cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rannvro Kantō
Istor
Dave a ra anv Kantō d'ar vro er "reter" (東) da "boent kontroll" (関所) Hakone ; Kantō a dalvez ger-ha-ger "Ar vro er reter d'ar gloued", abalamour d'ar poentoù kontroll pe klouedoù a veze lakaet, e-pad Marevezh Edo, war hent Tōkaidō (ma'z aed eus Edo da Gyoto).
Debrecen
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Debrecen gant ar c'hêrioù-mañ :
Kurt Christoph von Königsmarck
Mab e oa d'ar Feldmarschalls svedat Hans Christoph von Königsmarck (1600-1663) ha da Agathe von Leesten.
Geoffroy Tournemine
Geoffroy II Tournemine a voe eskob Treger eus 1296 da 1317.
Kurt Christoph von Königsmarck
E varv
Mervel a reas d'an oad a 39 bloaz, d'an 31 a viz Here 1673, e-kerzh seziz Bonn.
Geoffroy Tournemine
Deuet e oa war-lerc'h Alan II Brug.
Geoffroy Tournemine a oa bet diwezhañ eskob Treger bet dilennet gant ar c'huzul-chalonied, hervez ar stumm kozh da ober.
Geoffroy Tournemine a oa aet da Anaon e deroù 1317.
Jean Rigaud a oa deuet war e lerc'h war gador an eskopti, d'an 21 a viz C'hwevrer 1317.
Ordoño Iañ Asturiez
Ordoño Iañ Asturiez a oa roue Asturiez etre 850 ha 866. Ganet e oa en 821 en Oviedo hag eno ivez e varvas e Mae 866.
Kemer a reas ar gurunenn war-lerc'h e dad, Ramiro Iañ Asturiez.
Tad e oa da Alfonso III Asturiez.
E yaouankiz
Tremen a eure Ordoño e vloavezhioù kentañ en Oviedo, e lez Alfonso II, lesanvet el Casto, roue Asturiez etre 791 ha 842. D'e nav vloaz e voe anvet e dad da c'houarnour Galiza, ha mont a reas gwreg ha bugale da-heul an tad.
Gwespetaer kanevedenn
Ar gwespetaer kanevedenn a zo un evn amprevanetaer, Merops ornatus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en Aostralia.
Liamm diavaez
Merops ornatus war al lec'hienn Avibase
Turtur brehmeri
Turtur brehmeri a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Chalcopelia Brehmeri (kentanv) da gentañ-penn (e 1865) gant al loenoniour alaman Gustav Hartlaub (1814-1900) : dougen a ra anv Henry Brehmer, ur c'henwerzher alaman hag a veze o labourat e Gabon d'an ampoent.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, frouezh kouezhet war an douar ha greun dreist-holl.
She's Like the Wind
She's Like the Wind zo ur ganaouenn skrivet ha kanet gant Patrick Swayze. Klevet e vez e-barzh ar film Dirty Dancing. E plas kentañ Billboard Hot 100 eo bet.
Turtur brehmeri
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
Caltavuturo
Caltavuturo  zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e  Sikilia.
Digor an abadenn
Digor an abadenn zo un dastumad kanaouennoù brezhonek embannet gant Emgleo Breiz e 1950.
Ventimiglia di Sicilia
Ventimiglia di Sicilia  zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e  Sikilia.
Adelina
Adelina zo un anv-badez italianek.
Roll an anvioù-badez brezhonek a zo un dildenn enno
Setu ur roll anvioù-badez brezhonek ma kaver un dildenn enno :
Speyer
Abaoe ar ez eo Speyer sez un eskopti. An iliz-veur eo ar savadur brudetañ a zo e kêr, iliz Santez Maria ha Sant Stefan, anvet ivez Iliz-veur an impalaer abaoe an. Brasañ iliz romanek ar bed kristen eo.
Philipp Christoph von Königsmarck
thumb|Philipp Christoph von Königsmarck thumb|upright|[[Sophie Dorothea von Braunschweig-Lüneburg]] Philipp Christoph von Königsmarck (1665-1694) a oa kont ha brezelour alaman ha svedat, ha serc'h d'ar briñsez Sophia Dorothea von Celle, pried roue Bro-Saoz George Iañ, ur priñs alaman a ouenn.
Josèp Romanilha
Josèp Romanilha (pe  Jousé Roumaniho hervez doare-skrivañ Mistral ; Joseph Roumanille e galleg) (Sant Romieg, 8 a viz Eost 1818 - Avinhon, 24 a viz Mae 1891) a oa ur skrivagner okitanek.
Fly
Fly
Josèp Romanilha
Kelenner e voe en Avinhon, ha skol a reas da Frederic Mistral yaouank. Embann a reas un torkad barzhonegoù, ar Margaridetas (1847). Kemer a reas perzh en emvod da grouiñ ar Felibrige, e 1854, asambles gant barzhed okitanek all. Embanner an Armana Prouvençau e voe, ur gelaouenn okitanek a zeuas er-maez adalek 1855, ha ma kaver un heuliad kontadennoù kentelius skrivet en ur yezh yac'h ha saourus. Gant e gontadennoù e voe awenet Alphonse Daudet. Ur roll a bouez en devoe Romanilha e-barzh ar Felibrige ; soñjoù mirour, roueelour ha katolik a oa gantañ. E varzhonegoù a voe evitañ un doare da embann ar soñjoù-se ha da ganañ gloar d'an talvoudoù a c'hiz kozh.
Philipp Christoph von Königsmarck
E dud
Ur breur en doa, ha div c'hoar. A-hend-all e oa niz d'ar c'hont Otto Wilhelm von Königsmarck, ha hantervreur d'ar brezelour svedat Carl Gustav Wrangel, kont Salmis.
E yaouankiz
A-vihanik e kare ar briñsez Sophie Dorothea von Braunschweig-Lüneburg, kontez Zelle. Dimezet e voe ar briñsez e miz Du 1682, ha hi 16 vloaz, d'he c'henderv Georg Ludwig von Braunschweig-Lüneburg, a voe dilenner Hannover goude marv e dad e 1698, hag a voe anvet da roue Bro-Saoz en 1714 evel George Iañ. Ur fall-dimeziñ e oa hennezh, hag ar paotr yaouank glac'haret a eas da soudard war varc'h gant arme an Impalaer santel enep an Durked.
Goude kemeret gant e arme kêr Buda digant an Durked, e tistroas Philipp Christoph d'ar gêr gant klod ha gloar an harozed, hag eñ da orgediñ ouzh ar gontez Clara Elisabeth von Platen (1648 - 1700), gwreg da varichal ar palez ha serc'h war un dro d'an dug kozh Ernst August (1629–1698) dilenner Hannover, bet eskob luterian ha deuet da vout lonker ha bambocher. El lez ne oa ken kaoz nemet eus ar serc'hed vezhus.
E-keit-se e skrive Sophie-Dorothea, gwalleürus evel ma oa, lizhiri entanet e-kuzh ouzh he fried, met ne oant ket e-kuzh d'an holl. Ar gontez von Platen avat a oa triwec'h vloaz koshoc'h egeti, ha gwarizi ruz en enni. Dont a reas a-benn da bellaat Philipp Christoph diouzh lez Hannover. Adarre ez eas Philipp Christoph d'an arme, hini dilenner Sachsen en dro-mañ, evel koronal, da vrezeliñ da Hungaria. Met distreiñ a reas hag adkavout a reas an div vaouez, ar gontez ha Sophie-Dorothea, bepred gwreg dilenner Hannover.
