cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mahābhārata
Daveoù istorel
Meur a istor e-barzh ar Mahābhārata a zo deuet da vezañ istorioù distag, en o unan, el lennegezh sañskritek klasel. Abhijñānaśākuntalam, da skouer, gant ar barzh sañskritek brudet Kālidāsa en doa bevet da vare an dierniezh Gupta (war-dro 400 goude JK) war a greder, a zo diazezet war un istor a zo diaraoger ar Mahābhārata. Urubhanga, ur pezh-c'hoari sañskritek gant Bhāsa en doa bevet a-raok Kālidāsa war a greder, a zo diazezet war drouglazh Duryodhana a oa bet friket e zivorzhed gant Bhīma.
Enskrivadurioù plad kouevr ar Mahārāja Śarvanātha (533-534 goude JK) eus Khoh (Distrig Satna, Madhya Pradesh) a zeskriv ar Mahābhārāta evel un "dastumad 100 000 gwerzenn" (śatasāhasrī saṃhitā).
An 18 parva
Rannet eo ar Mahābhārata e 18 parva evel-henn :
Gwezenn-gerentiezh Kuru
PAOTR   PLAC'H   Pāṇḍava-ed  Kaurava-ed
Reizh eo urzh ganedigezh ar vreudeur hag ar c'hoarezed er wezenn-gerentiezh (a gleiz da zehou) nemet evit Vyāsa ha Bhīṣma n'eo ket deskrivet urzh o ganedigezhioù, ha Vicitravīrya a voe ganet war o lerc'h. N'eo ket diskouezet er wezenn-gerentiezh ar fed ez eus c'hoarezed eus Ambikā hag Ambālikā. Ganet e voe Duryodhana goude Karṇa, Yudhiṣṭhirad ha Bhīma, met a-raok ar vreudeur Pāṇḍava all.
Lezet ez eus bet a-gostez un nebeud breudeur ha c'hoarezed d'an dud diskouezet aze evit ma vefe sklaeroc'h. En o zouez emañ Citrāṅgada, breur henañ Vicitravīrya, ha Vidūra, hanter-vreur Dhṛtarāṣṭra ha Pāṇḍu.
Torre San Giorgio
Torre San Giorgio (La Tor pe Tor San Giòrs e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Departamant San Salvador
Departamant San Salvador zo unan eus departamant El Salvador, ha San Salvador eo ar gêr-benn anezhañ, ouzhpenn dezhi bezañ kêr-benn ar vro.
Montà
Montà zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Houston
Houston eo kêr vrasañ stad Texas er Stadoù-Unanet, ha pevare brasañ kêr ar Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 2 099 451 a annezidi o chom enni (ar pevara brasañ kêr e SUA), ha 6 086 538 er veurgêr (ar pempvet vrasañ e SUA).
Armerzh
Diazezet eo e Houston al Lyndon B. Johnson Space Center, kreizenn an NASA.
Tafurs
Graet e veze Tafurs eus bandennoù kadourien gristen e-kerzh ar C'hentañ Kroaziadeg. Pa vez kaoz anezho int taolennet evel kadourien dibar kement hag evel torfedourien spouronus.
Istor
An anv Tarfus a zeufe eus ar ger trutani (« klaskerien-vara », « foeterien-vro »), deuet da vezañ lesanv penn ar strollad, « roue Tafur », a orin norman ; dianav pe dost eo munudoù e vuhez. Gant Pierre l'Ermite e voe e penn an holl vandennadoù tud trevourien baour ha kantreerien (Ribauds) hag a veze o heuliañ ar C'hentañ kroaziadeg. Ar re-se o devoa sevenet torfedoù liesseurt ha garv. Keñveriet e oant gant torfedourien, gwallerien ha laeron. Gallout a reer o c'heñveriañ ouzh ar Grandes compagnies.
Torre Mondovì
Torre Mondovì (La Tor dël Mondvì e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Aniche
Aniche a zo ur gumun eus departamant an Norzh e Bro-C'hall.
Flavia
Italia
.
Alcedinidae
Alcedinidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ dirediged, termenet e 1815 gant ar skiantour stadunanat Constantine Samuel Rafinesque (1783-1840).
Departamant Cuscatlán
Departamant Cuscatlán zo un departamant e-kreiz El Salvador, anezhañ unan eus pevarzek departamant ar vro.
Alcedinidae
Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a naontek genad d'ober ar c'herentiad :
François de Kernevenoy
François de Kernevenoy a oa ur marc'heg breizhat e lez Bro-C'hall en amzer ar roue gall Herri II. Breur e oa da Claude de Kernevenoy, a oa abad abati Bear.
Aguilares
Aguilares zo un anv-lec'h spagnolek en Amerika :
Trinità (Italia)
Trinità zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Leonardo DiCaprio
Leonardo Wilhelm DiCaprio, ganet d'an 11 a viz Du 1974 e Los Angeles, zo un aktour, produer ha stourmer evit an en-dro stadunanat. C'hoariet en deus bet rolloù a bep seurt, dreist-holl reoù doare film-buhez hag istorel. E 2019, e filmoù o deus rastellet US$7,2 miliard dre ar bed-holl. Eizh gwech eo bet lakaet war listenn vloaziek an aktourien paeet ar muiañ pe er Forbes Celebrity 100. Enoret eo bet alies, gant un Academy Award ha tri Golden Globe Awards.
Ganet e Los Angeles, DiCaprio a zo kroget da vezañ aktour en ur c'hoari e bruderezhioù er skinwel e fin ar bloavezhioù 1980. E penn kentañ ar bloavezhioù 1990 e vez gwelet e meur a roll skinwel e stiradoù skinwel, evel ar sitcom Parenthood. Ar c'hentañ roll pouezus a vo er film This Boy's Life (1993), burutellet mat e voe e roll a-eil evel den ampechet er film What's Eating Gilbert Grape (1993), dre-se e voe lakaet e anv evit un Academy Award.
Dreistbrudet e vo dre ar bed holl gant ar film istorel, dram ha karantez Titanic (1997), hag a zo deuet da vezañ ar film o rastellañ ar muiañ a arc'hant en istor betek-henn. Goude un nebeud filmoù hag a vo degemeret fall, DiCaprio a c'hoari e daou film a raio berzh e 2002: ar film buhez Catch Me If You Can hag ar film istorel-drama Gangs of New York. Ar wech kentañ e oa bet dezhañ da labourat gant ar filmaozour Martin Scorsese.
DiCaprio a zo krouer an embregerezh produiñ Appian Way Productions hag a brodu filmoù ha diellfilmoù evel an heuliad Greensburg (2008–2010). Krouet en deus bet ivez al Leonardo DiCaprio Foundation, un aozadur ar mat kefridiet gant deskiñ an dud a-fed diwall ouzh an en-dro. Alies e vez o harpañ obererezhioù aluzenus, produet en deus meur a ziellfilm war an en-dro. E 2005, e voe anvet da Commandeur de l'Ordre des Arts et des Lettres evel den a arz. E 2016 e oa bet lakaet e anv evel unan eus ar 100 galloudusañ er bed gant an Time Magazine.
Ar stourmer
DiCaprio a vez graet eus outañ an den brudet o stourm ar muiañ evit an en-dro hag a-enep tommadur an hin. Hervezañ, e oa dedennet gant kudennoù an natur abaoe e yaouankiz. Sellet en doa diellfilmoù war ar c'hoadeier o vont da get pe koll lec'hioù bevañ al loened. Embannet en deus bezañ agnostek hag e oa pouezusoc'h dezhañ ar stourm evit an natur eget ar speredelezh. Savet en deus al Leonardo DiCaprio Foundation e 1998, un aozadur ar mat a stourm evit deskiñ an dud a-fed doujañ ouzh an en-dro ha stourm a-enep ar saotradur ha distruj ar blanedenn Zouar.
Monticello d'Alba
Monticello d'Alba (Montisel e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Shūsaku Endō
Shūsaku Endō (遠藤 周作 Endō Shūsaku ), bet ganet d'ar 27 a viz Meurzh 1923 e Tokyo (Japan) hag aet d'an Anaon er memes kêr d'an 29 a viz Gwengolo 1996, a oa ur skrivagner japanek katolik.
Diouzh ur savboent kristen e skrivas, ar pezh a zo ral e Japan. Brudet eo er bed a-bezh dre e romant 沈黙 Chinmoku ("Sioulder", 1966) a voe azasaet evit ar sinema gant Martin Scorsese e 2016.
A-gevret gant ar skrivagnerien Yasuoka Shōtarō (1920-2013), Agawa Hiroyuki (1920-2015), Shōno Junzō (1921-2009), Yoshiyuki Junnosuke (1924-1994), Miura Shumon (1926-1201) ha Sono Ayako (ur skrivagnerez katolik, bet ganet e 1935) ez eo bet lakaet Endō Shūsaku en "Trede Rummad" (Daisan no shinjin), eleze an trede rummad skrivagnerien bouezus goude an Eil Brezel-bed.
Buhez
Berramzer goude ganedigezh Endō Shūsaku e 1923 e Tōkyō ec'h eas an tiegezh da vevañ e Dalian, a oa e tiriad japanat ar Guandong e Manchouria d'ar mare-se (e Republik Pobl Sina hiziv). Goude disrann e dud e 1933 e voe kaset da Japan en-dro, da vevañ gant e voereb e Kobe. Bloaz war-lerc'h, e 1934 e voe badezet ar bugel hervez lid ar gatoligiezh — den ne oar ha gant e vamm pe e voereb e oa bet dibabet ar relijion-se.
Goude staget gant studi ar vezegiezh er skol-veur Waseda e Tōkyō e troas war-du al lennegezh er skol-veur Keio, e Tōkyō bepred. Pa darzhas an Eil Brezel-bed e rankas paouez gant e studi da vont da labourat en ul labouradeg pourvezioù brezel E-keit-se e skrivas pennadoù evit kelaouennoù lennegel, betek mont da bennskriver unan, 三田文学 Mita Bungaku ("Mita lennegel").
E 1950 ec'h eas da studiañ al lennegezh c'hallek e skol-veur Lyon ; unan eus ar studierien japanat kentañ e voe e Bro-C'hall. Eno e chomas betek 1953, hag eno ivez e savas ennañ « anken an estren », pa verzas pegen disheñvel diouzh ar gatoligiezh c'hall e oa e feiz hag e sevenadur japanat, petra bennak ma oa un "estren" ivez en e vro en abeg d'e relijion.
Distreiñ da Vro'C'hall a reas e1959 evit studiañ buhez hag obernnoùMarkiz Sade. Levezonet-don e voe e labour gant e studi war ar skrivagnerien gatolik gall.
Klañv-diglañv e voe Endō Shūsaku a-hed e vuhez : meur a wech e voe taget gant ar grezennfo : e 1952 e Pariz, e 1960 e Pariz adarre hag e Japan, ma chomas tost da dri bloaz en ospital. Kudennoù gant e gein en devoe ivez, koulz ha torzhellegezh, ken e voe dilamet unan eus e skevent.
Ur skrivagner kristen
Skor divrall labour Endō Shūsaku eo e gristeniezh, betek treiñ d'e zodenn bennañ adalek ar bloaz 1974, evel pa vije bet mennet da vout un abostol en e vro, a hevelebe alies ouzh ur c'heun. Skeudennadurioù kristen eo an darn vuiañ eus e dudennoù, hag e pep levr skrivet gantañ e weler e feiz kristen.
N'eo ket bet atav degemeret mat gant ar gristenien avat, gant ar gatoliked dreist-holl, rak alies e vez meneg eus relijionoù all en e skridoù. Daoust da gement-se, ar pab Paol VI e-unan e lakaas da varc'heg Ordo Sancti Silvestri Papae (Urzh pabel war-varc'h ar pab ha merzher sant Jelvestr) e 1971.
Mouriez
Mouriez a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Motmot
Ar motmoted eo an evned a ya d'ober ar c'herentiad Momotidae, termenet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a c'hwec'h genad d'ober ar c'herentiad :
Loïsa Paulin
Loïsa Paulin (1888-1944) a oa ur skolaerez ha barzhez okitanek. Ganet e oa e Réalmont, e Tarn, hag eno e varvas da 49 bloaz.
Volksgerichtshof
Ar Volksgerichtshof (VGH, brezhoneg : « Lez-varn ar bobl») a oa ul lez-varn ispisial (Sondergericht), ul lez-varn politikel e-pad mare an Trede Reich.
Pal pennañ al lez-varn-se a oa politikel, rak plediñ a rae gant an aferioù trubarderezh d'ar Stad, tagadennoù a-enep surentez ar Stad pe a-enep ar renad nazi. Krouet e oa bet gant Adolf Hitler goude tangwall ar Reichstag e 1933.
Ur justis garv
Etre 1934 ha 1945, Lez-varn ar bobl a gondaonas ouzhpenn 10 980 den d'an toull-bac'h ha 5 179 den a voe kondaonet d'ar marv evit trubarderezh uhel. Roland Freisler a zo chomet stag ouzh ar Volksgerichtshof rak eñ eo a gondaonas ar muiañ a dud d'ar varv pe toull-bac'h difin alies en ur gunujenniñ anezho.
Departamantoù El Salvador
Departamantoù El Salvador zo pevarzek anezho. E penn pep hini ez eus ur gouarnour anvet gant prezidant ar vro.
Conostoma aemodium
Conostoma aemodium a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Sylviidae. Ar spesad nemetañ er genad Conostoma an hini eo.
Anvet e voe Conostama [sic] Œmodius [sic] (kentanv) da gentañ-penn (e 1841) gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).
Annez
Kavout a reer ar spesad er bambouzegi a gaver eus kornôg Nepal da c'hevred Tibet, kreisteiz Sina ha biz Myanmar.
Castellino Tanaro
Castellino Tanaro (Castlin Tane e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Geri Halliwell
Geraldine Estelle Horner (ganet Halliwell), ganet d'ar 6 a viz Eost 1972, zo ur ganerez, skrivagnerez pozioù, skrivagnerez hag aktourez saoz. Halliwell zo bet dreistbrudet er bloavezhioù 1990 gant al lesanv Ginger Spice, evel ezel eus ar strollad merc'hed Spice Girls. Bet e oa bet ivez ar strollad o werzhañ ar muiañ a bladennoù betek bremañ. Ouzhpenn 85 milion a bladennoù zo bet gwerzhet. E 1998, Halliwell he devoa paouezet gant ar Spice Girls evit mont etrezek un hent he-unan, met distroet he oa e 2007. Halliwell he deus rastellet $40 milion e-kerzh daou vloavezh diwezhañ ar strollad.
San Antonio (Texas)
San Antonio zo ur gêr lec'hiet e su stad Texas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 1 327 407 a annezidi o chom enni.
Lazhadeg Amritsar
Hervez an istorourien eo diwar neuze e krogas diskar ar Raj breizhveuriat.
Aureliana
Aureliana zo un anv-badez italianek, adstumm d'an anv gourel Aureliano, hag un anv-lec'h.
S4C
Sianel Pedwar Cymru, pe S4C (distaget [ˌɛs ˌpɛdwar ˈɛk] e kembraeg), zo ur chadenn skinwel e kembraeg abaoe 1982. Ar chadenn gentañ eo a vije bet savet evit ar gembraegerien. Ar bevare chadenn skinwel savet e Kembre eo, goude BBC Kembre (BBC One), BBC Two hag HTV Kembre (ITV). E 2018 e oa 131 den implijet gant S4C. Emañ sez kreiz ar chadenn e Caerfyrddin ha burevioù zo ivez e Kerdiz hag e Caernarfon.
SuperTed a oa unan eus an abadennoù kentañ skignet evit ar vugale.
Jolin Tsai
Jolin Tsai (sinaeg:蔡依林), a zo ur ganourez hag un aktourez taiwanat ganet d'ar 15 Gwengolo 1980 e Taipei (Taiwan).
Motmot korr
Ar motmot korr a zo ur spesad evned, Hylomanes momotula an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Hylomanes.
Castellinaldo d'Alba
Castellinaldo d'Alba (Castlinàud e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Motmot korr
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Castelmagno (Italia)
Castelmagno (Chastelmanh en okitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Duracell
Duracell Inc. zo un embregerezh stadunanat perc'hennet gant Berkshire Hathaway hag a brodu pilennoù ha baterioù. An embregerezh a oa bet savet er bloavezhioù 1920, diwar labourioù Samuel Ruben ha Philip Mallory, ha krouidigezh ar P.R. Mallory Company.
Departamant Cabañas
Departamant Cabañas zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, hag Sensuntepeque eo ar gêr-benn anezhañ.
Cavallerleone
Cavallerleone (Cavalion e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
La Boissière-des-Landes
La Boissière-des-Landes a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall ref>Cassini - EHESS.
Departamant Chalatenango
Departamant Chalatenango zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, ha Chalatenango eo ar gêr-benn anezhañ.
Roucourt (Norzh)
kantved
.
Cavallermaggiore
Cavallermaggiore (Cavlimor pe Cavalimor e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
Departamant La Libertad (El Salvador)
Departamant La Libertad zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, ha Santa Tecla eo ar gêr-benn anezhañ.
Departamant La Libertad
Departamant La Libertad zo anv daou zepartamant e div vro en Amerika.
Mestr ar bloavezhioù 1540
Mestr ar bloavezhioù 1540 a oa ul livour izelvroat a labouras etre 1541 ha 1551. War-dro 30 poltred savet er bloavezhioù-se e vez roet dezhañ. E-touez ar poltredoù a livas emañ hini Gillis van Shoonbeke (gward ospital en Antwerpen), ar pezh a ziskouez e labouras er gêr-se. An dud a c'houklenne gantañ sevel o foltred ne oant ket ken pinvidik hag ar re bet livet gant Antonis Mor ha Willem Key, met pa seller ouzh e daolennoù e weler e oa desket ha donezonet.
Flavia Domitilla
Flavia Domitilla zo anv meur a vaouez e Henroma:
Ciao Brother
Ciao Brother zo ur film italian gant Nicola Barnaba, savet e 2016 ;.
Villers-Cotterêts
Istor
Eno e voe sinet gant ar roue Frañsez I, d'an 10 a viz Eost 1539, un embannadenn a rae d'ar galleg bezañ ar yezh implijet gant al lezioù-barn e-lec'h al latin.
Departamant La Paz (El Salvador)
Departamant La Paz zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, ha Zacatecoluca eo ar gêr-benn anezhañ.
Dallas
Dallas zo ur gêr lec'hiet e biz stad Texas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 1 197 816 a annezidi o chom enni.
Departamant La Unión
Departamant La Unión zo anv daou zepartamant e div vro eus Amerika:
Departamant La Unión (El Salvador)
Departamant La Unión zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, e reter ar vro, ha La Unión eo ar gêr-benn anezhañ.
Emgann Türkheim
Emgann Türkheim zo un emgann hag a c'hoarvezas d'ar 5 a viz Genver 1675 en Elzas, e-pad Brezel Holland (1672-1678), etre arme Friedrich Wilhelm von Brandenburg, dilenner Brandenburg, ha Turenne, e penn an arme c'hall.
Goude an emgann
Turenne a lezas e soudarded d'ober pezh a garent e kêr Türkheim e-pad 5 sizhun, ha lazhet e voe ouzhpenn 150 den ganto.
Fort Worth (Texas)
Fort Worth zo ur gêr lec'hiet e biz stad Texas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 741 206 a annezidi o chom enni.
Morée (Loir-et-Cher)
Morée a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
25,83 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 1 100 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Alain Bourgeois da vaer.
Saint-Dyé-sur-Loire
Saint-Dyé-sur-Loire a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
5,51 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 1 134 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Didier Heitz da vaer.
Clara Petacci
Clara Petacci, brudet evel Claretta Petacci, ganet d'an 28 a viz C'hwevrer 1912 ha drouklazhet d'an 28 a viz Ebrel 1945, a oa serc'h an diktatour italian Benito Mussolini. Fuzuilhet he voe war un dro gantañ gant izili ar Rezistañs Italian (Resistenza italiana).
Buhez
Petacci a voe brudet evit bezañ bet serc'h Mussolini pa oa dimezet gant Rachele Mussolini. Petacci a oa 28 vloaz yaouankoc'h evitañ.
Arondisamant Villefranche-sur-Saône
Arondisamant Villefranche-sur-Saône a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Ron hag e rannvro Arvern-Ron-Alpoù.
Pont-an-Ezen
Pont-an-Ezen zo ur c'harter eus Brest.
Arondisamant Villefranche-sur-Saône
Istor
Betek 2014 e oa rannet arondisamant Villefranche-sur-Saône e 10 kanton hag e 131 gumun.
Pont-an-Ezen
Istor
En e oa kazarnioù er c'harter da zegemer ar brizonidi kaset goude d'ar galeoù. Adalek 1802, en amzer Ren ar Gonsuled, ha dreist-holl ar goañvezh 1802-1803, e veze degaset 1 500 prizoniad eus an Antilhez dilestret e Brest, hag en o zouez 800 eus Gwadloup ha ne oa ket bet amzer da lazhañ eno.
Arondisamant Villefranche-sur-Saône
Istor
Etre 2015 ha 2017 e klote arondisamant Lyon gant Metropol Lyon, krouet d'ar a viz Genver 2015. En arondisamant Villefranche-sur-Saône e oa lec'hiet an holl gumunioù eus departamant Ron estreget ar re eus ar Metropol.
Pont-an-Ezen
Istor
Ne oa ket tommet ar c'hazarnioù, ne veze ket roet dilhad dezho, kalz a varvas.
Etre 1917 ha 1919 e voe ur c'hamp eno evit ar miliadoù a soudarded amerikan dilestret e Brest.
Arondisamant Villefranche-sur-Saône
Istor
Adrannet e voe an arondisamant d'ar a viz C'hwevrer 2017.
Betek 2014
Rannet e oa arondisamant Villefranche-sur-Saône e 10 kanton ha 131 gumun :
2015-2017
Etre ar a viz Genver 2015 hag ar  a viz C'hwevrer 2017, 228 kumun eus departamant Ron, estreget Metropol Lyon, a oa en arondisamant.
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Ron d'ar 1 a viz C'hwevrer 2017 : distaget e voe 78 kumun diouzh arondisamant Villefranche-sur-Saône evit stagañ anezho ouzh arondisamant Lyon. 132 gumun zo en arondisamant Villefranche-sur-Saône bremañ.
Anthony Ryan (skrivagner)
Anthony Ryan zo ur skrivagner fantasy ha Skiant-faltazi skosat. Brudet eo bet gant e heuliad romantoù Vaelin Al Sorna, kroget e 2013 gant Blood Song. Labourat a rae evel enklasker a-raok dont da vezañ skrivagner da vat. Emañ o vevañ e Londrez, e Bro-Saoz. Diplomet eo war an Istor krennamzerel.
The Draconis Memoria
Un heuliad tri levr (a c'hellfe bezañ kaset da 4) en ur bed nevez.'''
Istorioù berr
Raven's Shadow The Draconis Memoria
Fréteval
Fréteval a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
20,49 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 1 149 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Bernard Pillefer da vaer.
L'Idole
L'Idole zo anv meur a oberenn c'hallek:
Kastell Tonkedeg
Emañ Kastell Tonkedeg e kumun Tonkedeg, e Bro-Dreger, a-us da draoñienn ar stêr Leger.
Istor
Er e voe savet ar c'hastell a weler e zismantroù bremañ war re ur c'hastell koshoc'h eus an. E dibenn an e tremenas kastell an tiegezh Prigent etre daouarn hini Koetmen, a chomas perc'henn warnañ betek ar. Tost e oa ar re-mañ da gostezenn Pentevr ha stourmet o doa a-enep kostezenn Moñforzh e-pad Brezel Hêrezh Breizh. Un nebeud bloavezhioù goude trec'h ar re Voñforzh a savas a-nevez Roland II ha Rolland III Koetmen, beskonted Tonkedeg, a-enep an dug Yann IV, a-unan gant Olier Klison, mignon d'ar roue gall Charlez V. Er bloaz 1395 e roas dug Breizh an urzh da zistruj o c'hastell. Goude bezañ bet savet a-du gant dug Breizh e krogas Roland IV Koetmen da adsevel ar c'hastell adalek 1406. E kerzh ar e voe brasaet ha modernaet ar c'hastell en ur zerc'hel kont eus ar c'hanolioù a oa armoù nevez. D'ar mare-se oa bet savet ar pep brasañ eus ar pezh a ra ar c'hastell d'an deiz hiziv. Hed-ha-hed an euredoù hag an hêrezhioù e tremenas ar c'hastell etre daouarn familhoù Acigné ha Gouyon de Moussaye da c'houde, er. Protestanted e oa ar re-mañ, ha pa grogas Brezel ar C'hevre e savas beskonted Tonkedeg a-du gant ar roue Herri IV hag a-enep dug Mercoeur, a oa gouarnour Breizh.
War urzh ar c'hardinal Richelieu e voe diskaret ar c'hastell adarre e 1626.
Adsevel
Goude bezañ bet gwerzhet hag adprenet gant meur a familh nobl, e voe darbet d'ar c'hastell bezañ gwerzhet evit tennañ implij eus ar mein anezhañ e dibenn an. Adprenet e voe gant aotrou Kerouarz avat evit reiñ d'he merc'h pa oa o vont da zimeziñ gant Pierre de Rougé, unan eus diskennidi ar familh Koetmen saverien ar c'hastell. Chomet eo abaoe etre daouarn ar familh etre daouarn e ziskennidi ar familh Rougé. Abaoe ar bloavezhioù 1950 ez eus bet graet labourioù da startaat ar rivinoù, gant skoazell an departamant, ar rannvro hag ar stad kreiz.
Lakaet e oa bet ar c'hastell war roll ar monumantoù istorel e 1862. Unan eus ar monumantoù a zesach ar muiañ a douristed e departamant Aodoù-an-Arvor an hini eo.
Motmot jave glas
Ar motmot jave glas a zo ur spesad evned, Aspatha gularis an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Aspatha.
Kastell Tonkedeg
Tro ar C'hastell
thumb|upright=2|Kartenn vrezhonek Kastell Tonkedeg, [[1866]] Kas a ra an nor vras d'ur porzh kentañ difennet gant mogerioù uhel, ar porzh izel eo. Diouzh an tu kleiz e kichen an nor e c'heller gwelet ouzh ar mein ger-stur Aotrouien Tonkedeg «e va Doe» (E va Doue). Kizellet eo al lizherennoù gotek gros ouzh ar mein met diaes int da lenn d'an deiz hiziv.
Motmot jave glas
Anvet e voe Prionites gularis (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861).
Brezel Ingria
Brezel Ingria zo ur brezel hag a c'hoarvezas e Rusia etre Sveden ha Rusia hag a badas 7 vloaz, adal 1610 betek 1617. Kaset e oa arme Sveden gant Jakob De la Gardie ha trec'h e voe. Kemeret e voe ganti Ingria ha Kexholm, hag echuiñ a reas gant feur-emglev Stolbovo.
Motmot jave glas
Annez
Kavout a reer ar spesad eus douaroù uhel kreisteiz Mec'hiko (Oaxaca) da Honduras.
Brezel Ingria
A-raok ar brezel
E-kerzh Mare ar Reuz e fellas da roue Sveden, Karl IX, kas un arme renet gant Jakob De la Gardie da gemer kreñvlec'h Staraïa Ladoga. Pa zegouezhas an arme svedat e c'houlennas tud Novgorod ouzh roue Sveden lakaat unan eus e vibien dezhañ, Carl Filip, Dug Södermanland pe C'hustav Adolf, da c'houarnour Novgorod.
Kastell Tonkedeg
Tro ar C'hastell
E kichen emañ ar porzh diabarzh. Difennet gant un nor – bolz a oa serret gant ur gael hag ur pont-gwint gwechall. Diaes eo da dremen dre an nor-se d'an deiz hiziv ha kaset e vez ar weladennerien dre un nor vihan a servije gwechall evit an troioù-ged. Er porzh diabarzh pe porzh a-enor e weler c'hoazh restajoù savadurioù distrujet al lojeiz hag ar chapel.
Brezel Ingria
A-raok ar brezel
Vassili IV Chouiski, tsar Rusia, a oa e kêr Voskov, lakaet seziz warni gant an Eil fals Dimitri, a oa e gamp e Touchino). En dizesper e oa an tsar dre ma oa gortozet armeoù Polonia da zont da aloubiñ ar vro, ha neuze e reas emglev gant ar roue svedat Karl IX a oa o klask un digarez d'ober brezel da Bolonia. Evit kaout skoazell Sveden e prometas an tsar reiñ kreñvlec'h Karelia da Sveden ma teue d'e sikour a-enep ar fals Dimitri II hag arme Polonia. Ha setu neuze De la Gardie da vont da-gaout arme rus Mikhaïl Skopine-Chouiski evit kerzhout a-unan da zieubiñ an tsar a oa fall an traoù gantañ e Moskov.
Kastell Tonkedeg
Tro ar C'hastell
A-dreñv ar porzh-mañ emañ an tour meur, pelloc'h eget ar voger-tro. 4 m a devder e ra e vogerioù. Savet e oa bet un tamm diwezhatoc'h eget an tourioù all ha difennet e oa an nor gant ur pont-gwint a roe tu da zispartiañ an tour meur eus peurrest ar c'hastell e-kenkas vefe aloulet. Siminalioù a weler e pep estaj eus an tour ha diouzh an nec'h e taolerur sell dibar ouzh ar vro a ro da gompen talvoudegezh strategel ar c'hastell gwechall.
Tu zo da weladenniñ rivinoù ar c'hastell adalek miz Ebrel da viz Here. Feurmet e vez a-wechoù evit filmoù, troiadoù luc'hskeudenniñ pe abadennoù all.
Brezel Ingria
A-raok ar brezel
Donedigezh arme Sveden da Rusia a servijas da zigarez da Sigismond III Vasa, roue Polonia, da zisklêriañ ar brezel war Rusia. Trec'h e voe Poloniz war armeoù Rusia ha Sveden en emgann Klouchino, ha distrujet e voe an armeoù rus. Kodianañ a reas soudarded Sveden e miz Gouhere 1610. Diskaret e voe an tsar gant an uhelidi, ar voiarded, hag aloubet ar C'hremlin gant Poloniz.
An emgannoù
E-keit-se e oa deuet Gustav II Adolf da roue e-lec'h Karl IX. Bod a roas d'e vreur da c'houlenn kurunenn Rusia, goude, zoken, ma moe kaset arme Poloniz er-maez eus Moskou gant ar Rused emsavet en 1612, ha dilennet Mikael III Rusia da dsar en 1613.
Beli
Ar beli a oa, er Renad Kozh, an den karget da lakaat an urzh da ren, en ur veliezh ("bailliage" e galleg), er rouantelezh c'hall, dindan aotrouniezh ar roue. Heñvel a-walc'h eo ouzh karg ar prefed hiriv, e-keñver ar surentez, met galloudegoù justis ouzhpenn o doa.
Senechaled o doa ar memes roll e lec'hioù zo e Bro-C'hall hag o bannoù a veze anvet senechaliezhoù (sénéchaussées, e galleg). E Breizh e voe senechaled peurliesañ.
520
Diwar-benn ar bloavezh 520 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 520
Gerrit Theodoor Rotman
Gerrit Theodoor Rotman (Groningen, 31 Genver 1893 – Den Haag, 23 Here 1944) a oa ur saver bannoù-treset, pe kentoc'h istorioù skeudennaouet, eus an Izelvroioù.
La Unión
La Unión zo un anv-lec'h spagnolek, ha hini meur a lec'h er bed.
Feur-emglev Aachen (1816)
Feur-emglev Aachen a voe sinet d'ar 26 a viz Mezheven 1816 etre Rouantelezh an Izelvroioù ha Rouantelezh Prusia, diwar-benn an harzoù etre an div stad ha dugelezh-veur Luksembourg war lez dehou ar stêr Meuse. Gant ar mellad 17 anezhañ e oa krouet rannvro Moresnet neptu.
Gerrit Theodoor Rotman
Unan eus kentañ saverien bannoù-treset an Izelvroioù eo Gerrit Rotman. E-touez e oberennoù brudetañ emañ Mijnheer Pimpelmans.
Flavia Galla
He buhez
Ganet he oa etre 370 ha 375, e Kergustentin. Merc'h diwezhañ an impalaer roman Valentinianus Iañ hag e eil gwreg, Justina, e oa Flavia Galla.
Gerrit Theodoor Rotman
Goude studioù arzoù-kaer e Rotterdam ha Den Haag en em lakaas da labourat evel kelenner. Adalek 1921 en em ouestlas penn-da-benn d'an tresañ, diwar ali an treser Johan Braakensiek.
Flavia Galla
He buhez
Goude marv he zad Valentinian Iañ, e oa bet lakaet Gratianus e penn impalaeriezh ar C'hornôg. E hantervreur Valentinian II, impalaer e-unan, a oa re yaouank d'ar c'houlz-se evit ober war-dro aferioù ar stad, ha chom e reas e Milano gant e vamm Justina.
Gerrit Theodoor Rotman
E oberenn gentañ e voe Snuffelgraag en Knagelijntje, hag a gonte troioù-kaer div logodenn, breur ha c'hoar, skrivet gant Arie Pleysier ha skeudennet gantañ. Embannet e voe e 1924 er gazetenn sokialour Voorwaarts. Paouez a reas Rotman da genlabourat gant Voorwaarts e 1927 avat, ha kendalc'het e voe gant istorioù Snuffelgraag en Knagelijntje gant Albert Funke Küpper.
Flavia Galla
He buhez
Lazhet e voe Gratianus e Lugdunum, d'ar 25 Eost 383, war urzh Maximus an alouber, dilestret eus Enez Vreizh e-kerzh nevezamzer 383.
Gerrit Theodoor Rotman
Goude-se e labouras Rotman evit kazetennoù embannadurioù kristen Het Kwartet. Meur a oberenn a savas neuze, en o zouez Mijnheer Pimpelmans, an hini brudetañ, ha kenderc'hel a reas gant awen Snuffelgraag en Knagelijntje, met gant un titl all, Piepneus en Bibbersnoet. E-touez e oberennoù all e c'haller menegiñ Prinsesje Sterremuur, hag a voe troet e brezhoneg.
Flavia Galla
He buhez
Ur bloaz war lerc'h, e voe anvet Maximus da impalaer d'an 31 Eost 384, e Beroae, gant impalaer ar Reter Theodosius ha gant ar Sened. Galia, Breizh Veur, Germania roman, Spagn, hag Afrika ar c'hornog e oa roet da Vaksim. Italia hag Illiria e oa miret gant Valentinian II.
Gerrit Theodoor Rotman
Paouez a reas Rotman da labourat e deroù an Eil Brezel-bed, heuget gant ar renad nazi. Ha mervel a reas e 1944.
Flavia Galla
He buhez
Mes tremen a reas Maximus dreist an emglev ha treuziñ a reas an Alpoù er bloaz 387 evit aloubiñ Italia.
Gerrit Theodoor Rotman
Goude ar brezel e voe adembannet e oberennoù e meur a gazetenn.
Meur a hini eus e levrioù zo bet troet e yezhoù all, galleg, alamaneg, frizeg, islandeg, iwerzhoneg... ha brezhoneg.
Flavia Galla
He buhez
Justina hag he bugale o devoa an amzer rik da dec'hel en tu all da Mor Adria, etrezek Kergustentin.
Kejañ e reont gant Theodosius e Thessaloniki.
Theodosius e oa en em gavet intañv goude marv Aelia Flaccilla e 385 pe 386.
Justina a welas neuze koulz da gaout skoazell Theodosius, evit mad Valentinian II, o kinnig he merc'h Galla dezhañ. Houmañ e oa d'ar c'houlz se oadet etre 12 ha 17 bloaz.
Theodosius e oa, kerkent, breur-kaer da Valentinian II, ha dreist warnañ dre e oad.
He bugale
Tri bugel he doe Galla gant Theodosius ː
Domitilla an Henañ
Flavia Domitilla Major, pe Flavia Domitilla an Henañ, marvet a-raok ar bloaz 69, a oa pried da Vespasianus.
Merc'h e oa da Flavius Liberalis.
Tri bugel he doe: Titus, a voe impalaer, Domitianus a voe impalaer, ha Domitilla ar Yaouankañ. Mervel a reas a-raok ma voe anvet he fried Vespasianus da impalaer.
521
Diwar-benn ar bloavezh 521 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Death
Death a oa ur strollad Amerikan Death metal stummet e 1983. Stummer ar strollad, Chuck Schudiner, a zo gwelet evel pioner an death metal hag ar grindcore. Pa 'z eo marv Schuldiner gant krign-bev an empenn e 2001 eo bet paouezet gant ar strollad.
521
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 521
Death
Death a zo gwellet evel unan eus ar strolladoù gant ar muiañ a levezon war an death metal. Albom kentañ ar strollad, Scream Bloody Gore, a zo bet diskrivet evel "pimpatrom kentañ an death metal" hag an "enroladenn kentañ death metal gwirion". Ur buhezskridour eus ar sonerezh en deus skriveet diwar-benn Schuldiner en ur lavarout e oa "Tad an Death Metal"
521
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 521
Mestr kroaz Gubbio
Mestr kroaz Gubbio eo an anv a roer d'ul livour eus Umbria hag a labouras etre 1285 ha 1320. Anavezout a rae an arzourien a laboure e Basilica di San Francesco d'Assisi, hag ul lodenn eus e oberennoù a denn da re Giunta Pisano.
Death
Koulskoude, Schuldiner en deus dislavaret kement-mañ en ur ziskleriañ, e-pad un atersadenn gant Metal-Rules.com, "Ne gredan ket e dlefen lakaat war va chouk an holl traoù diwar-benn an death metal. N'on nemetken un den 'barzh ur strollad, ha krediñ a ran ez eo Death ur strollad metal."
Stad an traoù e 2008 a oa 2 milion a albomoù gwerzhet er bed a-bezh, gant 500 000 eilad gwerzhet e miz Kerzu 2009, er Stadoù-Unanet nemetken, ar pezh en deus lakaet anezho e penn ar gwerzhioù evit ar pezh a-denn ouzh an death metal.
Austin (Texas)
Austin eo kêr-benn stad Texas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 790 390 a annezidi o chom enni.
L'Idole (Merle)
L'Idole zo ur romant istorel gant Robert Merle e 1987. Kontañ a ra buhez Vittoria Accoramboni, un Italianez er, ur vourc’hizez koant anezhi, aet da itron, hag a laka an dud d’en em zrailhañ abalamour dezhi.
Proviñs Guantánamo
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ Proviñs Guantánamo e [[Kuba.]] Proviñs Guantánamo zo unan eus proviñsoù Kuba, e reter pellañ an enez.
Chaumont-sur-Loire
Chaumont-sur-Loire a zo ur gumun c'hall e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
26,84 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 1 113 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Jean-Pierre Lefebvre da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Phylidonyris
==Spesadoù hag an isspesadoù anezho == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Aostralia, nav (9) isspesad dezho en holl.
Mestr aoter Malchin
thumb|Panelloù aoter da Varia en Iliz Itron Varia Rostock (e-tro 1430 - 1440) Mestr aoter Malchin (alamaneg: Meister des Malchiner Altar) a oa ul livour alaman hag a labouras e Hamburg e-pad lodenn gentañ ar 15 kantved. Dont a ra e anv eus panelloù diavaez an aoter da Varia a livas en Iliz-veur Sant Yann e Malchin. Heñvel eo al livadurioù-se ouzh re Mestr Francke, ha da gentañ e voent liammet ouzh panelloù diavaez aoter Sant Jord e Wismar, hag ivez gant tammoù eus un aoter-ar-c'hroazstagadur en Iliz Itron Varia Rostock Hiziv an deiz e vez roet panelloù aoter an tri roue (iliz Sant-Yann, Rostock) d'ul livour all. .
Auvelais
Auvelais (walloneg: Åvlè ) a oa ur gumun eus Proviñs Namur e Belgia. Gant Lezenn 1977 e voe lakaet e kumun Sambreville.
Proviñs Santiago de Cuba
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ Proviñs Santiago de Cuba e [[Kuba.]] Proviñs Santiago de Cuba zo unan eus proviñsoù Kuba, e reter an enez, war an aod su.
Dael Breizh
Dael Breizh zo anv ur vodadenn a barlamantourien vreizhat bet dilennet gant voterien dieub, bet krouet e 2012, dezhi da bal sevel ur vonreizh vreton evit ur Vreizh emren pe emrenoc'h, hep tremen dre an dilennadegoù gall ofisiel. Difenn menoz an demokratelezh ha gwirioù ar pobloù distad eo e bennsturioù.
Istor
Roet ez eus bet lañs da Zael Breizh dre grouidigezh ar gevredigezh Kelc'h An Dael, ur gevredigezh disklêriet hervez lezenn c'hall 1901, e-pad ha da-heul emsav poblek ar Bonedoù Ruz e Breizh. Kelc'h An Dael, embreget gant un nebeud emsaverien anavezet evel Yann-Vleiz ar C'huñv, a felle dezhañ bodañ nerzhioù lies hag enebet an emsav evit lakaat anezho d'en em glevout war un nebeud krefen bennañ diwar-benn kudennoù Breizh, en ur dennañ splet eus manifestadegoù ar Bonedoù Ruz ha kounnar ar Vretoned a-enep d'an telloù lakaet war an treuzdoug. Chomet boud eo bet an embregadenn-se dre ma nac'has hiniennoù zo kenlabourat gant re all eus an tuoù politikel enebet. Nebeut war-lerc'h avat e voe savet Dael Breizh hag ar menoz dihuniñ ar parlamant breizhat evit adkrouiñ gwirioù lezennel da Vreizh.
Kelc'hiad kentañ : 2016-2019
An dilennadegoù broadel breizhat kentañ a zo bet aozet er bloaz 2016 goude ur bloavezh kabaliñ ha bruderezh dre Vreizh a-bezh bet renet gant ar gevredigezh Kelc'h An Dael, e-karg eus sternidigezh ha melestradur an Dael. Evit bezañ voter eo dav bezañ Breizhat, hervez divizoù bet dibabet gant Kelc'h An Dael, ha leuniañ un teuliad a ranker kas da Gelc'h An Dael. Resevout a reer ur gartenn-votiñ a c'hallo bezañ implijet da viken. Divizoù a zo ivez evit en em ginnig evel danvez-parlamantour. 33 parlamantour a zo bet dilennet e miz Kerzu 2016 gant ur pemp kant voter bennak. Kendalc'hoù a zo bet ingal, reoliek, bep miz e-kerzh ar c'helc'hiad kentañ en deus padet tri bloaz evel bet divizet gant Kelc'h An Dael. Al lec'h evit bodañ an Dael a c'hall cheñch dre ma n'en deus ket a benn-karter nag a savadur privez. Ar c'helc'hiad kentañ-se en deus kejet gant un nebeud diaesterioù abalamour ma ne oa ket tud-a-vicher eus ar barlamantourien bet dilennet, nag evit-se en deus gouezet chom war-sav ha padout.
Proviñs Granma
Proviñs Granma zo unan eus proviñsoù Kuba, war-zu reter an enez, war an aod su.
Dael Breizh
Eil Kelc'hiad : 2019-2022
E miz Kerzu 2019 e voe aozet an eil dilennadegoù broadel breizhat. Nebeutoc'h a zanvez-parlamantourien zo bet war ar renk, ha daouzek parlamantour hepken e-lec'h an 33 gortozet zo bet dilennet. Kendalc'h kentañ an eil kelc'hiad zo c'hoarvezet evelato d'an 18 a viz Genver 2020 e Surzhur, e bro Wened. Roll-labour ar barlamantourien a zo kenderc'hel da sevel bonreizh Vreizh dazont en ur glask dont a-benn d'en em vrudañ muioc'h e-touez ar Vretoned, en ur dizhout voterien nevez, evit gallout diazezañ kreñvoc'h he reizhwiriegezh evel bodadenn demokratel poblek.
Pierre Waldeck-Rousseau
Pierre Waldeck-Rousseau a oa ganet e Naoned d'an 2 a viz Kerzu 1846 ha marvet e Corbeil-Essonnes d'an 10 a viz Eost 1904.
Mont a reas da alvokad a aferioù e Roazhon ha goude-se e Pariz e-lec'h ma oa brudet evit e vreutadennoù.
Da heul e dad René ez eas tre er vodadenn vroadel e 1879 ha sezañ a reas e-touez izili an Unaniezh republikan. Waldeck-Rousseau oa unan eus an dileuridi a-bouez ar republikaned habask, ministr gant Gambetta ha goude-se gant Jules Ferry er bloavezhioù 1880.
Brudet eo an den, bet Prezident Kuzul an IIIde Republik etre 1899 ha 1902, evit bezañ sikouret lakaat ar sindikadoù el lezenn, gant al lezenn Waldeck-Rousseau eus an 21 a viz Meurzh 1884, hag ivez evit al lezenn eus 1901 war ar c'hevredigezhioù.
Joan Maragall
Joan Maragall i Gorina, ganet e Barcelona d’an 10 a viz Here 1860 ha marvet er memes kêr d’an 20 a viz Kerzu 1911, a oa ur skrivagner eus Katalonia.
Guerin
Un anv-badez hag un anv-tiegezh gallek eo Guerin pe Guérin. A orin germanek eo. Kavet e vez stank e Breizh hag e Bro-C'hall hag ivez er broioù saoznek ha germanek.
Joan Maragall
Buhez
Eus ur familh bourc’hizien e oa Joan Maragall ; e penn ul labouradeg gwiadoù edo e dad. Studioù war ar gwir a reas ar paotr met ne adkemeras ket stal ar familh. Labourat a reas un tammig en ur c’habined alvokaded a-raok labourat evit kazetennoù, Diario de Barcelona ha La Veu de Catalunya' da gentañ ha La Ilustració Catalana diwezhatoc'h. Dre e bennadoù e klaskas lakaat soñjoù modern da dremen e-touez bourc’hizien ha mirourien Katalonia. E-kichen e labour kazetennerezh e savas e-leizh a varzhonegoù ha kenlabourat a reas gant kelaouennoù lennegel evel L'Avenç, Catalònia pe Joventut. Unan eus tud anavezetañ kelc’hioù lennegel Katalonia e oa en e amzer ha klask a reas digeriñ ar vro war-zu Europa. Treiñ a reas oberennoù lennegel alamanek ivez, gant Goethe, Nietzsche, Novalis ha re all c’hoazh, hag evel-se e lakaas Katalaniz da ober anaoudegezh gant lennegezh Alamagn.
Guerin
Etimologiezh
Dont a ra an anv Guerin moarvat eus an anv saoz-germanek Warin. Troet eo bet ar « W » da « Gu », evel William da Guillaume. Evit bezañ resisoc'h eo deuet ar son « Wa » da vezañ « Gue » evel war da guerre, wasp da guêpe, etc.
Joan Maragall
Buhez
Gantañ e voe savet ar varzhoneg Cant de la senyera ("Kan ar banniel"), a voe lakaet sonerezh warni ha kanet gant laz-kanañ an Orféo Català. Kanet e voe evit ar wech kentañ e Montserrat e 1896 e-pad ul lid ma voe benniget banniel Katalonia. Implijet e voe Cant de la senyera, e-kichen Els Segadors evel unan eus kanaouennoù broadel Katalonia betek 1993. Er bloavezh-se e voe lakaet Els Segadors da ganaouenn vroadel en un doare ofisiel.
Mestr an aoter alaouret
thumb|Gouel ar Rouaned (e-tro 1425), eoul war goad, 68 × 52 cm, Niedersächsisches Landesmuseum
Mestr an aoter alaouret a oa ul livour alaman hag a labouras tro-dro da Lüneburg er kantved. Dont a ra e anv eus un aoter bet savet e-tro 1418, bet en iliz Sant-Mikael Lüneburg, ha war ziskouez hiziv an deiz en ur mirdi e Hannover.
Joan Maragall
Buhez
Ma oa stag-mat Maragall ouzh ar c’hatalaneg en deus bet skrivet pennadoù e spagnoleg ivez. A-fet mennozhioù politikel, hag eñ brogarour, e teuas da vezañ a-du gant ar soñj da gaout ur stad kevreadel evit al ledenez iberek : er c’hevread-se e vefe unanet evel pobloù dizalc’h holl vroadelezhioù al ledenez.
Dmitri Zelenin
E 1927 e oa bet embannet, gant Max Vasmer, labour brasañ D. Zelenin : Russische (Ostslavische) Volkskunde.
Joan Maragall
Buhez
Mervel a reas e Barcelona ha beziet e voe e bered karter Sant Gervasi, e Barcelona.
Daou eus e vugale-vihan zo anavezet e buhez politikel Katalonia : Pasqual Maragall (bet maer Barcelona ha prezidant Generalitat Katalonia) hag Ernest Maragall.
Jesse James
Jesse Woodson James (ganet e Kearney e Missouri d'ar 5 a viz Gwengolo 1847 – marvet e Sant Joseph e Missouri d'an 3 a viz Ebrel 1882) a oa un den e-maez al lezenn brudet er Stadoù-Unanet e-pad eil hanterenn an, rener ar bagad James-Younger.
Yaouankiz
Eil mab ar pastor Robert James, Jesse a oa bet ganet e-kichen Kansas City e Missouri. Ur breur en doa, Frank, ganet e 1843 hag ur c’hoar, Susan, ganet e 1849. E 1848 ez a kuit e dad evit avieliñ ar glaskerien aour e Kaliforni met mervel a ra ur pennadig goude. Addimeziñ a ra e vamm e 1852 gant ur feurmier amezek met echuiñ a ra buan an dimeziñ-se, hag un trede gwech gant ur medisin : an doktor Reuben Samuel ha gantañ he deus bet 4 bugel all.
Dmitri Zelenin
Bet eo bet o chom e C'harkiv en Ukraina etre 1916 ha 1925 hag o kelenn er skol-veur eno. Sikouret en deus staliañ Mirdi Istor C'harkiv. E 1925 e labouras e Skol-Veur Leningrad hag evit Mirdi Kunstkammer.
Jesse James
Goude ar brezel diabarzh
Un enkadenn a zo evit tud eus bagad William Anderson : n’int ket soudarded neuze ne c’hallont ket bezañ distaolet. Goude ur pennadig amzer eo dibabet gant Jesse James ha mignoned dezhañ diloaiañ an armoù. P'emaint o vont d’ur c’hamp kevredidi gant ur banniel gwenn int argadet ha Jesse a zo gloazet-fall ha neuze eo kaset d'e di evit « mervel e-touez e re ». Gant sikour e gerent koulskoude e c’hall gwellaat met e-keit-se, evel an holl familhoù o deus difennet ar Su, eo ret d’e familh ober dle diouzh tiez-bank An onglenn diouto a zegas ar vreudeur d’argadañ ti-bank Liberty an 13 a viz C’hwevrer 1866 : ar wech kentañ ez eus laeret un ti-bank er mare peoc’h hag ar bagad a gem 62000 dollar. D'an 30 a viz Here, Jesse ha Frank a argad un ti-bank all e Lexington. Tennañ a reont o mad eus ar souezhenn hag eus urzhiadur fall ar polis.
Departamant Santa Ana
Departamant Santa Ana zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, hag Santa Ana (El Salvador) eo ar gêr-benn anezhañ.
Jesse James
Goude ar brezel diabarzh
Evel-se e miz Even 1870, Kansas City Times hag e embanner John Newman Edwards a embann ul lizher da Jesse James o protestañ evit e ziantegezh hag o tiogeliñ ar Gengevridi kozh eveltañ a zo ar gwir gouzañverien e Missouri.
Guerin
Evel anv-badez
Un anv-badez paotr eo Guérin.
Proviñs Holguín
thumb|right|250px|Sede pelec'h emañ Proviñs Holguín e [[Kuba.]] Proviñs Holguín zo unan eus proviñsoù Kuba, e reter an enez, war an aod norzh.
El Paso (Texas)
El Paso zo ur gêr lec'hiet e kornôg stad Texas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 649 121 a annezidi o chom enni.
Guerin
Evel anv-tiegezh
Deuet eo an anv-badez da vezañ un anv-familh. Stank eo e Breizh-Uhel (dreist pep tra e Bro-Naoned), hag e Bro-C'hall.
Jesse James
Goude ar brezel diabarzh
Abaoe miz Meurzh 1874, Silas Woodson, gouarnour ar Missouri, a fell dezhañ sevel ur strollad evit lakaat un termen d’an torfedoù-se, met ne dap ket asant Kendalc’h ar Missouri. Goulenn a ra neuze sikour gant ajañs igounier Pinkerton a grog da redek war-lerc’h ar vreudeur James.
D'ar 24 a viz Ebrel 1874, Jesse a eured gant e geniterv Zerelda « Zee » Mimms, ha ganti en do ur mab, Jesse Edwards (ganet e 1875) hag ur plac’h, Mary Susan (ganet e 1879).
D'ar 26 a viz Genver 1875 ez eus lavaret d’ar Pinkerton emañ ar vreudeur e gweladenn e ti-feurm o mamm. Dibabet eo gant an igounierien arsailhañ an ti ha teurel a reont ur vombezenn e-barzh. Tarzhañ a ra, tennañ a ra ur vrec’h d’o mamm ha lazhañ a ra o breur bihan, Archie, ur bugel eizh vloaz. Padal na Jesse na Frank n’int bezant… An darn vrasañ eus an dud a daer ouzh an oberenn-se ha marv ur bugel dinamm, ha cheñch tu diouzh ar Pinkerton. Jesse a skriv ul lizher digoret da Allan Pinkerton evit lavarout dezhañ ne vo ket digastiz ar gwall-se. Dilennidi demokrat zo a c’houlenn un distaoladeg, met kenderc’hel a ra taolioù-kaer gant ar forbanned.
Ur c’horn-tro bras a zo e 1876 : evit ar wech kentañ ne dremeno ket mat an traoù. D'ar 7 a viz Gwengolo eo dibabet gant ar bagad argad ti-bank Northfield e Minnesota, ur preizh pouezus a zo ahont ha n’eo ket displijus evito da siblañ un ti-bank e-kreiz stadoù an Norzh : ne vo ket echu biken ar brezel evit Jesse James. Neuze ez eus aozet un argad bras kevredet gant ar vreudeur Younger. Met ur c’hwitadenn eo an taol-se. Kalz fazioù a zo graet gant izili ar bagad ha poblad ar gêr a zifenn an ti-bank : goude ur pennadig ez eus ur fuzuilhadeg vras er straed. Jesse ha Frank a zeu a-benn da vont kuit met ar re all a zo pe lazhet pe toullbac’het. An distro betek Missouri, muioc’h a 600 km, a zo ur c’halvar evit ar vreudeur c'hloazet.
Goude-se ez a Jesse ha Frank d'an Tennessee gant o familh evit bevañ didrouz gant anvioù-pluenn : Thomas Howard evit Jesse. Met ar vuhez-se n’eo ket dedennus evit Jesse kustumet gant avantur, neuze adsevel a ra ur bagad nevez hag adkregiñ a ra gant e vuhez e-maez al lezenn e 1879. An argad diwezhañ, un tren e Blue Cut e Missouri, a erru d'ar 7 a viz Gwengolo 1881. E genseurted nevez n’o deus ket memes barregezhioù hag ar re gozh stummet gant brezelig e-pad Brezel an Digevredi koulskoude. Int a zo hailhoned yaouank ha n’int ket dedennet tamm ebet gant stourm Jesse ha Frank evit kaoz ar Su, neuze n’en deus ket Jesse fiziañs vras enno.
Marv Jesse James
Daou ezel nevez, ar vreudeur Charles ha Robert Ford a irienn gant gouarnour ar Missouri Thomas Crittenden : evit 10000 dollar a lore hag un distaoladeg a-du int da draisañ Jesse James. E penn-kentañ miz Ebrel 1882 ez eus dibabet un argad nevez gant Jesse ha pediñ a ra ar vreudeur Ford en e di evit chom gantañ hag e familh en ur aozañ an argad. D'an 3 a viz Ebrel, diouzh ar beure, ez eus lavaret gant Jesse ez eus poultrenn ouzh un daolenn. Tennañ a ra e bistolennoù ha lakaat a ra anezho war un daol (un dra ne oa ket graet gantañ abaoe e yaouankiz zoken gant e vreur), pignat a ra war ur gador ha kregiñ a ra da ziboultrennañ an daolenn gant e gein troet ouzh ar Ford. An dra-se a zo chañs ar vreudeur, Robert Ford, an hini yaouankañ, a zo an hini primañ : dispakañ a ra e bistolenn (kinniget gant Jesse un nebeud devezh a-raok) hag e ra tan da Jesse a-douch-kaer en e gilpenn. Marvet eo Jesse James war an taol.
Un nebeud filmoù
(N'eus nemet an hini diwezhañ eus ar filmoù-se a zo feal-kenañ ouzh ar wirionez istorel).
Un nebeud levrioù
(An holl levrioù sirius a zo e saozneg)
Proviñs Matanzas
Proviñs Matanzas  zo unan eus proviñsoù Kuba, war-zu kornôg an enezenn. Kêr Matanzas eo ar gêr-benn.
Departamant Morazán
Departamant Morazán zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, ha San Francisco Gotera eo ar gêr-benn anezhañ.
Moult-Chicheboville
Moult-Chicheboville a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017.
Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2017, o vodañ kumunioù Moult ha Chicheboville.
Departamant San Vicente (El Salvador)
Departamant San Vicente zo unan eus pevarzek departamant El Salvador, ha San Vicente (El Salvador) eo ar gêr-benn anezhañ.
Brudet eo menez-tan San Vicente.
Malbork
Malbork zo ur gêr e hanternoz Polonia (anvet Marienburg en alamaneg). Savet e voe kêr en-dro da gastell Marienburg, savet e 1274 war ribl ar stêr Nogat gant ar Urzh ar Varc'heien Alaman. Unan eus kreñvlec'hioù ar Varc'heien-se e voe ar c'hastell hag unan eus ar re vrasañ en Europa.
En ur stad vat emañ ar c'hastell bepred. Lakaet eo bet war roll savadurioù Glad ar Bed gant an UNESCO.