cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plou
Diwallit : Ploumanac'h e zeu eus Poull ha Manac'h.
Lec'hanvioù all
Al lec'hanvioù e Plou-, Plo-, Plu- ha Ple- er-maez eus ar broioù predenek n'o deus netra da welout gant ar rakger brezhonek. Sed amañ un nebeud skouerioù :
Ploudon, korrblanedenn an egor, n'eo ket ur barrez diazezet gant ar Vretoned kennebeut.
A bep seurt
Diwar ar rakger plou a gaver stank e parrezioù Breizh-Izel e voe savet ar ger Plouc e-pad an Trede Republik gant ar C'hallaoued evit ober goap ouzh ar Vretoned o doa divroet da Bariz. Implijet e vez ar ger c'hoazh e galleg evit komz eus ur "paourkaezh den", dizesk ha gant doareoù gros, diwezhat. Ploukistan zo ur ger all savet diwar Plouc evit komz eus Breizh pe Kreiz-Breizh.
Torola
Torola zo ur gumun eus El Salvador.
Valambray
Valambray a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Torola
Roet he deus hec'h anv d'ar Stêr Torola.
Valambray
Istor
Krouet eo bet ar gumun d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Airan, Billy, Conteville, Fierville-Bray ha Poussy-la-Campagne.
Kern (menez)
Kern ur menez eo al lodenn uhelañ anezhi.
Peurliesañ e vez anvet ar c'hern evel ar menez ma sav. Sed a c'hoarvez gant ar Menez Gwenn, da skouer. Pa vez meur a gern war ur menez e reer gant anvioù disheñvel, evel ma c'hoarvez gant Pumlumon, e Kembre, ma kaver :
Troma Entertainment
Troma Entertainment (berraet gant ar stumm Troma) zo un embregerezh produiñ hag embann filmoù dieub e Stadoù Unanet Amerika. Savet eo bet gant Lloyd Kaufman ha Michael Herz e 1974. An embregerezh a brodu filmoù gant boujedoù izel ha dieub diouzh ar studioioù bras. An doare anezho zo dreist-holl reoù spont. Darn anezho zo reoù gant fent, flemmus, gore ha splatter.
Debbie Rochon
Debbie Ann Rochon, ganet d'an 3 a viz Du 1968 e Vancouver, British Columbia, zo un aktourez filmoù ha c'hoariva ha top model kanadian. Brudet-mat eo e bed ar filmoù dizalc'h ha spont kement ha re an enep-sevenadurezh.
Troma Entertainment
E 2012, an embregerezh a oa bet oc'h embann un toullad filmoù war YouTube. Ar chadenn YouTube Troma a oa bet lamet dre ma vefe enebet ouzh lezennoù an embregerezh.
Troma en deus bet produet, prenet hag embannnet ouzhpenn 1000 film dieub. Al lugan e 2014 a oa "40 years of Disrupting Media". Abaoe e vez kendalc'het d'e implij o kemm ar bloavezh nemetken. Ul lugan all implijet gant an embregerezh a oa "Movies of the Future." Krouet ez eus bet ur servij arvestiñ filmoù enlinenn e doare streaming anvet Troma Now.
Filmoù
Evit ul listenn glok, gwelet Listenn eus filmoù gant Troma. Amañ dindan e kaver ul listenn eus un nebeud filmoù perc'hennet gant Troma.
Javascript
Javascript a zo ul lavar programmiñ jubennet krouet e 1995 gant Brendan Eich.
Istor
E 1996 e voe emframmet Javascript e merdeer Netscape Navigator, pezh a ro un tu da ouzhpennañ programmoù d’al lec’hiennoù web evit reiñ lusk dezho.
E 2009 e voe embannet Node.js, ur meziant-framm e c’heller skrivañ programmoù backend gantañ, da lavarout eo, re a ya da labourat war servijerioù.
Messier 43
Messier 43, anvet ivez NGC 1982, a zo un nivlennad lec'hiet war-dro 1600 a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg Orion.
Louvières
Louvières zo un anv-lec'h gallek hag anv meur a lec'h :
Cercopithecus
Cercopithecus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ marmouzed eus Afrika.
Solidor
Solidor a ra dave :
San Simón
San Simón zo un anv lec'h spagnolek ha galizek, hag a gaver e meur a vro.
Chériennes
Chériennes a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Porth
Porth zo ur ger kernevek ha kembraek, a zo porzh e brezhoneg, hag a zo un anv-lec'h e Kernev-Veur ha Kembre dreist-holl, hag ivez war ar blanedenn Meurzh.
Margherita Violante Savoia
Margherita Violante Savoia (Torino, – Colorno, ), priñsez Savoia,  a oa dugez Parma ha Piacenza, ha dugez Castro, dimezet da Ranuccio II Farnese.
Merc'h e oa da Vittorio Amedeo Iañ, dug Savoia, ha d'e bried Christine Bro-C'hall, merc'h d'ar roue gall Herri IV ha d'e bried Maria de' Medici. Ganet e oa e Castello del Valentino. Daou vloaz e oa pa varvas he zad. He breur a voe anvet da zug hag he mamm da rejantez.
Alain Daniel
Alain Daniel, ganet d'ar 27 a viz Eost 1977 e La Habana, zo ur soner kuban.
Y Parlwr Du
right|thumb|250px|Tour-tan ar Parlwr Du war an traezh e-kichen [[Talacre.]] Y Parlwr Du (Point of Ayr e saozneg) eo al lec'h hanternosañ eus douar-bras Kembre. Ur beg-douar izel eo, en hanternoz da Dalacre, en hanternoz Sir y Fflint, en aber ar stêr Dyfrdwy en he lez kornôk.
Istor
Gwechall e oa ur vengleuz glaou er Parlwr Du, a voe ar vengleuz don diwezhañ serret e Kembre (goude Glofa'r Tŵr, e-kichen Hirwaun, e kreisteiz ar vro). Gaz naturel zo a-hend-all.
CentraleSupélec
An CentraleSupélec, lesanvet « CS » e galleg, zo ur skol ijinourien lieskalvezour e Gif-sur-Yvette.
Formigny-la-Bataille
Formigny-la-Bataille a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Sancti Spiritu
Sancti Spiritu zo un anv-lec'h spagnolek, deuet eus al latin.
CentraleSupélec
E Pariz edo betek 2015.
Formigny-la-Bataille
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Aignerville, Écrammeville, Formigny ha Louvières.
Proviñs Artemisa
Proviñs Artemisa zo ur broviñs e Kuba hag a zo bet krouet d'ar 1 a viz Genver 2011 diwar rannañ proviñs La Habana etre div broviñs nevez,  Artemisa ha Mayabeque. Artemisa eo an hanterenn gornôk (8 kumun) eus proviñs kozh La Habana ha teir all kemeret eus Proviñs Pinar del Río. Kêr Artemisa eo ar gêr-benn.
Priz René Pleven
Ar Priz René Pleven a vez roet abaoe 1995 gant an APHIB (Association de la presse hebdomadaire d'information de Bretagne), a vod 25 sizhunieg breizhat er 5 departamant, d'ar gwellañ pennad embannet en ur sizhunieg e Breizh. Roet e vez tri friz bep bloaz er c'h-Club de la presse de Rennes et de Bretagne.
Mountain ash
Mountain ash zo anv saoznek meur a dra.
Priz René Pleven
Prizioù
500 euro d'ar priz kentañ, 300 d'an eil, 200 d'an trede.
