cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Corinne ar Mero
Aozerez levrioù evit ar vugale
E Ti-Embann ar Skolioù brezhonek (TES) :
Reizherez eo e TES ivez.
E ti Mignoned Anjela :
E ti Petits Chemins, troerez Beaj Vras Hortense gant Jean-Yves Le Guen, 2006
Skinwel
Kinnigerez abadennoù Frañs 3 e brezhoneg : Red an amzer, Digor din
Saverez ar rummad divinadelloù Petra on ?, skignet e Mouchig-Dall war F3
Aozourez teulfilmoù “Deklik” evit F3
Aozourez reportajoù ha kronikoù evit Brezhoweb
Podarcis bocagei
Podarcis bocagei zo ur stlejvil hag a vev e gwalarn ledenez Iberia.
Sanch Igèst
Sanch Igèst a zo ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er rannvro Okitania, er Stad C'hall.
Isberg
Un isberg pe skorngrec'h (saozneg iceberg, diwar an nederlandeg ijsberg, "menez-skorn") a zo ur yoc'h dour dous skornet war-neuñv er mor, distaget diouzh ur skorneg.
Dre vras ne vez nemet un 10-15% eus an isberg o tispakañ a-us da c'horre ar mor, ha gwall zañjerus e c'hallont bezañ evit ar merdeiñ, evel ma c'hoarvezas er bloaz 1912 gant al lestr-treizh Titanic, a yeas d'ar strad goude bezañ aet a-benn en un isberg.
Tizh
Tizh a reer er fiñvoniezh eus ar c'hementad a vuanded a zo gant un draezenn, da lavarout eo eus feur ar c'hemm en e lec'hiadur sturiadel en egor, hep kemer e kont na stur na ster roud an draezenn. Ur ventenn skeuliadel eo an tizh peogwir eo dizalc'h diouzh roud an draezenn en egor, a zo sturiadel evel an nerzh pe ar vuanded.
Klochedigoù
Ar c'hlochedigoù a zo div arouezenn boentaouiñ — « » — hag a dalv da enframmañ komzoù pe skridoù unan bennak en un destenn.
Tizh
Tizh keitat un draezenn eo an hed diskaret ganti rannet dre badelezh he fiñvadenn ; tizh predel a reer eus he zizh keitad pa dosta ar pad da vann.
Evit jediñ tizh un draezenn e ranner hirder he hentad dre an amzer a laka evit mont eus an eil penn d'egile. Ar metr dre eilenn (aroueziet m/s pe m·s−1) eo unanenn an tizh hervez erbedadennoù an SI; da skouer : 27,77 m/s eo tizh ur c'harbed a laka un eurvezh da ziskar 100 km (105 m ÷ 3600 s). Ul lieskement eus an unanenn-se eo a vez implijet war ar pemdez avat : ar c'hilometr dre eur (km/h, da lavarout eo 1 000 m/3 600 s) ; kentoc'h eget merkañ 2,77 m/s, odometr ur c'harr-tan a ziskouezo 100 km/h eta.
Surf
Ar surf (ger saoznek) a zo ur sport, a orin Hawaiian, hag a c'hoarvez en dour. Riklet e vez, a-sav, war ur wagenn gant ur planken. Graet e vez surf war an aodoù, war ar gwagennoù, a vent bras a-walc'h evit gellout dougen pouez ar surfour hag hini e blanken.
Istor
Dizoloet oa bet ar surf gant James Cook (1728-1779) e-kerzh e drede beaj. Erruet-eñ en inizi Sandwich, en Hawaii e verzhas e oa tud hag o doa plijadur o neuial betek ar pezh' vez anvet line up (lec'h ma krog ar gwagennoù da darzhañ betek erruout war an aod) hag a zeue war gein ar wagenn, war-sav, gant plankennoù bet troc'het en ur c'hef.
He'e nalu e Hawaian, ar surf oa bet difennet diwar gourc'hemenn amerikan dre ma veze graet noaz, ar pezh a feuke anezho.
Tizh
Termenadur
Ar fizikour italian Galileo Galilei (1564-1642) a vuzulias hag a geñverias an amzer a lakae div draezenn disheñvel evit mont eus un eil lec'h d'ul lec'h all, ar pezh a c'hallas termeniñ dre ar gevatalenn : Galileo Galilei e voe ar skiantour kentañ o krediñ rannañ ur ventenn dre ur ventenn all zisheñvel, pa grede da ouizieien e amzer e oa ken sod hag ouzhpennañ troatadoù da eurvezhioù. Pa jeder an tizh keitat neuze e lezer a-gostez argemmoù an tizh e-keit ha ma fiñv an draezenn, da lavarout eo an tizhoù predel. Da skouer :
Surf
Istor
thumb|250px
Pa 'z oa bet dizoloet ar sport-se gant James Cook en doa merzhet e oa krogadoù etrezo. Gant al live o doa tapet e surf hag hervez an disoc'hoù bet er c'hrogadoù e kreske, rummad sokial an dud er gevredigezh.
Tizh
Termenadur
A-c'houde labourioù ar matematikour alaman Gottfried Leibniz (1646-1716) war ar jediñ argemmek e c'hallas ar matematikour gall Pierre Varignon (1654-1722) termeniñ an tizh predel evel un hed peuznull rannet dre ur predad peuznull dre ar gevatalenn :
Surf
Istor
A zrugarez da Zuke Kahanamoku, e penn kentañ an XXvet kantved, 'n em strewas ar surf betek an inizi Hawaii hag er memes amzer, betek ar Stadoù Unanet hag e Aostralia. Kregiñ a reas a-zevri gant ar c'henwerzhouriezh, e bed ar surf er bloavezhioù 1950, 1960 gant araokerezh an teknikoù. Kregiñ a rejont ar "shaperien" (an dud a fard plankennoù) d'ober gant dañvez sintetek, evit kreñvaat ar plankenn hag aesaat an implij. Chom a ra an darn vrasañ eus ar plankennoù e koad. En em ledanet eo dija war aodoù Kalifornia (S.U.A.) hag krogadoù ofisiel a zo lakaet e plas.
Tizh
Tizh linennek ha tizh a-spin
Tizh linennek a reer eus ar c'hementad a vetradoù a vez diskaret dre eilenn gant un draezenn o fiñval a-hed ul linenn eeun pe get, evel un hent etre div gêr. Tizh a-spin a reer eus tizh linennek un draezenn o fiñval war trohed ur c'helc'h.
Albiano
Albiano zo un anv-lec'h italianek ha hini meur a gumun.
Tizh
Tizh linennek ha tizh a-spin
Mar lakafemp ur gantenn 1 m he skin \text{s} da dreiñ tro-dro d'he c'hreiz gant un tizh linennek digemm – 1 dro dre eilenn, da skouer – ha mar sellfemp ouzh ur poent A war trohed ar gantenn hag ouzh ur poent B lec'hiet war hanter ar skin e kavfemp ez eo hiroc'h hent A eget hent B : Div wech buanoc'h eget A e trofe B ; ha mard arsellfemp ur poent C lec'hiet 1 mm diouzh ar c'hreiz ? e vefe hirder e hent, neuze e vefe 0,00628 m/s e dizh (0,0226 km/h, 22,6 metr bep eurvezh). Difiñv e vez kreiz ur gantenn a lakaer da dreiñ, ha seul vuioc'h e pellaer diouzh ar c'hreiz, seul vrasoc'h e vez an tizh.
Tizh a-spin a reer eus an tizh-se abalamour m'eo stur ar fiñv a-spin gant trohed ar gantenn. Disheñvel eo tizh pep poent diouzh hini pep poent all ha n'emañ ket war an hevelep kelc'h, hogen un niver hepken a droioù dre eilenn zo gant an holl boentoù ; aesoc'h neuze eo muzuliañ ha kementadiñ tizh un draezenn kelc'hiek dre gelc'htroioù dre eilenn (pe dre vunutenn, dre eur).
