cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Savenn liesarc'hwel bureveg
An arc'hwel dezrannañ
Implijet e vez ar c'hwilerver evit an arc'hwel dezrannañ. Talvoudus eo da stlennekaat an teulioù paper da geweriañ anezhe war-lerc'h mod pe vod. Lies arveriadur a zo hervez ar pezh en deus c'hoant ober an arveriad ha lies mod da geweriañ an teulioù dezrannet : degas un elfenn d'un teul e-barzh ur meziant keweriañ testenn (ul luc'hskeudenn pe un dalbenn da skouer), ouzhpennañ teulioù e-barzh un diell war un dafariad pe e-barzh ur gleurenn war kantenn kalet ur stael labour ...
Da zont a-benn da stlennekaat un teul gant ar c'hwilerver e vez arveret da skouer ar mod TWAIN (diazezet e vez evit gallout hen ober ur stur TWAIN war ar stael labour hag e vez er mod-se roet lañs d'an dezrannañ adalek ar stael). Gant ar mod TWAIN e vez tu diuzañ ul lodenn nemetken eus an teul da zezrannañ ha da gas d'ar stael oc'h ober a-raok ur ragdezrannañ.
Ar modoù all a servij dreist-holl da zegas teulioù a-bezh d'ur stael labour pe d'un dafariad. Gwazadurioù rouedad spesadel e vez implijet da dreuzkas an teul stlennekaet eus ar savenn liesarc'hwel d'ar stael stlenneg (evel ar gwazadurioù FTP pe SMB). Kefluniadurioù e ranker ober war ar savenn liesarc'hwel ha war ar stael paker evit lakaat ar modoù-se da dalvezout.
Rubeus Hagrid
Rubeus Hagrid zo unan eus an tudennoù a gaver e romantoù Harry Potter, skrivet gant ar Skosadez J. K. Rowling. Peurliesañ ez aer dezhañ dre e anv tiegezh. Hagrid eo gward an alc'hwezhioù, gward al liorzh, ar gward-chase hag ar c'helenner war desaverezh ar boudoù hud adalek trede bloavezh Harry e skol sorserezh ha strobinellerezh Hogwarts.
Hagrid zo div wezh brasoc'h evit an dud reizh (war-dro 3,5 metr) ha tost teir gwezh ledanoc'h. Pitilh eo gant al loened hag ar boudoù hud, ar re divoas pe dañjerus peurgetket. Hagrid eo ar c'hentañ ezel eus koskoriad Hogwarts da vezañ gwelet gant Harry. Unan eus ar c'hentañ tudennoù eo a gomz eus "gwad glan" hag "hanter gwad" evel ur meiziad aet a c'hiz kozh. Anavezet eo Hagrid evit e bouez-mouezh kreñv. E saozneg ez eo pouez-mouezh rannyezhoù kornôg Bro-Saoz.
Er filmoù troet diwar romantoù Harry Potter, Hagrid zo c'hoariet gant an aktour eus Bro-Skos, Robbie Coltrane. Lavaret he deus J.K. Rowling he doa soñjet e Coltrane evit ar rol-se pa oa o skrivañ eil romant Harry Potter.
E anv, Rubeus (distaget Rubeüs), en deus daou ster e Latin, unan zo "ruz" pe "ruzart" hag egile "gwezenn-hili-ho", ar pezh a ro un diskrivadenn vat eus e neuz. "Hagrid", hervez Rowling en un atersadenn gant The Boston Globe, a zeu eus ur ger saozneg kozh, an anv-gwan-verb "hagridden". Bezañ bet "hagridden" a dalvez eo bet ar moustrerig-noz o voustrañ bruched an-unan, goude ur c'hofad dreist-holl a-hervez. Hag anavezet eo Hagrid evit karout e vanne. E The Mayor of Casterbridge, skrivet gant Thomas Hardy, e implijer anezhaÆ evel ur ger eus luc'haj Wessex hag implijet eo en hevelep arroudenn end-eeun hag ar ger "Dumbledore", ur ger lec'hel evit "sardonenn".
Daveoù
Figuren der Harry-Potter-Romane Personnages secondaires de l’univers de Harry Potter Hogwarts kadrosu
Allah
Allah (arabeg: الله ; treuz.: Allāh ; dist.: [ʔalˤːɑːh]), « an doue », eo anv Doue en arabeg. Implijet e vez gant ar vuzulmaned, ar gristenien hag ar yuzevien pa gomzont arabeg (ar sefaraded). Ar ger a oa anezhañ araok ma oa krouet an islam, er relijion liesdoueek arab. Reiñ a ra an islam 99 anv dezhañ, evel an trugarezus, ar c'hendruezek, an hini kentañ, ar roer buhez, hag all hag all.
Kavet e vez e troioù-lavar islamek evel Inch'Allah, Basmala, pe c'hoazh Allahou akbar.
Enez Hoy
Enez Hoy (Hoigh e gouezeleg), zo un enezenn e mervent Enezeg Orc'h, e Bro-Skos.
Ffernfael ap Tedwr
Ffernfael ap Tewdr a oa mab Tedwr ap Pasgen ha roue Buellt. N'eo anavezet nemet gant ur meneg e lignezoù priñsed Kembre. N'anavezer netra diwar-benn istor ar rouantelezh goude e ren daoust m'eo gwirheñvel e oa unan pe zaou unpenn war e lerc'h rak ne yeas Buellt da get nemet war-dro 800, aloubet gant Seisyllwg.
Plataforma per la Unitat d'Acció
Ar Plataforma per la Unitat d'Acció ("Kensavenn evit an Ober Unvan") a oa ul luskad disrannour katalanek krouet e 1995 gant tud eus meur a oazadur hag ez-izili eus AUP hag a save e-enep an tostadur etre an AUP hag ERC ha tud all o tont eus Catalunya Lliure ("Katalonia Dieub").
Yezhoù berberek ar reter
Un is-skourr eus ar yezhoù berberek eo yezhoù berberek ar reter, ennañ teir yezh komzet e Libia hag en Egipt.
Plataforma per la Unitat d'Acció
Mont kalz war gresk e reas er bloavezhioù da c'houde dre sevel aozazurioù lec'hel ma stourme enne tud yaouank dreist-holl war tachenn sokial evel an aloubiñ tiez na chome den ebet enne. Poeuezet e veze kalz war ar fed ma rank kas war-raok ar stourm a-wel d'an holl er straedoù ha dre ma veze kriz a-walc'h o doiareoù ober e oa bet kaset d'an toull-bac'h meur a ezel.
Yezhoù berberek ar reter
Isrannet e vez ar yezhoù en is-skourr-mañ evel-hen:
Plataforma per la Unitat d'Acció
E 2000 e tivizas an aozadur e oa ret kemmañ an doare-ober diazezet war ar fed ma talveze dreist-holl da genurzhiañ meur a aozadur bihan lec'hel evit dont da vezañ un aozadur solutoc'h ha stabiloc'h. En em divodañ a reas neuze ha krouet e oa bet war e lerc'h dissolent-se per Endavant ("War-raok").
Skiantoù an Hollved
Rummadoù ha temoù skiantoù an Hollved.
Flammeg Karib
Flammeg Amerika (Phoenicopterus ruber), anvet Flammeg Karib betek ma voe kavet hiniennoù en Inizi Galápagos, zo un evn hirc'harek kar d'ar Flammeg boutin (Phoenicopterus roseus) ha da Flammeg Chile (Phoenicopterus chilensis). Ar Flammeg nemetañ a zo annezour e Norzhamerika eo. Da isspesad ar Flammeg boutin e veze lakaet, met de ziouer a brouenn sonn ez eo bet kemmet e statud gant kevredigezhioù evnoniourien er Rouantelezh-Unanet hag en SUA.
Kanton Gwipavaz
Kanton Gwipavaz a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.
Flammeg Karib
Doareoù pennañ
Ul labous bras arruz-roz e bluñv eo Phoenicopterus ruber. Bihanoc'h eo Flammeg Amerika eget ar Flammeg boutin, met ar brasañ Flammeg a gaver en Amerika eo. Etre 1,20 ha 1,45 m eo o ment ; 2,8 kg a bouez keitat zo er pared, ha 2,2 kg er parezed. Rozeo pluñv al labous, flammoc'h eget hini ar Flammeg boutin. Ruz eo gorre an eskell, ha du ar pluñvennoù dindan. Gwenn ha roz ivez eo ar pigos, du ar vegenn anezhañ. Roz penn-da-benn eo an divhar.
Kanton Gwipavaz
Betek 2015
Kanton Gwipavaz a yae 2 gumun d'ober anezhañ :
Abaoe 2015
Kanton Gwipavaz a ya 3 c'humun d'ober anezhañ :
Flammeg Karib
Doareoù pennañ
Stabil e vez ar c'houbladoù pa vezont o sevel un neizh, o c'horiñ hag o prederiañ ar ploged, met alies e c'hoarvez embaradur a-vaez d'ar c'houblad.
Ar pared a voulc'h al lez, hogen ar parezed a vez mestrezed war an darvoudoù. Pa vez-hi dedennet gant an embarañ e kerzh davit ar par ha mar bez hennezh a-du e kerzh ganti. Kempred e vez o c'herzhed betek ma vez torret gant unan eus an daou labous. Pa vez skañv al lez e kerzhont gorrek gant o fennoù savet, ha pa zeu siriusoc'h e kerzhont buan gant o fennoù izelaet evel pa vijent o tebriñ. Echu eo al lez pa dro ul labous hep bezañ heuliet gant egile : sevel o fennoù a ra an daou labous neuze, digempred ha gorrek e teu o fiñvadennoù. Mard asant ar barez d'an embarañ e paouez da kerzhout hag en em ginnig d'ar par. Dibaot a wech e voulc'h ar c'houbladoù kozh ul lez ; alies e chomont en o sav o kousket pe o tebriñ kichen-ha-kichen.
Evel an holl Flammed e tozv vioù gwenn war ur grugell fank ha drailhoù plant etre miz Mae ha miz Eost ; etre 28 ha 32 zevezh e pad ar goriñ. Koulz ar par hag ar barez a ra war-dro ar ploged, a zo gwenn o marblev pa zigloront a-rak ma kreskfe pluñv gris warno. Ingalet e vez an amzer etre ar par hag ar barez pa reont war-dro ar vioù
Unan eus al laboused a vev ar pellañ eo Flammeg Amerika, pa c'hell bevañ betek 40 bloaz.
Boued
Evel ar spesadoù Flammeged all e c'hall Phoenicopterus ruber bezañ tremeniat war hedoù bihan pa vez bet kemmet o endro boas, pa gresk live an dourioù peurliesañ rak ne c'hallont mui kavout o boued. Ned eont ket gwall bell, met gouest int da nijal war yun.
Annez
Bevañ a ra pergen Mor Karib hag Inizi Galápagos
Yezhoù berberek an norzh
Isrannet e vez ar yezhoù en is-skourr-mañ evel-hen:
Flammeg Karib
Rummatadur
Hervez an evnoniourien e vez renket ar Flammeg Amerikan en urzhiadPhoenicopteriformes.
Iwan Wmffre
Iwan Llwyd Wmffre (ganet e 1964) zo ur yezhour keltiegour breizhat-kembreat. Bet eo bet o kelenn iwerzhoneg e skol-veur Ulad, e Derry, kembraeg ha heniwerzhoneg e Skol-Veur Gatolik Lublin, Polonia ha brezhoneg e skol-veur Gaillimh. P'eo mab da Humphrey Lloyd Humphreys, ur yezhour kembreat, ha d'ur Vreizhadez, e oar-eñ peder yezh desket a-vihanik : brezhoneg, kembraeg, saozneg ha galleg. Labouret en deus war ar yezhoù predenek dreist-holl.
Raktres war ober
Savet en deus gant Loïc Cheveau ur raktres evit dastum distagadur resis al lec'hanvioù brezhonek e Breizh-Izel, Hanoiou-lec'hiou Breiz Izel e anv (HLBI). Gwelloc'h e kavont ober gant reizhskrivadurioù KLT kozh ha an hini hengounel e Bro-Gwened eget ar re savet da c'houde, hini ar peurunvan dreist-holl. Displegañ a ra an dra-se amañ.
Giovanni dalle Bande Nere
Giovanni de' Medici, brudetoc'h evel Giovanni dalle Bande Nere (5 a viz Ebrel 1498-30 a viz Du 1526), a oa condottiero italian eus Forlì.
E vuhez
Ganet e oa Giovanni e Forlì, ur gêr eus hanternoz Italia, ha mab e oa da Giovanni de' Medici (anavezetoc'h evel il Popolano) ha Caterina Sforza, unan eus brudetañ gwragez an Azginivelezh italian.
E 1520 e voe trec'h ivez war un toullad baroned emsavet er Marche. Er bloaz goude ez eas ar pab Leon X d'ober emglev gant an impalaer Karl V a-enep ar roue gall Frañsez Iañ da glask tennañ digantañ Milano, Parma ha Piacenza ; Giovanni a voe galvet da zont dindan urzhioù Prospero Colonna, ha faezhet e voe ar C'hallaoued e Vaprio d'Adda e miz Du. Evel arouez e c'hlac'har pa varvas ar pab Leon X d'an 1 a viz Kerzu 1521 e lakeas roudenn du war e insignia, hag eus an ober-se eo e teu e lesanv, Giovanni dalle Bande Nere pe Giovanni (pe Yann) ar roudennoù Du. E miz Eost 1523 e voe gopraet gant an Impalaeriezh santel da gemer penn un arme hag e miz Genver 1524 e roas lamm d'an armeoù gall ha suis e Caprino Bergamasco. Er memes bloaz e teuas ur Medici all da vout pab, Klemañs VII. <!-- The latter paid all Giovanni's debt, but in exchange ordered him to switch to the French side; he did not take part in the battle of Pavia, but was severely wounded in a skirmish soon later and had to move to Venice to be cured.
In 1526 the War of the League of Cognac broke out. The League's captain general, Francesco della Rovere, abandoned Milan in face of the overwhelming superiority of the Imperial army led by Georg von Frundsberg. Giovanni was able to defeat the Landsknechts rearguard at the confluence of the Mincio with the Po River. However, in the evening of November 25 he was woefully wounded by a falconet ball at a battle near Governolo and had to be carried to Mantua.
There Giovanni de' Medici died of septicemia on November 30, 1526. Giovanni's premature death signaled the end of the age of the condottieri, as their mode of fighting (which emphasized armored knights on horseback) was rendered practically obsolete by the introduction of the mobile field cannon. He is therefore now known as the last of the great condottieri. His lasting reputation has been kept alive in part thanks to Pietro Aretino, the (in)famous Renaissance author, satirist, playwright and "scourge of the princes", who was Giovanni's close friend. Aretino accompanied Giovanni on some of his exploits and was present at his deathbed; in a famous letter he describes the scene and Giovanni's courage in the face of death.
E hendadoù
-->
Yezhoù tamachekek
Un isskourr eus ar yezhoù berberek eo ar yezhoù tamachekek, ennañ peder yezh komzet en Aljeria ha Niger.
Isrannet e vez ar yezhoù en isskourr-mañ evel-henn:
João V Portugal
thumb|right|260px|João V, roue Portugal
João V de Portugal, pe João o Magnânimo, pe Yann V a Bortugal, ganet d'an 22 a viz Here 1689 e Lisbon (Portugal) ha marvet eno d'an 31 a viz Gouere 1750, zo bet roue Portugal war-lerc'h e dad Pedro II, adalek ar 1añ a viz Genver 1707 betek e varv. Ren a reas evel ur roue hollveliek, diwar skouer ar roue gall Loeiz XIV. Eus aour Brazil e reseve ur bempvedenn.
E vuhez
18 vloaz e oa pa voe lakaet da roue e 1707. Trec'het e voe Portugal en emgann Almansa, lazhet pe brizoniet e voe an darn vrasañ eus hec'h arme.
E Mae 1709 e voe trec'h Spagnoliz markiz Bay en emgann Gudina
Dimeziñ ha bugale
Gant e bried Maria Ana Josefa, arc'hdugez Áustria (1683-1754)
Un toullad besterd en doe ivez, anavezet neuze evel bugale Palhavã:
Yezhoù awdjilaek-soknaek
Un is-skourr eus yezhoù berberek ar reter eo ar yezhoù awdjilaek-soknaek, ennañ div yezh komzet e Libia:
Édouard Boubat
Édouard Boubat, ganet d'an 13 a viz Gwenholon 1923 e Pariz (Bro-C'hall), e karter Montmartre, ha marvet d'an 30 a viz Even 1999 e Montrouge (Bro-C'hall), a oa ul luc'hskeudennour gall.
Cryptospiza
Cryptospiza a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1884 gant an evnoniour italian Tommaso Salvadori (1835-1923).
Emmanuel Chabrier
Emmanuel Chabrier , ganet d'an 18 a viz Genver 1841 en Ambert (Bro-C'hall) ha marvet d'an 13 a viz Gwenholon 1894 e Pariz (Bro-C'hall) a oa ur sonaozour gall.
Cryptospiza
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Afrika.
Yezhoù awdjilaek-soknaek
Gwelet ivez
Awjila-Sokna
Ludovico Sforza
thumbnail|right|Ludovico Sforza, poltred gant ???.
Ludovico Maria Sforza Dug Milano (Ludovico il Moro, "ar morilhon") (27 a viz Gouere, 1452 – 27 a viz Mae, 1508), a oa unan eus gwazed brudet an tiegezh Sforza eus Milano, en Italia, e dibenn ar XVvet kantved.
Mab e oa da Francesco Sforza, ha brudet e oa evel gwarezour Leonardo da Vinci hag arzourien all. Il Moro a veze graet anezhañ dre ma oa teñval liv e groc'hen.
Ganet e oa Vigevano, e Lombardia a vremañ.
Dimeziñ a reas e miz Genver 1491 da Beatrice d'Este (1475–1497), merc'h yaouankañ Ercole Iañ d'Este (1431–1505), dug Ferrara. Div eured a voe war un dro: breur Beatrice, Alfonso d'Este, a oa o timeziñ da Anna Sforza c'hoar da Gian Galeazzo Sforza. Gant Leonardo da Vinci e oa bet aozet ar fest. C'hoar Beatrice hag Alfonso, Isabella d'Este (1474–1539), a zimezas da Francesco II Gonzaga, markiz Mantova.
Pa voe muntret Galeazzo, breur henañ Ludovico, e 1476, e voe kurunennet e niz seizh vloaz, Gian Galeazzo Sforza. Met Ludovico a gemeras penn gouarnamant Milano, da c'hortoz ken na vije e niz en oad d'ober e labour dug, goude ma oa bet klasket mirout outañ. Pa varvas Gian Galeazzo e 1494 e voe kinniget ar gurunenn da Ludovico avat gant noblañsed Milano d'an 22 a viz Here.
Er memes bloavezh e alias ar roue gall Charlez VIII a Vro-C'hall, hag an Impalaer santel roman, Masimilian Iañ an Impalaeriezh Santel (1459 † 1519) da lakaat o fri en aferioù Italia, c'hoant gantañ c'hoari etre an daou ha dastum ar gounid : evel-se eo e krogas brezelioù Italia.
Ne droas ket an traoù evel a garje e vijent bet, enep dezhañ e oa troet ar C'hallaoued, ma'z eas Ludovico a-du gant o enebourien, ha ma roas e nizez Bianca da bried da Vaksimilian. Gant se e voe anavezet evel dug gant an impalaer.
Da gentañ e voe faezhet ar C'hallaoued en emgann Fornovo e 1495, ma voe graet kanolioù gant 70 tonennad arem a oa da Leonardo da ober un delwenn. A-benn ar fin e voe skarzhet Ludovico eus Milano gant ar roue gall nevez, Loeiz XII a Vro-C'hall, e 1499.
Gwerzhet ha prizoniet
E 1500 edo ar roue gall o lakaat seziz war Novara, ma edo Ludovico o chom neuze. Goprsoudarded suis a oa en div arme. Ne felle ket dezho en em gannañ etrezo. Hag int da guitaat an emgann. Ludovico a voe gwerzhet d'ar C'hallaoued e miz Ebrel 1500, ha mervel a reas en ur gell e kastell Loches e Touren.
Ur soudard a voe kondaonet diwezhatoc'h d'ar marv gant ar Suised: eus Uri e oa, hag anvet Hans Turmann. Hennezh, emezo, en devoa trubardet Ludovico evit arc'hant.
E vab dug
Goude e voe adsavet dugelezh Milano da reiñ da Massimiliano Sforza, mab Ludovico.
Jorj Kadoudal (chouan)
Buhez
Ganet eo bet e Kerleano, e Brec'h d'ar mare hag en Alre hiziv, e ti e dad a oa miliner. E studioù a reas e skol Sant Iwan Gwened. Komis-noter e teuas da vout, goude m'en doa soñjet mont da veleg pe da voraer
Dibennet e voe e Pariz e 1804.
Maracas
Ar maracas (ger spagnolek lies) a zo ur benveg-seniñ eus Amerika Latin, anezhe div voull gleuz e penn un troadig d'o derc'hel e pep a zorn ha d'o hejañ. Graet e vezont gant koad, pe lêr peurvuiañ, met e mezell (pe plastik) ivez bremañ zoken.
E-barzh e vez lakaet tammoù gwer pe greun, riz ivez a-wechoù, d'ober trouz. Implijet e vezont e Venezuela, e Kuba, e Puerto Rico da skouer.
Pijao
Un doare maraca zo anvet maraca pijao, peogwir e teu eus ar bobl Pijao e Colombia. Un tamm brank kleuz eo, lakaet greun enni, ha stouvet en daou benn, hag a vez hejet gant ar soner.
Maracas a vez da son cumbia.
En Uruguay e vez graet an anv maracas eus ar binvioù-seniñ hag eus ar baotretaerien.
Threskiornithidae
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List ez a trizek genad d'ober ar c'herentiad :
Leopold Stokowski
Leopold Anthony Stokowski a zo ganet d'an 18 a viz Ebrel 1882 e Londrez (Bro-Saoz) ha marvet d'an 13 a viz Gwenholon 1977 e Nether Wallop, Kontelezh Hampshire (Bro-Saoz). Rener laz-seniñ breizhveuriat aet da geoded amerikan.
Amandava
Amandava a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1836 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Afrika hag Azia ar Su.
Aktivel-stadel
Er yezhoniezh e vez implijet an termen aktivel-stadel pe yezh aktivel hepmuiken, anvet ivez a-wezhoù yezhoù nominativel-absolutivel, evit komz eus ur steudadur morfologel-kevreadurezhel pa vez merket e degouezhioù resis arguzenn nemeti ur verb amdranzitivel (S: ar rener) en hevelep doare ha graer yezhadurel (A) ur verb tranzitivel ha merket e degouezhioù resis all en hevelep doare ha renadenn/gouzañver (O/P) ur verb tranzitivel (Sa=A; So=O), da lâret eo e kemm troad ar rener/graer hervez degouezhioù resis a c'hell kemmañ a yezh-da-yezh.
Skouer: ar jorjieg
Daoust ha ma vez renket peurliesañ e-touez ar yezhoù ergativel, e tenn mont-en-dro ar jorjieg kentoc'h da hini ur yezh aktivel-stadel, da skouer:
Doareoù
Isrannet e vez ar yezhoù aktivel-stadel e doau doare pennañ hervez an degouezhioù resis a dalvez er yezh-mañ'r-yezh evit ober gant an eil doare steudadur (Sa=A) pe egile (So=O):
Merkadur
En darn vrasañ eus ar yezhoù aktivel-stadel komzet dre ar bed e vez merket an arguzenn agentivel (arguzenn bennañ = graer an ober) keit ha ma van amverk an arguzenn patientievel (arguzenn bennañ = gouzañver an ober).
Merket e c'hell bezañ an diforc'h gant elfennoù morfologel (troadoù) ha/pe gant elfennoù kevreadurezhel (an doare da urzhiañ ar gerioù)
Er yezhoù implijet gante troadoù e vez merket arguzenn ar verboù tranzitivel gant an troad agentivel pa denn d'un ober kaset da benn a-ratozh gant ur graer yezhadurel diouzh un tu pe gant an troad patientivel pa denn d'un ober kaset da benn hep e bolontez (d.l.e e vez dilefennet evel gouzañver an ober kentoc'h evit graer an hevelep ober) diouzh an tu all.
Yezhoù aktivel-stadel all avat a ra kentoc'h gant elfennoù kevreadurezhel, dre kemmañ urzh ar gerioù ha/pe dre implij adstagennoù, da skouer un arguzenn patientivel a c'hellfe bezañ lakaet dirak ar verb hag un arguzenn agentivel goude ar verb.
Yezhoù aktivel dre ar bed
Kavet e vez yezhoù aktivel-stadel en Amerika dreist-holl, hag ivez en Azia hag e Siberia, da skouer:
Levrlennadur
Blake Barry J. 1994: Survey of Case Marking: Active system, in: Blake B., Case, Cambridge University Press, 125-126
Klimov, Georgij A. 1974: On the Character of Languages of Active Typology, in Linguistics 131: 11-25
Mithun 1991 : Active / agentive case marking and its motivation, in Language 67: 510-546, p.513, 515-516, from Blake 1994 : 126
Krag eskell glas
Ar c'hrag eskell glas (liester : kreged eskell glas) pe kragell-Amerika, a zo ur spesad evned palvezek, Spatula discors an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Anas discors (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Rummatadur
Renket e veze er genad Anas kent.
Guardainfante
Guardainfante eo an anv a vez graet eus ur sae a veze douget gant maouezed a renk uhel e Bro-Spagn er XVIvet ha XVIIvet kantved, hag a weler mat e taolennoù Diego Velázquez evel Las Meninas.
Yezhoù siwaek
Ur is-skourr eus yezhoù berberek ar reter eo ar yezhoù berberek ar reter, ennañ ur yezh komzet en Egipt:
Bouches-du-Rhin
Bouches-du-Rhin zo anv un departamant gall savet en Izelvroioù d'ar 24 a viz Ebrel 1810, pa voe staget an Izelvroioù ouzh Bro-C'hall.
's-Hertogenbosch e oa ar pennlec'h, gallekaet neuze dindan an anv Bois-le-Duc, (da dostaat ouzh Bar-le-Duc, e Bro-C'hall)
Douaroù an departamant zo bremañ e proviñs Brabant an hanternoz ha lod eus Gelderland.
200px|right
Arondisamantoù ha kantonioù
War-lerc'h faezhidigezh an impalaer Napoleone Buonaparte e 1814 e voe ebarzhet an departamant en Izelvroioù.
Langedig
Langedig a zo ur gumun eus Breizh e kanton Henbont e departamant ar Mor-Bihan.
Anv
Gerdarzh
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed Brezel Indez-Sina: ur gwaz a varvas.
Krennlavar
Re Langedig, pennoù du,
A ra krampouezh gant ludu
Evit armerzh o gwinizh-du !
Kragell-Azia
Ar gragell Azia a zo un evn palvezek. Anas formosa eo e anv skiantel.
Annez
Bevañ a ra e biz ha hanternoz Siberia.
Yezhoù atlasek
Un is-skourr eus yezhoù berberek an norzh eo ar yezhoù atlasek, ennañ teir yezh komzet en Israel hag e Maroko:
Yasser Seirawan
Yasser Seirawan (arabeg: ياسر سيروان‎ ) a zo bet ganet d'ar 24 a viz Meurzh 1960 e Damask (Siria).
Mestrc'hoarier echedoù eus SUA.
Mestr etrebroadel eo.
Kampion SUA peder gwezh.
Kampion ar bed ag ar c'hoarierion "Junior" e 1979.
Oberennoù skrivet
1. E levrioù embannet gant "Everyman chess":
2. E levrioù embannet gant "International Chess Enterprises", Seattle:
Krimea
Krimea (e tatareg Krimea Qırım, e ruseg Крым, en ukraineg Крим, e turkeg Kırım) zo ul ledenez war ribl ar mor Du, er su da Ukraina hag er gôrnog da Rusia. Simferopol eo he c'hêr-benn. Tabut zo war he c'hont etre Republik Ukraina ha Kevread Rusia. Ur Republik emren eus an eil eo, hag ur sujed kevreadel eus eben eo deuet da vezañ e 2014, goude ur referendom ha n'eo ket bet degemeret e zisoc'h gant al lodenn vrasañ eus ar gumuniezh etrebroadel.
Demografiezh
An div niveradeg ziwezhañ gant Ukraina a oa bet kaset e 1989 ha 2001. Hervez disoc'hoù niveradeg 2001 e oa 2.033.736 annezad er republik emren ha 379.492 annezad en Akyar (Sevastopol). Hervez niveradeg Rusia 2016 e oa 2 322 369 a annezidi.
Yezh-vamm
Yezh-vamm dre genel :
Kêrioù ha rannoù melestradurel
Sebastopol ha Yalta eo he c'hêrioù brudetañ, ha Simferopol ar gêr-benn.
Nete
An  Nete (Nèthe e galleg) eo anv ur stêr e Belgia, e proviñs Antwerpen.
Abalamour da ziv vrec'h ar stêr eo e oa bet roet an anv Deux-Nèthes d'un departamant gall e Belgia.
Mesker
Mesker zo ur gumun e Breizh, e kanton Gwenrann el Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Areopagos
An Areopagos, pe Areospagos (eus Ἄρειος πάγος / Áreios págos e gregach ), a oa torgenn Ares en Aten an Henamzer, er c'hornôg d'an Akropolis. Anv ar c'huzul a en em vode eno e oa ivez.
Moviment d'Esquerra Nacionalista
Ar Moviment d'Esquerra Nacionalista ("Luskad an Tu-Kleiz Broadelour") a oa ur strollad disrannour katalanek en em disrannet diouzh Nacionalistes d'Esquerra ("Broadelourion an Tu-kleiz) rak sevel a reas a-enep d'ar fed ma vije enteuzet ar strollad-se e Entesa dels Nacionalistes d'Esquerra.
En em divodañ a reas nebeud bloavezhioù war-lerc'h.
Raganv distrollañ
Er yezhoniezh e vez implijet an termen raganv distrollañ (saozneg: disjunctive pronoun) evit komz eus raganvioù implijet o-unan penn pe e savadennoù kevreadurezhel resis.
tennet eo ar skouer da heul diwar ar galleg dre ma vez implijet gnt ar yezh-se stummoù ispsial evit ar raganv distrollañ ("moi", "toi"...):
Disheñvel eo natur ar raganv distrollañ diouzh hini ar raganvioù kentrollañ diouzh un tu hag ivez diouzh hini ar raganvioù kreñvaat (hag a c'hell bezañ implijet ken evit kentrollañ hag evit distrollañ) diouzh an tu evel ma tiskwel an iwerzhoneg:
Raganvioù kenstrollañ
Raganvioù distrollañ
Implijet e vez ranganvioù distrollañ pa raent d'ave d'un elfenn ha n'eo ket rener ar frazenn pe en deggouezhioù ma ne heul ket ar verb ur raganv hag a ra dave da rener ar frazenn:
Raganvioù kreñvaat
Implijout a c'heller ivez en iwezrhoneg raganvioù kreñvaat evit pouezañ war ur raganv. Implijet e c'hell bezañ suert raganvioù ken evel raganvioù kentrollañ hag evel raganvioù distrollañ:
Strizh a-walc'h e bezañ tachenn semantikel raganvioù distrollañ. Da skouer, en ur yezh gant jener yezhadurel evel ar galleg e c'hellont bezañ implijet kentoc'h evit ober dave da voudoù bev nemetken, da skouer:
Gouloù
Ar gouloù, pe ar gouloù gwelus, a zo skinadur electromagnetek etre harzoù ar gwagennoù a c'hell bezañ klevet gant lagad an Den (war-dro 400–700 nanometr). Diwar ur savboent skiant e c'heller gouloù bezañ anv an holl spektr electromagnetek. Ar gouloù a zo graet gant rannigoù elfennel anvet fotonoù. Studi ar gouloù a zo ar weledoniezh, ur skourr eus ar pouezusañ er fizik.
Perzhioù ar gwagennoù koulz ha re ar rannigoù a zo d'ar gouloù.
Pterocles
Pterocles a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gangaed, krouet e 1815 gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevarzek spesad a ya d'ober ar genad :
Eizh isspesad warn-ugent (28) en holl.
Yezhoù kabilek
Un is-skourr eus yezhoù berberek an norzh eo ar yezhoù kabilek, ennañ ur yezh komzet en Aljeria:
Lusia
Er yezhoù all
Skrivet e vez
Rodinia
Kronologiezh
War a seblant en em furmas Rodinia e-pad an Neoproterozoeg,war-dro 1 miliard bloavez'zo hag en em derrin a reas 800 milion bloavez'zo. Krediñ a reer ez eo en e abeg e oa ken yen hiniad an Neoproterozoeg.
Furmidigezh
D'en em furmiñ a grogas Rodinia 1.3 milard bloavez'zo pa gejas an tri pe pevar kevandirioù a oa neuze, un darvoud anvet Orogeniezh GreenvilleGrenville orogeny. . An diouer a anevaled kregin ganto hag a roudennoù a baleoteogerezh a vir anezho d'anavezout mat fiñvoù ar c'hevandirioù kent-se.
Da gavout pelec'h e oa Rodinia ha penaoz en em furmas e rejod gant fedoù paleoteogerel eus an Sechelloù, India hag ar menezioù Greenville. Ar re-mañ a oa bet furmet e-pad an orogeniezh Greenvill hag o roudennoù a gaver war an holl gevandirioù.
Kratonoù arall evel ar c'halahari, ar c'hongo ha rannved San-Francisco na oant ket darn Rodinia, war a seblant.
Manitoba
Manitoba a zo unan eus 10 proviñs Kanada. E-kreiz ar vro emañ ha Winnipeg eo ar gêr-benn.
Talvezout a ra he anv kement ha "Tremen ar Spered Meur" e krieg. Dont a reas da vezañ 5vet proviñs Kanada d'ar 5 a viz Gouere 1870.
Ouzhpenn kant dek mil lenn a zo, hag un hinad kevandirel he deus. Pouezhus eo ar gounezerezh evit he armerzh.
Loened ha plant
Goloet eo Reter, Gevred ha Norzh Manitoba gant ar goadeg hanternozel avalpineged hag ar muskeg. El lodenn hanternozelañ eus ar broviñs, a-hed Bae Hudson, e kaver toundra. Goloiñ a ra ar c'hoadeier tro-dro 263 000 km2, da lavaret eo 48 % eus gorread ar vro. Er goadeg ez eus pin, pruñs, melez, elv, bezv. Pradeier vras a zo er Su. Niverus eo ar spesadoù loened e Manitoba. Anavezet eo evit kaout kalz arzhed gwenn ha « kêr-benn an arzh gwenn » eo Churchill. Kirvi-erc'h ha bleizi a zo ivez. Kalz naered eus ar genad Thamnophis a zo e-kichen Narcisse. Dreist da 145 spesad laboused he deus Manitoba, en o zouez ar gaouenn lapon, arouez ofisiel ar broviñs, hag ar falc'hun pirc'hirin. El lennoù ez eus kalz spesadoù pesked, evel an dluzhed, ar vekeded ha hiodon alosoides.
Bertrada Prüm
Bertrada (wd 670 - wl 721), anvet ivez Berthe pe Bertree, priñsez verovingat, a oa mamm Caribert Laon, ha kendiazezerez abati Prüm gant he mab e 721. Mamm-gozh da Bertrada Laon, mamm Karl Veur, eo eta.
E 721 ivez, ha dirak Caribert adarre, e legadas douaroù da abati Echternach, diazezet e 697 gant Irmina Oeren.
Dizemglev zo da c'houzout piv e oa he zud, ha meur a zisplegadenn zo bet roet, ha setu div anezho:
Nagennouriezh
Graet e voe gant ar ger nagennouriezh da gentañ-penn diwar-benn nagenniñ pe nac'h gwirionez gouennlazh ar Yuzevien graet gant nazied Alamagn e-pad an eil brezel bed. Hervez an nagennerien n'eus ket bet eus ar c'hambreier-gaz nag eus ar youl da ziouennañ Yuzevien Europa, ha ne vije nemet mojennoù eus an torfedoù-se. Embann ar mennozhioù-se a zo eneplezenn e meur a vro hag a c'hall bout kastizet.
Da-heul kement-se e vez graet gant ar ger evit komz eus nac'hañ pe disteraat torfedoù istorel.
Implij ar ger war emastenn
Astennet eo bet implij ar ger nagennouriezh pa dalvez ivez da ober anv eus nac'h gwirionez gouennlazhoù all a c'hall bezañ tostaet da lazhadegoù graet gant an nazied, hag ivez da ober anv eus torfedoù a-enep Mab-Den: gouennlazh an Armenianed gant gouarnamant an Turked Yaouank en Impalaeriezh Otoman e-kerzh ar brezel bed kentañ, gouennlazh Rwanda, lazhadegoù bras graet gant ar C'hmered Ruz, lazhadegoù an drevadennerien.
Nac'h gwirionez ur gouennlazh (Shoah, Rwanda, ha re all) a dalv kement ha klask diverkañ un torfed anat d'an holl, tennañ digant ar re lazhet hag o diskennidi ar gwir da gaout digoll ha dic'haou (pa n'eus torfed ebet n'eus ket a dorfedour na n'eus den torfedet). Gallout a ra an nagennouriezh talvezout da wareziñ ar ouennlazherien, o skoazellerien, hag o mignoned pe hêred dre an ideologiezh. Armoù all ouzhpenn ar gomz o deus an nagennerien evit nac'h gwirionez ar gouennlazhoù: tevel kousto pe gousto war an darvoudoù, herzel ouzh an dud da gomz (dre o c'hoapaat pe o lazhañ ) a vez gwelet bep tro, hervez ar reolenn « Ne dle test ebet gallout kontañ ».
Nac'h an torfed n'eo nemet ar c'hammed war-lerc'h nac'h ar gwir da vezañ hag ar c'hoant da c'hlanaat, a gaver e pep gouennlazh. Da veno ar gouennlazher ne oa gwir ebet d'an den lazhet da vezañ, ne oa ket anezhañ, diwar-se ne oa ket a dorfed.
N'eo ket klask kuzhat an torfed eo a gont ar muiañ (goude ma vez kavet ivez) met kas al labour glanaat betek penn ha peurzistruj an den lazhet. Gant-se e tenn an nagennouriezh da un elfenn eus ar gouennlazh, ar c'hendalc'h anezhañ, ha diwar-se eo euzhusoc'h c'hoazh a se.
Hep torfed n'eus ket a dud lazhet. Peurzistrujet int neuze, betek en eñvor an dud. Gallout a reer lavarout neuze e oa danvez nagennouriezh e natur an ideologiezhoù o deus kaset d'ar gouennlazh. Ma c'haller lavarout ivez ne vefe ket peurechu ar gouennlazh panevet an nagennouriezh, hag e chomfe da beurechuiñ. Se zo kaoz eo ken ret derc'hel bev an eñvor eus an torfedoù.
Liammoù diavaez
Historical revisionism (negationism)
Maer
Ur maer pe ur vaerez zo un den hag a ren korf ur gouarnamant lec'hel evel ur gêr.
Anvioù
Maire eo er Stad C'hall, Bourgmestre e Belgia, alcalde er Stad spagnol, Mayor er Rouantelezh Unanet, Bürgermeister en Alamagn, h.a.
E Bro C'hall
Ur maer zo e pep kumun, hervez al lezenn, dilennet gant ar c'huzul-kêr. Gant ar maer emañ ar galloud seveniñ er gumun. Kemmet eo bet an doareoù d'e zilenn pe d'e envel a-hed an amzerioù, evel an doare da envel ar guzulierien, a gemm o niver hervez pegement a dud zo enni.
Bep 6 vloaz e vez anvet ar maer war-lerc'h un dilennadeg da envel ur c'huzul-kêr nevez. Dilennet e vez ar maer gant ar c'huzul-kêr (dre vras penn-listenn al listenn bet gounezet ganti an dilennadegoù).
Personel eo galloud ar maer: galloud a ra reiñ e zilez, bezañ torret eus e garg, ha neuze e vez anvet unan all gant ar guzulierien. N'eus nemet ma vez re a guzulierien o reiñ o dilez eo e vez ret ober un dilennadeg all. <!-- Le maire dispose également d'une fonction judiciaire civile, qui lui confère le droit d'établir des actes civils légaux (tels que le mariage) au nom de la République française, et d'agir comme médiateur judiciaire pour régler les litiges entre personnes physiques ou morales de la commune. Il agit alors comme juge substitut local du président du Tribunal d'instance du département. Cette attribution judiciaire est propre au seul maire, mais il peut la déléguer à un autre conseiller municipal de son choix et agissant en son nom.
La loi sur le cumul des mandats permet à un maire d'avoir un seul mandat électif personnel (député, sénateur, conseiller régional, conseiller général), la fonction de conseiller municipal n'étant pas considérée comme un mandat personnel. Aussi, un maire peut démissionner de sa fonction de maire tout en restant conseiller municipal élu, afin d'exercer une fonction ministérielle (cette démission de la fonction de maire n'est pas une obligation pour être ministre, car le maire peut déléguer la totalité de ses fonctions judiciaires personnelles à un autre conseiller municipal, mais c'est l'usage actuel).
Les indemnités des maires sont établies par circulaire. -->
Deux-Nèthes
Deux-Nèthes (Twee Nethen e nederlandeg) zo anv un departamant gall eus Belgia etre 1795 ha 1814. Savet e oa an anv diwar div vrec'h ar stêr Nete ( Nèthe e galleg). Hiziv emañ an douaroù-se dre vras e proviñs Antwerpen
Istor
Savet e voe an departamant pa voe staget kreisteiz an Izelvroioù (Belgia hiziv) ouzh Bro-C'hall, diwar lodenn hanternoz dugelezh Brabant.
Pa voe staget rouantelezh an Izelvroioù e 1810 e voe kresket an departamant gant douaroù kornôg ar pezh zo hiziv Noord-Brabant en Izelvroioù, en-dro da gêr Breda.
Antwerpen e oa ar pennlec'h.
Roud e Bro-C'hall
Un hent-dall zo e Pariz (en 18-vet arondisamant) a zo anvet impasse des Deux-Nèthes abaoe ar 1añ a viz C'hwevrer 1877.
Koumikeg
Ur yezh altaek eus ar skourr ar yezhoù pontek-kaspiek eo c'houmikeg (kumyk pe kumuklar), komzet gant tro-dro da 282.000 den en holl e su Dagestan e Rusia (Europa) (282.000 a dud e 1993), Turkia (Azia) ha Kazac'hstan.
Syrrhaptes
Syrrhaptes a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gangaed, krouet e 1811 gant an evnoniour alaman Johann Karl Wilhelm Illiger (1775-1813).
Koumikeg
Teir rannyezh pennañ ez eus, disheñvel-tre an eil diouzh eben:
Syrrhaptes
==Spesadoù == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Koumikeg
Skrivet e vez gant al lizherenneg kirillek.
Syrrhaptes
O c'havout a reer en Azia ar C'hreiz.
Koumikeg
Frazennoù talvoudus
Demat Ассалам-млейкум
Mont a ra? Ишларинг нечикдир?
Noz vat Ахшамынг хайыр
Mar plij Маргьамат
Kenavo Сав бол
Ya Гьай
Nann Ёкъ
Mat eo Яхшы
Trugarez Сав бол
… eo ma anv Менинг атым…
Ar raganvioù
Me Мен
Te Сен
Ni Биз
C'hwi Сиз
Int Олар
Goulennoù
Piv? Ким?
Petra? Не?
Penaos? Нечик?
Pegoulz? Къачан?
Pegement? Нече?
Pe(hini)? Къайсы?
Devezhioù ar sizhun
Stummet diwar an arabeg mui ar ger гюн ‘deiz’.
Dilun Итнигюн (arabeg: الاثنين)
Dimeurzh Талатгюн (arabeg: ثلاثاء)
Dimerc'her Арбагюн (arabeg: أربعاء)
Diriaou Хамюсгюн (arabeg: خميس)
Digwener Жумагюн (arabeg: جمعة)
Disadorn Шабат (arabeg: سبت)
Disul Къаттыгюн
Ar mizioù
Tennet diwar ar ruseg
Miz Genver Январь
Miz C'wevrer Февгаль
Miz Meurzh Март
Miz Ebrel Апрель
Miz Mezheven Июнь
Miz Gouere Июль
Miz Eost Август
Miz Gwengolo Сентябрь
Yezhoù tamachekek an norzh
Un is-skourr eus yezhoù tamachekek eo yezhoù tamachekek an norzh, ennañ ur yezh komzet en Aljeria:
Koumikeg
Ar mizioù
Miz Here Октябрь
Miz Du Ноябрь
Miz Kerzu Декябрь
An niveroù
Unan бир
Tri уьч
Pevar доьрт
Pemp беш
C'hwec'h алты
Seizh етти
Eizh сегиз
Nav тогъуз
Dek он
Unnek он бир
Trizek он уьч
Pevarzek он доьрт
C'hwezhek он алты
Seitek он етти
Tric'hwec'h он сегиз
Naontek он тогъуз
Ugent Йигирма
Unan-warn'n-ugent Йигирма бир
Tregont Отуз
Daou-ha-tregont Отуз эки
Daou-ugent Къыркъ
Tri-ha-daou-ugent Къыркъ уьч
Hanterkant Элли
Tri-ugent Алтмыш
Lucrezia Tornabuoni
Lucrezia Tornabuoni a oa ganet e Firenze en 1425 ha marvet d'an 28 a viz Meurzh 1482, a oa pried Piero di Cosimo de' Medici, ha mamm Lorenzo de' Medici. Dre ma oa merc'h da Francesco Tornabuoni, un ozhac'h a ouenn uhel e Firenze, e roas tro d'an tiegezh Medici da dostaat ouzh an noblañs.
Koumikeg
An niveroù
Dek-ha-tri-ugent Етмиш
Pevar-ugent Сексен
Dek-ha-pevar-ugent Токъсан
Lucrezia Tornabuoni
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas da Biero, mab da Cosimo de' Medici, e 1444, un den nav bloaz koshoc'h egeti, speredek ha troet gant an arzoù hag ar sevenadur. An tiegezh Tornabuoni en doa harpet Cosimo da zistreiñ da Firenze eus e harlu, hag un arouez eus an emglev etre an daou diegezh e oa an dimeziñ-se.
Koumikeg
An niveroù
Kant Юз
Mil Минг
Kentañ Биринчи
Trede Уьчюнчю
Pevare Доьртюнчю
Pempvet Бешинчи
C'hwec'hvet Алтынчи
Seizhvet Еттинчи
Naovet Тогъузунчу
Dekvet Онунчу
Kannati
Ar savadur m'emañ ar c'hannadour o chom ennañ eo ar c'hannati (liester : kannatioù). Eus kannad+ti e teu ar ger. Staliet e vez peurvuiañ en ur riez estren evit ma vo sevenet darempredoù ez-ofisiel gantañ. Un eskemm eo pa vez kustum staliet ar c'hannatioù en daou riez em memes mare dre ur feur-emglev diplomatek. Meur a savadur a c'hell bezañ implijet evit ar c'hannati : annez ar c'hannadour, sez ar gwazadurioù hag all hag e ra an termen dave d'an holl aozadur a zo anvet en ur doare hollekañ ar "gefridi diplomatek" ivez. E sezioù an ABU e vez kaoz eus kefridioù padus renet gant dileuridi padus. Dre Feur-emglev Vienna (1961) war an darempredoù diplomatek eo bet kadarnaet gwirioù dibar a ya gant ar gannadourien, o c'hannatioù hag o wazadurioù. Ur statud eztiriadel a vez gant ar c'hannatioù ken ne c'hell ket dileuridi ha nerzhioù ar riez ostiz mont e-barzh o savadurioù nemet ma vefent pedet gant ar c'hannadour.
Roll ar c'hannati evel ur gefridi
Kadarnaat darempredoù gant ar riez ostiz eo roll ar c'hannati ken e vez gwarezet mad ar vro ostizet hag hini e geodedourien o chom er vro ostiz. Ober hanterouriezh ha degas titouroù da bennoù e riez eo roll ar c'hannadour ivez. Koulskoude e vez reoliet roll ar gefridioù diplomatek gant al lezennoù etrebroadel termenet er feur-emglevioù diplomatek. Dre ne c'hell ket al lezennoù lec'hel bezañ doujet outo dindan mogerioù ar c'hannati e c'hoarvez aliesik a-walc'h ma ya e-barzh repuidi ha tud heskinet. Kudennoù darempredoù a sav etre ar riezoù en degouezhioù-se ken e pad an afer un nebeut amzer a-raok ma vo kavet an diskoulm.
Aozadur ar c'hannati
Ar c'hañsellerdi a vez graet eus lodenn ar gwazadurioù, an hini a ra war-dro ar an diplomatiezh hag ar bolitikerezh. Ar gwazadurioù all a vez rannet peurvuiañ e kevrennoù arbennig o tennañ d'an armerzh ha d'ar c'henwerzh, d'ar gwask, d'an aferioù publik ha d'an aferioù milourel. Enkorfet er gefridi diplomatek e vez ar c'honsuldi, renet gant ar c'hoñsul, evit ober war-dro melestradur an hiniennoù, pe annezidi deuet eus ar riez ostizet (stadoù personel) pe keodederien ar riez ostiz o klask mont d'ar riez ostizet (dereiñ ar vizaoù).
Sell ivez
Ambassade Ambassade Ambassade Ambasada Embassy Suurlähetystö
Middelburg (Izelvroioù)
thumbnail|180px|dehou|Sede pelec'h emañ Middelburg. Middelburg zo ur gêr eus an Izelvroioù, war lez kanol Walcheren e rannvro Zeeland ma'z eo ar pennlec'h anezhi.
46 554 a dud zo enni.
Da vare an Impalaeriezh c'hall kentañ e oa bet gallekaet hec'h anv (Middelbourg) ha pennlec'h an departamant gall Bouches-de-l'Escaut e oa.
Brudet eo ar skol-veur vihan, Roosevelt Academy, a zo enni.
Eon
Eon zo
Dougerez
Dougerez, pe brazez, eo ar vaouez a zo o tougen ur bugel en he c'hof. Bezañ o tougen a vez lavaret ivez.
Kregiñ a ra ar stad-se adalek ma'z eo bet brazezet ar vaouez, da lavarout eo ma'z eus bet strujet ur viell d'ar vaouez gant ur sperloenigan, war-lerc'h un embarañ.
Istor ha kevredigezh
Dimeziñ hag eureujiñ a oa ret d'ur plac'h a-raok bout dougerez, panevet-se e sache mezh ha dizenor war he ziegezh. Kement-se zo gwir c'hoazh er c'hevredigezhioù relijiel a hiriv.
Prezegerien Attika
Prezegerien Attika, pe an Dek Prezeger', a reer eus 10 den eus ar ha  kantved kent JK. Skrivet e voe o buhez gant un den a reer "pseudo-Ploutarc'hos" anezhañ.
Kemm a c'hall o anvioù hervez an oberourien, met peurliesañ e tegemerer an dek anv roet gant Aristophanes Bizantion hag Aristarc'hos Samotraki:
Eleonora di Toledo
Eleonora di Toledo (1519–1562), e spagnoleg Leonor Álvarez de Toledo, anvet ivez a-wechoù Eleonora da Toledo, merc'h da b-Pedro Alvarez de Toledo, markiz Villafranca ha besroue Naplez, a zimezas da g-Cosimo Iañ de' Medici hag a voe dugez Firenze.
Eurediñ a reas Eleonora da g-Cosimo Iañ de' Medici e 1539, pa oa en he 17 vloaz. Edo Cosimo o klask ur bried d'e sikour da greñvaat e bouez politikel. He c'havout a reas gant merc'h nemeti besroue Naplez, eus un tiegezh pinvidik evel ar mor hag he zad unan eus an dud pouezusañ a oa en Itala d'ar poent. Gant an dimeziñ-se e teue en tiegezh Medici ar gwad uhel a vanke c'hoazh evit bezañ a live gant roueed Europa, hag ouzhpenn liammoù gant kurunenn Spagn, a dennfe he soudarded eus e zouaroù.
Ouzhpenn da se eo brudet Eleonora evel unan eus kaerañ merc'hed hec'h amzer: meleganez he daoulagad glas, he dremm un hirgelc'h disi, dous hec'h enebañs ha meurdez enni... Hoalusañ gwreg an tiegezh abaoe Lucrezia Tornabuoni.
Gant he zad e voe kaset da Firenze da lidañ an eured. Eno en em gavas gant danvez he fried, en e ugent vloaz, evit ar wech kentañ e villa di Poggio a Caiano. Graet e voe an eured war an ton bras en iliz Santa Maria Novella, ha fest a voe war-lerc'h.
He bugale
A-raok-se e oa bet lignez Medici e dañjer da vont da get. Pa oa bet roet ur pennhêr, hag un dornad hêred all, d'he fried, ha merc'hed a roje tro da ober dimezioù talvoudus gant tiegezhioù bras eus Italia pe broioù all, e voe digoret ur marevezh a beoc'h hag a stabilded e dugelezh Toskana. Daou eus he mibien, Francesco ha Ferdinando, a renas evel Duked.
Unnek bugel o doe Cosimo hag Eleonora, ha pemp mab (Francesco, Giovanni, Garzia, Ferdinando, ha Pietro) ha ne varvjont ket en-bugale. Da neuze, abalamour d'an dorzhellegezh a veze o ren e Firenze, ez ae tud uhel kêr d'ober chomadennoù war an aod, met eno e oa un dañjer all, hini ar malaria. Evel-se e varvas Maria, Giovanni ha Garzia. Tri a varvas en-bihanik. Francesco, Dug-meur Toskana, ha Lucrezia a varvas, e barr o brud, gant ar c'hontamm moarvat (a zo bet prouet evit Francesco e dibenn ar bloaz 2006. Isabella a voe krouget gant he gwaz. Pietro, a lazhas e wreg, n'en doe ken bugale nemet besterd. N'eus nemet war anv Ferdinando, Dug-meur Toskana, ne deuas ket brud fall.
Poltred
Ur poltred all zo anezhi diwar zorn Bronzino: Eleonora Toledo hag he mab‎.
Jean-Paul Proust
Jean-Paul Proust, ganet d'ar 3 a viz meurzh 1940 er Sarthe a zo Ministr Stad Monako, adalek miz even 2005. Anvet e oa bet gant Rainier III ha gant ar gouarnamant gall. Evel an holl vinistred stad Monako, ne oa ket bet ganetpe desavet er briñselezh.
Wancourt
kantved
.
Bered ar C'hommonwealth:Wancourt British Cemetery
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Krouet eo bet e miz Ebrel 1917. Implijet e voe betek miz Here 1918. 410 bez a oa enni d'an 11 a viz Du 1918 (arsav-brezel). Degaset e voe bezioù eus beredoù bihan hag eus an tachennoù-emgann eus gevred Arras gant 29th Division e miz mae 1917 hag implijet betek miz Meurzh 1918 hag e mizioù Eost, Gwengolo hag Here 1918 adarre.
Escaut (departamant)
An Escaut a oa un departamant gall e Belgia etre 1795 ha 1814. Gent e oa ar pennlec'h. Dont a ra an anv eus anv gallek ar stêr vrasañ a dremen ennañ, a zo Escaut e galleg ha Schelde e nederlandeg.
Disrannet e oa e pevar arondisamant:
Kragell ar C'hab
Annez
Bevañ a ra al labous en Afrika.
Al Leslae
Al Leslae a zo ur gumun eus Breizh, e Kernev hag en Aodoù-an-Arvor.
Yezhoù zenatiek
Un is-skourr eus yezhoù berberek an norzh eo ar yezhoù berberek ar reter, ennañ 12 yezh komzet e Libia, Tunizia, Maroko hag Aljeria.
Al Leslae
Douaroniezh
Eieniñ a ra al Leñv el Leslae.
Yezhoù zenatiek
Isrannet e vez ar yezhoù en is-skourr-mañ evel-hen:
Roue Waroch
Ar Roue Waroch a zo ur gejadenn sonerion a vez dalc'het bep blez e Pleskob e miz C'hwevrer abaoe 1996. Aozet e vez gant Petra Neue.
Anv
Waroch zo ur stumm skrivet kozh eus anv ar roue Gwereg, pe Gwereg Iañ, roue Bro-Ereg, a zo miret ivez e galleg (a ra ivez gant ar stumm fazius Waroc'h).
Dyle (departamant)
An Dyle a oa un departamant gall e Belgia etre 1795 ha 1814. Brusel e oa ar pennlec'h anezhañ. Savet eo anv an departamant diwar hini ar stêr Dijle (Dyle e galleg).
An douaroù ac'h ae d'ober an departamant zo bremañ pe e-barzh an daou Vrabant (Brabant Wallonia pe Brabant Flandrez) pe e rannvro Brusel.
Tro, tro, tro
Tro, tro, tro zo anv ur ganaouenn gembraek, kanet gant Mari Hopcin ha troet diwar ar ganaouenn saoznek Turn! Turn! Turn! savet gant ar c'haner stadunanat Pete Seeger a oa bet awenet gant levr an Ekleziastez (3:1-8).
Komzoù ar ganaouenn vrezhonek
Diskan
Kanet eo ar ganaouenn e saozneg war ur bladenn gant Nolwenn Korbell. Un doare all zo gant Jef Philippe.
2009
''Diwar-benn bloavezh 2009 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Deiziadurioù all
Klotañ a raio bloavezh 2009 an deiziadur gregorian gant ar bloavezhioù-mañ :
Darvoudoù
Dre ar munud: Genver 2009 - C’hwevrer 2009 - Meurzh 2009 - Ebrel 2009 - Mae 2009 - Mezheven 2009 - Gouere 2009 - Eost 2009 - Gwengolo 2009 - Here 2009 - Du 2009 - Kerzu 2009