Siwazh dezhañ, nac'h a reas degemer kontez Platen en-dro en e wele dre veur a wech. Tabut ha kann a voe e palez an dilenner ha klask a reas ar priñs Georg Ludwig von Braunschweig-Lüneburg krougañ Sophie Dorothea. Ha hi da dec'hel da di he zud. Met degemeret gwall fall e voe e ti he zad, ha kaset e voe en-dro da-vetek he gwallgaser.
Philipp Christoph a c'houlennas 2000 kurunenn neuze digant tud Sophie Dorothea evit gellout skampañ kuit ganti da lez Wolfenbuttel, ha dimeziñ dezhi eno, diwallet gant he dimezell a enor, an Dimezell Knesebeck, ha c'hwec'h traban. Ul lizher a resevas digant an Dimezell Knesebeck, ha kavout a reas dezhañ eo ar respont a c'hortoze eus perzh he c'harantez. Un nozvezh a viz Gouhere 1694, ez eas etrezek ranndi Sophie-Dorothea. Hi an hini a voe souezhet pa lennas ar bilhedig na oa ket bet skrivet ganti ma komprenas e oa ur falslizher hag e oa bet aozet un antell evit o c'holl.
E-keit-se e oa aet ar gontez von Platen da zihuniñ an dug Ernst August a oa o kousket da zisplegañ dezhañ e oa Philipp Christoph von Königsmarck e ti e verc'h-kaer hag o-daou oc'h ober torfed euzhus an avoultrerien. Ha hi ha lakaat anezhañ da sinañ ur gondaonidigezh d'ar marv ha da reiñ urzh da bevar halabarder suis, a-douez gwarded ar priñs, da vont d'he heul. Lammat gant Philipp Christoph a reas ar warded, skeiñ taolioù sabrenn gantañ. Ne voe ket gwelet korf Philipp Christoph von Königsmarck biken ken. Kaset e voe keloù gant e servijourien d'e c'hoar a oa e Saks. Trouz a reas Aurora, goulenn petra a oa degouezhet ha penaos. Kaoz a voe eus tennañ kannaded Sveden eus Hannover. Hervez ar vrud e vije bet taolet ar c'hont en ur forn tomm-gor. Tud all a gontas e vije bet kavet e relegoù dindan plañchod ur sal-emwalc'hiñ er c'hastell e 1727, hervez Horace Walpole.
Vera Lynn
Vera Margaret Welch, anavezetoc'h evel Vera Lynn (East Ham, Essex,20 a viz Meurzh 1917 – Ditchling, East Sussex, 18 a viz Mezheven 2020) a oa ur ganerez saoz, brudet da vare an Eil brezel-bed.
Goude ar brezel e voe brudet bras he c'hanaouenn Auf Wiederseh'n Sweetheart a savas da niverenn 1 ar gwerzhioù e SUA e 1952 e-pad nav sizhun. My Son, My Son a voe niverenn 1 e Breizh-Veur e 1952 ivez.
Enrollañ a reas The Fool on the Hill gant The Beatles ha Quand on n'a que l'amour gant Jacques Brel.
E 1969 e voe anvet da ofiserez, ha roet dezhi an titl « dame » en Urzh an Impalaeriezh Vreizhveuriat e 1975. E 1998 e voe roet dezhi medalenn urzh Sant-Yann Jeruzalem (OStJ).
E 1995, da 78 vloaz, ez eas war he leve, goude ur sonadeg dirak Palez Buckingham e Londrez. E 1999 e varvas he fried Harry Lewis, a oa soner klarinetenn ; dimezet e oant abaoe 1941 hag ur verc'h o doa bet.
Borgetto
Borgetto  zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e  Sikilia.
Auchy-lès-Hesdin
Auchy-lès-Hesdin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Bompietro
Bompietro  zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e  Sikilia.
Sandrina
Sandrina zo un anv-badez italianek, berradur diwar Alessandrina, hag a deue eus Alessandra.
José Alberto
José Alberto Justiniano Andújar, lesanvet El Canario, ganet d'an 22 a viz Kerzu 1958 en Villa Consuelo, Santo Domingo, zo ur c'haner salsa dominikan. Kanet en deus ivez gant ar Septeto Santiaguero.
Bolognetta
Bolognetta  zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e Sikilia.
Armant
Armant zo un anv-badez brezhonek.
Caccamo
Caccamo  zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e  Sikilia.
Lhasa
Lhasa (tibeteg: ལྷ་ས་ lha sa; sinaeg: 拉萨 Lāsà) eo kêr-benn Tibet.
Gœulzin
Gœulzin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1922 .
Jean Froissart
Jean Froissart (war-dro 1337 – war-dro 1405) a oa un istorour gall, unan eus ar re bouezusañ er Grennamzer e Bro-C'hall. Skridoù Froissart zo ur vammenn eus ar re wellañ evit studiañ istor ar Brezel Kant Vloaz, istor Bro-Saoz koulz hag istor Bro-C’hall er.
Genidik e oa Froissart eus Valenciennes, e kontelezh Hainaut. Mont a reas d’ar c’hloerdi. Ur barzh donezonet e oa ivez. Mont a reas da istorour ofisiel e lez ar rouanez Philippa de Hainaut, a oa da vezañ gwreg ar roue saoz Edouarzh III.
E oberenn
Brudet eo Froissart abalamour d’e Gronikennoù (Chroniques, 1400), dreist-holl. Testenn an oberenn-se a gaver e tremen 100 dornskrid enlivet gant meur a skeudennaouer. Dornskrid Lodewijk van Gruuthuse (Louis de Gruuthuse) eo an hini brudetañ eus an dornskridoù-se, embannet gant un noblañs eus Brugge, er bloavezhioù 1470. Er peder levrenn, miret e Levraoueg Vroadel Bro-C'hall, e Pariz, e kaver 112 skeudennig livet gant arzourien wellañ Brugge en amzer-se, dreist-holl gant Loiset Lyédet, oberour skeudennoù an div levrenn gentañ.
Chillán
Chillán zo ur gêr eus Chile, ha kêr-benn rannvro Ñuble. E proviñs Diguillín emañ ivez, met Bulnes (Chile) an hini eo kêr-benn ar broviñs. War lez an hent panamerikan emañ.
Jean Froissart
Skeudennoù
Skeudennoù gant Loyset Liédet, tennet eus Kronikennoù Froissart.
Don Troiani
Don Troiani, bet ganet e New York d'ar 16 a viz Even 1949, a zo ul livour istorel, livour emgannoù, ha skeudennaouer amerikan.
Chillán
511 km² eo he gorread. Tost da 161 953 a dud a oa enni e 2002. 400 km zo anezhi da Santiago, kêrbenn ar vro.
Don Troiani
Mammennoù
Dedennet bras eo Don Troiani gant mare Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika, mammenn bennañ e arz eo ar mare istorel-se.
Chillán
Istor
Savet e voe kêr en 1580 gant Martín Ruiz de Gamboa, hag anvet e oa bet  San Bartolomé de Gamboa.
Melitograis
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1872 gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875).
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Melitograis gilolensis.
Pontfadog
Pontfadog zo ur gêriadenn e distrig Wrecsam, e biz Kembre. E-barzh kumuniezh Glyntraean emañ. E Dyfffryn Ceiriog emañ, er c'hornôg da Y Waun, en un tolead ma veze korvoet mengleuzioù gwechall.
Betek 2013 e oa un dervenn gozh er gêriadenn, Derwen Bontfadog ("dervenn Pontfadog"), kontet da vezañ an hini goshañ e Breizh-Veur a-bezh. D'ar 17 a viz Ebrel 2013 avat e voe diskaret gant ur gorventenn.