Surf
Istor
Gant an otoioù o stankaat er bed kornogad, ez aio pelloc'h-pellañ ar sevenadur "Surf". Beajiñ a rejont evit tizhout an aodoù espar. Ar surferien a grogo da veajiñ evit kaout AR spot gwellañ. Implijet e veze ganto c'hoazh plankennoù hir-tre ( etre 2 ha 5 metrad), anvet longboard. Skuizhus-tre oant da zougen, plankennoù hir ha pounner, diwar-se e klasko ar shaperien kavout dañvez skañvoc'h, plankennoù gant mentoù disheñvel hag ouzhpennet e voe angelloù evit stabilaat treuz ar plankenn en dour. Bed an aeronotek a soñjas implij an hevelep dañvezioù, da skouer, hag e voe herlec'hiet ar c'hoad gant ar poliuretan, hag implij ur rousin evit kreñvaat ar blankenn.
Erruout a reas ar surf en Europa tro ar bloavezhioù 1950. Da gentañ e Bro C'all, e kichen Biarritz, betek errout da c'houde war aodoù ar meurvor Atlantel. Krouet e voe kampionadoù, hag Kampionad Frañs 1añ a c'hoarvezas e 1960. E 1964 e voe krouet ar skol surf 1añ e Biarritz. Hiziv 37 500 lisañset zo kontet e Bro-C'hall (Breizh endalc'het. Breizh a zo e-touez al lec'hioù ma z'eus ar muiañ a surferien). Stankoc'h-stankañ eo trezennoù Breizh pa vez devezhioù gant gwagennoù, en arbenn da se e teu startoc'h da dapout gwagennoù, hep ma vije ur penn beulke o wic'hal, tri mil amoet, hag ar prioritelezh?
Spot
Ur spot a zo ul lec'h war an aod, lec'h ma vez gwagennoù. Ur spot a c'hell bezañ mil-brudet pe sekred tre. An aliesañ eo lec'hiet war un draezhenn met, a-wechoù, gwagennoù 'n em feurm tro dro d'ur porzh da skouer pe war kerreg e kreiz neblec'h. Cheñchet e vez spot hervez duc'hadur an avel, diouzh an amzer, an houlañchenn hag an avel. Pep surfer en deus e Homespot, al lec'h ma blij dezhañ ar muiañ riklañ. War-lerc'h hervez ardremmez pemdeziek ar gwagennoù e c'hell mont d'ur spot all. Anvet vez ur "spot gwareziñ" ul lec'h ma ne sko ket ken kreñv an houlenn. Riklet e vez war ar spotoù gwarezet pa darzh re greñv an houlenn evit surfiñ ar spotoù boaz.
Tizh
Unanennoù an tizh
Ar m/s eo unanenn ofisiel an SI, hogen unanennoù all a vez war implij war an dachenn etrebroadel.
Skalfad an tizhoù
Setu amañ un nebeud tizhoù keitat a zo bet muzuliet dre ar bed – war-eeun, dre jediñ pe dre vrasjediñ. E druz emañ an talvoudegezhioù rik.
Surf
Spot
Spotoù'zo, a zo evel al lec'hioù pesketa a chom sekred. Ur bern a zo e Breizh met an aliesañ e chomont etre surferien ar vro.
Plankennoù disheñvel
E penn kentañ ar surf e veze implijet nemet plankennoù hir-tre (longboard). Met pa'z eo bet kresket an niver a surferien eo bet ijinet plankennoù-all, diouzh stumm an dud. Kroget int da veraat ment ar plankennoù surf. Bremañ, leiz a blankennoù disheñvel a gaver. Amañ ez eus ar re voutinañ. Al Longboard a zo ur plankenn hir-tre, d'eus 2.75 metrad da 5/6 metrad. Pounner-tre eo ar plankenn-se ha tev a-walc'h ivez.
Ar Shortboard a zo ur plankenn berr. Deus 1.50 da 2.10 metrad.
Ar Gun a zo ur plankenn a vent etre. Mont a ra e mentoù etre 2.10 ha 3 metrad. Implijet e vez ar surf-mañ evit risklañ gwagennoù bras. Fin tre eo ar Gun, dre-se eo aesoc'h evit treiñ met diasoc'h evit roeñvañ.
Ar Fish a zo ur plankenn berr a-walc'h. Ar ment a vez hañval ouzh ment ar Shortboard met kalz ledanoc'h eo, pezh a zegas stabilded d'ar rikler. Gant un "tail" (penn a-dreñv ar plankenn) "troc'het" a-ratoz, a-benn aesaat ar flodadur.
thumb|250px
Teknik
Evit chom war-sav war ar plankenn eo ret kaout un teknik ispisial ha dreist-holl ar c'hempouez. Anvet e vez an take off ar prantad trumm-tre, goude roeñviñ, 'n em sevel war ar plankenn kreiz ar wagenn, etre an eonenn o tarzhañ hag ar vuzell.
thumb|250px
Anvet eo regular an den a lak en a-raok e c'har gleiz, hag goofy an hini a lak en a-raok e c'har dehou. (evel e skateboard).
Deveradoù ar Surf
Gant emled ar sevenadur surf, eo bet deveret sportoù all, diwar ar memes santadoù, hag ar blijadur da riklañ war gwagennoù ha da gaout plijadur o vezañ a-gevred gant an dour, an natur hag ar gwagennoù...
Bodyboard
Ar bodyboard a zo ur sport hag a vez graet er gwagennoù ivez. Ret eo roeñviñ buan a-walc'h evit tapout ar wagenn gant ar body (plankenn e mous) hag riklañ war kein ar wagenn. Gant palmoù war an treid e c'helont roeñviñ a-daol trumm ha n'em lañsañ er wagenn. Riklañv a reont astennet war ar plankenn.
thumb|250px
Stand Up Paddle
Implijet e vez evit ar sport-se ur plankenn hir, tevoc'h eget ul longboard, hag e-se stabiloc'h c'hoazh. Kemeret'vez ar gwagennoù war-sav gant sikour ur roeñv. Chom a reont en diabell, rak loc'hañ a reont deus pell, ha tapout a reont pep gwagenn a drugarez d'an nerz kreñv a gasont gant an taolioù roeñv. Roeñvet 'vez betek bezañ kemeret gant ar gwagenn ha bleiñet vez ar plankenn gant ar surfer hag a zo lec'hiet a-dreñv ar planken.
Bodysurf
Ar bodysurf a zo ar surf hep plankenn. Riklet 'vez er wagenn hep plankenn. Roeñvet e vez gant an divrec'h.
thumb|250px
Skimboard
Evit ar sport-se e vez implijet ur plankenn treut-tre, an peurliesañ en koad. Paket e vez ar wiskennad dour hag a chom a-rez an dour goude tremen ar wagenn, pe mod all e vez kemeret ur wagenn e beachbreak (ur wagenn hag a strak war an draezhenn).
thumb|250px
Martín Scelzo
thumb|120px
Martín Scelzo a zo ur rugbier arc'hantinat ganet e Buenos Aires (Arc'hantina) d'ar 5 a viz C'hwevrer 1976. C'hoari a ra er renk gentañ evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2004.
