cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jim Lee
E vuhez
Jim Lee a zo bet ganet e Seoul, e Korea ar Su hag e vugaleaj a gasas er Stadoù-Unanet. Mont a reas da skol-veur Princeton hag eno e voe skolveuriet war ar bredoniezh. Fellout a rae dezhañ dont da vezañ mezeg, met a-benn ar fin e cheñchas mennozh hag e teuas da vezañ tresour comics. E-pad ur frapad e reas war-dro liv du evit un ti-embann dizalc'h, ha goude-se voe degemeret gant Marvel Comics. E-touez ar c'homics kentañ a reas evit Marvel emañ Alpha Flight ha Punisher War Journal. thumb|150px|Punisher War Journal, niv.8, miz Gwengolo 1989. Tresadenn gant Jim Lee thumb|150px|Punisher War Journal, niv.9, miz Here 1989. Tresadenn gant Jim Lee
E 1989 ec'h erlec'hias Marc Silvestri hag e reas war-dro Uncanny X-Men. Kmer a reas ar rummad-se e karg pa voe dilezet gant ar senarioour Chris Claremont e 1990. E-pad ar mare-se e kejas gant al livour Scott Williams, hag e-pad pell e kenlabourjont.
Buan e voe plijet al lennerien gant e zoare da dresañ, ha neuze e c'hounezas muioc'h a frankiz a-fet krouiñ. E 1991 e kenskrivas senario Uncanny X-Men gant Chris Claremont ha war-un-dro e reas war-dro X-Men. Unwiskoù nevez a grouas evit tudennoù evel Cyclops, Gambit, Jean Grey, Rogue, Psylocke ha Storm. Niverenn gentañ X-Men eo ar c'homic gwerzhet ar muiañ er bed : 8 milion a skouerennoù a voe gwerzhet. Ne sav ket a-du an holl evit a sell ouzh Lee, ha Chris Claremont en deus embannet e kave start labourat gantañ, rak gwall zisheñvel e oa o mennozhioù a-fet senario ha tudennoù. Renket e voe an traoù gant Bob Harras, hag eñ e kargad e Marvel, hag a savas a-du gant Lee. Claremont a zilezas X-Men goude an niverenn 3. Daoust da se e kenlabouras Chris Claremont ha Lee war raktresoù all evit Image ha Wildstorm.
Lee ha Liefeld a voe degemeret en-dro gant Marvel e 1996, hag e labourjont war dudennoù klasel evel Captain America, Avengers, Iron Man ha Fantastic Four.
Nepell goude e labouras Lee war ur rummad berr anvet Divine Right : The Adventures of Max Faraday.
E dibenn 1998 e kuitaas Lee Image Comics, hag e werzhas Wildstorm da DC Comics. Start e kave bezañ embanner ha tresour war-un-dro. E 2003 e labouras war Batman gant ar senarioour Jeph Loeb, hag e 2004 e labouras war Superman gant Brian Azzarello.
E 2005 e tresas Batman and Robin, The Boy Wonder, evit All-Star, ur skourr eus DC. Ar senario a voe skrivet gant Frank Miller.
Gouzougenn
Ur c'houzougenn  zo ur pezh dilhad hag a veze gwisket en-dro d'ar gouzoug, er. Diouzh ar c'hiz e voe adarre en, hag en , e-kerzh an Impalaeriezh c'hall kentañ, ha da vare distro ar roueed. Ur seurt gouzougenn eo ar frezenn.
David Fincher
David Leo Fincher, bet ganet d'an 28 a viz Eost 1962 e Denver, Colorado (SUA), a zo ur sevener filmoù-sonerezh ha filmoù stadunanat. Divoutin ha teñval-kenañ e vezont ingal, pa glask ar filmaozer kelc'hiañ ha diforc'hañ perzhioù ha buheziadurioù mab-den (e-barzh filmoù evel Seven ha Fight-Club dreist-holl).
Neovison
Neovison a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, eus Amerika an Norzh, ennañ ur spesad bev hiziv an deiz.
Gant loenoniourien 'zo ne vez ket graet gant ar genad-mañ ha renket e vez an daou spesad amañ-dindan er genad Mustela. An termen Neovison a oa bet implijet evit ar wech kentañ e 1997.
Mozilla Firefox
Mozilla Firefox a zo ur merdeer web digoust, diorroet ha dasparzhet gant Mozilla Foundation sikouret gant kantadoù a dud a youl vat a-drugarez da doareoù diorroiñ ar poellad frank/open source ha da frankiz e god tarzh.
En deroù e oa Firefox ur programm derevet eus ar poellad Mozilla (anvet SeaMonkey hiziv an deiz), met ennañ an arc'hwelioù merdeiñ nemetken.
Ar poellad liessavennek-mañ a zo kenglotus gant stummoù disheñvel Microsoft Windows, Mac OS X ha GNU/Linux. Lakaet eo bet war reizhadoù korvoiñ disheñvel, ar pezh a zo posupl gant ar c'hod tarzh a zo lakaet e kerzh dindan tri lañvaz disheñvel er memes koulz (MPL, GPL et LGPL).
Ar poellad-mañ en deus bet ur berzh kreskus abaoe e embannadur, o tipaseal an hanter-miliard a pellgargadurioù e C'hwevrer 2008. Memes ma ne ziskouez ket an niver-mañ an niver gwirion a implijerien e deuet Firefox deuet da vezañ buan-tre kevezer brasañ Internet Explorer, merdeer web Microsoft.
Savennoù a c'hell lakaat Mozilla Firefox da dreiñ
Tu zo neuze da staliañ Firefox war ar reizhadoù da-heul :
Lakaet war reizhadoù all evel FreeBSD, OS/2 , Solaris , IRIX, RISC OS , SkyOS , BeOS , Windows XP 64 ha Windows Vista 64 bit.
Arc'hweladurioù
Ar merdeer a c'hell bezañ implijet adalek un diazez glanaet. Kentoc'h eget bezañ roet gant un niver bras a dibarzhioù, Firefox en deus kantadoù a plug-inoù ha temoù grafek, evit ma vefe tu d'an implijer da lakaat anezhañ evel m'en deus c'hoant. Un nebeud arc'hweladurioù a vez kavet er stumm glan :
Doujañs da skouer ar Web
Ar Mozilla Foundation, a-drugarez d'e lusker framm Gecko, a heuilh en e boelladoù ar reoladoù ha skouerioù digor, da gentañ reoù ar World Wide Web Consortium.
Neuze, Mozilla Firefox a harp skouerennoù ar Web evel HTML, CSS, XHTML, XML, JavaScript, met ivez DOM, MathML, XSL pe c'hoazh XPath.
Evel lodenn vrasañ ar merdeerien a-vremañ, Firefox a zo gouest da ziskouez skeudennoù gant an treuzwelladur e PNG.
Ieper
Ieper (LFE: /ˈi:pər/, galleg: Ypres) a zo ur gêr hag ur gumun a Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Pennlec'h Arondisamant Ieper eo.
Ynys Amlwch
Un enezennig e-kichen Amlwch en hanternoz Ynys Môn eo Ynys Amlwch. East Mouse a vez graet anezhi e saozneg. Pa vez izel ar mor e vez 141 metr hed hag 61 metr led, ur gorread 6,100 m2. N'eus netra heverk enni.
Mozilla Firefox
Notennoù ha daveoù
<references group="V"/> <references group="D"/>
Louarn an Inizi Maloù
Gell-sklaer e oa kreoñ louarn an Inizi Maloù ha gwenn e oa penn e lost. N'anavezer ket petra a zebre met dre ma n'eus krigner ebet en inizi e hemolc'he evned moarvat. Hervez tud ’zo e veve e-barzh douarennoù.
Tefaroeg
Ur yezh papouek eus skourr yezhoù reter Geelvink Bay eo an tefaroeg (tefaro) komzet gant tro-dro da 100 den (1987) e Papoua ar C'hornaoueg.
Sant-Jili-Roazhon
Ardamezioù
En glazur hadet gant flourdiliz en argant.
Rhita Gawr
Rhita Gawr (pe Rhudda Gawr, ar ramz ruz) zo un haroz eus mojennoù Kembre. Graet e vantell gant barvioù rouaned. Goulenn barv ar roue Arzhur a reas, met nac'h reiñ blev e c'hroñj a reas ar roue, ma voe emgann war ar Ouezva.
Kontañ a reer edo Rhita Gawr o chom war ar Ouezva ( Yr Wyddfa) hag eo bet beziet war benn Aran Benllyn, e-kichenik Llyn Tegid e Penllyn war-lerc'h ma voe lazhet gant Arzhur.
Robert Goldwater
Robert Goldwater (1907 e New York - 26 a viz Meurzh 1973 e New York) a oa un istorour war an arz. Gwaz Louise Bourgeois e oa ivez (e 1938 e timezjont).
Etre 1934 ha 1957 e kelennas e Queens College e New York. Goude-se e voe anvet da gelenner e skol-veur New York. E 1957 e voe lakaet da rener mirdi arzoù kentidik New York. A-drugarez dezhañ e voe diorrenet dastumad ar mirdi : asambles gant Nelson Rockefeller e tastumas arc'hant a-walc'h da binvidikaat an dastumad.
Viana
Viana zo un anv a gaver e lec'hanvadurezh ar broioù spagnolek ha portugalek:
🇪🇸
thumb|right|260px|Las Tetas de Viana, e [[Viana de Mondéjar]]
Imotz
Imotz (Imoz e spagnoleg) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Elesbed
Elesbed zo un anv-badez brezhonek, deuet diwar an anv gallek Elisabeth, a orin hebreek, a zo bet brudet bras e Kornogeuropa dre ar Bibl, peogwir e oa anv mamm Yann ar Badezour. Ar stumm Elizabed a gaver e troidigezhioù an Aviel gant Maodez Glanndour, gant « Kenvreuriez ar Brezoneg » , gant Pêr Guichou. Kar d'an anv Elesbed eo an anv Izabel.
Elisheva
Elisheva (Elischeba pe Elisabeth) (אֱלִישֶׁבַע en hebreeg) a oa pried ar beleg Aharon, breur Moshe hendad rummad ar veleien (Kohanim) e-touez Meuriad Levi er Bibl. Hervez hengoun ar Yuzevien e voe beziet e Bez ar Batriarked e Hevron.
En hebreeg, Eli a zo kement ha « ma Doue ». Sheva a c'hall bezañ « le » pe « magadur ». (Sheva eo ivez an niver « seizh » (a dalv kement ha Peurvad ) en hebreeg). Da neuze e c'hall Elisheva bezañ « Ma Doue eo ma le » (Touiñ a ran dre ma Doue ) ha « Ma Doue eo ma magadur ».
Gouez da lod e oa Elisheva ar memes den evel Puah, unan eus an amiegezed meneget e levr an Ermaeziadeg. Ar re a lavar kement-se a gred e oa deuet ar renk a henvamm d'ar strollad beleien evel ur gopr goude bout saveteet bugale an Hebreed.
Er yezhoù arall
Skignet eo bet an anv en holl vroioù Europa, ha stummoù disheñvel en deus kemeret alies:
Tud
Meur a rouanez hag a briñsez zo bet anvet Elesbed.
E Spagn e vez graet Isabel eus pep Elesbed.
Charles Jules de Gaulle
Buhez
Mab e oa d'an istorour Julien-Philippe de Gaulle (1801-1883) ha d'ar skrivagnerez Joséphine Maillot (1806-1886). Pa oa klañvidik ha nammet gant ar seizi abaoe e ugent vloaz e talc'has da studiañ brezhoneg ha kembraeg, met ne c'hellas ket beajiñ hag eñ rediet da chom en e goazez war e gador-vrec'h en e ranndi e straed Vaugirard, e Pariz.
Obererezh en emsav lennegel ha politikel brezhon
Entanet e voe gant lenn Barzaz Breiz hag e heulias an emsav lennegel kaset da benn gant Kervarker. Kemer a reas perzh en aozadur ar C'hendalc'h Keltiek 1857 e Sant-Brieg (Aodoù-an-Hanternoz, Breizh). Skrivañ a reas meur a bennad gallek diwar-benn ar yezhoù keltiek evit ar c'helaouennoù skiantel Revue Celtique ha Revue de Bretagne et de Vendée. Ur pennad brezhonek a savas evit Feiz ha Breiz ivez. Sekretour e voe da vBreuriez Breiz, ur gevredigezh barzhed vrezhonek. E 1870 ec'h aozas, gant Henri Gaidoz (1842-1932) ha Hyacinthe de Charencey (1832-1916), ur c'houlennadeg da vezañ kaset d'ar Vodadeg-lezenniñ.
Gwerzennoù adkemeret gant ar Prezidant Charles de Gaulle
En e brezegenn e Kemper (Penn-ar-Bed, Breizh) d'an 2 a viz C'hwevrer 1969 e tistagas ar prezidant gall Charles de Gaulle eil pevaradenn ur varzhoneg vrezhonek bet skrivet gant e eontr : Da Varzed Breiz (video).
— E Paris va c'horf zo dalc'het Med daved hoc'h nij va spered Vel al labous, a denn askel, Nij da gaout he vreudeur a bell.
1967
Diwar-benn bloavezh 1967 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1967
Ituren
Ituren zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Devedig-krineg
An devedig krineg a zo un evn, Sylvia conspicillata e anv skiantel.
Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl war-dro Mor Kreizdouar.
Irañeta
Irañeta zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.150 bennak a dud zo o chom enni.
Toneg
Un doneg (diwar ar ger latin tunica) zo ur pezh dilhad a wisk ar c'horf tost penn-da-benn, eus an divskoaz betek an daoulin. E gwirionez e vez berr pe verroc'h hervez ar vro, ar marevezh istorel, ha renk an dud zoken. Hag ar milginoù a vez berr pe hir.
Istor
Dindan o harnezioù soudarded e veze un doneg c'hloan gant gwazed al lejion. Kaoze bras zo c'hoazh da c'houzout pe livet en ruz e oa tonegoù soudarded al lejionoù roman pe ne oant ket ; dislavar a gaver er skridoù diwar an afer-se. Marteze e oa ruz tonegoù an ofiserien, pa ne oa ket re ar soudarded dindane.
Étienne Rivoallan
Un ton savet dezhañ gant Pêr Boudouin hag anvet Gwerz marv Étienne Rivoallan a vez sonet gant meur a goublad binioù-bombard hiziv an deiz.
Baozieg
Ur yezh papouek eus familh yezhoù reter Geelvink Bay eo an baozieg (bauzi pe baudi) komzet gant tro-dro da 1 500 den (1991) war ribloù al Lenn Holmes e Papoua ar C'hornaoueg.
Teir rannyezh a zo:
Troad akuzativel
Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad akuzativel, akuzativ pe tro-damall (saoz.: accusative case, diwar al latin accusativus "ar fed ma vez kaset da benn un ober") pe a-wezhoù ivez troad renadennel (saoz.: object case) evit komz eus un droad yezhadurel pennañ a dalvez da verkañ arc'hwelioù kevreadurezhel resis er frazenn, d.l.e arguzennoù resis.
Merket e vez gant an akuzativ ar renadenn eeun ("DO") ur verb tranzitivel, da lâret eo renadenn-c'houzañv ("P") un ober kaset da benn gant ar rener/graer ("S/A") en tu-gra, da skouer:
Arc'hwelioù all a c'hell bezañ merket gant an akuzativ gant ar yezh-mañ'r-yezh, da skouer e c'hell bezañ implijet gant araogennoù resis pe a bepseurt, da skouer:
Implijet an nominativ, enebet ouzh an nominativ, gant ar yezhoù nominativel-akuzativel. Peurliesañ eo an akuzativ an droad merket.
An akuzativ hag ar partitiv
Implijet e vez gant yezhoù 'zo, en o zouez ar yezhoù baltek-finnek, en o zouez ar finneg hag an estonieg div droad disheñvel evit merkañ rennadenn eeun ur verb tranzitivel hervez degouezhioù resis: an droad akuzativel diouzh un tu hag ar partitiv diouzh an tu all, diforc'het an eil diouzh eben gant ar fed m'eo ur renadenn merket gant an akuzativ telosel keit ha m'eo ur renadenn merket gant ar partitiv amdelosel.
İsmin hâlleri
Kaerell roudennek Afrika
Kaerell roudennek Afrika (Poecilogale albinucha) a zo ur bronneg hag a vev e kreiz ha su Afrika. Ar spesad nemetañ eo er genad Poecilogale.
Devedig sard
An devedig sard a zo un evn, Sylvia sarda an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous e Korsika, Sardinia hag inizi tost.
Selles (Pas-de-Calais)
Selles a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Kofeieg
Ur yezh papouek eus familh yezhoù reter Geelvink Bay eo ar c'hofeieg (kofei) komzet gant tro-dro da 100 den (2000) e Papoua ar C'hornaoueg.
Itza
Itza (stumm ofisiel euskarek; Iza hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria. 900 a dud zo o chom enni.
Izaba
Izaba (Isaba hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun en hanternoz Nafarroa en Euskal Herria, e Traonienn Erronkari‎, stok ouzh bro-C'hall hag Aragón.
Ploveren
Anv
«Ploveren» eo ar stumm bet degemeret gant Ofis ar Brezhoneg. Stummoù skrivet all a gaver, evel «Pleren», pe c'hoazh «Ploeren». Ploeren eo ar stumm ofisiel en implij e galleg, ha hemañ a vez distaget [pleʁɛ̃].
Ardamezioù
Rannet; ouzh 1 en argant e ziv dreustell en sabel, e gab en gul karget gant ur morzhol en aour; ouzh 2 en gul e c'hwec'h bezantenn en aour, 2, 2, 2, e gab en erminoù
Brezel-bed kentañ
Demiseg
Ur yezh papouek eus skourr yezhoù reter Geelvink Bay eo an demiseg (demisa) komzet gant tro-dro da 400-500 den (2000) e Papoua ar C'hornaoueg.
Ploveren
Eil Brezel-bed
Brezelioù didrevadenniñ
Monumantoù ha traoù heverk
Diellaoueg Mérimée,
Pampa (kompezenn)
right|thumb|350px|Gwel eus ar pampa. Ar pampa (eus ar c'hetchwaeg pampa - kompezenn) a zo ur rannvro a gompezennoù geotek a zo enni proviñsoù arc'hantinat Buenos Aires, La Pampa, Santa Fe, ha Córdoba, an darn vrasañ eus Uruguay ha stad Rio Grande do Sul e Brazil. Goloiñ a ra 750 000 km² hag he deus un hinad klouar gant etre 600 ha 1,200 mm a c'hlav bep bloaz.
Enni na gaver nemet div aradennad-venezioù izel a-walc'h - Ventania (1 300 m) ha Tandilia (500 m) - e-kichen Bahía Blanca ha Tandil. Strujus eo an douar met abalamour d'an tanioù-gwall ne gresk nemet geot du-hont, eus ar genad Stipa dreist-holl.
Devedig-Rüppell
An devedig-Rüppell a zo un evn, Sylvia ruppeli an anv skiantel anezhañ.
Annez
Neizhiañ a ra e Turkia, Gres hag en inizi nes.
Lana (Nafarroa)
Lana zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Itzaltzu
Itzaltzu (stumm ofisiel euskarek; Izalzu hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun e Traonienn Zaraitzu, e Pireneoù Nafarroa en Euskal Herria.
Hamme (Reter Flandrez)
Hamme a zo ur gumun eus Belgia e proviñs Reter-Flandrez.
Хаме Ama
Yezhoù reter Bae Geelvink
Un isskourr eus ar Yezhoù papouek eo yezhoù reter Geelvink Bay, ennañ dek yezh komzet e Papoua ar C'hornaoueg, e proviñs indonezian Papoua :
Lantz
Lantz (stumm euskarek ofisiel; Lanz hervez ar stumm spagnolek diofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Yezhoù reter Bae Geelvink
Liamm diavaez
ethnologue.com Geelvink Bay
1703
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1703
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1703
Landivizio
Landivizio (berraet alies e Landi dre gomz) a zo ur gumun eus Bro Leon e kanton Landivizio, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh. Pennlec'h kanton Landivizio eo. Lakaet eo da vezañ kêr-benn ar c'hezeg breton.
Senlecques
Senlecques a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù
Un isskourr eus ar yezhoù papouek eo yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù komzet e Papoua ar C'hornaoueg, ennañ 20 yezh:
Jaan Kross
Jaan Kross zo ur skrivagner estonek, ganet d'an 19 a viz C'hwevrer 1920 ha marvet d'ar 27 a viz Kerzu 2007 hag ar brudetañ skrivagner estonek a vremañ.
Yaouankiz
Harzet e voe Kross gant an nazied e 1944, ha goude gant ar pennadurezhioù sovietek e 1946, kaset d'ar Goulag da Rusia. Pa zistroas eus ar c'hamp-bac'h da Estonia e 1954 e teuas da vezañ skrivagner.
Brud
Kross eo ar skrivagner estonat anavezetañ er bed hag an hini a zo bet troet ar muiañ e oberennoù
829
Diwar-benn bloavezh 829 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 829
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 829
Minihi Levenez
right Minihi Levenez (peurunvan : Minic'hi Levenez) a zo ur gevredigezh (hervez lezenn 1901) krouet e 1984 evit strollañ ar vrezhonegerien gristen pe ar gristenien troet gant ar brezhoneg, ha kas war-raok ar sevenadur relijiel breizhat en eskopti Kemper ha Leon.
Un ti-embann eo ivez (ti embann Minihi Levenez) E Trelevenez eo diazezet ar gevredigezh ha Job An Irien eo ar prezidant.
Obererezh
Meur a oberiantiz he deus ar gevredigezh evit ar relijion gristen. hag henoniezh ar savadurioù relijiel ("ar c'hroazioù hag ar c'halvarioù"...).
Weskappel
Westkappel en izelvroeg, anv ofisiel e galleg: West-Cappel, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.
Ledea
Ledea (Liédena e spagnoleg, stumm ofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Baden (Mor-Bihan)
<HR noShade>
Baden a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwened-2 e departamant ar Mor-Bihan.
Douaroniezh
Baden en em gav war lez reter ar stêr An Alre, hag en em sko er pleg-mor Mor-Bihan, etre Lokmariaker hag an Arvor-Baden.
Baden en em gav 13 km er mervent da Wened, ha 5 km er gevred d'An Alre
Stummoù skrivet
Erwan Vallerie (1995) ː Baden, 1267; Baden, 1304; Baden, 1387; Badan, 1430, Baden, 1453, Baden, 1516, Badain, 1731
Gerdarzh
Dauzat & Rostaing (1963-1978) ː "teñval" ǃ
Ardamezioù
Skoed Baden a zo da lenn evel-henn ː
Ynys Badrig
thumb|Ynys Badrig eus an [[douar-bras.]]
Baden (Mor-Bihan)
Ardamezioù
en glazur e deir gregilhenn en aour, e gab en erminoù
Ynys Badrig
Un enezenn en hanternoz da Ynys Môn eo Ynys Badrig, anvet diwar anv Padrig, sant meur Iwerzhon. Middle Mouse a vez graet anezhi e saozneg. Al lec'h hanternosañ eus Kembre eo. 207 metrad hed zo dezhi, ha 110 metrad led. 16 metr uc'h ar mor eo al lec'h uhelañ.
Baden (Mor-Bihan)
Ardamezioù
Bet aozet gant Loïc Ermoy, diwar ardamezioù familh de Rolland, aotrounez Cardelan (1448)
Ynys Badrig
Mojenn
Hervez ar vojenn e tilestras Padrig enni, hag alese ez eas d'an douar-bras da sevel iliz Llanbadrig.
Lakaet eo bet an enezenn e gwerzh e 2005.
641
Diwar-benn ar bloavezh 641 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 641
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 641
1704
Diwar-benn bloavezh 1704 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1704
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1704
Devedig-Kiprenez
An devedig-Kiprenez a zo un evn, Sylvia melanothorax an anv skiantel anezhañ. Evn broadel Kiprenez eo.
Leotz
Leotz (stumm euskarek ofisiel), Leoz (hervez ar stumm spagnolek kenofisiel), zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria, e merindad Olite, 38,5 km eus Iruñea, e traonienn Orba.
Devedig-Kiprenez
Annez
Brosezat eo al labous e Kiprenez.
Tremplivadur
Un tremplivadur zo un doare da livañ gant liv mesket ennañ traoù lezet da drempañ pe da c'hlec'hiañ ennañ en a-raok. Peurvuiañ e veze graet gant melen-vi. Met traoù all a veze implijet c'hoazh, evel eoul ha gwenn-vi.
tempera
Villa
Villa zo ur ger italianek (ville el liester) ha spagnolek (villas el liester) hag a gaver stank en anvioù-lec'hioù en div yezh-se.
En Italia, ur villa zo ur genkiz pe ur palez. Kenkizoù roman en Henamzer. Palezioù war ar maez savet gant an Tiegezh Medici en-dro da gêr Firenze adalek ar.
Impalaeriezh roman
Impalaeriezh Roma (latin: Imperium Romanum [ɪmˈpɛri.ũː roːˈmaːnũː]; gresianeg: Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων, treuzlizherennadur. Basileía tôn Rhōmaíōn) eo an anv a reer eus ar Stad a gemeras lec'h ar Republik roman adalek ar bloaz 27 KJK.
Ledet e oa an Impaleriezh roman war tiriadoù ramzel tro-dro Mor Kreizdouarel, gant Norzh Afrika, Kornôg Azia. Renet e oa an implaeriezh gant impalaerien. Kalon an impalaeriezh roman a oa Italia ha kêr-benn a oa Roma. An impalaeriezh a zo bet renet goude-se gant meur a impalaerien war ar memes-tro, o vezañ rannet etre Impaleriezh roman Kôrnog hag Impaleriezh roma Reter. Goude freuzadenn Impaleriezh roma Kornôg e 476, ne chome nemet Impalaeriezh roman ar Reter gant Kergustentin evel kêrbenn.
An anv
Daou dra war un dro a roer da intent gant al lavarenn Impalaeriezh roman (latin : imperium rōmānum, gresianeg krennamzerel : Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων Vasileía tón Romaíon "Rouantelezh ar Romaned", italianeg : Impero romano) :
Istor
Staliet e voe ar renad gant Caius Julius Caesar Octavianus (Aogust), gourniz hag advab Caius Julius Caesar, goude ar brezelioù diabarzh a c'hoarvezas er Republik roman e dibenn ar Iañ kantved kent JK. Peurvuiañ e lakaer ar bloaz 27 kent Jezuz-Krist da zeroù renad an impalaeriezh roman, ar bloaz ma voe roet da Octavius gant ar Sened roman an titl a Aogust gant ar galloudoù uhelañ. Koulskoude ne oa nemet lakaat war-wel hag ez-ofisiel saviad ar riez abaoe Emgann Actium pevar bloaz a-raok, e 31 kent Jezuz-Krist, pa oa bet trec'h Octavius war armeoù Marcus Antonius ha Kleopatra. Ouzhpenn-se e veze boazet Roma ouzh an unpenniezh abaoe mare diktatouriezh Caius Julius Caesar.
Aogust, hag eñ an advab, en doa lakaet anv caezar ("impalaer") a-raok e anv-familh, ha diwar ar skouer-mañ ec'h eo bet graet heñvel gant an impalaerien a voe war e lerc'h. Un titl eo deuet da vezañ, ha tsar, pe c'hoazh ksar, zo anvioù a enor a veze roet da impalaerien Rusia, Bulgaria ha Serbia, ha kaiser evit an impalaerien alaman hag aostrian.
An Impalaeriezh roman e voe ar Stad galloudusañ a-fed armerzh, sevenadur, politikerezh hag arme en e vare. Chomet eo unan eus ar brasañ impalaeriezhoù a zo bet biskoazh. En e barr dindan ren an impalaer Trajan e oa ledet war 5 milion a gilometradoù karrez. En e zalc'h e oa e-tro 70 milion a dud, 21% eus poblañs ar bed er mare-se. Dre ma padas pell ha war un tiriad bras ez eo chomet an impalaeriezh roman un diazez evit ar yezhoù gresian ha latin, a-fed sevenadur, relijion, ijinerezh, savouriezh, prederouriezh, Gwir ha stummoù gouarnamantoù evit kantvedoù goude ma oa aet da get. En Europa ar Grennamzer e voe klasket adsevel impalaeriezhioù par d'an hini roman : Impalaeriezh Latin ar Reter (1024-1261) goude ar pevare Kroaziadeg, hag an impalaeriezh roman Santel German. Dre nerzh trevadenniñ Europiz goude mare an azginivelezh, hag ar stadoù krouet goude, ar sevenadurezh c'hresian-goman ha yuzev-kristen a voe ledet dre ar bed, hag a yeas da ziazez ar bed a-vremañ.
1963
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1963
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1963
Lerin
thumb|right|260px|Lerin, e Nafarroa
Lerin  (Lerín hervez ar stumm spagnolek ofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria. 1877 a dud a oa o chom enni e 2008.
Foaoeg
Ur yezh papouek eus skourr yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù eo ar foaoeg (foau pe doa) komzet gant tro-dro da 232 den (1975) e Papoua ar C'hornaoueg.
Tost eo d'an dabreg.
Ingelger
Ingelger a oa ur beskont frank, perc'henn war-dro Orleañs hag Anje war-dro diwezh an IXvet kantved.
Anavet eo e anv dre ur garta eus 929 hag a ra meneg anezhañ evel tad Foulk Iañ, pe Foulk ar Rouz, kont Anje. Ger ebet anezhañ ouzhpenn e kronikoù an amzer. Pezh a ouzer diwar e benn a deu eus ar Gesta Consulum Andegavorum, un istor eus konted Anjev, savet en XIIvet kantved, da lavarout eo 300 vloaz war-lerc'h e amzer. Gouzout a reer e oa bet skrivet "la Chronique des exploits des Comtes d'Anjou" eus 1100 da 1140 gant ur manac'h anjevat war c'houlenn Foulk IV, lesanvet Foulk Rekin.
Mab e vije bet da un den anvet Tertullus (pe Torquatus), ha d'ur Pétronille hag a oa kar da Huon an Abad, mab da Gonrad, ha keneil e oa da Roperzh ar C'hreñv. Pa voe marvet Roperzh, lazhet en un emgann ouzh ar Vikinged, e vije bet roet douaroù dezhañ en-dro da Orleañs. Neuze e vije bet karget gant ar roue gall Loeiz II ar Gag da aozañ difenn kêr Teurgn, ha roet dezhañ un darn eus Anjev da c'houde.
Dimezet e vije da Aelendis, merc'h d'ur c'hont Foulk, ha nizez, a-berzh he mamm, da Regino, eskob Anje, ha da Adalard, eskob Teurgn.
Ur mab en doe, Foulk Iañ, pe Foulk ar Rouz, († 942), kentañ kont Anjev.
Louise Bourgeois
Louise Joséphine Bourgeois (25 a viz Kerzu 1911 e Pariz - 31 a viz Mae 2010 e New York) a zo un arzourez amerikan a orin gall Louise Bourgeois en em stalias e 1938 e New York goude hec'h eured gant an istorour war an arzoù Robert Goldwater (1907-1973).
He buhez
He bugaleaj a gasas Louise Bourgeois e Choisy-le-Roi. Kempenn pallennoù-moger kozh a oa labour he zud, met hervezi ne voe ket levezonet gant o micher. Da zek vloaz koulskoude e krogas da sikour anezho. Pa oa bugel e verzas ivez e oa he noun karedig he zad hag e rae van he mamm nompas gouzout an dra-se, ha merket e voe gant an darvoud-se. E 1932 e tapas kaout he bachelouriezh hag e studias ar matematik er Sorbonne. Goude-se e pellaas diouzh an danvez, dre ma kave dezhi e oa re zamkanel. Neuze e stagas gant studioù arzoù e skol arzoù-kaer Pariz, hag e meur a akademiezh. E-touez he c'helennerien e voe Fernand Léger.
E 1937 e kejas ouzh an istorour war an arzoù Robert Goldwater. Er bloaz goude e timezjont hag en em staljont e New York. Eno eo e kejas ouzh arzourien al luskad dreistrealour, rak lod brasañ anezho o doa ranket tec'hout kuit eus Frañs abalamour d'an Eil Brezel-bed. He diskouezadeg kentañ a voe aozet e 1945.
Hec'h oberennoù
Holl hec'h oberennoù kentañ (tresadennoù, livadurioù hag engravadurioù) a voe diazezet war dodennoù evel ar ganadur, ar c'henel hag ar vammelezh. Peurliesañ e save maouezed-ti : bruched savet gant brik, bruskoù stummo diri pe dorioù dezho. Met diazezet eo ivez hec'h oberennoù war arouez ar fallus (an tad), anvet « plac'hig » ganti ha hini ar gevnidenn (ar vamm). Hervez Louise Bourgeois ez eo ar c'hevnid arouez ar mammoù : «rak mignonez wellañ ma mamm a oa ken sperederek, kempenn, poellek, talvoudus, habask ha ken rekis hag ur gevnidenn». Un arouez eus ar pallennoù-moger a veze kempennet gant he mamm e oa ivez (ar gwiad) hag eus kement tra a denne da se : nadozioù, neud.
E diavaez bed an arzoù e laboure Louise Bourgeois, ha ne voe ket aozet kalz diskouezadegoù eus hec'h oberennoù betek ma vije merzet he labour er bloavezhioù 1970. Neuze e kemmas he labour. Dodennoù he doa dambledet ganti betek-henn (ar grennardiezh, ar reizhelezh, ar familh, ar wregelezh hag an digenvez) a voe kavet stank en hec'h oberennoù. Hag he doare da labourat warno a cheñchas ivez : delwennoù-staliadurioù a savas diwar traoù liesseurt. Un diskouezadeg eus hec'h oberennoù a voe aozet er MoMA e 1982-1983. thumb|200px|right| Maman e National Gallery Kanada en [[Ottawa (Ontario)]] thumb| Maman e mirdi Guggenheim [[Bilbao]] En holl hec'h oberennoù e kaver roud eus he zraumaoù dezhi. Disheñvel eo memes tra he labour diouzh ar skeudennadur ger-ha-ger a gaver en oberennoù dreistrealour. Ur skouer arouezius eus ar roud-se eo he delwennoù kevnid.
Dabreg
Ur yezh papouek eus skourr yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù eo an dabreg (dabra, taworta, taria pe bok) komzet gant tro-dro da 140 den (2000) e Papoua ar C'hornaoueg.
Tost eo d'ar foaoeg.
Broc'h Amerika
Broc'h Amerika (Taxidea taxus) zo ur bronneg a vev e Norzhamerika (kornôg ha kreiz Stadoù-Unanet Amerika, norzh Mec'hiko ha kreiz Kanada), en endroioù sec'h ha digor ma vez an douar aes da doullañ.
Un dremm tric'hornek en deus gant roudennoù du ha gwenn hag ur c'horf krenndev goloet gant ur vlevenn c'hris. Pavioù kreñv en deus, gant skilfoù hir ha lemm war e bavioù a-raok ha berroc'h war e bavioù a-dreñv.
Broc'hed Amerika a hemolc'h razhed-godell, gozed, moreganed pe pikaed. Debriñ a c'hell naered, evned hag amprevaned ivez. Un aneval-noz eo ha na c'hoañv ket, met ne vez ket gwall oberiant e-pad ar goañv, ma chom da gousket ar braz eus an amzer.
En e-unan e vev e-pad an darn vrasañ eus ar bloaz. E-pad an hañv e ouenn broc'hed Amerika met daleet e vez an dougen evit ma c'hanfe ar re vihan dindan an douar da vare fin ar goañv.
Ar spesad nemetañ eo er genad Taxidea.
Liammoù diavaez
broc'h Amerika war lioncrusher.com
Villas
Villas zo un anv-lec'h spagnolek deuet diwar liester an anv Villa.
Tud
thumb|200px|[[Violetta Villas.]]
Vieil-Moutier
Vieil-Moutier a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Rasaweg
Ur yezh papouek eus skourr yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù eo ar rasaweg (rasawa) komzet gant tro-dro da 200 den (1987) e Papoua ar C'hornaoueg.
Devedig ar glasten
Devedig ar glasten a zo un evn, Sylvia cantillans an anv skiantel anezhañ.
Vilas
Vilas zo un anv-lec'h portugalek, stank e Portugal.
Clément Janequin
Clément Janequin, ganet e Châtellerault e-tro 1485 ha marvet e Pariz e 1558, a oa ur beleg hag ur sonaozour gall.
Buhez
Kanañ a rae Janequin en ul laz-kanañ. Ur wech beleget, e labouras dindan urzhioù Jean de Foix, eskob Bourdel. Dont a reas da vezañ mestr-chapel Iliz-Veur Angers adalek 1534 betek 1537 ha person parrezioù 'zo en Anjev. Mont a reas da Bariz e 1549, dont a reas da vezañ chapalan ha muziker dug Guise.
Oberenn
Dont a reas da vezañ ur mailh war ar c'hanaouennoù enne meur a vouezh. Sevel a reas teir oferenn, enno Missa super ha La Bataille, motedoù (congregati sunt da skouer), levrioù gant salmoù kempennet, kanaouennoù speredel, oberennoù gant mouezhioù e-leizh ha kanaouennoù kozh, en o zouez La Chasse, Le Chant des oiseaux, Les Cris de Paris ha La Guerre pe La Bataille de Marignan''. Embannet ez eus bet lod eus e ganaouennoù etre 1520 ha 1540 gant Pierre Attaignant.
Hiziv c'hoazh e chom prizet oberennoù Janequin, hag int kozh. La Guerre, kanet gant The King's Singers, a zo bet adkemeret e-barzh film Gus Van Sant: Last Days.
Saponieg
Ur yezh papouek eus skourr yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù eo ar saponieg (saponi) komzet gant 4 pe 5 den (2000) e Papoua ar C'hornaoueg.
Ur yezh damvarv an hini eo.
Awereg
Ur yezh papouek eus skourr yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù eo an awereg (awera), komzet gant tro-dro da zek den ha tri-ugent (2000) e Papoua ar C'hornaoueg (Indonezia).
Devedig penn du
An devedig penn du a zo un evn, Sylvia melanocephala an anv skiantel anezhañ.
Korzailhenn
Ar gorzailhenn, pe ar c'hourlañchenn, eo an anvioù a vez graet eus lodenn diabarzh ar gouzoug, ma tremen drezañ ar c'horzennoù ma ya an aer hag ar boued e korf an den.
Elisabeth
Élisabeth e galleg, Elisabeth en alamaneg,  Elizabeth e saozneg zo un anv-badez hebraek a orin, paot en Europa, hag a glot gant an daou anv-badez Elesbed hag Izabel e brezhoneg. Elisabeth eo ar stumm paotañ en Europa. Bras eo bet brud an anv, diazezet war santez Elesbed, er Bibl. Koazhet kalz eo ar vrud avat, ha ne vez ket roet nemeur ken, met bevañ a ra c'hoazh er berrstummoù, evel Lisa dreist-holl.
Orin
Eus an hebraeg אֱלִישָׁבַע Alisba "ma doue en deus touet" ; أليصابات Alyassabat eo ar stumm arabek, ha Ἐλισάβετ Elisabet an hini gresianek.
Stummoù
Un toullad stummoù hag adstummoù zo. Elizabeth eo ar stumm saoznek, a vez deveret e meur a zoare. Stummoù all zo, ha darn anezho zo deuet da vout anvioù-badez zoken.
Eus Elisabeth da Isabel
E Spagn hag e Portugal n'anavezer nemet an anv Isabel, a zo roet ivez da Elizabeth II, rouanez Bro-Saoz. Troet e vije ar stumm latin Elisabet da Elisabel ha neuze da Isabel, a gaver goude e galleg evel Isabelle hag en italianeg evel Isabella.
Landrevarzeg
Landrevarzeg a zo ur gumun eus Breizh e kanton Brieg e Bro C'hlazig.
Republik Italia
thumb|200px|Banniel Republik Italia a oa ennañ an tri liv a adkaver e [[banniel Italia bremañ.]] Republik Italia  (Repubblica Italiana en italianeg) a oa ur stad krouet e hanternoz ledenez Italia e 1802 hag a badas betek ar 17 a viz Meurzh 1805. Savet e oa diwar douaroù ar Republik Cizalpin e hanternoz ledenez Italia.
Ur stad suj da Vro-C'hall e oa, stag ouzh ar C'hentañ Republik C'hall da gentañ hag ouzh an Impalaeriezh C'hall Kentañ goude, dindan renerezh Napoleone Buonaparte.
350px|Hanternoz [[ledenez Italia er bloavezh 1803.]]
Moñforzh
<HR noShade>
Republik Italia
Orin
D'ar 26 a viz Genver 1802 e voe kemmet bonreizh ar Republik Cizalpin gant he c'hannaded evit ma c'hallfe Napoleon Bonaparte dont da vezañ prezidant ar Republik. Gant stumm nevez ar vonreizh e voe roet un anv nevez d'ar vro ivez, a oa enni douaroù ar republik kent, da lavaret eo Lombardia ha Romagna. Milano e oa ar gêr-benn.
Moñforzh
Moñforzh a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen, e kornôg Roazhon. Pennlec'h Kanton Moñforzh ha sez Moñforzh Kumuniezh eo.
Republik Italia
Banniel
Miret e voe tri liv ar banniel a oa en implij gant ar Republik Cizalpin, hogen kemmet e voe ar stumm anezhañ : ur garrezenn wer a oa e-kreiz ur romb gwenn a oa e-unan en ur garrezenn ruz.
Cadfan (sant)
Ur sant brezhon eus Kembre er VIvet kantved eo Cadfan pe Kadvan.
Republik Italia
Banniel
Ar stumm-se a gaver c’hoazh hiziv an deiz, evit banniel prezidant ar republik en Italia.
Cadfan (sant)
Istor
Ur priñs e vije bet, mab da Eneas Lydewig ha da santez Gwenn, intañvez Fragan. Neuze e vije lezvreur d'ar sent Gwezhenneg, Jagu, ha Gwennole. Desket e vije bet e Llanilltud Fawr evel kalz a sent all.
Republik Italia
Dibenn
Pa zeuas Napoleon Bonaparte da vezañ Impalaer Bro-C'hall, e 1805, e teuas Republik Italia da vezañ Rouantelezh Italia, gant Napoleon e-unan da roue hag e lezvab Eugène de Beauharnais da vesroue.
Cadfan (sant)
Istor
Bez' e oa unan eus ar sent-se a reas meur a veaj etre Breizh ha Kembre. Gantañ e vije bet savet iliz Sant Cadfan e Tywyn, ha bet eo abad kentañ Ynys Enlli.
Moñforzh
Douaroniezh
13,4 km n'eus ken etre Monforzh/Montfort ha Menezalban. Treuzet eo ar gumun gant ar Meu hag ar Garun.
1705
Diwar-benn bloavezh 1705 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Moñforzh
Istor
Dibabet e voe Moñforzh gant Ralf Iañ Gwazel en evit sevel ur c'hastell hag ur voudenn-gastell.
Cadfan (sant)
Istor
Mont a reas da Vreizh gant ar manac'h Cynllo, ha gantañ e vije bet savet parrez Kavan e Treger.
1705
Amerikaoù
==== [ [Kreizamerika]]====
Distributivel (Troad)
Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad distributivel (saoz.: distibutive case) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed ma c'hoarvez un dra bennak da bep ezel eus un teskad.
1705
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1705
Cadfan (sant)
Istor
Enoret e vez Kadvan e Plougerne. Roet en deus e anv ivez da Llangadfan e Sir Drefaldwyn, e reter Kembre.
Distributivel (Troad)
Implijet e vez gant an hungareg, merket gant al lostger "-ként", gant ar ster rik-mañ, da skouer:
Devedig-tamariskl
An devedig tamariskl a zo un evn, Sylvia mystacea e anv skiantel.
Cadfan (sant)
Istor
Lidet e vez d'ar 1añ a viz Du.
Darn eus an traoù a ouzer diwar e benn a deu eus ur varzhoneg Canu Cadfan gant Llywelyn Fardd en XIIvet kantved. Hervez Levr Llandaf ez eas war vor eus Arvorig da Dywyn.
Pennad kar
Tud all zo bet anvet Cadfan.
1705
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1705
Mael (sant)
Mael a oa ur penitiour ha sant brezhon eus ar kantved e Kembre.
Gerdarzh
Peurvuiañ e kreder eo un anv deuet eus ar ger magalos, kar-tost d'an anv gregach megalos, hag a dalv kement ha bras ha kreñv.
Kavet e vez ar ger mael en anvioù all evel Armael (pe Arzhel, Armel), Konvael, Maelgwn.
Istor pe mojenn
Kar e vije bet da sant Padrig. Mont a eure gant Cadfan da Vreizh, ha goude da Gembre en-dro, da abati Ynys Enlli.
Lidet e vez d'an 13 a viz Mae.
Distributivel (Troad)
Implijet e vez ivez an droad-mañ gant ar finneg, merket gant al lostger "-ttain"/"-ttäin", kalz raloc'h avat e implij evit en hungareg, da skouer:
Zora
Zora zo un anv-badez slavek, anavezet en Serbia, Kroatia, Makedonia, Tchekia. A-wechoù e vez droukvesket gant Zorah ha Zohra.
Sant-Juluan-Kankell
Sant-Juluan-Kankell a zo ur gumun a Vreizh e Kanton Gwaled, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Ardamezioù
Geotet e chapel Sant Bartalame en argant skoret gant un eilenn gommek ivez en argant ha leinet gant teir flourdilizenn en aour treustellet
Kensonenn diweuz dre froumal
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn diweuz dre froumal mouezhiet treuzskrivet [ʙ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 121.
Ral a wezh e vez kavet ar son-mañ e yezhoù ar bed, hag e meur a yezh a ra gantañ ne degouezh nmet evel Kensonenn kendistaget rakfiet, enni ur kensonenn diweuz dre serriñ mouezhiet ouzhpenn d'an elfenn dre froumal, d.l.e..
830
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 830
Pluskenn (planedenn)
Darn kalet war gorre ar planedennoù eo ar bluskenn, dreist-holl evit pluskenn an Douar (planedenn Douar). Dre keñveriañ gant pluskenn ar frouezh e teu an hevelebiezh, rak eo tanavoc'h ar roc'helloù teuzet a gaver dindani. pluskenn an Douar a vez graet eus ar roc'helloù krouet diwar an obererezh tanveneziek, da lavaret eo dislonkadennoù a zegas ar magma war ar gorre dre sanioù hir-tre a ya betek gorre al leur pe foñs ar mor. Gant ar roc'helloù solutaet e vez graet lodenn vrasañ ar menezioù. P'eo liñvel ar magma e flod pluskenn an Douar, houmann graet gant tammoù divent, ar plakennoù, juntet mat a-walc'h, met darn anezho o riklañ war riblenn reoù all.
830
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 830
Latin
Ur yezh italek eus kerentiad ar yezhoù indezeuropek eo al latin. Yezh ar Romaned en Henamzer e oa hag e voe implijet gant an diplomatiezh betek ar. Ur yezh voutin d'an holl vroioù europat ha kristen e oa diwar ar pouez a oa gant an Iliz katolik roman. Chomet eo un danvez-studi ret evit ar grennarded hag ar studierien en Europa betek derou an goude Jezuz-Krist.
Edopieg
Ur yezh papouek eus skourr yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù eo an edopieg (edopi, dou, doufu, dosobou pe ururi) komzet gant tro-dro da 1,000 den (1995) e Papoua ar C'hornaoueg.
Latin
Renket eo al latin e-touez ar yezhoù aet da get ha koulskoude e chom unan eus an teir yezh ofisiel ma ra ar Sez Santel ganto goude bezañ bet yezh ret al liderezh katolik er C'hornôg (hag e chom implijet evit-se el liderezh tridentek). Ne vez ket mui desket d'an danvez-kloareged er c'hloerdioù, met e skolioù-meur pabel e Roma, e Breuriezh Sant Pius V hag e Breuriezh Sant Pius X ivez. Un toullad tud o devez plijadur o komz e latin hag embann testennoù gant nevezc'herioù e-leizh (ober a ra ar Sez santel an dra-se ivez). N'eus nemet teurel ur sell ouzh Vicipedia, un doare latin eus Wikipedia ouzhpenn 120 000 pennad ennañ.
Edopieg
Ur yezh gant tonennoù an hini eo.
Latin
Istor
Yezh-vamm ar yezhoù romanek eo al latin pa zeu meur a yezh europat eus al latin poblel, ha n'eo ket eus ar yezh lennegel tamm ebet.
Edopieg
Tost-eo d'an iaoeg.
Latin
Istor
Ar yezhoù romanek :
Ha yezhoù nann-romanek o deus degemeret ul lodenn vras eus o gerioù : an albaneg hag ar saozneg (gerioù gallek deuet er Grennamzer pa oa ar galleg, yezh ofisiel ar roueed saoz a oa bet duged Normandi e Bro-C'hall. P'eo bet al latin yezh ar ouiziegezh hag an deskadurezh alies ha yezh an Iliz katolik roman e-pad kantvedoù, n'eo ket dic'hortoz m'en deus bet ul levezon bras war un toullad mat a yezhoù europat.
Latin ar Grennamzer
A-wechoù e vez graet gant latin izel evit termeniñ al latin skrivet eus diwezh an Henamzer betek mareoù kentañ ar Grennamzer. Goude e vez komzet eus latin ar Grennamzer. Latin klasel a vez graet eus ar yezh skrivet gant Cicero ha Julius Caesar er c'hantved kent ar C'hrist. E latin ar Grennamzer ez eus en em silet gerioù deuet eus ar yezhoù germanek hag ivez eus termenoù cheñchet o sterioù dindan levezon ar gristeniezh. Da skouer : Credo, scriptorium.
Ezhomm a oa en Europa ar Grennamzer eus jubennourien ha troourien evit mont eus al latin d'ar yezh lec'hel hag ar c'hontrol. E galleg e veze graet latiniers eus outo hag e brezhoneg latinerien. Chomet ez eus roud eus ar ger-se e Breizh pa gaver an anv-familh Latimier c'hoazh. Ar c'hentañ geriadur embannet e Breizh (hag e Bro-C'hall) eo bet ar C'hatolicon (1499), ur geriadur teiryezhek, brezhoneg-galleg-latin. Kelennet e veze al latin e brezhoneg evel e tiskouez an Donoet, ur yezhadur latin e brezhoneg.
Al latin bev
Betek fin an e veze ret kinnig hag embann e latin tezennoù war ar medisinerezh ha war ar skiantoù. Paeet e veze ur studier latineger evit an droidigezh.
Chomet eo al latin yezh diplomatiezh ar Vatikan, met muioc'h-muiañ a ziaesterioù o devez ar gloer evit ober gantañ. Diaes eo d'ar gardinaled komz ha skrivañ ul latin a-zoare. Ne chomfe nemet daou gardinal e-doug bodad Sened-kardinaled 2005 (evit dilenn ar Pab) a zo bet gouest da gompren hag ar Pab nevez en o zouez. Ur servij evit al latin modern ha kempred a ren ar Sez Santel ha 60 000 ger a zo bet ouzhpennet abaoe daou c'hant vloaz evit lakaat ar yezh a-blom gant ar bed kempred. Ne c'heller ket krediñ n'eo ket mui bev al latin c'hoazh ha pa vije lavaret ar c'hontrol d'an aliesañ.
Al latin hag Unaniezh Europa
Ur wech an amzer ec'h implij Unaniezh Europa al latin pa ne c'hell ket ober gant al liesyezhegezh ofisiel. Setu perak e ra gant formulennoù simpl e latin evel he ger-ardamez (sell ouzh ar foto).
Da vezañ kendalc'het
1961
Diwar-benn bloavezh 1961 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Les Attaques
Les Attaques a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
1961
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1961
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1961
Vila
Vila zo un anv-lec'h a gaver e meur a vro: er broioù portugalek, katalanek hag e meur a lec'h all c'hoazh.
Wilder
Wilder en izelvroeg hag e flandrezek kornôgel, anv ofisiel e galleg: Wylder, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.
Iaoeg
Ur yezh papouek eus skourr yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù eo an iaoeg (iau) komzet gant tro-dro da 600 den (2000) e Papoua ar C'hornaoueg. Tost-kenañ eo d'an edopieg.
Div rannyezh a zo, hag a c'hellfe bezañ renket da yezhoù disrann:
642
Diwar-benn ar bloavezh 642 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 642
Plinius ar Yaouankañ
Plinius ar Yaouankañ (61-114) a oa ur skrivagner ha politikour roman, brudet e lizhiri d'an impalaer roman Trajan a oa mignon dezhañ.
Niz e oa d'ar skrivagner  Plinius an Henañ  (23-79), hag advabet e voe gantañ.
Mark Twain
Samuel Langhorne Clemens (30 a viz Du 1835 - 21 a viz Ebrel 1921), brudet dre e anv-pluenn Mark Twain a oa ur skrivagner amerikan.
Troad esivel
Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad esivel (saoz.: essive case) pe troad similaris pe evit komz eus un droad a dalvez da geñveriañ un dra pe un den bennak gant un dra pe un den bennak all, o klotaat mui-pe-vui gant "evel" e brezhoneg.
Implijet e vez an droad-mañ gant ar yezhoù baltek-finnek, en o zouez ar finneg hag an estonieg.
1706
Diwar-benn bloavezh 1706 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1706
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1706
1311
Diwar-benn bloavezh 1311 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1311
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1311
Ceará
Ceará zo unan eus stadoù Brazil. E reter ar vro emañ, sko ouzh ar Meurvor Atlantel, er rannvro Nordeste. Fortaleza eo ar gêr-benn.
Landudal
Landudal a zo ur gumun eus Bro C'hlazig, e kanton Brieg, e departamant Penn-ar-Bed, e mervent Breizh.
Krouet e deroù ar Grennamzer, anv Landudal zo savet gant ar ger lan, a dalv kement ha "peniti", hag an anv sant Tudwall. Er kantved e veze skrivet Landugdoal ha Lantudoal.
.bzh
thumb|Logo ar gevredigezh Un astenn domani a live kentañ war an Internet evit kumuniezh ar Vretoned eo .bzh, deroet gant an ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) d'an 10 a viz Mae 2013.
Istor
Er bloaz 2004 e oa bet roet lañs gant Christian Ménard, kannad eus Penn-ar-Bed, d’ar soñj sevel un astenn kenrouedad .bzh. Goude krouidigezh an astenn .cat, an astenn kenrouedad evit kumuniezh yezh ha sevenadur Katalonia, e oa adlañset ar soñj eus un astenn evit Breizh. A drugarez d’ar sinadeg aozet gant lec’hienn Mikael Bodlore-Penlaez Geobreizh.com ez eus bet roet ul lusk kentañ d’ar mennozh. Goude-se o deus votet meur a strollegezh lec’hel mennadoù a-du gant ar raktres. A-unvouezh o deus roet Kuzul-meur Il-ha-Gwilen (14 a viz Ebrel 2006), Kuzul rannvro Breizh (14 a viz Mezheven 2006), Kuzul-meur Penn-ar-Bed (15 a viz Mezheven 2006) o harp da grouidigezh an astenn .bzh.
E 2007 en deus karget Kuzul rannvro Breizh ar gevredigezh Breizh Diawel da gas da benn ur studiadenn greüsted hag ivez aozañ ul luskadeg en-dro d’ar raktres. Goude ar studiadenn-mañ e oa bet krouet ur gevredigezh nevez (d'ar 16 a viz Gouere 2008, David Lesvenan he frezidant kentañ), dindan renerezh ur poellgor sturiañ gant an holl re o doa kemeret perzh e brudañ ar .bzh, evit dougen kinnig Breizh da gaout hec'h astenn kenrouedad.
Karget eo eta ar gevredigezh www.bzh da sevel an teuliad emginnig, dastum an arc’hant ret evit ma vo degemeret an teuliad-se ha brudañ ar .bzh e-mesk kumuniezh ar Vretoned. E 2008 he deus bet ar gevredigezh ur skoazell-arc’hant gant Kuzul rannvro Breizh.
E 2012 he doa tapet ar sinadeg kaout en tu-hont da 20 000 a dud.
D’an 10 a viz Mae 2013 eo bet deroet an astenn-se gant an ICANN.
E 2014 eo bet roet lañs d’ar .bzh. E-pad ar "sav-heol" (sunrise), etre an hag an, ne c’helle nemet perc’henned merkoù gwarezet prenañ o anv domani. E-pad ar "redadeg war an douar" (landrush), etre an hag an, e c’helle rannoù melestradurel, kevredigezhioù hag embregerezhioù hen ober. E miz Kerzu 2014 eo bet digoret d’an holl ar .bzh.
E 2023 e oa tremen 12000 anv domani gant an astenn .bzh.
Diazezet ar .bzh war isframm teknikel an Afnic.
Plinius an Henañ
Plinius an Henañ, pe Plinius Kozh, pe Caius Plinius Secundus en latin (23-79), a oa ur skrivagner ha naturoniour roman, oberour un holloueziadur anvet Naturalis istoriae, pe Istor naturel.
Eontr e oa da Plinius ar Yaouankañ (61-114), skrivagner roman ivez, ha politikour.
E vuhez
Ganet e oa en 23 e Novum Comum (Como hiriv) ha marvet e Stabies (Stabia en latin), ur gêriadenn e-kichenik Pompei, pa darzhas ar menez Vesuvio, un tamm war-lerc'h dezhañ advabañ e niz Gaius Plinius Caecilius Secundus (Plinius ar Yaouankañ), en 79.
E oberenn
An Istor Naturel, 37 levr anezhañ, eo an oberenn nemeti a zo deuet betek ennomp. Kalz a labourioù en deus graet Plinius Kozh diwar-benn ar bsikologiezh, ar skiantoù, ar steredoniezh pe c’hoazh, ar vetalouriezh.
Pelec’h ez eo ganet
Ganet e oa e konsulvezh Caius Asinius Pollion ha Caius Antistius Vetus e 23. Ne ouezer ket e pe lec’h avat. Tud zo a lavar e oa e Verona, ha lod all e Como.