Le Père (Maupassant, 1883)
Le Père zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1883.
Istor
Da gentañ e oa bet embannet e Gil Blas an 20 a viz Du 1883 ha sinet Maufrigneuse.
Goude e voe adembannet en dastumad Contes du jour et de la nuit en 1885.
Un danevell heñvelanvet a voe embannet ivez en 1887 e Gil Blas, hag adembannet en 1888 en eil embannadur an dastumad Clair de lune.
Blufi
Blufi zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e Sikilia.
Willeman
Willeman a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Los Ángeles (Chile)
200px|thumbnail|right|Los Ángeles Los Ángeles zo ur gêr eus Chile, e Rannvro ar Biobío. 1749 km² eo he gorread. Tost da 166 556 a dud a oa enni e 2002.
Armand
Armand zo un anv-badez gallek a orin germanek.
Orin
Diwar an anv alamanek Hermann.
Patrick Swayze
Patrick Wayne Swayze, ganet d'an 18 a viz Eost 1952 e Houston e Texas ha marvet d'ar 14 a viz Gwengolo 2009 e Los Angeles e Kalifornia, zo un aktour, dañser, kaner ha produer amerikan.
Goude bezañ kroget er sinema e 1983 evel danser e Staying Alive, dont a ra da vezañ anavezhet a drugarez da penvad ar film Dirty Dancing. Evit ar film-se e gana ar ganaouenn "She's Like the Wind" e 1987. Treiñ a ra goude barzh Ghost e 1990 ha barzh Point Break e 1991.
Marvet eo d'an 14 a viz Gwengolo 2009, en e di e Los Angeles daoust d'ar c'hrign-bev ar pankreas,. Devet eo hag e ludu zo laket en e ranch e Mexico-Nevez.
Références
[
Saint-Juire
Saint-Juire a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
War roudou or Misionerien
War roudou or Misionerien zo ul levr skrivet gant an Aotrou 'n eskob Visant Fave, skrivagner brezhonek hag eskob skoazeller eskopti Kemper ha Leon. Embannet eo bet gant ti-embann "Ar Skol dre Lizer" e 1989, ha skignet gant Emgleo Breiz. E skolveurieg eo skrivet, evel holl embannadurioù Emgleo Breiz.
Baucina
Baucina  zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e Sikilia.
War roudou or Misionerien
Pennad-kinnig (golo pevar)
"« “Un Breton sur chaque motte de la terre, Un Breton sur chaque lame de la mer”, a skrive St Pol Roux . Ken gwir all e vefe skriva : “Eur misioner euz Breiz – ha memez euz Eskopti Kemper – e peb bro euz an “Trede Béd”. Nag a dadou hag a zeurezed, abaoe pell ’zo, zo eet evel-se d’ober war-dro tud ar broiou pell, o kas dezo o relijion, med gwellaennou en o buhez war eun dro. Karget e oa bet an Aotrou ’n Eskob Visant Fave d’ober war-dro ar visionerien-ze. Eet eo da weled anezo, evel just, hag e komz dim euz o buhez, diêz alïez-kenañ, med ken entanuz. Ouspenn – ar pez a vo marteze ar peb dudiusa evid al lennerien ordinal – e oar selled Visant Fave ouz ar broiou-ze, o doareou-beva, an oll draou-ze ken disheñvel evidom-ni, ha ken dedennuz. Komz euz brezoneg Visant Fave, n’eus ket ezomm. Gouzoud a ra pep hini ez eo unan euz ar re wella a heller lenn . »"
Danevell war lec’hienn eskopti Kemper ha Leon
« Eskob skoazeller anezañ e eskopti Kemper ha Leon adaleg ar bloaz 1957 beteg ar bloaz 1977, e stagas a-grenn an Aotrou ’n eskob Visant FAVÉ ouz eun dra a felle dezañ dond da veza eun ere beo etre an eskopti ha bagad stank ar visionerien eus Penn-ar-Bed, strewet a-dreuz ar bed-oll. Mond d’o c’haout a reas, e kement lec’h ma oa anezo. Evelse eo eta e teuas war wel, adaleg miz Here beteg miz Kerzu eus ar bloaz 1965, eun displegadur eus beajou an Aotrou ’n eskob FAVÉ : kavet e veze anezo e-barz “Lizeri Breuriez ar Feiz”, kavell Skignerez ar Feiz en eskopti : e veajou eta, Afrika Zu, ha goude-ze, an Indez. Eun deiz e teuas al “Lizeri” da jench ano : “Or misionerien”. War an oad avad ez eê an Aotrou FAVÉ, en desped da ze e oa anezañ eur gwall foeter-bro, o terc’hel da vond war e droiou-bale, ha da gonta anezo en e vrezoneg saourus, anavezet mad ganeom-ni : konta ’ree eta Amerika ar Su, an Azia, Polinezia, an Antillez, Gwiana, beteg ar bloaz 1986.
Kement-se oll ez eo ar pez a veze bet kutuillet gantañ ha lakeet en e oberenn, 300 pajennad enni. Gand e vrezoneg c’hweg ha birwidig, e tigas an eskob FAVÉ deom, eun dra bennag heñvel ouz an diweza pajennad eus meurdez misionerien Breiz-lzel, ar pez a gane, Yann-Ber Kalloc’h : “Samm ho kroaz santel war e skoaz, Ar C’helt e-neus greet tro ar bed”. »
Gwir Vretoned (levrig)
Gwir Vretoned zo un dastumad kanaouennoù bet embannet gant ar gelaouenn Skol, renet gant Armañs ar C'halvez, e 1964 (niverenn 27, miz Kerzu), hag ennañ komzoù 74 kanaouenn. Darn anezho zo sonioù kozh, re all sonioù troet diwar yezhoù all, gant Kerlann pe Roparz Hemon. Ar sonerezh a oa bet embannet war ul levrig distag.
Schindler's List (film)
An danvez
Ar romant Schindler's Ark, savet gant ar skrivagner aostralian Thomas Keneally (1935-) diwar-benn buhez ar greantelour alaman Oskar Schindler (1908-1974), a oa deuet e-maez e 1982. An oberenn-mañ eo a awenas Steven Spielberg evit e film hir. Petra bennak ma oa Schindler ezel eus ar Strollad Nazi en devoa saveteet buhez war-dro mil kant Yuzev e-pad an Eil Brezel-bed. E-lec'h mont da vervel e kamp-labour Płaszów (Polonia) e oa deuet a-benn d'o zuta en e labouradeg (traezoù en amailh ha tennoù) o foeltrañ e vadoù sof-kont e manegoù roet da Nazied hag a zaremprede. Dougen a rae Listenn Schindler anv ar Yuzevien a oa sañset bezañ kaset da gamp-bac'h Auschwitz-Birkenau (Polonia) : bez' e voent treuzkaset yac'h ha dibistig da dTchekoslovakia a-drugarez d'ar greantelour.
Luskad ar jiletennoù melen
Luskad ar jiletennoù melen — diwar anv ar rokedoù melen a vez gwisket gant ar vanifesterien — zo ul luskad enebadur sokial e Bro-C'hall e diskar-amzer 2018.
Schindler's List (film)
An danvez
D'an 18 a viz Gouere 1967 e voe lakaet Oskar Schindler e-touez Ar Re Reizh dre vroadoù gant kounlec'h Yad Vashem ; douaret eo e bered gristen Menez Sion e Jeruzalem (Israel).
Luskad ar jiletennoù melen
Diazez al luskad a oa priz an dour-tan evit ar c'hirri-tan. En em ledet e oa goude war tachennoù all, liammet ouzh ar galloud-prenañ hag an dispriz a vefe gant pennoù politikel hag ekonomikel ar vro e-keñver annezidi ar maezioù ha bannlevioù ar c'hêrioù.
