cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ㅋ
Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ㅋ, romanikaet k pe k ha distaget [kh] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.
Arabat kemmeskañ gant al lizherenn japanek (katakana) ヲ (wo).
Tamarao
An tamarao, pe bual Mindoro, (Bubalus mindorensis) a zo ur bronneg daskirier hag a vev e Filipinez.
Brean penn kistin
Ar Brean penn kistin a zo un evn amprevanetaer ha greundebrer, Emberiza bruniceps an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en Azia ar C'hreiz; goañviñ a ra e ledenez India.
Arondisamant Philippeville
Istor
Arondisamant Philippeville a voe savet e 1816 diwar Arondisamant Rocroi hag a oa ul lodenn eus departamant gall an Ardennes a oa bet savet e 1790.
1743
Diwar-benn bloavezh 1743 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
1462
Diwar-benn bloavezh 1462 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1462
1743
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1743
Anoa ar plaenennoù
Anoa ar plaenennoù (Bubalus depressicornis) a zo ur bronneg daskirier hag a vev en Indonezia.
Acre (stad)
Acre (distagadur portugalek: [ˈakɾi]) zo unan eus ar 26 stad a ya d'ober Bro-Vrazil. War harzoù Perou ha Bolivia emañ, e penn kornaoueg ar vro. Er rannvro Norte emañ. Anvet eo diwar-lerc'h anv ar stêr Acre. 152 581,4 km² zo dezhi, hag un tamm bihanoc'h eget Tunizia eo. Rio Branco eo ar gêr-benn.
Wignehies
Wignehies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
1462
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1462
Acre (stad)
Kêrioù
Sed ar c'hêrioù tudet ar muiañ:
Istor
E 1903 e voe kemeret douaroù Acre gant Brazil digant Bolivia.
Nukleüs (an atomoù)
An nukleüs a zo ur stroll protonoù ha neutronoù a furm « kalonenn » patrom a-vremañ an atomoù.
Brean boc'h roualek
Ar brean boc'h roualek (liester : breaned boc'h roualek) a zo ur spesad golvaneged, Chondestes grammacus an anv skiantel anezhañ.
Nukleüs (an atomoù)
Hervez ar patrom-se eo kreizennet an nukleonoù (protonoù ha neutronoù) e-barzh ur volum bihan-bihan: war-dro 10-15 m eo diametr an nukleüs, e-skoaz hini an atom a zo war-dro un angström (10-10 m).
Brean boc'h roualek
Anvet e voe Fringilla grammaca (kentanv) da gentañ-penn (e 1822) gant an skiantour stadunanat Thomas Say (1787-1834). Ar spesad nemetañ an hini eo er genad Chondestes.
Nukleüs (an atomoù)
Un nukleid X a zo anezhañ un atom spisverket gant e niver mas A hag e niver atomek Z; notet e vez:
Brean boc'h roualek
Boued
Bevañ a ra diwar c'hreun ha had peurvuiañ ha kemer amprevaned ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Norzhamerika :
Nukleüs (an atomoù)
An nukleidoù dezho ar memes niver atomek Z a vez graet anezho izotopoù eus an elfenn a zo dezhi an niver atomek-se. Da skouer eo an hidrogen, an deuteriom D pe hag an triteriom T pe  tri izotop an hidrogen.
Parez
Ur barez, pa gomzer eus bevoniezh, eo an hini a zozv ar vioù, hag a zegemer reizh ha had ar par da speriañ ar vioù.
Nukleüs (an atomoù)
Graet e vez izobaroù eus nukleidoù elfennoù disheñvel a zo dezho ar memes niver mas A. Da skouer ez eus izobaroù eus ar c'harbon 14] hag an [[nitrogen.
Parez
Ar vioù, pe vielloù, eo ar gametoù bras en engehentañ. Ar re vihan eo ar spergelligoù, aozet gant ar par. Ur barez n'hall ket engehentañ hep gametoù ar par, nemet e-barzh an engehentañ dre emrannañ. Un nebeud bevedoù a c'hall engehentañ dre speriañ pe hep speriañ kenkoulz all.
Nukleüs (an atomoù)
Mas atomek izotopek un elfenn bennak eo ar mas a glot gant NA nukleid eus ar memes izotop. NA eo niver Avogadro. Dre dermenadur ez eo an niver a atomoù a vez e-barzh 12 gramad eus izotop 12 ar c'harbon:
Skritur modek
thumb|Lizherennoù ar skritur modek
Nukleüs (an atomoù)
Mas atomek un elfenn gimiek bennak eo keidenn liveet masoù atomek e izotopoù naturel. Elfennoù kimiek 'zo o deus izotopoù radioaktivel dezho periodennoù hir-tre, ha dre se ec'h emdro o mas atomek e-pad prantadoù hir-tre e-giz oadvezhioù geologel.
Emañ kont evel se gant an uraniom.
Skritur modek
Gwechall e veze implijet ar skritur modek (modi), ijinet er XVIIvet kantved, evit skrivañ ar marateg dre zorn, met pa zegouezhas ar wask e voe erlerc'hiet an skritur devanagari outañ tro-dro da 1950.
ㄷ
Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄃ, romanekaet t, d'' ha distaget [t, d] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.
Brean jave ruz
Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl en Anatolia.
Trescault
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Timbroù Keoded Dieub Lübeck
thumb|270px|Timbroù kêr Lubeck
Emañ Keoded Lübeck e Hanternoz Alamagn, war vord ar Mor Baltek. E-pad ar Grennamzer (ha betek 1669 d’an nebeutañ) e oa Lubeck kerbenn an aozadur bolitikel ha kenwerzhel anavezet dindan anv « an Hansa ».
War-lerc'h ma voe faezhet Napoleon Bonaparte e 1814, e voe rannet an departamant etre Rouantelezh Hannover, Dugelezh Holstein ha Keodedoù Dieub Hamburg ha Lübeck.
D’ar 1añ a viz Genver 1859 e vez lakaet timbroù er-maez evit ar wech kentañ. War pep hini anezho ec'h arvester un erer daoubennek gant diwaskell displeget, ur vigelc’h a stumm disheñvel hervez ar bloavezhioù.
Diblaen eo timbroù mouladur 1863, Emañ ar gerioù Lübeck en nec’h ha Schilling en traoñ, priz an timbr a bep tu ha n’eo ket e pep korn anezhañ evel a-raok.
D’ar 1añ a viz Genver 1868 ez eo degemeret Lübeck e Kengevread Norzh Alamagn, ha diwezhatoc’h (1871) en Impalaeriezh alaman.
Karachi
Karachi (ourdoueg: كراچى, sindeg: ڪراچي) a zo ur gêr hag ur porzh-mor eus Pakistan. Kêr vrasañ ar vro ha kêr-benn proviñs Sindh eo. Unan eus meurgêrioù brasañ ar bed eo gant 21 milion a dud. War ribl Mor Arabia emañ, e gwalarn delta an Indus. Kêr-benn armerzhel ha kellidel ar vro eo, hag ur greizenn skolveuriek vras en Azia ar su hag ar bed muzulman.
Victoria (Aostralia)
Victoria a zo unan eus stadoù Aostralia, ha Melbourne eo he c'hêr-benn. E gevred-su ar vro emañ gant Sukembre-Nevez en norzh, hag Aostralia ar Su er c'hornaoueg. A-dal d'hec'h aodoù emañ Tasmania.
