cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sylvain Tesson
Ar skrivagner
E fin ar bloavezhioù 1990 e vuheze un abadenn troet davet tem an dro-gaer war Radio Courtoisie, gant Alexandre Poussin.
Aet e oa priz Goncourt an danevell gantañ e 2009 evit Une vie à coucher dehors, ha priz Médicis an arnodskrid e 2011 evit Dans les forêts de Sibérie.
Het Parool
War-dro 87 000 skouerenn a vez skignet bemdez. Abaoe an 31 a viz Meurzh 2004 ez eo ur gazetenn ment tabloid dezhi, padal e oa bras 'broadsheet) he ment a-raok.
Sylvain Tesson
Ar skrivagner
E 2010 e oa e penn barngor al levrioù evit Toison d'or al levr-tro-gaer, roet er bloaz-se da Élodie Bernard evit Le vol du paon mène à Lhassa. Tesson a gomze eus al levr evel ur « prenestr digor war ar bed ».
E miz Mezheven 2012 e voe degemeret e metoù skrivagnerien ar Verdeadurezh, a-live gant kabiten ur fourgadenn, hag e c'hallas mont war bourc'h batimañtoù ar Molu gall. War bourc'h ar vag Jeanne d'Arc e oa e 2008, ar fourgadenn Ventôse e 2010, al lestr-spluj Améthyste e 2011 hag al lestr-spluj all Le Terrible e 2016. Mont a reas war bourc'h ar Champlain ivez, e-kerzh e dro en Inizi Strewet e miz Here 2017.
Het Parool
Hiziv an deiz ez eo perc'hennet gant Stichting Het Parool, De Persgroep hag ar gazetennerien.
Var (stêr)
thumb|Ar Var en Entrevaux Ar Var zo ur stêr e Provañs, en em daol er Mor Kreizdouar e-kichen Nisa. 114 km hed zo dezhi.
Sylvain Tesson
Ar skrivagner
En hañv 2017 e voe kinniget dezhañ gant France Inter sevel ur stirad 8 abadenn diwar-benn Homeros, anvet « Un été avec Homère », e-pad ma vo kinniget e lennadur ha dielfennadur eus an Iliad hag an Odyssée. Ul levr e voe embannet goude-se gant an titl heñvel (Un été avec Homère), a droas d'an arnodskrid muiañ-gwerzhet e 2018 — hag ar c'hwec'hvet levr muiañ-gwerzhet en holl rummadoù er bloaz-se —, hervez ar palmares L'Express-RTL-Tite Live. E zanevell La Panthère des neiges a voe ur best-seller ivez e 2019.
Kinniget e voe gant France Inter c'hoazh, e 2020, ober ur stirad 40 abadenn a 4 munutenn, anvet « Un été avec Rimbaud », e lec'h ma oa displeget e sell war buhez an oberour gall mil-vrudet Arthur Rimbaud.
Bleiz- broc'h ar c'heviou
Ar bleiz-broc'h ar c'hevioù (Crocuta crocuta spelea) a oa un isspessad bleiz-broc'h brizh.
Var (stêr)
Var eo an anv en okitaneg evel e galleg, un anv a orin ligurek a dalvezfe kement ha stêr.
Hec'h anv he deus roet ar stêr d'an departamant Var, met n'emañ ket o redek drezañ ken abaoe ma oa bet tennet lodenn reter an departamant-se d'he stagañ ouzh departamant an Alpes-Maritimes e 1860, pa oa bet staget kontelezh Nisa ouzh Bro-C'hall. Bremañ emañ ar stêr Var o redek penn-da-benn e departamant an Alpes-Maritimes, war-bouez un droig a ra en Alpes-de-Haute-Provence e-kichen Entrevaux.
Ceann Caillí
Ceann Caillí en iwerzhoneg, Hag's Head e saozneg, zo ur beg-douar e penn kreisteisañ Aillte an Mhothair e kornaoueg Iwerzhon.
Debian GNU/Linux
Debian GNU/Linux zo un dasparzh Linux savet gant ar raktres Debian.
Ceann Caillí
Dont a rafe anv ar beg-douar eus tres ur wrac'h kozh a vefe gant e reier (kement ha "gwrac'h" e talv koulz cailleach en iwerzhoneg ha hag e saozneg). Hervez ur vojenn a gonter er vro e vije bet ur wrac'h kozh, kouezhet e karantez gant an haroz Cú Chulainn, o redek war e lerc'h dre Iwerzhon, betek en em gavout el lec'h-se. Cú Chulainn a vije deuet a-benn da dec'hout en ur lammat dreist ar c'herreg met ar wrac'h kozh a vije kouezhet er mor.
Debian GNU/Linux
Stummoù
Deuet eo er-maez stumm 0.01 e miz Eost 1993.
Ceann Caillí
E Ceann Caillí emañ an tour anvet Túr an Mhothair.
Debian GNU/Linux
Stummoù
Tri stumm eus Debian GNU/Linux e vez atav. Stumm stable a c'hlefe an holl implijout evit chom hep tapout kudennoù. Stumm testing zo ar c'hentañ stable, gallout a raer implijout anezhañ evit kaout meziantoù nevesoc'h. Stumm unstable zo evit klask lakaat traoù nevez e-barzh testing, interesus eo d'ar saverien meziantoù, met n'eo ket graet evit bezañ implijet er vuhez pemdez.
Bremañ eo « Squeeze » (6.0) ar stumm stable, « Wheezy » ar stumm testing ha « Sid » ar stumm unstable.
Paul Vallas
Paul Gust Vallas (ganet e Chicago d'an 12 Genver 1953) zo ur politikour stadunanat demokrat. Emañ war ar renk evit bezañ maer Chicago.
THR Breizh
right|thumb|THR Breizh e [[porzh-houarn Sant-Maloù]]
An Treuzdougen Herrek Rannvroel e Breizh (THR Breizh) a zo an trenioù, hag un nebeud karr-boutin, a gaver war beajoù e-barzh pe etre rannvro Breizh.
Tremenerezh ha sifroù
E 2009 e oa e-touez THR Breizh : Tost da 330 tren a oa bemdeiz e 2009.
Taolenn an niver a beajerien e diabarzh Breizh :
Trenioù bibi (B82500)
left|thumb|Un tren bibi (anv rummad : ) ar rouedad THR Picardie Adalek 2009 e vez implijet 9 tren bibi war ar rouedad THR Breizh. An trenioù a c'hell implij n'eus forzh peseurt linenn ar rouedad dra ma c'hell implij daou mod tredan disheñvel pe mont gant e c'heflusker diesel war lodennoù n'int ket tredanaet.
Programmoù ar rannvro
Evit korvoiñ e vez implijet 82 M€ roet gant ar rannvro ha 40M€ liammet da gwerzh an titouroù beajiñ.
Skridaozañ adalek ar PDF-mañ, e brezhoneg! :
Llangybi
Meur a lec'h zo anvet Llangybi e Kembre :
Loeiz Iañ Anjev
Loeiz Iañ Anjev, pe Luigi d'Angiò en italianeg (Vincennes 1339-1384 Bisceglie), a voe kont, ha goude Dug Anjev, Roue Naplez ha Sikilia, ha roue Jeruzalem, kont Provañs.
Ganet e oa d'an 23 a viz Gouhere 1339, hag eñ eil mab e oa ar roue gall Yann II hag e bried Bonne de Luxembourg, ha mab-bihan da Fulup VI (Bro-C'hall). Breur e oa da Charlez V, roue Bro-C'hall war-lerc'h o zad.
Anvet e voe da gont Poitiers en 1350, da gont Anjev ha Maine en 1351, da zug Anjev en 1360, da letanant ar roue en Lengadok en 1364.
E 1356 e kemeras perzh en Emgann Poitiers. Prizoniet e voe e dad, ar roue gall, hag e vreur Fulup, pa c'hallas Loeiz tec'hel gant e vreur henañ Charlez.