Feur-emglev etre Breizh-Veur hag Iwerzhon
Ar Feur-emglev etre Breizh-Veur hag Iwerzhon  (saozneg : Anglo-Irish Treaty, ent-ofisiel Articles of Agreement for a Treaty Between Great Britain and Ireland ; iwerzhoneg : Conradh Angla-Éireannach) a voe sinet d'ar 6 a viz Kerzu 1921 en 10, Downing Street e Londrez etre Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon ha Republik Iwerzhon evit lakaat termen da Vrezel Dizalc'hiezh Iwerzhon (21 a viz Genver 1919 – 11 a viz Gouhere 1921).
Kanton Caen-7
Kumunioù
Kanton Caen-7 a yae ul lodenn eus kumun Mondeville hag ul lodenn eus kumun Caen d'ober anezhañ:
Gnassingbé Eyadéma
thumb
Sylvanus Olympio
thumb|Sylvanus Olympio e 1961 Sylvanus Olympio (6 a viz Gwengolo 1902 - 13 a viz Genver 1963) a oa ur politikour ha prezidant kentañ Togo. Ar c'hentañ eus ar brezidanted afrikan drouklazhet gant sistem ar Françafrique e oa.
Gnassingbé Eyadéma
Soudard e voe Eyadéma en arme gall e-pad 10 vloaz ha kemer a reas perzh e brezel Indochina hag e brezel Aljeria. Distreiñ a reas da Dogo e 1962 ha kemer perzh e taolioù-Stad 1963 (a-enep Sylvanus Olympio) ha 1967 (a-enep Nicolas Grunitzky). En em lakaat a reas da brezidant Togo d'ar 14 a viz Ebrel 1967. E 1969 e krouas an RPT (Rassemblement du Peuple Togolais), strollad politikel nemetañ ar vro. Addilennet e voe neuze e 1972, 1979 ha 1986. Meur a irienn a voe savet eneptañ e-korf e ren, en aner.
Vladimir
Vladimir zo un anv-badez slavek, skrivet Владимир e ruseg, bulgareg ha serbeg. Kalz stummoù all a zo en holl yezhioù slavek.
Sylvanus Olympio
E 1956 e reas daou dra ar galloud gall e Togo : envel a reas Nicolas Grunitzky da gentañ ministr Togo, ha tennañ a reas e wirioù keodedel da Sylvanus Olympio. D'ar c'houlz-se e oa Togo un tiriad e dalc'h ar Broadoù Unanet ha fiziet e velestradurezh da Vro-C'hall. E 1958 en em gavas Olympio Kentañ Ministr goude ma voe aozet dilennadegoù evit nevesaat Bodadenn Togo. C'hoantoù Olympio a oa mont war-zu an dizalc'hiezh ha derc'hel darempredoù mat gant Bro-C'hall evit bezañ skoazellet a-enep mennozhioù Kwame Nkrumah, prezidant Ghana, hag a oa e soñj stagañ Togo ouzh e vro evit adunaniñ ar bobl Ewe. Goude dizalc'hiezh Togo e voe Prezidant kentañ ar Stad nevez adalek an 9 a viz Ebrel 1961: trec'h e voe war Nicolas Grunitzky en dilennadeg. E-touez prezidanted Stadoù nevez dizalc'h Afrika bet trevadennet gant Bro-C'hall e oa Sylvanus Olympio ur politikour dibar dre na oa na gallgar evel Félix Houphouët-Boigny na gallgas evel Ahmed Sékou Touré.
Gnassingbé Eyadéma
Tamallet e voe dezhañ gwallgas Gwirioù Mab-Den gant meur a aozadur etrebroadel. Daoust da se e oa deuet mat gant holl brezidanted Bro-C'hall adalek de Gaulle betek Jacques Chirac.
Vladimir
Tud
Meur a sant hag a briñs zo anvet Vladimir. Bez eus ivez :
Jean-Claude Juncker
Jean-Claude Juncker (ganet d'an 9 a viz Kerzu 1954) zo ur politikour genidik eus Luksembourg hag a zo prezidant Komision Europa. A-raok mont d'ar garg-se eo bet Kentañ ministr Luksembourg, eus 1995 da 2013. A-raok c'hoazh e oa bet ministr an arc'hant e gouarnamant e vro, eus 1989 da 2009. Etre 2005 ha 2013 e oa bet kadoriad bodad ministred Takad an Euro. E Luksembourg eo bet dilennet Juncker en anv ar Strollad sokial kristen (CSV) hag en anv Strollad Pobl Europa (SPE) eo aet war ar renk da vezañ e penn Komision Europa. Dre m'eo gant mirourien SPE ez eus bet gounezet ar muiañ a sezioù e Parlamant Europa eo bet dibabet Jean-Claude Juncker gant pennoù gouarnamantoù Unaniezh Europa ha d'ar 15 a viz Gouere 2014 eo bet dilennet gant ar muiañ-niver eus kannaded Parlamant Europa (422 mouezh diwar 729). E miz Du 2014 e kemero lerc'h José Manuel Barroso e penn Komision Europa.
Turdus nigrescens
Turdus nigrescens a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Turdidae.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha kevnid ; kemer a ra hugennoù a bep seurt ivez, Ericaceae ha Solanum en o zouez.
Annez
Brosezat eo ar spesad e menezioù Costa Rica ha kornôg Panamá.
Podarcis tauricus
Podarcis tauricus a zo ur stlejvil hag a vev e gevred Europa.
Oreothlypis gutturalis
Oreothlypis gutturalis a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Parulidae.
Anvet e voe Compsothlypis gutturalis (kentanv) da gentañ-penn (e 1861) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha divellkeineged all dreist holl ; pakañ a ra hugennoù ivez.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Kreizamerika, e koadeier gleb Costa Rica ha kornôg Panamá.
Albiano (Trentino-Alto Adige)
Albiano zo ur gumun e  proviñs Trento, e Trentino-Alto Adige.
Carpineto della Nora
Carpineto della Nora zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Leonor Plantagenêt
Leonor Plantagenet pe Leonor Bro-Saoz , ganet e kastell Domfront e Normandi, e 1160, ha marvet e leandi las Huelgas de Burgos, e miz Here 1214, a oa ur briñsez norman ha saoz hag a deuas da vout rouanez Kastilha entre ar bloavezhioù 1170 ha 1214, dre he dimeziñ d'ar roue Alfonso VIII Kastilha.
Merc'h e oa da Herri II, roue Bro-Saoz, ha d'e bried Eleanora Akitania. Anv he mamm a voe roet dezhi, ha ganti e tegouezhas an anv e Kastilha.
Dimezet e voe da Alfonso VIII Kastilha (1156-1214).
He bugale
Dek bugel he doe da vihanañ, muioc'hik moarvat:
Picumnus exilis
Anvet e voe Picus exilis (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant al loenoniour alaman Martin Lichtenstein (1780-1857).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ e Suamerika :
Ibolya Oláh
Ibolya Oláh, ganet d'an 31 a viz Genver 1978, zo ur ganerez pop hungarat. Bet eo bet o kemer perzh e stumm hungarat an abadenn skinwel Pop Idol, Megasztár. Oláh zo a orin Rom. Ganet e oa bet e Nyíregyháza, bevet he deus he yaouankiz en un ti-emzivaded e Tiszadob, eno e oa bet o studiañ ar sevel legumaj. Klasket he deus studiañ en ur skol-sonerezh e Budapest met n'eas ket betek penn ar stummadur. Desket he deus ar c'han hag ar seniñ gitar drezi he-unan.
Brudet spontus e voe en Hungaria gant ar ganaouenn vrogar Magyarország (Hungaria en hungareg), ur meulgan da Hungaria.
Monzón
Monzón eo eil brasañ kêr Proviñs Huesca e Aragon e Spagn.
E reter ar broviñs emañ war lezioù ar stêrioù río Cinca ha río Sosa. En 2009 e oa ouzhpennik 17.000 a dud o chom enni.
