cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Maria Lekuona
Niz e oa da Manuel Lekuona.Beleget e voe e 1953. Levezonet e voe gant ar barzh Gabriel Aresti. E 1988 e teuas da vout ezel d'an Euskaltzaindia.
Gwerledan
Gwerledan (Guerlédan e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.
Roccacasale
Roccacasale zo ur gumun eus Italia e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Paulo Gustavo Amaral Monteiro de Barros
Paulo Gustavo Amaral Monteiro de Barros, anaveztoc'h evel Paulo Gustavo (Niterói, — Rio de Janeiro, ) a oa ur aktour hag fentigellour brazilian.
Castel del Monte (Abruzzo)
Castel del Monte zo ur gumun eus Italia – e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Julie London
Julie London, pe Gayle Peck hervez he gwir anv, ganet e Santa Rosa e 1926, ha marvet en Encino e 2000, e California, a oa ur ganerez stadunanat, hag ivez aktourez.
Brudet e oa er bloavezhioù 1950. Ganti e voe krouet ar ganaouenn Cry Me a River en 1955.
E 1947 e timezas d'an aktour Jack Webb a oa sot gant an jazz evelt. Div verc'h o doe, Stacy ha Lisa Webb. E 1954 e voe torret an eured. Stacy Webb a varvas en ur gwallzarvoud e 1996.
E 1959 ec'h addimezas d'ar soaozour jazz Bobby Troup, a varvas e 1999. ur verc'h o doe, Kelly Troup, marvet e 2002, ha daou vab gevell, Jody ha Reese Troup. Jody Troup a varvas e 2010.
Castelvecchio Subequo
Castelvecchio Subequo zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Castel di Ieri
Castel di Ieri  zo ur gumun eus Italia – e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Robic
Robic zo un anv-tiegezh brezhonek.
Castel di Sangro
Castel di Sangro zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Rouvignies
Rouvignies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Elizabeth Breizh-Veur
Elizabeth, pe Elesbed Breizh-Veur, ganet e 1770 e Buckingham Palace, e Londrez, ha marvet e 1840, a oa ur briñsez saoz.
Clarbec
Clarbec a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. left|thumb|Ar vourc'h hag an iliz katolik
Elizabeth Breizh-Veur
He buhez
Seizhvet bugel ha trede merc'h ar roue saoz George III hag e bried Charlotte von Mecklenburg-Strelitz e oa Elizabeth Breizh-Veur. He zad a oa mab da Frederick, Priñs Kembre ha da Augusta von Sachsen-Gotha.
Clarbec
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Elizabeth Breizh-Veur
He buhez
Serc'h e oa e kuzh d'ur priñs gall dug Orleañs (1773-1850), met ne voe ket aotreet ar priñs da zimeziñ dezhi. Maria Karolina Aostria, rouanez Naplez, ne oa ket hep gouzout an darempred-se etrezo. Koulskoude e roas he merc'h Maria Amelia di Borbone-Napoli (1782-1866) d'ar Gall e 1809 pa brometas ar paotr sklaeraat e zarempred gant merc'h ar roue saoz.
Villy Sørensen
Villy Sørensen (13 a viz Genver 1929 - 16 a viz Kerzu 2001 e Kopenhagen) a oa ur skrivagner, prederour ha buruteller danat a vez renket el luskad modern. Levezont eo bet e skridoù gant re Franz Kafka. Gwelet e vez evel ar prederour danat pouezusañ ha levezonusañ bet e Danmark abaoe Søren Kierkegaard.
Elizabeth Breizh-Veur
Eured
Dimeziñ a reas Elizabeth e 1818 d'ar priñs alaman Friedrich VI von Hessen-Homburg, mab henañ da Friedrich V von Hessen-Homburg ha da Caroline von Hessen-Darmstadt. En em gavet e oant en un dañsadeg e 1814 e lez Bro-Saoz. Pa he devoañ eñ gwelet en e lifre housar aostrian he devoa lavaret: " Mar deo paotr yaouank e timezin dezhañ!". Dimeziñ dezhañ a reas en desped d'he zud. Mont a rejont da vevañ da Alamagn. Ne oa ket un eured a garantez, met laouen e oant o-daou: hi a c'hallas tec'hel diouzh al lez saoz, hag eñ a dennas gounid eus he c'herentiezh.
Divugel e voent.
Clarbec
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Clarbec Churchyard
Levier e oa er Royal Air Force. Mervel a reas d'an 8 a viz Eost 1944 e-pad Aloubadeg Normandi e-pad an Eil brezel-bed.
Villy Sørensen
E vuhez
Ganet e voe e Kopenhagen, ha mont a reas da Vestre Borgerdydskole e 1947, ha goude-se da skol-veur Kopenhagen ha da hini Freiburg ma studias ar brederouriezh. Ne voe ket skolveuriet, met un diplom a enor a voe roet dezhañ gant skol-veur Kopenhagen.
Elizabeth Breizh-Veur
Eured
E miz Genver 1820 e teuas Friedrich da vout Landgrav Hessen-Homburg war-lerc'h e dad. Gant arc'hant e wreg e teuas a-benn da gempenn palez Homburg.
Villy Sørensen
E vuhez
E 1953 e lakaas embann e zastumad danevelloù kentañ, titlet Sære historier avez lakaet gant meur a vuruteller da oberenn gentañ al lennegezh danat modern.
As Time Goes By
As Time Goes By zo ur ganaouenn saoznek savet gant ar sonaozer stadunanat Herman Hupfeld en 1931. Brudet e voe dre ar film Casablanca e 1942 ma veze kanet gant "Sam", Dooley Wilson (1886-1953), war c'houlenn "Ilsa Lund", Ingrid Bergman.
Elizabeth Breizh-Veur
He marv
Mervel a eure e 1840 da 69 bloaz, e Frankfurt am Main, en Hessen. Beziet e voe e Mozoleon al Landgraved, en Homburg.
Villy Sørensen
E vuhez
E 1959 e voe e-karg eus ar gelaouenn lennegel Vindrosen (gant Klaus Rifbjerg). E 1965 e voe degemeret en Akademiezh Danmark hag e kendalc'has d'ober war-dro meur a gelaouenn lennegel. Lakaat a reas embann levrioù diwar-benn Friedrich Nietzsche, Kafka, Marx, Arthur Schopenhauer ha Søren Kierkegaard.
As Time Goes By
Brudet eo bet ivez gant Frank Sinatra.
Troisvilles
Troisvilles zo ur gumun e departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Troisvilles Communal Cemetery
Implijet e voe bered ar gumun gant an Alamaned e 1914 ha gant luioù ar C'hommonwealth e miz Here 1918, e-pad ar Brezel-bed kentañ. Lod eus soudarded ar C'hommonwealth douaret enni a varvas e-pad Emgann Le Cateau-Cambrésis e dibenn miz Eost 1914, ar re all e miz Here 1918. Tennet e voe bez 18 soudard eus ar C'hommonwealth a oa bet graet en un astenn eus bered ar gumun .
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Emgann Zama
Emgann Zama a c'hoarvezas e-kerzh an eil brezel punek e 202 kent Jezus Krist hag a voe unan eus an emgannoù pouezus en istor ar bed zoken. Eno e talas al luioù roman, renet gant Scipio Africanus, ouzh re Hannibal a gollas mod-se ar brezel. Nebeut war-lerc'h hennezh e sinas sened Kartada ur feur-emglev a beoc'h evit ma ve echuet gant un ugent bennak a vloavezhioù a vrezel. En Numidia, en hanternoz Siliana (Gwalarn Tunizia) a-vremañ, emañ Zama.
