cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Patra
Kêrioù gevell
Gevellet eo Patra gant ar c'hêrioù-mañ :
Kambr ar birien
An izili a veze graet pairs de France anezho, un anv deuet a-ziwar an aozadur e-kerzh ar Renad Kozh. Ur garg hêrezhel e oa betek Reveulzi 1830.
Relic Entertainment
Istor ar studio
Relic Entertainment a zo bet krouet e Vancouver, Kanada gant Alex Garden ha Luke Moloney e 1997. Ar c'hentañ titl embannet a voe, Homeworld, embannet d'an 28 a viz Gwengolo 1999. Degemeret e oa bet mat-tre ha berzh mat a oa bet graet gant ar werzhadennoù. Ne oa ket bet kendalc'het al labour raktal war an heuliad c'hoari video gant Relic. Un heuliad a voe memestra anvet Homeworld: Cataclysm sevenet gant Barking Dog Studios hag embannet gant Sierra perc'henner gwirioù an heuliad.
Eil titl ar Studio Relic a voe Impossible Creatures, embannet gant Microsoft d'ar 7 a viz Genver 2003. Diaz istor ar c'hoari a zo ur bed dammijinet lec'hiet er bloavezhioù 1930. An tu a zo d'ar c'hoarierien da sevel luioù gant anevaled kemmesk eus tammoù korf lod all. Brud mat a oa bet war ar c'hoari met da geñver Homeworld e voe kalz siouloc'h an trouz tro-dro dezhañ.
Homeworld 2 a zo bet embannet d'ar 16 a viz Gwengolo 2003. Gant ma oa bet gwelaet ar grafikoù hag an endroioù kement evit an doare c'hoari da geñver an niverennn 1, an alioù a voe etre hag ar werzhadennoù a chomo a-dreñv re an tamm kentañ.
Busca
Busca zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Maine (stêr)
Ar Maine zo ur stêr e Bro-C'hall hag a c'hoarvez eus kember ar stêrioù Mayenne et Sarthe, hag a dremen dre Vro-Anjev ha kêr Anje.
11,5 km hed zo dezhi, hag en em deurel a ra el Liger e Bouchemaine, er c'hreisteiz da gêr Anje.
Kawasaki
Kawasaki (川崎市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Kantō, e prefeti Kanagawa.
Douaroniezh
142,70 km2 eo gorread ar gêr.
Aegithalos
Aegithalos a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1804 gant an naturour gall Jean Hermann (1738-1800).
Playmate
Ur Playmate a vez graet eus ur vaouez model poltredet hag a gaver e pajennoù kreiz pe fin ar magazin stadunanat Playboy ha graet e vez ivez eus ar maouezed-se Playmate of the Month (PMOM). Ar PMOM a c'hell bezañ poltredet noazh gant ur poster kreiz anezhi. Ur skrid-buhez a gaver ivez gant ur "Playmate Data Sheet", ul listenn gant an deiziad ganedigezh, muzulioù he c'horf, ar pezh a blij pe a zisplij dezhi. E fin ar bloavezh, unan eus an 12 Playmates of the Month a vo graet Playmate of the Year (PMOY) anezhi. Pep Playmate eus ar Miz a vez paeet 25 000 US$ ha pep Playmate eus ar bloaz a vez paeet 100 000 US$ ouzhpenn ha profet ur c'harr-tan dezhi (en gwirionez ur feur berr evit un oto) ha profoù all. Bez ez eus ivez lod anezho a vez choazet evit poziñ evit un darvoud ispisial ur wech ar bloaz.
Camerana
Camerana (Camran-a e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Saitama
Saitama (さいたま市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Kantō, e prefeti Saitama.
Forte de Santo Antônio da Barra
Ar Forte de Santo Antônio da Barra zo ur c'hreñvlec'h e São Salvador da Bahia de Todos os Santos, e Brazil, hag un tour-tan zo ennañ. Savet eo e beg reter ar bae, a-dal da Itaparica, an enez a serr ar bae e tu an douar-bras. Savet e oa bet da ziwall ar bae da vare impalaeriezh trevadennel Portugal.
Saitama
Douaroniezh
217,43 km2 eo gorread ar gêr.
Canale (Italia)
Canale (Canal e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Itaparica
Itaparica zo un enezenn e Brazil, er Baía de Todos os Santos, dirak kêr Salvador da Bahia.
Cáceres (Spagn)
Cáceres zo ur gêr eus Extremadura, e Spagn, ha kêr-benn Proviñs Cáceres.
Schaffhausen
Schaffhausen (distaget [] en alamaneg, Schafuuse e rannyezh ar vro, Schaffhouse e galleg) zo ur gêr e hanternoz Suis ha kêr-benn kanton Schaffhausen. E dibenn 2010 e oa 34,943 a dud o chom enni.
An alamaneg eo ar yezh ofisiel, met un doare alemaneg uhel eo ar yezh pemdeziek evit ar braz eus an dud.
Monumantoù ha traoù heverk
El lodenn gozh eus kêr ez eus e-leizh a diez eus ar Grennamzer, kinklet gant murlivadurioù ha kizelladurioù. El lodenn uhelañ eus kêr emañ kreñvlec'h ar Munot, a zedenn kalz a douristed. Nepell diouzh kêr emañ lamm-dour Rheinfall e kumun Neuhausen am Rheinfall, unan eus brasañ lammoù-dour en Europa.
Barbora Cellská
Barbora Cellská (en tchekeg) pe Barbara Celjska (en kroateg ha sloveneg) pe Cillei Borbála en hungareg, ganet war-dro 1390/1395 ha marvet en 1451, a oa ur briñsez sloven, a oa rouanez Bohemia ha Hungaria hag Impalaerez Santel. Lesanvet e voe « Messalina Alamagn ».
Kitakyushu
Kitakyushu (北九州市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Kyushu, e prefeti Fukuoka.
Douaroniezh
486,81 km2 eo gorread ar gêr.
Poblañs
War-dro 960 525 a dud a zo o chom eno e 2016.
Winterthur
Winterthur (distaget [] en alamaneg) zo ur gêr e hanternoz Suis ha kêr-benn kanton Zürich. Ar c'hwec'hvet kêr vrasañ eo e Suis, gant 106,552 a dud o chom enni e Kerzu 2014. Tost eo Winterthur da Zürich (19 munut gant an tren) ha kalz tud a ra an hent etre an div gêr bemdez evit mont da labourat.
An alamaneg eo ar yezh ofisiel, met un doare alemaneg uhel eo ar yezh pemdeziek evit ar braz eus an dud. En alemaneg ar c'hornad e reer Winti eus ar gêr.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Winterthur gant ar c'hêrioù-mañ :
Glan-y-don
Glan-y-don zo ur gêriadenn e Sir y Fflint, e biz Kembre.
Emañ er gevred da gêriadenn Fostyn, war ribl aber an Dyfrdwy, en hanternoz da Dreffynnon.
Tremen a ra Hent-houarn Arvor Hanternoz Kembre hebiou ar gêriadenn met n'eus arsav ebet.
Perimede
Perimede ( Περιμήδη) zo anv meur a vaouez e mojennoù Hellaz kozh.
Bene Vagienna
Bene Vagienna (Bene e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Deskom brezoneg
Deskom brezoneg zo un hentenn da zeskiñ brezhoneg, savet gant L. Stefan ha Visant Seite, skeudennet gant Pêr Peron, hag embannet e 1957, gant ar Fondation Culturelle Bretonne / Emgleo Breiz, e Brest.
