cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kastell Kalmar
Istor
Ur plas bras en deus ar c’hastell-se en istor Sveden. Rak ennañ e oa bet sinet, e 1397, ar feur-emglev a unane teir rouantelezh Skandinavia (Danmark, Norvegia, Sveden) dindan ur roue hepken, Erik Pomerania, niz d'ar rouanez Margaret Iañ Danmark, an hini he doa bet prientet Unaniezh Kalmar.
Labourioù adkempenn zo bet graet er c’hastell abaoe kreiz an. Gweladenniñ a c’haller anezhañ bremañ.
Tamarin (marmouz)
An tamarined zo marmouzien eus Kreiz ha Suamerika hag a vuzuilh etre 13 ha 30 cm (gant ul lost eus 25 da 44 cm) hag a bouez etre 220 ha 900 g.
Friedrich Wilhelm III
Friedrich Wilhelm III zo anv meur a zen:
Cédric
Cédric a zo un anv-badez gallek hag a vez roet d'ar baotred, bet diouzh ar c'hiz er bloavezhioù 1970.
Gerdarzh
Dont a ra :
Albuquerque
Albuquerque eo kêr vrasañ Stad New Mexico e Stadoù-Unanet Amerika. E 1706 e voe krouet anv Albuquerque ez-ofisiel.
Zenon (impalaer)
Tarassicodissa, pe Zenon, ganet war-dro 425 e Rosoumblada, e gevred proviñs Azia Vihanañ, ha marvet e Konstantinopolis d'an 9 a viz Ebrel 491, a oa ur jeneral roman, hag un impalaer bizantat hag a renas adalek 474 betek 491.
E vuhez
Genidik e oa eus Isauria. Tarassicodissa pe Tarasis e oa e anv, mab da Codissa, un den a ouenn uhel eus Isauria. Tud Isauria a oa barbared d'ar pobloù all, d'ar C'hresianed dreist -holl.
Kemmañ a reas e anv, ha dont da vezañ Flavius Zeno Perpetuus pa zimezas da Aelia Ariadne, merc'h da impalaer roman ar reter, Leon Iañ.
Goude marv Leon Iañ e renas e vab-bihan Leon II, mab da Zenon. E 474 e voe anvet Zenon gant an impalaer, e vab Leon II, da genimpalaer. Pa varvas e vab e chomas da impalaer nemetañ adalek ar 17 a viz Du 474.
Vilaboa (Pontevedra)
Vilaboa zo ur gumun eus Galiza, e proviñs Pontevedra.
Damien Perrotin
Damien Erwan Perrotin a oa un emsaver breizhat, ezel eus Unvaniezh Demokratel Breizh (U.D.B.), bet ganet e Sant-Nazer (Liger-Atlantel) e 1972 ha marvet d'ar 27 a viz Meurzh 2014 d'an oad a 41 vloaz goude un taol-kalon. Ezel e oa ivez eus Bonedoù-ruz Gwenrann. Er wikipedia brezhonek en doa labouret ivez.
Loch Bhraoin
Ulapul zo ur porzh war ribl al loc'h.
Vilaboa (Pontevedra)
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Damien Perrotin
Buhez
Ganet e oa bet Damien Perrotin e 1972 e Sant-Nazer. E 2005 e teue da vezañ ezel eus an UDB.
Marv
Tizhet gant un taol-kalon e straed ar peoc'h e Sant-Nazer ar sadorn 22 a viz Meurzh 2014. En desped d'un oberatadenn ez eo marvet ar 27 a viz Meurzh. Jean-Marc Ayrault en devoa skrivet ul lizher d'e gerent. D'ar 1añ a viz Ebrel 2014 e oa bet dalc'het ul lid koun dirak ti-kêr Sant-Nazer evit enoriñ anezhañ. Ur c'hant bennak a dud a oa bet deuet.
Stefan Wul
Stefan Wul a oa anv-pluenn ar skrivagner gall skiant-faltazi Pierre Pairault (Pariz, – ). Brudet eo dre e romantoù dreist-holl ; aozer istorioù berr e oa ivez, hag embannet en devoa dastumadoù barzhonegoù awenet gant an SF bepred.
Un anv-pluenn all en devoa, « Lionel Hudson ».
Buhez
Goude eurediñ e 1951 e kuitaas Pariz e 1952 d'en em staliañ gant e wreg en Eure e Normandi.
E-kichen e vicher a zentour e skrive P. Pairault istorioù polis, hep ober berzh avat. Goude klevet e wreg o klemm abalamour d'ur romant skiant-faltazi he devoa kavet fall e tivizas skrivañ unan eviti... hag 11 romant a voe embannet adalek 1956 betek 1959 en dastumad hollvrudet Anticipation e ti Fleuve noir dindan ar sinadur « Stefan Wul », diwar anv un ijinour atomour rus. Berzh bras a reas oberennoù Stefan Wul, petra bennak ma veze disprizet an SF er mare-se.
E-keit-se e veajas dre Alamagn, Breizh-Veur, Egipt, Maroko, Spagn, Tunizia ha Turkia.
Hep raktres na neudenn vlein e laboure Stefan Wul : diwar ur mennozh e voulc'he skrivañ, ha tamm-ha-tamm e tiorroe an istor. Ouzhpenn skrivañ e kemere perzh e skeudenniñ goloioù e levrioù, a vrastrese kent o c'has d'an embanner.
E 1977, triwec'h vloaz goude e levr diwezhañ, ez embannas un daouzekvet romant. Da oberennoù klasel e bed ar skiant-faltazi gallek eo troet oberennoù Stefan Wul. E eil romant avat, Niourk (1957), zo chomet e bennoberenn.
Dic Jones
Dic Jones (30 Meurzh 1934 – 18 Eost 2009) a oa ur barzh kembraek hag ul labourer-douar eus Ceredigion. Arc'hdrouiz Gorsedd Kembre e voe ivez.
Rysy
Rysy (e poloneg hag e slovakeg, distaget [] e poloneg ha [] e slovakeg) zo ur menez en Tatra Uhel, war an harzoù etre Slovakia ha Polonia. Teir c'hern zo d'ar menez : an hini kreiz zo 2503 m uhelder, hini ar gwalarn zo 2499 m uhelder, ha hini ar gevred zo 2473 m uhelder. Kern ar gwalarn eo menez uhelañ Polonia ; emañ an div all e Slovakia, er c'hreisteiz d'ar vevenn etre an div vro.
Dic Jones
Ganet e voe Richard Lewis Jones e Tre'r-ddôl e hanternoz Ceredigion.Mab d'ul labourer-douar e oa ha labourer-douar e voe ivez, war un atant bihan, "Fferm yr Hendre" e Blaenannerch e kreisteiz Ceredigion.
Rysy
E 1840 e oa bet daou zen, Eduard Blasy ha Ján Ruman Driečny, o krimpañ betek al lein evit ar wech kentañ.
Dic Jones
Dont a reas Dic Jones da vezañ anavezet pa c'hounezas pemp gwech diouzhtu kador Eisteddfod yr Urdd er bloavezhioù 1950. E 1966 e c'hounezas kador an Eisteddfod Genedlaethol en Aberafan, gant ur varzhoneg anvet Cynhaeaf.
Embann a reas ul levr diwar-benn e vuhez betek 1973, gant an titl Os Hoffech Wybod e 1989. En Eisteddfod Vroadel 2007 e voe anvet Dic yr Hendre, e anv-barzh, da arc'hdrouiz da gemer lec'h Selwyn Iolen. Sed a reas en Eisteddfod Kerdiz e 2008, met e 2009 ne c'hallas ket mont da Eisteddfod Y Bala, abalamour ma oa fall e yec'hed.
Neville Chamberlain
Arthur Neville Chamberlain, ganet d'an 18 a viz Meurzh 1869 hag aet da Anaon d'an 9 a viz Du 1940, a oa ur politikour saoz. Ezel e oa eus ar strollad mirour ha bez e voe Kentañ Ministr ar Rouantelezh-Unanet etre an 28 a viz Mae 1937 hag an 10 a viz Mae 1940. Chamberlain a zo brudet evit e bolitikerezh etrebroadel, dreist-holl evit bezañ bet aozer Emglev München e 1938. Gant an emglev-se e oa bet roet da Alamagn an Trede Reich tiriad ar Sudetenland (lec'h ma oa alamanegerien) e Tchekoslovakia. En desped d'an emglev, pa voe aloubet Polonia gant Adolf Hitler e voe disklêriet ar brezel dezhañ gant ar Rouantelezh-Unanet d'an 3 a viz Gwengolo 1939. Neville Chamberlain a voe e penn Breizh-Veur e-pad 8 miz kentañ an Eil Brezel-bed.
Théodore Géricault
Jean-Louis André Théodore Géricault, ganet d'ar 26 a viz Gwengolo 1791 hag aet da Anaon d'ar 26 a viz Genver 1824, zo ul livour gall. Brudet eo bet gant an daolenn Le Radeau de La Méduse. Marvet eo yaouank, unan eus aozourien brudetañ ar romantelezh c'hall eo.
Tauraco
Tauraco a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ an darn vrasañ eus an tourakoed, krouet e 1779 gant an naturour poloniat Jan Krzysztof Kluk (1739-1796).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevarzek spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Afrika issahara, seitek (17) isspesad dezhe en holl.
Steam
Steam zo ur savenn niverel dre Internet savet gant Valve Corporation evit embann, brudañ ha diwall gwirioù ar c'hoarioù video a vez war Steam.
Steam a ro an tu d'an implijerien da brenañ c'hoarioù, da enkargañ danvez evito, d'o hizivaat war meur a urzhiataer war an dro, da verañ kevredigezh ar c'hoarierien (listennoù kamaladed, foromoù...), an enrolladennoù war cloud, ha da verañ an darempredoù dre dkrid ha dre gomz etre ar c'hoarierien e-pad ar c'hrogadoù.
Galloudusañ savenn c'hoarioù video enlinenn er bed eo Steam, betek 10 milion a c'hoarierien a zo bet luget war un dro ; e gwirionez, 11 625 415 milion a c'hoarierien luget kempred eo an niver uhelañ betek-henn.
Gwerzhañ c'hoarioù video
E miz C'hwevrer 2015 e oa muioc'h evit 125 milion ezel d'ar savenn hag ur roll uheloc'h evit 5 000 c'hoari video disheñvel da brenañ. Daou stumm pilwerzhioù a vez alies war Steam. An tu a zo da brenañ war ar savenn end eeun c'hoarioù. Da brenañ evitañ e-unan pe da brofañ. Ouzhpenn da-se e vez tu prenañ kartennoù gnat ur sammad arc'hant da vezañ dispignet war ar savenn.
Callitrichidae
Callitrichidae zo ur c'herentiad primated bihan eus ar Bed Nevez, ennañ ar ouistitied hag an tamarined.
Steam
Steam ha Humble Bundle
An embregerezh Humble Bundle a labour skoaz-ha-skoaz gant ar savenn niverel Steam, pa ne vez gwerzhet an dastumadoù c'hoarioù video e stumm Humble Bundles nemet dre godoù da lakaat da dalvezout war Steam.
Binvoù
Meur a venveg zo bet staliet gant Steam evit degemer ar c'hoarierien ha desachañ reoù nevez. Steam Cloud zo ur benveg da saveteiñ en-linenn darvoudoù c'hoarioù video war kreizennoù dafaria Valve, ouzhpenn da vezañ savetaet war urzhiataer ar c'hoarier pe ar pratik. Reiñ a ra an tu d'an implijer da saveteiñ e arventennoù : kempennadur an douchennaoueg, pe c'hoazh (ha dreist-holl) saveteiñ pazennadoù ar c'hrogadoù c'hoarioù video. Pa gemerer urzhiataer dre sikour Steam Cloud e c'heller adkavout digudenn an holl arventennoù.
Evel-just ez eo difennet dont da Steam Cloud hep kaout anv ha ger-kuzh ar c'hoarier. Ar c'hoarioù video a c'hell implijoù Steam Cloud zo merket gant un arlun vihan, hini ur goumoulenn.
Steamworks
Steamworks zo un hollad etrefas programmiñ evit ar saverien c'hoarioù video hag a fell dezho ouzhpennañ arc'hweloù Steam, evel ar perzhioù, ar c'hlask kreizennoù dafaria liesc'hoarierien, ar poellad enep trucherezh, ar poellad merañ ar gwririoù niverel, ar Steam Cloud pe an enkargañ ouzhpennadurioù diret.
Reiñ a ra an tu da enframmañ ur c'hoari war Steam hep bezañ rediet da adsevel an holl arc'hweloù-se ; ouzhpenn da se ez eo dedennusoc'h d'ar c'hoarierien prenañ ur c'hoari hegerzh d'an holl arc'hweloù Steam. Darn eus ar c'hoarioù hag a implij Steamworks zo gwerzhet war Steam nemetken, met an holl c'hoarioù a zo e gwerzh war Steam ne implijont ket Steamworks dre ret : gallout a reont zoken implijout o arc'hweloù evit mererezh ar gwirioù niverel pe c'hoazh implijout o savadenn merañ ar c'hoarioù ha c'hoarierien evel Games for Windows Live da skouer.
Steamworks zo bet degemeret gant un toullad saverien c'hoarioù video evel Infinity Ward, The Creative Assembly. Epic Games, ar studio brudet, en deus kendeuzet Steamworks gant e lusker c'hoarioù video, an Unreal Engine.
Un diaz eskemmoù sokial
Steam zo ivez un diaz evit an eskemmoù sokial enlinenn, rak ar c'hoarierien a c'hell kas goulennoù evit bezañ kamaladed war ar savenn. Dre-se e c'hellont eskemm dre gomz pe dre skrid, keñveriañ o foentoù, an trec'hioù hag all. Renkoù zo tu da dizhout hervez meur a zarvoud kemeret e kont gant ar savenn Steam. Lod tud brudet e bed ar c'hoarioù video pe e lec'h all a implij ar savenn Steam evit eskemm ha brudañ o buhez. Lod hackers o deus bet taget ar c'hontoù-se evit laerezh ditouroù diwar-benn an dud
Camastra
Camastra zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Musophaga
Musophaga a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ tourakoed, krouet e 1788 gant ar skiantour alaman Paul Erdmann Isert (1756-1789).
==Spesadoù == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Afrika issahara.
Cammarata
Cammarata zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Vilaboa
Vilaboa zo un anv-lec'h stank e Galiza. Daoust da se n'eus nemet ur gumun en anv-se, ar re all zo parrezioù ha kêriadennoù.
Rouaned Norvegia
Gant Harald ar Melegan e oa bet unanet Norvegia e dibenn an, war-dro 860. A-raok e oa rannet etre meur a yarl. Gant Harald e voe krouet rouantelezh Norvegia. Setu amañ ur roll eus ar roueed zo bet e Norvegia war e lerc’h.
Las Cruces (New Mexico)
Las Cruces zo ur gêr lec'hiet e su stad New Mexico, unan eus stadoù SUA. Bez' e oa 99 665 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Las Cruces en ur mod ofisiel e 1849.
Casteltermini
Casteltermini zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Isabel Maria de Bragança, rejantez Portugal
Isabel Maria de Bragança, pe Isabel Maria da Conceição Joana Gualberta Ana Francisca de Assis Xavier de Paula de Alcântara Antónia Rafaela Micaela Gabriela Joaquina Gon­zaga de Bragança e Bourbon (1801 — 1876), a oa un infantez portugalat hag a voe rejantez Portugal e-pad daou vloaz.
Cittaducale
Cittaducale zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Isabel Maria de Bragança, rejantez Portugal
He buhez
Ganet e oa e palez Queluz e 1801. Pevare bugel ar roue João VI hag e bried Carlota Joaquina de Borbón e oa. E 1808, da seizh vloaz, e rankas Isabel Maria mont en harlu da-heul he zud, da Vrazil, pa oant o tec'hel rak arme c'hall Napoleone Buonaparte a oa oc'h aloubiñ Portugal.
Rejantez
E 1826, pa oa klañv-fall João VI, ec'h anvas ur c'huzul rejañs renet gant an infantez Isabel Maria, pemp bloaz warn-ugent dezhi. Er bloavezh-se edo Pedro, ar priñs pennhêr, e Brazil, dizalc'h abaoe pevar bloaz, e vreur Miguel e Vienna, ar rouanez Carlota Joaquina a oa harluet e Queluz, hag ar merc'hed henañ, c'hoarezed Isabel (Maria Teresa ha Maria Francisca de Assis de Bragança) a oa dimezet da infanted spagnol. João VI a varvas pevar deiz goude embann an dekred.
Derc'hel ar c'huzul a reas Isabel Maria, goude marv ar roue zoken, da c'hortoz distro he breur ar pennhêr, betek miz C'hwevrer 1828. Ouzhpenn Isabel Maria e oa er c'huzul: ar c'hardinal Patrício da Silva; 6vet Dug Cadaval; 1añ Markiz Valada; Kont Arcos. Da eilerien dezho e oa ar c'hwec'h ministr-stad.
Pedro IV avat a laoskas e gurunenn gant e verc'h Maria da Glória a oa e Londrez
E 1828 en em dennas Isabel Maria evit reiñ lec'h da Maria da Glória, merc'h henañ Pedro IV (ha Pedro Iañ Brazil), a oa da eurediñ d'hec'h eontr Miguel Iañ. Hennezh, en e du, a oa da ober le da zoujañ Karta Bonreizhel 1826 embannet gant Pedro IV. N'eo ket evel-se avat e troas an traoù.
E miz Mezheven ec'h embannas Isabel Maria e:
Brezel
Pedro IV, hag a ouie koulskoude penaos e oa kont er rouantelezh, a embannas un dekred e 1827 da reiñ ar rejañs d'e vreur. Miguel a erruas e Portugal e 1828, da gas da benn rejañs an infantez Isabel Maria. Karta Bonreizhel Portugal a voe kalzik a dud o sevel a-enep dezhi, ha Miguel en o zouez.
Brezel-diabarzh Portugal a voe etre harperien Pedro hag e verc'h Maria, ha re Miguel. Trec'h e voe kostezenn Maria hogen ne baouezas ket an dizemglev entre ar c'hambroù hag ar vinistred, hag ivez abalamour da droioù ha gwidreoù ar rouanez intañvez Carlota Joaquina.
E fin he buhez ne blede Isabel Maria nemet gant aferioù ar relijion gatolik. Mervel a reas dizimez e Benfica, en ardemez Lisboa, ha beziet e voe e São Vicente de Fora.
Canicattì
Canicattì zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Rouantelezh Lombardia-Veneto
Rouantelezh Lombardia-Veneto (italianeg : Regno Lombardo-Veneto ; alamaneg : Lombardo-Venezianisches Königreich) zo ur rouantelezh a oa e diabarzh Impalaeriezh Aostria en. Krouet e voe gant ar c'hañseller aostrian Klemens von Metternich goude diskar an Impalaeriezh c'hall hag aprouet e Kendalc'h Vienna d'an 9 a viz Mezheven 1815.
E 1859 e voe diframmet Lombardia (war-bouez proviñs Mantova). Seizh vloaz goude, e 1866, e voe staget Veneto ouzh Rouantelezh Italia.
Istor
Goude an dro-vrezel da Rusia e 1812 e oa gwanaet arme Bro-C'hall. Ha setu Aostria, d'an 20 a viz Eost 1813, da zisklêriañ ar brezel da Vro-C'hall, a oa bet dilezet gant Kengevredad ar Roen, ha da gas un arme, dindan Heinrich Johann de Bellegarde da aloubiñ Italia. Trec'het e voe an Aostrianed avat gant ar besroue Eugène de Beauharnais en emgann ar Mincio d'an 8 viz c'hwevrer 1814.
Met a-hed an daou viz war-lerc'h ne reas nerzh arme Beauharnais nemet fallaat abalamour da veur a dra:
Ken fall e oa an traoù gant ar besroue ma rankas sinañ d'an 23 a viz Ebrel e kodiane ar rouantelezh e Mantova. Leuskel a reas e armead a 45 000 soudard armet, hag a oa bet trec'h en emgann ar Mincio, dindan urzhioù Heinrich Johann de Bellegarde, hag eñ kuit d'ar 27 da gêr München. D'ar 26 a viz Ebrel e tegouezhas ar c'homiser aostrian Annibal Sommariva e Lombardia en anv ar feld-marichal Bellegarde, ha d'an 28 a viz Ebrel setu 17 000 soudard aostrian o kemer Milano.
D'ar 25 a viz Mae, setu Bellegarde da embann diskar rouantelezh Italia hag e garg a gomiser evit proviñsoù aostrian Italia en anv an impalaer Franz Iañ. D'an 12 a viz Mezheven e kemeras ar garg a c'houarnour goude staget Lombardia ouzh impalaeriezh Aostria en deiz-se end-eeun.
Istor ar rouantelezh
Hervez raktresoù ar broioù trec'h war Napoleon e tlee Europa dont da vezañ adarre evel ma oa a-raok 1789. Met kement a reuz a oa bet lakaet gant an aloubadeg c'hall ma voe divizet aozañ Kendalc'h Vienna da adkempenn Europa.
Impalaeriezh Aostria a felle dezhi adkemer an douaroù he devoa kollet en Italia, da lavarout eo Trente, Trieste ha Gorizia, hag ivez dugelezh Milano (Milano, Como, Pavia, Lodi, Cremona) ha dugelezh Mantova, ha Republik Venezia, a oa bet kemeret gant Bro-C'hall war-lerc'h feur-emglev Campo-Formio (1797).
Hogen ne voe asantet d'ar stagidigezhioù-se gant ar broioù trec'h e Kendalc'h Vienna nemet war an diviz ma vije dilezet gwirioù an Habsbourged war an Izelvroioù katolik, da lavarout eo Belgia ha Luxembourg a hiriv).
Malakoff (Hauts-de-Seine)
Malakoff zo ur gumun e su da Bariz e rannvro Enez-Frañs e departamant Hauts-de-Seine hag en arondisamant Antony.
Caroline Cellier
Caroline Cellier, bet ganet Monique Marie-Louise Cellier e Montpelhièr (Hérault, Bro-C'hall) d'ar 7 a viz Eost 1945, a zo un aktourez c'hall.
Dimezet e oa bet gant Jean Poiret betek marv an aktour, d'ar 14 a viz Meurzh 1992.
Palma di Montechiaro
Palma di Montechiaro zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Porto Empedocle
Porto Empedocle zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Anouk Ferjac
Merc'h eo da Paul Levain, anavezetoc'h dindan e anv-pluenn Pol Ferjac, tresour kozh e-barzh ar sizhunieg flemmus Le Canard enchaîné.
Kékes
Kékes (distaget [] en hungareg eo anv menez uhelañ Hungaria, dezhañ 1014 m uhelder. Emañ er biz da gêr Gyöngyös, en aradennad-venezioù Mátra.
Bez' ez eo an trede lec'h eus Hungaria a sach ar muiañ a douristed, goude Lenn Balaton hag an Danav. Letioù e-leizh zo ha roudennoù ski. E krec'h ar menez ez eus ur peul skinwel.
Dont a ra an anv Kékes eus ar ger hungarek kék a dalvez kement ha "glas", abalamour da liv damc'hlas ar menez-se.
Gianluigi Buffon
Kib vell-droad ar bed
Diwaller-pal e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e pemp dalc'h :
Roccantica
Roccantica zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Cittareale
Cittareale zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Brezhoneg, un siècle de breton
Brezhoneg, un siècle de breton zo un teulfilm gant Pierrick Guinard hag embannet e 2002.
Pemp DVD a ya d'ober an teulfilm.
Surrain
Surrain a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Monumantoù ha traoù heverk
.
Tro Menez Are
Tro Menez Are zo ur gerzhadeg vloaziek aozet gant skol Diwan Kommanna e Menez Are abaoe dibenn ar bloavezhioù 1980.
Camwy
Camwy zo un anv-lec'h kembraek ha n'anavezer nemet e Patagonia Arc'hantina, e proviñs Chubut:
Lil Peep
Gustav Åhr, ganet d'ar 1añ a viz Du 1996 hag aet da Anaon d'ar 15 a viz Du 2017, a oa ur c'haner ha raper stadunanat. Brudet e oa dreist-holl dre e lesanv Lil Peep. E ganouennoù "White Wine", "Benz Truck", ha "The Way I See Things" zo bet gwelet holl 4 milion a wechoù war YouTube.
Naro
Naro zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Lil Peep
Marvet eo en ospital goude bezañ bet lonket re a Xanax.
Buhez prevez
Bevet en deus bet gant Bella Thorne hag evelti en devoa embannet bezañ dedennet kement gant ar baotred hag ar merc'hed dre Twitter e 2017.
Octave-Louis Aubert
Octave-Louis Aubert, ganet d'an 8 a viz Genver 1870 e Pariz ha marvet d'ar 14 a viz Genver 1950 e Sant-Brieg, a oa ur c'hazetenner, un embanner hag ur skrivagner gall.
Samuel Johnson
Samuel Johnson (Lichfield, 18 Gwengolo 1709 – Londrez, 13 Kerzu 1784), lesanvet doktor Johnson alies, a oa ur skrivagner saoz hag a binvidikaas al lennegezh saoznek dre e varzhonegoù, e bezhioù-c'hoari hag e arnodskridoù. Ur skridvarner e oa ivez, koulz hag ur buhezskriver, un embanner hag ur geriadurour.
Chantenay
Chantenay zo ur gumun gozh e Liger-Izelañ, stag bremañ ouzh kumun Naoned.
Octave-Louis Aubert
Savet en deus barzhonegoù ha pezhioù-c'hoari, skrivet hag embannet meur a levr diwar-benn Breizh.
Rio Rancho (New Mexico)
Rio Rancho zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad New Mexico, unan eus stadoù SUA. Bez' e oa 88 901 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Rio Rancho en ur mod ofisiel e 1961.
Chantenay
Douaroniezh
War ribl al Liger emañ, e penn Su Erv Breizh. Ur c'harter eus Kornôg Naoned eo bremañ, hini Bellevue-Chantenay.
Samuel Johnson
Ur perzh bras a gemeras Samuel Johnson e buhez lennegel Bro-Saoz en e amzer ha daremprediñ a reas kalz a lenneien all eus ar mare-hont evel Oliver Goldsmith, Edmund Burke, David Garrick ha James Boswell, hag a gontas buhez Johnson en ul levr.
Chantenay
Anv
Dont a ra he anv eus al latin Cantenacum pe Villa Canteni, eus an anv-den Cantenos, ur perc'henn douar pinvidik eus ar mare galian-roman. Kresket he deus ar gêriadenn tro-dro d'an domani-se.
Samuel Johnson
E vuhez hag e oberenn
Ganet e voe Samuel Johnson e Lichfield, e Staffordshire, mab d'ur marc'hadour levrioù. Mont a reas d'ar Pembroke College en Oxford, met goude bloaz e rankas dilezel e studi, dre ziouer a arc'hant. Kregiñ a reas da labourat, hep diplom ebet, evel kelenner ken digeriñ e skol dezhañ, Edial Hall School, e 1735. Buan avat e reas freuz-stal en abeg d'e gleñved, azoniad Tourette, hag a zistrese e zremm ker gwazh ma sponte e skolidi. D'ar mare-se evoulc'has e oberenn veur gentañ, ar pezh-c'hoari Irene, a Tragedy (embannet e 1749). E 1737 ez eas da Londrez. Eno en em lakaas da labourat evit ar gelaouenn The Gentleman's Magazine. E-touez e skridoù kentañ emañ ar varzhoneg London,embannet dizanv e 1738.
Chantenay
Anv
« Chantenay » koulz ha « Chantenai » a veze skrivet en teulioù melestradurel. « Chantenay-sur-Loire » a oa implijet en un doare ofisiel etre 1887 ha 1908.
Samuel Johnson
E vuhez hag e oberenn
E 1746 e voe kevrataet Samuel Johnson evit sevel ur geriadur saozneg ; eizh bloavezhiad labour a voe ret evit sevel A Dictionary of the English Language e-unan, p'en doa embannet e rafe e tri bloaz hepken, kent an embann d'ar 4 a viz Ebrel 1755. Lavaret ez eus bet diwar e benn e oa One of the greatest single achievements of scholarship, ha geriadur pennañ ar saozneg e voe betek donedigezh The Oxford English Dictionary e 1928. Gant ar pezh labour-se e teuas brud da Johnson. Diwezhatoc'h e skrivas oberennoù all evel The History of Rasselas, Prince of Abissinia hag adembann a reas, gant notennoù, pezhioù-c'hoari William Shakespeare, en eizh levrenn. E 1763 e reas anaoudegezh gant James Boswell ha diwezhatoc'h ez eas da Vro-Skos gant hennezh. Kontañ a reas o beaj en e levr brudet A Journey to the Western Islands of Scotland. E dibenn e vuhez e embannas ur mell levr anvet Lives of the Most Eminent English Poets, un dastumad pennadoù war divoud barzhed saoznek eus ar hag an {{XVIIIvet kantved]] hag a reas kalz a verzh.
Chantenay
Anv
Kas a ra Albert Dauzat d'ar stumm Cantenac dre un anv den galian, Cantenus, eus Cantius gant al lostger -acum; un anv-den galian-roman eo Cantinius
Samuel Johnson
E vuhez hag e oberenn
Mervel a reas e Londrez d'an 13 a viz Kerzu 1784 ; beziet e voe en Abati Westminster.
Chantenay
Dispac'h Gall
Krouet e voe kumun Chantenay e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Chantenay hag e Bann Naoned. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Naoned. E 1801 e voe lakaet e Kanton Naoned-6.
Staget e voe kumun Chantenay ouzh kumun Naoned e 1908, war un dro gant Doulon.
Samuel Johnson
E vuhez hag e oberenn
Er bloavezhioù goude e varv e voe douget bri dezhañ evel buruteller lennegezh hag e-pad pell e voe sellet outañ evel meurañ buruteller al lennegezh saoznek.
Chantenay
Kalz chanterioù-bigi zo bet e Chantenay.
Cacomantis
Cacomantis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1843 gant an naturour alaman Salomon Müller (1804-1864), ennañ koukouged.
Chantenay
Melestradurezh
En ti ma oa an ti-kêr gwechall ez eus un adti-kêr bremañ.
Cacomantis
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Dek spesad a ya d'ober ar genad :
Chantenay
Tud
Ar familh Crucy :
Roswell (New Mexico)
Roswell zo ur gêr lec'hiet e su-kreiz stad New Mexico, unan eus stadoù SUA. Bez' e oa 48 366 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Roswell en ur mod ofisiel e 1869.
Pierre de Belay
Eugène Pierre Savigny (e anv en ti-kêr) pe Pierre Savigny de Belay (anv unan eus e ziagentidi eus tu e vamm) pe Pierre de Belay, bet ganet d'an 12 a viz Kerzu 1890 e Kemper hag aet d'an Anaon en Oostende d'an 30 a viz Even 1947, a oa ul livour breizhat.
Brud
E Breizh e toug tri lec'h e anv.
Liammoù diavaez
Concarneau et ses Peintres
Sgomer
Enez Sgomer zo un enezenn e mervent Kembre, war-dro tri c’hilometr karrez he gorread, dirak aod Sir Benfro. Brudet eo abalamour ma vez kalz evned-mor o neizhiañ enni hag ur gwarezva eo deuet da vezañ, meret gant Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru (Wildlife Trust of South and West Wales). E-touez ar spesadoù evned a gaver ar stankañ e c’haller menegiñ an tort boutin : soñjal a reer e vez war-dro 250 000 koublad anezho o neizhiañ war enez Sgomer hag enez Sgogwm e-kichen, tost d’an hanter eus poblañs ar bed ! Poc'haned boutin a vez war-dro 10 000 koublad anezho o neizhiañ war inizi Sgomer ha Sgogwm ; ha meur a spesad evned-mor all zo c’hoazh.
Loened dibar d’an enezenn zo ivez, un isspesad muenned arrous, anvet "Skomer Vole" e saozneg ha Clethrionomys glareolus skomerensis e latin. Gwarded a vez war ar enezenn e-pad an hañv, met abaoe 1958 n’eus mui den ebet o vevañ eno a-hed ar bloaz. Aspadennoù eus tiez kozh hag ur c'hrommlec'h zo ivez.
Un anv norsek e orin eo Sgomer, evel un toullad anvioù-lec’h all war aodoù Kembre, ur roud eus levezon an alouberien viking hag a zo bet eno. Skomer e vez skrivet e saozneg ha Sgomer e kembraeg
Crinifer
Crinifer a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ tourakoed, krouet e 1821 gant al loenoniour poloniat Feliks Jarocki (1790-1865).
O c'havout a reer en Afrika.
Marie-Octobre (film, 1959)
C'hwec'hvet film ha tri-ugent Julien Duvivier an hini eo, bet savet war-lerc'h  La Femme et le Pantin (miz C'hwevrer 1959) hag a-raok Das kunstseidene Mädchen (miz C'hwevrer 1960).
Doujañ a ra ar film ouzh reolennoù ar c'hoariva klasel dre ma tremen ar memes darvoud er memes lec'h hag er memes pennad amzer. N'eo ket souezh 'ta ma voe azasaet ur pezh-c'hoari gant Duvivier ha Henri Jeanson : sevenet gant Georges Folgoas (1927-2008) e voe skignet d'an 8 a viz C'hwevrer 1974 e framm an abadenn skinwel Au théâtre ce soir.
An danvez
Un nebeud bloavezhioù goude dibenn an Eil Brezel-bed ez eo pedet izili gozh ur rouedad harzerien da goaniañ en ti ma oa bet muntret ar penn anezhañ, Castille, gant an Alamaned. Graet e hent er vuhez gant pep hini anezhe, aes pe aesoc'h. Goude koan, Marie-Hélène Dumoulin, ostizez an ti ha kaserez lizheroù kozh ar rouedad dindan hec'h anv-brezel "Marie-Octobre", a gemenn d'he c'houvidi e oar-hi e oa bet gwerzhet Castille gant unan en o zouez... E gwirionez ez int bet pedet evit ma vo dizoloet dremm an treitour kousto pe gousto. Un damalladenn hag a ra d'an holl bezañ ken souezhet ha spontet gant an heug. Tamm-ha-tamm ez a an aergelc'h war bounneraat dre m'o devoa an holl berzhidi un abeg mat da werzhañ o c'heneiled. Hogos dre zegouezh e vo kavet an hini kablus hag a vo diskaret gant un tenn pistolenn digant "Marie-Octobre" a-barzh fin ar gont. Ha dialet ganti ar rouedad harzerien bet dispennet gant ar Gestapo ha war un dro Castille a oa... he c'hamarad kleiz ivez.
Corythaixoides
Corythaixoides zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ tourakoed, krouet e 1833 gant al loenoniour skosat Andrew Smith (1797-1872).
May-sur-Orne
May-sur-Orne a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall. left|thumb
Corythaixoides
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Afrika, c'hwec'h (6) isspesad en holl.
May-sur-Orne
kantved
left|thumb|Ur soudard eus ar Rejimant [[Kanada|kanadian Fusiliers Mont Royal e May-sur-Orne]]
Pycnonotus erythropthalmos
Pycnonotus erythropthalmos a zo ur spesad bulbuled eus ar c'herentiad Pycnonotidae.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Malezia, Sumatera, Borneo.
Karl VI an Impalaeriezh Santel
Karl VI, pe Karl von Habsburg (1685–1740), a oa arc'hdug Aostria Impalaer santel roman german ha roue Hungaria (1711–1740).
Dimeziñ a eure da Elisabeth Christine von Braunschweig-Wolfenbüttel (1691–1750).
Tad e oa da Maria Theresia, Impalaerez Aostria.
Magneziom
Ar magneziom zo un elfenn gimiek ; Mg eo e arouez kimiek ha 12 e niver atomek.
An eizhvet elfenn a gaver ar muiañ e pluskenn an Douar eo, hag ar pempvet metal a gaver ar muiañ enni war-lerc'h an aluminiom, an houarn, ar c'halkiom hag ar sodiom. An trede elfenn eus an holenoù dileizhet a gaver en dour mor eo ivez. An navet elfenn baotañ en hollved a anavezer eo. a gaver ar muiañ.
Jonathan Swift
Jonathan Swift ( e Dulenn - e Dulenn) a oa ur skrivagner saoznek eus Iwerzhon.
Studioù doueoniezh a reas e Dulenn a-raok mont da Vro-Saoz e 1688 hag eno e teuas da vezañ sekretour ar politikour ha skrivagner Sir William Temple. E Bro-Saoz e reas anaoudegezh gant Esther "Stella" Johnson, hag awenet e voe gant ar plac'h yaouank-se evit sevel barzhonegoù hag e zeizlevr A journal to Stella.
E 1699 ez eas Jonathan Swift da vevañ en-dro da Iwerzhon. Met kenderc'hel a rae de vont ingal da Londrez, ma kemere perzh er vuhez politikel. E 1713 e voe anvet da zean en iliz Sant Padrig, iliz-veur Dulenn. Adalek ar mare-se e oa troet muioc'h gant ar vuhez politikel en Iwerzhon.
Skridoù Swift zo savet en ur yezh resis ha leun a vousfent. E flemmskrid Gulliver’s travels, e peder lodenn, a seller outañ evel unan eus pennoberennoù al lennegezh evit ar re yaouank.
Pycnonotus fuscoflavescens
Pycnonotus fuscoflavescens a zo ur spesad bulbuled eus ar c'herentiad Pycnonotidae.
Doareoù pennañ
Bevañ a ra diwar frouezh bihan ha hugennoù ha kemer amprevaned ivez.
Annez
Brosezat eo ar spesad en Inizi Andaman.
Rummatadur
Sellet e veze outañ evel un isspesad da bPycnonotus atriceps kent.
La Benâte
La Benâte (pe La Benate, pe La Bénate) zo ur gumun gozh a Vreizh e Liger-Atlantel, stag bremañ ouzh kumun Kerc'haoueg.
Emdroadur ar boblañs adalek 1800 betek 1821
.
Focke-Wulf Fw 190
Ar Focke-Wulf Fw 190 Würger (pig-spern) a oa un nijerez-vrezel tagañ ha bombeziñ eus al Luftwaffe, an aerlu alaman, e-kerzh an Eil brezel-bed. Implijet eo bet adalek miz Eost 1941 betek fin ar brezel. Unplas hag ungefluskerek e oa.
Castrofilippo
Castrofilippo zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Joakim Gwilhom
Joachim Guillome, pe Joakim Gwilhom pe Joakim Guilhom (1797-1857), ganet e Malgeneg, oa ur beleg breizhat eus Bro-Wened ha skrivagner brezhonek.
Mahabad
Mahabad (kurdeg: مەھاباد, perseg: مهاباد ; treuzskrivet ivez Mahābād pe Mehābād) zo ur gêr vras e kornôg Iran. Kêr-benn proviñs Azerbaidjan ar C'hornôg eo. Emañ er c'hreisteiz da Lenn Ourmia, en un draoñienn 1300 metr uhelder.
E 2006 e oa 140,324 a dud o vevañ enni. Kurded eo an darn vrasañ eus an annezidi.
Kêr-benn Republik berrbad Mahabad e voe e 1946, pa voe krouet ar stadig dizalc'h-se, dindan renerezh Qazi Muhammad.
Ouistiti
Ar ouistitied a zo ur genad marmouzien eus ar Bed Nevez e-touez kerentiad ar Cebidae.
Doareoù pennañ
Muzuliañ a reont war-dro ugent cm.
Annez
Kavet e vezont e Suamerika a-hed aodoù reter Brazil hag er c'hreisteiz d'ar stêr Amazon.
Pathet Lao
Ar Pathet Lao (Lao: ປະເທດລາວ, "Broad Lao"[1]) a vez graet eus un aozadur politikel ha milourel komunour e Laos, savet e-kreiz an 20vet kantved. Al luskad a gemeras ar galloud e 1975, goude brezel-sivil Laos. Ar Pathet Lao a oa chomet liammet don gant komunisted Vietnam. E-pad ar brezel-sivil, e oa urzhiet, dafaret betek suj d'al Lu Norzh Vietnam. Stourmet o devoa asambles a-enep an nerzhioù enep-komunour e-pad Brezel Vietnam. Gant an amzer o redek an anv Pathet Lao a zo deuet da vezañ un termenadur hollek evit ar gomunourien eus Laos.
Istor
Ar strollad politikel Pathet Lao a oa anvet da gentañ "Strollad ar re Lao" (1955–1972) ha goude-se "Strollad dispac'hel ar bobl Lao" (1972–bremañ). Pennoù bras ar Pathet Lao e oa ar Priñs Souphanouvong, Kaysone Phomvihane, Phoumi Vongvichit, Nouhak Phoumsavanh ha Khamtay Siphandone.
Skourr politikel ar Pathet Lao, anvet an "Talbenn brogarour Lao" (Lao: Neo Lao Hak Xat) a voe implijet e meur a gevredad e gouarnamantoù adalek ar bloavezh 1956.
Roswell
Roswell zo un anv-lec'h saoznek hag anv meur a lec'h e SUA.
Traoù all
<i--* Roswell (TV series),--> filmoù skinwel e 1999 db arallvediz
Skrivagnerien
Skrivagnerien zo ul levr brezhonek gant Mikael Madeg e 2015, anezhañ un tregont a bennadoù, ha 300 pajennad en holl, diwar pep a skrivagner brezhonek en em gavet gantañ a-hed e vuhez, Visant Seite, Roparz Hemon, Naig Rozmor, Koulizh Kedez hag Abanna en o zouez, ha kemend-all a boltredoù didro ha didruez.
Sigerig
Sigerig, pe Sigerico e spagnoleg, a oa roue ar Vizigoted e-pad ur sizhun e 415, goude drouklazhet Ataulf, a-raok bout drouklazhet d'e dro.
Drouklazhet e oa bet ar roue Ataulf gant ul lazher e servij ar jeneral Sarus. Hennezh, a oa breur da Sigerig, hag a oa bet kaset ivez un den d'e lazhañ gant Ataulf. Bec'h a savas neuze entre Sigerig ha Walia, breur da Ataulf, da c'houzout piv a vije lakaet da roue. Ha Sigerig an hini a voe trec'h, hogen ur pennadig amzer hepken.
Monte Romano
Monte Romano zo ur gumun e proviñs Viterbo, e Lazio.
José, Priñs Brazil
E vuhez
Ganet e oa d'an 20 a viz Eost 1761 e Palez an Ajuda, en Lisboa. E dud ne oant ket rouaned Portugal c'hoazh. E vamm, María Francisca Isabel de Braganza, a oa merc'h pennhêrez José Iañ, Roue Portugal, ha dimezet e oa bet d'hec'h eontr, Pedro de Bragança, breur d'he zad, evit kenderc'hel gant Tiegezh Bragança, dre ma oa hi ar vaouez kentañ en istor ar vro o kaout ar gurunenn a roue. José Francisco e oa ar c'hentañ eus seizh bugel danvez rouaned Portugal. Anvet e voe José Francisco da Briñs Beira gant e dad-kozh, un titl ha ne oa ket bet roet da zen ebet a-raok. Kelennerien a voe gopret d'ober war e dro.
E C'hwevrer 1777, d'e 16 vloaz, e voe dimezet d'e voereb, an infantez Maria Francisca Benedita de Bragança, c'hoar yaouankañ e vamm, a oa 31 bloaz. Tri devezh goude an eured e varvas an tad-kozh roue, José Iañ, ha setu e vamm hag e dad da rouaned, e vamm evel Maria Iañ Portugal (1734-1816), hag he fried evel Pedro III.
Evel mab pennhêr e ranke José ren war-lerc'h e vamm, ma ne varve ket araoki. Mervel a reas e dad Pedro III e 1786, met e vamm Maria Iañ a chome rouanez.
E varv
Mervel a reas José Francisco daou vloaz goude, d'an 11 a viz Gwengolo 1788, en e 27 vloaz, gant ar vrec’h, hep bezañ gwisket kurunenn Rouaned Portugal. Bugel ebet n'o doa bet José hag e bried-tintin.
Goude e varv
Beziet eo e Manati São Vicente de Fora e Lisboa, panteon an Tiegezh Bragança. E vreur yaouank, João Maria de Bragança, a voe anvet da bennhêr neuze, da briñs Brazil (trevadenn e oa Brazil en amzer-se) ha dug Bragança war un dro. Koll he spered a reas ar rouanez Maria, ma renas João adal 1816 evel João VI.
Intañvez José Francisco, Maria Francisca Benedita de Bragança, a varvas daou-ugent vloaz goude.
Cacomantis leucolophus
Cacomantis leucolophus a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hCuculidae.
Anvet e voe Cuculus leucolophus da gentañ-penn (e 1840) gant an naturour alaman Salomon Müller (1804-1864).
Montefiascone
Montefiascone zo ur gumun e proviñs Viterbo, e Lazio.
Guy Trévoux
Guy Trévoux, ganet d'ar 5 a viz Gouere 1920 en Oriant ha marvet d'an 31 a viz Meurzh 2011, a oa un arzour breizhat, priour, kizellour, skrivagnour ha sonaozour.
Priour
Brudet eo Guy Trévoux evit ar c'hregin en doa treset evit ar feilhañserezh Henriot.
thumb|Pladig [[Henriot, tresadenn gant Guy Trévoux]]
Callithrix geoffroyi
Callithrix geoffroyi a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Annez
Brosezat eo al loen e gevred Brazil.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Callithrix).
Monterosi
Monterosi zo ur gumun e proviñs Viterbo, e Lazio.
Anouk
Anouk zo ur berrstumm d'an anv-badez izelvroek Anoek. Roet eo bet evel anv-badez gallek.
Anthony Eden
Robert Anthony Eden, Kentañ kont Avon ( e Rushyford, kontelezh Durham - e Alvediston, Wiltshire), a oa ur politiker eus Breizh-Veur. Ministr an Aferioù Estren e voe teir gwech ha Kentañ Ministr eus 1955 da 1957.
Anicet
Gerdarzh
Dont a ra eus an anv-gwan henc'hresianek aniketos, "didrec'h(us)".
Anthony Eden
Yaouank a-walc'h e oa pa voe dilennet da gannad mirour e Ti ar C'humunioù ha mont a reas da Vinistr an Aferioù Estren da 38 vloaz. E zilez a roas abalamour da bolitikerezh re glouar Neville Chamberlain e-keñver Italia Benito Mussolini. Ministr an Aferioù Estren e voe c'hoazh e-pad an Eil Brezel-bed, hag adarre e deroù ar bloavezhioù 1950. Dont a reas da vezañ Kentañ Ministr e-lec'h Winston Churchill e miz Ebrel 1955 ; hag ur miz diwezhatoc'h e voe kadarnaet er post-se pa voe trec'h ar Strollad Mirour en dilennadeg kannaded.
Daoust ma oa brudet Anthony Eden da vezañ un diplomat barrek, e nac'has Stadoù Unanet Amerika, e 1956, mont a-du gant Breizh-Veur ha Bro-C'hall a ginnige ober brezel da Ejipt Naser, abalamour da enkadenn Suez. Kement-se a voe gwelet evel ur pezh c'hwitadenn evit politikerezh diavaez Breizh-Veur hag evel un arouez eus digresk galloud ar vro-se er Reter Nesañ. Hervez an istorourien ne gomprenas ket Anthony Eden pegen enebet e oa ar Stadoù Unanet ouzh ur vrezelekadenn evel-se. Daou viz goude dibenn emelladenn Breizhveuriz ha Gallaoued e Suez, e roas e zilez, war zigarez e oa fall e yec'hed. Kemeret e voe e lec'h gant Harold Macmillan.
Treujenn-gaol (klarinetenn)
Treujenn-gaol a vez graet eus ar glarinetenn pe ar glerinell.
Sutri
Sutri zo ur gumun e proviñs Viterbo, e Lazio.
Las Cruces
Las Cruces zo un anv-lec'h spagnolek, hag a dalv kement hag ar c'hroazioù.
Inizi Árainn
Inizi Árainn (hervez an anv iwerzhonek Árainn, Oileáin Árann ) pe inizi Aran (hervez an anv saoznek Aran Islands) zo inizi war aod kornôg Iwerzhon.
Teir enezenn zo dreist-holl, e Bae Gaillimh. An hini vrasañ eo Árainn (Mhór) pe Inis Mór (Inishmore e saozneg), er c'hornôg. An enez kreiz eo Inis Meáin (Inishmaan), hag an hini vihanañ, er reter, eo Inis Oírr (Inisheer).
Mont a c’haller d’an inizi adalek an douar-bras gant bigi a loc’h diouzh porzh Ros a' Mhíl, e kontelezh Gaillimh, porzh Gaillimh e-unan, pe porzh Dúlainn e kontelezh An Clár, pe gant kirri-nij a zibrad en Indreabhán, e-kichen An Spidéal. Etre an enezeg hag Indreabhán, al lec'h tostañ war an douar-bras ez eus 12 km, hag etre Inis Oírr ha Dúlainn ez eus 15 km.
A-gozh eo tudet an inizi, ha pa vefe kalet ar vuhez enno. E lec’hiennoù evel kreñvlec’h Dún Aonghasa ez eus bet kavet traezennoù eus Oadvezh an Arem hag Oadvezh an Houarn. Kerkent hag ar e oa an enezeg unan eus lec’hioù kreñv ar gristeniezh en Iwerzhon, gant sant Éanna (marv war-dro 530) o tiazezañ e vanati eno, pe c'hoazh sent Rónán, Ciarán ha Caomhán.
Er Gaeltacht emañ inizi Árainn. Unan eus lec’hioù kadarnañ an iwerzhoneg int chomet betek-henn, dre ma’z int rannet diouzh an douar-bras ha ma vez diaes an darempred dre vor gant an inizi e-pad ar goañv. Betek fin an e oa iwerzhonegerien unyezhek eus tud koshañ an enezeg. Ha dont a ra tud e-leizh da zeskiñ pe da beurzeskiñ ar yezh en inizi, e-pad an hañv dreist-holl. Touristed all a zeu a-fonn ivez, da sellet ouzh an tornaodoù serzh pe ouzh al lec'hiennoù ragistorel savet gant mein.
Tud
E-touez an dud genidik eus an enezeg zo bet tapet brud ganto e c’haller menegiñ ar skrivagner Liam Ó Flaitheartaigh pe Liam O'Flaherty (1896-1984), eus Inis Mór, pe ar barzh Máirtín Ó Direáin (1910-1988) eus Inis Mór ivez.
Tud na oant ket genidik eus an inizi o deus kavet o awen enno ivez, evel ar filmaozour stadunanat Robert J. Flaherty, pe ar skrivagner iwerzhonat John Millington Synge.
Augustine Variot
Augustine Variot, ganet Augustine Mory d'ar 14 a viz Meurzh 1866 e Vic-des-Prés (Côte-d'Or) hag aet d'an Anaon d'ar 14 a viz C'hwevrer 1959 e Montrouge (Seine, Hauts-de-Seine), a oa un emsaverez komunour c'hall.
Adalek ar Brezel-bed kentañ e voe ezel en SFIO hag e bodad-erounit Strollad ar maouezed sokialour (Groupe des femmes socialistes) ha kemer a reas perzh el luskad a-enep ar brezel.
E 1925 e voe dilennet e kuzul-kêr Malakoff (Seine) daoust ma ne c'halle ket ar maouezed bezañ dilennet.
Koun
E 2003 e voe roet hec'h anv d'ur straed e kreiz-kêr Malakoff diwar atiz ar vaerez Catherine Margaté.
Celleno
Celleno zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Jil Léhart
Jil Léhart pe Gilles Léhart, bet ganet e Bro Sant-Brieg e 1964, a zo ur c'haner brezhonek, ur biniaouer, un talabarder, ur soner treujenn-gaol ha saksofon soprano, ha ludaouer e Bear.
Komperien
Pascal Michel, Daniel Le Féon, Gildas Moal, Jean-Michel Alhaits, Yves-Marie Le Bras, Kristen Bodros, Dominique Mahe, Mathieu Messager
Gwelout ivez
Roll sonerien, kanerien ha strolladoù Breizh
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Macha hag an Arzh (skinwel)
Macha hag an Arzh (en ruseg: Маша и Медведь / Masha i Medved) zo un heuliad 52 film skinwel rus, evit bugale, savet diwar ar gontadenn-bobl Macha hag an Arzh gant ar studio Animaccord en 2009. Un toullad tudennoù nevez zo bet krouet, ha klasket reiñ lañs d'ur marc'had a broduioù deveret, mergodennoù dreist-holl.
Traoñienn ar Rouaned
Traoñienn ar rouaned a zo un takad eus Henegipt ma voe savet bezioù evit an uhelidi hag ar faraoned eus ar XVIvet kantved d'an XIvet kantved kt JK.
Lec'hiet eo war ribl kleiz an Nil, eus tu ar c'hornôg, a-dal da Ouaset (Louksor a-vremañ).
Carpococcyx
Carpococcyx a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ evned kar d'ar c'houkouged, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
==Spesadoù == Tri spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Azia ar gevred.
Callithrix argentata
Callithrix argentata (pe Mico argentatus) a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo
Boued
Bevañ a ra al loen diwar sev ar gwez dreist-holl, evitañ da vezañ gouest da zebriñ amprevaned, frouezh, mellkeineged bihan ha vioù laboused ivez.
Annez
Kavet e vez e koadeier gleb Amazon e reter Brazil.
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Mico).
Beg Penn Hir
thumb|300px|Aod kornaouek Breizh Beg Penn Hir, pe Beg Penn Tir, zo unan eus begoù-douar gourenez Kraozon, e Breizh, e penn pellañ ar c'hourenez, e kumun Kameled. Dirazañ eo emañ ar rec'hier anvet Daoueoù (pe "ar Bernioù Piz").
Cellere
Cellere zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Beg Penn Hir
Pa vez sklaer an amzer e c'haller gwelout betek Beg ar Raz hag Enez Sun er c'hreisteiz, betek Beg Lokmazhe hag Eusa er gwalarn..
Mezheven 2011 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2011 e Breizh
David Villa
David Villa Sánchez (lesanvet El Guaje), bet ganet d'an 3 a viz Kerzu 1981 e Llangréu (Asturiez, Spagn), zo ur melldroader etrebroadel spagnol.
Kib vell-droad ar bed
Kemeret en deus perzh e tri dalc'h :
Departamant Tarapacá (Perou)
Departamant Tarapacá a oa ur rann velestradurel gozh eus Perou, a oa anezhi etre 1878 ha 1884. Edo an departamant e su Perou, e-tal ar Meurvor Habask. Stok e oa en norzh ouzh departamant Tacna, er su hag er reter ouzh Bolivia, er c'hornôg ouzh ar Meurvor Habask. Kemeret e oa gant Chile e-pad Brezel ar Meurvor Habask, en kantved.
Traoñienn ar Rouanezed
Lec'hiet eo war ribl kornôg an Nil a-dal da Ouaset (Louksor a-vremañ).
Léon Zitrone
Léon Zitrone, bet ganet d'ar 25 a viz Du 1914 e Sant-Petersbourg (Impalaeriezh Rusia d'ar mare-se) hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Du 1995 e Levallois-Perret (Hauts-de-Seine, Bro-C'hall), a oa ur c'hazetennour skingomz ha skinwel.
Françoise Héritier
Françoise Héritier (15 a viz Du 1933 - 15 a viz Du 2017) a oa un denoniourez vrudet, ha benevelourez c'hall. Studiet he deus bet denoniezh sokial diwar-benn kerentiezh. He oberenn brudetañ a zo ar levrenniad Paotred / Merc'hed (titl a orin : Masculin / Feminin) a zispleg darempredoù etre merc'hed ha paotred, dreist-holl penaos e vez bet fardet mestroni ar baotred war ar merc'hed, iwe dre ar arouezioù e-pad ar c'hantvloazvezhioù.
Buhez
Ganet e oa-hi d'ar 15 a viz Du 1933 e Veauche (Departament Loire, Bro C'hall) ha marvet d'ar 15 a viz Du 2017 e Paris, Bro C'hall. 84 e oa-hi. Soñjoù eus he buhez personel ha micherel he deus diskouezet en he levrioù Holen ar vuhez (titl a orin : Le sel de la terre), ha A youl an deizioù (titl a orin : Au gré des jours).
Labourioù
Denoniezh sokial diwar-benn kerentiezh ha arc'hwelerezh reizhiadoù hanter-kemplezh nesañded, diwar-benn keal gwadserc'h, diwar-benn darempredoù etre paotred ha merc'hed, diwar-benn feulster, diwar-benn denoniezh argelek ar c'horf. Da heul Claude Levi-Strauss e oa aet er College de France er gador-gelenn studioù keñveriet kevredigezhoù Afrika da 1982 betek 1998. An eil maouez e oa-hi bet roet ur gador-gelenn er College de France. Brudet hag anavezet e oa dre brizioù ha medal
Civitella d'Agliano
Civitella d'Agliano zo ur gumun eus Italia, proviñs Viterbo, e Lazio.
Epiacum
Epiacum a oa ur c'hreñvlec'h roman e hanternoz Enez Vreizh. Dismantroù anezhañ a weler c'hoazh e Whitley Castle, e-kichen Alston (Cumbria). Savet e voe ar c'hreñvlec'h e deroù an, distrujet hag adsavet e voe un tamm war-dro ar bloavezh 200.
An anv
Meneg zo eus ar c'hreñvlec'h roman e :
Gallout a rafe an anv-se dont eus an anv den *Eppius / *Aeppius / *Aeppia; pe eus ar ger *epos (= marc'h).
Père Fouettard
Un dudenn hirisus hag a ambroug Sant Nikolaz e-kerzh e droiou er familhoù, d'ar 6 a viz Kerzu, pe diouzh an abardaez. E-keit ma vez Sant Nikolaz o reiñ profoùigoù d'ar vugale fur e vez ar Père Fouettard o reiñ taolioù skourjez d'ar gañfarded a zo bet disent. E lec'hioù 'zo eus Belgia e vez digaset kargadoù glaou pe beterabez sukret gantañ.
Gwisket gant kroc'hen loened, gant ur varv hir, un dremm teñval ha blev gouez dezhañ, alies e vez gantañ ur skourjez pe un tamm branken (?). Gourdrouz a ra ar vugale bet disentus pe ar re a zinac'h dibunañ c'hwek o fedennoù, spontañ a ra anezho o lakaat da grediñ o c'haso gantañ en ur seurt panerad war e gein. Alies e vez liammet anezhañ gant an trouz kreñv, gant ar skourjez o strakal, pe chadennoù o wigoural, e-touez e vitrakoù. Gant e votoù-koad ledan e skrab trouzus al leur en ur vont war-raok. Hervez ar vojenn, eo e 1737 e bro Hanau Lichtenberg e teuas war wel evit ar wech kentañ un oristal a zen hag e voe graet anv eus ar marichal Yann an Dratt (Hans von Trotha) unan kriz ha gwadek, a spourone an dud en-dro dezhañ. En e gastell e Berwarstein, e-tal kichen Wissembourg e laere o taosañ war o zremen, arc'hant ar veajourien ha kouerien. Ken spontus e oa en o c'heñver m'eo chomet kreñv an eñvor anezhañ, hag eo deuet da vout ar Père Fouettard. Anavezet e oa er vroad a-bezh hag en tu-hont. Evit ul lod all e c'hellfe dont al lesanv eus an trouz "trappen", graet gant roud e dreid evit argas ar speredoù fall.
Jules Hoche a skrivas e 1897 a-zivout Hans Trapp : "E-tal-kichen Christkind (ar Mabig Jezuz), e enkorf, eñ, ur seurt Lusifer, kannad an diaoul, ha na gomz nemet elzaseg."