cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Steve Biko
E 1972 e voe skarzhet Steve Biko eus ar skol-veur, abalamour d’e oberelouriezh politikel. E 1973 e voe forbannet gant ar gouarnamant, da lavaret eo ne oa ket aotreet da gomz ouzh meur a zen war un dro. Rankout a rae ivez chom en-dro da Ging William's Town ha ne c’halle ket mont e darempred gant kazetennerien. Difennet e oa ivez menegiñ e gomzoù. Ha kement-se e-pad pemp bloaz.
Daoust da se kendalc’has Steve Biko gant ar stourm, dre skoazellañ familhoù ar brizonidi bolitikel da skouer. En em lakaat a reas da studiañ ar gwir. Kemer a reas perzh ivez, gant luskad an Emskiant Du, en aozadur manifestadegoù hag a echuas gant Emsavadeg Soweto d’ar 16 a viz Mezheven 1976.
D’an 18 a viz Eost 1977 e voe harzet Steve Biko gant ar polis. Kaset e voe ganto da Bort Elizabeth ha jahinet e voe eno kent bezañ kaset da Bretoria, d’an 11 a viz Gwengolo. Mervel a reas antronoz, d’an 12 a viz Gwengolo 1977.
Hervez ar polis e oa marvet diwar un harz-debriñ, met gouezet e voe diwezhatoc'h e oa bet gloazet forzh pegement hag e varvas diwar ar goulioù a oa en e benn. Gant ar c’hazetenner Donald Woods, ur mignon da Steve Biko, ha gant ar bolitikourez Helen Zille e voe embannet ar wirionez diwar-benn e varv,.
Ouzhpenn 10,000 den a gemeras perzh en obidoù Biko, ha distaget e voe ur brezegenn gant an arc’heskob anglikan Desmond Tutu, a dapas Priz Nobel ar Peoc'h diwezhatoc’h
An doare ma oa marvet hag ar vrud a oa gant Biko a lakaas gouarnamantoù estren da sevel a-enep gouarnamant Suafrika. En Aozadur ar Broadoù Unanet e voe kondaonet gouarnamant Pretoria gant ar C’huzul surentez, dre ziv wech, ha votet e voe lakaat berz war ar gwerzhañ armoù da Suafrika (ratozhiadoù 417, 31 a viz Here 1977, ha 418, 4 a viz Du 1977).
Maxcy Gregg
Maxcy Gregg, ganet d'ar 1añ a viz Eost 1814 hag aet d'an Anaon d'ar 15 a viz Kerzu 1862, a oa un alvokad ha soudard en United States Army e-pad ar Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet. Goude-se e voe jeneral brigadenn e penn an arme kengevreet e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Gloazet bras e voe e-pad Emgann Fredericksburg ha mervel a reas daou zevezh war-lerc'h.
Steve Biko
En enor dezhañ
Goude e varv e teuas Steve Biko da vezañ un arouez eus ar stourm a-enep an apartheid. E miz Mae 1980 e voe embannet ur ganaouenn en enor dezhañ, anvet Biko, gant ar soner ha kaner saoz Peter Gabriel. Kanet e voe ar ganaouenn-se en-dro gant e-leizh a dud all : Joan Baez war ur bladenn e 1987, Simple Minds e 1989, Manu Dibango e 1994 ha diwezhatoc’h c’hoazh gant Ray Wilson.
E 1987 e voe savet ur film gant Richard Attenborough, anvet Cry Freedom, hag a gont buhez ha marv Steve Biko. Diazezet e oa ar film-se war daou levr skrivet gant ar c’hazetenner suafrikat Donald Woods, Asking for Troubles ha Biko.
Oleggio
Oleggio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Bernhard Christian Otto
Bernhard Christian Otto, bet ganet d'ar 6 a viz Meurzh 1745 e Niepars (Impalaeriezh santel roman german d'an ampoent) hag aet da Anaon d'an 10 a viz Du 1835 e Frankfurt (Kengevread alaman d'an ampoent), a oa un armerzhelour, ur mezeg hag un naturour alaman.
Kanton Blangy-le-Château
Kanton Blangy-le-Château a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Kumunioù
Kanton Blangy-le-Château a yae 15 kumun d'ober anezhañ:
Ur marc'hadour a Vontroulez
thumb|right|200px|Pajenn gentañ golo al levr Ur marc'hadour a Vontroulez zo titl un danevell hir (ur bajennad ha kant) gant Jakez Konan bet embannet gant Al Liamm e dibenn 1981.
Er rakskrid anezhi e kemenn an aozer d'e lennerien ez eo bet savet diwar un darvoud c'hoarvezet en triwec'hvet kantved. En abeg da c'heriennoù ha troioù-lavar eus Bro-Dreger a ra Jakez Konan ganto alies e kaver ur roll-gerioù e dibenn an oberenn.
An danevell
An ugent a viz Here emaomp hag emañ Garan Dreveur gant e hent, war e varc'h, tostik-tost ouzh Sant-Ke-Perroz. Ur stal emañ o telc'her e Montroulez gant e dad ha mont a ra da di-stern Koneri ar Merer da welet ha prest eo al lien-lin en devoa gourc'hemennet digant ar gwiader. Eno e ra ar paotr a bemp bloaz warn-ugent anaoudegezh gant div blac'h yaouank, an dimezell Gwenn ar Madeg a Dremelven hag he servijourez Yona ar Floc'h. Ne oar ket ar marc'hadour yaouank c'hoazh ec'h en em gavo e kastell Tremelven a-benn nebeut, goude bezañ bet taget gant daou laer war hent Lannuon...
Caprimulgus clarus
Caprimulgus clarus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Caprimulgidae.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika, eus gevred Soudan da Etiopia, Djibouti, Somalia ha hanternoz Tanzania.
Blackfire
Blackfire zo ur strollad sonerien navajo, er Stadoù-Unanet, hag a ra sonerezh punk rock koulz ha hini hengounel. Daou vreur (Clayton ha Klee Benally) hag o c'hoar (Jenada) zo e-barzh. Krouet e oa bet e fin ar bloavezhioù 1980. Stourm a reont evit gwirioù ar pobloù amerindian.
Kemennadennoù kreñv a vez displeget en o c'hanaouennoù a-enep gwask ar gouarnamant, cheñchamant lec'h ar poblañsoù henvroat, hag all.
E 2007 o doa enrollet ur bladenn anvet [Silence] is a weapon hag he doa graet berzh. Div bladenn zo, unan hengounel hag unan punk rock. E-kerzh an hañv 2009 o doa graet un droiad e Breizh gant ar strollad Les Ramoneurs de Menhirs da-geñver un dek sonadeg bennak.
Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg
Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg a oa anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Roazhon, departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Krouet e voe e 1993. Divodet e voe e 2017.
Emañ he sez e Sant-Albin-Elvinieg. He frezidant diwezhañ a oa Alain Fouglé, maer Finioù, abaoe 2014.
Kumunioù
E Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg ez eus 10 kumun :
Confolens
Confolens zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Charente, er rannvro Akitania-Nevez. Emañ war lez ar stêr Vienne. Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Confolentais anezho e galleg.
Kresket eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016 goude bezañ bodet gant Saint-Germain-de-Confolens evit ober ur gumun nevez.
Arondisamant Jonzac
Arondisamant Jonzac a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente-Maritime hag e rannvro Akitania-Nevez.
Agrate Conturbia
Agrate Conturbia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Arondisamant Jonzac
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 129 c'humun zo en arondisamant Jonzac bremañ.
