cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
DLC
Darn eus an DLC a gaver e bed ar c'hoarioù video. Dre an Internet e vezont pellgarget. Evit o frenañ e c'heller implij ur gartenn bank, ur gont Paypal, pe dre eskemmañ poentoù bet gounezet dre prenañ dafar c'hoari pe c'hoazh dre hanterenn arc'hant elektronek evel ar Funds evit ar c'hoari enlinenn Battlefield play4free.
An DLC a c'heller kavout war urzhiataer, konsolennoù c'hoarioù video, pellgomzerioù hezoug.
DLC ar c'hoarioù video
An DLC a servij da rastellañ arc'hant ouzhpenn d'ur c'hoari video hep ma goustfe ker d'ur studio c'hoarioù video. Embannet e vez ur c'hoari e stad echu ha gwerzhet, goude-se e vez lakaet ouzhpennadurioù e gwerzh a-benn lakaat ar c'hoarierien da zonaat o implij eus ar c'hoari diaz.
A-wechoù e vez an DLC un doare da zigareziñ a-berzh ur studio c'hoarioù pa vez bet embannet ur c'hoari gant re a fazioù ennañ : da skouer, profet gant Ubisoft eo bet an DLC evit Dead Kings.
Droug ar c'hoarierien war an DLC
Lod DLC a vez kelaouet o embannadur a-raok ma vefe lakaet ar c'hoari diaz e gwerzh, ar pezh a dalvez ez eo an DLC-se ul lodenn eus ar c'hoari diaz bet tennet a-raok e embannadur.
Evit ar c'hoarioù digoust war an Internet e kaver lod DLC da brenañ evit mont buanoc'h a-dreuz liveoù ar c'hoari dre brenañ armoù gwelloc'h, karbedoù hag all. Evel-se e vezer rediet muioc'h-mui da brenañ lod DLC evit bezañ efedus er c'hoari, an hent digoust o vezañ touellus un tamm. Ar c'hoari Battlefield play4free a zo ur skouer anat d'ar strategiezh kenwerzhel-se da geñver un diaz c'hoari enlinenn digoust.
Ar c'hoari video Star Wars : Battlefront II (doare 2017), o vezañ un adkemer eus an heulienn c'hoarioù Star Wars : Battlefront gant ar studio EA Games a laka bed ar c'hoarierien da fuloriñ. A-raok ma vefe embannet ar c'hoari e vez dija kaoz eus embann lod DLC, 5 anezho. Produour ar c'hoari Jesper Nielsen a zo bet rediet da embann un destenn ofisiel evit talañ ouzh an dagadennoù tra ma vije bet danvez an DLC-se ul lod eus ar c'hoari diaz tennet.
An DLC a-enep ar pellgargañ dilezenn
Evit stourm a-enep ar pellgargañ c'hoarioù dilezenn e vez roet muioc'h-mui a godoù d'ar c'hoarierien pa brenont pe rakprenont ur c'hoari nevez. Evel-se e vez broudet ar c'hoarierien da brenañ c'hoarioù evit kaout dafar ouzhpenn na c'heller ket kaout dre ur bellgargardenn dilezenn.
Fuente el Saúz
Fuente el Saúz zo ur gumun e Spagn e Proviñs Ávila.
Korn-butun
Ur c'horn-butun zo ur benveg da vutunat, anezhañ ur forn a vez karget a vutun hag un duellenn a vez sunet gant ar butuner pa vez tanet ar butun.
Fuentes de Año
Fuentes de Año zo ur gumun e Spagn e Proviñs Ávila.
Mostar
Mostar (e kirillek : Мостар) zo ur gêr eus Bosnia-ha-Herzegovina. Emañ e kanton Herzegovina-Neretva. E 2001 e oa bet kontet 69 838 annezad. Hiziv e vez e-tro 105 000 annezad.
Mynytho
Mynytho zo ur gêriadenn vihan eus Kembre e gwalarn kontelezh Gwynedd. Emañ er c'hornôg da Llanbedrog hag en hanternoz da Abersoch, e kreisteiz ledenez Llŷn.
Mostar
Kreizenn velestradurel ar c’hanton Herzegovina-Neretva eo Mostar. Karter “Pont kozh ar kêr kozh Mostar“ zo enskrivet war roll glad bedel an UNESCO abaoe 2005.
Douaroniezh
Ur c’hant kilometrad bennak e kreisteiz Sarajevo emañ Mostar, war-dro 40 km eus an harz etre Bosnia-ha-Herzegovina ha Kroatia, ha 50 km eus ar Mor Adriatik. War porzhioù ar stêr Neretva eo Mostar. Treugiet eo gant an tren d’an aod kroat ha da Sarajevo.
Istor
Evel e tiskouez ar mogerioù-tro hag ar beredegoù e oa dalc’het lec’hienn Mostar diwar ragistor.
Komprenet o deus ar Romaned pouez strategel ha kenwerzh al lec’h-se ha neuze en em stalient eno. Kavet eo bet aspadennoù endonet ar gêr roman dindan ar gêr a-vremañ.
Er fin Henamzer e oa bet savet pennilizoù kristen. Ar vezañs kristen a chomas betek ar grennamzer.
War un teuliad eus 1474 e welomp evit ar wech kentañ anv Mostar. Dont a ra eus gwardoù ar Pont, ar mostari.
Ar pont hen se a oa war an hent kenwerzhel etre ar Mor Adriatik hag ar rannvro mengleuziek ha pinvidik e kreiz Bosnia. A-drugarez se, Mostar en em astenn war ar c’hlann zehoù. Dindan an Impalaeriezh Otoman ez a Mostar d’ur c’hadiluk ha goude d’ur sandjak a-raok bezañ kreizenn gournament turk.
Gwened Tolpad
Kumunioù
24 c'humun a yae d'ober Gwened Tolpad.
Mostar
Istor
<b 1475 1566 1878 Adalek ar betek an  e tiorro Mostar dindan Impalaeriezh Otoman. a dremen hag holl Bosnia-ha-Herzegovina edan velestradurezh aostriat ha hungarat. XVvet, kavet reer dielloù kelioù diwar-benn : oa war glannoù Neretva ur plas kreñv. Tremenet hon boa pont-skourr. pont-se roe anv d’ar gêr, dalv “treizher pont” d’an hini ret da baeañ un dell dreizh. A-drugarez tiorroe genwerzh transportoù. A-benn en em stalie c’harter muzulman (« mahala ») gant moskeennoù kouronkoù bourzh stêr hanternoz lec’h treizh. savet pont maen gouarnamant Karadjoz-Beg. Kreizenn staliet bep tu neuze. Pa erru ar velestradurezh aostriat-ha-hungarat, e 1878, e anavez Mostar ul lammgresk armerzhel ha kêrel nevez.
Gwened Tolpad
Kumunioù
Kendeuzet e voe kumunioù Teiz ha Noaloù d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez, Teiz-Noaloù.
Mostar
Istor
<b 1475 1566 1878 Adalek ar betek an  e tiorro Mostar dindan Impalaeriezh Otoman. a dremen hag holl Bosnia-ha-Herzegovina edan velestradurezh aostriat ha hungarat. XVvet, kavet reer dielloù kelioù diwar-benn : oa war glannoù Neretva ur plas kreñv. Tremenet hon boa pont-skourr. pont-se roe anv d’ar gêr, dalv “treizher pont” d’an hini ret da baeañ un dell dreizh. A-drugarez tiorroe genwerzh transportoù. A-benn en em stalie c’harter muzulman (« mahala ») gant moskeennoù kouronkoù bourzh stêr hanternoz lec’h treizh. savet pont maen gouarnamant Karadjoz-Beg. Kreizenn staliet bep tu neuze. Betek an XXvet kendalc’h Mostar e tiorren a-drugarez d’an eskemmoù kenwerzh ha d’ar broduerezh artizanel. Miret he deus he giz Grennamzer daoust savadur dileveoù e bloavezhioù 1960.
