cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bodad-lenn
Bodad ma vez kinniget meur a levr
E bodadoù-lenn zo e vez goulennet ouzh meur a berzhiad kinnig ul levr en deus dibabet ha sellet e vez kinnigadurioù tro-ha-tro. Alies e vez graet e levraouegoù zo, pe evit ar gopridi nemetken evit heñchañ ar prenadurioù, pe gant perzhidi an diavaez evel un obererezh sevenadurel ha sokial.
Bodad dre bellgehentiñ
Ar pellgomz a zo bet ar mod kehentiñ eus a-bell hag implijet eo bet stank evit obererezhioù a-stroll e amzerioù kentañ.
Bagnasco
Bagnasco zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte, ha war-dro 1000 den o chom enni.
Wine, women and song
Wine, women and song zo ul lavar saoznek, anv meur a ganaouenn, diwar un dodenn a gaver e meur a sevenadur pe lennegezh, diwar-benn ar vuhez laouen gant gwin, merc'hed, ha kan. Ur bomm heverk eus an hedonouriezh e vefe, un tamm evel carpe diem.
Hendiatris
Un hendiatris (diwar ἓν διὰ τρεῖς, hen dia treis, "unan dre dri") zo ur bomm klasel, diazezet war tri ger (war daou c'her hepken eo diazezet an hendiadys) tostaet da greñvaat ur mennozh, evel Veni, vidi, vici, Liberté, Égalité, Fraternité, pe tostoc'h dimp citius, altius, fortius, sex, drugs and rock'n'roll, sea, sex and sun.
Yezhoù all
A-wechoù e kaver ur ster a zañjer :
En alamaneg
Brudet eo ar vals Wein, Weib und Gesang, gant Johann Strauss.
An dodenn
E kan broadel Alamgn, an Deutschlandlied e 1841, e kaver
Kléber
Orin
Dont a ra eus anv ar jeneral gall Jean-Baptiste Kléber (1753-1800). Deuet eo da vout anv meur a lec'h (plasennoù ha straedoù), ha meur a lestr-brezel. Anv-badez eo deuet da vezañ ivez.
Teltenn
thumb|upright|250px|Kamp teltennoù e [[Kanada.]] Un deltenn zo ur seurt ti graet gant danvez a c'haller kousket ennañ en disglav, en dizavel hag en disheol.
Stegnet e vez an danvez war ur stern, e koad pe metal, ha dalc'het gant liammoù, kordenn pe fiselenn, ouzh postoù bihan pe vras.
Teltennoù ar gantreidi
Ti ar gantreidi dre ar bed eo an deltenn peogwir eo aes pe aesoc'h da sevel ha disevel.
Brudet eo tipi an Amerindianed gant ar filmoù western. Gant krec'hin ha koad e vezent graet.
Ar yourtoù eo teltennoù bras ar gantreidi e Mongolia.
Teltennoù a vez implijet gant an Verbered er Sahara. Brudet eo chomet teltenn berber vras ar c'horonal Kadhafi savet gantañ e park Palez an Elysée e Pariz e 2007 pa oa bet pedet gant ar prezidant gall Nicolas Sarkozy.
Teltennoù an arme
Teltennoù zo evit ar brezeliadennoù a-holl-viskoazh koulz lavaret.
Teltennoù evit an dudiamant
Teltennoù a c'hall servijout da gampiñ en un dachenn-gampiñ pe en natur. Ar valeerien hag an alpaerien a implij anezhi pa z'int d'ober un dro-vale muioc'h eget un deiz. Seier-kousket a lakaont e-barzh evit an noz. An teltennoù-se a vez skañv, kalet ouzh an uz hag aes da blegañ pe da rollañ.
Glengarry
Glengarry zo
Estrun
Estrun a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1922 .
Teltenn
Teltennoù evit an dudiamant
Teltennoù zo a-wechoù war an traezhennoù, lakaet eno gant ar gêr evit an dud evit cheñch dilhad pe chom en disheol. Ouzhpenn-se e ro ul liv cheuc'h d'ar gêr-gouronkañ. Teltennoù glaz o roudennoù traezhenn ar Skluz Dinarzh, ha teltennoù ruz o roudennoù Ar Baol zo e-touez ar re brudetañ.
Lagonosticta
Lagonosticta a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1851 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Unnek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Teltenn
Teltennoù evit an dudiamant
Teltennoù bras a vez savet evit degemer un darvoud bennak, evel un eured, ur c'hendalc'h, ur brezegenn, ur c'hendiviz, etc. Alies e vezont gwenn. Un deltenn Barnum a vez graet anezho.
Ar sirkoù a reont o abadennoù en un deltenn vrasoc'h c'hoazh a vez graet pabell anezhi.
Entracque
Entracque (Antràigue, Entràiguas en okitaneg, Entràive e piemonteg, Entraque e galleg betek 1940) zo ur gumun italian e proviñs Cuneo e Piemonte, hiriv e-barzh Comunità montana delle Alpi del Mare hag er Parco delle Alpi Marittime. 848 a dud a oa o chom enni d'ar.
War diriad ar gumun emañ al lenn anvet Lago della Rovina.
Gens Aelia
Aelia  zo anv meur a briñsez roman.
Yunga
Ar Yunga (eus ar c'hechuaeg hag an aymareg yunka "douar klouar") zo ul ledennad koadek a-hed dinaou reterel an Andoù, eus Perou betek Arc'hantina an norzh. Un takad tremen eo etre uheldirioù ar c'hornôg ha koadeier ar reter.
Guadalete
Ar Guadalete zo ur stêr 172 km hed eus Andalouzia, e kreistez Spagn, hag en em daol er Meurvor Atlantel.
Eieniñ a ra en hanternoz sierra Grazalema (er peñón Grande) hag aberiñ en El Puerto de Santa María en Bae Cádiz.
Villafalletto
Villafalletto zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Vottignasco
Vottignasco zo ur gumun en Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Bouguereau
Bouguereau zo un anv-tiegezh gallek.
Boned Glengarry
Boned Glengarry zo ur boned skos, e gloan, anvet diwar traoñienn Gleann Garadh (Glengarry e saozneg), en Uheldirioù Bro-Skos, kavell ar c'hlann MacDonell of Glengarry.
Carovilli
Carovilli  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Capracotta
Capracotta  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Gouel Maria ar Gouloù
Gouel Maria ar Gouloù, Gouel ar Mabig Jezuz, Gouel Maria C'hwevrer,ar chandelour a reer eus ur gouel katolik en enor da Jezuz Krist ha d'ar Werc'hez Vari hag a vez lidet d'an 2 a viz C'hwevrer.
Testamant Nevez
E-touez ar Yuzevien, hervez al Lezenn, ar gwragez a lake ur c'hrouadur er bed a chome ur pennad hep mont eus o zi, ha d'an 40 devezh e tleent mont d'an templ ha lakaat etre daouarn ar beleg div durzhunell pe un oan, da ginnig e prof d'an Aotrou Doue.
Aozet eo ar gouel kristen da enoriñ an deiz ma'z eas an Tiegezh santel da Jeruzalem da ginnig ar Mabig Jezuz d'an templ, hervez ma'z eo meneget en Aviel sant Lukaz (Luk 2,2). Ar C'hozhiad Simeon a anavez Jezuz evel ar Mesiaz, ar gouloù e-kreiz noz-du restad Israel bet chomet feal da bromesaoù an Testamant Kozh. Diwar neuze e c'helle mervel hervezañ. Bremañ o Mestr e c'hellit lezel ho servijer, Hervez ho c'hoant da vervel e peoc'h, rak gwelet o deus va daoulagad ho Silvidigezh, an Hini a zeu da salviñ e Bobl. ''Gouloù da sklêrijennañ ar broadoù,ee eeha Klod evit e Bobl Israel''
Lidoù
Kantik Simeon a vez kanet e-pad pedenn diwezhañ an noz a-raok mont da gousket er c'homplidoù a zo diazezet war ginnig ar Mabig Jezuz en Templ.
