cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Banniel Turkia
Implij ar banniel turk
Mentoù ar banniel turk ha lec’hiadur ar greskenn-loar hag ar steredenn ennañ zo termenet pizh. An implij eus ar banniel turk zo displeget gant al lezenn hag eveshaet gant ar stad. E Turkia e seller alies ouzh banniel ar vro evel un dra "sakr". Ma vez implijet ur banniel mazaouet pe unan ha n’eo ket tre diouzh mentoù ha termenoù al lezenn e vez poursuet ar perc’henn ha rankout a ra an den-se ober gant ur banniel peurvat, hervez lezenn.
Ar banniel turk zo bet kemeret da skouer aliezik gant ar stadoù muzulman nevez-savet evit tresañ o bannieloù dezho.
Image:Flag of Algeria.svg|Banniel Aljeria Image:Flag of Azerbaijan.svg|Banniel Azerbaidjan Image:Flag of Malaysia.svg|Banniel Malaysia Image:Flag of Mauritania.svg|Banniel Maouritania Image:Flag of Pakistan.svg|Banniel Pakistan Image:Flag of Tunisia.svg|Banniel Tunízia Image:Kokbayraq_flag.svg‎|Banniel Republik Turkestan ar Reter (1933-1934). Image:Flag of Turkmenistan.svg|Banniel Turkmenistan Image:Flag of Uzbekistan.svg|Banniel Ouzbekistan Image:Flag of Singapore.svg|Banniel Singapour Image:Flag_of_the_Turkish_Republic_of_Northern_Cyprus.svg|Banniel Republik Turk Kiprenez an Norzh Image:Flag of Iraq Turkmen Front.PNG|Banniel Turkemened Irak </Gallery>
Porto Azzurro
Porto Azzurro  zo ur gumun italian e proviñs Livorno e  Toskana. 3679 a dud zo enni o chom.
Fringillidae
Fringillidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1819 gant an evnoniour saoz William Elford Leach (1791-1836).
Aulerci Eburovices
An  Aulerci Eburovices a oa ur bobl eus Galia hag a oa o chom etre ar Veliokased (war-dro Rouan) er reter hag al Lexovii (e tolead Lisieux) er c'hornôg, en-dro d'o c'hêr-benn Mediolanum pe Eburovices, a zo Évreux hiriv.
Tro Breizh 2017
Tro Breizh 2017 (pe Tour de Bretagne ez-ofisiel) war varc'h-houarn, an 51vet hini, a vo aozet eus ar 25 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae 2017.
Strapenn
Ur strapenn zo un post sanket en douar, e koad peurliesañ, gant ur c'hrog pe ur walenn evit stagañ ul loen outi gant ur gordenn, da skouer ur c'havr pe un azen. Lakaet e vez en ur park bennak evit lezel an aneval da beuriñ e diabarzh ar c'helc'h a c'hall tresañ ; ha seul hiroc'h ar gordenn seul vrasoc'h ar c'helc'h.
Matematikoù
"Kudenn ar c'havr" zo un anv roet da gudennoù matematikoù diwar-benn ar gorread geot a c'hall peuriñ ur c'havr staget ouzh ur strapenn, hervez hirder ar gordenn.
Troioù-lavar
"Lipat e strapenn" pe "debriñ e strapenn" zo un dro-lavar evit komz eus un den rivinet, evel ar c'havr n'he deus ket ar choaz nemet da lipat he strapenn, peuret ma z'eo bet tout ar geot ganti.
"Ober strapenn" zo gortoz en ul lec'h bennak, hep mont kuit, evel ar strapenn sanket en douar.
Capoliveri
Capoliveri zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana.
Sioued
Ar Sioued pe Oceti Sakowin (e Dakotaeg: Očhéthi Šakówiŋ /otʃʰeːtʰi ʃakoːwĩ/) zo strolladoù meuriadoù amerindian hag izili eus ar Broadoù kentañ e Norzhamerika hag a ro dezhe o-unan an anv a Očhéthi Šakówiŋ ("Seizh tantad kuzul"). Mont a ra daou strollad d'ober ar Sioued a vremañ, hervez ar yezh a gomzont : an Dakotaed hag al Lakotaed. Dont a ra an anv "Siou" eus distresadur ur ger ojibweek, Nadouessioux, gant gallegerien, ha gallout a ra ober dave da forzh peseurt strollad etnek e-barzh ar Vroad vras siou pe da forzh pehini eus rannyezhoù niverus ar vroad.
A-raok ar e oa an Dakotaed Santee (Isáŋyathi, "kontell" e dakotaeg), anvet ivez Dakotaed ar Reter) o vevañ e biojoù al Lenn Uhelañ gant tachennoù e Norzh Minnesota hag e Wisconsin. Dastum a raent riz gouez, jiboesat loened ar c'hoadoù ha pesketa gant  kanoeoù. Brezelioù ouzh an Ojibweed er  a argasas an Dakotaed da su Minnesota, el lec'h ma oa Dakotaed ar c'hornôg (Yankton, Yanktonai) hag an Tetoned (Lakotaed) o chom. Er bloavezhioù 1800 e sinas an Dakotaed feurioù-emglev gant ar Stadoù-Unanet. Dilezel a raent d'ar gouarnamant kalz eus o douaroù e Minnesota. Abalamour ma ne zeuas ket ar gouarnamant a-benn da baeañ e koulz ar pezh a oa divizet er feur-emglev, ha dre ma oa berr ar boued gante, e tarzhas Brezel an Dakotaed e 1862. Goude ar brezel e voe harluet an Dakotaed e-maez Minnesota da virvaoù niverus en Nebraska, e North Dakota, e South Dakota hag e Kanada. Goude 1870 e krogas an Dakotaed da zistreiñ da Vinnesota hag e voe krouet ar mirvaoù a-vremañ er Stad. An Dakotaed Yankton ha Yanktonai (Iháŋktȟuŋwaŋ ha Iháŋktȟuŋwaŋna, "Kêriadenn-er-penn" ha "Kêriadennig-er-penn"), anvet ivez Wičhíyena e dakotaeg, a oa o chom e bro ar stêr Minnesota a-raok lezel o douaroù gant ar gouarnamant ha mont da Zakota ar su e 1858. Daoust ma tilezent o douaroù e oant aotreet dre o feur-emglev gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet da zerc'hel o roll hengounel en Očhéthi Šakówiŋ evel gwarded eus Mengleuz Pipestone, anezhi kalon sevenadurel pobl ar Sioued. Graet e vez Dakotaed ar c'hornôg anezhe (pe Sioued kreiz), hag en amzer dremenet e oant bet anvet Nakotaed dre fazi. An Asiniboined hag ar Stoney eus kornôg Kanada hag eus Montana eo an Nakotaed wirion.
Al Lakotaed, anvet ivez Tetoned (Thítȟuŋwaŋ, "Annezerien ar bradenn" marteze), eo ar Sioued zo o chom ar pellañ er c'hornôg, ha brudet evit o sevenadur chaseourien ha brezelourien. Pa erruas ar c'hezeg er vro er bloavezhioù 1700 e teuas al Lakotaed da vezañ ar meuriad galloudusañ er c'hompezennoù betek ar bloavezhioù 1850. Stourm a rejont ouzh arme ar Stadoù-Unanet e Brezelioù ar Sioued ha dont a-benn da drec'hiñ ar 7vet rejimant marc'hegerezh en Emgann Little Big Horn. Echuiñ a reas ar brezelioù gant ar Stadoù-Unanet goude Lazhadeg Wounded Knee.
