cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Battlefield 1943
Istor ar c'hoari
Meur a gartennoù a vez tu kavout evel tachenn emgannioù an holl anezho o vezañ un adkemer admentet d'eus tachennoù emgann gwir ar mare:
Maria Antonia Naplez-Sikilia (1814–1898)
Maria Antonia an Div Sikilia, pe Maria Antonia Anna di Borbone-Due Sicilie (Palermo 1814 – Gmunden 1898) a oa ur briñsez eus Rouantelezh an Div Sikilia hag a zeuas da vout Dugez-veur Toskana pa zimezas da Leopoldo II Toskana.
Anavezet eo ivez evel Maria Antonietta delle Due Sicilie pe Maria Antonietta di Toscana.
He buhez
Merc'h e oa da Francesco Iañ an Div Sikilia ha da María Isabel Spagn. Maria Antonia e voe anvet en enor da Marie-Antoinette Bro-C'hall, c'hoar d'he mamm-gozh Maria Karolina Aostria. Mervel a reas he zad pa ne oa nemet unnek vloaz, ha glac'har he devoe. Ne gare ket he mamm abalamour d'he buhez diroll. Tomm avat e oa he c'halon ouzh he breur, Ferdinando II, hag he c'hoar-gaer devot, Marie-Christine de Savoie.
Diwezh an dugelezh-veur
Goude e voe unvanet Italia ha ne voe na dug-meur na dugez-veur ebet ken e Toskana
Edward an Henañ
Edouarzh an Henañ, pe Edward the Elder e saozneg, pe Eadweard Cyning e hensaozneg (war-dro 874–924), a oa roue an Angled ha Saozon adal 899 betek e varv.
Ren a reas goude marv e dad Alfred Veur e 899. Kemer a reas reter ar Midlands hag East Anglia diwar-goust an Daned e 917, ren e Mercia adal 918 goude marv e choar Æthelflæd.
Pa varvas e dad Alfred Veur, en 899, e rankas Edouarzh talañ ouzh emsavadeg e genderv Æthelwold, a venne kemer ar gurunenn. Mervel a reas hennezh en 902, ma c'hallas Edouarzh kenderc'hel da aloubiñ bro an Danelaw gant skoazell e c'hoar Æthelflæd, a rene e Mercia ar c'hornôg gant he fried Æthelred.
Euredoù ha bugale
Pevarzek bugel en doe, digant teir gwreg, pemp mab ha nav merc'h.
Charlotta Eckerman
He buhez
Merc'h e oa Charlotte Eckerman da Bengt Edvard Eckerman, kabiten urrejimantwar varc'h, ar Royal Scanian Husars, ha d'ar skrivagnerez Catharina Ahlgren. He zad a oa kenderv da Carl Fredrik Ekerman, hag he mamm a oa bet, d'ur c'houlz, dimezell kambr ar rouanez Lovisa Ulrika.
Chom a reas gant he zad goude torr-dimeziñ he zud met emzivadez eseblante bezañ. Daou vreur hag ur c'hoar he doa, ha lezvreudeur ha lezc'hoarezed pa addimezas he zad hag he mamm. He c'hoar Julie Eckerman (1765–1801) a oa kourtezanez ha serc'h d'ar c'hont Carl Sparre, gouarnour Stockholm. Pemzek vloaz e oa Charlotta Eckerman en 1774 pa voe kemeret da ganerez e C'hoarigan Roueel Sveden en Bollhuset en Stockholm. Ne voe ket kavet ampart a-walc'h da vont da gorollerez ha lakaet e voe da ganañ el laz. Gwan e oa he mouezh met koant e veze kavet ha buhezek. Ar roue Gustav III a gavas e oa donezonet evit ar c'hoariva ha gourc'hemenn a reas ouzh Maria Aurora Uggla, dimezell gant ar rouanez hag aktourez brudet e c'hoarva al lez, kelenn Charlotta yaouank abalamour dezhi da c'hoari evel Mechtild er c'hoarigan Birger jarl, gant Gyllenborg hag Adlerbeth, pa oa bet nac'het c'hoari gant Elisabeth Olin. . Berzh a reas Charlotte Eckerman en Mechtild e C'hoarigandi Roueel Stockholm, hir e voe ar stlakadeg daouarn, ar priñs Karl a huchas: "Miss Uggla! Miss Uggla!", ha stlakadeg a voe ivez da Maria Aurora Uggla he devoa kelennet ar ganerez yaouank, ha goude d'an oberour Gyllenborg.
Dre-fach
Dre-fach pe Drefach zo un anv-lech kembraek.
Charlotta Eckerman
He buhez
Eckerman a voe kemeret evel kanerez er c'hoarigandi e 1776, ma chomas betek 1781, ha berzh a rae "evel aktourez koulz hag evel kanerez "
Dre-fach
Gerdarzh
Eus Trefach, diwar tre ha bach, Y Dre Fach (ar gêr vihan, e brezhoneg) gant ar ger-mell y, aet da goll.
Bibiana
Bibiana zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Charlotta Eckerman
He buhez
Charlotte Eckerman a veze erbedet, evel Ulrica Rosenlund, abalamour d'he donezonoù ken evel kanerez ken evel aktourez, hag e-touez tud a vicher ar c'hentañ c'hoarigan broadel e oa, rak eno e veze c'hoariet pezhioù komzet a-raok digoradur ar c'hoariva roueel en 1788.
Serc'h da vreur ar roue
Kourtizanez e voe Charlotta Eckerman adalek 1774. E 1779 e voe serc'h ofisiel da vreur ar roue, an dug Karl, a oa da vezañ roue diwezhatoc'h evel Karl XIII Hervez ar vrud eo war ali e vreur all, ar priñs Fredrik Adolf Sveden, e voe kemeret Charlotta Eckerman da serc'h gant an dug Karl, rak sevenoc'h e vije ouzh e wreg evit an hini en devoa dibabet da gentañ, ar gontez Maria Sophia Rosenstierna a oa dimezell gant e wreg, an dugezHedvig Elisabet Charlotta av Holstein-Gottorp,. Chaok avat a voe abalamour d'an darempred-se, truezet e veze ar paourkaezh dugez abalamour da emzalc'h he fried Karl, rak hi a oa karet gant ar bobl.
An Dug Karl a glaskas levezoniñ e vreur henañ, ar roue Gustav III, hag ober dezhañ kemer ur serc'h ofisiel, ha Charlotta an hini a ginnigas dibab an avanturourez c'hall Madame Monzouve (pe de Monzouvre), met ne voe degemeret mat ar c'hinnig
En 1781 e kavas Karl e oa gwell terriñ an darempred-se ; hervez ar vrud e oa abalamour ma oa chaok bras diwar e benn, met e gwirionez e oa peogwir e kave gwelloc'h Karl bezañ distag goude bezañ bet ambrouget war hent ar frañmasonerezh.
En 1781 e savas bec'h etrezi hag ar roue Gustav III. Charlotta Eckerman ne blije ket d'ar roue peogwir ne gane ket meuleudi dezhañ Pa dorras he darempred gant breur ar roue n'he devoa skoazeller ebet ken hag ar roue n'en doe ket poan ouzh he skarzhañ eus ar C'hoarigandi hag eus Drottningholm.
Chaok a oa en amzer-se diwar-benn piv e oa tad ar priñs pennhêr. Hervez ar vud e vije bet ar c'hont Adolf Fredrik Munck af Fulkila, war urzh ar roue. Ha mamm ar roue, Lovisa Ulrika ne oa ket an hini diwezhañ o kas ar vrud en-dro. Gwashoc'h ez eas an teodoù en-dro pa voe gouvezet e oa bet roet profoù d'ar c'hont Munck gant ar roue hagar rouanez. by the king and the queen.
Sparre, a oa serc'heg Julie Eckerman, c'hoar Charlotte, a wele a-walc'h en doa kemeret ar roue kaz ouzh Charlotte Eckerman. Enklask a reas, ha ne gavas prouenn ebet eus a gonte ar roue diwar-benn ur bugellazh. . Charlotte Eckerman a nac'has bezañ kiriek d'ar brudoù diwar-benn bastardiezh ar priñs-pennhêr, ha diskleriañ a reas e oa floc'h ar roue, Georg Johan De Besche, an hini a oa kablus. De Besche en devije lavaret en doa bet Munck ur prof ken kaer digant ar rouanez ma talveze ganedigezh ur pennhêr Sparre eta a nac'has herzel Charlotta, o lavarout e oa kontrol da lezenn Sveden gwelout ur roue o c'hourdrouz frankiz ur geodedourez hep barn ul lez bennak.
Dibenn he buhez
Charlotte Eckerman a vevas goude en Pariz en Bro-C'hall. Eno e oa kourtizanez, hag anvet Madame Ahlgren. En 1784 e voe aozet, gant Gustaf Mauritz Armfelt, un emwel etrezi ha Gustav III pa deuas roue Sveden da Vro-C'hall, ma voe graet ar peoc'h etrezo ha ma voe aotreet Charlotta da zistreiñ da Sveden Goude tremen un toullad bloavezhioù en Italia, e tistroas da Sveden en 1786. Neuze e krogas he buhez nevez evel spiourez. Ur gopr a veze roet dezhi a-berzh ar stad gant ar pennadurezhioù evit spiañ ar gannaded estren e Stockholm Da vare he marv e oa serc'h da gannad an Izelvroioù e Sveden, ar baron van der Bork
Mervel a reas e-pad ma oa ar skiantour Anders Sparrman ouzh he magnetizañ
Villa Faraldi
Villa Faraldi  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Kentañ Ministr (Frañs)
Ar C'hentañ Ministr eo penn ar gouarnamant, er Frañs, dindan ar Pempvet Republik.
Abberwick
Anv
En e oa anavezet evel Alburwic (Pipe Rolls, 1170), skrivet Alburckwick e 1279. Kement-se a dalveze en hensaozneg kement hag "atant laezh unan anvet Aluburg pe Aluburh",.
Rakig gouzoug rous
Ar rakig gouzoug rous (Aramides axillaris) zo un evn a vev e Kreiz ha Suamerika.
Beinasco
Beinasco zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Badalucco
Badalucco zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Bajardo
Bajardo   zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Gwened (disheñvelout)
Gwened a zo ur gêr e Breizh, kêr-benn Bro-Wened, pennlec'h departamant ar Mor-Bihan.
Bohriom
Istor
E 1975, en Ensavadur Unvanet an Enklaskoù Nukleel (ruseg : Объединённый институт ядерных исследований, ОИЯИ) e Dubna, e teuas ur skipailh renet gant Youri Tsolakovitch Oganesian a-benn da genaozañ izotop 261 an elfenn 107 dre vombezenniñ bismut gant krom. Bloaz war-lerc'h e voe embannet an dizoloadenn gant an Ensavadur. E 1981 avat e voe kaset an hevelep arnodenn er GSI (Gesellschaft für Schwerionenforschung "Kevredigezh-Enklask war an Ionoù Pounner", bremañ GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung GmbH "Kreizenn Helmholtz evit an Enklask war an Ionoù Pounner" ) e Darmstadt, (R.K. Alamagn d'ar mare-se), gant skipailh Peter Armbruster ha Gottfried Münzenberg : bombezennet e voe Bi-209 gant Cr-54, ha dizoloet izotop 262 an elfenn 107. E 1993 ez anzavas an International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) ar GSI evel dizoloer ofisiel an elfenn 107.
Fellout a reas d'an Alamaned reiñ an anv nielsbohrium d'an elfenn nevez, gant an arouez Ns, en enor d'ar fizikour danat Niels Bohr ; skiantourien Dubna o devoa kinniget an anv-se dija evit an elfenn 105 (a voe anvet dubnium gant an IUPAC). Dre ma'z anzavas skipailh Darmstadt youl-vat hini Dubna a-zivout an elfenn 105 ez asantas Soviediz ma vije an elfenn 107 anvet en enor da Niels Bohr. Enep an anv nielsbohrium e savas an IUPAC e 1994, rak ne oa elfenn ebet a gement a oa bet anvet gant anv klok un den, ha bohrium a ginnigas. Respont a reas ar GSI dre bouezañ war an arvar a gemmesk etre bohrium 107Bh ha bor 5B, dreist-holl en o stummoù bohrat ha borat. Kaset e voe ar gudenn da skourr danat an IUPAC, he diskoulmas dre zibab an anv bohrium daoust da arguzennoù ar GSI. E 1997 e voe bohrium lakaet da ofisiel gant an IUPAC.
Izotopoù
Unnek izotop eus Bh zo bet kenaozet, gant hanter-vuhezioù o vont eus 8 ms betek ur vunutenn.
Arver
Hini ebet, war-bouez an enklaskoù.
Enrique Ballestrero
Copa América
Dalc'het e oa bet an trizekvet doare en Estadio Nacional del Perú (Lima) e miz Genver 1935 : aet ar maout gant skipailh Uruguay (hag Enrique Ballestrero ennañ) goude bezañ trec'het skipailhoù Perou (1-0), Chile (2-1) hag Arc'hantina (3-0).
Kemer a reas perzh ivez er pevarzekvet dalc'h (27 a viz Kerzu 1936-30 a viz Genver 1937) aozet e Buenos Aires : renket e voe skipailh Uruguay da bevarvet an dro-se.
Kib vell-droad ar bed
Kemeret en devoa perzh Enrique Ballestrero en un dalc'h hepken :
Bollengo
Bollengo zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Serpophaga
Serpophaga a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1839 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Vessalico
Vessalico  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Abbeytown
Enni edo an abati Holme Cultram, kouezhet en e boull.
Anv
Abbey Towne e 1649 ,
God Rest Ye Merry, Gentlemen
God Rest Ye Merry, Gentlemen zo ur c'hantik Nedeleg saoznek, kontet da vezañ eus ar re goshañ, savet er XVIvet kantved pe a-raok zoken, ha kanet en la minor.
Istor
God Rest Ye Merry, Gentlemen zo bet embannet e Bro-Saoz en 1823 el levr Christmas Carols Ancient and Modern, dastumet gant William B. Sandys.
Rakig gouzoug gris
Ar rakig gouzoug gris a zo ur spesadevned eus kerentiad ar Rallidae.
Brezel-diabarzh Portugal
Brezel-diabarzh Portugal, anavezet e Portugal evel Guerra Civil Portuguesa, pe Guerras Liberais, Guerra Miguelista pe Guerra dos Dois Irmãos, zo ur brezel-diabarzh a c'hoarvezas e Portugal entre frankizourien ha bonreizhourien en un tu ha hollroueelourien en tu all, diwar-benn piv a dlee ren er vro, Maria II Portugal pe hec'h eontr Miguel Iañ. C'hwec'h vloaz e padas, adalek 1828, hag echuiñ gant Emglev Evoramonte d'ar 26 a viz Mae 1834.
Sardeg
A-hend-all e reer rannyezhoù sardek a-wechoù, daoust m’int disheñvel-mat diouzh an div rannyezh kent, eus :
Vallecrosia
Vallecrosia  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Rakig gouzoug gris
Annez
Bevañ a ra al labous en Amerika (eus Mec'hiko da Uruguay).
T-80
An T-80 a zo ur c'harr-hobregon arsailh pe tank produet gant an URSS. Produet ez eo bet adal fin ar bloavezhioù 1970 hag implijet war an tachennoù emgann en un doare reoliek adal ar bloavezh 1983.
Brezel-diabarzh Portugal
Orin ar brezel
Entre 1807 ha 1810, dre deir gwech, e klaskas armeoù gall Napoleone Buonaparte aloubiñ Portugal. Tro-wenn a rejont bep tro, hogen daoust da se e voe tizhet ar vro gant ar mennozhioù nevez hag ar frankizouriezh. Pa oa ar roue en harlu e voe un Dispac'h frankizel. Pa zistroas ar roue João VI eus Brazil ec'h embannas Bonreizh 1822, frankizel kenañ. Neuze en em vodas an eneberien en-dro d'ar rouanez ha d'he mab Miguel.
Borgone Susa
Borgone Susa zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Ready Player One (film)
Ar film a zo bet merzhet da vezañ disheñvel diouzh ar romant diazez, ul lod burutellenerien o lakaat war-raok e oa gwelloc'h ar film a-fed istor evit na oa ar romant. Rastellet ez eus bet 581 milion $ dre ar bed ; ar pevarzekvet film eo e-keñver arc'hant rastellet e 2018. Ar film a zo bet degemeret mat, met abeg zo bet kavet er fed e vefe re a adkemer eus bed sevenadurel ar bloavezhioù 1980-1990 hep degas nevezinti.
Hedvig Charlotta Nordenflycht
Marv he danvez-pried e 1737 ha hini he fried e 1741 seizh mizvezh hepken goude an eured he broudas da skrivañ he barzhonegoù kentañ ; un nebeud anezho a voe embannet dindan an talbenn Den sörjande Turturduvan ("An durzhunell c'hlac'haret") e 1743. Nevez-flamm el lennegezh svedat e oa ton an oberennoù-se.
Dont a reas Hedvig Nordenflycht da vezañ ur bennskrivagnerez en he bro, pa embannas c'hwec'h levr barzhonegoù etre 1743 ha 1749.
Sardeg
An holl rannyezhoù-se zo bet levezonet un tammig gant ar c'hatalaneg hag ar spagnoleg abalamour m’eo bet stag Sardigna ouzh kurunenn Aragon e-pad meur a gantved.
Brezel-diabarzh Portugal
Orin ar brezel
E miz Meurzh 1826 e varvas João VI. Neuze e savas bec'h da c'houzout piv a renje. Pedro Iañ Brazil, mab henañ ar roue, a oa en e wir, ha kurunennet e voe evel Pedro IV Portugal. E vreur Miguel a zisklêrias en devoa kollet Pedro e wir p'en devoa trubardet e vro oc'h embann dizalc'hted Brazil, trevadenn Portugal. Hogen na pobl Portugal na hini Brazil ne felle dezho kaout ur roue a renje en div vro. Neuze, e miz Ebrel 1826, e voe graet un adwel da Vonreizh 1822 (kentañ Bonreizh Portugal), hag e tilezas Pedro ar gurunenn d'he reiñ d'e verc'h María da Glória, a oa seizh vloaz, gant ma timezje d'hec'h eontr Miguel pa deuje en oad d'ober. Da c'hortoz, eo e c'hoar Isabel Maria de Bragança, a vije rejantez. Ha Pedro en-dro da Vrazil.
Ar brezel
En deroù e oa an tu kreñv gant harperien ar roue Miguel ha koll e oa kostezenn Pedro. Miguel ne voe ket anavezet gant kalz a vroioù all avat, nemet gant SUA hag ar Vatikan. Rouaned all Europa a chome mut. Portugal a oa o vont war baouraat abalamour d'an dispignoù bras graet gant Miguel. Pedro Iañ avat, dre ma n'halle ket ober war-dro aferioù Brazil ha Portugal war un dro, a laoskas kurunenn Brazil gant e vab Pedro II, d'ar 7 a viz Ebrel 1831, hag ac'h eas da Bortugal da zifenn e wirioù roue Portugal evit e verc'h ha da stourm ouzh e vreur. En 1831, e tilestras Pedro gant e soudarded en Açores, e kemeras meur a enezenn, hag e reas e lec'h-kreñv en enezeg.
Tan
An tan eo oksidadur diwar dizh un danvez bennak e reaktadenn gimiek ekzotermek an devadur, o tilezel da vont gwrez, gouloù ha produioù liesseurt all. Un dra a gaver en natur eo an tan, gallout a ra bezañ kontrolet gant an dud abaoe ar Ragistor avat.
Ernesto Mascheroni
Ernesto Mascheroni (lesanvet El Tío, An Eontr e brezhoneg), bet ganet d'an 21 a viz Du 1907 e Montevideo (Uruguay) hag aet da Anaon d'an 3 a viz Gouere 1984 er memes kêr, a oa ur melldroader etrebroadel uruguayat (difenner kleiz e bost dezhañ war an dachenn).
Montalto Carpasio
Montalto Carpasio zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Rum and Coca-Cola
Damveneg zo eus gasterezh er ganaouenn gant ar gerioù-mañ diwar-benn an estrenien hag o arc'hant:
Bosconero
Bosconero zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
T-80
Produet war ar memes-tro gant an T-72, an T-80 a oa bet lakaet nerzh ennañ war implij an elektronek ar pezh a lakae anezhañ da vont gant begennoù al lu soviedel.
Tan
Fizik ha kimiezh
Evit kregiñ en deus ezhomm an tan eus tri zra : un helosk (da skouer koad), ur c'heflosk hag a zo ur reaktant oksider (oksigen peurliesañ), hag un energiezh "d'activation" (an tommder). Komz a reer eus "tric'horn an tan". Kregiñ a ra an tan gant ur flamm pe ur fulenn. An energiezh, ar gwrez dreis-holl, a ra digediañ an danvezioù helosk solud (ar piroliz vez graet eus an dra-se), aezhelaat al liñvennoù hag entanañ an aezhennoù.
An tan en natur
Tan a c'hall kregiñ en un doare naturel. A-wechoù e teu da vezañ bras ha da zeviñ ar gwez tro-dro dezhañ, un tan-gwall eo neuze.
Le Loreur
Le Loreur a zo ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Tan
An tan en natur
Estreget en Douar ez eus tan : ur vras a voul dan eo an Heol hag ar stered all ivez.
Ernesto Mascheroni
Sed amañ da-heul ar c'hleuboù m'en devoa c'hoariet enne :
Tan
Ragistor hag istor
Ur cheñchamant bras eo bet doñvadur an tan evit mab-den. Gallet en deus poazhañ e voued, mirout ha mogediñ ar c'hig, kaletaat e venviji, ha kaout gouloù ha tommder e-pad an noz. Ur rol sokial ha sevenadurel a-bouez en deus c'hoariet ivez.
Ernesto Mascheroni
Daouzek gwech en devoa douget krez La Celeste (1930-1934 ha 1935-1939) hep merkañ pal ebet. Daou grogad en devoa kemeret perzh enne e 1935 ivez, gant skipailh broadel Rouantelezh Italia d'ar mare ma oa c'hoarier en Ambrosiana.
Tan
Ragistor hag istor
Testeniekaet eo an doñvadur adalek -400 000 bloaz e meur a lec'h er bed, en o zouez e Menez-Dregan e Ploeneg, e Bilzingsleben en Alamagn, e Vértesszőlős en Hungaria, e Qesem en Israel, hag e Zhoukoudian e Sina. Roud boued poazhet 1 milion a vloaz kozh zo bet kavet e Suafrika gant ur spkipailh stadunanat, met n'eus prouenn ebet e veze kontrolet c'hoazh. Bezañ gouest da enaouiñ ha mirout anezhañ zo deuet tamm ha tamm, a-hed ar milvedoù.
Ernesto Mascheroni
Kib vell-droad ar bed
Kemeret en devoa perzh Ernesto Mascheroni en un dalc'h hepken :
Brezel-diabarzh Portugal
Ar brezel
Gant e arme e kemeras Angra, lec'h a bouez en Açores d'al listri-brezel, hag ac'hano e challas diwezhatoc'h, kas soudarded da zilestrañ war an douar-bras, en hanternoz da Borto, e Praia dos Ladrões, adanvet goude Praia da Memória: Dilestradeg ar Mindelo a lavarer eus an darvoud-se, hag ur monumant bras zo bet savet eno d'an dud lazhet er brezel-diabarzh, e stumm da un obeliksenn savet dirak ar mor.
Battlefield 2: Modern Combat
Ar c'hoari kentañ d'eus an heuliad ez eo a vefe bet savet nemetken evit ar c'honsolioù-video. An tu a zo d'e c'hoari war Playstation 2 hag Xbox.
Tan
Ragistor hag istor
Goude en istor eo bet implijet an tan er vetalouriezh, evit ar mekanik dre vurezh hag evit ar c'heflusker dre enleskiñ.
Snooker
An daol: 3,57 m x 1,78 m - gant 6 “godell” (gwelet foto, lodennoù melen)
Sardeg
Abaoe 1997 eo anavezet yezhoù an enezenn gant lezennoù Sardigna hag Italia. Ur yezh skrivet unvan zo bet savet, al Limba Sarda Comuna (sardeg boutin), evit unaniñ an div rannyezh vras. Ken-ofisiel eo ar yezh voutin-se hag an italianeg en enezenn.
Rakig eskell ruz
Ar rakig eskell ruz zo un evn, Aramides calopterus an anv skiantel anezhañ.
Milion
Ur milion (1 000 000) eo an niver a deu war-lerc'h nav c'hant naontek mil ha pevar-ugent nav c'hant naontek ha pevar-ugent hag a-raok unan hag ur milion. Talvezout a ra kement ha mil mil, pe mil miliad.
Yezh
Evit ar yezhadur n'eo ket un niver eo ar ger milion, hag abalamour da se n'eo ket heuliet gant un anv-kadarn unan evel an niveroù, met gant un anv-kadarn el liester: ur milion a dud, daou vilion a euroioù.
Brezel-diabarzh Portugal
Ar brezel
Goude, arme Pedro a emziwallas a-drek mogerioù ar Cidade Invicta, hag o enebourien a grogas gant ur seziz hir ha kalet anvet Cerco do Porto. A-benn ar fin, listri ar frankizourien a deuas a-benn da dremen daoust ma oa bet stanket aber Douro gant o enebourien, ha da vont a-hed an aod betek Algarve. Eno e tilestras ur rannarme ha hi afo war-du Lisboa, a oa gwarezet gant un toullad listri saoz. Lisboa a godianas d'ar penngomandant frankizour, marichal-Dug an Terceira, hep stourm nag emgann, pelo Dug Cadaval, a oa bet kentañ ministr ar roue Miguel, d'ar 24 a viz Gouhere 1833.
Rakig eskell ruz
Annez
Bevañ a ra al labous e Suamerika (Brazil, Ecuador ha Perou).
Snooker
Ar bouloùigoù: unan wenn (a vez skoet gant beg ur vazh, anvet cue stick pe cue); ruz (15 anezho): 1 poent; melen: 2 pt; gwer: 3 pt; rous: 4 pt; glas: 5 pt; roz: 6 pt; du: 7 pt.
Ar pal: merkañ muioc'h a boentoù eget en eneber en ur gas ar bouloùigoù (unan ruz hag unan liv all a bep eil) er godelloù.
T-80
Adal fin an URSS e voe paouezet gant Rusia da broduiñ anezhañ evel an T-72 evit mont gant produerezh an T-90.
Brezel-diabarzh Portugal
Ar brezel
Levantado o Cerco do Porto graças à queda da capital nas mãos dos pedristas, a guerra continuou no entanto a marchas forçadas e dolorosas, em Coimbra, Leiria e pelo Ribatejo fora. Miguel a stalias e lez en Santarém, ma varvas an infantez Maria da Assunção de Portugal, entretant, gant ar vosenn, irmã dos dois príncipes inimigos.
Hedvig Charlotta Nordenflycht
E-kerzh ar bloavezhioù 1750 e voe dilennet en ur gevredigezh lennegel anvet Tankarbyggarorden ("Urzh ar saverien soñjoù"). Ar gevredigezh-se a embannas un dastumadenn eus labour izili an Urzh, anvet Våra försök ("Hon taolioù-arnod"), e teir levrenn (1753, 1754 ha 1756) ; un adembannadur adwelet a voe embannet e div levrenn (1759 ha 1762) dindan an talbenn Witterhetsarbeten ("Labour lennegel").
Brezel-diabarzh Portugal
Ar brezel
D'ar 24 a viz Ebrel 1834, gant Feur-emglev Londrez, e tivizas Emglev ar Pevar kemer perzh er stourm ouzh arme ar roue Miguel Iañ.
Peoc'h
Emgann Aceiceira, d'ar 16 a viz Mae 1834, a voe diwezhañ emgann bras ar brezel. 18.000 den a oa en arme Miguel, met d'ar 24 a viz Mae e voe embannet ar peoc'h, dilezel ar gurunenn a rae Miguel evit ur gopr bloaziek, kuitaat ar vro a ranke ober hep distro. Pedro a adsavas ar Vonreizh met mervel a reas d'ar 24 a viz Gwengolo er bloaz-se en-eeun.
María da Glória a voe anvet da rouanez evel María II Portugal.
Vallebona
Vallebona  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Spechbach
Spechbach zo un anv-lec'h alamanek.
Hedvig Charlotta Nordenflycht
E-keit-se, e 1761, e vagas Hedvig Nordenflycht karantez evit un den yaouankoc'h egeti ; nac'het e voe ar garantez-se, hag he fennoberennoù eo ar barzhonegoù a skrivas er predad poanius-se.
Battlefield 2: Modern Combat
Un adkemer rik pe dost ez eo d'eus ar c'hoari bet embannet araozañ Battlefield 2. Tu 'zo laret anezhañ ez eo un ouzhpennadur vihan met dreist-holl un adsevel war-zu ar c'honsoloù video.
Hydrornis gurneyi
Dougen a ra anv an evnoniour amatour saoz John Henry Gurney (1819-1890) a voe roet dezhañ, e 1875, gant ar skiantour breizhveuriat Allan Octavian Hume (1829-1912).
Battlefield 2: Modern Combat
Istor ar c'hoari
Battlefield 2 : Modern Combat a laka ar brezel da vezañ en un aergelc'h vodern dammwir. Brezel a zo savet etre pevar tu :
Hydrornis gurneyi
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, buzhug ha melc'hwed.
Battlefield 2: Modern Combat
Istor ar c'hoari
Biken ne vez kavet an tu da emgannañ war tachenn Europa pe hini ar Stadoù-Unanet Amerikan.
Hydrornis gurneyi
Annez
Kavour a reer ar spesad e Thailand ar Su ha kreisteiz Myanmar.
Brandizzo
Brandizzo zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Battlefield 2: Modern Combat
Aergelc'h ar c'hoari
Ar chartennoù a zo lies o en-dro en Battlefield 2: Modern Combat kêrioù ar Reter-kreiz, puzhioù petrol China pe c'hoazh enezeier ar Golf Persian. Evit ar re bet c'hoariet da Battlefield 2 e vezo siwazh randonus oc'h adkavout memes diazoù.
Pikern Humboldt
Pikern Humboldt a zo ur menez en Andoù (08°32'59"N - 70°59'46"K ha 4,940 m uhelder dezhañ) hag an eil kern uhelañ e Venezuela.
Mont-Bertrand
Mont-Bertrand, pe Montbertrand, a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Armo
Armo zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Mont-Bertrand
Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: un den nann-soudard a varvas en Mont-Bertrand abalamour d'ar brezel, ur vaouez yaouank e oa; lazhet e voe d'ar 1 a viz Eost gant tennoù kanol.
Monumantoù ha traoù heverk
gant un izelvos eus ar kantved enni, Ar Werc'hez Vari hag ar Mabig Jezuz, rummet. .
Leonor Varela
Leonor Varela (1972-) zo un aktourez chileat, graet ganti filmoù en Amerika evel en Europa.
Prato Carnico
Prato Carnico zo ur gumun eus Italia, e rannvro Friuli-Venezia Giulia, e proviñs Udine. 853 a dud zo enni o chom.
Copa Newton
Copa Newton a oa un trofe hag a c'hopre trec'h ar c'hrogad a veze dalc'het etre skipailhoù broadel mell-droad Arc'hantina hag Uruguay tost bep bloaz etre 1906 ha 1976. Krouet e voe gant Nicanor R. Newton (1874-1955) a oa e-touez renerien Asociación del Fútbol Argentino (AFA) d'ar mare-se, da zegas un tamm sikour da vugale baour an div vro.
Ne viras ket ar Brezel-bed kentañ, bet tarzhet en Europa kerkent hag an 28 a viz Gouere 1914, ouzh an holl genstrivadegoù-sport a genderc'hel e Suamerika...
Seizh dalc'h warn-ugent e voe, aet ar maout seitek gwech gant La Albiceleste ha dek gwech gant La Celeste (koulskoude o devoa c'hoariet Arc'hantiniz er-maez pemzek gwech, da lâret eo teir gwech muioc'h eget Uruguayiz).
Disoc'hoù
Ur c'hrogad rampo a dalveze da drec'h da skipailh ar weladennerien.
Bricherasio
Bricherasio zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
T-99 Armata
A-hervez e vefe bet kroget sioul ha dindan un doare kuzh gant e broduerezh abaoe ar bloavezh 2013.
Ar c'harr-hobregon pennañ rusian a vo pa vezo implijet gant lu Rusia (T-14).
Kuzh ez eo pep tra tro-dro d'an T-99 Armata setu ma ne ouier nemet nebeut a draoù warnañ.
T-14 3 700 000 $
Peru
Tud
Un anv familh eo Peru :
Douaroniezh
Anv Bro-bPerou e meur a yezh (alamaneg, saozneg, etc) eo Peru. Perú e vez skrivet e kastilhaneg, yezh ofisiel ar vro, ha distaget [peˈɾu].
Anvioù lec'h
Kalz kêrioù zo Peru o anv : Hag ivez :
Aquila d'Arroscia
Aquila d'Arroscia zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Owen Poho
Owen Poho ganet e 1973, zo un arzour breton genidik a Naoned. Tapet en devoa e vachelouriezh el lise Tristan-Corbière e Montroulez. Skoliataet eo bet e skol an arzoù-kaer e Brest, bet eo bet kelenner war an arzoù er skolaj Roparz Hemon hag e Skolaj Diwan Kemper Labouret en doa bet evit an Here ha Keit Vimp Bev. Bevañ a ra hiziv e Menez Are, e Kommanna.
Alès
Alès (en okitaneg hag e galleg) zo ur ur gumun hag ur gêr eus Okitania, en departamant Gard, er rannvro Languedoc-Roussillon. Kêr-benn ar menezioù Cevenas eo. 0 a dud a oa o chom en Alès e.
Martin Stanislas Gillet
Martin Stanislas Gillet a oa ur beleg katolik gall, ezel eus urzh ar vreudeur prezegerien, teologour, bet mestr Urzh an Dominikaned etre 1929 ha 1946.
Ganet eo bet d'ar 14 a viz Kerzu 1875 e Louppy-sur-Loison (departamant ar Meuse, Frañs). Aet eo da Anaon d'an 3 a viz Gwengolo 1951 en Aix-les-Bains (departamant ar Savoie, Frañs)
Degemeret eo bet Doktor war ar brederouriezh e Skol-veur Freiburg (Bro-Suis) e 1905. Doktor war deologiezh e oa ivez. Kelenner eo bet e Skol-veur Louvain/Leuven a skrivet en deus meur a oberenn apologetik ha deoliezh. E-kerzh e amzeriad e krouas e Roma Collegium Historicum e urzh e 1930.
Hydrornis phayrei
Hydrornis phayrei (pe Anthocincla phayrei) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Buxton
Buxton zo un anv saoznek hag a gaver e meur a vro.
Hydrornis irena
Hydrornis irena a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Pittidae.
Hydrornis phayrei
Dougen a ra anv Arthur Purves Phayre (1812-1885), bet uhelofiser en arme vreizhveuriat en India.
Hydrornis irena
Annez
Kavet e vez ar spesad-mañ e kreisteiz ledenez Thailand ar Su, ledenez Malaysia ha Sumatera.
Hydrornis phayrei
Annez
Kavet e vez ar spesad en un takad hag a ya eus Bangladesh da vMyanmar, Thailand, kreisteiz Sina, kreisteiz Kambodja ha kreiz Annam.
Porto
Porto (distaget LFE: [ˈpoɾtu] e portugaleg) zo ur porzh bras e gwalarn Portugal, er rannvro Norte. Eil brasañ kêr ar vro eo, war-lerc'h Lisbon. 1,3 milion a dud a oa o chom en tolead kêr e 2011.
War lez dehou aber ar stêr Douro emañ, war aod ar Meurvor Atlantel.
Mont di
Mont di a c'haller eus Breizh, dre garr-nij, adal Naoned pe An Oriant.
Aurigo
Aurigo zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Bruino
Bruino zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Cosio di Arroscia
Cosio di d'Arroscia zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia, war lez ar froud Arroscia.
T-90
An T-90 "Vladimir" a zo ar c'harr-hobregon ziwezhañ o vezañ bet produet gant bro Rusia abaoe 1994.
Un adkemer ez eo d'eus an T-72 evit ar stern pe diaz kemmesket gant an T-80 a-fed elektronik dreist-holl an doare hobregon emzifenn Kontakt-5 gant an eneberezh missiloù Shtora-1. Implijet e vez gant lu Rusia met ivez gant lu Aljeria hag hini an India.
Priz unan anezho a zo 2,3 milion a Euroioù pe 3 milion a zollarioù Amerikan.
Abaoe 2011 ez eo paouezhet al lu Rusian da rakprenañ d'eus an T-90 dre ma vezo prest produadur an T-99 Armata a-hervez er bloavezh 2015.
Istor an T-90
Gant ma oa aet da get an URSS e oa deuet da vezañ ker ha diefedus da vat da genderc'hel gant produerezh daou a zoare karr-hobregon disheñvel gant bro Rusia e-unan penn.
Ar mennozh a oa bet boulc'het hag a-benn ar fin sevenet a oa kemmeskañ an T-72 hag an T-80 evit sevel unan nemetken, marc'had-mat hag efedus anezhañ.
Montamy
Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
Tronador
An Tronador a zo ur menez-tan er paouez en Andoù (41°09'39"S - 71°53'15"K ha 3,491 m uhelder dezhañ), etre Chile hag Arc'hantina.
Aramides mangle
Aramides mangle a zo ur spesad evned e-touez kerentiad ar Rallidae.
Annez
Brosezat eo al labous-mañ e reter Brazil, adalek stad Maranhão betek hini Rio de Janeiro, ma vez graet "saracura-do-mangue", "saracura-da-praia" ha "saracura três-potes" anezhañ.
Arby's
Arby's Restaurant Group, Inc., berraet e Arby's, zo ur chadenn tiez-debriñ stadunanat. An eil vrasañ eo er vro hervez an niver a lec'hioù gant tro-dro 3300 ti-debriñ. An trede chadenn tiez-debriñ eo e-keñver an arc'hant gounezet bep bloaz. E miz Here 2017, Food & Wine a ziskrive Arby's evel "America's second largest sandwich chain (after Subway)". Roark Capital Group en devoa adprenet ar strollad e miz Gouhere 2011 hag a zo perc'henn eus 81,5% eus lodennoù an embregerezh. The Wendy's Company a zo perc'henn war 18,5%. Ar boued diazez a vez gwerzhet gant ar chadenn zo un doare bara pok-ha-pok hamburger Roast Beef ha Beef 'n Cheddar gant fritez. Gwerzhet e vez gant ar chadenn ivez sandwichoù fresk, toaz ha kafeoù doare Jamocha Shakes. Pennlec'h Arby's a zo e Sandy Springs, Georgia, ur bannlev eus Atlanta. D'an 31 a viz Kerzu 2015 e oa 3342 ti-debriñ. Bez ez eus pretioù Arby's en estrenvro ivez : Kanada, Turkia, Qatar, hag Arabia Saoudat.
Llullaillaco
Al Llullaillaco a zo ur menez-tan en Andoù (24°43'12"S - 68°32'12"K ha 6,739 m uhelder dezhañ), etre Chile hag Arc'hantina.
Tyrannulus elatus
Tyrannulus elatus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Alegorienn al liverezh
Alegorienn al liverezh (nederlandeg : De Schilderkunst), pe Arz al liverezh, pe c'hoazh Al livour en e stal-labour, a zo un eoullivadur bet savet gant al livour izelvroat Johannes Vermeer e-tro 1666. War ziskouez emañ e Kunsthistorisches Museum Vienna. Prenet e voe gant gouarnamant Aostria e 1946. Livadur brasañ Vermeer eo. En daolenn e weler ul livour o livañ ur patrom (ur plac'h) en e stal-labour. Ur prenestr a zo (ne weler ket anezhañ, met gwelout a reer efed ar gouloù er stal-labour), hag ur gartenn eus an Izelvroioù a zo ouzh ar voger.
Tyrannulus elatus
Anvet e voe S[ylvia]''. elata'' (kentanv) da gentañ-penn (e 1790) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837). Ar spesad nemetañ er genad Tyrannulus an hini eo.
Alegorienn al liverezh
Elfennoù
N'eus nemet div dudenn en daolenn : ar patrom hag a livour. Soñjal a reer ez eo Vermeer a zo o labourat, met ne c'haller ket bezañ sur peogwir ne weler nemet kein an arzour. Elfennoù zo a zo dic'hortoz : ar c'hantolor alaouret hag al leur marmor a zo elfennoù a veze kavet e ti an dud pinvidik, ha ket e stalioù-labour arzourien. Ur gartenn eus ar 17 Proviñs Unanet a zo ouzh ar voger. Gwelout a reer ivez skeudennoù eus kêrioù pouezusañ an Izelvroioù. Embannet e voe gant Claes Jansz Visscher e 1636. Div gador a zo. Kalz kadorioù a weler en oberennoù Vermeer. Hervez arzistorourien zo e c'hallfent bezañ bet lakaet da ziskouez e fazi un den bennak.
Tyrannulus elatus
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh a bep seurt.
Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus kreisteiz Costa Rica da hanternoz Suamerika.
Alegorienn al liverezh
Arouezioù hag alegorienn
Klio ha hi muzenn an Istor, eo a zo dodenn bennañ an daolenn. Gwiskañ a ra ur gurunenn lore, hag e talc'h un trompilh (un arouez eus ar brud) en he dorn. En he dorn all e weler ul levr gant Thoukydides, hag a glot gant ar pezh a lenner en Iconologia, ul levr a-zivout an arouezioù hag ar personeladurioù, bet skrivet er 16 kantved gant Cesare Ripa.
Armenieg
An armenieg zo ur yezh indezeuropek (anvet Հայերեն Hayerēn, er yezh end-eeun) a vez komzet en Armenia, gant Armeniz e Turkia, er broioù nes ha gant tud divroet dre ar bed a-bezh. Skrivet e vez gant al lizherenneg armeniek, ul lizherenneg ispisiel krouet e 406 gant Sant Mesrop.
Sellet a reer ouzh an armenieg evel ur skourr dioutañ e-unan e familh ar yezhoù indezeuropek, daoust ma seblant bezañ kar un tammig d’an henc'hresianeg ha m'en deus amprestet meur a dra digant ar yezhoù iranek.
Gant ar yezhoniourien e vez diforc’het div rannyezh vras : hini ar reter (ofisiel e Republik Armenia hag implijet ivez gant armeniegerien Iran, ha hini ar c’hornôg (komzet e broioù ar Reter Nesañ ha gant an divroidi en Europa hag en Amerika).
Alegorienn al liverezh
Arouezioù hag alegorienn
An erer daoubennek, hag a oa arouez ar re Habsbourg hag a zo a-us d'ar c'hantolor, a c'hallfe bezañ un arouez eus ar feiz kristen. Katolik e oa Vermeer, ar pezh a oa rouez en ur vro brotestant. N'eus goulaouenn-gaor ebet er c'hantolor, marteze da aroueziñ lamedigezh ar feiz katolik. Er gartenn a zo ouzh ar voger e weler ur rog a zisrann an Izelvroioù etre norzh ha su (ar c'hornôg a zo e penn uhelañ ar gartenn, evel ma veze da gustum d'ar mare-se). Ar rog a zo una arouez eus an disrann etre ar Republik nederlandat en norzh, hag ar su hag a oa dindan beli ar re Habsburg. E kartenn Claes Jansz Visscher (Nicolaum Piscatorem) e weler an disparti etre Unvaniezh Utrecht en norzh, hag an trevadennoù er su.
Armenieg
Komzet e vez armenieg gant war-dro 6 milion a dud hag ouzhpenn an hanter anezho zo o chom e Republik Armenia.
Amprestet en deus an armenieg un toullad gerioù digant yezhoù all : perseg, arabeg, turkeg, rusianeg, galleg, latin. Levezonet eo bet e fonologiezh hag e ereadurezh gant ar yezhoù amezek eus ar C’haokaz. Ur reizhiad troadoù yezhadurel dibar en deus an armenieg, gant 7 troad : nominativel, genitivel, dativel, akuzativel, ablativel, instrumentel, lokativel. N’eus ket a ziforc’h etre anvioù gourel hag anvioù benel avat.
Alegorienn al liverezh
Arouezioù hag alegorienn
Salvador Dalí a implijas Alegorienn al liverezh en e daolenn Tasmant Vermeer a Delft hag a c'hall bezañ implijet da daol (1934).
Istor
Ne ouezer ket piv a voe perc'henn war an daolenn en 18 kantved. Prenet e voe gant ar fizikour izelvroat Gerard van Swieten. Goude-se e voe roet d'e vab Gottfried van Swieten, ha goude-se da hêred Gottfried E 1813 e voe prenet da 50 florin gant ar c'hont aostrian ha bohemian Czernin Betek 1860 e soñjas d'an dud e oa bet livet gant Pieter de Hooch; peogwir ne voe ket brudet-treVermeer a-raok dibenn an 19 kantved. Ouzhpennet e voe zoken sinadur de Hooch en daolenn. Thoré-Bürger hag an arzistorour alaman Gustav Friedrich Waagen a lakaas an daolenn da vezañ roet da vat da Vermeer. Lakaet e voe neuze war ziskouez e Mirdi Czernin e Vienna. Andrew W. Mellon ha tud all a glaskas prenañ an daolenn. .
An nazied hag an daolenn
Goude aloubidigezh Aostria gant an arme nazi e klaskas meur a benn-bras nazi, ar Reichsmarschall Hermann Göring en o zouez, prenañ an daolenn. A-benn ar fin ez eo Adolf Hitler hag a brenas anezhi digant ar c'hont Jaromir Czernin, evit 1,65 milion a Reichsmarkoù d'an 20 a viz Du 1940. E 1945 e voe kavet an daolenn en ur vengleuz ma oa bet kuzhet gant oberennoù arzel all da ziwall na vije distrujet gant ar bombezadegoù. Roet e voe an daolenn da c'houarnamant Aostria gant an Amerikaned e 1946.
Brusasco
Brusasco zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Phaeomyias
O c'havout a reer e Kreiz (Phaeomyias murina hepken) ha Suamerika, seizh (7) isspesad dezhe en holl.
Bruzolo
Bruzolo zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Dyrham
Dyrham (Caerweir e kembraeg) a zo ur gêriadenn hag ur barrez e kreisteiz Gloucestershire, e Bro-Saoz, nepell diouzh kêr Bath (Somerset).
Istor
Emgann Dyrham e 577 etre Saozon Wessex hag ar Vretoned-Romaned.
Ventimiglia
Ventimiglia  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia, war lez ar froud Roia.
Robert Sheckley
Robert Sheckley (1928-2005) a oa ur skrivagner skiant-faltazi stadunanat. Brudet eo evel ur c'honter fentus ha flemmus.
Spechbach-le-Bas
705 a dud a oa e 2012.
Rakig saracura
Ar rakig saracura (Aramides saracura) zo un evn.
Annez
Bevañ a ra e koadegi eus gevred Brazil da bParaguay ha biz Arc'hantina.
Caterina di Ferdinando de' Medici
Caterina di Ferdinando de' Medici (Firenze, 1593 – Siena, 1629) a oa merc'h da Ferdinando Iañ de' Medici, Dug-meur Toskana, ha d'e bried Cristina di Lorena.
Eil merc'h ha trede bugel he zud e oa. Da gentañ e oa bet kaoz d'he dimeziñ da Henry Frederick, Priñs Kembre, pennhêr teir rouantelezhn Bro-Saoz, Skos ha Kembre, met dre ma oa ar priñs eus ur relijion anglikan ne oa tu ebet da gas an afer da benn.
Neuze, e 1617, e voe dimezet da Ferdinando Gonzaga, Dug Mantova. Bugel ebet n'o doe.
Roll kumunioù Pas-de-Calais bet roet ar Groaz-Brezel 1914-1918 dezhe
Roll kumunioù Pas-de-Calais bet roet ar Groaz-brezel 1914-1918 dezhe.
Caterina di Ferdinando de' Medici
Intañveziñ a reas e 1626, ha distreiñ da Doskana. He niz Ferdinando II de' Medici a anvas anezhi da c'houarnerez Siena e 1627, hag eno e tapas ar vrec'h daou vloaz goude Brud he doa Caterina da vezañ deol-bras. . A-hervez e oa heñvel-bras ouzh he breur Cosimo II de' Medici hag ouzh he c'hoar Claudia.
Yuliya Tymochenko
Yulia Volodymyrivna Tymochenko (ukraineg : Ю́лія Володи́мирівна Тимоше́нко), bet ganet Yulia Volodymyrivna Hrihyan (Грігян) d'ar 27 a viz Du 1960 e Dnipropetrovsk, Oblast Dnipropetrovsk, Republik Soviedel Ukraina, URSS, zo ur bolitikourez eus Ukraina. Bez' e voe unan eus pennoù bras ar Reveulzi Orañjez hag ar c'hentañ maouez kentañ-ministr er Stad. Bet eo e servij etre ar 24 a viz Genver hag an 8 a viz Gwengolo 2005, hag un dro all etre an 18 a viz Kerzu 2007 hag ar 4 a viz Meurzh 2010. Lakaet e oa bet teirvet gant ar gazetenn Forbes war listenn ar maouezed galloudusañ er bed e 2005.
Mennet eo Tymochenko da welet Ukraina o tont e-barzh an Unvaniezh europat. Stourm a ra a-enep ma'z afe ar vro en Unvaniezh euraziatek. Sevel a ra a-du gant kreñvaat al liammoù etre Ukraina hag an NATO ivez.
Un awen eo Tymochenko evit an arzourien, betek ur film pornografek rusian gant ur pimpatrom anezhi.
Bordighera
Bordighera  zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Laouenan (manac'h)
Laouenan, Lowenanus e latin, a oa ur manac'h brezhon eus ar, diskibl da sant Paol Aorelian. Diwar e anv eo savet hini Trelaouenan.
Borghetto d'Arroscia
Borghetto d'Arroscia zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Portugal er Brezel-bed kentañ
D'an e teuas Portugal da gemer perzh er Brezel-bed kentañ.
Daoust ma oa kozh-mat an emglev etre Portugal hag ar Rouantelezh-Unanet e chomas neptu e-pad daou vloavezh kentañ ar brezel. Hogen gouzañv a rae Portugal diwar al listri-spluj alaman a glaske stankañ an hent d'e listri a gase pourvezioù da berzhier ar Rouantelezh-Unanet, prener kentañ ar madoù a Bortugal.
Ouzhpenn-se e save bec'h gant ar soudarded alaman war harzoù Angola.
Burolo
Burolo zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
Kemmadur dre galetaat
Ar c'hemmadur dre galetaat zo ur c'hemmadur hag a c'hoarvez e brezhoneg, hag e kerneveureg.
The Same To You Doubled
The Same To You Doubled zo un danevell saoznek gant ar skrivagner skiant-faltazi stadunanat Robert Sheckley, en dastumad Can You Feel Anything When I Do This? e 1970.
Kemmadur dre galetaat
Merzout a c'haller e echu az hag ez gant ur gensonenn heñvel (z distaget s alies), ha soñj a c'haller kaout e teu ho eus hoz e krennvrezhoneg.
Sandhi
An anv sandhi a reer ouzh ar c'haletadur a c'hoarvez e brezhoneg komzet e kensonennoù deroù gerioù zo, pa zeuont war-lerc'h ur ger hag a echu gant ur gensonenn distaget kalet (p, t, k,s) :
Rakig Wolf
Rakig Wolf (Aramides wolfi) zo un evn a vev e Suamerika (Ecuador, Kolombia ha, marteze, Perou).
Buxton (Derbyshire)
Buxton zo ur gêr eus Derbyshire, en East Midlands, e Bro-Saoz.
Istor
War-dro 79 e voe savet kibelldioù gant ar Romaned eno p'o doa kavet eien dour tomm. Aquae Arnemetiae e oa anvet ar gêr krouet ganto
Anv
Dizanv Ravenna 10657 : AQUIS ARNEMEZA / ARNEMEYA stumm reizhet : AQUAE ARNEMETIAE
Sue
Sue zo ur berranv saozneg evit Susan, hag un anv a gaver e meur a vro.
Buxton (Derbyshire)
Anv
Dourioù (tomm) sakr, pe eien dirak ar c'hev sakr - aquae = gwrizienn enni *av- = dour - Arnemetia = are, dirak + nemet = sakr + -ae = lies
Sue
Deveradoù
E SUA e vezer boas da implij ar berranv Sue gant anvioù-badez a bep seurt:
Spechbach-le-Haut
Spechbach-le-Haut, pe Ober-Spechbach, zo ur gumun eus Elzas, e kanton Altkirch, en Arondisamant Altkirch, e Haut-Rhin.
Buxton (Derbyshire)
Anv
Buchestane c. 1100; Bucstanes 1230, 1251; Bucstones, 1287. : ur roc'hell, ur mein gant stumm ur skirienn, ur mein kromm, pe ur mein e-lech e vez gwelet kirvi.
Spechbach-le-Haut
Monumantoù
Iliz Saint-Martin, savet en 1860 :
Manuel Suárez Fernández
Manuel Suárez Fernández oa ur beleg spagnol, ezel eus urzh ar Brezegerien, bet eo bet Mestr Urzh an Dominikaned etre 1946 ha 1954.
Bet eo bet da gentañ e skol La Frecha. Mon a reas da skolaj an Dominikanded en Oviedo e 1905. Mont a reas goude da Skolaj Corias e Cangas del Narcea. Novis e voe e Padrón (Galiza). Studiañ a reas an deologiezh e kouent San Esteban e Salamanca. Eno e lidas e oferenn gentañ e 1924.
Studiañ a reas pelloc'h an deologiezh en Universidad Dominica de Corias. Studiañ a rae ar gwir ivez ha degemeret e voe doktor war ar gwir en Universidad Central.Studiañ a reas e Freiburg (Bro-Suis). Kelenner gwir er Skolaj Angelicum eo bet. Rektor eo bet ha war memes tro Prokulor e lez-varn ar Rota. Ezel eus meur a gomimison pabel.
D'an 20 a viz Gwengolo 1946 e voe dilennet 80vet Mestr Urzh an Dominikaned gant chabistr meur Roma, pevarzekvet spagnol o seveniñ ar garg-se.
O vont eus Roma da Las Caldas del Besaya (Cantabria) evit ren chabistr ar Proviñs oa d'en doe ur gwallzarvoud karr-tan. Lazhet e voe e sekretour ivez. Lidet eo bet o obidoù war an ton bras e Madrid. Kaset e voe ar c'horfoù goude da Caleruega.
Ezel oa eus Consejo Superior de Investigaciones Científicas (Kuzul uhel an imbourc'où skiantel), Grande de España (Den meur a Vro-Spagn) a gentañ klas oa,(hervez ur gwir bet roet gant roueed Spagn da hêred Sant Dominig e penn Urzh ar Brezegerien ; ha resevet en doa e 1950 la Gran Cruz de Isabel la Católica. Embannet en do e 1931 e Roma e levr De remotione parochorum.
Mihai Eminescu
Mihai Eminescu (distaget e roumaneg) (15 a viz Genver 1850 – 15 a viz Mezheven 1889) (Mihail Eminovici e anv gwir) a oa ur barzh romantel roumanek, an hini brudetañ e-touez barzhed Roumania marteze.
Ganet e voe en Ipotești, e hanternoz Moldavia pe biz Roumania bremañ. Eus 1869 da 1874 e studias ar brederouriezh e skolioù-meur Vienna ha Berlin. Distreiñ a reas da Roumania, ha bevañ diwar meur a vicher, kazetenner, skolaer ha levraoueger.
Gant e varzhonegoù, e fablennoù hag e arnodskridoù e lakaas al lennegezh roumanek da vezañ anavezet dre ar bed. E-touez e varzhonegoù anavezetañ emañ Luceafărul ("Steredenn al labourer/Ar Werelaouenn"), Odă în metru antic ("Gwerz en doare kozh") ha Scrisorile ("Lizheroù"). Oberiant e voe Eminescu el luskad lennegel Junimea, ha ren a reas ar gazetenn Timpul, kazetenn ofisiel ar Strollad Mirour en e amzer.
Emperor
Ur strollad metal du norvejian eo Emperor (Ishahn, Samoth ha faust) a zo brudet evit bezañ liammet gant distruj ur bochad ilizoù e Norvegia (Samoth gant an nazi ha lazher Christian "Varg" Vikernes) hag evit lazh un heñvelreizh (Faust).
"Skjold oa an iliz koad vras oadet kant vloaz. Un aoter hag ur gador prezeg ag ar c'hwezekvet kantved oa dalc'het en iliz. Tout en traoù-se oa lavaret bout un dalvoudegezh istorel ha kristen. Rak-se oa ret luduañ anezhi. Implijet oa an iliz c'hoazh gant un tropell bras a feizidi dall. Ur viktim a zeuas d'ar spered norvejian gwir an 13 a viz Gwengolo Anno 1992 e-pad un nozvezh gwallamzer. Gant al loar evel un test, oberenn arouezel ar brezel enep kristenien a sklaerias an noz gant tan pagan. Paganiezh barbar zo e pignidigezh. Kaset vo endro ganeomp an amzer ankouetaet an nerzh, al lorc'h hag an trec'h"
Ishahn
Mammenn : Esoterra
Tud pedet e Klison en Hellfest 2014
Produet e Breizh
Ar gevredigezh Produet e Breizh (an anv ofisiel o vezañ Produit en Bretagne), a zo ganet diwar intrudu un nebeud embregerien vreizhat, Jean-Claude Simon (strollad kevelourel laezh Even), Claude Pujol (Leclerc), Jean-Michel Bordais (Leclerc), Jean-Marie Le Gall (Savéol) ha Jean-Yves Chalm (Le Télégramme), en deus c'hoant bezañ ur doare evit un diorroadur padus eus an tiriad. Stourm a ra evit diorroadur an embregerezhioù, evit prenañ youlek hag atebek kement-mañ evit difenn al labour hag ar chemet breizhat e Breizh, e Bro-C'hall hag en enborzh. Kevrediñ a ra un ekonomiezh evit servijout ur Breizh "belle, prospère, solidaire et ouverte sur le monde".
Bonedoù Ruz (2013)
Ar Bonedoù Ruz zo un emsav deuet war wel e Breizh e miz Here 2013 a-enep an telloù lakaet war an treuzdougen marc'hadourezh war an hentoù. Devet ez eus bet gwaregoù houarn savet dreist d'an hentoù gant an izili a wiske bonedoù ruz, diwar skouer tud emsavadeg ar Bonedoù ruz e 1675.
Manifestadegoù
Manifestadeg a voe
Breujoù ar Bonedoù Ruz
Breujoù ar Bonedoù Ruz a voe dalc'het e Montroulez d'an 8 a viz Meurzh 2014 dirak un 3 500 den bennak. 11 poent goulenn bras a zo bet degaset. A-raok ar Breujoù-se e oa bet lakaet ar Vretoned da zisklêriañ o c'hoantoù (“doleañsoù”) war-eeun pe gant ar strolladoù lec'hel.
Cynfelyn (sant)
Cynfelyn pe Konvelen a oa ur sant brezhon eus Kembre, breur da sant Konan, hervez a gonter.
Lec'hioù
An anv Konvelen, marteze hini sant Kembre pe hini un den anvet eveltañ, a gaver en anvioù parrezioù Plougonvelen ha Plougouvelen. Hennezh eo moarvat a gaver en anv Llangynfelyn e Ceredigion, e Kembre.