Cosenza
left|800px
Cosenza /koˈsɛːntsa/ (Cusenza e kosentineg) (tro 73 000 ag annezidi) a zo ur gumun hag ur gêr eus Kalabria, kêr-benn proviñs Cosenza.
Manage
Manage (e walloneg: Manadje) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut.
Nilgo
An nilgo (Boselaphus tragocamelus) a zo ur bronneg daskirier hag a vev e Nepal, Pakistan hag India. Ar spesad nemetañ eo er genad Boselaphus.
Doareoù pennañ
Emañ an nilgo e-touez antilopenned brasañ Azia, betek 1.50 m ouzh an draen ha 2 m hirder e gorf. Etre 100 ha 250 kg eo e bouez.
Berr eo e vlevenn, gell-melen gant ar barez ha glas-gris gant ar par. Gell sklaer eo ar menn. Takadoù gwenn zo war e fas ha dindan e elgezh. Gant ar par ez eus ur guchennad vlev dindan an takad gwenn-se. Ur roudenn wenn zo ivez adalek e vruched betek e bavioù a-dreñv.
Gouennañ
Bevañ a ra ar pared dispartiet diouzh ar parezed a-hed ar bloaz nemet da vare ar gouennañ (etre miz Kerzu ha miz Meurzh) pa en em vod strolladoù nilgoed gant ur par ha meur a barez.
Padout a ra an dougen war-dro 250 deiz ha ganet e vez ur menn pe zaou.
An oad gour a vez tizhet da 18 miz gant ar barez ha da 2,5 vloaz gant ar par.
Emzalc'h
Oberiant eo an nilgo diouzh an deiz, dreist-holl abred diouzh ar beure hag e fin an endervezh.
Urdd Gobaith Cymru
Istor
<!-- The Urdd organises activities for its members ranging from small-scale meetings to the Urdd eisteddfod which lasts for a week, is attended by tens of thousands of visitors (over 100,000 in 2005) and is televised on S4C. The Urdd is often claimed to be the largest youth movement in Europe and the Urdd Eisteddfod the largest youth festival in Europe. The first claim is certainly mistaken. The Urdd has 50,000 members, while the Scouts in the UK alone, let alone Europe, have half a million. The Urdd itself, wisely, only claims to be Wales's largest youth organisation.
The Urdd was founded in 1922 by Sir Ifan ab Owen Edwards through an appeal in the children's magazine Cymru'r Plant ("the Children's Wales"). In 1925 the first "Peace and Goodwill Message" from the youth of Wales to the youth of the world was issued by the Urdd, a custom that continues every year on the 18th May. The logo of the Urdd is a triangle of green (symbolising Wales), red (symbolising fellow-man), and white (symbolising Christ): faithfulness to these three elements is the basis of the Urdd's motto. A version of this logo with eyes, arms and legs becomes the character Mistar Urdd.
There are three age groups within the Urdd: primary (school) members under 11, secondary (school) members between 11 and 16, and Urddaholics between 16 and 25. The Urdd is organised into local groups whose catchment areas are based on those of the Welsh-medium schools of Wales. These groups in turn are organised into larger county-based regions. Competitions organised by the Urdd include sports (including rugby union, swimming, darts, and pool amongst others); and arts, which are generally contested at eisteddfodau. Competitions begin at the local stage. Winners of local competitions go on to regional competitions; winners of these then progress to the national finals, which for non-sports competitions is generally the Urdd Eisteddfod. Depending on the intensity the school brings to the matter, school eisteddfodau and Urdd competitions can be a major aspect of being in school in Wales.
The Urdd has several residential centres, two of which began as campsites. The first to be established (in 1932) was in Llangrannog; another is Glan-llyn by Llyn Tegid; and a third is in the Millennium Centre in Cardiff. As well as trips to these centres, the Urdd organises trips abroad for its members.
Yezh kemmesk
Ur yezh kemmesk a zo ur yezh savet diwar darempredoù stank etre div yezh (hag a-wechoù muioc'h) ha pa vez uhel live an divyezhegezh etre ar gomzerion.
N'eo ket kevatal ur yezh kemmesk d'ur yezh pidgin rak an dud a ra gant ur yezh kemmesk a zo barrek-tre war ar yezhoù orin, komzerion a-vihanig alies a-walc'h zoken, keit ha ma teu ur pidhin war wel m'emañ unan eus an daou du divarrek-tre war ar yezh all.
Disheñvel eo ivez ur yezh kemmesk diouzh ur yezh kreolek abalamour ma ne grogas ket ur yezh kemmesk evel pidgin er penn kentañ.
Orin ur yezh kemmesk a zo ar c'hemm-digemm yezhoù dibaouez a c'heller kavout gant tud barrek-tre war div yezh en ur gumuniniezh divyezhek, da skouer anv ar spanglish a ziskwel e z eo ar yezh-se ur c'hemmesk etre ar spagnoleg (saozneg "Spanish") hag ar saozneg ("English"). Meur a doare saozneg ez eus a-seurt se o chench hervez a lec'h m'emañ komzet dre implijout gerioù o tont eus ar yezhoù lec'hel, da skouer:
E gwirionez ez eus yezhoù a diskwel bezañ yezhoù kemmesk met o sellet pishoc'h e vez gwelet ez int kentoc'h ur yezh resis levezonet gant unan all, dreist-holl o kemer gerioù diouti evel as ar franglais (galleg gant kalz a c'herioù a orin saoznek).
Carmel Charles
Mary Carmel Charles (1912, Beagle Bay –1999, Derby) oa yezherez ziwezhañ ur Nyulnyul flour, en Aostralia ar c'hornog.
Yezh kemmesk
Setu un nebeud yezhoù kemmesk all:
Prokariot
Ar prokarioted zo bevedegoù hep nukleüs en o c'helligoù, nag organelloù dispartiet gant kroc'henennoù. Unkelliged eo ar pep brasañ anezhe met lod eus ar prokarioted zo lieskelliged.
Ar prokarioted a ya d'ober un takson a vod bevien, dezho kelligoù o deus ar framm-se. Ar bevedegoù-se o deus enzimoù lec'hiet e speurenn ar c'hellig hag e ouennont dre rannadur dijener.. Enebet e vez an takson-se ouzh hini an eukarioted. Renket eo an holl vevien en daou dakson-se.
Ne seller ket ouzh takson ar prokarioted evel unan monofiletek : renket e vez ar bevedegoù prokariot en Archeobacteria pe en Eubacteria, hag e soñjer o deus an eil hag egile un orin boutin gant an eukarioted. Ar c'hentañ prokarioted a oa war an douar da vare an Eoarkean marteze, da lâret eo 3 600 milion a vloavezhioù zo.