Adembannet e voe e 1996 gant Emgleo Breiz (ISBN 978-2-9008-2896-1).
Efendi
Effendi zo un anv turkek, a vije deuet eus ar c'hrennc'hresianeg (authentès /αυθεντης), distaget afthendis, da lavarout eo aotrou, mestr. Implijet e veze da envel tud a lezenn pe e karg, pe tud desket. Lakaet e veze goude anv un den pe anv e vicher.
Aubin-Saint-Vaast
Aubin-Saint-Vaast a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
An Muirthead
An Muirthead (The Mullet pe The Mullet Peninsula e saozneg) zo ur c'hourenez e kornôg Iwerzhon, e kontelezh Maigh Eo. Stag eo ar c'hourenez ouzh an douar-bras dre ur strizh-douar, m'emañ kêr Béal an Mhuirthead, ur gêr poblet gant war-dro 1,000 a dud. Meur a gêr vihan zo e gourenez An Muirthead hag en em astenn a ra a-hed 33 km a hed ha betek 12 km a led d'ar muiañ. En hanternoz ar c'hourenez emañ beg-douar Ceann Iorrais. E 2016 e oa tudet An Muirthead gant 3,963 a dud.
Emañ ar c'horn-bro-se e Gaeltacht Maigh Eo ha kaozeet e vez iwerzhoneg gant lod eus an dud : da vare niveradeg 2016 e veze komzet iwerzhoneg bemdez gant 8% eus an dud, e-maez ar skolioù. Dont a ra touristed a-leizh d'ar c'hornad e-pad an hañv.
Sakai
Sakai (堺市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Kansai, e prefeti Osaka.
Douaroniezh
149,99 km2 eo gorread ar gêr.
Poblañs
War-dro 839 310 a dud a zo o chom eno e 2016.
Lizherenneg Franklin
Lizherenneg fonetek Benjamin Franklin a voe unan eus ar c'hinnigoù kentañ evit nevesaat skritur ar saozneg. Savet e voe gant ar skiantour stadunanat Benjamin Franklin (1706–1790) e 1779.
Diazezet e oa war al lizherenneg latin, evel hini ar saozneg, nemet e kinnige dilemel al lizherennoù c, j, q, w, x ha y hag ouzhpennañ re nevez evit aroueziñ ar vogalenn damzigor a-dreñv ront [ɔ], ar vogalenn beuzdigor greiz plaen [ɐ] hag ar c'hensonennoù /sh/ [ʃ], /ng/ [ŋ], /th/ [θ] ha /th/ [ð]. An arouez [ŋ] a voe miret evit ar fonem /ng/ el lizherenneg fonetek etrebroadel (LFE).
Préaux-Saint-Sébastien
Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.
Patrick Tambay
Daniel Patrick Charles Maurice Nasri Tambay pe Patrick Tambay (bet ganet d'ar e Pariz, Bro-C'hall) a oa ur blenier kirri gall a rede e Formulenn 1 etre 1977 ha 1986 o c'hounit div wech. Redet en deus gant Renault ha Ferrari. Displegañ a ra bremañ ar Prizioù Bras F1 war RMC.
Pauline Coatanea
thumb|Pauline Coatanea gant krez roz Naoned d'ar 17 a viz Ebrel 2016. Pauline Coatanea zo ur c'hoarierez mell-dorn etrebroadel ganet e Lokournan (Bro-Leon) d'ar 6 a viz Gouere 1993. Askellerez dehoù eo he fost. E 2018 e ya ganti an titl a wellañ askellerez dehoù kampionad Frañs hag an titl a gampionez Europa gant skipailh mell-dorn Bro-C'hall. E 2020 eo kampionez olimpek gant ar skipailh-se.
Red-micher
En em stummañ a ra e Klub Lokmaria HB ha kenderc'hel a ra e Pol Diwanidi Kerichen ha goude e kreizenn stummañ Arvor 29. C'hoari a ra he c'hrogadoù kentañ e D1 (6 gwech ha 2 bal e D1 e daou goulezad ) met ret eo dezhi mont d'an harlu abalamour da daol-freuz ar c'hlub brestat e 2012. Kemer a ra perzh memestra e Kampionad ar bed mell-dorn junior merc'hed ha mont a ra ar medailhenn arc'hant ganti hag an titl a wellañ askellerez dehoù ar gevezadeg.
C'hoari a ra e Naoned Liger Atlantel Handball ha gounit a ra kampionnad mell-dorn Bro-C'hall ar merc'hed eil rummad e 2013. Goulennet eo gant meur a glub met chom a ra e Naoned betek 2017.
Dibabet eo e miz Meurzh 2017 evit c'hoari e skipailh Bro-C'hall ar merc'hed a-enep hini Danmark e-pad ar Golden League
Distreiñ a ra da Vrest evit ar c'houlzad 2017-2018 gant ar Brest Breizh Handball ha c'hoari a ra e Kevre ar Gampioned evit ar wech kentañ. Gounit a ra Kib Frañs ha dilennet eo askellerez dehoù gwellañ kampionad Frañs. Embann a ra ar Brest Breizh Handball e miz Genver eo astennet he c'hevrat evit tri c'houlzad.
Daoust da bandemiezh ar C'hovid-19 e kendalc'h ar Brest Breizh Handball da vont war-raok peogwir e ya gantañ Kampionad Frañs, Kib Frañs ha mont a ra betek gourfenn Kevre ar Gampioned, ar pezh n'eo ket c'hoarvezet biken gant klub gall ebet.
Kampionez olimpek eo Pauline Coatanea e 2020 gant skipailh mell-dorn Bro-C'hall.
En he c'hlub
Gant Brest
Chiba
Chiba (千葉市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Kantō, e prefeti Chiba.
Douaroniezh
271,76 km2 eo gorread ar gêr.
Poblañs
War-dro 972 861 a dud a zo o chom eno e 2016.
Rouantelezh Jaén (Kurunenn Kastilha)
Rouantelezh Jaén (reino de Jaén e spagnoleg) a oa ur rouantelezh hag a oa dindan Kurunenn Kastilha abaoe ma voe kemeret kêr Jaén diwar-goust Taifa Jaén goude ur seziz en XIIIvet kantved, da vare ar Reconquista, betek ar bloaz 1833 pa voe aozet proviñsoù Spagn.
En-dro dezhi e oa Rouantelezh Murcia, er reter, rouantelezh Granada (Kurunenn Kastilha) er c'hreisteiz.
Pyrenestes
Pyrenestes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1837 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Ar Granenn
Ar Granenn zo un ti-embann brezhonek e Kerien, krouet e 2017 gant Ronan an Deroff.
Embann a ra levrioù bihan skiant-faltazi ha karantez.
Hamamatsu
Hamamatsu (浜松市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Chūbu, e prefeti Shizuoka.
Douaroniezh
1558,06 km2 eo gorread ar gêr.
Poblañs
War-dro 796 803 a dud a zo o chom eno e 2016.
Tarzhadenn an Ocean Liberty
An Ocean Liberty a oa ur c'hargo norvegian doare liberty ship. Brudet eo bet dre ma tarzhas d'an 28 a viz Gouhere 1947, pa oa diskarget e Brest. An darzhadenn a oa bet spontus ha tammoù eus ar vag a oa bet adkavet meur a gant metr diouzh lec'h an darzhadenn. Ur meskaj nitrat Ammonium ha danvez helosk dourennek a oa entanet en ul lec'h enk, ar pezh en doa gwashaet an distruj.