Meliarchus
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1880 gant an evnoniour italian Tommaso Salvadori (1835-1923).
Martxueta
Martxueta (Masparrauta en okitaneg; Masparraute e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Meliarchus
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Meliarchus sclateri.
Warin Iañ
Warin Iañ a oa kont Aovergn.
Aotrounez an noz
E mitologiezh Mezoamerika e reer Aotrounez an noz (e nahouatleg klasel Yoalteuctin) eus ur strollad nav doue hag a rene war pep a noz resis, pep nav noz, e stumm ur c'helc'hiad eus ar c'halander. Kevredet e oa pep aotrou gant ur blanedenn, mat pe fall, a oa ur seblant evit an noz a oa renet gante.
Anavet eo aotrounez an noz e Kalander an Azteked koulz hag e hini ar Vayaed, daoust ma n'anavezer ket anvioù resis Aotrounez an noz e mayaeg.
Ar glifoù a glot gant Aotrounez an noz zo anavezet hag ar vayaourien o deus badezet anezhe gant lizherennoù a grog gant G, eus G1 da G9. Peurliesañ e vez implijet ar glifoù-se gant ur glif all anvet F. An aotrou eus an noz maya nemetañ zo bet anavezet eo an doue G9, Pauahtun.
Dizoloet e oa ar c'helc'hiad nav noz-se e kalanderioù Mezoamerika e 1904 gant Eduard Seler. Anavout a reomp anvioù doueed an noz an Azteked abalamour ma'zint displeget er C'hodex Telleriano-Remensis hag er C'hodex Tudela. Hervez Seler e klote pep hini eus an nav aotrou gant unan eus an nav live eus ar bed dindandouar hag e renent an eurioù a glote e-pad an noz. Peurvuiañ n'eo ket bet degemeret ar soñj-se, rak ar prouennoù a laka unan da soñjal e oa renet an noz a-bezh gant aotrou un noz resis. Hervez Zelia Nuttall, nav aotrou an noz a arouezie an nav loar eus ar bloaz loarel. Liammet e oa kelc'hiad an nav aotrou ouzh ar c'halander lidek mezoamerikan, ennañ 260 deiz ha noz, a yae d'e ober 29 rummad eus nav noz pep hini, hag ivez, well-wazh, 9 loariad eus 29 deiz.
An nav aotrou eus an noz e sevenadur an Azteked zo :
Oragarre
Oragarre (Oreguer en okitaneg; Orègue e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Macgregoria
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1897 gant ar skiantour saoz Charles Walter De Vis (1829-1915).
Civitella Roveto
Civitella  Roveto  zo ur gumun eus Italia  – e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Macgregoria
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Macgregoria pulchra, daou isspesad (Macgregoria pulchra carolinae ha M. p. pulchra) dezhañ.
UNEF
An Union nationale des étudiants de France (UNEF) zo un aozadur studierien savet e 1907. Hiziv e kaver anezhi en hogos holl skolioù-meur Frañs ha Bro-Chall. E bal zo difenn mad ar studierien, ha reiñ o soñj diwar-benn mererezh isframmoù ar skolioù-meur, pa vefe war dachenn an enklask skiantel, ar restarorantoù skol-veur, pe war hini lojeriz ar studierien.
E-pad bloavezhioù eo chomet tost an UNEF d'ar Strollad sokialour, , a-raok pellat dioutañ tamm-ha-tamm adalek ar bloavezhioù 2010.
Abaoe 2021 ez eo an eil aozadur studierien e-keñver an niver a sezioù e Kuzul broadel ar c'helenn uhel hag an enklask, goude ar FAGE, hag an eil e Kreizenn vroadel oberoù ar skolioù-meur hag ar skolioù. E 2021 e tisklêrie an UNEF he doa 30 000 ezel.
Abaoe ur c'hant vloaz a istor ez euz bet ur bern politikerien vrudet o tont eus ar sindikad gall.
Poggio Picenze
Poggio Picenze   zo ur gumun eus Italia  – e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Quérénaing
Quérénaing a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Arrueta-Sarrikota
Arrueta-Sarrikota (Arrauta-Sharrita en okitaneg; Arraute-Charritte e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù. thumb|kleiz|Panell
Istor
Savet eo bet ar gumun d'ar 27 a viz Mezheven 1842, diwar gendeuziñ an div gumun gozh Arrueta ha Sarrikota.
Pepin II Akitania
Pepin II Akitania (war-dro 823 – goude 864) a oa Roue Akitania da varv e dad Pepin Iañ e 838, ha betek 848, gant skoazell un darn eus noblañs Akitania.
Mab e oa da Pepin Iañ Akitania ha da Ringarda, merc'h da Teodebert de Madrie.
Kemer a reas kêr Tolosa e 843, anavezet e voe evel roue gant e eontr Karl Voal e 845. Diroueet e voe e 848 gant ar bobl a oa savet a-du gant Karl Voal.
Loudieg Kumuniezh - Kreiz Breizh
Loudieg Kumuniezh - Kreiz Breizh  (Loudéac Communauté − Bretagne Centre e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh.
Istor
Krouet e voe ar gumuniezh diwar bodañ Kumuniezh Etrekumunel evit Diorren Bro ha Tolpadoù-kêrioù Loudieg ha Kumuniezh kumunioù Koad Alan hag ar Menez, ha div gumun-all.
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 42 gumun d'ober ar gumuniezh kumunioù.
Abaoe 2019, 41 gumun a zo enni:
Arberatze-Zilhekoa
Arberatze-Zilhekoa (Arberàs-Silego en okitaneg; Arbérats-Sillègue e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
Villa Sant'Angelo
Villa Sant'Angelo zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Zentrygon chiriquensis
Anvet e voe Geotrygon chiriquensis da gentañ-penn (e 1856) gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913) : dont a ra e anv eus Chiriquí, unan eus dek proviñs Panamá.
Annez
Kavout a reer ar spesad e koadeier gleb menezioù Costa Rica ha kornôg Panamá.
The Adventures of Ichabod and Mr. Toad
The Adventures of Ichabod and Mr. Toad a zo ur film saoznek, sevenet gant an tri filmaozer stadunanat James Algar (1912-1998), Clyde Geronimi (1901-1989) ha Jack Kinney (1909-1992). Unnekvet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h Melody Time (e miz Mae 1948) hag a-raok Cinderella (e miz C'hwevrer 1950).
Villa Santa Lucia degli Abruzzi
Villa Santa Lucia degli Abruzzi zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Arboti-Zohota
Arboti-Zohota (Arboet-Sussauta en okitaneg, Arbouet-Sussaute e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
John André
John André, ganet d'an 2 a viz Mae 1750 ha marvet d'an 2 a viz Here 1780, a oa un ofiser el Lu saoz a voe krouget evel spier gant ar C'hontinental Army e-kerzh Brezel dieubidigezh SUA. Rebechet e voe dezhañ klask sikour ar jeneral amerikan Benedict Arnold (1741–1801) da godianañ gant ar Saozon e kreñvlec'h West Point, e stad New York.
