cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
George Robert Gray
George Robert Gray, bet ganet e Londrez d'an 8 a viz Gouhere 1808 ha marvet e Londrez ivez d'ar 6 a viz Mae 1872, a oa ul loenoniour ha skrivagner saoz. Anavezet eo evit e labourioù war an evned hag an amprevaned.
Breur e oa da John Edward Gray.
Numerianus
Numerianus, pe Marcus Aurelius Numerianus, a voe impalaer roman adal Eost 283 betek miz Du 284.
E vuhez
Mab e oa d'an impalaer Titus Lucretius Carus. En 282 e voe anvet da Caesar gant e dad, war un dro gant e vreur Carinus. Gant e dad ez eas da vrezeliñ ouzh ar Bersed. Carus a roas ar C'hornog da Garinus a voe anvet neuze da Augustus.
Hervez an Historia Augusta e oa un den tregont vloaz, prezeger mat, met n'eo ket se perzhioù un impalaer eus an amzer-se. Bulumet e oa bet e lagad, kizidik e oa ouzh ar sklêrijenn, ma ranke chom en e deltenn. Ar prefed Arrius Aper, a oa tad-kaer dezhañ, a gemeras penn an arme. Spontet e oa bet ar soudarded gant marv trumm an impalaer Carus, ha ne felle ket dezho brezeliñ ken, ha goulenn a raent distreiñ d'an douaroù roman. Hag an arme war he c'hiz eta, da Asia.
Marv Numerianus
Hervez an Historia Augusta eo Arrius Aper a oa muntrer Numerian. Diskred warnañ a c'haller kaout bepred, met brasoc'h diskred c'hoazh a c'haller kaout rak emzalc'h Diocles.
Mathurin Jacques Brisson
Mathurin Jacques Brisson, bet ganet d'an 3 a viz Ebrel 1723 e Fontenay-le-Comte (Vande a-vremañ) ha marvet d'an 23 a viz Mezheven 1806 e-kichen Versailhez, a oa un evnoniour ha fizikour gall.
Roberto Alagna
Roberto Alagna, ganet e 1963 e Clichy-sous-Bois, a zo ur c'haner tenor ha c'hoariganer gall hag italian.
Un nebeud tudennoù
Ouzhpenn 60 tudenn en deus c'hoariet Roberto Alagna. En o zouez:
Un nebeud pladennoù
E-touez an 50 pladenn bennak embannet gant Roberto Alagna e kaver:
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Georgia ar Su
Georgia ar Su (South Georgia e saozneg) a zo un enezenn e su-pellañ ar Meurvor Atlantel. Gant he 3 755 km² eo lodenn bennañ Georgia ar Su hag Inizi Sandwich ar Su (teskanv : SGSSI) a zo un Tiriad tramor eus ar Rouantelezh-Unanet.
Kudon Bolle
Ar gudon Bolle, (liester : kudoned Bolle) a zo ur spesad evned, Columba bollii an anv skiantel anezhañ.
John Edward Gray
John Edward Gray, bet ganet d'an 12 a viz C'hwevrer 1800 e Walsall ha marvet d'ar 7 a viz Meurzh 1875 e Londrez, a oa ul loenoniour breizhveuriat. Breur henañ George Robert Gray e oa ha mab d'al louzawour hag apotiker Samuel Frederick Gray.
Kudon Bolle
Dougen a ra anv an dastumer ha naturour alaman Carl August Bolle (1821-1909).
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl ha kemer divellkeineged ha greun ivez.
Annez
Brosezat eo ar spesad en Inizi Kanariez.
Sundsvall
Ur porzh-mor eo, war aod Pleg-mor Botnia. Dirak kêr emañ enezenn Alnön.
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Sundsvall gant ar c'hêrioù-mañ :
Nicholas Aylward Vigors
Nicholas Aylward Vigors, ganet d'an 12 a viz Kerzu 1785 e Sean Leithgleann (Kontelezh Ceatharlach) ha marvet d'ar 26 a viz Here 1840 e Londrez (Bro-Saoz), a oa ul loenoniour hag ur politikour iwerzhonat.
Inizi Sandwich ar Su
Inizi Sandwich ar Su (South Sandwich Islands e saozneg) a zo un enezeg e su pellañ ar Meurvor Atlantel, hag un darn eus tiriad Georgia ar Su hag Inizi Sandwich ar Su, teskanv: SGSSI) a zo un Tiriad tramor eus ar Rouantelezh-Unanet.
John Howard
John Winston Howard (ganet d'an 26 a viz Gouere 1939 e Sydney, e Aostralia) zo ur politikour aostralian. Kentañ Ministr Aostralia e voe etre ar 11 a viz Meurzh 1996 hag ar 3 a viz Kerzu 2007.
Örebro
Örebro (distaget [] e svedeg) zo ur gêr eus Sveden, e-kreiz ar vro. Kêr-benn kontelezh Örebro eo, e proviñs kozh Närke. E 2013 e oa 140,599 a dud o chom enni ha c'hwec'hvet kêr vrasañ Sveden e oa.
War ribl al lenn Hjälmaren emañ. Treuzet eo kêr gant ar stêr Svartån. War un enezennig eus ar stêr-se emañ kastell kozh Örebro, savet da vare Gustav Iañ Vasa.
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Örebro gant ar c'hêrioù-mañ :
Conflans-Sainte-Honorine
Conflans-Sainte-Honorine zo ur gumun eus departamant gall Yvelines.
Vitória (Espírito Santo)
Vitória eo kêr-benn stad Espírito Santo, e Brazil.
Anna Magdalena Bach
Anna Magdalena Wilcke (Zeitz 1701-1760 Leipzig), a oa ur ganerez ha sonerez alaman, hag eil pried Johann Sebastian Bach.
Ludwig Reichenbach
Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach, bet ganet d'an 8 a viz Genver 1793 e Leipzig (Saks, en Alamagn a-vremañ) ha marvet d'ar 17 a viz Meurzh 1879 e Dresden (Saks), a oa ul loenoniour ha louzawour alaman.
Tad e oa d'ul louzawour alaman all, Heinrich Gustav Reichenbach (1824-1889).
Julius Nepos
Flavius Julius Nepos (war-dro 430-480) a voe impalaer roman ar C'hornôg adal Mezheven 474 betek Eost 475.
Ganet e oa e 450, e Dalmatia. Mab e oa da Nepotianus, n'anavezer ket anv e vamm. Dimezet e oa d'un nizez d'an impalaerez Aelia Verina, pried da Leon Iañ, impalaer Bizantion.
Gouarner Dalmatia e voe. Anvet e voe da Gaezar (eil-impalaer), evit ar C'hornôg, gant Zenon, goude an 9 a viz C'hwevrer 474. Gant hennezh e voe roet urzh dezhañ da ziskar an impalaer Glycerius. Tapet e voe Glycerius gant arme Nepos ha goude-se e voe anvet Julius Nepos da impalaer ar C'hornôg d'ar 24 a viz Mezheven 474 (Dies Imperii), gant e soudarded. Eñ e voe an impalaer diwezhañ en Impalaeriezh ar C'hornôg, hag a vefe bet anavezet gant Impalaeriezh ar Reter. Ravenna e oa e gêr-benn.
E 475 e reas ar peoc'h gant Eurig, roue Vizigoted Akitania. Eskemm a reas gantañ Bro-Arvern ha kêr Arvernis (Clermont-Ferrand hiriv) evit adkavout Bro-Brovañs. Sidonius Apollinaris, difenner Clermont, en eus komzet eus " ... un emglev mezhus !"
Diskaret eo bet e-unan gant e jeneral Flavius Orestes, d'an 28 a viz Eost 475.
Drouklazhet e voe e-kichen Salona, war urzh ar gonted Viktor hag Avida.
Julius Nepos, kudenn evit mojenn ar Roue Arzhur
Istor ar Roue Arzhur a red eus kreiz Vt da greiz VIt kantved.
Julius Nepos a zo bet ar c'h-Kezar diwezhañ evit ar C'hornog, etre miz C'hwevrer 474 d'ar 25 Mezheven 474. Er bloaz se, an 30 Ebrel a zigouezhe war un Meurzh, deiz hag a zo roet e-barzh ar vojenn.
Julius Nepos, ar C'hezar, a zo bet kemeret dre fazi gant ar vojenn evit Caius Julius Caesar, -100 / -44.
Lenn an Dreneg
Lenn an Dreneg a reer eus ur virlenn e Menez Are, krouet e 1979 war dachenn Kommanna ha Sizun pa oa bet savet ur stankell evit reoliañ fonnder ar stêr Elorn pa vez sec'hor ha pourchas dour da annezidi norzh Penn-ar-Bed : Brest, Landerne ha Landivizio.
En em astenn a ra ar mirlenn war 110 hektar (1,10 km²), ha kaset e vez dour dezhi gant an Elorn hag ur stêrig arall, ar Vougev ; an Elorn hepken a zeu er-maez eus al lennad. Meret e vez al lenn hag he ribloù gant Sindikad Diazad an Elorn. Kempennet eo bet he ribloù evit ma c'hallfe an dud mont da neuial enni ha da vageal warni. Pesketaet e vez enni ivez ha brudet eo an dluzhed a gaver enni.
Ouzh troad ar stankell ez eus bet savet ur c'harrdi bras ha staliet pannelloù fotovoltaek war e doenn 200 m² evit kenderc'hañ tredan, un 12 300 kWh bep bloaz. E miz Kerzu 2009 e oa bet staliet troellrodoù er stankell, d'ober tredan gant nerzh an dour </.
Constantine Samuel Rafinesque
Constantine Samuel Rafinesque-Schmaltz, ganet e Kergustentin (Impalaeriezh Otoman d'an ampoent) d'an 22 a viz Here 1783 ha marvet e Philadelphia (Stadoù-Unanet Amerika) d'an 18 a viz Gwengolo 1840, a oa ur skiantour stadunanat barrek war veur a dachenn (antropologiezh, bevoniezh, douarouriezh, loenoniezh, louzawouriezh ha yezhoniezh).
Kuzul an Norzh
Kuzul an Norzh zo un aozadur a vod dilennidi eus broioù Skandinavia. Savet e voe e 1952 evit aesaat ar c'henlabour politikel etre pemp stad eus Skandinavia. Adalek ar penn kentañ e c'hallas o annezidi mont ha dont etre ar stadoù hep paseporzh ebet ha klasket e voe sevel ur marc'had boutin etrezo.
Ar C'huzul a ya d'e ober bremañ 87 kannad dilennet eus Danmark, Finland, Island, Norvegia ha Sveden kenkoulz hag eus an inizi Faero, Greunland hag an inizi Åland. Bep bloaz e vezont dilennet, e-barzh parlamant pep bro. Un dalc'h hollek a vez en diskar-amzer, hag en nevez-amzer e vez bodet ar pemp bodad-labour a zo. Teir yezh labour zo : an daneg, an norvegeg hag ar svedeg.
E 1971 e oa bet savet ur C'huzul ar Vinistred evit kenurzhiañ politikerezh ar stadoù. Emañ burevioù kreiz Kuzul an Norzh e Kopenhagen ha burevioù all zo ivez e pep bro. Pal Kuzul an Norzh eo kas da benn labourioù ha ne c'hallfent ket bezañ graet gant pep stad he-unan. Rankout a ra gouarnamant pep bro rentañ kont eus ar pezh a ra evit ar c'henlabour etre broioù an Norzh dirak ar C'huzul.
Izili
Deuet eo ar broioù balt da vezañ arvesterien e-barzh Kuzul an Norzh, abaoe 1991 :
Axular
Pedro Agerre (1556-1664), pe Pedro Agerre Azpilkueta, lesanvet Axular, skrivagner euskarek, ganet en Urdazubi e Rouantelezh Navarra.
E vuhez
Studiañ a reas an doueoniezh e Pamplona, prederouriezh e Lleida ha Salamanca. En 1596 e voe beleget e Tarba ha pevar bloaz e prezegas e Donibane Lohizune, hag anvet goude person Sara (Lapurdi) gant an eskob Bertrand Etxauz. Ur beleg eus Donibane Lohizune, Joanes Harostegi, a ziskulias e oa Axular estren d'ar vro ha n'en devoa ket gwir da vout person eno, Axular a eilgerias e oa navarrat, ha dre se e oa sujed d'ar roue Bro-C'hall, Herri IV, ma c'houlennas dont da vout gall. Ne voe ket ezhomm gortoz pell respont ar roue : ne oa ket ezhomm dezhañ bout gall, rak sujidi dezhañ e oa tud Navarra. Neuze e voe embannet un akta gant breujoù Bourdel a lavare derc'hel Axular en e garg, ma chomas betek e varv e 1644.
Oberenn
E bennoberenn, Gero (Diwezhatoc'h), a voe embannet e 1643.
Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels (1673-1726)
Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels (1673-1726), a oa Dugez Sachsen-Eisenach goude dimeziñ d'an Dug Johann Wilhelm von Sachsen-Eisenach.
Skol Sara
Skol Sara (Sarako Eskola en euskareg) zo ur skol sevenadurel euskarek er. Dont a rae an izili anezhi eus un tolead a rae un tric'horn etre kêriadennoù Sara, Donibane Lohizune, ha Ziburu, e Lapurdi. E-touez an izili pennañ e oa ar veleien Axular hag Etxeberri Ziburukoa, hag ivez tud evel Esteve Materra, Klaberia, Hirigoyti, Guillentena, Joanes Etxeberri, Joanes Haranburu, Pierre Argaiñaratz.
Hermann Schlegel
Hermann Schlegel, ganet d'an 10 a viz Mezheven 1804 en Altenburg (Thüringen) ha marvet d'ar 17 a viz Genver 1884 e Leiden (Izelvroioù), a zo un evnoniour ha stlejviloniour alaman.
Carlota Spagn
Carlota Spagn, pe Carlota Joaquina de Borbón e spagnoleg, Carlota Joaquina Teresa Cayetana de Borbón y Borbón hervez hec'h anv ofisiel (1775-1830), a oa un infantez spagnol, rouanez Portugal hag impalaerez Brazil.
He buhez
Ganet e oa d'ar 25 a viz Ebrel 1775 e Palez Aranjuez. Merc'h henañ Carlos IV, roue Spagn, hag e bried Maria Luisa Carlotta di Borbone-Parma e oa.
Dimeziñ
Dek vloaz e oa e 1785, pa voe dimezet da João (1767-1826), eil mab Pedro III, roue Portugal, ha Maria Iañ. Ne voe sevenet eured João ha Carlota nemet d'an 9 a viz Genver 1790, pa oa-hi 15 vloaz, e Lisboa. Ur briñsez lorc'hus ha feuls e oa anezhi. Vil ha bihan e oa, hep bout korrez avat.
A rejantez da rouanez
Mab henañ ar roue, José, an hini a oa da vout roue, met mervel a reas e 1788. Ha setu neuze João, pried Carlota, da bennhêr kurunenn Portugal, hag anvet da briñs Brazil ha da 17vet dug Bragança. Entre 1788 ha 1816 e veze graet priñsez Brazil eus Carlota. Met dre ma oa troet foll ar rouanez Maria Iañ goude marv he fried Pedro III, ha hini he mab José, e voe anvet hec'h eil mab João da rejant adalek 1792. Evit e bried Carlota, a oa priñsez Brazil abaoe 1788, a deuas da vezañ rejantez kenseurtez Portugal.