Prederiet e vez war ar c'hinnig-mañ gant ar Misterioù Joaius.
Tihange
thumb|right|280px|Kreizenn nukleel Tihange
Chiauci
Chiauci   zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Tihange
Tihange zo ur gumun gozh eus Belgia, stag bremañ ouzh Huy. Enni emañ kreizenn nukleel Tihange, war lez ar stêr Maas.
Armstrong Whitworth Whitley
An Armstrong Whitworth A.W.48 Whitley a oa un nijerez vreizhveuriat daougeflusker eus an Eil Brezel-bed. Implijet e oa da gentañ penn evel ur nijerez vombeziñ krenn noz gant ar Royal Air Force, dreist-holl e deroù ar brezel.
Stêr Llugwy
Eieniñ a ra el lenn anvet Ffynnon Llugwy,uheloc'h eget Nant y Benglog hag izeloc'h eget Craig yr Ysfa en y Carneddau. C'hoarvezout a ra al lenn-se eus un toullad gwazhioù eus ar c'h-Carneddau.
Cerro al Volturno
Cerro al Volturno zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Hendiadys
Un hendiadys (diwar an droienn c'hresianek ἓν διὰ δυοῖν, [hen dia duoin], « unan dre zaou») zo ur bomm diazezet war daou c'her, implijet evit pouezañ. Ennañ ez eus daou c'her liammet gant ur stagell, evel "ha", e-lec'h daou c'her gant an eil o resisaat pe o toareañ egile.
Stêr Llugwy
Tremen a ra dre Betws-y-Coed ha kemberiñ gant an Afon Conwy e-kichenik Pont Waterloo.
Quique Domenech
Quique Domenech (Santurce, zo ur soner puertorikan hag a son cuatro Puerto Rico.
Gerberga Germania
Gerberga von Sachsen, pe Gerberga Germania, pe Gerberga Bro-C'hall (913 - † 5 a viz Mae 969 gouez da lod, pe 984 gouez da lod all), a oa merc'h d'an impalaer Herri Iañ Germania, lesanvet an Evnetaer, ha d'e bried Matilda Ringelheim.
Dimeziñ a reas da Loeiz IV Tramor, roue Frankia ar C'hornôg
Kentañ dimeziñ
Da gentañ e timezas da Gilbert, Dug Loren, ha pevar bugel o doe:
Eil dimeziñ
E 939 e timezas da Loeiz IV Tramor, roue Frankia ar C'hornôg, hag eizh bugel o doe:
Deskadurezh
Hervez skridoù ar mare e oa desket mat speredek, ha troet gant ar politikerezh. Mervel a eure Loeiz IV d'an 10 a viz Gwengolo 954. Mont a reas e intañvez Gerberga da leanez hag abadez e voe e Notre Dame e Laon. Mervel a reas e Reims, Champagne.
Who Will Take My Dreams Away?
Ar pozioù zo bet savet gant Marianne Faithfull ha kanet gant ar ganourez saoz hec'h-unan evit sonerezh orin ar film gallek La Cité des enfants perdus (sevenet gant Marc Caro ha Jean-Pierre Jeunet) a oa deuet e-maez e miz Mae 1995.
Dibabet e oa bet ar ganaouenn-se ivez gant ar filmaozer gall Patrice Leconte evit e film La Fille sur le pont deuet e-maez e miz Meurzh 1999.
Selaou a c'heller Who Will Take My Dreams Away? (3:08 he fadelezh) war an albom Music For Film And Television (miz Here 2010) gant Angelo Badalamenti.
Pettoranello del Molise
Pettoranello del Molise  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Hendiatris
Un hendiatris (diwar ἓν διὰ τρεῖς, hen dia treis, "unan dre dri") zo ur bomm diazezet war tri ger tostaet da greñvaat ur mennozh, evel Veni, vidi, vici, pe tostoc'h dimp citius, altius, fortius, e latin.
E brezhoneg
Ral an doare bomm-se e brezhoneg;
Macchiagodena
Macchiagodena zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Tomás O'Horan
Mab e oa da John O'Horan eus Kontelezh Corcaigh en Iwerzhon ha María Gertrudis de Argüello y Monte, eus Campeche. Deuet e oa John da Yucatán dre an Inizi Kanariez.
Villanova Mondovì
Villanova Mondovì zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Llŷr Gwyn Lewis
Llŷr Gwyn Lewis (ganet e 1987) zo ur skrivagner kembraek.
La Chapelle-Yvon
La Chapelle-Yvon a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Llŷr Gwyn Lewis
Ganet ha desavet eo bet e Caernarfon, e gwalarn Kembre, ha studioù en deus graet e skolioù-meur Kerdiz hag Oxford betek ober un doktorelezh war oberennoù T. Gwynn Jones ha William Butler Yeats. Kelennet en deus kembraeg e skolioù-meur Abertawe ha Kerdiz hag emañ bremañ o labourat evit Cyd-Bwyllgor Addysg Cymru (Welsh Joint Education Committee).
E dorkad barzhonegoù kentañ, Storm ar Wyneb yr Haul, a voe embannet e 2014. Gant e levr kentañ e komz-plaen, Rhyw Flodau Rhyfel, en doa bet unan eus prizioù Llyfr y Flwyddyn e 2015. Meur a skrid a bep seurt en deus embannet e kelaouennoù kembraek evel Ysgrifau Beirniadol, Poetry Wales, Taliesin hag O’r Pedwar Gwynt.
La Chapelle-Yvon
Bodet e oa gant 4 c'humun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valorbiquet.
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: La Chapelle-Yvon Churchyard
Mervel a reas e miz Eost 1944 e-pad Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed .
Eswars
Eswars a zo ur gumun eus departamant an Norzh e Bro-C'hall.
kantved
.
Cynghordy
Cynghordy zo ur gêriadenn vihan e hanternoz Sir Gaerfyrddin. Emañ hanter-hent etre Llanwrtyd er biz ha Llanymddyfri er mervent. E kumuniezh Llanfair-ar-y-bryn emañ.
Er reter emañ Coedwig Crychan. Dre un hent bihan e c'haller mont betek Tirabad e Powys.
Un ti-gar zo er gêriadenn, war al linenn "Calon Cymru" a gas eus Llanelli da greiz Bro-Saoz.
Pescopennataro
Pescopennataro zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Cassiculus melanicterus
Cassiculus melanicterus (Cacicus melanicterus kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Cassiculus an hini eo.
Anvet e voe Icterus melanicterus (kentanv) da gentañ-penn (e 1825) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Annez
Kavout a reer ar spesad eus douaroù izel kornôg Mec'hiko (gevred Sonora) da c'hevred Guatemala.
Rummatadur
Diblaset e oa bet ar spedad eus ar genad Cacicus d'ober an hini Cassiculus e-unan-penn.
Admiral Graf Spee
Raktreset e oa ar vag da vezañ 10 000 tonenn evit chom hep mont dreist difennoù Feur-emglev Versailhez a-fed bigi brezel. A-benn ar fin ur wech prest da vont er mor (leun gant tennoù...), ar vag a oa 16 020 tonenn enni. Kalz muioc'h evit ar pezh a oa aotreet ha bet rakwelet. Armet gant c'hwec'h kanol 28 cm gant div douribell tri c'hanol war pep hini, an Admiral Graf Spee hag ar bigi all eus ar c'hlasad Deutschland a oa bet savet evit gellout distrujañ ar bigi a c'hellfe adpakañ anezho. An tizh uhelañ ganto a oa 28 skoulm (52 km/eur ; 32 mph) ; nebeut-tre a vigi saoz pe gall a c'helle adpakañ anezho, ha nebeutoc'h c'hoazh a c'helle o distrujañ.
Ar vag he doa graet troioù spiañ (pemp anezho) e-pad Brezel Spagn etre 1936 ha 1938. Kemeret he doa perzh ivez en dibunadeg e-pad Kurunadenn George VI e Mae 1937. An Admiral Graf Spee a oa bet kaset e su ar meurvor Atlantel un nebeud sizhunioù a-raok penn-kentañ an Eil Brezel-bed. Kaset e oa bet di evit chaseal ar bigi kenwerzh pa grogfe ar brezel. Etre Gwengolo ha Kerzu 1939, ar vag he doa kaset 9 bag all d'ar strad, en holl 50 089 tonenn, a-raok en em gavout gant teir bag hobregonet saoz e-pad Emgann ar Rio de la Plata d'an 13 a viz Kerzu 1939.
Roselyne Bachelot
Roselyne Bachelot (ganet d'ar 24 a viz Kerzu 1946) zo ur bolitikerez c'hall, a orin breizhat a-berzh he mamm, bet ministr meur a wech.
Villanova Solaro
Villanova Solaro zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Betouel
Hervez an Tanac'h, Levr ar C'heneliezh ez eo Betouel un aramean, mab da Vilka, gwreg Nahor, breur Avraham. E anv, en hebraeg: בתואל‎ (Bəṯū’êl), a dalv “ti Doue”)
Tad eo da Lavan ha Rivka.
Milka a zo merc'h Haran, ur breur da Nahor hag Avraham.
Tehar, tad Avraham, Nahor ha Haran, a zo un diskennad eus Shem, unan eus mibien Noah.
Bez eo Rivka gwreg Is'hak, mab Avraham ha mamm Esav ha Yaakov.
Lavan a zo tad Lea ha Rahel, gwragez e niz Yaakov.
Euschistospiza
Euschistospiza a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1943 gant an evnoniour alaman Hans Edmund Wolters (1915-1991).
The Fairly OddParents
The Fairly OddParents a zo ur abadenn skinwel tresadennoù-bev stadunanat krouet gant Butch Hartman evit Nickelodeon.
Euschistospiza
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Afrika issahara.
Rionero Sannitico
Rionero Sannitico zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Fulda
Fulda zo un anv-lec'h eus Bro-Alamagn, deuet da vout anv-tiegezh.
Le Touquet-Paris-Plage
Le Touquet-Paris-Plage a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall). [[Skeudenn:Le Touquet-Paris-Plage - L'hôtel de ville (2).JPG|left|thumb|An ti-kêr}}
-19
735 Ab Urbe Condita = -19 kent J.-K.
SoKo
SoKo (pe Stéphanie Alexandra Mina Sokolinski hervez he gwir anv) a zo ur ganerez yaouank hag un aktourez c'hall, Polonadez a orin, ganet e 1985 e Bourdel, 1,65m a vent, ha daoulagad kraoñ-kelvez. Dre MySpace eo deuet da vout brudet, hag adkemeret gant un DJ bro-Danemark eus radio P3 hag en deus lakaet da dreiñ he c'hanaouenn brudetañ, I'll kill her (2007). Sonet he deus e nevez-amzer Bourges d'an 19 a viz Ebrel, hag en hañvezh 2008 er festoù gall : Eurockéennes, Francofolies, Sédières hag en estren-vro : The Great Escape, Paléo e Bro-Suis, Festival Enezenn Wight, Pukkelpop e Belgia, Dockville e Bro-Alamagn, hag all.
C'hoariet he deus ivez e-barzh meur a film (skinwel ha sinema), en o zouez Mes Copines gant Sylvie Ayme ha "Je suis parti de rien", ur film savet gant Xavier Giannoli, gant Gérard Depardieu ha François Cluzet. Implijout a ra hec'h anv gwir evit he micher aktourez.
Kanañ a ra SoKo barzh ar ganaouenn "Gunhild", tennet eus ar bladenn Who Killed Harry Houdini?, embannet e 2008 gant strollad Bro-Sued I'm from Barcelona. E miz Here 2008 he deus sonet ganto ivez e-pad un nebeud deiziadoù.
Ar sonj a oa ganti paouez gant ar sonerezh e-pad ur prantad. Met e-pad an hañv 2009 e oa er Stadoù-Unanet o senniñ, hag abaoe miz here emañ oc'h ober bruderezh evit ar film À l'origine.
Charts
Ar ganaouenn I'll kill her a zo deuet e charts Belgia e 11 plas d'ar 26 a viz genver 2008 hag a zo pignet betek an 3 plas d'an 9 a viz c'hwevrer.
Colli a Volturno
Colli a Volturno  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Aelia Paetina
Aelia Paetina, pe Paetina, a oa eil pried an impalaer Glaoda Iañ.
Dyffryn Ceidrych
Dyffryn Ceidrych zo ur gêriadenn vihan e Sir Gaerfyrddin. Emañ e reter ar gontelezh, nepell diouzh Llangadog, en torgennoù a zo war ribl su ar stêr Tywi, war harzoù ar Mynydd Du ha Park Broadel Bannau Brycheiniog.
Aelia Paetina
Merc'h e oa da Sextus Aelius Catus, a oa konsul er bloaz 4. N'ouzer ket piv e oa he mamm. Mervel a reas he zad pa oa yaouank ha savet e voe gant Lucius Seius Strabo, a oa kar dezhi, hag a oa tad Aelius Sejanus.
Dimeziñ a reas da Glaudius goude marv e bried Valeria Messalina. Ur verc'h he doe, anvet Antonia.
Regular Show
Regular Show a zo ur abadenn skinwel tresadennoù-bev stadunanat krouet gant J. G. Quintel evit Cartoon Network.
Kont Juluan
Ar c'hont Juluan (comes Julianus e latin), pe Olbàn pe Uldoin pe  Urban, Ulbán,Bulian (e goteg), a oa gouarnour kristen Septem, hiriv Ceuta, a oa kreñvlec'h diwezhañ impalaeriezh Bizantion e Norzhafrika. Mignon e oa da roue vizigot Spagn.
Meur a vartezeadenn zo diwar e benn, hervez an istorourien. Hervez an istorour spagnol Pedro Chalmeta e oa skoazellet Tariq ibn Ziyad, penn an armead Berbered hag Arabed, gant un den uhel eus impalaeriezh Bizantion, anavezet er skridoù arabek evel « Youlyân », pe Ilyan pe Ulyan, « comes Julianus» gant ar gristenien.
Hervez Luis García de Valdeavellano a skriv e oa bet tizhet ar Meurvor Atlantel gant an Arabed e 682, met kemer Tanger n'halljont ket abalamour d'ar c'hont Juluan. Krediñ a ra zoken e oa Berber Juluan.
The Amazing World of Gumball
The Amazing World of Gumball a zo ur abadenn skinwel tresadennoù-bev stadunanat krouet gant Ben Bocquelet evit Cartoon Network.
Lost Planet: Extreme Condition
Lost Planet: Extreme Condition (ロスト プラネット エクストリーム コンディション Rosuto Puranetto Ekusutorīmu Kondishon), berraet e Lost Planet, zo ur c'hoari video tennañ d'an trede sell savet hag embannet gant Capcom e 2006 war Xbox 360.
Enez Nootka
Enez Nootka (pe Nutca pe Nutka, en saozneg Nootka Island) zo un enezenn vihan nepell diouzh aod mervent Enez Vancouver, e proviñs British Columbia, e Kanada.
Lost Planet: Extreme Condition
Adkemeret eo bet ar c'hoari war Windows ha PlayStation 3. Adembanet e voe e 2008 hag istitlet Colonies Edition, ennañ ouzhpennadurioù d'ar c'hoari orin ha kartennoù evit c'hoari enlinenn da bellgargañ.
Dourlaouig
An dourlaouiged pe mouilc'hi-dour eo an evned a ya d'ober ar genad Cinclus, genad nemetañ ar c'herentiad Cinclidae. Krouet e oa bet ar genad e 1797 gant an naturour alaman Moritz Balthasar Borkhausen (1760-1806).
Lost Planet: Extreme Condition
An istor
Ar blanedenn "E.D.N.III" zo bet trevadennet gant Mab-den degadoù a vloavezhioù zo dre ma oa deuet diaes bevañ war an Douar. Dre forzh klask un doare energiezh kreñv a-benn talañ ouzh an niver brasoc'h-brasañ a dud o vevañ, e kej an drevadennerien gant an Akrids, ur spesad amprevaned genidik eus ar blanedenn.
Dourlaouig
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad dourlaouiged a zo :
Enez Nootka
534 km² zo dindani, ha rannet eo diouzh Enez Vancouver gant strizh-mor Nootka (Nootka Sound e saozneg)..
Dont a ra anv an enez eus hini ur meuriad deuet eus enez Vancouver, anavezet evel Nutca. Er bloavezhioù 1980, e kemeras henvroiz an tolead an anv Nuu-chah-nulth.
Turlough O'Carolan
Turlough O'Carolan (1670-1738, Toirdhealbhach Ó Cearbhalláin en iwerzhoneg), a oa un telennour dall iwerzhonat, ur sonaozour hag ur c'haner a zo brudet evit kened an tonioù en devoa savet.
An telennour-sonaozour meur iwerzhonat diwezhañ e voe, hag evel pennsonaozour Iwerzhon e vez lakaet gant un niver bras a dud dre ar bed.
La Croupte
La Croupte a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Turlough O'Carolan
Betek 1792 e voe en Iwerzhon telennourien a-vicher a veve hervez an hengoun, evel m'en diskouezas Festival an Delenn e Belfast en hevelep bloavezh.
La Croupte
Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.
Turlough O'Carolan
E vuhez
E kêr Nobber e Kontelezh An Mhí e voe ganet e 1670, hag e 1684 ez eas e diegezh d'em staliañ e Ballyfarnon e Kontelezh Ros Comáin ma oa bet kavet labour gant e dad e ti ar familh MacDermott Roe. Digant an itron MacDermott Roe e resevas un tamm deskadurezh, hag abred e tiskouezas bezañ donezonet evit ar varzhoniezh.
E 1720, d'an oad a 50 vloaz, e timezas gant Mary Maguire. C'hwec'h merc'h hag ur mab a zeuas dezho kent marv ar vamm e 1733. D'ar 25 a viz Meurzh 1738 e varvas Turlough O'Carolan d'e dro.
E kev-iliz prevez an tiegezh MacDermott Roe, e bered Kilronan e Ballyfarnon, eo bet beziet.
Algol
Algol zo ur steredenn daouel fallaennek (ma welet eus an Douar) a zo war-dro 92,8 milion a vloavezhioù-gouloù diouzhimp, e steredeg Perseus.
Nesopsar nigerrimus
Nesopsar nigerrimus a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Nesopsar an hini eo.
Turlough O'Carolan
E vuhez
Bep bloaz e vez dalc'het O'Carolan Harp Festival Keadue, e Kontelezh Ros Comáin ivez. Un delwenn arem en enor d'ar sonaozour a voe diskuliet e 1986 e Mohill, Kontelezh Liatroim, gant an aotrou Pádraig J. Ó hIrghile (Patrick J. Hillery), Prezidant Republik Iwerzhon.
Pozzilli
Pozzilli zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Turlough O'Carolan
E sonerezh
Koulz sonerezh evit an delenn ha kanaouennoù a voe savet gant Turlough O'Carolan ; en iwerzhoneg eo komzoù ar c'hanaouennoù, unan hepken anezho o vezañ e saozneg.
Nesopsar nigerrimus
Anvet e voe Icterus nigerrimus (kentanv) da gentañ-penn (e 1859) gant an dastumer William Osburn (?-1860).
Esgair (Sir Gaerfyrddin)
Esgair zo ur gêriadenn vihan e Sir Gaerfyrddin, e Kembre. Emañ e kornôg ar gontelezh, en hanternoz da gêr Caerfyrddin. Tremen a ra ar stêr Duad, unan eus adstêrioù ar Gwili, hebiou ar gêriadenn.
Nesopsar nigerrimus
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.
Esgair (Sir Gaerfyrddin)
E kumuniezh Cynwyl Elfed emañ.
Turlough O'Carolan
E sonerezh
Sonerezh hengounel Iwerzhon kejet gant doare klasel ar sonerezh europat eo perzh dibar doare Turlough O'Carolan. Aozañ ar sonerezh a rae da gentañ, en ur veajiñ, ha goude hepken e lakae komzoù warno. Ul lod mat eus an tonioù bet lakaet war e anv zo tonioù kozh hengounel bet gwellaet pe hiraet gantañ.
Un doare tonioù zo bet ijinet gant Turlough O'Carolan, a anvas planxty : tonioù buhezek ha birvidik eo ar planxties, a zo aet da hengounel en Iwerzhon abaoe 1790. Dianav eo orin an anv, marteze eus al latin plangere, "merkañ al lusk", ar pezh na vije ket souezhus a-berzh un telennour a vame ouzh sonerezh italian e amzer.
Hêrezh
War-dro 1726 e voe embannet sonerezh Turlough O'Carolan evit ar wezh kentañ, dindan an talbenn A Collection of the Most Celebrated Irish Tunes, gant John & William Neale e Dublin. War-dro 220 ton zo lakaet hiziv dindan anv Turlough O'Carolan ; diembann e chomas an darn vrasañ eus e labour koulskoude, ha lod eus e donioù ne voent biskoazh lakaet war baper e-kerzh e vuhez. Dreistbevañ a rejont dre ar sonerien (telennourien, bioliourien ha pibourien pergen), ha dastumet, skrivet, embannet e voent tamm-ha-tamm a-hed an.
Kalz sonerien ha strolladoù dre ar bed a-bezh a son tonioù bet savet gant Turlough O'Carolan, a zo deuet da vout klasel er sonerezh iwerzhonat. Gant strolladoù rock evel Horslips int bet kempennet ivez.
Borge
Borge a c'hall bezañ meur a dra :
Rous Kyiv
Rous Kyiv, Rus Kyiv, Stad Kyiv, Priñselezh Kyiv zo ur briñselezh slav a zo padet eus ar IV kantved betek an, hag a zo bet bruzunet goude gant aloubadeg ar Vongoled, adal 1223, ma voe peurziskaret a-benn 1240. Rous eo ar c'hoshañ stad boutin d'an teir stad slav a hiriv, Belarus, Rusia, hag Ukraina.
Savet e oa bet gant ar Vareged, renet, hervez ar vojenn, gant ar penn viking Ryourik, ha diazezet e Novgorod. Dont a ra an anv Rous eus ar ger varegek rodslagen (« bro ar stur »).
Nesopsar nigerrimus
Annez
Brosezat eo ar spesad e koadeier gleb Jamaika.
Emgann Guadalete
Emgann Guadalete zo un emgann hag a c'hoarvezas e Ledenez Iberia etre an 19 hag ar 26 a viz Gouhere 711 tost d'ar stêr Guadalete, en Hispania Baetica. Anavezet eo an darvoud dre gronikoù arabek eus an hag.
En emgann-se e voe faezhet ha lazhet ar roue vizigot Roderico gant arme ar c'halif Omeyad renet gant Táriq ibn Ziyad. Ken bras e voe trec'h arme ar c'halif ma voe diskaret gantañ ar Stad vizigot.
Istor
D'ar 27 a viz Ebrel 711 e tilestras Táriq ibn Ziyad, letanant da c'houarnour Tanger, Musa ibn Nusair, gant un armead 9 000 den. Tri miz goude, d'an 19 a viz Gouhere, e voent trec'h war ar Vizigoted, hag o roue Roderico a varvas en Emgann Guadalete.
Trevadennet buan e voe kreisteiz al ledenez gant tud deuet eus Norzhafrika.
Felin-gwm
Felin-gwm, pe Felingwm, zo ur gêriadenn vihan e Sir Gaerfyrddin, e Kembre. Rannet eo e div lodenn : Felin-gwm Uchaf ha Felin-gwm Isaf. Emañ en hanternoz da Nantgaredig, e kumuniezh Llanegwad.
ICarly
iCarly a zo un abadenn skinwel stadunanat evit ar grennarded.
Unvaniez Difennourien ar Brezoneg
Unvaniez difennourien ar brezoneg (UDB) a oa ur gevredigezh savet e miz Kerzu 1946 evit pouezañ ma vije aozet deskadurezh ar brezhoneg.
Ur strollad pouezañ war Gambr ar Gannaded e voe hag un nebeud kevredigezhioù breizhek a voe ennañ. Ar Falz hag e brezidant, Armand Keravel, a skoazelle ar c'hannad komunour, Pierre Hervé evit skridaozañ ur raktres ratozhiad a voe kinniget da Gambr ar Gannaded d'an 16 a viz Mae 1947 hag a voe enebet taer outi. Daouzek vloaz a-raok e oa bet torret ar reizhiad tri-strollad ha skarzhet e oa bet ar gomunourien kuit eus ar gouarnamant.
Steven Universe
Steven Universe a zo ur abadenn skinwel tresadennoù-bev stadunanat krouet gant Rebecca Sugar evit Cartoon Network.
Gaius Suetonius Paulinus
Gaius Suetonius Paulinus, pe  Paullinus, a oa ur jeneral roman eus ar Iañ kantved a drec'has ar Vrezhoned emsavet en Enez Vreizh gant ar rouanez Boudika er bloaz 61 e Watling Street.
Kastell Klison
Emañ kastell Klison  e kumun Klison, war ribl ar stêr Sevr.
Gaius Suetonius Paulinus
Gouarn a reas proviñs roman Britannia eus 59 da 61 en amzer an impalaer roman Neron. Eñ an hini a lakaas lazhañ poblañs Mona (Enez Mon) dre ma oa bet skoazellet ganto an dud a dec'he rak ar galloud roman, hag evel-se ez eas da get renkad an drouized.
Meneget eo e oberoù e Buhez Agricola, gant Tacitus.
Kastell Klison
Istor
Aotrouien gentañ Klison a reer anv anezho evit ar wech kentañ en istor e 1040. Teir farrez warn-ugent a oa en o domani bras tro-dro d’ar c’hastell. En amzer-hont e oa ur c’hastell a bouez eus kastell Klison, pa oa tost d’an harzoù etre Breizh, Anjev ha Poatev.
Eus an eo ar savadur a weler bremañ, evit al lodenn goshañ anezhañ. Savet e voe gant Gwilherm Klison, war ur roc’h vras a-us ar Sevr. Unan eus tiegezhioù nobl galloudusañ Breizh e oa tiegezh Klison. Er e voe brasaet ha kreñvaet ar c’hastell gant Olier III Klison. E ziskennad Olier IV Klison a voe dibennet e Pariz e 1343 war urzh Fulup VI (Bro-C'hall). A-du gant Yann IV e oa tiegezh Klison e-pad Brezel hêrezh Breizh. Met e vab Olier V Klison, a oa bet o’n em gannañ a-du gant Yann IV ivez, a droas a-du gant Gwesklen ha gant roue Bro-C’hall, Charlez V e 1370. En amzer-se e oa deuet ivez da vezañ aotrou kastell Josilin.
War-dro 1590, da vare Brezel ar C'hevre, e voe kreñvaet c’hoazh difennoù ar c’hastell e tu ar c’hreisteiz. Betek ar e voe annezet ar c’hastell gant tiegezh Avaogour, diskennidi ur mab bastard d’an dug Frañsez II. Ganto e voe kemmet c’hoazh ha nevesaet da zereout ouzh c’hoantoù an amzer-se.
E-pad an Dispac'h gall e voe c’hwezhet an tan e kêr hag e kastell Klison gant soudarded ar jeneral Jean-Baptiste Kléber. Dre chañs e voe prenet ar c’hastell e 1807 gant ar c’hizellour François-Frédéric Lemot, a felle dezhañ mirout anezhañ. En e teuas un toullad kizellourien ha livourien, dedennet gant rivinoù ar c’hastell.
E 1962 e voe prenet ar c’hastell digant diskennidi Lemot gant Kuzul-departamant al Liger-Atlantel. Abaoe ez eus bet graet labourioù da adkempenn anezhañ, arc’hantet gant an departamant ha gant Ministrerezh gall ar Sevenadur.
Dourlaouig penn gwenn
An dourlaouig penn gwenn a zo ur spesad golvaneged, Cinclus leucocephalus an anv skiantel anezhañ.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Andoù :
Ur spesad all eus ar genad a gaver e Suamerika ivez : Cinclus schulzii.
The Orange Room (Ed Sheeran)
The Orange Room zo un albom gant ar c'haner ha sonaozer saoz Ed Sheeran deuet er-maez e-kreiz ar bloavezh 2005.
Adventure Time
Adventure Time a zo ur abadenn skinwel tresadennoù-bev stadunanat krouet gant Pendleton Ward evit Cartoon Network.
Dôl-y-bont
Dôl-y-bont zo ur gêriadenn vihan e hanternoz Ceredigion, nepell diouzh Aberystwyth. Emañ etre Llandre er c'hreisteiz hag Y Borth, en arvor, en hanternoz.
Nicolaus von Below
Nicolaus von Below (20 a viz Gwengolo 1907 e Jargelin - 24 a viz Gouere 1983 e Detmold) a oa ur brientin ofiser el Luftwaffe a-raok hag e-pad an Eil Brezel-bed.
E vuhez
Adjudant el Luftwaffe e voe Below eus 1937 betek 1945. Daoust ma n'en doa ket fiziañs Hitler er vrientinien e tizhas Below ar grad a goronal.
Dôl-y-bont
Eno e voe ganet ar barzh kembraek Dewi Morgan (Dewi Teifi e anv-pluenn).
Nicolaus von Below
E vuhez
D'an 12 a viz Ebrel 1945 e voe pedet von Below da arvestiñ ouzh abadenn ziwezhañ laz-seniñ Berlin gant Albert Speer.Goude-se e skrivas: "Ar sonadeg a adkasas ac'hanomp d'ur bed all."
D'an 29 a viz Ebrel e voe von Below unan eus an dud pedet da arvestiñ ouzh Hitler o skrivañ e destamant diwezhañ, met ne sinas ket an diell, hag e kuitaas Berlin d'an 30 a viz Ebrel 1945.