Yaouankiz
Ganet e voe John André e London d'an 2 a viz Mae 1750, mab da Antoine André, ur marc'hadour protestant pinvidik deuet eus Geneva (Suis) ha d'e wreg Marie-Louise Girardot eus Pariz (Bro-C'hall). Skoliataet e voe e St Paul's School ha Wesminster School e Londrez, hag e Geneva. E-pad ur prantad berr e voe dimezet d'ar skrivagnerez Honora Sneyd (1751–1780) ; biskoazh ne voent euredet avat. E 1770, oadet a 20 vloaz, ez eas da soudard er British Army ma voe anvet da letanant er 7 rejimant Troadeien (Royal Fuzileers) dindan urzhioù Lord Robert Bertie (1721–1782) betek 1754, hag al letanant-jeneral Richard Prescott (1725–1788) da c'houde, e Kanada Breizhveuriat.
Remzad
E miz Du 1775, al letanant John André a voe paket e Fort Saint-Jean (Québec) gant ar jeneral amerikan Richard Montgomery (1738–1775) ha dalc'het e Lancaster]] (Pennsylvania). Dre m'en devoa roet e c'her da na dec'hout kuit e voe lezet da vourrañ e kêr betek ma voe lakaet en e frankiz en-dro e 1776, en eskemm ouzh ur prizoniad amerikan. D'an 18 a viz Genver 1777 e voe anvet da gabiten er 26 Troadeien, ur rejimant skosat.
Dre ma oa barrek war an tresañ, al livañ, ar c'hanañ hag ar sevel gwerzennoù fentus e voe brudet ha karet koulz e metoù an drevadennerien hag e hini an Amerikaned e Philadelphia hag e New York dalc'het gant al Lu saoz. Ur skrivagner e voe ivez, ha kalz eus lizheroù ar jeneral saoz Sir Henry Clinton (1730–1795) a voe skrivet gantañ. Dre e youankiz e London hag e orin e ouie alamaneg, galleg hag italianeg ouzhpenn ar saozneg. Gantañ e voe prientet ar Mischianza ("kemmesk" en italianeg), ur gouel a voe e Philadelphia d'an 18 a viz Mae 1778 en enor d'ar jeneral saoz Sir William Howe (1729–1814) hag en devoa roet e zilez evit distreiñ da Vro-Saoz.
E-pad tost da nav mizvezh e chomas John André e ti an Amerikan Benjamin Franklin (1706–1790) ; diwar urzh ar major-jeneral saoz Charles Grey (1729–1807) e kasas traezoù prizius gantañ pa guitaas Breizhveuriz kêr Philadelphia d'an 18 a viz Mezheven 1778. E-touez ar preizh e oa ur poltred eus B. Franklin gant al livour saoz Benjamin Wilson (1721–1788), a voe restaolet gant diskennidi ar major-jeneral da SUA e 1906 da geñver 200 deiz-ha-bloaz ganedigezh ar skiantour meur ; en Ti Gwenn emañ ar poltred bremañ.
Spier
E 1779, oadet 29 bloaz, e voe anvet John André da adjudant-jeneral al Lu saoz en Amerika, gant ar renk a vajor. E miz Ebrel e voe fiziet ennañ Servijoù Kuzh Breizh-Veur en Amerika. Bloaz goude, e 1780, e kemeras perzh e seziz Charleston (South Carolina), kentañ kammed ar jeneral Clinton en aloubadeg ar Su. En hevelep mare avat e oa bet J. André o kevraouiñ gant penn kreñvlec'h West Point, ar jeneral amerikan Benedict Arnold, dre hanterouriezh Peggy Shippen, gwreg ar jeneral. Ken disouezhet e oa B. Arnold ma asantas kodianañ West Point d'ar Saozon en eskemm ouzh 20 000 Lur saoz (3 739 063 $ e 2019, da lavarout eo 3 400 528 € ), ar pezh a roje tro d'ar British Army da zisrannañ Bro-Saoz Nevez diouzh ar peurrest eus an trevadennoù.
D'an 20 a viz Gwengolo 1780 ez eas John André war bourzh al lestr-brezel saoz Vulture da bignat gant ar stêr Hudson davet B. Arnold. En noz war-lerc'h ez eas ur vagig bet pourchaset gant ar jeneral betek ar Vulture, kaset gant Joshua Hett Smith ; daou vreur a oa ouzh ar roeñvoù. Da J. H. Smith e oa bet lavaret un dra bennak gant B. Arnold a-zivout pal an droiad, ha gevier e oa : ur gefridi a-du gant an emsav amerikan e vije ; pa savas arvar en daou vreur e voent gourdrouzet gant ar jeneral, a lavaras o herzel. Pan erruas J. André war glann gleiz ar stêr e teuas ar jeneral war varc'h d'e gerc'hat, en ur gas ur marc'h all evit e gouviad. Kendiviz a voe etre an daou zen er goadeg e-kichen kêr Stony Point betek tarzh-an-deiz. Goude-se e voe ambrouget B. Arnold gant J. André betek ti J. H. Smith e West Haverstraw, e Stad New York hiziv. D'an 22 a viz Gwengolo, da veure, soudarded hag a oa war glann dehoù ar stêr Hudson dindan urzhioù ar c'horonal amerikan James Livingston (1747–1832) a dizhas ar Vulture a-daolioù kanolioù ; ret e voe d'al lest saoz tec'hel kuit en ur lezel John André war e lerc'h. Ar jeneral Arnold a sikouras gant J. André evit treuziñ linennoù al Lu amerikan, dre bourchas dezhañ dilhad nann-soudard hag ur paseporzh en anv "John Anderson". Ouzhpenn-se e roas dezhañ c'hwec'h paperenn dornskrivet gantañ hag a ziskoueze penaos kemer kreñvlec'h West Point, ar pezh a oa didalvez peogwir e ouie dija ar jeneral saoz Clinton a-zivout stumm ha difennoù al lec'h. D'an 23 a viz Gwengolo en em gavas an tec'her e-kichen Tarrytown (Stad New York hiziv) pa voe harzet gant tri den armet, anvet John Paulding, Isaac Van Wart ha David Williams. Abalamour ma oa gwisket unan anezho gant mantell ur soudard alaman e kredas da J. André e oant Amerikaned feal d'ar gurunenn saoz. Pa lavaras dezho e oa un ofiser breizhveuriat anezhañ e responjont e oant Amerikaned hag e oa ar marc'heger o frizoniad. Neuze e lavaras J. André dezho e oa un ofiser amerikan anezhañ, en ur ziskouez e baseporzh : diouzhtu e savas arvar en tri den, furchet e voe o frizoniad ha kavet paperoù Benedict Arnold en e loer ; Paulding hepken a ouie lenn, met ne welas ket trubarderezh ar jeneral amerikan. John André a ginnigas dezho e varc'h hag e eurier en eskemm ouzh e frankiz, met nac'het e voe ar gwin-marc'had pa gomprenas Pauling e oa ur spier eus an den o devoa paket. Kaset e voe J. André da benngarter al Lu amerikan e Sand's Hill (Armonk, New York, hiziv) nepell diouzh North Castle war bevenn Connecticut. E North Castle e voe bac'het ar prizoniad a-raok bezañ kaset a-dreuz ar stêr Hudson betek Tappan, ma anzavas piv e oa e gwirionez.
