cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ar Hyd y Nos
Ar Hyd y Nos ("A-hed an noz") zo ur ganaouenn gembraek savet en gant John Ceiriog Hughes (1832-1887) evit ar pozioù hag ar soner telenn Edward Jones (1752-1824) evit an ton. Moullet e oa bet en dastumad Musical and Poetical Relics of the Welsh Bards e 1784 gant Edward Jones, Bardd y Brenin e anv-barzh. Lakaet eo bet e meur a yezh, hag e brezhoneg ivez.
Komzoù orin
<poem style="padding:5px; font-style:italic;"> Holl amrantau'r sêr ddywedant Ar hyd y nos Dyma'r ffordd i fro gogoniant Ar hyd y nos. Golau arall yw tywyllwch I arddangos gwir brydferthwch Teulu'r nefoedd mewn tawelwch Ar hyd y nos.
O mor siriol, gwena seren Ar hyd y nos I oleuo'i chwaer ddaearen Ar hyd y nos. Nos yw henaint pan ddaw cystudd Ond i harddu dyn a'i hwyrddydd Rhown ein golau gwan da'n gilydd Ar hyd y nos.
Brezhoneg
Lakaet eo bet e brezhoneg gant Frañsez Vallée.
Doare saoznek
Un doare saoznek a vez kanet ha kinniget alies evel kantik Nedeleg, bet savet gant ar barzh Sir Harold Edwin Boulton (1859-1935) e 1884. N'eo ket un droidigezh ger-ha-ger. En un doare saoznek all e kaner an eil koubled evel-henn : <poem style="font-style:italic; margin-left:3%;"> Angels watching ever round thee All through the night In thy slumbers close surround thee All through the night They will of all fears disarm thee, No forebodings should alarm thee, They will let no peril harm thee All through the night.
Ode Tenda
Ode Tenda (Colle di Tenda en italianeg, Col de Tende e galleg) zo un ode 1870 m uhelder, etre Tenda (hiriv e Bro-C'hall) ha Piemonte.
Kanton Sine
Kanton Sine a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.
Offanengo
Offanengo   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Olmeneta
Olmeneta   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Ostiano
Ostiano   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Neuville-sur-Escaut
Neuville-sur-Escaut a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bona di Savoia (1275-1300)
Bona di Savoia (1275-1300) a oa ur briñsez eus Savoia.
Merc'h henañ ar c'hont Amadeo V hag e bried kentañ, Sibila de Baugé, e oa Bona. He zad Amadeo, a oa un diplomat eus ar re wellañ, a implijas e eizh merc'h d'ober emglevioù politikel.
Bona a oa an hini henañ a voe roet da zimeziñ da Jean de Vienne e 1280. Daou vloaz goude en em gavas intañvez hep bugale.
Bloaz goude ec'h addimezas gant Hugo de Borgoña, aotrou Montbauson. Eizh vloaz goude e varvas Bona divugel.
Carlo Emanuele II
Carlo Emanuele II (Torino, 20 a viz Mezheven 1634 – Torino, 12 a viz Mezheven 1675) a voe dug Savoia, priñs Piemonte, markiz Saluzzo, kont Aosta, kont Moriana ha kont Nizza adalek 1638 betek 1675.
Modulatrix
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Modulatrix stictigula‎.
Carlo Emanuele II
Mab e oa d'an dug Vittorio Amedeo Iañ ha d'e bried Christine de France, (1606 -1663), ur verc'h dar roue gall Herri IV, ha d'e bried Mariria di Medici.
Dimezioù ha bugale
Dimeziñ a reas div wech:
Bugale all
Un toullad besterd en doe:
Pandino
Pandino   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Palazzo Pignano
Palazzo Pignano   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Rocca di Neto
Rocca di Neto zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Caccuri
Caccuri zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Maximianus Herculius
Marcus Aurelius Valerius Maximianus Herculius (war-dro 250 - Gouhere 310), pe Maximianus Herculius (pe Maximianus), a oa Caesar (pe kenimpalaer) adalek miz Gouhere 285, hag Augustus adalek ar 1añ a viz Ebrel 286 betek ar 1añ a viz Mae 305.
E Trier edo kêr-benn Maximianus met ar peurliesañ e veze o vrezelekaat. E dibenn hañvezh ar bloaz 285 e vougas emsavidi Galia, a veze graet bagaudae anezhe. Eus 285 betek 288 e stourmas ouzh ar meuriadoù german a-hed lez ar Roen. War un dro gant Diocletianus e kasas ur politikerezh gwastañ ha leskiñ er broioù german en 288, evit reiñ un tamm habaskted d'ar proviñsoù roman war lez ar Roen, rag-aon da welout un aloubadeg german.
Antonio II da Montefeltro
Antonio II da Montefeltro (1348 – 1404) a oa kont Urbino.
E vugale
Dimezet e oa da Agnesina dei Prefetti di Vico, marvet e mae 1416.
Maximianus Herculius
Da ziwall aodoù mor Breizh en devoa anvet ar Galian Carausius. En em sevel a reas hennezh e 286, ha disrannañ a reas Enez Vreizh diouzh gwalarn Galia. En aner e klaskas Maximianus trec'hiñ war Carausius, ha distrujet e voe e vorlu en 289 pe 290. Letanant Maximianus, Constantius Chlorus, a reas un droiad-vrezel a-enep warlerc'hiad Carausius, Allectus e anv, tra ma oa Maximianus oc'h en em gannañ war lez ar Roen. Trec'het e voe Allectus en 296, ha diskenn a reas Maximianus war-du ar c'hreisteiz da stourm ouzh ar vorlaeron maures en Hispania hag argadegoù ar Verbered en Mauretania. Pa voe echu gant an troiadoù-brezel-se en 298 ez eas da chom da Italia, ma vevas en aezoni betek 305. War c'houlenn Diocletianus en em dennas Maximianus d'ar 1añ a viz Mae 305, e roas an titl a Augustus da Constantius Chlorus, hag ez eas da chom da greisteiz Italia. E dibenn 306 e kemeras dre laer an titl a Augustus, hag e roas harp da emsavadenn e vab Maxentius en Italia. En miz Ebrel 307 e klaskas tennañ e ditl digant e vab, kazeg a reas, ma voe ret skampañ kuit da lez warlerc'hiad Constantius Chlorus, Constantinus e anv, diazezet e Trier.
Antonio II da Montefeltro
E vugale
Daou vugel o doe:
Maximianus Herculius
Emvodadeg a voe gant an impalaerien e Carnuntum ha rediet e voe Maximianus gant Diocletianus hag e zanvez-warlerc'hiad Galerius, da zilezel e c'houlenn da vout impalaer.
NGC 4258
NGC 4258 a zo ur c'halaksienn droellennek lec'hiet 23,7 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg ar Chas.
Maximianus Herculius
E deroù 310 e klaskas Maximianus kemer lec'h Constantinus tra ma oa o vrezelekaat war lez ar Roen. Nemet sikour ebet ne gavas, pe dost, ha tapet e voe gant Constantinus e Marseille. En em lazhañ a reas en hañvezh ar bloaz 310 war urzh Constantinus. E-pad ar brezel graet gant an impalaer nevez da Maxentius e voe tennet skeudenn Maximianus eus an holl lec'hioù foran.
Antonio II da Montefeltro
E vugale
Ur mab bastard, anvet Niccolò, en doe ivez.
Luhuso
Luhuso (Louhossoa e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Lapurdi, e kanton Ezpeleta, en Iparralde Euskal Herria. 888 a dud a oa o vevañ enni e 2011.