Studi ar prokarioted zo hini ar bakteri e gwirionez. Aet eo war-raok adalek an, gant enklaskoù Louis Pasteur e Bro-C'hall ha Robert Koch en Alamagn. Savet e voe ar ger « prokariot » er bloavezhioù 1950, pa voe gwelet ne oa nukleüs gwirion ebet en o c'helligoù, a-drugarez d'ar mikroskop elektronek.
kerentiezh gant an eukarioted
Unan eus ar c'hemmoù pennañ etre ar prokarioted hag an eukarioted zo ar fed m'o deus an eukarioted ur gwir nukleüs en o c'helligoù, ennañ o zTDN, pa ne vez ket klozet dafar genetek ar prokarioted gant ur groc'henenn. Ar bevedegoù eukariot, evel an dud, a c'hall bezañ unkellig pe lieskellig. Ken bras eo ar c'hemm etre ar prokarioted hag an eukarioted ma seller outañ evel an hini brasañ etre strolladoù bevedegoù disheñvel.
Bakteri eo ar pep brasañ eus ar prokarioted hag alies e vez implijet an daou c'her evel heñvelsterioù. E 1977, Carl Woese a ginnigas rannañ ar prokarioted e Bacteria hag Archaea (da gentañ Eubacteria hag Archaebacteria) abalamour d'ar c'hemmoù genetek a-bouez etrezo. Ar rummatadur en Eucaryota (anvet ivez "Eucarya"), Bacteria, hag Archaea zo anvet « reizhiad an tri damani » hag a gemeras lec'h « reizhiad an div impalaeriezh ».
Disheñvel bras eo framm kelligoù ar prokarioted diouzh hini an eukarioted. An ezvezañs a nukleüs pe a c'holo kellig eo ar c'hemm pennañ. Soñjal a raed a-raok n'o doa ket ar Prokarioted a gitorelegennoù nag a gombodoù kellig kroc'henennek evel ar vakuolennoù, a reticula endoplasmek, a Ardivinkoù Golgi, a vitokondriennoù, nag a gloroplastoù. E strollad an eukarioted e vez kaset da benn argerzhoù metabolek disheñvel gant ar mitokondrioù hag ar c'hloroplastoù. Krediñ a reer e tiskennont eus bakteri endokenvevat. E-touez ar prokarioted e vez kaset an argerzh a-dreuz kroc'henenn ar c'helligoù. Ral-kenañ eo ar bevedegoù endokenvevat. Mont a ra ur volekulenn (ar peptidoglikan) d'ober speurennoù kelligoù ar prokarioted. Disheñvel eo diouzh an hini a ya d'ober speurenn an eukarioted (kalz eukarioted n'o deus speurenn kellig ebet a-hend-all). Eukarioted ha prokarioted o deus frammoù anvet ribozomoù, a brodu proteinoù. Bihanoc'h e vez ar prokarioted evit ar c'helligoù eukariot.
Disheñvel eo ar prokarioted diouzh an eukarioted abalamour ma ne vez nemet ur boukl kromozomoù stabil TDN sanailhet en takad anvet an nukleoid, tra ma vez kavet TDN an eukarioted war kromozomoù staget-mat hag urzhiet. Daoust ma'z eus frammoù eukarioted o deus TDN distag anvet plasmidennoù, sellet e vez ouzh ar re-se peurliesañ evel perzhioù eus ar prokarioted avat ha kalz genoù a-bouez eus ar prokarioted a vez dalc'het er plasmidennoù.
Meteier
Emañ lod eus ar bevedegoù-se o chom e meteier n'hallont ket bezañ annezet gant spesadoù all abalamour d'ar wrez, d'ar pH, pe d'ar skinoberiantiz, hiziv an deiz.
Gledig
Ur gledig, pe gwledig, a oa ur brezelour a wad hag a garg uhel, kenvrezeler gant ri Breizh, penn-lu ivez, da vare rouantelezh Breizh (845-913). An titl damheñvel e latin a vefe Magister Militum, titl roet da vMacsen Wledig, Gerontius hag Emrys Wledig. Hervez Ron Peniarth e veze roet an titl-mañ d'ar rouaned ha d'an duged betek Alan IV da nebeutañ. Ur gwledig a veze gwelet evel ur penn-lu a renk uheloc'h eget ur roue. Eus ar ger gwlad (glad e brezhoneg) e teu an anv gwledig, da lavaret eo "penn ar glad".
Arondisamant Douai
Arondisamant Douai (graet e vez Douaisis outañ ivez) a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant an Norzh hag e rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo Arondisamant Douai e 7 kanton hag e 67 kumun.
Kantonioù ha kumunioù Arondisamant Douai
dehou
Marateg
Ur yezh indez-aryek eo ar marateg (मराठी; RLVK: marathī) komzet gant tro-dro da 90 milion a dud en India e Maharashtra dreist-holl, hag ivez tro-war-dro da Goudjarat, Madhya Pradesh, Goa, Karnataka hag Andhra Pradesh.
Kavet e vez ivez e Stad "Israel", komzet gant yuzevion Bene Israel aet kuit eus India ha Moris.
Gwechall e veze skrivet ar marateg gant ur skritur dre dorn ispisial anvet modek (modi), met hiziv e vez skrivet gant ar skritur devanagari.
ㅂ
Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄇ, romanekaet p, b'' ha distaget [p, b] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.
ㅌ
Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄐ, romanekaet t pe t''' ha distaget [th] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.
Arabat kemmeskañ gant al lizherenn japanek (katakana) ヨ (yo).
Sint Eustatius
75px|Ardamezioù Sint Eustatius|thumb 250px|thumb|Sint Eustatius en Amerika250px|thumb|right|Sint Eustatius er Mor Karib 250px|right|Sint Eustatius hag an inizi tostañ (kartenn nederlandek)|thumb
Sint Eustatius, hag a vez graet anezhi Statia pe Statius gant tud ar vro alies, zo un enezenn er Mor Karib, er reter da bPuerto Rico, unan eus an Antilhez Bihanañ, perc'hennet gant an Izelvroioù, evel Saba, an enezenn dostañ er gwalarn dezhi. Er gevred emañ Sant Kitts. Oranjestad eo anv ar gêr-benn.
Ur gumun izelvroat eo, nemet arbennik he statud, abaoe ar 1añ a viz Gouhere 2007, goude divodet stad emren Kevredad an Antilhez Nederlandat a oa-hi ezel anezhi.
Istor
thumb|left|Sint Eustatius hervez un engravadur kozh
En 1678 les îles de Saint-Eustache, une partie de l'île Sint-Maarten et Saba passèrent sous le contrôle direct de la Compagnie néerlandaise des Indes occidentales. Un gouverneur fut installé à Saint-Eustache et avait aussi pour responsabilité la gestion des trois îles.
Au, la culture de la canne à sucre rendait Saint-Eustache importante et employait de nombreux esclaves amenés d'Afrique. L'île accueillit aussi l'une des premières communautés juives d'Amérique au début du XVIIIe siècle. La synagogue d'Honen Dalim construite en 1739 est maintenant en ruines. Saint-Eustache est alors connue sous le surnom de Golden Rock (Rocher d'Or) grâce à l'économie florissante qui n'était pas perturbée par les multiples embargos économiques sévissant sur les autres îles des Antilles.