An emsav sokial-se, kinniget gant ar media evel unan emdarzhek ha maez politikel, zo ledan a-fed goulennoù hag enebadurioù. Aozet eo bet adalek manifestadeg vroadel ar 17 a viz Du 2018 hag ar re a voe goude-se. D'an uhelañ ez eus bet 287 710 a dud o vanifestiñ asmables d'ar 17 a viz Du 2018 hervez ministrerezh ar surentez.
Lod broioù estren o deus bet o luskad jiletennoù melen ivez : Belgia, Alamagn, Bulgaria, Izelvroioù, Serbia hag Irak da skouer.
24 a viz Du - 1añ a viz Kerzu
Raktal echuet gant devezh manifestadegoù ar 17 a viz Du e oa bet embannet galvoù evit manifestiñ e Pariz dre ar rouedadoù sokial. Ur vanifestadeg a voe raksoñjet war bali ar Champs-Élysées pe war leurgêr Concorde, met ar gouarnamant a nac'has hag a ginnigas ar Champ-de-Mars. Degemennerien ar jiletennoù melen harpet gant politikerien a nac'has d'o zro. Rannet hervez ar c'hoantoù hag ar strategiezh e oa ar jiletennoù melen.
Ur vanifestadeg a voe aozet memestra met gant lod tud feuls a-enep an nerzhioù surentez.
10 a viz Kerzu- 16 a viz Kerzu
D'al Lun 10 a viz Kerzu da eizh eur noz e voe embannet kinnigoù reizhadurioù gant ar prezidant Emmanuel Macron dre ar skinwel. En desped da se, 54% eus poblañs Bro-C'hall a soñje e oa mat kenderc'hel gant ar stourm memestra.
A-enep ar prezidant Macron
Ouzhpenn bezañ ul luskad enebet ouzh an tailhoù uhel dre vras ec'h adkaver tagadennoù lies ouzh pennoù-bras Bro-C'hall ha dreist-holl ouzh ar prezidant Macron, a veze goapaet pe kunujennet.
Meur a hashtag ha luganoù a voe a-enep ar prezidant, gwelet evel "prezidant ar re binvidik", evel « #Macron rend l’pognon ! »  ha « Macron démission ! ».
Anaya
Anaya zo un anv-lec'h spagnolek deuet da vout anv-tiegezh.
Beauvois-en-Cambrésis
Beauvois-en-Cambrésis a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Fressain
Fressain zo ur gumun e departamant Norzh e Bro-C'hall.
Beauvois-en-Cambrésis
kantved
;.
Bisacquino
Bisacquino  zo ur gumun eus Meurgêr Palermo e  Sikilia.
Beauvois-en-Cambrésis
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Beauvois-en-Cambrésis Communal Cemetery
Marvet int e e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Harry Potter ha Kambr ar Sekredoù
Harry Potter ha Kambr ar Sekredoù (titl orin : Harry Potter and the Chamber of Secrets) eo eil romant an heuliad lennegel dezhi ar benndudenn Harry Potter krouet gant J. K. Rowling. Embannet e oa bet d’an 2 a viz Gouhere 1998 gant Bloomsbury ha d’ar 1 a viz Kerzu 2017 e Breizh. Troet eo bet al levr e brezhoneg, da-heul an hini kentañ, gant Mark Kerrain ha skeudenn ar golo zo bet savet gant Youena Baron.
Diverradenn eus al levr
Harry Potter a ya en-dro da Gerambreoù, skol ar sorserien, met gant poan pa nac’h an tremen war ar c’hae nav ha tri c’hard lezel eñ ha Ronald Weasley da vont da gemer an tren. Evel-se e rankont mont gant karr-tan nij tad Ron. War-nes bezañ skarzhet eus ar skol pa erruont di, e krogont gant o bloavezh nevez hag e reont anaoudegezh gant kelenner nevez an emzifenn diouzh nerzhioù an droug, Gilderoy Lockhart. Hennezh a oar komz brav met n’en em ziskouezo ket evel un den barrek war an danvez a gelenn. E-kerzh an diskar-amzer e teu war-wel frazennoù ankenius skrivet gant gwad ouzh mogerioù diabarzh kastell Kerambreoù. Kaoz a vez buan eus ur gambr ar sekredoù hag a vije bet savet pell zo gant Salazar Naerdinec’h, enni un euzhvil hag a zeufe en-dro un deiz da lazhañ an holl skolidi ha ne vefent ket a wad sorser glan. Harry, Ron hag Hermione en em gavo tamm ha tamm oc’h ober o enklask dezho, ha kompren a raint ez eo hêr Naerdinec’h Lord Voldemort e gwirionez, distroet ur wech adarre da glask seveniñ e raktres fallakr. Harry a stourmo outañ e kambr ar sekredoù ha trec’h e vo warnañ ur wech adarre, gant sikour madelezhus kleze Godrig Gripi-Aour, o prouiñ dezhañ ez eo ur Gripi-Aour dellezek d’en bezañ.
Degemer e-touez al lennerien
Deuet-mat eo bet al levr gant ar vrezhonegerien, ken gortozet ma oa goude embannadur al levr kentañ Harry Potter ha Maen ar Furien e 2012. Ul listenn fazioù bizskrivañ hag adlenn, hir-souezhus a-walc'h siwazh, zo bet lakaet enlinenn war ur fanblog hag a ziskouez ul labour bet kaset da benn marteze re vuan, pe hep aked da nebeutañ. Hiziv ne ouzer ket resis pet skouerenn anezhañ zo bet gwerzhet er bed.
Lenn Sall Veur
Al Lenn Sall Veur (Great Salt Lake e saozneg) zo ul lenn vras e stad Utah e Stadoù Unanet Amerika. War he ribl emañ ar gêr anvet Salt Lake City. Emañ al lenn 1 280 metr a-us live ar mor.
En em astenn a ra war ur gorread a 5 100 km2 pe war-dro, gant 120 km a hed ha 48 km. Sall-kenañ eo dour al lenn, evel m'en diskouez an anv : 27% a holen zo en dour, da lavaret eo muioc'h eget en dour mor. N'eus nemet er Mor Marv ez eo stankoc'h an holen.
Eileen
Eileen zo un anv-badez a orin gouezelek, roet d'ar merc'hed en Iwerzhon hag e Bro-Saoz hag e SUA.
Guto'r Glyn
Guto'r Glyn (war-dro 1412 – war-dro 1493) a oa ur barzh kembraek eus ar, unan eus Barzhed an Uhelidi, an dud a vicher a gane meuleudi d'an aotrouien en o lezioù. Sellet a reer outañ evel unan eus ar re wellañ anezho, ma n'eo ket an hini gwellañ holl.
Tremen a reas Guto ul lodenn vras eus e vuhez e Dyffryn Ceiriog, e distrig Wrecsam, e biz Kembre, ha kalz eus al lezioù en deus darempredet a oa er c'hornad-se. Chom a ra war-dro 120 eus e varzhonegoù, savet etre ar bloavezhioù 1430 hag ar bloavezhioù 1480. Ouzhpenn e Dyffryn Ceiriog e oa bet ivez o veajiñ e lec'h all e Kembre ha betek e Bro-C'hall pa voe o'n em gannañ eno e dibenn ar Brezel Kant Vloaz. Savet e oa a-du gant an tiegezh York e-pad Brezel an Div Rozenn, ha savet en doa barzhonegoù evit ar roue Edouarzh IV ha aotrouien a-du gantañ evel William ap Thomas, kont Penfro. Echuet en doa e vuhez en Abati Glyn y Groes (Valle Crucis), e-kichen Llangollen, hag eno e voe beziet.