E 1360 e voe sinet Feur-emglev Brétigny
Mervel a reas d'an 20 a viz Gwengolo 1384 e kastell Bisceglie, e-kichen Bari.
Michaela
Michaela zo un anv-badez alamanek roet d'ar merc'hed.
Orin
Savet diwar Michael, roet d'ar baotred.
Tud
Mikaela Michela Michalina Mihaela Mikaela
Arondisamant Sarrebourg-Château-Salins
Arondisamant Sarrebourg-Château-Salins a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Moselle hag e rannvro Grand Est.
Istor
Krouet e oa bet an arondisamant d'ar 1 a viz Genver 2016 eus arondisamantoù Sarrebourg ha Château-Salins.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Sarrebourg-Château-Salins e 230 kumun. Daou ganton hag ul lodenn kanton-all a zo en arondisamant.
Jörg Bong
Dindan an anv-pluenn Jean-Luc Bannalec e skriv romantoù polis bet embannet abaoe 2012. Kontañ a reont enklaskoù ar c'homiser Georges Dupin e Breizh. Berzh bras a reont en Alamagn hag e broioù all. Savet eo bet un heuliad diwar ar romantoù, bet skignet gant ar chadenn bublik alaman ARD.
Belveglio
Belveglio a zo ur gumun eus Italia e proviñs Asti, hag e  rannvro Piemonte.
Jörg Bong
Tremen a ra tri miz e Bro Gerne bep bloaz.
Merc'hed eus Tahiti
Merc'hed eus Tahiti (Femmes de Tahiti an anv gallek orin) zo un eoullivadur gant al livour gall Paul Gauguin e 1891. Emañ war ziskouez e Mirdi Orsay e Pariz. Skeudennet ez eus div vaouez eus Tahiti war an traezh.
Istor
Profet e oa bet an daolenn gant al livour d'ar c'habiten Arnaud (Tahiti). Lezet e voe d'e verc'h goude. Miret e voe an daolenn ganti betek 1920 ; etre 1920 ha 1923 e kaver Femmes de Tahiti e dastumadeg ar beskont Guy de Cholet.
Roet e oa bet an daolenn d'ar Stad evit ar mirdioù broadel e 1923.
Yume
Yume (夢, Hunvreoù) zo ur film gant Akira Kurosawa e 1989, diwar-benn e hunvreoù ha ma weler holl greizennoù nukleel Japan o tarzhañ.
Kinnig
Savet e voe ar film e 1989, 8 lodenn zo anezhañ, 8 « gwallhunvre » graet gant Akira Kurosawa e-unan. Sed an eizh kevrenn :
1- Heol dindan ar glav: Toshihiko Nakano ("Me" da 5 bloaz), Kiku No Kai Dancers (al lern) 2- Ar bechezeg: Mitsunori Isaki ("Me" paotrig") ; Misato Tate (Boudig ar pechez) 3- Korventenn erc'h: Akira Terao ("Moe") ; Mieko Harada (Boudig an erc'h) 4- An tunnel: Akira Terao ("Me") ; Yoshima Zushi (soudard Noguchi) 5- Les corbeaux: Akira Terao ("Me") ; Martin Scorsese (Van Gogh) 6- Le mont Fuji en rouge: Akira Terao ("Me") ; Hisashi Igawa (an ijinour) 7- Les démons rugissants: Akira Terao ("Me") ; Chosuke Ikariya (an diaoul ) 8- Le village des moulins à eau: Akira Terao ("Me") ; Chishu Ryu (ar c'hozhiad)
Armand Coupel
Armand Coupel (30 Ebrel 1883 - 7 Mezheven 1966) zo bet dekvet eskob Sant-Brieg ha Landreger goude Emglev 1801, hag an drivet goude an Diforc'h etre ar Stad hag an Iliz. Eil eskob an Aotrou Serrand e oa bet adalek an 29 Kerzu 1945, hag eskob etre an 20 a viz Meurzh 1949 hag an 19 a viz Genver 1961.
Yume
Kinnig
Displegañ a ra an oberour rak petra en dez aon: brezel, armoù atomek, kreizennoù nukleel, saotradur ar bed; hag ivez petra a blij dezhañ: liverezh Van Gogh (c'hoariet gant Martin Scorsese ), an natur (ar gwez dreist-holl), ar boudiged ha tud dreistnaturel ...
Armand Coupel
Sikouret en devoa Dom Alexis Presse da adsevel abati Itron-Varia Boken. Kemer a reas perzh en distro d'an abati d'ar 27 Eost 1953 eus relegoù sent Breizh miret e sakristi Saint-Jacques du Haut-Pas e Pariz.
E 1960, pa voe embannet Eil sened-meur ar Vatikan, e c'houlennas an Aotrou Coupel gant ar pab Yann XXIII e vefe laket un eskob yaouankoc'h en e blas.
Túpac Amaru II
José Gabriel Túpac Amaru II ( Tinta, Besrouantelezh Perou,19 a viz Meurzh 1742 – Cuzco, 18 a viz Mae 1781), pe José Gabriel Condorcanqui Noguera, a gemeras penn un emsavadeg e 1780 gant Indianed k'ana ha qanchi a-enep an drevadennerien spagnol e Perou. Brasañ emsavadeg Amerika en XVIIIvet kantved e voe.
Tapet e voe, war un dro gant e vugale hag e bried, ha jahinet ha lazhet e 1781: e Cuzco.
Hiziv an deiz eo un arouez eus stourm an Indianed e Kreisteizamerika ha bepred ur skouer d'an emsaverien.
E vuhez
Ganet e oa José Gabriel Condorcanqui Noguera (19 a viz Meurzh 1742 e Tinta, e proviñs Cusco, ha skoliet e voe e skol San Francisco de Borja dalc'het gant ar jezuited, en ur zerc'hel d'e sevenadur indian.
En 1760, e timezas da Micaela Bastidas Puyucahua. Perc'henn pinvidik e oa ha curaca (penn tiegezh indian), ha lavarout a rae diskenn dre e dadoù eus an Inka diwezhañ, Túpac Amaru, lakaet d'ar marv gant ar Spagnoled er XVIvet kantved. Túpac Amaru II a veze graet anezhañ. Túpac Amaru a zo « naer skedus » en ketchwaeg. Hogen ober a rae gant e zaou anv.
D'ar 4 a viz Du 1780 e kemeras penn un tabut bras a-enep corregidor Tinta, Antonio de Arriaga, ha lakaat a reas krougañ anezhañ. . Bodañ a reas c'hwec'h mil Indian hag aloubiñ ganto meur a broviñs: Quispicanchi, Cotabambas, Calca ha Chumbivilcas. Goude bloavezhiadoù a waskerezh setu an Indianed o preizhata e tier ar Spagnoled hag o lazhañ ar berc'henned. Kement-se a voe anvet ar «Gran rebelión» ( an Emsavadeg vras) a c'hoarvezas e Besrouantelezh Río de la Plata ha Besrouantelezh Perou. Kerzhout a reas war-du Cuzco, ha d'an 18 a viz Du e voe trec'h Amaru e Sangarara war ur bagad 1800 soudard (Spagnoled hag Indianed feal dezho) kaset en o arbenn.
Park Ji-sun
Park Ji-sun (koreaneg: 박지선), ganet d'ar 3 a viz Du 1984 hag aet da Anaon d'an 2 a viz Du 2020, a oa un aktourez sukorean.
Klañv-bras e oa gant ur c'hleñved eus ar c'hroc'hen degaset gant an heol. Emlazhet eo ar vamm hag ar verc'h e ti Park Ji-sun e Seoul.
Pesac'h
Pesac'h (hebraeg פֶּסַח, Pessa'h, latin : Pascha « Pask ») zo unan eus gouelioù pennañ ar yuzevegezh, unan eus an tri firc'hirinaj erbedet gant an Tanac'h, ma kouner an Ermaeziadeg eus Ejipt ha ma lider ivez penn-kentañ mare eostiñ an heiz a gomañs bloavezh al labour-douar.
Hameln
Hameln zo ur gêr eus Alamagn, e stad Saks-Izel. Pennlec'h arondisamant Hameln-Pyrmont eo ha 56,529 a dud zo o chom e kêr (Kerzu 2015).
War lez ar Weser emañ Hameln, e-harz menezioù Weserbergland, ma vez kalz a douristed hag a gerzherien.
Brudet eo kêr Hameln abalamour d'ar gontadenn Der Rattenfänger von Hameln, un istor gozh dastumet hag embannet gant ar baotred Grimm, milanavezet bremañ. Skrivet ez eus bet barzhonegoù awenet gant ar gontadenn-se gant Goethe ha gant Robert Browning. Ur gêr gozh eo Hameln, gant savadurioù ha tiez kaer en he c'hreiz. Gant istor Fleüter Hameln e vez desachet gweladennerien e-leizh, ha bep sul, e-pad an hañv, e vez c'hoariet an istor en-dro e kreiz kêr.
Walter Bassani
Walter Bassani, ganet Valter Fausto Bassani, zo ur soner italo disco, ezel eus an daouadoù Meccano ha Klapto.
Stonewall Jackson
Thomas Jonathan "Stonewall" Jackson, ganet d'an 21 a viz Genver 1824 hag aet da Anaon d'an 10 a viz Mae 1863, a oa un jeneral kengevreet (1861–1863) e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Chomet eo unan eus ar jeneraled brudetañ e tu ar re gengevreet goude ar jeneral Robert E. Lee. Jackson zo bet un ofisour a bouez en emgannoù garv Talbenn Reter ar brezel diabarzh betek e varv. Ur roll bras en deus bet ivez evit kalz trec'hioù, alies a-enep nerzhioù kalz niverusoc'h ha galloudusoc'h.
Evit an istorourien vilourel, Jackson zo gwelet evel unan eus gwellañ jeneraled istor Stadoù-Unanet Amerika. Kadoniezhoù ar jeneral zo studiet hiziv-an-deiz c'hoazh. Pa varvas e voe skoet da vat tu ar re gengevreet, n'eo ket hepken war an dachenn vilourel met ivez a-fed kalon evit e lu hag evit ar bobl. Goude marv Jackson, e drec'hioù a oa deuet da vezañ ur gwir vojenn. Ha goude e oa deuet da vezañ un elfenn a bouez en ideologiezh al "Lost Cause".
Jon Bokenkamp
Jon Bokenkamp, ganet e 1974, zo ur skrivagner ha produer skinwel stadunanat. Brudet eo bet evit e labour war senario Taking Lives, The Call, ha krouidigezh ar stiradoù skinwel The Blacklist ha The Blacklist: Redemption war NBC.
Noyelles-sur-Escaut
Noyelles-sur-Escaut a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ:
(10) Hygiea
(10) Hygiea (arouez: ) zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
Ronan Pensec
Ronan Pensec (Ronan ar Peñseg), (lesanvet "pinpin") ganet d'an 10 a viz Gouere 1963 e Douarnenez, a zo bet ur marc'hhouarner a-vicher etre 1985 ha 1997.
Krouet hag aozet e oa gantañ eus 1993 betek 2008 ar redadeg marc'houarn "La Ronan Pensec". Pal ar redadeg a oa dastum arc'hant evit an enklask a-enep ar SIDA.
Culey-le-Patry
Culey-le-Patry a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Culey-le-Patry Communal Cemetery
Levier e oa er Royal Australian Air Force. Mervel a reas d'ar 14 a viz Even 1944 e-doug Emgann Normandi.
Meccano (strollad sonerezh)
Meccano zo un daouad italo disco savet e 1983 gant Walter Bassani ha Nadia Bani.
Agincourt
Agincourt zo ur gumun c'hall en departamant Meurthe-et-Moselle hag e Grand Est.
Fossò
Fossò zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Rumad:Kumunioù Veneto
Arondisamant Metz
Arondisamant Metz a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Moselle hag e rannvro Grand Est.
Istor
Krouet e oa bet an arondisamant d'ar 1 a viz Genver 2015 eus arondisamantoù Metz-Kêr ha Metz-Maezioù.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Metz e 143 c'humun. Eizh kanton hag div lodenn kantonioù-all a zo en arondisamant.
Secqueville
Secqueville zo un anv-lec'h gallek eus Normandi:
Merzherien Brezel Spagn
Merzherien Brezel Spagn a vez graet eus ar veleien, leanezed ha kredourien gatolik spagnol, lakaet d'ar marv gant ar republikaned e-kerzh ar pezh a voe lesanvet ar Spont Ruz pe terror rojo. Ur mare a voe e-pad Brezel Spagn (1936-1939)ma voe ar republikaned o stourm taer a-enep an Iliz. En holl e vefe bet lazhet e-tro 7500 a veleien ha leanezed.
Hiziv-an-deiz an Iliz katolik, a anzav 2053 merzher in odium fidei. An holl anezho a vez pedet evel gwenvidien gant ar gredourien. Ouzhpenn 2000 merzher a vez studiet evit ur gwenvidikadur.
Universiteitskrant
Universiteitskrant (pe UK) a zo ur sizhunieg nederlandek a vez embannet a-hed ar bloavezh skol-veur gant studierien skol-veur Groningen en Izelvroioù. PO Box 80, 9700 AB Groningen eo chomlec'h ar gazetenn.
Bleizig-teil
Ar bleizig-teil, pe kazh-prad, (Gryllotalpa gryllotalpa) zo un amprevan turier.
Bihan eo o fenn ha berr o zastornelloù. Un organ-skrilhat zo war eskell kentañ ar pared. Azasaet eo o favioù a-raok evit turiañ an douar ha dre-se e tennont da bavioù ar gozed. Dic'houest int da lammat hag e reont gant o eil ha trede re bavioù evit kerzhet.
Piemonteg
thumb|right|Tachenn ar piemonteg Ar piemonteg (Piemontèis er vro, Piemontese en italianeg) zo ur yezh romanek a seller outi alies evel ur rannyezh italianek.
Bleizig-teil
War-dro 400 û a vez dozvet en ur gambr vras dindan-douar kleuziet gant ar barez. Honnezh a ziwall anezhe (hag al larvennoù war o lerc'h) ouzhpenn evit ur mizvezh-pad. Goañviñ a ra al larvennoù don en douar ha muzañ div wech en nevez-amzer a-raok dont da vezañ imagoed.
Piemonteg
Koulskoude emañ e skourr yezhoù romanek ar c'hornôg evel an okitaneg pe ar galleg. Meur a dra zo boutin d'ar yezhoù-se, evel ar soniad [y], e gerioù ma kaver [u] en italianeg. Skrivet e vez abaoe an.
Komzet e vez gant war-dro 2 vilion a dud e rannvro Piemont e hanternoz Italia. Abaoe 1990 ez eo anavezet da "yezh rannvroel" gant rannvro Piemont.
Bleizig-teil
Debriñ a reont gwrizioù, larvennoù amprevaned all, buzhug ha blotviled.
thumb|left|250px|Pavioù a-raok ur bleizig-teil
Stra
Stra zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Rumad:Kumunioù Veneto
Emgann Waterloo
Emgann Waterloo a c’hoarvezas d’an 18 a viz Mezheven 1815 e-kichen Waterloo, ur gêriadenn eus Brabant (hiziv e Belgia) a oa en Impalaeriezh C'hall en amzer-se. En em gannañ a reas arme an Impalaeriezh c'hall kentañ, renet gant an impalaer gall Napoleone Buonaparte, a-enep un emglev savet etre arme ar Rouantelezh-Unanet, renet gant Dug Wellington, hini Prusia, renet gant Gebhard Leberecht von Blücher ha stadoù all kevreet ganto evel Rouantelezh an Izelvroioù, Rouantelezh Hannover, Priñselezh Braunschweig-Lüneburg.
Istor
E 1814 e oa bet rediet Napoleon da zilezel ar galloud, ha harluet e oa bet en Enez Elba, er Mor Kreizdouar, er-maez da Toskana. E 1815 en doa kuitaet an enez, ha dilestret e oa e Provañs. Ac'hano e oa aet da Bariz ma c'hallas adkemer ar galloud, goude tec'het ar roue Loeiz XVIII e miz Meurzh 1815. Meur a hini eus ar Stadoù european a oa bet oc'h ober brezel dezhañ er bloavezhioù a-raok a gemeras perzh neuze er Seizhvet Kenunaniezh da enebiñ outañ, ha kroget e oant da sevel o armeoù adarre. Luioù Wellington ha Blücher a oa o c'hortoz nepell diouzh harzoù Bro-C'hall. Soñjet en doa Napoleon e c'hellfe tagañ pep arme eus e du a-raok ma vefent unvanet da aloubiñ Bro-C'hall gant harp armeoù all ar Genunaniezh. D'ar 16 a viz Even Napoleon a oa deuet a-benn da dagañ darn Arme Prusia e-kerzh Emgann Ligny, ar re-se a oa bet o kilañ d'ar 17 a viz Even er biz. Siwazh evit Napoloen kilet e oa bet en urzh vat hag a-stur gant arme Wellington. Napoleon en doa kaset un trede nerzh a-dreñv ar Brusianed, pezh a tegasas Emgann Wavre gant penn a-dreñv an arme brusian d'an 18-19 a viz Even. An nerzhioù gall-se n'o devoa ket kemeret perzh en Emgann Waterloo. D'ar 16 a viz Even, ul lodenn vihan eus an arme C'hall a oa bet o kemer perzh en Emgann Quatre Bras o stourpm a-enep un nerzh Soaz ha Kevredet. Deuet e oa a-benn ar re saoz-kevredet da zerc'hel penn betek ar 16 a viz Even, met dre ma oa kilet ar brusianed e oa ebt rediet ivez d'en ober Wellington betek Waterloo a oa bet tizhet d'ar 17.
Trec’het e voe arme an Impalaeriezh C'hall ha lakaet e voe fin evel-se da striv Napoleon da zont d’ar galloud en-dro goude bezañ tec’het diouzh enez Elba. Ur wech faezhet Napoleon en Emgann Waterloo, e voe kaset d’an harlu da enez Saint Helena.
Carville
Carville zo un anv-lec'h gallek e Normandi :
Ajañs European an Egor
Ajañs European an Egor ( European Space Agency, ESA; Agence spatiale européenne, ASE;  Europäische Weltraumorganisation) zo un aozadur etre-gouarnamantoù gant 22 Stad ezel a ra war-dro ergerzhadur an egor gant broioù Unvaniezh Europa. Savet e 1975, emañ he sez e Pariz hag implijet a ra war-dro 2 200 a dud e 2018 evit ur budged a 6,68 milion a euroioù e 2020.
Pescennius Niger
Caius Pescennius Niger (war-dro 135/140-194) a zo bet impalaer roman alouber (nemet war ar Reter) eus deroù miz Ebrel 193 betek diskar-amzer 194 e-pad Bloavezh ar Pemp Impalaer, goude muntr Pertinax. Lazhet e voe gant Septimius Severus p'edo o klask tec'hel diouzh Antioc'heia.
Bae Cinmel
Bae Cinmel (Kinmel Bay e saozneg) zo ur gêriadenn en arvor Sir Conwy, e hanternoz Kembre. Emañ etre Y Rhyl, a zo en tu all da Y Foryd, aber ar stêr Clwyd, er reter, hag Abergele, er gornaoueg.
Kresket eo ar gêriadenn diwar ur gar, war linenn Hent-houarn Arvor Hanternoz Kembre. Dont a ra kalz touristed da Vae Cinmel en hañv hag e-leizh a diez-hañv hag a garavanennoù zo war an aod.
Asambles gant Tywyn, er c’hreisteiz, ez a Bae Cinmel d’ober ur gumuniezh, Bae Cinmel a Thywyn.
Salzano
Salzano zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Rumad:Kumunioù Veneto
Buoc'hig-Doue
Ar buoc'higed-Doue (pe Yarig-Doue, Aelig-Doue, C'hwilig-Doue, Bivig-Doue) eo an amprevaned a ya d'ober ar c'herentiad Coccinellidae.
Heverk int gant o c'horf ront ha baotek, etre 1 ha 9 mm, ha gant o brizhelloù war o feureskell.
Ar parezed a dozv o ûioù war ar plant aloubet gant ar c'hwen-gwez. Al larvennoù a chom war ar memes plantenn hag a zebr betek 400 c'hwenenn-wez e-pad o buhez.
90 spesad a vez kavet en Europa, disheñvel livioù ha niver ar pikoù war o feureskell. Ar vuoc’hig-Doue 7 pik eo an hini stankañ en hor bro.
Taol evezh
Roet eo bet anv ar vBuoc'hig-Doue gant Volkswagen d'ur wetur a zo hañvalik a-walc'h e stumm ouzh hini al loenig-mañ.
Columbus (Ohio)
Columbus eo kêr-benn stad Ohio e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 787 033 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Columbus en ur mod ofisiel e 1812.
Les Légendaires
Patrick Sobral eo aozer ar c'hentañ rummad levrioù.
An istor
Er bed Alysia, Les Légendaires, gouroned lamm evit kaout atahinet ar "gwallzarvoud Jovénia", mennout a raint nullañ he efedoù. Daou vloaz kent deroù ar stirad emañ bed Alaysia dindan gourdrouz ar sorser du Darkhell, a vez diskaret ingal e raktresoù alouberezh gant ur strollad pemp haroz gwengelek lesanvet Les Légendaires. Dre m'emañ gwanaet gant e zrouziwezhioù e klask Darkhell ober gant maen Jovénia, hag a zo unan eus ar mein hud a oa bet arveret evit krouiñ Alysia, evit adkavout e yaouankiz. Pan erru Les Légendaires evit mirout outañ e torr ar maen en ur zilaoskiñ e holl energiezh war ar blanedenn. Petra bennak m'emañ faezhet Darkhell ur wech c'hoazh, strobinell ar maen a gas holl bobloù Alysia hag ar bed elfek d'o c'horfoù bugale. Tamallet eo ar gwallreuz d'ar Re Vojennel, a zo argaset hag a rank distrollañ.
Daou vloaz diwezhatoc'h, setu-i bodet en-dro diwar atiz o fenn kozh Danaël hag a zeu a-benn d'o c'hendrec'hiñ da gavout un diskoulm d'ar gudenn a-benn distreiñ pobloù Alysia d'o stad kent.
Sandy Island
Sandy Island (Enez Traezhek) zo anv saoznek meur a enezenn.
Spinea
Spinea zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Carraig Mhachaire Rois
thumb|right|Ar straed pennañ e Carraig Mhachaire Rois Carraig Mhachaire Rois (Carrickmacross e saozneg) zo ur gêr e kontelezh Muineachán en Republik Iwerzhon, nepell diouzh harzoù Hanternoz Iwerzhon. Poblet eo gant 5 066 a dud (niveradeg 2006). Kresket e oa ar gêr en-dro d'ur c'hastell savet gant un noblañs saoz e 1630. Ur gouent seurezed zo bremañ e-lec'h ar c'hastell.
Spinea
Rumad:Kumunioù Veneto
Calenberg
Calenberg zo un anv-lec'h alamanek.
Kalenberg
Kalenberg zo un anv-lec'h germanek, alamanek hag izelvroek.
Carraig Mhachaire Rois
Gevellet eo gant Karaez, e Breizh.
Kalenberg
Anv-tiegezh
Evel a c'hoarvez alies eo troet an anv-lec'h da anv-tiegezh:
James Spader
James Todd Spader, ganet d'ar 7 a viz C'hwevrer 1960, zo un aktour stadunanat. Brudet eo evit rolloù istrogelled evel en drama Sex, Lies, and Videotape (1989), ar film skiant-faltazi Stargate (1994), ar thriller Crash (1996), hag ar film erotek-karantez Secretary (2002).
Brudet mat eo ivez er skinwel evel an alvokad Alan Shore er stirad The Practice hag er spin-off Boston Legal (enoret eo bet gant tri Emmy Awards), ha Robert California er gomedienn-mockumentary The Office. C'hoari a ra an torfedour a sikour an FBI Raymond "Red" Reddington er stirad skinwel polis war NBC The Blacklist. Evit ar roll-se eo bet lakaet e anv div wech evit ur Golden Globe.
Arondisamant Thionville
Arondisamant Thionville a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Moselle hag e rannvro Grand Est.
Istor
Krouet e oa bet an arondisamant d'ar 1 a viz Genver 2015 eus arondisamantoù Thionville-Reter ha Thionville-Kornôg.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Thionville e 105 kumun. C'hwec'h kanton hag ul lodenn kanton-all a zo en arondisamant.
Orvieto
Orvieto zo ur gêr eus Italia, e proviñs Terni en Umbria, ha 20 253 a dud o chom enni.
Darhaou
Darhaou zo ur strollad sonerien festoù-noz, savet e 1999.
Sonerien
Savet eo bet gant Olivier Urvoy, paotr e glarinetenn, Ronan Le Dissez, fleüter ha talabarder, Erwan Volant gitarour, Ronan Bléjean akordeoñser, Pierrig Tardivel paotr ar gourrebed-bout, Christophe Le Menn, kaner, ha Maella Goareguer sondaperez.
Pierrig Tardivel zo ur gitarour eus ar Vro-Vigoudenn ha soner gourrebed-bout, deuet eus ar jazz. Dizoloiñ a raio sonerezh Breizh en ur c'hoari er strollad Dibenn e-lec'h ma kavo Olivier Urvoy. Seniñ a raio ivez gant ar strollad Jazz Bigoud ha re all, met e strollad a vremañ eo Darhaou.
Olivier Urvoy a zesko seniñ bombard da gentañ e-barzh ar festoù-noz gant e vignoned met ivez 'barzh Bagad Pañvrid-ar-Beskont. Labourat a raio war-lec'h ar saxofon en ur skol munisipal hag e zaio barzh ur big band en 1987, dizoloiñ a raio ar glarinetenn hag, aboue, e c'hoari gant e gomper G. Malrieu hag gant e stollad DARHAOU.
Erwan Volant c'hoarier gitar eus Bro-Vigoudenn hag ivez disachet gant ar jazz evel Pierrig Tardivel. Goude bezhañ aet da vro Baris er CIM, ur skol jazz, en eus beajet betek an Elzas evit kavout war e hent Ronan Le Dissez hag eo oa e touez ar stollad CELTIC BREEZE. Lieskementiñ a raio gwiziegezh war ar jazz en ur c'hoari barzh strolladoù big bang, reggae, sonerezh Iwerzhonad pe Breizhad ha tout se pell eus e Bro, Breizh. Erruet en e Vro, e krouas gant Ronan Blejean, Pierrig Tardivel ha Ronan Le Dissez ar strollad Darhaou.
Ronan Blejean, Tregeriad, a zizoloio an akordeoñs da 12 vloaz ha da 17 e heulio hent ar sonerezh Iwerzhonad hag e c'hoario gant meur a zen evel : L. DACQUAY, N. QUEMENER, Ronan Pellen hag all. Ezel eo bremañ eus strollad DARHAOU. Ronan Le Dissez, o tont eus Mulhouse, e penn kentañ labouro ar bombard hag ar flut-a-dreuz en ur heuliañ stajoù e Breizh. Da eil ez eas da vroioù estren evel Alamagn, Italia pe Belgia da c'hoari gant strollad CELTIC BREEZE ha STANZA. En 1997 e ad deuas da Vreizh evit ober erlec'hiadennoù evit un nebeud strolladoù evel Skolvan, KOUN, SKEDUZ, ANGEL I.K., KURUN, HAMON MARTIN QUINTET. E 1998, e krouas ar stollad DARHAOU gant e vignoned.
Liammoù
Al liamm " Myspace "
An heil liamm
Chabat
Ar Chabat pe Shabbat (hebraeg : שבת - chom a-sav, yideg שבת pe, ral, (shabbes)) eo an devezh diskuizh a vez d'ar seizhvet devezh eus ar sizhun gant ar yuzevien (da lavaret eo d'ar Sadorn) ha ma ranker paouez da labourat etre ar Gwener noz hag ar Sadorn noz.
Un dra a bouez eo er yuzevegezh ha, doare pe zoare, e vez doujet gant ur bern yuzevien. Gwelet eo evel ur prantad er-maez eus ar vuhez pemdeziek, graet evit kreizennañ war e familh. Ur bern aotreoù hag arabadoù zo stag ouzh an devezh-se. Un devezh-vak eo en Israel.
Ceggia
Ceggia zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Beskontez Rothermere
Beskontez Rothermere zo anv div vaouez a renk uhel e Bro-Saoz.
Mynydd Epynt
Mynydd Epynt zo ur c'horn-bro torgennek e-kreiz Kembre, e kontelezh Powys. Emañ el lec'h ma oa Cantref Selyf, er Grennamzer, en hanternoz Sir Frycheiniog kozh.
Krediñ a reer e teu an anv Epynt eus ar ger keltiek *epos a dalvez kement ha "loen-kezeg" (hag a gaver ivez en anv an doueez Epona hag er ger brezhoneg ebeul), ha ster Epynt a vefe neuze kement ha "lec'h gant kezeg".
Meur a stêr eus Kembre zo oc'h eieniñ e tolead Mynydd Epynt, evel Afon Honddu, Afon Ysgir, ha Nant Brân (adstêr d’ar stêr Wysg).
N’eo ket stank an dud en tolead, kement-se abalamour ma voe savet ur c'hamp eno evit arme Breizh-Veur e 1940. E miz Even er bloavezh-se e voe skarzhet 400 den eus o atantoù er menezioù hag en traoñiennoù tro-war-dro, ha 16 000 hektar (16 km²) a voe troet en ur c’hamp gourdonañ evit soudarded an arme saoz.
Traoñienn al Liger
Traoñienn al Liger zo ur rannvro douaroniel hag a ya eus eienenn al Liger e Mont Gerbier de Joc en Torosad Kreiz, betek aber al Liger e Breizh. Enni emañ Traoñ al Liger, ur rannvro a zo bet lakaet war roll glad bedel an UNESCO.
Kregiñ a ra en ur rannvro venezek awalac'h ha goude e teu da vezañ ur blaenenn plad-tre betek ar Meurvor Atlantel. Kêrioù bras a gaver eno : Saint-Etienne, Clermont-Ferrand, Bourges, Orleañs, Teurgn, Ar Mañs, Anjev ha Poitiers e Bro-C'hall, ha Naoned ha Sant-Nazer e Breizh.
En div rannvro Traoñ al Liger hag Traoñ Breizh ez eus kalz kestell, en o zouez kestell al Liger ha kestell Marzoù Breizh, ha gwiniegi brudet evel re Bro-Naoned, Anjev ha Touren.
Gwelet ivez :
Ashville
Ashville, pe Asheville, zo anvioù meur a lec'h e Norzhamerika.
Enez Sable
An Enez Sable zo un enezenn draezhek hir e reter Kanada, er Meurvor Atlantel, 170 km er reter da aod Nova Scotia, ha stag outi, brudet dre ma'z eus c'hoarvezet meur a beñse warni. Un hed a 42 km zo dezhi, ha 1,3 km led d'ar muiañ. Avelek eo an enez, ha kemmañ a ra dizehan gant an avelioù hag ar c'horventennoù.
Ur repu d'an evned eo an enez ha kezeg gouez zo warni a bell zo, degaset marteze gant an Europeiz kentañ. Reuniged ha morleoned zo e-leizh.
Pramaggiore
Rumad:Kumunioù Veneto
Kastell Calenberg
Kastell Calenberg, pe  Burg Calenberg  en alamaneg, zo anv daou gastell krennamzerel en Alamagn
Amsterdam Weekly
Amsterdam Weekly a oa ur gazetenn saoznek digoust ment tabloid dezhi, a veze embannet pep Merc'her en Amsterdam. E-tro 25 000 skouerenn a veze skignet bep sizhun. Krouet e voe e miz Meurzh 2004 hag a niverenn ziwezhañ a voe embannet e miz Kerzu 2008.
Div wech e voe diskouezet Amsterdam Weekly e Design Museum Londrez, rak maketenn ar gazetenn a oa modern-tre. C'hwec'h gwech e voe roet Priz ar gazetenn europat dezhi.
Hester Maria Elphinstone
Hester Maria Elphinstone a oa ul lennegez ha beskontez saoz.
Martellago
Martellago zo ur gumun en Italia e Meurgêr Venezia hag e rannvro Veneto.
Rumad:Kumunioù Veneto
Louis Yhuel
Louis Yhuel, bet ganet e 1926 en Arzano hag aet d'an Anaon e 1999, a oa un ograouer breizhat.
Cona
Rumad:Kumunioù Veneto
Trouville
Trouville zo anv gallek meur a lec'h e Normandi.
Louis Yhuel
Aozañ a reas sonadegoù e Gwenrann adaleg 1955 ha sevel a reas ar gevredigezh La Voix des Orgues e 1965.
Seniñ a rae gant Jean-Claude Jégat ha Christophe Caron ha sonerien all.
Oumra
An Oumra ( عمرة en arabeg) eo ar pirc'hirinaj graet gant ar vuzulmaned da Vekka hag a c'haller ober ne vern pegoulz e-kerzh ar bloaz. Pirc'hirinaj bihan a vez lâret ivez, e-skoaz an Haj eo ar pirc'hirinaj bras.
Diana Beauclerk
Diana Beauclerk (1734-1808), ganet Lady Diana Spencer, anavezet ivez evel Diana St John, Viscountess Bolingbroke, a oa ur veskontez saoz hag un arzourez. Poltredet e voe gant Joshua Reynolds.
Bentonville
Bentonville zo anv meur a lec'h e Stadoù Unanet Amerika.
Klafouti
Ar c'hlafouti (clafotís en okitaneg, distaget [klafuˈtis] pe [kʎafuˈtiː] ; clafoutis e galleg, distaget ​[klafuti]) zo ur wastell eus Bro-Lemojez graet gant kerez hag un toaz heñvel ouzh flanez. Milard a vez graet anezhañ en Aovergn.
The Blacklist (stirad skinwel)
The Blacklist zo ur stirad skinwel polis stadunanat skignet evit ar wech kentañ war NBC d'an 23 a viz Gwengolo 2013. Raymond "Red" Reddington (James Spader), un ofiser stadunanat eus an US Navy troet da dorfedour, a godian d'an FBI goude degadoù a vloavezhioù klask war e lerc'h. Disklêriañ a ra d'an FBI ez eus gantañ ul listenn torfedourien a zo klask warno gant nerzhioù polis ar bed a-bezh. Savet eo bet al listenn-se gantañ a-hed bloavezhioù hag embann a ra ez eo prest da sikour an FBI da harzañ anezho en eskemm ouzh un divec'h dibad. Goulenn a ra ivez labourat gant un ajantez nevez diplomet nemetken hag a zo ur profiler anvet Elizabeth Keen (Megan Boone). Er stirad e adkaver an aktourien Diego Klattenhoff, Ryan Eggold, ha Harry Lennix. Al lodenn gentañ-tout a oa bet skrivet gant Jon Bokenkamp ha sevenet gant Joe Carnahan. Produerien ar stirad eo Bokenkamp, John Eisendrath, ha John Davis evit Sony Pictures Television, Universal Television, ha Davis Entertainment.
Inizi Maluku
An inizi Maluku (pe Molukez) zo inizi en Indonezia, e reter an enezeg. Emaint er reter da Sulawesi, er c'hornôg da C'hinea Nevez hag en norzh da enez Timor.
Bagon
thumb|right|ur vagon aleman bagon : anv benel/gwregel
Augusto Ferrer-Dalmau
Augusto Ferrer-Dalmau Nieto, ganet d'an 20 a viz Genver 1964 zo ul livour hiperrealour arbennikaet war taolennoù istorel milourel eus mareoù disheñvel, dreist-holl hini istor nerzhioù lu Bro-Spagn.
De Stentor
De Stentor a zo ur gazetenn nederlandek rannvroel he sez en Apeldoorn, en Izelvroioù. 14 embannadur rannvroel a zo en holl, hag a vez skignet e reter an Izelvroioù. Gant Wegener eo perc'hennet. E 2008 e veze skignet 127 837 skouerenn bemdez. Ur gazetennn ment tabloid dezhi eo abaoe ar 6 a viz C'hwevrer 2007. Alex Engbers eo ar pennskrivagner.
Istor milourel Stadoù-Unanet Amerika
Istor milourel Stadoù-Unanet Amerika zo ledet war daou gantved. E-pad ar bloavezhioù-se, Stadoù-Unanet Amerika a zo tremenet eus un drevadenn o stoum a-enep ar Rouantelezh-Unanet evit bezañ dieub (1775–1783), ha goude-se eo bet rannet ar vro e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika (1861–1865). Goude o deus bet ur roll bras e fin ar C'hentañ Brezel-bed (1917-1918) hag e-pad an Eil Brezel-bed (1941–1945), ha deuet int da vezañ un nerzh milourel bedel betek an deiz-ha-hiziv.
De Stentor
Abaoe 2003 e vez embannet meur a gazetenn gant De Stentor: Apeldoornse Courant, Zwolse Courant, Deventer Dagblad, Veluws Dagblad, Sallands Dagblad, Zutphens Dagblad, Gelders Dagblad, Nieuw Kamper Dagblad, Dagblad Flevoland.
Burevioù skridaozañ a zo e Dronten, Emmeloord, Epe, Harderwijk, Kampen, Lochem, Ommen, Raalte, Zutphen ha Zwartsluis, an embann a vez graet en Apeldoorn, Deventer ha Zwolle.
Inizi Maluku
Enezennoù bihan eo an darn vrasañ anezho ; gorread an hollad anezho zo war-dro 74 505 km² hag annezet e oant gant 1 895 000 a dud e 2000. War ul lodenn vat eus an enezennoù ez eus menezioù-tan ha lod anezho o tarzhañ ur wech an amzer.
Klafouti
Heñvel eo ouzh ar farz forn dre brunaoz.
The Blacklist (stirad skinwel)
D'an 12 a viz Mae 2018, ar stirad a oa adlañset evit ur c'hwec'hvet koulzad, hag a zo kroget da vezañ skignet d'an 3 a viz Genver 2019. D'an 11 a viz Meurzh 2019, NBC a adlañse ar stirad evit ur seizhvet koulzad. Ar stirad skinwel a zo bet degemeret mat, burutelladennoù mat-tre a zo bet evit doare c'hoari Spader.
Bagon
Ur vagon a zo ur c'harbed e domani an hent-houarn hag a c'hell dougen a bep tra. Un diforc'h a vez graet alies etre bagonioù evit ar marc'hadourezh hag ar gweturioù evit ar veajerien. Koulskoude e vez implijet ivez bagon evit termeniñ pep karbed hag a c'hell mont war un hent-houarn met ne c'hell ket mont e-unan : n'en deus ket a c'heflusker hag en deus ezhomm eus ur stlejerez evit mont war-raok.
Kemened-Hevoù
Kemened-Hevoù, pe Kemened-Heboe a oa ur gemened er Grennamzer e kornaoueg Bro-Gwened. Un deanelezh eo bet ivez,.
Bagon
Lenn an daolenn-termeniñ ur vagon
thumb|right|Skouer un daolenn war ur vagon Lenn ur pennad spizoc'h diwar.
Kemened-Hevoù
Tachenn
Bevennet e oa Kemened Hevoù gant :
E Kemened Hevoù e oa ar parrezioù-mañ :
Libertadores
Libertadores a vez lavaret, e spagnoleg ha portugaleg, eus renerien veur an emsav broadel en Amerika latin e-pad ar Brezelioù Dizalc'hted Spagnamerika, lesanvet hiziv "padres de la patria" er broioù-se, hag a glaske distagañ diouzh Spagn.
Bourc'hizien binvidik ganet en Amerika e oant holl, eus ar rumm tud a veze graet Criollos anezho, levezonet gant ar frankizouriezh, enebet ouzh harperien an unpenniezh hollc'halloudek, hag alies e oant bet o servij en arme Spagn en Europa.
Ar re bennañ
Emweladenn Guayaquil etre an daou zen meur en 1822 a voe un darvoud a bouez e dieubidigezh Kreisteizamerika. Gant an daou anv-se e lakaer ivez
Svetlana Aleksievitch
Svetlana Aleksandrovna Aleksievitch (belaruseg : Святлана Аляксандраўна Алексіевіч), bet ganet d'an 31 a viz Mae 1948 e Stanyslaviv (Republik Soviedel Ukraina), zo ur gazetennerez hag ur skrivagnerez rusianek velarusat. A-hed he buhez eo savet eneo an diktatouriezh ; skoazellet eo bet en he stourm gant ar gevredigezh skrivagnerien PEN International hag Open Society Foundations George Soros.
San Teodoro
San Teodoro a c'hall bezañ meur a lec'h:
Svetlana Aleksievitch
E 2015 ez eas Priz Nobel al Lennegezh ganti « en enor d'he skridoù liesvouezhiek, ur volz d'ar boan ha d'ar galonegezh en hon amzer. ».
San Teodoro (Sardigna)
Sant Teodoro zo ur gumun e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Svetlana Aleksievitch
Resped
Ganet eo bet e kêr Stanyslaviv, e kornôg Republik Soviedel Ukraina), d'ur Belarusad ha d'un Ukrainadez. E Belarus avat e voe desavet gante ; rener-skol e oa an tad, skolaerez ha levraouegerez e oa ar vamm. Echu ganti ar skol ez eas da gelaouerez evit meur a gazetenn kent tapout he diplom a gazetennerez digant Skol-veur Stad Belarus e Minsk e 1972. Adalek 1976 e voe doraetaerez ar gelaouenn lennegel Neman e Minsk.
A-feur ma'z ae war-raok en he resped e troas da arbennigourez war an danevellañ testenioù komzet diwar-benn darvoudoù mantrus a c'hoarvezas en Istor URSS : an Eil Brezel-bed, Brezel Afghanistan (1979-1989), gwallreuz kreizenn nukleel Tchornobyl e 1986 ha diskar an Unaniezh Soviedel e 1991.
Dre ma veze heskinet en he bro gant renad Loukachenka (*1954, prezidant Belarus abaoe 1994), a dammalle dezhi bout ur wazourez eus ar CIA, a selaoue he fellgomzadennoù hag a verze outi en em ziskouez d'an holl e kuitaas Belarus a-drugarez d'an International Cities of Refuge Network hag a roas repu dezhi e Pariz. Eno e vevas kent Gothenburg ha Berlin ; e 2011 e tistroas da Vinsk.
Tréville
Tréville zo un anv-lec'h gallek hag un anv-tiegezh.
Inizi Maluku
Istor
E-pad kantvedoù e voe an inizi Maluku ul lodenn eus Indez Nederlandat ar Reter, en Impalaeriezh trevadennel an Izelvroioù. Lesanvet e oant "Inizi ar Spisoù" en amzer-hont, dre ma veze tennet kalz a graoñ-muskadez anezho.
Svetlana Aleksievitch
Lennegezh
Diwar testenioù kenstrollet gant aked eo savet oberoù Svetlana Aleksievitch, a venn kontañ istor fromel tud URSS hag ez-URSS. Ar skrivagnerez he-unan a lavar bout bet levezonet gant labour ar Bielorusat Ales Adamovitch (1927-1994) hag a enrolle testenioù dreistbevidi ar c'hêriadennoù a oa bet devet gant an Nazied. Heñvel he deus graet Svetlana Aleksievitch neuze, p'he deus dastumet mouezhioù maouezed e-pad seizh bloavezh.
Kement-se e voe danvez he levr kentañ, У войны не женское лицо "Ar brezel n'en deus ket dremm ur vaouez", bet embannet e Minsk e 1985 : savet eo diwar unangomzoù maouezed diwar-benn an Eil Brezel-bed ; biskoazh ne oa bet klevet ar pezh a gontont. E 1985 ivez e teuas er-maez e Moskov Последние свидетели: сто недетских колыбельных "An testoù diwezhañ : kant luskellerez nann-bugelek" ma tanevell eñvorennoù brezel kontet gant bugale.
Inizi Maluku
Istor
Er bloavezhioù 1950, pa oa deuet Indonezia da vezañ dizalc'h diouzh an Izelvroioù e voe un emsav a c'houlenne dizalc'hiezh inizi Maluku ar Su diouzh Indonezia. Evit tec'hout diouzh an emgannoù etre an dizalc'herien hag arme Indonezia ez eas tud da repuañ d'an Izelvroioù ha niverus a-walc'h eo o diskennidi er vro-se.
Svetlana Aleksievitch
Lennegezh
E 1991 e voe embannet Цинковые мальчики "Paotred zink" e Moskov, a-zivout Brezel Afghanistan. E 1994 e voe Зачарованные смертью "Strobinellet gant ar marv", diwar-benn an emlazhioù diniver a voe a-c'houde diskar URSS. E 1997, e Moskov bepred, e teuas Чернобыльская молитва "Pedenn Tchornobyl" er-maez. Время секонд хэнд "Amzer eil dorn" a zeuas er gouloù e 2013 ; danevellañ a ra soñjoù an dud en amer goudesoviedel.
Inizi Maluku
Istor
Etre 1950 ha 1999 e oa eus an enezeg ur rannvro eus Indonezia, met e 1999 e voe rannet etre div rannvro : Maluku, en-dro da enez Ambon, ha Norzh Maluku, en-dro da enez Halmahera. Etre 1999 ha 2002 e voe, meur a wech, emgannoù kalet etre kristenien ha muzulmiz en enezeg. Abaoe e seblant an traoù bezañ siouloc'h.
Svetlana Aleksievitch
Oberennoù
Siwazh, n'eo ket bet troet Svetlana Aleksievitch c'hoazh. Setu amañ neuze he levrlennadur gallek, en urzh o embannadur orin.
Ar c'hendiviz etre ar skrivagnerez ha Michel Eltchaninoff a gavor e :
Katie Swan
Katie Swan, ganet d'ar 24 a viz Meurzh 1999 e Bristol, zo ur c'hoarierez tennis saoz.
Yaouankiz
Swan a zo bet ganet e Bistol, merc'h da Nicki ha Richard Swan. Pa oant e vakañsoù e Portugal ha pa oa-hi 7 vloaz, e voe enskrivet e kentelioù tennis. Ar c'helenner, en devoa c'hoariet evit skipailh Portugal ur wech, en devoa embannet d'ar gerent e oa donezonet ar plac'hig ha ma kendalc'hfe gant an tennis e c'hellfe dont da vezañ c'hoarierez a-vicher.
Willi Münzenberg
Willi Münzenberg, ganet d'ar 14 a viz Eost 1889, Erfurt, Alamagn, ha marvet e miz Even 1940, e Saint-Marcellin e Bro-C'hall, a oa ur politikour, stourmer hag embanner komunour alaman. Münzenberg e oa ar c'hentañ penn eus an Aozadur yaouankiz komunour etrevroadel etre 1919 ha 1920. Ur penn proganda e oa evit an URSS hag ar gomunouriezh ha Strollad Komunour Alamagn (KPD) e-kerzh Marevezh Weimar. Goude-se e oa bet heuget gant URSS Stalin hag ar spurjoù er bloavezhioù 1930.
Kondaonet gant Stalin da vezañ harzet evit treitouriezh uhel, Münzenberg en doa kuitaet ar C'hPD ha deuet e oa da vezañ penn an enep-faskourien hag enep-stalinourien alaman e Pariz betek ma vefe rediet da skampañ kuit dirak an aloubadeg nazi e 1940. Harzet e voe ha toullbac'het gant gouarnamant Daladier e Bro-C'hall. Deuet e oa a-benn da dec'hout diouzh ur c'hamp prizonidi hag adkavet e voe marv un nebeud mizioù war-lerc'h en ur c'hoad nepell diouzh kumun Saint-Marcellin.
Betek an deiz-ha-hiziv n'eo ket sklaer daoust hag en em lazhet e oa pe ha muntret e voe pe gant ar Gestapo pe gant an NKVD.
Pflugerville
Pflugerville zo ur gêr e Texas, e SUA. 46,936 a dud e oa o chom enni e 2010. Ur gêr amezek da Austin, kêr-benn ar stad, eo Pflugerville.
Pierre Kervennic
Pierre Kervennic (10 Mezheven 1922, Brest - 21 Kerzu 1991, Sant-Brieg) zo bet eskob Sant-Brieg ha Landreger, war-lerc'h François Kervéadou, eus 1976 da 1991.
Sébastien Roch (romant)
Ur romant droukrañsus, hag emvuhezel tamm-pe-damm, eo Sébastien Roch, bet skrivet gant Octave Mirbeau, skrivagner gall (1848-1917), hag embannet er gazetenn L'Écho de Paris da gentañ, hag e 1890 e ti Charpentier. Ne reas ket berzh evit doare.
Eost 2009 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
Pierre Kervennic
Ganet e oa d'an 10 Mezheven 1922 e Kerbêr-Kilbignon (e Brest bremañ), e-barzh ur familh labourerien-douar.
Sébastien Roch (romant)
Ar romant
C'hoarvezout a ra an darvoudoù e skolaj ar Jezuisted, Sant-Frañsez-Zavier, e Gwened, ma'z eo taolennet penaos e voe muntret ene ur bugel gant ur jezuist lemm e spered, an Tad de Kern, ul lorber avat, hag ur gwaller anezhañ.
Pierre Kervennic
E vuhez er relijion :
Eost 2009 e Breizh
2009 e Breizh
Leanegan
Al leanegan (Mantis religiosa) zo un amprevan a-orin eus ar Bed Kozh ha degaset e Norzhamerika e fin an XIXvet kantved. Gwelet e vez war al leur, e-touesk ar geot hag er strouezh er metoù tomm ha sec'h.
Sébastien Roch (romant)
Ar romant
Kuitaat ar skolaj a reas Mirbeau e 1863, ur miz bennak hepken a-raok fin ar bloavezh-skol, evit abegoù amsklaer : notennoù fall, doareoù disuj... Daoust ha palforset e vije bet e-unan gant e vestr-studi ? Daoust ha treuzwiskañ e vuhezad dindan stumm ur romant ne raje ken, e kreizig-kreiz ar sach-blev etre an tu gwenn hag an tu lik, kement ha divrudañ gwelloc’h ar Jezuisted, anezho, e Bro-C’hall e dibenn an, ur stroll-pouezañ, doujet e levezon, na oa ket splann nag e dech d'ar vodernouriezh nag e asant d’ur republik a oa bresk c’hoazh ?
Leanegan
Daoulagad bras zo outo war gostez o fenn. Ganto e c'hellont gwelet evel un den war-hed 20 m. Divaskell o deus met ne nijont ket pell pe buan. Stummet eo o favioù a-raok evit tapout krog er preizhoù : gouest int da astenn ha da blegañ buan-kenañ ha begennoù zo outo. Pleget e vezont pa vez al leaneganed war api evel pa vijent o pediñ, alese o anv. Debriñ a reont amprevaned all. Tapet e vez ar preizh etre an eskern morzhed hag ar gwerzhidoù-gar ha debret ez vev. Debriñ a reont kalz lammerezed pe kilheien-raden ha c'hwiled-du. Tapout a reont araknid ivez ha kelien, balafenned, blotviled, senked ha buzhug. Betek evned bihan, eskell-kroc'hen ha leaneganed all bihanoc'h evite a c'hellont debriñ.
Pierre Kervennic
Pierre Kervennic a oa aet da Anaon e Sant-Brieg d'an 21 Kerzu 1991.
Leanegan
Disheñvel eo ar pared diouzh ar parezed dre o ment dreist-holl : etre 40 ha 60 mm evit ar pared pa c'hell ar parezed tizhout 75 mm.
Cheñch a ra kalz liv M. religiosa. Mont a ra eus al liv melen, betek al liv gell, glas, ha du memes a-wezhioù. Kalz martezeadennoù ha studioù zo bet diwar-benn an dra-se abaoe 100 vloaz. Daoust da se n'eus ket bet kavet displegadenn asur ebet a-zivout abeg, gonid pe orin o liv pe ar c'hemmoù liv.
Sébastien Roch (romant)
Ar romant
En danevell profedus-mañ e spurmanter emsavadenn un danvez-anarkour ouzh ur gevredigezh troet da lazhañ an hiniennoù, ouzh ar familh hag ar skol da gentañ-penn.
Croisilles (Calvados)
Croisilles a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Sébastien Roch (romant)
Ar romant
Gant kêr Wened hag he skolaj Jezuisted Sant-Frañsez-Zavier e voe Octave Mirbeau louc’het-don e spered, ha gloazet dibare marteze a-walc’h, evit brasañ gloar... al lennegezh.
Croisilles (Calvados)
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944 : eizh den nann soudard a varvas e Croisilles abalamour d’ar brezel, unan anezhe e miz Gouere, ar re all e miz Eost ; unan anezhe a voe lazhet gant ur vinenn, unan all a voe mitrailhet d’ar 14 a viz Eost e-pad emgannoù an dieubidigezh.
Melestradurezh
thumb|left|An ti-kêr
Leanegan
Gouennañ a reont etre miz Eost ha miz Here. Pa vezont oc'h en em barañ e c'hoarvez alies d'ar barez plaouiañ he c'hompagnun en ur gregiñ gant e benn. Evel-se e c'hell ar paradur kenderc'hel p'emañ ar gwagrennoù a ren war organoù reizhel ar par e penn e gof.
E miz Gwengolo, e miz Here pe e miz Du e tozv ar parezed etre 200 ha 300 vi war ur barr, ur maen pe ur voger. Pa zozvont e vez taolet gant ar parezed un danvez arwenn damheñvel ouzh ar poliuretan asambles gant an ûioù. Organoù ispisial e penn o c'hof a servij dezhe da veskañ an danvez-mañ evel pa vijent o vasañ ûioù. Evel-se e vez krouet ur glozenn spoumek hag a galeta buan a-walc'h. Ar c'hlozennoù arwenn pe arc'hell-se a chom stag ouzh ar plant hag an ûioù a dremen ar goañv enne. Al larvennoù hag a diglor e penn kentañ an nevez-amzer pe en hañv zo heñvel a-walc'h ouzh an imagoed dre o stumm hag o reoliadur emvagañ. Muzañ a reont etre 3 ha 12 gwech. Goude ar c'hwec'hved e krogont da gaout divaskell.
Aulla
Aulla zo ur gumun en Italia e proviñs Massa-Carrara er rannvro istorel Lunigiana, e Toskana hiziv. 11 000 a dud zo o chom enni.