Auxerre
Auxerre (distagadur LFE: [o.sɛʁ]) eo pennlec'h departamant ar Yonne e Bro-C'hall. 36 200 a dud a oa o chom e kêr e 2010 ha 92 937 en tolpad-kêr.
Douaroniezh
War lez kornog ar stêr Yonne emañ kêr Auxerre, etre Sens ha Paris ouzh an norzh hag Avallon ha Autun ouzh ar c'hreisteiz.
Istor
Bro Auxerre e oa ul lodenn eus pobl anvet Senones = Senoned (= ar re henañ).
Auxerre a zo bet freuzet gant Attila, hag aloubet goude se gant Clovis.
Dont e reas da vezañ kêrbenn ur gontelezh.
Ardamezioù
"en glazur hadet gant kanochennoù en aour, e leon ivez en aour, krabanet ha teodet en gul"
Gevellerezh
Gevellet eo Auxerre gant:
Kanton Caen-8
Kanton Caen-8 a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Kumunioù
Kanton Caen-8 a yae 3 c'humun d'ober anezhañ:
Willie Wepener
thumb|220px
Cloelia
Cloelia (Clelia, en italianeg) zo un harozez eus istor mojennel Roma, e dibenn amzervezh Rouaned Roma, a oa bet skrapet gant ar brezelour etrusk Porsenna, e 507 kent JK, hag a dec'has o treuziñ ar stêr Tevere war-neuñv.
Willie Wepener
Willie Wepener a zo ur rugbier suafrikan ganet e Newcastle (Suafrika) d'an 2 a viz Ebrel 1981. C'hoari a ra er renk gentañ evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2009.
Robespierre
Robespierre zo anv meur a lec'h, a straed, a leurgêr, a skol, diwar anv Maximilien de Robespierre.
Lec'hioù
-Skolioù anvet  école Robespierre
-Skolioù anvet  collège Robespierre
-Skolioù anvet  lycée Robespierre
Saint-Pierre-du-Jonquet
Saint-Pierre-du-Jonquet a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Réaumur (Vande)
Réaumur a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Carpineto
Carpineto zo un anv-lec'h italianek e div vro.
Modibo Keïta
Modibo Keïta (4 a viz Even 1915 - 16 a viz Mae 1977) a oa ur politikour ha prezidant kentañ Mali.
Ganet e oa bet Modibo Keïta e Bamako, kêr-benn Soudan c'hall d'ar mare-se.
Distroadet e voe gant al letanant Moussa Traoré d'an 19 a viz Du 1968 ha bac'het e Kidal, e biz ar vro. Mervel a reas en toull-bac'h e Bamako d'ar 16 a viz Mae 1977, ent-ofisiel diwar un edem er skevent met douetañs a zo e vije bet ampoezonet.
Giverny
Giverny zo ur gumun eus Normandi, en departamant Eure, e kember ar stêrioù Seine hag Epte. Brudet eo bet al livour gall Claude Monet (1840-1926).
Bussi sul Tirino
Bussi sul Tirino  zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Giverny
Giverny livet gant Claude Monet
En 1992, digoret Terra Foundation for American Art inaugure le musée d'art américain qui devient le musée des impressionnismes Giverny en 2009.
En 1996 e voe gweladennet Giverny gant Hillary Clinton, ha hi pried Prezidant SUA, hag en 2007 gant impalaer Japon.
Podarcis erhardii
Podarcis erhardii zo ur stlejvil hag a vev e gevred Europa.
Puèi de Sant Circ
Puèi de Sant Circ (Puy de Sancy e galleg), anvet gwechall Puèi de la Crotz (menez ar groaz), eo menez uhelañ an Torosad Kreiz, en Okitania, gant 1 886 m. Ur menez-tan kozh eo.
Brittoli
Brittoli zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Picumnus cirratus
Picumnus cirratus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ e Suamerika :
Turrivalignani
Turrivalignani zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Kastell Clos Lucé
Kastell Clos Lucé a zo ur c'hastell en Amboise. Perc'henn ar c'hastell eo an tiegezh Saint-Bris.
Angeline
Angeline zo un anv-badez gallek ha saoznek.
Jamie Cudmore
thumb|120px
Jamie Cudmore a zo ur rugbier kanadian ganet e Winnipeg (Kanada) d'ar 6 a viz Gwengolo 1978. C'hoari a ra en eil pe en trede renk evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2004.
Loïc Jacquet
thumb|170px
Loïc Jacquet a zo ur rugbier gall ganet e Saint-Doulchard (Cher) d'an 31 a viz Meurzh 1985. C'hoari a ra en eil renk evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2004.
Podarcis milensis
Podarcis milensis a zo ur stlejvil brosezat a vev er C'hikladez.
Montepulciano
Chianchiano Terme a zo ur gumun eus Italia eus proviñs Siena.
Cappelle sul Tavo
Cappelle sul Tavo  zo ur gumun italian e Proviñs Pescara e rannvro Abruzzo.
Puèi Domat
Puèi Domat pe Puèi de Doma (Puy de Dôme e galleg) a zo ur menez en Torosad Kreiz, e Bro-Arvern, en Okitania. Ur menez-tan kozh eo, eus ar seurt anvet "menez-tan gris", manet divev abaoe un 8 000 bloaz 'zo bennak, nepell diouzh kêr Clarmont d'Auvernha. Tapout a ra 1 464 m uhelder. Ul lec'h touristel brudet eo, hag e penn ar menez ez eus ur pikol gwern skignañ. Aspadennoù hendraouriezh a zo ivez e beg ar menez, gant un templ kozh gouestlet d'an doue Merc'her.
Anv gallek ar menez en deus talvezet da envel un departamant: hini ar Puy-de-Dôme.
Monts Domats
Monts Domats pe Linha daus Puèis (en okitaneg; e galleg eo La Chaîne des Puys) a zo un aradennadig menezioù-tan kozh en Arvern, en Torosad Kreiz, en Okitania. Ur 80 menez-tan a zo, a-hed ur 45 km bennak. Ar Puèi Domat eo an hini uhelañ, a-bell.
Monteriggioni
Monteriggioni a zo ur gumun eus Italia eus proviñs Siena.
Paroreomyza maculata
Paroreomyza maculata a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Fringillidae.
Kanton Caen-9
Kanton Caen-9 a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Paroreomyza maculata
Anvet e voe Himatione maculata da gentañ-penn (e 1850) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
Kanton Caen-9
Kumunioù
Kanton Caen-9 a yae ul lodenn eus kumun Caen d'ober anezhañ:
Julien Pierre
thumb|170px
Paroreomyza maculata
Annez
Kavout a reer ar spesad e koadegi gleb enezenn O‘ahu (Hawaii).
Podarcis raffonei
Podarcis raffonei zo ur stlejvil brosezat en Inizi Eolian.
Julien Pierre
Julien Pierre a zo ur rugbier gall ganet e Rodez (Aveyron) d'an 31 a viz Gouere 1981. C'hoari a ra en eil renk evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2008.
Saint-Mars-la-Réorthe
Saint-Mars-la-Réorthe a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Monique Morelli
Monique Morelli, ganet Monique Dubois e Béthune e 1923 ha marvet e Montmartre e Pariz e 1993, a oa ur ganerez c'hallek. Kanet he deus kanaouennoù gwirvoudel (Fréhel) ha testennoù barzhed evel Mac Orlan, Tristan Corbière hag Aragon. C'hoariet he deus ivez en un nebeud filmoù ha pezhioù.
Rhinogydd
Ar Rhinogydd (anv lies, a-wechoù Rhinogau) zo menezioù e hanternoz Kembre, er reter da gêr Harlech.