Empoli
Empoli  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Firenze, e Toskana.
John T. Koch
John T. Koch, genidik eus ar Stadoù Unanet, zo ur c’heltiegour a labour war dachenn ar ragistor hag ar Grennamzer dreist-holl.
Studioù war ar yezhoù keltiek a reas e Skol-veur Harvard er bloavezhioù 1980. Goude se e voe ivez e Skolaj Jezuz en Oxford hag e Skol-vleur Kembre en Aberystwyth. Kelennet en deus e Skol-veur Harvard hag e Boston.
Renaissance (strollad politikel)
Renaissance (berraet en RE) zo ur strollad politikel gall sokial-frankizour krouet d'ar 6 a viz Ebrel 2016 gant Emmanuel Macron gant an anv En marche (EM), ha diwezhatoc’h La République en marche ! (berraet en LREM pe REM, LRM, ent-ofisiel LaREM). Lakaet e vez e kreiz e-keñver mennozhioù politikel.
Dilennet e oa bet Emmanuel Macron da brezidant Republik Bro-C'hall e 2017, ha roet en doa e zilez diouzh penn ar strollad en devoa krouet. Ar strollad La République En Marche ! a zo bet trec'h e-pad an dilennadegoù kannaded e 2017. Christophe Castaner a ao bet dilennet neuze evit kemer penn ar strollad.
Krouidigezh
Anv al lec'hienn internet « en-marche.fr » a oa bet enrollet d'ar 7 a viz Genver 2016. Ur gevredigezh anvet L'Association pour le renouvellement de la vie politique (ARVP) a voe disklêriet d'an 20 a viz C'hwevrer 2016 er Val-de-Marne.
Dicomano
Dicomano a zo ur gumun eus Italia e proviñs Firenze, e Toskana.
Renaissance (strollad politikel)
Lezenn Molac
D'an 22 a viz Ebrel 2021 a sav amoug 61 c'hannad eus LREM a-enep al lezenn Molac, votet er Vodadenn Vroadel c'hall d'an 8 a viz Ebrel.
Renaissance
E miz Gwengolo 2022 eo bet adanvet LREM da Renaissance.
Champgillon
Champgillon a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Fiesole
Fiesole  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Firenze, e Toskana.
Führerbunker
[[Skeudenn:Reichskanzlei-Fuehrerbunker.svg|thumb|300px|Steuñv ar Führerbunker :
1. moger (2,2 vetrad tevder)
2. sal ar wenterez (?)
3. pakva
6. klañvdi
7. gwele
8. armel-houarn
9. kador
10. taol
11. armel
13. sal emvodoù
14. sal emvodoù/sal ar steuñvioù hag ar c'hartennoù
15. standard pellgomz, burev Bormann ha sal ar warded (?)
16. tredanerez/gwenterez
17. burev Hitler
18. sal-dour/dressing-room
20. sal an enaouenerien tredan
21. privezioù
22. trepas/saloñs
23. dorioù doubl kreñvaet
25. diri d'ar Vorbunker
26. burev
27. gourvezvank
28. kadorioù
29. kambr Hitler
Billy ze Kick
Billy ze Kick zo ur romant gallek gant Jean Vautrin.
Führerbunker
30. saloñs Hitler]]
Billy ze Kick
Dont a ra an anv al levr eus hini ar benndudenn, ha hennezh a deu eus anv Billy the Kid, forbann stadunanat.
Führerbunker
Daou vunker a oa e gwirionez, liammet an eil ouzh egile : ar Vorbunker e oa ar c'hoshañ anezho, hag ar Führerbunker an nevesañ. Ar Führerbunker a oa war-dro 8,2 metrad dindan liorzh an Neue Reichskanzlei, 77 Wilhelmstraße, hiziv an deiz war-dro 120 metrad eus ar C'hañsellerdi nevez (bet 6 Voßstraße). Ar Vorbunker a oa dindan trepas bras ar C'hañsellerdi kozh, hag a oa liammet ouzh ar C'hañsellerdi nevez. Izeloc'h e oa ar Führerbunker evit ar Vorbunker, ha lec'hiet muioc'h er c'hornôg (pe kornôg/mervent) ivez. Staget e oant an eil ouzh egile gant diri a gorn skouer, ha n'eo ket diri troellennek, evel a zo bet lavaret.
Gwarezet e oa ar bunker dindan ur gwiskad betoñs pevar metrad tevder dezhañ. Ennañ e oa war-dro 30 sal etre an daou live. Digoroù a oa da vont war-du ar savadurioù pennañ, hag ivez un digor da dec'hout war-du al liorzh. E 1936 hag e 1943 e voe savet an daou vunker. Al lodenn savet e 1943 a voe graet gant an embregerezh Hochtief, hag ul lodenn eus ur chanter dindan zouar bet kroget e 1940 e Berlin e oant. Hitler a oa er salioù eus al lodenn nevesañ, hag a oa izeloc'h evit an hini goshañ. E miz C'hwevrer e oa er salioù-se kalz pezhioù arrebeuri kaer bet tapet er C'hañsellerdi hag ivez oberennoù arzel.
1945
D'ar 16 a viz Genver 1945 en em stalias Hitler er Führerbunker. E ofiserien hag e genlabourerien dostañ a zeuas ivez : Martin Bormann, Eva Braun, Joseph ha Magda Goebbels hag o bugale, hag a voe lojet er Vorbunker. Ouzhpenn e oa ivez skoazellerien, etre 24 ha 36 den implijet d'ober war-dro ar vezegiezh pe ar melestradur. Da lavaret eo sekretourezed Hitler (Traudl Junge en o zouez), ar glañvdiourez Erna Flegel, Rochus Misch hag he doa karg d'ober war-dro ar pellgomz, an eil-a-gamp Otto Günsche hag ar mevel-ofiser Heinz Linge. Eno e oa ivez Blondi, ki Hitler. Hitler a veze boas da bourmen anezhañ e liorzh ar C'hañsellerdi ken na grogas ar bombezadegoù rusian e miz Meurzh 1945.
Er bunker e oa peadra da dreuzvevañ. War a lenner e voe ul lec'h gwarezet mat pa veze bombezet Berlin e miz Ebrel. Lavaret e vez ec'h eve Hitler meur a vanne te (etre 10 ha 16) bemdez, padal ne oa mui tamm te ebet e Berlin. Meur a zen bet er bunker a lavaras ivez e klevent trouz ar wenterez dizehan.
Miz Ebrel 1945
D'ar 16 a viz Ebrel e krogas soudarded an Arme Ruz da dagañ re ar Reich e-kichen ar stêrioù Oder ha Neisse, ha tri devezh goude nemetken e voe gronnet Berlin gant an Arme Ruz.
D'an 20 a viz Ebrel (devezh deiz-ha-bloaz Hitler) ez eas ar Führer er-maez evit ar wech diwezhañ, da reiñ Kroazioù Houarn d'un nebeud bugale a oa e-barzh Hitlerjugend. En deiz war-lerc'h e roas urzhioù diboell, ar pezh a ziskoueze ne gomprene ket mui ar pezh a c'hoarveze war an dachenn. Kemenn a reas ma enepstourmje soudarded ar Reich en daou lec'h ma oa ar Rusianed. En norzh e voe kaset an argadenn gant ar jeneral SS Felix Steiner hag e unvezh soudarded. Klask a reas Steiner displegañ n'en doa nemet daou vatailhon eus ar 4 rann polis, ha n'o doa ket e soudarded armoù brezel. Den ne gredas lavarout an traoù-se da Hitler. Er su e tremenas fall an traoù ivez : an 9 Arme Alaman a voe bountet betek Halbe,.
D'an 22 a viz Ebrel e fuloras Hitler e-pad an emvod strategiezh (unan a veze bep abardaez) pa gomprenas ne oa ket bet lakaet e pleustr an urzhioù en doa roet en deiz a-raok. Embann a reas e oa kollet ar brezel, klemm a reas war-lerc'h an ofiserien, hag e lavaras e chomfe e Berlin betek ar fin hag en em lazhfe eno. Ar jeneral Alfred Jodl a glaskas lakaat anezhañ da sioulaat, hag e tisplegas e c'hellje an 12 Arme Alaman (kaset gant ar jeneral Walther Wenck), hag a oa o vrezeliñ a-enep an Amerikaned, dont betek Berlin. E-kichen ar stêr Elbe e oa an enebourien, ha ne soñje ket d'ar pennoù-bras nazi e klaskfent mont pelloc'h war-du ar reter. Kerkent e kemeras Hitler e ziviz : dindan un nebeud eurvezhioù e voe kemennet da Wenck dont da zifenn ar gêr-benn. Neuze ma'z afe an 9 Arme war-du ar c'hornôg e c'hellfe mont da gaout an 12 hini. Diouzh an noz e voe kemennet da Theodor Busse, hag a oa e penn an 9 Arme, mont war-du arme Wenck.
Daoust da urzhioù ar Führer e teuas a -benn an Arme Ruz da gronnañ Berlin d'ar 25 a viz Ebrel. Soudarded ampartañ an Arme Ruz a oa kroget zoken da dagañ difenn an S-Bahn. E fin an devezh e oa anat ne zeufe ket a-benn an Alamaned da virout ouzh ar Rusianed a dapout Berlin.
Hitler a c'houlennas ma teufe ar marichal Robert Ritter von Greim eus München evit lakaat anezhañ e penn Luftwaffe (da gemer plas Hermann Göring). D'ar 26 a viz Ebrel e voe gloazet da vat Ritter gant tennoù enepkirri-nij rusian, pa oa e karr-nij Fieseler Storch al levierez Hanna Reitsch. Reitsch a zeuas a-benn da zouarañ en Tiergarten, e-kichen Brandenburger Tor, ,.
Er memes devezh e voe lakaet Helmut Weidling, hag a oa jeneral kanolierezh, da gomandant Rannvro difenn Berlin. Pevar devezh a-raok en doa goulennet Hitler ma vefe lazhet Weidling, abalamour d'un treuzkompren a oa bet p'en doa kemennet Wielding m'en em dennfe e vagad pa oa e penn LVI Panzer Corps.
D'an 28 a viz Ebrel e ouezas Hitler e oa aet Heinrich Himmler e darempred gant ar c'hont Folke Bernadotte e Lübeck hag en doa goulennet gantañ ober ur c'hinnig a beoc'h d'ar jeneral amerikan Dwight D. Eisenhower. Fuloret-ruz e voe Hitler, hag e c'houlennas gant ar marichal von Greim ha gant Reitsch mont betek penngarter Karl Dönitz e Ploen. Goulenn a reas ivez gant von Greim herzel Himmler.
Pellgomzadenn ziwezhañ ar jeneral Hans Krebs eus ar Führerbunker a voe evit gervel ar marichal Wilhelm Keitel (penn OKW), hag a oa e Fürstenberg. Krebs a lavaras da Geitel e vefe kollet da vat ma ne zeufe tamm skoazell ebet dindan daou zevezh. Keitel a brometas e pouezfe war ar jeneraled Wenck ha Busse. Er memes koulz e kase Bormann ur pellskrid d'an amiral Karl Dönitz : Kañsellerdi, ur bern dismantroù Kenderc'hel a rae o lavarout ec'h embanne ar c'hazetennoù estren e oa treitourien nevez hag e ranke Schörner, Wenck hag ar re all diskouez gwitibunan o fealded ha dont da skoazellañ ar Führer. Bormann a oa e penn ar Parteikanzlei hag ivez sekretour personel Hitler.
Diouzh an noz e tibradas ur c'harr-nij Arado Ar 96, ennañ von Greim ha Reitsch. Von Greim a ranke kemenn da Luftwaffe tagañ an Arme Ruz a oa degouezhet e Potsdamer Platz (tost-tre ouzh ar Führerbunker), hag e ranke ivez bezañ sur e vefe kastizet Himmler. Soudardd an 3 Arme soviedel hag a oa o vont war-raok en Tiergarten a soñjas e oa Hitler o tec'hout kuit er c'harr-nij. Tennañ a rejont warnañ, met dibradañ a reas memestra,.
E-pad nozvezh an 28 a viz Ebrel e kemennas Wenck da Keitel he doa ranket e 12 Arme kilañ war an talbenn a-bezh. An XX Corps a zeuas a-benn memestra da dizhout gwarenizon Potsdam e-pad ur pennadig. Hervez Wenck ne zeufe tamm skoazell ebet betek Berlin, pe e vefe eus an 12, pe an 9 arme, pe forzh pe arme all. . Keitel a aotreas anezhañ da chom hep dont betek Berlin.
D'an 29 a viz Ebrel, da 4 eur vintin, e voe bodet ar jeneral Burgdorf, Goebbels, Von Below ha Bormann hag ec'h arvestjont ouzh Hitler o skrivañ e destamant diwezhañ hag e sinjont anezhañ evel testoù. Hitler a zezrevellas an destenn da Drauld Junge ur pennadig goude bezañ bet euredet da Eva Braun,.
Diwezhat diouzh an noz d'an 29 a viz Ebrel ez eas Krebs e darempred gant ar jeneral Alfred Jodl dre skingomz : '' Goulenn renta-kont diouzhtu. Da gentañ lec'hiadur rakward Wenck. Da eil, mare raktreset evit tagañ. Da drede, stad an 9 Arme. Da bevare, lec'h resis argadenn an 9 hini. Pemp, lec'hiadur rakward ar jeneral Rudolf Holste. . Abred diouzh ar mintin en deiz war-lerc'h e respontas Jodl : da gentañ, bagadoù Wenck stanket e su lenn Schwielow. Da eil, 12 Arme divarrek da genderc'hel da dagañ Berlin. Da drede, gronnet lod brasañ an  9 Arme. Da bevare, strollad Holste war zifenn.'', , ,.
E-pad mintinvezh an 30 a viz Ebrel e lavaras ar Brigadeführer SS Wilhelm Mohnke, (hag a oa komandant tiriad kreiz Berlin), da Hitler ne c'hallfe ket padout ouzhpenn daou zevezh. Diwezhatoc'h diouzh ar mintin e lavaras Weidling da Hitler ec'h implijfe an difennerien o fourvezioù-brezel diwezhañ e fin an devezh, hag e c'houlennas an aotre da glask tec'hout kuit. E-tro 1e00 e tistroas Weidling d'e benngarter e Bendlerblock hag e tegemeras aotre Hitler da dec'hout kuit.
D'an 30 a viz Ebrel goude kreisteiz en em lazhas Hitler hag Eva Braun : Hitler a dennas warnañ e-unan gant ur bistolenn, Eva Braun a lonkas ur gapsulennad sianur. Diwar urzhioù Hitler e voe devet o c'horfoù e liorzh ar C'hañsellerdi. Diwar ar pezh a oa skrivet e testamant diwezhañ Hitler e teuas Joseph Goebbels da vezañ penn ar gouarnamant ha kañseller ar Reich. Da 3e15 e kasas Goebbels ha Bormann ur gemennadenn skingomz d'an amiral Karl Dönitz da gemenn dezhañ e oa marv ar Führer, ha da lakaat anezhañ da brezidant Alamagn, evel m'en doa goulennet Hitler.
E dibenn an 30 e voe tapet ar Reichstag gant an Arme Ruz.
Strizh-mor Sunda
Strizh-mor Sunda (Selat Sunda en indonezeg) zo ur strizh-mor etre inizi Jawa ha Sumatra. Dispartiañ a ra Mor Jawa diouzh Meurvor Indez. Dont a ra e anv eus ar ger "Sunda" a oa anv ur vro gwechall e kornaoueg Jawa.
Führerbunker
Miz Mae
D'ar 1añ a viz Mae, e-tro 4e00 vintin, e kejas Krebs gant ar jeneral Tchouikov, hag eñ komandant 8 Arme ar Gward soviedele. Ne zisoc'has ket an emgav, peogwir e nac'has Krebs asantiñ en em zaskoriñ kerkent ha penn-da-benn, dre ma ne oa nemet ar Reichskanzler Goebbels a c'halle kemer an diviz-se. E dibenn an abardaez e lazhas Magda Goebbels he 6 bugel gant sianur. Magda ha Joseph a guitaas ar bunker e-tro 8e00 noz. Mont a rejont betek an digor ha e lonkjont bep a gapsulennad sianur. Ha pe en em lazhjont an eil egile, pe e voent peurlazhet gant ar soudard SS a ranke deviñ o c'horfoù.
Strizh-mor Sunda
Meur a wech, abaoe ar bloavezhioù 1960, ez eus bet anv da sevel ur pont dreist ar strizh-mor, da liammañ inizi Jawa ha Sumatra. Betek-henn n'eo ket bet savet avat.
Führerbunker
Miz Mae
Weidling a gemennas d'an dud kuitaat ar bunker ha mont war-du biz azalek 9e00 noz d'ar 1añ a viz Mae. Ne zeujont ket a-benn da vont kuit a-raok 11e00 noz. E penn ar strollad kentañ e oa Mohnke. Chomn a rejont hep treuziñ ar pont Weidendammer hag e treuzjont ar stêr dre un dreuzell. Met rannet e div lodenn e voe ar strollad. Mohnke ne zeuas ket a-benn da dec'hout ha harzet e voe en deiz war-lerc'h, ha goulennataet gant izili SMERSH. An tank Tigr bet implijet da zigeriñ an hent war-du ar pont Weidendammer a voe distrujet. Div wech ouzhpenn e klaskas an dud tec'hout dre ar memes hent. D'an 2 a viz Mae e tro 1e00 vintin e teuas a-benn Bormann da dreuziñ ar Spree met lazhet e voe pa oa tost ouzh ar pont, hervez testeni Artur Axmann hag a welas e gorf pa dremenas war ar memes hent,.
Ar re ziwezhañ a zifennas ar Führerbunker a-enep soudared an Arme Ruz a voe soudarded SS c'hall engouestlet er Rann-arme Karl-Veur. Chom a rejont er bunker betek penn-kentañ mintinvezh an 2 a viz Mae, da glask mirout ouzh ar Rusianed a dapout ar bunker.
Da 1e00 e resevas ar Soviediz ur gemennadenn skingomz a-berzh al LVI Corps alaman hag a c'houlenne un harz-tennañ. An Alamaned a lavare ivez e kasfent kannaded gant ur banniel gwenn betek ar pont Potsdamer. D'an 2 a viz Mae, abred diouzh ar mintin, e voe tapet ar C'hañsellerdi gant an Arme Ruz. Weidling hag e genlabourerien en em zaskoras e-tro 6e00.
Ar jeneraled Burgdorf (hag en doa bet ur perzh bras e marv Erwin Rommel) ha Krebs en em lazhas. Ne chome ket kalz tud er bunker, hag ar re a oa chomet ennañ a voe tapet gant ar Soviediz d'an 2 a viz Mae. Ofiserien an Arme Ruz a gavas ouzhpenn 12 korf (re an dud a oa en em lazhet) hag ur bern dielloù devet.
Goude ar brezel
Dismantroù an daou Gañsellerdi a voe distrujet gant ar Soviediz etre 1945 ha 1949, met didorr e chomas ar bunker, daoust ma oa lodennoù anezhañ a oa beuzet. E 1947 e klaskas ar Soviediz lakaat anezhañ da darzhañ, met ne zeujont ket a-benn : al lodennoù war wel (an digor war al liorzh hag an tourioù aveliñ) a voe distrujet nemetken. E 1959 e c'houlennas gouarnamant DDR ma vefe distrujet, met ne voe cheñchamant ebet. Tost ouzh moger Berlin e oa ar bunker, ha dilezet e voe betek unvanidigezh Alamagn. E 1988 ha 1989 e voe savet savadurioù liesseurt, ha neuze e voe dizoloet meur a lodenn eus ar bunker, hag a lod brasañ anezho a voe distrujet. E korn Wilhelmstraße ha Voßstraße e oa ar C'hañsellerdi kozh. Lodennoù all eus ar bunker a voe dizoloet e-pad ar chanterioù bras aozet er bloavezhioù 1990 : buan e voent stanket en-dro. E 1990 e voe digoret ar bunker en-dro koulskoude, ha skeudennoù anezhañ a voe tapet. Ar bunker uhelañ a voe distrujet penn-da-benn, hag ar Führerbunker a voe rezet da live an doenn. Gant servijoù STASI e voe filmet ha luc'hskeudennet ar bunker a-raok hag e-pad al labourioù distrujañ.
Abaoe 1945 o doa aon pennoù-bras Alamagn e teufe al lec'h da vezañ ul lec'h priziet gant nevez nazied. Neuze e voe dibabet ne vefe ket lakaet war wel. Divizoù a voe koulskoude, rak bunker brudetañ an Istor eo. E 2005 ne oueze ket c'hoazh an dud pelec'h e oa ar bunker. Nepell e oa ur preti sinaat hag ur greizenn-genwerzh. E-lec'h an digor war-du liorzh ar C'hañsellerdi e oa ur parklec'h. D'an 8 a viz Even 2006 e voe staliet ur banell ma weler ur brastres eus ar bunker, hag e lec'hiadur resis. E korn In den Ministergärten ha Gertrud-Kolmar-Straße (div straed vihan tost ouzh Potsdamerplatz) e c'haller gwelout ar banell-se. Rochus Misch, hag a oa e-karg eus ar pellgomz er bunker hag a oa bepred bev, a gemeras perzh e lid staliañ ar banell.
Humbrol
Humbrol Limited zo un embregerezh maketennoù saoz, c'hoarioù ha pentur. Produiñ a ra traoù dindan e anv merk met ivez evit merkoù all evel Airfix, Sky Marks, Young Scientist, 1st Gear, High Speed and W. Britain. E 2006, an embregerezh a reas freuz-stal met ar memes bloavezh e oa bet adlañset ar merk-se gant Hornby plc.
Istor
Savet e oa bet an embregerezh Humbrol e 1909.
Sesto Fiorentino
Sesto Fiorentino  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Firenze, e Toskana.
Ibrahim El Bakraoui
Ibrahim El Bakraoui ganet d'an 9 a viz Here 1986 e Brusel hag aet da Anaon e Zaventem d'an 22 a viz Meurzh 2016 a oa anavezet dreist-holl evit bezañ bet unan eus sponterien emlazh Gwalldaolioù an 22 a viz Meurzh 2016 e Brusel.
