cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Godmanchester
Istor
En anv Durovigutum e kaver an elfenn *duro hag un anv dianav.
An anv Godmanchester a oa Godmundceaster en hensaozneg, savet diwar an anv latin "castra", ur c'hreñvlec'h roman, hag an anv germanek "Godmund". Savet e oa bet ar c'hreñvlec'h roman el lec'h ma oa ur roudour da dreuziñ ar stêr Great Ouse. Meneget eo Godmundcestre en Domesday Book e 1086.
Midi-Pyrénées
Midi-Pyrénées (galleg; Miègjorn-Pirenèus pe Mieidia-Pirenèus en okitaneg; "Kreisteiz-Pireneoù"), a oa unan eus rannvroioù Bro-C'hall, krouet e 1955. Toloza eo ar pennlec'h. Eizh departamant a yae d'ober ar rannvro:
Melanorectes nigrescens
Anvet e voe Rectes nigrescens (kentanv) da gentañ-penn (e 1871) gant al loenoniour alaman Hermann Schlegel (1804-1884) : ar spesad nemetañ er genad Melanorectes an hini eo.
San Justo de la Vega
San Justo de la Vega zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Melanorectes nigrescens
Boued
Anavezet eo ar spesad evit bezañ pistrius dre ma kaver batrachotoksin (un alkaloid steroidel) en e groc'hen hag e bluñv.
Roch
Roch zo un anv-badez gallek kevatal da Rok e brezhoneg. Roet e vez e Bro-Ganada dreist-holl. Roch zo un anv-tiegezh ivez, a gaver e Savoia ha Suis dreist-holl. Le Roch zo stumm gallekaet an anv-tiegezh brezhonek ar Roc'h. Lec'hioù Saint-Roch zo e Bro-C'hall ha Norzhamerika gallek, hag e Breizh-Veur.
Adolphe
Adolphe zo un anv-badez gallek. Roet e voe dreist-holl d'an XIXvet kantved ha, betek an Eil Brezel-bed abalamour d'an diktatour Adolf Hitler.
Roumarin
Ar roumarin, pe rosmari, pe rosmair, Rosmarinus officinalis o anv skiantel, a zo gwezigoù frondus, dezho delioù padus ha bleunioù glas melus.
Mare ar bleuñv
Adalek miz C'hwevrer betek miz Ebrel/miz Mae.
Uhelder
1,50 m
Istor
Kreskin a ra ar plant-gouez er broioù en dro d'ar Mor Kreizdouar. Ar plant-gounezet a vez kavet e kazi tout ar rannvroioù.
Puebla de Lillo
Puebla de Lillo  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Melanorectes nigrescens
Annez hag isspesadoù
Ar spesad emañ brosezat ar c'hwec'h isspesad anezhañ e Ginea Nevez :
Rummatadur
Diblaset e voe eus ar genad Pitohui (Pitohui nigrescens) d'ober ar genad Melanorectes e-unan-penn.
San Millán de los Caballeros
San Millán de los Caballeros zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Telangana
Telangana (తెలంగాణ e telougoueg, تلنگانہ‎ en ourdoueg) eo an 29 stad eus India, krouet hervez al lezenn e miz C'hwevrer 2014 ha savet da vat d'an 2 a viz Mezheven 2014. Savet eo diwar rannidigezh Andhra Pradesh, ha Hyderabad e vo kêr-benn voutin an div stad-se evit 10 vloaz d'an hirañ.
Rhône-Alpes
Rhône-Alpes (gallek/ofisiel) (arpitaneg: Rôno-Arpes; okitaneg: Ròse-Aups), pe Ron-Alpoù e brezhoneg, a oa unan eus rannvroioù Bro-C'hall, krouet e 1955. An departamantoù-mañ a yae d'hec'h ober:
San Esteban de Nogales
San Esteban de Nogales  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Rouantelezh Breizh
Rouantelezh Breizh zo ur rouantelezh savet e Breizh gant Nevenoe en kantved hag a badas betek an  kantved.
Nevenoe (845-851)
En 845 e voe krouet rouantelezh kentañ Breizh gant Nevenoe, pa oa bet trec’h lu ar Vretoned war Charlez ar Moal, roue Frankia, en emgann Ballon, ur gêriadenn nepell diouzh Redon, hiziv en Il-ha-Gwilen.
Erispoe (851-857)
En 851 e voe trec’h lu ar roue Erispoe, ur mab da Nevenoe, ur wech c’hoazh, war lu ar roue Karl Voal en emgann Yenglenn. Rak-se ez anavezas Karl Voal e voe trec’h ar Vretoned warnañ ha dizalc’h e teuas Breizh da vezañ.
D’ar mare-se e voe staget Bro-Naoned ha Bro-Roazhon ouzh rouantelezh Breizh.
Salaun (857-874)
Diwezhatoc'h e voe aloubet toleadoù Coutances hag Avranches (Normandi a hiziv) gant ar roue Salaun. Gant ar roue-se eo e voe rouantelezh Breizh en he brasañ. Ar Vikinged, siwazh d’ar Vretoned, a aloubas Stad unanet kentañ Breizh e 913.
Fin ar rouantelezh : Alan Barvek
Hogen distreiñ a reas Alan Barvek, ur mab-bihan da roue diwezhañ Breizh, gant skoazell roue Bro-Saoz Athelstan of Wessex, da Vreizh ha trec’h e oa war ar Vikinged e 937.
Rannig elfennel
Rannigoù elfennel a vez graet eus elfennoù izatomek diazez an Hollved, hervez patrom standard fizik ar rannigoù : n'hellont ket bezañ rannet etre rannigoù bihanoc'h, diouzh stad an anaoudegezhioù a-vremañ. Daou seurt pennañ a zo :
Jussieu
Jussieu, pe de Jussieu, zo un anv-tiegezh gallek.
Tud
Pevar breur Hag ivez
Lec'hioù
Meur a straed zo e kêrioù bras Bro-C'hall en anvioù an dud-se.
Amaro (Udine)
Amaro zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Philippe Lioret
Philippe Lioret, bet ganet e Pariz d'an 10 a viz Here 1955, a zo ur filmaozour, skriver senario ha produour gall.
Didier Le Bougeant
Didier Le Bougeant zo ur politikour breizhat, Tregeriad a orin, kuzulier-kanton (PS) e kreiz-kêr Roazhon, karget eus ar sevenadur e departamant Il-ha-Gwilun, un departamant ha n'eo ket troet da skoazellañ ar brezhoneg. E kostezenn Arnaud Montebourg e oa e 2011 pa oa dilennadeg diabarzh en e strollad politikel.
Revilla del Campo
Revilla del Campo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Pachycephala
Pachycephala a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1825 gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).
Almodóvar del Campo
Almodóvar del Campo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ciudad Real, e kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.
Pachycephala
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad ha daou-ugent a ya d'ober ar genad :
Vice versa
Vice versa zo un dro-lavar latin hag a dalv "war an tu all", "kemm-ouzh-kemm".
Hapalemur aureus
Hapalemur aureus a zo ur spesad primated eus kerentiad al Lemuridae.
Ne voe kavet nemet e 1986 gant ar skiantourez stadunanat Patricia Wright (1944-) el lec'h m'emañ Park broadel Ranomafana (e gevred Madagaskar) hiziv an deiz.
Annez
Brosezat eo al loen en un dachenn vihan e gevred Madagaskar.
Kearney (Nebraska)
right|250px right|250px Kearney zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad Nebraska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 30 787 a annezidi e 2010.
