cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Somaliland
Istor
Kregiñ a reas an trevadennerezh saoz e 1884. E-pad an Eil brezel-bed e voe aloubet gant arme Italia e 1940, ha staget ouzh an trevadennoù italian all (Eritrea, Somalia), hogen adaloubet e voe gant ar Saozon bloaz war-lerc'h.
D'ar 26 a viz Mezheven 1960 e teuas Somaliland da vezañ dizalc'h diouzh ar Rouantelezh Unanet. Ur vro anezhi hec'h-unan e voe e-pad pemp devezh a-raok en em unaniñ gant Somalia italian d'ar 1añ a viz Gouere, da vont d'ober Republik Somalia. Hogen e-pad pell e voe dizemglev etre ar meuriadoù disheñvel hag enebiezh etre o fennoù evit mont e penn ar vro.
Er bloavezhioù 1980 e voe brasoc'h-brasañ an dizemglev-se, ha da-heul bloavezhioù a emgannoù e voe embannet republik Somaliland, evel ur stad distag diouzh Somalia, e 1991. En em ren a ra abaoe evel ur stad dizalc'h met n'eo ket bet anavezet evel-se betek-henn er bed, daoust m'he deus darempred gant un nebeud stadoù en diavaez (Djibouti, Etiopia, Breizh-Veur...).
Marcus Aurelius Marius
War a greder e oa ur gov hag a yeas da ofiser el lu roman. Goude marv Postumus e kemeras ar galloud met ne c'hellas ket e virout muioc'h eget un toullad mizioù (un nebeud devezhioù hervez an Historia Augusta). Unan eus an "Tregont Mac'homer a rae an Historia Augusta anezhañ
Mikstekeg Jamiltepec
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Jamiltepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 10.000 den (1983) e Mec'hiko.
Francesco
Adstummoù italianek
Fran, Franceschino, Franco, Cesco, Cisco, Cecco, Cecchino, Ceccardo, Checco, Chicchino, Chicco, Chino, Ciccillo, Ciccio, Cino.
Tud
Un toullad tud brudet zo bet a-hed an istor, en Italia dreist-holl, en anv Francesco.
1288
Diwar-benn bloavezh 1288 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1288
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1288
Sorikideged
Ar sorikideged eo ar bronneged a ya d'ober ar c'herentiad Soricidae. En o zouez emañ ar minelled, ar minoc'hed pe an tunig munut.
Spesadoù
3 iskerentiad ha 26 genad zo :
Skeuliadur tonennel
Kemmañ a c'hell live an hevelep tonenn ar-hed ar gomz, o vont war izelaat atav, betek ma n'hall ket diskenn pelloc'h war kromenn live ar gomz ha neuze e krog en-dro live ar gomz war an live diazez adarre.
Kavet e vez stank ar skeuliadur tonennel e-touez ar yezhoù komzet en Afrika ar C'hornôg dreist-holl.
Kavet e vez daou doare skeuliadiadur tonennel diazez e-touez yezhoù ar bed: diouzh un tu ec'h a live an holl donennoù war diskenn tamm-ha-tamm an eil war-lerc'h eben evit ma van an hevelep diforc'h live kenetreze atav hag en degouezh-mañ e ranker kregiñ e-dro adalek al live gomz boutin ur wezh tizhet al live izelañ m'eo gouest da distagañ an hini a zo o komz; diouzh a tu all, avat, e van live an donenn izelañ war live izelañ vouezh an hini a gomz keit ha ma'c'h a luve an tonennoù all war diskenn tamm-ha-tamm ha neuze ec'h a war dostaat an diforc'h live kenetreze hag en degouezh-mañ e ranker kregiñ e-dro adalek al live gomz boutin ur wezh ma teu re dost live an eil tonenn ouzh eben evit gallout o diforc'hañ.
Alies a-walc'h eo an donenn izela a hini a zo kiriek d'an diskennred ha levezonet e c'hell bezañ gant ar skeuliadur tonennel pe an holl tonennoù da heul pe c'hoazh an holl tonennoù nann-izel da heul nemetken.
Luzietoc'h eo mont-en-dro ar skeuliadur tonnnel e twieg komzet e Ghana, ganti teir zonenn: "uhel", "kreiz" (pe "etre") hag "izel" ha gallout a ra kregiñ ur ger bennak gant ur silabenn merket gant an donenn uhel pe gant an donenn izel. Evel ma c'hoarvez e meur a yezh all implijet gante ar skeuliadur tonennel, e twieg e krog hag e van un donenn izel e live izelañ mouezh an hini a zo o komz. Goude un donenn izel e tiskenn live un donenn uhel.
C'hoarvezout a ra an diskennenn donennel ivez etre div donenn greiz. Ha nueze e c'heller lâret ec'h eo un donenn uhel n'eus forzh peseurt tonenn gante an hevelep live hag un donenn uhel pe un donenn greiz araozi ha izeloc'h emañ atav live un donenn greiz evit un donenn uhel pe c'hoazh un donenn greiz araozi. Bewezh ma degouezh un donenn izel pe un donenn greiz e vez lakaat da diskenn live an tonennoù uhel pe uheloc'h da heul en un doare hollek betek tizhout all live izelañ hervez mouezh pep hini ha neuze e ranker kregiñ en-dro adalek al live diazez.
Meppel
Meppel
Kreskiñ a reas Meppel er kantved, tro-dro d'he forzh: d'ar mare-se e oa kalz stêrioù enni, hiziv an deiz ne chom nemet unan anezho. Roet e voe gwirioù-kêr da vMeppel e 1809. Kêr goshañ proviñs Drenthe eo. thumb|right|200px|Meilh De Vlijt e Meppel Alies e reer 'Meppeler Muggen' (pikerezed Meppel) eus tud Meppel. Dont a ra al lesanv-se eus ur vojenn : soñjal a rea da dud Meppel e oa tan e tour an iliz, met goude bezañ sellet a dost e voe merzet ne oa ken met ur bern pikerezed.
Skeuliadur tonennel
Taolenn 1. Skeuliadur tonennel e twieg gant tonennoù kreiz renk-ouzh-renk (uhel pe izel a rank bezañ an donenn gentañ)
Meppel
Dasparzh ar boblañs er gumun
Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Meppel : Broekhuizen, De Kolk, Havixhorst, Kolderveen, Kolderveense Bovenboer, Lindenhorst, Meppel, Nijentap, Nijeveen, Nijeveense Bovenboer, Rogat ha De Schiphorst.
Skeuliadur tonennel
Taolenn 2. Skeuliadur tonennel e twieg gant tonennoù uhel ha tonennoù kreiz an eil re war-lerc'h ar re all
Taolenn 3. Skeuliadur tonennel e twieg gant tonennoù uhel ha tonennoù izel an eil re war-lerc'h ar re all
Pa seller pizh ouzh an taolennoù 2 ha 3 e komprener pegen diaes e c'hell bezañ evit un den bet desket an twieg ganti da eil yezh ober an diforc'h etre an heuliad "uhel-izel-uhel" hag "uhel-izel-uhel".
Meppel
Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Meppel (kumun) ez eus 23 dileuriad :
Mikstekeg Metlatónoc
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Metlatónoc eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 46.648 den (2000) e Mec'hiko.
Anthreptes
Anthreptes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevarzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
C'hwec'h isspesad warn-ugent (26) en holl.
Untermensch
Untermensch zo ur ger alamanek a dalv kement hag isden (Untermenschen, istud, el liester). Implijet eo bet stank e kelennadurezh an nazied evit ober anv eus an dud a lakaent er renk izelañ, yuzevien, slaved, tsiganed, ha kement den ha ne oa ket arian, eus gouenn an aotrouien hervezo.
Orin
Dre fazi e kreder eo bet ijinet ar ger "isden" gant an nazied.
<!-- Since most writers who employ the term do not address the question of when and how the word entered the German language (and therefore do not seem to be aware of Stoddard's original term "under man"), "Untermensch" is usually back-translated into English as "sub-human."
However, it is possible that Stoddard constructed his "under man" as an antipode to Friedrich Nietzsche's Übermensch (or superman) concept. Stoddard doesn't say so explicitly, but he refers critically to the "superman" idea at the end of his book (p.262). Wordplays with Nietzsche's term seem to have been used repeatedly as early as the 19th century and, due to the German linguistic trait of being able to combine prefixes and roots almost at will in order to create new words, this development was even somewhat logical. For instance, German author Theodor Fontane contrasts the Übermensch/Untermensch word pair in his novel Der Pharrt (1898, see Chapter 33). As a matter of fact, even Nietzsche himself used "Untermensch" at least once in contrast to "Übermensch" (Die fröhliche Wissenschaft [1882], 3rd book, Chapter 143) but this bears no resemblance to the Untermensch in later thought. Earlier examples of "Untermensch" include Romanticist Jean Paul using the term in his novel Hesperus  (1795) in reference to an Orangutan (Chapter "8. Hundposttag").
Wyoming (disheñvelout)
Wyoming zo ur stad e Stadoù-Unanet Amerika. Anv lec'hioù all eo ivez :
hag ivez
Untermensch
The "Untermensch" in Nazi propaganda and policy
Nazis believed that Jews, Slavs, Gypsies or Africans, and asocial element, as well as people with a mental or physical disability, homosexuals, criminals, prostitutes, beggars, tramps, political dissidents, Jehovah's Witnesses and so-called morally degenerates were subhuman.
The term "Untermensch" was utilized repeatedly in writings and speeches directed against the Jews, the most notorious example being a 1935 SS publication with the title "Der Untermensch" which contains an antisemitic tirade sometimes considered to be an extract from a speech held by Heinrich Himmler. In the pamphlet The SS as an Anti-bolshevist Fighting Organization, Himmler wrote in 1936: We shall take care that never again in Germany, the heart of Europe, will the Jewish-Bolshevistic revolution of subhumans be able to be kindled either from within or through emissaries from without.
One more example for using the term "Untermensch," this time in connection with anti-Soviet propaganda, is another brochure, again titled "Der Untermensch" and edited by Himmler. Published in 1942 after the start of Operation Barbarossa, it is around fifty pages long and consists for the most part of photos casting an extremely negative light on the enemy (see link below for the title page). Historian Robert Jan van Pelt writes that for the Nazis, "it was only a small step to a rhetoric pitting the European Mensch against the Soviet Untermensch, which had come to mean a Russian in the clutches of Judeo-Bolshevism."
The concept of the Soviet "Untermensch" in particular served the Nazis as justification for their genocidal policies and especially their aggression against the Soviet Union in 1941 in order to conquer Lebensraum. Early plans of the German Reich (summarized as Generalplan Ost) envisaged the displacement, enslavement, and elimination of no less than 50 million people who were not considered fit for Germanization from territories it wanted to conquer in Eastern Europe. .See also Genocides in Nazi Germany and occupied Europe.
External links
-->
Sambuca Pistoiese
Sambuca Pistoiese a zo ur gumun ag Italia e proviñs Pistoia.
Mikstekeg Santa María Zacatepec
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Santa María Zacatepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 6.000 den (1992) e Mec'hiko.
Roll ar Pennoù-Stad e 2 kt JK
Pennoù Stad 3 kt JK - Darvoudoù ar bloaz -2 - Pennoù Stad ar bloaz 1 kt JK - Pennoù Stad dre vloaz -
Mikstekeg Southeastern Nochixtlán
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Southeastern Nochixtlán eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 7.000 den (1990) e Mec'hiko.
Vogalenn beuzserr tost a-dreñv
Ur vogalenn a drede renk eo ar vogalenn beuzserr tost a-dreñv treuzskrivet [ʊ] hervez reolennoù al lizherenneg fonetikel etrebroadel, ganti an niverenn dave 321.
N'eus arouezenn ebet evit treuzskrivañ ar vogalenn plaen par d'ar vogalenn ront-mañ dre ma n'anavezer yezh ebet ma ra ganti evel fonem (gwelit pelloc'h).
Konan II (dug Breizh)
Konan II, dug Breizh, a oa ganet e Roazhon er bloaz 1030, hag a voe dug eus 1040 betek e varv en 1066.
Vogalenn beuzserr tost a-dreñv
Betek 1989 e c'helljod implijout ivez an arouezenn all [ɷ] evit treuzskrivañ ar vogalenn-mañ, met er bloaz-se e oa bet skarzhet diouzh roll arouezennoù ofisiel al LFE.
Vogalenn beuzserr tost a-dreñv plaen
Mar bez ezhomm e c'heller implijout an arouezenn [ɯ] hag a dalvez evit treuzskrivañ ar Vogalenn serr a-dreñv plaen mui ur sin diakritek ispisial warni evit merkañ ar fed ma vez distaget muioc'h etre ha muioc'h a-greiz evit boaz: [ɯ̽], da skouer e portugaleg Europa: pegar, 'dougen; kemer', treuzskrivet peurliesañ gant [ə].
Konan II (dug Breizh)
Darn eus roueed ha Duged Breizh o doa komprenet e vije aesoc'h da Vreizh mirout he frankiz ma vije kresket un tamm mat etrezek ar sav-heol. O fal oa eta gounit douar, da vihanañ betek ar stêr Vezven, da lavarout eo betek kêrioù Laval hag Añje. Konan II a voe unan eus ar re-se.
Ne oa nemet tri miz pa varvas Alan III e dad. E vamm, Berta, a renas da gentañ en e lec'h. Met Eozen Pentevr, e eontr, breur Alan, a gemeras ar bugel. Menoz Eozen oa, hep mar, bezañ dug e-unan. Eneberezh tud uhel all, dreist-holl Jafrez kont Roazhon, a viras outañ da gaout e c'hoant. Konan a voe kurunennet e 1048, pa ne oa nemet 8 vloaz. Ne renas e gwirionez nemet pa voe deuet d'an oad a 15 vloaz echu. Kerkent e rankas ober brezel da Eozen. Hemañ a voe trec'het e 1057. Neuze e voe ret ober brezel da Jafrez, mab Eozen. E 1062 hepken e voe graet ar peoc'h. Neuze e c'hoarvezas un dra iskis a-walc'h. Gwilherm, dug Normandi, a felle dezhañ bezañ ivez mestr Breizh. Konan, dug Breizh, a felle dezhañ bezañ ivez mestr Normandi. Pa voe gourc'hemennet da Gonan gant Gwilherm dont da douiñ sentidigezh outañ, Konan a roas urzh da Wilherm reiñ dezhañ Bro-Normandi, ha mont kuit da gemer Bro-Saoz ma karje: edo Gwilherm oc'h aozañ an dilestradeg e Bro-Saoz. Ha Konan da gerzhout diouzhtu betek Dol, a oa dalc'het gant Riwallon, mignon da Wilherm. Gwilherm a zeuas da sikour Riwallon. Konan a gilas. Gwilherm, o krediñ en doa bet aon razañ, a zistroas d'e vro. Ha Konan da zont adarre, da gemer Dol, ha da gas e arme dirak Kastell-Gontier.
Live: Manchester and Dublin
Live: Manchester and Dublin eo ar bladenn live kentañ bet embannet gant an daouad mec'hikan Rodrigo y Gabriela.
Konan II (dug Breizh)
Marv Konan
Hervez ar brud, Gwilherm a gargas un trubard da lakaat kontamm e korn-chase, brid-marc'h ha manegoù Konan. Mervel a reas an dug d'an 11 a viz Kerzu 1066. .
Live: Manchester and Dublin
Roll an tonioù
Tonioù 1-4 enrollet e Manchester e Manchester Academy 2 d'an 12 a viz C'hwevrer 2004. Tonioù 5-8 enrollet e Dulenn, e Christ Church Cathedral d'an 2 a viz Kerzu 2003.
Echuiñ a ra an ton 1añ gant un dave da "Ride_the_Lightning". En ton 4 e klever un tamm eus "Seven Nation Army". En ton 5 e klever un tamm eus "Master of Puppets" hag eus "Mediterranean Sundance/Rio Ancho". Kregiñ a ra ar 7 ton gant un tamm eus "Dirty Window" hag ec'h echu gant un dave da "Of Wolf and Man" ha da "Battery".
Cagnicourt
Cagnicourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ:
Gwezhennoù
Gwezhennoù a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Mourieg e departamant ar Mor-Bihan.
Mikstekeg Juxtlahuaca
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Juxtlahuaca eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 16 000 den (1990) e Mec'hiko.
Rodrigo y Gabriela (pladenn)
Rodrigo y Gabriela eo titl eil pladenn studio an daouad mec'hikan Rodrigo y Gabriela. Embannet e voe en Iwerzhon d'ar 17 a viz C'hwevrer 2006 ma tizhas diouzhtu renk kentañ an hit-parade. Enni e kaver tonioù brudet evel "Stairway to Heaven" (Led Zeppelin), " Orion" Metallica, daou strollad a vez megenet evel levezonioù gant Rodrigo ha Gabriela. Ur bladenn blatin e teuas da vezañ en Iwerzhon. Er bladenn gwerzhet e Japan ez eus un ton ouzhpenn titlet "Señorita Xxx".
Francesco Iañ Ordelaffi
Francesco I Ordelaffi (pe Cecco I, war-dro 1300 – 1332) a oa aotrou Forlì ha Bertinoro eus 1315 betek 1331. Breur e oa da Scarpetta Ordelaffi, aotrou eno en e raok.
Argaset e voe eus Forlì, e greñvlec'h, gant arme ar pab e 1331, ha mervel a eure goude kouezhañ diwar varc'h.
Arachnothera
Arachnothera a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1826 gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Trizek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Eizh isspesad warn-ugent (28) en holl.
Francesc Pi i Margall
Francesc Pi i Margall (Barcelona, 1824 - Madrid, 1901) a zo bet prezidant Kentañ Republik Spagn ha Prezidant Kuzul ar Vinistred (1873).
Tierniezh Zhou
Tierniezh Zhou (Sinaeg 周朝) a oa an eil tierniezh istorel en Istor Sina. Heuliañ a reas an Dierniezh Shang he doa faezhet en Emgann Muye hag kemeret e voe e lec'h gant an Dierniezh Qin. Eus an holl dierniezhoù eus Sina eo an hini a badas hirañ, hag-eñv ne zalc'has tout ar vro en un doare gwir nemet dindan ren Zhou ar C'hornôk.
Francesc Pi i Margall
Mab e oa d'ur micherour. Studioù a reas war ar gwir, ha doktor e voe e 1847.
<!-- Va treballar com a professor, traductor i empleat d'un banc. Vinculat al Partit Demòcrata des que va arribar a Madrid en els anys quaranta del segle XIX, va participar en la Revolució de 1854 i es va orientar cada vegada més cap a la política.
Aquell mateix any va publicar les seves idees del federalisme social a La reacción y la revolución (1854), on avançava la idea del principi federatiu de Proudhon. Des de 1857 va sostenir polèmiques en defensa del socialisme contra els demòcrates individualistes o liberals. Al 1864 va adquirir notorietat com director del periòdic La Discusión, des del qual va difondre la seva ideologia. Per aquest motiu va haver d'exiliar-se a París durant la reacció que va seguir a l'intent revolucionari de 1866.
Exili
L'estada a París li va permetre aprofundir en el coneixement de Proudhon, mort l'any anterior. La influència d'aquest autor és visible en el pensament de Pi i Margall, i ell mateix el traduiria al castellà.
Durant l'exili a París, va madurar la seva ideologia revolucionària basada en la destrucció de l'autoritat per a substituir-la pel lliure pacte constitutiu de la federació. El triomf de la Revolució de 1868 li va permetre tornar a Espanya i ser triat diputat en les Corts constituents.
Diputat
Es va erigir com un dels grans líders del republicanisme, amb un vessant federalista i proper al socialisme, el que li permetia connectar millor amb les aspiracions socials de les classes treballadores i amb les aspiracions de descentralització política de la seva ciutat natal.
En conseqüència, es va oposar al caràcter monàrquic de la Constitució de 1869, i - ja com a màxim dirigent del Partit Republicà Federal, des de 1870 - va combatre el regnat de Amadeu de Savoia. Quan aquest va abdicar, va ser un dels impulsors de la proclamació de la Primera República Espanyola (1873).
Vogalenn beuzdigor a-raok plaen
{{Infobox IPA|ipa-number=325|ipa=230|ipa-image=Xsampa-leftcurly.png|xsampa= { |kirshenbaum=&|sound=Near-open front unrounded vowel.ogg}}
Francesc Pi i Margall
Diputat
En dimitir Figueras, Pi i Margall es va fer càrrec del poder executiu (formalment no existia el càrrec de president de la República, mentre no es promulgués una nova constitució).
Vogalenn beuzdigor a-raok plaen
Ur vogalenn a drede renk eo ar vogalenn beuzdigor a-raok plaentreuzskrivet [æ] hervez reolennoù al lizherenneg fonetikel etrebroadel, ganti an niverenn dave 325.
Francesc Pi i Margall
Poder Executiu de la República
Ho va fer amb un ampli programa de reformes polítiques i socials que no va poder dur a terme, car només es va mantenir durant una mica més d'un mes, acorralat per la rebel·lió cantonalista (que naixia d'una lectura radical de l'ideal federalista) i per la divisió entre les files republicanes: a la tradicional oposició entre socialistes i individualistes s'unia la ruptura entre unionistes i federalistes, i la pròpia divisió dels federalistes entre moderats i radicals.
Vogalenn beuzdigor a-raok plaen
N'eus arouezenn ebet evit treuzskrivañ ar vogalenn ront par d'ar vogalenn blaen-mañ dre ma n'anavezer yezh ebet ma ra ganti evel fonem.
Francesc Pi i Margall
Restauració monàrquica
El seu prestigi li va permetre ser triat diputat en 1886, 1891 i 1893; però va perdre popularitat en ser l'únic líder republicà que no es va deixar arrossegar per l'ardor nacionalista durant la Guerra de Cuba (1895-1898). Va propugnar la concessió de la independència a les colònies i es va oposar a la guerra contra els Estats Units, model de democràcia republicana i federal.
-->
Seziz Pariz (885-886)
Seziz Pariz a voe graet gant an Normaned etre miz Du 885 ha miz Du 886.
Mikstekeg Ixtayutla
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Ixtayutla eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 5.500 den (1990) e Mec'hiko.
Seziz Pariz (885-886)
Odo, mab Roperzh ar C'hreñv, a oa kont Pariz d'ar mare-se. Daoust ma ne oa nemet 21 bloaz e teuas a-benn, war un dro gant an eskob Gauzlin, da zerc'hel penn ouzh an alouberien. Mirout a reas ouzh ul lestraz a 700 bag da vont pelloc'h war ar stêr.
E-pad bloaz e voe ar Vikinged o c'hronnañ enez ar Cité lec'h ma oa Odo hag o wastañ an trowardroioù.
Karl an Tev a erruas gant un arme da sikour Odo. Kentoc'h eget en em gannañ e kavas gwelloc'h an impalaer paeañ ar Vikinged ha leuskel anezho da vont da Vourgogn da lakaat ar vro en arigrap.
Da heul an darvoudoù-se e voe brudet nerzh-kalon Odo ha laoskentez Karl an Tev.
Gireg
Gireg a oa ur manac'h deuet eus Enez Vreizh pe eus Iwerzhon da Arvorig er. Un diskibl e vije bet da sant Tudal. Douaret en dije gant menec’h all war aod Treger. Bevet en dije goude se en ur manati bihan savet gantañ e Traou-Perroz, e Perroz-Gireg. Savet en dije ur manati e Lokireg hag unan e Lanneur ivez. Marvet e vije en ur geriadenn anvet Gireg e Ploubêr hervez lod, pe e Landerne hervez lod all, war-dro 547.
Nebeut a dra a ouzer diwar e benn. Hervez a gonter e vije bet abad, met ne weler ket meneg anezhañ er skridoù, na delwenn ebet anezhañ en ilizoù, a-raok an.
thumb|right| Chapel Sant C'hireg hag an orator dirazi Meur a anv-lec’h e kumun Perroz-Gireg zo stag outañ :
E lec'hioù all e vez enoret Gireg ivez : e Lokireg (ur feunteun Sant C'hireg zo eno ivez), en ur chapel eus Louaneg hag en ur chapel eus Ploubêr.
Pedet e vez evit paerañ ar gorioù, evit ma c'hallfe ar vugale vihan mont o-unan hag evit ma c'hallfe ar merc’hed kavout ur gwaz.
Lidet e vez e zevezh gouel d’ar 17 a viz C'hwevrer, met e Perroz-Gireg e vez graet e bardon d’ar sul a-raok Yaou Bask hag e Lokireg e vez graet ar pardon da zeiz gouel sant Jakez d’ar 25 a viz Gouere.
Marteze ez eo ar memes sant hag an hini anvet Gwerog, enoret e Bro-Leon, met n’eo ket sur.
Abad
E Bro-C'hall eo deuet abaoe an XVIIIvet kantved ar boaz da envel « Monsieur l'abbé » pe « l'abbé Untel » beleien ar parrezioù. Ral eo, e brezhoneg, klevout « an aotrou 'n abad Peanv » ; peurvuiañ e kleved « an aotrou Peanv, person Karaez » pe « an aotrou Penefi, kure e Sant-Nouga ».
Kerlouevig
Kerlouevig (La Limouzinière e galleg) a zo ur gumun a Vreizh e Kanton Sant-Filberzh-Deaz, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
An anv
La Limouzinière eo an anv gallek ofisiel, diwar al latin L'Alemosineria, "an aluzenerezh".
Lemovicina e 1059 ha Limozineria 1119 eo an anvioù kozh testeniekaet.
La Limózinèrr eo an anv gallaouek.
Krouet eo bet an anv brezhonek Kerlouevig gant Servij ar Brezhoneg Skol-Uhel ar Vro.
Noazhegezh
thumb|right|200px|War varc'h-houarn
Ul lodenn eo eus doare soñjal ha bevañ an naturegezh met n’eo ket ken don an diazez filozofel pe kevredigezhel enni. Daoust da se e vez kemmesket an daou geal-se alies e spered an dud. Tamallet e vez gant darn an dougoù gwelata ha diskorata a yaje da heul seurt doare ober. Dre vras, koulskoude, ne vez tamm lusk seksel ebet en emzalc’h ar re a vez o noazhegiñ. Lavaret e vez ivez ez eus muioc’h a atiz diwar gwelet tud peuznoazh pe damnoazh eget diwar gwelet tud noazh-dibitilh, ha kalz pilpousoc’h ivez. Displeget e vez gant aduidi an noazhegezh eo un doare da asantiñ da gorf an dud ha da skarzhañ ar vezh klañvidik eus ar c’horf pe eus lodennoù anezhañ a vez desket en ur bern sevenadurioù, hini ar broioù kristen er c'hornôg, ha hini ar broioù muzulman en Azia hag Afrika dreist-holl.
Noazhegezh ha naturegezh
Ar braz eus an naturourien a ra ar c'hemm etre noazhegezh ha naturegezh. En naturegezh eo a bouez bout noazh, met traoù arall zo ouzhpenn: Doujañ ouzh ar re all hag ouzh an natur zo ivez. Un den o rouzañ war an traezh en e noazh a zo noazhour, ma taol sigaretennoù pe tuboù plastik pe paper pakañ boued war an traezh n'eo ket naturour.
1289
Diwar-benn bloavezh 1289 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Mikstekeg Soyaltepec
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Soyaltepec eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 322 den (1990) e Mec'hiko.
1289
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1289
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1289
Dyfi
250px|thumb|Ar stêr Dyfi en hanternoz da v-Machynlleth Ar stêr Dyfi, pe Afon Dyfi, zo ur stêr en hanternoz Kembre. Eieniñ a ra e Creiglyn Dyfi e-harz menez Aran Fawddwy, tremen dre Machynlleth, hag aberiñ e-kichen Aberdyfi.
Mikstekeg Mitlatongo
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Mitlatongo eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 1.800 den (1994) e Mec'hiko.
Germania
thumb|upright=1.6| Ar proviñsoù roman er bloavezh [[116, gant Magna Germania, an tachennoù annezet gant Germaned ]] thumb|upright=1.6| Kartenn Germania an Henamzer en ul levr embannet gant Harper and Brothers (e New-York) e 1849 Germania eo an anv roet en Henamzer, d'ur rann eus Europa a oa e-maez ar bed roman, er reter d'ar Roen hag en hanternoz d'an Danav, hag en em lede er reter war-zu ar Vistula.
Germania ar Romaned
Ne glot ket tachenn Germania gozh gant hini Alamagn hiziv, evel ne glot ket Galia gant Bro-C'hall. Daoust da se ez eus douaroù boutin dezho.
Germania Magna pe Magna Germania pe Germania Ulterior (« Germania vras ») a veze graet eus an douaroù na oant ket bet aloubet gant ar Romaned, etre an IIvet kantved kent JK hag ar VIvet kantved : an douaroù er c'hreisteiz da aod Mor an Hanternoz hag ar Mor Baltel, en hanternoz d'an Alpoù, etre Roen ha Vistula. Poblet an douaroù-se gant Germaned.
Inizi Zeeland
Inizi Zeeland a oa inizi en aber ar Roen, ar Maas, hag an Escaut e proviñs Zeeland. E-pad meur a gantved n'halled ket mont di nemet gant ur vag, met abaoe ma'z eus savet stankelloù niverus (hervez ar Raktres Delta) ez eo bet staget an holl inizi ouzh an douar-bras, ha n'eus enezenn ebet ken e gwirionez.
Germania
Germania ar Romaned
En o c’hichen e oa douaroù all a oa annezet gant Germaned ivez nemet aloubet e oant bet gant ar Romaned : mont a raent d’ober ar proviñsoù anvet Germania Inferior, Germania Superior, Raetia ha Noricum. Meur a wech e klaskas ar soudarded roman mont pelloc’h er reter d’ar Roen, en aner avat. Ar C’hermaned, diouzh o zu, a oa kustum da dagañ ar c’hreñvlec’hioù roman e proviñsoù Germania Inferior ha Germania Superior.
Inizi Zeeland
Setu anvioù an inizi kozh-se enta :
Germania
Germania ar Romaned
Annezidi Germania Magna a voe disheñvel o emdroadur diouzh hini ar pobloù german ha kelt a oa dindan levezon ar Romaned. Met etrezo hag ar proviñsoù roman amezek e voe atav eskemmoù kenwerzhel. Ha dre-se e voe liammoù sevenadurel etre an Impalaeriezh roman hag ar C’hermaned a oa er reter d’ar Roen hag en hanternoz d’an Danav. thumb|upright=0.7|left| Monumant da [[Arminius e Koad Teutoburg ]] An emgann brudetañ etre Germaned ha Romaned a c’hoarvezas er bloavezh 9 goude J.K. e-kichen ar pezh zo bremañ Kalkriese etre kêrioù Osnabrück ha Damme. En emgann-se e voe trec’h ar penn-brezel german Arminius, pa zistrujas gant e arme tri lejion roman renet gant Publius Quinctilius Varus : 15.000 soudard roman a voe lazhet eno. Gwall skoet e voe an Impalaeriezh roman gant ar c’heloù, pa oant boas da drec’hiñ ar pobloù all er brezelioù.
Aluminiom
An aluminiom zo un elfenn gimiek, Al eo e arouez kimiek ha 13 e niver atomek. Un elfenn a-bouez eo war an Douar rak mont a ra d'ober 1,5% eus an tolz hollek.
Ur metal arc'hantet ha gwevn zo anezhañ. Heverk eo abalamour ma harz mat ouzh an oksidadur hag en abeg d'he douester izel. E gwirionez e c'hall bezañ oksidet, met en aer e krou ur gwiskad oksidenn aluminiom (Al2O3) didreuzus, dezhi un nebeud mikrometroù, a warez ar peurrest eus ar metal hag a grou en-dro buan pa vez tennet. Komzet e vez eus ur gwarez kinetek (er c'hontrol eus ar gwarez termodinamikel rak oksidus-kenañ ez eo).
Tennet e vez dreist-holl eus ar c'hailh anvet balzit el lec'h ma kaver anezhañ e stumm un oksidenn hidratet a denner an alumin (Al2O3) anezhañ. Gallout a rafe ivez bezañ tennet eus seurtoù kailh all ivez evel an nefelin, al leukitenn, ar sillimanit, an andalouzit, hag ar muskovit.
Meic Stevens
thumb|right|200px|Wrecsam, 2011 Meic Stevens zo ur c'haner, ur soner hag ul livour kembreat. Graet e vez "Bob Dylan Kembre" anezhañ a-wezhioù. Tostaet e vez ouzh Syd Barrett a-wechoù all. Kroget e oa da ganañ e saozneg. Met pell zo e kan e kembraeg peurvuiañ.
Aluminiom
Implijet e vez an aluminiom e kalz greanterezhioù evit sevel kalz aozadennoù disheñvel hag a-bouez-bras eo evit armerzh ar bed. Sina zo unan eus ar broioù a brodu ar muiañ anezhañ ha pell war-lerc'h Amerika an Norzh (Stadoù-Unanet ha Kanada). An elfennoù framm graet diwar aluminiom zo diziouerus e greanterezh an aerlistri hag a-bouez-bras e rannoù all eus an treuzdougerezh hag eus ar saverezh el lec'h ma n'haller ket tremen hep e zouester izel, e stabilded hag e zalc'h.
Meic Stevens
Kavet e voe o kanañ en ur "folk club" e Manchester e 1965. Goude e reas e bladenn gentañ gant John Paul Jones (a yeas gant Led Zeppelin goude) evit ar gompagnunezh Decca Records ha ne reas tamm berzh ebet.
Proviñs Pinar del Río
Proviñs Pinar del Río eo ar broviñs kornôkañ e Kuba, ha Pinar del Río eo ar pennlec'h.
Meic Stevens
E Breizh
Bet e oa o chom e Breizh un hañvezh e deroù ar bloavezhioù 1970, graet gantañ un niver bras a bladennoù rock / folk-rock. Mignon e oa da Erwan Kervella, ha gouestlet en deus ur ganaouenn dezhañ da heul e varv.
Kanton Banaleg
Kanton Banaleg a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.
Shrek
Shrek a zo ur film skeudennoù kevanaoz sevenet gant Andrew Adamson ha Vicky Jenson e 2001. Reizhet eo bet diouzh ur gaoz korriganez gant William Steig. Ur film eus ar studioù DreamWorks eo. Ober a reas berzh bras pa dont a reas er-maez.
An anv Shrek a zeu eus ar ger yidicheg "שרעק" ha talvout a ra "aon" pe "spont". En alamaneg e talv "Schreck" "efreizh" ("schrecklich" a dalv "spontus"). Distagadur "Shrek" a lak da soñjal er son graet gant un den o stufat un dra bennak gwer, heugus evel an haroz ha dreist-holl evel e zoare d'en em zelc'her.
Mikstekeg Tamazola
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Tamazola eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 2 500 den (1990) e Mec'hiko.
Shrek
Synopsis
Shrek a zo ur roñfl arwer, kinek ha malisius. Emañ o chom en ul lagenn sañset ul lec'h sioul. Met erruout a ra krouadurezed hegasus ha Shrek a c'ha da gastel an aotroù Lord Farquaad hag en doa sañset argaset anezho eus e rouantelezh. Fellout a ra d'an aotroù dimezhiñ gant ar briñsez Fiona hag a zo bac'het gant an aerouantez euzhus.
Tudennoù
Shrek : pennc'hoarier kentañ ar film. Ur roñfl lous-kenañ, grignous, en e unan eo. Fellout a ra dezhañ difenn e lagenn. Met en em gavout a raio gant tud dic'hortoz evel un azen o komz, ur briñsez hag all.
Priñsez Fiona : ar briñsez Fiona a ziskouez bezañ sioul, dous ha kizidig, met e gwirionez eo ur charlezenn a-wechoù rok. Reizhet eo war ar gourenerezh.
an Azen : seblantout a ra trist met e gwirionez eo ur glakenn farsus ha... dreist-holl pegus ! Ur mignon fidel eo, met aonik-kenañ eo.
Farquaad : otus eo an den bihan-se. Klask a ra ur gwreg fidel ha dibab a ra ar Briñsez Fiona.
Mouezhioù
{|
1996
Diwar-benn bloavezh 1996 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Sant Mesrop
Sant Mesrop (Mesrop Mashtots) (361/362-440) en doa krouet al lizherenneg armeniek e 405. Implijet e vez evit skrivañ an armenieg.
1996
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1996
Sant Mesrop
Posupl eo e vije bet levezonet diorroadur al lizherenneg gant un doare-skrivañ all, da skouer ar pahlavi, lizherenneg ar sirieg pe c'hoazh hini ar fenesieg. Met dre vras ez eo kazi sur e vije bet kemeret lizherenneg ar gresianeg da batrom pennañ evit krouiñ al lizherenneg armeniek.
Sutor, ne supra crepidam
Sutor, ne supra crepidam zo ul lavar latin hag a dalv Kereour, arabat mont uheloc'h eget ar votez, hag a vez lavaret da un den pa gomz eus pezh n'anavez ket hag e vefe gwelloc'h dezhañ tevel neuze. Gant Youenn Drezen e oa bet troet « D'ar c'here d'ober war-do e votoù, pe da bep hini da rannañ kaoz diwar-benn ar pezh a anavez. ».
1996
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1996
Sutor, ne supra crepidam
Orin
Ma vije bet lavaret kement-se gant Apelles e vije en gregach evel-just. Ne oa ket brudet al livour da gomz latin.
Istor Naturel
Anv zo bet eus ar vojenn gant ar skrivagner roman Plinius an Henañ en e Naturalis Historia, levrenn XXXV, rannbennad 85, ma lenner e gwirionez : « ''ne supra crepidam sutor iudicaret, ... . », Kemmet eo bet gerioù Plinius er geriadur gallek eta, ha troet e vez ar gerioù orin peurvuiañ evel-hen : Arabat d'ar c'here barn a-us d'ar votez, ...''. Ger ha ger e vez troet : Ra ne varno ket ar c'here a-us d'ar votez.
Dianav eo ar c'hrennlavar e brezhoneg, met anavezet e oa troidigezh c'hallek ar bomm latin, meneget er geriadur gallek, evel pa vije bet ur c'hrennlavar gallek, en amzer ma veze kelennet al latin kenañ er skolioù. A-hend-all eo tost-kar ar c'hrennlavar saoznek : Let the cobbler stick to his last,.
Ar skrivagner saoznek, a orin iwerzhonat, William Hazlitt, a c'hovelias un deiz ar ger "Ultracrepidarian" en ul lizher da William Gifford, rener ar gelaouenn The Quarterly Review, ma skrivas e 1819 :
Liban
Liban (arabeg: لبنان‎, Lubnān), ent-ofisiel Republik Liban, a zo ur riez vihan ha meneziek eus ar Reter-nesañ, war aod reter ar Mor Kreizdouar. Dindan ur gorread a 10 400 km² emañ-hi gant 3 milion a annezidi pe war-dro. En-dro da Liban emañ Siria en norzh hag er reter, Israel er su, hag ar mor a-hend-all eus tu ar c'hornaoueg. E 1928 e oa bet embannet ar republik, met digabestret diouzh Bro-C'hall e oa bet e 1943 hepken (honnezh e oa bet fiziet enni ur gefridi gant Kevredigezh ar Broadoù goude ma oe skarzhet Turkia kuit e 1918). Ezel eus ABU hag ar C'hevre arab eo.
Live in Japan (Rodrigo y Gabriela)
Eil pladenn live an daouad mec'hikan Rodrigo y Gabriela eo Live in Japan. Embannet eo bet d'ar 17 a viz Here 2008 en Iwerzhon ha d'an 20 a viz Here er Rouantelezh Unanet. Enni e klever sonadeg Rodrigo ha Gabriela bet enrollet d'an 30 a viz Meurzh 2008 en Duo e Tokyo.
Western (film)
Western zo ur film gallek sevenet gant ar filmaozour gall Manuel Poirier e 1996.
Tammoù brezhoneg a glever dre ziv wech e-kerzh ar film.
Danvez
Istor daou waz dianket un disterañ : Paco, ar beajour kenwerzh katalan a blij kalz d'ar maouezed ha Nino, an divroad rusian. Divoasat tra o c'hejadenn dre ma laer Nino e garr-tan digant Paco da gentañ-penn ! Kas a reont o zreid dre hentoù Breizh en ur c'hoari biz-meud a-gevret, a-benn diskoachañ ar garantez.
Goproù
Deroet e oa bet Priz ar Juri d'ar film e Festival Sinema Cannes 1997.<BR> Ur gopr a voe tapet gant Western da-geñver lid ar Césars e 1998 :
Tenenan
Tenenan (pe Nenan) a oa ur manac'h deuet da Vro-Leon er, eus Kembre moarvat, nemet e oa mab d’ur priñs Iwerzhonat marteze.
Hervez ar vojenn e tilestras war ribloù ar stêr Elorn, e Goueled ar Forest. Sevel a reas e beniti en ur c’hoad eno, nepell diouzh Landerne. Diwezhatoc’h ez eas donoc’h er c’hoadoù hag e reas e annez e Lez Kelenn (anvet Kastell Tenenan gwechall) e Plabenneg. Difennet en dije ar vro diouzh argadoù an Daned. Diskibl e oa da sant Karanteg, eskob Leon, hag anvet e vije bet e-unan da eskob Leon diwezhatoc’h.
Mervel a reas e 635, e Kastell-Paol (hervez Albert Le Grand) pe e Plabenneg.
D’ar 16 a viz Gouere e vez goueliet. E meur a lec’h e vez enoret : en ilizoù-parrez Plabenneg, Gwerliskin hag ar Forest-Landerne. Gwechall e veze graet un droveni en enor dezhañ e Plabenneg, ha loc’hañ a rae an dud eus Lez Kelenn.
Miranda
260px|thumb|[[Miranda Kerr, luc'hskeudennet gant Ahmad Fauzi Abdullah]]
Miranda zo un anv-lec'h spagnolek ha portugalek, un anv-tiegezh, hag un anv-badez roet d'ar merc'hed.
Lennegezh
thumb|[[Miranda, gant John William Waterhouse (1916). Oberenn awenet gant The Tempest, pezh-choari Shakespeare.]]
Ligny-sur-Canche
Ligny-sur-Canche a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Eusko Alkartasuna
Istor
Krouet e oa bet Eusko Alkartasuna dre un disrann e-barzh ar Strollad Broadelour Euskarat e 1987. E gendalc'h-diazezañ a c'hoarvezas en Iruñea ha Carlos Garaikoetxea a voe dilennet da brezidant kentañ. Meur a abeg a oa d'an disrann:
Mikstekeg Alcozauca
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Alcozauca eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 10 000 den (1994) e Mec'hiko.
Eusko Alkartasuna
Istor
Start e oa an tabut ha ret e voe da bep kevrenn votiñ da c'houzout ha mont a rafe gant ar SBE pe gant EA.
Lec'hiadur a-vremañ
Sioulaet e oa bet un tammig an diemglev gant ar Strollad Broadelour Euskarat hag abaoe 1991 en ddeus EA kemeret perzh e meur a c'houarmanant. E dilenadegoù 2004 en doa gounezet ur sez e proviñs Gipuzkoa. Kevreet eo bet gant ar Strollad Broadelour Euskarat e meur a zilennadeg ha gant Esquerra Republicana de Catalunya e dilennadegoù europat. E Navarra en deus furmet ar c'hevread Nafarroa Bai gant strolladoù broadel arall.
Gant Maiorga Ramirez Erro eo bleiniet hiziv hag un ezel eus Emglev Libr Europa eo.
Ludwig Mies van der Rohe
Ludwig Mies van der Rohe (27 a viz Meurzh 1886, Aachen - 17 a viz Eost 1969, Chicago) a zo ur savour alaman. Ludwig Mies eo e anv gwir. E 1921 ec’h ouzhpennas da anv e dad hini e vamm, en ur liammañ anezho gant « van der » hag e teuas da vezañ Ludwig Mies van der Rohe. Stummoù splann, implij stank ar gwer, ar betoñs hag an dir eo perzhioù pennañ steuñvioù ha raktresoù van der Rohe. Gant e labourioù eo bet diazezet reolennoù ar sevel skraberioù-oabl gwer.
E vuhez
Mies van der Rohe a grogas da labourat e embregerezh e familh (benerien e oant), ha goude-se ez eas da laourat e burev savouriezh Bruno Paul e Berlin. Goude-se e labouras evit Peter Behrens etre 1908 ha 1912. Diwar levezon Behrens e plesutras van der Rohe war an design, en ur veskañ levezon klasel Prusia ha teknikoù sevel modern. Dedennet e voe ivez gant luskad sevelourien Rusia ha De Stijl. Neuze e krogas da ijinañ steuñvioù enno ur meskaj dir ha gwer, en ur implijout mennozhioù Karl Friedrich Schinkel. E raktres skraber-oabl e gwer penn-da-benn (1921), hag a oa da vezañ savet er Friedrichstraße a zo gwelet evel unan eus raktresoù pouezusañ an ar savouriezh eztaoler. E ajañs Behrens e kejas ivez ouzh Walter Gropius, krouer ar Bauhaus. Etre 1912 ha 1914 e labouras evel savour e Berlin. Soudard e voe e-pad ar brezel bed kentañ. Kemer a reas perzh er gazetenn G (krouet e miz Gouere 1923). Etre dibenn ar bloavezhioù 1920 hag er bloavezhioù 1930 e sikouras da gas war-raok ar preder a-fet savouriezh. Rener ar raktres Weissenhof e voe. Sikouret e voe ar raktres gant ar Werkbund. Etre 1930 ha 1933 e voe e penn ar Bauhaus (Dessau ha Berlin). Eus 1925 betek ma yafe d’ar Stadoù-Unanet e vevas gant Lilly Reich.
Abalamour da verzh an Nazied e rankas tec’hout d' ar Stadoù-Unanet e 1938. Pa zegouezhas eno e voa anavezet evel designer c'hoazh. Pa oa rener ar Bauhaus en doa gounezet ivez meur a genstrivadeg savouriezh. Brudet eo van der Rohe evit an dro-lavar « Gott steckt im Detail (Er munudoù emañ an aotrou Doue) ». E bal a oa sevel tachadoù neptu hag arvestel, en ur implijout ur savouriezh diazezet war onestiz an danvezioù hag eeunded ar frammoù. E svenidigzhioù a ziskouez ivez e oa dedennet gant al liamm diavaez-diabarzh. Hervezañ ez eo an tachad diavaez un astenn eus an tachad diabarzh. Diforc’hañ a ra ivez ar golo hag ar framm. E-pad 20 bloavezh diwezhañ e vuhez e teuas a-benn da dizhout e bal pennañ : krouiñ ur savouriezh munut ha mistr war un dro. E sevenidigezhioù diwezhañ a zo disoc’h ur vuhez gouestlet d’ur savourerizh hollvedel eeun. En em staliañ a reas e Chicago hag eno e reas war-dro rann savouriezh Chicago's Armour Institute of Technology (deuet da vezañ Illinois Institute of Technology, IIT). Degemer a reas ar post gant ma c’hellfe adaozañ kampus ar skol-veur. Eno e c’heller gwelet ul lodenn eus e sevenidigezhioù brudetañ, en o zouez ar Crown Hall (sez skol-savouriezh IIT). E 1958 e labouras Mies van der Rohe war ur savadur a vez gwelet evel skouer ziwezhañ an « International Style » a-fet savouriezh : ar Seagram Building e New York eo. Ur savadur gwer eo, en e greiz ur blasenn vras. Ur feunteun a zo ivez dirak ar savadur, evel-se e krouas un tachad digor war Park Avenue. Meur a savadur a ijinas Mies van der Rohe e Chicago pe e lec’h all.
Arara
Arara, zo unan eus kêrioù stad Paraíba e nordeste Brazil. 142 km eus João Pessoa, ar gêr-benn. Tost da 12.356 a dud a oa enni e 2007.
Soroa
Soroa zo ul lec'h e Cuba, e proviñs Pinar del Río, brudet abalamour d'al lamm-dour anvet Salto de Soroa, ha d'al liorzh a zo nepell gant orkide kaer enni. War-hed ur 76 km er c'hornôg da La Habana emañ. Un Hotel Salto Soroa zo eno ivez. Un hent-maez eus ar gourhent a ya eus La Habana betek Pinar del Rio zo 10km pelloc'h, war-du ar c'hreisteiz.
Salto de Soroa
Ar Salto de Soroa a zo 20m donder anezhañ. Dindan an lamm-dour e kaver ur poull-dour naturel a c'haller neuiñ ennañ. Dindan glasvez stank emañ al lamm-dour, hag e tizher anezhañ dre dremen un hent betonet evit an droadeien. Ar poull-dour a vez tizhet dre ziskenn skalieroù, hag a-benn mont kuit e ranker pignat en-dro.
Salto de Soroa
Unter dem Wasserfall
Al liorzh orkide
Gant an divroad kanariat Tomás Felipe Camacho e voe savet liorzh an orkide, enni ouzhpenn 700 spesad eus ar bed a-bezh, hag en o zouez spesadoù rouez evel orkideenn labous ar baradoz pe c'hoazh hini Flor de San Pedro.
Sed an orkide a c'haller gwelout el liorzh :
Gwel kaer Mirador de Soroa
Ar gwel kaer anvet "El Mirador de Soroa" a dizher goude bezañ baleet 2 gm pelloc'h, war an uhel. Mirador
Misol-Ha
Misol-Ha zo ul lamm-dour en Chiapas, e Mec'hiko.
Toponimia
Dont a ra an anv eus Misol-ja, ur ger cho´l a dalv kement ha "lamm-dour".
Ploufragan
Ploufragan a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor. Pennlec'h kanton Ploufragan eo.
Anv
Plofragan, 1167; Ploufragan, 1230; Ploefragan, 1368; Plefragan, 1369; ''par. de Ploefragan, 1371; Plouffragan, 1427; Ploffragan, 1575; Ploufragan'', 1622
Talvoudegezh = ploe (parrez diazez) - Fragan (anv den)
Mikstekeg Chazumba
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Chazumba eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant tro-dro da 2.477 den (1995) e Mec'hiko.
11:11
Trede pladenn studio an daouad mec'hikan Rodrigo y Gabriela eo 11:11. Embannet eo bet er bed a-bezh etre an 2 hag an 8 a viz Gwengolo 2009 gant Rubyworks. Ouzhpenn Rodrigo ha Gabriela e kemeras perzh ivez Strunz & Farah ("Master Maqui") hag Alex Skolnick ("Atman"). "Buster Voodoo" a voe sonet d'ar 1añ a viz Here 2009 da-geñver The Tonight Show hosted gant Conan O'Brien hag ivez da-geñver The Late Late Show with Craig Ferguson d'an 28 a viz Here 2009. Kement ton a zo er bladenn a zo kinniget d'un arzour pe d'ur strollad en deus levezonet Rodrigo ha Gabriela.
Corbehem
Corbehem a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ:
Solenodontidae
Solenodontidae a zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged. Solenodon eo ar genad nemetañ ennañ.
Spesadoù
3 spesad bronneged a denn d'ar minoc'h a zo er c'herentiad-mañ:
Proviñs Reggio Emilia
Proviñs Reggio Emilia, pe Provincia di Reggio nell'Emilia en italianeg (pruvîncia ed Rèš er rannyezh reggiano, pruvìncia ad Rés er rannyezh guastallese), zo ur broviñs eus Italia, e rannvro Emilia-Romagna, ha 525.940 a dud o chom enni. Reggio nell'Emilia eo ar gêr-benn.
Roll ar Pennoù Stad e 779
Pennoù Stad ar bloaz 778 - Darvoudoù ar bloaz 779 - Pennoù Stad ar bloaz 780 - Pennoù Stad dre vloaz -
Sebastian ar Balp
(Se)bastian ar Balp a oa bet e penn Emsavadeg ar Bonedoù ruz.
Ganet e oa bet e 1639 e Kerglof (Kernev). Mab e oa da vilinerien. Graet en doa studioù war ar Gwir e Naoned evit dont da vezañ noter real.
Dimeziñ a reas gant Anna Riou e 1662. Mont a reas da di e wreg da chom, e Magoarem (Kerglof). Tri bugel o deus bet : Mari (°1664), Glaoda (°1667), hag Herrietig (°†1675). Goude-se e oant aet da c'h-Garzh ar Groaz da chom.
Nesophontidae
Holl spesadoù ar c'herentiad zo aet da get.
Sebastian ar Balp
Drouklazhet e voe e-kerzh nozvezh an 2 d’an 3 a viz Gwengolo 1675, noz kent an emsavadeg vras raktreset, e kastell an Timeur e Poullaouen, gant breur markiz al lec'h, Claude de Percin de Montgaillard.
Interet e oa bet en iliz Kerglof.
Prosez a voe graet da gorf Sebastian ar Balp. Dizouaret e voe, dizempret ha lakaet war ziskouez dirak kastell an Timeur.
Lavaret e veze e oa e benn marv hag e eskern e chapel Sant Drezouarn e Kerglof. Laeret eo bet ar penn-se e 1995.
Skeudenn ar Balp en amzer a-vremañ
Bev-mat eo chomet skeudenn (Se)bastian ar Balp e bro Poc'hêr. E anv zo bet roet da salioù sokiosevenadurel pe da straedoù ar vro. Chom a ra arouez ar werin a sav a-enep ar re c'halloudek ha difenner gwirioù Breizh a-enep ar jakobinelezh ha gwask ar Stad C'hall. Setu perak e vez graet dave dezhañ a vare dre vare gant an Emsav.
(Ur skeudenn eus ar banell-se).
Bernie Bonvoisin
Bernie Bonvoisin a zo ur c'haner, ur sevener hag un oberour gall bet ganet d'an 9 a viz Gouere 1956.
Brudet eo bet a-drugarez d'ar strollad hard rock Trust. Politikel tre oa ar pozioù. An temoù a denne dreist holl eus ar gwaskerezh, ar polis, an diktatouriezh (soviedel pe reoù Su Amerika...), ha sevel a raent a-enep d'ar vourc'hizien. Tost tre oa Bernie Bonvoisin ouzh kaner AC/DC Bon Scott, ha savet en deus ur ganaouenn en enor e vignon pa varvas e 1981 tro Londrez (Ton Dernier Acte a gaver er bladenn "Marche ou Crève"). Dilezet en deus e vicher kaner evit dont da vezañ sevener filmoù gant e film kentañ Les Démons de Jésus.
1290
Diwar-benn bloavezh 1290 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1290
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1290
Mikstekeg Sinicahua
Ur rannyezh mikstekek eo mikstekeg Sinicahua eus familh ar yezhoù otek-mangeek, komzet gant 1 300 den pe war-dro (1990) e Mec'hiko.
Konan III
Mab e oa Konan III (1095 - 1148) da Alan Fergant, dug Breizh, ha da Ermengarde Anjev, merc'h da Foulk IV. Dug Breizh e voe adalek 1112 betek e varv e 1148.
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e oa a-raok 1113 gant Matilda, pe Maude, ur vastardez da Herri Iañ, roue Bro-Saoz. Tri bugel o doa bet:
E vuhez
Stourmet en deus gant ar roue gall Loeiz VI an Tev a-enep e dad-kaer saoz hag a-enep aotrounez Breizh e-pad e vuhez.
Emglev a reas gant Steven Bro-Saoz a-enep Matilda an Impalaerez. Evit e drugarekaat e voe krouet kontelezh Richmond evit e vab-kaer Alan.
Begnen
Arabat droukveskañ gant parrezioù Bignon e Bro-Gwiniegi Naoned ha Benion e-kichen Gwern-Porc'hoed (su Bro-Sant-Maloù).
Begnen a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Mourieg e departamant ar Mor-Bihan.
Yucumã
Yucumã, pe O Salto do Yucumã, pe Grande Salto Moconã zo un aridennad lammoù-dour e Brazil, e kumun Derrubadas e Rio Grande do Sul, graet gant adstêrioù d'ar Stêr Uruguay, hag a zo anvet Saltos del Moconá e spagnoleg, en tu all d'ar stêr, en Arc'hantina, e proviñs Misiones. 3 km hed zo d'al lammoù-dour-se, hag 20 m uhelder.
Arc'he
Arc'he (Αρχη Arkhê, ‘deroù’) a oa ar pedervet Muzenn a voe lakaet war-lerc'h an teir all (hervez al lec'h hag an oberourien) e mojennoù nevesoc'h.
Miranda (stêr)
Ar stêr Miranda (pe Rio Miranda e portugaleg, pe Mbotetey) zo ur stêr eus Brazil e stad Mato Grosso do Sul hag a dreuz geunioù ar Pantanal.
C'hoavezout a ra ar Miranda eus kember ar Rio Roncador hag ar c'h-Córrego Fundo, e-harz div gumun, Jardim ha Ponta Porã, 320 metr us da live ar mor.
Redek a ra a-hed ur 490 km, hag aberiñ er Rio Paraguai, e kumun Corumbá, 83 metr a-us da live ar mor. An adstêr bennañ dezhi eo ar Rio Aquidauana.