Sue Lyon
Suellyn Lyon, ganet d'an 10 a viz Gouhere 1946 hag aet da Anaon d'ar 26 a viz Kerzu 2019, a oa un aktourez stadunanat. Deraouet he doa evel top model pa oa-hi 13 vloaz. Goude-se e oa aet da aktourez. Dreistbrudet hag enoret he oa bet gant ur Golden Globe evit ar roll pennañ er film Lolita (1962). Gwelet he voe ivez er filmoù The Night of the Iguana (1964), 7 Women (1966), Tony Rome (1967), hag Evel Knievel (1971).
Bolemoreus
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2011 gant an daou skiantour Árpád S. Nyári ha Leo Joseph.
Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Annezva
Brosezat eo an daou spesad en Aostralia.
Rummatadur
Renket e veze an daou spesad er genad Lichenostomus kent.
Messier 78
Messier 78, anvet ivez NGC 2068, a zo un nivlennad lec'hiet war-dro 1600 a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg Orion.
Tursi
Tursi  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
Quinto Mayor
Quinto Mayor zo ul laz salsa kolombian.
Return to Return to Nuke 'Em High AKA Volume 2
Return to Return to Nuke 'Em High AKA Volume 2 zo ur film fent, skiant-faltazi ha spont stadunanat embannet e 2017. Savet hag embannet eo bet gant an embregerezh produiñ filmoù B Troma Entertainment. Sevenet eo bet gant Lloyd Kaufman, kengrouer Troma. Ar pemvet film eo e heuliad filmoù Nuke 'Em High.
Istor
Lauren (Catherine Corcoran) hag he amourouz ha blogerez Chrissy (Asta Paredes) a glask saveteiñ skol-veur Tromaville anvet Nuke 'Em High diouzh efedoù fall tacos aozet ha gwerzhet gant Tromorganic Foodstuffs. Ouzhpenn-se e klaskont chom kuzh rak o istor karantez.
Burutelladennoù
Evit Simon Abrams eus RogerEbert.com, ar film a zo unan lec'h ma vez "Kaufman delivers everything exploitation fans want: full frontal nudity, duck rape, mutant monsters, oodles of blood and gore, a fat man with a Prince Albert genital piercing, and more" hag ar film se a vez "might be Kaufman's angriest polemic yet, and it's consequently his looniest."
519
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 519
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 519
Aliano
Aliano  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
Coquainvilliers
Coquainvilliers a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Tintagel
Savadur livusañ ar gêriadenn eo an ti-post kozh, un ti eus ar bet lakaet da di-post en  hag a zo bremañ d’an National Trust, un aozadur prevez evit gwareziñ ar glad. E-kichen ar gêriadenn, war bord an aod, ez eus dismantroù anvet « kastell ar roue Arzhur ». E-pad ar c'hwerc'hved kandved e oa tintagel ur gêr anavezet evit e kenwerzh. E bigi kenwerzh a zae betek kêr "Constantinople".
Mojenn arzhuriek
E mojenn Arzhur, hervez Historia Regum Britanniae Jafrez Menoe, ec'h eo Tintagel al lec’h ma voe engehentet ar roue Arzhur. Evit gwir e kaver, war arvor ar gêriadenn, dismantroù hag a sav marteze d’ar, anvet King Arthur's Castle. Furchadegoù graet er bloavezhioù 1930 gant Ralegh Radford a ziskouezas e oa ur manati keltiek hag ur c’hontouer marc’hadourezh eus ar hag ar  tro-dro d’ur c’hastell eus an. Soñjal a reer e oa al lec’h ur greizenn eskemm pouezus gant ar bed kreizdouarel rik goude diskar an Impalaeriezh roman. Gant furchadegoù nevesoc’h e voe dizoloet “Maen Artognou” e 1998.
Trowardroioù
Mein-glas eus an Devonian a ya d'ober arvor tolead Tintagel. Un daou gilometr bennak er su da Dintagel, war-du Treknow, mein-glas an aod a oa bet implijet stank evit aozañ toennoù tiez peogwir e talc'h mat an dafar-se ouzh an uz. Mein-glas rannoùigoù kouevr zo e traezh an aod ivez, ar pezh a ro ul liv glas-turkez d'ar mor pa vez tomm an amzer.
Ash
Ash zo anv meur a dra e saozneg, anv-lec'h hag anv-tud.
Rhosyr (kumuniezh)
Rhosyr zo ur gumuniezh en Enez Mon, e Kembre. Emañ e mervent an enezenn. Anvet eo diwar kantrev Rhosyr, unan eus kantrevoù Kembre er Grennamzer.
E 2011 e oa poblet ar gumuniezh gant 2,226 a dud, ha 1,272 anezho (59,3%) a oa kembraegerien.
Polissena Ruffo
Polissena Ruffo (1400-1420) a oa ur briñsez italian, eus Calabria, er kantved. Priñsez Rossano e oa, kontez Corigliano ha Montalto, ha merc'h da Carlo Ruffo di Montalto ha Ceccarella Sanseverino.
Madoù
An tiegezh Ruffo, a oa meur a skourr anezhañ, a oa en e zalc'h un toullad brav a zouaroù e Rouantelezh Naplez, en em lede eus Calabria da v-Basilicata hiziv. Evit dimeziñ e rankent goulenn an aotre digant ar roue. Ur c'hoar yaouankoc'h he devoa Polissena, Covella hec'h anv, hag a oa dugez Sessa; o-div e oant hêrezed an Tiegezh Ruffo eus Montalto.
Janed II Naplez a roas hec'h aotre da eured Polissena gant ar marc'heg gall Jacques de Mailly, a veze da-heul Jacques de la Marche senesal meur Naplez. Ar pried nevez avat a varvas ur pennad goude an eured.
E 1417 Giovanna II rese principato douar Rossano concedendolo a Polissena, kentañ priñsez Rossano. Tri bloaz a-raok, e 1414, he devoa Janed roet dezhi douaroù he zad Carlo Ruffo.
Eured
D'an 23 a viz Here 1418, e Rossano, ec'h addimezas Polissena da Francesco Sforza, mab da Muzio Attendolo Sforza, hag a oa da vezañ dug Milano. En argouroù e tegase an intañvez yaouank domanioù Paola, priñselezh Rossano, Calimera, Caccuri, Montaldo, Policastro ha douaroù all hag a voe fiziet en Angelo Simonetta da verañ, il cui nipote Cicco sarebbe diventato sekretour gant Francesco Sforza, Galeazzo Maria Sforza ha Bona di Savoia.
He marv
E 1419 e c'hanas Polissena ur verc'hig, Antonia Polissena, a varvas tost kenkent, hag he mamm war he lerc'h.
Marv Polissena a voe lakaet war gont a c'hontamm en amzer-se kontall hag a vije bet roet dezhi gant un eontr dezhi.
San Cristóbal (Venezuela)
San Cristóbal zo ur gêr eus Venezuela ha kêr-benn stad Táchira, ouzhpenn bezañ kêr-benn kumun San Cristóbal, e Rannvro an Andoù, e mervent Venezuela, war-dro 57 km diouzh an harzoù gant Kolombia. Lesanvet eo bet La Ciudad de la Cordialidad (kêr an hegarated). Krouet e voe gant Juan Maldonado Ordóñez y Villaquirán, kabiten eus an arme spagnol, d'an 31 a viz Meurzh 1561.
E 2015 e konted 485 872 a dud enni, ha 1 250 512 a dud er veurgêr.
