntokai, un dastumadeg barzhonegoù karantez tamoul. Embannet eo bet e 1995 gant Penguin Books (India); Faber and Faber (Rouantelezh-Unanet) ha Little, Brown (Stadoù-Unanet). (Prizioù : the Commonwealth Writers Prize for Best First Book, David Higham Prize for Fiction)
Trinded
Trinded, pe Treinded, a zo
935
Diwar-benn bloavezh 935 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 935
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 935
Zwijnaarde
left|thumb|200px|Ar velin-avel
Zwijnaarde a zo ur rann eus kumun Gent e Belgia.
Emdroadur ar boblañs
Dave: NIS ha kêr Gent - Adalek 1806 betek 1970=niveradeg; 1976, 1990, 2000 ha 2007=niver annezidi d'ar 31 a viz Kerzu
Borgerhout
Borgerhout zo ur rann eus kumun Antwerpen e Belgia.
Houchin
Houchin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Kensonenn dent
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn dent (saoz.: dental consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti an dent da lec'h distagañ pennañ, da lâret eo e stok pe e tosta penn an teod ouzh penn-adreñv an dent.
Alies a-walc'h e ra yezhoù ar bed pe gant kensonennoù dent (evel e spagnoleg) pe gant kensonennoù kevig. E meur a yezh indezek avat, en o zouez ar sañskriteg hag an hindeg e reer gant rummadoù fonemennek kevig ha dent.
Bourc'hvestr-gouarnour Berlin
Bourc'hvestr-gouarnour Berlin (alamaneg : Regierender Bürgermeister von Berlin) a ra war-dro Berlin war veur a dachenn : bourc'hvestr ha penn ar gouarnamant eo war un dro rak ur gêr-stad eo Berlin, ganti ur statud doubl : ur gêr-arondisamant hag ul Land eo. Er Rotes Rathaus e vez o labourat. Dilennet e vez ar bourc'hvestr-gouarnour gant kannaded Berlin. Gallout a ra bezañ skarzhet ma vez votet ur mennad disfiz savet gant muianiver dreistel ar gannaded (mellad. 57 VvB).
Le Cri du peuple (kazetenn 1940-1944)
Le Cri du Peuple a zo ur gazetenn bemdeziek bet krouet gant Jacques Doriot. Mouezh ar Parti populaire français e oa. Embannet e voe betek 1944.
Bourc'hvestr-gouarnour Berlin
N'en deus ket kement a c'halloudoù ha kañseller Alamagn : e zivizoù a rank bezañ asantet gant Sened Berlin, ennañ eizh den all d'ar muiañ. Abaoe adreizhadenn 2006 eo dezhañ da envel ha da zigargañ ar senedourien, padal e vezent dilennet gant dilennidi kambr ar gannaded a-raok. Daou senedour, anvet ivez bourc'hvestr (alamaneg : Bürgermeister) a zo ivez, d'e skoazellañ (mellad. 56 VvB).
Roll
thumb|right|200px|Klaus Wowereit
Kensonenn dent
N'eus arouezenn ispisial ebet evit reuzskrivañ kensonennoù kevig en ur mod disheñvel diouzh ar c'hensonennoù dent ha mar bez ezhomm merkañ al lec'h distagañ resis e ranker ober gant sinoù diakritek skrivet dindan an arouezennoù hag a dalvez evit skrivañ kensonennoù dent, da skouer [s̪, t̪, n̪, l̪] keuit ha ma talvez an arouezennoù hep sin diakritek ebet evit merkañ ar c'hensonenoù kevig.
Setu ar c'hensonennoù dent pennañ gant bep o arouezenn hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel:
Broioù Katalan
thumb|upright=1.4|Kartenn ar Broioù Katalan gant an harzoù melestradurel a-vremañ
Broioù Katalan pe Broioù Katalanek (katalaneg: Països Catalans) a lavarer eus hollad tiriadoù ar vroad ma vez — pe ma veze evit darn — komzet katalaneg. E dibenn an e kaver an termen-se implijet evit ar wech kentañ.
Er broioù-se emañ :
Un toullad kornioù-bro all a ra gant ar c'hatalaneg evel El Carxe e Murcia, ha kêr Alghero (katalaneg L'Alguer) e Sardinia. Hag en un nebeud lec'hioù eus ar Broioù Katalan ez eus yezhoù all evel an okitaneg e Traoñienn Aran ha kastilhaneg e mervent Bro-Valencià.
Ar Goantenn e Koad ar C'housk
Ar Goantenn e Koad ar C'housk zo ur gontadenn c'hallek (La belle au bois dormant) gant Charles Perrault, bet lakaet e brezhoneg hag embannet gant Embannadurioù Al Liamm er bloavezhioù 1960 en dastumad Levrioù ar vugale.
Chlamydotis
Chlamydotis a zo ur genad e rummatadur an evned.
Ar Goantenn e Koad ar C'housk
Doare italian
Savet e oa bet ar gontadenn diwar unan all tennet eus ar Pentamerone, un dastumad italianek gant Giambattista Basile (1565-1632), a oa bet embannet en 1634. Sole, Luna e Talia (Heol, Loar ha Talia) e oa anv ar gontadenn orin. Met skridoù koshoc'h a ra anv eus ar vojenn ivez.
Chlamydotis
Spesadoù
2 spesad otized a zo er genad-mañ:
Ar Goantenn e Koad ar C'housk
Doare gall
An doare gall brudetañ eo hini Charles Perrault, en 1697, e Les Contes de ma Mère l'Oye.
Vancouver
Kêr vrasañ proviñs Kolombia Breizh-Veur eo, war aod kornôk Kanada, nepell diouzh an harzoù gant SUA. War an douar-bras emañ ha n'emañ ket war Enez Vancouver e-tal dezhi. Savet e voe ur gêr vihan anvet "Gastown" eno e 1862, gant trevadennerien. Adanvet e voe "Vancouver" e 1886 diwar anv ar moraer George Vancouver (1757-1798).
Ar Goantenn e Koad ar C'housk
Doare alaman
Hini ar vreudeur Grimm, Dornröschen, a voe embannet e 1812.
Otiz Aostralia
An otiz Aostralia a zo ur spesad evned hirc'harek, Ardeotis australis an anv skiantel anezhañ.
Ar Goantenn e Koad ar C'housk
Evezhiadenn war an titl brezhonek
Diwar treuzkompren ster an titl gallek e teu an titl brezhonek. E galleg ivez e vez treuzkomprenet an titl alies, e gwirionez eo ret intent "la belle / au bois / dormant", da lavaret eo ar goantenn /er c'hoad / (o) kousket : ar goantenn an hini zo kousket, n'eo ket ar c'hoad.
Vancouver
Bremañ ez eus ouzhpenn 630 000 a dud o chom e kêr ha war-dro 2 vilion hanter en tolpad-kêrioù (Vancouver Vras). Emañ an hanter eus annezidi Kolombia Breizh-Veur o vevañ eno, abalamour m'en em astenn ar Menezioù Roc'hellek, didud a-walc'h, war an darn vrasañ eus ar broviñs. Ar gêr kanadian gant ar brasañ stankter poblañs eo. Anavezet eo Vancouver evit kalite ar vuhez. An hanter eus an annezidi n'o deus ket ar saozneg pe ar galleg evel yezh-vamm.
Otiz Aostralia
Anvet e voe Otis Australis (kentanv) da gentañ-penn (e 1829) gant al loenoniour saoz John Edward Gray (1800-1875).
Vancouver
Brasañ porzh ar vro e porzh "Metro Vancouver", hag ar en Amerika a-bezh. Foresterezh ha touristelezh eo an daou obererezh ekonomikel pennañ. Eno e oa bet dalc'het ar C'hoarioù Olimpek ha paralimpek goañv e 2010.
Otiz Aostralia
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, blotviled, frouezh, glazarded, greun, had, krignerien bihan ha ploged.
Annez
Kavout a reer ar spesad e douaroù izel Aostralia ha kreisteiz Ginea Nevez.
Vancouver
Gevelliñ
Gevellet eo Vancouver gant :
Frankizouriezh
Ar frankizouriezh a zo ur strollad a gealioù hag a vartezeadennoù a-zivout aozadur ar gevredigezh hag ar gouarnamant a wel frankiz an hiniennoù evel e bal pennañ Emañ orin ar frankizouriezh a-vremañ e marevezh ar gouleier.