cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rummad kimiek
Rummadoù all
Kalz anvioù all a vez implijet hiziv evit envel strolladoù elfennoù, ha reoù all zo bet arveret en Istor ar gimiezh. Alies e vez lod elfennoù a-c'haol war daou strollad, pe disheñvel eo bevennoù ar strollad-mañ-strollad hervez ar skol-mañ-skol. Setu amañ un nebeud skouerioù, en urzh al lizherenneg.
Denys de La Patellière
Denis Dubois de La Patellière, brudetoc'h evel Denys de La Patellière, a oa ur filmaozer ha senarioour breizhat ganet d'an 8 a viz Meurzh 1921 e Naoned ha marvet d'an 21 a viz Gouere 2013 e Dinarzh. Douaret eo e Gwaled.
E-touez e filmoù brudetañ emañ Un taxi pour Tobrouk (1960) gant an aktourien Charles Aznavour ha Lino Ventura, Le Tonnerre de Dieu gant Jean Gabin pe c'hoazh Le Tatoué (1968) gant Jean Gabin ha Louis de Funès..
Buhez
Mab un ofiser e oa. En em gannañ a reas e Arme c'hall an Dieubidigezh e-pad an Eil Brezel-bed. Goude se e krogas da labourat e bed ar sinema.
Ar sinema
Skoazeller sevener Maurice Labro eo La Patellière evit L'Héroïque Monsieur Boniface (1948), hini Georges Lacombe evit Prélude à la gloire hag hini Georges Lampin evit Suivez cet homme. Seveniñ a reas Les Aristocrates, e film hir kentañ, e 1955. Esperadennoù ar film e oa Pierre Fresnay, Brigitte Auber ha Maurice Ronet. War-lerc'h e troas Le Salaire du péché (1955) gant an aktourez Danielle Darrieux ha Retour de manivelle (1956), ur film polis gant an aktourez Michèle Morgan.
Dramaoù a droas gant an aktour Jean Gabin : Les Grandes Familles lec'h ma c'hoarie un ozhac'h, ha Rue des Prairies. Emañ Gabin e Le Tonnerre de Dieu, Le Tatoué ha Le Tueur (1972) ivez. Ur film brezel a voe aozet gant La Patellière ivez, Un taxi pour Tobrouk (1960), hag ur film gwiskamantoù, La Fabuleuse Aventure de Marco Polo (1963).
Prêtres interdits eo ar film diwezhañ troet gantañ, gant an aktour Robert Hossein e beleg hag an aktourez yaouank Claude Jade. Awenet eo an drama meur-se gant eñvorennoù ar sevener, kenskrivet gant François Boyer, ha kontañ a ra un istor karantez dibar a-enep an holl bilpouzerezhioù. Chom a raio evel testamant personel La Patellière.
Ar skinwel
Seveniñ a reas meur a heuliadenn skinwel evel Le Comte de Monte-Cristo e 1979 skignet war FR3, ha Bonjour maître evit Antenne 2. Ober a reas telefilmoù ivez, evel Paparoff (1988) gant an aktour Michel Constantin. Er bloavezhioù 1990 e reas daou bennad eus ar stirad Maigret gant an aktour Bruno Cremer.
A bep seurt
Embannet eo e romant kentañ, L'Enfant évanoui, e 2002.
Departamant Soriano
Departamant Soriano zo unan eus 19 departamant Uruguay ha kêr Mercedes eo ar pennlec'h anezhañ.
Denys de La Patellière
E familh
Dubois de La Patellière eo e anv-tiegezh klok. Noplaet e voe ar familh e-pad ar Assavidigezh e 1817. E zaou vab a labour e bed ar skinwel.
Kanton Bailleul
Kanton Bailleul (kanton Belle en izelvroeg) a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.
Kumunioù
Kanton Bailleul a ya 23 c'humun d'ober anezhañ:
Bérigny
Bérigny a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall, unan eus an departamantoù savet diwar Normandi gozh.
Augusta von Hannover
thumb|[[Augusta von Hannover, hervez ur poltred gant ul livour dianav e 1763]] thumb|260px|Augusta gant he mab kentañ Karl Georg August, poltred gant [[Angelika Kauffmann, 1767; Royal Collection, Londrez]]
Augusta Frederica, pe Augusta Breizh-Veur pe Augusta von Hannover (1737-1813), a oa ur briñsez saoz.
Merc'h-vihan e oa d'ar roue saoz George II, ha merc'h e oa da Frederick, priñs Kembre (mab henañ George II ha Caroline von Brandenburg-Ansbach) ha da Augusta von Sachsen-Gotha. C'hoar e oa d'ar roue George III.
Ganet e oa e Palez St. James e Londrez. He zad e oa mab henañ ar roue George II, priñs Kembre, hag he mamm a oa ur briñsez alaman, Augusta von Sachsen-Gotha.
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe d'an dug alaman Karl Wilhelm Ferdinand von Braunschweig.
Seizh bugel he doe. Hec'h eil merc'h Caroline von Braunschweig-Wolfenbüttel‎ a zimezas d'he c'henderv, ar roue George IV, un dimeziñ a droas fall.
En 1806, pa voe diskleriet ar brezel gant Prusia da Vro-C'hall, ez eas an dug, da 71 bloaz, da gemer penn arme Prusia. Trec'h e voe ar C'hallaoued e emgann Iena, hag en deiz-se end-eeun e voe gloazet an dug en emgann Auerstaedt. Mervel a reas dindan miz. Ret e voe da Augusta tec'hel eus he falez distrujet en Altona, da repuiñ da Augustenborg, ur stad vihan e-kichen Jutland. Eno e veve e ti he nizez Louise Auguste Danmark, merc'h d'he c'hoar Carolina Matilde, betek an deiz ma voe pedet gant he breur, George III, da zont da chom da Vro-Saoz e miz Gwengolo 1807. Mont a reas da chom ur pennad gant he merc'h, priñsez Kembre. Prenañ a reas an ti e-kichen a voe anvet Brünswick House.
Mervel a eure en Brünswick House, en Blackheath, Greenwich, e 1813, da 75 bloaz. He merc'h a varvas un toullad bloavezhioù goude.
He bugale
Seizh bugel he doa bet:
Waben
Waben a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Cyanocorax dickeyi
Cyanocorax dickeyi a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Corvidae.
Anvet e voe Cyanocorax dickeyi (kentanv) da gentañ-penn (e 1935) gant an evnoniour stadunanat Robert Thomas Moore (1882-1958) da zougen bri d'ar skiantour stadunanat Donald Ryder Dickey (1887-1932).
Annez hag isspesadoù
Brosezat eo ar spesad e kornôg Mec'hiko.
Estadio José Nasazzi
Kroget en devoa Bella Vista da c'hoari e Parque Olivos adalek 1923. D'an 12 a viz Here 1931 e voe dalc'het e gentañ krogad e Parque Bella Vista. Badezet e oa bet Parque José Nasazzi (lidet war un ton bras d'ar 16 a viz Kerzu 1934) a-raok mont da Estadio José Nasazzi da vat d'ar 7 a viz Here 2000.
C'hoariet en devoa José Nasazzi evit Bella Vista etre 1922 ha 1932 ha gounezet Copa América 1923, Copa América 1924, C'hoarioù Olimpek hañv 1924, Copa América 1926, Kib vell-droad ar bed 1930 ha C'hoarioù Olimpek hañv 1928 er c'houlzad-se ! Se zo kaoz e voe kemmet Parque Bella Vista e Parque José Nasazzi da zougen bri d'an hini a veze graet El Gran Capitán (Ar C'habiten Meur e brezhoneg) anezhañ.
Mercedes (Uruguay)
Mercedes eo kêr-benn departamant Soriano en Uruguay.
Requin Chagrin
Requin Chagrin zo ur strollad sonerezh gall ha gallek, krouet ha buhezet gant an arzourez Marion Brunetto (bet ganet e 1991).
Homañ a oa grafourez diouzh he micher, e Pariz. Un dudi ne oa ken ar sonerezh - ha taboulin a sone gant ur strollad rock-garage. Pa ouie soniñ gitar, gitar boud ha piano ivez eo krog da sevel tonioù hec'h-unan penn. Unan anezho, Adélaïde, a voe embannet war ur bladenn gant la Souterraine, ur gevredigezh a oa he fal diskoachañ arzourien underground gall. Neuze eo e rankas envel he raktres arzel - ha Requin Chagrin a voe choazet ganti war ar prim. Brud a zegasas ar ganaouenn da Vrunetto, peadra da c'hallout embann he fladenn gentañ - Requin Chagrin hec'h anv, embannet e miz Gwengolo 2015, warni tonioù melkonius doare surf, shoe-gaze, dream pop ha garage. Tri soner a zibabas evit he soniñ war al leurennoù: Grégoire Cagnat, Yohann Dedy ha Romain Mercier-Balaz.
Nikola Sirkis, kaner Indochine, a voe plijet-bras gant ar bladenn gentañ-se, ken ma tivizas produiñ an eil gant e label KMS - Sémaphore, aet er-maez e miz Genver 2019. Gant aodoù Ramatuelle, e-lec'h m'he deus kresket ar sonerez, eo awenet anv ar bladenn. Ar mor hag an dour a gaver roud anezho e meur a ganaouenn. Ar bladenn zo dek kanaouenn warni, dezho tonioù melkonius doare dream-pop, reverb, ha new wave. Teir c'hanaouenn a voe tennet anezhi, da vrudañ an albom, ha videoioù savet diwarno: Mauvais Présage, Sémaphore ha Rivières.
Bye bye Baby eo trede pladenn ar strollad, embannet e miz Ebrel 2021, ha Déjà vu ar c'hentañ single skignet diwarni. Aet muioc'h-mui Marion Brunetto war-du tonioù dream-pop. Ur wech ouzhpenn eo bet savet an holl ganaouennoù ganti hec'h-unan - tonioù, pozioù, hag all. An douar hag ar stered zo bet danvez an testennoù ar wech-mañ.
Aure
Anv-badez
Aure zo un anv-badez gallek, ral hiziv, deuet pe diwar anv ur santez Aure, a zo lidet d'ar 4 a viz Here, pe d'ur santez Aura, lidet d'an 19 a viz Gouhere, deuet diwar an anv latin "aurum", haga dalv aour.
Feurioù-emglev Geneva
Feurioù-emglev Geneva (Les Accords de Genève) zo un heuliad emglevioù evit tizhout un arsav-brezel e brezel Indez-Sina, etre an Unvaniezh C'hall ha broadelourien Viet Nam gant Ho Chi Minh e-penn an emsaverien. Abaoe ar bloavezh 1946, e oa enebet ar Frañs ouzh ar Việt Minh met goude koll Kamp Dien Bien Phu e voe rediet an Unvaniezh C'hall da glask buan un doare da baouez gant ar brezel. Ar feur-emglev a voe sinet ez-ofisiel d'an 20 a viz Gouhere 1954 da hanternoz ha lakaet da dalvezout d'an 21 viz Gouhere 1954, e Geneva. E tu Bro-C'hall e oa ar jeneral Henri Delteil a oa kannad gouarnamant Mendès-France hag en tu all e oa kannaded eus Republik demokratel Viet Nam.
Bugulgan
Ur bugulgan, mêsaergan, maesaergan zo ur varzhoneg a denn d'ar vugulion pe mêsaerien (pe maesaerien), da lavarout eo diwar-benn kas al loened da beuriñ pe bevañ e-kreiz ar maezioù. Eklog a c'heller lavarout ivez diwar-lerc'h Eclogae, anv oberenn ar barzh latin Vergilius ; Bucolica eo anv all an oberenn-se.
Eklogoù
Disheñvel eo ster ar ger eclogae diouzh hini bucolica. Dont a ra ar ger latin ecloga eus an henc'hresianeg ἐκλογή eklogē. Eklogoù Vergilius a oa awenet gant re ar barzh gresian Teokritos, ha ne dalveze ar ger nemet evit pezhioù berr, pe darnoù eus barzhonegoù. Ar ger-se a veze lavaret e latin gwechall eus ar barzhonegoù a ya d'ober al levr Bucolica, ma voe implijet goude gant barzhed latin da ober anv eus o bugulganoù savet e doare Vergilius, evel ar varzhed Calpurnius ha Nemesianus. Evel ma voe kreñv levezon Vergilius, dreist-holl war varzhed an Azginivelezh, eo chomet ar ger war ar seurt barzhonegoù.
Asio
Asio zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).
Yann-Loeiz Emili
Yann-Loeiz Emili (Jean-Louis Émily e marilh ar boblañs) zo ur skrivagner brezhonek, un troour pezhioù-c'hoari hag saver eñvorennoù ganet e Kleder, d'an 9 Genver 1884 ha marvet e Lannolon d'ar 27 Here 1923. Skrivañ a reas pennadoù brezhonek er c'helaouennoù, dindan an anv-pluenn Ab Eozen peurvuiañ. Mervel a reas diwar ar gloazioù en doa tapet en un emgann evit ar Vro.
Buhez
Mab e oa d'ar gov Yann Vari Eozen Emili ha da Vari-Añjela ar Moal. Studioù uhel en doe graet pa voe ur saozneger ampart hag ur saver pennadoù brezhonek evit ar Courrier du Finistère hag eñ mignon d'ar rener, Kaourintin an Ourz. E droidigezhioù pezhioù-c'hoari a voe embannet dalif. Darempredoù en doe gant ar silhonisted hag ar sindikalourien kouer tro-dro da Gastell-Paol, asambles gant ar veleien Francis Bellec ha Charles Bonniec. Prizoniet e oa bet e emgann Bapaume e derou an Brezel-bed kentañ ha kaset en ur c'hamp-bac'h prizonidi-brezel betek Nedeleg 1918. Kaset en doe e eñvorennoù a-dammoù er Courrier du Finistère e 1919 ha 1920. Mervel a reas tri miz goude e eured, war-nes bezañ daou-ugent, diwar ar gloazioù gouzañvet er brezel. Dimeziñ en doe graet d'an 6 Eost 1923 e Lanollon gant Marie Pierre Tilly, ganet e 1893 er gumun-se.
Perzh a gemeras e krouidigezh Sindikad Kastell.
Oberennoù
A-raok ar brezel e skrivas pennadoù er c'helaouennoù gant ur spered katolik hag voe tost d'al luskad katolik araokour, Le Sillon, ma voe Ann Hader e gelaouennig e Breizh.
Asio
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad touded a ya d'ober ar genad :
C'hwec'h isspesad warn-ugent (26) en holl.
Chesty Puller
Lewis Burwell "Chesty" Puller ganet d'ar 26 a viz Even 1898 hag aet da Anaon d'an 11 a viz Here 1971 a oa ul letenant jeneral en United States Marine Corps a stourmas e-pad brezelioù guerilla Haiti ha Nicaragua, a gemeras perzh en Eil Brezel-bed hag e Brezel Korea.
Chesty Puller eo ar soudard Marine enoretañ en istor ar Stadoù Unanet. Puller a oa aet war e leve eus ar c'horfad Marines goude 37 vloaz servij oberiant e 1955. E Virginia e oa o vevañ.
Yaouankiz
Puller a voe ganet e West Point, Virginia d'ar 26 a viz Even 1898, ar gerent a oa Matthew ha Martha Puller.
Falconidae
Falconidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ ar falc'huned hag evned kar dezho.
Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a unnek genad d'ober ar c'herentiad :
The Elder Scrolls V: Skyrim
The Elder Scrolls V: Skyrim berraet e Skyrim zo ur c'hoari video roll doare bed digor sevenet gant ar studio Bethesda Game Studios hag embannet gant Bethesda Softworks. Ar pemvet rann ez eo d'an heuliad c'hoarioù video The Elder Scrolls, goude The Elder Scrolls IV: Oblivion. Skyrim a oa bet embannet dre ar bed holl d'an 11 a viz Du 2011 war Microsoft Windows, PlayStation 3, hag Xbox 360. Teir ouzhpennadur doare DLC a oa bet embannet: Dawnguard, Hearthfire, ha Dragonborn. Kendeuzet eo bet ar c'hoari diazez gant an holl DLC en embannadur The Elder Scrolls V: Skyrim – Legendary Edition, a oa bet embannet d'ar 7 a viz Even 2013 evit Europa. Un doare adsevel anvet The Elder Scrolls V: Skyrim – Special Edition a oa bet embannet war Windows, Xbox One, ha PlayStation 4 d'an 28 a viz Here 2016. An embannadur-se a oa deuet maez gant an holl DLC kement hag un adsevel eus ar grafikoù war koñsolennoù pe urzhiataer hag un aotre da sevel modoù (gant ostilhoù profet). Istor pennañ Skyrim a vez savet tro-dro an dudenn krouet gant ar c'hoarier e-penn kentañ ar c'hoari ar pal a zo da drec'hiñ an aerouant Alduin the World-Eater, un aerouant a c'hellfe distrujañ ar bed hervez ur vojenn. Istor ar c'hoari a dremen 200 vloaz goude hini Oblivion en ur proviñs ijinet hini Skyrim.
E-pad ar c'hoari, ar c'hoari a rank echuiñ kefridioù ha gwellaat e dudenn. Ur bed dieub a ya d'ober ar c'hoari. ar c'hoarier a c'hell fiñval e lec'h ma dezhañ ha pa fell dezhañ. Ar bed-se a zo damm wirion gant anevaled, luskadoù an devezh... Evel en holl c'hoarioù an heuliad ar c'hoarier a c'hell seveniñ kefridioù an istor diazez pe gortoz a-raok mont gant an hent-se.
Ar c'hoari a zo bet embannet gant un degemer c'hwek, ar vurutelladennoù a oa reoù bammet gant ar sevel an dudenn a c'heller sevel hervez c'hoantoù ar c'hoarier. Buruteladennoù fall a voe war ar c'hudennoù teknikel pa voe embannet. Kentañ sizhun an embann e voe kaset 7 milion kopienn d'ar werzherien, gwerzhet ez eus bet muioc'h evit 30 million kopienn war an holl savennoù.
Inis Sionnach
Inis Sionnach (Haulbowline e saozneg) zo un enezenn e morlenn Corcaigh, e kreisteiz Iwerzhon. Savet e voe ar c'hleub bageal kentañ eus ar bed en Inis Sionnach, e 1720. En tu kornôg d'an enezenn e kaver staliadurioù eus morlu Iwerzhon. Abaoe 1966 eo staget an enezenn ouzh an douar-bras war-bouez ur pont, e-kichen Rinn an Scidígh.
Cienfuegos Tiene Ya Su Guaguancó
Cienfuegos Tiene Ya Su Guaguancó zo ur ganaouenn spagnolek bet savet e ? gant ar sonaozer kuban Víctor Lay Zerquera (° 3 a viz Meurzh 1923 - † 30 a viz Gouere 2001 ) a oa eus kêr Cienfuegos, ur gêr eus arvor kreisteiz Kuba ha n'eo ket bro orin ar guaguancó, un doare rumba eus an hanternoz.
Brud a oa addeuet dezhi goude ma voe klevet en-dro en teulfilm Buena Vista Social Club savet gant ar filmaozour alaman Wim Wenders ha deuet er-maez e miz C'hwevrer 1999.
Kanerien
Kanet eo bet gant ar strollad kuban Conjunto Chappottín y Sus Estrellas ivez.
Augusta von Sachsen-Gotha
thumb|upright|Augusta, Dowager Princess of Wales, e 1759 Augusta von Sachsen-Gotha (Gotha 1719-1772 Londrez) a oa ur briñsez alaman, merc'h da Friedrich II von Sachsen-Gotha-Altenburg (1676-1732), dug Sachsen-Gotha-Altenburg, ha d'e wreg Magdalena Augusta von Anhalt-Zerbst (1676-1740).
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe da 16 vloaz da Frederick, priñs Kembre, mab henañ ar roue saoz George II ha Caroline von Brandenburg-Ansbach.
Priñsez Kembre e voe eus 1736 betek 1751, ha gortozet e oa he fried da vont da roue ha hi da rouanez. Siwazh dezhi e varvas he fried, ha mont a reas an titl a Briñs Kembre gant o mab. Pa varvas he zad-kaer, ar roue George II, 9 bloaz goude, e 1760, eo he mab henañ a voe lakaet da roue evel George III.
Nav bugel he doe:
Lec'hanvioù
Meur a lec'h a voe anvet diwar hec'h anv, Augusta, gant ar Saozon en Amerika, e SUA hiziv:
Magdalena Augusta von Anhalt-Zerbst
thumb|260px| Magdalena Augusta von Anhalt-Zerbst Magdalena Augusta von Anhalt-Zerbst ( 1679 – 1740) a oa dugez Sachsen-Gotha-Altenburg. Merc'h e oa da g-Karl von Anhalt-Zerbst ha da Sophia von Sachsen-Weissenfels.
Dimeziñ ha bugale
E 1696 e voe dimezet Magdalena Augusta da Friedrich II von Sachsen-Gotha-Altenburg, dug abaoe 1691. Naontek bugel o doe.
Mamm-gozh
Mamm-gozh e oa d'ar roue saoz George III.
Paul-Yves Pezron
Paul-Yves Pezron (Henbont, 1639 pe 1640 - 1706) a oa ur manac'h ha yezhour breizhat.
Montauro
Montauro  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Oskar Freysinger
Oskar Freysinger, ganet d'an 12 a viz Mezheven 1960 e Sierre, a zo ur politikour suis, ezel eus an UDC (Unvaniezh demokratel ar c'hreiz).
E vuhez
Tirolad eo e dad, Suisez e vamm, eus kanton Valais. Studial a reas Oskar Freysinger e skol alamanek Sion. E-keit ma oa e skol reizh e kejas gant Arthur Fibicher ha Jean-Marc Richard a roas c'hoant al lennegezh dezhañ. Kemeret e voe er skol veur, e klasou lennegezh alamanek, lennegezh c'hallek ha prederouriezh alaman. Pakañ a reas un diplom mestr jiminas (DMG) e 1985. kentelioù italianeg a heulias ivez ha paket voe gantañ ur certificate of Proficiency in English.
Kelenner alamaneg eo el Lise-skolaj ar Planta abaoe 1987. Etre 1998 ha 2002 e voe kadoriad strollad ar gelennerien alamaneg e kanton Valais (GPAVR). Etre 1997 ha 2001 e voe kuzulmier komunel e Savièse evit ar parti démocrate-chrétien a-raok kensevel an UDC (unanviezh demokratel ar c'hreiz). Prezidant ar strollad-mañ voe etre 1999 ha 2002. Dilennet e voe da zileuriad e [Kuzul Meur Kanton Valez]] etre 2001 ha 2003 ha goude kuzulier broadel abaoe miz Here 2003.
Stadoù
Unan eus ar barlamantourien ( ha penndegemennour) a orin lusk poblek a-enep saverezh tourioù-moskeenn eo. Perc'hennet eo bet al lusk-mañ dre votation d'an 29 a viz Du 2009 gant 57.5%.
Oberennoù
Skrivet vez gant Oskar Freysinger e galleg hag en alamaneg.
Embann a reas e miz Du 2004 Brüchige Welten (en alamaneg), un teskad danevelloù, paraboloù ha flemmganoù. E miz Gwengolo 2005 e voe tro Outre-pensées (e galleg). En miz Mae 2006 e voe skrivet gantañ e romant kentañ Schachspirale (en alamaneg). E 2007, goude ur c'heñverata gant ar rappour Stress e pad un abadenn Forum war Radio suisse romande e savas Oskar freysinger un destenn rap Le rap à Stress a-benn reskont d'ar rappour.
D'an 13 a viz here 2009 e voe bet kinniget e levr diwezhañ Le nez dans le soleil. Un doare unangomz a zeskouez ul labourer-douar hag e vab-bihan a zeskouez tommañ ar Valeziz evit o bro. Pennskridet eo al levr gant ar breutaer suisat Marc Bonnant.
Departamant Ocotepeque
Departamant Ocotepeque zo un departamant eus Honduras hag Ocotepeque eo ar gêr-benn anezhañ, a-stok ouzh an harzoù gant El Salvador ha gant Guatemala
Margrethe
Margrethe, pe Margrete a zo un anv-badez danek.
Gerdarzh
Diwar ar ger latin margarita, hag a dalv kement ha perlezenn.
Love (albom The Beatles)
Love, embannet d'an zo un albom ennañ kanaouennoù ar strollad saoz The Beatles advesket hag adlabouret gant George Martin hag e vab Giles Martin evit an arvest gant Cirque du Soleil. Hervez Giles Martin eo un doare nevez da glevet sonerezh ar Beatles hag ur mod da advevañ buhez sonerezh ar Beatles dindan nebeut amzer. Savet e oa bet an arvest diwar ur soñj deuet da George Harrison a-raok e varv, ha kaset e oa bet da-benn gant aotre Paul McCartney, Ringo Starr, ha re Olivia Harrison ha Yoko Ono ivez dre ma reont war-dro aferioù George Harrison ha John Lennon, a oa marvet pa oa bet savet an arvest. An albom diwezhañ produet gant George Martin a-raok e varv an hini eo.
Listenn ar c'hanaouennoù
Holl ganaouennoù savet gant Lennon/McCartney, war-bouez ar re ma'z eus merket un anv all.
Ouzhpennadurioù
E-barzh Love e klever elfennoù eus 130 enrolladennoù The Beatles, gwerzhet pe savet evit un demo. N'eus listenn ofisiel ebet eus an elfennoù-se, met lod a zo bet diskuliet gant ar c'hazetennoù peotramant int splann da glevet.
Jakez Kelenn
Jakez Kelenn (“Jacques de Quélen” er marilh) (1906-1988) a oa un denjentil hag en doa kemeret ur perzh pouezus e stourm an Emsav e framm Strollad Broadel Breizh e-pad an Eil Brezel-bed, ma oa rener anezhañ evit Aodoù-an-Hanternoz. Barnet e voe d'ar marv en e ezvezañs e 1946, divroañ a reas da Iwerzhon betek ar bloavezhioù 1960. Sevel a reas un tiegezh brezhonek hag harpañ a reas an emsav. Diwar-se e kemeras Skol Diwan Pempoull anv "Jakez Kelenn" da dalbenn. A hengoun katolik e oa e diegezh hag emouez e oa ouzh enkadenn an Iliz hag ar feiz e Breizh, betek disklêriañ e oa ar stourm evit ar feiz ar pouezusañ holl diwar neuze.
Porth reb Tor
Porth reb Tor ("Ouf e-kichen an Dorgenn" e kerneveureg), pe Carbis Bay e saozneg, zo ur gêr gouronkañ hag ur gêriadenn (anvet Karrbons, "chaoser") e Kernev-Veur. Ur miltir er gevred da b-Porth Ia emañ, war aod kornôg St-Ives Bay pe Cammas an Tewyn, da lavaret eo "Bae an Tevennoù".
E miz Genver 2021 e voe embannet e vo e Porth reb Tor 47 emvod-uhel ar G7 e miz Even 2021,.
Douaroniezh
E parrez keodedel Porth Ia emañ Porth reb Tor, asambles gant Lannanta ha Trehals. Hervez niveradeg 2001 e oa 3 482 annezad e Porth reb Tor ha Lannanta war un dro. Lannanta, Porth reb Tor ha Porth Ia zo kevreet an eil gant eben gant an hent A3074. Un ti-gar zo ivez, unan eus ar pemp a zo war linenn Bae Porth Ia.
Savadurioù a bep seurt
Bez ez eus un iliz gouestlet da Sant Anta hag an holl sent, ur skol, ul leti dirak an aod savet e 1894 gant Silvanus Trevail, un tisaver kerneveuriat brudet, hag ur monumant da John Knill, maer Porth Ia er.
Bernaya
Bernaya a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS. An deiz a hiziv, n'eus ket mui spesad ebet bev renket er genad-se.
Spesadoù
N'eus spesad bev ebet renket er genad-mañ.
Meur a spesad fosil a zo en o zouesk :
Ar genad Bernaya a zo an deiz a hiziv unan eus ar genadoù Hoc'higed-mor koshañ kavet. Ar fosiloù koshañ kavet a oa o bevañ er c'hretase izel (145 Ma-100 Ma) pa oa c'hoazh dinosaored war ar Voull-douar.
Div spesad bev a oa renket er genad-mañ e-pad ur mare a-raok bezañ diblaset en ur genad all :
Gwelout ivez
Barycypraea, genad implijt evit renkañ an daou spesad bev a oa er genad Bernaya a-raok.
Roll ar berradurioù brezhonek ordinal
Berradurioù ordinal implijet e brezhoneg:
Gimigliano
Gimigliano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Élincourt
Élincourt a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Girifalco
Girifalco  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Ocotepeque
Ocotepeque zo ur gêr eus Honduras ha kêr-benn departamant Ocotepeque. 13,940 a dud zo enni, hervez niveradeg 2020. War lez ar stêr Lempa emañ, nepell diouzh an harzoù gant  El Salvador  ha gant   Guatemala  (18 km)
Margret
Margret zo un anv-badez alamanek ha svedek, Margrét en islandeg.
Ocotepeque
Istor
En 1934 (7 Mezheven) e voe distujet kêr gant dour-beuz ar Río Marchala, ha kaset ar gêr-benn-departamant  da Sinuapa. Savet e voe Nueva Ocotopeque e 1935 hag anvet da gêr-benn departamant. En 1958 eo kemmet anv Nueva Ocotepeque en Ocotepeque.
E 1969 e voe aloubet kêr gant  arme El Salvador e-pad Brezel ar Vell-droad.
Marcellinara
Marcellinara  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Isola dei Cavoli
Isola dei Cavoli ("Enez ar C'haol") zo un enezennig tostik da aod gevred Sardigna, stag ouzh kumun Villasimius. Dont a rafe anv an enez eus ar spesad kaol (Brassica insularis) a gresk enni.
Penn uhelañ an enezenn n'eo ket uheloc'h eget 40 m, anezhañ diazez dismantroù un tour-difenn savet gant soudarded Spagn e 1591.
Tour-tan Isola dei Cavoli, a zo bet savet e 1856, zo 37 m a uhelder.
Estadio José Pedro Damiani
An Estadio José Pedro Damiani zo ur sportva, bet savet e Marconi (unan eus karterioù Montevideo (Uruguay)), hag a zo Club Atlético Peñarol perc'henn warnañ. Dre m'emañ lec'hiet Calle Las Acacias (Straed ar C'hasia e brezhoneg) e vez graet Las Acacias anezhañ ivez.
Dont a ra an anv anezhañ eus hini ar politikour ha kontour uruguayat José Pedro Damiani, bet prezidant Peñarol.
Hiziv an deiz ez eo deuet da vezañ re zirapar ha ne zegemer nemet krogadoù skipailhoù re yaouank Peñarol. Daoust d'ar sportva bezañ gouest da zegemer betek daouzek mil arvester, n'haller ket c'hoari krogadoù Primera División ennañ ken ; se zo kaoz e ra Peñarol gant an Estadio Centenario bremañ.
Jean Reno
Jean Reno, ganet Juan Moreno d'an 30 a viz Gouhere 1948 e Casablanca (Maroko), a zo un aktour gall.
Bruay-sur-l'Escaut
Bruay-sur-l'Escaut a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Melestradurezh
thumb|Ar maerdi
The First Law
The First Law zo un heuliad romantoù skrivet gant ar romantour saoz Joe Abercrombie. Tri romant diazez a zo, gant un hollad romantoù all, stag outo, ha danevelloù ouzhpenn. Abercrombie en deus savet tri romant all c'hoazh er memes bed hag hini The First Law, nemet kontañ a reont darvoudoù c'hoarvezet goude trede romant an heuliad diazez.
Ar romantoù a zo embannet gant Gollancz evit ar Rouantelezh-Unanet ha Pyr evit Stadoù-Unanet Amerika. Evit Breizh ez int embannet e galleg gant Bragelonne.
Levrioù embannet
† istor embannet da gentañ e Sharp Ends: Stories from the World of the First Law
Staliet 15 vloaz a c'houde darvoudoù ar romant Red Country.
Bed The First Law
N'eus kartenn ebet eus ar bed e levrioù an heuliad The First Law. Abercrombie a gav gwell dezhañ chom hep o implij. El levrioù o-unan embannet war-lerc'h ez eus bet ouzhpennet kartennoù a dammoù a-raok pep lodenn. Ur gartenn hollek a vez kavet el levr dastumad danevelloù The Sharp Ends.
Diazez istor The First Law
En istor diazez eus an heuliad e vez tri c'halloud o enebiñ:
Un talbenn a zo en norzh etre an Unvaniezh hag an norzhidi. Ar re-se o deus aloubet douaroù bet kollet ganto pell 'zo, proviñs Angland. An eil talbenn a zo e su an Unvaniezh a-enep ar Gurked, a glask adkemer kêr Dagoska bet kollet ganto 15 vlaoz a-raok. Al lenner a heuil tonkad tudennoù lies dreist-holl tri anezho (San dan Glotka, Logen Ninefingers ha Jezal dan Luthar), beuzet e darvoudoù meur ar mare.
Sainghin-en-Mélantois
thumb|250px|right|Lec'hiadur Sainghin-en-Mélantois e [[Kanton Cysoing hag en Arondisamant Lille]] Sainghin-en-Mélantois  a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Einherjar
Er wengelouriezh lec'hlennat eo an einherjar (unander: einheri) ar re ambrouget d'ar Valhalla gant ar valkiriezed goude bout bet lazhet war an aerva. O anv a dalv "ar re a stourm o-unan". Bemdez e stourmont an eil ouzh egile war dachenn Idavoll betek o marv a-raok dasorc'hiñ en-dro e fin an dervezh. Ha bep noz e evont mez (produet gant Heiðrún) digaset gant ar valkiriezed, hag e tebront an hoc'h Sæhrímnir hag a zasorc'h hag a gresk en-dro betek an noz kentañ. An einherjar zo oc'h aozañ o c'horf hag o spered da vout darev da vrezeliñ pa vo deuet ar Ragnarök, e tachenn Vígríðr.
Kavout a reer an einherjar en Edda gwerzaouet hag en Edda e lavar-plaen skrivet gant Snorri Sturluson, hag er werz Hákonarmál ivez (skrivet gant Eyvindr skáldaspillir en ) enlakaet en Heimskringla, meneget int ivez en ur varzhoneg eus an anvet Eiríksmál hag a gomz diwar-benn marv Erik Haraldsson.
Un ere etimologel a c'hall bout etre an einherjar hag an Harii (ur meuriad german meneget gant Tacitus e-kerzh ar ). Skolveuridi o deus keñveriet an einherjar hag o c'hurioù gant an emgann peurbadel Hjaðningavíg, hag an hemolc'h gouez.
Guardavalle
Guardavalle zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Margrethe Vestager
Margrethe Vestager (ganet e 1968) zo ur bolitikourez danat eus ar strollad Det Radikale Venstre.
Palmadusta
Palmadusta a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WoRMS.
Finisterre
Finisterre zo ur ger implijet evit komz eus meur a dra. Dont a ra eus al latin Finis terrae, « fin ar bed ».
Palmadusta
Taksonomiezh
Ar genad Palmadusta a zo bet diskrivet gant Iredale e 1930.
Michel Phlipponneau
Michel Phlipponneau, bet ganet d'an 11 a viz Mae 1921 e Clamart, aet da Anaon d'ar 5 a viz Du 2008 e Roazhon, a oa un douaroniour hag ur politikour breizhat.
Palmadusta
Spesadoù
Daouzek spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Michel Phlipponneau
Buhez
Erruout a reas e Skol-vistri Roazhon e 1947 evit kelenn douaroniezh. E 1950 ez eas da gelenn er Skol-veur.
Palmadusta
Spesadoù
Kregin a zo bet gwelet evel ur spesad all en ur mare a-raok bezañ renket evel un isspesad en ur spesad all :
Gizzeria
Gizzeria zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Rust (c'hoari video)
Rust zo ur c'hoari video liesc'hoarier dreistbevañ sevenet hag embannet gant Facepunch Studios e miz C'hwevrer 2018 war ar savennoù Microsoft Windows, macOS ha Linux. Da gentañ e oa bet soñjet Rust evel un eilad eus DayZ, ur mod brudet eus ar c'hoari ARMA 2, gant ul lodenn sevel ha klask dafar evel e Minecraft.
Jacurso
Jacurso zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Brezel etre Japan ha Rusia
Rusia a voe trec'het meur a wech gant Japan met an Tzar Nikolaz II a oa kendrec'het e oa Rusia bezañ trec'h. Gant ar soñj-se e kasas nerzhioù ouzhpenn er stourm. Goustadik e komprenas ne oa ket tu da c'hounez. E seizh gwellañ a reas neuze evit chom hep sinañ un arsav-brezel mezhus. Ar brezel a baouezas goude feur-emglev Portsmouth, dindan evezh ar prezidant eus Stadoù-Unanet Theodore Roosevelt. Trec'h peurglok Impalaeriezh Japan a vamas an dud er bed holl. Kemmañ a reas kempouez an nerzhioù en Azia. Impalaeriezh Japan a oa deuet da vezañ ur galloud bedel.
Kenarroud istorel
Goude an Adsav Meiji e 1868, ar gouarnamant Meiji a grogas da dennañ splet eus mennozhioù ha doareoù ober broioù ar C'hornôg. Ar pal a oa adpakañ ar buanañ ar gwellañ an dale war ar broioù-se. War an dachennn deknikel ha milourel e voe graet ul lamm a-raok bras-spontus gant impalaeriezh Japan. E fin an e oa deuet Japan da vezañ un nerzh greantel ha modern. Ar Japaniz a glaske bezañ anavazet gant broioù galloudus ar bed. An adsavidigezh Meiji a oa diazezet war ar vennad da sevel ur Japan modern ha galloudus, met o terc'hel d'e dibarelezhioù.
Emgann Porzh Arzhur
Nozvezh an 8 a viz C'hwevrer 1904, flodad brezel Japan an Amiral Tōgō Heihachirō a grogas gant an obererezh brezel kentañ o tagañ listri-brezel eus Rusia eoriet e Porzh Arzhur dre souezh. An dagadenn a labezas a-grenn an Tsesarevich hag ar Retvizan, listri-brezel ponnerañ Rusia e Reterazia, hag al lestr-brezel 6 600 tonenn Pallada. An tagadennoù-se a roas tu da gregiñ gant an emgann gwirion ar mintinvezh war-lec'h. un heuliad emgannoù war-vor a voe met hep kaout un disoc'h anat evit un tu. An Amiral Tōgō ne c'helle ket dont re dost diouzh ar porzh dre ma oa difennet ar flodad bigi brezel rusian gant kanolioù an arvor, ar Rusianed eus o tu ne oant ket gwall entanet da guitaat difennoù ar porzh, dreist-holl goude marv an amiral Stepan Osipovich Makarov d'an 13 a viz Ebrel 1904. Daoust ma chome didrec'h o nerzhioù en emgann, an dagadenn dre souezh he doa sabatuet ar rusianed a soñje e vije bet aes trec'hiñ er brezel-se a-raok ma krogfe. Allistri rusian all a chomas kuzhet er porzh.
An emgannoù-se a servijas da guzhañ ha da zifenn dilestradeg nerzhioù lu impalaeriezh Japan e-kichen Incheon e Korea. Adal Incheon ar Japaniz a aloubas Seoul ha goude-se peurest ar vro. e fin miz Ebrel, lu Impalaeriezh Japan dindan urzhioù Kuroki Itei a oa prest da dreuziñ ar stêr Yalu evit mont etrezek douaroù Manchouria e-dalc'h Impalaeriezh Rusia.
Jaufré Rudel
Jaufré Rudel, pe Jaufre Rudèu (c. 1113 e Blaia - c. 1170) a oa un denjentil hag un troubadour okitan. Lesanvet e oa "priñs Blaia", diwar ar gêr ma oa ganet. Aotrou Blaia e oa Jaufré Rudel, war-lerc'h e dad, met e-pad ur pennad e voe lamet e zomani digantañ pa oa bet distrujet mogerioù kêr gant Gwilherm IX Akitania. Perzh a gemeras Rudel en Eil Kroaziadeg.
Brezel etre Japan ha Rusia
Sez Porzh Arzhur
Ar Japaniz a glaske difenn implij Porzh Arzhur gant ar Rusianed. E-pad nozvezh an 13–14 a viz C'hwevrer, nerzhioù lu Japan a glaskas stoufañ ar porzh en ur gas d'ar strad bigi er ganol zonañ. Siwazh dezho e oa re vihan ar bigi evit dont a-benn eus ar c'hefridi. Adkroget e voe ar memes tro e-doug nozvezh an 3–4 a viz Mae met ur wech c'hoazh e voe ur c'hwitadenn.
Jaufré Rudel
Skrivañ a reas kanaouennoù karantez en hanterenn gentañ an ha brudet eo da vezañ kanet "l'amor de lonh" ("ar garantez a bell"), da lavaret eo ar garantez dibosupl.
Palmadusta
Spesadoù
Kregin zo bet gwelet evel heñvelster gant ur spesad all :
Margareta
Margareta zo un anv-badez svedek.
Jaufré Rudel
Ne ouzer ket kalz a dra diwar-benn e vuhez. Kontañ a reer e stagas da sevel barzhonegoù er bloavezhioù 1120. Goude bezañ bet e lez kont Poatev en em droas war-zu lez beskont Ventadorn. Kontañ a reer e vije marvet er Reter Nesañ, ma oa kouezhet e karantez, e Tripoli, gant ar gontez Hodierna, unan eus merc'hed Baldoen II, roue Jeruzalem.
Palmadusta
Spesadoù
Kregin a zo bet renket er genad Palmadusta en ur mare a-raok bezañ diblaset en ur genad all :
Egidio Cuadrado
Egidio Rafael Cuadrado Hinojosa (Villanueva; 26 a viz C'hwevrer 1953)  zo un akordeoñser kolombian hag a son sonerezh vallenato. Abaoe 1985 e son el laz "Carlos Vives y La Provincia". Aktour eo bet ivez er stirad kolombian Escalona.
Ode (disheñvelout)
Ode a c'hall bezañ meur a dra :
Michel Phlipponneau
Buhez
E 1970 e voe embannet e levr Debout Bretagne ali gant dirroadur Breizh. Pled a voe taolet war an oberenn-se.
Marcedusa
Marcedusa  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Egidio Cuadrado
Gant Carlos Vives en deus gounezet Egidio kalz a brizioù ha tapet ur Grammy meur a wech.
Brezel etre Japan ha Rusia
Sez Porzh Arzhur
E miz Meurzh ar besamiral Makarov a oa e-penn kentañ skouadron flodad rusian ar Meurvor Habask. Evitañ e oa anat e oa ret terriñ ar seziz lakaet war ar porzh.
Michel Phlipponneau
Buhez
Emezelañ a reas er PS kerkent ha ma voe krouet. Reiñ a reas lañs d'un tuad rannvroelour.
Dilennet e voe da guzulier departamant e 1973. Ur perzh bras en doe e trec'h an tu-kleiz e Roazhon evit dilennadegoù ti-kêr 1977. Kentañ eilmaer e teuas da vezañ.
Skarzhet e voe eus ar PS e 1986 dre m'en doa renet ul listenn rannvroelour en Il-ha-Gwilen evit an dilennadegoù rannvro (2,1% eus ar mouezhioù).
Pellaat a reas diouzh Edmond Hervé e 1989. Ne oa ket ali ken gant politikerezh ar maer. En tu-enep e tostaas ouzh ar Re C'hlas.
Skridoù all
(diglok)
Jaufré Rudel
Seizh barzhoneg diwar zorn Jaufré Rudel zo chomet betek ennomp, ha pevar anezho gant notennoù sonerezh.
Propustularia
Propustularia a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Touadenn ar c'hoari bolod
Touet e voe gant ar gannaded sevel ur vonreizh. An douadenn-se, e-maez lezenn hervez gwir ar Renad kozh, a voe un arouez politikel kreñv hag a voe diazez en Dispac'h Gall. Diskouez a rae anat e oa ar galloud o vont eus ar roue etrezek ar bobl. Ar wech kentañ e oa bodañ kannaded an teir urzh (noblañs, kloer, Trede stad) en ur vodadeg-seveniñ vroadel (« Assemblée nationale constituante »). Eus ar vodadeg-se e teuio fin an dreistgwirioù (4 a viz Eost 1789), Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour (26 a viz Eost 1789), ha pennaennoù ar vonreizh (fin 1791).
Propustularia
Taksonomiezh
Ar genad Propustularia a zo bet diskrivet gant Schilder e 1927.
Notopholia corrusca
Notopholia corrusca a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Sturnidae. Ar spesad nemetañ er genad Notopholia an hini eo.
Anvet e voe L[amprotornis] corrusca (kentanv) da gentañ-penn (e 1835) gant ar skiantour finlandat Alexander von Nordmann (1803-1866).
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl ha diwar sun-bleuñv, amprevaned ha loenedigoù all ivez.
Leonor Portugal (rouanez Danmark)
Leonor Portugal (1211-1231) a oa ur briñsez portugalat a zeuas da vezañ Rouanez Danmark. Merc'h e oa da Afonso II (1185-1223), Roue Portugal(1211-1223), ha da Urraca Kastilha (Rouanez Portugal).
Palmulacypraea
Palmulacypraea a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Leonor Portugal (rouanez Danmark)
Dimeziñ a reas e 1229 da Valdemar III, kenroue Danmark gant e dad Valdemar II (1170-1241). E vamm e oa Marc'harid Bohemia (pe Drahomira ?) (war-dro 1189-1212), eil pried Valdemar II.
Palmulacypraea
Taksonomiezh
Ar genad Palmulacypraea a zo bet diskrivet gant Meyer e 2003.
Spesadoù
Pevar spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Leonor Portugal (rouanez Danmark)
Moereb Leonor Portugal, Berengaria Portugal, a oa bet pried kentañ he zad-kaer.
Kumuniezh kumunioù Kouenon Marzoù Breizh
Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh (Couesnon Marches de Bretagne e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Il-ha-Gwilen, e Breizh.
Istor
Krouet e voe ar gumuniezh diwar vod Ar Gougleiz Kumuniezh, Kumuniezh kumunioù kanton Entraven hag ur gumun a oa e Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg.
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 19 kumun d'ober Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh.
Abaoe 2019, 15 kumun a zo er gumuniezh kumunioù:
Lamezia Terme
Lamezia Terme  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Beg ar Fri
Beg ar Fri zo ur beg-douar e Bro-Dreger, e kumun Gwimaeg.
Ul lec'h kaer eo ha gwarezet eo bremañ pa'z eo perc'hennet gant Mirva an aodoù. Uhel-mat eo an tornaod eno, tost da 80 metr a-us live ar mor.
Istor
E-pad an Eil Brezel-bed, en ur porzhig er reter d'ar beg, e oa bet un toullad tud, Saozon ha Gallaoued, o lestrañ hag o tilestrañ dre guzh, harpet gant rezistanted eus ar vro. E-touez an dud a voe o tremen eno e deroù 1944 edo François Mitterrand, a oa aet da Londrez e 1943. Ur maen-koun divyezhek (gallek ha saoznek) zo bet lakaet da zerc’hel soñj eus an darvoudoù-se.
War-dro ar bloaz 1980 e oa bet ur raktres gant EDF da sevel ur greizenn nukleel war aod Beg ar Fri. Dilezet e oa bet ar soñj buan a-walc'h, pa oa ur raktres all gant EDF e Breizh d’ar c'houlz-se, e Plougoñ.
Posom korr Tasmania
Posom korr Tasmania (Cercartetus lepidus) zo ur bronneg godellek hag a vev e Tasmania ha gevred Aostralia.
Deskrivadur
An hini bihanañ eus an holl c'hodelleged eo Cercartetus lepidus Etre 6,6 ha 7,5 cm eo ment keitat al loened en oad gour (al lost e-barzh) hag etre 7 ha 10 gramm a bouez zo enno. Tev ha dous eo o feur gell, a zo kentoc'h gris war o bruched hag o c'hof. Berr eo o fri, gant mourrennoù hir ; war dremm al loen emañ e zaoulagad ; hir, tost divlev ha fiñvus eo e zivskouarn. Hegrog eo al lost ken hir hag an hanter eus ar c'horf.
Landsdel
Rannet e vez Norvegia alies e 5 landsdel (liester : landsdeler e bokmål, ha landsdelar e nynorsk), da lavaret eo 5 rannvro. N'int ket rannadurioù melestradurel, met rannadurioù douaroniel. Kement landsdel a zo a zo rannet e fylker, anezho ar rannadurioù melestradurel pennañ.
Posom korr Tasmania
Is-spesadoù
N'eus bet kavet is-spesadoù ebet da Bosom korr Tasmania ; diwar dielfennadennoù TDN avat ez eus bet goulakaet e vefe Cercartetus lepidus Tasmania un is-spesad eus hini ar c'hevandir, pe ur spesad disheñvel zoken.
Doaeroù pennañ
Loened noz ha gwezat eo Posomed korr Tasmania, met ral a wech e pignont betek barr ar gwez gant aon rak bout paket gant laboused moarvat. Diwar bandennoù ruskenn e savont o neizhi bolzek e gwez kleuz pe e koad brein. En o unan e chomont peurliesañ, ne rannont o neizh nemet gant o re vihan. Pa vez yen an amzer, e-tro 6°C pergen, e c'hall Cercartetus lepidus morvitellat : digreskiñ a ra gwrezverk e gorf, ha ne anal nemet 1% eus an oksigen a ya gantañ pa vez dihun.
A-hed ar bloavezh e c'hall al loen gouennañ, met an nevezamzer hag an hañv eo ar mareoù pennañ. Bras eo godell ar barez, pevar zezh ennni — pevar c'holen d'ar muiañ e c'hall genel en un torad neuze. Goude un 42 zevezh bennak e tilez ar re vihan godell o mamm ; lod anezho avat a c'hall chom a-ispilh ouzh he feur ha bezañ douget ganti e-pad ur mare c'hoazh. Pa vezont e-tro da 90 devezh e kuitaont an neizh da vat da glask o boued.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 2021
Kevezadeg bed Formulenn 1 2021 vo 72 abadenn kevezadeg bed blenierien ar Formulenn 1. Ur bloavezh etre a vo sañset, da c'hortoz ar cheñchamant reolennoù raktreset a-benn ar c'houlzad 2022, ha goude an trubuilhoù degaset gant bedreuziad ar C'HOVID-19 e 2020 en doa rediet ar skipailhoù da virout o c'hestell-karr digemm e 2021.
Rallidae
Rallidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ ar jualenned, ar rakiged hag an douryer. Termenet e voe e 1815 gant ar skiantour stadunanat Constantine Samuel Rafinesque (1783-1840).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez a nav genad ha tregont, bev c'hoazh, d'ober ar c'herentiad hiziv an deiz :
Lizzie van Zyl
Lizzie van Zyl (22 Ebrel 1894 – 9 Mae 1901) a oa ur plac'hig eus Suafrika a oa he zad Boer o vrezeliñ a-enep arme Impalaeriezh Breizh-Veur en Eil Brezel ar Voered pa varvas-hi en ur c'hamp-bac'h breizhveuriat. Brudet e voe hec'h istor gant ar gazetennerez saoz Emily Hobhouse.
Poliolais lopezi
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e kreisteiz-kreiz Afrika :
Magisano
Magisano  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Sarmoniou an Aotrou Quere
Ul levr a 379 fajenn eo, dastumet ha renket eo bet an danvez anezhañ gant an aotrou Jézégou cure e Castellin. Kristof Jezegoù e oa ar c'hure, ha dastumet en doa sarmonioù e berson, Yann Gere, person e Kastellin. Ar re-se a oa bet skrivet war follennoù distag, hervez a gont en e rakskrid.
San Giovanni Lipioni
San Giovanni Lipioni  a zo ur gumun eus proviñs Chieti en Abruzzo, en Italia.
Pseudozonaria
Pseudozonaria  a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WoRMS. Kregin eus Meurvor Habask ar reter a vez kavet etre Mec'hiko hag Ecuador.
Sarmoniou an Aotrou Quere
Kempenn ar skritur en deus ranket an embanner ober ivez. En e rakskrid e lavar e oa skrivet ar sarmonioù diwezhañ hervez doare ar Gonideg, pa ne oa reolenn ebet en deroù.
Verre églomisé
Verre églomisé, berraet alies en églomisé end-eeun, zo un termen gallek hag a ra dave d'un teknik implijet en arz an engraverezh abaoe an Henamzer.
Sarmoniou an Aotrou Quere
Zh
Implijet eo ar zh e Sarmoniou an Aotrou Quere, adalek rakskrid ar bajenn V, gant C. Jézégou, er ger "anezho", hag a-hed al levr, e-barzh "d'ezhan" (136), dreizhi (137).
Pseudozonaria
Taksonomiezh
Ar genad Pseudozonaria  a zo bet diskrivet gant Schilder e 1929.
Verre églomisé
Istor
Henegiptiz a ouie soudañ ur follenn aour pe arc'hant tanav etre daou wiskad gwer moan. Da vare an Azginivelezh e veze aouret gwer evit kinklañ taloù tiretennoù an arrebeuri. Buan en em skuilhas ar c'hiz dre Europa a-bezh war goloioù boestoù a bep doare (madigoù, butun) ha war melezourioù. Zwischengoldglas ("aour etre gwer") a veze graet eus an teknik-se pa veze implijet war strink e Bohemia dalc'het gant an Impalaeriezh santel roman german.
Ar Gall Jean-Baptiste Glomy (c. 1720-1786), sternier taolennoù ar rouaned Louis XV ha Louis XVI, a zegasas ar c'hiz e Bro-C'hall en-dro. Aouret e veze ar sternioù a farde evit an engravadurioù, ha dre-se e voe roet e anv d'an teknik, (verre) églomisé en Europa a-bezh adalek ar bloavezhioù 1780. En e voe mesket églomisé ha livadurioù war plakennoù gwer evit kinklañ selioù, mogerioù ha diaraogoù ar stalioù, e Paris da gentañ e-pad ar Belle Époque (1871-1914) hag en holl gêrioù bras ar bed da c'houde. Astennet e voe implij an églomisé eus an traoù munut evel medalennoùigoù betek ar re vras evel taolennoù en o fezh.
Hans Danmark
Hans Danmark zo anv meur a roue pe briñs eus Danmark.
Pseudozonaria
Spesadoù
Pevar spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Kregin a zo bet gwelet evel ur spesad en ur mare a-raok bezañ renket evel un isspesad en ur spesad all :
Verre églomisé
Istor
An engraver Pierre Roche, unan eus diaraogerien al luskad Arz Nevez ha tad Louis Massignon, a reas oberennoù en églomisé e dibenn an XIXvet kantved.
Adimplijet e voe an teknik er bloavezhioù 1930 evit kinklañ arrebeuri gant arzourien al luskad Art Déco. Ur c'hinkladur divent e verre églomisé graet e 1955 gant an arzour gall Robert Pansart (1909-1973) zo e c'hoariva kozh Poitiers.
Guy Pavec
Guy Pavec (Penharz, 27 Mezheven 1935 – Landudeg, 26 Meurzh 2021) a oa ur c'hizeller breizhat.
Verre églomisé
Teknik
Gant peg fardet diwar gelatin e c'holoer ur follenn aour, arc'hant pe ur metal all tanav kent he foazhañ er vurezh, ar pezh a ro dezhi ul lufr par da hini ur melezour. Daou zoare zo da ginklañ ar follenn : livañ ur skeudenn eilpennet war ar follenn a-raok ar gouronkadenn er vurezh, pe engravañ ar skeudenn eilpennet er metal gant ur goustilh goude ar gouronkadenn. Atav e vez treset da gentañ ar pep pouezusañ er skeudenn, hag an drektal – e liv du, peurliesañ — war-lerc'h. Goude-se e peger ar follenn vetal ginklet war ur blakenn wer voan. Lod arzourien a gav gwelloc'h engravañ ar blakenn wer kentoc'h eget labourat war ar metal.
Guy Pavec
Goude e santifikad en doa labouret evel micherour evit sevel tiez, e meur a embregerezh eus Kemper. E-keit ha ma oa o labourat e kemere kentelioù noz e skol an arzoù-kaer. Goude e goñje en Aljeria, e oa aet da artizan bener mein, adalek 1960, ha da gizeller adalek 1975. Buan a-walc’h e voe gwelet pegen barrek e oa, ha pegen brav e oa e labour, gant Yves-Pascal Castel, ur beleg eus eskopti Kemper en deus studiet an arz relijiel e Breizh ha savet meur a levr war an danvez-se. Diwar neuze e krogas Guy Pavec da labourat evit un toullad parrezioù, da gempenn kalvarioù pe da zresañ delwennoù mein.
Verre églomisé
Teknik
Bresk eo an disoc'h avat, en abeg da voander ar gwer ha da ziskolpadur ar metal dre an amzer, bannoù an heol hag an tommerezh. Un doare da fardañ oberennoù solutoc'h eo pegañ un eil plakenn wer voan pe ledañ ur gwiskad gwer tomm war tu noazh ar follenn vetal, kement-se evit he lakaat etre daou wiskad gwer.
Sara (Lapurdi)
Sara (Sare e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Lapurdi, en Iparralde Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Ezpeleta.
Purpuradusta
Purpuradusta a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Taksonomiezh
Ar genad Purpuradusta a zo bet diskrivet gant Schilder e 1939.
San Giovanni Teatino
San Giovanni Teatino  a zo ur gumun eus proviñs Chieti en Abruzzo, en  Italia.
Henri d'Artois
Henri d'Artois (Pariz, 29 Gwengolo 1820 – Lanzenkirchen, Aostria-Hungaria, 24 Eost 1883), anavezet ivez evel kont Chambord, a oa ur priñs gall en.
Mab e oa da Charles Ferdinand d'Artois, mab da Charlez X roue Bro-C'hall, ha da Garolina Ferdinanda Luisa an Div Sikilia (1798 – 1870).
Sare
Sare zo un anv-lec'h :