En XX hag en o deus dalc'het an Dakotaed hag al Lakotaed da stourm evit ar gwirioù roet dezho er feurioù-emglev sinet gant ar gouarnamant. Galloud a reer menegiñ darvoud Wounded Knee, ar stourm ouzh an Dakota Access Pipeline hag er bloavezhioù 1980 ar prosez dirak Lez-varn Uhel ar Stadoù-Unanet, United States v. Sioux Nation of Indians, ma tisklêrias al lez-varn e oa bet kemeret douaroù ar meuriad termenet gant Feur-emglev Fort Laramie 1868 e-maez lezenn gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet, hag e oa dleet paeañ un digoll gant kampi d'ar meuriad. E 2018 e talveze ur miliard a zollaroù. Nac'het o deus ar Sioued bezañ paeet ha goulennet o deus e vefe restaolet ar Black Hills dezhe kentoc'h. Hiziv, ar Sioued o deus meur a c'houarnamant meuriad disheñvel strewet e meur a virva, ha kumuniezh. Mirvaoù o deus e North Dakota, South Dakota, Nebraska, Minnesota, ha Montana er Stadoù-Unanet, hag Manitoba, e su Saskatchewan, hag Alberta e Kanada.
Hendadoù ar Sioued
Ar Sioued kentañ a veve moarvat e-kreiz traoñienn ar Mississippi ha diwezhatoc'h e Minnesota, e-pad tri mil bloaz d'an nebeutañ. Degouezhout a reas hendadoù ar Sioued e koadoù kreiz Minnesota hag e gwalarn Wisconsin o tont eus kreiz ar stêr Mississippi nebeut amzer goude 800 goude J.-K. . An arkeologourien a ra anv anezhe dindan anv ar "C'hontinuum Woodland Blackduck-Kathio-Clam River". War-dro 1300 e kemerjont perzhioù ur gevredigezh meuriad eus an norzh hag dont a rejont da vezañ anavezet evel ar "Seizh tantad kuzul".
Darempredoù kentañ gant Europiz
Anv zo eus an Dakotaed evit ar wezh kentañ evel ur bobl o chom e-kichen mammenn ar stêr Mississippi hag al lennoù bras er. E 1659 e oant en em strewet er c'hornôg abalamour d'o brezel gant an Irokezed. E-pad ar bloavezhioù 1600 e krogas al Lakotaed d'en em strewiñ er c'hompezennoù, ha mont a reas war o lerc'h ar pep brasañ eus pobl an Očhéthi Šakówiŋ. Er edo an Dakotaed o chom e Wisconsin hag e Minnesota a vremañ. En em gavout a raent en ur par diaes. Kleñvedoù-red nevez a reas o reuz evel ar vrec'h hag ar malaria. Kreskiñ a reas ar brezelioù gant meuriadoù disheñvel dre ma tec'he meuriadoù a-bezh rak an Irokezed war o zachenn e Wisconsin a vremañ. Krediñ a reer e tigreskas o foblañs e traoñienn ar Mississippi eus un drederenn etre 1680 ha 1805 abalamour d'an abegoù-se.
Bibbona
Bibbona zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana.
Alcántara (Cáceres)
Alcántara zo ur gumun eus Spagn, en Extremadura, e proviñs Cáceres, war lez kleiz ar stêr Tajo, e kember ar stêr Alagón, 11 km eus Portugal. Gwechall e oa kêr-benn komark istorel Tierra de Alcántara, hiriv emañ e Mancomunidad Tajo-Salor.
Dont a ra an anv eus Al Qantarat, (ar pont en arabeg) abalamour d'ar pont roman nepell, savet da vare an impalaer Trajanus; en amzer ar Vizigoted e oa anvet Oliba.
Brudet eo Alcántara gant Urzh Alcántara, he monumantoù, hag evel ker c'henidik Pedro de Alcántara.
An Ómaigh
250px|thumb|Kreiz kêr An Ómaigh. An Ómaigh (pe Omagh e saozneg) zo ur gêr eus Hanternoz Iwerzhon, e kontelezh Tír Eoghain. Kêr-benn ar gontelezh eo, ha kêr vrasañ kornôg Hanternoz Iwerzhon, war-hed 50 km er c'hreisteiz diouzh Doire (Derry). Poblet e oa e 2008 gant 22 182 a dud.
D'ar 15 a viz Eost 1998 e voe lazhet 29 den eno, pa darzhas ur vombezenn bet lakaet gant tud eus ar Real Irish Republican Army.
Gallèseries
Ar Gallèseries zo ur fest a vez aozet e Sant-Malo da vrudañ ar sevenadur gallaouek.
Cecina (Italia)
Cecina  zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana.
Uraniom
Un elfenn gimiek eo an uraniom, 92 eo e niver atomek hag U e arouez. Skinoberiek-kenañ eo an uraniom.
Hini ebet eus e 26 izotop, eus 217U da 242U a zo stabil, met tri anezho a ya d'ober 100% eus an elfenn naturel : 234U (0,0055%), 235U (0.72%) ha 238U (99,2745%).
Laize-Clinchamps
Laize-Clinchamps a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Gronant
Gronant zo ur gêriadenn vihan e hanternoz Kembre, e Sir y Fflint. Lec'hiet eo en arvor hanternoz Kembre, e gwalarn Sir y Fflint, war harzoù Sir Ddinbych. Emañ etre Prestatyn er gornaoueg ha Gwesbyr ha Talacre er reter. E kumuniezh Llanasa emañ Gronant.
Tost d'ar gêriadenn emañ Y Graig Fawr, an dorgenn gentañ en aradennad Bryniau Clwyd. Un tammig hent a gas eus ar gêriadenn d'an aod ha d'an tevennoù traezh a zo etre Prestatyn hag Y Parlwr Du. War an aod-se emañ al lec'h nemetañ e Kembre ma vez neizhiet gant ar skraviged c'hwiton.
Thun-l'Évêque
Thun-l'Évêque a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Thun-l'Évêque Communal Cemetery
Er Manchester Regiment e oant o-daou. Marvet int d'an 10 a viz Here 1918 e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Rosignano Marittimo
Rosignano Marittimo zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana.
Poblañs
Da 30 107 a dud e save ar boblañs enni d'an.
Fringilla
Fringilla a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Écuires
Écuires a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Walter Wagner
Walter Wagner (marvet e 1945) a oa an noter a zimezas Adolf Hitler gant Eva Braun er Führerbunker d'an29 a viz Ebrel 1945.
Wagner a oa ur gwiraour hag un ezel eus NSDAP. Anavezout a rae Joseph Goebbels peogwir o doa labouret asambles e Berlin. Enluet e oa bet pa oa ar Gevredidi o tostaat ouzh Berlin. Pa lavaras Hitler da Goebbels e felle dezhañ dimeziñ e vo kaset Wagner betek ar bunker. P'en em gavas eno d'an 28 a viz Ebrel 1945 e verzas ne oa ket ar paper ret evit prientiñ an eured. A-benn ar fin e teuas a-benn da gaout ar pezh a oa ret, hag aozet e voe an eured ur pennadig a-raok hanternoz.
Dres goude e voe kaseet wagner d'e vagad arme en-dro. Lazhet e voe un nebeud devezhioù goude, da vare emgann Berlin.
