cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Charlez IV, dug Alençon
Charlez IV, dug Alençon (1489 - 1525 e Lyon), a oa un den a ouenn uhel, priñs eus an Tiegezh Valois, dimezet da Marc'harid Bro-C'hall (1492-1549), c'hoar henañ ar roue gall Frañsez Iañ. Kont Perche e oa ivez adal 1492, ha kont Armagnac, Fénezac ha Rodez adal 1497. Anvet e oa bet da c'houarnour Breizh.
E vuhez
Mab e oa da René, dug Alençon ha kont Perche, ha da Varc'harid Lorraine-Vaudémont, a voe anvet da wenvidigez.
Brezelour
Brezeliñ reas en 1507 en Italia dindan urzhioù ar roue gall Loeiz XII, ha perzh a gemeras e seziz Genoa.
E 1509 en em gannas en Agnadel, ha gant an arme c'hall e kemeras kêrioù Bergamo, Caravaggio, Borromeo ha Cremona.
E 1510 e voe anvet gouarnour Breizh. E 1515 e teuas e vreur-kaer da vout roue, ha setu-eñ adarre o vrezeliñ en Italia. En emgann Marignano edo e 1515, hag e 1521 e tifennas Champagn dirak arme Carlos Iañ Spagn.
D'ar 24 a viz C'hwevrer 1525 en em gannas en Pavia, hag eñ an hini a en em gavas e penn an arme c'hall goude tapet ar roue gant e enebourien. Kas a reas an arme en-dro da Vro-C'hall goude ar faezhadenn. Yac'h ha dibistig e oa, ha tamallet e voe dezhañ bezañ laosket ar roue en emgann.
E varv
Gant ar glac'har hag ar vezh, a-hervez, e klañvas hag e varvas. Bugel ebet n'en doa. Mont a reas e vadoù gant e intañvez, diwar-goust e c'hoar Françoise d'Alençon.
Addimeziñ a reas an intañvez da Herri II Navarra.
Sandrine Bonnaire
Sandrine Bonnaire, bet ganet e Gannat (Allier, Bro-C'hall) d'an 31 a viz Mae 1967, a zo un aktourez c'hall. Skrivañ a ra senarioioù hag aozañ filmoù ivez.
Hapalemur meridionalis
Hapalemur meridionalis, a zo ur spesad primated eus kerentiad al Lemuridae.
Annez
Brosezat eo en un dachenn e gevred Madagaskar, nepell eus Tôlanaro.
Ganga masklet
Ar ganga masklet a zo un evn, Pterocles personatus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Brosezat eo al labous e douaroù izel kras Madagaskar.
Aviel Jakez
Aviel Jakez, pe Ragaviel Jakez, a vez lavaret eus ur skrid a vije bet savet gant an abostol Jakez. An anv gwirion avat eo Ginivelezh Mari, Diskuliadur Jakez ha krediñ a reer eo bet savet war-dro ar bloaz 145.
Al levr
Komz a reer eus Ragaviel diwar an anv protoévangile, krouet gant ar Gall Guillaume Postel (1510-1581) hag a droas ar skrid gregach e latin, abalamour ma tenn da c'hoarvoudoù a-raok ar re kontet er Pevar Aviel.
Meur a zoare zo d'ar skrid, rak darn zo e gregach, e siriak, armenianeg, jeorjeg, slavek kozh.
An doare koshañ a zo eus an IIvet kantved, savet e vije bet en Egipt pe e Palestina. Kompren a c'haller eo bet savet pe adwelet gant ur pagan diouiziek eus ar gizioù yuzev, ha troet gant ar gnostegezh.
Un doare daskemmet zo anavezet evel Aviel ar Pseudo-Mazhev.
Danvez
Kaoz zo el levr eus darvoudoù a-raok amzer ar Pevar Aviel eta, hag eus bugaleaj Jezuz dindan evezh Jakez: pe Jakez, mab Zebede, lesanvet Jakez ar C'hoshañ, unan eus an ebestel, pe aliesoc'h Jakez, mab Alfe, lesanvet Jakez ar Yaouankañ, kenderv da Jezuz, unan all eus an ebestel.
Ma kreder eo bet skrivet war-dro ar bloaz 145 n'hall ket bezañ bet savet gant hini ebet anezho.
N'eus nemet er skrid-se e vez graet anv eus tud Mari, Santez Anna ha Sant Joachim. Brudet e voe o anvioù gant al Légende Dorée, savet gant Jacques de Voragine. Hennezh a lavare e oa bet gouestlet Mari d'an Aotrou Doue gant he mamm, e oa bet dibabet Jozeb, hag eñ kozh hag intañv ha tad da veur a vab, da ziwall ar plac'h yaouank. Kontañ a ra e oa-hi dougerez hep bezañ kollet he gwerc'hded hag e c'hanas Jezuz. Krediñ a reer e klaske an oberour-se dizarbenn an tamalloù a veze graet en e amzer a-enep ar feiz kristen, pa veze lavaret e oa Jezuz mab da Jozeb ha Mari. Pouezañ a ra war Gwerc'hded Mari a-viskoazh a vije bet gwiriet gant an amiegez ha gant Salomé goude ganidigezh Jezuz.
Hemañ eo ar skrid koshañ a ra meneg eus gwerc'hded Mari betek goude ganedigezh Jezuz.
BogZH Celtic Cats
BogZH Celtic Cats zo ur strollad rock keltiek, bet savet e 2014 e Naoned.
Videoioù
Kavout a reer videoioù eus ar strollad war Youtube:
Kazh al lagenn
(Maxi 6 titl) bloavezh 2017
Kib vell-droad ar bed 1974
Kib vell-droad ar bed 1974 a zo ur gevezadeg-sport hag a oa bet dalc'het, evit an dekvet gwech, en Alamagn eus an 13 a viz Mezheven d'ar 7 a viz Gouere 1974.
Ar c'hwec'hvet gwech e oa da Gib ar bed bezañ aozet en Europa da-heul an dalc'h kent e Suamerika (Mec'hiko) e 1970.
Alc'hwez
En taolennoù a-is :
Villaescusa
Villaescusa zo anv meur a gumun e Spagn.
Ranngumunioù
Un toullad ranngumunioù zo ivez ouzhpenn.
NGC 1553
NGC 1553 zo ur c'halaksienn ferennheñvel a zo war-dro 78,9 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg an Aouredenn.
Villaescusa (Kantabria)
Villaescusa zo ur gumun eus Kantabria e Spagn.
Anievas
Anievas zo ur gumun eus Kantabria e Spagn.
Boophis
Boophis a zo ur genad gleskered eus kerentiad ar Mantellidae. Emañ an holl spesadoù anezhañ brosezat e Mayotte ha Madagaskar.
Virginio Orsini
Virginio Orsini (1572 – Roma, 1615) a voe eil dug Bracciano.
Mab e oa da Paolo Giordano Iañ Orsini, ha d'e bried Isabella de' Medici, a voe krouget gant he gwaz.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas da Flavia Peretti Damasceni, nizez d'ar pab Sist V ha dimezioù kenkoulz a reas e vugale:
Richard Gwyn (merzher)
Sant Richard Gwyn (ganet e-tro 1537 hag aet d'an Anaon d'ar 15 a viz Here 1584) a oa ur skolaer kembreat. Brudet eo ivez dre e anv saoznekaet, Richard White. Kondaonet e oa bet da vezañ hanged, drawn and quartered, da lavaret eo krouget, charreet ha didroc'het e gorf, pa oa rebechet dezhañ bezañ treitour d'ar rouantelezh e 1584. Lakaet e voe da sant gant ar pab Paol VI e 1970 e-touez pevar merzher eus Bro-Saoz ha Kembre. Lidet e vez d'ar 17 a viz Here.