L'île était une plaque tournante du commerce d'armes et de munitions et elle permit aux Treize Colonies d'Amérique du Nord de s'approvisionner en armes au moment de leur indépendance. Cette amitié entre les États-Unis d'Amérique et Saint-Eustache eu pour conséquence « l'incident du drapeau » lorsque le gouverneur de l'île Johannes de Graaff répondit favorablement à l'appel du USS Andrew Doria recherché par les britanniques et qu'il accueilli le 16 novembre 1776. Ce fut la première reconnaissance de facto des États-Unis d'Amérique par une autre puissance. Les britanniques n'ont pas pris cet épisode trop au sérieux bien qu'ils protestaient contre le commerce qui se déroulait entre Saint-Eustache et les États-Unis. En 1778, Lord Stortmond déclara au parlement britannique que si Saint-Eustache avait sombré dans la mer trois ans auparavant, le Royaume-Uni en aurait déjà fini avec George Washington. Le commerce entre l'île et le nouvel état fut la raison du déclenchement de la Quatrième Guerre anglo-néerlandaise qui fut désastreuse pour l'économie des Pays-Bas.
Heinrich von Kleist
Heinrich von Kleist (18 a viz Here 1777 e Frankfurt (Oder) – 21 a viz Du 1811 e lenn Wannsee) a zo ur skrivagner hag ur c’hoarivaour alaman.
Sint Eustatius
Istor
Au plus fort de sa puissance, Saint-Eustache comptait 20 000 habitants mais cette population a lentement décru au profit de Curaçao et Sint-Maarten lorsque l'esclavage fut aboli en 1863.
Heinrich von Kleist
E vuhez
Kleist a voe ganet en ur familh soudarded. Studiañ a reas e Frankfurt betek mont en arme e 1792. E 1793 e kemeras perzh e emgann hag e kaeladur Mainz. Beajiñ a reas en Europa hag e skrivas meur a bezh-c’hoari, hini ebet anezho a voe leurenniet e-keit ma voe bev. Kazetennoù lennegezh a grouas ivez, berrbad an holl anezho. Soñjal a reas d’ar C’hallaoued e oa Kleist ur spier, ha bac’het e voe e-pad meur a viz e kreñv-lec’h Joux e 1807. Ur c’hwitadenn e voe e bezh-c’hoari diwezhañ anvet Prinz Friedrich von Homburg’’ hag en em zistrujas er 'Pfaueninsel (enezenn ar pauned, lenn Wannsee, nepell diouzh Potsdam) e 1811 goude bezañ tennet war e vignonez Henriette Vogel (ur c’hign-bev he doa). War e vez e c’haller lenn ur werzenn tennet eus Prinz Friedrich von Homburg’’ : " Nun, o Unsterblichkeit, bist du ganz mein "'' (Bremañ, O divarvelezh, out din penn-da-benn!)
Sint Eustatius
Istor
En 1954, Saint-Eustache gagne le statut de territoire associé au sein des Antilles néerlandaises et se tourne vers le tourisme et l'écotourisme gràce à ses sites de plongée sous-marine, son héritage culturel, historique, son parc national et son parc marin.
Heinrich von Kleist
Kleist hag skrivagnerien all
Gant Stefan Zweig ez eus bet savet ur pennad diwar-benn buhez Kleist en e levr anvet ''Ar stourm a-enep d’an diaoul” (1925).
Kenskriverezh klok 1793 - 1811
Un deizlevr anvet “Istor ma enez” a zo bet skrivet gant Kleist, met ne chom roud ebet anezhañ. En e genskriverezh e c’haller kavout un nebeud titouroù diwar e benn. Daoust m’eo gwelet hiziv an deiz evel unan eus skrivagnerien bouezsuañ Alamagn eo bet disprizet gant Goethe pa oa bev. Ne blijas ket kalz d’ar romantelerien ivez. N’eus nemet Nietzsche a voe dedennet gant e oberenn, hag anv a gaver e oberenn Nietzsche eus ul izher sakrivet gant Kleist, ennañ e kont penaos eo bet digalonekaet goude bezañ lennet testennoù Immanuel Kant.
Sint Eustatius
Géographie
Saint-Eustache est une île d'origine volcanique relevée à ses deux extrémités par le Mont Mazinga (le point culminant de l'île avec 602 mètres couronné à son sommet par le cratère de Quill) et par trois collines culminant entre 200 et 294 mètres qui encadrent une vallée centrale abritant la majorité de la population et des infrastructures (port, aéroport Franklin D. Roosevelt, etc).
Kamoel
Kamoel a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Naoned, e Kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
Sint Eustatius
Géographie
La capitale de l'île est Oranjestad, nommée ainsi en l'honneur de la couronne néerlandaise (la maison d'Orange-Nassau).
Kamoel
Anv
Gerdarzh
Alan II
Alan Breizh, pe Alan al Louarn (anvet ivez Alan Varvek) (910-952 e Naoned ) a oa kont Poc'her ha kentañ Dug Breizh adalek 936. E dad e oa Matuedoi, kont Poc'her, hag e vamm a oa merc'h da Alan Veur, roue diwezhañ Breizh.
Sint Eustatius
Géographie
Saint-Eustache tire son nom du saint catholique du même nom.
Alan II
E vuhez
Aet e oa da chom da Vro-Saoz pa oa bugel, abalamour ma oa bet aloubet Breizh gant an Normanded.
Sint Eustatius
Géographie
Le climat est tropical, humide et soumis au passage des cyclones.
Alan II
E vuhez
E 936, gant sikour Edouarzh, mab Aofred Veur, ha war atiz an Tad-abad Yann Landevenneg en doa gwelet e oa tu da zistroadañ an Normaned, e tistroas da Vreizh ha dindan tri bloaz e kasas an Normaned kuit: ar stourm a echuas d'ar 1añ a viz Eost gant trec'h Treant.
Sint Eustatius
Géographie
Saint-Eustache se situe à 17°30' de latitude Nord et 62°58' de longitude Ouest.
Alan II
E vuhez
Emglev a reas gant Loeiz IV, roue ar Franked en doa anavezet e Bro-Saoz.
Sint Eustatius
Géographie
-->
Alan II
Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas:
Sint Eustatius
Tudañ
Nederlandeg eo ar yezh ofisiel. Spagnoleg ha saozneg a vez komzet gant an dud ivez.
Kalz a dud a zo gourvibien d'ar sklaved du degaset eus Afrika, met tud a bep orin a zo ivez.
Alan II
Dimezioù ha bugale
Gant e zaou vav bastard e sinas un akta war-dro 945.
E varv
Mervel a reas Alan Barvek e Naoned. Beziet eo eno en Iliz-veur an Itron Varia, er gêr en doa choazet da gêr-benn, hag harpet da adsevel war-lerc'h ma voe distrujet gant ar Vikinged.
Evnoniezh
An evnoniezh eo anv ar skiant a bled gant studi an evned pe laboused. Ur rann eus al loenoniezh eo.
Vélu
Vélu a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Viktor Bologan
Viktor Viorel Bologan a zo bet ganet d'ar 14 a viz Kerzu 1971 e Chişinău (Moldova).
Mestrc'hoarier echedoù moldovat.
E wellañ disoc'h a oa bet e drec'h e Tournamant Dortmund (Alamagn) e 2003 Sparkassen 2003 Tournament, dirak mestrc'hoarierion evel Vladimir Kramnik, Viswanathan Anand ha Péter Lékó.
Metan
Ar metan  (CH4) zCH4) o un hidrokarbon eus rumm an alkanoù. Ar volekulenn-se he deus un atom karbon (C) ha 4 atom hidrogen (H).
Ar metan eo elfenn bennañ ar gaz naturel. Bez' eo ivez elfenn bennañ ar biogaz deuet eus goadur materioù organek loen pe struj en diank oksigen. Savet eo gant bakterioù metanogenek a vev e meteier anaerobiotek eleze hep oksigen.
Ar metan eo ivez an hidrokarbon klasel nemetañ a c'heller kaout dre un argerzh biologel naturel. Gaz naturel dreist-holl, ha dre se gaz fosilek, a vez implijet, met diorroet e vez implij ar metan adnevezapl, a vez graet biogaz anezhañ ivez : Sveden, Alamagn, Danmark, Viêt Nam, Kambodja, Sina, India...
Dilaosket e vez ar metan ent naturel en takadoù gleborek nebeut oksigenek evel ar geunioù hag an douaroù beuz. En em furmiñ a ra ivez e-barzh stomok ar bronneged hag ez eo gaz pennañ ar brammoù hag al loufoù.
Kementadoù bras a vetan a vez paket e deun ar meurvorioù dindan stumm hidratoù metan. Met da ziwall zo : karbon ar metan fosilek, n'eo ket ken karbon 14 (14C) e-giz ma vez peurvuiañ, met e izotop : ar c'harbon 12 (12C) (diwar an dezintegradur izotopek c'hoarvezet e-pad degadoù a viliadoù a vloavezhioù). Ma teu an hin da dommañ kalz e c'hellfe ar 12C bezañ dilaosket fonnus, ar pezh a zegasfe kudennoù ekologel niverus ouzhpenn. A-gevret gant ar 12C e vefe memes tra gant ar CO2 fosilek paket kementadoù brasoc'h anezhañ c'hoazh e deun ar meurvorioù dindan stumm holenoù (bikabonatoù dreist-holl).
Un nebeud perzhioù
CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O metan + dioksigen → dioksidenn garbon + dour
Jack Butler (Jiwarli)
Jack Butler (4 Mae, 1901 – 10 Mae, 1986) oa komzer diwezhañ ar yezh Jiwarli en Aostralia. Gantañ e voe dastumet ar pezh brasañ a ouiomp hiziv diwar-benn ar yezh-mañ.
Mab ur mesaer deñved gwenn anvet Dick Butler hag ur vaouez aborigen anvet Silver e oa. Desavet e voe gant e vamm hag e leztad, Jinapuka, aborigen ivez, en Ullawarra Station ha Glen Florrie Station.
E Glen Florrie Station e kamp an Aborigened e teskas yezhoù ha boazioù dezho o sellout ouzh ar re gozh. Ar jiwarli a blije dezhañ ar muiañ. Deskiñ a reas anezhañ gant Wangki, pe 'Stumpy' evel e oa graet anezhañ gant ar re wenn. Deskiñ a reas ivez ar jurruru hag an thalanyji.
ㅍ
Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄑ, romanekaet p pe p''' ha distaget [ph] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.
Edward John Eyre
Edward John Eyre (1815 - 1901) a zo bet un ergerzhour saoz.
Gant e geneil Wylie, un henvroad anezhañ, e oa bet an den kentañ o treuziñ kreisteiz Aostralia eus ar reter d'ar c'hornôg, a-dreuz plaenenn Nullarbor, eus Adelaide da Albany.
Arondisamant Avesnes-sur-Helpe
Arondisamant Avesnes-sur-Helpe (graet e vez Avesnois anezhañ ivez) a zo ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant an Norzh hag e rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Klotañ a ra an arondisamant hag an Avesnois.
N'eo ket Avesnes-sur-Helpe avat, gant he 4 894 annezad, eo ar gêr vrasañ, rak brasoc'h eo kêrioù Maubeuge, Hautmont ha Fourmies.
center
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo Arondisamant Avesnes-sur-Helpe e 12 kanton hag e 151 gumun.
Senador Guiomard
Senador Guiomard zo ur gumun e gevred stad Acre e Brazil. En hanternoz dezhi emañ stad Amazonas, er c'hreisteiz hag er c'huzh-heol kumun Rio Branco, er sav-heol Plácido de Castro, er biz kumun Acrelândia.
Istor
Dont a ra anv ar gumun eus hini José Guiomard dos Santos, ar senedour a savas al lezenn nº 4.070, eus ar 15 a viz Mezheven 1962, hag a reas eus douaroù Acre ur stad.
Hervez ar skritur e c'hallfe an anv Guiomard bezañ stumm gwenedek an anv brezhonek Gwiomarc'h, a vez skrivet Guyomard ivez. Krediñ a c'haller eo un anv breizhek eta.
Koulskoude e c'hallfe dont eus an anv portugalek Guiomar, a vez skrivet hep "d", hag a zo un anv-plac'h.
Marv
Er vevoniezh e termener ar marv evel arsav dieiltro arc'hwelioù emvevañ ur boud bev (loen pe blantenn, da lavaret eo an analañ, mont en-dro an empenn hag ar reizhiad nervel kreiz, hag ar choazhañ maguzennoù. A-wechoù e c'hoarvez arsavioù amzeriat e-kerzh ar goañvadur hag ar skornadur. Goude ar marv e teu kuzumadur ar c'horf marv pe an organeg diwar obererezh ar bakteriennoù hag an amprevaned pe loenedigoù kelanezad.
Timbroù Wenden
Emañ porzh Wenden e Republik Latvia, war vord ar Mor Baltek. Cēsis eo e anv bremañ. Brudet eo ar geoded o vezañ ma ‘z eus c’hoarvezet eno un emgann taer e miz Even 1919, da vare ar brezel evit dieubidigezh ar Broioù Baltek, etre Alamaned, Latviz hag Estoniz.
Senador Guiomard
Mell-droad
Ur c'hleub mell-droad zo, anvet Associação Desportiva Senador Guiomard.
Marv
E lod speredelezhioù hag relijionoù e vez graet un diforc'h etre marv ar spered denel ha marv ar c'horf ken ez eont da nac'hañ m'eo marv an den en e bezh. Hervez lod ezoteregezhioù e c'hoarvez ar marv pa zeu ar c'horf fizikel da vezañ distaget diouzh ar c'horf eterek.
Timbroù Wenden
Emren e oa postoù ar geoded, ha timbroù zo bet embannet eno adalek 1862 ha betek 1901. D’an 23 a viz Meurzh eo serret melestradurezh lec’hel ar postoù. Timbroù Rusia a vo implijet hiviziken, betek ma vo dieub Latvia etre 1918 ha 1940, hag adal 1990
Uhuru (loarell)
Uhuru e oa bet ar c'hentañ loarell kaset a-ratozh-kaer evit studi ar skinoù X e steredoniezh. Graet e veze anezhañ ivez : X-ray Explorer Satellite, SAS-1, pe Explorer 42.
An arsellva egor-se a oa kaset d'an 12 a viz Kerzu 1970 war ur gelc'htro a 560 km douarbellvan, 520 km nesdouarvan, 3 derez stou, gant ur prantad 96 munut. Echuiñ a reas e labour e miz Meurzh 1973. Talvezet en deus da sevel ar c'hentañ katalog reizhiadek eus an holl vammennoù skinoù X en oabl. Meur a gantad mammennoù zo bet anavezet ha dielfennet a-drugarez dezhi.
Anv al loarell, "Uhuru", eo ar ger Swahili a dalvez "frankiz". Badezet e oa bet evel se evit trugarekaat degemer Kenya el lec'h ma voe taolet war gelc'htro.
Kaset e veze e evezherezh da benn gant daou añcher e takad an 2-20 keV, gant un harz kizidigezh a 1.5 X 10-11 ergs/cm2/s (da lâret eo 5 X 10-4 eus red Nivlennad ar C'hrank). An daou añcher o doa 10% ampled e takad an 2-20 keV. Dont a rae an harz nemetañ eus ur skramm-gwrez tanav hag eus boullded an tarzhelloù evezherezh e beriliom.
Sigrid Undset
Sigrid Undset a oa ur skrivagnerez norvegek, he deus tapet Priz Nobel al lennegezh. Ganet e oa bet d’an 20 a viz Mae 1882, ha marvet e oa d’an 10 a viz Mezheven 1949.
Merc’h e oa d’un Danadez ha d’un Norvegad ha ganet e voe e Kalundborg, e Danmark. He yaouankiz a dremenas dreist-holl e Kristiania (anvet Oslo hiziv). Mervel a reas he zad pa oa yaouank c’hoazh ha start e voe buhez ar familh. E-lec’h mont d’ar skol-veur e rankas Sigrid Undset en em lakaat da labourat da c’hounit he buhez. Buan en em lakaas da skrivañ avat, diwar-benn kudennoù ar merc’hed en hec’h amzer, daoust ma oa pell a vezañ gwregelour. Diwezhatoc’h ivez e savas skridoù war danvezioù istorel. Ur romant e teir levrenn Kristin Lavransdatter, eo hec’h oberenn anavezetañ, a gont ar vuhez e Norvegia er XIVvet kantved, hag evit an oberenn-se eo he doa bet ar Priz Nobel e 1928.
E 1924, pa oa mamm da dri bugel, e teuas Sigrid Undset da vezañ katolik, en ur vro ma oa kreñv ar brotestantiezh da neuze.
E-pad an Eil brezel bed e rankas Sigrid Undset kuitaat Norvegia, aloubet gant an Nazied, ha mont a reas d’ar Stadoù Unanet. Goude ar brezel, e 1945, e teuas en-dro da Norvegia ha tremen a reas ar peurrest eus he buhez e Lillehammer. Mervel a reas eno e 1949.
Diùra
Diùra eo anv gouezelek un enezenn eus Bro-Skos (Jura e saozneg), unan eus an Inizi Gall, e kornôg ar vro. E rannvro Argyll ha Bute emañ hiziv.
Etre Enez Ìle, er mervent dezhi, ha douar-bras Bro-Skos emañ. Kement hag Ìle eo ivez.
Sgurr na Cìche (Paps of Jura e saozneg) a vez graet eus menezioù uhelañ an enez. Setu anv tri anezho : Gwelet e vezont a-bell, eus Maol Chinn Tìre (Mull of Kintyre) zoken, ha pa vez sklaer, eus Skye hag Iwerzhon.
Graet e vez ur wiski anvet Jura en enez.
Amapá
Amapá (distagadur portugalek LFE: [ɐmɐˈpa]) zo unan eus 26 stad Brazil, e norzh-biz ar vro, sko ouzh ar Meurvor Atlantel, stok eo ivez ouzh Gwiana c'hall, a zo un departamant tramor eus Bro-C'hall, hag un tamm bihan ivez ouzh Surinam. Macapá eo ar gêr-benn. Er rannvro Norte emañ.
Dont a ra an anv eus ar ger amapaba, e yezh nheengatu, a dalvez kement ha "douar a echu".
Istor
Gweladennet e voe aod Amapá gant ar moraer spagnol Vicente Yañez Pinzón. Gant peder c'haravelenn e tegouezhas Pinzón d'ar 26 a viz Genver 1500 dirak aod Brazil, ha moarvat e oa Beg-douar Santo Agostinho, e Pernambuco.
Portugal
Skarzhet e voe ar Saozon hag Izelvroiz gant Portugaliz. Bro-C'hall a lavaras bezañ perc'henn d'an douaroù, reizhet e voe an afer gant feur-emglev Utrecht e 1713, a spisae an harzoù etre Gwiana ha Brazil. Hervez tud Brazil ne voe ket doujet d'ar feur-emglev gant ar C'hallaoued.
Lec'hienn
Ul lec'hienn a vez lavaret gant tud zo (gerioù all zo c'hoazh: lec'hiad, load, gwivan, sit-web) eus un dastumad pajennoù eus ar Genrouedad, liammet kenetrezo, gouestlet da un den, ur gevredigezh, un obererezh pe embregerezh bennak. E Geriadur brezhoneg An Here eo disklêriet evel ur pourvezer stlenn war ur rouedad pellgehentiñ.
Petra a gaver e-barzh
Peurvuiañ e kaver skrid ha skeudenn, met filmoù a c'haller kavout ivez. Un anv zo d'ar pajennnoù-se (anv-domani, gouez da lod), hag ur chomlec'h er Genrouedad.
Diwar-benn ar ger
Tud zo (Albert Boché, Tugdual Kalvez) a gav gante eo savet fall ar ger hag a gav gwelloc'h ober gant lec'hiad. E skridoù Preder pe e geriadur Ménard e kaver ar ger load.
Unanig bennak a gav gwelloc'h azasaat ar ger kembraek gwefan, hag ober gant gwivan, diwar gwiad ha man (evel peurvan, diwar peuriñ ha man), da lavarout eo ul lec'h er gwiad.
Ster boutin
Ul lec'h eo al lec'hienn, gant ur ster un tamm spisoc'h.
Met implijet e vez kentoc'h al liester, lec'hiennoù, evit ober anv eus un nebeud lec'hioù resis, tre evel ma implijer ar ger gwezennoù,.
Breanig abrant melen
Ar breanig abrant melen a zo un evn amprevanetaer ha greundebrer. Emberiza chrysophrys eo e anv skiantel. Neizhiañ a ra e reter Sibiria ha goañviñ e Sina.
Annez
Bevañ a ra al labous en taiga eus kreiz Siberia.
Ferel
Ferel a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Naoned, e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
Gwiomarc'h
Gwiomarc'h, pe Gwiovarc'h, zo un anv-badez brezhonek deuet da vezañ anv-tiegezh. Talvezout a ra "dellezek a gaout marc'h", eus ar brezhoneg kozh "gwiv", dellezek, ha "march".
Stummoù all
Gant ar c'hemmadur:
Hep ar c'hemmadur:
1396
Diwar-benn bloavezh 1396 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1396
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1396
Reter-Nesañ
Ur rann eus ar bed er reter d'ar Mor Kreizdouarel eo ar Reter-nesañ. Anvet e vez evel-se gant ar broioù lec'hiet tost d'ar mor-se, Bro-C'hall, Italia, Portugal ha Spagn da gentañ. E broioù norshañ hag er mediaoù saoznek e kaver gwelloc'h ober gant Reter kreiz (Middle East e saozneg) peurvuiañ. Kinniget ez eus bet un anvadur all, "Gevred Azia", ha n'eo ket savet diwar savboent tud Europa, met ne vez ket implijet kalz. Egipt, daoust m'emañ en Afrika, a seller outi evel ur vro eus ar Reter nesañ.
250px|thumb|{{legend|#008000|Ar Reter Nesañ hag [[Iran hervez an doare istorel hag arkeologel a-vremañ da welet an traoù.}}{{legend|#5FD35F|Azia ar C'hornaoueg ent-ledan (Reter-Kreiz ha Treuzkaokazia.)}}]]
Riezoù a-vremañ a c'heller lec'hiañ er Reter-nesañ
N'eo ket termenet mat harzoù ar rannved, met sur eo ez a ar riezoù-mañ e-barzh ar Reter-nesañ :
Met, a-wechoù e vez ouzhpennet Turkia ha Kiprenez
Ar Reter-Kreiz, termenet gant an IATA, an termenadur damofisiel nemetañ, a endalc'h Iran, Arabia Saoudat, Koweit, an Emirelezhioù-Unanet ha Yemen ouzhpenn.
Perzhioù ar rannved
E kreiz an takad emañ ar Greskenn Strujus, un takad ma'z eus stêrioù bras ha douaroù frouezhus dindan an heol a zegas ur gounezerezh efedus. Aze e oa bet diorroet ar gounezerezh e mare an Neolitik hag e Mezopotamia (traoñiennoù an Eufrates hag an Tigr hag hini an Nil e penn all ar Greskenn) ken e voe krouet ar c'hêrioù meur kentañ eno.
Bizon
Ar bizoned, pe ejened-moueek, eo ar bronneged daskirier a ya d'ober ar genad Bison.
Daou spesad bizoned a zo c'hoazh hiziv an deiz:
Hindoustaneg
Goude ar sinaeg ec'h eo an hindeg asambles gant an ourdoueg an eil yezh muiañ komzet er bed-holl e-keñver an niver a dud a ra ganti.
An div yezh pennañ ma reer dave dezhe peurliesañ gant an termen "hindoustaneg" eo an hindeg hag an ourdoueg.
Tost-tre eo an hindeg d'an ourdoueg ha kentoc'h evit yezhoù disheñvel penn-da-benn e vez komz alies a-walc'h eus rannyezhoù eus an hevelep yezh ma reer hindoustaneg anezhi.
Evit ober an diforc'h etre an daou doare-yezh pe div yezh hindeg hag ourdoueg ec'h eo ret goût e vez skrivet an hindeg gant ar skritur devanagari evel ar sañskriteg keit ha ma vez implijet al lizherenneg arabek evit skrivañ an ourdoueg evel ma vez graet gant ar perseg.
Dre vras e c'heller lâret emaint liammet tamm-pe-damm o-div ouzh bep a relijion hag a vammenn sevenadurel da heul: an hindeg gant an hindouegezh hag ar sañskriteg, ma'z eo bet levezonet e c'heriaoueg gantañ, keit ha m'eo bet levezonet hini an ourdoueg gant ar perseg ha drezañ gant an arabeg diwar levezon an islam.
An Hae-Foazer
An Hae-Foazer (La Haie-Fouassière e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Liger-Atlantel, e gevred ar vro, e gwinieg Naoned.
Ardamezioù
"en glazur, e wifrell kommek en aour, heuliet ouzh kab gant ur vlokad greunwin deliennek hag ouzh beg gant ur vougassenn, an holl en aour; e gab en erminoù"
1744
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1744
Saola
Doareoù pennañ
Etre 80 ha 100 kg eo e bouez ha 1,50 m hirder e gorf. Gell eo e vlevenn, gant ur roudenn zu war e gein ha takadoù gwenn war e fas. Kerniel zo gant ar par koulz ha gant ar barez.
Montigny-le-Tilleul
Montigny-le-Tilleul (e walloneg: Montgneye-Tiyoû) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut.
Saola
Gouennañ
War a seblant e vefe koulz ar parañ etre miz Eost ha miz Du. Ur menn a vefe ganet bewech.
Dunod
Dunod a c'hall bezañ
ㅈ
Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄌ, romanikaet j pe ch, j'' ha distaget [tʃ, dʒ] hervez al LFE.
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.
Arabat kemmeskañ gant al lizherenn japanek (katakana) ス (su).
Ytres
Ytres a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Taurotragus
Taurotragus a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ daou spesad antilopenned hag a vev en Afrika.
Ytres
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Taurotragus
Gant loenoniourien 'zo e vez renket an daou spesad er genad Tragelaphus.
Tiriad an Norzh
Tiriad an Norzh (saozneg: Northern Territory) a zo unan eus tiriadoù Aostralia, ha Darwin eo e gêr-benn. N'en deus ket kement a c'halloud hag ar stadoù, war an dachenn lezennel dreist-holl. Poblet rouez eo.
Mor Wadden
Mor Wadden (Wattenmeer en alamaneg, Waddenzee e nederlandeg, Waadsee e frizeg, Vadehavet e daneg) eo anv al lodenn eus Mor an Hanternoz zo paket etre un aridennad inizi hag arvor kevandir Europa.
Mor Wadden en em astenn etre Den Helder en Izelvroioù, er mervent, hag Esbjerg e Danmark, er biz, a-hed war-dro 450 km, ha war ur gorread war-dro 10 000 km².
An disparti etre Mor Wadden ha Mor an Hanternoz end-eeun zo graet gant Inizi Friz (inizi Friz ar C'hornôg, en Izelvroioù, inizi Friz ar Reter, en Alamagn, hag inizi Friz an Hanternoz en Alamagn hag e Danmark).
Dibar eo neuz Mor Wadden, dre m’eo bas an dour ennañ ha ma vez dizoloet lec’hidegoù bras gant an tre. Lec’hidegi eo ster ar ger Wadden e nederlandeg, dres. Brudet eo Mor Wadden abalamour d’al loened ha d’ar plant a gaver eno. Hiziv an deiz eo gwarezet al loened hag ar plant-se en ul lodenn vras eus Mor Wadden, gant kenlabour an teir stad.
Arondisamant Lille
center
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo Arondisamant Lille e 28 kanton hag e 126 kumun.
Kantonioù ha kumunioù Arondisamant Lille
(lodenn)
ㅊ
Unan eus lizherennoù diazaez (jamo) ar skritur hangeul (한글, treuzskrivet ivez hankul hervez ar sistem Yale pe c'hoazh Han'gŭl hervez ar sistem McCune-Reischauer) implijet evit skrivañ ar c'horeaneg eo ᄎ, romanekaet ch pe ch''' ha distaget [tʃh] hervez al LFE.
Akarian
right|200px An akarianed (Akari pe Akarina) a zo artropoded bihan-tre : reoù 'zo a zo mikroskopek, un tregont mikrometr bennak ; ha reoù 'zo, brasoc'h, a vuzuilh betek 3 cm (ar megeled p'o devez evet gwad a-leizh da skouer). O c'horf a zo fetis dre ma'z eo peg o fenn a-raok ouzh o zeur. Hiziv an deiz ez eus bet kavet 50 000 spesad bennak er bed, met sur a-walc'h e sav an niver a spesadoù anezho d'ur milion hag en tu-hont. O doare bevañ (lec'h-bevañ, boued) n'en deus ket e geñver e-touez an araknided all.
ㅊ
N'ouzer ket pehini eo orin stumm al lizherenn-mañ.
The Stone Roses
The Stone Roses a zo ur strollad saoz berrbad a-walc'h, en deus graet berzh e dibenn ar bleadou 80 ha penn kentañ ar bleadoù 90. E penn luskad sonerezh Manchester e oa ar strollad-mañ, àr un dro get the Happy Mondays. Lâret e vez o deus diazezet pezh vez graet "Britpop" anezhañ (diwezhatoc'h e vo kendalc'het get strolladoù evel Radiohead, Blur, Oasis - savet ar c'hoant da sevel ur strollad rock get Liam Gallagher goude en devoud gwelet ar Stones Roses àr al leurenn e 1988, ha loc'het gete-). Drevezet eo bet emzalc'h Ian Brown àr ar leurenn get meur a ganer da c'houde.
Antilopenn-eland veur
An antilopenn-eland veur (Taurotragus derbianus pe Tragelaphus derbianus) a zo un antilopenn hag a vev e kornôg ha kreiz Afrika.
The Stone Roses
Prantadoù kentañ ar strollad :
E penn kentañ ar bleadoù 80 e oa bet savet framm ar strollad get Ian Brown (kan), John Squire (gitar), Gary Mounfield -"Mani"- (gitar boud) hag Alan Wren -"Reni"- (taboulinoù) e Manchester da heul taolioù arnod ("The Patrol" ha strolladoù arall gete). Tud arall a voe e-barzh ar strollad evel Andy Couzens ha Pete Garner, bras o levezon met n'int ket chomet evel izili wirion er strollad.
Akarian
Meur a spesad a vev en douar pe en dour met an akarianed o devez a-wechoù darempredoù gant boudoù bev all — loen pe plant. Bez' ez eus kalz a spesadoù buhezsuner, reoù 'zo a zo kleñvedus evit ar plantoù, al loened pe an dud. E-touez ar re-se emañ ar megeled, ar "Sarcopte", kiriek eus ar rogn, ar varroa buhezsuner eus ar gwenan, pe c'hoazh akarianed ar boultrenn hag a zo kiriek da allergiezhioù tud 'zo.
The Stone Roses
Un eil album... a-benn ar fin !
Torret gete o skrid-emglev get Silverstone hag engouestlet da-c'houde get Geffen Records, setu a-benn ar fin the Stones Roses da lakaat un eil pladenn da vonet er-maez e dibenn 1994, "Second Coming" hec'h añv, blaz an heavy metal (hag eil prantad Led Zeppelin evel "Physical Graffiti") àr ar bladenn-se, levezonet get gitar John Squire. Kerse a ziwanas diàr ar bladenn-mañ, pa voe gortozet get karourion ar strollad e-pad 5 blead àr-lerc'h e bennoberenn gentañ, ha broket kement arall àr he divoud.
Àr ziskar eh eas ar strollad pand eas kuit Reni, ha d'e heul, John Squire e-unan a skarzhas kuit d'an 1 a viz Ebrel 1996 (ha ne oa ket ur pesk Ebrel !). Kenderc'hel a reas Ian Brown ha Mani get ar strollad tamm pe damm e-pad ur blead met freuzet e voe gete da heul un abadenn druezus a-walc'h e-kerzh festival Reading.
Izili ar strollad é valafenniñ, adsavet 'vo ar strollad... pe ne vo ket ?
Ur strollad nevez a voe savet get John Squire : the Seahorses. Ur bladenn hag achu gete ivez. Da c'houde e voe e bladenn solo gentañ get Squire e 2002, "Time Changes Everything", hag unan arall e 2004 : "Marshall's House". Monet a ra Mani da seniñ gitar-boud e-barzh Primal Scream.
Evit pezh a sell doc'h Ian Brown, peder fladenn solo a savas, berzhig a-walc'h a voe graet gete, ha klevet eo bet e-barzh sonadegoù bras pe festivalioù dre vro-Saoz. Ur strollad nevez a voe savet get Reni ivez, e 1999 : the Rub. Sonet en deus e korn-bro Manchester d'ar mare-se, ne ouier ket petra eo daet the Rub da vout, met un album solo zo bet graet get Reni e 2004 avat, unan dedennus a-walc'h diàr pozioù John Squire...
E miz Eost 2004, e-kerzh sonadegoù e Belfast ha Surrey e voe gwall souezhet an arvestourion get Ian Brown, hemañ a sonas dreist-holl sonennoù brudet prantad kentañ ar Stones Roses. Ha kenderc'hel a reas e-giz-se diwezhatoc'h, é seniñ àr un dro tonioù kozh ha tonioù nevez dezhañ e-unan, ha Mani a zeuas àr ar leurenn getoñ, ar wezh kentañ a-c'houde 8 vle ! Noel Gallagher (gitarour Oasis) a voe é seniñ getoñ ivez, er sonenn "Keep What Ya Got" (single). A-hend arall, Ian Brown ha Mani a voe klevet en un ton single ("Reign") get DJ James Lavelle hag e strollad UNKLE, ha tapet 40 plas get ar single-mañ.
Piv a oa er strollad ?
Izili diazez (adalek Miz Kala-gouañv 1987 betek Miz Meurzh 1995) :
* Ian Brown, Kaner kentañ * John Squire, gitar ha mouezhioù a-dreñv, diskan * Mani (Gary Mounfield), gitar boud * Reni (Alan Wren), taboulinoù, diskan
Ha re arall :
* Andy Couzens, gitarour. Aet eo kuit ag ar strollad e Miz Gourhelen 1986 (savet The Hign getoñ da c'houde) * Pete Garner, gitar boud (etre Miz C'hwevrer 1984 hag Eost 1987) * Cressa, (Steve Cressa) graet 'vez anezhoñ "pempvet ezel ar strollad" a rae àr-dro kempennadur sonioù ar gitar(1989-1990) * Robbie Maddix, tabouliner, en doa kemeret lec'h Reni e miz Ebrel 1995 * Nigel Ippison, é seniñ get an touchennaouegoù àr al leurenn goude miz Gourhelen 1995 * Aziz Ibrahim, gitarour, en doa kemeret lec'h John Squire e miz Ebrel 1996.
Pladennoù :
hag un nebeud dastumadegoù :
Lec'hiennoù Internet :
* http://www.thisisthedaybreak.co.uk * http://www.thestoneroses.co.uk
Atom
Elfennoù diazez an danvez eo an atom. Diouzh savboent ar gimiezh ez eo an atomenn, dre dermenadur, lodenn vihanañ ur c'horf eeun a c'hell kediañ gant unan all.
B (lizherenn)
Eil lizherenn al lizherenneg latin eo B, b.
Atom
Implijet e vez meizad an atomenn gant an damkaniezhioù liesseurt a ro tu da zisplegañ perzhioù fizikel ar materi, peurgetket en e stadoù gazus (kenwaskablentez ar gazoù), dourennek ha solut (aozadur ar c'hristalioù).
B (lizherenn)
Heñvel eo ouzh Β (eil lizherenn al lizherenneg c’hresianek) ha В (trede lizherenn al lizherenneg kirillek).
Atom
E kimiezh ez eo an atom an elfennoù diazez. Mont a reont d'ober ar materi ha furmet e vez ar molekulennoù ganto : disrannus e chom an atom e-pad ar reaktadennoù kimiek (pa lakaer a-gostez an eskemmoù elektronoù gwiskad diavaez).