Sebastian Vettel
Ur blenier Formulenn 1 eo Sebastian Vettel (Distager [zeˈbastjan ˈfɛtəl]), kampion 2010, 2011, 2012 ha 2013 gant Red Bull. Hennezh eo an hini yaouankañ en deus gounezet ur gevezadeg e F1.
Disoc'hoù e kevezadeg bed ar Formulenn 1
Goude Priz Bras kirri Aostralia 2013
Attin
Attin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Barry Douglas
Barry Douglas, OBE, bet ganet d'an 23 a viz Ebrel 1960 e Béal Feirste (Norzhiwerzhon), a zo ur pianoour ha penn laz-seniñ, o vevañ etre Pariz hag An Lorgain.
Un nebeud pladennoù
...
Ur Ertsi
Ur Ertsi (pe Nivelle e galleg) zo ur stêr en Iparralde Euskal Herria, 45 km hed dezhi.
C'hoarvezout a ra Ur Ertsi eus kengej meur a wazh en uhelennoù Urdazubi en Nafarroa, ma vez anvet Ugarana.
Goude e tremen e Lapurdi e Dantxarinea. Redek a ra alese da Amotz ha Senpere ha mont a ra d'en em deurel er Meurvor Atlantel e Donibane Lohizune.
Isola di Capo Rizzuto
Isola di Capo Rizzuto zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Lamballe Football Club
Al Lamballe Football Club zo ur c'hlub mell-droad breizhat eus Lambal, en Aodoù-an-Arvor. Krouet e voe e 2010 ha kemer a ra perzh ar skipailh kentañ anezhañ e kampionad Régional 1 Breizh abaoe ar c'houlzad-sport 2017-18.
Istor
D'an 9 a viz Mezheven 2010 e voe krouet Lamballe Football Club dre gendeuziñ ar c'hluboù Stade Lamballais ha La Penthièvre.
Umbriatico
Umbriatico  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Miseliom
Gant an tog-touseg, al lodenn a vez gwelet ha dastumet a-wechoù, e ya ar miseliom d'ober ar fungi. Ar miseliom a zo ul lodenn diaes da welet a c'hell bezañ kavet en douar pe e danvez ar boud bev e-lec'h ma kresk ar fungi
Verzino
Verzino  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Savelli (Calabria)
Savelli  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Strongoli
Strongoli  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Rome: Total War (c'hoari video)
Rome: Total War zo ur c'hoari strategiezh war urzhiataer savet gant The Creative Assembly hag embannet e 2004 gant Activision, hiziv an deiz eo perc'hennet ar gwirioù gant Sega. An doare war Mac OS X a oa bet embannet d'ar 5 a viz C'hwevrer 2010 gant Feral Interactive. Ar memes studio en devoa embannet ur stumm war iPad d'an 10 a viz Du 2016, ha war iPhone d'an 23 a viz Eost 2018. Ar c'hoari Rome: Total War eo an trede hini en heuliad c'hoarioù video Total War.
Mastaing
Mastaing a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Scandale
Scandale  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Kanton Gwened-1
Kanton Gwened-1 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.
Tenda
Tenda (en okitaneg hag italianeg, Tende e galleg) zo ur gumun c'hall en departamant Alpes-Maritimes. Niver annezidi Tenda a sav da
Yezh
An okitaneg roiasc, etre provañseg ha ligureg eo yezh kozh ar vro er Val de Ròia‎.
Istor
Gwechall e oa e dugelezh Savoia, ha goude en Italia, betek 1947.
Jean Le Rond d'Alembert
Jean-Baptiste le Rond d'Alembert, ganet d'ar 16 a viz Du 1717 ha marvet d'an 29 a viz Here 1783, a oa ur matematikour, mekanikour, fizikour, prederour ha holloueziadurour gall. Betek 1759 e oa kenskriver an Encyclopédie gant Denis Diderot. Unan eus ar Sklêrijennoù eo-eñ.
Yaouankiz
D’Alembert zo ganet d'ar 16 a viz Du 1717 e Pariz, ganet eo eus un afer etre maouez ar saloñsoù da vezañ Claudine Guérin de Tencin hag hervez lod istorourien, marc'heg Destouches-Canon pe, hervez studioù nevesoc'h, eus e vestr, an dug d'Arenberg (1690-1754). An deiz war-lerc'h e c'hanedigezh e voe dilezet gant e vamm ha kaset gant ur mevel betek skalieroù chapel Saint-Jean-le-Rond e-kostez tour norzh Notre-Dame Pariz, setu perak e anv roet dezhañ gant paotr ti an emzivaded. Hervez Condorcet, an dilezel « na badas nemet nebeut devezhioù ; tad d'Alembert a yeas d'e gerc'het raktal gouezet gantañt ». Fiziet eo neuze da Geneviève-Elisabeth Legrand, gwreg ar saver gwerioù Pierre Rousseau. Hervez an hengoun, ez eo anvet a-ziwar sant gwarezer ar chapel hag e teu da vezañ Jean Le Rond. Da gentañ e oa en hospice des Enfants-Trouvés, met hervez urzhioù ez eo fiziet d'ur familh gant ar marc'heg Louis-Camus Destouches, den a fiziañs an dug, ha roet e oa bet arc'hant d'ar marc'heg evit ober war e zro. Destouches a ziwall kuzh e vefe desket mat ar bugel en ur harpañ d'Alembert gant ur yalc'had. A-wechoù e teu da welet ar vagerez, tiron Rousseau, ganet Étiennette Gabrielle Ponthieux (e-tro 1683-1775) ganti lesanvet « la vitrière » e vevo d’Alembert betek e 50 vloaz. E vamm, itron de Tencin, hag a zo penn ur saloñs brudet adal 1733, a nac'ho da gaout liamm ebet gantañ. Dre un testamant, Louis-Camus Destouches a lak evel hêrez da d'Alembert ur yalc'had vihan bloaziek a 1 200 lur, un nebeud a-us da ziv wech gopr ur servijour bep bloaz ; marvet eo d'an 11 a viz Meurzh 1726, ha kenderc'hel a ra ar yalc'had da vezañ roet gant Michel Camus Destouches, e vreur, marvet d'ar 25 a viz Mae 1731. Goude-se ez eo e iñtanvez, Jeanne Mirey, a gendalc'ho d'ober war-dro ar yalc'had betek marv d’Alembert.
Llanbadarn Fawr
thumb|250px|right|Iliz parrez Llanbadarn Fawr, gouestlet da sant Padarn ; un iliz eus 1257.
Crucoli
Crucoli  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Llanbadarn Fawr
Llanbadarn Fawr zo ur gumuniezh hag ur gêriadenn eus Kembre, stag ouzh Aberystwyth, e kontelezh Ceredigion. Er reter da greiz-kêr Aberystwyth emañ.
Istor ha savadurioù
E-touez ar savadurioù dibar zo e Llanbadarn Fawr emañ an iliz-parrez, gouestlet da sant Padarn pe Padern, un iliz vistr, romanek darn anezhi, savet en e-lec'h un iliz koshoc'h bet savet gant sant Padarn (Paternus) er.
Er vered, e-kichen an iliz, emañ bez ar c'heltiegour breizhat Arzel Even, a dremenas un darn eus e vuhez e Kembre.
Dre Llanbadarn Fawr e tremen an tren bihan a ya eus Aberystwyth da Bontarfynach, a-hed ar stêr Rheidol.