A Bay of Blood
A Bay of Blood (italianeg: Ecologia del delitto, Ecologia del delitto. "Ekologiezh an torfed", adanvet diwezhatoc'h Reazione a catena, ha brudet ivez evel Carnage, Twitch of the Death Nerve ha Blood Bath, zo ur film doare giallo italian embannet e 1971 ha sevenet gant Mario Bava. Bava en deus kenskrivet ar senario gant Giuseppe Zaccariello, Filippo Ottoni, ha Sergio Canevari, diwar un istor gant Dardano Sacchetti ha Franco Barberi. Aktourien er film eo Claudine Auger, Luigi Pistilli ha Laura Betti. Carlo Rambaldi a oa bet krouer an efedoù ispisial. An istor a heuilh un toullad tud a zo prest d'ober pep tra evit bezañ perc'henn war ur bae ur wech aet da Anaon ar berc'hennez. Bez' eo unan eus ar filmoù diazez a zo bet awen ar filmoù slasher ha gore.
Stêr Torola
Ar stêr Torola (Río Torola e spagnoleg) zo ur stêr eus El Salvador, 100,3 km dezhi, adstêr d'al Lempa.
C'hoarvezout a ra e kumun Lislique, en departamant La Unión, eus kember ar Río Lajitas gant quebrada Manzucupagua. Redek a ra a reter da gornôg, hag ul lodenn anezhi etre El Salvador ha Honduras. Treuziñ a ra kumunioù Corinto, Cacaopera, Delicias de Concepción, Osicala, Meanguera, Gualococti, El Rosario, San Simón, San Isidro, ha Torola, en departamant Morazán; ha San Antonio del Mosco, Carolina, San Luis de la Reina, San Gerardo, ha Nuevo Edén de San Juan, en departamant San Miguel.
Isla de la Juventud
An Isla de la Juventud (Enez ar yaouankiz), anavezet evel Isla de Pinos (Enez ar Pin) a-raok ar bloavezh 1978, hag a-raok c'hoazh "Evangelista", "Enez Santiago" hag "Enez ar Perokeded", a zo ur broviñs arbennik dre ma ne vez ket meret evel proviñsoù all Kuba. Melestret eo war-eeun gant ar gouarnamant kreiz evel pa vije ur vunisipaliezh. Eil brasañ enezenn Kuba eo (war-lerc'h douar-bras Kuba end-eeun). Ar seizhvet brasañ en Antilhez eo ivez, war-lerc'h Cuba, Hispaniola, Jamaika, Puerto Rico, Trinidad, hag Andros Island.
Stigliano
Stigliano  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
Ernst Niekisch
Desavet e voe Niekisch e Nördlingen. Kelenner e voe. E 1917 ec'h emezelas en Strollad sokial-demokrat alaman en 1917, hag e 1918 e kemeras perzh e sevel Republik Soviedel München. Kuitaat a reas SPD hag ec'h emezelas e USPD ha goude-se ec'h emezelas en-dro e SPD.
Er bloavezhioù 1920 e prederias war pouez ar vroadelouriezh, hag e klaskas neuze levezoniñ SPD. Sevel a reas a-enep steuñv Dawes, feur-skrid Locarno hag ivez a-enep ar beoc'hgarouriezh a oa priziet kalz e SPD, ha skarzhet e voe e 1926.
Niekisch a emezelas goude-se e Strollad sokialour Sachsen. Ur strollad bihan e oa, neuze e kemmas dindan levezon Niekisch, hag e teuas da vezañ sokialour ha broadelour. Niekisch a lakaas ivez embann ur gazetenn anvet Widerstand. Kenlabourat a reas gant tud vrudetañ al luskad broadelour-dispac'hour evel Ernst Jünger hag Otto Paetel, hag e teuas da vezañ kealoniour pennañ al luskad broadelour-bolchevik hag enep-kornôgel alaman.
Izili al luskad broadelour-bolchevik a gave dezho e oa an Unaniezh Soviedel ur c'hendalc'h eus an emglev kozh a oa etre Rusia ha Prusia, hag e vament ouzh aozadur an Unvaniezh Soviedel, a-fet politikerezh koulz hag a-fet kealoniezh. Soñjal a raent ivez e c'hallfe an darempred Alamagn-Rusia bezañ un doare da dalañ ouzh emelladur ar Gevredidi.
Daoust ma oa enepyuzev ha ma save a-du gant mennozh ur Stad hollek, e savas a-enep Hitler peogwir ne oa ket ur sokialour gwirion hervez Niekisch. Ur wech tapet ar galloud gant an Nazied e stourmas dre guzh a-enepto. Harzet e voe d'an 22 a viz Meurzh 1937 ha d'an 10 a viz Genver 1939 e voe kondaonet evit bezañ bet un treitour ha bac'het e voe e toull-bac'h Brandenburg. Dieubet e voe e 1945 gant an Arme Ruz, dall e oa deuet da vezañ.
Neuze e teuas da vezañ marksour hag ec'h emezelas e strollad komunour Alamagn (SED). Niekisch en em stalias en tiriad aloubet ganr ar Soviediz, hag e teuas da vezñ kelenner e skol-veur Berlin ar Reter. Goude-s e voe kelenner sokiologouriezh e skol-veur Humboldt e Berlin. E 1953 ez eas d'en em staliañ e Berlin ar C'hornôg peogwir e oa bet heuget gant an doare ma oa bet mouget emsavadeg al labourerien.
Kelaouennoù
Ernst Niekisch (Hg.): ''Entscheidung. Die Wochenzeitung für nationalrevolutionäre Politik''. Widerstands-Verlag, Berlin (Niv. 1: 9 a viz Here 1932 - Niv. 11: 26 a viz Meurzh 1933)
Levrlennadur
Sylvia Taschka: Das Rußlandbild von Ernst Niekisch. Palm & Enke, Erlanger Studien zur Geschichte, Erlangen und Jena 1999.
NGC 1977
NGC 1977, anvet ivez nivlennad ar reder, a zo un nivlennad lec'hiet war-dro 1500 a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg Orion.
Sinosuthora
Sinosuthora a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2009 gant an daou skiantour aostralian John M. Penhallurick (1946-2014) ha saoz Craig R. Robson (1959-).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Azia.
Steve Allen
Stephen Valentine Patrick William "Steve" Allen (New York, – Los Angeles, ) a oa un den a skinwel, a skingomz, ur sonaozour, ur pianoour, un aktour, un dramaour hag ur skrivagner stadunanat.
Brudet-bras e oa e Stadoù-Unanet Amerika dre an abadenn skinwel The Tonight Show, a grouas e 1954 war NBC hag a zalc'has betek 1957 kent krouiñ The Steven Allen Show a badas betek 1964.
Strujus eo bet Steve Allen war meur a zachenn, p'en deus kemeret perzh e 20 abadenn skinwel, 10 film hag enrollet 58 pladenn. Evel skrivagner en deus sinet 44 levr.
Dre ma oa unan eus dalc'hidi an amgredoni skiantel — disfiz en devoa diouzh ar c'hredennoù na oant ket skoret gant fedoù skiantel — e sinas un niver bras e Skeptic, a zo kelaouenn ar Skeptics Society e Santa Barbara
D'an 30 a viz Here 200 e c'hoarvezas e dremenvan, dre wander e galon goude ur gwallzarvoud-hent.
Skiant-faltazi
Nebeut-tre e skrivas Steve Allen war dachenn ar skiant-faltazi : daou istor berr hag un arnodskrid.
São Conrado
São Conrado zo un anv-lec'h portugalek e Brazil.
Orin
Diwar anv Sant Conrado Piacenza (1290 – 1351), penedour ha sant italian.