Eured Hitler a weler e meur a film : Hitler: The Last Ten Days ha Der Untergang. Enno e weler ar mare ma c'houlenn Wagner ouzh Hitler prouiñ ez eo a-orin arian a-raok ma krogfe an eured (ur redi e oa da vare ar renadur nazi).
Marciana Marina
Marciana Marina  zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana.
Inis Ceithleann
thumb|250px|Gwel eus Inis Ceithleann
Inis Ceithleann (Enniskillen e saozneg) zo ur gêr eus Hanternoz Iwerzhon, e kontelezh Fear Manach. Kêr-benn ha kêr vrasañ ar gontelezh eo-hi. Emañ war ribl ar stêr Éirne pe Abhainn na hÉirne, etre an div lodenn, izelañ hag uhelañ, eus al lenn anvet Loch Éirne. E 2001 e oa annezet gant 13 599 a dud.
Liorzh Eden
Eden zo ul liorzh burzhudus taolennet e Levr ar C'heneliezh. Hervez ar Bibl e voe lakaet eno Adam, an den kentañ war an Douar, krouet gant Doue, hag e wreg Eva : <blockquote style="font-family:Palatino; font-size:1.2em;"> Hag e plantas an Aotrou Doue ul liorzh en Eden, er reter, hag e lakas enni an den en devoa stummet. (Gn 2, 8) Kastizet e voe Adam hag Eva gant Doue, goude m'o doa disentet outañ ha skarzhet diouzh Eden da viken (Gn 3,24).
Pont Alcántara (Toledo)
Pont Alcántara (eus ar ger arabek القنطرة al-qanţaratu, "ar pont") zo savet dreist ar stêr Tajo, e kêr Toledo (Spagn), e-harz kastell San Servando, stok ouzh ar Puerta de Alcántara.
Istor
Savet e voe en amzer kêr Toletum ar Romaned. Unan eus pontoù kêr e oa, ha drezañ e ranke ar birc'hirined tremen. Gwarezet eo gant div zor e pep penn dezhañ, unan a zo barok hag eben krennamzerel. Meur a wech eo bet distrujet en amzerioù ar Reconquista, hag adsavet.
Monumant broadel eo abaoe 1921.
Nocturnal Rites
Buhezskrid
Ar strollad en devoa kroget gant an anv Necronomic o soniñ death metal, evel e vez klevet gant o fladenn demo The Obscure, e 1991. An albom-se a zisachas labeloù dizalc'h, met nac'het o devoa gortoz. War an EP enrollet e 1992 e emdroas o doare un tammig davet ur son tost da hini Iron Maiden.
E 1994 e sinas ar strollad ur gevrat gant al label svedat Dark Age, hag an albom kentañ In a Time of Blood and Fire a oa bet embannet gant Megarock Records e 1995. Goude-se, Mikael Söderström a vennas kuitaat ar strollad hag en e lec'h e oa bet Nils Norberg a gendelc'has evel penn soner gitar war-lerc'h. An eil albom Tales of Mystery and Imagination a oa bet embannet e 1997 e Japan (Meurzh 1998 en Europa). Ar strollad a ra un dro gant Overkill hag Angel Dust.
An trede albom anvet The Sacred Talisman a zeuas er-maez e 1999, gant an tabouliner nevez Owe Lingvall. An albom a arruas en 83vet plas e chart Japan. Div sizhun goude-se e krogjont un dro gant Nevermore, Morgana Lefay ha Sacred Steel. Kemeret o devoa perzh e festivalioù "Open air" evel Dynamo festival. E lec'h Anders Zackrisson e oa kaner ar strollad Mogg anvet Jonny Lindqvist. Disheñvel e oa e vouezh diouzh hini e ziaraoger hag e roe d'ar strollad ul liv nevez gant o albom Afterlife, embannet e 2000. Un dro nevez zo bet graet ganto ha gant Iron Savior.
New World Messiah a heulias e 2004 en ur ober un dro gant Edguy ha Brainstorm. Ha daou video a oa bet savet e miz Kerzu, Awakening hag Against the World, produet gant an tabouliner Owe Lingvall.
Marciana (Italia)
Marciana zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana.
Nocturnal Rites
Buhezskrid
E 2005 e voe lidet an dekvet deiz-ha-bloaz oc'h embann an daou albom kentañ en-dro gant ar CD doubl Lost in Time. Ar strollad a sona ur pezh "live" gant an orkestr a 55 deb anvet Demons at the Opera e Ti an Opera eus Umeå. Un taol-film a-zivout ar sonadeg a oa bet skignet war skinwel broadel Sveden.
Cymru
Cymru eo anv Kembre e kembraeg.
Nocturnal Rites
Buhezskrid
An albom Grand Illusion arruet e 2006 a oa bet enrollet gant meur a gouviad, en e zouez Jens Johansson (Stratovarius), Henrik Danhage (Evergrey), Kristoffer W. Olivius (Naglfar), Stefan Elmgren (HammerFall), ha, souezhusat tra, ar c'hampion ski-vale svedat Per Elofsson (teir gwezh kampion ar bed) hag a za eus an hevelep kêr, Umeå.
Graet e oa troioù gant strolladoù all evel Nightwish, Gamma Ray, HammerFall ha Labyrinth, ha sonet o deus e meur a festival evel Wacken Open Air, Sweden Rock, Gates of Metal, etc.
An albom nevez "The 8th Sin" a oa bet embannet e 2007. Nils Norberg a yeas kuit ag ar strollad er bloavezhioù war-lerc'h, erlec'hiet gant Christoffer Rörland.
Mannberg ha Erikson zo izili eus ar strollad Guillotine ivez, ha Rörland a sona Sabaton adal 2012.
D'an 29 a viz Gwenholo 2017 e achujont o albom kentañ abaoe dek vloaz anvet Phoenix. Golo an album zo bet livet gant Claudio Bergamin.
Pseudoalcippe
Pseudoalcippe a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1923 gant an evnoniour breizhveuriat David Armitage Bannerman (1886-1979).
Nocturnal Rites
Izili
Izili a-vremañ
Izili bet
Pont Alcántara
Pont Alcántara a vez lavaret eus daou bont e Spagn.
Pseudoalcippe
C'hwec'h isspesad en holl ; o c'havout a reer holl en Afrika.
Breizh dor al Liger Kumuniezh
Breizh dor al Liger Kumuniezh (Bretagne Porte de Loire Communauté e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Il-ha-Gwilen, e Breizh.
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 20 kumun d'ober Breizh dor al Liger Kumuniezh:
Piombino
Piombino zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana.
Portoferraio
Portoferraio  zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana. 11 810 a dud zo enni o chom.
Seziz Jaffa
Seziz Jaffa a c'hoarvezas e Jaffa eus an 3 d'ar 7 a viz Meurzh 1799 da vare tro-vrezel ar jeneral gall Napoleone Buonaparte en Egipt. Trec'h e voe an arme c'hall war hini ar jeneral ottoman Djezzar Pacha (djezzar a dalv kement ha kiger).
Istor
Ur porzh a bouez e oa Jaffa e Siria gozh (Israel hiziv) hag evit ober berzh gant e arme en Egipt e kavas da Napoleone Buonaparte en doa ezhomm da staliañ e vorlu eno.
Goude seziz El Arish ez eas soudarded Buonaparte war-raok e Siria. War o hent e voent trubardet gant o ambrougerien, taget gant preizherien, ha ret e voe dezho gouzañv naon ha sec'hed.