Unaniezh Eurazia
Unaniezh Eurazia (Евразийский Союз e rusianeg) a zo un aozadur politikel hag ekonomikel, savet war skouer Unaniezh Europa, da bal dezhañ bodañ ar broioù a oa en ez-URSS. Sañset eo bezañ lakaet e pleustr e 2015. Evit ar poent eo bet sinet gant Belarus, Kazakstan ha Rusia, bodet c'hoazh e Tachenn Ekonomikel Eurazia abaoe 2012. Broioù 'zo, evel Tadjikistan, Kyrgyzstan hag Armenia o deus roet da c'houzout e oant dedennet gant ar raktres.
Villamayor de Calatrava
Villamayor de Calatrava zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ciudad Real, e kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.
Maharishi Mahesh Yogi
thumb|right|200px|Maharishi Mahesh Yogi e Puna e 1973. thumb|right|200px|Maharishi Mahesh Yogi e 2007. Maharishi Mahesh Yogi, ganet d'an 12 a viz Genver 1914 e Jabalpur en India ha marvet d'ar 5 a viz C'hwevrer 2008 e Vlodrop en Izelvroioù, a oa ur manac'h indian en deus degaset ar meveriañ trehontel d'ar bed.
Puebla de Don Rodrigo
Puebla de Don Rodrigo zo ur gumun e proviñs Ciudad Real, e Kastilha-La Mancha.
Hapalemur griseus
Hapalemur griseus a zo ur spesad primated eus ar c'herentiad Lemuridae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a zo brosezat an tri isspesad anezhañ — Hapalemur griseus gilberti (an dachenn vihan limestra war ar gartenn), Hapalemur griseus griseus (an hini ruz) ha Hapalemur griseus ranomafanensis (an hini wer) — e Madagaskar.
Patagonia
thumb|Patagonia, en [[Amerika ar Su, dreist an harzoù etre Chile hag Arc'hantina]]
Uncle Sam
Uncle Sam (Eontr Sam) eo personadur Stadoù-Unanet Amerika. Dont a raje e anv — hep ma vefed peursur — eus al lizherennoù U.S. (= United States, Stadoù-Unanet). Tresoù Andrew Jackson, 7 Prezidant ar Stadoù-Unanet a zo bet roet dezhañ. E deroù an e oa bet savet an anv-se, ha treset evit ar wech kentañ gant Thomas Nast (1840-1902).
Patagonia
thumb|[[Ledenez Valdés]]
Ur rannved e Suamerika eo Patagonia, hag a glot mui pe vui gant su ar c'hevandir, eus aod su Chile da hini Arc'hantina, dreist an Andoù.
Dont a ra anv Patagonia eus ar Patagones, an anv a vez graet eus ar bobl degouezhet er rannved un 10 000 bloaz zo.
Enni emañ ar rannvroioù er su d'ar stêrioù Neuquén ha Río Colorado, hag ar proviñsoù-mañ:
E dibenn an, etre 1865 ha 1912, e oa aet bagadoù Kembreiz da Batagonia Arc'hantina, evit sevel un drevadenn gembreat ha kembraek eno. Y Wladfa a reer e kembraeg eus ar c'horn-bro annezet ganto, e traoñienn ar stêr Chubut. Hiziv ez eus c'hoazh kembraegerien, diskennidi d'an drevadennerien-se, o chom e proviñs Chubut.
Muon
Muon, µ- an arouez anezhe, eo an anv roet da rannigoù elfennel distabil negativel o bec'h, hervez patrom standard fizik ar rannigoù. Kavet e voent e 1936 gant ar fizikour stadunanat Carl David Anderson hag e eiler Seth Neddermeyer tra m'edont o labourat war ar skinadur kosmek e California Institute of Technology (Pasadena, SUA).
Patagonia
Enni emañ ar rannvroioù er su da ledred 42°,
Muon
Evel ar c'hwarkoù, an elektron, an neutrinoioù hag an tauon ez int lod eus familh al lepton.
Ar memes perzhioù fizikel ha reoù an elektronenn he deus ar vuonenn, daoust da houmañ kaout ur mas (≈105,7 MeV.c-2) ouzhpenn daou c'hant gwech brasoc'h : se zo kaoz e vez graet elektronenn bounner anezhi ivez. Ur spin 1/2 he deus hag un neutrino — aroueziet νμ — a vez kevelet outi.
War an Douar e teu ar muon diwar diemprañ pion bec'hiet, hag int-i rannigoù berr-kenañ o buhez (2,6033 ± 0,0050 x 10s) ha krouet en uhelatmosferenn gant ar skinoù kosmek.
Ataulf
Ataulf, Ataúlfo e spagnoleg, Athal Wolf ("bleiz nobl") e goteg, ganet e 372, a oa roue ar Wizigoted adal 410 betek 415. Dimeziñ a reas gant Galla Placidia, c'hoar d'an impalaer roman Honorius ha kas a reas e bobl da greisteiz Galia (Septimania) ha da Hispania.
E vuhez
Eus an dierniezh Balting e oa. Anvet e voe da roue hervez an doare german, war bez e genderv ha breur-kaer Alarig Iañ. Hervez an istorour got Jordanes e oa un den eus ar re speredekañ hag eus ar re gaerañ.
E gentañ pried a oa ur briñsez ha n'ouzomp ket hec'h anv, nemet e oa c'hoar da Alarig hag he doe c'hwech bugel, ken dianav all o anvioù. Hervez Laterculus regum Visigothorum e renas 6 vloaz.
E dibenn 410, goude arigrap Roma e miz Eost, en em gavas ar Wizigoted e kreisteiz ledenez Italia ; Alarig en devoa c'hoant da vont da Africa (ar proviñs roman) o tremen dre Sikilia. Hogen mervel a reas ha beziet e voe e-tal Cosenza. Hag ar C'hoted neuze da zibab ur roue nevez, hag Ataulf ar marc'heg an hini a voe dilennet d'o c'has dre C'halia. Alarig, a-raok mervel, en divije fiziet ennañ Aelia Galla Placidia, merc'h an impalaer Theodosius Iañ (379-395), hanterc'hoar da Honorius, prizoniadez gant ar Wizigoted abaoe an arigrap war Roma e 410.
Eus 410 betek 412 n'ouzer ket gwall dra anezhañ, nemet pa voe kurunennet e felle dezhañ peurzistruj an impalaeriezh roman ha sevel impalaeriezh ar C'hoted.
Da gentañ e klaskas moarvat, evel Alarig, tremen eus Italia da Africa met ne deuas ket a-benn ha se zo kaoz e tivizas kas e bobl da C'halia.
En 412 e kemeras darempred gant an impalaer Honorius hag e sinas ur feur-emglev : Roma a ouestle reiñ pourvezioù (annona) ha douaroù e Galia, hag Ataulf a bromete daskoriñ e c'hoar Gala Placidia, skrapet gantañ. Ha setu penaos e voe kroget da sevel ur Stad padus gant ar Wizigoted, hag Ataulf eo an hini a ziazezas ar Stad-se. Met ne sevenas ket an emglev rak mirout a reas ar briñsez.
Ar Wizigoted en Hispania
Er bloaz 415 e treuzas Ataulf ar Pireneoù, hag e lez d'e heul, hag ober a reas e annez e Barcino, ur gêr eus Hispania Tarraconense. Eno e voe ganet e vab kentañ, a voe anvet Teodosius, arouez d'e vennad da unaniñ ar sevenadur got hag an hini roman ; siwazh dezhañ e varvas ar mab-se un toullad mizioù goude.