Mostar e deroù ar bloavezhioù 1990
Kêrbenn Herzegovina e oa Mostar. Ur greizenn c’hreantel a oa a-drugarez d’an aerlestrsaverezh “SOKO” ha d’ar broduerezh aluminiom pouezus („Aluminij“). Oberiat e oa ar c’henwerzh : gwiadoù, butun, boued. Ul lec’h touristikel ha darempredet-tre e oa a-drugarez d’he savouriezh a reter ha giz Otoman ha d’he moskeennoù niverus.
Mostar e-pad brezel Bosnia
Skoet-tre a oa Mostar gant ar brezel (1992-1995). Teir c’humuniezh a argade. Ar Serbed a oa staliet en uhelder. Ar vroadelourien groat o doa bountet ar Vosnied (Slaviad muzulman) er ghetto ar kêr kozh war ar c’hlann a reter Neretva. Goude disklêriadur dizalc’hiezh Bosnia-ha-Herzegovina e oa ur seziz war Mostar e-pad 18 miz. D’an 3 a viz Ebrel 1992 e oa bombezet Mostar evit ar wech kentañ gant an arme pobl yougoslaviat (JNA). Neuze, Mostar a oa bet kontrollet gant ar JNA. En nevez amzer 1992, distrujet e oa bet an holl pont (war-bouez ar Stari Most), an aerborzh hag al labouradeg aluminiom Aluminij. Dilojet e oa bet an aerlestrsaverezh “SOKO” e Bro-Serbia. E miz Mezheven 92, adbountet e oa bet ar JNA gant an Arme Republik Bosnia-ha-Herzegovina (ARBiH), ar C’huzul an Difenn Kroat (HOV) hag an Nerzhioù Armet Kroat (HOS). Kalz sevenadur a oa bet distrujet d’ar mare-se, monumantoù relijiel peurgetket: iliz ortodoks ha moskeenn gant an HOV. Adalek Mezheven 92 e erru kalz repuidi vosniat a oa bet chaseet eus reter Bosnia dindan kontroll serb. Neuze cheñchet e oa ar boblañs hag ar c’hempouez etre Kroated ha Bosniad. Un arme bosniat a oa bet savet gant meur a soudard eus HVO hag HOS. E 1993 o deus c’hoant an dreistbroadelourien da zaouhanteriñ Bosnia-ha-Herzegovina gant o enebour serb. Met adbountet e oa bet gant an arme bosniat. Honnezh a adkemer kreiz Bosnia ha goude ez a d’ar Su betek Mostar (taol „Neretva 93“). Dizemglev pouezus a oa erruet e Mostar a-hed ar Boulouard an Dispac’h Pobl (« bulevar narodne revolucije »). Ar bihanniver etnek a oa bet argadet. D’an 9 a viz Du 1993 e oa bet distrujet ar « Stari Most » (pont kozh, arouez ar gêr) gant un obuz.
Mostar abaoe ar brezel
Goude ar brezel e oa bet adunanet an daou du-se. Ar Stari Most (Pont kozh) a oa bet adsavet er memes framm ha gant ur maen orin bennak e 2004. Kalz tiez a chom da vezañ adsavet. Met a-drugarez d’an donezoner niverus ez a an adsavadur war-raok. Neuze gallout a rae mirout he dedenn hag he dudi.
Poblañsouriezh
E 2003 e konter 105 448 annezad e Mostar. (Source : https://web.archive.org/web/20130125022847/http://www.visitmostar.net/Mostar.htm) Emdroadur istorel ar poblañs er gumun Dasparzh ar poblañs dre vroadelezh (1991)
Sevenadur
E Mostar emañ ar c’hreizennoù sevenadurel da heul :
An darvoud sevenadurel brudetañ eo « Hañv Mostar » gant abadenn barzhonieg koshañ gant Aleksa Šantić peurgetket; ur gevezadeg splujañ eus ar re goshañ adalek ar Pont Kozh e dibenn sizhun diwezhañ miz Gouere.
Armerzh
Armerzh Mostar a zo diouzh greanterezh an aluminiom hag ar vetalouriezh, servijoù-bank, ha gennad ar pellgehentiñ. Meur a sez c’hevredad embregerezh pouezus a zo e Mostar. A-drugarez da se he deus galloudezh kreñv. Da greskiñ e kendalc’h an niveren embregerezh ar gennad prevez. Raktres da ziorren energiezhioù an avel a zo ivez. Degouezhout a ra ar saloñs vrasañ eus Bosnia-ha-Herzegovina e Mostar bep vloaz : Saloñs Etrebroadel Armerzhiel Mostar (“Međunarodni sajam gospodarstva Mostar”). Abaoe 1997 e c’haller diorren eskemmoù etre embregerezh disheñvel (boued, gwin, levrioù, etc.) eus ar bed holl.
Greanterezh
Pouezus-tre eo greanterezh an aluminiom (« Aluminij ») hag ar vetalouriezh. Gant embrouegerezh etrebroadel pouezus e labour Aluminij : Daimler-Chrysler, Fiat, …
Touristerezh
Ar gêr touristelañ eus Bosnia-ha-Herzegovina eo Mostar. Kalz dibarderioù zo eno :
Mell-droad
Ar sport brudetañ eo ar vell-droad e Mostar. An 2 glub mell-droad pennañ eo : Ar Velež Mostar hag ar Zrinjski Mostar. Harpet eo pep klub gant ur strollad etnikel : ar Velež Mostar gant ar Vosniaded hag ar Zrinjski Mostar gant ar Groated. Neuze tenn-tre eo ar match etre an 2 skipailh-se. E Mostar ez eus 2 stad : Bijeli Brijeg Stadium (stad FK Velež) ha Vrapčići Stadium.
Basket-ball
E live broadel e c’hoari ar skipailh HKK Zrinjski Mostar.
Korn-youc'hal
thumb|Kaner gant ur c'horn-youc'hal Ar c'horn-youc'hal zo ur benveg da greskiñ son ar vouezh, pe da gas ar vouezh da bell, hag a vez lakaet dirak ar genoù.
En amzer al listri bras dre lien e veze implijet ar c'horn-youc'hal da reiñ urzhioù d'ar vartoloded en delezhioù.
Cavaglietto
Cavaglietto zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara e rannvro Piemonte.
Grandes y San Martín
Grandes y San Martín zo ur gumun e Spagn e Proviñs Ávila.
Tinamotis pentlandii
Anvet e voe Tinamotis Pentlandii da gentañ-penn (e 1837) gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840) : dougen a ra anv an naturour iwerzhonat Joseph Barclay Pentland (1797-1873).
Annez
Kavout a reer ar spesad eus Andoù Perou da hanternoz Bolivia, Chile ha gwalarn Arc'hantina.