Seziz
D'an 3 a viz Meurzh e tegouezhas arme Kléber dirak mogerioù Jaffa, hag a ziazezas he c'hamp div lev eus kêr, war hent Akkra; e-keit-se edo rannarmeoù Bon ha Lannes oc'h astenn o linennoù seziz en-dro da gêr, dirak he mogerioù uhel, gant tourioù ken uhel all, hogen difoz. Djezzar Pacha en doa fiziet an difenn en e soudarded, anezho 1 200 kanolier.
Arun
Arun zo un enezenn e Breizh, e kumun Rosloc'hen, en aber ar stêr Aon.
Chaix (Vande)
Chaix a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Collesalvetti
Collesalvetti  zo ur gumun italian e proviñs Livorno e  Toskana. 16 304 a dud zo enni o chom.
Sant-Donasian
Sant-Donasian a oa ur barrez eus Breizh, en eskopti Naoned.
Douaroniezh
Sant-Donasian e oa amezek da gêr Naoned, war an hent da vont da Anjev.
Caisleán an Bharraigh
Gevellet eo gant an Alre.
Awoingt
Awoingt a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Awoingt Churchyard
Nijourion e oant o-zri. Marvet int e 1918 e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Crecopsis egregia
a zo ur spesad evned-dour eus ar c'herentiad Rallidae.
Anvet e voe Ortygometra (Crex) egregia (kentanv) da gentañ-penn (e 1854) gant an ergerzhour hag evnoniour alaman Wilhelm Peters (1815-1883). Dont a ra e anv eus ar ger latin ēgrĕgĭus a dalvez kement ha heverk e brezhoneg.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika issahara.
Rummatadur
Renket e veze er genad Crex kent.
Fazi
Ur fazi zo un ober ha ne glot ket gant ar wirionez, hag a zo graet diwar ur soñj kamm. Ma vez graet ar fazi a-youl-gaer e teu da vezañ ur gaou.
Spencer Dickinson
Spencer Dickinson a oa ur strollad sonerien amerikan a sone sonerezh blues. Ennañ e oa Jon Spencer (ezel eus Blues Explosion) ha Cody ha Luther Dickinson (izili eus North Mississippi Allstars). Div bladenn a lakajont embann:
Estremadureg
An estremadureg, pe a-wechoù fala, a zo ur yezh asturleonek komzet e kumuniezh emren Extremadura, e Spagn, e su proviñs Salamanca hag e norzh proviñs Huelva, gant war-dro 200 000 a dud. Ur 1 500 bennak a gomz ar yezh e Portugal ivez. Ur rannyezh anezhi zo komzet e mervent proviñs León, anvet Palra d'El Rebollal
Michele Mazzarino
Alessandro Mazzarino, anavezetoc'h evel Michele Mazzarino (Pescina, 1añ a viz Gwengolo 1605 – Roma, 31 a viz Eost 1648), a oa ur beleg dominikan, arc'heskob Ais de Provença. Breur e oa da Giulio Mazzarini (1602-1661), kardinal, diplomat ha ministr.
Estremadureg
War-dro 500 000 a gomzerien zo en holl, mar konter an dud a gompren hep bezañ gouest d'ober gant ar yezh da vat.
Michele Mazzarino
E vuhez
Ganet e oa e Pescina, e Rouantelezh Naplez, met savet e voe e Roma. Alessandro e oa e anv-badez. Mab e oa da Pietro Mazzarini, ha d'e bried Ortensia Buffalini. E vamm a oa eus un tiegezh a renk uhel, a orin eus Città di Castello, en Umbria, ha filhorez e oa da Filippo Iañ Colonna, Konestabl Naplez. C'hwec'h bugel a oa en tiegezh, Giulio Mazzarino e oa ar c'hentañ, ha Michele an eil.
E 1620 ez eas da skol Urzh an Dominikaned e kouent penniliz Santa Maria sopra Minerva e Roma hag eno e kemeras an anv Michele. E 1624 ez eas da echuiñ e studioù da Viterbo ha Bologna. Beleget e voe e 1628, ha kelenn a reas an doueoniezh hag ar brederouriezh e meur a skol dalc'het gant an Dominikaned, ha meur a garg a bouez a voe roet dezhañ.
Anvet e voe da vestr ar palez sakr gant ar pab Urban VIII, ha gant Inosant X da arc'heskob Aix-en-Provence e 1645 (hag e chomas betek e varv), da gardinal, da vesroue Katalonia ha da gannad e Roma.
Zeroubavel
Zeroubavel pe Zorobabel (hebraeg : זְרֻבָּבֶל ; gresianeg: Ζοροβαβέλ (Zorovavel); latin: Zorobabel) oa gouarnour proviñs persat Yehud Medinata (Hagai 1, 1) ha mab-bihan Yehoyac'hin an eil diwezhañ eus rouaned Yehouda. Unan eus levierien ar strollad kentañ a Yuzevien(war-dro 42360 a dud) a zistroas eus Babilon e penn kentañ ren Koresh e voe gant ar beleg Yehoshoua. Dre vras e soñjer e c'hoarvezas an distro-se etre 536 ha 522 KJK.
Skoazellet e voe gant an daou profed Hagai ha Zec'haria. Deskrivañ a ra Zec'haria Zeroubavel ha Yehoshoua evel "an daou olevad en em zalc'h e-kichen Aotrou an douar a-bezh" (Ze 4, 11-14).
Kregiñ a reas ar gouarnour hag ar beleg-meur da adsevel an Templ. Ma kreder Zec'haria (Ze 6,11) e voe soñjet gant lod adsevel rouantelezh Yehouda pe gant ar priñs Zeroubavel pe gant ar beleg-meur met hep ober berzh.
Mazhev ha Lukas a laka Zeroubavel e-touez hendadoù Jezuz (Mzh 1,12 ha Lk 3,27).
Lenn a reer diwar e benn e Levr Ezra, e Levr Hagai hag e Levr Zec'haria.
Yehoshoua (beleg)
Yehoshoua mab Yehosadak (pe Yeshoua mab Yosadak) a oa eus levierien ar strollad kentañ a Yuzevien a zistroas eus Babilon e penn kentañ ren Koresh gant Zeroubavel (war-dro 536-522 KJK). Beleg-meur oa.
Skoazellet e voent gant an daou brofed Hagai ha Zec'haria. Deskrivañ a ra Zec'haria Zeroubavel ha Yehoshoua evel "an daou olevad en em zalc'h e-kichen Aotrou an douar a-bezh" (Ze 4, 11-14).
Kregiñ a reas ar gouarnour hag ar beleg-meur da adsevel an Templ. Ma kreder Zec'haria (Ze 6,11) e voe soñjet gant lod adsevel rouantelezh Yehouda pe gant ar priñs Zeroubavel pe gant Yehoshoua met hep ober berzh.
Carpodacus
Carpodacus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ beraned, krouet e 1829 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
Yehoshoua (beleg)
Lenn a reer diwar e benn e Levr Ezra, e Levr Hagai hag e Levr Zec'haria.
Carpodacus
Seizh isspesad ha tregont (37) dezhe en holl.
Rummatadur
Betek 2012 e veze renket ar spesad sipahi er genad Haematospiza ha hini ferreorostris er genad Chaunoproctus.
Pont Alcántara (Alcántara)
Istor
Savet e voe entre 104 ha 106, war urzh an impalaer roman Trajan, e 98, genidik eus Spagn.