Proviñs Ciudad de La Habana
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ La Habana e [[Kuba.]]
Le Champ-Saint-Père
Le Champ-Saint-Père a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Proviñs Ciudad de La Habana
Ciudad de La Habana zo unan eus proviñsoù Kuba, e kornôg an enez, war aod an norzh, anezhi kêr-benn ar vro, kêr La Habana, rannet e 15 kumun. Krouet eo bet ar broviñs e 1976, pa voe rannet proviñs kozh La Habana etre proviñs La Habana ha Proviñs Ciudad de La Habana.
Abgar IX
Abgar a zeuas da vout roue goude e dad, Abgar VIII e 212. E 213 e voe roet urzh da Abgar IX ha d'e vab da zont da Roma ha muntret e voent war urzh Caracalla. Bloaz goude e stagas Caracalla rouantelezh Osroene ouzh an Impalaeriezh roman, evel un drevadenn da broviñs roman Mezopotamia.
Hervez Henri-Irénée Marrou, Abgar a vefe bet gounezet d'ar gristeniezh hag a reas eus e Stad, ar vro gristen kentañ.
Daou vab en doa: Severus Abgar X, ha Antoninus Ma'Nu IX
Prisca (impalaerez)
Prisca (marvet e 315) a voe impalaerez Roma (286–305) evel gwreg an impalaer Diokletian.
Pa'n em dennas Diokletian da Spalatum, e 305, e  chomas Prisca gant he merc'h, Galeria Valeria,  hag he mab-kaer, Galerius,  e Thessalonica. Pa varvas Galerius e 311, Licinius a voe fiziet ennañ Prisca hag he merc'h Valeria. Tec'het a reas an div vaouez avat da-gaout Maximinus II. Goude ur pennad, Valeria a nac'has eurediñ gant Maximinus, a lakaas herzel anezhi hag a vac'has anezhi e Siria hag a lakaas e graban war he ferc'hentiezhioù. Goude marv Maximinus, e voent dibennet o-div war urzh Licinius ha skoet er mor e Thessalonica, e fin ar bloaz 314.
Lakaet eo bet Prisca ha Valéria da sentezed.
Valérie Pécresse
Prezidantez rannvro Enez-Frañs eo abaoe 2015. Danvez prezidantez e oa evit dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2022.
Jawaharlal Nehru
Jawaharlal Nehru (जवाहरलाल नेहरू en hindi, distaget [dʒəʋaːɦərˈlaːl ˈneːɦruː]) (ganet e Allahabad d’ar 14 a viz Du 1989 ha marvet e Delhi d’ar 27 a viz Mae 1964) a voe ur politikour eus India hag unan eus pennoù an emsav evit dizalc’hiezh India. Kentañ ministr India e voe adalek dizalc’hidigezh ar vro d’ar 15 a viz Eost 1947 betek e varv e 1964. E verc’h nemeti, Indira Gandhi, a voe Kentañ ministr ivez adalek miz Genver 1966.
Eus kostezenn sokialour Kendalc’h Broadel India e oa Nehru ha klask a reas lakaat da dalvezout en India steuñvoù diorren armerzhel war meur a vloaz e-giz re an Unvaniezh Soviedel, da lakaat war-sav en e vro ur sokialouriezh demokratel a vefe mesket enni an elfennoù gwellañ eus ar sokialouriezh hag ar gevalaouriezh.
E vuhez
Mab e oa da v-Motilal Nehru, unan eus renerien Kendalc'h Broadel India. Mont a reas da Vro-Saoz d’ober e studioù, e skol Harrow hag e Skol-veur Cambridge, ha distreiñ da India goude, da vezañ alvokad. Kregiñ a reas da stourm da vat evit dizalc’hiezh ar vro, war skouer e dad, a-raok pignat tamm-ha-tamm e strollad ar C’hendalc’h betek dont da vezañ prezidant ar strollad e 1929 ha bezañ unan eus an dud tostañ da v-Mohandas Gandhi.
Abalamour d’e stourm e voe lakaet meur a wech en toull-bac’h gant ar Saozon (etre 1920 ha 1945 e tremenas 10 vloaz er vac’h). Gantañ e voe savet ar gouarnamant indian kentañ e miz Gouere 1946, daoust da enebiezh ar C'hevre Muzulmat a glaske sevel « Pakistan », ur stad dizalc’h evit muzulmiz Indez. Da Nehru e voe roet an enor da sevel banniel India e Delhi d’ar 15 a viz Eost 1947, an deiz ma teuas India da vezañ dizalc’h. Daoust da enebiezh Pakistan e voe staget Kachmir ouzh India gantañ, ar pezh a voe abeg d’ar brezel kentañ etre Pakistan hag India (1947-1949). Gant Nehru ivez e voe staget priñselezh Haidarabad (pe Hyderabad) ouzh India.
Evel kentañ ministr e klaskas Nehru lakaat India da vezañ ur vro distag diouzh an daou c’halloud bras (Stadoù Unanet Amerika hag Unvaniezh Soviedel) ha dont a reas da vezañ unan eus renerien emsav ar broioù distag diouzh an daou vloc’had bras evel-se (gant Tito ha Nasir). E 1956 e savas a-du gant Nasir pa oa bet taget Kanol Suez en Ejipt gant armeoù Breizh-Veur, Bro-C’hall hag Israel. A-hend-all e renas ur politikerezh mennet a-enep an trevadenniñ : lakaat a reas Bro-C’hall da asantiñ d’un emglev evit ma vefe lakaet ar c'hontouerioù gall evel Puducherry e-barzh India e miz Du 1954 ; e miz Kerzu 1961 e voe aloubet trevadenn bortugalat Goa ha staget e voe ouzh Unaniezh India.
Goude trec’h strollad Nehru, Kendalc’h Broadel India, e mouezhiadeg 1957, e voe kavet abeg buan e politikerezh e c’houarnamant. Soñjal a reas Nehru reiñ e zilez, aet skuizh gant ar c’hevezerezh etre pennoù ar C’hendalc’h evit tapout ar galloud, met kenderc’hel a reas en e bost. Pa voe dilennet e verc’h, Indira Gandhi, da brezidantez strollad ar C’hendalc’h e 1959, e voe kavet abeg ennañ adarre ha lavaret e klaske mirout ar galloud evit e familh. Aloubadeg Goa e 1961 a lakaas brud Nehru da greskiñ avat hag e mouezhiadeg 1962 ez eas an trec’h gant Kendalc’h Broadel India adarre, daoust ma kreskas ar votoù a-du gant ar strolladoù all evel Bharatiya Jana Sangh, eus an tu dehou, pe Strollad Komunour India.
Mervel a reas d’ar 27 a viz Mae 1964. Devet e voe e gorf hervez boazioù an hindouegezh ha stlapet e voe e ludu er stêr sakr Yamuna. En e obidoù e voe kantadoù a viliadoù a dud, evel ma oa bet en obidoù Gandhi.
Politikerezh
Nehru a vame ouzh steuñvoù diorren armerzhel an Unaniezh Soviedel ha klask a reas aozañ un dra bennak heñvel evit India. Fellout a rae dezhañ degas d’e vro tuioù mat ar sokialouriezh hag ar gevalaouriezh ha sevel en India un doare sokialouriezh demokratel. Met, ma teuas an taol da vat gantañ war meur a dachenn, e krouas ivez a-hend-all ur velestradurezh luziet hag enni e-leizh a gargidi breinet gant an arc’hant alies. E 1956 e voe roet lañs gant Nehru d’ar Reveulzi c'hlas evit stourm ouzh an naonegezh : adingalañ an douaroù, kleuziañ kanolioù ha sevel stankelloù da c’hallout dourañ ar parkeier… War un dro e roas lañs da labourioù bras evit kaout tredan diwar dour ar stêrioù ha da enklaskoù evit pourvezañ energiezh nukleel da India.
Hêrezh
Dre ma voe Nehru Kentañ ministr India ha Ministr an Aferioù diavaez en devoe kalz a veli evit stummañ gouarnamant ha sevenadur politikel India en. Meulet e vez e labour evit sevel ur reizhiad skolioù kentañ derez a dizhas holl gornioù ar vro. War dachenn an deskadurezh bepred e voe savet gantañ skolioù uhel a bouez, evel an All India Institute of Medical Sciences, an Indian Institutes of Technology ("Ensavadurioù Teknologiezh India") hag an Indian Institutes of Management ("Ensavadurioù Mererezh India").
En e amzer ivez e voe savet ur reizhiad a glask reiñ an tu d’an holl d’ober studioù ha da gaout labour, n’eus forzh piv e vefent (minorelezhioù, maouezed, ar c’hastaoù izelañ, feizidi an holl relijionoù…), Klasket e voe kas da get ar gwallziforc’hioù a-enep ar maouezed hag ar c’hastaoù izelañ. ha pa ne vefe ket bet tizhet ar pal-se c’hoazh.
War un dro e tiskouezas Nehru bezañ ur broadelour mennet da reiñ un identelezh voutin da holl dud India, daoust d’an diforc’hioù bras a oa er vro. Goude dizalc’hidigezh India diouzh ar Saozon e voe splann an diforc’hioù-se, e-keñver yezh ha sevenadur, pa ne oa ket da stourm ouzh un enebour boutin ken. Savet e voe raktresoù bras an National Book Trust, hag an National Literary Academy evit skoazellañ da dreiñ skridoù lennegel pep hini eus yezhoù India ha da vroudañ an eskemmoù etre an holl yezhoù-se.
Bernalda
Bernalda  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
518
Diwar-benn ar bloavezh 518 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Maddalen Arzallus
E 2017 he doa kemeret perzh e kampionad broadel ar bertsolari ha berzh bras a reas gant ur varzhoneg diwar-benn prezidant Generalitat Katalonia, Carles Puigdemont.
518
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 518
Acco (Senones)
Acco a oa rener ar Senones e Galia. Atizañ a reas ar Senones hag ar Garnutes d'en em sevel a-enep Julius Caesar e 53 kent J.-K.. Goude fin ar brezel hag ur c'hendalc'h e Durocortum e voe barnet war urzh Caesar evit treisoni ha kondaonet. Skourjezet e voe betek ar marv dindan daoulagad renerien all ar Senoned.
Anv Acco a zeu moarvat eus ar ger galianek acu a dalvez "prim", "tan gantañ" hag a dalvez eta moarvat : "An hini prim", "An hini zo tan gantañ". Gallout a reer eta e dostaat eus ὠκύς πόδας ôcus podas, "treid prim" Ac'hilleüs en Ilias.
Karl Wilhelm Ferdinand von Braunschweig
Karl Wilhelm Ferdinand Braunschweig (1735 Wolfenbüttel - 1806, Ottensen), anavezet ivez evel Karl II Wilhelm Ferdinand von Braunschweig, pe Dug Braunschweig-Lüneburg, ur stad alaman eus an Impalaeriezh santel roman german, a oa priñs ha soudard a vicher, jeneral en arme Prusia, ha pennjeneral ( Generalfeldmarschall) an armeoù alaman a-enep Napoleone Buonaparte e deroù an XIXvet kantved. Kar e oa da roue Prusia dre e vamm, ha breur-kaer e oa da George III, roue Bro-Saoz, dre ma oa dimezet d'e c'hoar Augusta von Hannover.
Carne (film, 1968)
Carne (e brezhoneg : "kig") zo ur film sexploitation arc'hantinat embannet e 1968. Skrivet ha sevenet eo bet gant Armando Bó. Er roll penn emañ Isabel Sarli evel Delicia, ul labourerez en un uzin kig a zo gouzañverez ur strollad gwallerien. A-dreñv ar film sexploitation ez eus ur vurutelladenn sokial kreñv eus al liammoù etre paotred ha merc'hed en ur vro macho. Bez ez eus ivez ul lodenn o tagañ ar gwask a vez war al labourerien.
Karl Wilhelm Ferdinand von Braunschweig
E vuhez
Mab e oa d'an dug Karl Iañ von Braunschweig-Wolfenbüttel ha da Philippine Charlotte von Preußen, merc'h da roue Prusia.
Un deskadurezh vat en doa bet. Beajiñ a reas en Izelvroioù ha dre Vro-C'hall en e yaouankiz, hag en Alamagn ivez. Servij a reas en arme dindan e eontr Ferdinand von Braunschweig-Lüneburg. Kentañ tro ma'z eas da vrezeliñ avat a voe dindan dug Cumberland e 1757.
E 1780, da 45 bloaz, e voe anvet da zug war-lerc'h marv e dad, Karl Iañ.
Brudet e oa evel ur mestr war ar brezelekaat en XVIIIvet kantved, evel den a sevenadur ha despot madelezhus, hervez patrom Frederig II Prusia. Brasoc'h brud a dapas c'hoazh e penn ur vrigadenn troadeien en emgann Hastenbeck.
Den a sevenadur ha spered sklerijennet
Goude echuet Brezel ar Seizh vloaz ez eas da Vro-Saoz gant e wreg, merc'h da Frederig, priñs Kembre. En 1766 ez eas da Vro-C'hall ma voe degemeret gant enorioù, saludet gant e enebourien. E Pariz e reas anaoudegezh gant Jean-François Marmontel. Goude ez eas da Suis hag e weladennas Voltaire. Ur pennad e chomas e Roma da studiañ traezhoù an Henamzer, a-gevret gant Johann Joachim Winckelmann. Goude un droiad da vetek Naplez e tistroas da Bariz, hag alese d'ar gêr. Chom a reas da c'houarn e zugelezh er bloavezhioù goude. Gant skoazell e vinistr Feonçe von Rotenkreuz e teuas a-benn da virout ouzh kas e stad da baour-du gant ar brezel.
Soudard kentañ e amzer a felle dezhañ bezañ. Pennkomandant an armeoù unanet e vo.
Jeneral an arme alaman unanet
Entre 1763 ha 1787 ne gemeras perzh nemet ur wech e-pad Brezel Hêrezh Bavaria, ha ne badas ket pell; diwezhatoc'h e kasas an arme da aloubiñ an Izelvroioù. Trec'h e voe buan, hep skuilhañ gwad. D'e gempredidi e oa ur skouer a vrezelekadenn disi. pemp bloaz goude e voe anvet da bennkomandant an arme alaman hag aostrian bodet da aloubién bro-C'hall ha mougaén an dispac'h gall. Hervez an noblañsed dc'hall divroet ne gavje ket e arme nemeur a enebiezh war e hent.
Perzh a gemeras e Seziz Mainz (1793).
En 1806 e kollas e wreg hag e vab henañ. Daoust da se, ha war c'houlenn rouanez Prusia Luise von Mecklenburg-Strelitz, e kemeras penn arme Prusia.
Gloazet e voe en emgann Auerstaedt. E-pad miz e voe douget e-kreiz un arme brusian faezhet. Mervel a eure d'an 10 a viz Du 1806, en Ottensen, e-tal Hamburg.