Goude ar brezel
Goude ar brezel e skrivas Below ul levr eñvorennoù diwar-benn an Eil Brezel-bed anvet Als Hitlers Adjutant 1937-45 (2001).
Lépine
Lépine a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Baza
Baza zo anv daou dra:
Hog's pudding
Hog's pudding eo an anv roet da silzig graet e Kernev-Veur ha Devon.
Faymoreau
Faymoreau a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Tywi
Tywi zo un anv-lec'h kembraek
No.5 Collaborations Project (Ed Sheeran)
No.5 Collaborations Project zo un albom gant ar c'haner ha sonaozer saoz Ed Sheeran, deuet er-maez e-kreiz ar bloavezh 2011.
Gwerzhioù
7 000 skouerenn zo bet gwerzhet er Rouantelezh-Unanet.
Douar Nutca
San Lorenzo de Nutca a oa anv ur vro a-hed aod kornok Norzhamerika, anezhi inizi Nutca, Quadra ha Vancouver, Flores ha re all eus Strizh-mor Georgia, hag ivez al Lower Mainland, er British Columbia, hag an hanter eus ar broviñs kanadian-se ; hag ouzhpenn stad Washington, ha stadoù Oregon, Idaho, izeldirioù Montana ha Wyoming e SUA. Gouarnet e oa adal kêr Vec'hiko eus 1789 betek 1795, pa voe lakaet e Besrouantelezh Spagn Nevez.
E 1789 e stagas ar Spagnoled, dindan Esteban José Martínez, da sevel Kreñvlec'h San Miguel e pleg-mor Nutca, en Enez Vancouver. Dalc'het e voe ar c'hreñvlec'h gant soudarded eus Katalonia adal 1791 betek 1795 pa voe dilezet.
Eno e voe degemeret ar beajour-tresour Sigismund Bacstrom gant pennoù ar c'hreñvlec'h e-pad un toullad mizioù en 1792-93.
Blanche d'Antigny
Marie-Ernestine Antigny, lesanvet Blanche d'Antigny, ganet e Martizay d'an 9 a viz Mae 1840 hag aet da Anaon e Pariz d'ar 27 a viz Even 1874, a oa un aktourez c'hall. En enep da Sarah Bernhardt e veze lavaret diwar he fenn ne oa ket un aktourez a zoare. Brudet e voe evel kourtizanez e-pad an Eil Impalaeriezh. Awenet he deus tudenn Nana e romant Émile Zola.
Macchia
Macchia zo un anv-lec'h italianek ha hini meur a gumun.
Jules Verreaux
Jules Pierre Verreaux, bet ganet d'ar 24 a viz Eost 1807 hag aet da Anaon d'ar 7 a viz Gwengolo 1873, a oa un evnoniour hag ul louzawour gall.
Aelia Flaccilla
Aelia Flavia Flaccilla (356 - 385 pe 386), genidik eus Hispania, a voe pried kentañ an impalaer roman Teodosius Iañ, eus Hispania ivez, hag anvet e voe da augusta, hervez a ziskouez ar pezhioù moneiz en hec'h anv. Kaoz anezhi zo gant ar barzh Claudius Claudianus (c. 370 - 404) en e varzhoneg Laus Serenae (gwerzhenn 50) en e zastumad Carmina minora ,
He buhez
Tud eus noblañs uhel hag a orin roman e oa he zud. Ur breur dezhi a oa konsul e 382 : arvar avat zo war e anv : Flavius Claudius Antonius pe Flavius Afranius Syagrius (hervez Christian Settipani, 1991). Un niz dezhi, Nebridius, a oa mab d'ur c'hoar dezhi, hag a zimezas da Salvina, a oa merc'h da Gildon.
War-dro 376 e timezas da Teodosius, a oa mab d'ar jeneral Theodosius an Henañ, a voe kaset kuit eus kêr Roma hag a rankas distreiñ da Hispania, da gCauca (a zo Coca hiziv e proviñs Segovia), e gwalarn proviñs roman Gallaecia. N'ouzer ket perak e voe lakaet Theodosius an Henañ d'ar marv e Kartada. Met e 379 e voe anvet e vab Teodosius da augustus gant an impalaer Gratianus, ha karget e voe d'ober war-dro lodenn reter an impalaeriezh.
Pizzone
Pizzone zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Aelia Flaccilla
He buhez
Tri bugel he doe: Arcadius (377-408), Honorius (384-423) hag ur verc'h, Pulcheria, marvet en bugel.
Kristenez deol e oa, ha mirout a reas ouzh he frired Teodosius da vont da gomz ouzh an arian Eunomius. Meuleudi a voe kanet dezhi gant Ambroaz Milano, eskob Milano, ha Gregorius Nissa, a reas prezegenn hec'h obidoù e Konstantinopolis.
Mont a reas da Anaon e-kerzh an diskar-amzer e 386, goude bezañ kollet ur verc'h, Pulcheria, nebeut amzer a-raok.
Layla El
Layla El zo un dañserez ha gourenerez saoz.
Directoire
An Directoire ("Bodad-ren") eo an anv a zo bet roet da zoare gouarnamant ar C'hentañ Republik c'hall, dre ma oa 5 rener e penn an traoù. Padet e oa pevar bloaz, eus ar 4 a viz ar Vrumenn bloavezh IV (26 a viz Here 1795) betek an 18 a viz ar Vrumenn bloavezh VIII (9 a viz Du 1799).
Goude Koñvañsion miz ar Wrez e voe staliet ar Bodad-ren.
Rufirallus
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1856 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad rakiged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Twitch.tv
Twitch zo ur savenn embann filmigoù live perc'hennet gant Twitch Interactive, un is-skourr da Amazon. Krouet evel un ouzhpennadur d'ar savenn filmigoù live, Justin.tv, e miz Even 2001. Pal al lec'hienn a zo kinnig videoioù : krogadoù eSport, gant abadennoù sonerezh, kentelioù, krogadoù c'hoarioù elektronek. Nebeut amzer 'zo ez eo kroget skignerezh "buhez gwirion". Ul lodenn eus an dafar kinniget a c'hell bezañ gwelet doare video on demand. Brudet mat eo al lec'hienn, e miz Here 2013, al lec'hienn internet en devoa 45 milion arvester, hag e miz C'hwevrer 2014,e oa gwelet evel ar pevare mammenn evit ar stoufoù eskemm war internet er Stadoù-Unanet Amerika.
E 2015, Twitch en devoa muioc'h evit 1,5 milion embanner ha 100 milion arvester bep miz. Trede trimiziad 2017, Twitch a chome ar savenn diazez evit skignañ videoioù live a-fed c'hoarioù video dreist-holl er Stadoù-Unanet Amerika, ha kreñvoc'h e oa evit servij c'hoarioù video YouTube.
E miz Mae 2018, e oa 2,2 milion embanner videoioù bep miz ha 15 milion implijer overiant bemdez. En holl ez eus ouzhpenn 27 000 chadenn skignañ Twitch.
Ligureg
Al ligureg (ligure pe zeneize) zo ur yezh romanek komzet e rannvro Liguria dreist-holl, en Italia, hag ivez en un nebeud lec'hioù en arvor gevred Bro-C'hall, e Monaco (ma vez anvet monegaskeg) hag e Korsika (Bunifaziu) hag e mervent Sardigna (Caloforte). An anv zeneize a roer d'ar rannyezh komzet e Genova, kêr-benn Liguria.
Skrivet e vez al ligureg abaoe an.