Karget e oa ar vag gant 3 133 a donennoù nitrat ammonium, parafin, ha petrol, gant tammoù otoioù ha marc'hadourezhioù a bep seurt. Tan a oa bet en Ocean Liberty a-raok ma vefe distrujet darn eus ar vag. Ur goumoulennad moged 1500 metr uhelder (4000 hervez lod) a oa savet diouzh lec'h ar gwallzarvoud. Ur c'hwezhadenn varvus, un tsunami 5 m uhelder, gant tammoù houarn entanet bannet dre an aer (lod anezho o vezañ meur a donenn bouez enno), a oa bet o tistrujañ ar gêr ha dreist-holl ar porzh kenwerzh. Hervez dezrevell enklask ar CBVN (Compagnie des bateaux à vapeur du Nord) embannet d'ar 6 a viz Eost 1947, e oa bet 33 den lazhet ha 1 000 den gloazet don. An dud gloazet skañv a oa bet e-tro 4 000 anezho. Dizemglev zo diwar-benn an niver a c'houzañverien : evit lod e oa un tammig izeloc'h. Hervez an ARIA (dastumlec'h ar gwallzarvoudoù mor) e oa bet 26 den marvet ha kantadoù a dud gloazet.
Sonerien Du
Sonerien Du a zo ur strollad-sonerien eus Vro Vigoudenn hag a zo kustum da seniñ er festoù-noz abaoe 1971. Savet eo bet gant pemp Breizhad : Yann Kaourintin Ar Gall, Daniel Tanneau, Didier Quiniou, Gilles Rolland ha Raymond Riou, buan ez erruas Yann Goas ha goude Jean-Pierre Le Cam.
Istor ar strollad
Kalz a sonerien a dremenas er strollad, evit ur pennadig amzer pe reou zo muioc'h. Da skouer Dan ar Bras, kentañ gitarour en ur strollad fest-noz. Soñjet o deus e 1982 ober ur fest evit o 10 vloaz neuze eo bet lakaet deiziad krouidigezh ar strollad e 1972. Sonerien Du eo ar strollad hag en deus lakaet d'ar c'hiz da lidañ pep pemp deiz-ha-bloaz ar strollad gant ur fest vras. E 1986 eo bet kemeret ganto ar galon-binioù evel arouez, er penn-kentañ e oa bet krouet gant Fañch Le Hénaff evit Bleizi Ruz hag a oa bet nac'het ganto. Enrollet eo bet ganto 18 CD, ha Sonerien Du a zo c'hoazh un diazez e sonerezh hengounel Breizh.
Spigno Saturnia
Spigno Saturnia  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Niigata
Poblañs
War-dro 808 268 a dud a zo o chom eno e 2016.
Quirico
Quirico zo un anv-badez italianek hag un spagnolek.
MMORPG
Un MMORPG (Massively Multiplayer Online Role-Playing Game) a vez graet eus ur c'hoari video kemmesk etre ur c'hoari rol hag ur c'hoari doare MMOG (Massively Multiplayer Online Game) pe c'hoari enlinenn bras-niver.
Evel er c'hoarioù rol, ar c'hoarier a zo un dudenn (en ur bed moliac'h pe skiant-faltazi) ha dezhañ da seveniñ obererezhioù ha da wellaat an ampartizoù. MMORPG a zo disheñvel diouzh ar c'hoarioù en e-unan pe c'hoarioù rol gant nebeut a c'hoarierien. Da gentañ an niver a c'hoarierien o kaout liammoù etrezo zo kalz uheloc'h hag ouzhpenn-se ar bed zo unan hag a bad, gellout a ra kemmañ dre obererezhioù c'hoarierien all daoust ma n'emañ ket ar c'hoarier enlinenn.
Lenola
Lenola  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Chauvel
Chauvel zo un anv-tiegezh a gaver stank e Breizh (Breizh-Uhel dreist-holl) hag e kornôg Bro-C'hall (Normandi, Maine, Anjev). Ur skourr hugunot en doa divroet da Vro-Saoz e dibenn ar.
Mathrafal
250px|thumb|Tachenn [[Eisteddfod 2003, en atant Mathrafal]]
Mathrafal zo unan eus Tair Talaith Cymru, war un dro gant Aberffraw ha Dinefwr. Eno ivez e oa iliz pouezusañ ar rouantelezh betek an XIIIvet kantved. Kêrbenn cantref Caereinion e oa ivez.
Chauvel
Lesanv un den moal eo. Kalz stummoù all zo : Chauvet, Chauvin hag all.
Tud
Ar familh Chauvel, genidik eus Kemper, en doa divroet da Bariz e dibenn an :
Pussy Galore (strollad)
Pussy Galore a oa ur strollad sonerien amerikan. Sonerezh was noise punk a veze graet ganto. Savet e voe ar strollad e Washington D.C. e 1985 ha cheñch-dicheñch e voe ar sonerien a gemeras perzh ennañ betek ma vefe divodet e 1990.
Istor
Pa voe savet ar strollad e oa ennañ ar c'haner ha gitarour Jon Spencer, ar gitarour Julia Cafritz hag an tabouliner John Hammill. Da-heul embann ar bladenn 7" Feel Good About Your Body, e teuas ar gitarour Neil Hagerty, hag e plas Hammill e teuas Bob Bert, hag a oa bet tabouliner Sonic Youth. Er strollad e teuas ivez Cristina Martinez evel gitarourez daoust ma ne oa ket sonerez, met tennet he doa poltred golo ar bladenn 7 ha kemeret perzh en enrollañ an EP Groovy Hate Fuck. An EP-se, evel holl enrolladennoù kentañ ar strollad a voe embannet gant o zi-embann anvet Shove Records. A-raok lakaat embann o fladenn EP o doa izili ar strollad embannet krenn-ha-krak o c'has ouzh Ian MacKaye (hag eñ e penn Dischord Records), ar pezh en doa lakaet anezho da vezañ gwelet fall gant an holl a gemere perzh e luskad punk hardcore Washington D.C. Mont a rejont neuze da New York ma lakjont embann ur c'hasedig ma sonent en-dro tonioù Exile on Main Street'' (Rolling Stones). E miz Genver 1987 e lakjont embann Pussy Gold 5000. Ur pennadig goude ez eas Martinez kuit hag un nebeud bloavezhioù goude e savas Boss Hog.
E miz Gwengolo 1987 e lakaas embann Pussy Galore e bladenn vras kentañ (Right Now!) hag a voe embannet gant Caroline Records. Da-heul embann Right Now! ez eas Hagerty kuit, ha Kurt Wolf a gemeras e blas. Distreiñ a reas Hagerty da-heul embann Sugarshit Sharp tra ma'z eas Wolf da seniñ gant Loudspeaker. Sugarshit Sharp a zo brudet peogwir e kaver enni an ton Yu-Gung (savet gant Einstürzende Neubauten) sonet en-dro gant Pussy Galore en doare rock garage. F.M._Einheit, hag eñ ezel eus Neubauten, a lavaras e oa bet entanet gant doare Pussy Galore da seniñ an ton-se.
E 1989 e voe embannet eil pladenn vras ar strollad, Dial M for Motherfucker he zitl. Fellout a rae d'ar strollad e vefe anvet Make Them All Eat Shit Slowly, met tud Caroline Records a savas a-enep. Ne gemeras ket Cafritz perzh er bladenn a-bezh, ha goude embann ar bladenn-se e kuitaas ar strollad. Er memes bloavezh e lakjont embann div bladenn single split : an eil gant Tad (embannet gant Sub Pop Records) hag eben gant Black Snakes, embannet gant an ti-embann japanat Supernatural Records.
Foussais-Payré
Foussais-Payré a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Pussy Galore (strollad)
Istor
E 1990 e savas Spencer, Hagerty ha Bert ur bladenn anvet Historia De La Música Rock evit Caroline Records. Ur bladenn ma klever levezon ar sonerezh blues eo, enni elfennoù a vefe kavet diwezhatoc'h e The Jon Spencer Blues Explosion.
El Clan
El Clan a zo ur film arc'hantinat-spagnol savet gant ar filmaozer Pablo Trapero ha deuet er-maez e 2015.
Lazhadeg Ambiky
Lazhadeg Ambiky a c'hoarvezas e Madagaskar en 1897 e-pad un droiad-vrezel kaset gant ar C'hallaoued.
Goude al lazhadeg e voe un emsavadeg kaset gant Ingereza, breur da Toera, hag a badas betek 1902.
E 1900 e voe disklêriet al lazhadeg e Kambr ar Gannaded e Pariz gant Paul Vigné d'Octon, ha lavaret e oa bet sevenet war urzh ar c'homandant Augustin Gérard. Hervezañ e oa bet etre 5000 ha 2500 den lazhet. Hervez danevell Gérard e oa bet lazhet  97 Sakalava hag ur 150 a dud gloazet;
Shizuoka
Shizuoka (静岡市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Chūbu, e prefeti Shizuoka.
Douaroniezh
1 411,82 km2 eo gorread ar gêr.
Poblañs
War-dro 703 393 a dud a zo o chom eno e 2015.
Pussy Galore (strollad)
Istor
Spencer ha Cristian Martinez a savas Boss Hog e dibenn ar bloavezhioù 1980, ur pennadig a-raok ma vefe divodet Pussy Galore. Spencer a savas ivez The Jon Spencer Blues Explosion. Neil Hagerty a gendalc'has c'ober sonerezh trouzus gant Jennifer Herrema ber strollad Royal Trux o doa savet e Chicago e 1987. E penn-kentañ ar bloavezhioù 1990 e savas Cafritz ha Bert ur strollad hag ur bladenn anvet Action Swingers.
Leptopoecile
Leptopoecile a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ dreolaned, krouet e 1873 gant an naturour rusian Nikolay Severtsov (1827-1885).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Pussy Galore (strollad)
Istor
Daou vloaz goude divodañ ar strollad e voe embannet an dastumad Corpse Love: The First Year, ma kaver peder c'hanaouenn eus Exile On Main Street, hag ivez enrolladennoù kozh, atersadennoù en o zouez.
Llygad Gŵr
Llygad Gŵr (fl. 1268) a oa ur barzh kembraek e lez Llywelyn ap Gruffudd.
En e varzhonegoù e ra anv eus Kembre evel ur vro unvan gant Llywelyn er penn anezhi.
Itri
Itri  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Maenza
Maenza  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Sabaudia
Sabaudia  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Scary Movie
Scary Movie zo ur film luadenn ha slasher stadunanat embannet e 2000 ha renet gant Keenen Ivory Wayans. Ar film a vesk, gant fent, meur a zoare film evel ar re spont, ha slasher. Meur a film pe stirad skinwel eus ar bloavezhioù 1990 zo adkemeret pe goapaet. An istor diazez eo hini ar filmoù doare slasher anvet Scream (1996), hag I Know What You Did Last Summer (1997).
Burutelladennoù etre a oa bet evit ar film Scary Movie met a-benn ar fin e oa bet desachet kalz arvesterien ha deuet eo da vezañ ur film brudet mat. Degemeret er box office, rastellet e oa bet 278 milion a zollaroù dre ar bed evit ur voujedenn a 19 milion $. Ar c'hentañ film eo en heuliad filmoù Scary Movie, pevar film ouzhpenn zo bet savet abaoe.
Minturno
Minturno a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Sabina Grzimek
thumb|Liegendes Paar (1981) Sabina Grzimek (12 a viz Du 1942 e Roma) a zo ur gizellerez alaman.
Familh
thumb|upright|Junge aus der Marienburger Straße (arem)(1983/84) thumb|upright|Mutter und Kind (1981) Bugel henañ ar c'hizeller Waldemar Grzimek hag al livourez ha priourez Christa von Carnap eo Sabina Grzimek. Jana Grzimek, he hanter-c'hoar, a zo arzourez ivez. Sabina Grzimek a voe dimezet gant ar mirdiour Peter Schwarzbach eus 1973 betek 1979. Ur mab (Anton) hag ur verc'h (Anna) he deus.
Oberenn
Sabina Grzimek a sav ul lodenn vras eus hec'h oberennoù gant maean-plastr, arem, pri poazh pe pri. Hec'h oberennoù a c'haller gwelout e: Un nebeud engravadurioù ha livadurioù a zo deuet diwar he dorn ivez.
San Quirico
San Quirico zo un anv-lec'h italianek ha spagnolek, diwar ar sant Quirico, a oa Cyriacus e anv latin.
Wambercourt
Wambercourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Cuan Mó
Cuan Mó (en iwerzhoneg, pe Clew Bay e saozneg) zo ur bae bras war aod kornôg Iwerzhon, e kontelezh Maigh Eo.
Emañ enez Cliara dirak genoù ar bae hag ur bern inizi bihan zo strewet ennañ. War an douar-bras e kaver en-dro d'ar bae kêrioù evel Cluain Cearbán, Cathair na Mart pe Baile Uí Fhiacháin. Emañ menezioù Cruach Phádraig er c'hreisteiz d'ar bae ha Néifinn en hanternoz dezhañ.
Tair Talaith Cymru
Tair Talaith Cymru a vez lavaret e kembraeg eus Teir Rouantelezh Vras Kembre er Grennamzer hag eus an Teir C'hurunenn anezho: e krenngembraeg e veze lavaret "talaith" eus ar gurunenn kenkoulz hag eus ar vro.
An teir talaith
Aroueziet e oa an teir talaith gant o lezioù pennañ:
Sezze
Sezze  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Tair Talaith Cymru
Lennegezh
Gant ar barzh Llygad Gŵr an hini a skriv diwar-benn Llywelyn Ein Llyw Olaf:
Rampan
Rampan a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall, unan eus an departamantoù savet diwar Normandi gozh.
Sonnino
Sonnino  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Rampan
Eil brezel-bed
Emgann Normandi, 1944:
Ciriaco
Ciriaco zo un anv-badez italianek ha spagnolek.
Sermoneta
Sermoneta  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Shirley Bassey
Shirley Veronica Bassey, bet ganet d'an 8 a viz Genver 1937 e Kerdiz, a zo ur ganerez kembreat.
Okayama
Okayama a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Chūgoku (San'yō), e prefeti Okayama.
Douaroniezh
789,96 km2 eo gorread ar gêr.
Louis Marie Fontan
Louis Marie Fontan (An Oriant 1801-1839) a oa ur skrivagner gall, ganet e Breizh.
Okayama
Poblañs
War-dro 720 034 a dud a zo o chom eno e 2016.
Regulidae
a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ dreolaned, termenet e 1825 gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez a daou c'henad golvaneged d'ober ar c'herentiad :
Sagamihara
Sagamihara (相模原市 e japaneg) a zo unan eus kêrioù bras Japan, e rannvro Kantō, e prefeti Kanagawa.
Douaroniezh
328,66 km2 eo gorread ar gêr.
Cyriacus
Cyriacus, pe Syriacus, Quiricus, a-wechoù Cyr e galleg, zo un anv-badez latin stummet diwar ar gregach Kyriakos hag a gaver ivez en alamaneg hag e saozneg.
Sagamihara
Poblañs
War-dro 721 686 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melon
Melon zo un anv henc'hresianek hag un anv gallek.
Bahamas
Ar Bahamas, ent-hir Kenglad ar Bahamas (Commonwealth of the Bahamas e saozneg, yezh ofisiel), pe Inizi Bahamas, a zo ur vro enezek (ur 700 enezenn bennak) er-maez da Florida, en norzh da Guba.
Nassau eo ar gêr-benn.
Liez (Vande)
Liez a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Sublime Porte
Ar Sublime Porte eo an anv gallek roet da zor-enor ar vizir meur e Konstantinopolis, en amzer an Impalaeriezh ottoman abaoe 1536.
Istor
En 1536 e voe kaset ur c'hannad gant ar roue gall Frañsez I. Tremen a reas dindan bolz an nor a oa anvet Bâb-ı Âli en arabeg, da lavarout eo « an nor uhel » pe « nobl », a voe troet gant ur jubennour, gant Sublime Porte. Adkemeret e voe an anv gant an holl ziplomated pa oa ar galleg o yezh vicherel.
Udo Dirkschneider
Udo Dirkschneider, ganet d'ar 6 a viz Ebrel 1952, zo ur c'haner heavy metal alaman brudet gant ar strollad Accept. Ur wech kuitaet Accept, e 1987, en doa savet ar strollad U.D.O., hag a dapas brud mat ivez.
Ffynnongroyw
Ffynnongroyw zo ur gêriadenn e hanternoz Sir y Fflint, en arvor biz Kembre. Emañ er c'hreisteiz da gêriadenn Talacre war ribl Glannau Dyfrdwy, war-dro hanter-hent etre Prestatyn er gornaoueg ha Mostyn er reter. E kumuniezh Llanasa emañ.
Anvet eo ar gêriadenn diwar ur feunteun (ffynnon e kembraeg), a zo un nebeud mein hag ur gael en-dro dezhi.
A-dreñv ar gêriadenn emañ torgennoù kentañ Bryniau Clwyd, hag a vevenn Dyffryn Clwyd er reter.
Tremen a ra Hent-houarn Arvor Hanternoz Kembre etre ar gêriadenn hag an aod, met n'eus arsav ebet eno.
Priverno
Priverno  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Buztintze-Hiriberri
Buztintze-Hiriberri (Bustince-Iriberry e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun vihan eus kanton Donibane Garazi, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Daou vourkig zo. War lez an hent, keit-ha-keit anezho o-daou, emañ an ti-kêr.
Plastic Fang
Plastic Fang eo titl seizhvet pladenn studio The Jon Spencer Blues Explosion, bet embannet gant Matador e 2002. "She Said" a voe lakaet da bladenn single, hag ur videoklip a voe savet ivez. Er bladenn e kan hag e son Dr. John, Bernie Worrell and Willie Weeks. Dizagn ar bladenn a voe savet gant design Chip Kidd. Meur a stumm a zo d'ar bladenn, ouzhpennet e voe da re' zo un DVD anvet Fang Visual An embannadur aostralian eo an hini klokañ. .
Pladenn Aostralia
CD1:
CD2: Videoioù:
Alkimede
Alkimede (Ἀλκιμέδη e gregach, korvigell c'halloudus) a oa ur briñsez vinian, merc'h da Klimene, a oa merc'h d'ar roue Minias ha mamm Iason.
Ar vojenn
Dimezet e oa d'ar roue Aeson, a en em gavas gantañ e mougevioù e Iolkos, en Tessalia, ma oa bet bac'het gant e hantervreur drouk Pelias.
Mamm e oa da Iason, an haroz ac'h eas da glask ar Maoutken aour, hervez a zo kontet en Argonautica gant Apolonios Rodas.
Xanthopsar flavus
Xanthopsar flavus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Xanthopsar an hini eo.
Banwy
260px|thumb|Ar stêr Banwy  e [[Maldwyn e-kichen Y Foel.]] 260px|thumb|Pont Banwy war an Afon Banwy e-kichen Y Foel. Ur stêr eus Kembre, e gwalarn Powys, eo an Afon Banwy, pe Stêr Banwy.
Xanthopsar flavus
Anvet e voe Oriolus flavus (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, eus Paraguay da c'hevred Brazil, Uruguay ha biz Arc'hantina ma plij dezhañ daremprediñ ar geunioù hag ar pradennoù.
Banwy
He red
Eieniñ a ra en torgennoù etre Mallwyd hag Y Trallwng. Nant Cerrig-y-groes eo anv ar stêr en hec'h eienn e-kichen Moel y Llyn. Redek a ra neuze war-du ar reter. Meur a froud a deu d'he bete a-raok Pont Twrch e-kichen Y Foel, hag eno e kember an Afon Twrch ganti. Tri c'hardlev pelloc'h e teu an Afon Gam eus Nant yr Eira d'he betek, etre Y Foel ha Llangadfan.
Goude mont hebiou da gêriadennig Llanerfyl e tegouezh e Llanfair Caereinion hag e tremen dindan ur pont. Treiñ a ra war-du an hanternoz wa-hed ul levr hanter. 'Yr Hafesb' eo hec'h anv lec'hel neuze, ha tremen a ra dirak lez kozh rouantelezh Powys e Mathrafal. Ur c'hardlev bennak er c'huzh-heol e kej an Afon Banwy gant ar stêr Efyrnwy e-kichen y Bont Newydd.
Ponza
Ponza  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Uncle Silas
Uncle Silas zo ur romant gotek  saoznek diwar bluenn ar skrivagner iwerzhonat Joseph Sheridan Le Fanu, embannet e 1864.
Mind map
thumb|Ur mind map Un diervad pe ur c'hevregad eo ur mind map ("kartenn ur spered") evit hewelaat stlenn. Savet eo tro-dro ur c'heal treset e kreiz ur bajenn, ha gant liammoù steroniel pe urzhazek hag a zispleg dehentadur an devezout diwar-benn ar c'heal e kreiz. Drevezañ a rafe ar stumm a-wezenn anezhañ diorren ar prederiañ.
Orin
Gant Aristoteles e voe krouet an doare-se d'ober hag implijet kalz diwezhatoc'h gant ur psikologour saoz, Tony Buzan e anv, pa oa o skrivañ un holloueziadur diwar-benn empenn an den, An Encyclopedia of the Brain and Its Use, e 1971.
Bonnie Tyler
Bonnie Tyler, pe Gaynor Hopkins hec'h anv en ti-kêr, bet ganet d'an 8 a viz Even 1951 e Abertawe, a zo ur ganerez kembreat.
L'Hospitalet de Llobregat
L'Hospitalet de Llobregat a zo ur gumun e Katalonia (Spagn), emañ e komark ar Barcelonès hag e proviñs Barcelona.
Zita Kabátová
Zita Kabátová, bet ganet Zita Zavřelová e Praha (Aostria-Hungaria) d'ar 27 a viz Ebrel 1913 hag aet da Anaon d'ar 27 a viz Mae 2012 er memes kêr (Tchekia), a oa un aktourez tchekoslovak ha tchek.
Etre 1936 (Svetlo jeho ocí, Václav Kubásek) ha 2009 (Pametnice, Vlado Stancel) he devoa kemeret perzh e daou film ha tri-ugent, en o zouez daou film alamanek — Glück unterwegs (1944, Miroslav Cikán) ha Schicksal am Strom (1944, Heinz Paul) — troet e-kerzh an Eil brezel-bed dindan un anv-arzourez all (Maria von Buchlow).
E 1956 e timezas d'ar roeñver Jiří Zavřel (1910–1987) a gemeras perzh er C'hoarioù Olimpek hañv 1936 dalc'het e Berlin (Trede Reich). Pevar bloaz ha daou-ugent e oa pa c'hanas he mab Jiří ("Jord") ac'h eas goude da chom da SUA.
Gigi Edgley
Gigi Edgley, ganet d'ar 16 a viz Du 1977, zo un aktourez, kanerez ha skrivagnerez pozioù aostralian. Brudet eo bet dre roll Chiana er stirad skiwnel Farscape ha Lara Knight en Rescue: Special Ops.
Sainte-Barbe
Sainte-Barbe zo un anv-lec'h gallek, diwar an anv-badez Barbe (a zo Barba e brezhoneg), stumm gallek an anv-badez Barbara.
Xtra-Acme USA
Xtra-Acme USA a zo ur bladenn a voe embannet er Stadoù-Unanet gant The Jon Spencer Blues Explosion, da-heul Acme. Ur bladenn enni tuioù B ha kanaouennoù advesket eo. An holl donioù a gaver en Acme. Disheñvel eo an embanndur breizhveuriat diouzh an hini amerikan : en hini amerikan e kaver Lovin' Machine (Automator) ha Calvin (Zebra Ranch) ha n'emaint ket er bladenn vreizhveuriat, ha en hini breihzveuriat e kaver Right Place, Wrong Time and I Wanna Make it All Right (Zebra Ranch)'' ha n'emaint ket er bladenn amerikan.
West Midlands
West Midlands zo:
BlackBerry Passport
BlackBerry Passport zo ur poellgomz sevenet gant BlackBerry Limited. Embannet e oa bet ez-ofisiel d'ar 24 a viz Here 2014. Ar BlackBerry Passport a zo bet awenent gant ar Paseporzh ha troet eo ar poellgomz war-zu an embregerezhioù. Ur skramm bras gant un douchennaoueg wirion hag ar savenn BlackBerry 10. Degemer ar Passport a voe etre; mat e oa bet kavet tresoù ar poellgomz, ar skramm hag an douchennaoueg evit tizhout pal Blackberry ha distreiñ war-zu an embregerezhioù. Ar fed ma vefe bet ouhzpennet an Appstore Amazon evit Android (oc'h ober kemmesk eus ar meziantoù Android met gant ar savenn BlackBerry 10) en ur zerc'hel ar BlackBerry World. Burutelladennoù fall ar Passport a zo deuet a-fed ar stumm iskis, diaes eo e implij gant un dorn abalamour d'ar stumm ha d'ar pouez. An douchennaoueg a zo bet kavet abeg ennañ dre ma oa disheñvel diouzh ar re all gan Blackberry betek-henn.
Tawe
250px|thumb|Ar stêr Tawe e [[Pontardawe.]] Ur stêr eus mervent Kembre eo an Tawe, a dremen dre Pontardawe hag Abertawe.
Eieniñ a ra e Llyn y Fan Fawr e Bannau Brycheiniog, e Powys hag aberiñ en Abertawe.
Un toullad stêrioù a deu da gemberiñ ganti evel an Twrch. Tremen a ra dre Cwm Tawe, ha Abercraf, Ystradgynlais, Ystalyfera, Pontardawe, Trebannws, Clydach, ha Treforys, a-raok en em deurel er mor en Abertawe.
Lennegezh
Meneg zo eus Llwch Tawe, eien ar stêr, e-barzh Culhwch ac Olwen, unan eus ar Mabinogi. Un anv kozh a vez graet eus ul lenn eo ar ger 'llwch' (= brezhoneg loc'h), a gaver ivez e "Talyllychau".
Acqua
Acqua (dour en italianeg) zo un anv hag a gaver e meur a anv-lec'h hag a anv-tiegezh.
Adelaide Kane
Adelaide Victoria Kane, ganet d'an 9 a viz Eost 1990, zo un aktourez aostralian. Brudet eo bet evit ar rolloù Lolly Allen er soap opera aostralian Neighbours, Cora Hale e trede koulzad Teen Wolf war ar chadenn MTV, Tenaya 7 (goude-se Tenaya 15) en Power Rangers RPM, Mary, Rouanezh ar skosiz er stirad skinwel drama-istorel Reign war ar chadenn CW ha Drizella er stirad skinwel Once Upon a Time gant ABC.
Robert Ridgway
Robert Ridgway, bet ganet d'an 2 a viz Gouere 1850 e Mount Carmel (Illinois, Stadoù-Unanet Amerika (SUA)) hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Meurzh 1929 en Olney (Illinois, SUA), a oa un evnoniour stadunanat, hag eñ barrek war ar rummataouriezh.
E 1921 e voe paket Medalenn Brewster gantañ digant American Ornithologists' Union (Unvaniezh an Evnoniourien Stadunanat).
Ayala
Ayala zo un anv-lec'h spagnolek a orin euskarek.
Barbarella
Barbarella zo un anv savet diwar Barbara hag anv meur a oberenn:
Baobab
Baobab pe baobabez eo ar gwez eus ar genad Adansonia (e-touez kerentiad ar Bombacaceae) ennañ nav spesad :
Claire Holt
Claire Rhiannon Holt, ganet d'an 11 a viz Even 1988, zo un aktourez aostralian. Brudet eo bet evit ar rolloù a Rebekah Mikaelson er stirad skinwel The Vampire Diaries hag ar stirad skinwel spinoff The Originals, Samara Cook en Pretty Little Liars, Emma en H2O: Just Add Water, ha Kate er film spont dreistbevañ 47 Meters Down.
Yr Hob
Yr Hob pe Yr Hôb (Hope e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e biz Kembre, e Sir y Fflint. E 2011 e oa poblet gant 4,224 a dud.
Claire Holt
Holt zo ganet e Brisbane, e Queensland. Diplomet eo bet e Skol Stuartholme e Toowong e 2005.
Yr Hob
Emañ ar gêriadenn tost-kenañ d'ar vevenn gant Bro-Saoz, war ribloù ar stêr Alun. Meur a gêriadenn all zo er gumuniezh, evel Caergwrle, Abermorddu ha Cefn-y-Bedd. Er gumuniezh ivez emañ Mynydd yr Hob, er gornaoueg d'ar gêriadenn, hag ur vengleuz a oa en dorgenn-se gwechall.
12 Angry Men (film)
12 Angry Men (12 Den Droug enne e brezhoneg) zo ur film saoznek, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour stadunanat Sidney Lumet e 1957.
Yr Hob
Ur skol kentañ derez hag ur skol eil derez zo.
Baobab
Roet eo bet an anv skiantel Adansonia gant al louzawour gall Bernard de Jussieu, diwar anv an naturour gall Michel Adanson (1727-1806) en devoa deskrivet ar spesad Adansonia digitata e 1749.
Waziers
Waziers a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Yr Hob
Hentoù mat zo da vont eus Yr Hob da Wrecsam, Chester hag Yr Wyddgrug, ha gant an tren e c'haller mont da Liverpool pelloc'h er biz.
Prossedi
Prossedi a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
12 Angry Men (film)
Kentañ film savet gant Lumet evit ar sinema e oa, deuet e-maez a-raok Stage Struck (miz Ebrel 1958).
San Mauro di Saline
San Mauro di Saline  zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
Baobab
Lennegezh
"Baobab al Lanneier", anv-pluenn ur barzh hag a skrive e-barzh ar gelaouenn Yod-Kerc'h.
Aiara
thumb|250px|Sede pelec'h emañ Aiara en [[Araba.]] Aiara (Ayala e spagnoleg, stumm kenofisiel) zo ur gumun eus proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Istor
Betek 1842 e oa e Kastilha.
12 Angry Men (film)
Roll ar gomedianed
N'eo nemet e dibenn ar film e vez roet da Yann Arvester da anavezout anv-familh daou eus an douidi pa gimiad an eil diouzh egile : an aotrou Davis (8 toued) hag an aotrou MacCardle (9 toued), da lâret eo an daou zen kentañ o devoa dibabet didamall ar paotr yaouank en abeg d'o douetañsoù.
Goproù
Oskar ebet gant 12 Angry Men rak rastellet e voe prizioù Akademiezh Arzoù ha Skiantoù ar Fiñvskeudenniñ gant ur film all, The Bridge on the River Kwai, e miz Meurzh 1958.
Tapout a reas Arzh Aour (Goldener Bär en alamaneg) ar gwellañ film hir da-geñver Internationale Filmfestspiele Berlin en hañv 1957 koulskoude.
Rouantelezh Granada (Kurunenn Kastilha)
Rouantelezh Granada (1492-1833) a oa ur rouantelezh eus Kurunenn Kastilha goude Brezel Granada ha dibenn ar Reconquista gant armeoù Kastilha.
Yr Hob
A-wechoù e reer "Castell yr Hob" eus Kastell Caergwrle, dre m'emañ etre an div gêriadenn-se.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 2022
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 2022 eo 73 abadenn kevezadeg bed blenierien ar Formulenn 1. Ur bloavezh a cheñchamantoù e-keñver ar reolennoù teknikel eo, gant otoioù raktreset evit ma vezo aesoc'h heuliañ un oto all, gant ar spi da dremen aesoc'h.
Blenierien ha kirri
Setu roll an holl vlenierien, skipailhoù hag oberourien keflusker a zo da redek e 2022.
Berbérati
Berbérati eo trede kêr vrasañ Republik Kreizafrika.
Pennlec'h prefeti Mambéré-Kadéï eo, e kornôg ar vro, nepell diouzh an harzoù gant Kameroun. War-dro 80 000 den zo o chom enni. E 1911 e voe roet da Alamagn ha lakaet e trevadenn Neukameroun. Distreiñ a reas e trevadennoù Bro-C'hall da vare ar brezel-bed kentañ.
Sabadell
Sabadell zo ur gumun eus Katalonia, pennlec'h komark Vallès Occidental eo. Ar pempvet pobletañ kêr eo e Kumuniezh emren Katalonia.
Mererid
Mererid a zo un anv-badez kembraek roet d'ar merc'hed.
Oberiadur-brezel Baltek
An Oberiadur-brezel Baltek, pe Oberiadur difenn e Lituania ha Latvia, a vez graet eus un hollad oberiadurioù stourmet etre an Arme Ruz hag ar Wehrmacht etre an 22 a viz Even hag an 9 a viz Gouhere 1941 e Lituania, Latvia hag Estonia.
Disoc'h
En desped d'un difennerezh kalonek, an nerzhioù soviedel a voe trec'het ha rediet da gilañ. An oberiadur-brezel a voe heuliet gant an Oberiadur-difenn strategel eus Leningrad (10 a viz Gouhere - 30 a viz Gwengolo 1941), hag a voe unan evit klask sevel un talbenn difenn stabil war al linenn Narva–Novgorod.
Oubangui-Chari
thumb|Oubangui-Chari e 1910; klotañ a ra gant gevred ar Republik Kreizafrikan Oubangui-Chari, pe Ubangi-Shari, a oa un tiriad gall e kreiz Afrika hag a zeuas da vezañ ar Republik Kreizafrikan.
Ar C'hallaoued a grogas d'en em staliañ er vro e 1889 pa savjont kêr Bangui, war ribl ar stêr Ubangi. E 1894 e voe roet hec'h anv d'ar vro. E 1910 e teuas da vezañ un tiriad en Afrika ar C'heheder C'hall. Adanvet e voe Republik Kreizafrikan e 1958, daou vloaz a-raok an dizalc'hiezh.
Bout
Bout a c'hall ober dave da veur a dra :
Barthélemy Boganda
Barthélemy Boganda (4 a viz Ebrel 1910 - 29 a viz Meurzh 1959) a oa ur politikour kreizafrikan.
Boganda a voe an den kentañ eus Oubangui-Chari hag a c'hellas ober studioù uhel. Mont a reas da veleg e Bangui ma oa ivez rener ur seminar adalek 1938. E 1946 e voe dilennet da gannad e Bodadenn Vroadel Bro-C'hall. Dizemglev a savas etrezañ hag an Iliz betek ma voe skarzhet e 1949 ha berzet outañ gwiskañ ar soutanenn ha prezegenniñ. E miz Even 1950 e timezas gant Michelle Jourdain, ur c'hallez. Addilennet e voe da gannad e 1951, daoust d'ar gwallvrudañ kaset gant e eneberien (misionerien ha trevadennerien), hag e 1956. E 1956 ivez ec'h eas da vaer Bangui.
Labourat a reas evit sevel Stadoù Unanet Afrika Latin hag a vefe hervezañ un tiriad galloudus en Afrika. En aner e klaskas sevenniñ ar raktres-se ha d'an 1 a viz Kerzu 1958 ec'h embannas ar Republik kreizafrikan, un tiriad hag a glote gant an Oubangui-Chari hepken. Evel prezidant ar gouarnamant e lakaas e plas an ensavadurioù ha krouiñ ar banniel ha pozoù ar c'han broadel.
Mezeg
Mezeg zo
Barthélemy Boganda
D'an 29 a viz Meurzh 1959 e varvas en ur gwallzarvoud karr-nij, marteze abalamour d'ur gwalldaol, pac'h ae da Verbérati. Boganda, marvet a-raok dizalc'hiezh e vro, a vez gwelet evel tad krouer ar Republik kreizafrikan.
Helen Watts
Helen Josephine Watts CBE, bet ganet d'ar 7 a viz Kerzu 1927 en Aberdaugleddau (Sir Benfro) hag aet d'an Anaon d'ar 7 a viz Here 2009 er memes kontelezh, a oa ur ganerez contralto kembreat.
Jóvenes Cantadores
Jóvenes Cantadores zo ul laz-kanañ eus an inizi Kanariez.
Helen Watts
Kanet he deus pezhioù savet gant Bach ha Händel, hag ivez gant Britten, Delius, Monteverdi, Mozart, Schönberg, Mahler, Tippett,...
San Zeno di Montagna
San Zeno di Montagna zo ur gumun en Italia, war lez Lenn Garda, e proviñs Verona e Veneto.
Boud
Boud a c'hall talvezout kement hag :
San Zeno
San Zeno  zo un anv-lec'h italianek ha hini meur a gumun, diwar anv Sant Zeno, pe Zeno Verona, eskob.
Amurrio
Amurrio zo ur gêr eus proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
An anv
Dianav eo an orin anezhañ, ha n'eus nemet ur stumm dezhañ koulz e kastilhaneg evel en euskareg.
Spermophaga
Spermophaga a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1837 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Afrika.
Marville
Marville zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh gallek.
Freeware
Freeware zo ur meziant perc'hennet hag a vez tu implij met hep tennañ gounid eus outañ. Ur meziant freeware a c'hell bezañ implijet hep paeañ met en eskemm ez eo ret chom hep kemmañ anezhañ hep aotre, na lakaet da embann pe diskuilhet an doareoù d'e sevel. Daou skouer brudet eus ar freeware a vez ar meziantoù Skype hag Adobe Acrobat Reader.
Ar meziantoù doare Freeware, gant ma z'int reoù digoust a c'hell bezañ mammenn da arc'hantaouiñ ar perc'hennerien da skouer dre goulennoù arc'hant a youl vat. Bez 'zo ivez doareoù d'ar meziantoù gwellaet na c'heller kaout nemet dre prenañ "Freemium" pe Shareware a vez graet neuze eus ar stummoù-se. A-vras ar c'hodoù diazez bet implijet evit sevel ar freeware a chom kuzh, ar pezh a vez disheñvel diouzh ar free software pe meziantoù open source hag a vez embannet ivez dre un doare digoust.
Amiga
An Amiga a oa un heuliad urzhiataerezioù ti gwerzhet gant an embregerezh Commodore International etre 1985 ha 1994. Savet e oa bet diwar ar familh mikroprosesor Motorola 68000. Ar savenn implijet a oa an AmigaOS. An Amiga en devoa degaset gwelladennoù da geñver an urzhiataerezioù ti 8-bit, e-touez anezho ar Commodore C64.
Hostage Rescue Team
An FBI Hostage Rescue Team berraet e HRT a zo un unvez enep-sponterezh ha dieubiñ mac'hiaded, ur skourr eo d'an US Federal Bureau of Investigation (FBI).
San Mauro Forte
San Mauro Forte zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
Hostage Rescue Team
An HRT a zo gourdonet evit sikour ar geodedourien Amerikan pe a vroioù kamalad dindan ur Skraperezh mac'hiaded‎ gant nerzhioù enebour, sponterien pe torfedourien.
An Hostage Rescue Team a zo bet krouet e 1982 gant Danny Coulson, ez skoazeller eiler rener an FBI, anzavet e oa bet da vezañ mat da servij e miz Here.
50 gwazour a oa e-penn kentañ met uhelaet eo bet an niver a-benn bremañ da 90. Ar c'hefridioù fiziet a zo reoù arvarus ha diaes da verañ. E doare ar SWAT met a-live broadel ez eo HRT.
Staliet ez eo e Akademiezh an FBI e Quantico Marine Corps Base, e Stafford County, Virginia.
Istor
E 1983 e voe krouet an HRT, betek-hen ne oa ket un unvez sivil enep-sponterezh. C'hoarioù-olimpek Los Angeles 1984 a oa kaset war-raok setu penaos e voe anat e vanke un unvez en doare-se. Ne oa ket ar c'hoant gant gournamant ar Stadoù-Unanet da welet ur grizenn wadus evel hini Munich e 1972 a welas 11 sportour izraelian lazhadeget gant sponterien goude ur skraperezh mac'hiaded.
Dre lezenn, an nerzh milourel ne c'hell bezañ implijet war tiriad ar Stadoù-unanet nemet dre urzh ar prezidant pe ar parlamant. Setu penaos e voe soñjet e doareoù stourm all. Setu petra a voe mammenn da grouidigezh an Hostage Rescue Team.
Hiziv-an-deiz ez eo ledanoc'h tachenn implij an HRT n'eo ket mui nemetken a-enep ar skraperezh mac'hiaded, bremañ e vez ivez an harzadennoù risklus, ambrougañ uhelidi ha raloc'h un implij war tachennoù-brezel a-benn harpañ an nerzhioù lu.
Moutiers-sur-le-Lay
Moutiers-sur-le-Lay a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Sin-le-Noble
Sin-le-Noble a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Sylviidae
Sylviidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1820 gant an evnoniour saoz William Elford Leach (1791-1836).
Diouzh Doare 6.1 an IOC World Bird List ez a ugent genad golvaneged d'ober ar c'herentiad hiziv an deiz :
Cosimo Rosselli
thumb|Madonna col Bambino e angeli (war-dro 1480), Metropolitan Museum, New-York Cosimo di Lorenzo Rosselli (Firenze, 1439 - 1507) zo ul livour italian eus ar XVvet kantved e Firenze. Advabet e oa bet gant Neri di Bicci da 14 vloaz.
Castel San Giorgio
Castel San Giorgio zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Salerno, e rannvro Campania.
Monteforte Cilento
Monteforte Cilento zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Salerno, e rannvro Campania.
Indiana Evans
Indiana Rose Evans, ganet d'ar 27 a viz Gouhere 1990, zo un aktourez, kanerez ha saverez pozioù aostralian. Brudet eo bet evit he rolloù en Home and Away evel Matilda Hunter, H2O: Just Add Water evel Bella Hartley, ha Blue Lagoon: The Awakening evel Emmaline Robinson.
Kernevez
Kernevez zo un anv-lec'h brezhonek, savet gant Ker ha nevez.
Añana
thumb|300px|Sede pelec'h emañ Añana en [[Araba.]]
Añana zo ur gumun eus proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
Lakarra
Lakarra (Lacarre e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun vihan eus kanton Donibane Garazi, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Castel San Lorenzo
Castel San Lorenzo zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Salerno, e rannvro Campania.
Barbara Nikomedia
Barbara Nikomedia, pe Barba peurvuiañ e brezhoneg, a oa, hervez ar vojenn, ur werc'hez hag ur verzherez kristen eus an, marteze eus Nikomedia, en Azia Vihan, hag a voe dibennet abalamour d'he feiz.
Heliopolis
Heliopolis zo anv meur a lec'h, ha deuet eus ar gregach. Talvezout a ra kement ha "kêr an heol".
Hiziv
<!--
Barbara Nikomedia
He buhez
Bevañ a rae Barbara war-dro kreiz an IIIde kantved, a greder, pe en Heliopolis (a zo Baalbek en Liban) en amzer an impalaer Maximianus Herculius, pe e Nikomedia, e Bitinia, en Azia Vihanañ.
Heliopolis
Hiziv
Heliopolis, meaning "sun city" in Ancient Greek, can refer to
Barbara Nikomedia
He buhez
He zad Dioscorus, a oa un den pinvidik, pagan, diskennad eus satraped pers. Difenn gwerc'hded e verc'h a felle dezhañ ha diwall anezhi diouzh ar gristenien, hag evit se e serras anezhi en un tour ha daou brenestr warnañ (gwelout ar gontadenn Rapunzel). Un deiz avat e teuas d'he c'haout ur beleg gwisket en mezeg hag a vadezas anezhi. Pa zistroas he zad eus ur veaj e kontas Barba dezhañ he devoa toullet ar voger d'ober un trede prenestr en tour, abalamour da aroueziañ an Drinded, dre ma oa deuet da vout kristen. Hag an tad da c'hwezhañ an tan en tour. Tec'hel avat a c'hallas Barba ober, met kavet e voe pelec'h e oa o kuzhat, hag ur mesaer a eas da gontañ d'he zad.
Hag an tad neuze da sachañ e verc'h gantañ betek ti gouarnour roman ar broviñs a gondaonas anezhi d'ar marv. Dre ma nac'he ar plac'h dilezel he feiz e c'hourc'hemennas ar gouarnour d'an tad dibennañ e verc'h e-unan. Ha Dioscorus da zibennañ ar plac'h, ha kenkent e kouezhas tan Doue warnañ.