cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gazi II Giray
Gazi II Giray, lesanvet Bora (Ar Gorventenn), a oa mab da Devlet I Giray ha khan Krimea adalek 1588.
Ar Rusianed a glaske astenn o ziriad war-zu ar su. Aloubiñ a raent tamm-ha-tamm an Daghestan, er C'haokaz, ha brezel a rene etrezo hag an impalaeriezh otoman. E 1591 e kasas Gazi II Giray un ergerzhadenn vrezel a-enep Moskov a echuas gant drouziwezh an arme tatar. Ne viras ket ar faezhadenn-se ouzh ar c'han da adkas ur brezel e 1592 ha distrujañ rannvroioù rusian e-kichen Krimea. Ar wech diwezhañ e voe da datared Krimea kas ergerzhadennoù bras a-enep Moskov.
E 1596 e voe galvet gant an Otomaned da vont da Dreuzsilvania. Kas a reas e vreur ha kalgay, Fetih. Sinan Paşa, vizir ar sultan otoman, a zivizas neuze lemel e garg digant Gazi II hag envel Fetih Giray khan Krimea. Mehmet III, gant aon rak un ensavadeg er c'hanat, a skarzhas e vizir hag adlakaat Gazi II war an tron. Kuit na darzhfe ur brezel diabarzh e kavas gwelloc'h Gazi II lakaat lazhañ Fetih Giray hag e nav bugel. Envel a reas Selamet Giray da galgay ha Тоktamış Giray da nureddin.
Gazi II Giray a gemeras perzh e meur a vrezel e tu an Otomaned : e 1598 e oa en Aostria, e 1602 e Beograd (ma skriv e varzhoneg Kahve ve Bade).
Mervel a reas gant ar vosenn e 1607 pe 1608.
Anguillara
Anguillara zo un anv lec'h italianek :
Zuera
Zuera zo ur gumun eus Proviñs Zaragoza  en  Aragon.
Babilônia (telenovela)
Babilônia zo un telenovela eus Brazil, produet ha skignet gant Rede Globo, adalek Meurzh 2015.
Bettina von Arnim
Elisabeth Catharina Ludovica Magdalena Brentano, anavezetoc'h evel Bettina Brentano, pe Bettina von Arnim (pe Bettine), ganet d'ar 4 a viz Ebrel 1785 en Frankfurt am Main, ha marvet d'an 20 a viz Genver 1859 en Berlin, a oa ur skrivagnerez alamanek eus mare ar romantelouriezh. Pried e oa d'ar barzh Ludwig Achim von Arnim (1781–1831).
He buhez
Skoliet e voe Bettina en ur gouent e Fritzlar etre 1794 ha 1797. Goude e voe ur pennad o chom gant he mamm-gozh Sophie von La Roche, en Offenbach am Main. Etre 1803 ha 1806 e vevas e Marburg, e ti he c'hoar, Kunigunde Brentano, dimezet e 1804 da Friedrich von Savigny, ur gwiraour brudet.
Goethe
En 1806 e krogas un hir a zarempred entre Bettina Brentano ha Catharina Elisabeth, mamm Goethe.
Aline Gleoneg
Aline Gleoneg, ganet e 1950 e Sant-Ivi zo un skrivagnerez vrezhonek, ha troourez diwar an italianeg.
Bettina von Arnim
Goethe
En 1807, e Weimar, e reas anaoudegezh gant Goethe, ha karantez a vagas outañ moarvat, goude ma oa bet karet a-raok gant he mamm-gozh, ha ma 36 bloaz koshoc'h egeti. Ouzhpenn-se ne seblante ket gwall droet ganti, met kenskrivañ ganti a reas. Echuiñ trumm a reas o mignoniezh en 1811 avat, abalamour da emzalc'h dichek Bettina ouzh gwreg Goethe.
Glazaour du
Ar glazaour du (Oriolus hosii) a zo un evn brosezat e Borneo, dreist-holl e Sarawak (Malaysia).