Kontrol d'ar pezh edo ar roue o c'hortoz, ne voe ket gwelloc'h ar bed gant e bobl en Hispania : stanket e oa ar porzhioù gant al lestraz roman en Tarraconense ma oa diaes kavout boued. Tud eus e lez a alias ar roue da dreizhañ ar Mor Kreizdouar adal Gibraltar da aloubiñ hanternoz Afrika, hervez mennad Alarig.
Oreoicidae
Oreoicidae a zo ur c'herentiad nevez e rummatadur an evned, termenet e 1985 gant an daou evnoniour stadunanat Jon Edward Ahlquist (1944-2020) ha Charles Sibley (1917-1998).
Genadoù
Tri genad a ya d'ober ar c'herentiad :
Rummatadur
Renket e veze ar genadoù-se er c'herentiad Pachycephalidae kent.
Post Scriptum (c'hoari video)
Post Scriptum, gant an is-titl The bloody seventh, zo ur c'hoari video FPS sevenet gant Periscope Games hag embannet gant Offworld Industries. An istor a dremen e-pad an Eil Brezel-bed. D'ar 26 a viz Mae 2018 e voe digoret ul lodenn test eus ar c'hoari a badas betek ar 27 a viz Mae.
Ar sevenerien hag an embanner a laka war-raok ez eo gwir-tre an endroioù hag ar bed lec'h ma vez ar c'hoarier.
Doare ar c'hoari
Hervez ar pezh a embann krouerien ar c'hoari e vo Post Scriptum ur c'hoari gant:
Aubert
Aubert zo un anv-badez gallek, adstumm d'an anv Albert, ha deuet da vout anv-tiegezh.
Maria Josepha von Bayern
Maria Josepha von Bayern, pe Maria Josepha Antonia Walburga Felicitas Regula (1739–1767), a oa merc'h d'an impalaer Karl VII an Impalaeriezh Santel ha d'e bried Maria Amalie von Österreich.
Ganet e oa e München.
Dimeziñ
Dimezet e voe d'an impalaer santel Joseph II, intañv goude marv e bried kentañ, Maria Isabella di Borbone-Parma (1741-1763). Ne oa ket karet gant he fried na felle ket dezhañ addimeziñ goude marv e bried kentañ, met plegañ d'e vamm impalaerez en devoa ranket ober.
Bugel ebet n'o doe.
He marv
Mervel a reas e miz Mae 1767, daou vloaz goude an eured, gant ar vrec'h, evel pried kentañ an impalaer. 28 bloaz e oa. An impalaerez a deuas d'he gwelout pa oa klañv, he fried ne reas ket. Diwar-se e klañvas an impalaerez ivez, met kreñv e oa, ha pareañ a reas.
Beziet e voe Maria Josepha e Vienna. Ne deuas ket he fried d'an obidoù.
Goude he marv
E miz Here e teuas an arc'hdugez Maria Josepha von Österreich (1751–1767), 16 vloaz, da bediñ dirak arched he c'hoar-gaer a-raok kuitaat ar vro, da vont da zimeziñ da Ferdinando IV Naplez. Tapout a reas ar c'hleénved ha mervel buan.
Abalamour d'e bried Maria Josepha von Bayern, en 1778 et 1779, e voe gwelet Joseph II o c'houlenn kaout un tamm brav eus Bavaria, dre ma oa, emezañ, pennhêr e wreg. brezel a voe zoken, brezel hêrezh Bavaria. Ne c'hounezas an Habsbourged nemet an Innviertel.
Visco (Italia)
Visco zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Maria Aostria
Maria von Österreich hervez an anv alamanek ofisiel, pe Maria Aostria (pe Marie) zo anv meur a briñsez aostrian pe spagnol.
Puebla del Príncipe
Puebla del Príncipe zo ur gumun e proviñs Ciudad Real, e Kastilha-La Mancha.
-47
707 Ab Urbe Condita = 47 kent J.-K.
John Tyler
John Tyler (29 a viz Meurzh 1790-18 a viz Genver 1862) a oa 10 Prezidant Stadoù-Unanet Amerika. Echuiñ a reas leuriadur William Henry Harrison, marvet e 1841, betek ar bloaz 1845, dre ma oa besprezidant.
Laura Chinchilla
thumb| Laura Chinchilla e 2008 Laura Chinchilla Miranda - ganet d'an 28 a viz Meurzh 1959 e San José (Costa Rica) - zo un alvokadez hag ur bolitikourez eus Costa Rica. D'ar 7 a viz C'hwevrer 2010 e oa bet dilennet da brezidantez republik Costa Rica, war-lerc'h Óscar Arias Sánchez, a oa evelti ezel eus ar strollad sokial-demokrat Partido Liberación Nacional (PLN). D'an 8 a viz Mae 2010 e teuio da vout prezidantez. Ar wech kentañ eo e vefe dilennet ur vaouez d'ar post uhel-se e Costa Rica.
Tricesimo
Tricesimo zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Maule
Maule zo un anv-lec'h e meur a vro.
Laura Chinchilla
Merc'h eo Laura Chinchilla da Rafael Ángel Chinchilla Fallas, a oa ezel eus kuzul-ren republik Costa Rica (Contaduría General de la República de Costa Rica) etre 1992 ha 1997, karget d'ober war-dro an arc'hant, ha da Emilce Miranda Castillo. He studioù he deus graet e skol-veur Costa Rica ha goude-se e skol-veur Georgetown e Washington, e Stadoù Unanet Amerika.
Cornouaille (film)
Cornouaille (Kerne(v), Bro-Gerne(v) e brezhoneg) a zo ur film gallek sevenet gant ar filmaozourez c'hall Anne Le Ny, deuet e-maez e 2012.
Filmet e oa bet e-kichen Gwaien (Bro-Gerne), ma oa familh Anne Le Ny a orin anezhi.
Rhyticeros narcondami
Rhyticeros narcondami a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Bucerotidae.
Dont a ra e anv eus hini Narcondam, un enez lec'hiet e Mor Andaman (Meurvor Indez).
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl ha kemer divellkeineged ivez ; c'hoarvezout a ra dezhañ debriñ stlejviled bihan.
Annez
Brosezat eo ar spesad en Inizi Andaman.
Ais de Provença
Ais de Provença (okitaneg, distaget [ajs de pʀuˈvɛⁿsɔ]), pe, ent-berr, Ais (distaget [ˈajs] pe [ˈzaj]), Aix-en-Provence e galleg, a zo ur gêr eus Okitania, e Provañs, e departamant ar Bouches-du-Rhône.
Ardamezioù
Skoed Ais de Provença zo da lenn evel-henn ː en aour e bevar feul en gul, e gab tredeet ha peuliek ː ouzh 1, en argant e groaz Jeruzalem en aour ; ouzh 2, en glazur hadet gant flourdiliz en aour, diforc'het ouzh kab gant un drailhenn a bemp pezh en gul ; ouzh 3, en glazur hadet gant flourdiliz en aour, bevennet en gul.
Istor
Ais a zo bet krouet ex-nihilo gant Gaius Sextius Calvinus goude e drec'h war ar Salluvii e -123.
Ais a zo bet an drevadenn roman gentañ e Galia.
Sternula saundersi
Sternula saundersi a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Laridae.
Annez
Kavout a reer ar spesad er Reter-Kreiz.
Tauon
Tauon (pe Lepton Tau, Rannig Tau, Tau), τ- an arouez anezhe, eo an anv roet da rannigoù elfennel negativel o bec'h, hervez patrom standard fizik ar rannigoù. Kavet e voent etre 1974 ha 1977 gant ar fizikour stadunanat Martin Lewis Perl hag e genseurted.
Evel ar c'hwarkoù, an elektron, ar muon, hag an neutrinoioù ez int lod eus familh al lepton.
Ar memes perzhioù fizikel ha reoù an elektronenn he deus an dauonenn, daoust da houmañ kaout ur mas (≈1777 MeV.c-2) tri mil pemp kant gwech brasoc'h : se zo kaoz e vez graet elektronenn dreistpounner anezhi ivez. Ur spin 1/2 he deus ha berr-kenañ eo he buhez : 2,8×10-13 s. Un neutrino — aroueziet ντ — a vez kevelet outi.
Varmo
Varmo zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Gnaeus Domitius Ahenobarbus
Gnaeus Domitius Ahenobarbus (war-dro ar bloaz 17, pe 2 kent JK – miz Genver 41) a oa un den eus an tiegezh uhel Julia-Claudia, e Henroma. Mab e oa da Antonia Major (merc’h Octavia Minor, a oa c’hoar d'an impalaer Augustus, ha d'hec’h eil pried Marcus Antonius). Dimeziñ a reas da Agrippina ar Yaouankañ ha tad e oa d’an impalaer Neron.
Yaouankiz
N’eo ket anavezet mat deiziad ganedigezh Domitius. Krediñ a reer e oa ganet e 17 kt. J.-K pe 2 kt. J.-K. Div c’hoar en doa d’an nebeutañ, Domitia ha Domitia Lepida, ha marteze ur breur ivez, anvet Lucius Domitius Ahenobarbus, hag a vez mesket gantañ buhez Gnaeus Domitius er skridoù kozh.
Reuz
En ur zeskrivañ anezhañ e-giz « un den kasaus a-bezh », Suetonius a gont tammoù eus e vuhez : lazhet en deus unan eus e sklavourien frank peogwir n’en doa ket evet a-walc'h war a soñje. Tremen a reas ivez gant e garr war ur bugel, en ur gêr eus ar Via Appia. Ha pa oa pretor, laerezh a reas ar gwenneien klaoustreet. Ur mell merc’hetaer e oa ouzhpenn. An impalaer Tiberius en doa e gondaonet diwar e dreitouraj, e avoultriezh hag e insest gant e c’hoar, met salvet eo bet a-drugarez da bignerezh Caligula.
Mervel a reas e Pyrgi, e miz Genver 41. Hervez bolontez Domitius, hêrezhiñ a reas Neron un drederenn eus madoù e dad, met Caligula, meneget ivez en testamant, a gemeras hêrezh Neron evitañ e-unan. Pa deuas Glaoda da impalaer, e voe adkemeret gant Neron.
Seta
Seta (Sète e galleg), a zo ur gumun eus departamant an Erau, en Okitania.
Skeud ho roudoù
Skeud ho roudoù zo un albom brezhonek gant Nolwenn Korbell, embannet e miz Mezheven 2015, e ti Coop Breizh.
Karl VII
Karl VII zo anv meur a roue pe impalaer:
Villa Santina
Villa Santina zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Cavazzo Carnico
Cavazzo Carnico zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Güiro
thumb|200px|Güiro [[Cuba.]] Ar güiro (distaget "wiro" e spagnoleg alies, gant ur c'hemmadur dre vlotaat) zo ur benveg-seniñ dre raskañ, eus enez Cuba hag a gaver ivez en Ecuador ha broioù all eus Kreizamerika.
-45
709 Ab Urbe Condita = 45 kent J.-K.
Acheno
An Acheno a zo ur stêr e kreisteiz Breizh, hag a gember gant al Liger e Pentelloù.
King's Game (manga)
Un heuliad a zo bet anvet King's Game Extreme (王様ゲーム 終極, Ōsama Gēmu Shūkyoku), ha treset gant Renji Kuriyama e pemp lodenn. Bez eo bet embannet evit ar wech kentañ er gelaouenn Estar embannet gant Futabasha. Embannet e oa bet etre miz Du 2012 ha miz Gouhere 2014.
Ur pevare heuliad a zo bet anvet King's Game Spiral (王様ゲーム 臨場, Ōsama Gēmu Rinjō) trreset gant Renji Kuriyama hag embannet etre 2014 ha 2016 er gelaouenn Manga Action. Pevar manga a zo d'an heuliad embannet etre Genver 2015 ha Du 2016.
Ur manga doare tresadenn-bev a zo bet savet ivez hag embannet e miz Here 2017. Anvet eo King's Game The Animation (王様ゲーム ジ・アニメーション, Ōsama Gemu Ji Animēshon).
King's Game
Haroz an istor a zo Nobuaki Kanazawa, sikouret gant e garantezig Chiemi Honda, hag e gamaladi Naoya Hashimoto, klask a ra dre nep doare paouezh gant lazhadeg ar c'hlasad eilvet B.
King's Game Extreme
Goude bezañ cheñchet skol, Nobuaki, dreistbever nemetañ ar c'hlasad eilvet B a glask kaout ur vuhez normal. Poan a vez gantañ da gaout liammoù gant tud all ar c'hlasad nevez dre ar pezh a oa erruet a-raok. Goustadik e zisoñj ar C'hing's Game ha dont a ra a-benn da gaout gamaladed. Siwazh dezhañ adkregiñ a ra ar memestra gant ar c'hlasad ha Natsuko Honda unan eus al liseidi a zeuio war-wel evel an hini a fell dezhañ dreistbevañ a-us da bep hini ha da bep tra. Nobuaki a glasko gant sikour e gamaraded nevez da zreistbevañ ganto.
Zentrygon carrikeri
Zentrygon carrikeri (Geotrygon carrikeri kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.
Anvet e voe Oreopeleia lawrencii carrikeri (kentanv) da gentañ-penn (e 1941) gant ar skiantour stadunanat Alexander Wetmore (1886-1978) : dougen a ra anv an amprevanoniour hag evnoniour stadunanat Melbourne Armstrong Carriker (1879-1965).
Annez
Emañ brosezat ar spesad e gevred Mec'hiko (Sierra de los Tuxtlas e gevred Veracruz).
Nobuaki Kanazawa
Nobuaki Kanazawa, pe Pakkuncho e anv-pluenn, zo ur skrivagner romantoù ha senariooù japanat. Ganet eo e prefeti Hiroshima e 1982. Skrivet en deus bet meur a levr evel Tomogui (debrerezh-den).
Bez eo ivez aozour an heuliad romantoù ha mangaoù King's game, m'eo anvet an haroz eveltañ. Bez eo ivez skrivagner an heuliadoù King's Game Extreme, King's Game Origin ha King's Game Spiral.
Buhez
Ganet eo Nobuaki Kanazawa e 1982 e prefeti Hiroshima. Krog eo da skrivañ romantoù dres goude e studioù er skol-veur. En ober a rae pa oa o labourat er stlenneg. Gant e oberenn gentañ King's game war hezoug e teuas da vezañ un aozour brudet-mat dre Japan.
Llanhenwg
Llanhenwg (saoznekaet e Llanhennock) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er biz da gêr Caerllion, hag er mervent da v-Brynbuga. Redek a ra ar stêr Wysg hebiou ar gêriadenn.
Zachary Taylor
Zachary Taylor (24 a viz Du 1784-9 a viz Gouhere 1850) a oa 12 Prezidant Stadoù-Unanet Amerika. Un den a vrezel eo bet ivez. Douaret eo er Zachary Taylor National Cemetery e Louisville (SUA).
Pilote
Pilote a oa ur gelaouenn sizhuniek c'hall ma veze embannet bannoù-treset enni dreist-holl.
Llanhenwg
Un anv den marteze eo "Henog"; e 1535 e oa "Llanhenoke" an anv saoznek. Tostaat a c'haller eus an anv brezhonek Lannenneg, ma weler alies an anv Ninnog.
Poblañs
E 2011 e oa 496 a dud o chom er gumuniezh ha 42 anezho a oa kembraegerien (8,7%)
Pilote
Krouet e oa bet d'an 29 a viz Here 1959 gant Jean-Michel Charlier, François Clauteaux, Charles Courtaud, René Goscinny, Jean Hébrard, Raymond Joly, René Ribière hag Albert Uderzo a-raok bezañ prenet gant Dargaud kenkent ha 1960.
Deuet e oa e-maez an niverenn diwezhañ anezhi e miz Here 1989.
Todd McFarlane
thumb|right|200px|Todd McFarlane e 2009 Todd McFarlane (16 a viz Meurzh 1961 e Calgary, Kanada) a zo un treser comics kanadian. Treset en deus The Incredible Hulk, The Amazing Spider-Man, krouet en deus Spawn e 1992 evit Image Comics ha graet en deus delwennoùigoù eus tudennoù comic, filmoù, c'hoarioù video hag all gant McFarlane Toys. Paouez a reas da dresañ comics e 1995 a-raok kregiñ en-dro e 2009. Krouet en deus ivez daou embregerezh : McFarlane Toys ha Todd McFarlane Entertainment.
Coxen Hole
Coxen Hole, anvet ivez Roatan Town, eo kêr vrasañ enez Roatán, ha kêr-benn departamant Islas de la Bahía, en Honduras. E 2001 e oa 5,070 a dud o chom eno. Eno ivez emañ an aerborzh etrebroadel Juan Manuel Gálvez.
An anv
Dont a ra eus hini ar morlaer saoz John Coxen. E Roatán ez eus bet betek 5,000 morlaer o chom.
Istor
Savet e voe kêr en 1835 pa deuas da Roatán tiegezhioù eus an Inizi Cayman.
Arroyo del Ojanco
Arroyo del Ojanco zo ur gumun e proviñs Jaén, en Andalouzia.
Llangatwg
Llangatwg (Llangattock e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e kreisteiz Powys. Emañ war lez ar stêr Wysg, a-dal da gêr Crucywel hag a zo war ar ribl all. Tremen a ra Kanol Aberhonddu nepell.
Ouzhpenn kêriadenn Llangatwg, emañ ivez er gumuniezh kêriadennoù Dardy ha Ffawyddog.
Gwarezva Natur Broadel Craig y Cilau zo er gumuniezh ivez.
E 2011 e oa 999 a dud o chom e Llangatwg ha 93 anezho a oa kembraegerien (9,4%).
Wolfram (tungsten)
Un elfenn gimiek eo ar wolfram ; W eo e arouez kimiek, 74 e niver atomek ha 183,84 e dolz atomek. Ur metal ardreuzat eo. Tungsten eo anv all an elfenn-mañ, gant an hevelep arouez W.
Eus ar c'hailhoù anvet wolframit (FeWO4/MnWO4) ha scheelit (CaWO4) e tenner wolfram. Sina e voe ar c'henderc'her pennañ e 2011 (60 000 tonennad), heuliet gant Rusia (3 100 t), Kanada (2 000 t), Portugal (1 300 t), Bolivia (1 200 t) hag Aostria (1 100 t) ; un 3 400 t bennak a voe kenderc'het er broioù all. Sina eo ar vro ma vez arveret ar muiañ a wolfram ivez.
Gerdarzh
Alamaneg Wolfram, Wolform (1562), a orin dianav. Bez' e c'hall ar ger bezañ ur c'henaoz eus Wolf "bleiz" ha Rahm "dienn", hogen an eil elfenn a c'hallje dont eus ar c'hrennalamaneg uhel ram "huzil", "saotradenn" en abeg ma tegase ur c'holl bras en argerzh ar c'henderc'hañ staen. An anv-se a voe roet d'an elfenn 74 gant ar c'himiour svedat Johan Gottschalk Wallerius e 1747. Svedeg tungsten, eus tung "pounner" ha sten "maen", bet goveliet gant ar c'himiour svedat Carl Wilhelm Scheele pa zizoloas an elfenn 74.
VilaWeb
VilaWeb zo ur gelaouenn gatalanek enlinenn.
Wolfram (tungsten)
Istor
E 1781 e kavas Carl Wilhelm Scheele un drenkenn nevez en un tamm tungsten (a vo anvet scheelite diwezhatoc'h), a anvas trenkenn dungstenek ; e geneil Torbern Bergman a lavaras neuze e vije marteze tro da gaout ur metal nevez diwar an drenkenn-se. E 1783, ar vreudeur Juan José ha Fausto Elhúyar, kimiourien spagnat anezho, a gavas ivez un drenkenn nevez, en un tamm wolframit ar wezh-se, a oa heñvel-mik ouzh an hini bet dizoloet e Sveden. Dre ziren an drenkenn gant glaou-koad e teujont a-benn da hiniennekaat an elfenn nevez.
Perzhioù
Ur metal ral, liv an arc'hant ha lufrus eo ar wolfram en e stad glan. Kalet-kenañ ha diaes da labourat eo, daoust dezhañ bezañ puzuilh a-wezhioù. En e stad peurc'hlan hepken e teu blotoc'h (met kaletoc'h c'hoazh eget an dir) ha govelius, da lavaret eo e c'haller e bladañ a-daolioù mailh. Tost da 20 gwezh hini an dour eo douester (19,25 g/metr/cm3) ar wolfram ; ar metal diaesañ da deuziñ eo : ar c'harbon hepken, a-douez an holl elfennoù kimiek, zo uheloc'h c'hoazh e deuzverk.
Kimiek
Ne zazgwered ket ar wolfram gant dour pe aer da 20°C. E gwrezverkoù uhel e ro trioksidenn wolfram WO3. Digemm ivez e chom gant an darn vuiañ eus an trenkennoù ha gant ar bazennoù. Disheñvel eo an traoù avat gant an halogenoù : diouzhtu e tazgwered W gant ar fluor 9F da reiñ WF6 ; e 250 °C e tazgwered gant klor 17Cl (> WCl6) ha gant brom 35Br (> WBr6).
Izotopoù
Pemp izotop eus ar wolfram a gaver en natur. Wolfram-184 (184W) eo an hini paotañ (30,64% eus an izotopoù W), heuliet gant W-188 (28,43%), W-182 (26,50%), W-183 (14,31%) ha W-180 ( 0,12 %). Tregont skinizotop zo bet kevanaozet, an hini stabilañ o vezañ W-181 gant un hanter-vuhez a 121,2 devezh (1,3 x 1019 bloavezh eo hanter-vuhez 184W).
Arver
War-dro 60% eus ar wolfram a vez kenderc'het a ya da fardañ karbidenn wolfram (WC) ; da greñvaat an dir ha da fardañ kendeuzadoù ez a ar peurrest. Nebeutoc'h eget 10% eus ar wolfram a vez implijet e greanterezh ar gimiezh da fardañ kenaozadoù estreget WC.
Karbidenn wolfram
Ur prierezh zo eus karbidenn ar wolfram, ur metal n'eus ket.
Implijoù all
Dre m'eo ar wolfram ur metal uhel-tre e zouester :
TK Bremen
TK Bremen eo al lestr, dindan banniel Malta, en deus graet peñse en aod Kerminic'hi en Ardeven, d'ar 16 a viz Kerzu 2011, pa c'hwezhe an tourmant Joachim e Breizh ha Kornôgeuropa.
Cornouaille
Cornouaille eo an anv a vez graet e galleg eus Kerne, ur ger hag a gaver en anv meur a dra, hogen ivez eus Kerne-Veur.
Gallout a reer menegiñ :
Gwelet ivez
Cornouaille (disambiguation) Cornouailles (homonymie)
Cercivento
Cercivento zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Foxygen
Levezonet kenañ gant rock breizhveuriat ar bloavezhioù tri-ugent, embannet en deus ar strollad tri albom studio evit poent :
Blagoevgrad
Blagoevgrad (Благоевград e bulgareg) zo ur gêr eus Bulgaria, e mervent ar vro. Kêr-benn Proviñs Blagoevgrad eo.
Emañ e traoñienn ar stêr Strouma, e-harz ar menezioù Rila, tost da harzoù Republik Makedonia. E 2011 e oa 70,881 a dud o vevañ e Blagoevgrad.
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Blagoevgrad gant ar c'hêrioù-mañ :
Guanaja
Guanaja zo un enezenn eus Honduras, er Mor Karib, en enezeg Islas de la Bahía, 12 km er reter da enez Roatán ha 70 km a-vaez da aod Honduras, er c'hreisteiz. 70 km² zo dindani, 17 km hed ha 4 km led d'ar muiañ.
Puffinus persicus
Rummatadur
Sellet e veze outañ evel un isspesad — Puffinus lherminieri persicus — da bPuffinus lherminieri kent.
Guanaja
An darn vrasañ eus ar 4 535 a enezidi zo o chom e Bonacca, ar pennlec'h, er gevred d'an enez. Div gumun all zo : Mangrove Bight ha Savannah Bight, en hanternoz.
Istor
Adal 1742 e voe dalc'het gant ar Saozon ; e 1856 e tegouezhas gant Honduras.
Fuensanta de Martos
Fuensanta de Martos  zo ur gumun e proviñs Jaén, en Andalouzia.
Sagres
Sagres zo un anv-lec'h portugalek.
Haplophaedia
Haplophaedia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1918 gant an evnoniour gall Eugène Simon (1848-1924).
Sebastianu Dalzeto
Goude bezañ bet en arme c'hall hag o labourat e melestradurezh an trevadennoù gall e tistroas da Gorsika. E Bastia e labouras evel kazetenner. Kenlabourat a reas gant L'Annu Corsu, A Muvra, U Muntese... Bez' e voe unan eus ar re a savas ar gazetenn gomunour Corse Rouge. Sevel a reas barzhonegoù ha romantoù e galleg, awenet gant Korsika, ha gantañ e voe savet ar romant kentañ e korseg, Pesciu Anguilla, e 1930.
Haplophaedia
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad evned-kelien bihan a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, eizh (8) isspesad dezhe en holl.
Die Zukunft (Elzas)
Die Zukunft  a oa ur gazetenn sizhuniek emrenour embannet en Elzas.
Embannet e voe Die Zukunft eus 1925 betek 1927 e Saverne (Zabern), en Elzas. Ur raktres a oa bet gant ar politiker elzasat Karl Hauss da embann ur gazetenn emrenour, met daleet e oa bet meur a wech dre ziouer a arc'hant. Pa voe kavet skoazell arc'hant en Alamagn, gant Robert Ernst, un Elzasad harluet en Alamagn goude ar Brezel-bed Kentañ, e c'hallas ar gazetenn dont er-maez. Embannet e voe an niverenn gentañ d'an 9 a viz Mae 1925. Paul Schall e oa ar pennskridaozer, hag an embanner e oa Eugène Ricklin, a oa bet prezidant Landtag (parlamant) Elzas-Loren eus 1911 da 1919.
Kaset e voe 5000 skouerenn eus an niverenn gentañ da holl vaered, beleien ha kelennerien Elzas, evit reiñ brud d'ar gazetenn nevez. Goude un nebeud mizioù e veze embannet 35,000 skouerenn eus Die Zukunft, da lavaret eo e veze lennet gant ur familh elzasat diwar 12. Ne oa stag Die Zukunft ouzh kostezenn bolitikel ebet, met klask a rae difenn interestoù Elzas ha Mozel a-enep strivoù ar gouarnamant gall a glaske gallekaat ar vro goude ar Brezel-bed Kentañ. Goulenn a rae Die Zukunft ma vefe kelennet an div yezh, alamaneg ha galleg er skolioù, stourm a rae a-enep lezennoù laik ar Stad C'hall (en Elzas e talveze c'hoazh Konkordat 1801 ha ne oa ket bet dispartiet ar Stad hag an Ilizoù, evel ma oa bet e Bro-C'hall e deroù an ). Nac'h a rae e vefe lakaet kargidi eus Bro-C'hall e-lec'h ar re eus Elzas. Berzh a rae ar gazetenn e-touez an dud, displijet gant politikerezh Pariz. Neuze e voe tamallet dezhi gant ar gouarnamant bezañ ur gazetenn a-du gant Alamagn ha paeet gant arc'hant eus ar vro-se. Taeroc'h-taerañ e teuas pennadoù Die Zukunft da vezañ : enno e veze graet anv eus Elzas-Loren evel ur vinorelezh "touellet, dismegañset, gwallgaset", unan ha ne veze ket doujet d'he gwirioù ; goulennet e veze ar gwir eviti d'en em ren hec'h-unan.
D'an 12 a viz Du 1927 e voe berzet ar gazetenn da vat gant ar gouarnamant gall.
Gymnocrex
zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1875 gant an evnoniour italian Tommaso Salvadori (1835-1923).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad rakiged a ya d'ober ar genad :
Verzegnis
Verzegnis  zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan
Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan zo ul levr brezhonek savet gant Glaoda ar Prad, hag embannet e 1907 e Sant-Brieg. Ul levr awenet gant ar feiz kristen eo, skrivet en ur yezh yac'h, 149 fajennad ennañ.
Daou rakskrid zo d'al levr: an eil gant Yann-Vari Perrot, egile gant an oberour. Eizh kontadenn zo diwar zorn Glaoda ar Prad,
Venzone
Venzone zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Christopher Hitchens
Christopher Hitchens (13 a viz Ebrel 1949 e Portsmouth, Rouantelezh Unanet - 15 a viz Kerzu 2011 e Houston, Texas) a oa ur skrivagner hag ur c'hazetenner breizhveuriat a oa o chom e Washington er Stadoù-Unanet. Tapet en deus diplomoù war ar brederouriezh, ar skiantoù politikel hag ar skiantoù ekonomikel e Balliol College Oxford. Un dizouead eo ivez. D'ar 15 a viz Kerzu 2011 e oa marvet Hitchens e Houston er Stadoù-Unanet.
Pion
Ar pion (pe mezon pi) eo skañvañ rannigoù eus familh ar mezon. En abeg d'an eskemmoù pion etre an nukleon (neutron ha proton) e vez asuret kenstagded derc'han an atom.
Christopher Hitchens
E-pad 20 vloaz e skrivas er sizhunieg amerikan The Nation, ma savas a-enep gouarnamant Reagan ha hini George H. W. Bush, hag ivez a-enep Brezel ar Pleg-mor (1990-1991). E 2003 e roas e zilez peogwir ne oa ket a-du gant dibaboù pennoù ar gelaouenn. Goude an 11 a viz Gwengolo 2001 e savas a-du gant ar brezel en Afghanistan hag en Irak. En e levrioù e tag meur a zen evel Henry Kissinger pe Mamm Tereza.
Pion
0 ar spin anezhe e vezont aroueziet π+, π0 ha π- hervez o c'harg.
Louisville (Kentucky)
Louisville (distagadurioù amerikanek:, , ) eo kêr vrasañ stad Kentucky er Stadoù-Unanet. Gant ar veurgêr tro-dro emañ e-touez 50 kêr vrasañ ar Stadoù-Unanet (an 42vet), gant 1 307 647 a dud (2010).
Chiopris-Viscone
Chiopris-Viscone  zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Louisville (disheñvelout)
Louisville zo anv meur a gêr, e Stadoù Unanet Amerika, dreist-holl:
Hag ivez:
Carles Puigdemont
Carles Puigdemont i Casamajó (distaget [] e katalaneg ; ganet d'an 29 a viz Kerzu 1962) zo ur c'hazetenner ha politiker katalan hag a zo bet prezidant Kumuniezh Emren Katalonia.
E vuhez
Eus ur familh eizh a vugale e teu Carles Puigdemont. Studioù katalaneg a reas da gentañ ha studioù kazetennerezh goude. Hag eñ studier c'hoazh e krogas da genlabourat gant kazetennoù bihan. Dont a reas da vezañ pennskridaozer ar pemdezieg katalanek El Punt, m'en deus labouret adalek 1982. Etre 1999 ha 2002 e oa rener an ajañs kelaouiñ katalan Agència Catalana de Notícies. Rener ar gazetenn saoznek Catalonia Today e voe ivez. E 1994 e voe embannet ul levr anvet Cata... què?, ma tielfenne penaos e pled kazetennoù Europa hag Amerika gant politikerezh Katalonia.
Er bloavezhioù 1980 e oa oberiant gant an aozadur La Crida, hag a zifenn ar c'hatalaneg ha gwirioù Katalonia. E 1983 ez eas e-barzh skourr yaouank ar gostezenn Convergència Democràtica de Catalunya (CDC). Adalek 2006 e voe dilennet e parlamant Katalonia. E 2011 e voe dilennet da vaer e Girona, pa oa renet ar gêr-se gant sokialourien gatalan ar PSC abaoe 32 vloaz. D'an 10 a viz Genver 2016 eo bet dilennet da brezidant gouarnamant Katalonia, gant emglev ar strolladoù Junts pel Sí ha Candidatures d'Unitat Popular (CUP). ,
E respet politikel
Puigdemont a zilezas ar c'hazetennerezh d'en em ouestlañ penn-da-benn er politikerezh e 2006 pa oa pedet gant ar c'hevredad Convergència i Unió (CiU) d'en em lakaat war ar renk da vezañ dilennet e Parlamant Katalonia. <!--Puigdemont contested the 2006 regional election as a CiU candidate in the Province of Girona and was elected. He was re-elected at the 2010, 2012 and 2015 regional elections, the latter as a Junts pel Sí (JxSí) electoral alliance candidate.
Puigdemont contested the 2007 local elections as a CiU candidate in Girona and was elected but the CiU remained in opposition. At the 2011 local elections, in which Puigdemont we re-elected, the CiU ended the Socialists's 32-year rule in Girona. Puigdemont became Mayor of Girona. He was re-elected at the 2015 local elections. He was a member of executive committee of the Association of Municipalities for Independence and in July 2015 succeeded Josep Maria Vila d'Abadal as its chair.
Following a last-minute agreement between pro-Catalan independence parties Junts pel Sí and Popular Unity Candidacy to replace Artur Mas due in part to the various alleged cases of corruption and the austerity cuts under his government, Puigdemont was elected the 130th       President of Catalonia on 10 January 2016. He resigned as Mayor of Girona on 11 January 2016 as no-one is allowed to be a regional president and a municipal mayor at the same time. He was the first president of Catalonia to refuse to take the oath of loyalty to the Spanish constitution and the Spanish monarch. -->
Adrian
Adrian zo un anv-badez brezhonek, polonek, alamanek, roumanek, nederlandek ha saoznek, hag ivez er yezhoù skandinavek.
Carles Puigdemont
Harzadenn en Alamagn
D'ar 25 a viz Meurzh 2018, ar polis alaman a embann ez eo bet harzet Puigdemont. Tapet eo bet nepell diouzh kêriadenn Schuby e Schleswig-Holstein. Harzet eo bet e-tro 35 kilometr er su d'an harzoù etre Alamagn ha Danmark. An deiz a-raok e oa bet Puigdemont e Finland ha sañset e oa mont da Vrusel gant ar c'harr-nij. Dre ma oa bet adlañset ar c'hlask europat warnañ gant Bro-Spagn en doa kavet gwelloc'h mont gant an oto.
Adrian
Tud
thumb|[[Hadrianus Junius pe 'Adriaen de Jonghe (hervez Theodoor de Bry).]]
Carles Puigdemont
Harzadenn en Alamagn
Servijoù spiañ Bro-Spagn, ar Centro Nacional de Inteligencia (CNI), ha re ar polis broadel a oa oc'h evezhiañ anezhañ abaoe m'en doa kuitaet Belgia o deus kelaouet archerien Alamagn evit kinnig dezho al lec'h gwellañ evit tapout anezhañ. Hervez ar Strafgesetzbuch, kod lezennel Alamagn, ez eo tost ar rebechoù graet da Carles Puigdemont gant Bro-Spagn hag hini an treitouriezh uhel alaman. Ne oa ket ar memestra e Belgia el lec'h ma n'eus ket eus ul lezenn dammheñvel. D'ar 26 a viz Meurzh 2018 e embanne ar justis alaman e oa dalc'het Puigdemont er vac'h.
Patxi Zubizarreta
Patxi Zubizarreta, ganet en Ordizia, e Gipuzkoa, e Patxi Zubizarreta, zo ur skrivagner euskarek evit ar yaouankiz.
Carles Puigdemont
Harzadenn en Alamagn
D'ar 5 a viz Ebrel 2018, an Oberlandesgericht (Lez-Stad Uhel) e Stad alaman Schleswig-Holstein a zivizas ne vefe ket kaset Puigdemont d'e vro en-dro dindan ar garg a emsavadenn, ha laosket e oa da vont e kred e-keit ha ma oa studiet ar c'hargoù gwallimpij eus ar foñsoù foran. Dleet e oa da Buigdemont dont d'en em ziklêriañ dirak ar polis bep sizhun ha ne c'halle ket kuitaat Bro-Alamagn hep aotre eus ar prokulor foran.
Goude bezañ lezet da vont, Puigdemont a c'houlennas gant Gouarnamant Bro-Spagn leuskel an disrannourien katalan e prizon da vont kuit ha kregiñ divizoù gante.
D'an 12 a viz Gouere 2018 e kadarnas lez uhel Schleswig-Holstein n'halle ket Puigdemont bezañ kaset d'e vro en-dro en abeg d'an torfed a emsavadenn, met gallout a rafe bezañ kaset d'e vro dindan an tamalloù a wallimplij eus ar foñsoù foran. Reiñ a reas avokaded Puigdemont da c'hoût e savfent ur galv a-enep kement diviz da gas anezhañ d'e vro. A-benn ar fin koulskoude e tilezas Bro-Spagn e gemenn herzel european, ar pezh a verkas fin ar strivoù d'e gas kuit d'e vro. Puigdemont, dieub da veajiñ adarre, a choazas da zistreiñ da Velgia.
E miz Genver 2019 Puigdemont a gasas ur goulenn bonreizhel evit amparo a-enep prezidant parlamant Katalonia, Roger Torrent ha Burev ar Gambr. Hervez ar c'hlemm, kaset d'al lez-varn vonreizhel spagnol, e oa bet nac'het ouzh Puigdemont implij e wirioù politikel rak Torrent ne aotree ket anezhañ da zileuriañ e vot diouzh Belgia goude tamall Puigdemont dirak ar justis hag astaladenn e statud parlamantad gant barner al lez-varn uhel, Pablo Llarena.
Goude harzadenn krouer WikiLeaks, Julian Assange, e miz Ebrel 2019 e Kannati Ecuador e Londrez, Puigdemont a zisklêrias e oa taget "Gwirioù mab-den adarre, hag ispisial ar frankiz da gomz, en Europa".
Dilennadegoù european
E kentañ plas e oa Puigdemont war roll Lliures per Europa evit dilennadegoù evit Parlamant Europa e Spagn e 2019 ha dilennet e oa da vezañ ezel eus Parlamant Europa. Koulskoude e nac'has kemer perzh en akta a sentidigezh ouzh bonreizh Bro-Spagn dirak ar Junta Electoral Central ("Poellgor kreiz an dilennadegoù") e Madrid, un dra a oa ret evit kaout ur skrid-testeni ezel eus Parlamant Europa (MEP). Goude-se e oa roet da c'hoût da Buigdemont ha da Doni Comín en ul lizher eus prezidant Parlamant Europa, Antonio Tajani, ne oant ket war roll izili spagnol ar Parlamant bet un testeni gante. Displegañ a rae en e lizher ne c'halle ket, abalamour da se, sellet oute evel izili eus Parlamant Europa. Puigdemont ha Comín a leunias ur reket dirak Lez-varn jeneral Unaniezh Europa a c'houlenne muzulioù a-enep diviz Parlamant Europa, a oa torret. Tremen a reas ar pep brasañ eus dalc'h digoradur Parlamant Europ d'an 2 a viz Gouere 2019 e kêr alaman kiel, a-dal sez Parlamant Europa e Strasbourg met en tu all d'ar Roen, rak klask a rae Puigdemont tremen hep mont war zouar Bro-C'hall. Ar barner Pablo Llarena en deus adaktivet un urzh bac'hadur evit Puigdemont en Europa hag un urzh etrebroadel bac'hadur evitañ ouzhpenn e miz Here 2019. D'an 20 a viz Kerzu 2019 e oa anavezet Puigdemont evel ezel eus ar Parlamant goude un diviz eus Lez-varn justis Europa a lavare e oa aotreet da vont d'ar parlamant.
Kemer a reas Puigdemont ha Comín perzh en o c'hentañ dalc'h d'an 13 a viz Genver 2020 evel izili diliamm. En e brezegenn gentañ e tifennas Puigdemont ar gwir d' an emdermenadur. Goulenn a reas an daou zilennad bezañ izili eus ar strollad Re c'hlas–Aliañs Dieub European. Anzav a reas ar c'henprezidant Philippe Lamberts e selle ar strollad ouzh ar goulenn-se evel ur gudenn evite hag, e-keit ha ma oa breutadegoù diabarzh da gemer un diviz, e lavaras Lamberts dezhe e oa gwell dezhe mont da izili eus strollad "o mignoned velgiat gwellañ" (an N-VA). E miz Genver 2020, Manuel Marchena, barner eus al lez-varn spagnol, a gasas ur goulenn da brezidant ar parlamant, David Sassoli, evit terriñ immuniezh Puigdemont ha Comín.
Diwezhatoc'h e miz Genver 2020, un nebeud eurvezhioù a-raok ar votadeg a oa divizet gant dilennidi ar strollad Ar Re C'hlas/ALE diwar-benn goulennoù emezelañ Puigdemont ha Comín, e tennas an daou o goulenn.
Caxixi
thumb|200px|right|Ur c'haxixi.
Carles Puigdemont
Dilennadegoù european
D'an 30 a viz Ebrel 2021, Maroko a roas minic'hi da Buigdemont. Hervez unan bennak e ministrerezh marokan an aferioù estren e oa kemeret an diviz, abalamour da "bennaenn ar c'heveskemm, da reiñ bod da leader al luskad evit dizalc'hiezh Katalonia" war-lerc'h an aotre roet d'ar prezidant sahraoui, Brahim Ghali, da vont da Vro-Spagn da vezañ prederiet evit ar C'HOVID-19.
Emgann Cabo de São Vicente
Emgann Cabo de São Vicente zo anv meur a emgann war vor a zo bet dirak Cabo de São Vicente, merventañ beg-douar Portugal hag Europa.
Carles Puigdemont
Dilennadegoù european
E miz Eost 2020, gant renerien all eus e strollad, e kuita ar PDeCat abalamour da zizemglevioù diwar-benn ar strategiezh. Lod o rebech outañ e strategiezh stourm a-dal gant ar gouarnamant spagnol hag e vennozhioù re a-gleiz en ur strollad zo en tu kreiz dehou.
Urosticte
Urosticte a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Spesadoù
Daou spesad evned-kelien a ya d'ober ar genad :
Carles Puigdemont
Harzet en Italia
D'an 23 a viz Gwengolo 2021 e oa harzet Puigdemont en aerborzh Alghero gant ar polis italian just goude bezañ diskennet diouzh ur c'harr-nij deuet eus Brusel. C'hoarvezout a rae abalamour d'an urzh european roet gant lez-varn-uhel Bro-Spagn e 2019 ha rediet e oa da dremen an noz e prizon Bancali e Sardigna. Goude bezañ tremenet dirak ur barner antronoz e oa lezet da vont hep muzul diwall, diouzh mennozh ar prokulor italian.
Mennozhioù
Puigdemont a zo bet unan eus diazezerien aozadur yaouankiz ar strollad kreiz-dehou Convergència Democràtica de Catalunya (CDC) e proviñs Girona. Savet eo a-du abaoe gant ar gostezenn eus ar strollad zo ar startañ a-du gant an dizalc'hiezh.
E-pad e espet evel maer Girona en deus renet ur politikerezh frankizour war dachenn an ekonomiezh.
D'ar 17 a viz C'hwever 2022, devezhioù a-raok Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022, n'en deus ket harpet ar pakad muzulioù savet da skoazellañ Ukraina, evel ma oa kinniget e Parlamant Europa. Lod eus harperien Puigdemont o dije bet liammoù gant ar C'hremlin a-hervez, ha gant Sergey Lavrov, ministr an aferioù estren. E miz Gwengolo 2021, Parlamant Europa, savet gantañ immuniezh Puigdemont, a zigoras un enklask donoc'h da c'hoût hag-eñ e oa heuliet an darempredoù-se gant oberoù e-maez a lezenn. N'eus bet diskouezet prouenn ebet a gement-se.
Buhez prevez
D'an 2 a viz C'hwevrer 2018 e kadarnas kumun Waterloo e Belgia en doa feurmet ur genkiz ha ma oa e soñj ober e annez ofisiel eno.
-42
712 Ab Urbe Condita = 42 kent J.-K.
Treppo Grande
Treppo Grande zo ur gumun eus proviñs Udine e rannvro Friuli-Venezia Giulia.
Caxixi
Ar c'h-caxixi zo ur benveg-seniñ eus Brazil, degaset di gant ar sklavet a orin afrikan, anezhañ ur baner vihan e plouz plezhet, e stumm ur c'hloc'h, hag a vez leuniet gant greun, riz alies, ha hejet.
Peurvuiañ e vez sonet caxixi ha berimbau kichen-ha-kichen. An dorn dehoù a zalc'h ar vazhig etre biz-meud ha biz-yod a zalc'h ivez ar c'haxixi etre ar biz-bras hag ar biz-gwalenn. Da bep taol gantar vazhig war gordenn ar berimbau e klever trouz sec'h ar c'haxixi.