La Bretonnière
La Bretonnière a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Pont Alcántara (Alcántara)
Istor
Skrivet eo warnañ, er c'hreiz anezhañ : Pontem perpetui mansurum in saecula (Savet em eus ur pont hag a bado da viken'')
Brezel Polonia-Ukraina
Brezel etre Polonia hag Ukraina a voe eus miz Du 1918 betek Gouhere 1919. Brezel a voe etre Eil Republik Polonia ha nerzhioù lu Ukraina (Republik Pobl Ukraina Kornôg kement ha Republik Poblel Ukrania). Ar brezel a oa unan gouennel, sevenadurel ha politikel gant tud a orin poloniat hag ukrainat o vevañ a bep tu er broioù nevez savet goude fin Impalaeriezh Rusia hag Impalaeriezh Aostria. Kroget e oa ar brezel e reter Galitsia pa oa bet roet lamm da Aostria-Hungaria. Goude-se e oa en em ledet war Chełm ha Volhynia (Wołyń) hag a oa bet en Impaleriezh rusian, hag a oa bet aloubet gant an div stad: ar Stad ukrainat (ur stad vargodenn eus an Impalaeriezh alaman) ha gant Republik Pobl Ukraina. Polonia a oa deuet a-benn da adpakañ an douaroù d'an 18 a viz Gouhere 1919.
Antigone (genad)
Ur pennad Antigone zo ivez.
Impalaerezed Roma
Impalaerezed Roma
Antigone (genad)
Antigone a zo ur genad e rummatadur an evned, unan eus ar pevar genad a ya d'ober ar c'herentiad Gruidae, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
Brezel Polonia-Ukraina
10 000 Poloniad a oa marvet ha 15 000 Ukrainad.
Impalaerezed Roma
Enkadenn an IIIvet kantved (235–284)
<!--
Antigone (genad)
Eizh (8) isspesad en holl.
Federación Colombiana de Ciclismo
Ar Federación Colombiana de Ciclismo berraet en FCCC zo kengevread Marc'h-houarn Kolombia. Ezel eo eus an Union Cycliste Internationale kement hag eus ar Confederación Panamericana de Ciclismo
Impalaerezed Roma
Tierniezh Valentinianus (364–379)
-->
Tierniezh Teodosius (379–395)
Teodosius Iañ e oa an impalaer diwezhañ a renas an Impalaeriezh roman en he fezh. War e lerc'h e renas e vibien: Arcadius a oa karget eus ar Reter, a zeuy da vout « Impalaeriezh Buzention », hag a badas betek 1453, ha Flavius Honorius, karget eus ar C'hornôg, pe « Impalaeriezh roman ar C'hornôg », a gouezhas en he foull er Vvet kantbed.
Antigone (genad)
Rummatadur
Renket e veze ar spesadoù er genad Grus kent.
Emilia de Poret
Emilia de Poret, ganet Andreen, d'an 10 a viz Eost 1976 zo ur ganerez, saverez pozioù, stilist hag embannerez svedat.
Adolphe Duparc
An aotrou Adolphe Yves Marie Duparc, ganet en Oriant d'ar 5 a viz C'hwevrer 1857 ha marv e Kemper d'an 8 a viz Mae 1946, a oa un eskob katolik, eskob Kemper ha Leon adalek 1908 betek e varv.
Beleget e voe en eskopti Gwened d'an 20 a viz C'hwevrer 1880 ha person e voe en Oriant adalek 1895 betek 1908. Neuze e voe anvet da eskob Kemper ha Leon ha kensakret d'ar 25 a viz C'hwevrer 1908 gant an aotrou Henri Gouraud, eskob Gwened. Kemer a reas lec'h an aotrou François-Virgile Dubillard e Kemper.
Adolphe Duparc a oa un den a Iliz start en e vennozhioù : stourm a reas a-enep disparti an Iliz hag ar Stad e deroù an, a-enep ar skolioù Stad, a-enep ar boeson, a-enep ar vroadelouriezh vreton. Difenn a reas ouzh beleien an eskopti kemer perzh el luskad broadelour, eskumunuget e voe izili Strollad Broadel Breizh dre ul lizher embannet e-barzh La Semaine Religieuse de Quimper et de Léon d’an 12 a viz Gouere 1940, ha prezeg a rae ur garantez-vro a-du gant Bro-C’hall hag a-du gant Pétain, da vare an Eil Brezel-bed. Daoust ma oa enebet-groñs ouzh an disrannerien e roas urzh da gelenn yezh hag istor Breizh er skolioù katolik hag aotre da dud « Breuriez ar brezoneg er skoliou » d’ober o abostolerezh enno. E-pad an amzer ma voe eskob e voe digoret kalz skolioù kristen nevez e Penn-ar-Bed : 110 skol kentañ-derez hag 8 skol deknikel.
Mervel a reas d’an 8 a viz Mae 1946, d’an oad a 89 bloaz. Beziet e voe en Iliz-veur Sant-Kaourintin e Kemper, ma c’haller gwelet e vez kizellet en arem gant François Bazin.
Fulenn (kanaouenn)
Fulenn (a dalvez amañ kement hag an elfenn skedus hag ur plac'h yaouank) zo ur ganaouenn vrezhonek war ur sonerezh elektro sonet gant ar strollad Alvan & Ahez ha skrivet gant Marine Lavigne hag Alexis Morvan-Rosius e 2021.
Rio (Italia)
Rio  zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana.
Fulenn (kanaouenn)
Istor
Ganet e oa ar ganaouenn diwar gejadenn Ahez, un triad kanerezed brezhonek hag Alvan, un arzour elektro a orin eus Roazhon, en hañv 2021.
Pozioù benelour a oa bet skrivet diwar mojenn Katell Gollet, ur plac'h yaouank az a da zañsal dirak un tantad er c'hoadoù e-lec'h ober evel ma c'houlenn he familh, da lavaret eo dimeziñ hag eurediñ, hep ober van eus selloù ar re all. Met un deiz bennak e teu ur paotr yaouank koant a gas anezhi en ur jabadao spontus kar an Diaoul an hini eo.
Hervez Marine Lavigne eo ur ganaouenn diwar-benn selloù an dud ha diwar-benn ur plac'h yaouank modern a fell dezhi ezteuler gant he c'horf ha gant he dañs.
Choazet en Eurovision Frañs
Dibabet e voe 12 kanaouenn diwar 3000 e penn-kentañ miz C'hwevrer 2022 ha kinniget d'ar publik kerkent gant Eurovision France ha France Télévisions. Embannet e voe ar single d'an.
Kemer a ra ar strollad Alvan & Ahez perzh en abadenn-dele Eurovision France, c'est vous qui décidez ! d'ar, aozet da choaz an arzour a vezo war ar renk evit Frañs e Kenstrivadeg Eurovision ar c'han 2022. Gant 222 boent e oa aet ar maout ganto, an eil kanaouenn e brezhoneg abaoe Diwanit Bugale gant Dan ar Braz hag Hêrezh ar Gelted e 1996.
Sassetta (Italia)
Sassetta  zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana. 488 a dud zo enni o chom.
Suvereto
Suvereto zo ur gumun italian e proviñs Livorno e Toskana. 2952 a dud zo enni o chom.
Sukarno
Sukarno (6 a viz Mezheven1901 – 21 a viz Mezheven 1970) e oa kentañ Prezidant Indonezia, eus 1945 da 1967. Kavout a reer e anv skrivet Soekarno ivez, hervez doare-skrivañ kozh an indonezeg.