Ar Rhinogydd a lavarer abalamour d'an div gern, Rhinog Fawr ha Rhinog Fach, petra bennak ma'z eo uheloc'h egeto Y Llethr, gant 756 m. Etre an daou Rhinog emañ Drws Ardudwy, a rann ar venezieg etre daou, hag a oa un tremen a bouez er Grennamzer.
Europiom
Un elfenn gimiek eo an europiom ; Eu eo e arouez kimiek, 63 e niver atomek ha 151,964 e dolz atomek.
Istor
Un tamm eus istor kemplezh al lantanidoù, anvet douaroù rouez ivez, eo hini an europiom. E 1803 e voe dizoloet ar c'heriom 58Ce ; e 1839 e teuas ar c'himiour svedat Carl Gustaf Mosander a-benn da gavout div elfenn all er standilhon a oa bet anvet "keriom" : al lantanom 57La hag un elfenn all a anvas didymium diwar ar ger gresianek evit "gevellelfenn". Pelloc'h e voe furchet ar standilhon, hag e 1879 e voe dizoloet ar samariom 62Sm ennañ gant ar c'himiour gall Paul Émile Lecoq de Boisbaudran ; ur meskaj eo an didimiom ivez, evel m'er prouas ar skiantour aostrian Carl Auer von Welsbach e 1885 : prazeodimiom 59Pr ha neodimiom 60Nd a ya da sevel an didimiom e gwirionez. Ar samariom zoken ne oa ket glan : ar gadoliniom 64Gd a voe tennet diwarnañ gant ar c'himiour gall Jean Charles Galissac de Marignac e 1880.
Ne oa ket echu an istor c'hoazh avat : e 1896 e kredas d'ar c'himiour gall Eugène-Anatole Demarçay e oa un trede elfenn er samariom, a zeuas a-benn da hiniennekaat e 1901 hag a anvas europiom en enor da Europa.
Perzhioù
Ur metal liv an arc'hant eo an europiom glan. Dre ma vez oksidet buan en aer hag en dour ne vez gwelet nemet en e stumm dislivet. Orjalennus eo an europiom, e zouester o vezañ par da hini ar plom 82Pb ; treluc'hek e teu pa vez kendeuzet gant elfennoù all. Dreistreüs e teu 63Eu da vezañ pa vez lakaet yenoc'h eget -271,35°C ha da c'houzañv ur gwaskad kreñvoc'h eget 80 GPa.
Kimiek
Al lantanid dazgweredusañ eo an europiom.
Izotopoù
Europiom-151 hag Eu-153 a gaver en natur, 153Eu o vezañ an hini paotañ hag an hini stabilañ. Skinizotopoù zo bet kevanaozet dre skiriedigezh, 35 anezho, an hini stabilañ o vezañ Eu-150.
Arver
Nebeut a zedalvezadurioù zo d'an europiom ; tennañ splet eus treluc'h e genaozadoù a reer peurvuiañ.
Monteroni d'Arbia
Monteroni d'Arbia a zo ur gumun eus Italia e proviñs Siena.
Till Eulenspiegel
Till Eulenspiegel zo un den eus mojennoù hanternoz Alamagn, anezhañ ur furlukin dibalamour ha paotr e droioù-kamm. Till eo e anv en alamaneg, Dyl Ulenspegel en alamaneg-izel, Tijl Uilenspiegel en nederlandeg, ha meur a stumm all zo c'hoazh da skrivañ e anv: Thyl, Thijl...
Embannet e voe e droioù-kamm ha skignet en Alamagn, Danmark, Izelvroioù, ha zoken e Bohemia, Pologn, hag Italia.
Istor
E 1510/1511 e voe embannet, hep anv oberour, doare koshañ e droioù-kaer, hag anvet Ein kurtzweilig Lesen von Dyl Ulenspiegel, geboren uß dem Land zu Brunßwick, wie er sein leben volbracht hat... (Un oberenn fentus diwar-benn Dyl Ulenspiegel, ganet e bro Brunßwick, penaos en deus kaset e vuhez). Hermann Bote e oa an oberour, a greder, met dizemglev zo diwar-benn ar c'hraf-se.
E yezhoù all
Koulskoude e oa bet meneget dija gant Ben Jonson en e gomedienn The Alchemist, hag abretoc'h zoken, en Owleglasse, gant Henry Porter en dastumad The Two Angry Women of Abington, e 1599.
Uaigh
Uaigh (Owey e saozneg ) zo un enezenn war aod kontelezh Dún na nGall, en Iwerzhon. 1,2 km² eo he gorread ha 102 m eo uhelder an dorgenn vrasañ.
Rouerie (Maupassant)
Rouerie (Korvigell) zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet en 1882.
Uaigh
Annezet e oa Uaigh betek ar bloavezhioù 1970. Bremañ eo didud, nemet en hañv : neuze e vez tud o tont da vakañsiñ e-barzh tiez hag a oa d'o hendadoù alies hag a zo bet adkempennet ganto.
Rouerie (Maupassant)
An danevell
Ur politikour kozh, bet ministr dindan an Impalaer Napoleon III, a gont da wazed yaouank penaos eo bet gennet gant ur vourc'hizez a renk izel. Pourmen a rae bep beure er Champs-Elysées, pa daolas evezh ouzh « une adorable petite femme ». Hag int d'ober anaoudegezh. Ha hi da zont bep beure goude d'e welet en e vinistrerezh. Evurus ar politiker rak « elle savait sans cesse varier et pimenter sa tendresse ». Tri miz goude, setu hi brazez, emezi, hag he fried en Italia abaoe daou viz. Hag ar politiker da reiñ arc'hant dezhi da vont da-gaout he fried. Ha hi da gas lizhiri, ha da gemenn ganidigezh ur mabig.
Un deiz, setu ul lizher dizanv : goap a ra ar vaouez, dimezet eo, n'he deus bugel ebet.
Monteroni
Monteroni zo anv italianek meur a gumun.
Hag ivez
Manuel Godoy
Manuel Godoy y Álvarez de Faria Rios (Badajoz, 1767 - París, 1851) a oa un den uhel ha polítikour spagnol, kentañ ministr Roue Spagn, Carlos IV entre 1792 ha 1797, hag adarre etre 1801 ha 1808. Bez e oa dug la Alcudia ha Sueca, priñs ar Paz, goude marc'hata Peoc'h Basel e 1795, titl a voe disklêriet e-maez al lezenn gant ar roue Fernando VII diwezhatoc'h, ma voe kemeret gant Godoy neuze, hag eñ en harlu, gant an titl italian a briñs Bassano.
Hidalgo a orin, savet d'ar galloud gant ar roue Carlos IV, a roas titloù hag enorioù dezhañ, madoù e-leizh. Ne deuas ket a-benn da virout ouzh aloubadeg Spagn ha dilez Carlos IV. An impalaer gall Napoleon Iañ a rae fae warnañ, dre ma ne oa ket feal a-walc'h dezhañ, evel a welas gant aloubadeg Portugal en 1801, hag ar galv a reas d'en em sevel a-enep Bro-C'hall da vare emgann Jena e 1806.
E vuhez
Manuel Godoy a oa mab da José de Godoy y Sánchez de los Ríos, ha da Maria Antonia Justa Álvarez de Faria y Sánchez Sarzosa, a orin portugalat. Ganet e oa d'an 12 a viz Mae 1767, e-barzh calle Santa Lucía, e Badajoz, en un tiegezh paour. Da 17 vloaz ez eas e rejimant gwarded ar roue, hag anvet e voe neuze da vont gant Gwarded ar C'horf, ha kaset da Vadrid evel e vreur. Hennezh avat a voe harluet eus al lez gant ar roue Carlos III dre ma en devoa graet kinnigoù dizonest d'e verc'h-kaer, Maria Luisa Carlotta di Borbone-Parma, priñsez Asturiez.
Un deiz, ma oa oc'h ambroug priñsed Asturiez, war hent Segovia, e winkas e varc'h hag e kouezhas d'an douar. Kenkent ec'h adpignas war e loen, ma sachas evezh ar briñsed warnañ.
Da 21 bloaz e voe kinniget en ofisiel da priñsed Asturiez (titl a veze roet da bennhêr rouaned Spagn). Kaozeal kaer a ouie, ha plijout d'e selaouerien, setu ma savas mignoniezh outañ en danvez-roue Carlos IV, ma teuas da vezañ serc'heg d'e wreg, María Luisa de Borbón-Parma.
Jason White
thumb|170px Jason White a zo ur rugbier skos ganet e Dinedin (Bro-Skos) d'an 17 a viz Ebrel 1978. C'hoari a ra en eil pe en trede renk evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2009.
Kanton Caen-10
Kanton Caen-10 a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Manuel Godoy
E vuhez
D'an 30 a viz Kerzu 1788, 16 deiz goude roueet priñs Asturiez, e voe anvet da gaded er Palez; en miz Mae 1789 e voe anvet da goronel marc'hegiezh, en miz Du 1789 da varc'heg Urzh Santiago, en miz Eost 1790, da gomandour an urzh, en miz C'hwevrer 1791 da eiler-a-gamp, en miz Meurzh da zenjentil al lez, en miz Gouhere da bennletanant ha da varc'heg Kroaz-veur Urzh Carlos III, en 1792 da zug Alcudia gant Meurdez Spagn, en miz Du Urzh ar maoutken Aour, hag e miz Meurzh 1793 penngomandant. Goude-se e vo c'hoazh dug Sueca, markiz Alvarez, aotrou Soto de Roma.
Kanton Caen-10
Kumunioù
Kanton Caen-10 a yae 3 c'humun d'ober anezhañ:
Manuel Godoy
Sekretour-stad
En 1788, goude anvet Carlos IV da roue Spagn, e voe anvet Godoy da Sekretour-stad, da lavarout eo da bennministr, en 1792, e-lec'h kont Aranda.
Ánxel Fole
Ánxel Fole, ganet en Lugo e 1903 ha marvet eno e 1986, zo ur skrivagner galizek ha spagnolek. Brudet eo e gontadennoù dastumet e peder levrenn. Gant Álvaro Cunqueiro ha Rafael Dieste ez eo unan eus ar skrivagnerien c'halizek oberiant a-raok Brezel Spagn.
Anne François Augustin de La Bourdonnaye
Anne François Augustin de La Bourdonnaye, ganet e Gwenrann d'an 3 a viz Gwengolo 1747 ha marvet e Dacs d'ar 6 a viz Here 1793, a oa beskont ha jeneral.
Chutzpah
Chutzpah (distaget: pe ) zo ur ger yidek a dalvez da zeskrivañ an herder, koulz war e du fall hag e du mat.
Eus an hebraeg חֻצְפָּה hutspa' herder, hardison , divergontiz e teu ar ger.
En hebraeg ez arverer hutspah da zeskrivañ un den rok a zo aet dreist bevennoù an dereadegezh.
An hevelep ster zo e yideg, gant un adster a zic'hratadur ha kondaonidigezh en abeg da emzalc'h an den. Ur fentigell glasel zo e metoù ar Yuzevien da dermeniñ ster resis chutzpah : emzalc'h un den a c'houlenn amzeviadoù skañvaus digant al lez-varn peogwir ez eus un emzivad anezhañ goude bezañ lazhet e dad hag e vamm. Ur fentigell all zo, pa ya ur vaouez da ziskuliañ he gwaz en abeg ma toug un arm berzet. . . goude bezañ plantet ur gontell en e gein.
Les Portes du Large
Les Portes du large a zo un ti-embann bet savet e Roazhon gant Bernez an Nail e 2001.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Podarcis pityusensis
Podarcis pityusensis a zo ur stlejvil brosezat en Inizi Balear.
Lucasium damaeum
Lucasium damaeum a zo ur stlejvil brosezat eus Aostralia.
Ksenofon
Ksenofon (Ξενοφῶν / Xenophōn) (430 kent Jk - 355 kent JK) zo ur skrivagner gresianek atenat, bet goprsoudard, ha pennbrezel.
Rêves (Maupassant)
Istor
Kentañ ma voe embannet Rêves a oa e Le Gaulois an 8 a viz Mezheven 1882. Ne voe adembannet nemet goude marv ar skrivagner, en dastumad dalif Le Père Milon en 1899.
Ksenofon
An Anabasis ( Ἀνάβασις e gregach) eo e oberenn bouezusañ, seizh levrenn anezhi, savet war-dro -370.
Rêves (Maupassant)
An danevell
Pemp mignon kozh o kaozeal. Tri anezho, dizimez, a glemm : goullo o buhez, ha ne gouskont ket mat. Unan a garfe chom dihun. Ar medisin da ginnig dezhañ eter dietilek : kustum eo ouzh al louzoù abaoe ma oa krog d'en kemer ouzh ar boan-benn spontus. Ha c'hoant d'ar pemp all da gaout. Hag ar medisin da nac'h: «Allez vous faire empoisonner par d’autres.»
Ksenofon
Ganet e oa en Erchia en Attika. Mab e oa d'un den pinvidik anvet Gryllos. Arvar zo war bloaz e c'hanedigezh : war-dro -430 ma oa paotr yaouank e deroù an Anabasis ; met bloazioù all zo kinniget gant istorourien zo : -426, dre ma oa an oad izelañ evit kemer perzh en dro-vreze Lesbos, en -428/-427 hervez an istorourez Claude Mossé.
Daremprediñ a reas ar sofourien, en o zouez Prodikos e Tebai.
-404/-401
Diskibl e voe da Sokrates, ha kemer notennoù a rae. Hervez Diogenes Laertios e oa roudoù eus ar berrskrivadur war-dro -430, hiriv e kred an istorourien e oa Ksenofon unan eus an ijinerien anezhañ, pa notenne kelennadurezh Sokrates hervez un doare-skrivañ fonnus e gregach.
Enebet e oa ouzh adsavidigezh an demokratelezh goude tiranterezh Tregont Mac'homer Aten. E-touez diskibien Sokrates n'en em gleve ket gant Aristippos, na gant Platon. Hervez Fotios e voe diskibl d'ar prezeger Isokrates.
Hervez Strabon ha Diogenes Laertios e vije bet Ksenofon en emgann Delion, ma voe saveteet e vuhez gant Sokrates, pa oa kouezhet diwar e varc'h : kement-se ne c'hall ket bezañ pa ouzer e voe ganet Ksenofon e -430 pe -426, hag e oa emgann Delion e -424; ne vefe nemet ur vojenn ganet diwar abadenn savete Alkibiades en emgann Potidaia gant Sokrates.
-401/-399
Galvet e voe da lez Cyrus gant e vignon Proxène Tebai. Hep brezeliñ, setu eñ da-heul troiad Cyrus a-enep e vreur son frère Artakserkses II (-400).
Montecopiolo
Montecopiolo zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pesaro e Urbino er rannvro Marche.
Podarcis tiliguerta
Podarcis tiliguerta zo ur stlejvil hag a vev e Korsika ha Sardinia.
Rhyticeros cassidix
Rhyticeros cassidix (pe Aceros cassidix) a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Bucerotidae.
Anvet e voe Buceros cassidix da gentañ-penn (e 1823) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl hag amprevaned ha mellkeineged bihan ivez.
Annez
Kavout a reer ar spesad en inizi Butung, Lembeh, Muna, Sulawesi ha Togian.
Anvioù-badez portugalek
Sed amañ ur rollad anvioù-badez portugalek.
Kloc'hdi Breiz
Kloc'hdi Breiz zo ur gelaouenn lennegel viziek divyezhek - Le Clocher Breton e galleg - hag a oa bet krouet en Oriant e miz Gouere 1895 gant ar varzhez Florentine Monier (Madeleine Desroseaux hec'h anv-pluenn) hag he gwaz Andre Degoul (Renan Saib e anv-pluenn). Dindan baeroniezh ar skrivagner gall Pierre Loti, diouzh ar c'hiz d'an ampoent, e oa bet embannet an niverenn gentañ anezhi.
Diaes e voe d'ar gelaouenn kendelc'her da zont e-maez dre ma oa aet meur a genlabourer d'an talbenn adalek 1914 ; embannet e oa bet an niverenn diwezhañ (242) e miz Eost 1915 eta.
Ridan
Ridan, pe Nadir Kouidri e anv en ti-kêr, bet ganet d'an 23 a viz Even 1975 e Brou-sur-Chantereine (Bro-c'hall) a zo ur c'haner gall gallek.
Estrellas de Areito
Estrellas de Areito a oa ul laz a dregont soner kuban, savet e 1969, en o zouez Rubén González, Richard Egües, Nino Rivera, Félix Chappotín, Miguelito Cuní, Pío Leyva, Arturo Sandoval, Tata Güines ha Paquito D'Rivera. Pemp pladenn o deus graet evit ar gompagnunezh-stad Egrem.
Ar studier Brezon
Ar studier Brezon istitlet "L'étudiant breton" a oa un astenn d'ar gazetenn l'Heure Bretonne, kazetenn propaganda Strollad Broadel Breizh, embannet evit ar studierien vroadelourien vreton hag a oa izili da Kengevrad ar studierien broadelour brezon (La fédération des étudiants nationalistes bretons). Div niverenn hepken a voe embannet, er bloavezh 1941.
Enep yuzevegezh
Ar gazetenn a embanne mennozhioù enepyuzev evel er pennad L'invasion de la Juiverie pe c'hoazh er pennad L'invasion juive de la médecine bretonne. Embannet e oa gant ar gazetenn e oa ret "naetaat" ar skolioù-meur eus ar yuzevien.
Enep bourc'hiz
Adkavet e veze frazennoù flemmus e-keñver ar vourc'hizien, en o zouez lod kelennerien ar skolioù-meur e Breizh.
Roll kantonioù Penn-ar-Bed
Kent 2014
kanton Brest-Bellevue - kanton Brest-Ar Gazeg Wenn-Boc'harzh-Gwiler-Leon - kanton Brest-Kreiz - kanton Brest-Kerichen - kanton Brest-An Ermitaj-Gouenoù - kanton Brest-Lambezelleg - kanton Brest-Plouzane - kanton Brest-Rekourañs - kanton Brest-Sant-Mark - kanton Brest-Kerbêr - kanton Daoulaz - kanton Gwipavaz - kanton Landerne - kanton Lanniliz - kanton Lesneven - kanton Eusa - kanton Plabenneg - kanton Gwitalmeze - kanton Plouziri - kanton Lokournan
kanton an Arzhanaou - kanton Banaleg - kanton Brieg - kanton Konk-Kerne - kanton Douarnenez - kanton Fouenant - kanton ar Gelveneg - kanton Plogastell-Sant-Jermen - kanton Pont-Aven - kanton Pontekroaz - kanton Pont-'n-Abad - kanton Kemper-1 - kanton Kemper-2 - kanton Kemper-3 - kanton Kemperle - kanton Rosporden - kanton Skaer
Abaoe 2014
1 — Kanton Brest-1 Brest/Bellevue • Brest/Lambezelleg
2 — Kanton Brest-2 Brest/Kreiz-kêr • Brest/Rekourañs
3 — Kanton Brest-3 Brest/Kerbêr • Plouzane
5 — Kanton Brest-5 Brest/Kerichen • Brest/Sant-Mark
6 — Kanton Brieg Brieg • Kastell-Nevez-ar-Faou • Kloastr-Pleiben • Kore • Edern • Gouezeg • Landrevarzeg • Landudal • Langolen • Lannedern • Laz • Lennon • Leuc'han • Lotei • Pleiben • Santoz • Sant-Wazeg • Tregourez
7 — Kanton Karaez-Plougêr An Uhelgoad • Ar Fouilhez • Berrien • Bolazeg • Boneur • Brasparzh • Brenniliz • Karaez-Plougêr • Kerglof • Kledenn-Poc'hêr • Koloreg • Landelo • Lokeored • Lokmaria-Berrien • Lopereg• Motrev • Plonevell • Plonevez-ar-Faou • Plouie • Poullaouen • Sant-Hern • Sant-Riwal • Skrigneg • Speied
8 — Kanton Konk-Kerne Eliant • Konk-Kerne • Mêlwenn • Rosporden • Sant-Ivi • Tourc'h
9 — Kanton Kraozon Argol • Kameled • Kast • Kastellin • Kemeneven • Kraozon • Dineol • Landevenneg • Lañveog • Meilh-ar-Wern • Ploeven • Plonevez-Porzhe • Ploudiern • Roskañvel • Sant-Kouled • Sant-Vig • Terrug • Tregarvan
Vesime
Vesime zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
Roll kantonioù Penn-ar-Bed
Abaoe 2014
10 — Kanton Douarnenez An Eskevien • Ar Yeuc'h • Beuzeg-ar-C'hab • Kerlaz • Kledenn-ar-C'hab • Koñforzh-Meilar • Douarnenez • Enez-Sun • Goulien • Gwaien • Mahalon • Ploeneg • Plougoñ • Pontekroaz • Pouldregad • Poullann • Prevel
11 — Kanton Fouenant An Erge-Vras • Ar Forest-Fouenant • Benoded • Kloar-Fouenant • Fouenant • Gouenac'h • Pluwenn • Sant-Evarzeg
Dour-diwar-linad
Dour-diwar-linad zo un temz a servij da demzañ ar plant tomatez. Lakaat ur c'hilo deil linad e glec'h e-barzh dek litrad dour. Gortoz div sizhun a-raok d'ar gwelien dihanañ da c'hoiñ. Silañ ha neuze astenn pemp gwezhiad dour warnañ. Prest eo.
Roll kantonioù Penn-ar-Bed
Abaoe 2014
12 — Kanton Gwipavaz Gwipavaz • Plougastell-Daoulaz • Ar Releg-Kerhuon
13 — Kanton Landerne Ar Forest-Landerne • Ar Roc'h-Morvan • Landerne • Lanneured • Penn-ar-C'hrann • Plouedern • Sant-Divi • Sant-Tonan • Tremaouezan
14 — Kanton Landivizio An Dre-Nevez • Bodiliz • Kommanna • Gwikar • Gwikourvest • Gwiglann • Gwimilio • Gwineventer • Gwitevede • Lambaol-Gwimilio • Landivizio • Logeginer-Plouziri • Lokmelar • Plouvorn • Sant-Derc'hen • Sant-Nouga • Sant-Servez-Landivizio • Sizun • Trezilide
15 — Kanton Lesneven An Dreneg • Ar Folgoad • Brignogan • Kerlouan • Kerniliz • Kernouez • Goulc'hen • Gwiseni • Lannarvili • Lesneven • Loprevaler • Plougerne • Plouider • Plouneour-Traezh • Plouzeniel • Sant-Fregan • Sant-Neven • Tregaranteg
16 — Kanton Molan An Treoù-Kerne • Banaleg • Molan • Nevez • Pont-Aven • Rieg • Skaer • Tregon
17 — Kanton Montroulez Karanteg • Henvig • Logeginer-Sant-Tegoneg • Lokenole • Montroulez • Pleiber-Krist • Plouneour-Menez • Sant-Martin-war-ar-Maez • Sant-Seo • Sant-Tegoneg • Taole
18 — Kanton Plabenneg Ar Vourc'h-Wenn • Kersent-Plabenneg • Koz-Meal • Gwitalmeze • Lambaol-Gwitalmeze • Landeda • Landunvez • Lanniliz • Plabenneg • Plougin • Plouvien • Sant-Pabu • Treglonoù
19 — Kanton Ploneour-Lanwern Enez-Tudi • Kombrid • Gourlizon • Gwiler-Kerne • Landudeg • Plogastell-Sant-Jermen • Ploveur • Ploneour-Lanwern • Plozeved • Pouldreuzig • Purid • Sant-Yann-Drolimon • Tregeneg • Tremeog • Trêgad
20 — Kanton Plouigno Ar C'hloastr-Plourin • Ar Pontoù • Bodsorc'hel • Garlann • Gwerliskin • Gwimaeg • Lanneanoù • Lanneur • Lokireg • Plegad-Gwerann • Plegad-Moezan • Plouezoc'h • Plouganoù • Plougonven • Plouigno • Plourin-Montroulez • Sant-Yann-ar-Biz
21 — Kanton Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h An Ospital • An Treoù-Leon • Ar Faou • Ar Merzher-Salaun • Daoulaz • Dirinonn • Hañveg • Irvilhag • Lannurvan • Logonna-Daoulaz • Loperc'hed • Plouziri • Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h • Rosloc'hen • Sant-Alar • Sant-Segal • Trelevenez
23 — Kanton Kemper-1 Gwengad • Lokorn • Plogoneg • Ploneiz • Ploveilh • Pluguen • Kemper/Kornôg
24 — Kanton Kemper-2 Kemper/An Erge-Vihan • Kemper/Kerfeunteun • Kemper/Kreiz-Kêr
25 — Kanton Kemperle An Arzhanaou • Bei • Kemperle • Kerien • Kloar-Karnoed • Gwelegouarc'h • Lokunole • Mellag • Redene • Sant-Turian • Tremeven-Kemperle
26 — Kanton Kastell-Paol Kastell-Paol • Kleder • Enez-Vaz • Lanhouarne • Gwinevez • Mespaol • Plouenan• Ploueskad • Plougouloum • Rosko • Santeg • Sibirill • Trelaouenan • Trelez
Podarcis waglerianus
Podarcis waglerianus a zo ur stlejvil hag a vev e Sikilia hag Inizi Egat.
Casorzo Monferrato
Casorzo Monferrato (Casors e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
Julien Bonnaire
right|220px Julien Bonnaire a zo ur rugbier gall ganet e Bourgoin-Jallieu (Isère) d'an 20 a viz Gwengolo 1978. C'hoari a ra en trede renk evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2007.
Speedy Gonzales
Speedy Gonzales (pe González) zo ul logodenn e filmoù-bev stadunanat. Lesanvet e vez "al logodenn primañ eus Mec'hiko".
Caramanico Terme
Caramanico Terme zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
Anvadur orin kontrollet
Anvadur orin kontrollet, berraet en AOK (galleg: appellation d'origine contrôlée, AOC), a zo ul label gall (hag ivez suis ha marokan) evit gwareziñ un orin douaroniezhel ha doareoù ober evit boued graet «e-giz ar vro». Talvezout a ra, da gentañ-penn, evit gwin, fourmaj-laezh, frouezh ha legumaj... Klotañ a ra gant an Anvadur orin gwarezet (AOG) e lezennoù Unaniezh Europa.
Celeste Mendoza
Celeste Mendoza ganet e Santiago de Cuba d'ar 6 a viz Ebrel 1930 ha marvet e La Habana d'an 22 a viz Du 1998, a oa ur ganerez kuban. Kanañ a rae guaguanco, rumba ar straed, ha ne veze kanet nemet gant gwazed en he raok.
Da gentañ e oa korollerez, ha dañsal a rae en abadennoù kempennet gant "Rodney" Neyras en Tropicana.
Alexandre Lapandry
thumb|170px
Alexandre Lapandry a zo ur rugbier gall ganet e Paray-le-Monial (Saône-et-Loire) d'an 13 a viz Ebrel 1989. C'hoari a ra en trede renk evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2008, d'an aliesañ gant an niverenn 7 e tu dehou ar veskadeg.
Galerius
Galerius, pe  Caius Galerius Valerius Maximianus, ganet war-dro 250 e Felix Romuliana (pe e Serdica, diemglev zo) ha marvet e 311 en Dardania, a oa un impalaer roman. Dimeziñ a reas da verc'h an impalaer roman Diocletianus, Galeria Valeria, a varvas e 315. Caesar e voe Galerius betek 305 hag Augustus da c'houde, betek e varv e 311.
Kanton La Sologne
Kanton La Sologne a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs en departamant Loir-et-Cher, bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014.
Triskell (Lizher kelc'h Strollad Broadelour Breizh)
Triskell a oa lizher-kelc'h miziek Strollad Broadelour Breizh. Embannet e oa bet e Roazhon etre Genver 1942 hag Ebrel 1944.
Pal al lizher-se a oa brudañ obererezhioù ar strollad, liammañ an izili kenetrezo ha sevel un diazez boutin d'an holl izili. Savet e oa bet ivez a-enep ar re aet gant hent ar c'henlabourerezh gant Alamagn an Trede Reich evel Célestin Lainé hag en devoa skrivet ul lizher a-enep Triskell e 1943.
Cantal (fourmaj)
Ar c'hantal (cantal e galleg; cantal, chantal, cantau pe chantau en okitaneg), a zo ur fourmaj laezh buoc'h graet en Arvern (Okitania), en departamant Cantal a-bezh, hag en un nebeud kumunioù eus an departamantoù amezek: 23 eus ar Puy-de-Dôme, 8 kumun eus norzh an Aveyron, 7 kumun eus reter ar C'horrèze hag ur gumun eus an Haute-Loire. Un AOK eo abaoe 1956, hag un AOG e live Europa.
Darevidigezh
Cheñch a ra hervez an doareoù:
Adélaïde
Adélaïde zo un anv-badez gallek, diwar an anv alamanek Adelaid pe Adelheid.
Avaloù kontell
Avaloù kontell, pe avaloù da zebriñ, a vez graet eus gouennoù avaloù a zo mat da zebriñ, en kriz pe en poazh, e-skoaz ar gouennoù avaloù sistr a ranker tennañ o chug anezho d'e dreuzfeurmiñ dre c'hoiñ.
Gwladus ferch Llywarch ap Trahaearn
Addimeziñ a reas Owain da Cristin.
Marcilly-en-Gault
Marcilly-en-Gault a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e kanton La Sologne, en arondisamant Romorantin-Lanthenay, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
56,27 km2 eo gorread Marcilly-en-Gault.
Poblañs
War-dro 770 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Agnès Thibault da vaerez.
Lettomanoppello
Lettomanoppello zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pescara er rannvro Abruzzo.
Sannerville
Bodet e oa gant Troarn d'ar 1 a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Saline.
Montiglio Monferrato
Montiglio Monferrato (Montij e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti hag e rannvro Piemonte.
Nizza Monferrato
Nizza Monferrato (Nissa Monfrà e piemonteg) zo ur gumun en Italia e proviñs Asti hag e rannvro Piemonte, war lez ar stêr Belbo. 10 200 a dud zo enni o chom.