Yaouankiz
Ne ouzer ket kalz a dra war buhez Richard Gwyn a-raok ma voe heskinet gant ar rouantelezh saoz. Ganet e voe e-tro 1537 e Montgomeryshire, e Kembre. D'an oad a 20 vloaz e oa enskrivet e Skol-veur Oxford, ne voe ket echuet gantañ e studioù eno. Goude-se e adkaver anezhañ e Skol-veur Cambridge. Bevañ a rae diwar an aluzen roet dezhñ gant St John's College hag e vestr, an doktor George Bullock, a oa katolik.
E penn kentañ ren Elizabeth Iañ e 1558, Bullock a voe rediet da zilezañ e garg. Echu e oa gant studioù Gwyn e Bro-Saoz goude daou vloaz nemetken. Mont a ra neuze da Skol-veur Douai.
Distro da Gembre
Gwyn a zo distroet da Gembre evel kelenner e korn-bro Wrexham. Kenderc'hel a ra e studioù drezhañ e-unan. Dimeziñ a ra gant ur vaouez anvet Catherine; c'hwec'h bugel o deus bet. Tri anezho a chomas bev nemetken. Merzhet e vez gant Eskob Chester e oa chomet feal Gwyn d'ar feiz kozh. Bountañ a ra warnañ evit treiñ anezhañ d'ar feiz anglikan. Adkavet ez eus bet un testenni eus ar mare-se:
An tec'had
Gwyn a oa rediet da gemm lies e lojeiz hag e lec'h skoliata evit chom hep bezañ toullbac'het. E 1579 e voe harzet gant vikel Wrexham, ur c'hatolik troet d'ar feiz nevezm. Tec'hout a ra hag e-pad ur bloaz hanter a-raok bezañ harzet ur wech c'hoazh. Lakaet e vez en toull-bac'h e-pad pevar bloaz o vezañ kemmet toull-bac'h alies.
Ar prosez
Kondaonet eo d'ar gwashañ doare da vezañ lakaet d'ar marv e 1584, da vezañ hanged, drawn and quartered, ar pezh a voe graet er Beast Market e Wrexham d'ar 15 a viz Here 1584.
Myrmeciza longipes
Myrmeciza longipes a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.
Richard Gwyn (merzher)
Ar prosez
Gerioù diwezhañ Gwyn a oa bet e kembraeg, p'en doa disklêriet : "Iesu, trugarha wrthyf" ("Jezuz, ho pezit truez ouzhin").
Myrmeciza longipes
Anvet e voe Drymophila longipes (kentanv) da gentañ-penn (e 1825) gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855). Ar spesad nemetañ er genad Myrmeciza an hini eo.
Boued
N'eus ket bet embannet kalz tra war an danvez ; gouzout a reer, koulskoude, e vev diwar amprevaned a bep seurt ha kevnid moarvat ivez.
Lewys Glyn Cothi
Lewys Glyn Cothi (war-dro 1420 - 1490), anavezet ivez evel Llywelyn y Glyn, a oa ur barzh kembraek a bouez. Bez ez eo unan eus rummad Barzhed an Uhelidi (Beirdd yr Uchelwyr) pe Cywyddwyr'' (tud ar g-cywydd), ar varzhed bale-bro a vicher eus ar marevezh etre 1284 (Statute of Rhuddlan) ha 1600.
E vuhez
Krediñ a reer e oa ganet war-dro 1420 en atant Pwllcynbyd, e-kichen kêriaden distro Rhydycymerau, e parrez Llanybydder, e mervent Kembre. E anv-barzh en deus kemeret diwar anv ur c'hoad nepell, Glyn Cothi, e saonenn ar stêr Cothi.
Hervez ur vrud savet en XIXvet kantved e vije bet savet ha maget en un ti (ha n'eus ket anezhañ ken) e Cwm Cothi, hag aoa anvet with the unfortunate name of Pwlltinbyd ("poull revrar bed "). E anv-badez e oa Llewelyn, met "Lewys" eo an anv implijet gantañ en e werzennoù, ha hennez eo an anv brudetañ hiziv. Hervez unan eus e zornskridoù e c'haller krediñ e voe desket e Prioldi Caerfyrddin, met eus e vugaleaj n'ouzer mann ebet all.
E-pad Brezel an Div Rozenn e oa a-du gant Kostezenn Lancaster. Gant-se e voe forbannet goude Emgann Mortimer's Cross. War a greder e voe test eus an emgann e kompagnunezh Owen ap Gruffudd ap Nicolas, ur mab d'un aotrou eus Sir Gaerfyrddin, ha goude an emgann e kavas Owen ha Lewys repu en Eryri.
A-du e oa Lewys gant Jasper Tudor, Kont Pembroke, ha diwezhatoc'h gant Henry Tudor. Petra bennak m'en doa savet kalz eus e varzhonegoù da dud eus kostezenn Lancaster en doa savet meulganoù ivez da dud eus kostezenn York pa en doa kavet tro, evel an tiegezh Vaughan eus Hergest, en Herefordshire, ar re a vez meneget alies.
Torrelavega
Torrelavega zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
La Flèche
La Flèche zo ur gumun en departamant Sarthe hag er rannvro Broioù al Liger, e kornôg Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant La Flèche eo.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Fléchois anezho e galleg.
Brudet eo ar gêr gant ar Prytanée militaire, ul lise an arme savet eno e 1808, ha gant he zoo, savet e 1946.
Abdallah Iañ Jordania
Abdallah Iañ ben Hussein (عبد الله الأول بن الحسين Abd Allāh ala'oul ben al-Hussein), roue Jordania, bet ganet e Miz C'hwevrer 1882 e Mekka, Hedjaz, Impalaeriezh otoman ha marvet d'an e Jerusalem, a oa eil mab Hussein ben Ali, cherif hag emir Mekka.
Studioù a reas e Kergustentin hag en Hedjaz. Kannad Mekka e voe en Impalaeriezh adalek 1911 betek 1914 ; a-du gant Kevredidi ar Brezel-bed kentañ e savas, pa chomas an Impalaeriezh a-du gant Alamagn.
Etre 1916 ha 1918, gant skoazell ar C'hembread Lawrence Arabia, e voe e penn Emsavadeg Meur an Arabed a-enep an Impalaeriezh.
E 1921 e voe anvet da Emir Treuzjordania betek krouidigezh Rouantelezh Hachemit Jordania e 1946, ma voe Roue betek e zrouklazh e 1951.
Ur perzh pouezus-kenañ a c'hoarias Abdallah ben Hussein e politikerezh hag Istor ar Reter Nesañ en hanterenn gentañ an.
Yaouankiz politikel
A-raok e dregontvet deiz-ha-bloaz e oa Abdallah ben Hussein ur politikour ampart, pa zeuas a-benn da gendrec'hiñ e dad d'emstrivañ da Cherif Mekka – ar pezh a voe graet, gant harp ar Rouantelezh-Unanet, a voe gounezet a-drugarez da Abdallah. E 1911 e voe dilennet Abdallah e-unan da gannad Mekka e Parlamant an Impalaeriezh otoman, ma voe hanterour etre e dad ha gouarnamant an Impalaeriezh.