Bettina von Arnim
Goethe
En 1811, pa zimezas, e savas tabut entre hi ha Christiane, gwreg Goethe, ma voe torret an darempred etre Goethe ha hi. En un diskouezadeg livadurioù gant oberennoù Johann Heinrich Meyer, mignon bras da Johann Goethe, e komzas Bettina von Arnim gant fae eus taolennoù « Kunschtmeyer ». Ha Christiane da dennañ diganti he lunedoù, ha Bettina da ober « gwadigenn foll » ouzh eben. Ha Goethe neuze da verzañ outi, hag ouzh he fried, dont d'e di. Bloaz goude, e Bad Teplitz, pa oa an Armined dirazañ, ne reas Goethe van ebet outo, hag e skrivas d'e bried : « Ur c'hras kaer eo dimp bezañ bet an dizober eus ar folled-se ! » Ha biken ne respontas da lizhiri Bettina a glaske adskoulmañ gantañ.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas en 1811 da Achim von Arnim, ur barzh hag a oa mignon bras d'he breur. 26 vloaz e oa Bettina.
He mignoned
Tomm e oa ouzh ar varzhez Karoline von Günderode, ha skrivañ a reas ur romant diwar-benn he ziegezh. Mignonez e oa da Ludwig van Beethoven hag aozañ a reas un emgav etre Goethe hag eñ e Gouhere 1812.
Lizhiri
Troet e oa Bettina von Arnim gant ar sokialouriezh ha klasket he devoa lakaat roue Prusia a-du ganti. Anaoudegezh he devoa graet gant Karl Marx, difenn a rae ar Yuzevien, savet e oa a-du gant gwiaderien Silezia.
Bilhedoù
Adalek 1991 betek Kerzu 2001 e weled he foltred war ar bilhedoù 5 mark alaman.
Oberennoù
Embannet e voe hec'h oberenn (Sämtliche Schriften) en Berlin en 11 levrenn e 1853. Goethe's Briefwechsel mit einem Kinde a voe adembannetgant H. Grimm (4re embannadur, Berlin, 1890).
Luvinate
Luvinate zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Renaud Séchan
Albomoù
Boucan d'enfer (2002) eo e albom muiañ gwerzhet gant 2 130 000 pladenn werzhet e Frañs, ha war-lerc'h emañ Morgane de toi (1983) gant 1 480 000 skouerenn gwerzhet ha Mistral gagnant (1985) gant 1 315 000 skouerenn gwerzhet. E bladenn Molly Malone – Balade irlandaise (2009) zo bet gwerzhet 200 000 skouerenn anezhi.
Aktour
C'hoariet en deus en un dek film bennak. E roll brudetañ eo Etienne Lantier e Germinal sevenet gant Claude Berry.
Renon
Renon zo un anv roet da ziv stêr e Bro-C'hall.
Bretonische Regierung
Ar Bretonische Regierung (alamaneg evit "Gouarnamant breizhat") a oa « gouarnamant harluet » ar vroadelourion vreizhat hag o doa kuitaet Frañs (ur c'hastiz-lazh gant lod anezho) a-c'houde tarzh an Eil Brezel-bed e 1939.
Orin
E deroù miz Mae 1940 e veze renet ar « gouarnamant breizhat harluet » gant Olier Mordrel ha François Debauvais en annez Mordrel, 7 Traunsteinerstraße e Berlin. An Trede Reich ne lakae ket daou ziazezer Strollad Broadel Breizh da bennoù kevreidi harluet. Hervez lezenn n'o devoa ket gwir da chom er vro, hogen gant harp gwazourion ar servijoù kuzh a-du gant dizalc'hiezh Breizh e voe roet dezho pep a baseporzh Staatenlos ("divroad"). Olier Mordrel a gemmas e anv en « Otto Mohr », ha Debauvais e « Durieux ».
Oriolidae
Oriolidae zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ glazaoured hag evned all kar dezho, termenet e 1825 gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez ae pevar genad golvaneged d'ober ar c'herentiad :
John Steele (harzlammer)
Ar soudard John M. Steele (ganet d'an 29 a viz Du 1912 e Metropolis (Illinois) hag aet d'an Anaon d'ar 16 a viz Mae 1969 e Fayetteville, NC) a oa un harzlamemr stadunanat a voe stanket a-istribilh ouzh tour iliz Sainte-Mère-Église, ar gêriadenn gentañ e Normandi a voe dieubet gant an United States Army e-pad an D-Day, d'ar 6 a viz Even 1944.
An oberiadur-brezel
An nozvezh a-raok an dilestradeg en Normandi (5-6 a viz Even 1944), soudarded stadunanat eus an 82nd Airborne a lammas war ur zonenn er gornôg da Sainte-Mère-Église dre gwagennoù lies. Ar gêriadennig a oa bet bombezet gant kirri-nij ha tan a oa bet plantet dre unan eus ar vombezennoù-tan en un ti e reter plasenn an ti-kêr. Kleier tour an iliz a oa o senniñ evit gervel an dud rak ar bombezadeg hag an tan. tud ar gêr dindan selloù an Alamanted o devoa savet ur chadenn-denel evit lazhañ an tan-gwall.
