cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Procellariiformes
Kerentiadoù
5 kerentiad a zo ennañ:
Ripalta Guerina
Ripalta Guerina   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Kemper Breizh Izel
Kemper Breizh Izel (Quimper Bretagne occidentale e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh tolpad-kêrioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.
Istor
Krouet e voe ar gumuniezh diwar bodañ Kumuniezh kumunioù Bro-C'hlazik ha Kemper Kumuniezh gant kumun Kemeneven.
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 14 kumun d'ober ar gumuniezh tolpad-kêrioù:
Ripalta Cremasca
Ripalta  Cremasca  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Gondioc
Perzh a gemeras en Emgann Worms pa voe distujet kêr gant ar Romaned Aetius hag Huned Attila e 436. Lazhet e voe e dad Gundaharios, ha ren a reas war e lerc'h. Kas a reas e bobl da Sabaudia, anv Savoia en amzer-se.
Dugelezh Parma
Pell e voe etre daouarn an tiegezh Farnese.
Dendragapus
Dendragapus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1864 gant al loenoniour stadunanat Daniel Giraud Elliot (1835-1915).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == Daou spesad skilgegi a ya d'ober ar genad :
Padmāsana
thumb|190px|Padmāsana thumb|140px|[[Lahiri Mahasaya e stumm al lotuz]] thumb|140px|Padmāsana Padmāsana (Devanāgarī: पद्मासन), pe stumm al lotuz, zo ur stumm da vezañ azezet gant an divhar kroaziet a-orin eus Henindia ma lakaer pep troad war ar vorzhed enep. Implijet e vez evit meveriañ en hengounioù ar yoga indian hag an arvesterezh boudaat. Lavaret e vez e hañval ouzh ul lotuz, e sikour da analiñ reizh, hag e tegas stabilded ar c'horf.
E-touez skeudennadurioù brudet stumm al lotuz e kaver Śiva, doue askezad ha meverier an hindouegezh, ha Siddhartha Gautama, diazezer ar voudaegezh.
Dont a ra an termen eus ar gerioù sañskritek "padma" a dalv "lotuz" hag "āsana" a dalv "ar fed azezañ pe bezañ azezet".
Ar stumm
Peurvuiañ e serrer an daoulagad, ar c'horf distegn. Kempenn ar reer ar stumm betek ma vo santet kempouez hag eeunded. An eeunded a zegas distegnadur a ziskouez ez eo reizh ar stumm evit an asana. Rankout a rafe ar stumm bezañ aes ha naturel hep an disterañ poan.
An darn vrasañ eus an dud o deus ezhomm un dorchenn (zafu) pe un tapis bihan (zabuton) evit seveniñ ar c'hempouez-se. Azezañ a reer e penn a-raok an dorchenn pe an tapis e doare da stouiñ ar pelvis war an araog evit gallout kreizennañ al livenn-gein ha kaout ar skor rekis. N'eus nemet ar re oueskañ a c'hell seveniñ an asana-se hep skor ebet dindan o felvis (ha dizaliet en deus an Dalai Lama ober kement-se).
Rivalta Bormida
Rivalta Bormida (Arvàuta e piemonteg) zo ur gumun italian e proviñs Alessandria, e  Piemonte. D'an 31 a viz Kerzu 2020 e oa 1 361 a dud o chom enni.
Norbert Carbonnaux
Norbert Jean Claude Carbonnaux, bet ganet e Neuilly-sur-Seine (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'an 28 a viz Meurzh 1918 hag aet da Anaon e Pariz d'ar 6 a viz Du 1997, a oa un aktour, ur filmaozer ha saver senario gall. Un nebeud oberennoù a oa bet savet dindan anv Norbert Carbonneaux ivez.
Sérigné
Sérigné a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Mirdi Herzog Anton Ulrich
thumb|right|200px|Mirdi Herzog Anton-Ulrich Mirdi Herzog Anton-Ulrich (alamaneg : Herzog Anton Ulrich Museum) a zo ur mirdi lec'hiet e Braunschweig e Saks-Izel en Alamagn. Unan eus mirdioù koshañ Alamagn eo, ha hini pinvidikañ Land Saks-Izel. Ennañ e kaver oberennoù a veze perc'hennet gant Anthony Ulrich, dug Brunswick-Lüneburg (1633-1714). En holl ez eus ouzhpenn 100 000 oberenn er mirdi, savet gant livourien bouezusañ Europa.
Chomlec'h
Herzog Anton Ulrich-Museum - Kunstmuseum des Landes Niedersachsen, Museumstraße 1 D-38100 Braunschweig
Hagen
Hagen (distaget [] en alamaneg) zo ur gêr vras en Alamagn. Emañ e stad Nordrhein-Westfalen, e lodenn su takad ar Ruhr, 15 km diouzh Dortmund, el lec'h ma kember ar stêrioù Lenne ha Volme gant ar Ruhr. E miz Kerzu 2010 e oa 188,529 a dud o chom enni.
E Hagen emañ FernUniversität Hagen, ur skol-veur ma kelenner dre bellgelennerezh, an hini nemeti arc'hantet gant gouarnamant kreiz Alamagn. Gant ouzhpenn 67,000 studier (e miz Meurzh 2010), ez eo ar skol-veur vrasañ en Alamagn.
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Hagen gant ar c'hêrioù-mañ :
Araneg
thumb|right|Panelloù en [[Bossòst (Vall d'Aran )]]
An araneg, pe aranès, zo un isrannyezh eus ar gwaskoneg, komzet er Val d'Aran. Levezonet eo bet kalz gant ar c'hatalaneg ha neuze ez eo deuet da vezañ disheñvel a-walc'h diouzh ar rannyezhoù gwaskonek all.
Nivlennad al Loc'h
Nivlennad al Loc'h, anvet ivez M8, zo un nivlennad lec'hiet e steredeg ar Saezhataer.
Pèire Cardenal
Pèire Cardenal (Lo Puèi de Velai 1180-Montpelhièr 1278) a oa un troubadour okitanek eus rannvro Velai.
Sevel a reas un nebeud kanaouennoù karantez (“cançons”), met anavezetoc’h eo e varzhonegoù flemmus anvet “Sirventeses" (flemmganoù). Enno e kave abeg e doare-bevañ ar c’hloer hag e distruj ar sevenadur okitanek.
Kaset e voe gant e dud, ur marc’heg hag un itron doujet, d’ober studioù da vont da veleg. Evel-se e teskas lenn, skrivañ ha kanañ. Da 23 bloaz e kuitaas ar c’hloerdi ha mont a reas da varzh da lez konted Toloza, Ramon VI ha Ramon VII.
Casaletto Vaprio
Casaletto Vaprio  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Escautpont
Escautpont a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Chokoladenn
Ar chokoladennoù zo madigoù graet gant chokolad ha traoù all e-barzh evel pralin, kraoñ-kelvez, likor, karamel, ganach, nougad, spisoù hag all. N'o deus nemet ment ur begad, ha kalz stummoù a c'hallont kaout. En ur voest e vezont kinniget peurliesañ, en ur sac'hig a-wechoù, ha lod anezho a c'hall bezañ paket en ur baperenn. Profet ha debret e vezont da-geñver darvoudoù ha gouelioù evel Nedeleg, ar bloaz nevez, Pask, un deiz-ha-bloaz bennak hag all. Hervez al lezenn e Frañs e tle ur "madig chokolad" bezañ aozet gant 25% a chokolad d'an nebeutañ. Graet e vezont en ur mod greantel en ur fabrik pe en ur mod artizeneloc'h gant ur artizan chokoladour.