Ur plas bras en doa Sukarno el luskad evit dizalc'hiezh Indonezia. Unan eus renerien an emsav broadel e oa, en amzer ma oa renet Indonezia gant an Izelvroioù. E-pad e studioù e savas, asambles gant studierien all, ar Partai Nasional Indonesia, e 1927. Meur a vloaz a dremenas en toull-bac'h abalamour d'e oberiantiz politikel ha dieubet e voe gant Japaniz pa voe aloubet broioù gevred Azia ganto e-pad an Eil Brezel-bed.
E dibenn ar brezel, e miz Eost 1945, e voe embannet dizalc’hiezh ar vro gant broadelourien Indonezia, renet gant Sukarno. Klask a reas an Izelvroioù adtapout o beli war ar vro hag e-pad pevar bloaz e voe bec’h etre broadelourien Indonezia hag ar gouarnamant izelvroat, gant emgannoù ha kendivizoù tro-ha-tro. A-benn ar fin e voe anavezet dizalc’hiezh Indonezia gant an Izelvroioù e miz Kerzu 1949.
Erik an Trec'her
Erik VI, pe Eric an Trec'her (norseg: Eiríkr inn sigrsæli, svedeg: Erik Segersäll; ganet e 945 – marvet war-dro 995) a oa ur roue e Sveden. Eñ eo ar roue istorel kentañ testeniekaet er mammennoù. Koulskoude e vez gwelet e vab Olof Skötkonung evel ar roue degemeret mat gant meuriad ar Sveded tro-dro Mälaren, kement ha gant ar C'hoted war-dro al lenn Vättern.
Sukarno
Dont a reas Sukarno da vezañ Prezidant Indonezia d’an 18 a viz Eost 1945 ha chom a reas e penn ar vro betek ma roas e zilez d’an 12 a viz Meurzh 1967. E-unan e renas ar vro, ha disfiziout a-bep-eil diouzh ar gomunourien, diouzh an arme ha diouzh an islamourien. Gwanet e voe e c’halloud gant darvoudoù an 30 a viz Gwengolo 1965, pa voe lazhet c’hwec’h jeneral eus an arme gant, war a lavarer, iriennourien eus Strollad Komunour Indonezia (PKI) a glaske kemer ar galloud. Respont a reas an arme, renet gant ar jeneral Suharto dre lazhañ ur bern tud, komunourien ha tud kontet da vezañ a-du ganto. Krediñ a reer e voe lahzet etre 500,000 hag ur milion a dud. Adalek ar mare-se, daoust ma kendalc’has Sukarno da vezañ prezidant, war baper, e oa an arme a oa e penn ar vro. E zilez a roas Sukarno d’an 12 a viz Meurzh 1967 ha gant Suharto e voe kemeret e lec’h. Chom a reas Sukarno en e di, dindan evezh ar polis, betek e varv.
E verc’h, Megawati Sukarnoputri, a oa bet prezidantez Indonezia etre 2001 ha 2004.
Erik an Trec'her
Mamennoù ar Saga
Meneg zo eus Erik an Trec'her e meur a saga. Treuzkaset e veze istorioù an norzh dre-gomz d'ar mare-se. Alies e veze lavaret e oa mab da Björn Eriksson. Dimezet e oa gant Sigrid an Dismegañserez, merc'h d'ar Viking Skagul Toste. Dav e voe dezhañ roiñ Götaland dezhi goude o dibriediñ. Hervez Saga Eymund e kemeras ur rouanez nevez, a oa Aud hec'h anv, merc'h da Haakon Sigurdsson, a rene e Norvegia.
Adam eus Bremen
Adam a daolennas Erik evel ur woten hag a-enep mik ar relijion gristen. Newazh e oa ur bern misionerion a oa o labourat e-pad e renad, tud estren ha tud troet d'ar gristeniezh ergentaou hag a zeue eus tiegezhioù eus an norzh. Odinkar ar C'hozh a oa o prezeg e Fyn, Sjælland, Skania and Sveden. Marse e oa a-du Erik da vezañ badezet e-keit e veaj e Danmark, mard eo gwir e voe ar roue svedat kentañ en devoa graet. Mes lavaret e vez e nac'has e gredennoù nevez en-dro hag e tistroas da relijion e hendadoù e fin e vuhez.
Charzais
Charzais a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Agnone
Agnone zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Sessano del Molise
Sessano del Molise zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Abner
Abner  a zo anv unan eus jeneraled Shaoul (2 S 2) pa oa brezel etre Shaoul ha David.
Dougen a reas David kañv bras (2S 4, 28-38) da Abner.
Roccamandolfi
Roccamandolfi  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
The Texas Chainsaw Massacre (film, 2003)
The Texas Chainsaw Massacre zo ur film slasher stadunanat embannet e 2003 ha renet gant Marcus Nispel, skrivet gant Scott Kosar. An aktourien eo Jessica Biel, Jonathan Tucker, Erica Leerhsen, Mike Vogel, Eric Balfour ha R. Lee Ermey. An istor a ro tro da heuliañ ur strollad tud yaouank o veajiñ dre maezioù Texas hag a gej gant Leatherface hag e familh tofedourien. Ur "remake" eo eus ar film gant Tobe Hooper embannet e 1974 hag anvet heñvel. Ar pempvet film eo er frañchiz The Texas Chainsaw Massacre. Meur a zen a oa bet o labourat er c'hentañ film a oa distroet: Hooper hag ar skrivagner Kim Henkel evel kenbroduerien; Daniel Pearl distroet evit al luc'hskeudenniñ; ha John Larroquette evit mouezh digoradur ar film
Ar film zo bet embannet e Stadoù-Unanet Amerika d'ar 17 a viz Here 2003. Rastellet ez eus bet 107 milion a zollaroù er box office stadunanat. Gwelet e vez evel unan eus ar filmoù spont adsavet oc'h ober berzh bras, en desped da vezañ bet burutellet etre pe fall. Ur film en e raok a oa bet embannet e 2006, anvet The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning. The Texas Chainsaw Massacre a oa bet ar c'hentañ film produet gant Platinum Dunes, hag a oa kendalc'het neuze da broduiñ adsavadennoù filmoù spont eus an.
Elanus scriptus
Elanus scriptus a zo ur spesad evned-preizh noz bihan eus ar c'herentiad Accipitridae.
Doareoù pennañ
Tennañ a ra kalz d'ar spesad Elanus axillaris panevet ar merk du e stumm al lizherenn M (pe V) a weler splann ouzh tuioù diabarh e bluñv askell pa vez o nijal. Savet e oa bet e anv diwar ar ger latin "scriptus" a dalv kement ha "merket", "skrivet".
Boued
Bevañ a ra, dreist-holl, diwar ur spesad razhed, Rattus villosissimus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Brosezat eo ar spesad e kreiz Aostralia.
Jimmy Carter
James Earl "Jimmy" Carter, Jr. (ganet d'ar 1añ a viz Here 1924) zo ur politikour amerikan a zo bet 39vet Prezidant ar Stadoù-Unanet etre 1977 ha 1981.
Priz Nobel ar Peoc'h en deus bet e 2002.
Ne dapas ket bezañ dilennet un eil gwech, pa gollas a-enep Ronald Reagan e dilennadegoù 1981.
Brudet eo Jimmy Carter evit bezañ lakaet gwirioù mab-den da vezañ unan eus pennaennoù e bolitikerezh.