D'an 23 a viz Meurzh 2016, e oa bet anavezet evel unan eus an tri sponter emlazh dre kameraioù surentez Aerborzh Brusel. Khalid El Bakraoui breur Ibrahim El Bakraoui a zo marvet dre emlazh e arsav metro Maelbeek.
Forbannerezh
E miz Genver 2010 e oa bet tapet Ibrahim El Bakraoui goude ur c'hwitadenn da laerezh un ti-eskemm. Gant daou torfedour e oa bet rediet da skampañ kuit hep laerezh netra goude ma voe huchet gant an implijiad da gervel sikour. Tennet e oa bet gant Ibrahim war an archerien gant ur fuzuilh arsailh Kalashnikov ha gloazet e oa bet don un archer gantañ a-raok ma vefe harzet gant an daou torfedour all.
Kondaonet e oa bet da 9 vloaz toull met dieubet e oa bet e 2015, trouz a sav adal kement-mañ dre ma rankfe bezañ en toull-bac'h c'hoazh.
Goude ar gwalldaolioù
Un urzhiataer perc'hennet gant Ibrahim El Bakraoui a zo bet adkavet en ur boubelenn gant un testamant. Diskleriañ a rae ar sponter e oa tapet berr, rediet da derc'hout difin, klasket warnañ gant an holl ha n'en doa ket c'hoant echuiñ toullbac'het gant Salah Abdeslam.
Gant e vreur, hent Ibrahim El Bakraoui a ziskouez anatoc'h anatañ al liamm etre ar forbannerezh vras hag ar sponterezh islamek en Europa. Al liamm forbanerezh ha sponterzh islamek n'eo ket nevez, abaoe ar bloavezhioù 1980 e voe dija an Hezbollah o kemer liamm gant trafikerien dramm Amerika ar Su evit kavout ur vammenn all da arc'hantaouiñ o stourm.
Montelupo Fiorentino
Montelupo Fiorentino  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Firenze, e Toskana.
Échale salsita
Échale salsita zo ur ganaouenn spagnolek savet e 1930 gant ar soner kuban Ignacio Piñeiro, hag eñ en tren da vont da Chicago, SUA. Tud 'zo a wel aze orin ar ger "salsa", ur ger boutin a-hend-all, met dizemglev zo ; adkemeret eo bet an diskan gant George Gershwin e-barzh Cuban Overture e 1932.
Komzoù
Ah, ah, ah, ah...
Ah, ah, ah, ah, ah...
Kanerien
Ur son brudet-bras eo, bet kanet gant ur bern tud :
Armanda
Armanda zo un anv-badez italianek, portugalek ha spagnolek.
Armando
Armando zo un anv-badez italianek ha spagnolek.
Orin
Diwar an anv alamanek Hermann.
Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL, nederlandeg a dalvez «Levraoueg niverel al lizhiri nederlandek») a zo ul lec'hienn internet gouestlet d'an nederlandeg ha d'al lennegezh nederlandek. Enni e kaver testennoù lennegel, studiadennoù, pennadoù-barn ha displegadennoù hag ivez titouroù all evel buhezskridoù, skeudennoù ha liammoù diavaez. DBNL a zo bet krouet gant Stichting DBNL («Diazezadur DBNL», savet e 1999) ha gant Maatschappij der Nederlandse Letterkunde (Kevredigezh lennegel an Izelvroioù). Skoazell argant a zo bet roet gant ensavadurioù evel NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, Aozadur nederlandat evit an enkalskoù skiantel) pe Nederlandse Taalunie.
Kahina
Meur a stumm zo d'he anv : Daya, Dehiya, Dihya, Dahya pe Damya, Kahina pe Kahena. He lesanv arabek e oa al-Kāhina (ar velegez, an divinourez), roet dezhi gant he enebourien abalamour ma kave dezho e oa gouest da ziawelet an amzer da zont.
Gambassi Terme
Gambassi Terme a zo ur gumun eus Italia e proviñs Firenze, e Toskana.
Khalid El Bakraoui
Khalid El Bakraoui ganet d'an 12 a viz Genver 1989 e Brusel hag aet da Anaon e Brusel d'an 22 a viz Meurzh 2016 a oa anavezet dreist-holl evit bezañ bet unan eus sponterien emlazh Gwalldaolioù an 22 a viz Meurzh 2016 e Brusel.
Emlazhet eo dre tarzhadenn ur vombezenn e arsav metro Maelbeek d'an 22 a viz Meurzh 2016.
D'an 23 a viz Meurzh 2016, e oa bet anavezet evel unan eus sponterien gwalldaolioù an 22 a viz Meurzh 2016. E vreur Ibrahim El Bakraoui a zo marvet dre emlazh e Aerborzh etrevroadel Brusel.
Forbannerezh
E 2011 e oa bet harzet Khalid El Bakraoui evit aferioù laerezh gant feulster bras ha trafikerezh otoioù, dre ur bloavezh goude e vreur Ibrahim El Bakraoui an hini 'mañ evit ur c'hwitadenn laerezh un ti eskemm ha tennañ war ar polis.
Goude ar gwalldaolioù
Gant e vreur, hent Khalid El Bakraoui a ziskouez anatoc'h anatañ al liamm etre ar forbannerezh vras hag ar sponterezh islamek en Europa. Al liamm forbanerezh ha sponterzh islamek n'eo ket nevez, abaoe ar bloavezhioù 1980 e voe dija an Hezbollah o kemer liamm gant trafikerien dramm Amerika ar Su evit kavout ur vammenn all da arc'hantaouiñ o stourm.
Morgane bio
Ar Morgane bio zo ur seurt bier organek (label AB) fardet gant ar vreserezh Lancelot abaoe 2006. Fardet e vez gant heiz eginet (malt) ha greun houpez. 5,5% a alkool zo ennañ.
Gwespetaer Sulawesi
Ar gwespetaer Sulawesi a zo ur spesad evned, Meropogon forsteni an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Meropogon.
Dougen a ra anv Eltio Alegondas Forsten (1811-1843), un naturour izelvroat hag a zastumas spesadoù loened ha louzawouriezh en Indez Nederlandat ar Reter adalek 1838 betek e varv en Enez Ambon (Inizi Maluku).
Gwalldaolioù an 22 a viz Meurzh 2016 e Brusel
Gwalldaolioù an 22 a viz Meurzh 2016 e Brusel a oa tri anezho, graet dre vombez-emlazh gant tud eus ar Stad Islamek, hervez a voe embannet gant pennoù an aozadur : daou a voe graet en aerborzh Brusel tre a-raok 8 eur veure, hag unan un tamm goude 9 eur tostik da arsav metro Maelbeek (Wetstraat/rue de la Loi). Hervez ar gouarnamant belgiat e vefe bet lazhet 31 den ha gloazet 340 d'an nebeutañ. Biskoazh c'hoazh ne oa bet graet gwalldaolioù ken gwadek en istor Belgia.
Ar vreudeur Ibrahim El Bakraoui ha Khalid El Bakraoui, tost ouzh Salah Abdeslam, eo an daou dorfedour anavezet ar re gentañ. Najim Laachraoui, an eil den emlazhet an aerborzh a zo bet anavezet diwezhatoc'h, Fayçal Cheffou harzet d'ar 24 a viz Meurzh n'eo ket an trede den en aerborzh lesanvet "an den gant an tog", tamallet eo met lezet eo bet da vont. An hini kentañ a varvas dre emlazh e aerborzh etrevroadel Brusel, an eil en arsav metro Maelbeek.
Gwespetaer Sulawesi
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned-nij.
San Godenzo
San Godenzo  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Firenze, e Toskana.