Gwerzhet e vezont e stalioù anvet chokoladerezhioù pe stalioù-chokolad, gant un den anvet ar chokolader, pe er gourmarc'hadoù ha stalioù-bara en ur priz izeloc'h alies.
Ar chokoladerezh eo an arz hag ar vicher da aozañ chokoladennoù ha traoù all e chokolad evel tablezennoù ha vioù Pask. Emañ chokoladennoù Bro-Velgia ha Bro-Suis e-touez ar re vrudetañ.
Kalz seurtoù chokoladennoù a zo, setu un nebeud re :
E chokolad du, chokolad laezh ha raloc'h e chokolad gwenn e vezont aozet.
War dachenn ar yec'hed eo ar chokoladennoù boued sukret ha n'eo ket aliet debriñ re anezho. Ar chokolad avat, a zegas elfennoù dedennus, gwelit ar pennad chokolad evit gouzout hiroc'h.
Proviñs Manabí
Proviñs Manabí (provincia de Manabí e spagnoleg) a zo unan eus proviñsoù Ecuador. Portoviejo eo ar gêr-benn. Er c'hornôg dezhi emañ ar Meurvor Atlantel, en hanternoz proviñs Esmeraldas, er reter proviñs Santo Domingo de los Tsáchilas ha Los Ríos, er c'hreisteiz proviñs Santa Elenahag er gevred proviñs Guayas.
Teodorig II
Teodorig II (en goteg: Þiudareiks II; ?-466) a voe roue ar Vizigoted eus 453 betek 466, goude lazhañ e vreur henañ Torismond.
E vuhez
Mab e oa d'ar roue Teodorig Iañ, ha d'e eil pried, ar rouanez, ur briñsez got hag a oa merc'h da Alarig Iañ, a greder, pa skrive Sidonius Apollinaris e oa mab-bihan e oa d'ar roue Alarig.
Savet e voe e lez Toloza, ha kelennet e voe gant Eparchius Avitus, prefed Galia, pa ne voe ket skoliet e vreur henañ, Torismondo. Tostoc'h dezhañ eget dezho e oa sevenadur Roma eta.
Perzh a gemeras en emgann ar en 451, e penn ur bagad Goted, e tu ar Romaned, gant e dad Teodorig Iañ hag e vreur henañ Torismond.
Karoline Friederike Wilhelmine von Baden
thumb|Karoline von Baden, rouanez Bavaria thumb|Karoline Friederike Wilhelmine von Baden, e 1776
Teodorig II
E vuhez
Gant e vreudeur en em savas a-enep Torismond a oa o klask kemer kêrioù Arle ha Narbona. Drouklazhañ a reas e vreur Torismond, gant skoazell o breur all Frederico, iset gant ar jeneral roman Aetius ha kemer ar galloud e 453. Evit Toloza, a oa bet kemeret gant Wallia en 418, a chomas kêr-benn ar mestr nevez.
Karoline Friederike Wilhelmine von Baden
Friederike Karoline (pe Caroline) Wilhelmine von Baden (1776 - 1841) a oa ur briñsez eus Baden deuet da vout rouanez Bavaria dre zimeziñ.
He zud
Merc'h henañ ar priñs Karl Ludwig von Baden hag e bried Amalie von Hessen-Darmstadt e oa.
He c'hoarezed
He c'hoarezed a reas dimezioù kaer.
Dimeziñ
Dimeziñ a reas Karoline Friederike Wilhelmine von Baden d'an 9 a viz Meurzh 1797 d'an dug Masimilian von der Pfalz-Zweibrücken, pennhêr dilennerien Pfalz ha Bavaria war un dro, hag a voe anvet da roue Bavaria en 1806.
Manifestadegoù 2018-2019 en Irak
Manifestadoù 2018-2019 en Irak a vez graet eus un hollad harzoù-labour ha manifestadegoù e bro Irak o c'houlenn ma vefe gwellaet live bevañ an dud hag a-enep breinadur ar gouarnamant. Kroget int e miz Gouhere 2018 e Baghdad ha kêrioù bras ar vro, dreist-holl e proviñsoù kreiz ha su ar vro.
E-kerzh ar manifestadegoù e miz Here 2019, nerzhioù surentez Irak o devoa lazhet 100 d'an nebeutañ gant milieroù a dud gloazet don. Padet eo etre ar 15 a viz Gouhere 2018 hag ar 7 a viz Gwengolo 2018.
Istor
E miz Here 2019 ez eo kroget gant manifestadegoù dre ar vro, moustret gant nerzhioù sureentez ar gouarnamant. Ouzhpenn 100 den a zo bet lazhet gant ar polis, archierien en o zouez, hag ur 6000 bennak a zo bet gloazet, kement-se etre ar 1añ hag ar 5 a viz Here 2019. Abaoe fin ar brezel diabarzh a-enep ar Stad Islamek e miz Gwengolo 2017 ez eo an darvoudoù gwadusañ er vro.
Teodorig II
Ren ar roue
E 453 e voe anvet da roue. Ur rouantelezh daoubennek e seblant bezañ bet, gant daou roue : Teodorig hag e vreur Federig, dindanañ moarvat hogen jeneral a-bouez. E "Kronik" Marius Avenches e vez lavaret ur roue anezhañ.
Dizalc'h diouzh Roma
En 454 e voe mouget emsavadeg bagaoded Hispania Tarraconensis gant Frederig.
An impalaer Majorian a reas emglev a-nevez gant Teodorig II en 458. Darempredoù mat en devoa gant Sidoine Apollinaire, mab-kaer da Avitus, hag eskob Clermont, a veneg Teodorig meur a wech. Hervezañ e oa ur roue speredek ha desket, gwareger mat, arian ha feiz, hep bezañ gredus, na troet enep ar gatoliked, goude ma klaske bihanaat galloud an eskibien, ha krouiñ keodedoù hep galloud katolik enne, evel Baiona-Lapurdum, ha ma eveshae kumuniezhioù katolik e rouantelezh. Kouviañ ouzh e daol a reas an eskob Orens, eus Auch, hag aotre a roas dezhañ da vennigañ ar meuzioù; degemer a roas da eskob Saintes, Vivien e anv, a oa deuet da c'houlenn skañvaat bec'h an tailhoù war e genfeizidi.
Politikerezh kreskiñ
An emglev a beoc'h entre Sueved ha Goted, goude eured c'hoar Teodorig II da Réchiaire, ne badas nemet betek marv ar roue suev en 455. Teodorig II envoya une ambassade auprès du roi des Suèves pour maintenir la paix. Mais les Suèves attaquent la Tarraconaise. Sous couvert de l'autorité romaine, Théodoric II mène en personne des attaques enep Galiza ha Lusitania : kemer a reas Braga en 455 hag adarre en 457, Merida en 456, preizhata Astorga (5 Here) ha Palencia en 457 ; tapet e voe Réchiaire ha lazhet. Pa voe distro da Akitania e roas galloud d'e jeneraled wizigot, an dug Sunerig ha Cyrila, evit derc'hel an urzh e kornôg Iberia. En 460, e klaskas ober da Remismond
En 463 e reas tro wenn pa glaskas aloubiñ lezioù al Liger a oa dindan Aegidius, ha trec'het e voe en emgann Orleañs. Eno e voe lazhet e vreur Frederig. Met gant marv Aegidius e teuas a-benn da zistreiñ da ren war lez al Liger en-dro da Orleañs.
Embann Teodorig II
Petra bennak ma veze lavaret e oa Teodorig II e penn ur stad stag ouzh Roma e oa ur rouantelezh zizalc'h a-grenn : war-dro 450
154 chabistr a oa el lezenn-se, savet war skouer ar gwir roman. Ur skrid da lakaat peoc'h er rouantelezh e oa da vezañ, met ul levr kastizoù e oa kentoc'h, hag a aoze an tu da sachañ arc'hant digant an dud kastizet.
Hervez ar skrid e oa div bobl en e rouantelezh: ar Varbared hag ar Romaned, ha daou rumm tud: ar re frank hag ar re difrank. Lakaet e voe reolennoù d'ar skraperezh-gwragez, ha kastizet ar skraperien hag o harperien. N'hall ket un intañvez addimeziñ e-pad bloaz goude marv he fried,
Sevel a ra roll an torr-dimezioù aotreet (avoultrerezh graet gant ar wreg, lazhañ un den gant ar gwaz, ...), ar reolennoù-kastiz d'ar wallerien hag ar werzherien bugale, d'an dud frank ha d'ar sklaved, ha gwareziñ a reas ar gwragez diouzh gwalloberoù o friedoù, o tifenn na vije prosezet ouzh ar wreg e-lec'h ouzh he fried.
E varv
Dic'houzouget e voe gant e vreur Eurig, a oa arian gredus.
Teresa González Costa
Teresa González Costa, bet ganet e 1975, zo ur skrivagnerez c'halizek.
Emili Rosales i Castellà
Emili Rosales i Castellà (Sant Carles de la Ràpita, 1968) zo ur skrivagner katalanek hag un embanner.
Teresa González Costa
Studioù war ar saozneg, an italianeg hag al lennegezh, he deus graet. Studierez eo bet ivez e Torino, ha Genève, war roudoù ar beajour Nicolas Bouvier.
E 2008 e voe roet dezhi ar Premio Álvaro Cunqueiro gant Sempre quixen bailar un tango, hag ar Premio Manuel María gant Pingueiras e Tarteiras.
E 2010 he deus bet ar Premio Merlín gant he romant A filla do ladrón de bicicletas, hag e 2012 ar Premio Frei Martín Sarmiento gant ar memes oberenn.
Castelnuovo
Castelnuovo (Kastell Nevez) zo un anv-lec'h italianek.
Pennadoù kar
Hag ivez:
Rivarolo del Re ed Uniti
Rivarolo del Re ed Uniti a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Regret (Maupassant)
Regret zo un danevell gant Guy de Maupassant embannet e 1883.
An istor
Regret a oa bet embannet e Le Gaulois ar 4 a viz Du 1883, hag en dastumad Miss Harriet.
Rivarolo
Rivarolo zo un anv-lec'h italian ha hini meur a gumun.
Ilse Koch
thumb|Ilse Koch e 1947 thumb|Ilse Koch dirak al lez-varn e Dachau Ilse Koch, pe Ilse Köhler hervez hec'h anv plac'h yaouank, ganet e 1906 e Dresden, marvet e 1967 e Hameln, a zo brudet dre he c'hrizded ouzh bac'hidi ar c'hampoù alaman e-pad an Eil Brezel-Bed. Lesanvet e oa Die Hexe von Buchenwald, e saozneg "The Beast of Buchenwald, hag e galleg "la chienne de Buchenwald". Dimezet e oa da g-Karl Koch, kentañ komandant kamp-bac'h Buchenwald, ha rener hini Majdanek goude, fuzuilhet gant an SS dre ma oa laer ha muntrer.
thumb|left|He dastumad krec'hin prizonidi. Luc'hskeudenn gant Jules Rouard. Buchenwald 1945 Ganet eoa e Dresden, he zad a oa eilmestr en ul labouradeg. Plac'hig seven hag evurus e oa er skol gentañ. Da 15 bloaz e oa aet da zeskiñ ar vicher a gontaouerez.
E 1932 e oa ezel eus ar strollad nazi. Dre vignoned he devoa e-touez an SA ha SS, e reas anaoudegezh gant Karl Otto Koch e 1934, ha dimezet e voent daou vloaz goude.
Bac'het divac'het
Barnet e voe abalamour d'he zorfedoù-brezel gant ul lez-varn stadunanat e 1947. Tamallet e oa dezhi kemer perzh e muntroù e Buchenwald." Kondaonet e voe da vezañ bac'het a-hed he buhez.
Goude daou vloaz er vac'h e voe lezet da vont gant ar jeneral Lucius D. Clay, gouarnour rann stadunanat Alamagn. Harzet e voe Koch adarre e 1949 barnet gant ul lez alaman, tamallet dezhi broudañ da lazhañ e-barzh 135 afer. Kondaonet e voe da vezañ bac'het a-hed he buhez adarre, e miz Genver 1951.
En emgrougañ a reas en he c'hell e Gwengolo 1967 d'an oad a 60 vloaz, goude skrivañ ul lizher d'he mab.
Marv
En em grougañ a reas en he c'hell e toull-bac'h Aichach e Gwengolo 1967.
Minna
Minna zo un anv-badez alamanek ha finnek roet d'ar merc'hed.
Gerdarzh
Dont a ra eus berraat an anv-badez Wilhelmine. En alamaneg e vez implijet Mina bremañ peurliesañ.
Lucrezia Barberini
Lucrezia Barberini, ganet e 1628 ha marvet e 1699, a oa trede ha diwezhañ pried Francesco Iañ d'Este, dug Modena.
He zud
Merc'h henañ Taddeo Barberini(1603-1647), Priñs Palestrina, hag e bried Anna Colonna (1605-1658) e oa Lucrezia. He mamm a oa merc'h da Filippo Colonna, Priñs Paliano. C'hoar e oa da Maffeo Barberini ha d'ar c'hardinal Carlo Barberini ha gournizez d'ar pab Urban VIII. E-touesk hec'h eontred e oa tri c'hardinal: Francesco Barberini, Antonio Barberini ha Girolamo Colonna. He c'henderv Lorenzo Onofrio Colonna, Priñs Paliano, a zimezas da Maria Mancini, nizez da Jules Mazarin, kardinal ha kentañ ministr Bro-C'hall.
Dimeziñ
Dimeziñ a reas e miz Here 1654, e Loreto (Marche), er Basilica della Santa Casa, da Francesco Iañ d'Este, dug Modena.
Gant an eured-se e voe lakaet fin d'ar brezelioù a oa bet etre Tiegezh d'Este hag ar Barberini evel da-geñver Brezelioù Castro. pa oa bet Francesco hag e dad oc'h en em gannañ ouzh arme Taddeo Barberini.
Mab
Ur mab o doe Lucrezia ha Francesco:
Xipe-Totec
E mitologiezh an Azteked, Xipe Totec (Xīpe Totēc /ˈʃiːpe ˈtoteːk(ʷ)/ e nahouatleg klasel) pe Xipetotec ("Hon Aotrou, an hini digroc'henet") a oa un doue eus al labour-douar, eus ar struj, ar reter, an nevezamzer, an orfebourien, an dieubadur, hag ar c'houlzoù-amzer. Anavezet e oa Xipe Totec dindan anvioù all, en o mesk Tlatlauhca (e nahouatleg /t͡ɬaˈt͡ɬawka/), Tlatlauhqui Tezcatlipoca (/t͡ɬaˈt͡ɬawki teskat͡ɬiˈpoːka/) ("Melezour ruz a zivoged"), Yohuallahuan ("an ever diouzh an noz"), ha Yaotzin  ("Enebour enoret"). Azeulet e oa ur furm eus an doue-se gant an Dlaxcalteked hag an Huexotzincaed anvet Camaxtli, hag heñvel eo ouzh Yopi, un doue Zapotek a weler skeudennaouet war jarloù eus ar prantad klasel. An doueez kevatal da Xipe Totec e oa Xilonen-Chicomecoatl.
Xipe Totec zo un doue eus nevezadur ar struj hag eus ar brezel. En em gignañ a rae e-unan da reiñ boued d'an dud, un arouez eus an doare ma koll an had maiz o gwiskadoù diavaez a-raok diwan hag eus an naeron a cheñch kroc'hen. Taolennet e vez alies e ruz dindan ar c'hroc'hen kignet gwisket gantañ, ar pezh a ra dave d'ar fed m'eo kignet e-unan. Krediñ a rae an Azteked e oa bet ijinet ar brezel gant Xipe Totec. Dougen a ra an tog begek hag ar vazh-strakell, evel an impalaerien vec'hikat er brezel. Un templ anvet Yopico en doa e diabarzh Templ bras Tenochtitlan. Liammet eo Xipe Totec ouzh ar burbuennoù, an danijenn, ha kleñvedoù an daoulagad, ha marteze gant ar vosenn. Xipe Totec en deus ul liamm kreñv gant kleñvedoù evel ar vrec'h, ar c'hlogorennoù ha drougoù an daoulagad ha pa c'houzañve unan bennak unan eus ar c'hleñvedoù-se e veze graet profoù dezhañ.
Diasur eo orin an doue-se. Azeulet e veze Xipe Totec un tamm e pep lec'h e kreiz Mec'hiko da vare Aloubadeg ar Spagnoled, hag anavet e oa er pep brasañ eus Mezoamerika. Kavet ez eus bet skeudennoù eus an doue-mañ ken pell ha Tazumal er Salvador. Azeulet e veze Xipe Totec hed-ha-hed arvor Pleg-mor Mec'hiko da vare deroù ar prantad goude-klasel. Dont a reas an doue-mañ da vezañ un doue pouezus evit an Azteked goude o aloubadeg eus arvor Pleg-mor Mec'hiko e-kreiz ar.
Mec'hikaed
Ar Vec'hikaed (e nahouatleg : Mēxihcah, /meːˈʃiʔkaʔ/, pe Mēxihcatl en unander, pe Mexica, a oa ur bobl nahouatlek henvroat eus traoñienn Mec'hiko a oa e penn an Impalaeriezh Aztek. Diazezañ a reas ar Vec'hikaed keoded Mec'hiko-Tenochtitlan, war un enezenn eus Lenn Texcoco, e 1325. Ur strollad all en em zispartias a-raok sevel keoded Mexico-Tlatelolco gant ul lignez rieien disheñvel.  E 1521 e oant aloubet gant ur c'hevredad Konkistadored spagnol ha pobloù henvroat, en o mesk an Dlaxcalteked, renet gant Cortés.
Anvioù
Ar Vec'hikaed o deus roet o anv da Vec'hiko (Mēxihco /meːˈʃiʔko/ e nahouatleg), da lâret eo ar bourc'hadennoù e traoñienn al lec'h zo deuet da vezañ kêr Mec'hiko hiziv. Anavezet e oa ar strollad-se evel ar "Goulhouaed-Mec'hikaed" ivez abalamour d'o c'hevredad gant o amezeien Coulhouaed, diskennidi eus an Dolteked, a oa o chom e kêr-benn Toltek Tula. Mec'hikaed Tenochtitlan a veze graet "Tenochcaed" anezhe ivez, un anv a zeu eus hini o altepetl (keoded-Stad) : Tenochtitlan, hag eus anv diazezer Tenochtitlan, anvet Tenoch.
Savet e oa an anv Aztek gant Alexander von Humboldt a stagas Aztlan ("Lec'h ar c'herc'heiz"), o bro c'henidik mojennel, ouzh tec(atl) "pobl eus". Alies hiziv e tave an anv "Aztek" da bobl vec'hikat Tenochtitlan, Mēxihcah Tenochcah, un anv meuriad roet da Vec'hikaed Tenochtitlan hepken, ha morse da re Dlatelolco anvet Cōlhuah pe Coulhouaed. Graet e vez alies gant ar ger Azteked d'ober anv eus Vec'hikaed, met ivez eus ar pobloù nahouatleger eus Traoñienn Mec'hiko hag eus ar broioù tost.
Kutaisi
Kutaisi (ქუთაისი e jorjieg, distaget []) zo ur gêr vras e Jorjia, an eil kêr vrasañ goude Tbilisi a-fet ar boblañs. Emañ er gornaoueg da Dbilisi, war lez ar stêr Rioni, ha kêr-benn Imereti eo.
Istor
Kêr-benn rouantelezh kozh Kolkida e oa Kutaisi. Kavet ez eus bet aspadennoù eus ar gêr-benn gozh, eus ar ha  kantved kent J.K.
E 2011 e oa bet divizet gant gouarnamant Mikheil Saakashvili staliañ parlamant Jorjia e Kutaisi. E miz Mae 2012 e oa bet digoret savadur nevez ar parlamant e Kutaisi gant Saakashvili. Kement-se a oa bet graet evit digreizennañ ar vro hag evit tostaat ar galloud politikel da Abc'hazia, hervez ar prezidant, met abeg a oa bet kavet er cheñchamant gant e enebourien a wele aze un doare da zisteraat ar galloud-lezenniñ e-skoaz ar galloud-seveniñ.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Kutaisi gant ar c'hêrioù-mañ :
Rivalta
Rivalta zo anv meur a lec'h en Italia.
Casaletto
Casaletto zo un anv-lec'h italian ha hini meur a gumun.
Burev
Ur burev zo un daol da skrivañ ha da lenn.
Gerdarzh
Dont a ra ar ger eus ar ger gallek bureau, deuet eus burell.
Istor
Er Grennamzer e veze skrivet ouzh ur skritol.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 1965
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 1965 a zo bet gounezet gant ar skosat Jim Clark gant Lotus-Climax. Mont a ra maout ar saverien gant Lotus.
Blenierien ha kirri
Ur c'henskiper nevez en deus Graham Hill gant BRM, Richie Ginther a zo bet erlec'hiet gant an deraouad skos Jackie Stewart. Aet eo Ginther da Honda a ra anezhañ e vlenier kentañ, Ronnie Bucknum o tisplegañ ar c'harr.
Ur cheñchamant a zo ivez gant Copper e lec'h ma ya kuit er-maez ar Formulenn 1 an ez-kampion bed Phill Hill goude un tremen evel ul luc'hedenn. Erlec'hiet eo bet gant an aostrian yaounank Jochen Rindt, pa chom Bruce McLaren ar blenier kentañ.
Roll penn-da-benn ar skipailhoù hag ar vlenierien o doa kemeret perzh e-barzh kevezadeg 1965 ar Formulenn 1, aozet gant ar FIA.
Diverradenn ar gevezadeg 1965
Pevar miz war-lec'h e Monako a zo digoretoc'h ar redadeg peogwir n'eo ket deuet Clark a zo er Stadoù-Unanet evit gounit an Indianapolis 500 a zo redet d'ar memes dibenn sizhun. Diaes a grog ar redadeg evit Graham Hill ar ur fazi o tiwall ouzh Brabham Bob Anderson, harzet war an troiad. Rankout a ra Hill mont er-maez eus e garr evit lakaat anezhi ober un dro e hed ar redadeg a-raok bezañ lañset er redadeg foll a echu gant marteze trec'h bravañ Graham Hill. Ober a ra fent ouzh Jim Clark goude ar redadeg o tisklêriañ : "En em santout a raen prest da c'hounit ouzh n'eus forzh piv, marteze Clark ivez". Merket e vez ar redadeg gant gwallzarvoud spontus Paul Hawkins a ra evel Alberto Ascari e 1955, o echuiñ e redadeg e foñs porzh Monte Carlu.
E Belgia a zo distroet Clark a c'hounit aes-tre, o kemer penn ar gevezadeg. Gounit a ra diouzhtu war-lec'h Prizioù Bras Bro-C'hall, Breizh-Veur daoust un harz brav gant Graham Hill, Priz Bras an Izelvroioù hag hini Alamagn. Gant pemp trec'h diouzh renk e c'hounit CLark e eil ditl ar vlenierien.
Echuiñ a ra heuliad Clark en Italia, o tilezel dre ur gudenn geflusker, pa oa o stourm gant Hill ha Sterwart, a c'hounez ar redadeg goude e stourm ouzh ar blenier saoz. Trec'h kentañ ar skos eo e Formulenn 1.
Merket evez Priz Bras Stadoù-Unanet gant absañs John Surtees, gloazet e-pad ur redadeg Can-Am e Kanada. Gounezet eo ar redadeg gant Hill a gemer e rebech.
Ar redadeg diwezhañ e Mec'hiko a zo gounezet gant Richie Ginther a c'hounit e drec'h kentañ, ha trec'h kentañ e skipailh Honda.
Minna Worms
Minna Worms, marvet e 1096, a oa ur verzherez yuzev. Mignoned kristen he devoa e-touesk an noblañsed; nac'h a reas kemer ar relijion gristen. Lazhet e voe e-doug Lazhadeg Worms e 1096, da vare ar Groaziadeg kentañ.
René Bazin
René François Nicolas Marie Bazin (Angers, – ) a oa ur skrivagner, gwiraour, kelenner war ar gwir ha kazetenner gall.
Stagno Lombardo
Stagno Lombardo   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
María Mercader
Merc'h e oa da Pau Mercader i Marina ha Caridad Mercader (1892-1975). Dimezet e oa d'ar rener-filmoù italian Vittorio De Sica. C'hoar e oa da Ramón Mercader (1913-1978), ar stourmer komunour a lazhas Lyev Trotsky en 1940, en Mec'hiko.
Nechama Tec
Nechama Tec (ganet Bawnik e 1931 e Lublin, Polonia) a zo ur gelennerez akuit war ar sokiologiezh e skol-veur Connecticut e Stamford er Stadoù-Unanet. Arbennigourez war ar Shoah eo. Ganti eo bet skrivet al levr Defiance, ma kont stourm ar vreudeur Bielski. Implijet e voe a romant da ziazez ar film Defiance (2008).
Eizh vloaz e oa pa voe aloubet Polonia gant arme an Trede Reich. Treuzvevañ a reas a-drugarez da seurezed katolik a guzhas anezhi. E fin ar brezel e tivroas da Israel ha goude-se d'ar Stadoù-Unanet.
René Bazin
Buhez
Mab un alvokad e oa René Bazin ; e c'hoar Marie a oa mamm-gozh d'ar skrivagner Hervé Bazin (1911-1996). Goude bout bet un aotreegezh war ar Gwir e Paris e kendalc'has gant e studioù e Skol-veur gatolik Angers, ma tapas e zoktorelezh. Adalek 1882, d'an oad a 29 bloaz, e voe kelenner war gwir an torfedoù. E 1876 e timezas gant Aline Bricard (1855-1936) ; c'hwec'h merc'h ha daou vab o devoe.
Gaucelm Faidit
Gaucelm Faidit (1172 – war-dro 1203) a oa un troubadour okitanek eus dibenn an kantved a voe puilh e skridoù.
Ganet e oa en Usercha (Uzerche) en un tiegezh bourc’hizien vihan eus Bro-Lemojez. Dimeziñ a reas d’ur c’hast anvet Guilhelma Monja, a yae d’e heul pa veze o veajiñ. Ha kalz e veajas pa voe barzh e meur a lez en Europa, rak barrek e oa da sevel barzhonegoù e galleg kement hag en okitaneg : e lez Richarzh Kalon Leon e Poitiers e oa bet, e hini Bonifas IV Montferrat, unan eus renerien ar Pevare Kroaziadeg, pe c’hoazh e hini Jafrez II Plantagenêt, dug Breizh.
René Bazin
Buhez
A-hed e vuhez e voe tomm René Bazin ouzh an unpenniezh hag he difennerez an Iliz katolik roman.
Casalbuttano ed Uniti
Casalbuttano ed Uniti  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Sentimental Journey
Sentimental Journey zo anv saoznek meur a oberenn.
René Bazin
Buhez
Diwezhatoc'h e voe bespennskridaozer ar gazetenn L'Étoile hag e voulc'has Stéphanette, e romant kentañ, a voe embannet e 1883 e stumm un heuliadenn er gazetenn L'Union en Angers. Bloaz goude e voe embannet al levr.
Jean-Louis Chapalain
Jean-Louis Chapalain, ganet d'ar 4 a viz Genver 1880 en Enez-Vaz ha marvet d'ar 24 a viz Here 1956 e Lambezelleg, a oa beleg ha troour brezhonek.
Kunsthalle
Kunsthalle a vez implijet er broioù alamanek da envel ensavadurioù a ra war-dro diskouezadeoù arzel berrbad. Re zo a vez meret gant aozadurioù lec'hel anvet Kunstverein, ma voder arzourien ha tud a zastum oberennoù arzel. Alies e vez aozet ganto diskouezadegoù padus heñvel ouzh ar re aozet c'h/Kunstmuseum.
René Bazin
Buhez
Ken abred ha 1885 e voe lennet e oberennoù dirak Kelc'h studierien Skol-veur Angers.
E miz Du 1887 e kejas R. Bazin ouzh Ludovic Halévy (1834-1908), un ezel eus an Académie française, hag e alias da vont e darempred gant an ti-embann bras Calmann-Lévy ; hennezh a brenas gwirioù Ma Tante Giron kent embann levr Une tache d'encre e miz Mae 1888, en devoe Priz an Académie française a-drugarez da Ludovic Halévy. Meur a wech e voe enoret R. Bazin gant an Académie
Levrioù a-zivout e veajoù a skrivas, hag e kenlabouras gant La Revue des deus Mondes (1829-bremañ) en ur aozañ pennadoù evit meur a gazetenn.
A-c'houde Brezel 1870-1871 ha faezhidigezh ar C'hallaoued e voe unan eus skrivagnerien luskad an Digollourien (Revanchards), gant e romantoù Les Oberlé (1901) ha Le Guide de l'Empereur (1901 ivez). Kement a verzh a reasLes Oberlé ma voe degemeret en Académie française e 1903, d'an oad a 50 vloaz.
E 1904 e voe dilennet e kuzul-kêr Saint-Barthélemy-d'Anjou, m'en devoa skrivet an darn vrasañ eus e levrioù.
E 1915 e voe dilennet da brezidant Gorfuniad ar gelaouennerien gristen (Corporation de publicistes chrétiens), anvet Sindikad ar gazetennerien c'hall (Syndicat des journalistes français) ivez, hag e 1917 e tiazezas Burev katolik ar Wask (Bureau catholique de la presse).
E miz genver 1917 e teuas an islamoniour Louis Massignon (1883-1962) d'e skoazellañ da aozañ buheskrid ar penitiour Charles de Foucauld (1858-1916).
E 1922 e voe ezel eus ar Société royale des Sciences et Belles-lettres de Nancy, anvet Académie de Stanislas ivez.
D'an e varvas René Bazin e Paris.
Sinema
E 1927 e voe graet ur film digomz diwar La Terre qui meurt gant Jean Choux ur film komz a voe e 1936 savet gant Jean Vallée.
Gaucelm Faidit
War e lerc’h en deus lezet 65 « cançon » (kanaouennoù karantez) ha meur a skrid all.
Roet eo bet e anv da skolaj publik Uzercha.
NGC 2683
NGC 2683 a zo ur c'halaksienn troellennek lec'hiet war-dro 25 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg al Liñs.
Bao
Bao zo ur gumun eus Katalonia an Norzh, e komark Roussillon. E departamant Pireneoù-ar-Reter emañ.
Enez San Vicente (Galiza)
thumb|250px|Enez San Vicente. Enez San Vicente (Illa de San Vicente e galizeg) zo un enezenn eus Galiza e proviñs A Coruña, e ría Ortigueira. Stag eo ouzh parrez Luama, e kumun Ortigueira. 26 devezh-arat zo dindani.
Hervez meneget gant Julio Dávila Díaz en e Xeografía Descritiva (1931), e oa ur manati bihan enni er Grennamzer. Da gentañ e oa etre daouarn Urzh an Templ ha diwezhatoc'h e voe adkemeret gant Frañsezidi.
NGC 4605
NGC 4605 a zo ur c'halaksienn droellennek lec'hiet war-dro 15 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg an c'hKarr-kamm Bras.
Trichodere
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1912 gant an evnoniour aostralian Alfred John North (1855-1917).
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Trichodere cockerelli.
Rémi Toulhoat
Rémi Toulhoat zo ur skolaer breizhat, deuet da vezañ prezidant ar gevredigezh Div Yezh.
Crespin (Norzh)
Crespin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Torlino Vimercati
Torlino Vimercati   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Kunsthaus Zürich
thumb|250px|right|Kunsthaus Zürich thumb|Johann Heinrich Füssli: Die drei Hexen (An teir sorserez)
Kunsthaus Zürich a zo ur mirdi lec'hiet e Zürich e Suis. Unan eus mirdioù pouezusañ Suis hag Europa eo. Ennañ e kaver oberennoù eus ar Grennamzer betek an amzer vremañ, ha kalz oberennoù suis. Christoph Becker eo ar rener. Kunstverein Zürich (Zürcher Kunstgesellschaft) eo a ra war-dro.
Anv an arsav-tramway e-kichen ar mirdi eo ivez Kunsthaus. E Pfauenplatz emañ an arsav-se, etre ar mirdi ha Schauspielhaus Zürich.
Treset eo bet steuñv ar mirdi gant Karl Moser ha Robert Curjel, savet e voe e 1910 ha digoret e 1917. Ennañ e kaver livadurioù gant Edvard Munch hag Alberto Giacometti. Hag ivez re gant arzourien suis evel Johann Heinrich Füssli, Ferdinand Hodler, Pipilotti Rist ha Peter Fischli.
Chomlec'h
Kunsthaus Zürich Heimplatz 1 CH 8001 Zürich
Burell
thumb|right|[[Frañsez Asiz en e sae burell. Poltred gant Francisco Zurbarán.]]
Burell zo un danvez gros deuet diwar gloan. En danvez-se e veze graet saeoù ar venec'h, du pe gell o liv peuvuiañ. Gell e oa hini ar gapusined.
Diwar ar ger-se e teu an anv gallek bureau (a zo burev e brezhoneg), anv ur pezh arrebeuri hag anv-tiegezh.
Amann gwenn
An amann gwenn zo un hilienn livrizhet tomm hag a ambroug ar pesked boazhet en dour pe c'hrilhet.
Ouzhpennet eo tammoù amann sal d'ur c'hroazhadur graet gant gwin gwenn (Muskadig hervez ar rekipe kentañ), gwinêgr ha chalotez gris, lakaet war dan bihan kenañ. Evit chom hep distresañ an hilienn e tle ar gwrezverk bezañ etre 27 ha 58°C. Louzeier a c'hall bezañ lakaet ivez. Chug sitroñs a c'hall kemer lec'h ar gwinêgr. Pa eo teuzet an amann e lezer ar chalotez e-biou araok servijout ar chaous.
Amann ruz zo anezhañ ivez, gant gwin ruz e vez graet e lec'h gwin gwenn.
E 1890 e oa ijinet an amann gwenn gant Clémence Lefeuvre hag a oa o c'hober war dro ur preti e Sant-Juluan-Kankell, war ribl al Liger. Hervez ar vojenn he dije dizoloet an hilienn dre wallzarvoud. Pa varvas ar geginerez e 1932 e lavaras ar politikour naonedat Aristide Briand e oa "un tamm evel ur c'hañv broadel".
Ticengo
Ticengo   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Epanadiplozenn
An epanadiplozenn (eus ar ger gregach ἐπαναδίπλωσις/epanadíplôsis, diwar ἐπί/epí, « war », ἀνά/aná, « a-nevez », ha διπλόος/diplóos, « doubl ») zo un doare da lakaat e fin ul lavarenn ar ger end-eeun a oa er penn-kentañ anezhi. Kontrol eo d'an anadiplozenn. Ganti e vez tro da c'hoari war al lusk, ha da bouezañ war ur ger pe ur mennozh.
T-34
T-34 a oa anv ur c'harr hobregon kreiz a orin eus an URSS en devoa degaset kemmoù meur e-keñver diorroadur an tankoù. Daoust ma voe digoulzet e hobregon hag e armamant e fin ar brezel, lakaet e vez war-raok evel en tank efedusañ, ha gant ar muiañ a levezon war an doare da sevel tankoù adalek an Eil Brezel-bed. Pa voe savet an T-34 e oa an tank en doa ar muiañ a hobregon, tizh, armamant hag a chome aes da sevel hag implij eus an holl doareoù kirri-hobregonet bet produet betek-henn.
Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 34 c'humun d'ober ar gumuniezh tolpad-kêrioù:
Scandolara Ripa d'Oglio
Scandolara Ripa d'Oglio   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Jalm
Jalm zo un anv-badez brezhonek.
Mae 2010 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
NGC 6503
NGC 6503 a zo ur c'halaksienn droellennek lec'hiet lec'hiet war-dro 14 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg an Dragon.
Goulven Mazéas
Goulven Mazeas (ganet d'ar 15 a viz Meurzh 1895 e Lanniliz, e Penn-ar-Bed, hag aet da Anaon d'an 9 a viz Genver 1981 e Bear) a oa ur stourmer breton. Gwerzher avaloù-douar, dont a reas, goude ar C'hentañ Brezel-bed, da vezañ ur c'hevredadelour ha peoc'hgarour europat.
Dimezet e oa gant ur Barizianez bet o vakañsin en Enez-Vriad anvet Denise Weill, e 1923.
Goulven Mazeas eo an ezel kentañ eus an Emsav bet war ar renk evit dilennadegoù. Tapet en doa 2,8% eus ar mouezhioù (376) e dilennadegoù 1930 e Gwengamp en anv ar PNB.
Kentañ Brezel-bed
Kemer a reas perzh er brezel hag enoret e voe gant ar groaz-brezel.
Eil Brezel-bed
Kudennoù bras a voe gantañ e-kerzh an Dalc'hidigezh. Lamet e voe e embregerezh digantañ pa oa gwelet evel yuzev. Harzet e voe e-kerzh an Eil Brezel-bed. O welet selloù ar servijoù Stad enep-yuzev o vont war-zu ar familh, Maodez Glanndour a ginnig badeziñ anezho. Harzet e voe e wreg (yuzev elzasian, ganet Weill), flatret, gant o bugale, Claudine ha Daniel, evit bezañ kaset da gamp Drancy e miz Kerzu 1943. Dont a reas a-benn da lakaat harz d'an deportadur e miz C'hwevrer 1944 dre goulenn sikour gant e gamaladed en Emsav. Ar verc'h Claudine a voe klañv bras gant an danijenn skevent.
Sesto ed Uniti
Sesto ed Uniti   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Enez Sálvora
Enez Sálvora zo un enezenn eus Galiza e ría Arousa, e parrez Aguiño e kumun Ribeira, krouet e 1959.
Jack and Jill (rimadell)
Jack and Jill (pe "Jack and Gill", hervez ar stummoù koshañ) zo ur rimadell saoznek brudet, savet a-raok 1777, hag a zo bet niverennet 10266 e-barzh ar Roud Folk Song Index.
Enez Sálvora
A-raok e oa stag ouzh parrez Carreira, koshañ parrez ar c'homark, hag an hini binvidikañ e-pad pell amzer.
Enezennoùigoù zo tro-dro dezhi : Vionta, Herbosa, Enez Noro hag an Inizi Sagres, a ya d'ober enezeg Sálvora, a zo holl bodet, evel an Inizi Cíes, Ons ha Cortegada er Parque nacional das Illas Atlánticas abaoe ar bloaz 2002.
Jack and Jill (rimadell)
Ar rimadell
Kemmet e voe e 1919:
Solarolo Rainerio
Solarolo Rainerio   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Re-Animator
Re-Animator (lesanvet H. P. Lovecraft's Re-Animator) zo ur film spont stadunanat embannet e 1985 diazezet a-bell war un istor eus 1922 gant H. P. Lovecraft anvet "Herbert West–Reanimator". Sevenet eo bet ar film gant Stuart Gordon ha produet gant Brian Yuzna. Jeffrey Combs a c'hoari ar studier medisinerezh Herbert West, a c'hell advevañ korfoù marv. Gant sikour e gamarad klas Dan Cain (Bruce Abbott) e krog da implij ar serom war korfoù-marv. Cheu a sav gant an doktor Carl Hill (David Gale), hag a zo amourous diouzh danvez-gwreg Cain (Barbara Crampton) a glask laerezh an ijinadenn evitañ.
Epanalepsenn
An epanalepsenn (diwar ar ger gregach ἐπανάληψις / epanálêpsis « adlavar ») zo un doare lavar diazezet war ur ger hag a gaver e dibenn ul lavarenn hag a vez adimplijet e penn kentañ eil rann ar frazenn. An epanalepsenn a c'haller skeudenniñ evel-hen: A, A ______.
It's a Lovely Day Today
"It's a Lovely Day Today" zo ur ganaouenn saoznek savet gant Irving Berlin hag embannet e 1950 evit ar gomedienn war gan Call Me Madam, a voe graet ur film anezhi diwezhatoc'h.
Brudet eo doareoù Perry Como ha Doris Day, pe re Ethel Merman, Ella Fitzgerald hag Astrud Gilberto.
Ur sonenrolladur a voe graet gant Perry Como ha The Fontaine Sisters gant Mitchell Ayres hag e laz-seniñ en Evrog Nevez d'ar 26 a viz Gouhere, 1950. Embannet e voe gant RCA Victor Records, dindan an niverenn 20-3945 (en SUA), ha gant EMI en anv His Master's Voice dindan an niverenn B 10221.
Lazhadegoù Paracuellos
Lazhadegoù Paracuellos (spagnoleg: Matanzas de Paracuellos) a vez graet eus un heuliad lazhadegoù trevourien ha soudarded gant ar Republikaned e-pad Brezel Spagn. Kroget eo a-raok ha kendalc'het dizehan e-pad Emgann Madrid e-penn kentañ ar brezel diabarzh. An niver hollek a dud lazhet a chom amsklaer betek-henn. Etre 2000 ha 12 000 den a vefe bet lazhet.
Capralba
Capralba   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Kragujevac
Kragujevac (skrivet Крагујевац e serbeg ha distaget []) zo ur gêr eus Serbia ha kêr-benn distrig Šumadija. E 2018 e oa 150 623 a dud o chom enni.
Kêr-benn Serbia e voe etre 1818 ha 1839, goude ma voe dieubet ar vro diouzh yev an Durked, dindan ren ar priñs Miloš Obrenović en em stalias eno. Bonreizh kentañ ar vro a voe embannet e Kragujevac e 1835. Belgrad a zeuas da vezañ kêr-benn ar vro e 1841 pa voe staliet al lez eno.
E-pad ar Brezel-bed Kentañ e teuas Kragujevac da vezañ kêr-benn Serbia en-dro etre 1914 ha 1915, ha sez ensavadurioù pennañ ar vro.
Cappella Cantone
Cappella Cantone  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Delwenn Napoleon e La Roche-sur-Yon
Un delwenn d'an impalaer Napoleon Iañ, aozet e 1854 gant Émilien de Nieuwerkerke (1811-1892) zo war ar blasenn Napoleon e La Roche-sur-Yon, e Vendée, dirak an iliz Saint-Louis, ma weler Napoleon war e varc'h hag o sellout outi.
2020
E dibenn Mezheven 2020 e voe livet an delwenn e ruz, abalamour da adsavidigezh ar sklaverezh gant ar jeneral Napoleone Buonaparte e 1902.
Gioc'h Wilson
Ar gioc'h Wilson (liester : gioc'hed Wilson) a zo ur spesad evned hirc'harek, Gallinago delicata an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Scolopax delicata (kentanv) da gentañ-penn (e 1825) gant an evnoniour eus ar Stadoù-Unanet George Ord (1781-1866).
Annezva
Kavout a reer ar spesad e Norzhamerika, eus Alaska da reter Kanada ha norzh ar Stadoù-Unanet Amerika.
Pol Rolland-Gwalc'h
Pol Rolland-Gwalc'h (Alain Joseph Amédée Rolland), ganet d'an 19 a viz Here 1915 e Mâcon ha marvet d'an 30 a viz Ebrel 1986 e Korsika, a oa skrivagner ha troer brezhonek.
Bouchain (Norzh)
Bouchain a zo ur gumun eus departamant an Norzh e Bro-C'hall. Pennlec'h kanton Bouchain eo.
Federigo Tozzi
Federigo Tozzi (Siena, 1añ a viz Genver 1883 – Roma, 21 a viz Meurzh 1920) a oa ur skrivagner italianek.
Breyten Breytenbach
Breyten Breytenbach (Bonnievale, Kab ar C'hornaoueg 1939) zo ur skrivagner eus Suafrika hag a skriv en afrikaneg hag e saozneg.
Dre ma oa enebet ouzh an apartheid en doa kuitaet Suafrika da vont da vevañ da Bariz, e Bro-C'hall, e deroù ar bloavezhioù 1960. Eno e oa dimezet d'ur vaouez a oa Vietnamiz he hendadoù. Abalamour d'an dra-se ne c'hallas ket distreiñ da Suafrika, rak lezennoù ar vro-hont, "The Prohibition of Mixed Marriages Act" (1949) ha "The Immorality Act" (1950) a zifenne an darempred etre un den gwenn hag un den eus ur "ouenn" all.
E Pariz e kendalc'has gant e stourm a-enep an apartheid hag ar ouennelouriezh. E 1975 e klaskas mont da Suafrika, dre guzh, met harzet e voe, barnet ha kondaonet da nav bloavezh toull-bac'h. E Kerzu 1982 e voe lezet da vont en e frankiz ha distreiñ a reas da Vro-C'hall. Sellet a reer outañ evel unan eus ar gwellañ barzhed afrikanek, met skrivet en deus e saozneg ivez.
Goude diskar an apartheid e tistroas da Suafrika da gelenn e skol-veur ar C'hab. Labouret en deus ivez evel kelenner e skolioù-meur Dakar ha New York.
Kreiz ar Mor-Bihan Kumuniezh
Kreiz ar Mor-Bihan Kumuniezh (Centre Morbihan Communauté e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Breizh, e departamant ar Mor-Bihan.
Istor
Krouet e voe ar gumuniezh diwar bodañ Baod Kumuniezh, Logunec'h Kumuniezh ha Sant-Yann-Brevele Kumuniezh.
Casalmorano
Casalmorano  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Kreiz ar Mor-Bihan Kumuniezh
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 19 kumun d'ober ar gumuniezh kumunioù.
Casalmaggiore
Casalmaggiore   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Kreiz ar Mor-Bihan Kumuniezh
Kumunioù
18 kumun a zo er gumuniezh-kumunioù abaoe 2019:
Enez Arousa
thumb|center|600px| A Arousa gwelet eus A Curota ([[Pobra do Caramiñal).]] thumb| Sede pelec'h emañ kumun Arousa thumb|300px| Ría Arousa hag Enez Arousa er penn anezhi
Arousa, pe Enez Arousa (A Arousa, pe A Illa de Arousa e galizeg), zo un enezenn ha kumun (concello) eus Galiza e ría Arousa, e proviñs Pontevedra, e ría Arousa. E 2010 e oa 5.006 den o chom enni.
Abaoe 1985 ez eus ur pont d' he stagañ ouzh an douar bras.
God (kanaouenn gant John Lennon)
God a zo ur ganaouenn saoznek savet gant ar c'haner-sonaozer saoz John Lennon (1940-1980).
Enrollañ hag embann
Lod eo God eus John Lennon/Plastic Ono Band, kentañ albom studio Lennon war-lerc'h ar prantad Beatles. Enrollet e voe an holl ganaouennoù anezhañ e studioioù Londrez adalek ar 26 a viz Gwengolo betek an 23 a viz Here 1970. Ouzhpenn Lennon o kanañ hag o c'hoari piano e kemeras perzh ar soner piano stadunanat Billy Preston, ar soner gitar-boud alaman Klaus Voormann ha tabouliner kozh The Beatles Ringo Starr enni.
Embannet e voe an albom d'an 11 a viz Kerzu, God an dekvet kanaouenn anezhañ, war-lerc'h Look at Me hag a-raok My Mummy's Dead ; padout a ra-hi 4:09.
Alfred Raoul
Alfred Raoul (war-dro 1930 - 16 a viz Gouere 1999) a oa ur politikour eus Republik Kongo.
Ministr kentañ republik Kongo e voe betek dilez Alphonse Massamba-Débat e miz Gwengolo 1968. Lakaet e voe neuze e penn ar Stad betek an 31 a viz Kerzu.
Rosario Pi Brujas
Rosario Pi Brujas (Barcelona, 1899 − Madrid, 22 a viz Meurzh 1967), anavezet ivez evel Rizpay, a oa ur renerez-filmoù katalan. Gant Helena Cortesina, Ana Mariscal ha Margarita Alexandre, e voe unan eus ar peder maouez a grouas ar sinema katalan.
FightAIDS@Home
FightAIDS@Home ("Fight AIDS at home") zo ur steuñv urzhiataerezh a stourm a-enep kleñved ar HIV.
Yun Hyon-seok
Yun Hyon-seok(hangeul: 윤현석, hanja: 尹賢碩) anvet Yukwudang(육우당, 六友堂) (7 a viz Eost 1984 en Incheon - 26 a viz Ebrel 2003 e Dongdaemun, Seoul) a oa ur skrivagner eus Sukorea hag ur stourmer evit gwirioù Mab-Den ha gwirioù an heñvelrevourien.
D'an 26 a viz Ebrel 2003 e oa en em grouget.
Maionez
Maionez zo un hilienn yen graet gant melen-vi livrizhet, eoul, gwinêgr, holen ha pebr. Evit blazañ anezhañ e c'hall chug sitroñs kemer lec'h ar gwinêgr, ha sezv a c'hall bezañ lakaet ivez. E broioù zo e vez ouzhpennet sukr un tamm ivez.
Evit sevel ur maionez e tleer basañ ar melen-vi en ur tinaouiñ eoul a-nebeudoù. Distreset eo ar maionez pa eo c'hwitet al livrizhenn. Chom a ra an eoul war-neuñv neuze.
Keginerezh
Hiziv e vez implijet er bed a-bezh. Ambroug a ra meuzioù yen peurliesañ, da skouer e sevenadur ar C'hornôg ur vi poazh-kalet, krizaj, boued-mor, saladennoù kemmesket zo evel saladenn giz Rusia, pe c'hoazh sandwichoù zo. Lod a zebr o fritez gantañ. Keginerezhioù zo a ra gantañ e meuzioù tomm ivez. Servijout a ra da fardañ hiliennoù all : hilienn giz Andalousia, hilienn koktel, chaous tartar hag all.
Marc'had ar maionez greantel
Er Stadoù-Unanet eo deuet Just Mayo e 2013 ha rebechet eo bet dezhañ gant e gevezer Unilever, perc'henn Amora, ne vefe ket vi e-barzh. Emañ an afer dirak lez-veur Jerzenez-Nevez.
En Unaniezh Europa e voe reoladet adal 1991 aozennoù ar maionez gwerzhet er stalioù : 70% eus danvezenn druz a dle bezañ da nebeutañ, ha 5% eus melen-vi. Resisaet eo ivez ar c'hementad a aozenn ret (ar gwinêgr) pe diret (holen, sukr, sezv...). Belgia en deus bihanaet kementad an danvezenn druz hag ar melen-vi e 2016 evit ober diouzh ar reolad europeat.
Meurzh 2010 e Breizh
2010 e Breizh
Roll pennoù ar Stad aljerian
An daolenn-mañ dindan a listenn pennoù ar Stad ha kadoriaded ar Republik adalek stummidigezh ar Gouarnamant Ersezadel ar Republik Aljerian (GERA) e 1958, e-doug brezel a zizalc'hded ar vro, betek arlevierion ar Republik aljerian gwerinezhel ha poblel.
Stresemannia
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1950 gant an evnoniour alaman Wilhelm Meise (1901-2002).
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Stresemannia bougainvillei.
Priz Bras kirri Europa 2012
Stadegoù
Priz Bras Europa 2012 a zo :
Völkerschlachtdenkmal
Ar Völkerschlachtdenkmal (Savadur-eñvor Emgann ar Broadoù), er gevred da Leipzig, zo bet savet da zerc'hel koun eus Emgann ar Broadoù (pe Emgann Leipzig). Raktreset e voe gant an arkitektour Bruno Schmitz ha dioueliet d'an 18 a viz Here 1913. An delwennoù a oa bet savet gant Christian Behrens ha Franz Metzner.
Gant e 91 metr uhelder eo ar savadur-eñvor brasañ eus Europa hag unan eus al lec'hioù muiañ gweladennet en Alamagn. Bremañ e vez gwelet ar savadur evel un arouez eus ar vroadelouriezh alaman.
Chapel Itron-Varia Wenn (Gwenrann)
Chapel Itron-Varia Wenn zo ur chapel lec'hiet e Gwenrann, e bro Naoned, e departamant al Liger-Atlantel.
Istor
Brudet eo ar chapel-se evit bezañ bet al lec'h ma voe kaougantet (da lavarout eo anavezet evel talvoudus), d'ar 4 Ebrel 1381, eil feur-emglev Gwenrann etre dugelezh Breizh ha rouantelezh Bro-C'hall, ma voe daskoret e zugelezh da Yann IV gant ober le da Roue Bro-C'hall ha kas kuit e guzulierien saoz.
D'an 18 a viz Here 1910 e voe enskrivet e rummad ar monumantoù istorel.
Corte de' Cortesi con Cignone
Corte de' Cortesi con Cignone   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.