Mat e voe an traoù evit John André pa zivizas al letanant-koronal James Jameson (1751–1810) e gas d'ar jeneral Arnold. Trenkaat a rejont avat pa zeuas ar major Benjamin Tallmadge (1754–1835), penn servijoù kuzh al Lu amerikan, da c'houlenn ma vije dalc'het ar prizoniad : gouzout a rae Tallmadge e oa un ofiser uhel el Lu amerikan war-nes treiñ war-du Breizhveuriz, met ne ouie ket c'hoazh piv e oa. Ne oa ket al letanant-koronal Jameson evit krediñ e c'hellje Benedict Arnold bezañ un treitour d'e vro, neuze e kasas ar c'hwec'h paperenn a oa bet gant John André d'ar jeneral George Washington, hag e kasas keloù d'ar jeneral Arnold diwar-benn kement a oa o c'hoarvezout. Ne felle ket da J. Jameson e vije foeltret e red-micher en arme en abeg m'en devije kredet e gaou e oa un trubard eus e jeneral. Goude resevet ar c'heleier e tec'has Benedict Arnold war-du Breizhveuriz. Dizale ez erruas G. Washington e West Point : souezhet e voe pa welas e oa bet lezet difennoù al lec'h da vont war ziskar, ar pezh a oa un tamm eus raktres B. Arnold e gwirionez ; souezhet ha brouzet ivez e voe pa ne oa ket deuet Benedict Arnold d'e zegemer. Un eurvezh bennak diwezhatoc'h e resevas displegadennoù digant ar major Tallmadge ; soudarded a voe kaset da herzel an trubard, en aner avat. Ur c'hengor 14 ofiser uhel hag ur barner a voe bodet gant G. Washington da zivizout diwar-benn ar Saoz John André. Evit en em zifenn e vreutaas hennezh e oa bet o lorbiñ un ofiser enebour, ar pezh a lavaras bezañ ur gorvigell-vrezel ; ne glaskas avat teurel ar bec'h war B. Arnold. Lavarout a reas ivez en devoa gwir da dec'hout kuit gant dilhad nann-soudard peogwir e oa ur prizoniad-brezel. Disklêriañ a reas ne oa ket bet e-sell da dreuziñ linennoù al Lu amerikan. D'an 29 a viz Gwengolo 1780 e voe tamallet dezhañ bezañ bet a-dreñv al linennoù amerikan, treuzwisket ha dindan ur falsanv, ar pezh a rae ur spier anezhañ, ha dre lezennoù ar brezel er bed e ranke bezañ kondaonet d'ar marv. Sir Henry Clinton, a oa o terc'hel New York, a reas kement a c'hallas evit saveteiñ e warezed ar major John André, met nac'hañ a reas ouzh an Amerikaned daskor ar jeneral Benedict Arnold dezho, daoust ma ne oa ket evit gouzañv an den-se. John André a c'houlennas digant G. Washington bezañ fuzuilhet evel un denjentil kentoc'h eget bezañ krouget evel un torfedour, hogen krouget e voe evel ur spier hervez lezennoù ar brezel d'an 2 a viz Here.
Villavallelonga
Villavallelonga zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
María Luisa Cáceres Díaz de Arismendi
He buhez
Ganet e oa en Caracas - Venezuela d'ar 25 a viz Gwengolo 1799. Merc'h e oa da José Domingo Cáceres, a orin eus Kanariez, ha d'e bried Doña Carmen Díaz. Badezet e voe en iliz Santa Rosalía, en Caracas. He zad a oa istorour ha kelenner latin, ha skol a reas d'e vugale. Daou vreur yaouankoc'h he doa, Félix ha Manuel Cáceres. Hi avat ne voe ket desket bras evelto, rak en amzer-se ne zeree ket nemeur reiñ deskadurezh d'ur plac'h savet da c'henel bugale he fried, met lenn ha skrivañ a ouie, ha deskiñ a reas karout he bro. Sachañ an evezh a rae gant he c'hoantiz hag he doareoù kuñv.
Guérin II
Guérin II, anvet ivez Guérin de Provence (an eil goude e dad) ha Garin e galleg, Warin, Werner e germaneg, Guarnarius, Warinus, Werinus e latin (? - 853) a voe kont Mâcon.
María Luisa Cáceres Díaz de Arismendi
He buhez
Aloubet e voe Spagn gant armeoù Napoleon a roas ar gurunenn d'e vreur Giuseppe Buonaparte. E trevadennoù Spagn, en Amerika, e oa tomm an holl ouzh ar brezel dieubiñ a oa krog e Spagn. E Venezuela e kavas d'an drevadennerien e oa un dro eus ar re vravañ d'den em zistagañ diouzh Spagn tra ma oa gwanaet, hag un toullad emsavadegoù a voe a bep tu. Renet e oant gant Francisco de Miranda, en devoa kemeret perzh en Dispac'h gall hag e brezel Amerika. E Gouhere 1811 ec'h embannas Venezuela e oa dieubet diouzh Spagn. Da-heul e tarzhas ar brezel evit frankiz Venezuela. En 1812 e krenas an douar e Caracas, ma edo Luisa hag he zud o chom, ha distrujet e voe kêr. Diskaret e voe Kentañ Republik Venezuela abalamour d'un emsavadeg llaneros. Eil Republik Venezuela a voe embannet d'ar 7 a viz Eost 1813, ne badas nemet un toullad mizioù, ha diskaret e voe ivez.
Guérin II
Mab e oa da Warin Iañ Aovergn, kont Aovergn, Chalon, Autun, Arle, Provañs, Bourgogn ha Toloza. Eus skourr Chalon an Tiegezh Vergy e Bourgogn e oa, alese an anvioù germanek.
María Luisa Cáceres Díaz de Arismendi
He buhez
E 1814, pa ne oa ket María Luisa 15 vloaz c'hoazh, e voe goulennet he dorn gant ar c'horonal yaouank brogar Juan Bautista Arismendi, intañv goude marv e wreg, Doña María del Rosario Irala.
Ankoù
1814 a voe ur gwall vloaz d'ar republik nevez ha d'an tiegezh Cáceres. D'ar 6 a viz Meurzh e voe arsailhet gwarnizon Ocumare gant arme ar roueelour Francisco Rosete ha lazhet e voe tad Luisa a oa deuet di goude bet pedet gant e vignon Juan José Toro, komandant.
Komandantiezh an arme, en Caracas, e-lec'h ma oa ar c'horonal Juan Bautista Arismendi, a aozas neuze un droiad brezel gant studierien yaouank, hag a erruas d'ar 14 da sikour ar vrogarourien a oa gronnet en Ocumare. E-touez ar soudarded deuet da skoazellañ e oa Félix Cáceres, breur Luisa. Faezhet e voe soudarded Arismendi, prizoniet e voe Félix, ha lakaet d'ar marv d'ar 16 a viz Meurzh.
Goude ar faezhadennoù hag argadenn José Tomás Boves hag e “Legión infernal” e rankas arme ar vrogarourien kuitaat kêr Caracas; d'ar 7 a viz Gouhere 1814 e krogas ar giladeg war-zu ar reter, dindan Simón Bolívar ha José Félix Ribas (anaveet en istor ar vro evel Emigración a Oriente); entre an divroerien e oa an tiegezh Cáceres, mervel a reas darn, ma ne chomas nemet hi, he mamm, hag ur breur. Tremen a reas an divroerien dre Varcelona, ha mont etrezek Cumaná ma errujont e dibenn miz Eost. Ne voent ket sioul pell amzer rak dont a reas Boves da gemer kêr.
Kalzig anezho ac'h eas da Enez Margarita ma c'halle Arismendi kinnig un tamm surentez. Klask a rae ar c'horonal Arismendi war-lerc'h an tiegezh Cáceres, en devoa anavezet ha darempredet ur pennad en Caracas da nedeleg de 1813, kinnig a reas dezho dilhad ha bod, ha skoazell.D'ar 4 a viz Kerzu 1814 e timezas Luisa Cáceres d'ar c'horonal Juan Bautista Arismendi.