Kêr-Vreizh
Kêr-Vreizh a oa ur greizenn sevenadurel vreizhek staliet e Pariz abaoe 1938 gant anv Ker-Vreiz da gentañ. Ul lec'h evit prezegennoù, bodadegoù, abadennoù ha kentelioù brezhoneg eo bet. Kenderc'hel a reas hec'h obererez e-pad an eil brezel bed ha chom a reas evel ul lec'h digor ha neptuek e-pad 40 vloaz, lec'h emgav an Emsav e Pariz memestra. Modernaet e voe an anv a yeas da gKêr-Vreizh. Goude 1985 e voe renet gant ur strollad broadelour strishoc'h e vennozhioù ken e voe serret al lec'h, 43 straed Saint-Placide, nepell eus karter Montparnasse. Un gevredigezh nevez a voe savet gant ar renerien nevez, Kervreizh hec'h anv.
Bloavezioù kent
Digoret e voe Ker-Vreiz e diskar-amzer 1938, gant harp izili SAV o doa krouet ur gelaouenn hollvrezhonek e 1936, Keloù Ker-Vreiz a veze roet dre ar ganol-se ingal hag e veze dalc'het bodadegoù SAV di. E niverenn 10 ar gelaouenn SAV eo bet termenet evel "ur c'hevredad… evit klask boda en hevelep lec'h eun nebeud oberiaduriou breizek a-zivout ar yezh, an arzou, an arboellerezh hag all…, a oa, betek-hen strewet a zehou hag a gleiz e Pariz” . Roet eo kentelioù brezhoneg gant Berthou ha Daniel ha war an istor gant Delaporte. Ul levraoueg vrezhonek a vez digor d'ar sadorn. Desket e vez ar c'horoll hag kelc'hioù studi a bled(o) “gant eur gudenn vreizek bennak”. Ouzhpenn-se eo meneget m'"en em vodo kevrennad Pariz Breiz Atao" (eno). Arnodoù an Trec'h a voe tremenet pep bloaz. E-mod-se e adtapas yezh e hendadoù meur a Vreizhad parizian. Kadoriet e voe an digoradur d'an 20 a viz Mae 1939 gant Yann Fouere, prezidant Ar Brezoneg er Skol ha Georges-Gustave Toudouze, skrivagner ar mor.
Lec'h an Emsav e Pariz
E 1945 e voe dalc'het bodadeg-veur nevez Ker-Vreiz dindan renerezh ur c'hengor arbennik (6 ezel, Frañsez Falc'hun ha 3 Bretons émancipés en o zouez) hag voe embannet ma oa Ker-Vreiz, "ur gevredigezh a ya da vodañ, e maezh pep politikerezh ha pep relijion, e maezh pep gevredigezh breizhek, an holl Vrezhoned Bariz a blij ar brezhoneg dezho, a fell dezho e tifenn hag e skignañ, a zo dedennet gant kustumoù, istor ha douaroniezh Breizh… hag a het dont da vezañ kreizenn an obererezh kefredel e Pariz”. (troet diwar ar galleg) . Hervez Armel Calvé, an holl brezegennoù a oa o temoù kreizennet war istor, douaroniezh pe armerzh Breizh hag Keltia. Ur greizenn evit ar politikerezh e voe ivez. Resevet e voe dileuridi kefridiezh Kuzul Eisteddfod broadel Kembre e miz Ebrel 1947 hag e tisklerias penn ar gefridiezh, William John Gruffyd, kannad e Parlamant Breizh-Veur :"Bewezh ma vo unan diouzhoc'h gant aon koll e frankiz pe e vuhez, ra glasko repu en eil Vreizh a zo Kembre anezhañ". D'an 23 a viz Mezheven 1947 e voe dalc'het bodadeg kentañ "Unvaniez Difennourien ar Brezoneg".
Lavan
Lavan pe Laban (hebraeg : לָבָן (Lavan), "Gwenn") a zo, hervez Levr ar C'heneliezh, mab da Vetouel ha breur da Rivka, pe Rebecca, gwreg Is'hak ha mamm Yaakov.
Tad eo da Lea ha Rahel eo. Pa zeu e niz Yaakov da glask ur wreg en e diegezh e laka anezhañ da labourat seizh bloavezh evit kaout Rahel met touellañ a ra anezhañ o reiñ Lea dezhañ (Gn 29, 23-26).
Labourat a ra Yaakov evit Lavan seizh bloavezh ouzhpenn evit kaout Rahel da wreg.
An darempredoù luziet etre Lavan ha Yaakov a vez kontet er rannoù 30 ha 31 eus Levr ar C'heneliezh betek tec'h Yaakov.
Cagnoncles
Cagnoncles a zo ur gumun eus departamant an Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Cagnoncles Communal Cemetery
Marvet int d'an 9 ha d'an 10 a viz Here 1918 e 1918 e-pad ar Brezel-bed kentañ. 10 anezhe a oa er Northamptonshire Regiment.
Vineuil (Loir-et-Cher)
Vineuil a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
22,34 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 7 638 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet François Fromet da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Carduelis
Carduelis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Europa, pevarzek (14) isspesad dezhe en holl.
Jenson Button
Jenson Alexander Lyons Button (bet ganet e 1980 e Frome, Bro-Saoz) zo ur blenier saoz a red e Formulenn 1 e 2014. Redek a ra gant McLaren-Mercedes abaoe 2010. Gounezet en deus kevezadeg bed e 2009 gant Brawn-Mercedes. Krog e oa gant ar F1 gant Williams-BMW e 2000 hag anavezet eo evit e zoare bleniañ tanav a vir e vandennoù-rod.
A-raok ar Formulenn 1
Krog e oa Jenson Button gant ar c'harting pa oa eizh vloaz, kalonekaet gant e dad, John Button, a oa blenier rallycross. Gounit a ra Button meur a gevezadeg e Rouantelezh-Unanet ha redek a ra e kevezadeg bed-holl karting. Mont a ra e kirri un-plas gant ar Formulenn Ford hag ar Formulenn 3 e 1997
Disoc'hoù e kevezadeg bed ar Formulenn 1
Goude Priz Bras Aostralia 2012
Heavy Trash
Heavy Trash a zo ur strollad sonerien amerikan diazezet e New York. Ennañ emañ Jon Spencer (The Jon Spencer Blues Explosion) ha Matt Verta-Ray (bet ezel eus Madder Rose ha Speedball Baby). Liesseurt eo sonerezh ar strollad : rockabilly, blues, alt country, Americana ha garage punk. Embannet eo o fladennoù gant Yep Roc Records, Bronzerat Records ha Crunchy Frog Records. Un droiad a rejont gant ar strollad kanadian The Sadies, gant an anv Heavy Trash and The Sadies.
Emil Oskar Nobel
Emil Oskar Nobel (skrivet raloc'h Emil Oscar Nobel), ganet d'an 29 a viz Here 1843 e Sant-Petersbourg hag aet da Anaon d'an 3 a viz Gwengolo 1864, a oa un ezel eus ar familh Nobel. Mab yaouankañ Immanuel Nobel, bet gant e wreg Caroline Andrietta Ahlsell. Bez' e oa breur da Robert Nobel, Ludvig Nobel ha breur yaouankañ Alfred Nobel.
Emil Nobel a voe lazhet d'an 3 a viz Gwengolo 1864 gant ur pikol tarzhadenn pa oa oc'h arnodiñ nitroglikerin e labouradeg e dad e Heleneborg, Stockholm. Goude ar gwallzarvoud marvus e reas e vreur Alfred e seizh gwellañ evit stabilaat an dinamit gant kieselguhr. N'edo ket Alfred el labouradeg pa varvas e vreur Emil.