E 1914, pa zivizas mont a-du gant Kevredidi ar Brezel-bed kentañ, en enep d'an Impalaeriezh, ez eas dre guzh da Gaero da gejañ ouzh Maodiern ar Brezel e gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet, Lord Kitchener, evit gounit e skoazell da raktres Hussein ben Ali : sevel ur Stad arab er Reter Nesañ.
A-hed ar Brezel-bed kentañ e chomas Abdallah ben Hussein e darempred gant gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet, hag e 1915 e vroudas e dad da eskemm lizheroù gant Sir Henry McMahon, a oa uhelgomiser en Egipt, diwar-benn dizalc'hiezh an Arabed diouzh an Durked.
Da heul an eskemm lizheroù-se e c'hoarvezas Emsavadeg Veur an Arabed e 1916-1918, ma voe Abdallah ben Hussein e penn lu arab ar Reter, war-dro 5 000 soudard ennañ.
D'an e tagas ur gwarnizon otoman e Ta'if, nepell diouzh Mekka. Petra bennak ma ne oa nemet 3 000 soudard turk er gwarnizon ne c'hallas ket an Arabed e gemer, dre ziouer a armoù e-tal kanolierezh an Durked ; seziz a voe lakaet war ar gwarnizon neuze, betek ma teufe ul luad egiptat e miz Gouhere gant kanolierezh ivez, ha d'an en em zaskoras an Durked.
Goude an trec'h-se ez eas Abdallah ben Hussein gant 4 000 soudard da Vedina, a oa sezizet ivez. E deroù 1917 e tagas un dezougadeg otoman en dezerzh hag e preizhas an holl bezhioù moneiz aour a oa da c'houbrenañ ar Vedouined evit ma chomfent feal d'ar sultan otoman.
E miz Eost 1917 e labouras gant ar c'habiten gall (aljerian ) Mohammed Ould Ali Raho evit tarvañ an hent-houarn Hedjaz.
Emirelezh Treuzjordania
D'ar Gwener e voe taget Rouantelezh Siria gant ar C'hallaoued en ode Maisaloun, nepell diouzh ar gêr-benn Damask hag ar vevenn gant Liban. Da heul an trec'h e voe kemeret Damask ganto hag eztiriet ar roue Faisal, a oa breur da Abdallah ben Hussein. Hennezh a guitaas an Hedjaz gant e luad da vont da Amman, m'en em stalias da c'hortoz dieubiñ Damask.
Keloù eus raktres Abdallah ben Hussein a erruas er Rouantelezh-Unanet ; Winston Churchill, a oa o tistreiñ da Londrez goude Kuzuliadeg Kaero, a gejas ouzh Abdallah ben Hussein e Jerusalem d'an ; dont a reas a-benn d'e gendrechiñ : kreñvoc'h eget hini an Arabed e oa al lu gall, ha ne felle ket d'ar Rouantelezh-Unanet bezañ broc'het ouzh Bro-C'hall. Plegañ a reas Abdallah ben Hussein, hag en eskemm e voe krouet Emirelezh Treuzjordania.
D'an e voe anvet da Roue Iraq gant Parlamant Iraq, ar pezh a nac'has ; e vreur Faisal; a oa o paouez bezañ faezhet e Siria, a asantas pignat war an tron.
Kerkent hag anvet da emir Treuzjordania d'an e krogas Abdallah ben Hussein da aozañ ar Stad, a voe roet dezhi an dizalc'hiez velestradurel d'ar.
D'an e sinas an emir ur feur-emglev diwezhañ gant an R.-U. a lakae ar Stad treuzjordanian da vezañ dizalc'h. Daou viz diwezhatoc'h, d'ar e voe lakaet Abdallah ben Hussein da roue gant ar parlamant ha kemmet anv ar Stad (« Emirelezh Treuzjordania ») e « Rouantelezh Jordania ».
Politikerezh
A-hed e vuhez, ha dreist-holl a-c'houde Emsavadeg Veur an Arabed ha diskar an Impalaeriezh otoman, e youlas Abdallah ben Hussein sevel ur Stad hollarab er Reter Nesañ, a anve « سوريّة الكبرى Souriya al-Kebir "Siria Veur" », a vije enni Iraq, Jordania, Liban, Palestina ha Siria hag a vije renet gant an diernac'h hachemit e Damask.
En abeg d'ar c'hraf diwezhañ e savas disfiziañs e meur a Stad arab, e soñje dezho e oa Abdallah ben Hussein o klask lemel o dizalc'hiezh diganto peogwir e oa a-dra gant o enebourien ; disfiz a savas ivez en Abdallah ben Hussein diouzh pennoù ar Stadoù arab all, ,. E 1937 e savas Abdallah ben Hussein a-du gant alioù Kengor Peel, a ginnige ma vije krouet ur Stad yuzev en 20% eus tiriad Palestina, ar peurrest o vont gant Treuzjordania. Pa 'z asantas ar Yuzevien, petra bennak ma kave dezho e oa gwall vihan an dachenn, ez enebas Arabed Palestina hag ar Stadoù tro-war-dro. Kazeg a reas ar c'hengor eta. Dek bloavezh diwezhatoc'h, e 1947, e voe Addallah ben Hussein ar rener arab nemetañ a savas a-du gant disentez Aozadur ar Broadoù Unanet da rannañ Palestina etre ur Stad yuzev hag unan arab, goude emvodoù kuzh gant Golda Meir (a voe Pennmaodiernez Stad Israel eus 1969 betek 1974) ma ,
D'ar, Abdallah ben Hussein, a glaske bezañ mestr war an darn vrasañ eus Palestina, a gasas soudarded al Legion Arab da dagañ trevadennoù israelat Gush Etzion, etre Jerusalem hag Al-Khalil (a zo Hevron en hebraeg) ; sizhun diwezhatoc'h, d'an 11 a viz Mae, e kejas ouzh Golda Meir adarre hag e klaskas hec'h asant d'ur broviñs yuzev er Stad hollarab a oa-eñ e-sell da staliañ, gant dilennidi yuzev er Parlamant, ar pezh a virje ouzh tarzhadenn ur brezel etre ar Yuzevien hag an Arabed er Reter Nesañ. Golda Meir a zegasas d'e soñj ar pezh a oa bet kendivizet en emvod an gant Aozadur ar Broadoù Unanet : rannañ Palestina etre ur Stad yuzev hag unan arab.
Koulz ar Yuzevien ha Palestiniz a voe nec'het o welet e vije brezel ; Abdallah ben Hussein a zisklêrias e kavje gwelloc'h ur Stad yuzev amezek da Dreuzjordania eget ur Stad arab palestinat dindan beli pennadurezhioù an islam.
Peogwir e oa mat a-walc'h an darempredoù etre roue Jordania, ar Stadoù kornôgel hag ar pennadurezhioù yuzev e voe dispriziet Abdallah ben Hussein gant ar pennoù arab all ; en abeg da gement-se, hag ivez peogwir e felle dezhañ astenn e diriad ha kemer Jeruzalem e savas Abdallah ben Hussein a-du gant un dagadenn hollarab a-enep Stad Israel, a voe krouet d'ar. En em lakaat da bennkomandour an nerzhioù arab a reas, hag anvet er galloud-se.
Aloubet e voe Glann Gornôgel ar stêr Jordan ha Reter Jerusalem, ha lakaet o annezidi da geodedourien Jordania.
E 1949 e voe Abdallah ben Hussein o kemer perzh en emvodoù kuzh gant pennadurezhioù Israel a-benn degas ar peoc'h. Pa zeuas ar c'heloù d'ar Stadoù arab all ez asantas Abdallah ben Hussein paouez gant ar marc'hataerezh-se, gant ma asantfe ar Stadoù arab all ma vefe ar C'hlann Gornôgel e Routantelezh Hachemit Jordania.
An drouklazhadenn
En Amman d'ar e voe drouklazhet Riad Bei al-Solh, unan eus ez-pennmaodierned Liban, rak brud a rede eus emglevioù kuzh etre Liban ha Jordania a-benn sinañ ar peoc'h gant Israel.
Pa oa e moskeenn Al-Aqsa e Jerusalem da geñver an obidoù – ha kent un emvod gant pennadurezhioù Israel – e voe drouklazhet Abdallah ben Hussein gant ur Palestinian. Unan eus ar boledoù a dizhas e vab-bihan Hussein, a voe saveteet a-drugarez d'ur vedalenn a oa bet lakaet war e vruched diwar c'houlenn e dad-kozh.
A-c'houde an enklask e voe gouezet en devoa an drouklazher, ur paotr yaouank, graet e daol diwar urzh ar c'horonal Abdallah al-Tell, a oa bet gouarnour milourel Jerusalem. Kastiz ar marv a voe lakaet dezhañ ha d'e dri genwaller ; d'ar 6 a viz Gwengolo e voe krouget e genwallerien.
Talal Iañ Jordania
Talal ben Abdallah (arabeg : طلال بن عبد الله Talal ben Abd Allah), bet ganet d'ar e Mekka, Impalaeriezh otoman ha marvet d'ar  en Istanbul, Turkia, a oa mab henañ Abdallah Iañ Jordania hag he wreg kentañ Mousbah bint Nasser.
Roue Jordania e voe d'e dro goude drouklazhadenn e dad d'an e Jerusalem.
En abeg da gudennoù yec'hed, a voe deznaouet evel skinofreniezh, e voe rediet da zilezel an tron d'an.
E vab Hussein, 17 vloaz, a voe roue Jordania neuze.
Buhez
E ti e dud e voe skoliataet Talal ben Abdallah kent mont d'ar Rouantelezh-Unanet da heuliañ ur stummadur milourel e Royal Military College Sandhurst, Berkshire.
E 1929 e voe diplomet, ha mont a reas da isletanant e rejimant marc'hegerezh al Legion Arab, a oa stag ouzh ur rejimant breizhveurat e Jerusalem hag ouzh ar Royal Artillery ("Kanolierezh Roueel") e Baghdad.
Un ofiser 43 bloaz e oa Talal ben Abdallah pa voe lazhet e dad e moskeenn Al-Aqsa Jerusalem ; gant e dad-kozh e oa Hussein, 15 vloaz ha mab Talal, a voe saveteet dre berzh ur vedalenn a oa war e vruched, ma tazlammas ur boled bet tennet gant an drouklazher – ur Palestinian yaouank, gougemennet gant ur c'havailhad ne felle dezhañ e vije peoc'h etre Jordania hag Israel.
Petra bennak ma voe berr e ren e tegasas Talal Iañ Jordania araokadennoù bras er rouantelezh : ur vonreizh nevez a voe kaougantet d'ar, a lakae ar gouarnamant en e bezh da vezañ atebek a-stroll dirak Parlamant ar rouantelezh, pep ezel anezhañ o vezañ atebek en un doare hiniennel ivez.
A-hed e ren e klaskas Talal Iañ Jordania habaskaat an darempredoù etre Jordania hag ar Stadoù arab amezek – Arabia Saoudat hag Egipt pergen, a oa bet brouzet ouzh e dad Abdallah Iañ Jordania en abeg d'e strivoù da gavout peoc'h gant Israel.
En Istanbul e varvas Talal Iañ Jordania d'an oad a 63 bloaz, ha beziet e voe e Mozoleon Roueel Amman.
Gwaregata
Ar  gwaregata zo ur sport kozh, deuet diwar implij ar wareg, ur benveg a dalveze da chaseal ha d'ober brezel, adalek ar ragistor betek ar Grennamzer en Europa.
Ar gwaregata zo ur sport kozh, anavezet evit bezañ resis. Ar menoz zo da blasiñ e kreiz ar sibl ur bir, get ur wareg. Ur sport Olimpek eo abaoe 1972, met ar sport-mañ a zo bet gwelet ouzhpenn ur wech en amzer dremenet (1900, 1904, 1908, 1920). E-pad hemañ, merc'hed ha paotred zo dispartiet. Met tennoù mesket a zo er-maez. Disheñvel eo tennañ er-maez, e-skoaz e-barzh ur sal. E-barzh ur sal, ar sibl zo e 18m, den-mañ-den a beb eil ur wech an amzer ha 3 bir hepken zo da dennañ. Er-maez, ar gehent a cheñch e-keñver ar waregerien (40m, 60m, 70m...) ha 6 bir zo sachet.
Anat, reoliadurioù a zo da heuliañ evit chom hep gloazañ un den. N'eus ket droed da vont da glask biroù a-raok ar galv. Difennet a-grenn mont d'al lec'h ma tremen ar biroù. A-raok ur genstrivadeg a grog, an tredeog a wiri dafar ar waregerien: biroù, bizer, gwarezadur evit ar biz... evit mirout an truch. E-pad hemañ, arabat eo touchal biroù a-raok ma vefe ar poentoù merket. Gwaregerien a c'hell tennañ war sibloù disheñvel. Sibloù "trispots" (3 sibl a-blom) e-pad ur genstrivadeg e-barzh ha sibl klasel er-maez. Ar ment a cheñch ivez. Er-maez, se zo ardamezioù 80, hag en diabarzh se zo 60 pe 40.
Istor
An doueez Artemis, Diana ar Romaned, a oa brudet evel chaseourez ha gwaregerez. Ne zisplije ket d'an doueed tennañ war an dud: gant Artemis hag Apollon e voe lazhet bugale Niobe.
Ar Barted a oa gwaregerien ampart en Henamzer.
Brudet eo gwaregerien Kembre en emgann Crécy.
Macaca nigra
Bez' emañ e-touez ar seizh spesad makaked brosezat en enezenn Sulawesi.
Annez
Ne vev al loen nemet e biz enez Sulawesi (Indonezia) hag en enezennoù bihanoc'h tro-war-dro.
Degaset e voe en enez Bacan (Inizi Maluku).
Ganga pederroudenn
Ar ganga pederroudenn a zo un evn, Pterocles quadricinctus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous e savanennoù ha dreinegi Afrika issahara.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar gangaed en urzhiad Columbiformes pe Pteroclidiformes.
Balleroy-sur-Drôme
Balleroy-sur-Drôme a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Blitzkrieg (heuliad c'hoari video)
Blitzkrieg a zo ur c'hoari video strategiezh diazezet war darvoudoù an Eil Brezel-bed. Anv ar c'hoari a zo bet awenet gant anv ar strategiezh brezel Blitzkrieg.
Balleroy-sur-Drôme
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Balleroy ha Vaubadon.
Blitzkrieg (heuliad c'hoari video)
Dre hanterenn ar c'hoari e c'haller evel c'hoarier dont da vezañ un ofiser penn e-pad emgannioù brudet an Eil Brezel-bed war tachennoù-brezel Europa hag Afrika an norzh. E toare an heuliad c'hoarioù Sudden Strike, Blitzkrieg a vez dedennet muioc'h gant an emgannioù e-serr ar sell sevel bazennoù.
An heuliad c'hoarioù Blitzkrieg a implij ar sistem enep kopiañ StarForce. Blitzkrieg Anthology ne implij ket ar sistem-se.
Aergelc'h
Pep unvezh eus un nasion a gomz e yezh orin evit bezañ gwiroc'h.
Strategiezh bras-niver
N'eus ket ur sell teknikel war an danvezioù diazez, nemet ar mirlec'hioù a c'hell bezañ prizoniet pa vezont kavet war an dachenn emgann. A-vras e vez kavet an tu da zistruj pep tra war ar gartenn, memes ar savadurioù pe ar pontoù. Ar c'hoadeier a c'hell bezañ riset dre ar c'harbedoù pe c'hoazh ar ganolierezh.
Implij ar ganolierezh hag an tankoù a zo hollbouezus evit trec'hiñ an enebourien. Ar soudarded mailh-tennerien a vez kaset evit ensellañ an tachennoù dindan krabannoù an enebourien, ar re-se a vlein ar ganolierezh en e dennoù. Gellout a reont ivez lazhañ bourzhiadoù ar c'hanolioù enebour.
Gant ar c'hoari e vez un embanner kartennoù evit sikour ar c'hoarierien da sevel kartennoù hag unvezhioù nevez.
Capriva del Friuli
Capriva del Friuli a zo ur gumun eus Italia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia a-raok 2018.
Erckmann-Chatrian
thumb|right|[[Émile Erckmann hag Alexandre Chatrian war-dro 1875]]
Hapalemur occidentalis
Hapalemur occidentalis a zo ur spesad primated eus kerentiad al Lemuridae.
Erckmann-Chatrian
Erckmann-Chatrian a zo anv-pluenn ar c'houblad skrivagnerien c'hallek Émile Erckmann hag Alexandre Chatrian. Ganet e oant bet o-daou er Moselle ha levezonet e oa bet o skridoù gant kontadennoù eus ar C'hoad Du. Skrivet eo bet al lodenn vrasañ eus an danevelloù gant Erckmann hag al lodenn vrasañ eus ar pezhioù-c'hoari gant Chatrian. Ur mirdi hag ur skolaj-lise bras Erckmann-Chatrian a gaver e Phalsbourg ma oa bet ganet Émile Erckmann. Ur festival c'hoariva a vez eno ivez, bep bloaz e miz Even, aozet e 1980 evit ar wech kentañ war-dro oberennoù Erckmann-Chatrian.
Hapalemur occidentalis
Annez
Brosezat eo e tachennoù 'zo, e hanternoz ha biz Madagaskar.
Arenas de Iguña
Arenas de Iguña zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Martine Sarcey
Martine Sarcey, bet ganet Martine Rouchaud e Pariz XVI d'an 28 a viz Gwengolo 1928 hag aet da Anaon e Pariz XI d'an 11 a viz Mezheven 2010, a oa un aktourez c'hall.
He fezhioù-c'hoari
War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.
Llangofan
Llangofen (Llangovan e saozneg) zo ur gêriadenn vihan e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er mervent da Drefynwy, e gwalarn ar gontelezh.
Kozh a-walc'h eo an iliz a gaver eno, eus ha gouestlet eo da sant Gofan (pe Gofen).
Kroked
Kroked (pe croquet evel a skriver e meur a yezh) zo ur c'hoari a vez graet gant ur mailh hag ur voull goad, a ranker lakaat da dremen dre un arroudenn aozet en a-raok.
Grégori Derangère
Grégori Derangère, bet ganet e Montpelhièr (Hérault, Bro-C'hall) d'ar 27 a viz Meurzh 1971, a zo un aktour gall.
Kroked
Ur genstrivadeg kroked a oa bet e C'hoarioù Olimpek 1900. N'eus ket bet abaoe. Ar golf a vije deuet eus ar c'hoari kroked, a lavarer a-wechoù, met ne seblant ket gwir diouzh an dielloù istorel.
Arnuero
Arnuero zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Cormons
Cormons a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giuliahag a oa e proviñs Gorizia a-raok 2018.
Snow in Paradise
Snow in Paradise a zo ur film drama troet e Londrez gant ar filmaozer Andrew Hulme ha deuet e-maez d'ar 4 a viz Meurzh 2015. Film-hir kentañ Andrew Hulme eo.
An Danvez
Dave hag e vignon Tarig a zo o chom en East End, e-lec'h m'emañ eontr ar paotr e-touez pennoù-bras an torfedoù a-benn-kaer er c'harter.
Otus balli
Otus balli a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Strigidae.
Anvet e voe Ephialtes Balli (kentanv) da gentañ-penn (e 1873) gant ar skiantour breizhveuriat Allan Octavian Hume (1829-1912) da zougen bri d'ar skiantour iwerzhonat Valentine Ball (1843-1894).
Renée-Caroline-Victoire de Froulay
Renée-Caroline-Victoire de Froulay, anavezet ivez evel Markizez Créquy, ganet e kastell Montflaux e Saint-Denis-de-Gastines e 1704 ha marvet e Pariz e 1803, zo ur varkizez c'hall, a skrivas hec'h eñvorennoù.
Otus balli
Annez
Brosezat eo ar spesad en Inizi Andaman.
Ribamontán al Monte
Ribamontán al Monte zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Doberdò del Lago
Doberdò del Lago  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia a-raok 2018.
Cent Nouvelles nouvelles
Cent Nouvelles nouvelles zo un dastumad danevelloù gallek er, a oa bet urzhiet gant Fulup III Bourgogn, dug Bourgogn, ha dezhañ eo dediet al levr.
Etre 1456 ha 1467 e voe roet dezhañ. Hennezh eo ar c'hentañ dastumad danevelloù gallek modern, skrivet gant dorn ar memes den. Kant danevell zo, skoemp a-walc'h, anezho flemmadennoù a-enep ar maouezi hag al leaned.
NGC 1380
NGC 1380 zo ur c'halaksienn ferennheñvel a vez kavet war-dro 60 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg ar Forn.
Antonia Kohary
Maria Antonie Gabriele Koháry de Csábrág et Szitnya, ganet e Budapest e 1797, ha marvet e Vienna e 1862, a oa ur briñsez hungarat eus an tiegezh Koháry, hag unan eus brasañ perc'henned Hungaria.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas d'ar priñs alaman Ferdinand Georg August von Sachsen-Coburg-Saalfeld-Koháry‎ (1781-1851), jeneral en arme aostrian ha dug Sachsen-Coburg-Gotha. Pevar bugel o doe:
Dimezet e oa d'ar briñsez slovak Antonia Kohary (1792-1862), ha pevar bugel o doe:
Dolegna del Collio
Dolegna del Collio  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia a-raok 2018.
Forn (disheñvelout)
Ur forn a zo ur savadur evit poazhat traoù.
Savogna d'Isonzo
Savogna d'Isonzo a zo ur gumun eus Italia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia.hag a oa e proviñs Gorizia a-raok 2018.
Conte de Noël (Maupassant)
Conte de Noël zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1882.
Istor
Da gentañ e oa bet embannet e Le Gaulois ar 25 a viz Kerzu 1882.
Goude e voe adembannet en eil embannadur, kresket, an dastumad Clair de lune en 1883.
Wagga Wagga
Wagga Wagga zo ur gêr en Aostralia war lez ar stêr Murrumbidgee. Emañ e Riverina, ur rannvro e su New South Wales, 244 km er c'hornôg da Ganberra, 452 km er mervent da Sydney ha 456 km er biz da Velbourne.
Ganga Tibet
Ar ganga Tibet a zo ur spesad evned bras, Syrrhaptes tibetanus an anv skiantel anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar vroñs, geot, greun ha had.
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus Tadjikistan da gornôg-kreiz Sina, dre dTibet.
Heuliad c'hoarioù video
Un heuliad c'hoarioù video a zo un hollad c'hoarioù video krouet er memes bed pe aergelc'h ijinet pe gwirvoudel, pe o kaout ar memes doare da c'hoari anezhañ (gameplay). An heuliad a zo savet gant c'hoarioù krouet pe evel un heuilh pe evel un heuilh en a-raok d'an darvoudoù diskrivet er c'hoari kentañ.
NGC 1350
NGC 1350 a zo ur c'halaksienn droellennek a gaver war-dro 87 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar, e steredeg ar Forn.
Llan-soe
Llan-soe (saoznekaet e Llansoy). zo ur gêriadenn vihan e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er gevred da gêr Rhaglan e-kreiz ar gontelezh.
E kumuniezh hag e parrez Llan-gwm emañ Llan-soe.
Farra d'Isonzo
Farra d'Isonzo  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia a-raok 2018.
Macaca fuscata
Macaca fuscata a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.
Annez
Brosezat eo al loen e Japan.
Kouazar
Ur c'houazar (saozneg: quasi-stellar radio source "eien skinoberius peuzsteredek") a c'hoarvez eus gaz hag a dro buan-buan e-kichen un toull du lec'hiet e-kreiz ur c'halaksienn. Ar c'houazaroù eo ar c'horfoù skedusañ eus an hollved.
Fogliano Redipuglia
Fogliano Redipuglia a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia a-raok 2018.
Onenn
Onenn pe Onnenn a zo un anv-badez brezhonek roet d'ar merc'hed, savet diwar onn ha gwenn marteze. Anv ur santez vrezhon eo.
Newsweek
Kenstriver daonet ez eo d'ar gazetenn Time Magazine.
Sablé-sur-Sarthe
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Saboliens anezho e galleg.
Time Magazine
Time pe Time Magazine (a-wechoù bizskrivet TIME Magazine pe TIME) a zo unan eus pennañ kazetennoù kelaouiñ sizhuniek Stadoù Unanet Amerika. Ar gazetenn a oa bet krouet d'an 23 a viz Meurzh 1923 e New York Un embannadur european a zo, Time Europe, anvet Time Atlantic a-raok, savet e Londrez. Un embannadur aziat, Time Asia, a vez embannet e Hong Kong.
Kevezerien bennañ an Time Magazine er Stadoù Unanet eo Newsweek hag an U.S. News & World Report.
Banneville-sur-Ajon
Banneville-sur-Ajon a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Petar Genov
right|thumb|Petar Genov en Open Gwengamp e miz Meurzh 2013 Petar Genov (e bulgareg: Петър Генов) a zo bet ganet d'ar 5 a viz Ebrel 1970. Mestrc'hoarier echedoù bulgar. Mestr Etrebroadel FIDE eo abaoe 2002. 2475 edo e renk Elo e miz Mae 2013.
Banneville-sur-Ajon
Bodet e oa gant Saint-Agnan-le-Malherbe d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Malherbe-sur-Ajon.
Estat Catalá
Estat Catalá zo ur strollad politikel katalan, savet gant Francesc Macià e gouhere 1922. Koshañ strollad politikel katalounia eo, hag an trede koshañ eus ar broioù distad en europa, war-lerc'h Sinn Féin Iwerzhon ha PNV Euskal Herria.
Llan-gwm
Llan-gwm (skrivet ivez Llangwm a-wechoù) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er reter da gêr Brynbuga. Ouzhpenn kêriadenn Llan-gwm ez eus kêriadennoù all er gumuniezh : Llanfihangel Torymynydd ha Llan-soe.
E kumuniezh Llan-gwm emañ brasañ bryngaer Sir Fynwy, anvet Gaer Fawr. Gouestlet eo an iliz da Sant Jerom hag enni ez eus ur jube eus war-dro 1500.
E 2011 e oa annezet ar gumuniezh gant 440 a dud ha 23 anezho a oa kembraegerien (5,3%).
Levraoueg Vroadel Bro-C'hall
Levraoueg Vroadel Bro-C'hall (Bibliothèque nationale de France / BnF hec'h anv gallek ofisiel) zo ul levraoueg e Pariz, kêr-benn Bro-C'hall. Brasañ ha pouezusañ levraoueg ar Stad c'hall eo.
Hervez lezenn e rank an holl diez-embann er Stad c'hall kas d'ar BnF skouerennoù eus kement tra a vez embannet ganto.
E 1996 e voe digoret d'an dud al Levraoueg François-Mitterrand, a zo ur rann eus ar BnF.
Valle de Villaverde
Valle de Villaverde, pe Villaverde Turtzioz en euskareg, zo ur gumun eus Kantabria e Spagn, hag en em gav e Bizkaia.
Myrmorchilus strigilatus
Myrmorchilus strigilatus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.
Anvet e voe Myiothera strigilata (kentanv) da gentañ-penn (e 1831) gant an naturour alaman Maximilian zu Wied-Neuwied (1782-1867). Ar spesad nemetañ er genad Myrmorchilus an hini eo.
Boued
N'eus ket bet embannet kalz tra war an danvez ; gouzout a reer, koulskoude, e vev diwar amprevaned, hag artropoded all moarvat ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e takadoù 'zo eus Suamerika :
Impalaeriezh Mali
Impaleriezh Mali (Mandingeg: Nyeni pe Niani), anvet raloc'h ar Manden Kurufaba ha berraet e Manden, a oa un impalaeriezh e kornôg Afrika a badas eus 1230 betek 1670.
Beaufay
Beaufay zo ur gumun en departamant Sarthe hag er rannvro Broioù al Liger, e kornôg Bro-C'hall. Lec'hiet eo en arondisamant ar Mañs hag e kanton Bonnétable.
Impalaeriezh Mali
Darn eus an anaoudegezhioù a zo deuet betek ennomp war an impalaeriezh-se zo deuet dre an istorourien arab dreist-holl, evel Ibn Khaldun er 14vet kantved. Ar beajour marokan Ibn Battuta, er 14vet kantved, hag ar beajour marokan Leo Africanus, er 16vet kantved, o deus bet skrivet ivez a-zivout impalaeriezh Mali. Ar vammenn bennañ all eo an hengoun dre gomz Mandinka, dre istorioù ar gonterien.
Melestradurezh
Impalaeriezh Mali a oa ledet war douroù lies ha war ul lujad amzer hir pelloc'h evit forzh peseurt Stad all e Kornôg Afrika abaoe. Diazez ar badelezh-se a zo da gavout en ur velestradurezh fin ha digreizennet. Hervez ar skrivagner eus Burkina Faso Joseph Ki-Zerbo, seul belloc'h ez ae unan bennak eus Niani, seul wanoc'h e oa galloud ar mansaoù. Galloud an impalaeriezh a chome memestra, ar mansa a rae war-dro an tailhoù moneizh hag a dalc'he galloud met hep mont re bell evit chom hep kaout emsavadegoù pe c'hoantoù disrann o sevel.
Beaufay
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Belfaidiens anezho e galleg.
Macaca sinica
Macaca sinica a zo ur spesad makaked eus kerentiad ar Cercopithecidae.
Annez hag isspesadoù
Al loen emañ brosezat an tri isspesad anezhañ — Macaca sinica aurifrons, Macaca sinica opisthomelas ha Macaca sinica sinica — e Sri Lanka.
Mionectes
Mionectes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1844 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, triwec'h (18) isspesad dezhe en holl.
Gevr
Ar Gevr a zo ur stêr eus Breizh, hag a zo adstêr d'an Erzh etre Chapel-Erzh ha Naoned.
Villanueva de San Juan
Villanueva de San Juan zo ur gumun eus Spagn e proviñs Sevilla, e kumuniezh emren Andalouzia.
Maurice Noguès
Maurice Noguès, bet ganet e Roazhon d'an 31 a viz Here 1889 hag aet da Anaon e Corbigny (Nièvre, Bro-C'hall) d'ar 15 a viz Genver 1934, a oa un nijer breizhat hag en devoa kemeret perzh er Brezel-bed kentañ.
Bez' emañ e vez e bered chapel Itron-Varia Bendreo e Benac'h (Aodoù-an-Arvor), ar gumun ma oa genidik e wreg anezhi.
Villaverde del Río
Villaverde del Río zo ur gumun eus Spagn e proviñs Sevilla, e kumuniezh emren Andalouzia.
San Canzian d'Isonzo
San Canzian  d'Isonzo   a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia  betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Vernor Vinge
Vernor Steffen Vinge (ganet e Waukesha, Wisconsin, ) zo ur skrivagner skiant-faltazi stadunanat. Kent mont war e leve e kelenne ar matematikoù ha skiantoù ar stlenneg e Skol-veur San Diego (Kalifornia). Gantañ e voe brudet arlakadenn an "esparded kalvezel" (technological singularity), hag e-touez an dud kentañ e voe o teskrivañ ur siberegor (cyberspace) faltaziek, en e romant True Names (1981). Pemp gwech ez eo bet roet ar Priz Hugo dezhañ, evit A Fire Upon the Deep (1992), A Deepness in the Sky (1999), Rainbows End (2006), Fast Times at Fairmont High (2002), ha The Cookie Monster (2004).
Red-micher
E miz Mezheven 1965 e voe embannet Apartness, istor berr kentañ Vernor Vinge, 24 bloaz da neuze, er gelaouenn vreizhveuriat New Worlds e Londrez. E eil istor berr, Bookworm, Run! a voe embannet e miz Meurzh 1966 er gelaouenn stadunanat Analog Science Fiction, hag a gont istor un den a zo gwellaet e empenn dre e gevreañ war-eeun ouzh urzhiaterioù. Meur a gelaouenn SF a embannas e skridoù er bloavezhioù 1960 ha 70.
E 1969 ez astennas unan eus e istorioù berr, Grimm's Story (1968), betek skrivañ e romant kentañ, Grimm's World. Seizh vloaz diwezhatoc'h, e 1976, e voe embannet e eil romant, The Witling.
Brudet e voe Vernor Vinge adalek 1981 gant e romant berr True Names, ma kaver arlakadenn ar siberegor ; diwar an arlakadenn-se e teuas al luskad cyberpunk kaset gant William Gibson, Neal Stephenson ha skrivagnerien all. En e zaou romant The Peace War (1984) ha Marooned in Realtime (1986) e skrivas V. Vinge diwar-benn levezon vras an deknologiezh war frankiz hiniennel an dud.
Er bloaz 2000 ez eas Vernor Vinge war e leve evit bezañ ur skrivagner a-vicher.
Villanueva del Ariscal
Villanueva del Ariscal zo ur gumun eus Spagn e proviñs Sevilla, e kumuniezh emren Andalouzia.
Llangedwyn
Llangedwyn zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh eus Kembre, e biz Powys. Emañ war lez ar stêr Tanad, er biz da Llanfyllin hag er mervent da Groesoswallt, tost da harzoù Bro-Saoz.
Adsavet e voe an iliz, gouestlet da Sant Cedwyn, e 1870. E-kichen aradennad-venezioù Y Berwyn emañ Llangedwyn hag e-kichen lamm-dour Pistyll Rhaeadr ivez. Dismantroù kreñvlec'h Llwyn Bryn-Dinas zo en tolead ivez.
Betek 1996 e oa ar gumuniezh e kontelezh Clwyd. Ouzhpenn kêriadenn Llangedwyn he-unan, emañ pennkêr Sycharth er gumuniezh, al lec'h ma voe ganet Owain Glyndŵr.
E 2011 e oa 402 a dud o chom e kumuniezh Llanbryn-mair ha 84 anezho a oa kembraegerien (21,8%).
Reșița
Reșița (distaget e roumaneg ; Reschitz en alamaneg ; Resicabánya en hungareg) zo ur gêr eus kornôg Roumania, er mervent da d-Timișoara, ha kêr-benn distrig Caraș-Severin, e rannvro Banat. E 2011 e oa annezet gant 73,282 a dud.
San Pier d'Isonzo
San Pier d'Isonzo   a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia  betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Cercopithecus mitis
Annez hag isspesadoù
Al loen a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
Beannchar (An Dún)
300px|thumb|Porzh Beannchar Beannchar pe Beannchor (en iwerzhoneg), pe Bangor e saozneg, zo ur gêr vras e kontelezh An Dún, e Hanternoz Iwerzhon.
Titus Labienus
Daoust ma voe unan eus letananted Julius Caesar e Galia, meneget meur a wech e De Bello Gallico, e savas Labienus a-enep Caesar e-pad Eil Brezel Diabarzh ar Republik Roman hag a-du gant Gnaeus Pompeius Magnus. Goude emgann Thapsus e tec'has Labienus da Hispania gant bugale Pompeius, ha lazhet e voe e -45 en emgann Munda.
Tad Quintus Labienus e oa.
Otus brucei
Otus brucei a zo ur spesad evned bihan eus ar c'herentiad Strigidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a zo brosezat ar pevar isspesad anezhañ :
Beannchar
Beannchar zo anv iwerzhonek div gêr anvet Bangor e saozneg :
Patrick Fiori
Patrick Fiori (Patrick Jean-François Chouchayan e anv gwir) zo sonaozer ha kaner gallek. Ganet eo d'an 23 a viz Gwengolo 1969 e Marselha, diwar ur vamm ganet e Korsika hag un tad eus Armenia.
Kanet en deus evit Frañs e kenstrivadeg an Eurovision e 1993. Brud en deus bet dreist-holl o vezañ Phœbus er gomedienn war gann Notre-Dame de Paris. Kanet en deus gant arzourien c'hallek all brudet evel Jean-Jacques Goldman, Garou ha Florent Pagny.
Staranzano
Staranzano a zo ur gumun eus Italia e proviñs Gorizia e rannvro emren Friuli-Venezia Giulia hag a oa e proviñs Gorizia  betek  2018,  pa voe diskaret ar broviñs.
Onenn (santez)
Santez Onenn, ganet e 604 hag aet d'an Anaon e 630, a oa merc'h da roue Domnonea Judual ha d'e bried, ar rouanez Pritelle. He breur henañ e oa Yezekael, roue war-lerc'h e dad.
Penitiourez e voe e Trec'horanteg. Eno e kont gwer-livet an iliz he buhez.
Gouel
Lidet e vez Santez Onenn d'an 30 a viz Ebrel.
Otto Skorzeny
Otto Skorzeny, bet ganet d'an 12 a viz Mezheven 1908 e Vienna (Aostria-Hungaria d'an ampoent) hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Gouhere 1975 e Madrid (Bro-Spagn), a oa un ofiser komando aostrian, Obersturmbannführer-SS (letanant-koronal) e rez el lu alaman. Brud a bakas e-pad an Eil Brezel-bed evit bezañ kaset da benn kefridioù ispisial evit Alamagn an Trede Reich, diouzh urzhioù dihanterour Adolf Hitler e-unan dre-vras.
Werwolf
E fin an Eil Brezel-bed, pa voe anat e oa kollet ar brezel gant an Trede Reich, e voe savet unvezhioù ar Werwolf. Ar re-se a oa unvezhioù komando savet evit tagañ lu ar gevredidi dre kein ha lazhadegañ an dreitourien d'an Trede Reich.
Er bloavezh 1945 e voe goulennet gant Otto Skorzeny tuta ha gourdoniñ lod eus unvezhioù ar Werwolf, buan a-walc'h e welas anat ne oa ket uhel an niver a emouestlidi nag ar perzh anezho.
implij a raio muioc'h anezho n'eo ket evit ar gefridi raksoñjet met evit sikour an nazied a veze klask war o lerc'h da guitaat Europa.
Ognon (Allium cepa)
Ur pennad ognon a zo ivez.
An ognon a zo plant geotennek daouvloaziek, Allium cepa o anv skiantel. Ognon a vez graet eus bulb ar plant-se ha bulb plant all ivez, tulipez da skouer.
Uhelder
0,60-1 m
Villanueva del Río y Minas
Villanueva del Río y Minas zo ur gumun eus Spagn e proviñs Sevilla, e kumuniezh emren Andalouzia.
Ognon (Allium cepa)
Istor
Anavezet eo an ognon abaoe an Henamzer. Plant eus Kreiz Azia int marteze. Implijet e vezent gant an Egiptiz, ar C'hresianed, ar C'halianed hag ar Romaned dija.
Keginerezh
Debret e vez ar bulb kriz pe poazh pe koñfizet er gwinegr. Legumaj ha spis int. Debret e vez an delioù yaouank ivez.
Un nebeud meuzioù
An ognon a vez lakaet ivez en aloo gobi, er chatni, er c'hig-yar tandoori, er c'houskous, er gaoteriad, e keusteurenn leue, er ratatouille, er soubenn, er stamppot.
Las Rozas de Valdearroyo
Las Rozas de Valdearroyo zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Uriell
Uriell a zo un anv-badez brezhonek roet d'ar merc'hed, deut diwar an hebreeg. Anv ur santez vrezhon eo.
Ninox obscura
Ninox obscura a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Strigidae.
Annez
Brosezat eo ar spesad en Inizi Andaman.
Rummatadur
Sellet e veze outañ evel un isspesad da Ninox scutulata kent.
Anna Aostria (1528-1590)
Anna Aostria (1528-1590), pe Anna Habsburg-Jagellon, a oa arc'hdugez Aostria, merc'h da Ferdinant Iañ an Impalaeriezh Santel (1503-1564), impalaer (1558-1564), ha d'e bried Anna Jagellon (1503-1547), rouanez Hungaria ha Bohemia (1526-1547).
Dimezet e voe d'an dug Alberzh V Bavaria.
Thouars
Thouars zo ur gumun eus kornôg Bro-C'hall, e departamant Deux-Sèvres er rannvro velestradurel Akitania-Nevez. Gwechall e oa anvet Thouars-sur-le-Thouet, diwar anv ar stêr a dremen drezi, an Thouet.
Alazani
An Alazani (jorjieg ალაზანი, azeri Qanıx) zo ur stêr a red dre Jorjia hag Azerbaidjan, er C'haokaz.
Ferdinando II an Div Sikilia
Ferdinando II an Div Sikilia (Palermo, 1810 – Caserta, 1859) a oa roue an Div Sikilia war-lerc'h e dad Francesco Iañ an Div Sikilia, adalek 1830 betek e varv.
Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas.
Los Corrales de Buelna
Los Corrales de Buelna zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Mari Kastellin
Marie-Anne Rolland, lesanvet Mari Kastellin, abalamour d'he c'hoef sparlenn, a oa ur werzherez kanaouennoù hag ur ganerez vrezhonek, brudet en hec'h amzer dre ma veaje en ur c'harr sachet gant chas.
Ganet e oa bet e Lokeored d'ar 6 a viz Eost 1845 ha marc'hadourez e oa er foarioù, ma kane kanaouennoù brezhonek ha ma werzhe war follennoù.
Dimezet e voe da Jean Le Chalony, pilhaouer, d'an 3 a viz Mezheven 1879 e Kastellin, hag aet e oant da chom da Gemperle.
Uriell (santez)
Santez Uriell a oa merc'h da Judual, roue Domnonea, ha d'e bried, ar rouanez Pritelle. He breur henañ, Sant Yudikael, a renas war-lerc'h o zad.
Gouel
Lidet e vez Santez Uriell d'ar 1 a viz Here.
Aragvi
An Aragvi (jorjieg არაგვი) zo ur stêr a red dre Jorjia. Un adstêr eo d'ar C'houra.
Santiurde de Toranzo
Santiurde de Toranzo  zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Sophie Charlotte
Sophie Charlotte zo un anv anavezet en Alamagn.
Onenn (romant)
Onenn a zo ur romant brezhonek, skrivet gant ar beleg ha skrivagner brezhonek Yann-Loeiz Rozeg e 1932.
Bonnemaison
Bonnemaison a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Val de San Vicente
Val de San Vicente zo ur gumun e Spagn, e Kantabria.
Hunedoara
Hunedoara (distaget [] e roumaneg ; Eisenmarkt en alamaneg ; Vajdahunyad en hungareg) zo ur gêr eus Roumania, e distrig Hunedoara. Emañ e mervent Treuzsilvania.
E kêr emañ Kastell Hunedoara, ur c'hastell gotek hag a voe distrujet pemp gwech gant an tan hag adsavet bep taol gant pennadurezhioù Aostria-Hungaria gwechall ha Roumania diwezhatoc'h. Ur greizenn a bouez e oa Hunedoara evit labour an houarn hag evit kenwerzh ar vro tro-dro. E-pad pell e oa e Hunedoara brasañ labouradeg dir Roumania, a-raok ma voe savet unan vrasoc’h e Galați ; abaoe dispac’h 1989 avat n’eo ket ken pouezus ar vetalouriezh.
Poblet eo Hunedoara gant roumanegerien dreist-holl, ha minorelezhioù hungarek, alamanek ha Romed zo ivez.
John H. Lee (sevener filmoù)
Lee Jae-han (ganet e Seoul e 1971), lesanvet John H. Lee, zo ur sevener, produer filmoù ha skrivagner senariooù Sukorean. Lee a oa bet o studiañ ar seveniñ filmoù en New York University.