Kraouiet e Isla de Margarita
E 1815 e oa bet anvet Arismendi da c'houarnour an Enez Margarita pan erruas eno ar jeneral roueelour Pablo Morillo gant ul lestraz biskoazh ken bras e Venezuela. Heskinañ ar vroadelourien a veze graet gant ar Spagnoled, er Republik nevez. E-pad un toullad mizioù e voent o chom nepell diouzh La Asunción, dindan evezh ha gwask ar pennadurezhioù spagnol evel holl vroadelourien an enez.
En Gwengolo 1815 e voe roet urzh da vac'hañ Arismendi. Hennezh a dec'has hag a guzhas gant ur mab dezhañ e menezioù Copey. D'ar 24 a viz Gwengolo e voe harzet Luisa, ha hi dougerez, evit lakaat he fried da blegañ, ha bac'het e ti an tiegezh Amnés, ha goude kaset d'ur vac'h a oa er Castillo Santa Rosa en la Asunción. En toull teñval-se, hep sklêrijenn, eus ar c'hreñvlec'h, e krogas heskinerezh ar soudarded a veze o harellat Luisa dizehan met ne blegas ket an harozez. Ur gward a veze oc'h eveshaat betek he fiñv disterañ, ha rediet e veze da zebriñ ar fallvoued a veze roet. Chom a rae Luisa en he c'hoazezdeiz ha noz hep fiñval abalamour da chom hep sachañ evezh ar gward. Un deiz e tremenas aluzener ar c'hreñvlec'h dirak he dor p'edo o tistreiñ eus e oberoù, hag e chomas da sellout outi. Truez outi en doe, ha goulenn ma vije kaset dezhi boued eus e gêr-eñ, ma vije tennet ar gward dirak an nor, ha ma vije roet gouloù dezhi.
E Philadelphia, SUA
D'an 3 a viz Mae 1818 ec'h erruas e Philadelphia ma anaveze tiegezh an amiral ha brogarour Lino Clemente, divroet e SUA, a roas harp dezhi.
En Caracas edo o chom betek an deiz ma varvas, d'an 28 a viz Mezheven 1866, goude gwelout he bro dieubet diouzh trevadennerezh Spagn.
Peggy Lee
Peggy Lee (Jamestown, North Dakota, 26 Mae 1920 – Los Angeles, 21 Genver 2002), Norma Deloris Egstrom e anv gwir, a oa ur ganerez stadunanat eus ar bloavezhioù 1950 betek ar bloavezhioù 1970. Sonaozerez hag aktourez e oa ivez. Kanañ a reas gant laz Benny Goodman.
Ar seizhvet eus eizh bugel Marvin Olof Egstrom, a laboure er gompagnunezh Midland Continental Railroad, hag e bried Selma Amelia Anderson e oa Norma "Peggy Lee" Egstrom. Luterianed e oa he zud, he zad svedat-amerikan, he mamm norvegat-amerikan. Pa oa pevar bloaz e varvas he mamm, hag addimeziñ a reas he zad d'ur vaouez anvet Minnie Schaumberg Wiese.
Carlo Ferdinando an Div Sikilia
Carlo Ferdinando an Div Sikilia, pe Carlo Ferdinando di Borbone-Due Sicilie (Palermo, 10 Du 1811 – Torino, 22 Ebrel 1862) a oa ur priñs italian, ha priñs Capua e Rouantelezh an Div Sikilia.
Eil mab ar roue Francesco Iañ an Div Sikilia e oa ; María Isabel Spagn e oa e vamm. E 1836 e reas un dimeziñ morganatek, ma rankas bevañ en harlu goude.
Eured ha bugale
D'ar 5 a viz Ebrel 1836 ec'h euredas da Benelope Smyth, merc'h Grice Smyth eus Ballynatray, Kontelezh Port Láirge, en Iwerzhon e Gretna Green, Bro-Skos.
Daoust da se e c'houlennas aotre digant arc'heskob Canterbury da zimeziñ (pe addimeziñ) d'an dimezell Smyth en iliz St. George, e Hanover Square.
D'an 12 a viz Mae 1836, gant e vreur Ferdinando II an Div Sikilia,  e voe embannet un dekred da gadarnaat diviz o zad Francesco Iañ an Div Sikilia, graet e 1829,   a embanne e ranke an holl dud a ouenn roueel goulenn asant ar roue a-raok dimeziñ, ha ne vije anavezet an dimezioù diasanti.
Harluet eus ar rouantelezh ez eas ar c'houblad da chom da Enez Malta.
Daou vugel o doe :
Gallus
Gallus zo
Lazhadeg an Templo Mayor
Lazhadeg an Templo Mayor, anvet ivez Lazhadeg Alvarado, a c'hoarvezas d'an 22 a viz Mae 1520, e kêr-benn an Azteked, Tenochtitlan da vare Aloubadeg Mec'hiko gant ar Spagnoled, e-pad lidoù gouel Toxcatl. Diouennet e voe noblañs an Azteked e-doug an darvoud-se. Pa oa Hernán Cortés e Tenochtitlan e klevas e oa Spagnoled all oc'h erruout en aod. Deuet e oa Pánfilo de Narváez eus Kuba gant urzhioù da herzel anezhañ. Rediet e oa Cortés da guitaat ar geoded da stourm oute. E-keit ha ma oa aet kuit, Moktezuma a c'houlennas digant ar besgouarnour Pedro de Alvarado an aotre da lidañ Toxcatl (ur gouel aztek en enor da Dezcatlipoca, unan eus o doueed pennañ, a veze aberzhet un den ennañ evel boaz e sevenadur poblek an Azteked, en degouezh-se ur gwaz yaouank. Goude deroù ar gouel avat e lakaas Alvarado lazhañ holl ar vrezelourien hag an noblañsed a gemere perzh ennañ en Templ Meur. An nebeud re a deuas a-benn da dec'het al lazhadeg o pignat dreist ar mogerioù a roas da c'hoût d'an holl ar pezh a oa c'hoarvezet.
Hervez ar Spagnoled e klaskas ar gonkistadored mirout na vefe aberzhet un den en Templo Mayor. Hervez an Azteked e oa alan ar Spagnoled war an aour douget gant an Azteked a gemere perzh el lidoù. Daoust d'an dizemglev diwar-benn an abeg en doa broudet Alvarado, emañ a-du an div zanevell da lavaret e oa dizarmet ar berzhidi hag e krogas al lazhadeg hep berz ebet hag hep bezañ broudet.
Enebet e oa an Azteked ouzh ar Spagnoled dija abalamaour ma oant en o c'heoded ha ma talc'hent Moctezuma dindan gward. Pa zistroas Cortés hag e dud, en o zouez ar re a oa deuet dindan Narváez, en em savas an Azteked a-enep ar Spagnoled. Rediet e oa ar gonkistadored da guitaat ar geoded, e-doug ar pezh a anvont an "nozvezh trist" (La Noche Triste), goude bezañ kollet ar pep brasañ eus o soudarded, lazhet en emgann pe tapet hag aberzhet.
Villalago
Villalago zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Lazhadeg an Templo Mayor
Al lazhadeg kontet gant un Aztek
Homañ zo ul lodenn eus danevell un Aztek :
Saint-Hilaire-le-Vouhis
Saint-Hilaire-le-Vouhis  a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Gabadi
Gabadi (Gabat en okitaneg, e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donapaleu, e proviñs Nafarroa Beherea (pe Benafarroa), en Iparralde, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù.