Phyllergates
Phyllergates a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1883 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged bihan a ya d'ober ar genad :
Brezhoneg ar Skorv
Brezhoneg ar Skorv zo un dastumad gerioù eus brezhoneg Bro Pourlet, savet gant Herri ar Borgn, embannet gant Skol Vreizh e 2011.
War ar golo e weler ur rann eus ur gartenn eus Breizh, eus 1706.
Weimar
Weimar zo ur gêr e land Thüringen, en Alamagn. E 2011 e oa 62,886 a dud o vevañ enni. Lakaet eo kêr war roll glad bedel an Unesco e 1998.
Douaroniezh
Emañ Weimar war lez ar stêr Ilm.
Istor
Kavadennoù an henoniourien o deus diskouezet e oa tud annezet eno da vare Oadvezh ar maen. Er bloavezh 899 e kaver anv en ur skrid eus Wimares, un anv a zle dont eus ar gerioù germanek kozh vih (= santel, sakr) ha mar (= lenn, geun).
E-pad an e teuas Weimar da vezañ ur greizenn sevenadurel a bouez. Barzhed evel Johann Wolfgang von Goethe, Friedrich Schiller pe Johann Gottfried Herder a oa o vevañ e kêr, kenkoulz ha sonaozourien evel Johann Sebastian Bach, livourien hag arzourien all.
Emmanuelle Riva
Emmanuelle Riva, pe Paulette Germaine Riva hec'h anv en ti-kêr, bet ganet d'ar 24 a viz C'hwevrer 1927 e Cheniménil (Vosges, Bro C'hall) hag aet d'an Anaon d'ar 27 a viz Genver 2017 e Pariz, a oa un aktourez hag ur varzhez c'hall.
John Hurt
Sir John Vincent Hurt, bet ganet d'an 22 a viz Genver 1940 e Chesterfield (Derbyshire, Bro-Saoz) hag aet d'an Anaon d'ar 25 a viz Genver 2017 e Cromer (Norfolk), a oa un aktour breizhveuriat. Brudet e oa e vouezh izel.
Weimar
Istor
Hiziv ez eo Weimar ur greizenn sevenadurel ha touristel a-bouez adarre, gant ur skol-veur, ur c'hoariva, meur a virdi hag ul levraoueg.
John Hurt
Anavezet e voe dreist-holl evel Richard Rich er film A Man for All Seasons, Max e Midnight Express, John Merrick e The Elephant Man, Kane en Alien, "Winston Smith" e Nineteen Eighty-Four ha Garrick Ollivander e Harry Potter, e-kreiz ur mor a rolloù.
Filmoù all :
Emmanuelle Riva
Anavezet e voe dreist-holl evel Elle er film Hiroshima mon amour, Barny e Léon Morin, prêtre, Thérèse Desqueyroux er film deut er-maez e 1962 hag Anne e Amour, e-touez ur bern rolloù all.
Ernst Hartert
Ernst Johann Otto Hartert, bet ganet d'an 29 a viz Here 1859 e Hamburg (Kengevread alaman d'an ampoent) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Du 1933 e Berlin (Trede Reich d'an ampoent), a oa un evnoniour alaman.
Santa Severina
Santa Severina  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Arcanator
Dont a ra anv e anv eus ar ger latin arcānus a dalvez kement ha « kevrinus », « kuzh » e brezhoneg.
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Arcanator orostruthus, tri isspesad (Arcanator orostruthus amani, A. o. orostruthus ha sanjei) dezhañ.
Agnese da Montefeltro
Agnese da Montefeltro, pe Agnesina da Montefeltro (1431 – Mantova, 1456) a oa un itron a wad uhel en Italia ar XVvet kantved. Merc'h e oa da Guidantonio da Montefeltro, condottiero ha kont Urbino, ha da Caterina Colonna, merc'h da Lorenzo Onofrio Colonna.
E 1446 e timezas da Alessandro Gonzaga (1415-1466), breur da varkiz Mantova, met bugel ebet n'o doe.
E 1456 e varvas e Mantova d'an oad a 25 bloaz.
Les kassos
Les Kassos zo ur stirad skinwel gall kaset da benn gant Balak, Alexis Beaumont, Rémi Godin ha Julien Daubas. Skignet e oa bet d'an 2 a viz Kerzu 2013 war Canal + ha produet eo bet gant Bobby Prod ha Canal +.
Ur vandenn dreset a oa bet embannet da heul an heuliad skinwel d’ar 17 a viz Even 2015 en embannadur Delcourt.
Pemp koulzad zo en holl, krouet etre 2013 ha 2021. Goude tri bloaz didrouz e oa bet lakaet tañvadenn ar c’houlzad 4 war YouTube e 2019 ha skignet e oa bet ar 24 a viz Kerzu 2019.
Synopsis
Tudennoù tresadenn vev, filmoù, mangaioù, abadenn skinwell pe c’hoazh c’hoarioù video ez eus tu gwelout en heuliadenn. An abadennoù a dremen bepred e-barzh burev ar skoazelerez kevredigezhel, e lec’h ma vez komzet eus o c’hudennoù pemdeziek.
Er c’houlzad 4 e oa bet laosket da gostez burev ar skoazelerez kevredigezhel evit en em dreusfeurmiñ en un heuliadenn brastreset.
Kanbo
Kanbo (Cambon en okitaneg; Cambo-les-Bains e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Lapurdi, e kanton Ezpeleta, en Iparralde Euskal Herria.
Arnaga
Pa dostaer ouzh kêr n'haller ket chom hep gouzout eo eno e oa Edmond Rostand o chom, en ur palez savet gant arc'hant e bezhioù c'hoariet e Pariz. Gweladennet e vez al liorzh vras en Arnaga.
Yezh
Ur skolaj zo gant Seaska, ha klasoù divyezhek er skolaj-stad.
Lingala
Al lingala zo ur yezh vantouek a vez komzet e Republik Demokratel Kongo hag e Republik Kongo ; e tachadoù en Angola, Republik Kreizafrikan ha Soudan ar Su e vez komzet a-wezhioù ivez.
Gerrit Rietveld
thumb|right|250px|Gerrit Rietveld
Gerrit Thomas Rietveld (24 a viz Even 1888 en Utrecht – 25 a viz Even 1964 en Utrecht) a oa un dizagnour arrebeuri hag un arkitektour izelvroat bet ezel eus De Stijl. Div oberenn savet gantañ a zo brudet : e gador ruz ha glas (1917), ha Ti Rietveld Schröder, hag a zo war roll Glad bedel UNESCO abaoe 2000.
E 1917 ec'h ijinas Rietveld e gador ruz ha glas. E 1918 e savas e embregrezh sevel arrebeuri, ha diwar levezon 'De Stijl' e tivizas cheñch livioù e gador. E 1919 e voe degemeret e De Stijl hag e teuas da vezañ arkitektour. E 1924 e tresas e savadur kentañ, Ti Rietveld Schröder, dre genlabourat gant Truus Schröder-Schräder hag a oa perc'henn an ti. E Prins Hendriklaan, 50 en Utrecht emañ an ti.
E 1928 e pellaas Rietveld diouzh 'De Stijl' hag e tostaas ouzh ul luskad arkitektouriezh all anvet Nieuwe Zakelijkheid pe Nieuwe Bouwen. Er memes bloavezh ec'h emezelas e Kendalc'hioù etrevroadel ar arkitektouriezh vodern. E 1934 ec'h ijinas ar gador "Zig-Zag" hag e stagas gant steuñv Mirdi van Gogh (Amsterdam) hag a voe echuet goude e varv. Kantadoù a diez a dresas, al lodenn vrasañ anezho en Utrecht.
thumb|right|[[Ti Rietveld Schröder en Utrecht (1924)]] thumb|right|[[Metz & Co. e Den Haag]]
Priz Bras Long Beach
Priz Bras Long Beach (e anv ofisiel Toyota Grand Prix of Long Beach) a zo ur redadeg kirri aozet bep bloaz war troiad kêr Long Beach e Stadoù-Unanet. Ar redadeg amerikan koshañ eo a zo redet war un troiad kêr.
Redet e vez ar Priz Bras dindan reolennoù an IndyCar bremañ, ha gant isrummadoù kirri un-plas amerikan evel an IndyLights hag ivez e American Le Mans Series. Redet eo bet e Formulenn 500, Formulenn 1 gant anv Priz Bras Stadoù-Unanet ar C'hornôg hag e ChampCar/ChampCar.
Marquette-en-Ostrevant
Marquette-en-Ostrevant a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
An Nás
thumb|250px|right|Ar Straed Vras An Nás pe Nás na Ríogh (Naas e saozneg) zo ur gêr eus Iwerzhon, e kontelezh Cill Dara. Kêr-benn ar gontelezh eo. Kalz tud zo o chom e Nás a ya bemdez da Zulenn da labourat, p'emañ kêr-benn Iwerzhon war-hed 20 km. E 2006 e oa 21 715 a dud o chom enni.
Petilia Policastro
Petilia Policastro  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
San Nicola dell'Alto
San Nicola dell'Alto  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Castelsilano
Castelsilano  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Son Paotrezed ar Skol Gristen
Son Paotrezed ar Skol Gristen zo ur ganaouenn vrezhonek gant Paot Tréhouré, pe Paotr Treoure, embannet war ur follen distag ma n'eo ket merket ar bloavezh.
Gokkun
thumb|right|Gokkun : skeudenn ur plac'h o lonkañ gant plijadur ur c'hementad pouezus a sper klouar. Ur reizhelezh a strollad eo ar gokkun (ゴックン). Kavet a vez anezhi e filmoù pornografel enno ur strollad paotred barrek a strink o sper a bep e dro war un den (ur paotr pe ur plac'h)a vo ret dezhañ lonkañ an dourel-mañ.
An dra se n'eo ket ur bukkake. An diforc'h eo ne vez ket lonket ar sper er bukkake d'ar c'hontrol d'ar pezh vez graet gant ar Gokkun. Lod a lavar eo ar Gokkun un eilstumm bukkake.
Istor
Evel orin ar bukkake e teu ar gokkun eus ur bunijenn roet e Bro-Japan krenn-amzer d'ar merc'hed o doa doganiet o gwaz. Lakaet veze ar plac'h war he daoulin ha goude e oa rediet da vezañ goloet gant sper razh paotred ar geriadenn. (etre 5 ha 250 !!!)
Bec'h a ra filmoù Gokkun e Bro-Japan hag ivez e Breizh a-drugarez da Internet.
ar c'houzañver: En ur film Gokkun, ordin e vez gwelet ur studierez japanat (noazh pe gant he gwiskamant), ur glanvdiourez (noazh pe gant he flotatenn) pe ur sekretourez (noazh pe gant ur gravatenn). a-re-se a vo goloet gant sper ur strollad paotred oc'h en em vasturbiñ en-dro dezhi. Lod ar gamalaed-mañ a c'hall mousc'hoarzh met ar peurliesan emaint oc'h huchal gant orbidoù un tamm iskis. Gallout a ra ar c'houzañver pe get. Al lec'h: ar peurliesañ vez graet an oberenn en ur burev pe ur c'hoad met a-wechoù vez graet en ur distrujkirriva pe e skolioù veur ( e-giz se e vez esperniet arc'hant o c'houlenn d'an studierienn da c'hoari ar strinkaderien.
E bloavezhioù 2000 en doa kresket kalz ar gokkun. Kement e lec'hioù ar filmoù nag etre mignoned. Hiziv an deiz e vez kavet bern a dud o deus ar stultenn-mañ. Prizet mat eo an doare d'ober gant ar metoù eskemmer.
Etimologiezh
Un damprezenn a dalv kement ha 'glouk' e japaneg eo ar ger Gokkun. Ober a ra an drouz a vez graet pa vez lonket un dourel gant un den.
Bukkake
Ur bratikerezh dammhenvel eo ar bukkake met n'eo ket ken kriz peogwir ne vez ket ret lipat pe lonkañ ar sper.
Yec'hed
Un obererezh reizhel arvarus eo ar gokkun rak pa vez gwastet ar stervenn-beg e c'hall degas kleñved ar Sida pe VIH all.
Augusta Treverorum
Augusta Treverorum pe Treveris - hiziv Trier - a oa ur gêr krouet e 16 kent JK gant ar Romaned war lez ar stêr Mosel e bro an d-Trevired e proviñs Germania Superior.
Maria Aragon (1425-1449)
Maria Aragon (1425 – 9 Kerzu 1449) a oa ur briñsez aragonat eus Sikilia, merc'h bastardez ar roue Alfonso V Aragon, roue Naplez ha Sikilia hag e serc'h Giraldona Carlino, a roas tri bugel d'ar roue.
E 1444 e timezas Maria Aragon da Leonello d'Este, markiz Ferrara, ha mab da Niccolò III d'Este : intañv e oa he fried goude marv Margherita Gonzaga, ha tad e oa d'ur mab, Niccolò d'Este.
Lorenzo Bandini
Lorenzo Bandini (bet ganet d'an e Barqa e Libia, marvet d'an  e Monako) a zo ur blenier kirri italian a rede e Formulenn 1 gant Ferrari hag e 24 eurvezh ar Mañs. Lazhet eo bet e-pad ur gwallzarvoud e Priz Bras Monako devet e-barzh e garr.
Ramiro Iañ Aragon
Ramiro Iañ Aragon (c. 1006/1007-1063), kont Jaca ha kentañ roue Aragon.
dimezet div wech:
Acaill Bheag
Acaill Bheag (Achillbeg e saozneg) zo un enezenn vihan war aod kornôg Iwerzhon, e kontelezh Maigh Eo. Emañ war-hed 150 metr diouzh enez Acaill, ha 3,5 km en hanternoz da enez Cliara. Acaill vihan eo ster hec'h anv.
Maria Aragon (1425-1449)
Mervel divugel a reas Maria e 1449, ha beziet e voe en iliz Santa Maria degli Angeli, e Ferrara, ma voe beziet Leonello ivez bloaz goude.
Acaill Bheag
E 1965 e oa aet kuit annezidi ar geriadenn a oa e-kreiz an enezenn, da chom war an douar-bras pe war enez Acaill. Hiziv n'eus mui nemet tiez-vakañsoù eno, hag un tour-tan, savet e 1965 ivez. Asambles gant tour-tan enez Cliara e verk an hent da vont tre e bae Cuan Mó.
Enez Severniy
Enez Severniy (rusianeg : Се́верный о́стров, "Enez an Norzh") zo un enezenn e Meurvor Arktika, e hanternoz Rusia. Lodenn hanternoz enezeg Novaya Zemlya eo.
Gwechall e oa anvet "Douar Lütke", diwar an ergerzher alaman-ha-rusian Friedrich Benjamin von Lütke.
Emañ war-dro 400 km en norzh da zouar-bras Rusia. En em astenn a ra war 48 904 km², ar pezh a ra anezhi an 30vet enezenn vrasañ er bed. Daou-ugent dre gant eus he gorread zo goloet gant skorn. Dispartiet eo diouzh Enez Youjniy ("enez ar su") gant strizh-mor Matochkin.