E lez Lisboa e krogas Carlota da voutañ he fri en aferioù ar stad ha da glask levezoniñ he fried rejant. Kement-se avat a zisplije kenañ da noblañsed Portugal, ha d'ar bobl a gleve o c'hlemmoù.
Iriennañ a reas Carlota da glask diskar he fried roue evit bezañ lakaet da rouanez ur rouantelezh a vodje Brazil ha Portugal. E 1806 e tizoloas João VI edo Carlota Joaquina o klask aozañ un taol er palez da gemer ar galloud. Neuze e voe kaset kuit eus Palez Mafra, ha kaset da chom, dindan evezh, da balez Queluz, nepell eus Lisboa. En 1808 e klaskas ar roue João VI aozañ tec'hadeg e diegezh da Vrasil rak aloubidigezh Portugal gant arme c'hall Napoleone Buonaparte. Hogen, pa vonet degouezhet e Río de Janeiro gant al lez, ne baouezas ket Carlota Joaquina gant hec'h iriennoù.
Entre 1808 ha 1812 e klaskas Carlota Joaquina kemer lec'h he breur Fernando VII evel rejant Spagn e-keit ma voe prizoniet hennezh gant an impalaer gall haz lakaet e vreur Giuseppe Buonaparte da roue Spagn.
E Brazil
E 1807 e voe aloubet Portugal gant soudarded c'hall Napoleone Buonaparte. E deroù 1808 e tec'has ar roue João VI hag an Tiegezh Bragança da Vrazil, war vourzh al lestr Príncipe Real (« priñs roueel »). Trevadenn bortugalat e oa Brazil d'an ampoent. Degouezhout a rejont e Salvador da Bahia d'an 2 a viz Genver 1808. Goude-se ez ejont da chom da Rio de Janeiro, d'ar Paço da Cidade, palez an impalaer diwezhatoc'h. Eno edo al lez, met ne oa ket echu gant iriennoù Carlota Joaquina. Entre 1808 ha 1812 e fellas da Carlota Joaquina kemer lec'h he breur Fernando VII evel rejant Spagn keit ma oa prizoniad e Bro-C'hall ha ma oa ar roue gall José Buonaparte e Madrid. Hervez Carlota ne oa nemeti, eus tiegezh ar roue Carlos IV, ha ne oa ket prizoniad gant ar C'hallaoued.
E Mae 1810 e timezas he merc'h henañ Teresa da Pedro, infant Spagn.
Klask dastum en he dorn holl zouaroù Spagn en Amerika, dre ma kave dezhi e oa pennhêrez he zad prizoniad.
He mennad e oa kas un armead vrazilian da aloubiñ Buenos Aires ha hanternoz Arc'hantina. Siwazh dezhi ne deuas a-benn nemet da gemer lez hanternoz aber ar Rio de la Plata, a chomas en Impalaeriezh Brazil betek en 1822, hag anvet Cisplatina. Ar vro-se en em zistagas en 1828 da vezañ Republik Uruguay.
Fellout a reas dezhi lakaat he niz ha mab-kaer, Pedro Carlos de Borbón, infant Spagn, da ren en Amerika spagnol, diac'hub diouzh ar vetropolenn, dalc'het gant Bro-C'hall. Evit se e klaskas skoazell an amiral Sidney Smith, komandant listri saoz kaeet e porzh Rio.
Distro
En 1820 e voe un emsavadeg en Oporto da c'houlenn distro tiegezh roueel Portugal. João VI ha Carlota Joaquina a zistroas er bloaz goude, met en Brazil e chomas ar mab pennhêr, Pedro de Bragança, ha gwashañ pezh zo, en 1822 ec'h embannas dizalc'hiezh an drevadenn, e kemeras an titl a impalaer hag an anv a Bedro Iañ.
E miz Meurzh 1826 e varvas ar roue João VI. lavaret e voe e oa bet kontammet gant e wreg Carlota Joaquina, pe gant o mab Miguel,.
He bugale
Nav bugel he doe, c'hwec'h merc'h ha tri mab (daou a voe rouaned Portugal).
He marv
Mervel a reas Carlota Joaquina e 1830 e palez Queluz, e Sintra, e Portugal gant ar c'hrign-bev.
Aix
Aix a zo ur genad e rummatadur an evn, ennañ houidi.
Kemener-dour
Ar c'hemener-dour a zo un amprevan bihan a c'hell fiñval war an dour. War al lennoù, ar stêrioù bihan pe ar gwazhioù e vez kavet. An anv skiantel eo Gerris. Graet e vez "araignée d'eau" anezhañ (kevnidenn-zour) e galleg peurliesañ.
Kiruna
Kiruna (Giron e samieg, Kiiruna e finneg) zo ur gêr e hanternoz Sveden. Ar gêr hanternosañ eo er vro-se, e proviñs kozh Lappland hag e kontelezh Norrbotten. E 2010 e oa 18,148 a dud o chom e Kiruna ha 23,300 a annezidi a oa e kumun Kiruna e 2015.
Kreizenn bennañ Samied Sveden eo Kiruna ha roud a gaver anezhi abaoe 6000 bloaz zo. En e oa kresket kalz abalamour d'ar mengleuzioù houarn a oa er c'hornad. Ul linenn hent-houarn a voe savet da vont eus Kiruna da Luleå en un tu ha da borzh norvegiat Narvik en tu all, da ezporzhiañ an houarn-se aesoc'h.
Touristed a-leizh a ya da Giruna, abalamour m'emañ e norzh pellañ Sveden ha ma c'haller gwelet an heol da hanternoz eno e-pad an hañv.
Johann Friedrich von Brandt
Johann Friedrich von Brandt, ganet d'ar 25 a viz Mae 1802 e Jüterbog (Priñselezh Saks d'an ampoent) ha marvet d'ar 15 a viz Gouhere 1879 e Merreküll (Gouarnourelezh Estonia, Impalaeriezh Rusia), a oa un naturour, ur mezeg, ul loenoniour ha louzawour alaman. Labourat a reas en Impalaeriezh Rusia dreist-holl.
Aix (disheñvelout)
Aix a c'hall bezañ:
Lec'hanvadurezh
Un anv-lec'h gallek, pe a orin gallek:
Armée de l'air
Armée de l'air (Arme aer) eo anv aerlu Frañs, unan eus peder rann Arme Frañs.
Tired of Waiting for You
Tired of Waiting for You zo ur ganaouenn saoznek kanet gant al laz saoz The Kinks, embannet e 1965; o eil niverenn 1 er Rouantelezh-Unanet e voe goude You Really Got Me.
Kristianstad
Kristianstad (distaget [] e svedeg, skrivet gwechall Christianstad) zo ur gêr eus kreisteiz Sveden, e kontelezh Skåne. E 2010 e oa 35,711 a dud o chom enni.
Savet e voe Kristianstad e 1614 gant ar roue danat Christian IV, goude Brezel Kalmar. Anvet e voe ar gêr nevez "kêr Christian" en enor da roue Danmark. Savet e voe evit difenn proviñs danat Skania ouzh tagadennoù Svediz hag evel un arouez eus galloud ar roue.
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Kristianstad gant ar c'hêrioù-mañ :
Michel Tarin
Michel Tarin, marvet d'an 31 a viz Gouhere 2015, a oa ul labourer-douar breizhat, enebet ouzh savidigezh un aerborzh e Kernitron-al-Lann. E 2012 en doa graet ur yun-enebiñ e-pad 28 deiz.
500 a dud a oa deuet d'e obidoù d'ar 4 a viz Eost 2015.
Richard Bowdler Sharpe
Richard Bowdler Sharpe, bet ganet e Londrez (Bro-Saoz) d'an 22 a viz Du 1847 ha marvet er memes kêr d'ar 25 a viz Kerzu 1909, a oa ul loenoniour saoz.
Rik Van Steenbergen
Rik Van Steenbergen (Arendonk, 9 a viz Gwengolo 1924 – Antwerpen, 15 a viz Mae 2003) a oa ur marc'hhouarner belgiat, kampion ar bed.
Callithrix aurita
Callithrix aurita a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Eduardo
Eduardo zo un anv-badez portugalek ha spagnolek.
Callithrix aurita
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned ha frouezh kement ha diwar ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Annez
Bevañ a ra er c'hoadegi a gaver a-hed aodoù gevred Brazil.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Callithrix).
Simon Pegg
Un aktour skinwel ha sinema saoz eo Simon Pegg, ganet d'ar 14 C'hwevrer 1970 e Gloucestershire. Ouzhpenn bezañ aktour ez eo ivez produer, ha sevener filmoù. Brudet mat e voe gant an trilogiezh filmoù Three Flavours Cornetto : Shaun of the Dead (2004), Hot Fuzz (2007), ha The World's End (2013). C'hoariet en deus er film Ready Player One (2018) gant Steven Spielberg.
Buhez
Pegg a zo ganet e Brockworth, Gloucestershire. Mab Gillian Rosemary (ganet Smith), kargad Stad, ha John Henry Beckingham, ur soner jazz ha gwerzher pianoioù.
Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels (1648-1681)
Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels ( 1648 Halle -1681 Gotha) a oa ur briñsez eus Sachsen-Weißenfels ha Querfurt eus tiegezh Wettin hag a zeuas da vout, dre zimeziñ, dugez Sachsen-Gotha-Altenburg.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas e miz Du 1669 en Halle da Friedrich Iañ  von Sachsen-Gotha-Altenburg, mab d'an Dug Ernst Iañ von Sachsen-Gotha ha d'e bried Elisabeth Sophia von Sachsen-Altenburg.
Lise Émile Zola
thumb|[[Lise Émile Zola]]
Al Lise Émile Zola zo ul lise e kreiz-kêr Roazhon, er c'hreisteiz d'ar stêr Gwilun. Dirak ti France 3 Ouest emañ, a-stok ouzh iliz an Hollsent a-dreñv dezhañ.
El Lise Émile Zola e voe ar skrivagner gallek Alfred Jarry o kelenn.
Brezhoneg
Brezhoneg zo bet kelennet ennañ e-pad un toullad bloavezhioù, ha skarzhet e oa bet gant ar renerez evit diorren kelenn ar sinaeg.
Callithrix penicillata
Callithrix penicillata a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned ha frouezh, ha dreist-holl diwar ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Annez
Bevañ a ra e kreiz-reter Brazil, en un takad hag a ya eus Bahia da bParaná ha betek Goiás zoken.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Callithrix).
Agnes Elisabeth Winona Leclerq Joy
Agnes Elisabeth Winona Leclerq Joy (1844 – 1912) a oa pried stadunanat ar Priñs Felix zu Salm-Salm, ur soudard prusian a gemeras perzh e Brezel-diabarzh ar Stadoù-Unanet, e Brezel-diabarzh Mec'hiko, etre kostezenn ar Prezidant Benito Juárez hag an arc'hdug aostrian Masimilian Iañ Mec'hiko, hag e Brezel 1870, etre Gall ha Prusia.
He buhez
Ganet eo Agnes Elisabeth Winona Leclerc Joy en Franklin (Vermont). Merc'h e oa d'ar jeneral William Leclerc Joy (1793–c. 1886) ha da Julia Willard (marvet e 1882). Merc'h-vihan a-berzh tad e oa da Mica Joy (1753–1826), dimezet da Mercy Terrill (1764–1843).
Eus yaouankiz Agnesn'ouzer ket nemeur a dra. Krediñ a reer e labouras en ur sirk da gentañ, evel aktourez e Cuba goude. En 1861 e tizroas da SUA met buan e kuitaas he c'hêr, en Vermont,da vont da weladenniñ he c'hoar en Washington, D.C. a oa war zimeziñ. Chom a reas Agnes war-dro Washington, pa en em gavas gant ar priñs prusian Felix zu Salm-Salm.
Dai Heiwa Kinen Tō
Dai Heiwa Kinen Tō (大平和祈念塔 "Tour Meur Pedennoù ar Peoc'h") zo ur volz-eñvor lec'hiet en Osaka. Dediet eo da holl reuzidi brezelioù ar bed.
Agnes Elisabeth Winona Leclerq Joy
He buhez
Ur beure edo Agnes Leclerc Joy o pourmen war varc'h dre ar gêr-benn pa daolas Felix kentañ evezh outi, ha klask a reas lakaat he fediñ d'ur fest ma vefe-eñ ivez. Buan e c'houlennas he dorn, hag e miz Eost 1862 e voent euredet. Agnes ne bade ket da chom pell diouzh Felix ha mont a rae d'e heul d'an emgann. Er c'hamp e veze Agnes oc'h ober war-dro ar soudarded klañv ha gloazet, petra bennak ma n'he doa ket anaoudegezh ebet eus ar medisinerezh. E-pad pevar bloaz e veajas gant an arme dre Virginia, hag ar vaouez nemeti e oa. Evel gwreg ur c'horonal e c'halle kemer pezh a gare eus pourvezioù an ofiserien, hag alies e laere peadra d'ober war-dro ar soudarded. Tabut a savas diwar-se, ma rankas ar Prezidant Abraham Lincoln lavarout e c'her. E miz Genver 1863 e rankas an arme mont da Aquia Creek, Virginia, hag Agnes da-heul he fried. Eno e reas klaoustre d'ober tri fok da Lincoln pa deuje d'ober un dro d'ar c'hamp, ha dont a reas a-benn eus he zaol.
E Mec'hiko
Echu Brezel-diabarzh ar Stadoù-Unanet setu Felix dilabour. Kinniget e oa bet dezhañ mont da reiñ harp da arme an impalaer Masimilian Iañ Mec'hiko. Pa erruas Agnes ha Felix e Kêr Mexico, e oa an arme c'hall, dindan François Achille Bazaine, o vont kuit eus ar vro, rak da-vat edo diplomatiezh SUA o waskañ evit ober da Napoleon III pakañ e flutoù ha gervel e arme d'ar gêr.
Adriana Partimpim
Div wech E 2006 he deus bet ur Priz Grammy Latino, roet abaoe 2000, da arzourien Amerika Latin? gant an albom Adriana Partimpim.
Agnes Elisabeth Winona Leclerq Joy
E Mec'hiko
Pan erruas ar Republikaned dirak kêr Santiago de Querétaro e rankas Masimilian kodianañ. He seizh gwellañ e reas Agnes, hag he fried, da saveteiñ buhez Masimilian. Meur a veaj a reas eus Querétaro da Mexico ha da San Luis Potosí ma kaozeas gant ar Prezidant Benito Juárez, ar Jeneral Mariano Escobedo, ar Jeneral Porfirio Díaz hag ofiserien veur all eus an arme republikan. D'an abardaez-noz ma tleed lakaat Masimilian d'ar marv e taoulinas Agnes hag e ouelas dourek dirak Juárez, oc'h en pediñ da bardoniñ d'an Impalaer. Brudet eo respont ar Prezidant e levrioù-istor skolioù Mexico: "Glac'har am eus oc'h ho kwelout, Itron, war bennoù ho taoulin; met goude ma vefe kement roue ha rouanez a zo en ho lec'h n'hallfen ket e saveteiñ. N'eo ket me a gemer e vuhez digantañ, ar bobl hag al lezenn eo a c'houlenn anezhi." Goude respont Juárez ec'h eilgerias an itron "Mar deo gwad a ranker skuilhañ, kemerit ma buhez, buhez ur vaouez didalvoud; ha lezit hini un den hag a c'hall ober kalz a vad c'hoazh en ur vro all ." Aner e voe he goulenn. Taolennet eo bet an darvoud gant al livour mec'hikan Manuel Ocaranza.
Adriana Partimpim
Pladennoù all
Div bladenn all evit ar vugale he deus graet :
Agnes Elisabeth Winona Leclerq Joy
E Mec'hiko
Neuze e klaskas an tu da aozañ tec'hadenn ar paourkaezh impalaer gant he fried. Ar c'horonal Villanueva a oa da ambroug Masimilian da borzh Veracruz. Met Villanueva n'houle ober mann hep skoazell ar c'horonal Palacios. Gwalc'hiñ daouarnioù a oa d'ober. Agnes a ginnigas deho daou lizher-dle a 100 000 peso pep hini, a vije paeet dezho gant breur Masimilian, Franz Joseph Iañ, impalaer Aostria. Hag Agnes, en he rakkambr, da ziskuliañ he mennad d'ar c'horonal Palacios, pan en devoa kontet dezhi a-raok e oa tomm e galon ouzh an impalaer. Etre daou e chome Palacios ha lavarout a eure reiñ e respont a-benn ar mintin. Hag Agnes prest da grediñ e rofe e asant. Hervez ur vojenn a voe savet diwar-benn an emwel e vije aet Agnes betek diwiskañ dirak ar c'horonal hag en em ginnig evel gopr.
Brezel 1870
Mont a reas Felix da vrezeliñ en arme Prusia, a-enep Bro-C'hall Napoleon III, hag Agnes d'e heul, eus porzh New York. En 1868 e oant en Berlin. Gras d'o arnodoù da zieubiñ Masimilian, e voe degemeret mat ar priñs e lez roue Prusia, hag e wreg gantañ. En Europa e oa steredenn meur a gelc'hiad kevredigezhel koulz er gêr-benn evel e Karlsruhe ma edo o vevañ. E-pad ar brezhel ne baouezas ket da veajiñ da-heul he fried ha servij a reas e-touez ar glañvdiourien, ha medalennet e voe abalamour d'he labour.
Marv Felix
Lazhet e voe Felix von Salm-Salm er brezel d'an 18 a viz Eost 1870. e Saint-Privat-la-Montagne, e-pad emgann Gravelotte. Oberiant e chomas e intañvez, prest da stourm evit ar justis er bed. En 1881 e sikouras Agnes sevel ar Groaz ruz e SUA. Skrivañ a reas hec'h eñvorennoù Ten Years of My Life (2 levrenn, London: Richard Bentley and Son, 1876).
He marv
Mervel a reas er baourentez en Karlsruhe, d'an 21 a viz Kerzu 1912. D'an 20 a viz Meurzh 1913 e voe beziet evel Prinzessin Agnes zu Salm-Salm en Alter Friedhof en Bonn.
Levrlennadur
Einzelna
Edu Lobo
Eduardo de Góes Lobo, anavezetoc'h evel Edu Lobo zo ur c'haner, gitarour, ha sonaozour brazilian ganet e Rio de Janeiro e 1943. Brudet eo abaoe ar bloavezhioù 1960, lodek ma'z eo eus "eil rummad" ar bossa nova hag unan eus mouezhioù meur ar Música Popular Brasileira (MPB).
Partimpim Dois
Partimpim Dois zo ur bladenn bortugalek er bloaz 2009, gant ar ganerez vrazilian Adriana Calcanhotto, adanvet Adriana Partimpim er bladenn, un anv roet dezhi gant he zad pa oa bihanik. Navet pladenn ar ganerez eo, hag an eil evit ar vugale.
Div bladenn all
Div bladenn all zo bet diwar-benn Adriana Partimpim :
Altay (disheñvelout)
Altay a c'hall bezañ:
Paraguay (disheñvelout)
Gallout a ra bezañ ivez:
Llangelynnin (Conwy)
Llangelynnin a oa ur gêriadennig hag ur barrez e Sir Conwy, e hanternoz Kembre. Emañ er c'hreisteiz da Gonwy, e-kichen kêriadenn Henryd. Bremañ ne chom koulz lavaret nemet an iliz, un iliz digenvez, gouestlet da sant Celynnin, ur sant hag a veve er. Eus an pe  kantved eo ar savadur a zo bremañ.
Llithfaen
Llithfaen zo ur gêriadenn vihan e ledenez Llŷn, e kontelezh Gwynedd, e Kembre. Emañ er biz da Nefyn hag e-harz menezioù Yr Eifl. Bremañ emañ e kumuniezh Pistyll.
Jorge Negrete
Sevel a reas ur sindikad e metoù ar sinema mec'hikan, ar Sindicato de Trabajadores de la Producción Cinematográfica de la República Mexicana hag adaozañ ar gevredigezh Asociación Nacional de Actores (ANDA) a gemeras ar penn anezhi.
Dimezet eo bet da Elisa Christy, d'an aktourez María Félix, hag un darempred en devoa gant an aktourez Gloria Marín.
Llithfaen
Digoret e voe mengleuzioù greunvaen er c'hornad, en. Neuze e kreskas kalz poblañs Llithfaen ha kalz tiez a voe savet er gêriadenn gant tud deuet eus al ledenez a-bezh. Serret e voe ar vengleuz ziwezhañ (Chwarel Carreg y Llam) e 1963.
Adriana Calcanhotto
Adriana da Cunha, pe Adriana da Cunha Calcanhotto, ganet e 1965 e Porto Alegre, zo ur ganerez ha sonaozourez vrazilian. Kanañ a ra samba, bossa nova, kenkoulz evel rock pe kanaouennoù bugale.
He buhez
Adriana zo merc'h d'un tabouliner jazz, Carlos Calcanhotto, a orin italian, eus Volpago del Montello e proviñs Treviso (adskrivet eo bet an anv orin Calcagnotto en doare portugalek), ha kelennerez korfembregerezh ha korollerez e oa he mamm, Morgada Assumpção Cunha.
Prizioù
Div wech he deus bet ur Priz Grammy Latino, roet abaoe 2000, da arzourien Amerika Latin:
Buhez prevez
E-pad 25 bloaz he deus bevet gant Suzana de Moraes (1940- 2015), merc'h d'ar sonaozour Vinícius de Moraes, marvet gant ar c'hrign-bev.
René Guillou
René Guillou, ganet e Roazhon d'an 8 a viz Here 1903 ha marvet e Pariz d'ar 14 a viz Kerzu 1958, a oa ur sonaozour breizhat.
Llangelynnin (Gwynedd)
Llangelynnin pe Llangelynin zo ur gêriadenn vihan, ur barrez hag ur gumuniezh e gwalarn kontelezh Gwynedd, e Kembre. Emañ en hanternoz da gêr Tywyn, dreist ar mor. E kumuniezh Llangelynnin emañ ivez kêriadennoù Llwyngwril ha Rhoslefain.
Eus an eo an iliz-parrez, a zo gouestlet da sant Celynnin.
E 2011 e oa 673 a dud o chom e kumuniezh Llangelynnin ha 273 anezho a oa oa kembraegerien (41,2%).
Cerrigydrudion
Cerrigydrudion (pe Cerrig-y-drudion) zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh e Sir Conwy. Emañ en torgennoù a zo er gwalarn da Gorwen.
Gouestlet eo an iliz-parrez da Vari Madalen. En torgennoù er gevred d'ar gêriadenn emañ kreñvlec'h Caer Caradog.
E 2011 e oa poblet gant 740 a dud, ha 549 anezho (77,2%) a oa kembraegerien.
Emgann Trans
Emgann Trans, pe Treant-Felger, pe Treant-ar-C'hoad, zo un emgann etre ar Vretoned hag ar Vikinged d'ar 1añ a viz Eost 939.
Istor
Abaoe marv Alan Veur, en 908, e oa aloubet Breizh gant ar Vikinged, pe Normaned. En 936 setu Alan Barvek, harluet e Bro-Saoz betek-hen, da zilestrañ e-kichen Dol. Mab e oa da Matuedoi, kont Poher, ha mab-bihan da Alan Veur. Meur a wech e trec'has an Normaned, evel e Dol, e Kastel-Auffret, e Plourivoù, war ar viking Inkon. Diframmañ a reas Naoned en 937 digant an Normaned hag o c'has kuit eus aber al Liger. E Leon eo ar c'hont Even o argasas eus ar vro.
E Bro-Zol avat edo Vikinged eus armeoù kozh Gwilherm Hir e Gleze oc'h ober freuz ha reuz.
Emgann Trans
D'an 1 a viz Eost 939 en em gannas armeoù Alan II, Yezekael Berengar, kont Roazhon, ha Hugues Iañ, dug Maine, ouzh ar Vikinged. Trec'h e voe ar Vretoned, ha ren a reas Alan evel dug Breizh.
Llandrillo-yn-Rhos
Gouestlet eo an iliz-parrez da sant Trillo. E-kichen kêr emañ torgenn Bryn Euryn, e-lec'h ma c'haller gwelet aspadennoù eus ur c'hreñvlec'h eus ar Grennamzer uhelañ, eus mare ar roue Maelgwn Gwynedd marteze. E-harz an dorgenn emañ rivinoù Llys Euryn. Eus ar eo an dismantroù a weler bremañ, met diagent e oa ur savadur all hag a oa lec'h-annez Ednyfed Fychan, unan eus pennañ skoazellerien rouaned Gwynedd Llywelyn Fawr hag e vab Dafydd ap Llywelyn, en.
War an aod izeloc'h eget Bryn Euryn emañ Rhos Fynach, ul lec'h ma oa ur gored hag a oa da venec'h Abati Aberconwy gwechall. Betek deroù an e voe implijet da dapout pesked.
Morzholig an ankoù
Morzholig an Ankoù a zo anv meur a amprevan bihan eus familh an anobiidae. Brudetoc'h e vez e larvenned kentoc'h rak toullañ a reont koad an arrebeuri pe ar frammoù e-barzh an tier. Trouz a ra ar bared e-pad mare ar goubladenn hag a laka da soñjal e trouz ur morzhol. Se zo kaoz e vez anvet e-giz-se.
Anvet e vez vrillette pe horloge de la mort ("horolaj an Ankoù") e galleg.
Azeuldi Hollek
An Azeuldi Hollek (Ruseg: Храм всех религий) zo un hollad savadurioù lec'hiet e Kazan, e Rusia. Ennañ e kaver savadurioù relijiel diseurt, en o zouez un iliz Ortodoks, ur voskeenn hag ur sinagog. O sevel anezhañ emeur ; kroget e voe al labourioù e 1992 gant an arzour ha dengarour Ildar Khanov. Pa vo echuet e vo 16 koupolenn: arouezañ a raint 16 relijion bennañ ar bed.
Huemul
An huemul (Hippocamelus bisulcus) a zo ur c'harveg hag a vev e menezioù Chile hag Arc'hantina.
Lagonosticta rubricata
Lagonosticta rubricata a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad an Estrildidae.
Arme Frañs
Arme Frañs (e galleg Armée française, hag ent-ofisiel Forces armées françaises) eo nerzhioù milourel Frañs. Peder rann a zo enni:
Lagonosticta rubricata
Anvet e voe F.[ringilla] rubricata (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant al loenoniour alaman Martin Lichtenstein (1780-1857).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Afrika issahara :
Mauno Koivisto
Mauno Henrik Koivisto (Turku, 25 Du 1923 - 12 Mae 2017) a oa ur politikour hag ur bankour finlandat. En em gannañ a reas en arme Finland e-pad an Eil Brezel-bed. Kentañ ministr e voe eus 1968 da 1970 hag eus 1979 da 1982. Prezidant Republik Finland e voe ivez etre 1982 ha 1994. Ar c'hentañ prezidant sokial-demokrat eus Finland e voe.
Llanllyfni
Llanllyfni zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, e hanternoz Kembre. Emañ e Dyffryn Nantlle. Er gumuniezh emañ kêriadennoù Drws-y-coed, Nantlle, Nasareth, Nebo, Penygroes, Talysarn ha Llanllyfni he-unan. Gant an Afon Llyfni eo dispartiet Penygroes diouzh Llanllyfni.
Gouestlet eo iliz ar gêriadenn da sant Rhedyw. Kontañ a reer e voe ganet Rhedyw en Arfon hag e teuas da vout beleg en Augustodunum (Autun hiziv) e Galia. Lidet e vez gouel sant Rhedyw bep bloaz e Llanllyfni, d'ar 6 a viz Gouere.
Taruka
An taruka (Hippocamelus antisensis) zo ur c'harveg hag a vev en Andoù, e Perou, Bolivia ha norzh Chile hag Arc'hantina.
Hippocampus guttulatus
Hippocampus guttulatus zo ur spesad kezeg-mor eus ar genad Hippocampus.
Annez
Bevañ a ra e morioù kornôg Europa.
Adigea
Republik Adigea (adigeg: Адыгэ Республик, Adəgă Respoublik; rusianeg: Респу́блика Адыге́я, Respoublika Adigeya) a zo ur republik eus Kevread Rusia, lec'hiet e norzh ar C'haokaz, hag enkloazet e Krai Krasnodar. E 2010 e oa 439 996 a dud o vevañ enni. Myequape eo ar gêr-benn.
Uraeginthus granatinus
Uraeginthus granatinus (Granatina granatina kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Estrildidae.
Anvet e voe Fringilla granatina (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Annez
Kavout a reer spesad en un takad hag a ya eus kreisteiz Angola ha kreiz Namibia da vervent Zambia, Zimbabwe, kreisteiz Mozambik ha hanternoz, biz Suafrika.
Luleå
Unan eus porzhioù kenwerzh bras Sveden eo Luleå. Labourat a reer an dir enni hag ur skol-veur teknologiezh zo ivez.
Callithrix jacchus
Callithrix jacchus a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned ha frouezh, kement hag ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Annez
A orin eus aodoù biz Brazil ez eo al loen (stadoù Alagoas, Bahia, Ceará, Paraíba, Pernambuco, Piauí ha Rio Grande do Norte) kent bezañ degaset da c'hevred ar vro (Rio de Janeiro) adalek ar bloavezhioù 1920.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Callithrix).
Callithrix emiliae
Callithrix emiliae (pe Mico emiliae) a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Dougen a ra anv al loenoniourez alaman Maria Emilie Snethlage (1868-1929) a voe renerez Museu Paraense Emílio Goeldi (Belém (Pará), Brazil) adalek 1914 betek 1922.
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned, frouezh hag ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Annez
Ne gaver al loen nemet e stadoù Mato Grosso ha Pará (Brazil).
Altay
An Altay a zo un aradennad venezioù e Kreiz Azia el lec'h ma'n em gav harzoù Rusia, Kazakstan, Mongolia ha Sina hag el lec'h ma 'mañ andon ar stêrioù Ob hag Irtych. Kement ha "menezioù aour" e talvez ar ger e mongoleg. Ar Mouztaou, gant 4 506 m, eo ar gern uhelañ.
Struskañval Somalia
Struskañval Somalia zo un evn bras dic'houest da nijal. Struthio molybdophanes eo e anv skiantel.
Annez
Bevañ a ra al labous e Korn Afrika ha Kenya.
Garfield
Garfield a zo ur c'hazh, penntudenn un heuliad bannoù-treset heñvelanvet, krouet gant Jim Davis e miz Mezheven 1978 er Stadoù-Unanet.
Synchiropus splendidus
Synchiropus splendidus a zo ur pesk hag a vev e kornôg Meurvor Habask.
Erythrura gouldiae
Erythrura gouldiae (Chloebia gouldiae kent) a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Estrildidae.
Anvet e voe Amadina Gouldiae (kentanv) da gentañ-penn (e 1844) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Kroaz norzhek
Kroaz norzhek pe kroaz skandinaviat a reer er vannielouriezh eus tres ur groaz digreizet a-gleiz hag a gaver alies war bannieloù broioù Europa an Norzh, ar broioù skandinavek da gentañ penn, ha broioù all da ziskouez o liammoù gant Skandinavia.
Erythrura gouldiae
Boued
Bevañ a ra diwar c'hreun ha had dreist-holl.
Annez
Emañ brosezat ar spesad e hanternoz Aostralia (betek kornôg Kab York).
Ffestiniog
Ffestiniog zo ur barrez hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, e Kembre. Emañ e-kichen Maentwrog, e Cwm Ffestiniog.
Ur skol kentañ derez zo e kêriadenn Llan Ffestiniog, anvet "Ysgol Bro Cynfal". Gwechall e oa ul linenn hent-houarn a gase eus Blaenau Ffestiniog da Y Bala, betek ar bloavezhioù 1960.
Liammet eo ar vro-se ouzh Blodeuwedd, Lleu Llaw Gyffes ha Gronw Pebr, a zo kaoz anezho e Pevar Skourr ar Mabinogi. E kantrev Ardudwy e oa Ffestiniog gwechall, a-raok bezañ e kontelezh Meirionnydd.
E 2011 e oa 4,875 a dud o chom e kumuniezh Ffestiniog ha 3,689 anezho a oa kembraegerien (78,6%).
(9285) Le Corre
(9285) Le Corre a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
Altay (republik)
Republik Altay (altaieg: Алтай Республика, Altay Respoublika; rusianeg: Респу́блика Алта́й, Respoublika Altay) a zo ur republik eus Kevread Rusia, lec'hiet e kreizig-kreiz Azia, sko ouzh Mongolia, Kazakstan ha Sina. E 2010 e oa 206 168 a dud o vevañ enni. Tououlou Altay eo ar gêr-benn.
Paraguay (stêr)
Ar Paraguay (Ysyry Paraguái e gwaranieg, Río Paraguay e spagnoleg, Rio Paraguai e portugaleg) a zo ur stêr vras en Amerika ar Su hag a red dre Brazil, Bolivia, Paraguay hag Arc'hantina. War-dro 2 621 km eo he hed. Eieniñ a ra e stad Mato Grosso e Brazil, ha kemberiñ gant ar Paraná e proviñs Corrientes en Arc'hantina.
Maner an Heizerezh
Emañ maner an Heizerezh (galleg: Manoir de l'Orgeraie ; gallaoueg: Manaer d'la pomellerae) e Ruzieg, Bro-Vaez, e Reter Bro Vreizh.
Istor
Eus ar eo. Enskrivet eo evel monumant istorel (EMI) abaoe 1986.
Synchiropus ocellatus
Synchiropus ocellatus a zo ur pesk hag a vev e mervent Meurvor Habask.
Treron
Treron a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
Spesadoù hag an isspesadoù anezhe
Nav spesad warn-ugent a ya d'ober ar genad :
René Desfontaines
René Louiche Desfontaines, ganet e Kreneg (Bro-Roazhon) d'ar 14 a viz C'hwevrer 1750 ha marvet e Pariz (Bro-C'hall) d'ar 16 a viz Du 1833, a oa un naturour hag ul louzawour breizhat.
Pemp gwech e voe dilennet da rener Muzeom broadel istor naturel : 1802-03, 1806-07, 1810-11, 1820-21 ha 1828-29.
(58460) Le Mouélic
(58460) Le Mouélic a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
(145445) Le Floch
(145445) Le Floch a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
(235990) Laennec
(235990) Laennec a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
Falun
Falun (distaget e svedeg) zo ur gêr eus kreiz Sveden, e kontelezh Dalarna ("Dalarnas län") hag e proviñs istorel Dalarna. E 2010 e oa 37,291 a dud o chom e kêr ha 56,894 a annezidi a oa er gumun.
Brudet eo Falun abalamour d'ar mengleuzioù kouevr a zo er c'hornad. Lakaet eo bet, abalamour d'ar mengleuzioù-se ha da hêrezh c'hreantel ar gêr war roll lec'hiennoù glad ar bed gant UNESCO abaoe 2001.
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Falun gant ar c'hêrioù-mañ :
(45299) Stivell
(45299) Stivell a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
Capel Garmon
Capel Garmon zo ur gêriadenn e Sir Conwy, e Kembre. Emañ e Dyffryn Conwy, un tammig er reter da v-Betws-y-Coed. E kumuniezh Bro Garmon emañ.
Un alez-toet eus Nevezoadvezh ar Maen (trede milved kent Jezuz-Krist) zo e-kichen Capel Garmon Enni ez eus bet kavet darbodoù pri eus Oadvezh an Arem hag ur c'hi-tan hag a zo bremañ e Mirdi Kembre, e Kêrdiz. .
Gouestlet eo an iliz da sant Garmon. Gwechall e oa ur chapel e parrez Llanrwst, met dont a reas Capel Garmon da vezañ ur barrez distag e 1927. Serret eo an iliz pelloc'h.
Loís Alibèrt
Loís Alibèrt (Bram, 12 a viz Here 1884 - Montpelhièr, 16 a viz Ebrel 1959) a oa ur yezhoniour hag ur geriadurour okitanek.
Ganet e voe en ur familh peizanted hag a oa an okitaneg o yezh pemdeziek. Goude studioù apotikerezh e labouras evel apotiker e Montreal, en Aude. Goude ar Brezel-bed Kentañ e krogas da labourat da vat war an okitaneg skrivet. Ezel e voe eus ar Felibrige ha sevel a reas skridoù evit ar gelaouenn La Terro d'Oc. E dibenn ar bloavezhioù 1920, dindan levezon an daou Okitan Prospèr Estieu hag Antonin Perbòsc hag ar C’hatalan Pompeu Fabra, e stagas da gempenn doare-skrivañ an okitaneg, diwar skouer skridoù eus ar Grennamzer. Unan eus saverien ar Societat d'Estudis Occitans e voe, e 1930. Dont a reas ul levr yezhadur er-maez gantañ, anvet Gramatica occitana segón los parlars lengadocians, embannet e Barcelona, gant skoazell Katalaned, e 1935-1937. El levr-se e tiazeze reolennoù an doare-skrivañ anvet « klasel » hag a vez implijet bremañ gant an darn vrasañ eus an dud a skriv okitaneg.
Eisenach
Eisenach zo ur gêr eus Alamagn, e stad Thüringen. E 2013 e oa 41,567 a dud o chom enni. Emañ Eisenach er c'hornôg da Erfurt, er gevred da g-Kassel hag er biz da Frankfurt am Main. Kêr vrasañ kornôg Thüringen eo, ha tost eo da harzoù Hessen, ar pezh a dalvez e oa tost d'an harzoù etre Alamagn ar C'hornôg hag Alamagn ar Reter gwechall. Emañ war lez ar stêr Hörsel.
En ha  kantved e oa kêr-benn Thüringen. Er kantved e voe Martin Luther o kavout bod enni, hag e Kastell Wartburg, a-us kêr, e troas an Testamant Nevez diwar an henc'hresianeg en alamaneg. Bremañ e teu gweladennerien a-leizh da welet ar c'hastell-se, a zo bet lakaet war roll lec'hiennoù glad ar bed gant UNESCO, abaoe 1999.
Ganet e voe Johann Sebastian Bach en Eisenach, e 1685. Unan eus lec'hioù annez uhelidi an Tiegezh Wettin e voe Eisenach hag abalamour da se e voe kalz arzourien, skrivagnerien, sonerien, o tremen amzer eno, evel Johann Wolfgang von Goethe da skouer. E 1869 e voe savet eno, gant August Bebel ha Wilhelm Liebknecht, ar gostezenn bolitikel Sozialdemokratische Arbeiterpartei (SDAP) hag a zo aet d'ober ar Sozialdemokratische Partei Deutschlands diwezhatoc'h.
Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Eisenach gant ar c'hêrioù-mañ
Batman
Batman pe Bat-Man, Bruce Wayne eus e anv gwirion, a zo un dudenn faltazi ijinet gant an treser Bob Kane hag ar senarioer Bill Finger e 1939, hag embannet gant DC Comics. Talvezout a ra e anv saoznek kement ha den-askell-groc'hen, met n'en deus galloud dreistnaturel ebet.
Dagens Nyheter
Dagens Nyheter (distaget (] e svedeg) (berraet e DN) zo ur gazetenn bemdeziek eus Sveden. Embannet e vez e Stockholm, evit ar vro a-bezh. Ar gazetenn svedat hag a vez skignet ar muiañ eo. E 2013 e veze gwerzhet 282,800 skouerenn anezhi hag a veze lennet gant 758,000 a dud bemdez E-pad ur pennad e oa kazetenn ar gostezenn liberal. . Hiziv c'hoazh e seller outi evel ur gazetenn frankizour ha dizalc'h.
Krouet e oa bet e 1864 gant Rudolf Wall.
Västerås
Västerås (distaget [] e svedeg) zo ur gêr eus kreiz Sveden, e proviñs hag e kontelezh Västmanland. War ribl al lenn Mälaren emañ, er c’hornôg da Stockholm. E 2010 e oa 110,877 a dud o chom e kêr ha 137,207 a annezidi a oa er gumun. Kêr-benn ar gontelezh eo Västerås ha sez un eskopti eus Iliz luterek Sveden eo ivez.
Unan eus kêrioù kozh Sveden eo Västerås. En e oa an eil kêr vrasañ e Sveden hag en  e teuas da vezañ pennlec’h un eskopti. E 1527 e voe bodet ar riksdag e Västerås gant ar roue Gustav Iañ Vasa. Er vodadeg-se e voe divizet ober eus Sveden ur stad protestant ha treiñ kein ouzh an Iliz katolik.
Västerås, war ribl al lenn Mälaren, eo an hini brasañ eus ar porzhioù e diabarzh douaroù Skandinavia.
Lorenz
Lorenz zo un anv-badez alamanek, par da Laorañs e brezhoneg.
Thomas Hardy
Thomas Hardy (2 a viz Mezheven 1840 – 11 a viz Genver 1928) a oa ur skrivagner, romantour ha barzh, eus Bro-Saoz. Unan eus skrivagnerien anavezetañ al lennegezh saoznek eo.
Ganet e voe en Upper Bockhampton, ur gêriadenn vihan e-kichen Dorchester, e Dorset. Mañsoner e oa e dad. Lakaet e voe da labourat evel deskard gant un tisavour ha goude-se ez eas da Londrez da studiañ ar vicher-se.
Barzhonegoù a skrivas Thomas Hardy a-hed e vuhez hag evitañ e tremene e romantoù war-lerc'h ar varzhoniezh. Ne skrive romantoù nemet evit gounit e vuhez. Met ganto e tapas brud. Tremen a ra e romantoù e mervent Bro-Saoz, er pezh a veze anvet Wessex gantañ, diwar anv ar rouantelezh kozh. E-touez e romantoù brudetañ emañ Far from the Madding Crowd (1874), The Mayor of Casterbridge (1886), Tess of the Durbervilles (1891) ha Jude the Obscure, e romant diwezhañ, embannet e 1895. Goude-se e paouezas Hardy da sevel romantoù. Ne skrivas mui nemet barzhonegoù, hag en o zouez The Dynasts, ur meurgan e teir lodenn deuet er-maez e 1904, 1906 ha 1908.
Pingu
Pingu a zo un heuliad abadenn skinwel evit ar vugale graet gant kompagnunezhioù eus Breizh-Veur ha Suis. 156 pennad zo. Skignet e oa war BBC Two, CBeebies er Rouantelez-Unanet, war SF Schweizer Fernsehen e Suis, war TF1, France 3 ha France 5 e Bro-C'hall.
Thomas Hardy
Mervel a reas Hardy e Dorchester. Interet e voe e ludu en Abati Westminster.
Pingu
Troioù-kaer ur familh manked en Antarktika. Ar mab eo Pingu.
Nea Salamis Famagusta FC
Nea Salamis Famagusta FC pe Nea Salamina Famagusta FC (Gresianeg: Νέα Σαλαμίνα Αμμοχώστου) zo ur c'hlub sport kiprenezat a-vicher diazezet e Famagusta. Ur c'hlub repuad eo abaoe aloubadeg Kiprenez gant an Durked e 1974, p'eo bet ac'hubet hanter-noz an enezenn gant Turkia. Diazezet eo ar c'hlub e Larnaca evit ar mare.
Oberennoù pouezusañ an Nea Salamina eo bezañ bet trec'h e kip Kiprenez ha Super Cup Kiprenez e 1990. Perzh en deus kemeret ar skipailh evit ar wech kentañ en ur c'hrogad european e 1990, er gib European Winner's Cup. Perzh en deus kemeret perzh e Kib UEFA Intertoto e 1995, 1997 ha 2000. Ezel eo eus klub sport an Nea Salamina Famagusta, bet krouet e 1948. Ur skipailh volleyball paotred zo ivez er c'hlub. Ar c'hlub sport zo anvet diwar anv kêr gozh Salamis pe Salamina, a oa nepell diouzh ar gêr a vremañ Famagusta ("Nea" a dalvez nevez e gresianeg).
Séché Environnement
Séché Environnement a zo un embregerezh gall krouet gant Joël Séché e 1985. Labourat a ra ar strollad Séché e rannad al lastezioù tiegezh ha lastezioù an insdutri(tretamant ha talvoudigezh).
Embouded eo an embregerezh e bro-c'hall a bez gant un ugent iskvredadoù benak. Kavet e vez ivez an embregerez en estrenn-vro (Su amerika, ...). E 2012 e veze kontet war dro 1700 impijiad.
Galloud a ra Séché Environnement ober war dro an holl lastezioù estreget al lastezioù nukleel. Ouzhpenn d'al lastezioù e kas a benn ar strollad oberiadurioù dissaotredigezh. Abaoe 2010 ez eus bet divizet ganto labouraat war an energizhioù nevez (pannelioù heol, krouidigezh gaz, tredan hag aezhenn adalek lastezioù, ...).
Lec'hied eo an embregerezh penn et Changé (Mayenne).
Joël Séché hag e familh a zo kevrannerion pennan an embregerezh. Gounezed en deus an embregerezh war dro 400 millions a eurioù e 2010.
Sponsorerezh (skipailh marc'hhouarnerezh)
Etre 2013 ha 2016 eo bet peron ar strollad Séché gant ranvro Breizh eus ur skipailh marc'h houarn anvet Bretagne-Séché Environnement. E 2015 en deus kemeret perzh ar skipailh, evit an eil wech, e Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn.