cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dmitriy Chostakovitch
Buhez
Goude bezañ bet desket ar piano gant e vamm, sonerez a vicher, e lakaas Dmitri Chostakovitch e anv e skol sonerezh Petrograd e 1919, e lec'h ma peurzeskas ar piano gant Leonid Nikolaiev hag ar sonaozañ gant Maximilien Steinberg. Diskouezet abred e varregezhioù gantañ e skrivas e oberenn gentañ evit ar piano d'an oad a 14 vloaz. D'an oad a 20 vloaz, e 1926, e sinas e sonadenn gentañ hag e siñfonienn gentañ ivez a reas berzh raktal er bed a-bezh.
E 1927 ec'h urzhias gouarnamant soviedel e eil siñfonienn digantañ a-benn lidañ deiz-ha-bloaz Dispac'h Rusia. D'ar memes bloaz e voe enoret gant un diplom da geñver kenstrivadeg etrevroadel ar piano e Varsovia.
A bep eil tro azeulet pe grozet e krogas Dmitri Chostakovitch gant ur respet arvarus, taget ken e oa gant ar gomunourien, diskuliet meur a wech evit e reizh pe e zireizh. E opera "ar fri", da skouer, savet diwar levr Nikolaz Gogol e 1930, a reas brud forzh pegement e-touez ar bobl a-raok bezañ pismiget ha berzet abalamour d'e zoare bourc'hiz ha disherit.
E 1934 e eil opera bremael, "Lady Macbeth eus Mtsensk" a reas berzh bras ivez, en Unaniezh Soviedel koulz hag er broioù all. Koulskoude, goude un abadenn e Moskov, daoust ma oa Stalin e-touez an arvesterien, e voe embannet ur pennad-skrid e 1936 er Pravda, titlet anezhañ "An dizurzh o kemer plas ar sonerezh" ha kondaonet ennañ e labour. Harzet e voe an abadennoù hag embannet e voe e oa Chostakovitch "enebour ar bopl".
Rediet e voe Dmitri Chostakovitch da ziskrogiñ eta. Skrivañ a reas e siñfoniennoù niv 5 (1937), niv 6 (1939), niv 7 - Leningrad- (1942), degemeret mat gant ar Parti. Dizuet e 1941 e voe anvet kelenner e skol sonerezh Leningrad hag e resevas Priz Stalin evit e "bempad gant ur piano". E 1948 avat e voe skarzet gant Jdanovism hollc'halloudus. Kollet e voe gantañ e labour kelenner betek 1961. E vab Maxim memes a zleas e gondaoniñ dirak an holl.
Resev a reas Priz Etrebroadel ar Peoc'h koulskoude e 1953.
Rehabilitet en-dro e 1958 (e-pad an distalinañ), Dmitri Chostakovitch a voe ar sonaozer kentañ a resevas, e 1966, titl "Haroz al Labour".
Mervel a reas d'an 9 a viz Eost 1975, goude meur a arsav kalon.
Republik Soviedel Stavropol
Ur Republik Soviedel berrbad e oa Republik Soviedel Stavropol (ruseg: Ставропольская Советская Республика) bet savet evel ur rann eus RSKS Rusia d'ar 1añ a viz Genver 1918 e Stavropol e mervent Rusia hag aet da get d'ar 7 a viz Mezheven 1919 pa oa bet enteuzet gant Republik Norzh Kaokaz.
Stavropol e oa kêr-benn ar Republik.
Pesk-heskenn minvoan
Ar pesk-heskenn minvoan (Pristis zijsron) a zo ur pesk migornek. Bevañ a ra e meurvor Indez hag e kornôg ar meurvor Habask.
Transmission Control Protocol
Ur c'homenad dezougerezh eo an Transmission Control Protocol (TCP) a ziogel ur gwazadur solius erduet kennaskañ evit ur froud eizhbitoù. Eus ar gwazadur nann-solius pourvezet gant IP e-pad kas roadennoù d'un urzhiataer all e vez TCP o pourchas ur gwazadur solius azlakaat roadennoù d'an arloadoù. D'hen ober e rank goustegañ ar c'holloù hag an dilerc'hioù e c'hell un etre-rouedad amkanañ.
E ragenep diouzh TCP, UDP (User Datagram Protocol) a zo ar c'homenad dezougerezh nann durc'haet kennaskañ. Herrus-kenañ eo neuze hogen nebeut solius war an dro. Arveret eo gant ar Genrouedad evit treankañ sten "war ar prim" war lec'hienn skingomzioù pa n'eo ket dleet evit ar roadennoù treuzkaset bezañ peurvat.
War IP eo TCP o skoaziañ.
Un dezougerezh solius
Un arouezadur diazez eo ar soliusted evit ur reizhiad stlennegel. Da skouer, un arload ergrafet evit kas roadennoù d'un drobarzhell enankañ-ec'hankañ, ur voullerez da skouer, e vez skrivet roadennoù evit an drobarzhell-se gant an arload hogen ne vez ket evezhiet gantañ hag e vefent o degouezhout hep distresadurioù. Skoaziañ a ra d'hen ober war soliusted ar reizhiad stlennegel a ziogel ent reol ne vefe ket kollet nag arredaolet ar roadennoù. Meziant an etre-rouedad a rank neuze diogelañ ur c'hehentiñ herrus ha solius : dleet eo d'ar roadennoù degouezhout en urzh ha tremen hep bezañ kollet nag arredaolet.
Arouezadurioù ar gwazadur TCP
Evit ur goulever arloadoù eo dezverket TCP gant perzhioù-se :
> Durc'hadur kennaskañ : Kinnig a ra TCP ur gwazadur durc'haet kennaskañ eleze e vez un arload o c'houlenn diazezadur ur c'hennaskañ gant ur paker ha war-lerc'h a dreuzkas e roadennoù war ar c'hennaskañ-se.
> Kehentiñ poent ouzh poent : Gant daou benn eo e vez graet an holl gennaskadurioù TCP.
> Soliusted hollel : Kinniget eo gant TCP ne vez ket roadennoù o vankañ pe ziurzh kaset war ur c'hennaskañ. Azlakaet int evel e vezont kaset.
> Kehentiñ daouank diaser : War an daou du e c'hell ar roadennoù redek war ur c'hennaskañ TCP hag e c'hell pep arload ec'hodiñ a-drumm.
> Diazezadur solius ar c'hennaskerioù : Pa vez daou arload o loc'hañ ur c'hennaskañ TCP e rankont en em lakaat a-du war ar fed eo ur c'hennaskañ nevez eleze duilhioù arredaolet eus kennaskadurioù tremenet ne c'hell ket bezañ kemeret evel duilhioù ar c'hennaskañ nevez na saotrañ e vont en dro.
> Klozadur diogelet ar c'hennaskadurioù : Galloud a ra un arload digeriñ ur c'hennaskañ ha treuzkas roadennoù ha da c'houde goulenn ma vo klozet ar c'hennaskañ. Diogelañ a ra TCP e vo azlakaet an holl roadennoù a-raok klozañ ar c'hennaskañ.
TCP hag IP
Arverañ a ra TCP gwazadur IP da treuzkas kannadoù. Pep hini anezhe a vez bolc'hennet e-barzh ur stlennanvon IP da vezañ treuzkaset er rouedad. Pa vez ar stlennanvon o tegouezhout gant an ostiz kasadour e vez IP oc'h azlakaat an endalc'had da TCP. Ne vez ket IP o lenn endalc'had ar c'hannadoù ha ne vez ket oc'h ober deveizadurioù gante ; arveret eo IP gant TCP evel ur reizhiad kehentiñ duilhioù a vez o kennaskañ ostizoù e pennoù ur c'hennaskadur. War e du e vez IP o tanzen ar c'hannadoù TCP evel roadennoù da dreuzkas.
Ar porzhioù komenad
Pep arload al liveoù uhellañ hag a vez oc'h arverañ gwazadurioù TCP a vez war an dro oc'h arverañ un enankañ/ec'hankañ dediet evitañ. Porzhioù komenad e vez graet anezhe.
Daveet int war daou eizhbit ha niverennet eus 0 da 65535.
Ul lodenn anezhe a zo amberzet. An niverennoù eus 0 da 1023 o deus. Da skouer :
> 1 evit ICMP,
> 21 evit FTP,
> 23 evit Telnet,
> 80 evit HTTP.
Dolganeg
thumb|right|270px|Dolgan e gwer.
Transmission Control Protocol
Ar porzhioù komenad
An niverennoù all a c'hell bezañ korvoet gant an arloadoù a vez oc'h arverañ gwazadurioù TCP/IP.
Dolganeg
Ur yezh altaek eus ar skourr yezhoù turkek an norzh eo an dolganeg (dolgan), komzet gant tro-dro da 5.000 den (diwar 6.945 den en holl) e Yakoutia e Rusia (Azia) (1994).
Skrivet e vez gant al lizherenneg kirillek.
Transmission Control Protocol
Ar porzhioù komenad
Galloud a reer gwareziñ an urzhiataerioù war ar rouedadoù o verzañ an haeziñ war porzhioù 'zo ha neuze da arloadoù 'zo.
Lavaret e vez neuze eo digoret pe serret ur porzh.
Patrick White
Patrick White a oa ur skrivagner aostralian ganet e Londrez d'an 28 a viz Mae 1912 ha marvet e Sydney d'an 30 a viz Gwengolo 1990.
Skrivet en deus romantoù, danevelloù ha pezhioù-c'hoari. En o zouez emañ The living and the dead (Re vev ha re varv).
Bet en deus priz Nobel al lennegezh e 1973.
Neutralizadur
Er yezhoniezh e vez implijet an termen neutralizadur pe liveadur (saoz.: neutralisation) war tachenn ar fonologiezh hag ar fonetik evit komz eus ar fed ma teu da vezañ liveet un diforc'h etre daou fonem. Da lâret eo e kenarroudoù fonetikel pe fonologel 'zo ne vez ket enebet ken fonemoù resis dre ma'z a da get an diforc'h etre perzhioù resis:
'''Neutralizadur al lec'h distagañ Bez' ez eus e saozneg tri fonem dre fri enebet an eil re ouzh ar re all peurliesañ:
1583
Diwar-benn bloavezh 1583 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Neutralizadur
Ne vez ket enebet ar sonennoù dre fri-mañ avat dirak ar c'hensonennoù dre serriñ (/p, t, k/) e diabarzh an hevelep morfem:
'''Neutralizadur ar vouezh: E brezhoneg, evel meur a yezh all, en o zouez an alamaneg, an izelvroeg, an turkeg hag ar ruseg, e vez divouezhiet ar c'hensonennoù dre serriñ e dibenn ur ger, da lâret eo e vez liveet an diforc'h /t/ ~ /d/, /p/ ~ /b/, /k/ ~ /g/ e dibenn ar gerioù, d.s. "boaz" (anv-kadarn) distaget dres evel "boas" (anv-gwan) daoust d'an doare-skrivañ.
En afrikaneg da skouer e teu meur a c'her da vezañ heñvelson abalamour d'al liveadur, d.s. hard ("kalet") distaget dres evel hart '("kalon").
1583
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1583
Neutralizadur
Gwelit ivez:
Kimyəvi reaksiya Хімічная рэакцыя Хімічная рэакцыя ckb:کارلێکی کیمیایی Adwaith cemegol Kemia reakcio Erreakzio kimiko fa:واکنش شیمیایی Aadomidõ ümbreistmine Réaction chimique Gemyske reaksje Reacción química Kemijska reakcija Reyaksyon chimik Kémiai reakció Reaction chimic Kemiala reakto Efnahvarf 化学反応 ქიმიური რეაქცია Reactio chemica Reaziun chimiga Cheminė reakcija Ķīmiskā reakcija रासायनिक प्रतिक्रिया Tindak balas kimia Cheemsch Reakschoon रासायनिक प्रतिक्रिया Kjemisk reaksjon Kjemisk reaksjon Reaccion quimica Ruranakuy Reacție chimică Riazzioni chìmica Hemijska reakcija රසායනික ප්‍රතික්‍රියා Chemical reaction Chemická reakcia Kemijska reakcija Muvandu wemishonga Kimikal dibusocod Reaksioni kimik Хемијска реакција Réaksi kimiawi வேதியியற் தாக்கம் Reaksyong kimikal Kimyasal tepkime خىمىيىلىك رېئاكسىيە Phản ứng hóa học Ìdarapọ̀mọ́ra kẹ́míkà 化學反應
La Roche-en-Ardenne
La Roche-en-Ardenne (e walloneg;Li Rotche) a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e proviñs Luksembourg.
Plaisenn
Ar blaisenn, pe lizenn ruz, pe tarzhenn, (Pleuronectes platessa) zo ur pesk mor plat.
Roued
Ur roued zo ur benveg pesketa pe chaseal a ro an tu da dapout preizhoù, pesked dreist-holl.
Graet e vez gant un seurt gwiadenn a zo mailhoù, da lavaret eo toulloù etre kordennigoù kroaziet. An toull-se a vez graet al lagad pe ar mell anezhañ ivez. Pa implijer ur roued evit trapañ loened (pesked, laboused, kresteneged, amprevaned hag all...) e vez astennet ar ster da bep trap difetis ma lakaer tud da gouezhañ ennañ (sell ouzh al lavarenn "kouezhañ e rouedoù un den bennak". Ur roued a implijer ivez e sportoù paliked evel an tennis, ar badminton, ar ping-pong pe sportoù bolotenn evel ar volley-ball pe ar water polo. Staliet e vez e-kreiz an dachenn c'hoari da zispartiañ tu c'hoari pep hini (pe pep skipailh). Ar bolotenn pe ar vell a ranker kas eus an eil tu d'egile dreist d'ar roued.
Huizen
thumb|right|200px|Huizen thumb|right|200px|Lec'hiadur Huizen thumb|right|150px|Banniel Huizen thumb|right|90px|Ardamez Huizen thumb|right|160px|Krugell an oadoù (01/01/2008) Huizen (distagañ : ) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. Dont a ra an anv "Huizen" eus an nederlandeg "tiez", peogwir e soñjer ez eo eno ma voe savet an tiez mein kentañ a gaver er rannvro-se. 23,28 km² eo gorread Huizen (douar : 15,78 km², dour : 7,5 km²) ha d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 42 048 annezad enni.
Anvin
Anvin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
13 Gouere
Lidoù
Sant an deiz : Sant Turio
Lammoù-dour Kalandula
Lammoù-dour Kalandula zo lammoù-dour war ar stêr Lucala, e proviñs Malanje, en Angola. Lavaret e vez int an eil, pe an trede brasañ en Afrika. 104 m uhelder zo dezho.
En amzer an trevadennerezh portugalat e oant anvet Quedas do Duque de Bragança, Lammoù Dug Bragança, diwar anv Dug Bragança.
Huizen
Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Huizen ez eus 27 dileuriad :
Plymouth
Plymouth zo anv ur gêr eus mervent Bro-Saoz, a gaver ivez e meur a vro, diwar anv ar stêr Plym.
hag ivez:
Impalaeriezh Tu'i Tonga
Bet eo Impalaeriezh Tu'i Tonga un impalaeriezh veur en Oseania.
E-tro 950 eo kroget an impalaeriezh d'en em stummañ goude diskar Tu'i Manu'a e Samoa ha Tu'i Pulotu e Fidji. Kempred e oa moarvat d'an impalaeriezh mikronezian diazezet e Yap. thumb|right|150px|Kartenn Polinezia
An emled (1200-1500)
E-doug ren an Tu’i Tonga, ar Roue Momo hag e vab Tu’itâtui ( Tu’i Tonga) eo en em ledet an impalaeriezh betek pakañ an holl inizi Fidji ha darn eus an inizi samoan. Kendalc'het he deus an impalaeriezh d'en em astenn neuze betek pakañ Kornôg ha kreiz Melanezia ha Mikronezia penn-da-benn. E barr he nerzh, en em lede an impalaeriezh war vor war ouzhpenn tri milion kilometr karrez. Tachennoù all na oant ket kabestret war-eeun gant an impalaeriezh a oa ret dezho paeañ truajoù. Dindan ren mab Tu’itâtui e voe dilec'hiet ar gêr-benn adarre ha lakaet e Mu'a, brudetañ kêr-benn en istor an Impalaeriezh.
Morlu an Impalaeriezh
War he morlu e oa diazezet berzh an Impalaeriezh dreist-holl. Al listri boutinañ a oa anezho kanoeoù mordreizhañ warno gouelioù karrezennek. Betek 100 den a c'halle mont e-bourzh al listri brasañ. An Tongafuesia, an ‘âkiheuho, al Lomipeau hag an Taka’ipômana a oa al listri heverkañ. A-drugarez d'he morlu eo deuet Tonga da binvidikaat; kalz madoù ha truajoù a yae da binvidikaat teñzor ar roue.
Diskar Tu'i Tonga ha div dierniezh nevez
Kregiñ a reas berz an Tu'i tonga da goazhañ abalamour d'ar brezelioù niverus ha d'ar gwaskoù diabarzh. Evit stourm a-enep d'an dra-se e voe krouet ar falefâ, anezhañ ur c'huzulier politikel, evit an Impalaeriezh. En deroù e reas berzh ar falefâ hag e teuas a-benn da zerc'hel an dierniezh en he sav met ne oa ket diskoulmet an tabutoù diabarzh ha meur a rener a voe muntret.
Ar re anavezetañ anezho eo bet Havea I ( Tu'i Tonga), Havea II (XXII Tui'Tonga), ha Takalau (XXIII Tu'i Tonga), chomet brudet abalamour d'o c'hrizder. Da-heul drouklazh Takalau, e-tro 1470, e voe adframmet an Impalaeriezh. Strishaet eo bet roll an Tu'i Tonga d'ar bed relijiel tra ma veze lakaet en he sav un dierniezh nevez Tu'i Ha'atakalau evit merañ ar vro. Ar Penn kentañ gant an titl nevez eo bet Mo’ungâmotu’a a oa mab henañ Takalau ha breur yaouankañ Kau’ulufonua I a zeuas da vezañ ar XXIV da zougen an titl a Tu'i Tonga. War-raok ez eas ar renad e-pad ouzhpenn 100 vloaz hogen, tre evel evit an Tu'i Tonga, ne zeuas ket a-benn an dierniezh nevez da zizarbenn an tennderioù diabarzh ha diavaez. Savet e voe un trede tierniezh neuze : hini Tu’i Kanokupolu. E-kerzh o renad ez eas galloud an Impalaeriezh war greizennañ hag e kollas tamm-ha-tammm he levezon. E 1600 e voe argaset an Impalaeriezh eus an inizi Samoa gant an tiegezh Malietoa.
Yezhoù koiek-sanek
Yezhoù orin su ha reter Afrika eo ar yezhoù koiek-sanek. E su Afrika e vezont komzet gant ar C'hoied hag ar Saned hag e reter Afrika gant an Hadzaed hag ar Sandawiz. Brudet ez int evit o c'hlikoù hag-eñv n'int ket ar yezhoù nemetiñ d'o implijout.
Impalaeriezh Tu'i Tonga
Berzh Tu’i Kanokupolu
Diazezet e oa bet an dierniezh-mañ war-dro 1610, renet gant Ngata a oa mab d'ar Tu’i Ha’atakalaua. N'eo ket bet an dierniezh nevez-mañ evit kemer lec'h an tierniezhioù kent avat. Er c'hontrol, kenstrivañ a rejont gant an Tu’i Ha’atakalaua a-benn merañ ar vro. D'ar mare-se e oa levezonet-kenañ an Tu’i Kanokupolu gant ar politikerezh samoan rak mamm ar Penn a oa ur verc'h da Ama, ur Penn samoan uhel eus Safata. Kement-se zo disoc'het war ur renerezh gwevnoc'h ha bruzhunetoc'h a verk deroù an demokratelezh.
Yezhoù koiek-sanek
Ar familh yezhoù Afrika bihanañ e rummadur Greenberg ez int. N'asantont outi tout ar glaskerien, avat, hag implijet e vez alies an termen "koek-sanek" gant ur ster douaroniel kentoc'h eget genel, evel papouek pe aostraliek. Posupl eo ez eo Yezhoù Juu-ǂHoan ha Yezhoù Tuuek heñvel a-walc'h abalamour d'ur Sprachbund afrikan kentoc'h eget abalamour d'un darempred genel tra ma'z eo ar yezhoù koek embroidi nevez a-walc'h er rannvro. Ouzh ar sandaweg e kreiz Afrika e c'hellfe bezañ liammet ar re-mañ.
Kent astennadur ar v Bantoued e komzed ar yezhoù-se e-barzh an holl reter ha su Afrika. Hiziv, avat, ne vezont kavet nemet e dezerzh Kalahari hag e kreiz Tanzania.
Impalaeriezh Tu'i Tonga
Sevenadur
Unan eus lec'hioù brudetañ Tonga eo Ha'amonga 'A Maui bet krouet e-kerzh ren Tu'itatui en. Douaret e veze rouaned ha rouanezed Tonga el Langi, anezhañ ur grugellad vein ledan.
Yezhoù koiek-sanek
En arvar da vont da get ez eo darn vrasañ ar yezhoù-se ha darn vrasañ anezho n'o-deus ket skritur ebet. An hini nemeti gant un niver bras a-walc'h a gomzerien a zo an namaeg, komzet e Namibia gant 250.000 a dud, tra m'eo ar sandaweg implijet gant 40.000 a dud e Tanzania.
Rummouriezh
Dre ma n'eus prouenn ebet ez eo liammet ar yezho koiek-sanek e weler evel familhoù distag ar peurliesañ
Hadzaeg
Digenvez eo hadzaeg war a seblant hag ar c'herent tostañ eus an hadzaed a c'hellfe bezañ ar bigmeed eus kreiz-Afrika
Sandaweg
Gallout a rafe ar sandaweg bezañ liammet ouzh ar yezhoù koek. Heñvel a-walc'h ez eo ar raganvioù hag un niver vat eus gerioù roll Swadesh met pas a-walc'h da brouiñ an darempred etrezo. Liamm ebet o-deus ar Sandawiz gant a hadzaed.
Bruz
Bruz a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
Douaroniezh
Ar Sec'h a gember gant ar Gwilen e Bruz.
Ardamezioù
"benet etre gwad ha sabel, ur c'houwifrell kommek en glazur, balirant war al lodennadur; ar c'hentañ karget gant ur vroennenn brug geotet, an eil gant ur groaz brezel 1939-1945 gant ur steredenn en arc'hant alaouret; e gab en erminoù"
Republik Soviedel ar Mor Du
Ur Republik Soviedel berrbad e oa Republik Soviedel ar Mor Du (ruseg: Черномо́рская Сове́тская Респу́блика) bet savet evel ur rann eus RSKS Rusia e miz Meurzh 1918 e ez-gouberniya impaelourel ar Mor Du e mervent Rusia.
Mont a reas da get pa oa bet enteuzet e Republik Soviedel ar Mor Du-ha-Kuban.
Novorossiysk e oa kêrbenn ar Republik.
Choreg
Ur yezh altaek eus ar skourr yezhoù turkek an norzh eo ar choreg (shor pe aba), komzet gant tro-dro da 9.446 den (diwar 16.652 a dud en holl) en Altai Krai, C'hakas ha Gorno-Altai e Rusia (Azia) (1989).
Klasket e vez reiñ lusk d'ar yezh] adarre.
1003
Diwar-benn bloavezh 1003 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1003
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1003
Genappe
Genappe (Genepiën en izelvroeg ha Djinape e walloneg) a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e proviñs Brabant Wallonia.
Saul Bellow
thumb|Saul Bellow Saul Bellow, ganet Solomon Bellows, a oa ur skrivagner ganet e Kebek d'an 10 a viz Even 1915 en ur familh yuzevien eus Rusia.
Unvez gwereañ
Anvet e vez skramm pe unvez gwereañ trobarzhell gwereañ an urzhiataer. Daou rizh unvez gwereañ a zo :
Aroueziadurioù kalvezel
Setu un daolenn a ro da anavezout gant peseurt despizadur aliet e c'heller kefluniañ ur gwereadur war ur skramm hervez e vent (sellit a-is). Da c'houzout eo e c'heller kefluniañ gwereadur ur skramm gant meur a zespizadur hervez e c'hallusterioù kalvezel da lavaret eo e c'heller kefluniañ un daspizadur izeloc'h eget an hini aliet pe vrasoc'h o c'houzout ma ne vefe ket tu neuze gwereañ kement a livioù (SVGA da skouer e Modoù kevregañ.
Saul Bellow
Romantoù, evel Herzog pe Humboldt's gift (Donezon Humboldt), a ya d'ober lodenn vrasañ e oberennoù. Savet en deus ivez pezhioù-c'hoari ha troet oberennoù Isaac Bashevis Singer.
Bet en deus ar priz Pulitzer ha priz Nobel al lennegezh e 1976.
Unvez gwereañ
Reoladoù espern ar gremm hag ar skinad
Revoud a ra ur bern reoladoù evit an unvezioù gwereañ a-benn espern ar gremm dispignet gante (rediañ ar genderc'herien da vevennañ beveziñ tredan o ardivinkoù) hag a-benn bevennañ ar skinad ganet gante (dreist-holl evit ar skrammoù kathodek).
Saul Bellow
Marvet eo er Massachusetts d'ar 5 a viz Ebrel 2005.
Unvez gwereañ
Reoladoù espern ar gremm hag ar skinad
Ur reolad anvet MPR1 a oa bet danzeet e dibenn ar bloavezhioù 80 gant ur bennadurezh eus Sveden. Deut e oa da vezañ ar reolad MPR2 e 1990 ha anavazet ent etrebroadel abaoe (muzuliañ an ec'hodadurioù skinad eus an ardivinkoù a vez oc'h oc'hodiñ gwagennoù tredansavel).
Ar skoueriegezh TCO a oa bet danzeet gant ar Swedish Confederation of Professional Employeers e 1992. Ganti e veze didermenet al live ec'hodiñ skinad uc'hek e c'hellfe an trevnad mont en e vetek (gant ar reoladoù MPR e veze savelet kentoc'h al live surentez izek).
Daskemmet e oa bet ar reolad TCO e 1992 e 1995 hag e 1999 da zanzen ar reoladoù TCO92, TCO95 ha TCO99.
Gant ur bodad kenderc'herien aveadoù stlennegel (VESA - Video Electronics Standards Association) e oa bet danzeet ar reolad DPMS (Display Power Management Signalling). Gant ar reolad-se e vez savelet pevar live arc'hwel evit an ardivinkoù a heuilh anezhañ :
Monitor Манітор Monitor hsb:Wobrazowka Дисплей Bildschirm Monitor de vídeo Monitor Ekrani Bildskärm
Guiglia
Guiglia a zo ur gumun eus Italia e proviñs Modena gant 4 047 a dud d'an.
Bloavezhioù 1880
Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù
Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1880
Heuchin
Heuchin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall). Pennlec'h Kanton Heuchin eo.
Claire Bretécher
Claire Marie Anne Bretécher (Naoned, 17 a viz Ebrel 1940 - Pariz, 11 a viz C'hwevrer 2020) a oa un dresourez hag ur senarioerez bannoù-treset.
Buhez
E 1963 e krogas gant ar vicher dre genlabourat gant René Goscinny. Etre 1965 ha 1966 e labouras evit ar gazetenn Tintin. Adalek 1969 e labouras evit ar gelaouenn Pilote, ma krouas an dudenn anvet Cellulite.
Etre 1969 ha 1971 e labouras evit ar gelaouenn Spirou. D'ar mare-se e kemmas he doare da dresañ, a droas da zamheñvel ouzh hini Reiser.
E 1972 e krouas l'Écho des savanes asambles gant Marcel Gotlib ha Mandryka. Perzh a gemeras ivez en ur gazetenn ekologour miziek anvet Le Sauvage. Adalek 1973 e krogas da labourat evit ar gelaouenn Le Nouvel Observateur. E 1981 e paouezas da genlabourat ganti, met er gelaouenn-se e voe embannet he bannoù_treset en-dro e-pad an hañv 2008. Al lodenn vrasañ eus hec'h albomoù he deus lakaet embann hec'h-unan.
Ar prederour Roland Barthes (1915-1980) he lakaas da wellañ sokiologourez ar bloaz e 1976.
Brehant-Monkontour
<HR noShade>
Brehant-Monkontour a zo ur gumun eus Kanton Plened-Yugon, e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh.
Ardamezioù
En gul, e leonparzh en argant
Istor
Bréhand e oa enni Trebrid, Trezeniel, ha Tregenestr.
1584
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1584
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1584
Turbodenn
An durbodenn (Psetta maxima) a zo ur pesk mor plat, kar d'ar rouzenn.
Kevre Savoia
Kevre Savoia (Ligue Savoisienne e galleg; Liga de Savouè en arpitaneg) a zo ur strollad politikel dizalc'hour krouet e 1995 gant Jean de Pingon goude m'en doa embannet un heuliad pennadoù er c'helaouennoù Le Faucigny ha Présence savoisienne. Anvet e voe Ligue des Droits Savoisiens (kevre ar gwirioù savoiat) da gentañ ha neuze Kevre Savoia (Ligue de Savoie). Renet e oa gant Patrice Abeille (1954-2013).
Dennebrœucq
Dennebrœucq a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais, e Bro-C'hall.
Mortepez
Ar vortepezenn, pe troad-moc'h, pe poch-pez, (Pollicipes pollicipes pe Pollicipes cornucopia), a zo ur c'hresteneg mor mat da zebriñ hag a vev stag ouzh ar reier. Droukvesket e vez a-wechoù gant ar garili.
Kevre Savoia
War zigresk eo al luskad abaoe. Kollet e oa bet e sez er c'huzul rannvroel e 2004 abalamour d'ar sistem-votiñ. Ur statud a seller en doa bet e Rannvroioù ha pobloù kengred met diarbennet e voe e 2005 goude ma oa bet embannet pennadoù enep-islamat gantañ en e gelaouenn Le Savoisien. Un ezel eus Emglev Libr Europa eo c'hoazh.
Mortepez
Doareoù pennañ
War-dro 5 cm eo he hirder. Un troad du skantek a ya d'ober lodenn izelañ he c'horf pa eo tric'hornek ha goloet a blakennoù arwenn (un dek plakenn vihan toget gant 5 plakenn vrasoc'h) he lodenn uhelañ. Etre ar plakennoù-se e vez gwelet ar gwiennoù du.
Neudennoùigoù a zispak diouzh un toull e penn ar plakennoù brasañ ha ganto e vez tapet krog er boued : ar plankton.
Annez
Bevañ a ra ar vortepezenn stag ouzh ar reier goloet gant an uhelvor war aodoù mor Breizh ha re ar meurvor Atlantel, eus Bro-Saoz betek Senegal. Priziet-kaer eo el ledenez iberek hag aet eo da get e rannvedoù 'zo en abeg d'ur pesketaerezh drastus.
An anv
Implijet e vez ar ger mortepez e Bro-Leon en un doare hengounel hervez Alan-Gwenog Berr (Ichtyonymie Bretonne, II § 141). Troad-moc'h a vez lavaret dre holl e Bro-Gwened ha poch-pez pe Pas-pez e Kerne.
thumb|left|250px|Treid-moc'h er [[Kab Sizhun|C'hab]]
Alc'hweder sant Pêr
An alc'hweder sant Pêr (liester : alc'hwedered sant Pêr), pe alc'hweder-sant-Pêr , a zo ur spesad golvaneged bihan, brudet evit e gan, Alauda arvensis an anv skiantel anezhañ.
An anv
Dont a ra e anv skiantel eus ar galianeg alauda "alc'hweder" dre al latin ălauda hag eus an anv-gwan latin arvēnsis a dalv kement hag "er parkeier".
E-barzh Geriadur ar brezhoneg a-vremañ (Skol Vreizh, 2000, pajenn 796a) e skriv Frañsez Favereau e reer LAPOUSS/-S (PE EVN) SANT PER eus ar spesad alc'hwedered-mañ peurvuiañ. Savet eo bet an anv boutin brezhonek alc'hweder sant Pêr o veskañ daou anv poblek.
Ul labous brudet eo e Breizh. Ec'hweder zo un adstumm d'an anv, hag Eveder zo un adstumm all, deuet da vout anv-tiegezh. Labous Sant-Pêr zo un anv boas ivez, savet diwar ur vojenn : nijet e vefe an evn betek ar baradoz.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an unnek isspesad anezhañ :
Bleddyn Fardd
Bleddyn Fardd (fl. 1268-1283) a oa ur barzh kembraek a zo bet unan eus gwellañ Beirdd y Tywysogion (Barzhed ar Briñsed).
Barzh e oa Bleddyn Fardd e lez Gwynedd, ar priñs Llywelyn ap Gruffudd. Gant Dafydd Benfras en doa deszket e vicher. Chom a ra 14 barzhoneg gantañ, 7 meulgan ha 7 chadennad englynion; 458 linenn en holl. Sevel a reas marvnadoù da Dafydd Benfras, Goronwy ab Ednyfed (distain Gwynedd) hag e vab Hywel ap Goronwy. Ceir yn ogystal marwnad i Gruffudd ab Iorwerth ap Maredudd o Fôn. Kanañ a reas ur meulgan da Rhys ap Maredudd ap Rhys.
Brudet dreist pep tra eo e varvganoù da Llywelyn ap Gruffudd hag e vreudeur Dafydd hag Owain Goch. Sevel a reas ivez 'Marwnad Tri Mab Gruffudd ap Llywelyn', bloaziet war-dro 1283.
Kouign-rouanez
Ar gouign-rouanez (Tethya aurantium pe Tethya aurantia) zo ur spoueenn voulheñvel etre 2 ha 10 cm he zreuzkiz.
Ar spoueenn velen-orañjez-mañ zo stag ouzh ar reier gant he diaz hag un nebeud neudennoù a denn da wrizioù.
Bevañ a ra e mor an Hanternoz, e mor Breizh, e biz meurvor Atlantel hag er mor Kreizdouar.
Nonantola
Nonantola zo ur gumun en Italia e proviñs Modena, e rannvro Emilia-Romagna.
Pont-Marzhin
Pont-Marzhin zo ur gumun e Breizh e Liger-Atlantel (Bro-Raez), e gevred ar vro.
Douaroniezh hag armerzh
E Bro-Raez emañ ar gumun. Bevennet eo gant ar Lenn Veur er Mervent. Treuzet eo gant ar stêr Ognon. E 13 km e Su Naoned emañ, ha 12 km e Norzh Sant-Filberzh-Deaz.
Istor
Hervez ar vojenn e savas Marzhin Gwerzhav ur pont eno evit kevreañ Breizh ouzh Poatev-izel.
Dispac'h Gall
Krouet e voe kumun Pont-Marzhin e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Bouez hag e Bann Naoned. 18% eus ar boblañs a varvas e-pad Brezel Vendée. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Naoned.
Kersoren
Krouet e voe kumun Kersoren e 1865 diwar lodennoù eus kumunioù Bignon, Pont-Marzhin ha Gwerzhav.
Brezel-bed kentañ
Mervel a reas 75 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,86% eus he foblañs e 1911.
Kentumeg
Ar c'hentumeg a zo ur yezh digenvez komezt gant 200 a dud e stad Baouchi e biz Nijeria. Damvarv eo. Darn vrasañ ar meuriad a ra gant ar Tchameg ha gwelloc'h e komz ar gentumegerien diwezhañ ar yezh-se eget o hini.
Talareg
An talareg (Hyperoplus lanceolatus) a zo ur pesk mor.
Kentumeg
Hervez an hengoun e teu ar Jalabe eus ar Menezioù Muri ma vevent asambles gant pobloù Tso ha Kwa. E-pad an kantved, avat, e erruas an dchamed, a oa o tech'out argasadegoù ar Wajaed. Kenveuziñ a reas an div bobl ha dlizelel a reas ar Jalabe o yezh goustadig.
Pont-Marzhin
Trevadennoù
Brezel Aljeria: mervel a reas ur milour eus ar gumun d’an 13 a viz Kerzu 1958 hervez monumant ar re varv.
Lakaet e voe ar gumun e Kanton Reudied-1 pa voe diskaret Kanton Bouez e 2014.
Molaleg
Ur yezh penoutiek direnk eo ar molaleg (molala) komzet gwechall e Washington hag Oregon er Stadoù-Unanet.
Ur yezh varv an hini eo.
Kentumeg
Geriadur
Levezonet e oa bet geriadur ar c'hentumeg gant hini ar tchameg ha bez ez us damheñvelderioù gant tsoeg met darn vrasañ ar gerioù kentumek a zo dinav o orin.
Niverioù
Goude 5 ez eo an niverioù kentumek heñvel ouzh hini an tchameg, ar re etre 1 ha 5 a zo tost ouzh re an tsoeg.
Gwelet ivez
Yezhoù Nijeria
Epentezenn
Er yezhoniezh e vez implijet an termen epentezenn (diwar ar henc'hresianeg: epi "war" + en "e" + thesis "lakaat"; saoz: epenthesis), pe mezkresk, evit komz eus ouzhpennañ ur sonenn, pe meur a hini, d'ur ger, dreist-holl en e ziabarzh.
Bez' e c'hell bezañ degemeret er yezh unvan pe get pe zoken a-wezhoù nemetken, keñveriit:
Daou zoare epentezenn zo:
Implijet e vez alies vogalennoù epentezennek gant yezhoù ha ne vez ket kavet enne nemeur a gensonenn renk-ouzh-renk pe c'hoazh enne silabennoù oc'h achuiñ gant ur gensonenn pa amprestont gerioù a-seurt-se digant yezhoù all enne meur a gensonenn renk-ouzh-renk da skouer e japaneg:
Daoust ha ma vez implijet vogalennoù disheñvel a yezh da yezh, en o zouez [ɯ] e japaneg peurliesañ, e vez kavet stank-tre ar schwa, un <e> pe c'hoazh ur vogalenn heklev, da lâret eo an hevelep vogalenn kavet dija en hevelep ger evel er c'hembraeg "pobol".