-236
Diwar-benn ar bloavezh 236 kent JK en deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù e 236 kent JK
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù e 236 kent JK
Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur
Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur (saozneg: British Indian Ocean Territory, berradur: BIOT) a zo un tiriad tramor eus ar Rouantelezh-Unanet lec'hiet e Meurvor Indez, hanter-hent etre Afrika hag Indonezia, er su da Inizi Maldivez. Diego Garcia eo ar gêr-benn. Ur pikol bon eus arme ar Stadoù-Unanet a zo diazezet eno, hag estreget soudarded ha tud o labourat evito n'eus den ebet ken o vevañ en inizi. Hiziv an deiz e klot an tiriad-se gant Inizi Tchagos.
San Demetrio ne' Vestini
San Demetrio ne' Vestini zo ur gumun eus Italia, e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Jacques Davy du Perron
Jacques Davy du Perron (15 a viz Du 1556 e Saint-Lô - 6 a viz Kerzu 1618 e Bagnolet) a oa un eskob, un diplomat hag ur barzh gallek.
Gallen
thumb|220px|Sant Gall
Gallus (e latin), pe Gall (e brezhoneg), pe Gallen (en alamaneg), ganet war-dro 550 ha marvet war-dro 646, a oa ur manac'h iwerzhonat hag a echuas e vuhez e Suis.
Diskibl e oa da Sant Koulman, ha gantañ ez eas da avielañ an douar-bras. Pan eas Koulman da vetek Italia en 612, e oa klañvet Gall ma rankas chom e Suis. Bevañ a rae er c'hoad er mervent d'ar Bodensee, nepell diouzh eienenn ar stêr Steinach. Mervel a eure war-dro 646-650 en Arbon. Lidet e vez d'ar 16 a viz Here.
Goude e varv e voe savet un iliz vihan, a deuas da vout Abati Sant Gall, ma voe savet buhezskridoù dezhañ hervez giz an amzerioù-hont. Ur gêr a voe savet nepell, anvet Sankt Gallen.
Enoret eo e meur a lec'h e Breizh ivez.
Kastell Pondi
thumb|Ar [[Gwenn-ha-Du dirak Kastell Pondivi]]
Kastell Pondivi, anvet ivez Kastell ar Roc'haned a voe savet e Pondivi er XVvet kantved hag er gant tiegezh Roc'han.
Istor
Ur c’hastell kentañ a voe savet e Pondivi en, war a seblant, gant noblañsoù tiegezh Porc'hoed. Gant Alan II Roc'han e voe savet war ribl ar Blavezh ur c’hastell anvet ar Sal, e 1128. Distrujet e voe ar c’hastell-se e miz Du 1342 gant soudarded saoz ar roue Edouarzh III e-pad Brezel hêrezh dugelezh Breizh. Gant mein ar rivinoù e voe savet ur gouent e-kichen. Goude ar Brezel hêrezh e teuas Pondi da vezañ kêr-benn douaroù beskonted Roc'han. Lakaet e voe sevel ur c’hastell nevez gant ar beskont Yann II Roc'han, mab-kaer d’an dug Frañsez II hag enebet outañ, pa oa savet a-du gant roue Bro-C'hall, Charlez VIII. Kroget e voe al labourioù e 1479 hag echuet e voent e 1488. En amzer-se en em astenne kêr Bondi etre ar c’hastell er biz hag an iliz-parrez er mervent.
Santo Stefano di Sessanio
Santo Stefano di Sessanio zo ur gumun eus Italia  – e proviñs L'Aquila, en Abruzzo.
Kastell Pondi
Istor
Protestanted e teuas da vezañ aotrouien tiegezh Roc'han hag er e voe Pondivi unan eus kreñvlec’hioù ar Brotestanted e Breizh. E-pad ar Brezelioù a Relijion e voe lakaet seziz war ar c’hastell gant soudarded Dug Mercœur, harpet gant soudarded spagnol. E 1603 e voe graet un dugelezh eus beskontelezh ar Roc’haned gant ar roue Herri IV, hag en em ziazezañ a reas Herri II Roc'han e kastell Pondivi. En e voe atredet ar fozioù. E 1621 ne oa mui nemet tri zour hag e 1781 e oa un eil tour o kinnig kouezhañ en e boull. E-kerzh an Dispac'h Gall e voe lakaet ar c’hastell da vezañ ul lez-varn.
E 1940 e voe savet, e kastell Pondi, gant pennoù Strollad Broadel Breizh, Frañsez Debauvais, Olier Mordrel, Marcel Guyesse ha Célestin Lainé, Kuzul Broadel Breizh, un doare gouarnamant da c’hortoz evit ur Vreizh dizalc’h. Un 200 den bennak a gemeras perzh er vodadeg-se. Dilennet e voe Debauvais e penn Kuzul Broadel Breizh. Embannet e voe un disklêriadur awenet gant mennozhioù faskour ar gelaouenn Stur, renet gant Mordrel, Disklêriadur Pondi a ginnige sevel e Breizh ur renad kar da hini Franco e Spagn.
Savouriezh
Emañ ar c’hastell war un dorgennig, dreist ar Blavezh, en hanternoz d’ar gêr gozh. Stumm ur c’harrez zo gantañ gant tourioù er c’hornioù ha fozioù en-dro d’ar mogerioù-kreñv. Savet e voe er bloavezhioù 1480, en un amzer ma voe kroget da ober gant kanolioù da lakaat seziz war ar c’hestell. Hiziv ez eus c’hoazh daou dour bras gant balegoù-tarzhelloù. Un hent-tro toet brav zo war ar mogerioù. Mont a reer e-barzh ar c’hastell dre ur pont diloc’h ha n’eo ket dre ur pont-gwint.
Lakaet e oa bet kastell Pondivi da vonumant istorel e 1953. Kempennet-mat e oa bet etre 1955 ha 1972. Perc’hennet eo bremañ gant 14 dug Roc’han, Josselin de Rohan, ha feurmet e vez da gêr Bondivi. Gweladenniñ ul lodenn vat anezhañ a c’haller.
Sara Magdalena Ernman
Sara Magdalena Ernman, anavezetoc'h evel Malena Ernman, ganet en Upsala d'ar 4 a viz Du 1970, zo ur ganerez svedat. Mamm eo d'an emsavarez Greta Thunberg. Kanet he doa e Kenstrivadeg Eurovision ar C'han e 2009.
Tan-gwall labouradeg Lubrizol e Rouen
Dre ma kave d'ar sindikadoù e veze kuzhet petra oa er moged e voe divizet manifestiñ d'ar Meurzh 1añ a viz Here 2019 e kêr Rouen.
Emeur o klask gouzout ha danvezioù skinoberiant a oa el labouradeg.
D'an 29 e oa erru ar goumoulenn en Izelvroioù goude tremen dre Velgia.
Sonerezh surf
Ar sonerezh surf zo un is-doare eus ar sonerezh rock a liammer alies ouzh sevenadur ar surf, dreist-holl e Su Kalifornia. Brud bras en doa bet etre 1962 ha 1964.
Zentrygon costaricensis
Zentrygon costaricensis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.
Sonerezh surf
Rock binvioù arzourien evel Duane Eddy, Link Wray ha The Ventures a voe kaset pelloc'h gant Dick Dale, a lakaas ouzhpenn ur reverb "gleb" heverk, ur picking fonnus a-bep-eil ha levezonoù eus ar Reter Nesañ hag eus Mec'hiko. Produet en doa ar verzh rannvroel Let's Go Trippin' e 1961 o lañsal giz ar sonerezh surf, heuliet gant kanaouennoù mestal Misirlou (1962). Par da zDale hag e zDel-Tones e oa deuet ar brasañ eus ar strolladoù sonerezh surf kentañ eus Su Kalifornia, evel The Bel-Airs, The Challengers hag Eddie & The Showmen. E-touez an dekvet kanaouenn gwerzhetañ e oa erruet kanaouenn The Chantays Pipeline e 1963 tra m'en doa graet berzh Wipe Out gant Surfaris (1963) e roll 1965 ar Billboard.
Zentrygon costaricensis
Anvet e voe Geotrygon costaricensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1868) gant an evnoniour amatour stadunanat George Newbold Lawrence (1806-1895).
Sonerezh surf
Berzh brasañ ar sonerezh surf a oa deuet gant sonerezh mouezhiet ar strollad The Beach Boys, bodet e 1961 e Su Kalifornia. En o albomoù kentañ e oa sonennoù binvioù (lod anezho adkemeret diwar labour Dick Dale) ha kanaouennoù mouezhiet a denne muioc'h d'ar rock 'n' roll ha d'an doo wop pe heson tost strolladoù-mouezh evel Four Freshmen. Berzh kentañ the Beach Boys a voe Surfin' e 1962. Evelato e lavarer e oa echu gant giz ar sonerezh surf ha red-vicher ar strolladoù-se pa oa deuet amzer an Aloubadeg Vreizhveuriat e 1964 : hogozik an holl verzhioù surf a oa bet enrollet hag embannet etre 1961 ha 1965. Ar Beach Boys hepken a zeuas a-benn da zelc'her berzh da c'houde, oc'h embann albomoù ha singloù gouest da geveziñ gant reoù The Beatles, evel an albom Pet Sounds e 1966.
Zentrygon costaricensis
Annez
Kavout a reer ar spesad e koadeier gleb menezioù Costa Rica ha kornôg Panamá.
Gian Giacomo Trivulzio
Gian Giacomo Trivulzio (Milano, 1440 – Arpajon, Bro-C'hall, Kerzu 1518) a oa un uhelad, condottiero gwelf ha politiker italian. Perzh a gemeras e kentañ brezelioù Italia.
Mab e oa da Antonio Trivulzio (?-1454) ha Francesca Visconti.
Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas :
Maurícia Leonor Portugal
Maurícia Leonor Portugal (Delft, 10 Mae 1609 - Bergen op Zoom, 25 Mezheven 1674), anavezet ivez evel Mauritia Eleonora do Crato, a oa ur briñsez portugalat.
Pop rock
Ar sonerezh pop rock zo ur sonerezh rock a laka muioc'h a bouez war ar skrivañ kanaouennoù a-vicher hag an enrolladennoù peurlipet. Deuet e oa war-wel e fin ar bloavezhioù 1950 evel ur choaz all e-keñver ar rock 'n' roll boas, ha gwelet a c'heller anezhañ evel un doare disheñvel-mik kentoc'h eget ur sonerezh a ya war-zu ar pop ha war-zu ar rock war un dro Enebourien ar pop rock a lavar alies eo ur mod kenwerzhel da seniñ rock ha n'eo ket gwirion. .
Abaoe deroù an e implijer er saozneg hag e yezhoù all ar ger pop da gaozeal diwar-benn sonerezhioù a ra berzh, met adalek ar bloavezhioù 1950 e oa bet implijet muioc'h-muiañ evit un doare-sonerezh nevez, graet evit ar yaouankizoù, ha kinniget alies evel ur choaz dousoc'h e-keñver ar rock 'n' roll. Adalek 1967 e oa bet implijet muioc'h en enebiezh d'ar sonerezh rock, da gaozeal diwar-benn ur sonerezh graet evit ar marc'had, ne oa ket ken padus met digor d'an holl. Er c'hontrol e veze gwelet ar sonerezh rock evel unan a lakae pouez war labourioù astennet, albomoù dreist-holl, e-lamm ouzh is-sevenadurioù, evel eneb-sevenadur ar bloavezhioù 1960, o lakaat pouez war an dalvoudegezh arzel ha gwirionez ar sonerezh, ar sonadegoù dirak ar publik, barregezh gant ar vouezh hag ar binvioù-sonerezh, o kas araokadurioù kentoc'h eget heuliañ gizioù hepken. Evelato eo bet atav heñvel ar pop ouzh ar rock e-keñver son, binvioù ha temoù ar c'hanaouennoù zoken.
Ar mare e fin ar bloavezhioù 1950 ha deroù ar bloavezhioù 1960 a zo bet gwelet alies evel ur hiatus evit ar rock 'n' roll. Lakaet eo bet war-wel koulskoude gizioù ha nevezenti ganet er mare-se o doa graet posupl d'an doare-sonerezh da emdreiñ da c'houde,. Tra ma veze graet berzh er roc'k 'n' roll kentañ, dreist-holl gant ar rockabilly, gant arzourien gourel ha gwenn e oa deuet ar merc'hed hag ar re zu da gemer muioc'h a bouez d'ar mare-se. Ne oa ket aet ar rock 'n' roll diwar-wel neuze ha lod eus e energiezh a c'helled santout en dañs twist e penn-kentañ ar bloavezhioù 1960, gant skouer Chubby Checker.
Gant Cliff Richard e oa bet graet ar berzh breizhveuriat kentañ er rock 'n' roll gant ar ganaouenn Move It, o tiorren son ar British rock da zont E deroù ar bloavezhioù 1960 e oa e strollad-harpañ The Shadows an hini a rae ar muiañ a verzh e-touez ar re a sone rock binvioù. Tra m'edo ar rock 'n' roll o vont da bop skañv ha balladoù e komañse strolladoù rock breizhveuriat da seniñ e kluboù, levezonet kalz gant sonerien gentañ ar blues-pop evel Alexis Korner, o kas ur sonerezh nerzhusoc'h eget ar pezh a gleved gant ar ganerien wenn amerikan. .
Pouezus e oa bet ivez donedigezh ar sonerezh soul er c'henwerzh, diorroet diwar ar rythm and blues gant traoù adtapet diwar ar gospel hag ar pop, kaset gant arzourien evel Ray Charles ha Sam Cooke adalek kreiz ar bloavezhioù 1950 hag adalek ar bloavezhioù 1960 gant Marvin Gaye, James Brown, Aretha Franklin, Curtis Mayfield pe Stevie Wonder o doa komañset da gaout ur berzh ledanoc'h. Lakaet ez eus bet pouez war araokadurioù teknik c'hoarvezet d'ar mare-se, evel al labour elektronel a raed war ar son (gant John Meek da skouer) ha doareoù-produiñ kemplezh evel Wall of Sound Phil Spector.
Pierre Abélard
Pierre Abélard, Abailard e galleg (1079-1142), Abalard e Barzaz Breiz, a oa ur prederour hag ur skrivagner latin genidik a Vreizh er Grennamzer.
Buhez
Ganet e voe er Palez, nepell diouzh Naoned. Mont a reas war ar studi. Ergerzhout a reas Bro-C'hall, ha studiañ gant ar prederour Roscellinus (~1050 – ~1121) e Compiègne a-raok mont da Bariz da gelenn.
Brudet eo e garantez ouzh e wreg Loiza (~1092 – ~1164), ar mab o devoe, al lizhiri a skrivjont an eil d'egile, hag an doare kriz ma voe kastizet abalamour da se : spazhet e voe war urzh eontr Loiza, ar chaloni Fulbert.
Logroño
Logroño zo ur gêr eus Spagn, kêr-benn proviñs ha kumuniezh La Rioja.
Emañ war lez ar stêr Ebro (42° 28' N, 2° 27' K) ha 386 m a-us live ar mor. E Genver 2015 e oa 151,344 a dud o chom e Logroño, war ur gorread 79,6 km².
Darempredet e vez Logroño gant kalzik touristed rak war Hent Sant Jakez emañ.
Pouezus eo gounidegezh ar gwini ha kenwerzh ar gwin e La Rioja ha pouezus eo ivez, da-heul, evit Logroño, kêr-benn ekonomikel ar vro.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Logroño gant ar c'hêrioù-mañ : Liammoù he deus ivez gant :
Margherita Farnese
Margherita Farnese (Parma, 7 a viz Du 1567 – Piacenza, 13 a viz Ebrel 1643) a oa ur verc'h da Alessandro Farnese, dug Parma ha Piacenza, ha d'e bried Maria d'Aviz, nizez d'an impalaer santel Karl V. Anvet e voe Margherita, diwar-lerc'h anv he mamm-gozh, mamm he zad, Marc'harid Aostria, bastardez d'an impalaer.
Eured
D'an 2 a viz Meurzh 1581, e Piacenza, e timezas Margherita Farnese, 13 vloaz anezhi, da Vincenzo Gonzaga, mab da Guglielmo Gonzaga, dug Mantova ha da Eleonora d'Austria. Pal an eured e oa moarvat krouiñ un emglev padus etre Farnese ha Gonzaga a-enep da Firenze hag ankouaat ar gasoni gozh, savet e 1547 entre an daou diegezh pa iriennas Ferrante Iañ Gonzaga a-enep Pier Luigi Farnese, kentañ dug Parma ha Piacenza. Ha d'an 30 a viz Ebrel e tegouezhas ar priedoù nevez e kêr Mantova.
Bloaz goude, bugel ebet : ne oa ket bet sevenet an eured, dre ma oa ur si bennak e korf ar wregig moarvat. Bec'h a savas etre an daou diegezh en abeg da se : an tad Gonzaga a felle dezhañ ez afe kuit Margherita hag an tad Farnese a gave e oa un dichekadenn hag a roas da c'houzout ne oa bugel ebet abalamour d'an ozhac'h yaouank na oa ket gouest d'ober bugale. A-benn ar fin ez eas ar Farnese kozh a-du gant an torr-dimeziñ, a voe embannet d'ar 26 a viz Mae 1583. Neuze e tistroas Margherita da gêr Parma, ambrouget gant he breur Ranuccio.
Torret e voe an eured daou vloaz goude, rak ne oa ket bet sevenet an eured, dre ma oa ur si bennak e korf ar wregig moarvat. Ha kaset e voe ar wregig Margherita d'ar gouent.
Er gouent
Kaset e voe da leandi San Paolo, e Parma, hag anvet eno seurez Maura Lucenia. Diwezhatoc'h e voe abadez Sant'Alessandro.
Addimeziñ a reas Vincenzo e 1584 da Eleonora de' Medici, ha c'hwec'h bugel o devoe.
Goude 1616, goude dastum arc'hant ar gristenien vat, e c'hallas seurez Maura peurechuiñ savidigezh iliz ar sent Gervaso ha Protaso, gouestlet hiriv d'ar Santissima Annunziata, hervez mennad Giambattista Fornovo.
Film
E 1966 e voe graet ar film Una vergine per il principe, awenet gant istor Margherita, ha c'hoariet gant Vittorio Gassman, Virna Lisi hag Anna Maria Guarnieri.
Y Waun
Y Waun (Chirk e saozneg) zo ur gêr hag ur gumuniezh e kontelezh Wrecsam, e biz Kembre. Emañ war hazoù Bro-Saoz ha brudet eo Kastell Y Waun.
Etre 1282 hag ar bloavezhioù 1540, e oa pennlec'h un aotrouniezh anvet Swydd y Waun e kembraeg ha Chirkland e saozneg, enni kombodoù kozh Cynllaith, Mochnant Is Rhaeadr ha Nanheudwy. Er bloavezhioù 1540 e teuas Y Waun da vezañ ur rann eus kontelezh Dinbych ha chom a reas er gontelezh-se betek 1974. E Kontelezh Clwyd e oa etre 1974 ha 1996, hag abaoe emañ e distrig Wrecsam.
Inizi Tchagos
Inizi Tchagos pe Inizi Chagos (saozneg: Chagos Archipelago: LFE [ˈtʃɑːɡoʊs] pe [ˈtʃɑːɡəs]; Foalhavahi e dhivehieg, Phehandweep फेहंद्वीप e hindieg hag e yezhoù all Norzh India, Paeikaana Theevukal பேகான தீவுகள் e tamileg) a zo un enezeg perc'hennet gant ar Rouantelezh-Unanet, hag a ya d'ober, ent-politikel, Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur. Emaint er su da Inizi Maldivez, ur 500 km ac'haleshont, e Meurvor Indez. Seizh atoll a zo gant un tri-ugent enezenn bennak, hag ur bern kerreg kouralek all.
Anv
Dont a ra an anv Tchagos (distagadur saoznek an "ch") eus an anv portugalek Bassas de Chagas.
Istor
Kemeret e oa bet an inizi gant Breizh-Veur goude trec'het Napoleone Buonaparte. Er bloavezhioù 1960 e oa krog da sevel tachenn kirri-nij Diego Garcia evit he feurmiñ d'ar Stadoù-Unanet: evel-se eo o deus gallet mont aesoc'h da vombeziñ Afganistan hag Iran, a zo 4 000 km alese. Evel-just eo kuzh an dachenn, hag etre 1966 ha 1973 edo listri Bro-Saoz o kas tud Inizi Tchagos da Enez-Voris pe Sechelez ouzhpenn 1 000 km eus o inizi. Laosket int bet war ar c'haeoù hep displegadenn nag esper da zistreiñ biken. Klasket o deus an dud-se adkavout o gwirioù met kollet o deus o frosezioù.
Kemeridigezh ar Bastille
Kemeridigezh ar Bastille (galleg: prise de la Bastille), hag a oa bet d'ar 14 a viz Gouhere 1789 e Pariz, a oa bet unan eus darvoudoù pennañ an Dispac'h gall.
E-pad an devezh-se e voe taget toull-bac'h ar Bastille gant emsaverien, evit an hengoun istorel e voe ar c'hentañ wech ma oa bet pobl Pariz o kemer perzh da vat er reveulzi ha neuze er vuhez politikel gall.
Ar sez hag ar godianidigezh eus al lec'h-kreñv roueel a oa bet e-kerzh ur mare amsklaer e-keñver ar galloud gouarnamantel, gant ur grizenn ekonomikel drastus ha dre an dipit a oa bet gant Emvod ar Stadoù meur. Kannaded an Trede-Urzh a oa bet talet outo hag o c'houlennoù kemmadurioù hag a oa en em vodet evel Bodadeg Bonreizhañ. Ar bobl e Pariz a zo kounaret dre dilez Necker (embannet d'an 12 a viz Gouhere gant ar c'hazetenner Camille Desmoulins) ha dre ma oa bet bodet bagadoù goprsoudarded a orin estren e-kichen kêr Pariz.