Cosworth
Ur saver keflusker eo Cosworth en deus savet kefluskerioù evit ar Formulenn 1 dreist-holl, da gentañ gant sikour Ford etre 1967 ha 2004 hag e-unan goude-se. Gounezet en deus 176 trec'h e Priz Bras Formulenn 1.
Tesia
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged bihan a ya d'ober ar genad :
Mezcal
Ar mezcal zo anv nahouatlek plant eus dezerzhioù hanternoz Mec'hiko, ur seurt agavez, hag un evaj a vez graet diwar lambigañ chug ar frouezh, e stadoù Oaxaca, Tamaulipas, Durango ha Guerrero.
Alies e vez lakaet preñvenn ur valafenn-noz (Hypopta agavis) en evaj. A-wechoù e vez lakaet ur grug e-lec'h ur breñvenn.
Hôpital des Enfants-Trouvés
An Hôpital des Enfants-Trouvés a oa un herbercʼhti, un aozadur relijiel parizian evit reiñ bod d'ar vugale paour pe dilezet. Savet e oa bet e 1638 gant Vincent de Paul.
E 1670 an ensavadur a gemme statud, lakaet e oa dindan sujidigezh an Hôpital général de Paris renet gant Parlamant Pariz.
Stadoù Breizh
Istor
Savet e voent er Grennamzer gant Arzhur II e 1352. War patrom ar Stadoù a veze kavet e Dugelezh Normandi ez int hag e weler Stadoù oberiant e Gwernenez hag e Jerzenez. Ur seurt rannadur ar riegezh e veze graet etre an Dug hag ar re a guzulie anezhañ. Chom a rejont goude ar stagidigezh ouzh Bro-C'hall, a-hed amzer ar Renad kozh, pa oa ar Roue, dug Breizh atav.
Inis
thumb|225px|Iliz-veur Inis, e penn ar straed O'Connell Inis (Ennis e saozneg) zo ur gêr eus Iwerzhon e kontelezh An Clár.
Stadoù Breizh
Istor
Etre 1670 ha 1690 e kemeras perzh markizez Sévigné en o bodadegoù e Roazhon ha Gwitreg. Kemer a reas perzh Gilbert Motier, markiz La Fayette ivez da estezioù zo pa oa e vamm un itron nobl eus Breizh.
Inis
Kêr-benn ar gontelezh eo, etre Luimneach er c'hreisteiz ha Gaillimh er gwalarn. E 2006 e oa annezet gant 24 253 a dud.
Kresket eo Inis en-dro d'un abati Frañsezidi, savet war-dro 1242. Ul lec'h pouezus eo evit sonerezh hengounel Iwerzhon, pa vez aozet eno, bep bloaz e miz Mae, ur festival bras anvet Fleadh Nua.
Carfizzi
Carfizzi  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Battista Malatesta
Battista Malatesta, pe Iohanna Baptista Malatesta, anavezet ivez evel Battista di Montefeltro ( Urbino 1384-1448 Foligno) a oa ur varzhez italian eus Urbino, eus an tiegezh Montefeltro.
He buhez
Merc'h e oa da Antonio II da Montefeltro, kont Urbino, ha da Agnesina dei Prefetti di Vico, ha nizez da Federico II da Montefeltro. E 1405 e timezas d'an dug Galeazzo Malatesta, hag ur verc'h o doe, Elisabetta, hag un niz, Costanza da Varano.
He fried Galeazzo a renas e Pesaro, adal 1429 betek 1431, pa voe harluet. Ha hi neuze da repuiñ heptañ da Urbino,ma oa bet savet ha maget.
Relijius kenañ e oa, ha pa intañvezas ez eas da leanez da vanati Sant'Urbano, e Foligno, en urzh Santa Chiara,ma kemeras an anv a Suor Girolama. War urzh ar pab ez eas alese gaznt leanezed arall da vanati Monteluce da gentañ, ha goude da da vanati nevez Urbino, ma voe brudet he madelezh.
De studiis et litteris
Desket e oa Battista war ar yezhoù hag ar brederouriezh, barzhez ha prezegerez e oa. Kenskrivañ a rae gant lenneien all evel Leonardo Bruni. Ul lizher gant Leonardo Bruni zo bet skrivet da Battista Malatesta de Montefeltro, hag anvet « De studiis et litteris », a oa bet savet en 1424. Ennañ e ra dave Bruni d'ur programm studioù evit ar merc'hed, o resisaat n'eo ket graet an anaoudegezh evit bezañ miret gant ar wazed hag e c'hall ar studioù bezañ graet gant paotred koulz ha gant merc'hed.
Battista a saludas an impalaer Sigismund Luksembourg pa dremenas dre Urbino e 1433 gant ur brezegenn e latin a voe kavet mat a-walc'h, un hanter kantved goude, da vezañ miret war baper.
Maigh Nuad
Maigh Nuad (Maynooth e saozneg) zo ur gêr eus kontelezh Cill Dara en Iwerzhon. Tost d'an harzoù gant Kontelezh An Mhí emañ Maigh Nuad, 25 km diouzh kreiz Dulenn. Gant se ez eo deuet da vezañ ul lodenn eus an tolpad-kêrioù zo Dulenn en e greiz. E 2006 e oa annezet gant 10 715 a dud, kalz a dud yaouank en o zouez.
Dont a ra anv ar gêr eus hini Nuad, tad-kozh an haroz hollvrudet e mojennoù Iwerzhon, Fionn Mac Cumhaill.
E Maigh Nuad e kaver div skol-veur : Skolaj Sant Padrig, ur skol-veur gatolik krouet gant ar roue saoz Jord III e 1795 hag ur skourr eus Skol-veur Vroadel Iwerzhon, savet e 1995.
Les Épingles
Les Épingles zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1888.
Cwmaman (Rhondda Cynon Taf)
Cwmaman (distaget [] e kembraeg) zo ur gêriadenn e kreisteiz Kembre, nepell diouzh Aberdâr. E distrig Rhondda Cynon Taf emañ, e traoñienn ar stêr Aman. Kreskiñ a reas ar gêriadenn en, gant labour ar mengleuzioù glaou ; bremañ avat int bet serret holl.
Urketa
Urketa (Urcueit en okitaneg; Urcuit e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Lapurdi, e kanton Hiriburu, en Iparralde Euskal Herria. 2 225 a dud a oa o chom eno e 2011.
Cwmaman (Rhondda Cynon Taf)
E Cwmana e krogas ar strollad rock Stereophonics da seniñ hag eus ar gêriadenn e teu tri eus e sonerien.
Les Épingles
Adembannet e voe en dastumad La Main gauche e 1889.
Widehem
Widehem a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Casabona
Casabona  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Kanton Hiriburu
thumb|250px|Kanton Hiriburu
Kanton Hiriburu zo unan eus kantonioù Iparralde Euskal Herria, e Lapurdi.
Kumunioù
Pemp kumun zo er c'hanton:
Istor
Penn-kanton e oa Mugerre e 1790, e distrig Uztaritze. Krouet eo bet ar c'hanton e 1982, diwar adsevel kanton Baiona-Norzh.
Kakamega
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1978 gant an tri evnoniour breizhveuriat Clive F. Mann (1942-), Philip John Kennedy Burton (1936-) ha svedat Ingvar Lennerstedt.