Da 1eur vintin, ar blasenn a oa leuniet gant tud ar gêriadenn ha soudarded Alaman. Dres pa errue daou vagad harzlammerien eus ar 1añ hag an 2l vatalion.
An harzlammerien a ao palioù aes da dizhout. Steel a oa bet unan eus ar re nemetañ da vezañ chomet hep gloazadenn. Chomet e oa a-istribilh eus tour an iliz dre ma oa stanket e harzlamm ouzh unan eus begoù an tour iliz. An harzlamm a oa stanket gant ar gerdinn tennet d'ar greñvañ, ne c'helle ket fiñval.
An harzlammerien gloazet a oa astennet war al leur oc'h ober vann bezañ marvet ha chom a rejont div eur evel-se. Goude-se e voent harzet ha prizoniet an holl anezho memes Steele. Deuet e oa a-benn da derc'hout diouzh an Alamanted ha da adkavout e zivizion pa voe taget ar gêriadennig gant soudarded an 3de Batalhion eus ar 505th Parachute Infantry Regiment. Prizoniet e voe ganto 30 Alaman ha lazhet 11 all. Enoret e voe John Steele gant medalenn ar Bronze Star for valor kement ha gant ar Purple Heart evit bezañ bet gloazet er stourm.
Goude ar brezel
Gloazet e oa bet met gant chañs e oa deuet a-benn da zreistvevañ. Kendalc'het en deus e vuhez pad da zont da weladenniñ ar gêriadenn ha deuet e oa da vezañ keodedour à enor Sainte-Mère-Église. Un davarn a zo hiziv-an-deiz c'hoazh anvet John Steele, nepell eo diouzh ar blasenn vras. Dalc'het e vez bev memor ar soudard dre poltriji lies, lizhiri personel ha pennadoù kazetenniñ ouzh ar vogerioù. Steele a zo aet d'an Anaon d'ar 16 a viz Mae 1969, e Fayetteville, NC dre ur c'hrign-bev eus ar gouzoug.
Camocim de São Félix
Camocim de São Félix zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco.
Affile
Affile zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Máel Coluim (Strat Clut)
Máel Coluim (marvet e 997) a oa roue Strat Clut.
Marnate
Marnate zo ur gumun en Italia, e proviñs Varese e Lombardia.
Máel Coluim (Strat Clut)
Mab e oa da Dyfnwal ab Owain, roue Strad Clut. Gant e anv gouezelek e c'haller soñjal pe e oa mat an darempredoù etre Brezhoned ha Gouezeled en amzer-hont, pe e oa ar Ouezeled a rene war ar vro. En 945 e voe aloubet Strad Clut gant Edmund Iañ, roue ar Saozon, en dije lezet ar Ouezeled da sujañ Brezhoned Cumbria. Gant ar roue saoz e vije bet dallet meur a hini eus breudeur Máel Coluim evit klask diouennañ mibien Dyfnwal.
Maisons (Calvados)
Maisons a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Belém de São Francisco
thumb|260px|Sede pelec'h emañ Belém de São Francisco e stad [[Pernambuco]] Belém de São Francisco  zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco.
Beauty and the Beast
Beauty and the Beast zo anv meur a oberenn saoznek.
Orin
Dont a ra an anv-se eus troidigezh ar gontadenn c'hallek La Belle et la Bête.
Bela, a Feia
Bela, a Feia zo un telenovela eus Brazil, skignet gant RecordTV. Savet eo bet war skouer un telenovela eus Kolombia, Yo soy Betty, la fea.
Capel Seion
Meur a lec'h zo anvet Capel Seion e Kembre.
Gerdarzh
Diwar Seion, distagadur saoznek Sion, ul lec'hanv tennet eus ar Bibl, evel ma kaver e Kembre (evel Salem).
Carnaubeira da Penha
Carnaubeira da Penha  zo ur gumun eus Brazil e Pernambuco.
O Rebu
O Rebu zo un telenovela eus Brazil, produet ha skignet gant Rede Globo, ha 1974.
Agosta
Agosta zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Mendoza (proviñs)
thumbnail|290px|Sede pelec'h emañ Proviñs Mendoza en Arc'hantina
Mendoza zo unan eus an 23 froviñs a ya d'ober Republik Arc'hantina. Kêr Mendoza ar gêr-benn.
