cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anv-tiegezh
Hiziv e Breizh
Hiziv e c'hall tud ar vugale reiñ anv-tiegezh ar vamm, ouzhpenn hini an tad, d'ar vugale. Yann Penndu hag e bried Anna an Eskob a c'hall bremañ envel o merc'h Nolwenn Penndu-an Eskob.
Broioù all
En un nebeud broioù n'eus anv-familh ebet (Enez Java, Island ha Tibet).
E familhoù ar roueed ne vez ket graet gant anvioù-familh d'an aliesañ.
C'hoari ar ranig
Doare c'hoari
Ret eo merkañ ar brasañ niver a boentoù o vukañ genoù ar ran.
Anv-tiegezh
A belec'h e teu an anvioù-tiegezh
Kalz anvioù-tiegezh, en Europa da vihanañ, a deu
C'hoari ar ranig
Dafar
- 1 voest ran - 8 paled bihan.
Penaos ez a en-dro ?
Ret eo teurel an 8 paled an eil goude egile e-barzh an toulloù evit merkañ ar muiañ posupl a boentoù. Genoù ar ranig a lak da c'hounit ar muiañ a boentoù.
Ar poentoù
Ar maout a ya gant an hini en deus tapet ar muiañ a boentoù.
Evit ar vugale
Ret eo teurel 4 faled.
Himarimeg
Ur yezh direnk komzet e Brazil, e traonienn Tapayà eo an himarimeg.Gant 40 a dud hepken e vez komzet hag en arvar da vont da get eo.
Gwelet ivez
Yezhoù Brazil
Lokeltaz
Lokeltaz a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gregam e departamant ar Mor-Bihan.
Bancourt
Bancourt a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Iapameg
Ur yezh direnk komzet e Brazil war harz etre Para hag Amapa e vefe an iapameg. Hogozik netra a anavezer diwar-e-benn hag e vezañs end-eeun a zo diasur.
Gwelet ivez
Yezhoù Brazil
Yezhoù direnk
An Alarc'h (kanaouenn)
Istor
Kaoz zo enni eus distro an dug Yann IV ("an aotrou Yann"), evit adc'hounit Breizh. An dug-mañ a oa bet skarzhet un nebeud bloavezhioù en a-raok gant ar Vretoned. Met lakaet e oa dizalc'hidigezh an dugelezh en arvar muioc'h c'hoazh heptañ. An aotrouien vreizhat o doa kaset un dileuriadur evit ma tistrofe. Erruout a ra e Dinarzh d'an 3 a viz Eost 1379 evit adtapout ar galloud e Breizh. "An Alarc'h", er ganaouenn, a wel an darvoud eus penn-uhelañ tour kastell Arvor.
Komzoù
Un alarc'h, un alarc'h tra mor (bis) War lein tour moal kastell Arvor
Dinn, dinn, daoñ, d'an emgann, d'an emgann, o ! Dinn, dinn, daoñ, d'an emgann ez an
Neventi vad d'ar Vretoned Ha mallozh ruz d'ar C'hallaoued
Dinn, dinn, daoñ, d'an emgann...
Erru ul lestr e pleg ar mor E ouelioù gwenn gantañ digor
Degoue'et an Aotrou Yann en-dro Digoue'et eo da ziwall e vro
D'hon diwall diouzh ar C'hallaoued A vac'hom war ar Vretoned
Ken e son ar menezioù Laz Ha froen, ha trid ar gazeg c'hlas
Ken e kan laouen ar c'hleier Kant lev tro-war-dro, e pep kêr
Deut eo an heol, deut eo an hañv Deut eo en-dro an Aotrou Yann
An Aotrou Yann a zo paotr mat Ken prim e droad hag e lagad
Laezh ur Vreizhadez a sunos Ul laezh ken yac'h evel gwin kozh
Luc'h a daol e c'hoaf p'hen horell, Ken e vrumenn an neb a sell
Pa c'hoari kreñv, ken kreñv e tarc'h Ken e taouhanter den ha marc'h
Darc'h atav, dalc'h mat, aotrou dug, Dav warnehe! ai-ta! bug-ho! bug!
Neb a drouc'h 'vel a douc'hez-te N'en deus aotrou nemet Doue!
Dalc'homp, Bretoned, dalc'homp mat ! Arsav na truez ! gwad oc'h gwad !
Itron Varia Breizh, skoaz da vro! Fest erbedenner, fest a vo!
Dare' ar foenn; piv a falc'ho? Dare' an ed; piv a vedo?
Ar foenn, an ed, piv o fako? Ar roue gav' gantañ 'raio
Dont a ray a-benn ur gaouad Gant ur falc'h arc'hant da falc'hat
Gant ur falc'h arc'hant er bro-ni, Ha gant ur falz aour da vediñ
Mar plije gant ar C'hallaoued Daoust hag int mank ar Vretoned?
Mar plije gant 'n Aotrou roue Daoust hag-eñ eo den pe Zoue?
Skrignañ 'ra bleizi Breizh-Izel O klevet embann ar brezel
O klevet ar youc'h, e yudont Gant c'hwezh ar C'hallaoued e reont
En heñchoù, e-berr a welour O redek ar gwad evel dour
Ken yey ruz-glaou brusk an houidi Hag ar wazi gwenn o neuiñ
Muioc'h a dammoù goaf, e sklent, Eget skoultroù goude barr-went;
Ha muioc'h a bennoù-marv, Eget e karnelioù ar vro
Paotred Bro-C'hall 'lec'h ma kouezhint Betek deiz ar varn e c'hourve'int
Betek deiz ar varn hag ar fust, Gant an Trubard a ren ar rustl
An diveradur eus ar gwez 'Ray dour benniget war e vez !
Ouzhpennadurioù
En doare kanet gant Alan Stivell e kaver ouzhpennet ar c'houbled-mañ:
Enor, enor d'ar Gwenn-ha-Du, Ha d'an dreitourien mallozh ruz.
Sidan-Sina
Ar sidan-Sina (liester : sidaned-Sina) a zo ur spesad golvaneged bihan, Anthus hodgsoni an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv an evnoniour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 (pe 1801)-1894).
Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ en Azia :
Rías Baixas
Eus ar c'hreisteiz d'an hanternoz, setu o anvioù:
Wambrechies
Wambrechies e galleg, Vamberchi e pikardeg, a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Brycheiniog
Brycheiniog zo un anv-lec'h kembraek, ha
Rías Altas
Kartenn eus ar Rías Altas
Ar Rías Altas eo an aberioù e Galiza etre Estaca de Bares er c'hornôg ha er Mor Kantabrek. Eus ar c'hornôg d'ar reter, setu o anvioù:
Alies e vez graet meneg eus ar Rías Medias gante.
627
Diwar-benn ar bloavezh 627 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 627
Sidan gouzoug ruz
Ar sidan gouzoug ruz (liester : sidaned gouzoug ruz) a zo ur spesad golvaneged bihan, Anthus cervinus an anv skiantel anezhañ.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.
Annez
Bevañ a ra ar spesad en hanternoz Eurazia,.
Amalrig Chartrez
Amalrig Chartrez, (Amaury de Bène e galleg, Amalricus de Bene e latin), ganet e Bennes, kêriadennig entre Ollé ha Chauffours (Eure-et-Loir a-vremañ) er c'hornôg da Chartrez, zo ur prederour gall hag a gelenne an doueoniezh e Skol-veur Pariz en. Kondaonet e voe e gelennadurezh e 1204 gant ar pab Inosant III, ha mervel a reas en 1209.
E gelennadurezh
Kelenn a rae prederouriezh ha doueoniezh e Skol-veur Pariz. Embann a rae ur seurt hollzoueegezh, ar Spered-Dizalc'h, tapet eus skridoù an Iwerzhonad Johannes Scottus Eriugena, ha niverus e oa e ziskibien, anvet Amaorisianed.
Er pezh a gelenne
Abalamour d'ar c'hentañ kinnig eo diwelus Doue d'an dud met e anaout a c'haller en e grouadennoù.
Kondaonet
Kondaonet e voe e gelennadurezh en 1204 gant ar pab Inosant III. Goude e varv e 1209 e voe heskinet e ziskibien, ha barnet e voent e Pariz e 1210, ha devet e voe un toullad mat anezho e-maez kêr Bariz, goude un tremen etre daouarn justis ar roue.
Bloneg-mor
Bloneg-mor zo loened-mor, anvet ivez morgaoul, damheñvel ouzh un disglavier. Brudet int da flemmañ an dud ha darn a c'hall bout dañjerus. E Sina, da ziwall diouzh o flemm e vez gwisket un nilong fangshai toutao gant an neuierien.
Amalrig Chartrez
Kondaonet
Abaoe bloaz e oa marvet Amalrig, met dizouaret e voe, eskumunuget, ha taolet e gorf-marv war ur bern teil.
E-touez e ziskibien e oa ur Breizhad, David Dinan, a c'hallfe bezañ bet ivez e-touez ar re taolet en tan.
1992
Diwar-benn bloavezh 1992 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Frañs
Gwelet ivez Disklêriadurioù pennadurezhioù
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1992
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1992
Kazh alaouret Afrika
Kazh alaouret Afrika (Profelis aurata) a zo ur c'hazh gouez krenn e vent (60-100 cm gant ul lost 16-46 cm) hag a vev e koadegoù glaviek Afrika ar c'hornôg. War stagadenn II ar CITES emañ.
Gwiler-Leon
Gwiler-Leon a zo ur gumun eus Bro-Leon, e kanton Brest-4, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.
Kazh alaouret Afrika
Doareoù pennañ
A-liv gant ar c'hanell pe gell-ruz eo blevenn ar c'hazh alaouret ar peurliesañ zoken ma'z eus pennoù du pe c'hris. Unan eus an isspesadoù en deus ur vlevenn vrizhellet. Ar pared a zo brasoc'h eget ar parezed. Pouezañ a reont etre 11 ha 14 kg tra ma rae 6,2 kg ar barez nemeti a zo bet pouezet. 15 vloaz e c'hell kizhier alaouret Afrika bevañ er mirvaoù.
Gwiler-Leon
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Karrnijourion e oant holl. Mervel a rejont d'ar 7 a viz Gouere 1941 e-pad an Eil Brezel Bed.
Treuzviezadenn
An dreuzviezadenn, pe derlinkad, a zo ur frazenn hag a c'hell bezañ intentet en ur doare all adalek ma vez graet un pe daou eskemm sonioù (lizherennoù pe silabennoù) evit reiñ da intent traoù fentus ha gros a-wechoù hep terriñ reolennoù ar sevended. Er gelaouenn c'hallek sizhuniek Le Canard enchaîné e vez embannet un nebeud treuzviezadennoù er rubrikenn "Sur l'Album de la Comtesse" (War albom ar gontez).
Nazaret
Nazaret (en arabeg : الناصرة, en hebraeg : נצרת) a zo ur gêr e norzh Israel, e Galilea. Brasañ kêr arab ar vro eo : 77 445 annezad e 2019, Arabed 99,8% anezho. Kalz a gevredigezhioù relijiel disheñvel-kenañ zo e Nazaret.
Treuzviezadenn
E meur a yezh e vez kavet treuzviezadennoù hag ur fenomen boutin a-walc'h er c'homz eo an eskemmoù sonioù, ar vetatezenn da skouer. Meur a c'her a vez cheñchet e emdroad dre se. C'hoarvezout a ra an eilpennadenn en desped d'ar c'homzer e-unan. Reiñ a ra plijadur d'ar selaourien pe dre m'eo bet graet ur fazienn pe dre m'eo bet graet ur fazienn ha lakaet da intent un dra dic'hortoz ouzhpenn. E Bro-C'hall ez eus un hengoun evit krouiñ treuzviezadennoù a laka da intent traou gros ha revel. Rubrikenn ar Canard enchaîné a ya war an tu-se bewech.
Max Stirner
thumb|right|150px|Poltred Max Stirner Johann Kaspar Schmidt pe Max Stirner (1806 Bayreuth -1856 Berlin) a zo ur prederour pouezus hag en eus diazezet an diveliouriezh emgar. N’eo ket dedennus buhez an den met puilh eo e oberenn hag he deus bet ul levezon bras war skrivagnerien rusian an XIXvet (Tourgeniev, Dostoievski) ha skrivagnerien c'hallek an XXvet kantved (André Gide, André Breton).
Nazaret
Hervez an Aviel ez eo e Nazaret e voe Mari ha Jozef o vevañ, ha ma voe desavet Jezuz Krist. Ul lec'h a bouez eo evit ar birc'hirined. E kreiz kêr emañ bolz uhel bazilikenn ar C'hemennadur.
Treuzviezadenn
An treuzviezadennoù brezhonek kentañ zo bet savet gant Per-Mari Mevel hag embannet en ur levrig gant Emgleo Breiz e 1982.
Setu ar brudetañ treuzviezadenn e brezhoneg, digant tad an treuzviezadennoù:
Max Stirner
E vuhez
Ganet eo Max Stirner, Johann Kaspar Schmidt eus e wir anv, e Bayreuth en Alamagn e 1806. Eus 1826 da 1828, e heul kentelioù prederouriezh gant Friedrich Schleiermacher ha Hegel. Ne vo ket ur studier dispar ha ne dap ket an holl diplomoù a vefe bet ret dezhañ kaout. Kelenner e vo neuze en ur skol evit ar bourc’hizezed yaouank. E Berlin, e kej gant tud eus an tu-kleiz levezonet gant mennozhioù Hegel en o zouezh Friedrich Engels. Embann a ra pennadoù e kazetenn Marx : Kazetenn ar Raen. E oberenn pennañ Der Einzige und sein Eigentum, a zo embannet e 1844. Berzh a ra an destenn met buan eo ankouezhet gant an holl, evit pell.
Preder Stirner
Awenet eo Stirner gant preder Hegel ha Feuerbach. Stirner a zo hiniennelour da vat, diazezañ a ra ur breder kreizennet en-dro d’an den, an hinienn a zo ar stumm bezañ nemeti, an den a zo mestr warnañ e unan. Pep tra a tle neuze bezañ stummet hervez c’hoant an den. Ar moral a teu da vezañ emgar, n’eus redi ebet, urzh ebet roet, al lezenn, ar garantez, ar wirionez a zo gerioù toull evit Stirner, talvoudegezh an traoù a zo diouzh an implij a raer diouto, ha diouzh ar pezh a gasont. Nac’hañ a ra Stirner belioù an ensavadurioù evel reoù ar Stad hag an Iliz.
Paledoù war wenn
Ar paledoù war wenn zo ur c'hoari paledoù eus Breizh-Uhel.
Max Stirner
Preder Stirner
Der Einzige und sein Eigentum : Ar veizadoù endalc’het el levr Der Einzige und sein Eigentum o deus levezonet kalz ar spered diveliour, daoust ma ne adkaver ket nag ar spered dispac’hel nag an uhelvenoioù denelour a zo boutin d’an diveliouriezh. Al levr a zo div lodenn ennañ. Al lodenn gentañ a zo displeget enni an holl perzhioù hag a vir ouzh an den bezañ dieub, an holl gwaskoù hag an holl belioù. En eil lodenn e adtap pep termenadenn implijet el lodenn gentañ a-benn diskouezh petra eo frankiz peurvoud mab-den.
Gwerzidigezhioù : Ar Stad setu ar werzidigezh gentañ, an hini a vez kaoz ar muiañ diouti gant Stirner. Diskouezh a ra deomp ez eo kement stumm eus ar Stad ur gwask, bevenniñ a reont an den, zoken p’eo diskleriet, evel er Stad frankizour, evel ur gwarez da frankiz ha da levenez an den. Stirner a dag dreist-holl ar Stad demokratel ha frankizour hag a zo diazezet war kemer perzh ar bobl: ar geodedouriezh eo. Ar geodedouriezh a lakaa ar Stad dreist pep tra, ar Stad-se a zo skeudenn an den. Met ar Stad demokratel-se daoust ma tiskler kaout evel pal nemetañ frankiz an den a bevenn ar frankiz-se en ur grouiñ deverioù keodedel : " servijout a zo bezañ dieub, ar ar servijour sentus setu an hini dieub! Ha setu kaozioù toull, diotachoù." Ne dalv ket ar boan hunvreal, uhelveno ar Stad n’eo ket frankiz mab-den, n’eo ket e levenez met, met e lezel en un live izel evit ma vefe ar muiañ a dud par, pal ar stad a zo neuze ur gevredigezh stabil, un urzh gwirion, ur frankiz bevennet enebet eo diouzh an anarkiezh, diouzh ar rouestlder, diouzh an hinnielouriezh. Evel-se er stad liberal e ren ar « ratio » ha n’eus plas ebet evit an hinienn. Ar pep grevusañ n’eo ket ar sujidigezh a-enep diouti ez eus tu stourm atav, met an aotrouniezh skañv, en ur stad demokratel ez eo pilpous ha skoachet. En em silañ a ra ha gwakañ a ra an dud. An aotrouniezh a zo endalc’het enni : an archer, ar soudard, paotr an tailhoù, ar servij soudard… Stirner a lak war wel ar pezh eo ar velestradurezh : ur mekanik da ziskar an hinienn ha mezhekaa anezhi. Ar velestradureh a zo ar sitem e lec’h m’eo ar gwashañ ar hierakiezh, an implijidi a zo mezhekaet gant o renerien hag en em veñjiñ reont war an dud all. Pa ‘z eus ur gudenn ez eo atav dre fazi ar rener er burev e-kichenn pe ar sekretourezh.
Frankizouriezh sokial :
Bevañ a ra mab-den en ur gevrezdigezh, remerket en deus Stirner ar fed-se, met diskouezh a ra pegent gwaskus eo ar gevredigezh, zoken pa’z eo frankizour. Da gentañ penn e tiskouezh ez eo dalc’het eo an dud an eil gant egile. Klozañ a ra en ur ziskouez ez eo al labour talvoud pennañ ar gevredigezh, pinvidigezh al labour-se az a diwar-wel a dont a ra al labour-se da vezañ ur sujidigez. El levr Der Einzige und sein Eigentum ez eo skrivet : Ma vezez anveet breur gant ar c’homunour, ez eo peogwir eo e doare dezhañ da welet ar sul… m’az out lezirek ne vi ket un den ken evitañ, gwelout a raio ennout un den lezirek da vezañ tennet e leziregezh digantañ, da vezañ degaset da feiz gwirion al labour, a dre-se d’an tonkadur den. Endalc’het eo pep tra er gevredigezh, reoliañ ra al labour, perc’henn eo hi war pep-tra, renet eo pep tra ganti e keñver ezhommoù an dud. Klask ar frankiz en ur gevredigezh kreizennet start a gas d’ur beli nevez, hini ar gevredigezh, dre ma zleomp pep tra dezhi. Ar gevredigezh-mañ, a zo ur mestr nevez, ur spes nevez, un dreistzen nevez hag a c’houl diganeomp dever ha servij. An div werzhidigezh-se, ar stad frankizour hag ar gevredigezh frankizour a zo grevus-tre dre ma teuont eus ur youl araokour, diouzh ur soñj denelour ha dengarour, ar werzhigigezhioù gwashañ a guzh a drek ar ger frankizour.
Paledoù war wenn
Doare c'hoari
Ret eo merkañ ar brasañ niver a boentoù o teurel paledoù an tostañ ar gwellañ ouzh kreiz ar gwenn.
Max Stirner
Preder Stirner
Frankizouriezh denelour :
An denelouriezh a zo he fal degas an den d’e live uhelañ e keñver preder, sevenadur, lusk-buhez, ober a ra war-dro an den dre vras. Ur wech aet ar relijion diwar-wel ez eo krouet gant an denelouriezh un doue nevez hag a zo an den peurvad. Tagañ a ra Stirner an doare-se da welet, evitañ ez eo sujidigezh an hinienn d’an den peurvad, dreistkaeraet ; personelezh pep den a zo diverket a-benn tennañ d’ar skeudenn a savomp diouzh an den peurvad. " An denelour ne lez perzh prevez pe arbennik ebet d’an hinienn, n’en deus ket na soñj na sotoni prevez ken, lezet eo noazh. Magañ a ra an denelour kasoni diouzh kement perzh prevez a zo, hogen pep perzh prevez a zo un diazez d’an den." Evitañ : " An denelour hag a lak an den a-is d’ur skeudenn resis a nac’h perzhioù dibar an hinienn." Prouiñ a ra Stirner kement-mañ, gwasket eo an hinienn, sujet eo da gwerzhidigezhioù niverus : ar stad, ar gevredigezh, an denelouriezh. Hogen ne nac’h ket ar gevredigezh en he fezh, ezhomm a zo diouti, hervezañ a-benn d’an den kaout ur bod plijus.
Paledoù war wenn
Dafar
- 1 plankenn koad, - 4 faled.
Penaos ez a en-dro ?
Teurel ar paledoù an eil goude egile. Ret eo dezho erruout a-blad war ar plankenn. Ar paledoù a sko ouzh al leur a-raok skeiñ ouzh ar plankenn ne gontont ket.
Max Stirner
Preder Stirner
Me va unan !
Paledoù war wenn
Ar poentoù
Ar maout a ya gant an hini en deus tapet ar muiañ a boentoù.
Kazh alaouret Afrika
Emzalc'h
Barrek int da bignat er gwez met war an douar e hemolc'hont ar peurliesañ. Debriñ a reont krignerien, evned ha marmouzien bihan. Un aneval abaf eo ha nebeut a dra a anavezer diwar-benn e zoare-buhez.
Isspesadoù
thumb|left|250px|Tiriad kazh alaouret Afrika
Liammoù diavaez
kazh alaouret Afrika
Max Stirner
Preder Stirner
Adkemer a ra Stirner ar preder denelour ha dengarour evit displegañ e soñj diouzh an den ha diouzh ar Frankiz. Da gentañ-penn ez a a-enep d’ar preder denelour hag a sell ouzh dazont an den, evit Stirner an hinienn a tle bezañ eñ e unan : an den gwirion n’eo ket evitañ en dazont met en amzer vremañ, n’eo ket ur pal, un uhelveno a vez klasket e dizhout met, un boud, ur bezañs. Atav ez on me ME, e vefen klañv pe yac’h, kozh pe yaouank e vin atav ME ; rak me eo an den gwirion. Neuze ez eo dibar an den gant e varregezhioù hiniennel, hag alak anezhañ da vezañ eñ e unan. "An dud a zo evel ma dleont bezañ hag evel ma c’hellont bezañ ... An den n’eo ket e ment gant pep tra hogen ez on ar ment-se." E lodenn diwezhañ e oberenn e tizh Stirner penn pellañ e spered, tenet en eus an den diouzh ar fank denelour, prouet en deus dibarded an hinienn, e talvoudegezh gwirion en ur frankiz divevenn. Echuiñ a ra al levr gant ur bozenn pouezus a zo dav he brederiañ : En Unan e tistro an dalc’her d’ar c’hof krouer m’eo aet er maez dioutañ. Ar galv treuzwisket-se d’al lenner n’eo ket da gemer en un doare strizh met da geñveriañ, ha da brederiañ en hon keñver. Ni zo holl Unan, dibar dav eo adskrivañ ar frazenn-se, pep hini evitañ e unan. Ar stad n’en deus nemet ur pal : doñvaat, bevenniñ, sujañ an hinienn, he is-urzhiañ d’un dra hollek; n’hall dreistvevañ nemet keit ma n’eo ket an hinienn pep tra. Ar stad a zo ar brouenn da harzoù frankiz mab-den, d’e sklaverezh, d’e sujidigezh. Ne ginnig biskoaz ur stad reiñ ur frankiz klok d’an hinienn, e pal a zo atav e gounidoù. Ar pezh a zo liammetn d’e donkad. N’en em laopskomp ket touellet gant ar stad ; gwelomp ennañ ur spes, ur grouadur diouzh ar ME. Na c’houlomp ket digantañ gwirioù hag a zo deomp hepken. Tapomp harp war hor galloud ni. Ne c’houlennan ket a wir, neuze n’anavezan hini ebet anezho. Tapout a ran ar pezh on gouest da dapout, ar pezh ne dapan ket n’eo ket din n’eo ket em wir, n’on na lorc’hus na mezhus diouzh ma wir diwerzhus. En aozadur e c’hellez talvoudekaat da varregezhioù, ar gevredigezh avat a c’houl diganit, laeret e vez diganit da nerzh labour, enni e vevez evel unan emgar. En aozadur e vevez evel un den. An aozadur a vez diouti evidout ha drezout padal ez eo ar gevredigezh perc’henn warnout, ha ne ra vann diouzhit dre ma’z eu diouti hepdout. N’eo nemet adal ar mare ma’z on mestr warnon va unan ne glaskan ket war va lec’h ken, adal ar mare-mañ ez o da vat va berc’henniezh din me. Perc’henn on warnon neuze e implijan ac’hanon hag em eus plijadur diouzhin. Er c’hontrol n’hallan ket kaout plijadur diouzhin ma’z eo ret din kavout atav piv on ha lezel ar C’hrist a n’eo ket me mestr warnon, pe ur Me speredel all. Ni zo on daou ar stad ha me, enebourien. Pep stad a zo un diranelezh, e vefe tiranelezh unan pe meur a hini. Na glaskit ket e nac’hidigezh o fersonelezh ur frankiz hag a denno pep tra diouzhoc’h, klakit ac’hanoc’h o unan, o personelezh. Ra vefe pep hini diouzoc’h ur ME hollc’halloudus. An draoù nemeto n’hallan ket ober a zo ar re ne ran ket anezho gant ur spered dieub. Et sans doute une des plus Ar gwir az peus da vezañ ar pezh e c’hellez bezañ.
Arroudennoù
« N’hall ket an hinienn gouzañv bezañ kemeret evel ur gevrenn diouzh ar gevredigezh, dre ma ‘z eo muioc’h evit-se : en em sevel a ra e unaniezh a enep an talvoud-se hag a zispriz hag a ziskar anezhi.»
« Ar pezh az peus an nerzh da vezañ, ez peus ar gwir da vezañ. »
Sellout ouzh
Roll ar brederourien alamanek
819
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 819
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 819
Barv
Ar barv a vez graet eus ar blev ouzh dremmoù an dud, ouzh an divjod, hag ouzh an elgezh (pe ar groñj).
Ar re dindan ar fri a vez graet mourroù anezhe. Re an divjod a vez graet minvlev anezhe.
Impalaeriezh roman
En amzer-se e veze graet fae war ar barv gant ar Romaned. Sevenaet e oant dre ma lamant o barv ha ma troc'hent o blev, ne oa nemet ar Varbared (evel ar Gelted hag ar C'hermaned) a laoske o barv hep e lemel. Un nebeud barveien a oa koulskoude.
Bapaume
Bapaume a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Montserrat (menez)
Monserrat zo un tolzad menezioù e Katalonia, un 60 km bennak eus Barcelona. Rannet eo etre komarkoù Bages, Anoia ha Baix Llobregat.
Brudet eo ar manati, manati Montserrat, ha Santa Maria de Montserrat, ar Werc'hez enoret ennañ, Gwerc'hez Monserrat, diwallerez Katalonia. Un arouez broadel eo ar menez.
Hervez ar vojenn eo eno emañ Graal santel marc'heien an Daol Grenn.
Gerdarzh
Talvezout a ra an anv kement ha "menez" + "serrat", da lavarout eo "menez dantek". Dont a ra eus stumm ar reier, gwelet a bell.
Kern ar menez
Sant Jeroni (Sant Jerom) eo anv kern ar menez. Di ez eer dre wenodennoù. 1 236 m a uhelder dezhañ.
Anv-badez
Roet e vez an anv "Montserrat" evel anv-badez, ha graet e vez Mont, Montse, Muntsa, Serrat pe Rat, eus an dud.
Tinigweg
Ur yezh digenvez eo an tinigweg. Komzet e vez gant daou zen hepken er Sierra de la Macarena e Kolombia. Hogozik marv eo. Pobl an dinigwegerien zo bet diouennet gant brezelioù renet gant an drevannederien hag e 2000 ne chome nemet daou vreur kozh a gomze ar yezh.
Fonologiezh
Hervez Nubia Tobar en deus studiet ar gomzerien diwezhañ e kaver e tinigweg ar c'hensonennoù-mañ : "p • ph • t • th • ty • ts • k • kh • kw • b • d • y • g • m • n • ñ • f • s • z • h • che • y • w"
Canis
Canis a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ ar chas, ar bleizi, ar c'hoioted pe an aourgon.
Spesadoù
Lod eus ar spesadoù amañ-dindan a vez rummataet evel isspesadoù gant loenoniourien 'zo.
Mary Shelley
Ur skrivagnerez saoz eo Mary Wollstonecraft Shelley ganet d’an 30 a viz Eost 1797 e Londrez, e Bro-Saoz. Brudet eo dre he romant "Frankenstein, or the Modern Prometheus". Merc'h e oa d’ar brederourez Mary Wollstonecraft ha d’ar skrivagner politikel William Godwin. Dimeziñ a reas gant ar barzh Percy B. Shelley e 1816, goude emlazh e wreg kentañ. Mervel a reas d’ar 1 a viz C'hwevrer 1851 e Londrez.
628
Diwar-benn ar bloavezh 628 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 628
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 628
Jozeb, mab Jakob
Jozeb, pe Jozef, pe Yosef e troidigezh ar Bibl an Tour-Tan, mab da Jakob (Yaakov e troidigezh An Tour-Tan) ha Rahel, a zo kontet e vuhez er C'heneliezh.
Istor Jozeb
Gwerzhet e voe gant e vreudeur, ha kaset da Egipt. Eno e voe prenet gant Potifar, ofiser ar roue, ha kabiten gwarded ar palez. Un deiz e rankas diarbenn kinnigoù gwreg an ofiser, ma savas konnar enni ha ma lavaras he devoa Jozeb klasket kousket ganti. Kaset e voe Jozeb d'ar vac'h.
Dont a reas da vout ministr ar Faraon.
Meukon
Meukon a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwened-3 e departamant ar Mor-Bihan.
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed
Douaroniezh
E Park naturel rannvroel ar Mor Bihan emañ Meukon. Tro-dro 2000 a dud zo o chom eno. Brudet eo evit he eienennoù.
Potifar
Potifar pe Putiphar (eus an henegipteg pȝ-ḥtp rˁ "prof digant Rê") a zo, e levr ar C'heneliezh, un ofiser d'ar faraon, karget d'ober war-dro gwarded ar palez.
Prenañ a reas ar sklav Jozeb a oa bet gwerzhet gant e vreudeur, ha kaset da Egipt. Deuet e oa Jozeb da vezañ penn ar vevelien. Gwreg Potifar (n'eo ket lavaret hec'h anv) a orgedas ouzh Jozeb, met eñ a nac'has kousket ganti. Tamallet e voe Jozeb neuze gant ar wreg da vezañ klasket he gwallañ, ha taolet e voe Jozeb er vac'h gant Potifar. Diwezhatoc'h e voe tennet alese gant ar faraon.
Er C'horan
Er C'horan eo al-Aziz a vez graet eus Potifar, un anv hag a c'hall diskouez un den uhel e garg ha netra ken rak kement ha "galloudus" e talv Aziz en arabeg). Zouleic'ha eo anv ar wreg en hengoun an islam hag ar yuzevegezh. N'eo ket meneget anv gwreg Potifar er Bibl.
Kavadennoù
Hervez studiadennoù nevez e vefe anavezet Potifar evel Ptahwer, un ofiser da Amenhotep III, faraon eus an XVIII tierniezh.
Bilhard izelvroat
Ar bilhard izelvroat a zo ur c'hoari taol ma vez c'hoariet gant paledoù ouzh o lakaat da ruzañ ha da vont e-barzh kombodoù.
Doare ar c'hoari
Ret eo merkañ an niver brasañ a boentoù en ur strinkañ teir gwech ar paledoù.
Penaos ez a en dro ?
1. Strinkañ ar 16 paled an eil goude egile; 2. Bountañ er foñs ar paledoù a zo e-barzh ar c'hombodoù, kemer en-dro ar re all; 3. Strinkañ anezho ur wech all; 4. Bountañ en-dro er foñs ar paledoù a zo e-barzh ar c'hombodoù, kemer en-dro ar re all; 5. Strinkañ evit ar wech diwezhañ.
Ar poentoù
1 heuliad 4 faled e pep kombod a gont 20 poent. Ar paledoù all a gont an niver a boentoù a zo skrivet war ar c'hombod. Ar maout a ya gant an hini en deus bet ar muiañ a boentoù.
Gwener an Eskilin
Gwener an Eskilin (Venere Esquilina  en italianeg) a zo unan eus delwennoù hellenek brudet Afrodite en he noazh, graet e marmor Paros, er kantved kent JK, ha bihanoc'h eget gwir vent ur vaouez. Gallout a rafe bezañ ur poltred bravaet eus ar rouanez Kleopatra VII.
Dizoloet e voe an delwenn en Horti Lamiani, war ar Menez Eskilin, e Roma e 1874. Eno e oa ul liorzh en amzer an Impalaeriezh roman ha kavet e oa bet meur a zelwenn enne abaoe ar ha  kantved pa voe dizouaret delwennoù Laocoon hag an Discobolus. E 1874 edod o sevel tier nevez da ober un dremm gaer da gêr-benn nevez Italia ar Risorgimento.
Petra eo?
Lavaret ez eus bet e oa an doueez roman Gwener (marteze un doare Afrodite Anadyomene), pe ur gouronkerez, doare benel an diadumenos, pe un urzhiadenn digant ar roue Ptoleme, pe un eildelwenn diwar un urzhiadenn a-berzh ar roue egiptat (marteze urzhiet gant Claudius en-eeun evit liorzhoù an impalaer).
En arz arnevez
Meur a oberenn a voe awenet gant an delwenn adkavet. En o zouez hini Alma Tadema e 1877, anvet Patrom ur C'hizeller, ha hini Edward Poynter, anvet "Diadumene'' e 1884. Gant an daou livour eo poltredet an delwenn, pe ar vaouez, o stagañ he blev, prest da vont d'en em zerc'hel dirak an arzour, pe da vont da gibellat, e doare an delwennoù anvet diadumenos (paotr e dalgen).
Llyn Alwen
Llyn Alwen zo ul lenn en hanternoz Kembre, e Sir Conwy, war Mynydd Hiraethog, un 10 km er reter da Betws-y-Coed. Eno emañ eienenn ar Stêr Alwen.
Un tamm izeloc'h emañ Cronfa Alwen, ul lenn aozet gant mab-den er stêr. Alies e vez mesket anvioù an div lenn.
Pig-spern
Ar piged-spern, , eo an evned a ya d'ober ar c'herentiad Laniidae , termenet e 1815 gant ar skiantour stadunanat Constantine Samuel Rafinesque (1783-1840).
Diouzh Doare 8.2 an IOC World Bird List ez a pevar genad golvaneged d'ober ar c'herentiad :
Ebrauc
Ebrauc a oa ur rouantelezh vrezhon vartezeus a oa bet war-dro kêr roman Eboracum (York hiziv). Efrog eo hec'h anv e kembraeg a-vremañ, hag Evrog e brezhoneg. En he dalc'h e vije bet ul lodenn eus ar vro a yeas diwezhatoc'h da ober rouantelezh angl-ha-saoz Deira.
E 573 e kemeras perzh Peredyr Arueu Dur, roue Ebrauc, en emgann Arfderydd (Arthuret hiziv) ma faezhas roue Caer Guendoleu Gwenddoleu ap Ceidio. Hervez ar vojenn e vije bet Merzhin unan eus ar re a chomas bev. Un trec'h e doare Pyrrhos e voe evit rouantelezh Ebrauc avat, rak e 580 e voe distrujet gant Angled Bernikia ha staget ouzh Deira.
E 632 e voe adaloubet ar rannvro gant Cadwallon ap Cadfan eus Gwynedd goude e drec'h war Edwin, roue Northumbria, en emgann Meigen. Tri bloaz diwezhatoc'h e voe faezhet Cadwallon gant Oswald, roue Bernikia, en emgann Cantscaul ha kollet e voe Ebrauc da vat evit ar Vrezhoned.
Kevrinoù Eleusis
Kevrinoù Eleusis (henc'hresianeg : Ἐλευσίνια Μυστήρια Elefsínia Mystíria) a oa lidoù a veze graet bep bloaz en enor d'an doueezed Demeter ha Persefone a c'hoarveze en Elefsina (damdost da Aten) en Henc'hres.
Nektar
An Nektar a zo ar boued pe evaj an doueed.
Nectar Nektaro
Nieuw-Berkijn
Nieuw-Berkijn en izelvroeg hag e flandrezeg kornôgel, anv ofisiel : Neuf-Berquin, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.
kantved
Brezel-bed kentañ: ar gêriadenn a voe distrujet razh e-pad an argadenn alaman e 1918; roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Drago
Drago zo
Belle-et-Houllefort
Douaroniezh
Conteville-lès-Boulogne, Le Wast, Bellebrune, Alincthun, Colembert, Rety, Crémarest, Pernes-lès-Boulogne eo ar c'humunioù stok ouzh Belle-et-Houllefort.
Sant Sergius
Sant Sergius a vez graet eus meur a zen:
Vertebrata
Ar vertebrata, pe loened mellkeinek, pe mellkeineged, a zo un isskourrad eus riezad al loened. Perzh pennañ al loened mellkeinek eo kaout ur skeledenn askornek pe migornek diabarzh, enni ul livenn-gein evit gwareziñ al lodenn eus ar sistem nervennel kreiz a zo er c'horf bras.
നട്ടെല്ലുള്ള ജീവികള്‍
Bournonville
Bournonville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Jaitz
Jaitz (stumm ofisiel euskarek, Salinas de Oro hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria. E Merindad Lizarra emañ, e komark Lizarraldea, 27 km eus Iruñea. 118 a dud a oa o chom enni e 2014 (INE).
Flavius Claudius Jovianus
Jovian, pe Flavius Claudius Jovianus (war-dro 332 - 17 a viz C'hwevrer 364), a voe impalaer roman e-pad eizh miz, eus Mezheven 363 da C'hwevrer 364, war-lerc'h Juluan II.
Mab e oa da Varonianus. Ezel e oa eus korf gwarded an impalaer.
Skuizh-divi e oa an arme, berr ar boued, ha dibosubl treizhañ ar stêr Tigris. Neuze e reas ar peoc'h gant ar Sasanided, en un doare mezhus.
Erruout a reas e kêr Edessa. Eno e teuas an eskibien da c'houlenn e ali diwar-benn kelennadurezh an iliz kristen. E Gwengolo 363 ec'h adsavas ar gristeniezh evel relijion-stad.
O tistreiñ da Gergustentin e oa pa varvas e Dadastana.
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e oa Jovian da Charito, merc'h d'ur jeneral anvet Lucillianus. Daou vab o doe, unan anvet Varronianus evel e dad-kozh a-berzh tad, hag unan all ha n'ouzer ket e anv.
629
Diwar-benn ar bloavezh 629 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 629
Gwener Capitolina
Gwener Capitolina (pe Venus Capitolina) zo un delwenn eus an doueez roman Gwener, unan eus ar seurt  Venus Pudica, evel ar Venus de' Medici, savet war batrom Afrodite Knidos. Aes eo da anavezout abalamour d'ar penaos emañ he divvrec'h ganti: goude ur gouronkadenn emañ an doueez Gwener o c'holeiñ he brennid gant he dorn dehoù, hag he gaol gant he dorn kleiz.
Delwennoù damheñvel
Gwener Campo Iemini: un delwenn all diwar ar memes patrom a voe dizouaret en nevezamzer 1792 e-touez delwennoù arall pa voe toullet ur genkiz roman e Campo Iemini, damdost da d-Torvaianica, e Lazio. Ar furchadenn a voe graet dindan ar Saoz Robert Fagan (1761-1816), marc'hadour hendraoù roman, ha gant paeroniezh ar priñs Augustus Frederick, dug Sussex, gant skoazell Sir Corbet Corbet (British Museum). En amzer ma voe dizouaret e kavas d'ar Saozon e oa dreist d'ar Gwener Capitolina. Goude ur c'hempenn dezhi e Roma e voe karget war ul lestr ha kaset da Londrez hag eno e voe roet gant dug Sussex d'e vreur George IV, a lakaas anezhi e Carlton House. Pa varvas, ha pa voe distrujet Carlton House, e voe roet gant ar roue William IV d'ar British Museum.
Afrodite Menofantos a voe kavet e manati San Gregorio al Celio. Warni emañ sinatur Menofantos, ur c'hizeller hellazat eus ar Iañ kantved kent JK moarvat ha n'ouzer netra diwar e benn.
Robert Charles Wilson
Robert Charles Wilson (ganet e 1953) a zo ur skrivagner skiant-faltazi amerikan o vevañ e Kanada. Degemeret en deus ar Priz John W. Campbell, meur a briz Aurora ha daou priz Philip K. Dick. E 2005 e c'hounezas e romant Spin ar priz Hugo. E Concord, Ontario emañ-eñv o chom, e-kichen Toronto.
E zanevell gentañ a embannas en Analog Science Fiction dindan an anv Chuck Wilson. Brudet eo evit ar preder a liv e bersonajoù gantañ hag evit dibarded e demoù.
Urloù
Urloù zo un anv brezhonek a gaver
1994
Diwar-benn bloavezh 1994 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1994
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1994
Union für Südtirol
An Union für Südtirol (Unvaniezh evit Tirol ar Su) a zo ur strollad dizalc'hour eus an tu dehou a zifenn ar vinorelezh c'hermanek eus proviñs emren Bolzano. Un ezel eus Emglev Libr Europa eo. En dilennadegoù europat e kinnig kannaded asambles gant strolladoù dizalc'hour pe emrenour arall evel ar Partito Sardo d'Azione, Liga Fronte Veneto, Libertà Emiliana-Alleanza Libera Emiliana hag al Lega Alleanza Lombarda.
Istor
E dilennadegoù 1995 e c'hounezas 40 sez a guzuler-ker. E dilennadegoù broadel 1996 e kinnigas kannidi asambles gant ar Südtiroler Volkspartei, 55.548 mouezh a c'hounezas evit ar parlamant ha 19.330 evit ar sened met sez ebet.
E dilennadegoù proviñsel 1998 e c'hounezas daou sez ha a viras e re 2003.
Disrann
E 2008 e voe dirannet ar strollad pa yeas kuit Eva Klotz goude ma oa bet kollet ur votadeg ganti. Krouet he-deus ur strollad nevez Süd-Tiroler Freiheit e anv. Diarbennet e voe Union für Südtirol eus Emglev Libr Europa un tammig goude-se peogwir nac'het en-deus da sinañ un embannadur a-enep islamofobiezh.
Keith Roberts
Keith Roberts (20 a viz Gwengolo 1935 - 5 a viz Here 2000) a oa ur skrivagner skiant-faltazi saoz, troet gant an istor. Un tamm brud a zeuas dezhañ gant div zanevell embannet e Science Fantasy e miz Gwengolo 1964: "Anita" ha "Escapism".
Dindan anv Alistair Bevan e skrivas un nebeud eus e zanevelloù. E oberenn vrudetañ eo Pavane, e eil romant. Un dastumad ma'z eus bodet danevelloù o livañ ur bed ma vije bet muntret ar rouanez Elizabeth Iañ ha ma vije mestroniet Europa gant an Iliz Katolik. Ar British Science Fiction Award a voe tapet gantañ e 1988 evit e romant Gráinne.
Skeudennaoueg Fisterra
Sed amañ skeudennoù eus Fisterra e proviñs A Coruña:
Bergen
Bergen zo un anv-lec'h a gaver e meur a vro c'hermanek.
1añ Meurzh
Ganedigezhioù
thumb|150px|Paul Le Guen
Marvioù
thumb|150px|Francisco de Almeida.
Tébéo
Tébéo, da lavarout eo Télé Bretagne Ouest, zo ur chadenn skinwel lec'hel diazezet e Brest, aotreet eo gant ar CSA ha skignet e Penn-ar-Bed a-bezh hag e kornôg ar Morbihan abaoe an 30 a viz Du 2009.
Kregiñ
Kroget eo bet gant ar chadenn nevez-se d'an 30 a viz Du 2009, etre 1e15 hag 1e30 a brogrammoù "fresk" a zo bemdez : ur JT a 15 minutenn, un talk show war ar c'heleier hag ur gelaouenn a laosk plas d'ar sevenadur, d'ar sport pe c'hoazh d'ar geginerez. Skignet 'vez ivez gant Tébéo krouidigezhioù sevenet gant tud eus al lec'hel hag un nebeud abadennoù e brezhoneg (evel Dibikouz da skouer).
Perc'henned
51% eus an embregerezh a zo dalc'het gant ar gazetenn Le Télégramme, 20% gant ar Club des entreprises, 7,5% gant pep hini eus an tiez-bank Crédit mutuel, Crédit agricole ha Caisse d'Epargne de Bretagne, 5 % gant chambre de commerce et d'industrie de Brest, 5% gant Ouest-France, 3% gant ar Stade Brestois ha 2% gant TV Rennes 35. Ur budjed a 1,3 milion a euroioùm a rankfe bezañ gant ar chadenn.
An anv
Raktres ar CSA a oa anvet Canal Ouest, adanvet eo bet Bretagne Ouest TV (BO TV) pa voe dalc'het ar chadenn.
Hiziv an deiz e vez implijet an anv Tébéo, evit Télé Bretagne Ouest.
Logo
Al logo a za gant ar merk Tébéo Télé Bretagne Ouest diskleriet en INPI.
Kenlabour rannvroel
Abaoe miz Kerzu 2009 o deus an teir chadenn lec'hel breizhat (Tébéo, TV Rennes 35 ha Ty télé) sinet ur c'henemglev evit labourat asambles war kelaouadennoù savet ha skignet a-gevret (abadennoù er saloñs Nautic e Pariz e 2009, da skouer). Liammet e vo ivez an teir chadenn gant ur fibren optikel a-benn fonnusaat an treuzkas titouroù hag aotreañ an abadennoù war eeun e lec'hioù disehñvel. Arc'hantaouet eo ar raktres-se gant ar rannvro evit ul lodenn (590 000 €). Abadennoù e brezhoneg a vo skignet ganto ivez (90 000€ eus ar pezh a roio ar rannvro a vo implijet evit-se), evit-se o deus kroget da genlabourat gant Lionel Buannic (Brezhoweb) ha Samuel Julien (Dizale).
Awena
Awena zo un anv-badez kembraek ha brezhonek, savet diwar ar ger Awen.
Rama
Rama (राम e Devanagari), Sri Ramachandra, priñs ha roue Ayodhya, zo unan eus enkorfadurioù Vichnou e mojennoù an Hindoued. Anadiñ a ra er Treta Yuga.
Kykeon
Kykeon (Gr. κυκεών, eus κυκάω, "meskañ") a zo un evaj a veze roet d'ar feizidi e-pad lidoù kevrinoù Eleusis. Meneget e vez aliesoc'h evel boued eget evel evaj.
Graet e veze gant :
Un evaj pennsaoutiñ e oa ar c'hykeon. Meur a vartezeadenn a zo bet graet diwar se :
En Ilias
E testennoù Homeros e vez meneget Kykeon : en Ilias, kykeon a zo un evaj graet gant dour, geotennoù hag heiz da vezañ evet gant fourmaj gavr (XI, 638-641). En Odysseia, Kirke a lak mel ouzhpenn ha skuilhañ he braoù majik en evaj (X, 234). En himn da zDemeter aozet gant Homeros, an doueez a nac'h gwin ruz avat hag a gemer Kykeon graet gant dour, heiz ha ment (Mentha pulegium).
Testennoù all
Goulakaet e oa da vezañ esmoriñ. Hermes, er c'han aozet gant Aristophanes "Peoc'h" (v. 712), a erbed se d'an haroz goude debret re a frouezh sec'h ha kraoñ gantañ. Brientinien a rae goap outañ hag a lare e oa un evaj evit kouerien.
Theofrastos a daolenn en e Karakterioù (IV, 2–3) ur c'houer a hegas e amezeion gant e anal en ekklesia goude bezañ evet kykeon.
George Fisher
George Fisher (1909 - 1970) zo ur skrivagner kembraek, ganet e kêr Bargoed (neuze e Sir Forgannwg, bremañ e Kontelezh Caerffili).
Oberennoù
Skrivet en deus evit ar c'hoariva:
Gwrizienn (yezhoniezh)
E hogozik holl yezhoù ar bed ez eus e pep ger goullo (saoz. funtion word) d'an nebeutañ ur wrizienn ha pe c'hoazh ur wrizienn da vorfem nemeti hepmuiken zoken.
Talvezout a ra ar wrizienn da benn ur ger kevrennek.
A-wezhoù e vez implijet an termen "gwrizienn" en un doare ledanoc'h evit komz ivez eus kelfoù (saoz. stem) ar gerioù, da lâret eo stumm diazez ur ger bennak hep al lostgerioù kevreadurezhel (deveradurezh, d.s. displegadur ur verb pe troadoù un anv) met gant an holl kengerioù semantikel, da skouer :
Ur wrizienn c'hell bezañ koulz ur morfem stag hag ur morfem distag, da skouer :
A-bouez-tre eo ar gwriziennoù evel elfenn-frammañ diazez yezhoù zo evel ar yezhoù semitek ma vez savet ar gerioù diwar gwriziennoù teirc'hensonennel peurliesañ, da skouer en hebraeg:
Dekvet pastell-vro Liger Atlantel
An dekvet pastell-vro Liger-Atlantel a zo ur bastell-vro votiñ e Liger-Atlantel. Ur c'hannad dilennet dre ur votadeg unañveg gant div dro he-deus er Kambr ar gannaded.
Enderc'hel a ra ar c'hatonioù Gwaled, Klison, Gwerzhav, Gwerzhav-Gwinieg, Lavreer-Botorel, Kelenneg-ar-Mewan
Dilennadegoù lezennel 2002
Gounezet eñ-deus Serge Poignant en eil dro.
Strollad Pobl Pakistan
Ar Pakistan Peoples Party (PPP) (en Ourdoueg : پاکستان پیپلز پارٹی, Strollad Pobl Pakistan) zo ur strollad politikel eus Pakistan. Ezel eo eus an Etrevroadelenn sokialour. Renet e oa gant Benazir Bhutto betek he muntr d'ar 27 a viz Kerzu 2007.
Diazezet e voe d'an 30 a viz Du 1967 ha dont a reas Zulfikar Ali Bhutto da vezañ e brezidant kentañ. Kredenn ar strollad a zo : "Islam eo hor feiz; demokratelezh eo hor politikerezh; sokialouriezh eo hon armerzh; an holl c'halloud d'ar bobl."
War-lerc'h ur stad a reuziad, drouklazh Benazir Bhutto hag ur sav feulster e c'hounez ar muiañ a vouezhioù e dilennadegoù kannaded Bodadenn Vroadel Pakistan d'an 18 a viz C'hewrer 2008.
Ramayana
Ar ramayana (sañskriteg:रामायण Rāmāyaṇa) eo an anv a reer eus ar meurzanevelloù sakr savet etre ar V-vet hag ar XV-vet kantved goude JK diwar-benn ar roue Rama, enkorfadur an doue Vichnou.
Seizeg-sterenn
Ar seizeg-sterenn a zo un evn, Bombycilla garrulus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Hañviñ a reont en Europa an Norzh, en Azia an Norzh hag e kornaoueg Amerika an Norzh. Reoù Europa a zeu da c'hoañviñ da Europa ar Reter. Pa vez yen an amzer ha kalz a erc'h e teuont izeloc'h da glask o boued.
[[Restr:BombycillaGarrulusIUCN.svg|thumb|upright 2|center|
E Breizh
Tremen ral int e Breizh. Ne vezont gwelet nemet a-bell-da-bell pa vez kalz a erc'h en Europa ar Reter. E miz Kerzu 2012 e oa bet gwelet hiniennoù e kostezioù Lannuon.
Bro Loudieg
Bro Loudieg zo ur vro hengounel eus kreiz Breizh, Loudieg he c'hêrbenn.
=Listennad kumunioù=
Job Lec'hvien
Job Lec'hvien, bet ganet e Plaeraneg (Goueloù) e 1919 ha marvet e Sant-Brieg d'an 29 a viz Mezheven 2015, a voe ur beleg katolik hag ur skrivagner breizhat.
Bro Loudieg
Liammoù
- https://web.archive.org/web/20070304004326/http://br.wikipedia.org/wiki/Bro_hengounel
Job Lec'hvien
Buhez
Bugel ur familh a beizanted katolik e voe Job Lec'hvien, niz an Aotrou Pêr-Mari Lec'hvien, a voe drouklazhet e dibenn an Eil brezel-bed. Mont a reas d'ar skol kentañ-derez e Landreger e ti ar frered, da Skolaj Sant-Jozef Lannuon war-lerc'h, ha kenderc'hel a reas gant e studioù doueoniezh e kloerdi Sant-Brieg. Beleget e voe e 1945.
Kontelezh Hainaut
thumb|right|400px|Kontelezh Hainaut en liv orañjez, hag an harzoù a vremañ en ruz. Kontelezh Hainaut zo ur gontelezh kozh e-barzh an Impalaeriezh santel roman german a oa war harz Bro-C'hall. En em astenn a rae en-dro da gêrioù Mons (Bergen e nederlandeg), Valenciennes ha Cambrai.
Rannet eo douaroù ar gontelezh-se hiziv etre proviñs Hainaut e Belgia ha departamant an Nord e Frañs.
Job Lec'hvien
Buhez
Eus 1970 betek ar bloavezhioù 1990 e voe person Kergrist-Moeloù ha Tremargad, hag unan eus diazezerien an Union Sportive Kergristoise. Alies e voe tredeog war tachenn mell-droad Kermablouz.
Resevet en doa ar Priz Langleiz e 1988 evit e droidigezh eus ar Bibl. E 1996, evit e droidigezh eus ar Bibl (Testamant Kozh) ivez, e voe roet dezhañ Kolier an Erminig a-gevret gant André Lavanant, Pierre Le Treut ha Rita Morgan Williams.
Edo o chom en ti-retred Gwazh-Mikael e Landreger, kent mont da di-retred ar Sedrezenn e Sant-Brieg. Aet eo d'an Anaon d'an 29 a viz Mezheven 2015.
Oberennoù
Labouret en doa da sikour e geneil Pêr ar Gall person kozh Eviaz ha Tremargad goude, evit troidigezh hag embannadur ar Bibl (Testamant Kozh) e brezhoneg diwar an dornskrid en hebraeg eus an trede kantved goude Jezuz-Krist.
Luskañ Embannadurioù an Tour Tan a reas ivez, gant Pêr ar Gall, arbennikaet war an embann skridoù relijiel. Embannet en doa kanaouennoù relijiel e 1988 en e levr Kanennoù Santel.
Ur studiadennig en doa embannet a-zivout abati Koad-Maloen l e 1993.
Treiñ a reas katekiz an Iliz katolik a-bezh (1992), kemeret en doe perzh en aozadur ul levr-oferenn gant komision etreeskoptiel al liderezh e brezhoneg e 2011 ; treiñ a reas buhez sent Breizh, sant Samzun, Sant Tudual, Propr eskopti Sant-Brieg ha Treger e 2007, ha prosez santelezhadur Sant Erwan, diwar al latin. Gant "Kanennoù santel" e kinnige un doare rimet eus ar Salmoù.
E 2014 e voe embannet e droidigezh eus Diverradur Katekiz an Iliz katolik gant Imbourc'h (255 p.).
Troet en deus meur a destenn a zo chomet diembann betek-henn ha miret gant Embannadurioù Penkermin. Embannet eo bet e labour kenaozañ Ar Bibl e 2018 gant an ti-embann-se.
Rebeldia
left|thumb|250px
Rebeldia a zo ur strollad c'hoariva bet savet gant brezhonegerezed yaouank e 2008.
Bro Loudieg
Liammoù
- http://br.wikipedia.org/wiki/Bro_Sant-Brieg
Plaodren
Plaodren zo ur gumun e Breizh e kanton Gregam, e departamant ar Mor-Bihan.
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed
Loarenn
<HR noShade> Ul loarenn, pe adplanedenn, a zo ur c'horf-egor hag a gelc'hdro en-dro d'ur blanedenn.
824
Diwar-benn bloavezh 824 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 824
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 824
Yezhoù eselenek
Ur skourr eus ar yezhoù hokanek eo ar yezhoù eselenek (Esselen) ennañ 1 yezh bet komzet gwechall e kreiz Kalifornia er Stadoù Unanet.
Hetaira
En Hellaz kozh e veze graet hetaira (ἑταίρα, hetaira "kompagnunez", liester ἑταίραi) eus ur plac'h pe ur vaouez a gompagnunezh pe ur c'hast.
Istor
E kevredigezh Hellaz kozh e oa an hetaerai maouezed dizalc'h anezho, mestrezed war o feadra, a-wechoù pinvidik ha pouez dezho, o devoa da wiskañ dilhad diouzh o micher ha da baeañ tailhoù. Ar re uhelañ eus ar gisti e oant. Ne werzhent ket o c'horf pe o zroioù-micher ken alies. Desket e oant, ha gouest d'ober kaoz gant tud a zeskadurezh, goude ma n'eus ket emglev etre an istorourien war gement-se.
XIIIvet kantved
|  |
../.. | |  |  kantved |  |  | ../..
Bloavezhioù 1200 | Bloavezhioù 1210 | Bloavezhioù 1220 | Bloavezhioù 1230 | Bloavezhioù 1240
David Jones (Dinbych)
David Jones (1931-2008) a oa ur politikour kembreat eus hanternoz Kembre, ganet e Llanrwst, bet maer Dinbych (1987-89).
Hetaira
Istor
Kavet ez eus bet perzhioù heñvelik etre hetaira Hellaz ha nadītu Babilon, oiran Japan ha kisaeng Korea, dezho ur renk er gevredigezh etre gisti ha dudierien.
David Jones (Dinbych)
Ijinour skinwel e oa, ezel eus Plaid Cymru, hag unan eus sokialourien ar strollad. Unan eus krouerien ar gevredigezh Cymru-Cuba e oa. Gantañ ivez eo bet krouet Canolfan Iaith Clwyd, da gelenn ha da vrudañ ar c'hembraeg e Dinbych.
Hetaira
Istor
E-touez ar re vrudetañ ec'h anavezomp
Darn a oa pinvidik-bras. Theodote zo bet deskrivet gant Ksenofon evel ur vaouez gwisket gant dilhad koustus, dezhi un ti bras pinvidik ha sklaved niverus.
Jolly Roger
thumb|right| Jolly Roger
Jolly Roger eo anv saoznek banniel ar vorlaeron, warnañ e weler arouezioù dibabet ganto o-unan. Anv a voe graet anezhañ evit ar wech kentañ e 1700, pa voe taget ul lestr a Vro-Saoz gant ul lestr a Vro-C’hall (sturiet gant ar morlaer gall Emmanuel Wynne) er-maez da Guba. An dro-lavar "Jolly Roger" a voe implijet evit ar wech kentañ e 1724 el levr A General History of the Pyrates, skrivet gant ar c’habiten Johnson (Daniel Defoe).