Bolchevik
Graet e vez Bolcheviked (unander: Bolchevik; rusianeg большевики, (unander) большевик, distaget: [bəlʲʂᵻˈvʲik], deveret diouzh bol'shinstvo, "muiañ niver") eus ar rann eus ar strollad marksour Strollad Sokial Demokratel Labourerien Rusia (SSDLR), renet gant Lenin, a zispartias diouzh ar rann Menchevik (eus men'shinstvo, "bihan niver"). C'hoarvezout a reas an disrann-se e-kerzh an Eil Kendalc'h e 1903, ha dont a rejont da vezañ dizalc'h e 1912. Da heul Dispac'h 1917 e teujont da vezañ e penn ar galloud gant Dispac'h miz Here en anv ar soviedoù. Er bloaz 1922 e teuas ar strollad da vezañ Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel.
Orin an anv
An div luskad a oa anvet da zigentañ "kreñv" (harperien Lenin) ha "sioul" (harperien Martov). Gant an amzer o redek e voe kemmet an anvioù "Bolcheviked" ha "Mencheviked", a-ziwar ar rusiange "bolshinstvo" (muiañ niver) ha "menshinstvo" (bihan niver).
Eus un tu all, harperien Martov a c'hounez ar vot war kudenn an emezeliñ er strollad. Ne oa ket bet eus un tu sklaer na gant Lenin na gant Martov. E-pad ar c'hendalc'h e oa bet kannaded o skampañ kuit ha reoù all o cheñch tu meur a wech. E fin ar c'hendalc'h e oa bet rannet sklaer an traoù etre div luskad
Adalek 1907, er yezh saoznek e vez pennadoù oc'h ober gant ar ger "Maximalist" evit "Bolchevik" ha "Minimalist" evit "Menchevik", ar pezh na oa ket sklaer rak bez e oa ul luskad "Maximalist" e-touezh ar Strollad Reveulzier Sokialour e 1904–06 (hag a savas e 1906 un unvaniñ anvet Unvanidigezh ar Sokialourien-Reveulzierien uhelañ).
Arondisamant Dreux
Arondisamant Dreux a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Eure-et-Loir hag e rannvro Centre-Val de Loire.
Bolchevik
Izili ar strollad
Keidenn oad izili ar strollad a zo yaouank. E 1907, 22% eus ar volcheviked a zo dindan 20 vloaz, 37% a zo etre 20–24 ha 16% a oa etre 25 ha 29. E 1905, 62% eus an izili a oa labourerien ar greanterezh (3% eus hollad poblañs 1897. 22% eus ar volcheviked a oa noblañsoù (1.7% eus hollad ar boblañs), 38% a oa peizanted hep douar perc'hennet. Evit ar Mencheviked e oa 19% ha 26% peizanted doare-se. E 1907, 78.3% eus ar volcheviked a oa rusianed ha 10% a oa yuzevien (34% hag 20% evit ar re Mencheviked). En holl e oa 8400 ezel e 1905, 13 000 e 1906 ha 46 100 e 1907 (8400, 18 000, 38 200 evit ar Mencheviked). E 1910, an div luskad kemmesket o devoa nebeutoc'h evit 10000 ezel en holl.
Arondisamant Dreux
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Dreux e 9 c'hanton hag e 109 c'humun :
Bolchevik
Penn-kentañ reveulzi 1905
An div luskad a oa mesk-divesk e 1903–04 kalz izili a yae eus un tu ha distreiñ d'an tu all. Krouer ar varksouriezh rusian Georgy Plekhanov, a oa harper da Vladimir Lenin ha d'ar volcheviked, a oa aet eus e du e 1904.
Komunistická strana Sovětského svazu
Moe Szyslak
Moe Szyslak, ganet Morris Szyslak, a zo un dudenn a-bouez an heuliad tresadennoù-bev The Simpsons. Derc'hel a ra un davarn e Springfield e kichen ar stal binvioù sonerezh King Toot's.
Aiguille Rouge
An Aiguille Rouge (e galleg;  La Guglia Rossa en italianeg) zo ur menez a 2.545 m  uhelder en Alpoù,  e Bro-C'hall, tost d'ar  Moncenis en  Alpi Cozie,  e kumun Névache, en departamant Hautes-Alpes,  e Provañs.
Istor
A-raok fin an Eil-brezel-bed edo ar menez war an harzoù.E C'hwevrer1947, sinet feur-emglev Pariz,  e voe kemmet an harzoù, ha lakaet  Mont Chenaillet e Bro-C'hall.
Cavaglio d'Agogna
Cavaglio d'Agogna zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
Hillbilly
Hillbilly zo un anv a oa bet roet e SUA da dud o chom en Appalachoù hag er menezioù Ozarks da gentañ. Goude-se e voe roet da dud dizesk o chom pell diouzh ar sevenadur. Li'l Abner ha Cletus Spuckler zo daou eus ar rumm-se, gwelet gant tud ar c'hêrioù bras. Goude se e voe implijet ivez d'ober anv eus tud war lez kornôk ar Mississippi, ha dreist-holl re ar Menezioù Roc'hellek pe war lezioù ar Rio Grande.
Orin
N'eo ket gwall sklaer orin an anv. Hervez Anthony Harkins en Hillbilly: A Cultural History of an American Icon, e kaved an anv en 1900 en New York Journal, termenet evel-hen:
''« an Hill-Billie zo ur c'heodedour gwenn eus Alabama, a zo o chom en torgennoù, dishual ha dibeadra, gwisket evel ma c'hall, a gomz evel ma kar, a ev whiskey pa vez gantañ,  ha zic'houhin e revolver kel lies ha m'en devez c'hoant. »''
San Pietro Mosezzo
San Pietro Mosezzo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
La Torre (Spagn)
La Torre zo ur gumun e Spagn e Proviñs Ávila.
Madrigal de las Altas Torres
Madrigal de las Altas Torres  zo ur gumun e Spagn  e Proviñs Ávila.
Innis Mheàrnaig
Innis Mheàrnaig (Inchmarnock e saozneg) zo un enezennig eus kornôg Bro-Skos, er vrec'h-vor anvet Caol Bhòid (Sound of Bute), etre Eilean Arainn (Arran), er mervent, hag Eilean Bhòid (Bute) er biz.
Barney Gumble
Barney Gumble, ganet Bernard Gumble, a zo un dudenn a-bouez an heuliad tresadennoù-bev The Simpsons. Bemdez e ya d'an davarn Moe evit pakañ banneoù gant e vignoned.
Treron griseicauda
Treron griseicauda a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Gymnobucco bonapartei
Gymnobucco bonapartei a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Motwani
Motwani (राजीव मोटवानी):
Gymnobucco bonapartei
Dont a ra e anv eus hini an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
Santa Cruz de Pinares
Santa Cruz de Pinares zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Scarborough
Scarborough zo un anv-lec'h saoznek, eus Bro-Saoz, hag a gaver e broioù all ivez.
Lec'hioù
E Mor Su Sina emañ Karreg Scarborough, un atoll arc'het gant meur a vro.
Child Ballads
Ar Child Ballads zo un dastumad 305 gwerz saoznek eus Bro-Saoz ha Bro-Skos, gant o doareoù stadunanat, dastumet gant Francis James Child en. Anv al levr a oa The English and Scottish Popular Ballads, embannet etre 1882 ha 1898 gant Houghton Mifflin e dek levrenn da gentañ, adembannet e pemp levrenn goude.
Ar gwerzioù
Dastumad Child ne oa ket an hini kentañ gant ar seurt danvez, kalzik a oa bet zoken, met an hini brudetañ e oa hini an eskob Thomas Percy, anvet Reliques of Ancient English Poetry e 1765 Ouzhpenn-se e oa dastumadoù all eus broioù all. Kemer skouer a reas Child war labour Svend Grundtvig, a savas Danmarks gamle Folkeviser, ma oa renket ha niverennet ar gwerzioù, kinniget meur a zoare kichen-ha-kichen, da skoazellañ al lenner da gompren an heñvelderioù. . Diwar-se e vo kavet meur a gan gant ar memes niverenn dre ma kave da Child ne oant nemet doareoù disheñvel eus ar memes istor, petra bennak ma c'hallont bezañ disheñvel-bras, evel evit "James Hatley". Ha gwerzioù renket dindan niveroù disheñvel a c'hall bezañ enne gwerzennoù heñvel-mik.
Disheñvel eo oad ar gwerzioù ; "Judas" a zo eus an, hag un doare eus "A Gest of Robyn Hode" a voe moullet e dibenn ar pe deroù ar. An darn vrasañ avat zo eus ar pe. Darn o deus gwrizioù koshoc'h marteze met nebeut-tre anezho zo bet savet a-raok 1600. Ouzhpenn-se, n'eus ket kalz tonioù a vefe ken kozh hag ar werz en-eeun. Daoust da se ne oa ket bet savet dastumad ebet ken puilh ha hennezh en e raok e saozneg.
Faou-Magellan
Ar faou-Magellan (Nothofagus betuloides) a zo gwez freskherzadus a-orin eus Patagonia ha degaset da Vro-Skos hag Inizi Faero.
Santa Cruz del Valle
Santa Cruz del Valle zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Vercelli
Vercelli (Versèj e piemonteg, Verceil e galleg) zo ur gêr eus Piemont en Italia ha Kêr-benn proviñs Vercelli eo.
Emañ war ribl ar stêr Sesia, un adstêr d'ar Po, etre Milano ha Torino. Kêr-benn an departamant Sézia e oa en amzer ma oa bet savet departamantoù gall en hanternoz Italia.
Gup (disheñvelout)
Ur gup a zo ur bultur er yezh voutin ha heñvelster eo an daou dermen neuze.
Gallout a ra gup aroueziñ ivez :
Wolfram von Eschenbach
Wolfram von Eschenbach, bet ganet war-dro 1170 e Franken (Impalaeriezh santel roman german) ha marvet e-tro 1220, a oa ur marc'heg hag ur barzh alamanek eus dibenn an. Gant an alamaneg-uhel-kozh e kenaozade e oberennoù. Barzhonegoù lourennek zo bet savet gantañ ivez (ur Minnesang a veze graet anezhoñ).
Buhez
Buhez Wolfram hag a zo anavet a zeu ag ar menegoù en deus skrivet diwar e benn a-hed e oberennoù, pe gant burutelladennoù e gempredaded. Dre e anv e ouiomp e ta-eñ eus ul lec'h anvet Eschenbach. Hervez an damvenegoù skrivet gantañ en e oberenn Parzival e vefe Obereschenbach e gêr a-orin, nepell eus Ansbach (hiriv eo adanvet Wolframs-Eschenbach). En em ginnig a ra evel ur marc'heg eus Bavaria. Gouzout a reer e oa bet e meur a lez o roiñ e servijoù. Sur a-walc'h e oa e darampred gant Kont Wertheim hag al Landgrav (“Dug”) Hermann I Thüringen.
Grandchamp-le-Château
Grandchamp-le-Château a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant trizek kumun all d'ober ur gumun nevez: Mézidon-Vallée-d'Auge.
Les Essarts
Les Essarts zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall :
Peucaea
Peucaea a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ breaned, krouet e 1839 gant an evnoniour breton-ha-stadunanat Jean-Jacques Audubon (1785-1851).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Eizh spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e kreisteiz Stadoù-Unanet Amerika, Mec'hiko ha Kreizamerika, triwec'h (18) isspesad dezhe en holl.
Mor Sulu
Mor Sulu (e tagalog Dagat Sulu, e saozneg Sulu Sea, e malezeg Laut Sulu) zo ur mor bihan e reter ar Meurvor Habask, dezhañ ur gorread 348 000 km². Emañ e mervent enezeg Filipinez ha dispartiet eo diouzh Mor Su Sina er gwalarn gant Palawan, ha diouzh Mor Sulawesi er gevred gant enezeg Sulu. Er mervent emañ Borneo hag er biz emañ Visayas.
PlayerUnknown's Battlegrounds
PlayerUnknown's Battlegrounds (PUBG) zo ur c'hoari tenn trede sell liesc'hoarier enlinenn savet hag embannet gant PUBG Studios, ur skourr d'an embanner sukorean Krafton. Ar c'hoari a zo diazezet war modoù c'hoari lies savet gant Brendan "PlayerUnknown" Greene evit c'hoarioù all. Awen ar modoù a oa bet ar film Battle Royale. Deuet eo da vezañ ur c'hoari e-unan renet gant Greene. Er c'hoari, betek kant c'hoarier a vez harzlammet war un enezenn ha rediet eo kavout armoù ha dafar a-benn lazhañ ar c'hoarierien all betek bezañ an hini bev nemetañ. Ar zonenn lec'h ma c'hell stourm ar c'hoarierien a ya war strisaat a-fed ma dremen an amzer, o rediañ ar c'hoarierien da vont ouzh ar stourm muioc'h-muiañ.
Gwerzhadennoù
Battlegrounds en doa rastellet 11 milion $ e-pad ar c'hentañ tri devezh ma oa bet lakaet e gwerzh dre ar stumm Windows early access. E-pad an eil sizhun a viz Ebrel 2017, ar c'hoari a oa bet gwerzhet muioc'h evit ur milion kopienn, gant d'an uhelañ 89 000 c'hoarier war ar memes-tro.
The Mentalist
The Mentalist a zo ur stirad skinwel polis amerikan, 7 koulzad ha 151 rann a 42 vunutenn ennañ. Skignet e oa bet etre an 23 a viz Gwengolo 2008 hag an 18 a viz C'hwevrer 2015 war CBS er Stadoù-Unanet Amerika. Skignet e oa bet e Frañs war TPS Star etre miz Ebrel 2009 ha miz Mezheven 2010 evit an daou goulzad kentañ hag adalek ar 6 a viz Mezheven 2010 betek ar 24 a viz Du 2015 war TF1.
Krouet e voe ar stirad gant Bruno Heller. Heuliañ a reer Patrick Jane (Simon Baker) a zo alier ar CBI California Bureau of Investigation eus polis Kalifornia goude bezañ bet "diaweler", teoger hag oberour troioù fuzik war al leurennoù. Brudet a-walc'h oa. Ne oa ket onest bepred hag implijet en deus e varregezhioù evit touellañ tud. Implijout a ra anezho en istor evit sikour ar CBI hag an FBI adalek ar c'houlzad 6.
D'an 10 a viz Mae 2014 ec'h adlañsas CBS ar stirad evit ur c'houlzad 7 hag a voe disklêriet goude bezañ an hini diwezhañ.
Minus (ti-embann)
Minus (Minus Multimedia GmbH en Alamagn ha Minus Inc. e Kanada), pe c'hoazh m_nus pe m-nus, a zo anv un ti-embann pladennoù sonerezh elektronek kanadian hag alaman krouet gant Richie Hawtin e 1998. Abaoe m'emañ Richie Hawtin o chom en Alamagn ez eo diazezet an ti-embann e daou lec'h disheñvel : e Berlin hag e Windsor (Kanada).
The Mentalist
An istor
Emañ Patrick Jane o labourat evit ar California Bureau of Investigation (CBI) diazezet e Sacramento en istor. N'eo ket ur poliser met implijout a ra ar barregezhioù gounezet en e vuhez kent evit sikour da ziskoulmañ aferioù muntroù. Abeg gwir e emouestladur er polis eo emañ o klask war-lerc'h ul liesvruntrer lesanvet Red John (Yann Ruz) hag en deus lazhet e wreg hag e verc'h goude m'en defe Patrick embannet e-kerzh un abadenn skinwel en doa sikouret d'ober poltred ar muntrer dre e varregezhioù dreistnatur.
Dilezet en deus Patrick e vicher evit sikour ar polis hag alies e lavar n'o deus e varregezhioù netra dreistnatur. Gouzout a ra lenn emzalc'hioù ar c'horf, teogiñ, laerezh er godelloù, arsellout ha mont don e spered hag emzalc'hioù an dud.
E zarempredoù gant Tereza Lisbon a ra ul lodenn bouezus eus an istor.
Adalek ar c'houlzad 6 e labour Patrick evit an FBI dindan renerezh Dennis Abbott en Austin (Texas) gant Teresa Lisbon ha Kimball Cho a oa ivez er CBI.
Aktourien ha tudennoù pennañ
Simon Baker a zo Patrick Jane
Robin Tunney a zo Teresa Lisbon
Tim Kang a zo Kimball Cho
Owain Yeoman a zo Wayne Rigsby
Amanda Righetti a zo Grace Van Pelt
Rockmond Dunbar a zo Dennis Abbott
Emily Swallow a zo Kim Fischer
Joe Adler a zo Jason Wylie
Josie Loren a zo Michelle Vega
Notenn 1: Amanda Righetti hag Owain Yeoman o deus kuitaet ar stirad e miz Du 2013 (rann 15 ar c'houlzad 6). Distroet int er rann ziwezhañ (rann 13 ar c'houlzad 7).
Notenn 2: tudenn Josie Loren's (Michelle Vega) a voe lazhet e rann 10 ar c'houlzad 7.
Seenu Shanmugan
Seenu Shanmugan, bet ganet e 1971 en un tiegezh pesketaerien e Mamallapuram (India ar su), a zo ur c'hizeller e Pleuzal. Desavet e voe e-kichen maen-greunit bet kizellet er ha mont a reas da skol-gizellañ Mamallapuram e-lec'h mont war vor.
La Bécasse (Maupassant)
La Bécasse zo un danevell gant Guy de Maupassant embannet en 1882.
Istor
Kentañ ma voe embannet La Bécasse a oa er gelaouenn Le Gaulois d'ar 5 a viz Kerzu 1882. Servij a rae da zigoradur d'ar gontadenn La Folle.
Adimplijet eo bet en dastumad Contes de la bécasse da zigeriñ an dastumad, goude kemmet ar frazenn-stagell.
Margarethe von Bülow
Margarethe von Bülow (Berlin 1860–1884 Rummelsburg ) a oa ur skrivagnerez alamanek marvet da 24 bloaz.
He c'hoar henañ Frieda von Bülow (1857 -1909) a oa skrivagnerez ivez.
Gymnobucco calvus
Anvet e voe Bucco calvus (kentanv) da gentañ-penn (e 1841) gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika :
Arondisamant Nogent-le-Rotrou
Arondisamant Nogent-le-Rotrou a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Eure-et-Loir hag e rannvro Centre-Val de Loire.
Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Nogent-le-Rotrou e 4 c'hanton hag e 52 gumun :
San Nazzaro
San Nazzaro zo un anv-lec'h italianek.
Blev hir
Ar blev hir a zo bet douget e pep bro hag e pep amzer gant an dud, hogen kemmañ a ra ster hirder ar blev hervez an amzer hag ar renk er gevredigezh. A-wechoù e vez kavet hir blev hag a dap betek ar groñj, hervez ma vezont douget gant paotr pe blac'h. Rak peurvuiañ e vez blev hiroc'h d'ar merc'hed eget d'ar baotred.
Istor
Gouzout a reer e oa hir blev ar vrezelourien e Brezel Troia. Kregiñ a reas ar wazed da droc'hañ o blev adalek ar VIvet kantved kent JK.
E Roma, a-raok ar marevezh kristen, e veze berr blev ar wazed, ha pa voe aloubet Galia gant Julius Caesar e c'hourc'hemennas dezho troc'hañ o blev.
Bibl
An Nazired a laoske o blev da greskiñ En Testamant Kozh ez eus kaoz eus Samzun, roue Israel, a oa e nerzh en e vlev hir.
India
Ar Sikhed a laosk o blev da greskiñ hag a bak anezho en o zulban.
Yves-Marie Le Gouaz
Yves-Marie Le Gouaz ganet d'ar 15 a viz C'hwevrer 1742 e Brest hag aet da anaon d'an 12 a viz Even 1816 e Pariz a oa un engraver breizhat.
Dimezet e oa gant Marie-Jeanne Ozanne (1736-1786) c'hoar e vestr war an arzoù Nicolas Ozanne (1728-1811), ; ur verc'h o deus bet, anvet Marie-Amélie Le Gouaz. 60 engravadur en deus bet graet an darn adal tresadennoù Ozanne.
Dre an hent roet gant e gerent e oa bet skoliad d'an engraver Jacques Aliamet e Pariz adal 1763.
E 1770 ez eo choazet da vont etrezek Akademiezh roueel ar skiantoù gall evit kemer plas an engraver Ingram, labourat a raio eno betek ar bloavezh 1790.
Labouret en doa e-pad mare ar renad kozh ha kendalc'het goude-se betek mare Napoleon.
Tro-spered
Laret e vez eus outañ e oa un den sichant gant an holl ha sioul. Laret e vez e devoa atav un tro-spered seder. Hervez ar re a skrivas e vuhez e oa ur sitoyan direbech, ur gwaz leal hag un tad karantezus.
Doare arz Yves-Marie Le Gouaz
Anavezet ez eo dreist-holl evit bezañ engraver ar porzhioù hag ar bigi. Labouret en deus bet ivez war engravadurioù teknikel liammet gant an tredan.
Confédération française démocratique du travail
thumb|Laurent Berger, sekretour meur ar CFDT abaoe an [[28 a viz Du 2012]] Kentañ sindikad Frañs dre niver an izili eo ar CFDT (Confédération Française Démocratique du Travail), "Kengevread Gall Demokratel al Labour": 868 601 ezel e dibenn ar bloavezh 2012 (53% a wazed ha 47% a vaouezed); an eil eo e-keñver mouezhioù en dilennadegoù micher (lezioù-barn al labour ha dileuridi al labourerien en embregerezhioù hag er melestradurezhioù), a-drek ar CGT.
Kavet e vez izili ar CFDT war an holl dachennoù labour, en embregerezhioù bras evel er re vihan, er servijoù publik evel e lodenn brevez an ekonomiezh. El lodenn-mañ e kaver an darn vrasañ eus an izili.
En holl rannvroioù ar c'hwec'hkogn emañ ar CFDT.
Ezel eo ar CFDT eus Kengevread Europat ar Sindikadoù (Confédération Européenne des Syndicats-CES e galleg, European Trade Union Confederation-ETUC e saozneg) abaoe 1974. Ezel eo ivez eus Kengevread Etrebroadel ar Sindikadoù (Confédération syndicale internationale-CSI e galleg, International Trade Union Confederation-ITUC e saozneg).
Palioù ha talvoudoù
Lakaat a ra ar CFDT pemp talvoud en a-raok.
stumm a argaserezh, a zizingalded hag a wallziforc'h.
Pragmatek eo ar CFDT, gwelloc'h dezhañ kavout diskoulmoù dre gendiviz met prest da stourm diouzh ret. Gouzout a oar e kemm buan an traoù hag e tle azasaat e c'houlennoù dre ma cheñch marc'had al labour ha diaesterioù al c'hopridi.
Altenburg
Altenburg a zo ur gêr e reter Stad dieub Thüringen (Alamagn).
Korn-liv
Ar c'horn-liv, pe korned-liv, pe pod-liv, a zo ur podig ma vez lakaet al liv da skrivañ gant ur bluenn, ur doug-pluenn pe ur stilo-pluenn. Arveret e veze araok ne vefe ijinet ar boulbluenn hag ar stilo gant kartouchennoù e kerzh an XXvet kantved, en amzer ma veze soubet e bluenn pe zoug-pluenn ennañ.
Traezoù dastumad pe a-stroñs int hiziv hon deiz. E gwer, porselen, arc'hant, laton pe en ur c'hendeuzad plom-staen e c'hallont bezañ. Ur golo a vez gantañ evit parraat a fotañ, aezhenniñ pe bezañ kontammet.
Istor
Adal amzer skriverien an Henegipt e veze graet gant kornoù-liv, ha goude en impalaeriezh roman. Diseurtelaat a reas en Europa en XVIIIvet kantved. Dispredañ a reas e deroù an XXvet kantved pa voe ijinet ar stilo-pluenn gant kartouchennoù. Ne oa ket ezhomm ken soubañ an stilo-pluenn el liv goude bezañ skrivet un nebeud linennoù. Taolioù-skrivañ ar skolidi a oa un toul krenn ganto evit lakaat o c'horn-liv.
Pierrot (Maupassant)
Pierrot zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, en 1882, embannet en dastumad Contes de la bécasse.
An danevell
Unan eus danevelloù brudetañ ar skrivagner eo, hag adkemeret eo bet gant an embannerien e meur a zastumad.
Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón
Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón, bet ganet en A Coruña d'an 2 a viz Meurzh 1886 hag aet d'an Anaon en hevelep kêr d'an 2 a viz Du 1973, a oa ur savour hag ur sonaozour Galizat. Ur sonaozour c'hoarieller e voe ivez dre c'halvidigezh, petra bennak ma oa ar savouriezh e vicher.
Treuz
Mab e oa d'ar c'horonal kanolier Camilo Rodríguez-Lozada y Ozores, anezhañ diazezer ar skolioù poblek digoust en A Coruña, ha da Felipa Rebellón y Vázquez,.
Olympia (film 1938)
Olympia a zo un teulfilm e div lodenn (Fest der Völker, alamaneg a dalvez Gouel ar Pobloù ha Fest der Schönheit, Gouel ar vraventez) sevenet e 1936 gant Leni Riefenstahl da-geñver C'hoarioù olimpek 1936 e Berlin. Deuet eo er-maez d'an 20 a viz Ebrel 1938. Tri stumm disheñvel eus ar film a zo : alamanek, saoznek ha gallek. Disheñvel eo an treiñ enno. Riefenstahl a zegasas kemmoù er film goude ma vije deuet er-maez, sed perak ez eus meur a stumm anezhañ. E 2003 e voe adprenet ar gwirioù war ar film gant ar C'huzul Olimpek etrebroadel. E 2005 e voe lakaet e-touez ar 100 film gwellañ bet sevenet gant skipailh Time.com.
Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón
Treuz
E Villagarcia (proviñs Pontevedra) e timezas gant María Trulock Bertorini d'ar 15 a viz Here 1913 ; daou vugel o devoe.
Olympia (film 1938)
Orin ar film
Hitler eo a c'houlennas gant Riefenstahl seveniñ ar film. Goulenn a reas houmañ ma vije roet kalz argant dezhi. 1,8 milion a Reichsmarkoù a oa boujedenn ar film. Ouzhpenn 300 den a reas war-dro ar film, 40 paotr ar c'hamera en o zouez. Paeet e eo voe pep tra gant an Trede Reich. Meur a viz a-raok ar C'hoarioù Olimpek e krogas ar skipailh da labourat a-benn pleustriñ war teknikoù filmañ nevez pe staliañ roudennoù travelling tost d'ar roudennoù atleterezh.
Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón
Treuz
Savour etreadegat proviñs A Coruña e voe kent bout entitlet d'ar 4 a viz Meurzh 1914, gant ur gopr a 3 000 pesetas. Bez' e voe ivez teñzorer ar Sociedade Filharmónica da Coruña, , ezel eus an Orfeón El Eco ha kadoriad an Asociación de Arquitectos de Galicia. E 1918 e savas ur raktres evit "adaozañ ha brasaat" kêr Vuxía. Dek vloaz diwezhatoc'h, e 1928, e voe anvet da gadoriad an EMDEN Foot-ball Club, a oa eil brasañ klub mell-droad A Coruña.
D'an 2 a viz Mae 1941 e voe anvet da ezel eus Rann ar Savouriezh er Real Academia de Nosa Señora do Rosario en A Coruña ha, d'an 28 a viz Du 1954, da Akademiad a Enor.
E vugale a brofas skridoù orin oberennoù Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón d'an Akademiezh. Skouerennoù a c'heller kavout ivez er Fundación Juan March, er Sociedade de Autores hag er Rexistro da Propriedade Intelectual.
Olympia (film 1938)
Skignañ ha degemer ar film
Roet e voe meur a briz d'ar film : Deutschen Filmpreis 1937/38, priz Polar-Preis 1938 e Sveden, ur vedalenn aour gant ar C'huzul olimpek etrebroadel e 1938 hag un diplom olimpek e 1948 e Festival Lausanne. Hag ivez Kib Mussolini da-geñver Festival Venezia, diwar goulenn Benito Mussolini padal e torte izili ar juri etre Olympia ha Gone With the Wind.
Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón
Oberennoù sonerezhel
Dre ma voe hir e vuhez e talc'has ar sonaozour d'un dibaberezh dibar a glever en e labour a-bezh, ma 'z eo heverk mentrezh an orkestra meur, gant oberennoù evel El gnomo hag a zegas da soñj ar varzhoneg sinfoniek Los gnomos de la Alhambra gant ar sonaouzour spagnol Ruperto Chapí (1851-1909).
Heverkoc'h c'hoazh eo e beder sinfonienn hag e Gengerzad evit piano hag orkestra. A-fed doare sonerezhel avat ez eo brudet Eduardo Rodríguez-Losada evit e bezhioù c'hoarigan awenet gant mojennoù hag istor Galiza, evel O Mariscal (1926) hag a zo diazezet war buhez ar marichal Pardo de Cela (1425-1483), gant pozioù digant ar skrivagnerien ha politikerien c'halizat Antón Villar Ponte ha Ramón Cabanillas ; e Teatro Tamberlick Vigo e voe ar gentaenn, e 1929. Miret int e Dielloù sonel Radio Nacional de España.
Oberennoù savouriezhel
Kevret gant Pedro Mariño ha Leoncio Bescansa e krouas Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón ur strollad savourien hag a ziorroas o dibaberezh e kêr A Coruña. Ouzhpenn-se e kemeras perzh en embregerezh hag a grouas ar Geoded Liorzh (Cidade Xardín), enni ar Villa Felisa treset gantañ ha ma vevas gant e diegezh etre 1924 ha 1939.
A-douez an niver bras a savadurioù aozet gantañ en A Coruña ez eo herverk ar Chalé Escudero (1913), an ti Cortés (1918), an ti Escariz war Leurgêr Pontevedra (1927) ha Skolaj an Noterien (Colexio Notarial, 1927-1932). E miz Meurzh 1928 e kinnigas ur raktres evit sevel ospital nevez Proviñs A Coruña war douaroù Granxa Experimental ("Grañj Arnodel") A Coruña ; e miz Ebrel 1929 e voe dibabet gant Kuzul kêr evit kas al labourioù sevel un draezhenn ha leurioù e kouronklec'h Riazor.
Er-maez eus kêr A Coruña e tresas ar savadur José Carrera e Corcubión (1924).
Olympia (film 1938)
Skignañ ha degemer ar film
Goude an Eil Brezel-bed e voe gwelet evel unan eus filmoù propaganda an Trede Reich. E dibenn an 20vet kantved e kemmas soñj an dud warnañ, evel ma reas Jonas Mekas. E 1974 e skrivas Mekas : « Ha sed an dra diwezhañ a embannan a-zivout filmoù Riefenstahl :  idealourien a gavo idealouriezh ennañ ; m'ho peus ur sell klasel ez eo klaselezh a gavit ennañ,  ; ma'z oc'h nazi ez eo naziegezh a gavit ennañ. » . Ken abred hag e miz Gwengolo 1965 e voe aterset Riefenstahl e Les Cahiers du cinéma.
En hec'h eñvorennoù e skrivas Riefenstahl précise : « Filmet em eus Olympia evel ul lid d'an holl atletourien, hag a-enep damkanadenn trec'h ar ouenn arian ».
Perrot
Perrot zo un anv-tiegezh brezhonek.
Toxostoma bendirei
Toxostoma bendirei a zo ur spesad golvaneged e-touez kerentiad ar Mimidae. Ur risweer a zo anezhañ.
An anv
Dougen a ra anv an evnoniour stadunanat Charles Bendire (1836-1897) en devoa e ziskoachet evit ar wech kentañ (d'an 28 a viz Gouere 1872) nepell diouzh Tucson (Arizona). Kement ha "Risweer Bendire" e talv e anv e galleg, italianeg, saozneg ha svedeg, tra ma ra an alamaneg, an daneg, an nederlandeg, ar poloneg, ar rusianeg hag ar slovakeg gant "Risweer kaktuz" , an norvegeg gant "risweer navaho" hag ar spagnoleg gant "Risweer pigos berr".
Annez
Bevañ a ra al labous e gouelec'hioù mervent ar Stadoù-Unanet ha gwalarn Mec'hiko.
Sozzago
Sozzago zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
Thiéboudiène
An thiéboudiène, thiéboudienne, tieb bou dien ( tieb pe tchèp stumm berr an anv) pe ceebu jën eo meuz brudetañ Senegal. Debret e vez en Afrika ar C'hornaoueg ivez.
Fardet e vez gant riz, pesk, chaous tomatez ha legumaj evel ar c'haol, ar c'harotez hag ar maniok.
Risweer gris
Ar risweer gris a zo ur golvaneg, Toxostoma cinereum an anv skiantel anezhañ.
Annez hag isspesadoù
Al labous a zo brosezat an daou isspesad anezhañ — Toxostoma cinereum cinereum ha Toxostoma cinereum mearnsi — e ledenez Baja California.
Sizzano
Sizzano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
Mougev Las Caus
Mougev Las Caus (Bauma de Las Caus en okitaneg; Grotte de Lascaux e galleg) a zo unan eus ar mougevioù livet pennañ a gaver eus ar Ragistor en Europa. Soñjal a reer eo bet graet al livadurioù 18,000 pe 17,000 bloaz 'zo. Emañ al lec'h e kumun Montinhac, e Perigòrd en Okitania. Dizoloet eo bet e 1940 hag enskrivet eo war roll Glad bedel an Unesco abaoe 1979.
Arnstadt
Arnstadt a zo ur gêr e-kreiz Stad dieub Thüringen (Alamagn). Emañ war lez ar stêr Gera.
La Folle
La Folle (ar follez) zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, en 1882, embannet en dastumad Contes de la bécasse.
Istor
La Folle a oa bet embannet e Gil Blas an 21 a viz Du 1882, gant an anv-pluenn Maufrigneuse. Goude-se e voe adembannet en dastumad Contes de la bécasse, ha lakaet da drede danevell.
E brezhoneg
Troet eo bet e brezhoneg hag embannet e-barzh Al Liamm.
Paluder
Ur paluder a zo un den hag a ra war-dro ar paludoù-holen.
700px|thumb|center|Paludoù-holen Kervalet e [[Bourc'h-Baz]]
Sillavengo
Sillavengo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
Trogon Sumatra
Trogon Sumatra (Apalharpactes mackloti) a zo un evn hag a vev en Indonezia.
Kumuniezh kumunioù Dinan
Kumuniezh kumunioù Dinan a oa un aozadur savet etre kumunioù eus Frañs, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh. Krouet e voe e 1963 ha divodet d'an 31 a viz Kerzu 2013 goude kendeuziñ gant "Kumuniezh kumunioù Bro Evrann" ha dont da vezañ Dinan Kumuniezh.
Kumunioù
Kumuniezh kumunioù Dinan a yae 18 kumun d'ober anezhi:
Sonnac (Roergue)
Sonnac a zo ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er rannvro Okitania, er Stad C'hall.
Mühlhausen/Thüringen
Mühlhausen a zo ur gêr e gwalarn Stad dieub Thüringen (Alamagn).
Sextus Julius Frontinus
Sextus Julius Frontinus (c. 40 – 103) a oa ur skrivagner latin ha politiker roman er. Jeneral e voe dindan an impalaer Domitianus, e penn an nerzhioù roman e proviñs Britannia ha war harzoù ar Roen hag an Danav.
Buhezskrid
E deroù ar bloaz 70, dindan ren Vespasianus, e oa pretor e Roma. E zilez a roas ha lezel e blas gant Titus Flavius Domitianus.
Kaset e voe goude da C'halia ha Germania, etre 71 ha 73, da lakaat ar peoc'h e bro al Lingoned. Konsul e voe teir gwech : suffectus e 74, suffectus e 98, ha dilennet e 100 da heul an impalaer Traianus III.
Ruslan ha Ludmila
Ruslan ha Ludmila (pe Руслан и Людмила en ruseg) zo ur c'hoarigan rusek eus an XIXvet kantved, savet entre 1837 ha 1842 gant Mikhaïl Glinka, diwar ur varzhoneg heñvelanvet skrivet gant Pouchkin.
Sextus Julius Frontinus
Buhezskrid
Jeneral e voe, e penn an armeoù roman en Enez Vreizh hag anvet e voe da c'houarnour proviñs Britannia eus 76 betek 78, dindan an impalaer Vespasianus, war-lerc'h Cerialis. Eno e trec'has ar Silured, e Kembre a hiriv.
Cavallirio
Cavallirio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
Bad Brückenau
Bad Brückenau a zo ur gêr e Stad dieub Bavaria, en Alamagn.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo gant ar c'hêrioù-mañ :
Prêmio Jabuti
thumb|right|Prêmio Jabuti, gant André Koehne. Ar Prêmio Jabuti eo ar priz lennegel pouezusañ e Brazil a baoe ma voe krouet e 1959.
Entre al loreidi emañ Moacyr Scliar, Rachel de Queiroz, Carlos Heitor Cony, Chico Buarque, Gilberto Dimenstein, Carlos Drummond de Andrade, Flávio Moreira da Costa, Lygia Fagundes Telles ha re all.
Bruno Tolentino an hini a zo bet loreet ar muiañ, gant tri friz er rummad "barzhoniañ, gant al levrioù-mañ: "As horas de Katharina", "O mundo como Idéia" hag "A imitação do amanhecer".
Tokarn Nijmegen
Tokarn Nijmegen zo un tokarn marc'hegiezh roman eus ar 1añ pe eil kantved goude Jezuz-Krist, a oa bet kavet en Izelvroioù. Kavet e oa bet e-tro 1915, dindan grouan nepell diouzh ar stêr Waal, e-kichen kêr Nijmegen. Seurt tokarnioù a veze douget gant marc'hegien roman eus ar vegenn. Hiziv-an-deiz e c'haller e welet er mirdi Museum Het Valkhof e Nijmegen.
Comignago
Comignago zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
Pierrot
Tudenn ar mevel pe ar furlukin
An hini brudetañ eo an dudenn Pierrot eus commedia dell'arte, ur mevel eeunek, par da bPedrolino italian. Brudet eo an daolenn vrudet Pierrot livet gant Antoine Watteau. Adkavout a reer an dudenn e Meurlarjez Pariz, hag en dudenn Pierrot Grenade eus meurlarjezoù ar C'harib.
Talvezout a ra Piero (ピエロ) kement ha furlukin e japaneg, ur ger amprestet digant ar galleg. Alese ar studio bevaat japanat Pierrot ((株式会社ぴえろ, Kabushiki-gaisha Piero), ha Pierrot (e lizherennoù latin), ur strollad rock visual kei.
Pierre
Pierre zo un anv-badez gallek.
Dormelletto
Dormelletto zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
Utting am Ammersee
Utting am Ammersee, pe Utting hepmuiken, zo ur gêr e stad dieub Bavaria, en Alamagn.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Utting gant :
Bernard Stasi
Bernard Stasi, ganet d'ar 4 a viz Gouere 1930 e Reims (Marne) ha marvet d'ar 4 a viz Mae 2011 en 18vet arrondisament eus Pariz, a oa ur politikour he skrivagner gall.
Buhez
Tud-kozh Bernard Stasi a oa a orinoù lies: Italia, Bro-Spagn ha Kuba. Deuet e oa eñ da vezañ a Gall dre sevel ar goulenn pa oa oadet a 18 vloaz. Breur e oa da Vario Stasi, bet bâtonnier eus Pariz ha da Gérard Stasi paotr ar c'henwerzh.
Tabutoù
Tabutoù lies a oa bet a-enep an den.
Jean-Marie Le Pen
D'ar 6 a viz C'hwevrer 1986, e-pad un tabut gant Jean-Marie Le Pen war France Inter, e embann Bernard stasi « N'em eus ket memes kredennoù a c'hwi », an hini all a respont trumm dezhañ: « Normal eo, dre ma z'oc'h mab d'un envroad ha n'oc'h deuet da vezañ gall pa oac'h 18 vloaz ». Ha Stasi da respont: « C'hwi a embann ne vefe ket tu din, me, mab d'un envroad d'ober politikerezh? ». Le Pen a echu ar gaoz gant ar frazenn « Soñjal a ra din ez eo un afer a doareoù mat ».
Goude kouezhadenn Moger Berlin, Jean-Marie Le Pen a dag hag un-dro Bernard Stasi : « Pa vezer anvet Stasi, e reer evel ar strollad komunour, cheñchet e vez anv».
An envroañ
Brudet eo bet Bernard Stasi da geñver harp d'an envroidi dre e levr L'immigration, une chance pour la France. Burutellet eo bet kalz war an dachenn-se betek e-touezh izili e strollad poltitikel. Taget e oa lies evit bezaña-du gant an envroañ meur, gant ar metoù broadelour met ivez gant Christian Bonnet da skouer ezel d'an UDF.
Margarethe Danzi
Margarethe Danzi (1768–1800) a oa ur sonaozourez alaman ha kanerez soprano.
Merc'h e oa da Magdalena Brochard Marchand, kanerez ha dañserez, ha da Theobald Hilary Marchand, rener c'hoariva Mannheim.
Studiañ a reas ar sonerezh hag ar sonaozerezh e München gant Franziska Lebrun, hag e Salzburg gant Leopold Mozart. Kregiñ a reas da ganañ war ul leurenn e 1787, da 12 vloaz, e c'hoariva lez Mannheim, er pezh gant Johann Jakob Engel.
E 1790 e timezas d'ar sonaozour Franz Danzi.
Mervel a reas e München diwar ur c'hleñved skevent.
Risweer Cozumel
Ar risweer Cozumel a zo ur spesad golvaneged, Toxostoma guttatum an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Harporhynchus guttatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1885) gant an evnoniour stadunanat Robert Ridgway (1850-1929).
Annez
Ar spesad zo brosezat e Cozumel, un enez er-maez da Ledenez Yucatán (Mec'hiko).
Goncourt
Goncourt zo un anv-lec'h gallek eus Bro-C'hall, deuet da vout anv-tiegezh.
San Nazzaro Sesia
San Nazzaro Sesia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
Julien Carette
Julien Henri Carette, bet ganet e Pariz XVII (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'an 23 a viz Du 1897 hag aet da Anaon e Saint-Germain-en-Laye (Yvelines a-vremañ) d'an 20 a viz Gouere 1966, a oa un aktour gall (c'hoariva ha sinema).
E bezhioù-c'hoari
War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.
Bad Münstereifel
Bad Münstereifel a zo ur gumun e stad Nordrhein-Westfalen, en Alamagn. Poblet eo gant 17 236 a dud (e 2013).
Ur gêriadenn grennamzerel eo.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Bad Münstereifel gant :
Risweer Le Conte
Risweer Le Conte, Toxostoma lecontei e anv skiantel, zo un evn.
Anne Quéméré
Anne Quéméré, bet ganet e Kemper e 1966, a zo ur voraerez hag ur sportourez vreizhat.
Fuente Carreteros
Fuente Carreteros zo ur gumun eus proviñs Córdoba,  en Andalouzia, e Spagn.
Loupiac (Avairon)
Loupiac a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall.
San Maurizio d'Opaglio
San Maurizio d'Opaglio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Ammodramus
Ammodramus a zo ur genad e rummatadur an evned, breaned ennañ, krouet e 1827 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Nav spesad a ya d'ober ar genad :
Trogon Java
Trogon Java (Apalharpactes reinwardtii) a zo ur spesad evned eus kerentiad an Trogonidae.
Annez
Bevañ a ra al labous e koadegi meneziek kornôg Java.
Fuente Obejuna
Fuente Obejuna zo ur gumun eus proviñs Córdoba,  en Andalouzia, e Spagn.
Meerbusch
Meerbusch a zo ur gumun e stad Nordrhein-Westfalen, en Alamagn, e-kichen Düsseldorf. Poblet eo gant 54 389 a dud (e 2013).
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Meerbusch gant ar c'hêrioù-mañ :
Josep Irla
Josep Irla i Bosch (distaget e katalaneg) (24 Here 1874 – 19 Gwengolo 1958) a oa ur politiker katalan. Prezidant ar Generalitat de Catalunya eo bet.