Mendoza
Mendoza zo un anv-lec'h hag un anv-tud spagnolek.
Ritten
Ritten (en alamaneg), pe Renon (en italianeg), zo ur gumun italian e proviñs emren Bolzano er rannvro Trentino-Alto Adige e biz Italia.
Mendoza
Tiegezh Mendoza
Noblañsed uhel, en o zouez:
Ritten
Yezh
Hervez ar sifroù ofisiel:
Cidadão Brasileiro
Cidadão Brasileiro zo un telenovela eus Brazil, skignet gant RecordTV.
Anticoli Corrado
Anticoli Corrado zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Bancyfelin
Ur gêriadenn e Sir Gaerfyrddin eo Bancyfelin, 2 lev bennak er c'hornôg da Gaerfyrddin.
Loeiz Dujardin
Loeiz Dujardin (Louis Marie Dujardin e marilhoù an ti-kêr) (Lokournan, 17 a viz Mae 1885 – Lokournan, 21 a viz Ebrel 1969) a oa mezeg eus e vicher hag aozer skridoù war al lennegezh vrezhonek war e amzer vak. Sinañ a rae alies "Loeiz Lok".
Buhez
Genidik e oa eus Lokournan e Bro-Leon. Desavet e voe gant ur voereb kozh, rak mervel a reas e vamm pa c’hanas he bugel. Goude ar skol e Lokournan hag e Lesneven ez eas da studiañ ar vezegiezh, da Roazhon da gentañ ha da v-Montpellier da c’houde. Eno e voe prezidant Breuriezh ar Studierien Vreton. Tapout a reas, da 27 vloaz, e zoktorelezh war ar vezegiezh gant un dezenn anvet « Basse-Bretagne et Bas-Bretons : étude d’hygiène » ("Breizh-Izel ha Breizhizeliz : studiadenn war ar yec’hedouriezh"). Distreiñ a reas da Lokournan hag eno e tremenas e vuhez evel mezeg familh.
E-pad ar Brezel-bed Kentañ ez eas d’an arme ha medisin e voe war an talbenn adalek an 20 a viz Here 1914. Chom a reas d’ober war-dro ar soudarded c’hloazet betek an 12 a viz Meurzh 1919, war-bouez ur pennad e 1917 ma voe adkaset en a-dreñv dre ma oa klañv. Anvet e voe da varc’heg en urzh al Lejion a enor, evit ar perzh a gemeras er brezel-bed kentañ. E 1939 e voe galvet d’an arme adarre, met chom a reas e Breizh, evel rener ospital-soudarded Landreger da gentañ hag e Trebeurden da c’houde.
Ar gouizieg
E-kichen e vicher mezeg e pledas a-zevri, a-hed e vuhez, gant studiadennoù war istor Breizh, ar brezhoneg hag e lennegezh. Degemeret e voe e Gorsedd Breizh e 1911, gant an anv barzh Loeiz Locronan D'ar mare-se ivez e oa ezel eus Kevredigezh Vroadel Breizh (U.R.B.), met kuitaat a reas ar strollad-se e miz Gwengolo 1911, e-pad kendalc'h Lokournan.. . Prezidant ar Bleun-Brug e voe eus 1920 da 1927. Etre 1922 ha 1925 e reas war-dro Emgleo Sant Iltud, ur gevredigezh katolik savet evit embann ha skignañ levrioù brezhonek. Sevel a reas pennadoù en ur bern kelaouennoù, brezhonek ha gallek : Feiz ha Breiz (pennadoù war ar yec’hed, dreist-holl, etre 1912 ha 1928), Gwalarn, Sav, Arvor (pennadoù sinet Loeiz Lok diwar-benn ar skrivagnerien vrezhonek), Kaierou Kristen, Kroaz Breiz, Mouez Sant Ronan (kannadig Lokournan), Les Cahiers de l'Iroise.
Brechfa
Ur gêriadenn e Sir Gaerfyrddin eo Brechfa.
Campello sul Clitunno
Campello sul Clitunno zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
Marchirolo
Marchirolo zo ur gumun en Italia, e hanternoz proviñs Varese e Lombardia, a-stok ouzh an harzoù gant Suis. 3 445 a dud zo enni o chom.
3 km zo ac'hano da Ponte Tresa, e kanton Ticino, e Suis, ha 15 km da Varese, kêr-benn ar broviñs.
Bryn (Llanelli)
Bryn zo ur gêriadennig e-kichen Llanelli e Sir Gaerfyrddin.