Kavet e vez elfennoù epentezennek gante un arc'hwel yezhadurel ivez, da skouer e galleg:
E degouezhioù all e c'hell bezañ implijet elfennoù epentezennek evit sevel barzhoniezh, da skouer e latin:
Eil kantved kt JK
|  |
../.. | | | Eil kantved kt JK | | | ../..
Bloavezhioù 190 kt JK | Bloavezhioù 180 kt JK | Bloavezhioù 170 kt JK | Bloavezhioù 160 kt JK | Bloavezhioù 150 kt JK Bloavezhioù 140 kt JK | Bloavezhioù 130 kt JK | Bloavezhioù 120 kt JK | Bloavezhioù 110 kt JK | Bloavezhioù 100 kt JK
Kregiñ a ra an eil kantved kt JK d'ar 1añ a viz Genver -200 hag ec'h echu d'an 31 a viz Kerzu -101.
Skingomz war ar Genrouedad
Dre vras
Evel m'eo posupl kas programmoù ar skingomzoù war ar pellgomz e c'heller ober memestra war ar genrouedad dre ar protokol UDP. Meur a skingomzoù a vez kaset dre wagennoù koulz ha dre an Internet. Pa vezont kaset nemet dre ar genrouedad e vez anv eus Webradios e saozneg. Kinnig a reont programmoù liesdoare ha dreistordinal a-wechoù.
Ar Redadeg (kan)
Ret eo redek,
Skingomz war ar Genrouedad
Dre vras
Perzhded ar son a zo hervez ar red, perzhded ar c'henstagadur pe c'hoazh perzhded an teuliad a orin.
Evit Selaou
Gallout a reer selaou dre ur merdeer pe ur meziant evel VLC.
Ar Redadeg (kan)
Pa vez kaer an amzer
Pa vez noz pa vez deiz
Redek a gêr da gêr
Bec'h àrnomp, mall-bras eo monet
Bout lodek ha kemer perzh
Gwiskiñ ma botoù ha monet kuit
1,2,3 skarzh a ma zi
Glav pe heol pe fallamzer
'Verna ket bras, er-maez eh in,
A-dreuz parkoù ha koadoùier
1,2,3, me 'yay-me get ma c'hi !
Ribl d'ar bourrapl, 'pep lec'h e Breizh
Pondi, Kemperle, Sant Nazer
A vro Naoned da Benn-ar-Bed
1,2,3, me 'yay-me ha c'hwi ?
Dait ta genin da vale bro,
Da zizoleiñ hentoù nevez
Da anavet ar vraventez*
1,2,3, n'achuay ket hiriv !
Get kement a largentez
Ur bochad mignoned nevez
1,2,3 c'hoant 'm eus da esae !
Tud zo genin é redek
Leun a galon, a vegon
1,2,3 a di da di !
Tel Aviv
Tel Aviv-Jaffa ( hebraeg תל אביב-יפו, Tel Aviv a dalvez Run an nevez-amzer ; en arabeg تل أبيب-يافا, Tal Abīb-Yāfā) a zo ur veurgêr war aodoù Israel. An anv Jaffa a implijer a-benn envel ar gêr arab kozh a voe kendeuzet e 1950. Er veurgêr ez eus meur a gêr distag, en holl ez eus war-dro 3 milion a annezidi strewet war 14 km a-hed aod ar Mor kreizdouarel. E Tel Aviv-Jaffa ez eus war-dro 390 100 annezad, eil kêr vras ar vro eo. Anvet eo Gush Dan ar veurgêr, enni ar c’hêrioù Bat Yam, Holon, Ramat Gan, Givatayim, Bnei Brak, Petah Tikva, Rishon LeZion, Ramat Ha-Sharon ha Herzliya. En tolpad kêrel-se ez eus 3 100 000 a annezidi. E-pad an hañv e vez tomm ha gleb an amzer, padal eo kerreizh an hin e-pad ar goañv.
Al lod vrasañ eus ar c’hannatioù estren a gaver e Tel Aviv, dre ma n’eo ket anavezet Jeruzalem evel kêrbenn gant an holl stadoù. A-fet sevenadur ez eo kêrbenn Israel, hag ur gêr a vez gweladennnet kalz gant an douristed eo ivez.
Kêr Wenn Tel Aviv a zo enskrivet e glad bedel UNESCO.
Orin an anv
An anv Tel Aviv a voe dibabet d'an 21 a viz Mae 1910 e-touez meur a ginnig all, Herzliya en o zouez. Titl hebraek levr Theodor Herzl anvet Altneuland eo ivez. Evit a sell ouzh Jaffa e kaver meur a zisplegadenn : o tont eus ar ger hebraek yafah pe yofi,(brav, braventez) e c’hallje bezañ.
Krouidigezh ar gêr
E 1906 e oa an holl boblañs e Jaffa. Da vare bodadeg yuzevien Jaffa e klemmas ar berzhidi abalamour ma oa diaes dezho bevañ eno (re ger ar vuhez) hag ivez abalamour da zekred «Muhram» : dre an dekred-se e ranke ar yuzevien dilojañ bep bloaz. Setu perak e tivijont chom e bannlev Jaffa e-lec’h mont da greiz-kêr. E-pad ar vodadenn-se e kinnigas Arieh Akiva Weiss ma vefe savet ur gêr nevez. E ginnig a voe degemeret, hah aozet e voe ur gevredigezh, Yafo Agudat Bonei Batim (dont a rafe da vezañ Ahuzat Bait diwezhatoc’h), hec’h anv. Prenet e voe an douaroù, ha lodennet e 60 lodenn. Dasparzhet an 60 lodenn d’an 60 familh a oa ezel eus Ahuzat Bait. E-touez izili ar gevredigezh e oa Meir Dizengoff, hag a zeufe da vezañ maer Tel Aviv. Labourioù all a voe kaset da benn adalek an 11 a viz Ebrel 1909 a-drugarez d'ur gevredigezh all, Nahalat Binyamin hec'h anv. Dindan bloaz e voe savet meur a straed hag ur sistem merañ an dour ivez. 66 ti a voe savet. E 1914 e oa Tel Aviv ur gêr 100 hektar gorread dezhi. Ar c'hresk a chomas a-sav e 1917 pa voe skarzhet ar Yuzevien diouzh Jaffa, diwar urzh an Ottomaned.
Da vare Kefridi Breizh-Veur
Bec'h a savas etre arabed ha yuzevien dindan Kefridi Breizh-Veur. D'ar 1añ a viz Mae 1921 e voe un emsavadeg, ha yuzevien a voe lazhet gant arabed. Ar yuzevien a guitaas Jaffa neuze, evit mont da repuiñ e Tel Aviv. Dindan 5 bloaz (1920-1925) e tremenas poblañs Tel Aviv eus 2 000 annezad da 34 000. Kreskiñ a reas c'hoazh ar gêr e 1926, met ar c'hresk a chomas a-sav abalamour da gudennoù ekonomikel etre 1927 ha 1930. Ar vuhez sevenadurel a voe kaset war-raok pa voe krouet ar c'hoariva Ohel ha diazezet hini Habima e 1931. Kreskiñ a reas poblañs ar gêr en-dro e-pad ar pempvet Aliyah, ur wech degouezhet an nazied e penn an traoù en Alamagn. Lod brasañ ar yuzevien a guitaas Europa a zeuas da Del Aviv hag e 1937 e oa 150 000 annezad enni. Daou vloaz goude e oant 160 000, da lavaret eo ouzhpenn un drederenn eus yuzevien ar vro. Lod brasañ ar re a zeue eus Europa a reas annez e Jaffa, met reuz a savas gant an arabed etre 1936 ha 1939, bneuze e voe aozet ur porzh nevez e Jaffa e 1938. Aerborzh Lod (a zeufe da vezañ aerborzh Ben Gourion) ha hini Sde Dov a voe aozet e 1937 hag e 1938. Ar gêr wenn a voe savet er bloavezhioù 1930, pa zeuas ar savourien yuzev ezel eus Bauhaus o doa ranket kuitaat Alamagn.
E 1947 e voe savet raktres rann ar vro gant ABU, gant ar pal krouiñ div stad : unan evit an arabed, eben evit ar yuzevien. Sañset e oa tel Aviv (230 000 annezad d'ar mare-se) bezañ el lodenn yuzev, padal e oa sañset Jaffa bezañ el lodenn arab, met nac'het e voe ar raktres gant an arabed. Reuze a savas e 1947 hag e 1948, hag an arabed a grogas da guitaat Jaffa adalek miz Ebrel 1948. Tapet e voe Jaffa gant arme Israel d'ar 14 a viz Mae 1948. Er memes devezh e voe diskleriet dizalc'h stad Israel. Lakaet e voe Tel Aviv da gêrbenn betek ma'z afe ar gouarnamant da Jeruzalem, e miz Kerzu 1949.
Transportoù
An hent pennañ da vont betek Tel Aviv a zo anvet Ayalon Highway, treuziñ a ra ar gêr eus an norzh betek ar su. Pevar zi-gar a zo a-hed an hent-se. Tro 1 milion a dud a implij an tren-se bep miz. Linenn gentañ metro Tel Aviv a rankfe bezañ savet a-benn 2012. Gar kirri-boutin brasañ ar bed eo hini Tel Aviv. An aerborzh etrebroadel, aerborzh Ben Gourion e anv, a zo war-hed 20 km eus Tel Aviv, e Lod. En norzh e kaver aerborzh Sde Dov, evit an nijadennoù diabarzh.
Tmesis
Er yezhoniezh e vez implijet an termen tmesis (diwar ar henc'hresianeg: temnein "troc'hañ"; saoz: tmesis) evit komz eus troc'hañ ur ger e div rann evit gallout lakaat elfennoù all kenetreze.
Ur perzh reizh eus yezhadur ur yezh a c'hell bezañ an tmesis evel ma c'hoarvez gant verboù rannus en alamaneg pe en izelvroeg, da skouer:
Bloavezhioù 1870
Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù
Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1870
Paragoge
Er yezhoniezh e vez implijet an termen paragoge (diwar ar henc'hresianeg: paragōgḗ para- "dreist-" + agōgḗ "ren") (saoz. paragoge) pe lostkresk evit komz eus un doare epentezenn resis ma vez staget ur sonennn, peurliesañ ur vogalenn ouzh dibenn stumm orin deveradurel ur ger.
Dreist-holl e c'hoarvez pa vez amprestet ur ger digant ur yezh all disheñvel e framm fonologiezh hag a rank bezañ treuzfeurmet evit klotaat gant reolennoù fonotaktikel ar yezh a degemer anezhe, peurliesañ evit krouiñ ur silabenn digor (oc'h achuiñ gant ur vogalenn) diwar ur silabenn serr (oc'h achuiñ gant ur gensonenn), da skouer:
Ouzhpenn c'hoarvezhout pa vez amprestet gerioù diwar yezhoù all disheñvel o framm fonologel e c'hell degouezhout ar paragoge a-hed an amzer betek ma teu ar furmoù a-vremañ da vezañ disheñvel diouzh ar stummoù istorel ma oant bet diorroet diwarne, da skouer en italianeg:
Castricum
thumb|right|180px|Dorpskerk thumb|right|200px|Lec'hiadur Castricum thumb|right|150px|Banniel Castricum thumb|right|90px|Ardamez Castricum thumb|left|140px|Emgann Castricum thumb|left|140px|Krugell an oadoù (01/01/2008) Castricum (distagañ : )a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. 59,92 km² eo gorread Castricum (douar : 49,46 km², dour : 10,46 km²) ha d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 34 746 annezad enni. Ul lec'h ma teu an douristed eo : traezhennoù, tevinier ha lenn Alkmaar-Uitgeest a gaver e Castricum. Ar c'hêrioù, kêriadennoù ha distrigoù da-heul a ya d'ober kumun Castricum : Castricum, Akersloot, Bakkum, De Woude, Limmen. Un ti-gar a zo (pevar zren an bep eurvezh) ha dindan 28 munutenn e c'haller mont da Amsterdam.
Istor
D'ar 6 a viz Here 1799 e vo trec'h un arme gall hag izelvroat kaset gant Guillaume Brune war un arme saoz ha rusian kaset gant Ralph Abercromby ha Dug York. Emgann Castricum eo anvet an darvoud-se.
Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Castricum ez eus 23 dileuriad :
Sant-Pêr-Poualed
Gedarzh
Saint-Père-Marc-en-Poulet eo an anv e galleg. Talvezout a ra kement ha « Saint Pierre sur les Marches du pays d'Aleth », Sant Pêr war Marzhoù bro-Aled, bro ar Guriosolited. Sant-Père eeun oa a-raok 2018 pa oa divizet gant kuzul an ti-kêr adkemer e anv klok evit klotañ gant an istor hag en em ziforc'hañ diouzh ar c'hêrioù all anvet Saint-Père e galleg. Embannet eo bet ar dekred ofisiel d'ar 24 a viz C'hwevrer 2021.
Stenella
Stenella a zo ur genad e rummatadur ar morviled, ennañ delfined.
Elmet
Elmet (pe Elfed e kembraeg a vremañ) a vez graet eus ur rouantelezh vrezhon a oa neuze er vro a zo hiziv West Riding of Yorkshire. Petra bennak ma'z eo amsklaer he harzoù e oa bevennet gant ar stêr Sheaf er c'hreisteiz ha gant ar stêr Wharfe. Harzoù a oa gant Deira ha Bernicia en hanternoz hag er su ha gant ar pezh a oa marteze ur rouantelezh vrezhon vihan hag a oa war-dro Kraven war-du ar c'hornog.
N'eo ket sklaer pegoulz na penaos e oa ganet ar rouantelezh. Marteze e teuas diwar disrannadur rouantelezh Coel Hen met marteze ivez e tiskenn eus ur meuriad brezhon kozh a vefe deuet da vout dizalc'h adarre goude disparti ar Romaned e 410.
Ne ouzer nemet nebeut a dra diwar-benn istor ar rouantelezh. Unan eus he rouaned en deus kemeret perzh er c'hevredad bleiniet gant Urien Rheged da ziarbenn Angled Bernicia e 590. Goude muntr Urien ha diskar e rouantelezh e voe gourdrouzet Elmet muioc'h-muiañ gant rouantelezh Northumbria, nevez krouet, ha dav e voe dezhi sevel mogerioù-difenn war-dro Barwick-in-Elmet.
E 616 e voe aloubet ha distrujet ar rouantelezh gant Edwin Northumbria. N'eo ket sklaer petra a oa abeg ar brezel met marteze eo muntr Hereric e oa, un ezel eus familh roueel Northumbria harluet en Elmet a oa tad santez Hilda.
Yar-vor
Ar yar-vor (Zeus faber) (liester: yer-mor) a zo ur pesk mor.
Mojenn
An abostol Pêr en dije tapet krog en ur yar-vor evit tennañ ur pezh aour diouzh he genoù, alese an daou darch du (merkoù laosket gant e vizied) a bep tu d'ar pesk.
Aumerval
Aumerval a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Fonetik ar sonioù
Tennañ a ra da studioù perzhioù ar sonennoù skiantoù ar gwagennoù-son, da skouer penaos deskrivañ perzhioù ur sonenn, kensonenn pe vogalenn e vefe, hervez hirder hag uhelder ar gwagennoù-son a sav diwarni.
Liammet e vez ar studioù-mañ gant istachennoù-studi all ar fonetik, d.l.e. fonetik an distagañ ha fonetik ar c'hleved.
Enguinegatte
Enguinegatte a oa ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Edam-Volendam
Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Edam-Volendam ez eus 21 dileuriad :
Toun ruz
An toun ruz pe ton ruz (Thunnus thynnus) a zo ur pesk mor bras.
Waskoeg-wichrameg
Ur yezh en arvar da vopnt da get an hini eo.
Mathilde
Gerdarzh
Savet eo diwar ar gerioù germanek maht, a dalv « nerzh, galloud » ha hild(is) a dalv « stourm», a gaver en anvioù Hilde, Hilda (hag anvioù deveret all evel Brunehilde, Bathilde, Klotilda, Hildebrand, hag ur bern re all).
Priñsezed
Un anv diouzh ar c'hiz eo bet e lez Bro-Saoz en XIIvet kantved.
Bloavezhioù 1860
Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù
Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1860
Djiarongeg
Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr ar yezhoù gyaraongek eo an djiarongeg (jiarong, (r)gyarong pe chiarong) komzet gant tro-dro da 151,200 den (1993) norzh-kreiz Sichuan e Sina.
1004
Diwar-benn bloavezh 1004 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Heinrich Böll
Heinrich Böll a oa ur skrivagner alaman ganet e Köln d'an 21 a viz Kerzu 1917 ha marvet d'ar 16 a viz Gouere 1985.
1004
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1004
Heinrich Böll
Kemer a reas perzh er Strollad 47, asambles gant Günter Grass pe Uwe Johnson.
Fonetik ar c'hleved
Fonetik ar c'hleved (saoz. 'acoustic phonetics') a zo anezhañ un istachenn evit studioù ar fonetik.
Heinrich Böll
E-touez e romantoù emañ Der Zug war pünktlich (E koulz e oa an tren) pe Die verlorene Ehre der Katharina Blum (Enor kollet Katharina Blum).
1004
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1004
Heinrich Böll
Buhez
Heinrich Böll, a oa ganet e Köln, en Alamagn. Katoliked ha peoc'hgarourien e oa e dud, ha klask a rejont diwezhatoc'h talañ ouzh lanv ar Strollad Nazi. Nac'h a reas Böll emezeliñ en Hitlerjugend er bloavezhioù 1930.
Labouret en devoa da gentañ evel levraoueger a-raok mont gant studiañ an Alamaneg e Skol-veur Köln. E 1942 e timeze gant Annemarie Cech ha ganti en devoa tri mab. Bez e voe he kenlabourerezh diazez Heinrich Böll evit sikour gant troidigezhioù eus ar Saozneg pe Saozneg ar Stadoù-Unanet etrezek an Alamaneg. Enrolet er Wehrmacht, servijet en devoa e Bro-C'hall, Roumania, Hungaria ha war Talbenn ar Reter en URSS]. Eno e voe gloazet pêder gwech, ha tizhet e voe gant an terzienn Tifoidek. Prizoniet e voe gant an [[US Army e miz Ebrel 1945 ha kaset en ur c'hamp prizonidi brezel.
Priz Nobel al lennegezh zo bet roet dezhañ e 1972.
Rannvro Košice
Rannvro Košice (slovakeg: Košický kraj) a zo unan eus eizh rannvro Slovakia, lec'hiet e biz ar vro ; 6 751,9 km² eo he gorread. Unnek distrig (okresy) a zo enni. D'an 31 a viz Kerzu 2008 e oa 775 509 annezad enni (stankter : 115 annezad/km). Košice eo ar gêr-benn.
Kumunioù ha kêrioù
440 kumun a zo er rannvro, 17 kêr (lizherennoù tev) en o zouez.
Fonetik ar c'hleved
Tennañ a ra ar studioù-mañ d'an doare ma vez merzet sonennoù ur yezh, dreistholl pa vezer o teskiñ ur yezh-vamm.
Heemskerk
thumb|right|200px|Kastell Assumburg thumb|right|200px|Lec'hiadur Heemskerk thumb|right|150px|Banniel Heemskerk thumb|right|90px|Ardamez Heemskerk thumb|right|160px|Krugell an oadoù (01/01/2008) Heemskerk a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. 31,73 km² eo gorread Heemskerk (douar : 27,41 km², dour : 4,32 km²) ha d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 38 698 annezad enni.
Fonetik ar c'hleved
Liammet e vez ar studioù-mañ gant istachennoù-studi all ar fonetik, d.l.e. fonetik an distagañ ha fonetik ar sonioù.
Heemskerk
Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Heemskerk ez eus 25 dileuriad :
Istor
Ne ouezer ket eus pelec'h e teu an anv Heemskerk. Gouzout a reer e oa anavezet ar gêr da vare ar Grennamzer, hag en un diell eus 1063 ez eo anvet Hemezen Kyrica (da lavaret eo Iliz Hemezen), diwar anv ur seurez a oa o chom er vro. Meur a savadur istorel a gaver e Heemskerk evel an Huldtoneel, ur dorgenn faos e-kichen Rijksstraatweg. A-hervez e vije bet savet war ul lec'h bet implijet da santual gant Germaned a-raok mare ar Romanded.
Meur a emgann a voe e Heemskerk ha daou gastell (kastell Oud Haerlem ha kastell Heemskerk) a voe savet en hag en  kantved, da wareziñ Kontelezh Holland diouzh West-Friesland. Er kantved en em gannas annezidi Heemskerk etrezo, da-geñver Hoekse en Kabeljauwse twisten (brezel an higennoù hag ar moru) ha d'ar mare-se e voe distrujet an daou gastell. Kastell Heemskerk a voe savet en-dro. E 1492 e voe un emsavadeg gant tud Kennemerland ha pilet e voent gant alouberien aostriat. E lec'h an emgann emañ bered Hervormde Kerk hiziv an deiz.
E 1610 e voe kemmet anv kastell Heemskerk hag e teuas da vezañ kastell Marquette ma teuas meur a zenjentil hag a vrietin d'ober annez. Hiziv an deiz ez eo perc'hennet gant an embregerezh spagnol NH Hoteles hag ennañ e vez aozet prezegennoù hag euredoù. E reter Heemskerk emañ kastell Assumburg, savet gant ar pezh a chome eus kastell Oud Haerlem, e 1546. Nederlandse Hervormde Kerk en Nielenplein ha Kerkplein a voe savet e 1628. E liorzh an iliz ez eus un delwenn d'al livour Maarten van Heemskerck.
Labour-douar
Goude mare ar varc'hegeien hag an dudjentil e teuas hini al labour-douar. Ouzhpenn sevel chatal e veze produet sivi e Heemskerk, da gas d'ar gêr nesañ anvet Beverwijk, ma veze gwerzhet. Kaset e veze ar frouezh war gein azened, ha diwar se e voe lesanvet azened annezidi Heemskerk.
An ti-kêr kozh a voe savet e 1911 diwar ur steuñv gant Jan Stuyt. Un estaj a voe ouzhpennet e 1949. Laurentiuskerk (iliz katolik) a voe savet e 1891 diwar ur steuñv gant J.H. Tonnaer.
Maude
Maude a zo un anv-badez gallek (skrivet Maud bremañ peurvuiañ), ha saoznek.
Anv-tiegezh
Maude zo un anv-tiegezh a gaver en Iwerzhon hag e Bro-Saoz.