Iliz-veur Roazhon
Iliz-veur Sant-Pêr Roazhon zo unan eus nav iliz-veur Breizh, ha sez arc'heskopti Roazhon, Dol ha Sant-Maloù. Savet e voe er c'hiz klasel dreist-holl, adalek ar, goude ma voe disac'het tour ha talbenn kornôg an iliz-veur c'hotek e 1490. E kreiz-kêr kozh Roazhon emañ, e straed ar Moneiz, nepell diouzh Plasenn al Lisoù. Lakaet eo bet war roll ar monumantoù istorel e 1906.
Sez un eskopti eo al lec'h abaoe ar, met ur neved e vije bet a-raok. Un iliz c'hotek a voe savet er. Eno e voe prometet da Elesbed Evrog gant Herri Tudor he dimeziñ d'ar 25 a viz Kerzu 1483. An eured-se, skoulmet e 1486, a lakaas disoc'h da Brezel an Div Rozenn hag e lakas an Tiegezh Tudor war tron Bro-Saoz.
Klasket e voe lakaat tan enni e miz Even 2020, miz a-raok tan-gwall Iliz-veur Naoned d'an 18 a viz Gouere.
Filignano
Filignano  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Let It Be Me (Everly Brothers)
Let It Be Me zo ur ganaouenn saoznek bet brudet gant al laz stadunanat Everly Brothers.
Orin gallek
Gallek avat eo ar ganaouenn orin, "Je t'appartiens", kanet gant Gilbert Bécaud e 1955, ton gant Bécaud ha son gant Pierre Delanoë. Enrollet e voe ivez gant Les Compagnons de la chanson.
Doare saoznek
Savet e voe komzoù saoznek gant Manny Curtis ha kanet e voe e 1957 gant Jill Corey en abadenn skinwel Climax! Ur bladenn a voe graet, bihanik e voe he brud.
Hogen brudetoc'h kalz e voe doare an Everly Brothers, a voe kanet ivez gant Elvis Presley, Bob Dylan, George Harrison.
Bagnolo
Bagnolo zo anv meur a lec'h en Italia.
Suthora
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Azia.
Handrij Zejler
Handrij Zejler (1 a viz C'hwevrer 1804 – 15 a viz Here 1872) a oa ur brogarour sorab hag ur skrivagner sorabek. Bez e voe unan eus ar re a savas ar gevredigezh sevenadurel Maćica Serbska e 1847. Sellet a reer outañ hiziv evel ouzh unan eus saverien al lennegezh sorabek, asambles gant Jan Arnošt Smoler.
Mervel a reas d'ar 15 a viz Here 1872 e Łaz (Lohsa) e-kichen Hoyerswerda (Wojerecy).
Monteroduni
Monteroduni zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Proviñs Spagn Nevez
Proviñs Spagn Nevez a voe savet e Besrouantelezh Besrouantelezh Spagn Nevez hervez Bonreizh Cádiz e 1812.
Daoust d'hec'h anv ne oa ket enni holl zouaroù ar vesrouantelezh kozh, pa ne oa nemet douaroù stadoù Mec'hiko, Michoacán, Oaxaca, Puebla (stad)|Puebla]], Querétaro, Tlaxcala ha Veracruz.
Lazhadeg Kalávryta
Istor
E miz Kerzu 1943, ar 117vet Jäger Division a oa o kemer perzh en oberiadur brezel Unternehmen Kalavryta (Oberiadur brezel Kalavryta). Ar pal a oa enkelc'hiañ stourmerien ar Rezistañs c'hresian er menezioù tro-dro da gêr Kalávryta. E-pad an oberiadur, 78 soudard alaman a oa bet lazhet, ar re-se a oa bet prizoniet e miz Here, ha lazhet gant o gwarded. Evel respont, penn ofiser an divizion alaman, ar Jeneral Karl von Le Suire en devoa roet an urzh da implij "muzulioù strizh" — lazhadeg an holl baotred eus ar gêr — d'an 10 a viz Kerzu 1943.
Proviñs Spagn Nevez
Kêr Mec'hiko e oa ar gêr-benn. Gouarnet e oa gant ur Penn Politikel Uhel (Jefe Político Superior) anvet gant roue Spagn hag un Diputación Provincial a seizh ezel, dilennet gant ar bobl. Rannet e oa e pastelloù (partidos) gouarnet gant Pennoù Politikel a renk izeloc'h (Jefes Políticos Subalternos).
Lazhadeg Kalávryta
Disoc'h
1200 den a oa bet lazhadeget en holl e Kalávryta, tost da 700 anezho a oa trevourien.
Proviñs Spagn Nevez
Pa zeuas Distro an Hollveliegezh e Spagn (Restauración absolutista en España) e 1814 ez eas ar broviñs da get hag adsavet e voe Besrouantelezh Spagn Nevez. Hounnezh a badas neuze betek 1820, pa voe adsavet Bonreizh Cádiz hag ar broviñs war un dro. Lakaet e voe ar besroue diwezhañ, Juan Ruiz de Apodaca, da Jefe Político Superior de Nueva España, hag adsavet e voe Bonreizh Spagn da-vat e Spagn Nevez d'an 31 a viz Mae 1820.
Korac'h
Korac'h a vez lavaret eus ur vag-pesketa bihan ha skañv hag a weler war stêrioù zo eus Iwerzhon ha Kembre.
Proviñs Spagn Nevez
En 1821 e voe kemeret e lec'h de facto er gouarnamant gant Francisco Novella. D'ar 24 a viz Gwengolo e voe kemeret ar garg a Jefe Político Superior gant Juan O'Donojú, an diwezhañ den er garg-se, a-raok mare vezh dizalc'hiezh Mec'hiko, ha ne c'houarnas nemet un toulladig deizioù, rak d'ar 27 a viz Gwengolo 1821 e voe kemeret ar galloud gant pennadurezh an Impalaeriezh dizalc'h.
Korac'h
Kembre
En Henamzer e veze implijet en Enez Vreizh a-raok aloubadeg ar Romaned zoken. E Kembre hiziv n'o gweler ken nemet war ar stêrioù Tywi, Teifi ha Tâf, ha cwrwgl pe corwgl a vez graet anezhe e kembraeg.
Werner Haase
Werner Haase (2 a viz Eost 1900 e Köthen – 30 a viz Du 1950 e Moskov) a oa kelenner medisinerezh hag ofiser SS. Unan eus mezeien personnel Adolf Hitler e voe. SS-Obersturmbannführer eo ar grad diwezhañ a dizhas.
Korac'h
Broioù all
Gwelet e vez korac'hoù ivez war ar stêr Havren, e Bro-Saoz, war ar stêr Boyne en Iwerzhon, war ar stêr Spey e Skos.
Werner Haase
E vuhez
Emezelañ a reas en NSDAP e 1933 hag en SS e 1941. Etre 1935 ha 1945 e voe unan eus mezeien Hitler, hag a gasas ur pellskrid dezhañ da-geñver e zeiz-ha-bloaz.
Korac'h
Broioù all
Brasoc'h eget hini Kembre eo currach Iwerzhon ha Skos.
Bigi peuzheñvel zo ivez e broioù all: SUA (Bullboat an Indianed), Irak (ar Gufa), India (ar Parisal) da skouer.
Entraygues
Entraygues zo un anv lec'h gallek, ha hini div gumun c'hall.
Werner Haase
E vuhez
Haase a chomas prizoniad ar Soviediz betek e varv. E miz Even 1945 e voe tamallet outañ bezañ bet unan eus mezeien personnel Hitler ha bezañ louzaouet pennoù-bras all gouarnamant Hitler hag ivez izili NSDAP ha re an SS. Mervel a reas e miz Du 1950 abalamour d'an droug-skevent. Mervel a reas e toull-bac'h-ospital Boutyr, da lavaret eo marteze toull-bac'h Boutyrka e Moskov.
