cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kriked
Orin ar sport hag e anv
Meur a zisplegadenn all a zo lakaet war wel evit displegañ orin ar c'hoari hag an anv anezhañ.
Aarne-Thompson
Istor
Ur bern kontadennoù-pobl zo bet dastumet adalek an XIXvet kantved, ha kalz anezhe a gaver o far e broioù all. En deroù ne denne doare-renkañ Aarne ha Thompson, pe AT, nemet d’ar c’hontadennoù dre gomz, da re Europa, pe d’ar re deveret diwarne.
The Tremeloes
The Tremeloes a oa ul laz sonerien saoz savet gant Brian Poole er bloavezhioù 1960. Berzh a reas o kanañ tonioù stadunanat da gentañ.
Aarne-Thompson
Framm
Dre ma kemm anvioù ar c'hontadennoù eus an eil bro d'eben ez eus bet roet un niverenn da bep doare : Kabellig Ruz zo « AT 333 ».
The Tremeloes
Istor
Savet e voe al laz e 1958 e Dagenham, e kontelezh Essex, hag anvet Brian Poole and the Tremeloes. E 1962 e voe dibabet gant ar gompagnunezh Decca, a oa o paouez nac'h The Beatles, sonenrollañ paotred Essex.
Aarne-Thompson
Framm
Etrebroadel eo renkadur Aarne-Thompson(AT), 4 rumm bras zo, en 2340 kontadenn renket :
Ouzhpenn ez eus ur rummad «kontadennoù dirummad », 2400-2499.
Loened gouez: 1-99
thumb|right|220px|Tudennoù ar [[Roman de Renart : ar roue Nobl hag e lez. Skeudenn (1897) gant Walter Crane.]]
The Tremeloes
Istor
Kuit ez eas Brian Poole e 1966.
Aarne-Thompson
Al louarn (pe ul loen all) korvigellek : 1-69
Diazezet eo ar rummad war rannoù zo eus ar Roman de Renart (.....................)
The Tremeloes
Brezhoneg
Ar ganaouenn Suddenly You Love Me a voe brudet kenañ ha lakaet e galleg, hag e brezhoneg gant Yann Derrien. E gwirionez e teue eus ur ganaouen italianek, Uno tranquillo, sonenrollet e 1967 gant Riccardo Del Turco.
Remont Delaporte, Reun ar C'halan : div blanedenn
Remont Delaporte, Reun ar C'halan : div blanedenn, istitlet daou zen eus ar C'hastell-Nevez, zo ul levr embannet e miz Gouhere 2019 gant Al Lanv. Ur skrid digeriñ a zo gant Padrig an Habask ha kinniget eo ar skrid gant Charlie Grall. 214 pajenn a ya d'ober al levr en holl. Kavout a reer ennañ poltriji e liv ha reoù all istorel e gwenn-ha-du tennet eus paperioù Remont Delaporte dreist-holl hag un nebeud diouzh L'Heure Bretonne.
Cinque Terre
Ar Cinque Terre (ligureg : Çinque Taere) zo pemp kêriadenn en hanternoz da borzh La Spezia, anezho un darn eus ar Riviera italian e Liguria, war un aod torgennek ha serzh.
A gornôg da reter emañ Monterosso al Mare, Vernazza, Corniglia, Manarola ha Riomaggiore. Stag int ouzh Park broadel ar Cinque Terre abaoe 1999.
Remont Delaporte, Reun ar C'halan : div blanedenn
Diverradenn
Remont Delaporte ha Reun ar C'halan, daou zen eus ar C’hastell-Nevez ganet e deroù an, an hini kentañ en ur familh pinvidik a-walc’h, diazezet mat er vro, hag an eil en atant un troc’her-buzhug, treut ar peuriñ gantañ. Dre eñvorennoù skrivet Remont Delaporte ha gant arroudoù tennet eus ar re savet gant Reun ar C’halan, e kinniger el levr-mañ heuliañ planedennoù souezhus daou zen hag a oa bet kemeret ganto hentoù disheñvel-rik e-pad prantadoù diaes-meurbet. Remont Delaporte a zeuas da vezañ emsaver breton e 1927, goude bezañ dizoloet ar brezhoneg abred a-walc’h. E-pad ar brezel e oa e penn Strollad Broadel Breizh. Pezh a skriv diwar-benn ar prantad-se a zo talvoudus-tre evit hon istor. Reun ar C’halan, yaouankoc’h, a oa studier c’hoazh pa grogas ar « reuz bras » met mont a reas d’ar « maquis » memes tra e miz Eost 1944 ha goude-se da aloubiñ Bro-Alamagn gant al lu gall. An daou avat a gemero hent an divroañ evit abegoù disheñvel : Remont Delaporte da Iwerzhon ha Reun ar C’halan, evel miliadoù a Vretoned eus Kreiz Breizh, d'ar Stadoù Unanet. Enno o-daou e voe enaouet – abred pe diwezhat en o buhez – flamm « Tantad an hendadoù » hag... ar youl da sevel ur vuhez vroadel vrezhonek e Breizh, pezh a zo heverk ken ez eo.
Liammoù diavaez
Remont Delaporte, Reun ar C'halan : div blanedenn war lec'hienn KAB
Aarne-Thompson
Al louarn (pe ul loen all) korvigellek : 1-69
thumb|right|220px|Renart. Skeudenn (1846) gant Wilhelm von Kaulbach. (.....................)
Baradoz 800-809
(...............)
Kalir
Ur c'halir zo ul lestr metal ma skuilher evajoù.
Mojenn ar Graal
Ar Graal eo anv ar c'halir ma voe dastumet, hervez ar vojenn, gwad Jezuz skuilhet gantañ pa oa staget ouzh ar groaz, goude un taol goaf roet gant ur soudard roman.
Arz
Brudet eo kalir Ardach ha kalir Derrynaflan en Iwerzhon evel div eus bravañ oberennoù an arz kelt.
Arc'heskopti
Un arc'heskopti a zo sez un arc'heskob.
E Breizh
War-dro 848 e oa bet savet ur arc'heskopti e Dol gant Nevenoe, en e benn ar soñj sevel un Iliz Vreizhat.
Kalir
Lennegezh
Alies e vez skeudennet ar c'halir gant un ostienn a-us dezhañ.
Emsav an 2 a viz Even
Emsav an 2 a viz Even (alamaneg :Bewegung 2. Juni) a oa ur strollad anarkour armet en Alamagn ar C'hornôg diazezet e Berlin ar C'hornôg hag a voe oberiant er bloavezhioù 1970. Gant Fritz Teufel eo e voe krouet. D'an 2 a viz Even 1980 e voe divodet.
Istor
E 1971 e voe krouet an emsav, ha dibabet e voe e anv da glotañ gant an deiziad (d'an 2 a viz Even 1967) ma oa bet lazhet ar studier Benno Ohnesorg gant ur poliser eus Berlin ar C'hornôg, Karl-Heinz Kurras e anv, hag a laboure e gwirionez evit ar Stasi. Lakaat bombezennoù da darzhañ e Berlin eo ar pezh a reas izili ar strollad dreist-holl. Taol pennañ ar strollad a voe skrapañ Peter Lorenz d'ar 27 a viz C'hwevrer 1975. Lorentz en doa lakaet e anv da vezañ dilennet maer Berlin en anv CDU. Pevar ezel eus ar strollad a voe dieubet, ha d'an 3 a viz Meurzh e tapjont ur c'harr-nij da vont da Aden, e Yemen ar Su. En deiz war-lerc'h e voe dieubet Lorentz.