Civitanova del Sannio
Civitanova del Sannio zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
San Pietro Avellana
San Pietro Avellana zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Acanthisittidae
Acanthisittidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1872 gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez ae tri genad golvaneged bihan d'ober ar c'herentiad :
Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)
Emañ (Edo) brosezat an holl e Zeland-Nevez.
Bez' e oa eus daou c'henad all gwechall-gozh hag a zo anavezet en abeg d'o c'harrekaennoù :
Maria Luise Albertine zu Leiningen-Dagsburg-Falkenburg
He buhez
Maria Louise Albertine a oa merc'h d'ar c'hont Christian Karl Reinhard von Leiningen-Dachsburg-Falkenburg-Heidesheim (1695–1766) ha d'e bried ar Gontez Katharina Polyxena von Solms-Rödelheim (1702–1765). Goude marv he zad e oa hêrez baronelezh Broich ha kregiñ a reas da labourat gant an tisavour Nicolas de Pigage da nevesaat ha brasaat kastell Broich. En 1806 e voe diskaret ar varonelezh gant Napoleone Buonaparte, hag en 1815 e voe kemeret Broich gant Prusia.
Unvaniezh an Demokrated hag ar Re Zizalc'h
Ur strollad politikel gall eus ar c'hreiz-dehoù eo an Union des démocrates et indépendants berraet e UDI, krouet e 2012 gant Jean-Louis Borloo. Abaoe 2014, e brezidant zo Jean-Christophe Lagarde, maer Drancy.
Maria Luise Albertine zu Leiningen-Dagsburg-Falkenburg
He buhez
D'ar 16 a viz Meurzh 1748 e timezas d'ar priñs Georg Wilhelm von Hessen-Darmstadt, breur d'al Landgrav Ludwig IX von Hessen-Darmstadt en Heidesheim am Rhein. Dre ma oa Ludwig IX o chom e Pirmasens, e kave dezhi e ranke-hi, goude marv e bried e 1774, dileuriañ ar vro er gêr-benn, Darmstadt.
He div verc'h, Friederike ha Charlotte a voe kentañ hag eil pried ar Priñs Karl II von Mecklenburg-Strelitz. An div briñsez a varvas er gwilioud, planedenn maouezed e-leizh en amzerioù-se.
<!-- They both died in childbirth. Charles then ended his service as governor-general in Hannover and moved with his children to his mother in Darmstadt. Ar briñsez George a oa intañvez abaoe 1782 haga reas war-dro bugale Karl.
An Dugez Charlotte did not move with her father to Darmstadt. At the age of 16, she had been married the Dug Sachsen-Hildburghausen. His father visited his two sons frequently and moved to Hildburghausen with his oldest daughter in 1787, after he became president of the local imperial debit commission. Thus, Maria Luise cared primarily for Louise and her sisters Therese and Frederica for whom she provided a secure and largely informal home in the "Old Palace" at the market square in Darmstadt. She employed regional educational methods.
In 1790 she traveled with Louise, Frederica and George to Frankfurt to see the coronation of Emperor Leopold II. She stayed here with Catharina Elisabeth Goethe. In 1791, she joined an educational trip to the Netherlands. In 1792 she fled for the advancing French army and took the children from Darmstadt to her granddaughter Charlotte in Hildburghausen, where she remained until March 1793. On the return trip to Darmstadt, she traveled via Frankfurt, where a meeting between Louise and her future husband Frederick William III of Prussia had been arranged. In 1793 she accompanied Louise and Frederica to their wedding in Berlin.
Maria Louise was described as a magnificent person, warm hearted, cheerful all the time and usually speaking the Palatinate dialect. The proximity and warmth she has as a surrogate mother during the formative years of her granddaughters passed on to them. -->
Sant'Agapito (Italia)
Sant'Agapito zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Jessica Biel
Jessica Claire Timberlake (ganet Biel), ganet d'an 3 a viz Meurzh 1982, zo un aktourez ha top model stadunanat.
Övdalską
An övdalską pe övdalsk (älvdalska pe älvdalsmål e svedeg) eo anv ar yezh a vez komzet e kumun Älvdalen en Dalarna, e Sveden, gant un 300 a dud.
Chrysomma
Chrysomma a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1843 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
C'hwec'h (6) isspesad en holl ; o c'havout a reer holl en Azia.
Vineuil
Vineuil zo anv meur a gumun c'hall:
Route Adélie
Ar Route Adélie a zo ur redadeg war varc'h-houarn aozet bep nevezamzer tro-dro da gêr-Witreg. Anvet eo Hent Adélie hervez anv ar skornennoù Adélie a zo kenderc'het e Gwitreg gant an embregerezh "Les Délices du Valplessis".
Rivka
Rebecca, pe Rivka (en hebreeg רבקה Rivqah), a oa merc'h da Betouel an Aramiad, eus Padan-Avran anezhañ, ha c'hoar da Lavan, hervez Levr ar C'heneliezh, kentañ levr ar Bibl hag an Tanac'h.
Dimeziñ a eure da Izaag, pe Is'hak hervez an hebreeg, ha daou vab o doe, Esav ha Yaakov.
Er rann 24 eus Levr ar C'heneliezh e lenner danevell eured Is'hak gant Rivka.
Itrikañ a reas Rebecca (Gn 27) evit ma voe benniget Yaakov gant e dad e-lec'h Esav ar breur koshañ.
Ar vojenn
Abraham, deuet kozh, a c'houlennas digant e servijer koshañ degas eus e vro ur pried eus e diegezh evit e vab Izaag. Hag an den da vont da Aram. Da noz, daoulinet ar c'hañvaled e-tal ar puñs, e welas Rebecca, ur werc'hez koant, o tont da leuniañ he ficher. Hag eñ da c'houlenn dour d'evañ diganti. Ha hi da reiñ dezhañ, ha da leuniañ al laouer da zourañ e gañvaled ha da ginnig bod dezhañ. Ar servijer neuze da lavarout a-berzh piv e teue. En ti, goude, setu Laban, breur Rebecca, hag o zad Betuel, da asantiñ d'an eured gant Izaag. Ha servijer Abraham neuze da reiñ profoù, ha kuit en deiz war-lerc'h gant ar verc'h yaouank. Distro da di Abraham, kabet ar plac'h diouzh grad, ha dimezet Izaag ha Rebecca.
Pell e vanas Rebecca divugel, met goude ur pennad he doe gevelled. Diaes e voe an dougen anezho rak en em gannaén a raent en he c'hof. Doue a roas da c'houzout e vefe div vroad diwar an daou vab hag e vije an henaén o servij an eil. Genel a reas Esaü, an henañ, ha Jakob, an hini a blije dezhi ar muiañ.
Santiago do Cacém
Santiago do Cacém (distilh portugalek: ) zo ur gumun (e portugaleg : concelho pe município) e Portugal, e Distrig Setúbal hag e rannvro Alentejo.
Rochus Misch
Rochus Misch (29 a viz Gouere 1917 en Oppeln, hiziv an deiz Opole) a oa gward ar paotr ar pellgomz Adolf Hitler. Oberscharführer eo ar grad diwezhañ a dizhas en arme.
Rivka
Bez
Hervez an hengoun e vefe beziet gant Is'hak e Hevron e bez ar Batriarked.
Santiago do Cacém
Douaroniezh
War vord ar Meurvor Atlantel emañ Santiago do Cacém.