Er film alaman Der Untergang (2004) ez eo an aktor Matthias Habich a c'hoari perzh Haase.
Serj Plenier
Serj Plenier, pe Serge Plénier en ti-kêr, ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1957 a oa kelenner ha stourmer evit ar brezhoneg. Aet eo da Anaon d'ar 15 a viz Kerzu 2018 gant ur c'hrign-bev en e c'houzoug.
Graziadio Isaia Ascoli
Graziadio Isaia Ascoli (Gorizia, 16 a viz Gouere 1829 – Milano, 21 a viz Genver 1907) a oa ur yezhoniour italian.
Rocchetta a Volturno
Rocchetta a Volturno  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Graziadio Isaia Ascoli
Buhez
Ganet e voe Ascoli e 1829 en ur familh yuzevien italianegerien, e Gorizia, ur gêr hag a oa neuze en Impalaeriezh Aostria. En e vugaleaj e teskas meur a yezh hag a veze komzet eno, alamaneg, friouleg, veneteg, ouzhpenn an italianeg hag a oa e yezh kentañ. Studiañ a reas hebraeg kozh gant ur rabin pa oa krennard. Ne reas ket studioù hir, rak goude marv e dad e rankas kemer e lec'h e penn ul labouradeg gwiadoù hag ul labouradeg paper.
Studiañ a reas ar yezhoniezh e-unan eta met tapout a reas kement a varregezh ha skolveuridi e amzer, pe muioc'h egeto zoken. Ar studiadenn gentañ a zegasas brud dezhañ a voe unan diwar-benn ar friouleg, Sull'idioma friulano e sulla sua affinità con la lingua valaca (1846). Dibaouez e kendalc'has da studiañ yezhoù : ar rromani, an etruskeg, ar yezhoù indezeuropek dre vras, ha dreist-holl ar yezhoù romanek hag ar yezhoù keltiek. Anvet e voe da gelenner en Akademiezh Milano. Unan eus ar re gentañ e voe o studiañ ar rannyezhoù, war dachenn ar romaneg dreist-holl.
En eil lodenn eus e vuhez e savas ar gelaouenn Archivio Glottologico Italiano (e 1873), ha renet e voe ar gelaouenn-se gantañ betek 1901. En e studiadennoù war ar rannyezhoù romanek e tiskouezas pegen bras e oa levezon substrat ar c'heltieg.
Gantañ e voe lakaet war wel dibarded ar rannyezhoù frankoprovañsek ha savet an anv "frankoprovañseg" evito, da ziskouez e oant hanter-hent etre ar galleg hag ar provañseg.
Les Glénans
Les Glénans zo ur skol bageerezh-dre-lien savet e 1947 gant Hélène ha Philippe Viannay en Inizi Glenan. Hiziv eo skol bageerezh-dre-lien brasañ bro-C'hall. Ur gevredigezh hervez lezenn 1901 an hini eo, a-youl-vat eo al lodenn vrasañ eus ar gelennerien.
Graziadio Isaia Ascoli
Buhez
Ur brogarour italian e oa. Gantañ e voe savet an anv Venezia Giulia evit ober anv eus ar pezh a veze anvet en e amzer Arvor aostrian ("Österreichisches Küstenland") hag a adkaver hiziv en anv ar rannvro Friuli-Venezia Giulia. Rannañ a reas biz Italia e teir rannvro istorel ha sevenadurel :
Les Glénans
Lec’hioù
E pemp lec’h eo staliet ar gevredigezh: an Inizi Glenan (ha Konk-Kerne), An Arzh (ha Gwened), Pempoull, Marseillan ha Bunifaziu. Aozet e vez stajoù zo eus porzhioù all ivez, en o zouesk Brest, Sant-Maloù, Ar Roc'hell, ha re e Bro-C'hall tramor hag e broioù estren.
Kentelioù
Gant ar Glénans e vez kelennet bageal gant driverion, katamaranoù skañv, plankennoù-dre-lien, wingfoil, ha bagoù merdeadenn.
Ebrel 2015 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
TF1
Télévision française 1, brudetoc'h dre ar berradur TF1, eo ar c'hentañ ha koshañ chadenn eus ar skinwel hollek c'hall. Krouet eo bet d'ar 6 a viz Genver 1975 evit kemer plas kentañ chadenn an ORTF a oa bet lamet just a-raok. Da gentañ e oa ur chadenn foran, prevez e teuas da vezañ d'ar 16 a viz Ebrel 1987. Hiziv-an-deiz ez eo ul lodenn eus ar Strollad TF1, perc'hennet evit darn gant ar strollad greantel Bouygues.
Suo Gân
Suo Gân zo ul luskellerez hengounel kembraek savet gant un aozer chomet dianav betek-henn.
TF1
TF1 eo ar c'hentañ chadenn eus Bro-C'hall hag Europa a-fed niver a arvesterien. En desped da se ez eo bet rannet dre zaou an niver anezho e-doug 40 vloaz, dreist-holl gant an niver a chadennoù nevez krouet. Abaoe ma'z eo prevez, ar chadenn a zo bet taget alies, ken a-fed ar pezh a vez kinniget ganti, ken evit an doare ma vez kinniget ar c'heleier, gant ur sell frankizour a-zehoù.
Suo Gân
Tapet he devoa brud dre ma oa bet implijet gant ar filmaozer stadunanat Steven Spielberg en e film Empire of the Sun (deuet ar-maez e miz Kerzu 1987).
Ebrel 2015 e Breizh
2015 e Breizh
TF1
TF1 a vez skignet war an TNT, dre loarell, dre fun, skinwel IP pe Web. Ar chadenn a c'haller arvestiñ e broioù estren.
Minwask
Ur minwask  zo un dra hag a dalv da virout ouzh un den da gomz, hag a vez lakaet neuze pe dirak e c'henou, da virout ouzh ar gerioù da zont er-maez, pe ennañ, da virout an teod pe ar muzelloù da stummañ gerioù.
Bâillon
Iwuy
Iwuy a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Iwuy Communal Cemetery
Savet e voe un astenn da bered ar gumun gant al lu alaman e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude an arsav-brezel eus an 11 a viz Du 1918 e voe tennet ar bezioù alaman hag 21 bez milourel gall. Ar 51 Rannlu (Highland - Skosat) a grouas un dachenn e miz Here 1918 hag ouzhpennet e voe 11 bez eus ar Rouantelezh-Unanet tennet eus al lodenn alaman goude an arsav-brezel.
Sarawak
thumb|[[Banniel Sarawak]] thumb|Lec'hiadur Sarawak e Malaysia Sarawak (jawi : سراوق) zo ur Stad eus Malaysia war enez Borneo. Stad vrasañ ar vro eo gant 124 500 km².
Kuching eo pennlec'h ha kêr vrasañ Sarawak.
Cinclus mexicanus
Cinclus mexicanus a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Cinclidae, hini an dourlaouiged.
An anv
Kement ha "dourlaouig Mec'hiko" e talv an anvadur skiantel. "Dourlaouig Amerika" a vez graet anezhañ e bulgareg, farsieg, finneg, galleg, katalaneg, rusianeg, saozneg, ukraineg ha vietnameg, ha "dourlaouig gris" en alamaneg, hungareg ha svedeg.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned (Ephemeroptera, Odonata, Plecoptera, Trichoptera peurgetket) en o stad larvel dreist-holl.