Umbilia capricornica
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Lorenz e 1989 dindan ar memes anv.
San Gervasio
San Gervasio zo un anv-lec'h e meur a vro.
Umbilia capricornica
Taksonomiezh
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Umbilia capricornica o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Isspesadoù
Daou isspesad a zo bet diskrivet :
Bevoniezh
Kregin brav ha ral a-walc'h eo an Umbilia capricornica. Dastumet e vezont er mor don gant dragoù etre 250 ha 700 m donder.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bras-se a zo etre 64 mm ha 78 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 54 mm gour pe ramz, betek 94 mm.
Gwez (plant)
Ur wezenn zo ur blantenn goadek gant brankoù stag ouzh ur c'hef. Hervez skiantourien 'zo e rank uhelder ur blantenn bezañ 3 metrad (6 metrad hervez lod) d'ar bihanañ evit ober gwezenn anezhi.
Elfennoù a-bouez eus an natur eo ar gwez : produiñ a reont dioksigen ha digreskiñ an dioksidenn garbon en aergelc'h, skoilhoù int ouzh ar c'hrignerezh, goudor a roont d'un ekosistem en o deil ha pourveziñ a reont frouezh, koad ha keuneud... hep ankouaat o ferzh e kaerder ar maezioù.
Morfologiezh
Bep ma kresk ar wezenn e krou koad nevez tro-dro d'ar c'hoad kozh. Ma troc'her kef ur wezenn e c'heller gwelet evel-se kelc'hennoù sklaer ha teñval a-bep eil. Er metoù kerreizh (ur c'houlzad sec'h hag ur c'houlzad gleb ar bloaz) e vez ouzhpennet ur re gelc'henn (unan sklaer hag unan deñval) bep bloaz. Gant an dendrokronologiezh e c'heller dielfennañ ar c'helc'hennoù-se evit anavezet oad ur wezenn.
Ar gwez frank o stumm
Ar gwez frank o stumm zo gwez hag a zo kresket en un doare naturel. Stouet e c'hall bezañ o c'hefioù. Pa vez gwez gant ur c'hef hepken ha ma kresk ar skourroù kostez adalek an diaz e komzer eus Garenn Varrek en Diaz (GBD).
Al lañsennoù
Al lañsennoù o deus ur c'hef hepken adalek o diaz. En em gavout a reer gant kefioù evel-se rak ar skourroù a dorr o-unan pe a vez troc'het en eil war-lec'h egile.
Ar gwez lieskef
Ar gwez lieskef zo gwez hag o deus meur a gef adalek o diaz.
Er splusegoù e vez diuzet seurtoù gwez evel-se evit o c'hened.
An targosioù
An targosioù zo gwez hervek o stumm, "tev o fenn" abalamour d'an doare dibar ma vezent korvoet gwechall, pa vezent diveget ingal.
Ganto e c'halled kaout keuneud pe koat-plañsonañ; an delioù fresk goude diskoultrañ a c'helle talvezout da voueta ar chatel hag ar skourroù sec'het da voued ouzhpenn.
Gwig
Ar Gwig, adstêr d'al Leger, war e lez kleiz, e Benac'h.
Eieniñ a ra e Bodsorc'hel. 27,4 km eo e hed.
Ameno
Ameno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Christophe Cudennec
Christophe Cudennec, bet ganet d'an 3 a viz Kerzu 1959 e Brest, a zo ur bageer dre-lien hag ur penn embregerezhioù breizhat.
Cozumel
thumb|Cozumel gwelet diouzh an oabl thumb|Cozumel e Stad Quintana Roo
Cozumel (douar ar gwennili e mayaeg) zo un enezenn er Mor Karib e reter Ledenez Yucatán (Mec'hiko). E Stad Quintana Roo emañ. San Miguel de Cozumel eo kêr vrasañ an enez. A-bouez eo an touristerezh eno.
Cozumel zo 48 km a hirder dezhi ha 16 km ledander. 20 km diouzh an douar bras emañ.
Annezet e voe gant ar Vayaed da gentañ. E 1519 ec'h erruas Hernán Cortés hag a zistrujas meur a dempl maya. Diwar an 40 000 den a oa o chom en enezenn e penn kentañ ar kantved ne chome nemet un 30 den bennak e 1570 dre ma oa bet diskaret ar boblañs gant ar vrec'h degaset gant ar Spagnoled.
Loened
Spesadoù brosezat a zo o vevañ e Cozumel, en o zouez emañ ar rakoun korr, ar c'hrigner Reithrodontomys spectabilis, koati Nelson pe risweer Cozumel.
Évry (disheñvelout)
Évry a zo un anv-lec'h gallek:
Portici
Portici (Puórtëcë /ˌpu'ortətʃə/ en napolitaneg ) zo ur gumun italian eus proviñs Napoli e Campania. 55.365 a dud a oa enni e 2012.
Castelluccio Inferiore
Castelluccio Inferiore zo ur gumun en Italia, e proviñs Potenza, e Basilicata.
GURPS Discworld
150px|thumb|Golo amerikan GURPS Discworld, treset gant [[Paul Kidby]]
GURPS Discworld a zo ur c'hoari-roll diazezet war istorioù ar c'hant-bed (saozneg Discworld), skrivet gant Terry Pratchett, ur skrivagner saoznek. Implijout a reont reolennoù GURPS.
Istor
Ar c'hoari-roll GURPS Discworld a zo bet savet gant Phil Masters. Kemer a ra plas war an Discworld, ijinet gant Terry Pratchett. Ar sistem c'hoari n'eo ket bet ijinet evit al levr-mañ. Implijout a ra GURPS, krouet gant Steve Jackson, hag en deus ivez embannet al levr. Ar sistem n’eo ket GURPS evel ma vez kavet el levrioù GURPS ofisiel, simplaet eo (met n’eo ket GURPS lite kennebeut), ha kemmet eo bet evit gallout e implijout e-barzh bed ar c'hant-bed.
An levr e-unan a zo bet skrivet gant Phil Masters ha Terry Pratchett. Ar golo hag ar skeudennoù a zo bet savet gant Paul Kidby. Deuet eo er-maez evit ar wech gentañ e 1998. Ar c'hoari kentañ e oa a implije un doare GURPS lite, da lavaret eo ne oa ket ezhomm kaout ar reolennoù diazez evit c'hoari gantañ.
E 2001 e oa bet krouet GURPS Discworld Also hag a oa un ouzhpennadenn d'ar c'hoari orin. Ur bloavezh war-lerc'h, e 2002, e oa bet adembannnet GURPS discworld met er wech-mañ gant reolennoù ar sistem GURPS lite ennañ, ur "stand-alone" e oa.
Al levr a zegas leun a ditouroù diwar-benn ar c'hant-bed. Ur seurt holloueziadur diwar-benn an Discworld eo ivez, memes ma n'en deus ket al levr ar stumm hag an aozadur dleet evit bezañ unan.
Pe vefe sot an dud gant an Discworld, pe e vefe c'hoarierien c’hoarioù-roll plijet gant a beb seurt traoù, al levr-mañ a c'hell degas eus un tu kement eget d'un tu all : un den ha na anavez ket ar c'hant-bed a c'hell e anavezout mat dre al levr-mañ, kement hag unan hag a anavez anezhañ met ne oar seurt diwar-benn ar c'hoarioù-roll a c’hell o dizoloiñ.
GURPS el levr
thumb|Dafar boaz ar c'hoarierien c'hoarioù-rol: ur c'hreion, diñsoù hag ur folenn tudenn.
Le Rosier de madame Husson (dastumad)
An danevelloù
Pevarzek danevell zo el levr :
GURPS Discworld
GURPS el levr
Ar 4 embannadur eus GURPS eo, hag a zo bet krouet e 2004. GURPS ne implij nemet 3 diñs gant 6 kostez, hag a vo anvet d6 evit komz eus un diñs, 2d6 evit komz eus 2 ziñs, 3d6 evit 3 etc. Posupl eo memestra, en ur ober kemmoù bihan, c'hoari gant un diñs gant 20 kostez ivez.
An tudennoù a zo dielfennet war spletoù, displetoù, barregezhioù hag azonoù (FO evit an nerzh, QI evit ar veiz, SA evit ar yec'hed, DX). E-penn kentañ e vez roet un niver a boentoù (etre 50 ha 100 peurliesañ) d’ar c’hoarierien hag a zispigno anezho e-barzh spletoù, barregezhioù hag azonoù. Er c’hontrol, an displetoù a roio poentoù ouzhpenn da zispignañ.
Evit an amprouennoù e vez bannet 3d6 hag an disoc’h a rank bezañ uheloc’h pe kevatal d’an azon a zere gant doare an amprouenn. Bonusoù pe malusoù a c'hell bezañ lakaet da dalvezout: evit lenn ul levr en ur yezh all e vo kemeret e kont ma vez ur varregezh evit lenn ar yezhoù estren hag a vo e stumm ur bonus pe ur malus war disoc’h an diñsoù hag e vo keñveriet gant QI ar c’hoarier.
An Discworld
Ar bladenn bed a zo ur bed plaen harpet war gein 4 olifant hag a zo int war kein ur vaot. Tost eo aergelc'h an Discworld eus hini ar Grennamzer hag eus penn-kentañ an Azginivelezh.
Ur bed ispisial eo : ar vuhez a c’hell bezañ anezhi adalek ma 'z eus meiz ha fiñv. Bez ez eus ivez an hudouriezh hag a gemer ur plas pouezus er bed-mañ. Kementadoù hud a zo en aer, a-wechoù ez eus kement hag n'eus forzh piv, gant un nebeud ijin, a c'hell krouiñ traoù en ur soñjal hepken. A hend all e kemer an hudouriezh ur plas divent er bed. Ezhommoù sokial a vez krouet diwar an hudouriezh, evel traezoù (traezoù e "piorier savant" hag a zo ur stumm meiz ganto, traezoù en "octefer" hag a c'hell derc'hel ur c'hementad tost difin a hud enno, dour sec'h...), servijoù (renkañ un levraoueg disurzhiet gant an hud...), hag a pep seurt traoù all.
Ur pouez bras en deus Ankh-Morpork, kêr vrasañ ar c'hant-bed, en istorioù a dro holl en-dro dezhi mui-pe-vui. Ar "pistres" eo ar moneiz eno.
Hervez Pratchett ez eo krouet an Discworld diwar an teir reolenn-se :
Setu ul listenn eus an traoù pouezus er c'hant-bed:
Erwan Quintin
Erwan Quintin a c'hall bezañ:
Berlingske
Bremañ e vez embannet gant ar stroll Berlingske Media. E 2011 e veze gwerzhet 96,897 skouerenn bemdez, well-wazh. Mennozhioù mirour a gaver er pennadoù, met n'eo liammet ar gazetenn ouzh strollad politikel ebet.
GURPS Discworld
An Discworld
Kêriadennoù bras ha lec’hioù pouezus:
Tudennoù pouezus en istor
An tudennoù a zo ul lodenn vras eus ar c'harioù-rol dre-vras. Amañ, dre o ferzh farsus, e vezont pouezusoc'h c'hoazh. Setu amañ ul listenn gant ar re pouezusañ hag o deskrivadenn. Cohen a zo ul luadenn eus Conan ar Barbar. Buhez Chohen a zo eeun a-walc'h: brezeliñ, saveteiñ merc'hed ha rivinañ temploù. Cohen a zo anezhañ brasañ haroz (an harozed a zo tud ispisial war ar cc'hant-bed) an Discworld. E-barzh Les Tribulations d'un mage en Aurient e teu Cohen da vezañ impalaer an impalaeriezh agatean, dindan anv Gengis Cohen. Kozh eo bremañ met n'en deus ket kollet e nerzh: e barzh Le dernier Heros gant e strollad mignoned anvet "la horde d'argent" ez a Cohen da zichekal an doueed. Tourist kentañ ar c'hant-bed eo. Treut ha yaouank eo. A-drugarez dezhañ eo bet entanet Ankh-Morpork el levr gentañ, La huitième Couleur. Luadenn un tourist eus Bro-Japan eo. War e-lec'h e vale ur c'houfr meizek (graet gant prenn "perenn ouiziek") gant ur bern treid hag ur genoù, hag a zo ur seurt loen doñv a warez anezhañ. Un hudour fall eo Rincevent: memes ma 'z eo bet en skol-veur an diwel n'eo ket gouest da deurel strobinell ebet. Pa oa war e studioù er skol-veur en doa digoret an In Octavo, levr hudouriezh galloudusañ ar bed, hag unan eus ar strobinelloù a zo deuet e-barzh e empenn. Barrek eo memestra da gomz n'eus forzh peseurt yezh. Arkikañseler an UI eo. Postek eo an den ha torr-penn dreist-holl.
Ankh-Morpork
Ankh-Morpork a zo unvaniezh kêrioù Ankh ha Morpork, dispartiet en deroù gant ar stêr Ankh. bez ez eus tro-dro 1 000 000 den o vevañ e-barz. Ankh-Morpork a zo renet gant ar Patrikian Havelock Veterini hag gant ur strollad gildoù. Bez ez eus ur milis ha soudarded oc'h ober war-dro ar gêr. Brudet eo Ankh-Morpork evit skol-veur an diwel. Hudourien a bep lec'h a zeu amañ just evit studiañ enni. Brudet eo ivez evit e c'hwezh kreñv. En Ankh-Morpork ez eus ivez ur bern aozadurioù evel gild an drouklazherien, gild al laeron, gild ar re baour, gild ar sonerien, gild ar veleien... Frazenn-stur Ankh-Morpork eo "Quanti canicula ille in fenestra", hag a dalvez "pegement e koust ar c'hiig-mañ er prenestr".
Degasadennoù all
Setu ul listenn hag a stroll un nebeud traoù dedennus da c'hallout pinvidikaat ar c'hoari:
Porzh-bered Sant-Tegoneg
Porzh-bered Sant-Tegoneg, lec'hiet e Sant-Tegoneg, zo un hollad savouriezh eus an Azginivelezh. Savet e oa bet etre ar hag ar.
Mojenn ar sant patrom
Hervez ar vojenn, Sant Tegoneg a zegasas mein eus ar menez da sevel e iliz, gant e garrigell stlejet gant ur c'harv. Taget ha debret e voe al loen gant ur bleiz. Gant ar sant e voe sterniet ar bleiz-se ouzh ar c'harr evit echuiñ al labour.
Ar gador-brezeg
Savet e oa bet e 1683.
Ar garnel
Ar garnel a oa bet savet etre 1676 ha 1682. Graet ez eus bet ur Bez Santel gant Jacques Lespaignol (pe Lespagnol) etre 1699 ha 1702.
Ar C'halvar
Danevellet eo Pasion Jezuz, benet war ar C'halvar meur a voe kroget e 1610.
Annay
Annay zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall.
Évry
Évry (distaget: ) a oa ur gumun gall, pennlec'h an departamant Essonne, er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. 52 135 a dud a oa o chom eno e 2010.
Castelluccio Superiore
Castelluccio Superiore zo ur gumun en Italia, e proviñs Potenza, e Basilicata.
Alain Gautier
Alain Gautier, bet ganet d'an 8 a viz Mae 1962 en Oriant, a zo ur bageer dre-lien breizhat.
Loreadeg
Kentañ e voe e:
Luskad arallour
<p align="left" style="spacing:6px; padding:6px; border:1px solid #006699; background:#EAF5FB">100px Savet eo ar pennad-mañ diwar labour bet graet gant skolidi. Sikourit da wellaat an danvez, mar plij ganeoc'h.
La Ròca
La Ròca zo un anv-lec'h okitanek.
Luskad arallour
Al luskad arallour e Bro-C'hall a zo ganet er bloavezhioù 1980-85, gant ar re yaouank o doa c’hoant da vezañ gwelet ha klevet er gevredigezh. C’hoant o doa ivez e vefe ar sevenadurezh hag an deskadurezh digoret d’an holl. Kerzhedoù sonerezhel, sevenadurel, kelaouennel… a zo bet, gant doareoù da vezañ ha da soñjal.
Adperc’hennadur a doareoù eztaolan eo.
An dud el luskad-mañ o doa c’hoant mont a-enep d’ar mediaoù kenwerzhel ha da werzhadennoù an deskadurezh, aet oant skuizh gant an dud brudet dizedennus ha gant marc’had an arc’hant. Mennozhioù enepgouennelour, enepfaskour, evit gwirioù ar merc'hed, enep-kapistalistour... a oa ganto. Klevet ‘vez nebeutoc’h eus an traoù-se peogwir eo cheñchet an traoù, nebeutoc’h a draoù a zo graet met chom a ra bev al luskad gant strolladoù sonerezh, fanzinoù…
Graet eo oant bet gant tud yaouank o doa ezhomm plas ha lec’hioù disheñvel evit eztaolañ ha bevañ, aloubiñ a reont neuze tiez didud : krouet eo ar skwatoù. Enno e vez aozet sonadegoù, taolioù-kelaouiñ, skignet ‘vez filmoù… Tu ‘oa da livañ, aozañ stalioù evit dizoleiñ dudioù… An dud o doa c’hoant e vefe ar sevenadurezh hag an deskadurezh digor d’an holl.
Ar raktresoù hag an divizoù ‘vez kemeret asambles, den ebet zo e penn, ul lec’h emveret eo ar skwatoù ha ne vez ket a geñverioù arc’hant.
Mennozh an « DO IT YOURSELF » a zo erruet ivez, « gra an traoù da unan ». N'eus ket ezhomm bezañ mab/merc'h un den brudet, bezañ ur mailh war ur beñveg sonerezh pe gaout arc'hant evit ober sonerezh hag arzoù.
Strolladoù sonerezh, un endro sonerezhel disheñvel a vez savet, fanzinoù, kelaouennoù a deu war-wel gant keleier disheñvel eus ar bed. Ul lec’h gant kalz a arzoù eo ha mont e-biou ar bed kenwerzhel. Atav gant ar mennozh a sevennadur evit an holl hag a digoradur war ar bed. Er bed arallour ez eus un engouestladur sokial, un doare da vevañ, da vezañ, un doare all da welout an traoù.
Ar sonerezh arallour
A-drugarez d’ar sonerezh e vez skignet muioc’h c’hoazh al luskad. Ar rock a vez klevet ar muiañ met tu ‘zo kaout dub, reggae, new wave… Chom a rae an arzourien hag an dud o selaou er-maez eus an embregerezhioù bras hag ar sistem sonerezhel a arc'hant. Evit-se an dud o deus lakaet e plas doareoù disheñvel da dreuzkas ar sonerezh. Krouet eo radioù-dieub, sonadegoù ha strolladoù gant mennozhioù disheñvel a zo. Ar sonerien n’o deus ket atav un deskadurezh war ar sonerezh met ur c’hoant bras o deus da c'hoari. Unan eus ar strolladoù brasañ hag en deus bountet kalz al luskad a zo ar « Béruriers Noirs ». Sonerezh punk gant tro-war-dro kalz a arzoù, sirk, c’hoarioù…
Ar radioioù-dieub
Ar radioù-dieub a zo lesanvet radioù-morlaerien ivez. Aotreet int bet gant ar prezidant Mitterrand e penn ar Stad, e 1981. E pep lec’h e vez savet radioioù lec’hel ha dreist-holl arallel. Radioù sonerezhel int. Tu zo dre-se da zizoloiñ kalz a strolladoù disheñvel eus ar bed a-bezh (Bro-C’hall, Bro-Saoz, Broioù ar Reter, SUA…) ha eus kalz a stiloù, punk-rock, new-wave, dub... Skingasadennoù a bep seurt a zo tu klevout. Diwar-benn sonerezh met ivez diwar-benn politikerezh : ar merc’hed, an heñvelrevder, ar pobloù bihan… War ar radioioù-se n’eus ket a vruderezh. Graet ha meret int gant tud mennet hag o deus c'hoant da lakaat da zizoleiñ traoù d'an dud, ha mont a-enep d'ar radioù kenwerzhel. En deiz a-hiziv eo deuet ar radioioù da vezañ embregerezhioù bras pe ar radioioù lec'hel a zo kenwerzhel.
Ar strolladoù
Strolladoù ‘vez savet gant tud n’int ket barrek-tre war ar sonerezh dre ret. Diskouez a reont ez eus tu ober sonerezh gant an holl, e vefemp pinvidik, brudet … pe get. Ober a reont sonerezh evit ar blijadur. N’o deus ket c’hoant da rastellat arc’hant na da zont da vezañ brudet, un doare da vevañ eo hag ur c’hoant d’ober sonerezh. An testennoù n’int ket atav politikel, met kaozeal a reont ivez eus ar vuhez… Un emzalc’h disheñvel eo eget ar sonerezh a oa a-raok, hep kenwerzh(ur mennozh c’hoazh a sevenadur evit an holl), gant leun a eskemmoù denel.
Setu un nebeud a strolladoù o deus lakaet war-raok al luskad hag ar mennozhioù:
Ar re gentañ, etre 1979 ha 1980: Les cadavres, OTH...
-etre 1980 ha 1982 e teuas war-wel: Lucrate milk, the Brigades, Camera silens, Haine brigade,...
-eus 1983 betek 1984: Les Béruriers noirs, Ludwig von 88, Les Thugs, Nuclear device, les Kamioners du suicide, Parabellum, Babylon fighters, Laid Thenardier, Parkaj mentale...
-goude 1985: Desert culturel, Neurones en folie, Heyoka, Scraps, Kochise...
Goude-se e vez krouet ivez gant ar strolladoù al labeloù evit produin pladennoù ha pladennoù du. Produet int gant ar strolladoù o-unan pe gant labeloù arallour evit chom hep mont er c’henwerzheladur. An dud a ra o zraoù o-unan, emveret. Bondage (e Pariz), On a faim, Gougnaf mouvement, Négative records a oa labeloù, Maloka (hag a zo anezhañ c’hoazh). Dasparzhadur ar pladennoù hag ar c'heleier diwar-benn ar sonerien a veze graet ivez en un doare emveret, dre rouedadoù, tud o deus kemeret e karg an dra-se. Kelaouet ‘veze an dud eus ar pladennoù nevez embannet dre ar fanzinoù (kelaouennoù), an dasparzh a veze graet gant an dud ha dre ar rouedadoù krouet. 250px |thumb|Ar strollad Bérurier noir
Sonadegoù
Tud 'zo a aoze sonadegoù ivez gant ar strolladoù. Bodadoù tud a oa krouet evit aozañ sonadegoù ha troiadoù. C’hoariet ‘veze e salioù-kêr, salioù ar gouelioù… Kregiñ a ra kalz ivez an tavarnioù da aozañ sonadegoù. Rock e vez an aliesañ met tu ‘zo gwelout a bep seut stiloù. An tavarnioù-sonadeg a zeu kalz war-wel.
Castelluccio
Castelluccio zo un anv-lec'h italianek.
Luskad arallour
Sonadegoù
Unan eus mennozhioù ar sonadegoù (hag al luskad) arallour a zo ivez kaout prizioù mont e-barzh izel. Tro-dro 4 pe 5 euro eo gant memestra 4 pe 5 strollad o c’hoari. Diorroet eo ivez ar priz dieub. Roet ‘vez gant an dud ar priz o deus c’hoant evit mont e-barzh ; hervez ar pezh a c’hellont pe o deus c’hoant. Ar pal eo e vefe tu gant an holl da zont memes ar re paourañ. Ur c'henskoazell eo, met ret eo d'an holl kemer perzh er spered-se.
Kanton Cambremer
Kanton Cambremer a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Luskad arallour
Sonadegoù
Ur mennozh all a oa a-wechoù : dramm ebet, e skwatoù zo e vez lakaet an dra-se plas. 500px|thumb|Al label a-vremañ "Crashdisques" graet gant tud a oa e a-raok e Bondage records Parabellum (hag a zo c’hoazh bev), ar Beruriers noirs, Désert culturel, Kochise, Heyoka (bev c’hoazh),… a zo bet hag a zo c’hoazh skeudennoù ar sonerezh gall arallour.
Ar c'helaouiñ
Ar fanzinoù a zo doareoù kelaouiñ war baper al luskad. Seurtoù kelaouennoù, er penn-kentañ savet evit kaozeal diwar-benn ar strolladoù hag a blije d'an dud. Un den pe zaou a embanne ar pezh o doa c’hoant, ar pezh o doa plijet dezho. Moulet e oant gant ar pezh ‘oa gant an dud hag graet gant an dorn e oa. A-wechoù ne pade ket muioc’h a 1 pe 2 niverenn. Tu ‘oa kaout fanzinoù miziek, trimiziek pe memes bloaziek. Lakaet ‘veze da zizoleiñ strolladoù sonerezh nevez pe heuliet reoù all. Kaozeet ‘veze eus ar strolladoù lec’hel hag eus ar sonadegoù a oa o tont. Fanzinoù ‘zo a kaozee eus sujedoù an nevezenti. Keleier eus ar bed a-bezh a oa tu kavout.. Temoù ne vezent ket gwelet er mediaoù bras, an Apartheid, Palestinia… Met ar fanzinoù ne oant ket kelaouennoù strolladoù politikerezh, argaset e oant. Kanaï, Apatrid, Poupée rebelle… a oa fanzinoù da skouer.
Kanton Cambremer
Kumunioù
Kanton Cambremer a yae 19 kumun d'ober anezhañ:
Luskad arallour
Ar c'helaouiñ
Ar sinema ‘oa ivez. Filmoù kelaouiñ pe filmoù arzel disheñvel a oa krouet. Skignet e oant er skwatoù pe e salioù bihan.
Ar radioù-dieub a zo ivez un doare da gelaouiñ. Keleier a zo ha tu 'zo dizoleiñ bed ar sonerezh.
Kenderc'hel a ra
Al luskad arallour a zo bev c'hoazh memes ma ne vez ket klevet kalz dioutañ ken, nebeutoc'h a traoù a vez aozet met strolladoù nevez a zo deuet war-wel evit erlec'hiañ ar re goshañ. Kendalc'het 'vez da stourm, enep ar gouennelouriezh, ar faskouriezh hag ar gevredigezh a arc'hant.
Strolladoù evel La Fraction, Junior Cony, Ethnopaire a zo, labeloù zo a gendalc'h da embann sonerezh, gouelioù ha sonadegoù a vez aozet alies. Maloka a zo ul label arallour hag a embann strolladoù bihan ha gant mennozhioù arallour ivez. Amañ dindan ez eus tu gwelet al logo e-kichen skritell ur sonadeg bras aozet e Geneve en ur sal bras arallour. 300px| thumb|Ar strollad Ethnopaire thumb|250px|Junior Cony 300 px|Ur sonadeg vras aozet e 2009 Skeudenn:Maloka.jpeg
Rocca
Rocca zo un anv-lec'h italianek (roc'h e brezhoneg) hag a gaver en anv meur a gumun en Italia hag en anvioù-tud.
Ranngumunioù
Kalzik ranngumunioù (frazioni) zo ivez.
Charles Caudrelier
Charles Caudrelier Benac, bet ganet d'ar 26 a viz C'hwevrer 1974 e Fouenant, a zo ur bageer dre-lien breizhat.
Loreadeg
Kentañ e voe e:
Armeno (Italia)
Armeno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e Piemonte, un 2 100 a dud o chom enni.
Isola del Gran Sasso d'Italia
Isola del Gran Sasso d'Italia zo ur gumun en Italia, e proviñs Teramo, en Abruzzo.
Lagonosticta umbrinodorsalis
Lagonosticta umbrinodorsalis a zo ur spesad golvaneged bihan eus kerentiad an Estrildidae.
Sellet e voe outañ evel un isspesad da Lagonosticta rhodopareia gant evnoniourien 'zo.
Annez
Kavout a reer ar spesad e geotegi krin kreisteiz Tchad ha hanternoz Kameroun.
Nicolas Troussel
Nicolas Troussel, bet ganet d'an 11 a viz Mae 1974 e Montroulez, a zo ur bageer dre-lien breizhat.
Emañ o chom e Fouenant gant e wreg ha e zaou vugel.
Loreadeg
1 e
Jean Mabire
Jean Mabire (ganet d'an 8 a viz C'hwevrer 1927 e Paris ha marvet d'an 29 a viz Meurzh 2006 e Sant-Maloù) a oa ur skrivagner, ur c'hazetenner hag ur skridvarner gall. Daoust ma oa bet sinet e oberennoù gant e anv, e arveras ivez al lesanvioù Didier Brument, Éric Dubecquet hag Henri Landemer. Jean Mabire a oa tost d'ar GRECE, un aozadur studi war ar sevenadur europat hag e istor. Emsaver e-touez ar rannvroelourion norman e oa, ha broudet e veze an nevezpaganiezh gantañ. Kalzik levrioù en deus skrivet war an istor, dreist-holl war prantad an Eil Brezel-bed hag ar Waffen-SS.
Buhezskrid
Ganet eo Jean Mabire e Pariz en un tiegezh a Vayeux hag a Vire, hag e skolaj Stanislas e reas e studi, e-lec'h ma tapas ur vachelouriezh war ar brederouriezh. Kenderc'hel a reas en École nationale supérieure des arts appliqués et des métiers d'art en ur stourm en UNEF.
E 1949 e krogas gant e labour pa savas ar gelaouenn rannvroelour Viking hag a voe renet gantañ betek 1955 (heuliet e voe gant ar c'helaouennoù Heimdal hag Haro). E goñje-soudard en doas graet e 1950 ha 1951 en École des troupes aéroportées e Pau, e-lec'h ma tapas e vreved harzlammer. Aspirant e Batalhon harzlammerien 1 e Montauban e oa hag isletanant e oa pa yeas kuit.
E 1954 e krouas ur stal graferezh gant e wreg e Cherbourg, anvet « Les Imagiers normands ». Adc'halvet e voe e miz Here 1958 evit ur bloavezh en Aljeria, (e Philippeville), gant an 12 Bataillon de chasseurs alpins, e penn ur bagad gant div drederenn a vuzulmaned ennañ. Dizengalvet e voe e miz Here 1959. Meur a vedalenn a voe deroet dezhañ evit e ofisoù : Croix de la Valeur militaire, Croix du combattant haMédaille commémorative des opérations de maintien de l'ordre en Algérie. Oc'h embann ur gelaouadenn a zek pennad anvet Conversations et réalités algériennes e La Presse de la Manche e c'hounezas e arouez lennegezh kentañ : ar priz François-Jean Armorin e 1961.
Dre e vicher kazetenner e embannas Jean Mabire ar braz eus e oberennoù. E 1956 e voe tutaet gant La Presse de la Manche evel kelaouer a-raok kenlabourat er c'helaouennoù Historia, Défense de l'Occident (gant Maurice Bardèche), L'Esprit public, Europe-Action, hag ''Éléments en diwezh. Stourm a rae evit ur vroadelouriezh hag a zastum holl bobloù Europa evit difenn meizad ur « sokialouriezh europat ». Ur vraz a levezon en deus bet war ur rummad emsavourien hag o deus dilezet tamm-ha-tamm an OAS evit mont davet an « Nouvelle Droite ». Diwezhatoc'h e tisplegas Jean Mabire pal e ober : « tennañ splet eus faezh Aljeria C'hall evit desachañ an dreistbevourion da stourm evit brudañ ha diorren ur Frañs europat ».
A-c'houde 1970 e oa e-barzh poellgor paeroniezh Nouvelle École, kement hag e poellgor a enor Institut d'études occidentales.
Arondisamant Rochefort
Arondisamant Rochefort a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente-Maritime hag e rannvro Akitania-Nevez.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Rochefort e 13 kanton (betek 2014) hag e 79 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 80 kumun zo en arondisamant Rochefort bremañ.
Castellalto
Castellalto zo ur gumun en Italia, e proviñs Teramo, en Abruzzo.
Maria Cristina Savoia
He buhez
Merc'h e oa da Vittorio Emanuele Iañ, Roue Sardigna, ha d'e bried Maria Teresa d'Asburgo-Este, arc'hdugez Aostria.
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe da Ferdinando II an Div Sikilia ( 1810 – 1859) a oa roue an Div Sikilia war-lerc'h e dad Francesco Iañ an Div Sikilia.
Mervel a reas da 24 bloaz, o c'henel he mab, Francesco II an Div Sikilia.
Goude he marv
Addimeziñ a reas he fried da Maria Theresia von Österreich (1816–1867).
Jeanne Fusier-Gir
Jeanne Fusier-Gir, bet ganet Jeanne Fusier d'ar 27 a viz Ebrel 1885 e Pariz (Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 24 a viz Ebrel 1973 e Maisons-Laffitte (Yvelines a-vremañ, Bro-C'hall), a oa un aktourez (c'hoariva ha sinema) c'hall.
Merc'h d'an arzour gall Léon Fusier (1851-1901) e timezas-hi (e 1911) d'al livour gall Charles Gir (1883-1941), ur mab — ar filmaozer François Gir (1920-2003) — ganet dezhe.
Erotegezh
An erotegezh, eus an henc'hresianeg Ἔρως, "c'hoant revel", "karantez revel", zo ur ger kemplezhek e dalvoudegezh.
En henc'hresianeg e rae dave da Eros hag ez arouezie ar garantez virvidik kejet gant ar c'hoant revel.
Gwir e chom kement-se c'hoazh hiziv an deiz, gant un arster a gas d'ar vlizoni, d'ar revelezh ha d'an dedenn etre an dud.
An anv-gwan erotek a implijer evit doareañ kement plegenn pe zarvoudenn a vroud ar c'hoant revel en un den.
Daou du zo d'an erotegezh er yezhoù a-vremañ :
Diaes-bras e vez bepred tresañ ur vevenn etre an daou du-se, a zo daou benn ur skeul hir ha didroc'h. Liveoù an erotegezh hag an divezhouriezh a liammer outi a ra an diforc'h etre ar buritaniezh hag an disolited a zo daou benn an hevelep skeul, hir ha didroc'h eta.
Petra bennak ma 'z aroueziont daou geal disheñvel ez eo liammet start an termenoù « erotegezh » ha « blizoni » an eil ouzh egile, rak pep hini anezho a ra dave d'an desachañ tud all. Heroc'h eget ar vlizoni eo an erotegezh avat, pa 'z eus un temz-spered eus ar vlizoni hag un emzalc'h eus an erotegezh, a embann he blizoni dre arouezioù atizus hewel (dilhad, noazhder), sonus (komzoù, trouzioù) pe oberiant (dremmvezioù, emstummoù, stokoù).
Sevenadurel kentoc'h eget enganet eo an erotegezh, ne c'haller ket he c'hrennañ d'an darempredoù revel stricto sensu.
Ledan-kenañ ha kemplezhek-kenañ eo skalfad an erotegezh, koulz war an dachenn gevredigezhel (eus al lesaat d'ar c'houblañ) ha war an dachenn brevez (ar rakc'hoarioù revel) ; boas eo mab-den da c'hoari war ar skeulenn didroc'h-se koulskoude, na c'haller ket rannañ strizh hervez an heuliad chalvant > temzet > erotek > hudur > lous > pornografek.
Erotegezh ha pornografiezh
Ar garantez eo ar perzh boutin a zo d'an erotegezh (ar broud revel) ha d'ar bornografiezh (an darempred revel diskouezet).
Diouzh pep den eo ar vevenn etre an div e gwirionez, hervez ar gementad a noazhder korfel – didro pe ameeun – a vroud an eros : lod tud a gav erotegezh en ur pezh dilhad peogwir ez ijinont ar pezh a zo kuzhet, padal e veze erotek kilpenn ur Japanez a-wechall ; hiziv er bed islamek e c'hourc'hemenner d'ar maouezi kuzhat galloud erotek o fennad-blev, evel ma veze graet gwechall en Europa gristen. Ne c'haller ket eta lakaat ur vevenn splann etre ar garantez romantel hag ar garantez revel.
Erotegezh ha faltazi
Alies e sav ur santad erotek e spered un den dirak un tamm eus korf un den all, pe dirak un den all gwisket gant dilhad berr pe beg. Perzh an erotegezh aze eo ar c'hoant da dañva muioc'h eus ar pezh a chom kuzh, a zo treüc'het gant ar faltazi – abalamour d'an anadenn-se eo e kaver erotekoc'h alies ur c'horf hanter-ziwisket eget ur c'horf en noazh-ran.
Anzi (Italia)
Anzi a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
Erotegezh
Erotegezh ha faltazi
Dre faltazi ivez e sav an erotegezh diwar forc'hellegezh un emzalc'h pe ul lavarenn, abalamour ma vez broudet gwelloc'h ar c'hoant revel en degouezhioù-se eget pa vez roet pep tra diouzhtu ; alies e ya an erotegezh da get etre daou zen goude al lesaat.
Un efed all eus al liamm a zo etre an erotegezh hag ar faltazi eo ar fetichegezh revel, da lavaret eo ar santadoù erotek a sav diwar traezoù n'o deus pouez erotek a-ziabarzh ebet peurliesañ : al lêr, ar feur, ar botoù, ar gloan da skouer. D'an dilhad dre vras e c'hall ar faltazi reiñ ur pouez erotek : an dilhad-dindan evel-just, an dilhad peg pe ampl, an unwiskoù a bep doare.
Lod tud a vez broudet gant tammoù eus ar c'horf ne vezont ket lakaet da revel : an treid, ar fri, an divgazel, ar begel hag all. Dre faltazi ivez e c'heller kaout ur santad erotek e lod plegennoù n'o deus tamm pouez revel fraezh ha sklaer : son mouezh un den dianav, an doare ma fiñv an den-se, ur jestr resis d'ur mare resis, un nesder dic'hortoz en ul lec'h strizh.
Erotegezh relijiel
An hevelep diforc'h a gaver er reizhiadoù kredennoù hag er relijionoù, a vez erotegezh enno bepred petra bennak ma vez kinniget hervez daou du a hañval bezañ enebet : an hini speredel hag an hini danvezel.
E relijionoù Fenikia ha Mezopotamia e oa ur gasterezh nevet a erruas betek Henc'hres, hag en Henroma e oa un arz pornografek e-tal ar werc'hded a veze gourlakaet da velegezed an doueez Vesta.
Er gristeniezh emañ erotegezh skridoù ar c'hevrinour spagnat Yann ar Groaz treüc'het ha troet war-du an doue p'emañ splann ha danvezel erotegezh Kanenn ar C'hanennoù an Testamant Kozh. Tabut zo savet etre ezlizhourien ar Bibl a-zivout perzh erotek Kanenn ar C'hanennoù : hag aroueziek pe droukc'hoantek da vat eo ar varzhoneg ?
An hevelep tabut a savas etrezo diwar-benn skridoù kevrinek ar santez spagnat Teresa Ávila (1515-1592), a gaved forc'hellek dre an erotegezh droukc'hoantek a c'hallje bezañ kuzhet a-dreñv ar gevrinelezh – a-hend-all, ken forc'hellek all eo an delwenn bet kizellet gant an Italian Gian Lorenzo Bernini er.
En Hindouegezh ivez emañ an enebiezh etre luskadoù askezel strizh ha kentelioù erotek levrenn Kāmasūtra an dastumadeg Kāma Śāstra.
An erotegezh war ziskouez
A-hed Istor mab-den ez eus bet klasket skeudenniñ an erotegezh a zo e pep den, dre skridoù, taolennoù pe zelwennoù. Kent donedigezh ar sinema e oa dija luc'hskeudennoù erotek ; ur sinema erotek zo e-kichen ar sinema pornografek. Erotegezh a gaver ivez er bannoù-treset, hag en daranverezh.
War-du ar wazed pergen e vez troet an oberennoù livadurel erotek, pa 'z eo maouezi a vez diskouezet an aliesañ, el luc'hskeudennerezh glamour hag an daranverezh pergen.
Bruderezh
Abaoe e gammedoù kentañ er c'henwerzh ez eo bet liammet start ar bruderezh ouzh an erotegezh : dre vouezhioù merc'hed da gentañ ha goude, a-feur ma tistarde an Iliz hag ar c'hontrollerezh o c'hrabanoù, dre gorfoù merc'hed noazh pe noashoc'h – gwazed erotek a weler alisoc'h-aliesañ bremañ, a-drugarez da strivoù al luskadoù LGBT dre ar bed a-bezh.
Ur benveg da gas kemennadenn ar bruderezh eo an erotegezh e bed ar c'henwerzh eta, ha pa vije evit gwerzhañ louzoù pe girri-tan, rak ret eo « hoalañ a brenerien ». Hewerzh eo krommennoù ar merc'hed : « un divronn a zezoug muioc'h eget ur c'harrad », hervez krennlavar koshañ ar marketing.
Merc'hed damnoazh a weler war an darn vuiañ eus skoroù ar bruderezh, ha pa ne vez ket erotek en un doare fraezh dre ziskouez merc'hed e vez aroueziet an darempredoù revel dre draezoù a ra dave da c'halloud revel ar wazed.
Er sinema e voe ur poent ma ne voe mui bastus diwiskañ an eneoù, ret e voe lakaat ar c'horfoù en noazh ivez. Dre ma vez roet muioc'h-mui a lec'h d'ar skeudennoù er c'hevredigezhioù a-vremañ ez eo aet ar bruderezh da heul ar sinema eta, ha tamm-ta-tamm e koll an erotegezh he c'hevrinoù marvailhus.
Patrick Eliès
Patrick Eliès a zo ur bageer dre-lien breizhat eus Bro Sant-Brieg.
Tad eo d'ar bageer Yann Eliès.
Trec'h e oa bet er Course de l'Aurore e 1979 e e-bourzh Chaussettes Olympia.
Contes du jour et de la nuit
Contes du jour et de la nuit zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet en 1885 gant an embannadurioù Marpon-Flammarion, er Bibliothèque illustrée.
An danevelloù
Un danevell warn-ugent zo e levr 1885:
Embannadur Ollendorff
Eus adembannadur Ollendorff, e 1887, e oa bet tennet pemp danevell :
Ar pemp-mañ a voe ouzhpennet : E 1900 e voent adembannet, o-femp, en dastumad dalif Le Colporteur (dastumad).
Penelope Rich
He buhez
Merc'h e oa da Walter Devereux, kont Essex, ha d'e bried Lettice Knollys,
Muzenn
Unan eus maouezed a gened e lez Elesbed e oa Penelope Rich, dezhi blev melen ha daoulagad du. Kanerez ha dañserez e oa ivez, komz a ouie meur a yezh: galleg, italianeg, spagnoleg,.
A-raok an embannadur kentañ gant Thomas Newman e 1591, pemp bloaz goude marv ar barzh, e veze lennet un toullad mat eus e sonedennoù en ur stumm dornskrivet, ha gwisket gant sonerezh gant ar soner gall Charles Tessier hag embannet e Londrez e 1597. N'ouzer ket pe ec'h orgedas Sidney ouzh Penelope er bloavezhioù etre hedonedigezh el lez e 1581 hag e eured-eñ e 1583, pe be oa ar sonedennoù nemet c'hoarioù da dremen an amzer el lez saoz o lakaat dre skrid meizadoù diouzh ar c'hiz ha netra ken.
En hec'h arnodskrid "Sidney, Stella, and Lady Rich", e skriv Katherine Duncan-Jones :
Sidney a varvas goude bout gloazet en Emgann Zutphen e 1586. E 1590, e timezas breur Penelope, Essex, da intañvez Sidney, Frances, merc'h da Francis Walsingham, ha Lady Rich a voe enoret kalz gant barzhed ha sonerien e-pad resped he breur el lez er bloavezhioù 1590.
Ar barzhig Richard Barnfield a zedias e oberenn gentañ, The Affectionate Shepherd, embannet dizanv e miz Du November 1594, da Penelope Rich.
Lilly
Lilly zo anv meur a dra.
Penelope Rich
Muzenn
Bartholomew Yong a zedias e droidigezh eus Diana (1598), gant Jorge de Montemayor, dezhi ivez.
Poltredour ar rouanez Nicholas Hilliard a livas daou boltredig eus Lady Rich, en 1589 hag 1590. Unan a voe roet da James VI Bro-Skos (a voe James Iañ Bro-Saoz goude) hag egile da gannad Bro-C'hall.
Armento
Armento  a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
Sul ar Beuz
Skeudenn:Meurastumm.png Evit ar barzhoneg anvet Sul ar Beuz, gwelout Sul ar Beuz (barzhoneg).
Sul ar Beuz pe Sul ar Bleunioù zo ur gouel kristen mont-dont, d'ar Sul a-raok Sul Fask hervez an deiziadur katolik. Lidañ a reer neuze donedigezh Jezuz da Jeruzalem hag an degemer brav graet dezhañ hervez ar pevar Aviel.
E kalz ilizoù kristen e vez ingalet barroù palmez benniget (skoulmet e stumm krommelloù alies) d'ar feizidi. Abalamour ma'z eo diaes pourchas barroù Palmez da-geñver al lid-se e broioù zo abalamour d'an hin e vez implijet alies barroù deliaouek beuz, ivin, haleg pe gwez all eus ar vro.
Diazez er Bibl hag arouezelezh
E danevell ar pevar aviel, e antre Jezuz e Jeruzalem war-dro ur sizhunvezh kent e zasorc'hidigezh, , , ,.
Hervez an avieloù e antreas Jezuz e Jeruzalem war un azen, hag an dud en degemere a ledas o mantilli war al leur dirazañ, hag a lakaas ivez barroù gwez bihan war an douar.
An azen a c'hell bezañ un dave d'un arouez eus hengoun ar reter a ra anezhañ un aneval a beoc'h, er c'hontrol d'al loen-kezeg, zo ul loen brezel Ur roue a antree e kêr war varc'h pa veze en imor brezeliañ ha war un azen pa felle dezhañ diskouez e teue e peoc'h. Jezuz war un azen a oa arouez priñs ar peoc'h.,.
E kalz lec'hioù eus ar Reter-Nesañ kozh e oa ar c'hiz goleiñ gant un dra bennak an hent ma tremene unan bennak a soñjed e oa dellezek eus ar brasañ enorioù. En Testamant Kozh (Rouaned 9:13) e taneveller e oa graet evel-henn en enor da Jehu, mab Jehoshafad. An Avieloù a zanevell e oa graet ivez en enor da Jezuz. En holl avieloù e reer anv eus tud a led o dilhad war hent Jezuz hag a droc'h broen e-kichen n'eus nemet en Aviel Sant Yann e reer anv eus barroù palmez. Ar barroù palmez a oa un arouez trec'hlid ha viktor en hengoun yuzev, hag implijet int evel-henn e lodennoù all eus ar Bibl (da skouer Leviticus 23:40 ha Diskuliadur 7:9). Abalamour da se eo deut da vezañ arouezius hag a-bouez an abadenn-se.
Kristeniezh ar c'hornôg
Da vare Sulvezh ar beuz, en iliz katolik, evel e kalz Ilizoù katolik ha breuriezhoù luterek, e vez benniget ar barroù palmez (pe barroù ur spesad all en hinoù yenoc'h) gant ar sparf e diavaez an iliz (pe en diabarzh pa vez re yen e-kichen an nor). Ur brosesion a vez ivez gant ar gloer hag ar golisted, ar Barrezianiz, ha kement zo...
Takson Lazar
thumb|Ur [[morilhon Madagaskar, skouer a dakson Lazar]] Un takson Lazar a zo un termen implijet e paleontologiezh evit ober anv eus ur spesad aet da get e renabl ar c'harrekaennoù ha deuet en-dro war-wel diwezhatoc'h.
-3
751 Ab Urbe Condita = 3 kent J.-K.
Takson Lazar
Gallout a ra c'hoarvezout abalamour pe d'un diouer a garrekaennoù adkavet pe d'ur steuziadur lec'hel eus ar spesad adtrevadennet al lec'h gantañ diwezhatoc'h.
Graet e vez ivez eus takson Lazar en amzer a-vremañ pa veneger spesadoù a soñjed e oant aet da get e-pad bloavezhioù pe degadoù hag addizoloet hiniennoù anezhe diwezhatoc'h.
Spinola
An tiegezh Spinola zo unan eus koshañ tiegezhioù kêr Genova en Italia. War un dro gant ar re D'Oria, Fieschi ha Grimaldi e voe unan eus ar pevar ziegezh a noblañs gladdalc'hel a verkas buhez politikel Republik Genova. Er Grennamzer e voe parte ghibellina evel ar re Doria a-enep d'ar guelfi Fieschi ha Grimaldi.
Savoia di Lucania
Savoia di Lucania  a zo ur gumun en Italia e proviñs Potenza hag e  rannvro Basilicata.
Ruvo del Monte
Ruvo del Monte zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Saint-Christophe
hag ivez :
Decantae
An Decantae zo ur bobl eus Enez Vreizh ha ne anavezer nemet dre ur meneg hepken gant an douaroniour Klaudios Ptolemaios war-dro 150. Diouzh a gomprener en e skrid e vevent a-hed aod kornôk ar Moray Firth, e kornad ar c'h-Cromarty Firth, en hanternoz da Moger Antoninus eta. N'eus meneg ebet eus kêr ebet nag anv lec'h ebet.
Anv
Rivet & Smith, p. 330.
Gerdarzh
Keltiek e c'hall an anv bezañ, marteze diwar ar wrizienn *deko-, "mat" pe "gwellañ". Marteze diwar *dekan-, an niver "dek". Pobloù all a gaver an hevelep gwrizienn en o anv : an Deceangli e Kembre, an Deciates e Liguria, hag un anv den, Decantilla, e Galia.
Rivet & Smith a chom diasur war an talvoudegezh (gwelout ivez Deceangli : none can be suggested = n'ez eus netra da aliañ)
Arondisamant ar Roc'hell
Arondisamant ar Roc'hell a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente-Maritime hag e rannvro Akitania-Nevez.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant ar Roc'hell e 15 kanton (betek 2014) hag e 57 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 58 kumun zo en arondisamant ar Roc'hell bremañ.
Dominique
Dominique zo un anv-badez gallek hag a vez roet koulz d'ar baotred evel d'ar merc'hed.
Volkswagen
Volkswagen (alamaneg a dalvez : karr ar bobl), ar stumm berraet VW a zo anavezet ivez, a zo ur merk kirri-tan alaman bet krouet e 1936 gant Ferdinand Porsche. Perc'hennet eo gant Volkswagen AG. Ferdinand Piëch eo a zo prezidant kuzul evezhiañ an embregerezh.
Gwerzhañ kirri er bed a-bezh
E-kerzh kentañ c'hwec'hmiziad 2008 e voe gwerzhet 3,27 milion a girri er bed gant an embregerezh Volkswagen (merkoù Volkswagen, Audi, Seat, Skoda). Er pevare renk e roll an embregerezhioù sevel kirri e oa neuze Volkswagen, war-lerc'h Ford.
Dasparzh ar gwerzhañ :
-2
752 Ab Urbe Condita = 2 kent J.-K.
Lili
Lili zo un anv roet da veur a vaouez, da baotred ivez a-wechoù.
E Breizh
Implijet e vez Lili evel berrstumm d'an anv Loeiz.