cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eugène Labuset
Da heul e kendalc’has gant e vicher labourer-douar, o vezañ maer sokialour e gumun (Bachivillers, Oise) e-pad trubuilhoù 1936 hag an eil brezel-bed. Kalz a reas evit labour-douar e gorn-bro, ha roet ‘zo bet dezhañ medalenn a “Varc’heg ar „mérite agricole“. Douaret eo bet e Bachivillers.
Merc’h henañ Hubert Labuset, Danièle Labuset, a voe roet dezhi ar “Palmes Académiques” en he micher sekretourez. He diskennidi a zo aet d'en em staliañ e Breizh, ha brezhonegerien int. Eil verc’h Hubert Labuset, Béatrice Labuset, e labouras e-pad meur a vloavezh er sinema, evel gwezelourez (liverez-dremmoù,) ha dilhadourez.
Norodom Sihamoni
D'ar 14 Mae 1953 e oa bet ganet Norodom Sihamoni.
Roue Kambodjia eo abaoe ar 14 Here 2004. A-unvouezh eo bet dilenent gant izili Kuzul ar Gurunenn evit mont da heul e dad (Norodom Sihanouk) en doa roet e zilez d'ar 7 Here 2004.
Mab ar rouanez Norodom Monineath Sihanouk eo (bet ganet Paule Monique Izzi), anezhi gwreg ar roue diwezhañ abaoe miz Ebrel 1952.
E Frañs eo bet desavet.
Gwilherm IX
Gwilherm IX zo anv daou zen:
Haren (Groningen)
Haren (distagañ ) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Groningen en Izelvroioù. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Haren : Essen, Glimmen, Haren, Noordlaren hag Onnen. thumb|right|200px|Nikolaaskerk
Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Haren ez eus 17 dileuriad :
Tingrela
Tingrela a zo unan eus departamantoù Aod-an-Olifant. Tennañ a ra e anv eus hini e gêrbenn. Lec'hiet eo er rannvro Savanes e-kichen Mali.
Phantasy Star II
Ur c'hoari bideo RPG eo Phantasy Star II. Deuet eo er-maez er Stadoù-Unanet e 1989. Ret eo implijout ur Sega Mega Drive evit c'hoari gantañ. E japaneg eo anvet Phantasy Star II (ファンタシースター II 還らざる時の終わりに) E saozneg e oa ar c'hoari video-mañ. Ur c'hoari video dezhañ e-unan e oa. E-pad ar bloavezhioù 90 e oa ur seurt brezel etre div gompagnunezh c'hoarioù video: Sega gant ar megadrive (pe genesis) ha Nintendo gant ar Super nintendo (pe Super nes pe super Famicom). E-pad pell en doa en em c'houlennet ar brizourien gant piv ez aje an trec'h er brezel-mañ. Tu zo da lavaret eo Sega a zo aet ar maout gantañ a-drugarez, pergen, da Phantasy Star II ha da Thunder Force IV (ur c'hoari video STUP). Brudet eo Phantasy Star II evit e ziaested.
300px|Golo e Stadoù Unanet      300px|Golo en Europall
A-raok pep tra
Tremen a ra istor ar c'hoari-mañ en ur c’hoskoriad heol anvet Algol. E Galaksienn Andromeda emañ kuzhet ar c’hoskoriad heol-se. Bez'eus teir flanedenn ennañ : Palma pe Palm (planedenn ar gouarnamant), Motavia pe Mota (a oa un dezerzh a raok met treuzstummet eo bet en ur baradoz ardaouel gant un hin tropikal) hag er fin Dezoris pe Dezo (ur blanedenn skorn ne vez ket gouiet kalz a draoù diouti).
Heuliad un istor all (Phantasy Star 1) eo istor Phantasy Star II. Tremen a ra 1000 bloaz goude trec'h Alis hag he mignoned war Lassic (tudennoù an istor kentañ).
Deuet eo koskoriad Algol da vezañ pinvidikoc'h c'hoazh a-drugarez d'un urzhiater galloudus-tre a ra war-dro pep tra er sistem : Mother-Brain. Mother Brain a reol holl ar C'hlimatrol, ar Bio-System Lab ha traoù all a bourchas kement tra a zo ezhomm da bobl Motavia.
Dirogadur
thumb|Hunvre Rolf: Alis o stourm a-enep un euzhvil Deraouiñ a ra ar c'hoari gant un hunvre eus an haroz, Rolf. Ennañ e wel ur plac'hig (e gwirionez ez eo Alis, tudenn bennañ ar Phantasy Star Kentañ) o stourm a-enep un droukspered. N'eo ket evit finval ken hon harozh met, a-daol-trumm, e tihun Rolf. Diouzh ar beure emaomp. Ret eo dezhañ mont da labourat. Evit gwir eo un agent a labour e Paseo, kêrbenn ar planedenn anvet Motavia. Mont a ra d'an tour-kreiz da welet ar c'homander a-benn klevout e urzhioù...
"N'ez a ket mat an traoù ken" eme ar c'homander dezhañ. "Euzhviled e-leizh zo o c'hantreal war ar maez. Ret eo deoc'h mont d'al Labourva Biosystem evit goulenn d'e urzhiater petra a zo o c'hoarvezout."
Neuze e tistro Rolf d'ar gêr gant ar c'hoant da dapout ha da brientiñ buan-ha-buan e gefridi. Met, ur wech er gêr e teu war wel Nei, un numan (da lavaret eo ur mutant hanter den hag hanter gazh). Degemeret e oa bet gant Rolf abaoe ur pennadig peogwir e oa dilezet e straedoù Paseo ha ne ouie ket da belec'h mont. Dalc'hen a ra Nei warnañ evit dont gantañ a-benn sikour anezhañ war e gefridi. Kompren a ra Nolf diouzhtu ne vo ket tu da cheñch soñj Nei. Ganti vo graet ar veaj eta.
Mont a reont gant an hent ha goude un nebeud emgannoù ez eo ret dezho tremen war ur pont. Met stanket eo an hent gant un forban, Darum, en doa klasket lazhañ Nei seizh miz zo... Buan-tre e vo dizoloet gant Rolf, Nei ha Rudo, nevez deuet er skipailh, e ra Darum razh an torfedoù-se evit paeañ daspren e verc'h a zo bet skrapet gant torfedourien : 50 000 meseta! Miret eo Teim, merc'h Darum, e Tour Nido. Dieubiñ a reont anezhi ha distreiñ ganti da welet Darum, war pont stanket gantañ. Siwazh e oa bet lakaet ur ouel war he dremm gant aon na vefe anavezet gant un den gouest d'ober drouk dezhi evit kaout un dial a-enep Darul. Ur wech erret e-tal Darum e klask Teim da gomz gant e dad met hemañ n'anavez ket anezhi ha lazhañ Teim. Ur wech e wel eo bet lazhet e verc'h gantañ en em zistruj.
Kendalc'hen a ra hor skipailh (Rolf, Nei ha Rudo, ur chaseour nevez deuet er skipailh) betek ar Biosystem Labourva. er milendall-mañ e vo kavet enrolladur urzhiater ar Biosystem Labourva.
Darum
Un tad a zo bet skrapet e verc'h, Teim, digantañ. Rediet eo bet da zont da vezañ preizher ha da lazhañ tud a-benn dastum arc'hant evit an daspren (50 000 peseta). Siwazh e vo lazhet e verc’h gantañ e-unan, abalamour ma krede e oa ur veajourez bennak. Goude an torfed-se en em zistrujo. An enebour kentañ eo. Ret eo diskouez Teim dezhañ evit gallout mont d'ar Biosystem Labourva.
100px 166px 155px 144px
Dark Force
Un nerzh drouk en deus c'hoant da zistruj pep tra ha d'ober poan da Vab-Den. Den ne oar eus pelec'h e teu pe piv en deus krouet an nerzh se.
Darfoce3.JPG
Neifirst
skeudenn:Neifirst3.JPG Nei a-enep Neifirst : un emgann diabarzh etre ar Mad hag an Droug.
Tudennoù bouezus all
150px
Skeudenn:Lutz.gif
200px
Marv kuzhet Nei
E-pad ar c'hoari e vo ret da Nei stourm hec'h-unan a-enep Neifirst. E-penn kentañ e vo un emgann etre Nei ha Neifirst hag ordin e vez lazhet Nei ha goude vez dialet anezhi gant ar peurrest eus ar strollad. Hogozik dic’hallus eo bezañ trec'h war Neifirst pa vez Nei o stourm he-unan met koulskoude ez eus tu da vezañ trec'h warni. Er c’haz-se e vo ur gaozadenn un tammig disheñvel. Siwazh e varvo Nei memestra, ken liammet eo hi ouzh Neifirst.
300px|Marv Nei344px
Huderezh (Teknikoù)
Roll teknikoù ar c'hoari, o frizioù e poentoù teknik (TP) hag o efedoù Pa grog anv an teknik gant Gi e vez div wech efedusoc’h. Pa kreg gant Na e vez teir gwech efedusoc'h.
Bubu
Bubu zo
Lekunberri (Nafarroa Beherea)
Lekunberri (Lecumberry e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Nafarroa Izel, en Euskal Herria, e kanton Donibane Garazi betek 2014, bremañ e kanton "Montagne basque" (departamant Pireneoù Atlantel, rannvro Nouvelle-Aquitaine).
Woodrow Wilson
An 28 Prezidant eus Stadoù-Unanet Amerika eo bet Thomas Woodrow Wilson.
Kig bevin
thumb|Kig bevin thumb|[[Keusteurenn bevin.]] Bevin, pe kig bevin, eo an anv boas a vez graet eus ar c'hig saout (Bos taurus).
Kig bevin a vez poazhet e meur a zoare :
An etrekostenn vevin, ar gostezenn vevin, ar spilhenn vevin, an teod bevin (hilienn Madeira, hilienn vrout) hag ar rost bevin zo e-touez ar pezhioù brudetañ.
An trede kig ar muiañ debret er bed eo, goude ar c'hig-moc'h hag ar c'hig-yar.
Bevin ha druzoni
Enebet e vez bevin ha druzoni. Komzet e vez eus an druz hag ar bevin.
Loen
Ar bevined (bevin en unander), a zo un anv all roet d'ar saout.
Bihanig
Bihanig
Correllengua
Correllengua zo ur maread brudañ bloaziek a vez graet d'ar c'hatalaneg e Katalonia abaoe 1993 gant Coordinadora d'Associacions per la llengua Catalana (CAL), awenet gant Korrika Euskadi.
Un heuliad abadennoù eo, gant sonadegoù er straedoù, evel Correfoc, evit ar yezh.
Planedenn (kelaouenn)
<HR noShade> Planedenn a oa ur gazetenn lennegel savet en diskaramzer 1979, diwar obererezh Skol Vreizh hag Ar Falz, hag a rae gant an doare-skrivañ etrerannyezhel.
Renet eo bet gant Per Honore, Paolig Kombod ha Fañch Morvannou.
Embannet e voe an niverenn diwezhañ (niverenn 34) en diskar-amzer 1997.
E-touez ar pennadoù e kaver reoù lennegel (Yann Gerven ha Frañsez Favereau), notennoù lec'hanvadurezh (gant Albert Deshayes), enklaskoù, embannadurioù skridoù kozh, pennadoù sokiologiezh (ul lodenn eus enklaskoù Mikael Madeg diwar-benn implij ar brezhoneg en tiegezhioù, da skouer), troidigezhioù ha kement zo...
Kanton Felgerieg-Veur
Kanton Felgerieg-Veur a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh.
1519
Diwar-benn bloavezh 1519 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1519
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1519
Antilopenn Tibet
Antilopenn Tibet, pe Tchirou (Pantholops hodgsonii), a zo un antilopenn hag a vev e Tibet.
Titus Livius
Titus Livius (Tite-Live eo stumm gallekaet e anv) oa un istorour latin, ganet ha marvet e Padoua 59 kent J.-K. / 17 goude J.-K. Karet gant Aogust, hag e roas dezhañ kelennadurezh Klaod (impalaer, 25 Genver 41 / 12 Here 54)
Alcelaphinae
Alcelaphinae a zo un iskerentiad e rummatadur ar bronneged, ennañ antilopenned.
Genadoù
4 pe 5 genad a zo ennañ:
Theogonia
Theogonia (Θεογονία / Theogonía e gregach, da lâret eo "ganedigezh an doueed") a zo ur varzhoneg savet gant Hesiodos (- kantved), er memes yezh hag Homeros. Deskrivañ a ra ennañ lignezoù an doueed a zo meneg anezho e mojennoù Hellaz, gant an tri remziad anezho:
Koshañ barzhoneg relijiel Hellaz eo. Ouzhpenn kontañ lignezoù an doueed ez eus ur c'hosmogonia a grog gant krouidigezh ar bed hag ar C'haos el levr.
Aisne
An Aisne zo :
Jakez Kerrien
Jakez Kerrien (Sant-Tegoneg, 1900 - Gwened, 1992) a oa ur skrivagner brezhonek.
Hennezh a oa unan eus ar skrivagnerion niverus a gase o skridoù d'ar Courrier du Finistère. Bet eo war ar studi e skol tadoù Kalonoù-Sakr Picpus en Hondarribia, en Euskadi, a-gevret gant ar skrivagnerion arall Jakez Riou ha Youenn Drezen. Paneve pennadoù-skrid e meur a gelaouenn pe journal, ne skrivas Jakez Kerrien nemet ur romant, Ar Roc'h toull, koulz lavaret. War-lerc'h ha ken abred hag ar bloavezhioù 1930 e ouestlas e vuhez a-bezh d'an abostolerezh ha d'ar Feiz, evel beleg, kent mervel e 1992.
Buhez
thumb|left|Jakez Kerrien e 1960. Er bloavezh 1900 eo e voe ganet Jakez Kerrien e parrez Sant-Tegoneg (Bro-Leon), er gêriadenn a Bennaneac'h, en ur familh a gouerion baour.
Abalamour d'al lezennoù a voe votet war-lerc'h an disparti etre an Iliz hag ar Stad e voe serret skol Sarzhav ma veze stummet an danvez-beleion yaouank ha neuze ez eas Jakez Kerrien da gloerdi tadoù a'r C'Halonoù Sakr Picpus, en Hondarribia, en Euskadi, e 1911, d'an oad a unnek vloaz, a-barzh mont da leandi Miranda de Ebro e Kastilha Gozh e 1916, ma reas anaoudegezh gant Jakez Riou ha Youenn Drezen. Eno e studijont meur a yezh evel ar spagnoleg, al latin, ar galleg pe ar saozneg. An tad Wilfrid Müller, hag a oa unan eus beleion veur ar c'hloerdi, a aotreas Jakez Kerrien hag e gavandidi da beurzeskiñ ar brezhoneg. Kement-se a veze graet a-ziwar levrioù a zeoliezh hag Emgann Kergidu Lan Inizan. Kuitaat a reas al leandi-se e miz Eost 1919.
Anvet e voe Jakez Kerrien da gelenner e Belgia, e 1919-1920. E-kerzh e goñje, graet gantañ e Gwened, e 1920, e reas anaoudegezh gant Roparz Hemon ha gant hemañ e vo lakaet e darempred gant Frañsez Vallée ha Meven Mordiern. War-lerc'h e amzer-soudard ez eas da Roma, e-lec'h ma heulias kentelioù doueoniezh ha prederouriezh, a-barzh bout beleget er bloaz 1926 e Sant-Tegoneg.
Yaouank e teraouas e vuhez a skrivagner hag abred hen echuas ivez. Aet e oa gantañ eil priz ar Bleun-Brug, e 1921, evit ur varzhoneg. Skrivañ a reas tri fennad-skrid evit Le courrier du Finistère, e 1922, 1923 ha 1925 : "Ar guziaden aour", "Ar waz dour" hag "Ar roc'h toull". Adembannet e voe e romant Ar roc'h toull e 1926, gant Gwalarn, pa oa c'hwec'h vloaz warn-ugent. Goude se ne skrivas nemet pennadoù a-zivout gwerzaouriezh. E 1930 e voe disoc'h e vuhez a skrivagner ha tolpañ a roas e evezh war e c'halvidigezh a veleg evit ar peurrest eus e vuhez.
E-pad hanter-kant vloaz e voe frer, aluzener e Tours ha kelenner e kloerdi bras Poitiers.
Mont a reas e retred en un ti beleion gozh eus e urzh e Sarzhav e 1983, ha mervel a reas e klañvdi Gwened er bloavezh 1992.
Kinnig
Embannet eo bet Ar Roc'h Toull a-dammoù, trizek tamm anezhi, e-barzh Le courrier du Finistère (1925-1926). Adembannet eo bet e-barzh Gwalarn (1926) ha gant Emgleo Breiz (1957, 1995). Ur romant berr an hini eo, skrivet e Roma, p'edo Jakez Kerrien war ar studi en ur skol renet gant ar Jezuisted. Evit kantvet deiz-ha-bloaz Jakez Kerrien e voe embannet Ar Roc'h Toull en un doare divyezhek, gant an destenn e galleg, gant ar gelaouenn Armorika.
Ar gouron ar pennañ zo ur paotr yaouank er romant ha gweladenniñ a ra ur c'hev, hini ar Roc'h Toull, ambrouget ma'z eo gant e vreur. Kejañ a ra ouzh ur paread tud, c'hoarierion-gilhoù hag imbourc'herion anezho, hag a glask un dra a c'hallfe bezañ un teñzor kuzh.
Ar romant-se eo pennoberenn Jakez Kerrien. Honnezh zo ul levr berr a-walc'h, marzhus ha fentus war un dro, levezonet gant endro ar skrivagner : hini e vloavezhioù-skol ha hini e yaouankiz e bro-Leon. Ennañ e kaver mojennoù breizhat -evel mojenn ar C'hazh Du- ha menegoù eus ar sevenadur hollvedel. Se zo ur romant a faltazi ("un danevell varzhus" hervez soñj Abeozen) e-men e kaver levezon lennadennoù ar skrivagner evel Dante pe prederourion a vro-C'hres, reoù an Akademiezh enta, lakaet asambles gant gerioù eeun yezh ar beizanted hag al levezon kristen. Ur meni romant-deskiñ eo, a-ouenn gant romantoù kevrinus ar skol romantel, skrivet en ur yezh "c'hwek ha pinvidik" hervez Fañch Morvannou.
Kanton Avesnes-le-Comte
Betek 2015
Kanton Avesnes-le-Comte a yae 31 gumun d'ober anezhañ.
Abaoe 2015
Kanton Avesnes-le-Comte a ya bremañ 108 kumun d'ober anezhañ:
889
Diwar-benn bloavezh 889 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 889
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 889
British Rail
Ur gompagnunezh hentoù-houarn er Rouantelezh-Unanet e oa British Rail, krouet e 1948 da heul stadeladur ar 4 c'humpagnunezh prevez a oa betek neuze. Etre 1994 ha 1997 e voe prevesaet ar gompagnunezh ha kompagnunezhioù prevez a gemeras he lec'h. E 2000 e voe freuzet ez-kefridiel an embregerezh.
Kalliroe (Okeanidenn)
Kalliroe (Καλλιρόη / Kalliróê e gregach) a oa un Okeanidenn, merc'h da Okeanos ha Tethys e mojennoù Hellaz kozh. Tri fried he devoe, C'hrysaor, ur ramz, Neilos ha Poseidon, ha bugale he doe diganto o-zri.
1771
Diwar-benn bloavezh 1771 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Kalliroe (Okeanidenn)
Mamm e oa an Okeanidenn-se da c'h-Geryon, ar Ramz a save ejened e penn ar c'huzh-heol. Kontañ a reer a-wechoù e oa mamm da Ec'hidna ivez, met ne deufe kement-se nemet diwar gammgompren skridoù Hesiodos (Theogonia, 270, 980 ha pelloc'h).
1771
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1771
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1771
Kalliroe (Okeanidenn)
Bez' e oa unan eus pennoù lignez an Tirianed, evel Abarbarea ha Drosera.
Sonerezh
Un drajedienn c'hallek war gan anvet Callirrhoé a voe savet gant André-Cardinal Destouches en 1712.
Manfred
Manfred, pe Manfried (raloc'h), zo un anv-badez alamanek. Savet eo diwar "mann", den, ha "fried", peoc'h.
Oberennoù
Manfredo
Paranaíba
Paranaíba a c'hall bezañ:
Rod
Ur rod a zo ur wikefre ront a c'hell treiñ war un ahel. Implijet e vez ur rod pe meur a unan e mekanikoù zo hag e karbedoù zo, evit kas ur gargad (ur mas) pelloc'h. Pa vez staget rodoù gant aheloù ouzh ur c'harbed eo aesoc'h an dilec'hiañ dre m'eo kalz disteroc'h frotadennoù ar mekanik ouzh al leur. Implijet eo ar bennaenn-mañ e meur a reizhiad dezougen. En ur ster resisoc'h e vez implijet ar ger ivez evit gwikefreoù evel rod-stur ar bigi, rod-stur ar c'hirri-tan hag all.
Istor
Meur a skiantour a gav dezho eo bet ijinadenn ar rod an hini dalvoudusañ a zo bet en Henamzer pellañ, p'eo bet kavet ar roudoù koshañ anezhi e Mezopotamia. Hervez kont e vije bet ijinet ar rod evit kas aezamantoù d'ar boderien er 5vet Milved kt JK.
E norzh ar C'haokaz ez eus bet kavet tud sebeliet war girri hag ar bezioù a zo bet bet deiziadet war-dro 3 700 kt JK. An tres kentañ a zo bet engravet war ur pod pri kavet e su Polonia (war-dro 3 500 kt JK). En Europa hag en Azia ar C'hornôg e oa bet implijet ar rodoù adalek ar 4vet Milved kt JK pa ne voent implijet nemet en 3 Milved kt JK en Indez hag en 2ved Milved kt JK e Sina.
Dre vras, ne c'hellas ket kavadenn ar rod tizhout Amerika a-raok donedigezh Kristol Goulm e 1492, met rodoù e maen a zo bet kavet war douaroù an Olmeked hag en un nebeud lec'hioù all. Lod a gred e oant seurt c'hoarielloù.
P'eo aet ijinadenn ar rod war-wel e dibenn an Neolitik, ar gouerien o doa kroget gant ar gounezerezh a chomas hep he implijout milvedoù-pad hag e-pad 140 000 bloavezh, d'an nebeutañ, e chomas an Den hepti. Pa oa ken ijinus tud an amzerioù kozh hag ar re zo deuet war-lerc'h e c'heller bezañ souezhet, met ar mareoù pell-se e oa dister-tre niver an dud ha distank ar strolladoù tud. Evit ijinañ ar rod e tleed kaout ur gevredigezh bras a-walc'h he oa ezhomm dilec'hiañ pe fardañ meur a dra. Ur wir varregezh a oa da gaout ivez evit sevel ur rod efedus ha staget mat ouzh he ahel.
Gasterezh
300px|right|thumb| [[Odaliskenn , gant Jules Joseph Lefebvre, 1874. Sklavezed en haremoù Turki e oa an odaliskezed]] right|thumb|"An houlierez" gant [[Dirck van Baburen.]] thumb|250px|right|Gwaz gant div c'hast, hervez [[Édouard-Henri Avril.]] Ar gasterezh (diwar ar ger gast, stumm gwregel kozh ar ger ki) eo gwerzh an darempredoù reizhel, pe obererezh un den (paotr pe blac'h) a ro e gorf d'un den all, evit arc'hant, amzer da hennezh kaout un darempred reizhel. Gallout a ra paotred ober gasterezh kenkoulz ha merc'hed, met merc'hed dreist-holl eo a werzh an darempredoù-se, ha paotred dreist-holl ivez a bae evit se.
Brudet eo da vezañ ar c'hoshañ micher zo war an douar.
Gasterezh toull-bac'h
En toullioù-bac'h e adkaver ar gasterezh. Ar pal evit ar gast a zo da gavout gwarezadur, pe ma vez rediet gant prizonidi all pe izili ar gangoù evel re an Aryan Brotherhood en SUA.
Gerioù deveret
Ur gastaouer, pe louveg, zo un den a blij dezhañ kompagnunezh ar gisti, pe louvigezed.
Gerioù all
Un toullad gerioù dismegañsus a vez graet eus ar gisti e brezhoneg: lergen, vilgen. Darn anezho a ra dave d'al loustoni ouzhpenn, evel kouilhourenn, liboudenn. Ar ger kourtizanez, a live uhel, n'emañ ket er yezh komzet boutin.
Sant-Marc'hell
Sant-Marc'hell a zo ur gumun eus Breizh e kanton Mourieg e departamant ar Mor-Bihan.
Brezel-bed kentañ Eil brezel-bed
Daddy Yankee
Daddy Yankee, anv-micher Ramón Luís Ayala Rodríguez, ganet e Rio Piedras, e Puerto Rico, d'an 3 a viz C'hwevrer 1976, a zo ur c'haner reggaeton.
Perisodaktiled
Ar perisodaktiled eo ar bronneged a ya d'ober an urzhiad Perissodactyla.
Kerentiadoù
3 c'herentiad gant spesadoù bev hiziv an deiz a zo ennañ:
Myfanwy
Unan eus kanaouennoù ar barzh kembraek Joseph Parry (1841 - 1903) eo Myfanwy, gant gwerzennoù o tont eus ur varzhoneg savet gant Richard Davies (Mynyddog) e 1858 hag a oa anvet Myfanwy Fychan (embannet e 1860 el levr Oriau'r Hwyr).
Rio Paranaíba (Minas Gerais)
Rio Paranaíba zo ur município braziliat e stad Minas Gerais.
Παρναΐμπα (ποταμός)
Pobloù Galia hag Akitania
Setu amañ anvioù ar pobloù galian e Galia, hervez ma vezont anvet gant Julius Caesar ha skrivagnerien Henroma ; anavezet int gant an istorourien c'hall, na venegont ket atav Galianed Suis pe Italia avat.
Listenn hervez ar rannvroioù bras er bloaz 14 (goude JK)
Amañ e vo kaoz eus Galianed damromanekaet. Hervez an istorourien c'hall eo ret komz eus Gallo-romains.
Alpoù
En Alpoù gall hervez ar roll en Trophée des Alpes, e La Turbia.
Gallia Lugdunensis
E Gallia Lugdunensis edo Arvorig dindan ar Romaned
Banc y Ddafad Ddu
250px|thumb| £2 (daou lur [[sterling) Banc y Ddafad Ddu]] Banc y Ddafad Ddu (bank an dañvad du) a oa anv poblek ur bank kembreat, Banc Aberystwyth a Thregaron Evans, Jones, Davies a'u cwmni. Savet e voe e dibenn an XVIIIvet kantved, evel un nebeud bankoù poblel all, ha padout a reas betek deroù an XIXvet kantved.
Dont a rae an anv poblek eus skeudenn an dañvad du war ar bilhedoù. Kemm a rae niver ha ment an deñved hervez talvoudegezh ar bilhed. Un oan du a oa war ar bilhed chweugain (dek swllt) da skouer, un dañvad war hini ul lur (sterling) daou zañvad war re daou lur.
Camagüey
Camagüey a c'hall bezañ :
C'hafra
Khafra (bet gregajaet en anv e Χεφρήν, C'hephren/Khephren) a oa ur faraon egiptat eus ar Pevare tierniezh. E Memphis e oa e gêr-benn.
Knokke-Heist
Knokke-Heist a zo ur gumun eus Flandrez Belgia en Arondisamant Brugge hag e proviñs Kornôg-Flandrez. 34 000 annezad.
Penn eus al linenn tramway a-hed aodoù Belgia eus tu an harzoù gant an Izelvroioù; penn all al linenn: Adinkerke, war an harzoù gant Bro-C'hall.
Meulebeke
Meulebeke ( e flandrezeg kornôgel: Mullebeke) a zo ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez.
Kouign-amann
thumb|Kouign-amann e doare [[Douarnenez]] Ar gouign-amann zo ur gouign gant toaz bara, amann ha sukr.
Ijinet e oa bet dre zegouezh gant ur baraer eus Douarnenez anvet Yves-René Scordia war-dro 1860.
A bep seurt
Er Stadoù-Unanet eo lakaet an 20 a viz Mezheven da vezañ "Devezh broadel ar C'houign-amann" (National Kouign-Amann Day).
Ozhac'h
Un ozhac'h zo un den dimezet, hag un tad ivez war un dro, dezhañ karg a diegezh. Anezhañ e teu anv an tiegezh, a oa ivez hini e wreg war-lerc'h o dimeziñ, betek dibenn an XXvet kantved.
Rannyezhouriezh ar brezhoneg
Evel hogozik holl yezhoù ar bed e cheñch ar brezhoneg a lec'h da lec'h. Boas e vezer da rannañ ar brezhoneg e peder pe bemp rannyezh, met un doare istorel eo (diazezet war an eskoptioù kozh) kentoc'h eget un doare yezhoniel :
Ozhac'h
Enebet e vez ar ger
Gant disteraat pouez an dimezioù er gevredigezh ha lec'h an tiegezh henvoazel dre vras, ne vez ket komzet kement eus an ezhec'h ken, a oa diazez ar gevredigezh kozh, a-raok d'ar merc'hed (pe gwragez, pe maouezed) gounit un nebeud gwirioù.
Muioc'h e vez komzet eus an "tadoù" (met ar memes tra eo e gwirionez), pe eus ar wazed (met er ger-se n'eus ket anv eus karg a vugale).
E-lec'h Gwirioù an tadoù e c'hallfed ken aes all komz eus gwirioù an ezhec'h pa vez kaoz eus lec'h ar gwaz en tiegezh, ha n'eo ket eus e varregezh d'ober bugale hepken.
Galloud an ezhec'h
Komzet e vez eus galloud an ezhec'h, pe eus ozhac'hveliouriezh, en ur gevredigezh ma emañ pep galloud gant an ezhec'h, pe gant ar wazed dre vras, ha gwir ebet gant ar gwragez pe ar merc'hed.
Gwirioù an ezhec'h
Gwirioù an ezhec'h eo gwirioù an tadoù, a vez embannet gant ezhec'h a lavar eo bet roet an holl wirioù war ar vugale d'ar gwragez, pe d'ar mammoù, pa vez torret un dimeziñ.
Sainsbury's
Ur strollad gourmarchadoù breizhveurat eo Sainsbury's.
E 1869 eo e voe krouet gant John James Sainsbury.
Load Sainsbury's
Tesco
Ur strollad gourmarc'hadoù breizhveurat eo Tesco.
Oan
thumb|Un oan o peuriñ thumb|Un oan nevez c'hanet thumb|Dañvadez o vagañ, oan o tenañ
Un oan eo an anv a vez graet eus un dañvad bihan, ganet eus un dañvadez hag ur maout. Savet e vez an ein evit o c'hig.
Kegin
Kig tener eo ar c'hig oan ha mat e vez kavet gant ar begoù lipous.
Oangen
Oangen a vez lavaret eus kroc'hen an ein.
Arouez
Arouez an douster, ar furnez, hag ar sentidigezh eo an oan. Hini ar gouzañverien eo ivez, dre ma'z eo dizifenn a-grenn. Gant-se e vez aberzhet alies hervez c'hoantoù an dud, pe ezhommoù al loened-preizh.
Lennegezh
Anv a vez eus an oan evel boued d' ar bleiz er fablennoù.
Tesco
Krouet e voe e 1919. E 13 riez disheñvel en em led rouedad Tesco hiziv an deiz, ouzhpenn er Rouantelezh-Unanet.
thumb|left|Gourmarc'had Tesco e [[Southport, Bro-Saoz]]
Load kefridiel Tesco
Kontelezh Kent
Ur gontelezh saoz eo Kent (Caint e kembraeg). Lodennek er rannbarzh Gevred eo. Maidstone eo e bennlec'h.
Evo Morales
Juan Evo Morales Ayma (ganet d’ar 26 a viz Here 1959 en Orinoca, e departamant Oruro) zo ur politikour eus Bolivia ha levier ar strollad Movimiento al Socialismo (Luskad etrezek ar sokialouriezh ; an teskanv MAS a dalvez ivez muioc’h e spagnoleg) ha bet eo e penn al luskad evit gwirioù ar c’hounezerien koka.
Dilennet e voe Evo Morales da brezidant Bolivia, gant 53% eus ar mouezhioù, d’an 18 a viz Kerzu 2005. Dont a reas neuze da vezañ ar c’hentañ prezidant a orin indian. D’ar 6 a viz Kerzu 2009 e voe addilennet da brezidant, gant 63% eus ar mouezhioù. D'an 12 a viz Here 2014 e voe addilennet da brezidant en dro gentañ. Luis Arce, eus e strollad politikel MAS, a voe dilennet prezidant d'e heul e 2020.
E-pad e respet en deus savet a-enep politikerezh ar Stadoù-Unanet e Suamerika.
Kontelezh Kent
Istor
Ceint e oa anv ar rouantelezh keltiek, ha Cantinium e oa an anv latin en amzer ar Romaned, ha Cantiaci e oa tud ar vro.
Rouantelezh Kent a oa ur rouantelezh angl-ha-saoz. Kontelezh Kent a voe savet gant an Normaned goude 1066.
Abaoe 1998 ez eo deuet Medway da vezañ un Amaezherezh unvan, disrannet diouzh ar gontelezh amaezhel.
1532
Diwar-benn bloavezh 1532 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1532
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1532
1772
Diwar-benn bloavezh 1772 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Hoogezand-Sappemeer
{{{databox}} Hoogezand-Sappemeer (distagañ ) a zo ur gumun e proviñs Groningen en Izelvroioù. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober ar gumun : Achterdiep, Borgercompagnie, Borgweg, Foxham, Foxhol, Foxholsterbosch, Hoogezand, Jagerswijk, Kalkwijk, Kiel-Windeweer, Kleinemeer, Kropswolde, Lula, Martenshoek, Meerwijck, Nieuwe Compagnie, Sappemeer, Tripscompagnie, Waterhuizen, Westerbroek ha Wolfsbarge.
1772
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1772
Hoogezand-Sappemeer
Hoogezand ha Sappemeer a voe savet er kantved. E-tro 1900 e voent diorroet pa voe savet embregererzhioù sevel bagoù. Pevar zi-gar a zo : Kropswolde, Martenshoek, Hoogezand-Sappemeer ha Sappemeer Oost.
Napata
Napata a oa ur gêr war glann kornôg an Nil, war-dro 400 km e norzh Khartoum, kêrbenn ar Soudan hiziv an deiz. Savet e oa e-tro 1450 kent J.-K., gant Nubiaiz. Napata a oa ivez anv ur rouantelezh eus Afrika en henamzer a oa kêr Napata he c'hêrbenn. Stag eo hec'h anv ouzh eil prantad rouantelezh Kouch (goude rouantelezh Kerma ha kent hini Meroe).
Hoogezand-Sappemeer
Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Hoogezand-Sappemeer ez eus 23 dileuriad (disoc'hoù 2002 ha re 2006 keñveriet) :
Napata
Diorroadur rouantelezh Napata
Abaoe mare an tierniezhioù kentañ e oa bet sachet Egiptiz gant Nubia rak stank e oa an aour er c'hornad-se. Buan e oant deuet a-benn da gontrollañ ar c'henwerzh ha Nubiaiz ne dennent ket gounid anezhañ. Egipt a zeuas da vezañ ur galloud impalaerour e Nubia. En em silañ a reas gizioù, dilhad ha relijion Egiptiz er vro.
Hoogezand-Sappemeer
Den brudet
thumb|left|250px|Iliz Sappemeer
Napata
Diorroadur rouantelezh Napata
E 1075 kent J.-K., beleg bras Amon e Tebez, kêrbenn Henegipt, a zeuas da vezañ galloudus a-walc'h evit enebiñ ouzh galloud ar faraoned en Egipt Uhel. Deroù an Trede marevezh etre e oa (1075 kent J.-K.-664 J.-K.). A-drugarez da zigresk levezon ar gouarnamant en Egipt e teuas Nubiaiz da vezañ dizalc'h a-nevez. Sevel a rejont neuze ur rouantelezh nevez anvet, Kouch, en-dro da gêr Napata.
1772
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1772
Napata
Diorroadur rouantelezh Napata
Korvoiñ a raent an aour evite o-unan adalek neuze. Kresk armerzhel Kouch a sachas Egiptiz zo, hag a zilezas o bro. D'ar mare-se end-eeun e oa stourmoù evit ar galloud oc'h ober o reuz eno. Kouezhañ a reas ul lodenn eus Egipt Izel e daouarn un dierniezh a orin libian, ha rannet e oa Henegipt e rouantelezhioù bihan ha dister o galloud, gourdrouzet gant un aloubadenn eus Asiria.
Rouanez Napata hag aloubadeg Henegipt
E 750 kent J.-K., Napata a oa ur gêr diorroet, tra ma oa distabil ar galloud en Henegipt. Ar roue Kasha a dennas e vad eus an darvoudoù ha tagañ Egipt Uhel. Kendalc'het e oa e bolitikerezh gant e warlec'hidi, Pianc'hi, ha Shabaka (713-698 kent J.-K.), a lakaas rouantelezh Kouch da vezañ mestrez war holl draoñienn an Nil.
Lañs a roas Shabaka d'ur politikerezh sevel monumantoù en Egipt hag e Nubia. Rouanez eus Kouch a renas war Egipt Uhel e-doug ur c'hantved hag holl Henegipt e-pad war-dro 57 vloaz. En oberenn Manetho, Aegyptiaca, ez eont d'ober an tierniezh.
E-tro 670 kent J.-K., ar roue asirian Esarhaddon (681-669 kent J.-K.) a aloubas Egipt Izel, met lezel a reas rouantelezhioù bihan en o sav en Egipt Izel a-benn implijout anezhe evel kevredidi a-enep ar renerien a orin Etiopian, a oa gouzañvet fall gant Egiptiz. Pa gemeras ar roue Asurbanipal lec'h Esarhaddon, ar roue nubiat Taharka a lakaas un nebeud renerien eus rouantelezhioù Egipt Izel da dreiñ a-enep Asiriaiz. Koulskoude e oant faezhet gant Asurbanipal a gasas ar renerien egiptat en harlu en e gêrbenn, Ninive. Lakaat a reas ar penn libian Necho, da vestr e Menfis hag e Sais. Necho I a oa kentañ roue an tierniezh (664 kent J.-K.-525 kent J.-K.). Ur roue nubiat nevez, Tantamani (664-656 kent J.-K.), a lazhas anezhañ er bloavezh ma varvas Taharka e-unan, e 664 kent J.-K. Met ne oa ket gouest Tantamani da gannañ mab Necho, Psammetichus, harpet gant Asiriaiz. Tantamani a zilezas ar politikerezh alouberezh hag e tistroas da Napata.
<!--Back at Napata, Ethiopians became interested only in developing their own kingdom, which underwent no conquest, notwithstanding the expansionist policies of Assyrians, Babylonians, Persians and Greeks.
Sevenadur Napata
Napata began reaching its height after Tantamani came back from the war against the Assyrians. Diazezet e oa he ekonomiezh war produadur an aour dreist-holl. Egypt was an important economic ally. Marteze he deus gwerzhet Napata kwevr a kingdom in Central Africa between the 8th and 9th Centuries (UNESCO, 2003). In 660 BC, Nubians started exploiting gold, inaugurating the African Iron Age.
Diskar Napata
Around 300BC, anti-Egyptian feelings motivated the people of Napata to make their culture distinct from that of Egyptians. Furthermore, the capital was suffering politically and economically as well: Napata lost its economic influence since Egyptians were no longer autonomous (see The Late Period of ancient Egypt), the Napatan region itself was desiccating, leading to less cattle and agriculture. Moreover, a powerful Persian raid had seriously affected Napata in 591 BC. Finally, Napata was losing its role of economic capital to Meroë. The Island of Meroë, the Peninsula formed by the Nile and the Atbara courses, was an area rich in iron, which was becoming an essential source of wealth.
Meroe eventually became the capital of the kingdom of Kush, leading to the abandonment of Napata. In "The Deeds of the Divine Augustus," Augustus claims that "a penetration was made as far as the town of Napata, which is next to Meroe..." -->
184
937 Ab Urbe Condita = 184 goude J.-K. Diwar-benn bloavezh 184 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Gwilherm Poatev
Gwilherm Poatev zo anv meur a zen er Grennamzer, ha dreist-holl e-touez konted Poatev a oa duged Akitania anezho ivez, eus lignez ar Ramnulfided, ma vez lavaret Gwilherm Akitania anezho ivez neuze.
Sant-Yann
Sant-Yann zo un anv-lec'h brezhonek, ha hini meur a gumun e Breizh.
Abha Dawesar
Abha Dawesar a zo ur skrivagnerez bet ganet e New Delhi d’ar 1añ a viz Genver 1974.
Da 17 vloaz ez eas da studiañ er Stadoù-Unanet, eno e vez o chom hiziv an deiz. Goude studioù prederouriezh e Harvard e labouras e-pad meur a vloaz en un ti-bank. Goude-se e stagas gant ar skrivañ, ha Miniplanner, he levr kentañ a zeuas er-maez e miz Du 2000. Istor ur paotr heñvelreizh a blij kalz d’ar merc’hed eo. E miz C’hwevrer 2005 e teuas er-maez Babyji, istor Anamika Sharma, ur grennardez 16 vloaz anezhi a zizolo ar reizhelezh (gant div vaouez koshoc’h evitit ha gant ur grennardez all) hag an obererezhioù spered war un dro.
Adinkerke
Adinkerke en izelvroeg, Oyenkerke e flandrezeg-kornôgel, a oa ur gumun war aod Mor an Hanternoz e Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Lakaet eo bet e kumun De Panne gant lezenn 1977. Penn eus tu an harzoù gant Bro-C'hall eus al linenn tramgarr a-hed aodoù Belgia; penn all Knokke-Heist, war an harzoù gant an Izelvroioù.
Bered Lu Belgia: Belgische militaire begraafplaats Adinkerke
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo.
Adinkerke Military Cemetery
Krouet e voe ar vered gant ar British XV Corps e 1917 e-pad ar Brezel bed kentañ. Implijet e voe betek 1919 hag e 1940 adarre, e-pad an Eil brezel-bed .
Robert d'Arbrissel
Robert d’Arbrissel (1045? 1047-1116? 1117?), pe Roperzh Ervrezhell hervez ur brezhonekadur, a oa ur manac'h breizhat, ganet en Arbrissel, tost da Gwerc'h-Breizh, e Bro-Roazhon, ha d'an harzoù gant Anjev. Mervel a reas e prioldi Orsan, e Bro-C'hall (Cher).
E vuhez
Mab e oa d'ur beleg anvet Damalioch. Seblantout a ra an anv bout brezhon, ha moarvat e oant pell a vezañ stank er c'hornad-se eus Breizh.
N'ouzer ket pedavare e voe beleget, met person Arbrissel e vije bet war-lerc'h e dad, ha gwreg en doa eveltañ: n'eo nemet adalek sened-iliz Latran e 1123e voe berzet d'ar veleien dimeziñ pe kaout serc'h.
Perzh a gemeras e dilenn direizh Jelvestr Gwerc'h evel eskob Roazhon en 1076, dieskobet en 1078, ha neuze ez eas kuit da Bariz. Eno e heulias kentelioù doueoniezh, marteze re Anselm Laon. Doktoret e voe, ha mont a reas a-du gant ar c'hempennoù kinniget gant ar pab Gregor VII.
Arc'hveleg e Bro-Roazhon
Met pa varvas an eskob Jelvestr en 1093, e voe cheñchet penn d'ar vazh. Marbod, an eskob nevez, un Anjevad anezhañ, ne oa ket troet kement gant ar c'hempenn, ha droug ouzh Robert a oa er veleien bet kondaonet gantañ. Neuze ez eas kuit Robert da Anje da gelenn an doueoniezh, hag eno e krogas gant e oberoù a bened. Eno ivez e skoulmas darempredoù a vignoniezh gant Jafrez Vendôme, abad Vendôme, hag a brizie e zeskadurezh hag e vennozhioù relijiel.
E 1095 e oa penedour e koadeg Craon, er mervent da Laval, gant Bernard, a savas Congregation of Tiron, Vitalis, diazezer abati Savigny hag anvet da sant goude e varv, ha re all. Brud a dapas gant e zeoliezh, e helavarded, hag e bersonelezh, a sachas tud a bep oad hag a bep renk davetañ. Ouzh ar beoreien e komze hag eus e ziskibien e rae peorien ar C'hrist: e vennad e oa bezañ en noazh da heuliaén krist en e noazh war ar groaz''. E 1096 e savas evito manati La Roé ma voe an abad kentañ. Er bloavezh-se en-eeun e voe pedet da Anje gant ar pab Urban II, a oa oc'h ober tro Bro-C'hall da vrudañ ar groaziadeg, hag anvet gantañ da brezeger (seminiverbius, cf. Acts 17, 18) second only to himself with orders to travel everywhere in the performance of this duty" (Vita Baldrici''). N'eo ket splann ez eas Robert gant Urban da brezeg ar groaziadeg rak betek-hen ne gomze nemet eus dilezel madoù ar bed ha bevañ er baourentez.
Gisti
Hervez ar vojenn diwar e benn e oa gisti troet ouzh ar relijion gantañ, ha kement a zihelloù zo diwar-benn an afer ma n'haller ket disteurel ar fed-se. Baldric of Dol a skrivas e oa meretrices e-touez e ziskibien, ha hennezh zo ur ger latin eus an amzer evit ober anv eus gisti, pe da vihanañ maouezed a vuhez skañv. Kadarnaet eo kement-se gant ur skrid diskoachet e manati Vaux-de-Cernay. Er skrid-se emañ Robert o weladenniñ ur fouzhlec'h e Rouen hag e komz eus pec'hed eno ; hag int d'e heul davet ar c'hoadoù. Marteze n'eo ket gwirionez penn-da-benn a zo en danevell, met gallout a reer krediñ e oa gisti e-touez e heulierien. Unan eus an tiez en abati Fontevrault a oa dediet da Mari Madalen.
Robert a gendalc'has gant e veajoù dre Anjev ha tro-war-dro betek fin e vuhez met n'ouzer ket hiroc'h. Kondaonet e voee oberoù avat gant an abad Geoffrey of Vendôme ha gant Marbod, eskob Roazhon, dre ma rae syneisaktism, ur binijenn a oa klask kastizañ e gorf dre stoum ouzh an temptadur da gousket gant maouezed.
Alpoù-Provañs-Uhel
An Alpoù-Provañs-Uhel (okitaneg Aups d'Auta Provença pe Alps d'Auta Provença; e galleg hag ent-ofisiel: Alpes-de-Haute-Provence) zo un departamant e kreisteiz Bro-C'hall gantañ an niverenn 04, er rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur. Basses-Alpes (Alpoù-Izel) e oa an anv kentañ anezhañ. Unan eus departamantoù Okitania eo, e Provañs. Digne-les-Bains (Dinha en okitaneg) eo ar pennlec'h anezhañ.
Gwilherm IX Poatev
Gwilherm IX Akitania, pe Gwilherm IX Poatev, pe Guilhem IX de Peitieus en okitaneg (1071-1127), a oa kont Poatev (evel Gwilherm VII) eus 1086 betek 1127 ha dug Akitania eus 1086 betek 1127. Ar c'hentañ barzh okitanek anavezet eo.
Dimeziñ a reas da Ermengarde Anjev (dugez Breizh) ha kas a reas anezhi kuit a-benn daou vloaz‎. Goude e timezas da Filipa Toloza. Kas a reas anezhi kuit ivez.
Ur ganaouenn gant Gwilherm IX Poatev
Nemeti n'azeulin !
Alpoù-Uhel
An Alpoù-Uhel (okitaneg: Auts Aups pe Auts Alps; e galleg hag ent-ofisiel: Hautes-Alpes), zo un departamant e kreisteiz Bro-C'hall, dezhañ an niverenn 05. Gap eo ar penn-kêr anezhañ. En Okitania emañ an departamant-se.
Mazinghem
Mazinghem a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Skritur sinhalek
N'eo ket ar skritur sinhalek ul lizherenneg met un abugida evel an holl doareoù-skrivañ implijet en India diorroet war patrom an devanagari. Met disheñvel-tre eo deuet stumm al lizherennoù da vezañ.
= Lizherennoù ar skritur sinhalek =
Kiang
Ar c'hiang (Equus kiang) a zo ur bronneg karnek hag a vev en India, Sina, Tibet, Pakistan ha Nepal.
Skritur sinhalek
Ar vogalennoù
Er renkad kentañ e vez gwelet stumm distag ar vogalennoù, da lâret eo pa vezont implijet o-unan hep kensonenn ebet diraze. War-lerc'h e vez diskwelet e ruz stumm stag pep vogalenn implijet gant al lizherenn silabennek diazez "k(a)".
Kiang
Doareoù pennañ
Brasoc'h eo eget an azen gouez hag azen gouez Azia, spesadoù kar dezhañ. War-dro 2 m eo eo hirder hag 1.40 m ouzh an draen. Etre 250 ha 450 kg eo e bouez.
Esprontzeda
Esprontzeda zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Kiang
Doareoù pennañ
Cheñch a ra liv e vlevenn hervez ar c'houlz-amzer : arruz en hañv ha gell teñval er goañv. Hiroc'h ha stankoc'h eo e vlev diouzh ar goañv.
Skritur sinhalek
Ar c'hensonennoù
Setu roll al lizherennoù silabennek diazez renket hervez ar c'hensonennoù:
Mont Lozère
Ar Mont Lozère (Mont Losera en okitaneg, distaget /mont louzero/ er c'hornad) zo ur venezeg c'hreunvaenek e gevred ar Massif central, e departamant al Lozère, a deu e anv eus hini ar venezeg. Menez uhelañ ar Cévennes eo. Tapout a ra 1 699 m en e lec'h uhelañ. thumb|kleiz|Ur [[peulvan war ar Mont Lozère.]]
Kiang
Doareoù pennañ
Tost-mat eo ouzh azen gouez Azia ha n'eus nemet 1% a ziforc'h etre TDN mitokondriennoù an daou spesad. Disheñvelaet e vefe an daou spesad war-dro 500.000 bloaz 'zo.
Bevañ a ra war-dro 20 vloaz.
Gouennañ
Mare ar gouennañ a c'hoarvez e miz Eost ha miz Gwengolo. An dougen a bad 1 bloaz pe dost ha ganet e vez an eal nemetañ en hañv, pa eo fonnus ar boued.
Alles wieder offen
Alles wieder offen a zo ur bladenn bet savet gant ar strollad sonerezh-arnodiñ ha sonerezh industriezh alaman Einstürzende Neubauten. Deuet eo er-maez d'an 19 a viz Here 2007 (Europa) ha d'ar 6 a viz Du er Stadoù-Unanet.
Kiang
Gouennañ
Dizonet e vez an hini yaouank d'an oad a 1 bloaz ha tizhet e vez e oad gour da 2 vloaz.
Alles wieder offen
Supporter Edition
Ar re a blij dezho ar strollad hag o doa paeet evit kemer perzh er raktres Einstürzende Neubauten's Phase III supporter scheme o deus resevet ur bladenn pevarzek kanaouenn enni.
Kiang
Annez
Bevañ a ra e dezerzhioù ha stepennoù an uheldirioù, etre 4000 ha 7000 m a-us live ar mor.
Camagüey (kêr)
Emañ kêr Camagüey e-kreiz enezenn Kuba. Kêrbenn proviñs Camagüey eo, ha trede brasañ kêr an enezenn. 325 000 a dud a oa enni e 2005.
Diazezet e voe d'an 2 a viz C'hwevrer 1514, hag anvet Santa María del Puerto del Príncipe.
An anv
Dont a ra hec'h anv eus ar rener-pobl indian (cacique, e spagnoleg) Camaguebax, a rene etre ar stêrioù Tínima ha San Pedro.
Jorge
Jorge zo un anv-badez spagnolek ha portugalek, hag a zegouezh gant Jorj e brezhoneg, ha George e saozneg.
891
Diwar-benn bloavezh 891 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 891
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 891
Pasifae
thumb|300px|Daedalus o kinnig ar falsvuoc'h da Pasifae: murlivadur roman e ti ar Vettii, e Pompeii, kentañ kantved goude JK
Pasifae (Πασιφάη, Pasipháê e gregach), a oa merc'h da Helios ha gwreg Minos, roue Kreta. Mamm Ariadne e oa ivez met anavezet eo dreist-holl evit bezañ ganet ar Minotauros.
Ar vojenn
Ganti e voe ganet meur a hini eus bugale Minos, Ariadne peurgetket, Deukalion, Glaokos, Androgeos, Katreos, Akakallis, Ksenodike ha Faidra. Aet skuizh gant riskladennoù he gwaz gant maouezed all e taolas ur strobinell outañ, kondaonet e oa da strinkañ loened binimus pa gouske gant maouezed all, ha d'o lazhañ e-giz-se.
Ha hi ha klask an doare d'en em barañ gant an tarv. Dont a reas a-benn gant skoazell Dedalos. Hemañ a savas ur vuoc'h faos eviti gant ur stern koad goloet gant ur c'hroc'hen buoc'h. Goullo e oa ar vuoc'h faos ha Pasifae a guzhas e-barzh. Lakaet e voe en ur prad ma veze tarv Kreta o peuriñ ha hemañ a c'holoas ar rouanez kuzhet dindan ar c'hroc'hen.
Genel a reas an euzhvil Asterion, ar Minotauros, dezhañ penn un tarv ha korf un den. Minos a lakaas sevel ar Milendall ha bac'hañ ennañ an euzhvil a oa bet ganet gant ar rouanez. Hervez ur vrud ha ne oa ket gwall ledet, hag a zo danevellet gant Diodoros Sikilia koulskoude, e vije bet skoazellet Daidalos hag e vab Ikaros gant Pasifae da guitaat an enezenn war vourzh ur vag abalamour da dec'hout rak fulor Minos.
Hervez Caius Julius Hyginus (XL) ez eo an doueez Afrodite a vije bet annoazet gant ar roue. En Eneis (VI, 447), e lavar ar barzh Vergilius edo-hi e « parkeier an daeroù » pa ziskennas Aeneus en ifernioù.
1773
Diwar-benn bloavezh 1773 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1773
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1773
Montroulez
Montroulez a zo ur gumun etre Leon ha Treger, e departamant Penn-ar-Bed,
Anv
" ainsi Drennalus, disciple de Joseph d'Arimathie, à son retour de l'île de Bretagne, passa par Morlaix, l'an 73 de J.C, en convertit les habitants; ce lieu se nommait alors Saliocan ou Hanterallen."
"Ce mot ... (Relaix) ... n'est autre que le vieux-français releis, relais " délaissé, abandonné".
Gerdarzh
*relax = lec'h ehan war un hent roman (heñvelster insula = enez; stabula = staol)
Ardamezioù
En gul, e lestr en aour greet en aour, e ouelioù dispaket en erminoù, war ur mor en glazur
Motrev
Motrev a zo ur gumun eus Bro-Gerne (Poc'hêr) e kanton Karaez, e departamant Penn-ar-Bed, e Kreiz Breizh.
Ardamezioù
En sabel e dreustell dentek brizhet etre aour ha gul, leinet gant un leon tremenant hebiaet gant div ginerminig an holl en aour
Kontelezh Essex
Ur gontelezh e Bro-Saoz eo Essex, er rannbarzh East of England. Chelmsford eo ar gêr-benn anezhi.
Ur rouantelezh sakson e oa er, alese hec'h anv diwar ar saozneg kozh East-Seaxe, "Saksoned ar Reter".
Distrigoù
Abaoe 1998 ez eo disrannet Southend-on-Sea (13) ha Thurrock (14) diouzh ar c'hontelezhioù melestradurel, pa'z int deuet da vezañ aotrouniezhioù unvan, daoust ma chomont er gontelezh lidel.
Etxauri
Etxauri zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Sant-Nikolaz-ar-Roz
<HR noShade>
Kanton Bapaume
Kanton Bapaume a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France. Brasaet e oa bet da 75 kumun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.
Sant-Nikolaz-ar-Roz
Sant-Nikolaz-ar-Roz a zo ur gumun eus Breizh e kanton Mourieg e departamant ar Mor-Bihan.
Kanton Bapaume
Betek 2015
Kanton Bapaume  a yae 22 gumun d'ober anezhañ.
Sant-Nikolaz-ar-Roz
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed Brezelioù didrevadenniñ
Kanton Bapaume
Betek 2015
Kanton Bapaume a ya bremañ 75 kumun d'ober anezhañ:
Gwaskogn
Gwaskogn (ne vez ket degemeret ar stumm Gaskogn peurvuiañ), Gasconha ([gasˈkuɲɔ / gasˈkuɲə]) en okitaneg (gwaskoneg), zo ur broviñs kozh, rannet bremañ etre Bro-C'hall, evit an darn vrasañ, ha Bro-Spagn, gant Traoñienn Aran a zo e Generalitat Katalonia. N'eus ket anezhi ken abaoe ar Grennamzer, se zo kaoz n'eus ket anv anezhi da vare krouidigezh an departamantoù gall. Daoust da gement-se e chom bev an eñvor anezhi e meur a geñver.
Aush eo ar gêr-benn istorel.
Istor
Er Grennamzer uhelañ e oa ur briñselezh e mervent Bro-C'hall. Adalek 1032 e oa krog da vruzuniñ, ha n'eus ket bet anezhi ken evel unvez politikel goude 1063. Er bloaz-se e voe trec'het Bernard II Tumapaler, kont Gwaskogn, en emgann La Castelle, gant Gwilherm VIII, dug Akitania, ma laoskas Gwaskogn gant Akitania. Goude feur-emglev Pariz e 1259 e voe roet da dugelezh Akitania an anv a zugelezh Guyenne (Gwienna), a oa neuze anv douaroù ar roue saoz e Bro-C'hall.
Daoust da se e chom bev ar bersonelezh rannvroel gwaskon betek hon amzer, ha dreist-holl dre ar gwaskoneg, unan eus rannyezhoù an okitaneg.
Ezkaroze
Ezkaroze (euskareg, stumm ofisiel; Escároz pe Ezcároz, hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Tektosaged
Pobl an Dektosaged, anezho ur skourr eus ar Volked (Volcae e latin), a oa ur bobl kelt eus su Galia hag a aloubas Azia Vihanañ en hag a lakas o c'hêr-benn en Ankara.
Galatia
Unan eus an teir fobl a yeas da sevel Galatia, en Anatolia, e oant, gant Kelted all anvet Tolistobogianed ha Trokmed.
En Ancyre (Ankara hiziv) e oa o c'hêr-benn, ha Gorbéos ha Pessinonte e oa ar c'hêrioù all. Proviñs roman e voe Galatia goude.
E 279 kent JK emañ deroù an ergerzhadeg veur, renet gant Brennos hag Akichorios. Un darn eus arme Brennos a ziskennas betek an Thermopyles hag a zegouezhas e Delfi gant 65 000 den.
An hini all, renet gant Leonorios ha Lutorios, a dreuzas Trakia. Tremen a reas en tu all d'an Hellespont ha degouezhout en Anatolia, pedet ma oant bet gant Nicomedes Iañ, roue Bithynia, da zont da vrezeliñ ouzh Antiochos Iañ, roue ar Séleucides (278 kent JK). Faezhet e voe ar C'halated gantañ ha diazezañ a rejont e-kreiz Anatolia a zeuas da vout Galatia. Tost e oa o bro ouzh Phrygia war lez kleiz ar stêr Halys, betek al lenn Tatta (pe Lenn Tuz), etre an d-Tolistobogianed hag an d-Trocmed.
Skourr all
Tektosaged all a oa e Galia, war-dro ar Garona uhelañ.
Fontellas
Fontellas zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Friz ar Reter
Friz ar Reter (Oostfriesland) zo ur rannvro istorel en aod da Mor Wadden, etre ar stêrioù Ems ha Weser, e land Saks-Izel e gwalarn Alamagn, a-stok ouzh an Izelvroioù. Setu ar c'hêrioù pennañ: Emden, Aurich, Leer, Norden ha Wittmund.