Izili harzet
A-hed istor ar strollad e voe bec'h etre ar boliserien hag e izili. D'an 29 a viz Meurzh 1972 e voe bac'het Till Meyer goude ur fuzuilhadeg e Bielfield. Da 3 bloaz toull-bac'h e voe kondaonet. E miz Even 1972 e voe harzet Bernhard Braun asambles gant Brigitte Mohnhaupt, ha hi ezel eus RAF. E 1973 e voe harzet Gabi Kröcher-Tiedemann goude m'he dije tennet war ur poliser ha kondaonet e voe da 8 vloaz toull-bac'h. E 1975 e voe unan eus an eizh den dieubet pa voe skrapet Peter Lorenz. E dibenn 1973 e teuas a-benn Inge Viett ha Till Meyer da dec'hout kuit diouzh o zoull-bac'h.
Yves Laloy
Yves Laloy, bet ganet d'an 13 a viz Even 1920 e Roazhon hag aet d'an anaon d'an 8 a viz Gwengolo 1999 e Kankaven, a oa un tisavour hag ul livour surrealour breizhat.
Mab e oa da Louise Spinosi, ur Gorsikadez, ha da bPierre Laloy. E dad hag e dad-kozh, Jean-Marie Laloy a oa tisavourien e Roazhon hag e eontr-kozh, Armel Beaufils, ur c'hizeller breizhat brudet. Tad eo da bPascal Laloy, arzour ivez.
Chorda filum
Ur spesad bezhin gell e familh ar Chordaceae eo ar stlañvac'h, anvet ivez filid , pe korre , pe c'hoazh Chorda filum hervez e anv skiantel.
Deskrivadur
An tallusoù a ya d'ober funioù gludek e stumm kranennoù war-dro 5 pe 6 mm o zreuzkiz ha 6 pe 8 metr o hirder.
Annez
War c'hrouan e morioù bas gwalarn Europa.
Pierre Laloy
Pierre Laloy a oa un ti-savour brudet e Roazhon evel e dad, tad da Yves Laloy, arzour, ivez.
Ficadusta
Ficadusta  a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Taksonomiezh
Ar genad Ficadusta  a zo bet diskrivet gant Habe & Kosuge e 1966.
Spesadoù
Daou spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Ed Miliband
Edward Samuel Miliband, lesanvet "Ed Miliband" (ganet d'ar 24 a viz Kerzu 1969) zo ur politikour saoz eus Strollad al Labour. Dilennet e voe e pastell-vro Doncaster da vont da gannad e Ti ar C'humunioù, e 2005. E gouarnamant Gordon Brown e voe etre 2007 ha 2010. Abaoe ar 25 a viz Gwengolo 2010 emañ e penn Strollad al Labour.
Mab eo d'ar c'helenner Ralph Miliband ha breur d'ur politikour all David Miliband. Studioù en deus graet e skol-veur Oxford hag e Londrez, a-raok mont da labourat evit Strollad al Labour.
Yvonne Bollmann
Yvonne Bollmann zo ur gelennerez e skol-veur Pariz XII. Skrivet he deus diwar-benn politikerezh Alamagn hag a lakafe ar Republik c'hall en arvar. Kamaradez eo da Françoise Morvan, hag evelti e laboure evit an Observatoire du Communautarisme, a-enep ar rannvroelouriezh hag ar yezhoù miorelaet. Pennadoù savet ganti a gaver ivez war al lec'hienn Riposte laïque ha Le Canard républicain.
Fredmans sånger
Fredmans sånger (kanaouennoù Fredman) zo un dastumad barzhonegoù pe kanaouennoù svedek gant Carl Michael Bellman‎.
Saray
Ar  Saray  (pe سرای sarāy e perseg) zo ur rann eus ur palez pe ur c'henkiz en un tiegezh turk a renk uhel.
Fredmans sånger
An dastumad
65 barzhoneg zo el levr, embannet e 1791, goude al levr Fredmans epistlar (Lizhiri Fredman).
Saray
Implijet e vez ar ger dreist-holl pa reer anv eus palez ur sultan otoman.
Adalek an kantved e tihunas faltazi e pennoù Europeiz 'zo diwar-benn sevenadur an Impalaeriezh otoman, evel gant Wolfgang Amadeus Mozart en e oberenn Skrapadenn er Saray.
Fredmans sånger
The Order of Bacchi
Bellman had public performances known as the Bacchus Orden ("Order of Bacchi"). These consisted largely of travesties of the chivalric and society orders of the time, some of which Bellman himself was a member. These orders held strict ceremonials, and members were often expected to live a decent and "christian life". To be knighted in the Order of Bacchi, it was required to at least twice have been observed publicly lying stupor in the gutter. Several of the songs from these performances are collected in Songs of Fredman (songs 1–6).
Death
A common theme for songs 18–21 is Death.
Biblical travesties
Bellman wrote drinking songs and bible travesties, and also mixed the two genres. The holy men from the Old Testament were portrayed as drunken bums. The travesties became popular all over the country, being spread (anonymously) by broadsheets and transcripts. Some of Bellman's bible travesties offended the church authorities. As shown in a 1768 letter from the Lund chapter, the church attempted to collect all prints and transcripts in circulation of the most popular song, "Gubben Noach", as well as other songs. , "Gubben Noak" and eight other biblical travesties are included in Fredmans Sånger as songs number 35–43.
Bacchus' bankruptcy
The songs 47–54 are part of a song play about "Bacchus' bankruptcy" (Bacchi konkurs).
Other
The other songs in the book are not naturally grouped by theme.
Persons
The songs portray a series of persions, mostly people lapsed into heavy drinking. Named persons are Kolmodin (treasurer), Holmström, Nystedt (pub owner), Meissner (brewer), Steindecker (royal kettledrummer), Lundholm (brewer and distiller), Appelstubbe (customs officer), Österman (workshop owner), Halling (baker), Agrell (customs officer), Kämpendal, Nybom, Planberg, Joseph Israelson (student and poet) and Knapen (musician). In addition to these are the biblical figures, and also Bacchus and Venus, plus a few more. -->
Montigny-en-Cambrésis
Montigny-en-Cambrésis a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Marvet int e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Uwch Aeron
En em astenn a rae etre kantrev Penweddig en hanternoz ha hini Is Aeron er c’hreisteiz. Edo Uwch Aeron en hanternoz d’an Afon Aeron tra m’edo Is Aeron er c’hreisteiz dezhi.
Tri c'hombod a oa e Uwch Aeron :
Er reter da Uwch Aeron e oa kantrev Buellt (Buallt) ha kombod Deuddwr e rouantelezh Powys hag er mervent e oa Cantref Mawr e rannvro Ystrad Tywi.
E kantrev Uwch Aeron e oa lec’hioù pouezus evel Llanddewi Brefi hag Abati Ystrad Fflur.
Lettice Knollys
Lettice Knollys ( /ˈnoʊlz/), pe Laetitia, pe Lettice Devereux, pe Lettice Dudley, pe Kontez Essex pe Kontez Leicester (1543–1634), a oa ur gontez saoz, e lez ar rouanez saoz Elesbed Iañ.