Odesa
Odesa (ukrainaneg: Одеса, distaget (LFE): [ɔˈdɛsɑ]; rusianeg: Одесса, distaget (LFE): [ɐˈdʲesːə]) eo trede brasañ kêr Ukraina, gant un tammig bihan muioc'h eget 1 milion a dud o vevañ enni. Ur porzh bras eo war ar Mor Du.
Kakamega
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Kakamega poliothorax.
Cotronei
Cotronei  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Sylvester Stallone
Sylvester Stallone, bet ganet Sylvester Gardenzio Stallone d'ar 6 a viz Gouhere 1946 e New York (SUA), zo un aktour, produer, filmaozer ha skridaozer stadunanat.
Prosthemadera
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Prosthemadera novaeseelandiae, daou isspesad (Prosthemadera novaeseelandiae chathamensis ha P. n. novaeseelandiae) dezhañ.
Erythropitta caeruleitorques
Erythropitta caeruleitorques a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Cirò (Calabria)
Cirò  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Cirò Marina
Cirò Marina  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Erythropitta caeruleitorques
Annez
Kavout a reer ar spesad en Inizi Sangihe (biz Sulawesi).
Battlefield 2042
Battlefield 2042 zo ur c'hoari video first-person shooter sevenet gant EA DICE ha Criterion Games hag embannet gant Electronic Arts. Heuliañ a ra raktal istor ar c'hoari Battlefield 4 embannet e 2013. An istor a zo unan ijinet gant ur brezel bedel er bloavezh 2042.
Cerenzia
Cerenzia  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Grethe Sønck
Grethe Sønck (1929-2010) a oa ur ganerez hag aktourez danat.
Lourches
Lourches a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Jackie Stewart
thumb|Jackie Stewart war e [[Matra Sports|Vatra e 1969.]]
Sir John Young Stewart, pe Jackie Stewart (bet ganet d'ar 11 a viz Even 1939 e Dumbarton, Bro-Skos) a oa ur blenier Formulenn 1 hag en doa redet etre 1965 ha 1973. Gounezet en deus 3 zitl e 1969, 1971 ha 1973. Lakaet en deus gant e vab Paul da redek ar skipailh Stewart Grand Prix, etre 1997 ha 1999 a-raok bezañ gwerzhet da Ford evit ober ur skipailh Jaguar Racing.
Katrín Jakobsdóttir
Katrín Jakobsdóttir (ganet d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1976 e Reykjavík) zo ur bolitikerez eus Island, ezel eus Strollad glas an tu-kleiz ha dilennet da gannadez en Alþingi abaoe 2007. Ministrez eo bet meur a wech, etre 2009 ha 2013. E 2013 he doa kemeret penn he strollad, hag e miz Du 2017 e oa bet anvet da gentañ ministrez Island, en ur gouarnamant savet gant ar strolladoù Vinstrihreyfingin - grænt framboð, Framsóknarflokkurinn ha Sjálfstæðisflokkurinn.
Lúnasa
Lúnasa a zo ur strollad sonerien hengounel iwerzhonat, gant binvioù sonerezh nemetken. Sonerezh iwerzhonat a vez sonet ganto dreist-holl, hogen a vroioù keltiek all e teu lod eus o zonioù. Anv gouezelek miz Eost eo Lúnasa, diwar gouel kozh Lughnasadh a lide an doue Lugh ha deroù mare an eost en Iwerzhon a gozh.
Lenn Winnipeg
Al Lenn Winnipeg zo ul lenn e proviñs Manitoba, e Kanada. Emañ war-dro 55 km en hanternoz da gêr Winnipeg. Dont a ra anv al lenn, evel anv ar gêr, eus an anv-lec'h kreek ᐄᐧᓂᐯᐠ, wînipêk, a dalvez kement ha « dour du », « dour lous ».
Lúnasa
Savet e oa bet ar strollad e 1996 gant Seán Smyth, Trevor Hutchinson ha Donogh Hennessy. Goude done Michael McGoldrick ha John McSherry e voe enrollet ho fladenn gentañ ganto. Meur a soner a zo bet ezel eus ar strollad kent mont kuit da sevel raktresoù all. Hiziv an deiz ez eus pemp anezho.
Katrín Jakobsdóttir
Katrín Jakobsdóttir he deus studiet an islandeg hag ar galleg e skol-veur Island. Graet he deus un dezenn diwar-benn ar skrivagner islandek Arnaldur Indriðason. A-raok en em ouestlañ d'ar politikerezh he deus labouret evit Ríkisútvarpið (RÚV), Servij broadel ar skinwel hag ar skingomz.
Ismael Rivera
Ismael Rivera (San Mateo de Cangrejos, Santurce, Puerto Rico, 5 a viz Here 1931 - 13 a viz mae 1987), zo ur c'haner ha soner salsa eus Puerto Rico, anavezet ivez evel Maelo, el Sonero Mayor de Puerto Rico, pe el Brujo de Borinquen (sorser Borinquen). Er bloavezhioù 1970 e kane el laz Fania All Stars. E-touez e ganaouennoù brudetañ emañ Las Caras Lindas, skrivet gant Tite Curet Alonso hag El Nazareno, diwar-benn an troioù pirc'hirinañ a reas etre 1975 ha 1985 e prosesion ar c'h-Cristo Negro de Portobelo, e Panamá.
Lúnasa
Seizh pladenn hag ur Best Of a zo bet embannet ganto. Abalamour d'o brud etrebroadel e vezont o veajiñ a sonadeg da sonadeg e-pad ar bloavezh.
María Kastilha (rouanez Aragon)
Maria Kastilha, pe María de Castilla e spagnoleg (1401-1458), a oa infantez a Gastilha, merc'h henañ ar roue Enrique III el Doliente hag e bried Catalina de Lancáster, ha dre-se c'hoar henañ ar roue Juan II.
Lúnasa
Sonerien
thumb|Lúnasa o seniñ en [[Aviles, en Asturiez.]]* Kevin Crawford : fleüt a-dreuz, fleüt, bodhrán
María Kastilha (rouanez Aragon)
Dimezet e oa da Alfonso V Aragon.
Lúnasa
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel Lúnasa
María Kastilha (rouanez Aragon)
He buhez
Ganet e oa e kêr Segovia, ha bugel henañ he zud e oa. María de Ayala, leanez ha bastardez ar roue Pedro Iañ Kastilha e oa he maeronez. Savet e voe en un ti renet gant Kastilhaned, ma chomas betek hec'h eured, un dra divoas d'un infantez hag a oa da zimeziñ d'ur priñs estren. Pedro González de Mendoza, Senesal Meur ar rouantelezh, an hini a reas war-dro e zeskadurezh. Inés de Ayala y Toledo, itron Casarrubios del Monte, a oa he gouarnerez. Evel merc'h henañ e voe anvez da briñsez Asturiez.
Mesoraca
Mesoraca   zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Lenn Winnipeg
En em astenn a ra al lenn war ur gorread 24 514 km², ha 416 km eo hec'h hed brasañ. Hi eo ar pempvet lenn vrasañ e Kanada, e-keñver gorread, hag an hini vrasañ holl e-touez al lennoù zo e Kanada penn-da-benn (emañ ar re all a-c'haoliad war an harzoù gant ar Stadoù Unanet).
Robert Buron
Robert Buron (Pariz, 27 C'hwevrer 1910 — idem, 28 Ebrel 1973) a oa ur politikour gall, ministr ar C'helaouiñ, a voe dilennad departamant ar Mayenne.
Prizoniad e voe en Aljeria e-pad poutch ar jeneraled e 1961 ; diazezer al luskad politikel Objectiv 72 e voe.
Penelope Delta
Penelope Delta pe Pinelopi Delta ( Πηνελόπη Δέλτα e gregach) (1874 - 1941) a oa ur skrivagnerez c'hresianek evit ar yaouankiz.
Pallagorio
Pallagorio  zo ur gumun italian e proviñs Crotone, e Calabria.
Ti Rietveld Schröder
300px|thumb|right|Ti Rietveld Schröder Ti Rietveld Schröder (nederlandeg : Rietveld Schröderhuis) a zo un ti bet savet e 1924 en Utrecht gant an arkitektour izelvroat Gerrit Rietveld evit an itron Truus Schröder-Schräder hag he zri bugel. Unan eus oberennoù skouer De Stijl eo. An itron Schröder a voe o chom ennañ betek he marv e 1985. Kempennet eo bet an ti gant Bertus Mulder hag hiziv an deiz eo deuet da vezañ ur mirdi. Lakaet eo bet war roll Glad bedel UNESCO e 2000.
Flipon
Flipon zo ur c'hoari video embannet d'an 8 a viz Du 2020 gant an diorroer Damien Mayance. A-raok ar c'hoari-mañ e oa ezel Damien eus ar studio Pixelnest Studio.
Doare c'hoari
Ur puzzle game doare Tetris Attack eo Flipon. Ret eo d'ar c'hoarier(ez) eilpennañ bloc'hoù evit sevel kenaozadoù a dri bloc'h pe vuioc'h eus ar memes liv.
Fernando Cerchio
Fernando Francesco Cerchio, bet ganet e Luserna San Giovanni (Piemonte, Rouantelezh Italia d'ar mare-se) d'ar 7 a viz Eost 1914 hag aet da Anaon e Mentana (Lazio, Italia) d'an 19 a viz Eost 1974, a oa ur filmaozer, frammer ha saver senario italian. Savet e voe ur film gantañ — La morte sull'alta collina — dindan anv Fred Ringold ivez.
E vuhez
Tad e oa da rener ar skeudenniñ Carlo Cerchio.
Kanton Gwened-2
Kanton Gwened-2 a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.
Cettia
Cettia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1834 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged bihan a ya d'ober ar genad :
Unnek (11) isspesad en holl.
Valguarnera Caropepe
Valguarnera Caropepe  zo ur gumun e-kreiz Sikilia, eProviñs Enna e
Gagliano Castelferrato
Gagliano Castelferrato zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
Louis Vierne
thumb|right|Louis Vierne (1870-1937). Louis Victor Jules Vierne a oa un ograouer gall brudet hag ur sonaozer. Ganet e oa bet d'an 8 a viz Here 1870 e Poitiers, ha marvet d'an 2 a viz Mezheven 1937 e Pariz.
Buhez
thumb|right|Louis Verne ouzh ograou Iliz Saint-Nicolas du Chardonnet, d'an 8 a viz Kerzu 1927, da genver lid-kinnig e renevezadur. Mibien d'ar c'hazetenner Henri Vierne e oa Louis Vierne hag e vreur yaouañ René Vierne, anezhañ un ograouer hag ur sonaozer ivez.
Peuzdall abalamour d'ur banne a-ouenn e oa Louis Vierne pa voe ganet. E 1873 e tilojas e diegezh da Bariz, e-lec'h ma voe dizoloet e zonezon dibar evit ar sonerezh gant e eontr, Charles Colin, a zeskas dezhañ seniñ gant ar piano. (D'e zaou vloaz e klevas ar piano evit ar wezh kentañ. Ul luskellerez a voe sonet dezhañ gant ar pianoour ha buan-tre e krogas da dapout notennoù al luskellerez war ar piano.) Oberataet e voe d'e c'hwec'h vloaz hag adkavout a reas un tamm ar gweled : gouest e voe d'en em reterañ en e vuhez pemdez ha da lenn skridoù gant lizherennoù bras, met ne voe ket trawalc'h avat evit heuliañ studioù e-giz ar vugale all.
Cerami
Cerami zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
Louis Vierne
Buhez
Adal 1880 en devoe kentelioù piano gant Henri Specht e Pariz. Er bloaz-se ivez ez eas evit ar wezh kentañ da selaou César Franck a oa ograouer en Iliz Sainte Clotilde Pariz. Diwezhatoc'h e reas "diskuliadur" en e eñvorennoù eus ar pezh en doa bevet da neuze. E 1881 e voe degemeret en Ensavadur Pariz evit ar Re Zall (Institut national des jeunes aveugles) e-lec'h ma voe kelennet gant Henri Specht (piano) hag Henri Adam (biolin). Adal 1887 e devoe kentelioù war an ograou gant Louis Lebel, ha gant Adolphe Marty goude marv Lebel daou vloaz goude. Adal 1889 en devoe kentelioù war ar fugenn gant César Franck. E 1890 e voe degemeret e Skol-Sonerezh Pariz ma tarempredas klas ograou Franck. Nebeut goude e varvas César Franck ha kemeret e voe e lec'h gant Charles-Marie Widor. Gantañ eo ec'h echuas e studioù e 1894 gant ur priz kentañ war an ograou hag ar brimaozadenn.
E 1882 e voe anvet Louis Vierne da erlec'hier en Iliz Saint Sulpice Pariz gant e vestr Widor. Goude e briz kentañ war an ograou ez teuas Vierne da vezañ skoazeller Widor er c'hlas ograou e skol-sonerezh Pariz e 1894. E 1892 e savas Vierne e simfonienn gentañ evit an ograou op. 14. Bloaz goude e timezas d'ar ganerez Arlette Taskin, merc'h d'ur c'haner opera-comique, a c'hanas tri bugel dezhañ. Dizimeziñ a reas diouti e 1909 en abeg da zifealded Arlette a zoganas anezhañ gant Charles Mutin, anezhañ ur c'halvez-ograou brudet d'ar c'houlz-se.
E bloavezh 1900 e voe aozet ur genstrivadeg evit envel an ograouer en Iliz Itron Varia Pariz. Mont a reas ar maout gant Louis Vierne a zalc'has ar garg-se betek e varv. En tu-hont da se e labouras evel skoazeller Alexandre Guilmant a voe kelenner war an ograou e Skol-Sonerezh Pariz war-lerc'h Widor. E-giz-se e kelennas kalz a ograouerien vrudet eus ar rummad a zeuas war e lerc'h.
E 1911 e paouezas e garg er Skol-Sonerezh ha dont a reas da gelenner war an ograou en ensavadur sonerezh sakr Schola Cantorum.
thumb|right|Plakenn ouzh an ti en niverenn 37 straed Saint-Ferdinand, e Pariz. Skrivet eo « Louis Vierne, organiste de Notre-Dame de Paris et compositeur, habita cette maison de 1921 jusqu'au jour de sa mort (2 juin 1937). » (Louis Vierne, ograouer Itron-Varia Pariz ha sonaozour, a voe o chom en ti-mañ eus 1921 betek deiz e varv (2 Mezheven 1937)) E 1906 e torras e c'har hag e washaat goude se. Ret e voe da Vierne deskiñ adarre teknik an troadikelloù adal ar penn kentañ. E 1907 e voe lakaet e vuhez en arvar gant an tifuz, ha gant ur glaokom un nebeud bloavezhioù goude, hag a-benn ar fin e teuas da vezañ dall-mik. Daoust da se e troias dre Europa hag ar Stadoù Unanet evit seniñ ha diskouez a reas bezañ ur primaozer dispar. Mervel a reas Vierne e 1937 e doug ur sonadeg ouzh klavier e ograou en Iliz Itron Varia da heul un taol-gwad.
Sonerezh
thumb|Simfonienn niv. 1 : Gourfenn Sellet e veze ouzh Vierne evel unan eus ar brimaozerienn sonerezh vrasañ e-touez e rummad. Evel aozadennoù echu, peurlipet emañ an nebeut a brimaozadennoù anezhañ bet gwarezet war enrolladennoù graet gant ar fonografoù kentañ.
Un doare mistr ha naet en doa da skrivañ ar stumm-se a veze douget bri outañ. Pinvidik ez romantel e oa e yezh heson, hep bezañ ken trivliadel hag hini e vestr kentañ César Franck. A-douez re an holl ograouerien c'hall fin de siècle e oa marteze sonerezh Vierne an hini azasañ ouzh ar benveg dilennet gantañ, ha awenet en deus ar pep brasañ eus ar sonaozerien-ograouerien barizian veur a zo deuet war e lerc'h. thumb|Carillon de Westminster. C'hwec'h simfonienn, "24 fezh faltazi" (en o zouez emañ e bezh brudet "Carillon de Westminster"), ha "24 fezh e stil frank" e-touez labourioù all a zo bet savet gantañ evit an ograou. Meur a oberenn sonerezh kambr (sonadennoù evit biolin ha violoñsel, ur pempad piano hag ur pevarad kerdin da skouer), sonerezh-mouezh ha sonerezh laz-kanañ, hag ur simfonienn e la leiañ evit laz-seniñ a zo bet ivez.
Rhosddu
Rhosddu, pe Rhos-ddu, zo ur gumuniezh e kontelezh Wrecsam, e Kembre. E 2011 e oa poblet gant 6,840 a dud, ha 777 anezho (11,7%) a oa kembraegerien.
Dont a ra anv Rhosddu eus an daou c'her kembraek rhos ("roz") ha du ("du"). Ur barrez eo Rhosddu ivez, savet e 1886. Gouestlet eo an iliz-parrez d'an abostol Sant Jakez.
Juan Manuel Fangio
Juan Manuel Fangio (bet ganet e 1911 e Balcare, marvet e 1995 e Buenos Aires) zo ur blenier Formulenn 1 arc'hantinat. Pemp gwech ez eas da Gampion bed e 1951, 1954, 1955, 1956 ha 1957 en ur vestroniañ ar redadegoù kirri, en ur vezañ ivez an den nemetañ gant pemp titl betek 2002 ha c'hoazh en den nemetañ en deus gounezet gant 4 skipailh disheñvel. Gwelet eo gant lod an dud evel ar blenier gwellañ en deus redet e F1.
Troina
Troina zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
Centuripe
Centuripe  zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
Gwilherm II (eskob Treger)
Guillaume, an eil eus an anv, a voe eskob Treger etre 1137 ha 1144.
Ne ouzer netra war ar pezh en doa graet.
Deut e oa war-lerc'h Raoul; Hugues II a zo deut war e lerc'h.
Aidone
Aidone zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
Lucia d'Este
Lucia d'Este (Ferrara, 1419–1437) a oa merc'h da Niccolò III d'Este, markiz Ferrara, ha d'e eil pried Parisina Malatesta.
He buhez
Ginebra a voe dimezet e 1434, da bemzek vloaz, d'ar brezelour Sigismondo Malatesta,
Eured
E 1437, seizh vloaz war-lerc'h he c'hoar, e voe eureudet Lucia da Carlo Gonzaga, condottiero eus Mantova. Mervel a reas ar wreg yaouank un toullad mizioù goude.
Arz
Poltred ur briñsez, diwar zorn Pisanello, hag a weler e mirdi al Louvre, a c'hallfe bezañ hini Lucia, pe hini Ginevra, pe hini Margherita Gonzaga.
Lieu-Saint-Amand
Lieu-Saint-Amand a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bretons
Bretons a zo ur gelaouenn viziek diwar-benn ar Vretoned ha kevredigezh Breizh hag a zo embannet e Gwened, er Morbihan.
Krouet eo bet e miz Gouere 2005 gant ar pennskridaozer Didier Le Corre. Kaoz a vez enni eus kevredigezh ha sevenadur, eus paotred ha merc'hed hag a labour war bep seurt tachennoù : lennegezh, sinema, mediaoù, ekonomiezh, keginerezh, liverezh, bannoù-treset, sport... Atersadennoù ha teuliadoù disheñvel ar gelaouenn a ro keleier diwar-benn ar Vretoned hiziv an deiz, hag eus ar birvilh sevenadurel hag ekonomikel er rannvro.
2013
E dibenn Genver 2013 ez eus bet goulennet ouzh ar stalioù, gant ar skigner Ouest-France, distreiñ ar skouerennoù e gwerzh, dre ma tisplije dezhañ golo ar gelaouenn ma oa skrivet e oa 18% a Vretoned a-du gant Breizh dizalc'h, , ,.
Kateryna Handziuk
Kateryna Viktorivna Handziuk, ganet d'ar 17 a viz Even 1985 ha marvet d'ar 4 a viz Du 2018, a oa ur stourmerez enep breinadur ukrainat. Brudet he voe pa lakaas ar breinadur war wel e kêr Kherson. Taget e voe gant trenkenn sulfurek d'an 31 a viz Gouere 2018, ha marvet e oa da-heul ar gloazadennoù d'ar 4 a viz Du 2018.
Banniel Ecuador
Banniel Ecuador zo bet krouet e 1860, ha daskemmet meur a wech goude.
Regalbuto
Regalbuto  zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
Banniel Ecuador
Gant e livioù e tenn un tamm da vannieloù Kolombia ha Venezuela.
Tsai Ing-wen
Tsai Ing-wen (蔡英文, pinyin : Cài Yīngwén, Wade-Giles : Ts'ai Ing-wen, Tsai eo an anv-familh) zo ur bolitikourez eus Republik Sina, ganet d'ar 31 Eost 1956. 14 Prezidant Republik Sina eo abaoe an 20 a viz Mae 2016. Bez e voe war ar renk ivez, en anv ar strollad Minjin dang, evit dilennadeg prezidant Taiwan e 2012. Kollet he devoa e-tal Ma Ying-jou.
Sperlinga
Sperlinga   zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
Inis Bigil
Inis Bigil zo (Inishbiggle e saozneg) zo un enezenn vihan war aod kornôg Iwerzhon, e kontelezh Maigh Eo. Emañ etre enez Acaill hag an douar-bras. Gallout a reer mont dezhi gant bagoù adalek Rinn Doran e Baile Chruaidh, war an douar-bras, pe adalek Dún Éibhir en enez Acaill.
En em astenn a ra an enezenn war 2,5 km hed hag 1,5 km led ; 2,6 km² eo he gorread. Tud zo o chom war Inis Bigil, met e 2016 ne oant nemet 18, pa oa 171 a dud e 1881 hag ouzhpenn kant betek ar bloavezhioù 1970.
Piazza Armerina
Piazza Armerina  zo ur gumun e-kreiz Sikilia, e Proviñs Enna e Sikilia.
Urosphena
Urosphena a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1877 gant an naturour saoz Robert Swinhoe (1836-1877).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Gwilherm Iañ Normandi
Gwilherm Iañ (a-raok 910-942), lesanvet Gwilherm Hir e Gleze, a oa yarl Normandi.
Mab bastard da Rollon e oa. Poppa e oa e vamm. Pagan e oa e dad neuze, kristenez e vamm,. Ganet e oa en ur vro tramor, hervez ur varzhoneg,.