cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tournamant ar 6 broad 2017
Ar c'hrogadoù
D2 * 10 - 63
Parch
Fardañ parch
Daou zoare a oa evit strobañ ar follennoù.
Tournamant ar 6 broad 2017
Ar c'hrogadoù
D2 * 16 - 21
Parch
Fardañ parch
Klask zo war ar c'hrec'hin dibar a zeu eus loened ganet marv hag en o zouez kroc'hen leue ganet marv a oa derez uhelañ perzhded al leugen.
Tournamant ar 6 broad 2017
Ar c'hrogadoù
D2 * 22 - 16
Parch
Perzhioù dibar
N'eo ket aes fardañ parchoù ha koustus eo, met eus ar re badusañ int e-touez ar skoroù skañv evit skrivañ ha sevel skeudennoù warno. Gallout a reer o flegañ ha harzhusted a zo ganto memestra. Parchoù ne gemm ket kalz o livioù foñs gwenn pe arwenn, ha ne cheñch ket duder o livioù-skrivañ nag o livioù skeudenniñ kennebeut. Goude bezañ bet implijet kalz ez int bet erlec'hiet gant ar paper a zo skañvoc'h ha marc'hamatoc'h. Bremañ e talc'h un nebeud organoù pe diez-embann da sevel teulioù, levrioù ha keinadurioù e parch evit kenderc'hadoù eus an dibab. Da skouer, lezennoù Parlamant ar Rouantelezh-Unanet a vez lakaet war parchoù evit o mirout bloavezhioù-pad. Peogwir e oant koustus e klasked chom hep gwastañ anezho hag e vezent dreset dre un wriadenn mar beze ezhomm. Diverket e veze o endalc'hoù a-wezhoù hag adskrivet warno. Daramparchoù a vez graet eus ar parchoù adimplijet-se (palimpsestus e oa e latin, palimpsêstos en henc'hresianeg).
Tournamant ar 6 broad 2017
Ar c'hrogadoù
D3 * 29 - 13
Parch
Er biñvioù-seniñ
Er biñvioù-seniñ war gerdin e vez peget parch ouzh an daol dasson evit he c'hreñvaat (biol, kitar, lud, telenn, etc.) hag evel ur c'henn froum er biñvioù-seniñ dre dosiñ (darbouka, djembe, taboulin, taboulinig, tabla). Implijet e vez maoutken, gavrken ha bugen, koulz ha krec'hin gañval pe antilop pe vual ivez.
Tournamant ar 6 broad 2017
Ar c'hrogadoù
D3 * 19 - 9
D3 * 36 - 15
D4 * 22 - 9 }
D4 * 18 - 40
D4 * 61 - 21
D5 * 29 - 0
D5 * 20 - 18
D5 * 13 - 9
Argya
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1831 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwezek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad bremañ :
Tregont (30) isspesad en holl.
Rummatadur
Renket e veze an holl spesadoù er genad Turdoides (war-bouez gularis er genad Garrulax) kent.
Efraim (mab Yosef)
Hervez ar Bibl e oa Efraim (en hebraeg אפרים, a dalvefe "daou zigoll") unan eus mibien Yosef, mab Yaakov ha Rahel. Pa oa Yaakov war e dalaroù en Egipt e voe degaset dezhañ mibien Yosef evitañ d(o bennigañ . Lakaat a reas Yaakov e zorn dehou war benn Efraim, an hini yaouankañ, ha n'eo ket war benn Menashe, an henañ daoust da Yosef. en ur lavarout "Drezout e vennigo Israel gant lavarout 'Ra lako ac'hanout Doue evel Efraim ha Menashe!' en ur lakat Efraim a-raok Menashe" . "Tad" ar meuriad a doug e anv a voe Efraim, unan eus galloudusañ meuriadoù Israel (sellout ouzh ar pennad Efraim (tiriad)).
Fressin
Fressin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Nuuk
Nuuk eo kêr-benn ha kêr vrasañ Greunland. Emañ e genoù ar fjord Nuuk, war aod kornôg an enez. 17 984 a dud a oa o chom enni e 2019 (ur c'hard eus poblañs Greunland pe war-dro).
Annezet eo al lec'h abaoe an gant Vikinged hag Inuit. E 1728 e voe savet kêr c'hGodthåb (Spi mat e daneg) gant Hans Egede, ur misioner norvegat. E 1979 e voe adanvet Nuuk (Ledenez e greunlandeg) gant gouarnamant an enez.
thumb|upright 1.8|center|Nuuk hag ar menez Sermitsiaq en a-dreñv
Ishmael
Hervez ar Bibl e voe Ishmael mab kentañ Avraham ganet gant Hagar, matezh e wreg Sarai n'he doa ket roet bugale dezhañ.
Ur wech ganet Is'hak, mab Sarai, e voe argaset Ishmael hag e vamm diwar c'houlenn Sarai. Kantren a rejont er gouelec'h. Gwarezet e voe Ishmael gant Doue (« [...] rak ur bobl veur hel lakain da vezañ ! »)
Hervez Gn. 25:12-18, e voe Ishmael hendad daouzek meuriad eus Treuzjordania ha norzh Arabia. Gwelet e vez evel hendad an Arabed.
Vancouver (disheñvelout)
Vancouver a zo un anv hag a c'hall ober dave da veur a dra.
Lestr-touneta
Ur lestr-touneta, pe ur vag-touneta, a vez implijet da besketa touned.
Kaouenn gorr Eurazia
Kaouenn gorr Eurazia, pe kaouennig Eurazia, a zo un evn-preizh bihan. Glaucidium passerinum eo e anv skiantel.
Annez
Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ :
Glyn Garth
Glyn Garth zo ur gêriadenn vihan e hanternoz Kembre, e kontelezh Enez Mon. Emañ etre Porthaethwy ha Biwmares e kreisteiz an enezenn.
Er Grennamzer e oa eno palez Eskob Bangor, hag ur vag-treizh a veze da dreuziñ ar Menai, etre Bangor ha Glyn Garth. Bremañ ez eus ur savadur bras e-lec'h palez an eskob.
Neckar
An Neckar zo ur stêr en Alamagn, e Baden-Württemberg.
Tremen a ra dre gêrioù Stuttgart ha Heidelberg. Kemberiñ a ra gant ar Roen e Mannheim.
Ed Sheeran
Ed Sheeran (bet ganet Edward Christopher Sheeran, d'ar 17 a viz C'hwevrer 1991 e Halifax, Kornôg Yorkshire), a zo ur c'haner-sonaozer saoz. Kanañ a ra sonerezhioù pop, rock, folk, hip-hop. Kroget en deus e red-micher e 2004-2005 gant The Orange Room. Ouzhpenn 85 million a skouerennoù en deus gwerzhet abaoe ar mare-se (muioc'h eget 33,7 million albom hag ouzhpenn 51 759 000 kanaouenn er bloavezhioù 2010), hervez Mediatraffic. Kenlabouret en deus gant meur a arzourien : Taylor Swift, Eminem, Beyoncé, Andréa Bocelli, Bruno Mars, Justin Bieber hag all.
Saale
Ur stêr e Bavaria, Thüringen ha Saks-Anhalt eo ar Saale (pe Saale saksat e Bavaria, distaget en Alamaneg), adstêr d'an Elbe war e lez kleiz.
Bubo
Bubo a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1805 gant an loenoniour gall André Marie Constant Duméril (1774-1860).
Nozze di Cana (Veronese)
Istor
D'ar 6 a viz Mezheven 1562 e voe urzhiet an daolenn gant ur manac'h beneadat evit e vanati, hini San Giorgio Maggiore e Venezia.
Ed Sheeran
Bugaleaj
E anv wir eo Edward Christopher Sheeran. Ganet e oa bet an hini e Halifax (Kornôg Yorkshire, Bro-Saoz),. Chomet en deus ar familh Sheeran e Hebden Bridge e Framlingham (Suffolk).
Bubo
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Naontek spesad touded a ya d'ober ar genad :
Ed Sheeran
Raktresoù kentañ (2004-2013)
Kanaouenn I see Fire eus sonerezh ar film The Hobbit: The Desolation of Smaug zo skrivet ha kanet e 2013 gant Ed Sheeran.
Bubo
Seizh isspesad ha daou-ugent (47) en holl.
Ed Sheeran
Albom studio trede ha kenlabourioù nevez (abaoe 2017)
Gant daou ganouenn (Castle on the Hill ha Shape of You) a grog ar bloavezh 2017 evit Ed Sheeran. Niverenn 1 war marc'had bedel gant 727 000 unanenn er c'hentañ sizhunvezh eo an eil titl. An albom ÷ dont d'an 3 a viz Meurzh. 1 789 000 unanenn a zo gwerzhet er c'hentañ sizhunvezh. Enrollet int ar ganaouennoù all. Awenet gant orined Iwerzhon ar c'haner int daou ar re-se, Galway Girl ha Nancy Mulligan. Galway Girl zo ur single, pas an eil titl. Ar c'haner en deus enrollet unan eus berzh e dibenn ar bloaz 2017, Perfect kanet e-unan, gant Beyoncé pe Andrea Bocelli. Ar pevar single zo e-barzh renkadur bloavezhiek (40). Kanaouenn muioc'h gwerzhet er bloavezh gant ouzhpenn 16,1 million a skouerennoù (streaming ivez) eo Shape of You. Muioc'h gwerzhet ivez eo an albom gant ouzhpenn 9,6 million a skouerennoù. Ouzhpenn 40 million unanenn en deus gwerzhet Ed Sheeran ar bloavezh-mañ.
Milo Yiannopoulos
Milo Hanrahan, bet ganet e Kontelezh Kent (Bro-Saoz) d'an 18 a viz Here 1984, zo ur skrivagner hag ur c'hazetenner saoz.
Ed Sheeran
Albom studio trede ha kenlabourioù nevez (abaoe 2017)
Ar bloaz war-lerc'h en deus enrollet Ed Sheeran unan single hepken. Happier eo. N'emañ ket ar ganaouenn-se e-barzh renkadur ar bloaz, met tri gant Ed Sheeran emaint. Perfect a zo niverenn 1 gant 8 498 000 unanenn. Ar wech eilañ eo ur ganaouenn ar c'haner a zo niverenn unan er renkadur bedel. En niverennoù 27 ha 38 int Shape of You ha River (gant Eminem). Niverennoù 4 ha 34 int albomoù ÷ ha x.
Un albom gant meur a genlabourioù, No.6 Collaborations Project, en deus bet enrollet er bloavezh 2019. Muioc'h a ganouennoù en deus enrollet an arzour. 4 ha 14 int I don't care gant Justin Bieber (9 million a skouerennoù) ha Beautiful people gant Khalid (5 million). An albom deuet er-maez ar bloavezh-mañ zo niverenn 8 gant 2 692 000 unanenn. Hag an hini enrollet e 2017 zo niverenn 12.
Braunschweig-Wolfenbüttel
thumb| 300px|Braunschweig-Wolfenbüttel e 1789 Priñselezh Braunschweig-Wolfenbüttel (Fürstentum Braunschweig-Wolfenbüttel hervez an alamaneg) a oa ur briñselezh en Alamagn, anezhi ur rann eus Dugelezh Braunschweig-Lüneburg, a voe rannadurioù e-leizh hag a-hed hec'h istor hag adunaniñ ivez. Meur a diegezh a zo bet o ren e Brunswick-Wolfenbüttel betek divodadenn an Impalaeriezh Santel Roman German e 1806.
Diwar-se eo e voe krouet Dugelezh Braunschweig e 1814.
Wolfenbüttel zo unan eus ar c'hêrioù anezhi.
Eleonora Gonzaga della Rovere
Eleonora Gonzaga, pe Eleonora di Mantova, pe Eleonora Gonzaga della Rovere (Mantova, 1493–1570 Urbino) a oa merc'h da Francesco II Gonzaga, markiz Mantova, ha da Isabella d'Este, ur verc'h da Ercole I d'Este, dug Ferrara.
Dimeziñ
Dimezet e voe da Francesco Maria Iañ della Rovere, Dug Urbino.
He bugale
Pemp eus he bugale a vevas:
Bugale all a voe ha ne vevjont ket pell, evel an hini kentañ : Pe ar re-mañ: :
Eleonora Gonzaga (1598-1655)
Eleonora Gonzaga (Mantova 1598–1655 Vienna), a oa merc'h da Vincenzo Iañ Gonzaga & Eleonora de' Medici; dimezet e oa da Ferdinand II, an Impalaer Santel.
C'hoar e oa da Francesco (1586-1612), Dug Mantova, da Ferdinando (1587-1626), kardinal adal 1607, ha dug Mantova ha Monferrato adalek marv e vreur Francesco e 1612, ha da Vincenzo (1594-1627), kardinal adal 1615, dug Mantova ha Monferrato adal 1626 evel Vincenzo II.
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe da Ferdinand II an Impalaeriezh Santel. Eil pried Ferdinand e oa. Bugel ebet n'o doe. Bugale all en devoa bet digant e bried kentañ.
Nikolaz Iañ (tsar)
Nikolaz Iañ (6 a viz Gouhere 1796 – 2 a viz Meurzh 1855), a oa Tsar Rusia, roue Polonia ha Dug-Meur Finland.
Mab e oa d'an tsar Paol Iañ ha d'e bried Sophie Dorothee von Württemberg.
Benveg-tosiñ
Ur benveg-tosiñ zo ur benveg-seniñ a vez sonet dre dosiñ, da lavarout eo dre skeiñ peurliesañ, pe dre raskañ.
Tri doare biñvioù-tosiñ zo en toserezh :
Ledenez Delmarva
An anv
Dont a ra an anv Delmarva eus silabennoù kentañ anvioù stadoù Delaware ha Maryland, ha lizherenn gentañ ha hini diwezhañ Virginia.
Douaroniezh
Er c'hornôg dezhi emañ Chesapeake Bay hag er reter emañ ar Stêr Delaware, hag an aber, Delaware Bay, hag ar Meurvor Atlantel.
Mareuil-sur-Lay
Mareuil-sur-Lay a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
San Giorgio Maggiore
thumb|Kartenn eus Morlenn Venezia
San Giorgio Maggiore (Isola di San Giorgio Maggiore en italianeg) zo un enezennig e Venezia, en Italia, dirak ar piazza San Marco. Tostik eo d'un enezenn vrasoc'hik, ar Giudecca, ha kanolig ar Grazia zo etrezo. Tro-dro dezhi emañ kanol ar Giudecca, poull San Marco, kanol San Marco, hag er c'hreisteiz emañ al lenn-vor, pe Morlenn Venezia. Ur rann eo eus sestiere San Marco.
Braunschweig-Lüneburg
Dugelezh Braunschweig-Lüneburg (pe  Herzogtum Braunschweig-Lüneburg  en alamaneg), a oa un dugelezh istorel en hanternoz Alamagn, hag ur stad adalek ar Grennamzer betek dibenn an Impalaeriezh santel roman german e 1806. Hiriv emañ e land Niedersachsen.
Geologiezh Kreta
Nebeut a-walc’h a c’hlazur ha kalz a c’herreg noazh a zo e Kreta, met ar pezh a zo anat pa weladenner ar vro eo ar gouelezennoù, ar faoutoù pe c’hoazh gaoliennoù ha plegoù a weler e-leizh dre ar vro. E krec’h ar menezioù ez eus mein razek ha tornaodoù serzh, nantoù don ha strizh, aodoù izel ha serzh o zornaodoù, mein-sklent glas-gwer, mein priek (filit), mein-raz o liv sklaer bet disleberet gant ar glav hag an avel ha mein-margek strujus. Liesliv eo Kreta neuze. Lavarout a ra ar c’heologourien e krogas istor an Douar e-tro 4.5 miliard a vloavezhioù ‘zo. D’ar c’houlz-se ne oa ket a vuhez war an Douar, pell ac’hane, met goloet e oa a mein-teuz damgaledet, un atmosferenn (aerwisk) koumoul nitrogen (azot) ha heliom ouzh hec’h ober. Tamm-ha-tamm e yenaas ar blanedenn zouar o krouiñ neuze morioù pe zouar a bep  eil. Ur gwir rouestladeg e oa neuze.
Ouzhpenn 500 milion a vloavezhioù ’zo, e oa al lec’h a oa da zont da vezañ Kreta, e strad mor Tezhis, ha ne oa buhez ken nemet er mor. Danvez gouelezenniñ a veze kaset gant ar stêrioù davet aodoù Pangaea, kaset gant an avel hag an dour ha mesket gant kregin-mor a bep seurt a yeas holl da ober gouelezennoù ha goude mein-gouelezennek. En-dro da 200 000 000 a vloavezhioù ‘zo e krogas Pangaea d’en em derriñ pa voe krouet plakennoù kevandirel. E-tro 70 milion ha 55 milion a vloavezhioù ‘zo ez eas plakennoù kevandiroù Afrika, India ha Lavrasia d’en em skeiñ an eil en egile, ar pezh a redias foñs mor Tezhis da ober un aradennad menezioù ha plegoù eus an Atlas hag ar Pireneoù betek an Alpoù ha pelloc’h er C’haokaz hag en Himalaya.
El lec’h m’emañ Kreta en deiz a hiziv e oa ur mor don 25 milion a vloavezhioù ‘zo, meet adalek neuze, e penn-kentañ ar Miosen, e voe ur pezh darvoud tektonek a gasas foñs ar mor war-grec’h betek bezañ a-live gant ar mor. Evel-se e voe krouet un douar nevez a c’haller anvañ douar Aegeis, daoust ma ne oa den ebet o vevañ d’ar c’houlz-se c’hoazh ! Ar re a oa anezhe neuze a oa olifanted divent, yourc’hed, dourvarc’hed, arzhed o vevañ e kevioù hag ur bern loened all a c’halle mont ha dont evel e karent. Ne oa ket plaen ar vro rak bez’ e oa aradennadoù menezioù uhel ha lemm. Gouzout a ouzer eo evel-se e voe savet menezioù Kreta daoust ma ne oant ket evel m’emaint en deiz a-hiziv.
Kregiñ a reas ar cheñchamantoù e-kostez ar Balkanoù hag en Azia-Vihanañ. Se a oa pa oa Bir Dinarat-Taorek oc’h en em stummañ. Ar vir veneziek-se a grog en Alpoù dinarat, a ya a-hed da aradennad Haemus, goude e treuz Bro-C’hres hag ec’h echu en aradennad Taorus en Azia-Vihanañ. Dindan ar mor e oa Kreta neuze e-kreiz ar wareg-mañ.
Tost da vat 20 million a vloavezhioù ‘zo, beg ar  muiañ er biz Afrika a grogas d’en emskeiñ e kevandir Azïa. Goude ur pemp milion a vloavezhioù bennak goude, en em unvanas Arabïa hag Azïa hag ar pezh a vane eus meurvor Tezhis a voe tapet etre tri c’hevandir ha setu penaos e voe krouet ar mor Kreizdouarel. A-benn neuzze e oa bet savet Kreta, Inizi ar C’helc’had hag ar peurrest eus enezennoù ar mor Aegea, o doa stummet un aod unanet gant kevandir Gres hag Azïa-Vihanañ. Div lenn vras a oa eno en-dro da Greta hag hanternoz ar mor Aegea.
da c’horre an dour da ober enezennoù, er vro e-lec’h e vefe un dro bennak Enez Greta. Tost-tre e oa Kreta eus al lec’h m’en em skoas Afrika ha Lavrasia an eil en eben, gant Afrika o vont dindan Lavrasia. Un tammig pelloc’h e oa ur waregad menezioù-tan el lec’h ma teuzas mein Afrika da ober al lava. 12 million a vloavezhioù ‘zo en em zispennas an aod e Gres a oa bet pell unan unvan. Disrannet eo bet Kreta eus Azïa un eizh milion a vloavezhioù ‘zo. Ar « pontoù » etre Kreta hag inizi Peloponezia a voe torret ur pemp milion a vloavezhioù ‘zo. Bez’ e oa neuze ur mor na oa ket don en-dro d’an inizi nevez. Adkregiñ a reas an inizi ha Kreta da sevel ur pemp milion a vloavezhioù ‘zo ha setu penaos e voe savet ar menezioù uhel hag an douaroù uhel.
Seurt savidigezh ha soubidigezh a voe anezhe e-pad pell amzer ken e oa 10 000 bloaz ‘zo. Neuze, e-kerzh ar c’houlzad Pleistosen, e voe pemp gwech koulzadoù skorn ha skorneier. Bernioù dour eus ar mor a yeas d’o ober. Abalamour da se, bep gwech ma voe skorneier ec’h izelaas ar mor a 100 pe 200 metr ! A-drugarez da se eo e voe unanet ar pevar zolzad menezioù ha aodoù ar Peloponezia. Goude e teuzas ar skorn hag e voe beuzet ar vro adarre. Goude ar c’houlzad skorneier diwezhañ 12 000 bloaz ‘zo e teuas ar vro da sioulaat a-benn ar fin. En em goadañ a reas ar vro, stivelloù dour fresk a ziwanas dre-holl, ur gwir varadoz prest da zegemer an Den.
Siwazh n’eo ket bet gwall studiet paleontologiezh Bro-C’hres ha dre se ne ouvezer ket kalz a dra diwar-benn kentañ tud Enez Greta. Ar re gentañ o vezañ deuet da Greta a seblant bezañ bevet un 12 000 bloaz ‘zo bennak. Goude se e-tro 4 000 pe 5 000 bloaz ’zo e teuas Indezeuropiz eus ar reter hag en em veskjont gant tud kozh ar vro. Diwar se eo e teuas ar sevenadur minoat. Goude e teuas meuriadoù Gresianed da  vevañ war an enezenn evel an Akaeiz ha diouzhtu war-lerc’h Doriiz. Tostoc’h ouzhimp e voe Buzantined, Arabed, Veneziiz, Turked, Alamaned hag a bep seurt tud all da anneziñ ar vro.
Lido di Venezia
Al  Lido di Venezia (Lido de Venèsia er rannyezh, alies  Lido hepmui) zo un enezenn 12 km etre Morlenn Venezia hag ar Mor Adria, bevennet gant perzhier San Nicolò ha Malamocco.
Venere e Giove
Venere e Giove (Gwener ha Yaou) zo ul livadur gant Paolo Veronese graet er bloavezhioù 1562-65 diwar-benn karantezioù an doue Yaou hag an doueez Gwener.
En un dastumad prevez emañ an oberenn.
Giudecca
Ar  Giudecca (eus giudeo, yuzev) zo un enezenn e Morlenn Venezia. Stag eo ouzh sestiere an Dorsoduro.
Er reter dezhi, emañ enez San Giorgio Maggiore, ha kanol ar Grazia etrezo o-div.
Gustav Hartlaub
Carl Johann Gustav Hartlaub, bet ganet d'an 8 a viz Du 1814 e Bremen (Alamagn a-vremañ) hag aet da Anaon d'an 29 a viz Du 1900 er memes kêr, a oa ur mezeg hag un evnoniour alaman.
Eugenia de Montijo
María Eugenia Palafox Portocarrero y Kirkpatrick, anavezet e galleg evel Eugénie de Montijo (Granada d'ar 5 a viz Mae 1826 – Madrid, 11 a viz Gouhere 1920) a oa ur briñsez spagnol, kontez Teba,a zeuas da vout impalaerez Bro-C'hall goude dimeziñ da Napoleon III (1808-1873).
E Granada (Andalouzia) e oa bet ganet en ti niverennet 12, calle ("straed") de Gracia. Merc'h yaouañ kont ha kontez Teba e oa. He zad e oa Cipriano de Palafox y Portocarrero (1784-1839), kont Teba, breur yaouañ kont Montijo – gantañ ez eas an titl diwezhatoc'h – aet a-du gant Bro-C'hall en amzer Napoleon Iañ. Ofiser e oa, perzh a gemeras en Emgann Pariz e 1814 ma rankas Napoleon Iañ dilezel ar galloud goude bezañ bet faezhet.
Ur mab he doe, Napoléon Eugène Louis Jean Joseph Bonaparte, anavezet ivez evel Louis-Napoléon (Pariz, 16 a viz Meurzh 1856 – Ulundi, Natal, Suafrika, 1añ a viz Mezheven 1879).
Mencas
Mencas a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Rheilffordd y Friog
Rheilffordd y Friog zo un hent-houarn bihan e kornôg Kembre. Kas a ra eus kêriadenn Fairbourne a-hed an aod betek aber ar stêr Mawddach.
Robin Hobb
Robin Hobb, anvet Margaret Astrid Lindholm Ogden, a zo ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1952 e California. Ur skrivagnerez faltazi Amerikan eo hi.
Buhez
Kroget he deus da skrivañ dindan an anv "Megan Lindholm" evit kelaouennoù e 1971 hag un nebeud levrioù all. Anavezet eo bet gant The Farseer Trilogy (An drouglazher roueel) en deus graet berzh bras e 1995.
Dimezet eo gant ur pesketaer ha mamm 4 bugel eo. Plijout a ra dezhi ar chas, ha se eo sur a-walc'h en deus lakaet Fitz (haroz An drouglazher roueel) da vezañ desachet da vat gante ivez. Tremenet he deus ivez ul lodenn eus he yaouankiz en Alaska.
Koulz he levrioù skrivet dindan an anv Megan Linholm hag ar re dindan Robin Hobb a zo skrivet e doare "fantastik grennamzerel".
Rouantelezh an Henaourien
Pep brasañ he oberennoù dindan anv Robin Hobb a dremen e rouantelezh an Henaourien, Realm of the Elderlings e saozneg.
E Bro C'hall eo deuet al levrioù er maez en un urzh disheñvel eget en doare orin, en un urzh disheñvel eget an hini kronologel. E gwir ez eo  The farseer trilogy(Lodenn gentañ An douglazher roueel) da c'houde Avanturien ar mor hag a-benn ar fin, The tawny man (eil lodenn An drouglazher roueel).
Levr kentañ An drouglazher roueel a zo bet skrivet e 1995 hag he deus kendalc'het Robin Hobb en ur skrivañ ul levr dre vloaz betek 2004. D'ar c'houlz-se eo en em lakaet da skrivañ un istor all, Ar soudard Chaman, hag e 2009 e kendalc'h gant istor an drouglazher o skrivañ Kêr an Henaourien.
An danevell anvet Homecoming e saozneg, a zo e gwir ur ragc'hoari d' An drouglazher roueel ha da Avanturien ar mor. Troet eo bet e galleg gant Véronique David-Marescot.
Kontañ a ra al levr-se donedigezh an drevidigien gentañ e Dezerz ar Glaveier, dindan stumm un deizlevr. Eno eo e kavint kêr an Henaourien hag e vevo diwezhatoc'h en amzer tudennoù Avanturien ar mor.
Heuliad An drouglazher roueel
6 tamm zo bet graet e Bro C'hall padal ne oa nemet 3 a orin (evit The farseer trilogy). Krouet int bet e 1995, 1996 ha 1997, tro 700 pajenn e oant embannet gant Bantam Specrta.
An heuliad se a zo bet troet penn da benn gant Arnaud Mousnier-Lompré.
Richard Rowland Kirkland
Buhez
Kirkland a oa bet ganet e Flat Rock, en Kershaw County e South Carolina. Pemvet bugel Mary ha John Kirkland e oa. Nebeut a zeskamant en doa bet pa oa yaouank, pezh a oa boas d'ar mare-se.
Coluche
Michel Gérard Joseph Colucci, lesanvet Coluche, a oa ur fentigellour hag aktour gall, ganet d'an 28 a viz Here 1944 e 14vet arondisamant Pariz hag aet da Anaon d'an 19 a viz Even 1986 en Opio (Alpes-Maritimes).
Mab d'un enbroad italian ha d'ur vaouez c'hall, Michel Colucci zo bet desavet en Montrouge. Choaz a reas al lesanv « Coluche » d'an oad a 26 vloaz, pa grogas gant hent ar fentigellouriezh. Ne oa ket direnket gant an dizoare ; hervezañ, « hep bezañ hudur biken », Coluche a gav un doare da vezañ nevez ha flemmus gant un ton dieub er music-hall, o tagañ an difennoù, an talvoudegezhioù mat ha politikel er gevredigezh. E 1975 e teuas da vezañ brudet dre lua ur c'hoari skinwel : Le Schmilblick.
Tro-ha-tro atahiner pe stourmer war an domani sokial, en em ginnig a reas evel danvez prezidant evit dilennadegoù Bro-C'hall 1981 a-raok paouez, gwasket ha gourdrouzet ma oa bet. Brudet spontus ha karet gant ar bobl, sevel a reas e 1985 ar gevredigezh Les Restos du cœur, a sikour ar re baourañ. Mervel a reas un nebeud mizioù goude en ur gwallzarvoud moto.
Fortnite Battle Royale
Fortnite Battle Royale a zo ur c'hoari video bet embannet d'ar 26 a viz Gwengolo 2017 gant Epic Games. Pal Fortnite Battle Royale a zo bout an hini diwezhañ e buhez, pal ur battle royale. Pal Battle Royale a zo bout an hini diwezhañ, get n'eus forzh peseurt sort, lazhañ tud pe chom kuzhet. E penn-kentañ ar bartienn, an holl c'hoarierien a zo o c'hortoz e-barzh ur c'harr-boutin, ar c'hoarierien a c'hell monet e pep lec'h war an enezenn.
E-penn kentañ ar bartienn, an holl c'hoarierien a zo o c'hortoz e-barzh ur c'harr-boutin, ar c'hoarieren a c'hell monet e pep lec'h war an enezenn. Anv ar c'hêrioù penañ : Tilted Tower, Ritel Row, Salty Spring ha me oar me... Pa erruer war an enezenn, ar pal a zo tapout ar muiañ a armoù, ha traoù evit adreiñ buhez. Goude, ret eo kaout ar pezh a zo ezhomm evit en em gannañ. Gellout a reomp monet da argadiñ an enebour pe chom kuzhet. Er c'houlzad 2, Epic Games en deus lakaet e plas ar "battle pass" evit prenañ 950 Vbuck. Met n'eo ket ret evit c'hoari .Ar "battle pass" n'eo nemet kosmetik. E-pad ar c'houlzad 3, kroget en deus da gaout mein o kouezhañ eus an oabl. Un nebeud devezhioù war-lerc'h ez eus bet ar c'houlzad 4, Dusty Depot a zeu da vout Dusty Divot, toullet eo bet get ur maen divent. Gwelet e vez ur filmik o tiskouez ar pezh a zo tremenet. E pad ar c'houlzad 4, batimantoù nevez a zo er c'hoari; lec'hioù trei­ñ. E-keit an istor, Epic Games a laka sizhun ha sizhun daeoù sizhuniek. E fin miz maezheven, Epic Games a laka war holl skinweloù Fortnite ur c'hrono evit embannañ un darvoud dibradadur ur fuzeenn. Gwelet e vez ar fuzeenn o koll he c'heflusker, gwelet a vez ar fuzeenn o vonet kuit. Goude-se e vez a-daol trumm e klever "frailhoù" zo deut war-wel anvet goude get ar c'hoarier "frailhoù". Ar c'houlzad 5 en deus kroget d'an 12 a viz Gouere 2018 a ro plas d'un darvoud nevez, bez ez eus un dezerzh e plas Mosty Mires. Anarchy Acres a zo cheñchet get Lazy Links. E pad ar c'houlzad 5, ur gub a zo erruet. Ar gub zo bet e pep lec'h war an enezenn evit erruout e Loot Lake. Losk a ra plas an dour ur lec'h enep-pounerded. Ar c'houlzad 6 a grog d'an 27 a viz gwengolo 2018 ti a oa war Loot Lake a zo en oabl, a zo oc'h en em zilec'hiañ war an enezenn vras. Losk a ra plas zonennoù enep-ponnerded e lec'hioù disheñvel war ar gartenn. Evit gallout en em baereañ eus tennoù an enebourien ez eus mogerioù, toennoù pe skalieroù. E miz Du 2017, ar c'hoari en deus diblasaet 20 milion a c'hoarierien. E miz Genver, 40 milion a bellgargadenn Fortnite en deus ivez gounezet ar muiañ a c'hoarierien o c'hoari er memes koulz : 3,3 milion a c'hoarierien. Ar pezh a ra berzh Fortnite a zo an updaiting bep sizhun.
Quatrevingt-treize
Romant diwezhañ Victor Hugo eo Quatrevingt-treize, embannet d'an 19 a viz C'hwevrer 1874 gant an ti embann Michel Lévy e Pariz. Istor ar romant a dremen er bloaz 1793 e-kerzh an Dispac'h Gall, da vare ar Spont Bras.
Istor
Quatrevingt-treize a laka da advevañ mare an enep-reveulzi, dreist-holl Brezel ar Vendée, koulz hag an enep-reveulzierien Vrezhon. An aozour a glask gant sell e vare hag e soñjoù republikan gall da ziskouez gwirvoud an enebiezh d'an Dispac'h Gall, ar perag hag an torfedoù sevenet gant an holl duioù (rouelourien, reveulzierien, forbanned).
Skeudenn Breizh
Spontus ha gouez eo skeudenn Breizh evel m'eo degaset gant V. Hugo.
Skeudenn ar Vretoned
Hervez Victor Hugo ar Vretoned a oa enep-reveulzierien diamzeriet, keñveriet gant loened gouez.
Skeudenn ar c'hoadoù
Ar c'hoadoù zo taolennet e doare ar Romaned, evel lec'hioù dañjerus, spouronus, ha n'int ket evit an dud desket ha sklêrijennet.
Victor Hugo bamet
Bamet ez eo an aozour gant an Dispac'h gall, republikan eo. Bamet ez eo ivez gant Breizh, ar Vretoned. A-dreñv ar gerioù drouk taolet warno e kaver un doare souezhadenn garantezus evit an nerzhioù kalon ha spered.
Stêr Ohio
Ar stêr Ohio zo ur stêr eus SUA, hag a c'hoarvez eus kember ar stêrioù Allegheny ha Monongahela, e kêr Pittsburgh e-kreiz Pennsylvania.
Kim Jong-nam
Kim Jong-nam (Hangeul : 김정남, Hanja : 金正男), bet ganet d'an 10 a viz Even 1970 ha marvet d'an 13 a viz C'hwevrer 2017, a oa mab henañ Kim Jong-il (1941-2011), an diktatour komunour a renas war Korea an Norzh adalek 1994 betek 2011. Eus 1994 betek 2001 e oa bet lakaet Kim Jong-nam da bennhêr a renje goude marv e dad.
Goude bezañ c'hwitet da vont da Japan gant falspaperioù evit gweladenniñ Disneyland Tokyo e miz Mae 2001 e voe soñjet e oa bet argaset gant Kim Jong-il ; e hantervreur Kim Jong-un (1984 —) eo evit gwir a resevas ar galloud a-c'houde marv o zad. E 2003 pe war-dro e tivroas Kim Jong-nam eus Korea an Norzh, ha kregiñ da gavout abeg e renad e familh ha da c'houlenn cheñchamant en e vro c'henidik.
Edo Kim Jong-nam e Malaysia e miz C'hwevrer 2017 pa voe muntret e degouezhioù amsklaer : pistriet e vije bet gant div vaouez en aerborzh Kuala Lumpur.
Urzh Sant Benead
Urzh Sant Benead zo un unvaniezh manatioù katolik o deus bet dibabet, e mare pe vare eus an istor, heuliañ reolenn Sant Benead Norcia (480-547), a zo gwelet evel diazezer an urzh e 529.
Hans Egede
Ganet e oa bet en Harstad, e hanternoz Norvegia ha mont d'ober e studioù da Gopenhagen ma tapas un diplom war an doueoniezh. E 1707 ec'h eas da bastor en inizi Lofoten hag e timezas da Gertrud Rask.
E Lofoten e klevas kaoz eus an trevadennoù viking e Greunland ha na oa ket bet keloù anezhe abaoe kantvedoù. Goulenn a reas e aotre digant Frederik IV, roue Danmark, da vont di evit klask war-lerc'h diskennidi an drevadennerien ha staliañ ur mision. Goude bezañ bet an aotre e savas ur gompagnunezh (Det Bergen Grønlandske Compagnie) ha d'an 2 a viz Mae 1721 ec'h eas kuit asambles gant e wreg, o fevar bugel ha daou-ugent trevadenner all, diouzh Bergen.
Ne gavas diskennad ebet eus an drevadennerien gent ha kregiñ a reas da avielañ an Inuit a oa eno. Evit-se e teskas greunlandeg. E 1728 e savas Godthåb (Nuuk hiziv). Goude marv meur a drevadenner gant ar skorbut e c'houlennas roue Danmark e tistrofent d'ar vro. Egede a zivizas chom e Greunland gant e familh hag un nebeud moraerien. E 1734 e reas ar vrec'h he reuz en drevadenn ha gwreg Egede a varvas ganti e 1735. Distreiñ a reas da Danmark evit beziañ anezhi ha leuskel e vab henañ, Paul, da genderc'hel gant e labour en enezenn. Mervel a reas e Falster e 1758.
Murano
Brudet eo an artizaned a ra gwer Venezia eno.
Douaroniezh
Rannet eo an enezenn e div lodenn gant ur ganol anvet Canal Grande  ha dreisti ar Ponte Lungo (pe Ponte Vivarini).
Iskrim
An iskrim zo ur sport emgann gant tri arm : ar sabrenn, ar c'hleze hag ar fleured. A-raok, an iskrim 'oa ur sport lec'h ma veze an dud o c'hounit pa varve egile. Met bremañ, eo ur sport diduadenn hepken. Evit gouniet, arabat lazhañ an enebour met touchal anezhañ. Ar galleg 'zo ar yezh oficiel evit an dredeogiezh eus ar c'hevezerezhioù etrebroadel.
Ar sabrenn
Ar sabrenn oa un arm entok gant ar beg ha gant al lemm: an taol douget gant on al lemm. Eñ zo un arm gant reolennoù evel ar fleured. Ar renk a-raok evit an argadenn zo evelti. Ar sabren zo skañv (500 g gant un hirder eus 150 sm evit ar brasañ). Pa vez touchet an daou zen, an amreol a ro ar renk, a-raok evit un tenner eus an daou. Ar gorread a c'hell touvhiñ zo an holl lodennoù a-us an dargreiz hep an daou zorn. Er sabrenn, n'hon ket droed a groaziañ e zivhar hep er c'hontrol d'ar fleured ha da c'hleze. Ar stourmoù gant ar sabr a vez buan tre abalamour ma oa aes douchañ hag en abeg d'ar renk a-raok ivez. Ur ziskiblezh olimpek eo adalek 1896 evit paotred ha 2004 evit ar merc'hed.
Ar c'hleze
Ar c'hleze a voe ijinet er evit skeiñ. Emdroet eo ar c'hleze-lez dindan ren Loeiz XIV. Tagadenn an arm-mañ zo hepken gant ar beg, met gallout a reer touchal e pep lec'h war ar c'horf. Reolennoù ar c'hleze zo ar re dostañ ouzh ar reizh kozh. Ur kennurzh olimpek eo adalek 1900 evit ar baotred ha 1956 evit ar merc'hed.
Miles gloriosus
Miles gloriosus (ar soudard fogaser e brezhoneg) zo ur gomedienn latin gant Plautus, diwar-benn ur soudard hag a vez o fougeal diwar-benn e droioù-kaer, ijinet gantañ.
Awenet e vefe bet ar skrivagner gallek Pierre Corneille gant an oberenn-se da grouiñ e dudenn Matamore en e gomedienn L'Illusion Comique.
Ururi
Ururi zo ur gumun en Molise en Italia, e proviñs Campobasso.
Vinchiaturo
Vinchiaturo zo ur gumun en Molise en Italia, e proviñs Campobasso.
Baranello
Poblañs
Niver an annezidi a sav da.
Telegherry
An Telegherry zo ur stêr (28 km) e gevred Aostralia, e stad New South Wales.
Gonzaga
Gonzaga zo un anv-lec'h italanek hag un anv-tiegezh brudet.
Yoel
Yoel, e latin Joel, en Hebraeg: יואל‎ (Yoel), a zo unan eus daouzek profed "bihan" an Testamant Kentañ. N'ouzer ket kalz tra diwar e benn peogwir e lavar darn e vevas a-raok, darn all goude harlu pobl Israel da Vabilon. Talvezout a ra e anv kement hag "an Aotrou a zo Doue". A orin eus Rouantelezh Yehouda e oa moarvat pa gomz dreist-holl eus Jeruzalem ha Yehouda.
Okavango
An Okavango (pe Okawango), Cubango (pe Kubango) hervez ar broioù hag ar yezhoù, zo ur stêr 1 700 km hed hag a red en Afrika ar Mervent. Eieniñ a ra e-kichen kêr Huambo, e kreiz Angola, ma'z eo Cubango hec'h anv. Treuziñ a ra Namibia ha degouezhout e Botswana. Echuiñ a ra eno en un delta, tost d'ar Moremi Game Reserve e Botswana, e dezerzh Kalahari. Endoreek eo diazad an Okavango.
Lady Jersey
Lady Jersey zo un anv a vez graet ouzh div vaouez, kontezed Jerzenez:
Graminicola
Graminicola a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1863 gant an evnoniour breizhveuriat Thomas Caverhill Jerdon (1811-1872).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Daou (2) isspesad en holl.
Albrecht von Preußen (1837-1906)
Albrecht von Preußen (1837-1906) a oa ur priñs prusian.
Ganet e oa e Berlin, ha mab e oa da Albrecht von Preußen (1809-1872) ha d'e bried Marianne van Oranje-Nassau, merc'h da Willem Iañ an Izelvroioù. E dad a oa breur  da Friedrich Wilhelm IV, roue Prusia, ha da  Wilhelm Iañ, Impalaer Alamagn.
Brezelioù
E 1885 e voe anvet da rejant dugelezh Braunschweig.
Matringhem
Matringhem a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
SMS Scharnhorst
SMS Scharnhorst ("Seiner Majestät Schiff Scharnhorst") a oa ur vag hobregonet eus Morlu Impalaeriezh Alamagn. Savet e oa bet e chanter-bigi Blohm & Voss e Hamburg, en Alamagn. An SMS Scharnhorst e oa al lestr pennañ eus ar c'hlasad Scharnost. Er c'hlasad-se e oa ivez an SMS Gneisenau.
Eleonore Aostria (1653-1697)
Eleonore von Österreich, en alamaneg Eleonora Aostria, (13 a viz Mae 1653 e Regensburg-17 a viz Kerzu 1697 e Vienna), a oa merc'h d'an Impalaer Santel Ferdinand III  ha da Eleonora Maddalena Gonzaga-Nevers.
Lakshadweep
Inizi Lakshadweep a zo unan eus tiriadoù India, er-maez da aodoù mervent India. Ouzh o ober emañ Inizi Laccadive, Inizi Aminidivi ha Maliku (Minicoy). Kement ha "100 000 enezenn" e talv an anv. 64 473 a dud a oa o chom enno hervez niveradeg 2011. Kavaratti eo ar gêr-benn, hag ar malayalameg hag ar saozneg eo ar yezhoù ofisiel.
Eleonore Aostria (1653-1697)
Rouanez Pologn
Goude ur bugaleaj sioul en un tiegezh karantezus e voe dimezet da 17 vloaz, evel ma oa ar boaz, hervez ezhommoù politikerezh an Impalaeriezh santel. Michał Wiśniowiecki, e oa ar pried dibabet. Hennezh a oa Roue Pologn ha Lituania. D'ar 27 a viz C'hwevrer 1670 e voe graet an eured, e manati Jasna Góra.
E Varsovia edo o chom, met ne c'hallas ket en em glevout gant he gwaz a oa lonker daonet, dic'houest d'ober bugale a-hervez, ha bugel ebet n'he doe.
Tri bloaz goude, e 1673, e varvas ar pried mezvier. Daou vloaz e c'hortozas an intañvez yaouank a-raok distreiñ d'he bro, da Vienna. Koulskoude a-hed he buhez e voe graet rouanez Pologn anezhi.
Dugez Loren ha Bar
Pa voe distro da lez he bugaleaj en em gavas gant gwellañ mignon he breur impalaer, Leopold Iañ an Impalaeriezh Santel. Hennezh a oa niz ha pennhêr Dug Loren ha Bar, Karl V Loren, hag a oa en harlu abalamour ma oa bet aloubet e vro dizalc'h gant armeoù ar roue gall Loeiz XIV. Karantez a savas etre an daou zen yaouank. Siwazh, penaos e c'hallje ur paourkaezh dug yaouank dizouar dimeziñ d'un arc'hdugez, rouanez ouzhpenn-se, c'hoar d'an Impalaer war ar marc'had?
Dimezioù
Dimezet e voe div wech: Goude marv ar roue d'an 10 a viz Du 1673 ha goude ma voe dilennet e warlerc'hiad, Johann III Sobieski, e tistroas Eleonore da Aostria.
Rostov Veliki
Rostov Veliki (Ростов Великий e rusianeg), pe Rostov hepmuiken, zo ur gêr eus Rusia, en Oblast Yaroslavl. Poblañs : 31 047 a annezidi (2013).
Max
Max a c'hall bezañ un anv-badez, ur furm vihanaat eus meur a anv-badez, un anv-tiegezh, ul lesanv, un anv-arzour pe un anv-lec'h.
Anv-badez
Da mare Henroma e veze anvet Maximus an hini henañ eus ar familh. Kalz anvioù a zeu anezhañ : Maximilian, Maxim, Maxwell, Maximus, Maxine (anv-plac'h) e saozneg, Maximilian en alamaneg, Machgielis e nederlandeg, Maximos e gresianeg, Maxime ha Maxence e galleg, Massimo ha Massimiliano en italianeg. Max zo un anv-bihanaat anezho. Deuet eo da vezañ un anv-badez en e-unan ivez. Tud brudet anvet Max :
Tud bet kemeret ganto an anv Max :
Anv-tiegezh
Un anv-tiegezh alaman ha belgiat eo :
Tribonyx
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant ar skiantour belgiat Bernard du Bus de Gisignies (1808-1874).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Masataka Taketsuru
Masataka Taketsuru (Takeraha, prefediezh Hiroshima, 20 Mezheven 1894 – Bunkyō, prefediezh Tokyo, 29 Eost 1979) zo tad ar whisky e Japan.
E familh a oa perc'henn war ur strilherezh sake ha produerien an evaj abaoe 1733.
E miz Gouere 1918 ec'h eas Masataka Taketsuru da studiañ ar c'himiezh vevel e Skol-veur Glasgow e Bro-Skos. Thomas Stewart Paterson (1872-1949), rener ar gevrenn, a voe e gelenner.
Dre ma labouras M. Taketsuru e meur a strilherezh e reas anaoudegezh gant ar vro, gant ar whisky ha gant Jessie Roberta "Rita" Cowan (1896-1961), a orin eus Middlecroft, Kirkintilloch.
D'an 8 a viz Genver 1920 e timezas an daou e Glasgow, daoust ma oa o familhoù a-enep an dimeziñ-se. Bevet o deus ur pennadig e Campbeltown, ma laboure ar Japanad er strilherezh Hazelburn. Diwezhatoc'h er bloaz-se e tilojjont da Japan en ur dremen dre New York ha Seattle.
E 1923 gant sikour Shinjirō Torii, en doa savet ar strilherezh whisky gentañ e Japan, Suntory Yamazaki en Osaka, e stalias M. Taketsuru ur strilherezh whisky e-kichen Kyoto. E 1934 e tigoras e strilherezh dezhañ, Dai Nippon Kaju K.K., e Yoichi e prefediezh Hokkaido, pa gave dezhañ e oa eno ar vro a denne ar muiañ da Vro-Skos. Diwezhatoc'h e kemmas anv e embregerezh e « Nikka » ; e 1940 e voe gwerzhet ar boutailhadoù kentañ.
D'ar 17 a viz Genver 1961 e varvas Rita da 64 bloaz. An intañv, 66 vloaz, a dremenas ar strilherezh d'o mab Takeshi.
D'an 29 a viz Eost 1979 e varvas "tad ar whisky japanat" d'e dro, da 85 bloaz ; beziet eo bet e Yoichi e-kichen e wreg.
Antrim
Antrim zo anv saoznek :
Jersey
Jersey eo anv saoznek ha gallek Jerzenez, hag anv meur a dra all:
Le Teilleul
Le Teilleul a zo ur gumun eus departamant Manche e Bro-C'hall.
Istor
Kresket eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016 goude bezañ bodet gant Ferrières, Heussé, Husson ha Sainte-Marie-du-Bois d'ober ur gumun nevez.
Talbenn ar Bobl (Spagn)
Talbenn ar Bobl (spagnoleg: Frente Popular) a oa ur c'hevread strolladoù politikel e-pad an Eil Republik spagnol. Savet e oa bet e miz Genver 1936 gant meur a strollad politikel eus an tu kleiz ha tu kleiz pellañ. Penn diazez ar c'hevread e oa Manuel Azaña hag ar pal a oa kemer perzh e dilennadegoù ar bloavezh 1936. E Katalonia ha Kumuniezh València a-vremañ, anv ar c'hengevread a oa Front d'Esquerres (e katalaneg e talveze Talbenn an tu kleiz).
Ponte Sampaio
Ponte Sampaio pe Santa Maria de Pontesampaio zo ur barrez e Galiza, e kumun Pontevedra. Kumun distag e oa betek ar.
Eno, e miz Mezheven 1809, e voe trec'het arme c'hall Napoleone Buonaparte gant soudarded pobl Galiza.
Psarocolius
Psarocolius a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Nav spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Amerika latin.
Tiegezh Gonzaga
An Tiegezh Gonzaga zo un tiegezh zo bet e penn kêr Mantova en Italia ar Grennamzer.
Dont a ra an anv eus hini kêriadenn Gonzaga, 8000 a dud enni, e proviñs Mantova, un tregont km er c'hreisteiz da gêr Mantova.
Ren a reas an tiegezh e Mantova, Montferrato, Guastalla, de Sabbioneta ha Solferino, markizelezhioù Vescovato, Luzzara ha Palazzolo, priñselezhioù Bozzolo ha Castiglione, kontelezh Novellara, hag ivez dugelezhioù gall Nevers, Rethel, Mayenne ha priñselezh Arches.
Santez Trifina hag ar Roue Arzur
Santez Trifina hag ar Roue Arzur zo ul levr brezhonek, e gwerzennoù, skrivet gant Charlez Gwennou, e 1899, ha lakaet e galleg plaen, gant Taldir Jaffrennou.
Emgann Los Angeles
Emgann Los Angeles (saozneg: The Battle of Los Angeles) lesanvet Great Los Angeles Air Raid, zo anv un darvoud a embann e vefe bet un dagadenn japanat war Los Angeles hag e oa bet respontet d'an dagadenn gant ur barrad tennoù kanol enep un toullad kirri-nij. Kement-se a oa bet d'ar 24 pe 25 a viz C'hwevrer 1942, a-us da Los Angeles, e Kalifornia. An darvoud a oa erruet nebeutoc'h evit tri miz goude ma vefe erruet Stadoù-Unanet Amerika en Eil Brezel-bed, goude an Arsailh war Pearl Harbor hag un deiz goude bombezadenn Ellwood d'an 23 a viz C'hwevrer. E penn kentañ e oa bet tennet war ar pezh a seblante bezañ un nerzh tagañ eus Japan met e-pad ur gomzadenn ofisiel nebeut amzer war-lerc'h, Sekretour meur an Navy Frank Knox en devoa anvet an darvoud ur "galv diwall faos". Ar c'hazetennoù embannet war-lerc'h o devoa roet an tu da lenn dezrevelloù lies gant martezeadennoù war petra a oa bet gwelet en oabl.
Evit un enklask e 1949, gant an United States Coast Artillery Association, e voe lakaet war-raok e oa bet lañset ur c'hwezigell hinouriezh da 1 eur goude merenn. Ar c'hwezigell-se he devoa lakaet "an tennoù da darzhañ" hag ur wech e oa "krog an tennoù, ar faltazi en devoa lakaet war-wel palioù lies en oabl ha pep hini en devoa kemeret perzh". E 1983, an U.S. Office of Air Force History en devoa embannet e oa bet ur gudenn " enkrez brezel".
An emgann
1400 tenn a oa bet e-pad an noz.
Poltred Elisabetta Gonzaga
Poltred Elisabetta Gonzaga zo un eoullivadur war goad gant Raffaello Sanzio a zo bet graet etre 1504 ha 1505. E Mirdi an Ofisoù e Firenze emañ an daolenn hiziv.
Elisabetta Gonzaga (1471-1526), pried da Guidobaldo Iañ da Montefeltro, a zo poltredet e doare ar Grennamzer, ken ne greded ket da gentañ e oa bet graet an daolenn gant Raffaello Sanzio.
Levr Yoel
Levr Yoel  (Joel e troidigezh Gwilh ar C'hoad, 1897) a gaver er Bibl Hebraek e lodenn ar Brofeded e-touez an Daouzek profed "bihan". Ul levr berr eo (pp 207-211 troidigezh An Tour-Tan).
Setu penaos e kinnig Job Lec'hvien ha Pêr ar Gall al levr :
"Div lodenn a c'heller ober e levr Yoel : Da gentañ e tanevell ar profed ar reuz bras graet gant ar c'harveged a vefe marteze gwalennañ enebourien oc'h aloubiñ ar vro, evel ma veze graet dorifored eus enebourien all en hon amzer ; hag e c'halv Yoel e genvroiz d'ar binijenn, da fregañ o c'halonoù ha nann o dilhad ha da zistreiñ davet an Aotroù, rak — ha setu an eil lodenn — emañ Doue en e drugar o vont da argas an hanternoziad a wallgas ar vro ; adsevel a ray anezhi ha skuilhañ e Spered war bep den. Dont a ra Devezh an Aotroù, a welo kastiz an enebourien ha bleuñvidigezh Yehouda : an Aotroù en devo an trec'h. Ar pevare pennad, o tanevellañ ar varnadeg-veur e traoñienn Yehoshafat, en deus un doare apokalipsek skeudennus-tre anavezet-mat dre an "Dies Irae" ergentaou en oferennoù an Anaon."
Elisabetta Gonzaga
Elisabetta Gonzaga zo anv meur a vaouez eus an Tiegezh Gonzaga.
Jack Brabham
Sir John Arthur Brabham pe Jack Brabham (bet ganet d'an 2 a viz Ebrel 1926 ha marvet d'an 19 a viz Mae 2014) a zo ur c'hampion kirri aostralian en doa gounezet teir gwech titl blenierien ar Formulenn 1 e 1959, 1960, hag e 1966 gant ur c'harr savet gantañ. Krouet en doa ivez ar skipailh Brabham en doa redet betek ar bloavezhioù 1980.
Yann-Bêr Kemener
Yann-Bêr Kemener (ganet e 1950 e Douarnenez) zo ur skrivagner brezhonek, bet kelenner war an alamaneg hag ar brezhoneg.
Oberennoù
E brezhoneg en deus savet an darn vuiañ eus e oberennoù, nemet un enklask war ar bilhaouerien hag un levr-henchañ evit al lec'hanvadurezh vrezhonek.
Levrioù yaouankiz
Savet en deus 10 levrig evit an dastumad diyezhek brezhoneg-galleg Moutig
Romantoù
Diwar an enklaskoù en deus graet diwar-benn pilhaouerien an Are en deus tennet danvez e romantoù kevrin eus Saga Armorika.
Bolz Trajan
Meur a volz, pe a volz-enor, zo bet savet d'an impalaer roman Trajan ( Arco di Traiano en italianeg).
Tro Bro Leon
thumb|240px
Tro Bro Leon a zo ur redadeg war varc'h-houarn aozet bep miz Ebrel tro-dro da kêr Lanniliz. Digor eo ar redadeg d'ar varc'hhouarnerien a-vicher abaoe 1999.
Brudet eo ar redadeg evit e ribinoù, hentoù strizh hep koultron hag a zo meinet tamm pe damm. Dre 26 ribin e tremenas Tro Bro Leon e 2010, dreist-holl tro-dro da Lanniliz ha Lesneven. Lesanvet eo bet ar redadeg ar Paris-Roubaix breizhat pe ar Paris-Roubaix bihan daoust d'Ifern an Norzh tremen dre hentoù pavezet hag an hini leonat dre hentoù meinet.
Krouet e oa bet ar redadeg e 1984 gant Jean-Paul Mellouet (a zo rener ar redadeg c'hoazh) evit sikour ar skolioù Diwan. Roet e vez arc'hant dezho c'hoazh a-drugarez da Tro Bro Cyclo, un dro-vale war varc'h-houarn digor d'an holl hag a heuilh ur rann eus redad Tro Bro Leon. Aozet e vez Tro Bro Cyclo derc'hent ar redadeg a-vicher.
Bolz Trajan (Timgad)
Bolz Trajan, e Timgad, nepell diouzh Batna, en Aljeria, zo ur volz-enor savet d'an impalaer roman Trajan e deroù an, e penn hent Lambaesis.
Gonneville-le-Theil
Gonneville-le-Theil a zo ur gumun eus departamant Manche e Bro-C'hall, krouet e 2016.
Binvioù da skeiñ war grec'hin
E-touez ar binvioù-tosiñ‎ emañ ar membranofonoù, pe binvioù da skeiñ war grec'hin, kroc'hen loen pe sintetek, stegnet war ur granenn. Darn eus ar binvioù-se a skoer warne pe gant bizhier, evel an taboulinoù, pe gant an daouarn. Kreñv pe greñvoc'h e vez ar son hervez ment ar granenn.
Gonneville-le-Theil
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Gonneville ha Le Theil.
Kanton Sant-Brieg-1
Kumunioù
Kanton Sant-Brieg-1 a ya ur rann eus ur gumun d'ober anezhañ :
Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Chaluter
Ur chaluter (bag-chaluter a-wezhoù) zo ur vag-pesketa, ma vez stlejet er mor ur sac'h-drag, ur roued, war gostez pe a-dreñv ur vag pesketa pe gant div vag. An teknik pesketa-se a oa deuet war wel e deroù an hag implijet e vez kalz hiziv.
Seziz Jeruzalem
Seziz Jeruzalem zo anv meur a seziz lakaet war gêr Jeruzalem.
Chaluter
Istor
Kentañ chaluter e Breizh e voe Kerino, ur vag dre-dan marilhet e porzh An Oriant e 1899. Klask a reas ar c'habiten gwerzhañ an taol-pesked e Konk-Kerne, met ne c'hellas ket e zilestrañ, pa voe huchet warnañ gant moraerien ar porzh.
Mark Drakeford
Mark Drakeford (ganet e Caerfyrddin d'an 19 a viz Gwengolo 1954) zo ur politiker kembreat.
Chaluter
Istor
Diorroet eo bet muioc'h-mui teknik ar sac'h-drag e-doug an kantved, dreist-holl goude an Eil Brezel-bed, p'o deus klasket ar stadoù sevel ur greanterezh a bourvezfe kalz a voued aes. Brasoc'h-bras eo bet savet ar bagoù ken e teuent da vezañ listri graet e dir ha lusket gant kefluskeroù dre direoul. Hiziv e vez pesketaet an hanter eus ar pesked tapet er bed gant chaluterien. Listri-labouradeg a c'hell tretiñ ha dilestrañ miliadoù a donennadoù pesked en un taol.
Mark Drakeford
Studioù war al latin en deus graet e skol-veur Kent e Canterbury hag e skol-veur Exeter. Goude e studioù ez eas da labourer sokial. E deroù ar bloavezhioù 1990 e teuas da vezañ kelenner war ar studioù sokial e skol-veur Abertawe da gentañ hag e hini Kerdiz da c'houde. Ur politiker eo ivez : e 1985 e voe dilennet da guzulier e Pontcanna, ur c'harter eus Kerdiz. Goude 2000 e kemeras perzh e gouarnamant Kembre, evel kuzulier dindan ar c'hentañ ministr Rhodri Morgan. Dilennet e voe da gannad e Bodadeg Vroadel Kembre e 2011. E 2013 e voe anvet da vinistr evit ar yec'hed e gouarnamant Kembre, renet gant Carwyn Jones. E 2016 e voe anvet da vinistr evit an arc'hant hag ar gouarnerezh lec'hel. E 2018 pa roas Carwyn Jones e zilez eus e bost, ez eas Mark Drakeford war ar renk evit kemer e lec'h. Dilennet e voe e penn strollad kembreat al Labour d'ar 6 a viz Kerzu 2018 ha da-heul eo deuet da vezañ Kentañ Ministr Kembre.
Buhez personel
Drakeford a zo dimezet ha tri bugel en deus E 2018, e vab a zo bet toullbac'het evit gwallerezh. .
Caroline Lamb
Caroline Lamb (1785–1828), anavezet ivez evel Lady Caroline Lamb daoust ma ne oa ket bet roet an titl dezhi, a oa un itron a renk uhel hag ur skrivagnerez saoz.
Dimezet e oa bet e 1805, da 19 vloaz, da William Lamb, beskont Melbourne (e anv, Melbourne, a voe roet d'ur gêr en Aostralia), politiker a bouez ha Ministr Kentañ.
Ur pennad e oa bet orgedet ar roue George IV outi. Brudet eo abalamour d'he c'harantez gant Lord Byron en 1812. Hi a oa sot gantañ, eñ a rae fae warni. Treiñ foll a reas, ha stagañ da evañ.
Les Velluire-sur-Vendée
Les Velluire-sur-Vendée a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.