Dimezet e oa da Robert Dudley, Kont Leicester, Kont Leicester, bet karet gant ar rouanez, a vagas kasoni vras outi. Mamm e oa da Robert Devereux, eil Kont Essex, ha da Penelope Rich. Merc'h-vihan e oa da Mary Boleyn, a oa moereb d'ar rouanez. Gournizez e oa da Anne Boleyn, mamm ar rouanez Elesbed Iañ. Abred e tarempredas al lez. Da 17 vloaz e e timezas da Walter Devereux, Beskont Hereford, a zeuas da vout Kont Essex e 1572. Mont a reas he fried da Iwerzhon e 1573, ha marteze e skoulmas darempred neuze gant Robert Dudley, Kont Leicester. Chaok a voe diwar he fenn ha n'eo ket sioulaat a reas pa varvas Essex en Iwerzhon gant ar red-kof en 1576.
Daou vloaz goude e timezas Lettice Knollys gant Robert Dudley en prevez. Pa glevas ar Rouanez ar c'heloù-se e harluas ar Gontez eus he lez da viken. Ur mab o doe, Robert, Lord Denbigh, a varvas da dri bloaz, ma voe glac'haret bras e dud, ha diskaret an esper a genderc'hel gant an Tiegezh Dudley. Eured Lettice Knollys gant Leicester a voe evurus koulskoude, evel ma voe he zrede eured gant Christopher Blount, yaouankoc'h eviti, a zimezas dezhi e 1589, c'hwec'h miz goude marv ar C'hont. Daoust da se e veze dalc'het d'ober Lady Leicester anezhi.
Pinvidik bras e oa ar gontez, adrugarez da destamant kont Leicester. Met bihanaet e voe he feadra dre ma rankas paeañ bernioù dle he fried. E 1604–1605 teuas a-benn da ziwall he gwirioù intañvez dirak ul lez-varn pa voe en arvar da goll he madoù hag he brud vat dirak bastard he fried Robert Dudley, a embanne e oa susitour e dad hervez al lezenn, pezh a dalveze da lavarout e oa div wreg d'e dad, enep al lezenn eta, ha hi an hini e oa ar wreg e-maez al lezenn.
Mervel a reas da 91 vloaz, deiz Gouel Nedeleg.
Dimezioù
Teir gwech e timezas.
Bugale
Gant Walter Devereux he doe pemp bugel:
Gant Robert Dudley n'he doe nemet ur bugel
Siren
<HR noShade>
Donibane Lohizune
Donibane Lohizune (Sent Joan de Lus en okitaneg; Saint-Jean-de-Luz e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gêr eus Lapurdi, unan eus ar seizh proviñs a ya d'ober Euskal Herria, en Iparralde, en hanternoz d'ar Pireneoù, hag ur porzh-pesketa war aod ar Meurvor Atlantel. Pennlec'h kanton Donibane Lohizune eo ivez.
Siren
Ar sirened (gregach: Σειρήν Seirēn; liester: Σειρῆνες Seirēnes), e gwengelouriezh Hellaz, a zo boudoù gwregel dañjerus-kenañ a laka ar voraerien da vamiñ ouzh o c'han kaer-eston hag a gas o listri d'ober peñse ouzh kerreg an enez m'emaint o vevañ enni.
A siren da vorganez
En amzer Henc'hres e vezent taolennet alies evel evned gant ur penn plac'h bras, nemet war-lerc'h int bet taolennet evel merc'hed gant treid laboused, askellek pe get (gwelout mojenn Baba Yaga). Kalz diwezhatoc'h int bet kemmesket gant morganezed (boudoù hanter wreg, hanter besk), hag a gaver e mojennoù ur bern broioù er bed. Anavezet mat eo tro Ulises (Odysseüs) e skridoù Homeros ma laka e vartoloded da stouvañ o divskouarn gant koar evit na glevint ket o c'han, ha ma c'houlenn bezañ staget ouzh gwern e lestr da c'hallout klevet o c'han, hep na c'hallfe en em deurel er mor d'o adkavout (gwelet Odysseia).
Donibane Lohizune
Istor
Darempredet eo bet gant pesketaerien Breizh a yae da sardineta gwechall, evel gwazed Donibane.
Robert Kubica
Robert Józef Kubica (/ˈrɔbɛrt kuˈbitsa/), bet ganet d'ar e Krakovia e Polonia, a zo ur blenier kirri a rede e Formulenn 1 etre 2006 ha 2010, o c'hounit ur wech. Erlec'hiet en deus Jacques Villeneuve e 2006 e-barzh BMW Sauber. Goude disparti BMW eus ar F1 e teue Kubica e Renault. Redet en deus ivez e rallioù, met ur gwallzarvoud spontus en deus lakaet anezhañ da echuiñ gant ar redadegoù kirri evit ur mareig. Koll a ra Kubica e bost blenier e Lotus F1 Team evit 2012.
Bertry
Bertry a zo ur gumun eus departamant an Norzh e Bro-C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
.
Le Prince que voilà
Le Prince que voilà (Ar Priñs a zo amañ e galleg) zo ur romant gant Robert Merle e 1982, anezhañ pevare romant heuliad istorel Robert Merle, Fortune de France. Ennañ eo kontet buhez Pierre de Siorac adalek 1572 betek 1588.
Klemañs XIV
Klemañs XIV (latin : Clemens XIV, italianeg:Clemente XIV), eus e anv ganedigezh Giovanni Vincenzo Antonio Ganganelli, a zo bet ganet d'an ha marvet d'an. Dilennet eo bet da bab eus an Iliz katolik roman d'an.
Le Prince que voilà
Diverradenn
Goude daou vloaz tremenet e Mespech e timez Pierre de Siorac gant Angelina de Montcalm, a-raok mont en dro e Pariz evit labourat evit ar Roue Herri III, o tremen eus stad medisiner ar Roue betek bezañ spier Herri III. E-pad e droioù-kaer e kemer perzh Pierre da wared Boulogne, en em gavout a ra gant dugez Montpensier a-raok mont e Bro-Saoz e-lec'h ma wel ar Rouanez Elesbed Iañ. Kregiñ a ra brezel ar C'hevread santel dirak kudennoù susit Kurun Bro-C'hall, gant dug Guise e penn ar C'hevread santel. Mont kuit a ra ar Roue betek Blois e-lec'h ma vez galvet ar Stadoù Hollek. Echuiñ a ra ar romant gant drouklazhañ dug Guise.
Aegotheles wallacii
a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Aegothelidae.
Annez
Brosezat eo ar spesad e takadoù 'zo eus Ginea Nevez.
Lauren Bacall
Lauren Bacall (distaget: e saozneg), ganet Betty Joan Perske d'ar 16 a viz Gwengolo 1924 e kêr New York ha marvet d'an 12 a viz Eost 2014 e New York ivez, a oa un aktourez stadunanat. Lesanvet e oa « the look » (ar sell) rak e oa brudet evit he sell blizoniel, he mouezh teñval hag he rolloù a vaouez tonket. Gwreg diwezhañ Humphrey Bogart e oa bet.
Mariana Joaquina Pereira Coutinho
Mariana Joaquina Apolónia da Costa de Vilhena Pereira Coutinho, ganet en Arcos de Valdevez e 1748 ha marvet e 1820 en Oeiras, a oa dimezell a enor gant Maria Iañ Portugal, rouanez Portugal, en XVIIIvet kantved. Brudet e oa he c'hened. Lesanvet e oa bet Sereia dos Olhos Verdes, morganez he daoulagad gwer. Savet e veze barzhonegoù da Armânia, anagram hec'h anv Mariana, ha muzenn barzhed lez Portugal e oa. Ur saloñs lennegel a zalc'has ivez.
Lauren Bacall
E-touez he filmoù brudetañ a c'haller menegiñ To Have or Have Not (1944), How to Marry a Millionaire (1953) ha Designing Woman (1957).
Mariana Joaquina Pereira Coutinho
<!--
Nascimento e família
Dª. Mariana Joaquina Apolónia da Costa de Vilhena Pereira Coutinho nasceu na freguesia do Salvador, em Arcos-de-Valdevez, sendo baptizada pelo seu tio, o cónego Afonso Manuel de Abreu Zuniga, no dia 23 de Agosto. Dª. Mariana Joaquina era filha de Rodrigo António da Costa Pereira, fidalgo da Casa Real, Cavaleiro da Ordem de Cristo, morgado da Roda e de S. José e senhor da Casa do Terreiro, e da sua mulher, Maria Inácia Clara Rosa de Vilhena Pereira Coutinho, dama e confidente da rainha Dª. Maria I e da infanta Dª. Maria Francisca Benedita. Dª. Mariana Joaquina era sobrinha, pelo lado materno, do marquês de Soydos (Grande de Espanha). Sendo tia do visconde de Andaluz.
Musa da Corte
O príncipe do Brasil, D. José, apaixonou-se perdidamente por esta. Dª. Mariana era uma senhora de hierarquia e tinha sido educada em princípios rígidos de absoluta lealdade para com Família Real, esta paixão criou então um dilema na sua vida.
A dama não queria perder a sua dignidade ao entregar-se ao jovem príncipe mas também não queria, nem podia, ser descortês para com este seu futuro monarca. Então decidiu criar uma defesa em relação às tentativas amorosas do príncipe, juntamente com a sua grande amiga – a marquesa de Pombal – e da sua avó – Dª. Apolónia Maria Pacheco de Sousa Pereira Coutinho, velha dama que possuía no Paço, graças à antiguidade dos seus serviços, uma intimidade respeitosa. Para muitos, foi Dª. Mariana que sugeriu o casamento do príncipe herdeiro com a tia deste, a infanta Maria Francisca Benedita, que possuía por Dª. Mariana Joaquina uma afeição especial e tratava-a como confidente. Foi esta dama uma das principais dirigentes do matrimónio real.
Mariana de Arriaga
Dª. Mariana teve um conhecido salão literário onde acorriam conhecidos literatos e poetas portugueses e estrangeiros. Sendo descrita por todos como uma mulher muito culta. -->
Dimeziñ
Dimeziñ a reas Mariana Joaquina Apolónia e 1769 gant un den eus Enez Faial, en Açores, Miguel de Arriaga Brum da Silveira, a gemere perzh e kuzul ar rouanez, hag a oa Marc'heg Urzh ar C'hrist.
He marv
Mervel a reas Mariana Joaquina e 1820 e Palácio dos Arriagas, en Oeiras.
Mushoku Tensei
Mushoku Tensei: Jobless Reincarnation (japaneg : 無職転生 〜異世界行ったら本気だす〜, Hepburn : Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu, Adenkorfadur dilabour : klask a rin a-zevri mard an d'ur bed all ) zo un heuliad mangaoù japanat treset gant Rifujin na Magonote ha skrivet gant Shirotaka. An heuliad a ro tro da heuliañ istor un NEET (Not in Education, Employment or Training, E-maez deskadurezh, labour pe stummadur ), un den dilabour a varv en ur saveteiñ buhez ur grennardez. Advevañ a ra e korf ur babig en ur bed moliac'h. Derc'hel a ra e eñvorennoù en ur vezañ Rudeus Greyrat, choaz a ra profitañ eus e vuhez nevez met en ur chom hep adober fazioù an dremenet.
William Morris
William Morris (24 Meurzh 1834 – 3 Here 1896) a oa ur barzh, un arzour hag ur skrivagner saoz ereet ouzh al luskad Arts and Crafts Movement. Ul levezon kreñv en deus bet war adsav an arzoù-gwiaderezh hengounel e Bro-Saoz. Hag e oberezh lennegel a daolas diazez ar moliac'h evel doare-lennegezh.
Mushoku Tensei
Embannet da gentañ war internet dre al lec'hienn Shōsetsuka ni Narō e miz Du 2012, bloaz war-lerc'h e oa embannet dre stumm baper.
William Morris
Morris zo ganet e Walthamstow, en Essex, en un tiegezh bourc'hizien binvidik. Dindan levezon ar grennamzeregezh e tremenas e yaouankiz o studial an oberennoù klasel e Skol-veur Oxford, ha keneren Birmingham Set. Goude e studiadennoù e timezas gant Jane Burden, hag e yeas e darempred gant tud eus ar skol arzourion Pre-Raphaelite evel Edward Burne-Jones pe Dante Gabriel Rossetti, ha gant an tisavour nevezc'hotek Philip Webb. Webb ha Morris a dresas ar Red House e Kent e-lec'h ma vevas Morris adalek 1859 betek 1865, a-raok mont da vBloomsbury, e-kreiz Londrez. E 1861 e krouas Morris ar "Morris, Marshall, Faulkner &amp; Co.", an embregerezh kinkladur, gant Burne-Jones, Rossetti, Webb, ha tud arall, hag o deus graet berzh bras, o levezonañ ar gened diabarzh da vare Victoria.
Morris a oa o chom e Maner Kelmscott en Oxfordshire a-c'houde 1871 en ur zerc'hel un ti e Londrez ivez. Entanet e oa gant e weladennoù en Island, lec'h ma kejas gant Eiríkur Magnússon. Gantañ e reas kalzig a droidigezhioù e saozneg eus sagaoù islandek. D'ar mare-se e teuas-eñ da vout brudet a-walc'h gant embannadur e varzhonegoù hag e zanevelloù, en o zouesk: The Earthly Paradise (1868–1870), A Dream of John Ball (1888), News from Nowhere (1890), hag an danevel moliac'h The Well at the World's End (1896). E 1877 e krouas ar Society for the Protection of Ancient Buildings da stourm a-enep an drastoù war ar savadurioù istorel. A-du e oa gant ar varksouriezh ha dedennet gant an anveliouriezh er bloavezhioù 1880, hag ur sokialour e teuas da vout a-benn ar fin. E 1891 e krouas ar Kelmscott Press evit emban levrioù kaer hag enlivet, ul labour hag a reas betek e varv.
Unan eus pennoù diorren ar sevenadur Victorian e oa Morris. E vuhez-pad e oa anavezet evit e varzhonegoù, hogen e oberennoù war an arzoù hewel a chomas ar re vrudetañ goude e varv. E Bro-Saoz a-vremañ e c'haller gweladenniñ mirdioù liesseurt a zo enno oberennoù gant Morris, hag arrebeuri raktreset gantañ a vez produet hiriv an deiz.
Éclaibes
Éclaibes a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Frañsez ar Mae
Beleget e voe da Nedeleg 1876.
Kure e voe er Faoued adalek 1876, e Pondivi adalek 1888, ha person e Sant-Inan adalek 1899 betek 1916.
Daoust ma varvas e Gwiskri emañ e relegoù e bered Sant-Inan.
Sphyrapicus
Sphyrapicus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù speged, krouet e 1858 gant ar skiantour stadunanat Spencer Fullerton Baird (1823-1887).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
Pevar (4) isspesad en holl : o c'havout a reer holl e Norzhamerika.
Illadopsis
Illadopsis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1860 gant an evnoniour alaman Ferdinand Heine (1809-1894).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Naontek (19) isspesad en holl ; o c'havout a reer en Afrika drovanel.
Rummatadur
Renket e veze an holl spesadoù er c'herentiad Timaliidae kent.
Jorj ar Rumeur
Jorj ar Rumeur, pe Mathaliz diouzh e anv barzh, ganet d'an 28 a viz Eost 1882 e Felger ha marvet d'ar 16 a viz Here 1941 en Azay-le-Rideau, a oa barzh ha skrivagner.
Micherour horolajer e oa.
Leporicypraea
Leporicypraea  a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Taksonomiezh
Ar genad Leporicypraea  a zo bet diskrivet gant Iredale e 1930.
Spesadoù
Tri spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Guy Bedos
Guy Bedos, ganet d'ar 15 a viz Even 1934 en Aljer hag aet da Anaon d'an 28 a viz Mae 2020, a oa ur fentigellour, arzour music-hall, aktour ha senarioour gall.
Airel
Airel a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall, unan eus an departamantoù savet diwar Normandi gozh.
Inis Ní
Inis Ní (Inishnee e saozneg) zo un enezenn vihan en arvor kreisteiz Conamara, en Iwerzhon. Emañ nepell diouzh Cloch na Rón (Roundstone). Stag eo ouzh an douar-bras war-bouez ur chaoser. Un tour-tan zo war an enezenn. E 2011 e oa 43 den o vevañ enni.
Jean-Jacques
Jean-Jacques zo un anv-badez gallek kevrennek savet diwar Jean ha Jacques.
Is Aeron
Is Aeron a oa ur c'hantrev e Rouantelezh Ceredigion, e Kembre, e Grennamzer. Diwezhatoc'h e voe ur rann eus rouantelezh Deheubarth ha bremañ emañ e kontelezh Ceredigion.
En em astenn a rae e kreisteiz rouantelezh Ceredigion, etre kantrev Uwch Aeron en hanternoz d’an Afon Aeron ha kantrev Emlyn ha Cantref Mawr er c'hreisteiz. Er gornaoueg edo Bae Ceredigion (eus Aberteifi er c'hreisteiz betek Aberaeron en hanternoz).
Tri c'hombod a oa en Is Aeron :
E-touez lec’hiennoù pouezusañ kantrev Is Aeron e c'haller menegiñ kastell Crug Mawr (Is Coed) ha Bangor Teifi. E-kichen Ystrad Aeron edo manati Llanllŷr, savet gant Rhys ap Gruffudd, priñs Deheubarth, war-dro 1180. Diwezhatoc'h er Grennamzer e oa Aberteifi ar gêr bouezusañ er vro.
Luria (genad)
Luria a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Taksonomiezh
Ar genad Luria a zo bet diskrivet gant Jousseaume e 1884.
Spesadoù
Seizh spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Hippolyte Laterre
Hippolyte Laterre, pe Bodlann, ganet e 1887, marvet e 1918, oa barzh ha dastumer sonioù.
Micherour mouller e oa.
Ur verc'h en devoe, Viviane Laterre, marvet e Karaez da 22 vloaz.
E bered Karaez emañ e vez.
Boussières-sur-Sambre
Boussières-sur-Sambre a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Legend (romant David Gemmell)
Legend zo ur romant saoznek gant ar skrivagner moliac'h saoz David Gemmell, e gentañ romant embannet e 1984. Gant an oberenn-se e voe lakaet war-raok evel unan eus skrivagnerien pouezusañ al lennegezh Heroic Fantasy. Ennañ e voe krouet an dudenn Druss, hag a adweler e meur a oberenn all gant an aozour, pa oa ar c'hentañ romant eus ar c'helc'hiad The Drenai saga.
Hannah Harper
Hannah Harper, ganet d'ar 4 a viz Gouhere 1982 en Devon, zo un aktourez pornografek, manikin ha produerez filmoù saoz. Bez eo bet aktourez pornografek etre 2001 ha 2008. En holl he deus troet 166 film ha savet 6.
Legend (romant David Gemmell)
Gemmell en doa soñjet skrivañ ar romant-se e 1976, pa oa bet disklêriet dezhañ e oa klañv gant ur c'hrign-bev. Evit chom hep bezañ gwasket gant ar mennozh-se e klaskas skrivañ ul levr a voe titlet "Against the Hordes". Al lec'h-kreñv taget gant al lu Nadir, a oa ur skeudenniñ eus outañ o stourm a-nep ar c'hleñved. A-benn ar fin ur medisin a embannas dezhañ e oa ur fazi ha ne oa ket tapet gant ar c'hrign-bev. al levr a voe disoñjet gant an aozour David Gemmell, hervezañ al levr a oa fall. E 1980, ur c'hamalad d'an aozour a lennas ar brouilhoñs hag a laras dezhañ e vefe tu embann al levr gant reizhadurioù. Roet kalon dezhañ gant ar c'homzoù-se, Gemmell a grogas gant al labour adskrivañ ar romant a voe cheñchet e ditl e "Legend". An ti embann stadunanat Century Hutchinson a embannas an oberenn e 1982.
An istor
An impaleriezh Drenai hag a oa bet didrec'h betek-henn a zo o kouezhañ goustadik en e foull. An nerzhioù lu a zo bet o tisken ingal. An impalaeriezh Nadir gant Ulric e-penn a zo deuet a-benn da strollañ an holl meuriadoù a-dreñv dezhañ betek tizhout ul a 500 000 kadour. Ar brezel a vo, kregiñ a raio e Dros Delnoch, lec'h pennañ difenn an impalaeriezh Drenai, ha kastell brasañ ar bed. Evit talañ ouzh ar re Nadir ne chom nemet tro 10 000 soudard gant an haroz kozh Druss the Legend ha 30 beleg gwenn.
Ret e vefe dezho derc'hel 3 miz a-benn kaout skoazelloù Magnus Woundweaver hag a zo o gourdoniñ ul lu Drenai nevez. Den ebet ne gred e vo tu d'ar c'hreñvlec'h derc'hel kement a amzer, ar re a ya etrezek eno a oar ez eo evit mervel.
Studiadenn
Pa voe kroget gant skrivadur ar romant, David Gemmell a oa bet embannet dezhañ e oa tapet gant ur c'hrign-bev. Evit soñjal e traoù all e oa bet kroget gant ar skrivañ. Ouzhpenn d'an awenoù istorel lies pe ar re adal e vuhez familh, ez eo diazezet an istor war stourm an aozour a-enep ar c'hrign-bev. Ar meuriadoù Nadir diniverus a zo ur skeudenn eus ar c'hrign-bev o tagañ korf an aozour (Dros Delnoch ar c'hastell).
No Bra Day
An No Bra Day (devezh hep brennidenn) zo un devezh aozet bep bloaz d'an 13 a viz Here, ma vez broudet ar maouezed da chom hep gwiskañ brennidennoù abalamour da gizidikaat ar brasañ niver ouzh krign-bev ar vronn. An No Bra Day a voe kroget d'an 9 a viz Gouhere 2011, met goude tri bloaz e oa bet cheñchet an deiziad evit hini an 13 a viz Here, miz ar stourm a-enep krign-bev ar vronn. Implijerien ar mediaoù sokial a zo broudet da bostañ kemennadennoù pe poltriji gant an hashtag #nobraday. Klasket e vez ivez dre an devezh-se degas muioc'h a ingalded etre ar baotred hag ar merc'hed. Lod eus ar re a gemer perzh en devezh-se a lak poltriji anezho hep brennidenn. Lod maouezed a wel an No Bra Day evel un devezh stourm politikel ; evit lod all ez eo un devezh aester ha frankizour.
Tallahassee
Tallahassee (distaget: ) eo kêr-benn stad Florida e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 181 376 a annezidi e 2010. Pennlec'h kontelezh Leon eo ivez.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Tallahassee gant 6 kêr :
Kleñved Alzheimer
Kleñved Alzheimer a zo ur c'hleñved neurologel anvet adal ar medisin Alois Alzheimer hag a voe dizoloer ar c'hleñved e 1906. Kleñved Alzheimer a grog sioul met gant red an amzer a ya war washaat. An azon diazez a zo da gaout kudennoù o klask eñvoriñ darvoudoù a-nevez (koll ar memor a-nevez).
Gant ma gendalc'h ar c'hleñved da vont war-raok, an azonioù a 'hell mont etrezek kudennoù gant ar gaoz, kudennoù dihenchañ (aes da vezañ kollet), cheñchamantoù tem-spered bliv, koll al luskadur, koll an nerzh d'ober war e dro e-unan ha kudennoù emzalc'h.
Er bloavezh 2015, e oa tro 48 milion a dud dre ar bed tapet gant ar c'hleñved. An darn anezho a zo oadet a-us da 65 bloaz.
Conchil-le-Temple
Conchil-le-Temple a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Jorge Aragão
Jorge Aragão da Cruz, ganet e Rio de Janeiro e 1949, zo ur gitarour ha kaner brazilian. Kanañ a ra samba ha pagode (un doare samba). Savet en deus al laz Fundo de Quintal, ul laz pagode. Kanet e vez e oberennoù gant kanerien all evel Alcione, Beth Carvalho, Zeca Pagodinho pe Martinho da Vila.
Lyncina
Lyncina  a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Taksonomiezh
Ar genad Lyncina  a zo bet diskrivet gant Troschel e 1863.
Spesadoù
C'hwezek spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Ur spesad a zo bet renket er genad-mañ e-pad ur mare a-raok bezañ diblaset en ur genad all :
David Gemmell
David Andrew Gemmell, ganet d'ar 1añ a viz Eost 1948 e Londrez, a oa ur skrivagner moliac'h saoz hag a oa bet brudet adal e oberenn gentañ Legend. Kazetenner hag embanner kazetennoù, Gemmell a voe embannet evel skrivagner evit ar wech kentañ e 1984. Kendalc'het en devoa gant ar skrivañ betek tizhout tregont romant. Labourioù Gemmell a laka war-raok bedoù feuls, gant tudennoù o klask hent an enor, al lealded hag an dasprenerezh. Adkavet e vez en holl romantoù tem an haroz o klask mont dreist ar pezh a soñj dezhañ bezañ barrek d'ober. Gant ouzhpenn ur milion levr gwerzhet, e oberennoù a gendalc'h da vezañ gwerzhet ha brudet dre ar bed. Marvet eo en e di d'an 28 a viz Gouhere 2006, goude un oberatadenn war e galon. E 2008 e voe krouet an David Gemmell Legend Award, ur priz a enor hag a talvez evit "restore fantasy to its proper place in the literary pantheon" (adlakaat ar moliac'h en e blas ret el lennegezh).
Yaouankiz
Ne voe ket seder yaouankiz David Gemmel, evit displegañ ar mare buhez-se e tisklêrie:
David Gemmell a oa bet ganet e 1948 e kornôg Londrez. Desavet gant e mamm nemetken betek an oad a 6 bloaz, rediet e oa bet talañ ouzh buhez feuls ar banlev saoz. Gouzañver e oa bet d'an harellerezh skol ha da goap ar vugale all, evit ul lodenn e oa awenet ar jahinañ dre ma n'en doa tad ebet. Alies e tistroe er gêr gant gloazadennoù kreñv goude emgannioù.
Plijet bras e oa gant lenn levrioù muioc'h evit an emgannioù, an tad-kaer Bill a zeuio a-benn da gendrec'hiñ anezhañ da gemer kentelioù dornataerezh. Hervez an tad-kaer e oa rediet dezhañ deskiñ talañ e enbourien evitañ hep kuzhañ a-dreñv ur voger pe skampañ kuit. An doare soñjal-se a chomo diaz istorioù David Gemmel en e romantoù.
An dudenn Druss The Legend a oa bet awenet rik gant an tad-kaer Bill setu ar pezh a zisklêrie an aozour war an dudenn Druss: "Years later, when I wrote my first novel, I used Bill as the model for a character. His name was Druss the Legend. Bill re-appeared in many novels thereafter, in many guises."
Marv
Butuner daonet, anzav a rae e-unan ne oa ket posubl dezhañ paouez gant ar pleg fall-se. Ar gudenn a oa hervezañ ne c'helle ket skrivañ traoù a zoare hep bezañ mogedet e empenn a-raok hag e-pad. Marvet eo d'an oad a 57 vloaz.
An heuliad Drenai
Dastumadenn/Omnibus:
Dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2022
Dilennadeg prezidant ar Republik c'hall 2022 a vo e miz Ebrel 2022 evit dilenn prezidant ar Republik c'hall evit pemp bloaz dre ar votadeg unanv gant div dro.
Daouzekvet dilennadeg ar prezidant eo er Pempvet Republik c'hall. D'an e oa an dro gentañ, hag aozet a vo an eil tro etre an daou zen erruet da gentañ d'ar. Goude an dilennadeg-se e vo aozet dilennadegoù ar gannaded e miz Even.
A-raok an dilennadeg
Emmanuel Macron (LREM) eo ar prezidant kimiader, mont a ra war ar renk evit un eil leuriadur, hervez m’eo aotreet gant ar Vonreizh. Daouzek den zo war ar renk.
Tro gentañ
35,923,727 den o deus votet diwar 48,747,876 (26,31% a zo chomet hep votiñ).
Eil tro
Addilennet a voe Emmanuel Macron (58,54% eus ar mouezhioù eztaolet) a-enep Marine Le Pen (41,46% eus ar mouezhioù eztaolet). 28,01% eus an dud a zo chomet hep votiñ.
Grammaire bretonne du Dialecte de Tréguier
Grammaire bretonne du Dialecte de Tréguier zo ul levr gallek gant Louis Le Clerc diwar-benn yezhadur ar brezhoneg, embannet e 1908 gant an ti-moullañ Prud'homme e Sant-Brieg.
Adembannet e voe e 1911 (Prud'homme e Sant-Brieg ivez).
Adembannet e voe gant Emgleo Breiz e 1986.
Ne vez ket implijet an ñ el levr met skrivet e vez an n̄, pe n makronet, evel er bajenn 4 : hen̄, den̄ved, nen̄v.
George Martin (sonaozour)
Sir George Henry Martin (-) a oa ur produer, sonaozer ha soner saoz. Lesanvet eo alies ar Pempvet Beatle dre ar perzh en doa kemeret en istor ar strollad pop The Beatles kerkent hag e 1962 hag evit o holl albomoù studio.
Labour George Martin en em led war c'hwec'h degad er sonerezh, filmoù, skinwel hag arvestoù. A-raok labourat gant ar Beatles ha strolladoù pop all en doa labouret war enrolladennoù fentigellat gant tud evel Peter Sellers, Spike Milligan ha reoù all. A-hed e red-vicher en doa produet 30 kanaouenn deuet e penn ar rolloù er Rouantelezh-Unanet ha 23 er Stadoù-Unanet. Labouret en deus en embregerezhioù-media hag anvet e oa bet da varc'heg e 1996.
Tenness
Istor
En Ensavadur Unvanet an Enklaskoù Nukleel (Joint Institute for Nuclear Research, JNJR ; ruseg : Объединённый институт ядерных исследований, ОИЯИ) e Dubna (Oblast Moskov) e voe klasket kevanaozañ un elfenn nevez adalek miz Kerzu ar bloaz 2004 dre genlabour ur skipailh rusian, renet gant ar c'helenner Youri Oganessian (ganet e 1933), hag unan stadunanat en Oak Ridge National Laboratory (ORNL) en Oak Ridge (Tennessee). D'an 10 viz Ebrel 2010 ez embannas an enklaskerien o devoa skinataet berkeliom-249 gant ionoù kalkiom-48 ha bet c'hwec'h atomenn eus un elfenn nevez, dre an izotopoù ha  dre.
E miz meurzh 2016 e voe kinniget d'an International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) an anv tennessine evit an elfenn nevez, en enor d'an Tennessee. E miz Mezheven 2016 e voe degemeret da anv ofisiel, gant an arouez 117Ts.
Perzhioù
Ne ouzer netra a-zivout an elfenn 117Ts er-maez eus he aozadur elektronek abalamour ma'z eus bet kenderc'het kalz re nebeut a atomennoù, ma tigevanont kalz re vuan ha ma koustont kalz re ger.
Izotopoù
Daou izotop eus 117Ts zo bet kavet betek-henn.
Loeiz Kerzilin
Loeiz Kerzilin (Louis Tiercelin), ganet d'an 18 a viz Gwengolo 1846 e Roazhon, marvet d'an 31 a viz Mae 1915 e Parame, oa ur barzh brezhonek.
Moskoviom
Ar moskoviom zo un elfenn gimiek kevanaozet gant mab-den ; 115 eo he niver atomek ha Mc he arouez. Skinoberiek-kenañ eo. War-dro 0,65 eilenn hepken eo hanter-vuhez an izotop stabilañ a anavezer, 290Mc. E taolenn drovezhiek an elfennoù emañ er strollad 15, an drovezh 7 hag ar bloc'h p, hini an elfennoù ez eo ns2 np1–6 o aozadur elektronek.
Istor
En Ensavadur Unvanet an Enklaskoù Nukleel (Joint Institute for Nuclear Research, JNJR ; ruseg : Объединённый институт ядерных исследований, ОИЯИ) e Dubna (Oblast Moskov) e voe kevanaozet e miz Eost ar bloaz 2003 dre genlabour ur skipailh rusian, renet gant ar c'helenner Youri Oganessian (ganet e 1933) hag unan stadunanat el Lawrence Livermore National Laboratory e Livermore (Kalifornia). D'an 2 a viz C'hwevrer 2004 ez embannas an enklaskerien o devoa skinataet amerikiom-243 gant ionoù kalkiom-48 ha bet peder atomenn eus un elfenn nevez, dre an izotopoù ha  ; goude ur 100 ms e tigevanjont en ur ezteurel rannoùigoù alfa ha treiñ da izotopoù nihoniom,  ha. E 2009-10 e voe kavet an izotopoù Mc-289 hag Mc-290 dre zigevanidigezh an Tenness, 293Ts ha 294Ts ; diwezhatoc'h e voe kevanaozet an izotop 289Mc ivez, war-eeun ar wech-se.
E 2011 e voe ensellet al labourioù-se gant an International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) hag an International Union of Pure and Applied Physics (IUPAP), na gadarnjont ket ar gavadenn. Goude danevelloù all bet embannet gant SUA e 2015 e voe anzavet ar gavadenn gant an IUPAC, hag aotreet e voe an enklaskerien da ginnig un anv evit an elfenn nevez. E miz Mezheven 2016 e voe moskoviom an anv ofisiel, en enor da Oblast Moskov.
Perzhioù
Ne ouzer netra a-zivout an elfenn 115Mc er-maez eus he aozadur elektronek.
E taolenn drovezhiek an elfennoù emañ er strollad 15, hini ar pniktogenoù : 7N, 15P, 33As, 51Sb ha 83Bi.
Izotopoù
Pevar izotop eus 115Mc zo bet kavet.
Alcione
Alcione zo un anv-badez portugalek.
Orin
Diwar Alkione.
Niflheim
Er wengelouriezh lec'hlennat, Niflheim, pe Niflheimr (Norseg:  [ˈnivlˌhɛimz̠]; "lec'h hurennek", ) zo ur bed tost d'an Hel hag an Niflhel. An anv Niflheimr a gaver e div vammenn nemetken: ar Gylfaginning hag ar Hrafnagaldr Óðins. Niflheim a voe e penn-kentañ un tiriad leun a skorn gant stêrioù yen-sklas Élivágar hag eienenn Hvergelmir, a zeu an holl stêrioù anezhi.
Hervez ar Gylfaginning, Niflheim eo an eil bed o tont war wel eus Ginnungagap, goude Muspelheim, bed an tan. Hag etre an daou ved-se e teraouas ar grouidigezh dre vesk an tan hag ar skorn, o krouiñ an "aezhenn hud".
Gheorghe Zamfir
Gheorghe Zamfir, bet ganet d'ar 6 a viz Ebrel 1941 e Găești (Roumania), a zo ur sonaozer ha soner roumanat.
Ur mailh eo war an nai, fleüt pan hengounel Roumania. A-drugarez d'ar benveg-mañ eo e teuas brud dezhañ pa voe dibabet da soner muzik orin ar filmoù Le Grand Blond avec une chaussure noire (Yves Robert, 1972) ha Le Retour du grand blond (Yves Robert, 1974) savet gant ar sonaozer roumanat Vladimir Cosma (1940-).
Ar sinema
Adalek 1972 e kemeras perzh Zamfir en un nebeud filmoù evel aozer ar sonerezh orin anezhe :
Mauritia (gastropoded)
Mauritia  a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS.
Taksonomiezh
Ar genad Mauritia  a zo bet diskrivet gant Troschel e 1863.
Spesadoù
Eizh spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
Ur spesad a zo bet renket er genad-mañ e-pad ur mare a-raok bezañ diblaset en ur genad all :
Yves Lainé
Ganet eo bet Yves Lainé d'ar 7 a viz Meurzh 1937 e Naoned. Frammer en ur gompagnunezh treuzdougen dre vor eo bet. Skrivagner ha stourmer evit Breizh unvan eo bepred.
Eus 1959 da 1967 e vevas en diavaez vro : servij soudard er verdeadurezh, stagad a renerezh en Air-France, frammer en ur stal c'hreantel e Brusel.
E 1967 e tistroas da Vreizh evel rener kenwerzhel Porzh emren Naoned-Sant-Nazer.
Emezelañ a reas er CELIB e 1970. E 1972 edo gant Yann Poupinot, Michel Noury, Patrick Maréschal, Michel François ha Jean-Louis Jossic e-touez krouerien Kreizenn sevenadurel keltiek Naoned.
Adalek 1973 edo e Komite ren ar CELIB. E-touez krouerien B5, kevredigezh a stourme evit adunvanidigezh melestradurel Breizh, e voe. Prezidant e voe war lerc'h Yann Poupinot.
Dic'hopret e voe gant ar Porzh emren e 1976, abalamour d'e stourmoù a c'heller krediñ. Lakaat a reas e implijer da vezañ kondaonet evit bezañ dic'hopret anezhañ hep abeg gwirion. Eus 1976 da 1997 eo bet rener an diorren er gompagnunezh Brittany Ferries. War e leve emañ bremañ.
E 1979 e voe war al listenn kaset gant Jean-Edern Hallier evit dilennadegoù Europa.
Evliya Çelebi
Evliya Çelebi ( - 1682) a oa un Turk otoman. Brudet eo abalamour d'e veajoù dre an Impalaeriezh otoman. Foetañ bro a reas e-pad ouzhpenn 40 vloaz, ha skrivañ diwar-benn e veajoù en un oberenn anvet Seyahatnâme (Levr ar beajoù).
Yves Lainé
5vet e voe war listenn Peuple Breton, Peuple d'Europe e Liger-Atlantel evit dilennadegoù rannvro 1992.
Adalek 1997 e voe ezel eus ar c'hCUAB (Comité pour l'Unité Administrative de la Bretagne) deuet da vezañ goude Bretagne réunie/Breizh unvan. Ezel eo bet eus ar gomision-pad ha bezprezidant.
Evliya Çelebi
E vuhez
Ganet e voe e 1611 en Istanbul. E dad, Derviş Mehmed Zılli, a oa orfebour e lez ar sultan. Studioù mat a reas ar paotr. Kregiñ a reas da skrivañ diwar-benn ar pezh a wele en-dro dezhañ, ar savadurioù, ar marc'hadoù, ar sevenadur... en Istanbul. Adalek 1640 en em lakaas da veajiñ e-maez kêr ha kenderc'hel da skrivañ diwar-benn ar pezh a wele dre ma'z ae. Dre an Impalaeriezh otoman a-bezh e veajas ha pelloc'h zoken : Aostria, Izelvroioù, Rusia. Mont a ra e notennoù beaj da ober dek levrenn ha c'hwec'h mil pajennad. Diwar-benn Istanbul eo al levrenn gentañ, ha diwar-benn Kaero an hini ziwezhañ. Talvoudus-bras eo e notennoù da c'houzout penaos e oa ar vuhez en Impalaeriezh otoman en amzer-hont. Diwar-benn yezhoù ha rannyezhoù an impalaeriezh eo dudius e skridoù ivez : gantañ e voe deskrivet ar yezhoù kaokazek evit ar wech kentañ.
Yves Lainé
Ezel eo eus Kevredigezh Skrivagnerien Vreizh (Association des écrivains bretons). Prezidant e voe etre 2007 ha 2010.
Kaset en deus oberoù ha stourmadennoù a-bouez evit adunvanidigezh Breizh evel ezel eus kuzul-merañ Ajañs Sevenadurel Morvan Lebesque.
Anvet e voe da ezel e Kuzul Sevenadurel Breizh, bodad-aliañ kuzul Rannvro Vreizh, pa voe krouet e 2009. Chomet eo ezel betek 2012.
Resevet en deus Kolier an Erminig e 2012. Kañseller Urzh an Erminig eo abaoe miz Mezheven 2013.
Evliya Çelebi
E vuhez
Mehmed Zılli e oa anvet, evel e dad. Roet e voe dezhañ al lesanv Çelebi, un anv enorus hag a dalvez kement hag "aotrou" e turkeg hag Evliya zo un anv kevatal da "Gwazdoue", un anv hag a veze roet da gloareien ha da dud santel.
Oscar Temaru
Oscar Manutahi Temaru, ganet d'ar 1añ a viz Du 1944 e kumun Faʻaʻā, e Tahiti, zo ur politikour broadelour dizalc'hour eus an tu kleiz eus Polinezia C'hall. Maltouter war e leve, Temaru a zo penn al luskad dizalc'hour Tavini huiraʻatira hag an den pouezusañ eus an tu kleiz en enezeg. Enebour daonet Gaston Flosse, dilennet eo pemp gwech da brezidant Polinezia c'hall dindan 7 vloaz : eus ar 14 a viz Even d'an 22 a viz Here 2004, eus an 3 a viz Meurzh 2005 d'ar 26 a viz Kerzu 2006, eus an 13 a viz Gwengolo 2007 d'an 23 a viz C'hwevrer 2008, eus an 11 a viz C'hwevrer d'ar 24 a viz Du 2009 hag eus ar 1añ a viz Ebrel 2011 d'ar 17 a viz Mae 2013. Eus an 29 a viz C'hwevrer 2008 betek an 11 a viz C'hwevrer 2009 hag eus an 9 a viz Meurzh 2010 betek ar 1añ a viz Ebrel 2011, ez eo dilennet da brezidant parlamant Polinezia c'hall.
Evliya Çelebi
E vuhez
Mervel a reas e 1684 met ne ouzer ket gwall vat pelec'h, en Istanbul pe e Kaero.
Illadopsis cleaveri
Illadopsis cleaveri a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pellorneidae.
Anvet e voe Drymocataphus cleaveri (kentanv) da gentañ-penn (e 1874) gant al loenoniour saoz George Ernest Shelley (1840-1910).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ e kornôg ha kornôg-kreiz Afrika :
Poan-benn
Poan-benn a vez graet eus ar boan a santer pe er penn pe er choug. Kaout poan-benn alies a c'hell degas kudennoù darempredoù, kudennoù koubladoù ha kudennoù gant al labour. Bez' ez eus ivez ur riskl uheloc'h a ziwaskadennoù evit an dud tapet alies gant ar boan-benn.
Ar boan-benn a c'hell dont diwar meur a abeg, grevus pe get : ar skuizhder, an diouer a gousk, ar stres, an implij louzoù pe drammoù dudi, bilimadur ur viruz evel ur sifern, gloazadur ar penn, euvradur bliv boued pe evaj yen, kudennoù dent pe fri... Meur a zoare renkadur a zo bet savet evit ar poan-benn, an hini anavezetañ o vezañ hini an International Headache Society ("Kevredigezh Etrebroadel ar Boan-benn").
Pennkaozioù
Muioc'h evit 200 doare poan-benn disheñvel a zo bet kavet gant ar skiantourien. Lod a zo dizañjer, padal lod all a laka ar vuhez en arvar. Evit kavout an doare pareañ efedusañ ez eo ret kaout un deskrivadenn resis eus ar poan-benn, furchadennoù neurologel ha, pa vez grevus, arnodoù medisinerezh donoc'h.
Casablanca (disheñvelout)
Casablanca ("Ti-Gwenn") zo un anv spagnolek hag anv meur a lec'h. hag ivez
Saint-Hilaire-de-Voust
Saint-Hilaire-de-Voust a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Speg jave ruz
Ar speg jave ruz a zo ur spesad evned, Sphyrapicus ruber an anv skiantel anezhañ.
Skritur an inizi gouezelek
Skritur an inizi gouezelek a oa ur sistem skritur eus ar Grennamzer krouet en Iwerzhon hag a levezonas bed an Angled-ha-Saozon hag Europa ar c'hevandir abalamour da levezon Kristeniezh Iwerzhon. Misionourien iwerzhonat a gasas ar skrid da Europa ar c'hevandir e-lec'h ma savent manatioù e-giz hini Bobbio. Implijet e veze ar skridoù e manatioù evel hini Fulda, a voe levezonet gant misionourien saoz. Liammet int ouzh arz an inizi predenek, dalc'het dreist-holl gant dornskridoù enlivet bremañ. Levezonet o deus reizhskrivadur an iwerzhoneg ouzhpenn ar skriturioù gouezelek a-vremañ, dre zorn ha moullet.
Speg jave ruz
Anvet e voe Picus ruber (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).