E vab Frédéric Guillaume de Brunswick-Wolfenbüttel (1771-1815) a voe dug war e lerc'h. Enebiñ a raio ouzh Napoleon en Alamagn.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas e 1764 da Augusta von Hannover (1737-1806), merc'h da Frederick, priñs Kembre ha merc'h-vihan da George II.
Seizh bugel o doe:
Un dimeziñ politikel e oa e hini, ha ne oant ket tomm an daou bried an eil ouzh egile. Serc'hed en doe, ha dreist-holl Maria Antonia Branconi ha Louise Hertefeld. Diseblanted Augusta avat a veze kontedt da vout rogoni, ha monta rae an teodoù en-dro diwar he c'houst, dreist-holl peogwir eoa nammet he mibien henañ.
A bep seurt
Perzh a gemere en ur gevredigezh kuzh, Der Illuminatenorden
Philippe Poutou
Philippe Poutou, bet ganet d’ar e Villemomble, zo ur micherour, sindikalour ha politikour gall, ezel eus ar Nouveau Parti anticapitaliste.
Danvez prezidant Bro C’hall e oa e 2012, 2017 ha 2022.
Maialen Lujanbio
Maialen Lujanbio (Hernani (Gipuzkoa), 26 a viz Du 1976) zo ur varzhez euskarek ha bertsolari. Ar vaouez kentañ eo bet da c'hounit ar Bertsolari Txapelketa Nagusia.
Marianao
Marianao zo un anv-lec'h spagnolek:
Tricarico
Tricarico  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
2013
''Diwar-benn bloavezh 2013 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Deiziadurioù all
Klotañ a raio bloavezh 2013 an deiziadur gregorian gant ar bloavezhioù-mañ :
Makak Assam
Ar makak Assam a zo ur makak, Macaca assamensis an anv skiantel anezhañ.
Dont a ra anv al loen eus Asam, unan eus stadoù India en tu all da vBangladesh.
Annez hag isspesadoù
thumb|left|250px|{{legend|#ff0000|Tiriad Macaca assamensis.}} Al loen a vev an daou isspesad anezhañ — Macaca assamensis assamensis ha Macaca assamensis pelops — en Azia ar gevred hag ar Su.
Anne Hidalgo
Ana María Hidalgo Aleu, anvet Anne Hidalgo er vuhez pemdez, ganet d’an e San Fernando (Spagn), zo ur bolitikourez c’hall, ezelez eus ar Parti Socialiste. Maerez Pariz eo abaoe 2014, addilennet e 2020. Danvez prezidantez e oa evit dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2022.
Gorgoglione
Gorgoglione  zo ur gumun eus Italia,  e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
Calciano
Calciano  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Matera, e rannvro Basilicata.
Terra Incognita (albom)
Terra Incognita a zo kentañ pladenn ar strollad death metal gall Gojira.
Adembannet eo bet e 2003 gant klip video ar ganaouenn Love hag un eil wech e 2009 gant teir ganaouenn live e vonus.
Iakov Djougachvili
Servijet en doa en Arme Ruz e-pad an Eil Brezel-bed ha prizoniet e voe pe en em rentañ a reas d'an Alamaned e-kerzh kentañ lodenn tagadenn an URSS gant nerzhioù lu an Trede Reich. Dizemglev zo da c'houzout penaos e oa marvet. Hiziv-an-deiz e tisklêr an istorourien e varvas e kamp-bac'h Sachsenhausen.
Nicolas Dupont-Aignan
Nicolas Dupont-Aignan, bet ganet d’ar e Pariz, zo ur politikour gall, diazezer Debout la France.
Danvez prezidant ar Republik c’hall e oa e 2012, 2017 ha 2022.
Gwinieg (gwini)
thumb|Ur winieg war treilhoù thumb|Ur winieg e [[Spagn]]
Ur winieg zo ur park dindan gwini, gwez bihan hag a ro rezin, da zebriñ pe d'ober chug ha dreist-holl gwin. Gwinierezh a reer eus ar gouiziegezh da c'hounit gwiniegi evit ober gwin. Kalz a dra a c'hall reiñ d'ur winieg he ferzh dibar : an douar, an hin, spesad ar gwini, chemet an dud hag all.
Anvadurioù a vez roet d'ar gwiniegi, hag a heuilh reolennadurioù strizh, en Europa da nebeutañ.
War ar pemp kevandir ez eus gwiniegi. Rannet e vez alies etre re Europa (Bro-C'hall hag Italia e penn ar produerezh) ha re ar "Bed Nevez" (Stadoù-Unanet, Aostralia, Chile, Afrika ar Su hag all). E Breizh ez eus gwiniegi e Bro-Naoned, re ar Muskadig hag ar Gros-Plant.
Mic'hail Michoustin
Mic'hail Vladimirovitch Michoustin (Михаил Владимирович Мишустин e rusianeg) zo un ekonomour hag ur politikour rusian, ganet d'an 3 a viz Meurzh 1966 e Lobnia. Anvet e oa bet da Gentañ ministr Rusia gant Vladimir Poutin d'ar 16 a viz Genver 2020, e-lec'h Dmitriy Medvyedyev.
E red-micher
Diplomet e oa bet en ijinouriezh ar sistemoù er STANKIN (Skol-Veur Stad Moskov evit an Teknologiezhoù) e 1989, ha goude e 1992 en doa tapet e drede kelc'hiad er memes skol-veur. Labourat a reas en International Computer Club (ICC) evit enframmañ ar reizhiadoù stlenn modern rusian ha kôrnogel. Dont a reas da vezañ rener an "Aozadur foran hep pal arc'hantus"-se. Adalek 1998 e labouras dreist-holl evit servij rusian an tailhoù pe ministrerezh an diorren armerzhel. Rener Servij Kedreadel an Tailhoù eo bet eus 2010 betek 2020.
The Link (pladenn)
The Link a zo eil pladenn ar strollad death metal gall Gojira. Adembannet e vo e 2005 gant Listenable Records.
Amedeo IX Savoia
Mab e oa d'an dug Lodovico Savoia ha d'e bried Anna Kiprenez.
Dimezet e oa da Yolanda Bro-C'hall, ur verc'h d'ar roue Charlez VII.
Hreyfingin
An Emsav (islandeg : Hreyfingin) a zo ur strollad politikel eus Island. 3 dileuriad en deus en Alþingi (parlamant Island). Ezel e oa an holl anezho eus Strollad ar geodedourien. 4 dileuriad eus Strollad ar geodedourien a oa er parlamant, ar pevare hini a zo distag bremañ, neuze ne chom mui dileuriad ebet gant Strollad ar geodedourien.
Enez Oléron
Enez Oléron (Île d'Oléron e galleg ; Ilâte d'Olerun e poateveg-santonjeg) zo un enezenn e Bro-C'hall, er Meurvor Atlantel, dirak aod departamant ar Charente-Maritime er rannvro Akitania-Nevez.
Disput
Un disput zo ur ganaouenn fentus diwar-benn daou zen o tamall an eil d'egile da ober tra pe dra. A-wechoù, e-lec'h tud e vez loened pe traoù.
Jaan Kaplinski
Jaan Kaplinski (22 Genver 1941 – 8 Eost 2021) a oa ur skrivagner, troour ha prederour estonat, anavezet abalamour d’e vennozhioù a-du gant ar frankiz er bed-holl. Levezonet eo bet gant skolioù prederouriezh Azia hag ar voudaegezh.
Ganet e voe e Tartu ha studiet en doa ar yezhoù hag ar yezhoniezh e skol-veur ar gêr-se. Unan eus skrivagnerien anavezetañ Estonia eo en, hag unan eus ar re a zo bet troet forzhik e skridoù. E 2016 en doa tapet ar Priz europat evit al lennegezh, hag e 1995 e oa bet kinniget e anv evit ar Priz Nobel.
Dilennet e voe e parlamant Estonia, ar Riigikogu, etre 1992 ha 1995.
Jean Martin (livour)
Jean Martin a oa ul livour gall ganet e Lyon d'an 21 a viz Mae 1911 hag aet da Anaon er memes gêr d'an 12 a viz Ebrel 1996. Kemeret en doa perzh e 1938 e manifestadegoù ar strollad arz Forces Nouvelles (1935-1939), krouet e 1935 gant ar buruteller arz Henri Héraut. Treset en doa golo ar gelaouenn lennegel L'Arbalète e 1940.
Buhez
Jean Martin a oa mab d'ur micherour komunour dizoue, biken ne anzavo bezañ bet troet d'ar gatoligiezh.
Jón Gnarr
thumb|Jón Gnarr ha Helga Braga en Edda Awards 2007
Makak Taiwan
Ar makak Taiwan a zo ur makak, Macaca cyclopis an anv skiantel anezhañ.
Jón Gnarr
Jón Gnarr Kristinsson (ganet Jón Gunnar Kristinsson d'an 2 a viz Genver 1967, cheñch a reas anv e 2005) a zo un aktor hag ur politikour islandat, bet maer Reykjavik etre Mezheven 2010 ha Mae 2014. Labourat a ra en ajañs brudañ EnnEmm. Bet eo ezel ezel eus an daouad Tvíhöfði, a veze klevet er skingomz. Pa oa krennard e oa punk, ha sonet en deus gitar boud er strollad punk Nefrennsli. Skrivet ha c'hoariet en deus e meur a rann eus Fóstbræður. Daou film savet gantañ a zo brudet : Íslenski draumurinn (Un huñvre islandat, 2000) ha Maður eins og ég (Un den eveldon, 2002). E abadenn Ég var einu sinni nörd a zo diwar-benn e vuhez. E 2004 e skrivas, e produas hag e c'hoarias er film 20 munutenn-pad An den a-dreñv. C'hoari a ra perzh Georg Bjarnfreðarson er stirad skinwel Næturvaktin, Dagvaktin hz Fangavaktin, hag er film Bjarnfreðarson. Kenskrivañ senario ar stirad a ra ivez.
Lýðræðishreyfingin
Strollad an demokratelezh (islandeg : Lýðræðishreyfingin) a zo ur strollad politikel eus Island bet savet e 1998. Da-geñver dilennadeg parlamant Island e 2009 e tapas kaout 0,6% eus ar mouezhioù. N'en doe neuze dileuriad ebet er parlamant.
Makak Taiwan
Annez
thumb|left|250px|{{legend|#ff0000|Tiriad Macaca cyclopis.}} Brosezat eo en enez Taiwan ; degaset eo bet da Japan.
Jón Gnarr
E dibenn 2009 e savas ar Strollad gwellañ, ur strollad politikel e bal ober goap ouzh strolladoù politikel Island. Trec'h e voe ar strollad Besti flokkurinn e dilennadeg ti-kêr Reykjavik e 2010, pa dapas 6 dileuriad war 15.
David Armitage Bannerman
David Armitage Bannerman, bet ganet d'ar 27 a viz Du 1886 hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Ebrel 1979, a oa un evnoniour breizhveuriat.
Mac'hagnerezh reizhel benel
Ar Mac'hagnerezh reizhel benel a vez graet eus an holl obererezhioù graet evit tennañ ul lodenn eus an organ reizhel diavaez a vez gant ar merc'hed. Ar boazioù-se a adkaver en Afrika, Azia ha Reter-neshañ. Heuliañ a ra ivez ar fiñvoù denel hag adkavet e vez hiziv-an-deiz e lec'hioù a na oant ket boaz gant an doareoù-se (Europa, Stadoù-Unanet Amerika da skouer). An UNICEF a lak war-raok e vefe bet evit ar bloavezh 2016 war-dro 200 milion a vaouezed gouzañverezed e 30 bro (27 en Afrika, Indonezia, Kurdistan Irak ha Yemen). Ar merc'hed oadet a 14 vloaz pe nebeutoc'h a vez 44 milion eus an hollad mac'hagnet. Disheñvel eo an oberiadurioù mac'hagnerezh reizhel benel hervez ar strolladoù pe kornioù-bro. Gellout a ra bezañ kleizennañ pe troc'hañ ar c'hwipig a-bezh. Adkavet e vez ivez an ezskej (troc'hañ ar muzelloù) betek gwelet ar muzelloù gwriet. Ar mac'hagnerezh reizhel benel na zegas ket mat e-mod ebet evit ar yec'hed. Degas a reont kudennoù lies d'ar gouzañverezed evel kolloù gwad e-pad ha goude ar mac'hagnañ, bilimadurioù troazhañ, kudennoù reizhañ, poanioù dibad, disken ar c'hoant reizh ha kudennoù e-pad ar gwilioudiñ. Dre an doareoù da gas da benn an obererezhioù mac'hagnañ-se e vez ul lod eus ar vaouezed hag a varv e-pad pe nebeut amzer goude.
David Armitage Bannerman
Roet e voe e anv d'un nebeud laboused — Anthus similis bannermani, Apus affinis bannermani, Buteo bannermani, Cecropis abyssinica bannermani, Cyanomitra bannermani, Ploceus bannermani, Puffinus bannermani, Tauraco bannermani, Terpsiphone batesi bannermani — evit dougen bri d'al labour bet kaset gantañ e vuhez-pad.
Mac'hagnerezh reizhel benel
En desped d'ar poanioù, marvioù, degaset gant ar Mac'hagnerezh reizhel benel e vez tud er vroioù diorreet o tifenn an doareoù-se d'ober dre ma vefe un doare da zoujañ da hengounioù tud a orin all memes er vroioù lec'h ma ne oa ket graet seurt mac'hagnañ. E 2016 n'eus nemet 30 bro o kaout sifroù ofisiel war ar mac'hagnerezh reizhel benel.
Levran Iwerzhon
Levran Iwerzhon (cú faoil en iwerzhoneg “ki bleiz”; Irish wolfhound e saozneg “ki bleiz iwerzhonat”) a zo ur ouenn levran a-orin eus Iwerzhon. Ar ouenn levraned koshañ anavezet eo, hag ivez an hini vrasañ, hag ivez ar ouenn chas vrasañ eus ar bed. Savet e oa bet evit hemolc'hiñ ar bleizi gwechall, bremañ e vez lakaet da hemolc'hiñ kirvi dreist-holl. Kavet e vez meneg eus ar chas-se e mojennoù kozh Iwerzhon, evel an Táin.
Mac'hagnerezh reizhel benel
Tabutoù a-enep an difenn
An denoniour stadunanat Eric Silverman en doa skrivet e 2004 e oa deuet da vezañ ar mac'hagnerezh reizhel benel « un dalc'h reizhek deuet war-wel e-kreiz an anthropologiezh a-vremañ ». Lod denoniourien o deus bet tamallet d'ar stourmerien enebet d'ar mac'hagnereizh reizhel benel da vezañ "trevadennerien sevenadurel". Enebet e oa bet dezho da vezañ tud gant ur skiant a-vat ispriziet o nac'hañ diaz gwirioù hollvedel Mab-Den. Evit ar re a-sav a-du gant ar mac'hagnerezh ez eo chomet ar re enebet hep kemer e kont an endroadur sevenadurel lec'hel, o klask tamalañ drouk ar gerent a vefe stanket gant an hengounioù.
Buteo bannermani
Buteo bannermani a zo ur spesad evned-preizh eus ar c'herentiad Accipitridae.
Anvet e voe Buteo buteo bannermani (kentanv) da gentañ-penn (e 1919) gant an naturour breizhveuriat Harry Kirke Swann (1871-1926) da zougen bri d'an evnoniour saoz David Armitage Bannerman (1886-1979).
Annez
Kavout a reer ar spesad en enezeg ar C'hab Glas.
Bontuchel
Bontuchel zo ur gêriadenn vihan eus Kembre, e Sir Ddinbych. Emañ etre kêr Rhuthun ha kêriadenn Cyffylliog, er gornaoueg da Rhuthun.
Dont a ra anv ar gêriadenn eus ar pont uhel a zo dreist ar stêr Clywedog, a dremen hebiou Bontuchel.
Gwechall e oa un davarn hag ur stal eno, met serret int bet.
Disput etre eun Tregeriad hag eur C’hernevad
An Disput etre eun Tregeriad hag eur C’hernevad zo ur ganaouenn savet gant Yann an Hent (Jean-Marie Le Neindre, 1838 - 1913) ha bet embannet e Kroaz ar Vretoned
Albert Kahn
E vuhez
Ganet e oa en ur gumuniezh a varc'hadourien yuzev. E wir anv-bihan e oa Abraham, a voe gallekaet goude.
Goude ar brezel a-enep ar Brusianed e 1870 e oa bet kollet ar vro gant ar Frañs. E familh a zivize chom gall ha setu int a ranke tec'hout kuit.
Fondasionoù a bep seurt e oa bet savet gant Albert Kahn evit digeriñ ar speredoù da gompren ar pobloù all. Traoù all a oa bet graet gantañ diwar-benn skiant ar mab-den, skiant sokial, medisinerezh hag all.
Ar pezh dedennusañ krouet gantañ eo Teulioù ar bed ("les archives de la planète" e galleg). Albert Kahn en doa an emskiant ennañ a yelo da get sevenadur ar bobl ha sevenadurioù ar pobloù gant an dispac'h greantel. Setu eñ da arc'hantaouiñ beajoù er bed a-bezh da skipailhoù luc'hskeudennerien evit kemer testenioù eus buhez ar mab-den. Echu e oa an oberiantiz gant enkadenn 1929 : rivinet e oa. Marvet e oa Albert Kahn e 1940 e Boulogne-sur-Seine
Gwerzhañ a rae ar fondasion e 1936 gant kuzul-departamant Seine (bremañ hini Hauts-de-Seine 92). Ur mirdi e teue da vezañ e 1986.
Ul liorzh vrav a zo staget ouzh ar mirdi, awenet gant danvezioù liesseurt : liorzh giz Bro-C'hall, giz Bro-Saoz, giz Bro-Japan hag evel menezioù Vosges, koad alaouret, koad glas, pradenn, geun.
Río San Antonio
Meur a stêr all zo anvet Rio Santo Antônio e Brazil.
Proviñs Oriente
Oriente ("Santiago de Cuba" a-raok 1905), a zo ur broviñs kozh eus Kuba, hag a zo bet rannet d'ober proviñsoù Las Tunas, Granma, Holguín, Santiago de Cuba ha Guantánamo.
Interamant
Interamantoù en ilizoù e Breizh-Izel a-hed 17vet kantved
Boazet e veze ar Vretoned da interiñ o zud marv en ilizoù.
Schoenicola
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1844 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).
Interamant
Interamantoù en ilizoù e Breizh-Izel a-hed 17vet kantved
An doare-ober-mañ a zeu da vezañ ledet war-dro dibenn ar Grennamzer hag en e varr eo a-hed ar 16vet/17vet kantved. Gwir eo e Breizh-Izel war ar maez ha dreist-holl e Bro-Dreger. En holl weleadoù sokial e vez stag ar familhoù ouzh ar c’hustum-mañ. Nebeutoc’h e koust ur bez e-barzh an iliz eget er vered ; bezañ e-kichen ar Sant pe e releg eo ur gwarez evit an anaon.
Schoenicola
Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Annezva
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Iskevandir Indez.
Interamant
Interamantoù en ilizoù e Breizh-Izel a-hed 17vet kantved
Met a-benn ar 17vet kantved e klemm ar bersoned eus c’hwezhennoù fall, eus kouezhadennoù posupl evit ar feizidi abalamour da meinadurioù distoket. Disklêriañ a reont ez eus re a vezioù e-barzh ilizoù alies re enk. Neuze e voe savet karnelioù er porzh-bered : ar relegoù bet dalc’het er bezioù e-barzh ilizoù a voe dilec’hiet di. Pa voe leun ar garnel e voe degaset ar relegoù a chome e poull ar vered. Met an hengoun a chomas : ar boblañs a badas interiñ o zud marv hervez ar voaz.
Evit-se eo nec’het ar Parlamant Breizh adal d’ar 19 a viz Eost 1689 : “Kalz a feizidi a fell dezho bezañ interet e-barzh ilizoù. E-lec’h derc’hel a ratre ha kinklañ ar re-mañ e louz feizidi an ilizoù hag a zismantr ar meinadur ivez abalamour ma vez lakaet hag adlakaet alies ; ker-fall eo da zresañ hemañ…”
E 1710 e c’hourc’hemenn Eskopti Kemper : “Fellout a ra deomp ma vo grataet ar sebeliadurioù er veredoù evit ur bennozh Doue, hervez barnadennoù Parlamant, ha difenn a reomp da gement person pe veleg zo interiñ hiniennoù en ilizoù nemet re gant o « enfeu » enno ”.
Parlamant Breizh ac’h arbouez ar riskl eus skignerezh kleñvedoù-spegus ; ar varnadenn d’ar 16 a viz Eost 1719 a gasas d’he heul ul lusk mougadur gwir hag a disoc’has gant steuziadur an doare-ober-mañ.
D’ar 10 a viz Meurzh 1776 ur varnadenn roueel (interamantoù en ilizoù, chapelioù ha beredoù) a ziluzio ar gudenn da vat, evit ar rouantelezh en he-fezh.
Daveoù
งานศพ
From Mars to Sirius
From Mars to Sirius eo trede pladenn ar strollad death metal gall Gojira. Embannet eo bet e miz Gwengolo 2005 gant Listenable Records e Europa ha gant Prosthetic Records er Stadoù-Unanet. Ur video a zo bet filmet evit ar ganaouenn To Sirius.
Levr Enoc'h
Levr Enoc'h zo un anv roet da dri levr, diwar an anv-den Enoc'h :
Borgarahreyfingin
Strollad ar geodedourien (islandeg: Borgarahreyfingin) a zo ur strollad politikel eus Island, bet savet diwar meur a strollad bihan, a-benn kemer perzh e dilennadeg parlamant Island e 2009. D'ar mare-se eoa Island en ur stad fall abalamour d'an enkadenn ekonomikel.
Da-geñver an dilennadeg e tapas kaout ar strollad 4 dileuriad (diwar 63 en holl) en Althingi (parlamant Island) :
Oriente
Oriente zo un anv-lec'h spagnolek, deuet eus anv spagnolek ar Sav-Heol, pe Reter, zo bet roet da veur a lec'h: