cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bagad Bro an Aberioù
Bagad ha Bagadig Bro an Aberioù
Krog e oa da gemer perzh e kenstrivadegoù Bodadeg ar Sonerion e 1995. Tremenet eo ar bagad e pevare rummad e-pad ar Fest etrekeltiek an Oriant e 1998 hag en trede rummad e 1999.
E 2002, goude e gentañ plas e kenstrivadeg Gwened hag en Oriant, ar bagad a dremen en eil rummad.
Hiriv, ar bagad a gendalc’h gant ar c’henstrivadegoù en eil rummad.
Ur bagad « evit ar blijadur » a oa ivez bet lakaet e plas e 2000, ur bagad hep kenstrivadeg.
Met chomet a sav gantañ e 2006.
Ar stummadurioù a zo evit ar brasañ lodenn roet gant tud a youl-vat er bagad, met ivez gant kelennerien Bodadeg ar Sonerion.
Gellout a reont deskiñ ar Vombard, ar Binioù-bras hag an Tamboulin.
An Aberioù
thumb |250px| Bro an aberioù
Berry (proviñs)
Ar pep brasañ eus ar broviñs zo rannet bremañ etre departamantoù ar Cher hag an Indre.
Bagad Bro an Aberioù
An Aberioù
An aberioù a zo e norzh Pen-ar-bed, rannet eo e trizek kêr disheñvel :
Berry (proviñs)
Eus al latin Pagus Biturígum, "Bro ar Vituriged" e teu an anv "Berry", koulz ha hini "Bourges".
Wilhelm V (Bavaria)
Wilhelm V der Fromme (1548 Landshut - 1626 Schleißheim), a oa dug Bavaria adal 1579 betek 1597; pried e oa da Renata von Lothringen.
Bagad Bro an Aberioù
An Aberioù
-Vourc'h-Wenn
Wilhelm V (Bavaria)
Tad e oa da Albrecht VI Bavaria.
Bagad Bro an Aberioù
An Aberioù
-Koz-Meal
Duino-Aurisina
Duino-Aurisina (Devin-Nabrežina e sloveneg, Duin-Aurisina e rannyezh Trieste, Thübein-Nabreschin en alamaneg gwechall ) zo ur gumun en Italia, en hanternoz da gêr Trieste, e proviñs Trieste, e rannvro Friuli-Venezia Giulia. Da 8 480 a du e save ar boblañs d'ar 1añ a viz Genver 2018.
Anvet eo diwar div gumun vrasañ, Duino hag Aurisina, a bemp kumun (an teir all e oa Malchina, San Pelagio ha Slivia) a voe bodet e 1928. En Aurisina emañ an ti-kêr, e fabourzh Cave.
Bagad Bro an Aberioù
An Aberioù
-Kersent-Plabenneg
-Landeda
-Lanniliz
-An Dreneg
-Loprevaler
-Plabenneg
-Plougerne
-Plougin
-Sant-Pabu
-Treglonoù
An trouz en Aberioù
thumb |250px| Skritel trouz en aberioù 2010 An trouz en aberioù a zo ur fest aozet abaoe dek vloaz gant bagad bro an aberioù e miz c'hwevrer. Er bloaz-mañ edo trouz en aberioù e Plouvien. Kroget eo bet ar gouel gant ur staj Binioù bras adalek ar merc'her betek ar gwener. Degemeret e oa pep bloaz, a pep live. D'ar gwener d'an noz eo bet kendalc'het gant ur sonadeg gant bagad ha bagadig bro an aberioù.
D'ar Sadorn mintin e oa bet aozet ur c'henstrivadeg tamboulin evit al liveoù da heul :
Bep bloaz, an hini a c'hounez e «yaouankoc'h eget 20 bloaz A» a c'hounez koun trouz en aberioù. Skrivet e vez gantañ e anv warnañ, hag adlakaat a ra anezhañ er c'henstrivadeg ar bloaz war-lerc'h. Diouzh an noz, ur fest-noz a zo aozet gant meur a gouplad, kanerien, pe strolladoù sonerezh...
An deiz war-lerc'h, d'ar gwener, e vez ur c'henstrivadeg kouplajoù gant al liveoù da heul :
Kroget eo bet ar c'henstrivadeg d'ar sul mintin gant an amprouenn ton-bale ha gwerz. Ha diouzh an abardeiz eo bet aozet ur fest-noz gant eil amprouenn ar c'houpladoù : an dañs.
Presterezh
thumb |500px| Bagad Bro an Aberioù e kenskrivadeg eil rummad Gwened e 2009 (erruet 9vet)
Met hivez e broioù estren e-giz :
Falanksti
Ur falanksti (diwar falanks ha ti), pe falansti, pe falañsti pe falañster (phalanstère e galleg, diwar phalange/falanks hag an dibenn stère evel er ger monastère/manati .) , zo un ti ma'z eo bodet an elfennoù a zo ezhomm da vevañ en ur gumuniezh anvet falanks, diwar anv an arme en Henc'hres. Krouet e oa bet ar meizad gant ar prederour gall Charles Fourier ha kaset da benn gant meur a hini eus e ziskibien.
Ar falanksti
Ar falanksti, hervez Charles Fourier, zo ur seurt leti kenlabour ma c'haller degemer pevar c'hant tiegezh (war-dro daou vil den) e-kreiz un domani 800 devezh-arat ma vez gounezet frouezh ha bleunioù da gentañ -penn. Deskrivañ a ra ivez an trepasoù tommet, ar predvaoù bras, ar c'hambreier plijus.
Falankstioù
Meur a falanksti a voe krouet en XIXvet kanved e Bro-C'hall ha SUA dreist-holl.
Hag ivez :
Mustapha Laabid
Mustapha Laabid, ganet d'an 29 a viz Meurzh 1969 e Roazhon, zo ur politikour breizhat, ezel eus La République en Marche !.
Kannad kentañ pastell-vro-votiñ Il-ha-Gwilen (Roazhon-Su) eo adalek 2017.
Yokohama
Yokohama (japaneg: 横浜市 Yokohama-shi) eo eil brasañ kêr Japan, gant 3,7 milion a dud. Emañ en Enez-Honshu, er su da dTokyo, war aod bae Tokyo. Ur porzh bras eo, ha kreñv an industriezh pounner enni.
Peroked kof ruz
Ar peroked kof ruz (liester : perokeded kof ruz) a zo ur spesad evned trovanel, Poicephalus rufiventris an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Pionus rufiventris da gentañ-penn (e 1842) gant an naturour alaman Wilhelm Peter Eduard Simon Rüppell (1794-1884).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
Duratón (Segovia)
Duratón zo ur rann eus Sepúlveda, Segovia e kumuniezh Castilla y León, e Spagn. War lez ar stêr Duratón, heñvelanvet, emañ. 60 a dud a oa o chom eno e 2008.
Brudet eo an iliz romanek, La Asunción de María.
Kavet ez eus bet rivinoù roman hag ur vered vizigot.
Albrecht VI Bavaria-Leuchtenberg
Albrecht VI von Bayern-Leuchtenberg (München 1584–1666 München), dug Bayern-Leuchtenberg adalek 1646 betek 1650, a oa mab da Wilhelm V Bavaria ha da Renata von Lothringen.
En 1612 e timezas da Mechthilde von Leuchtenberg (1588-1634), ha pemp bugel o doe.
Oliver Hardy
Oliver Norvell "Babe" Hardy bet ganet Norvell Hardy d'an 18 a viz Genver 1892 hag aet da Anaon d'ar 7 a viz Eost 1957 a oa un aktour fent stadunanat. brudet e voe evit bezañ en daouad Laurel and Hardy gant Stan Laurel. Kroget e oa bet gant Oliver Hardy da labourat eus e du evel e gamarad stan Laurel. Goude-se e labourjont asambles e-pad marevezha r filmoù-mut. Dont a rejont a-benn da genderc'hel gant o micher pa tremenas ar sinema d'ar sinema gant mouezhioù ar pezh a oa ral. An daouad a labouras e-pad 25 vloaz, etre 1927 ha 1951.
An tu a voe da welet Oliver Hardy gant Stan Laurel e 107 film berr, film hir. Ar c'hentañ film lec'h ma voe graet eus outañ a voe ar film, Outwitting Dad, embannet e 1914. Evit ul lod eus e rolloù kentañ e oa graet "Babe Hardy" anezhañ, oc'h implij e lesanv.
Marv
Laurel hag Hardy a oa butunerien sot. Ouzhpenn da-se Hardy en devoa kudennoù teuc'hegezh.
Saint-Paul-Mont-Penit
Saint-Paul-Mont-Penit a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Mafalda di Savoia (1902-1944)
Mafalda Savoia (1902-1944), pe Mafalda di Savoia en italianeg, zo ur briñsez italian, marvet e Buchenwald. Merc'h e oa d'ar roue Vittorio Emanuele III ha da 	Elena del Montenegro. Dimeziñ a reas d'ar priñs alaman Philipp von Hessen (1896–1980). Hennezh a oa, evel e vreur Christoph von Hessen (1901-1943), un den a renk uhel er strollad nazi. Un eured a garantez e voe, hogen unan hag a zisplije kenañ d'ar pab dre ma oa protestant ar gwaz, ha lidet e voe e Torino ha neket e Roma. Hitler a implijas tiegezh Mafalda evit levezoniñ he zad, roue Italia, ha nesaat ouzh faskourien Italia.
Pa gouezhas renad ar faskourien e fuloras Hitler ha kavout a reas dezhañ he devoa Mafalda iriennet da reiñ lamm d'an Duce hag he dije drouklazhet roue Bulgaria, breur-kaer dezhi. Gwir eo e oa aet Mafalda, e deroù 1943, da Vulgaria da weladenniñ ar roue Boris III, ha ne ouie ket war be du mont ken gant an Alamaned. Kleñvel a reas ar roue neuze, ha mervel.
Klevout a reas e oa kodianet Italia, bac'het he fried en Bavaria, kuzhet he bugale gant ar Vatikan, d'an 23 a viz Gwengolo 1943. Galvet e voe gant Karl Hass, eus kommandantur Roma, a gemennas e oa ul lizher a bouez a-berzh he fried ouzh he gortoz er c'hannati alaman. Pan erruas eno e voe harzet, kaset da Vünchen, goulennataet ha bazhataet, kaset da Verlin, hag alese da gamp Buchenwald.
Buchenwald
Eugen Kogon, a skrivas The Theory and Practice of Hell - The German Concentration Camps and the System Behind Them (1950), pajenn 131; a ro munudoù all diwar-benn marv Mafalda, ha darn a seblant dislavarout pezh a ouied a-raok.
Er vombezadeg e oa bet gloazet brec'h ar briñsez ha medisin ar c'hamp, an doktor Schiedlausky, a droc'has ar vrec'h, met mervel a reas ar vaouez, abalamour ma wade re. Taolet e voe he c'horf noazh er forn, met tennet e voe alese gant ar beleg Joseph Thyl eus ar bern korfoù, goloet, ha prientet evit bout pulluc'het. Thyl a droc'has ur rodellig eus he blev, hag a gasas e kuzh da vezañ miret e Jena, betek ken na voe gallet kas anezhi d'he zud.
Goude he marv
Ne voe kaset keloù d'he ziegezh nemet e fin 1944, nag embannet e oa marvet gant an drec'herien nemet en 1945.
En 1997, e voe enoret ar briñsez Mafalda gant gouarnamant Italia gant un timbr-post.
Bugelenn-mor
thumb|right|280px|Bugelenn-mor
Gwechall e veze tennet kali anezhe ouzh o deviñ.
Lemnos
thumb|Sede pelec'h emañ Lemnos Lemnos pe Limnos (Λήμνος e gresianeg) zo un enezenn eus Gres, e Mor Egea. Emañ el lodenn norzh eus ar mor-se, en hanternoz da enez Lesbos, etre Gres ha Turki. E 2001 e oa annezet gant 18 104 a dud, o vevañ war ur gorread a 476 km².
Reier volkanek a ya d'ober an enezenn, ha sevel a ra betek 430 m a uhelder. Myrina eo ar gêr vrasañ hag ar porzh pennañ, er mervent. Un aerborzh bihan zo ivez. Pouezus eo al labour-douar (gwini, tomatez, olivez, ed...). Brud vat zo gant gwin Lemnos.
Istor
Annezet eo an enez abaoe an amzerioù koshañ. E Lemnos ez eus bet kavet ur maen, warnañ un enskrivadur en ur yezh, anvet lemneg, zo tost d'an etruskeg. Goude bezañ bet dindan yev impalaeriezhioù Roma ha Bizantion, e voe Lemnos ul lodenn eus Republik Venezia ivez. Aloubet e voe gant an Durked e 1478 ha goude se e voe en Impalaeriezh otoman. Dont a reas da vezañ unan eus inizi rouantelezh Gres e 1912.
Mojennoù
E mojennoù Henc'hres e oa annezet an enez gant Hefaistos, doue an tan, ar govelioù hag ar menezioù-tan. Eno e oa bet taolet gant e dad, Zeus, pa oa bet skarzhet eus menez Olimpos, annez doueed Henc'hres.
E Lemnos ivez eo gwriziennet mojenn Hipsipile‎.
Beatriz de Navarra
Beatriz Navarra
Alfiano Natta
Alfiano Natta (Alfian e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Memento Park
Istor Memento Park
Goude freuz-stal ar bloc'h Soviedel ha fin ren Republik Poblek Hungaria, kuzul-kêr Budapest a zivizas er bloavezh 1991 lemel an holl lec'hioù-enoriñ d'ar gomunouriezh, 41 anezho.
Colibri delphinae
Colibri delphinae a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Memento Park
Istor Memento Park
An tisavour Ákos Eleöd a oa bet ar maout gantañ a-benn bezañ urzhier ar mirdi nevez dindan stumm ur park bet digoret e 1993.
Colibri delphinae
Anvet e voe Ornismya Delphinae (kentanv) da gentañ-penn (e 1839) gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv dreist-holl hag ivez diwar amprevaned hag a bak diwar nij.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Kreiz ha Suamerika, en un takad hag a ya eus Belize ha Guatemala d'ar Gwianaoù, Brazil ha Bolivia.
Peroked Rüppell
Anvet e voe Psittacus Rüppellii da gentañ-penn (e 1849) gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872) : dougen a ra anv an ergerzher ha naturour alaman Wilhelm Peter Eduard Simon Rüppell (1794-1884).
Annez
Emañ brosezat ar spesad en takadoù krin eus mervent Angola da greiz Namibia.
Falanks (kumuniezh)
Ar falanks, er sokiologiezh utopek savet gant ar prederour gall Charles Fourier, zo ur gumuniezh tud hag a vod o nerzh hag o ampartiz da genlabourat evit mad an holl.
Adkemeret e vo ar ger ivez, diwezhatoc'h, gant ar faskourien spagnol ha [José Antonio Primo de Rivera]], pa savint o Falanks Spagnol, gwall bell diouzh mennozhioù Fourier.
Wichita (Kansas)
Wichita eo kêr vrasañ stad Kansas er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 382 368 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Wichita en ur mod ofisiel e 1863.
Brezel dieubidigezh Namibia
Brezel dieubidigezh Namibia zo ur gouvrezel a badas eus 1966 da 1990 etre broadelourien Namibia (anvet Mervent Afrika d'ar c'houlz-se) ha gouarnamant Suafrika.
E-pad ar Brezel-bed kentañ e voe skrapet tiriad Mervent Afrika gant Suafrika digant an Alamaned. Dindan melestradurezh ar Suafrikaned (ha dre-se politikerezh gouennelour an apartheid) e chomas ar vro betek 1966, pa voe disklêriet gant ar Broadoù Unanet e vefe melestret Mervent Afrika gante diwar neuze. Padal e nac'has Suafrika anzav an disentez-se ha kenderc'hel a reas da velestriñ ar vro de facto.
Echuiñ a reas ar brezel gant dizalc'hiezh Namibia d'an 21 a viz Meurzh 1990 ha trec'h ar SWAPO en dilennadeg.
Alice Bel Colle
Alice Bel Colle (Àles Bel Còl e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Falanks (disheñvelout)
Ar Falanks a oa anv gresianek an arme, pe un aozadur arme, e Gres an Henamzer, hag ivez anv meur a dra abaoe.
Roudour (stummadur)
Un embregerezh kelenn brezhoneg eo Roudour, dezhañ statud ur gevelouri. Ar stummadur dibaouez eo e obererezh pennañ evit ma vo posubl pleustriñ war ar micherioù e brezhoneg. Krouet e voe en Uhelgoad, d'ar 6 a viz Meurzh 1995, gant Herve Kerrain, Mich Beyer, Lan Tangi ha Yann-Fulup Dupuy. Kresket eo ken ez eus meur a lec'h obererezh gantañ e Breizh-Izel.
Istor
Kroget en doe sevel devezhioù kelenn e Ti ar Stêr, en Uhelgoad, dindan statud ar c'hevelourioù a zo rouez-tre war dachenn an deskadurezh. E 2001 ez eas Sedrig Laur da gevelour hag ez eas da verour e 2008. Krouet eo bet e 2019 ul leurenn bellstummañ, Ambroug e anv, ha ganti e vez implijet teknikoù nevez azazaet d'an deskarded a-bell.
Phalange
Phalange zo ur ger gallek, a orin gresianek, hag anv meur a dra.
Roudour (stummadur)
Aozadur
P'eo Roudour un embregerezh e furm ar gevelouri perzhiañ emañ en e benn ur merour dilennet pep bloaz gant an emvod-meur.
Phalange
Gerdarzh
Diwar ar ger φάλαγξ / phálanx, e gregach, a zo falanks, e brezhoneg (Bien tiens, faut bien garder les lecteurs dans l'ignorance !).
Roudour (stummadur)
Ditouroù lezennel
E 2022 e treuzkazas d'al lez-varn kenwerzh e voe bet graet 539 933 € a gengreadur. Staliet eo ar sez sokial er 6 plasenn Gwirioù ar Mabden, e Karaes.
Bellamy
Bellamy zo un anv tud bet kavet er broioù saoznek dreist-holl.
Enrichetta d'Este
Enrichetta d'Este ( Modena 1702 – 1777 Borgo San Donnino) a oa ur briñsez italian.
He buhez
Merc'h e oa da Rinaldo III d'Este, dug Modena ha Reggio, ha d'e bried ar briñsez alaman Charlotte von Braunschweig-Lüneburg, merc'h da dug Braunschweig-Lüneburg.
Dimezet e voe d'ar 5 a viz C'hwevrer 1728 e Parma da Antonio Farnese, dug Parma, ha dre ma oant kerent e voe ezhomm da gaout aotre-dimeziñ digant ar pab.
Pevar bloaz goude, e Genver 1731, e varvas pried Enrichetta ha hi dougerez a-hervez. A-raok mervel en devoa embannet an dug e oa ar pennhêr e kof e wreg. Anvet rejanted: an dugez, an eskob, ar pennsekretour-stad, ar c'hambrelan, ha daou zenjentil. A-bell e oa prest Aostria ha Spagn da lammat war an dugelezh. Ma ne vefe ket ganet ur mab e oa an dugelezh da vont gant mibien he nizez, Elisabetta Farnese, rouanez Spagn.
D'an 22 a viz Genver, an Impalaer da gas ar c'hont Carlo Stampa de Soncino, da zerc'hel Parma gant 20 kompagnunezh soudarded war-droad ha 4 all war varc'h. Ar pab Klemañs XII, gant daou embann abostolel d'ar 25 ha d'an 31 a viz Genver, da zisklêriañ e wirioù war an dugelezh. Displijet ar pab o welout armeoù en dugelezh.
Diwezh he buhez
Pa varvas he zad Rinaldo d'Este en 1737, e voe kenrejantez e zugelezh gant he c'hoar Amelia. Addimeziñ a reas e meurzh 1740 e Piacenza da Leopold von Hesse-Darmstadt.
Mervel a eure d'an 30 a viz Genver 1777 e San Donnino, nepell diouzh Fidenza.
Dimezioù
Div wech e timezas:
Bugel ebet n'he doe.
Aotism
An aotism zo ur c'hleñved eus diorroadur an neuronoù. An dud tizhet gant ar c'hleñved-se o devez bec'h o taremprediñ hag o kehentiñ gant ar re all. Strishaet eo o emzalc'h hag ober a reont ar memes traoù en-dro atav. Dont a ra an arouezioù-se war wel a-raok ma vefe ar vugale en o zri bloaz. Un orin genetek en deus an aotism daoust ma n'eo ket sklaer penaos e c'hoarvez.
Prytanée National militaire
Ar Prytanée National Militaire, eus e anv kentañ Collège Royal Henry-Le-Grand pe Collège Henri-IV de La Flèche, zo unan eus ar 6 lise eus an Difenn Gall. Ar skol milourel-se a zo diazezet e La Flèche, departamant ar Sarthe.
Aotism
Peurliesañ e vez merzet gant tud ar vugale e-pad o zri bloavezh kentañ. Diorren a ra an arouezioù tamm-ha-tamm met bugale zo a gresk en un doare reizh a-raok mont war-gil Ur skoazell abred gant sikour ar vezeien a c'hall sikour ar vugale glañv da wellaat daoust ma n'hallont ket pareañ penn-da-benn. Anv zo bet eus un nebeud bugale a oa tost da vezañ pareet. Nebeut a vugale skoet gant an aotism zo gouest da vevañ en o unan en oad gour, daoust ma teu lod a-benn d'en ober. Diorroet ez eus ur "sevenadur" eus an aotism gant lod a glask un doare da bareañ ar c'hleñved e-skoaz lod all a soñj dezhe e tlefe an aotism bezañ degemeret evel un disheñvelder ha neket evel ur c'hleñved,.
Prytanée National militaire
Istor
Da gentañ e oa ur skol savet e 1604 gant ar roue Herri IV ha renet gant ar Jezuisted. Ar pal diazez a oa « desevel ar yaounkiz ha lakaat anezhi da garout ar skiantoù, an enor hag ar vertuz, evit servij ar mad foran ». Ar skol a zo ehanet pa voe skarzhet ar jezuisted eus ar rouantelezh e 1763. Ar savadurioù a vo adimplijet evit ar Prytanée (hervez c'hoant Napoleon Iañ e 1800 met adstaliet e La Flèche e 1808), goude-se e voe ar Prytanée national militaire.
Aotism
"An Aotism a zo un heol eilpennet : e skinoù a zo kaset en diabarzh" La lumière du monde
Petra eo an Aotism ?
Bez' ez eus teir zachenn o termeniñ an trubuilhoù a gaver en Aotism :
Ret eo kaout c'hwec'h arouez disklêriet en teir zachenn-mañ, gant div arouez d'an nebeutañ e tachenn an distresadenn e-keñver al liammoù kevredigezhel hag unan o respont da bep muzul eus an distresadenn e-keñver al lavariantiz evit disklêriañ aotism ar bugel. Bezañs un dale o kregiñ a-raok tri bloaz en unan eus an teir zachenn amañ dindan :
An dud tizhet gant an aotism o devez dudioù berr-speredet : da skouer e lennont bepred an hevelep levr, pe sellet a reont ouzh ar memes film, pe c'hoazh e c'hoariont gant an hevelep tra bepred.
An orin
E 1944 e kavas ar mezeg Kanner sinoù an aotism : dizarempred lagad, un emzalc’h direizh abaoe penn kentañ ar vuhez, erez ouzh tud all, ur mank a geveskemm fromidik, ar c’hoant aotrounius eus un endro ideet. Met brasañ sin a zo ar stereotip, p'emañ unan bennak bepred oc'h ober an hevelep tra, o hej e benn e-pad eurvezhioù a-bezh, pe c’hoazh o c’hoari gant ar memes pod bepred, pe o frizañ e fri. Bez' ez eus stereotipoù komz ivez. An hevelep frazenn a adlavar ur bugel bepred, ha n'heller ket lakaat da lavarout ur frazenn all.
Ar seurtoù Aotism disheñvel
An hini kentañ ha grevusañ a zo an Aotism pounner. An dud tizhet gant an Aotism-se ne zeuont ket a-benn da zeskiñ ar pezh int rediet da zeskiñ (debriñ o-unan, mont d'ar privezioù, en em wiskañ, komz …) Kudennoù bras o deus da gomz : pe ne gomzont ket, pe un nebeut a c'herioù evel ur babig. Diaes eo da vevañ, evito hag evit o zud. Kalz a feulster a vez alies ganto. N’eo ket bepred feulster ouzh ar re all (skeiñ gant an dud, reiñ ur flac’had...) met o-unan (skeiñ o fenn ouzh ur voger, en em reiñ flac'hadoù …). Un den gant un Aotism pounner a ra bepred an hevelep tra. Ne c’hell ket mont d'ar skol da neuze, chom a ra bepred er gêr.
An Aotism krenn a zeu da eil. Tud o deus bet kudennoù evit deskiñ ar pezh a zesk an holl vugale reizh e-pad o bugaleaj. Met gellet o deus deskiñ traoù memestra evel ar c’homz, en em wiskañ …, met gant dale. Diaesterioù o deus memestra d’ober an traoù, met sikouret int da-se gant da skouer un AVS (Auxiliaire de Vie Scolaire) e-barzh ar skol, pe goude labourat el lec’hioù krouet evit an dud nammet.
Erfin emañ an Aotism Asperger. An dud tapet gant an Aotism Asperger a zo speredek evel un den reizh, pe speredekoc’h. N’o deus ket bet a dale komz, hag o deus ur varregezh e-lec'h int barrek-tre (alies troet war-du ar jedoniezh, met e c’hell bezañ un den o komz kalz a yezhoù, pe zibunañ un destenn goude bezañ bet lennet ur wech nemetken …). Met evito, un dra a zo aes evidomp evel lakaat botoù zo ur gwir groaz da zougen.
“Ar sindrom Asperger a zo an Aotism a live uhel”
An Aotism e sifroù
Er bloavezhioù 1990 e oa pemp bugel Aotist evit 10 000 ganedigezh. Hiziv an deiz ez eus 60 bugel Aotist war 10 000 ganedigezh. Met n'eo ket gwir penn-da-benn ar sifroù-se rak Aotist eo kalz a dud hep gouzout dezho. Resis a-walc’h int memestra. Pezh a zo souezhus eo ar fed ez eus tri pe bevar faotr o deus ar c’hleñved-se evit ur plac’h, met taget ez eus muioc'h a verc'hed gant an Aotism pounner.
“Pouezusder un diouganadenn abred eus ar vugale-se a zo ken diaes da ziouganañ”
Pareañ an Aotism
Ne c’heller ket pareañ an Aotism, un namm eo. Met tu zo da sikour an dud Aotist evit ma vevint gwelloc’h, hag evit ma erruint da gomz (gant an ortofonist), da ziorroen ar c’hlefluskadur (gant ur psikomotrisien)... Abaoe muioc’h eget 40 vloaz e ra ar Stadoù-Unanet enklaskoù evit pareañ gwelloc’h an Aotism. Kavet ez eus bet daou zoare evit poent : - A.B.A (Applied Behavioral Analysis) - 3i (interractif, intensif, individuel)
“Ar gwashañ gwalldretiñ e c'hellomp ober d'un den Aotist a zo chom hep en skoliatañ ha leuskel anezhañ chagañ en e Aotism" Stanislas Tomkiewicz
Rodolfo Gonzaga (1569-1593)
Rodolfo Gonzaga (1569-1593) zo ur markiz italian, breur d'ar sant Luigi Gonzaga.
Aotism
Pareañ an Aotism
Krouet gant Ivar Lovaas er Stadoù-Unanet e penn kentañ ar bloavezioù 1960, pal an doare-se a zo ober plijadur d’ar bugel p’en deus respontet mat d’ur goulenn, d’un dra goulennet digantañ… un tammig evel ma vefe drouktuniañ : ma responti mat d’am goulenn ez po ur madig, pe ur c’hoari, pe ur bouch… Adkroget e vez bepred ar memes tra gant ar bugel betek ma c'hallo-eñ adober e-unan, hep sikour unan all. 42% eus ar vugale hag o deus implijet an doare-se a zo deuet a-benn da adtapout an dale a oa ganto.
Rodolfo Gonzaga (1569-1593)
E vuhez
Mab e oa da Ferrante Gonzaga (1544-1586), Iañ markiz Castiglione delle Stiviere, ha da Marta Tana di Santena, kontez eus Piemonte. Pavarvas e dad e 1586 e tegouezhas dezhañ markizelezh Castiglione peogwir e oa bet dilezet gant e vreur henañ, Luigi Gonzaga, a oa aet da veleg gant Kompagnunezh Jezuz.
Aotism
Pareañ an Aotism
An doare-se a zo implijet kalz gant an dud. Ret eo d’ar familhoù krouiñ ur sal gant c’hoarioù, levrioù… Ar sal-se a zo miret evit ar bugel-se. Bemdez e-pad 6 eurvezh (etre 9 eur ha kreisteiz, ha goude merenn etre 2 eur ha 5 eur) e chom ar bugel er sal-mañ, gant tud mennet da sikour anezhañ da c’hoari, lenn, kannañ… An dud a chom un eurvezh hanter gantañ, neuze ez eus 4 den dre zevezh. Bemdeiz, ar Sadorn hag ar Sul zoken, e vez graet se. Anvet eo 3i peogwir e chom ar bugel nemet gant un den bep eurvezh hanter, bemdez eo, ha ne baouez ket d’ober un dra. Difennet eo d’an den a zo er sal gantañ chom hep ober netra. Ret e vez ober un dra bennak bepred.
Rodolfo Gonzaga (1569-1593)
E vuhez
E 1589 e varvas e eontr Orazio Gonzaga, markiz Solferino, hag eñ dishêr. Rodolfo e oa an tostañ kar dezhañ, ha c'hoant en doa da da gaout ar varkizelezh-se ouzhpenn, hogen Orazio a laoskas Solferino gant Vincenzo Gonzaga, priñs Mantova.
Aotism
Pareañ an Aotism
Disoc’hoù bet gant an doare 3i :
Rodolfo Gonzaga (1569-1593)
E vuhez
Ur eontr all en devoa, Alfonso Gonzaga, markiz Castel Goffredo, ha n'en devoa mab ebet. Alfonso en devoa c'hoantaet reiñ e verc'h Caterina da Rodolfo, met hennezh, a oa dimezet, e kuzh, d'an 29 a viz Here 1588, da Elena Aliprandi, merc'h d'an arc'hanter pinvidik Giovanni Antonio met ne voe ket keloù eus an eured kuzh-se a-raok dibenn C'hwevrer 1590.
Aotism
Pareañ an Aotism
Tiegezhioù 'zo a implij ar PECS (Pictures Exchange Communication System), ar pezh a dalv komz etrezo diwar-bouez luc'hskeudennoù. Evit goulenn d'ar bugel hag-eñ e fell dezhañ bara e vez diskouezet dezhañ ur skeudenn eus un tamm bara da skouer, ha memestra m'en deus c'hoant ar bugel goulenn un dra bennak ouzh un den. Un ostilh mat hag efedus eo. Reiñ a ra d'ar bugel un doare da vezañ komprenet, hag evel-se en-deus nebeutoc'h a zizonidigezh eget p'en-deus kudennoù da vezañ komprenet.
Rodolfo Gonzaga (1569-1593)
E vuhez
Pa glevas Alfonso kement-se e c'houlennas digant an impalaer ma vije anavezet Caterina evel markizez war-lerc'h he zad, met Rodolfo a reas lazhañ e eontr gant un taol arkebut e Corte Gambaredolo, d'ar 7 a viz Mae 1592, hag a gemeras Castel Goffredo gant e soudarded. Rodolfo a renas e Castelgoffredo dre ar spont hag a reas oberoù kriz euzhus. Bac'hañ a reas intañvez Alfonso, Ippolita Maggi, hag he merc'h Caterina: ar pab Klemañs VIII a gasas d'e vetek Settimio Borsari, eskob Casale, hag a reas da varkiz Castiglione fiziout Ippolita ha Caterina en Vincenzo Gonzaga.
Ezkumunuget e voe Rodolfo gant ar pab Sikstus V pa glevas e oa bet muntret Alfonso Gonzaga war urzh e niz, hag en devoa lakaet ober falsvoneiz war anv ar pab.
Rodolfo, a veze o chom neuze pe e Castiglione pe e Castel Goffredo a bep eil, ha resev a reas un taol arkebut ivez d'an 3 a viz Genver 1593, roet gant Michele Volpetti (pe Volpati), mevel gantañ, pa oa o vont d'an oferenn gant e wreg hag e verc'h Cinzia, o tegouezhout en iliz (Chiesa Prepositurale) Sant'Erasmo, e Castel Goffredo, ha mervel a eure kenkent. Skrapet e voe e gorf gant an engroez, kemeret ar palez (Palazzo Gonzaga-Acerbi), ha dalc'het e voe e bried Elena hag he merc'h a-hed an deiz. Kaset e voe korf Rodolfo da g-Castiglione, met a-benn peder sizhun e voe dizouaret dre ma oa ezkumunuget. Mont a eure e vamm Marta Tana da c'houlenn digant ar Pab Gregor XV bennigañ ar c'horf hag aotreet e voe da zouarañ anezhañ en douar santel e 1600 en Oratorio di San Sebastiano. Rodolfo n'en devoa bet nemet peder merc'h digant e wreg. Da gaout pardon eus pec'hedoù an tad, war ali an tad jezuist Virgilio Cepari, e savas an teir merc'h Collegio delle Nobili Vergini di Gesù, hag en em dennañ eus ar bed goude gouestlañ chom gwerc'hezed.
Elena Aliprandi a addimezas e 1596 e Borgoforte da Claudio Gonzaga ha c'hwec'h bugel o doe, pevar mab ha divverc'h. Markizelezh Castiglione a zegouezhas gant Francesco, breur yaouank Rodolfo, e 1593, ha Castel Goffredo a voe enteuzet e dugelezh Mantova e 1600, en eskemm ouzh Medole, hag echu e voe gant skourr "Gonzaga di Castel Goffredo".
Falange
Falange eo an anv spagnolek a glot gant falanks e brezhoneg. Implijet eo bet evit komz eus meur a dra.
Alzano Scrivia
Alzano Scrivia zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria,.
Falange
Da gentañ-penn
Alluvioni Piovera
Alluvioni Piovera (Aluviòni e Piòvra e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, ha  1 712 a dud zo enni o chom.
Istor
Krouet eo bet ar gumun d'ar 1 a viz Genver 2018 diwar gendeuziñ kumunioù Alluvioni Cambiò ha Piovera.
Nisien
Nisien (pe Nyssyen hervez ar c'hrenngembraeg) zo un den eus mojennoù Kembre, mab da Penarddun hag Euroswydd ha breur gevell da Efnisien.
Meneget eo e anv en Eil skourr ar Mabinogi, Branwen ferch Llŷr, evel hantervreur da Vendigeidfran, Branwen, ha Manawyddan.
Nisien zo un den habask ha hael, disheñvel diouzh e vreur Efnisien leun a zrougiezh.
Lec'hanvadurezh
Ur sant en anv Is[i]an/Isien/Nisien, kile da sant Edeyrn, er, en deus roet e anv da Llanisien e Morgannwg, hiziv ur c'harter eus Kerdiz.
Llyswen
Llyswen zo un anv-lec'h kembraek.
Gerdarzh
Savet diwar llys (lez) ha gwen (gwenn).
Camarga
Camarga (okitaneg; Camargue e galleg) a zo ur rannvro naturel e Provañs, dindan 145 300 ha, en Okitania, stummet gant delta ar Ron, war vord ar Mor Kreizdouar. Ur "park naturel rannvro" a zo, ar Parc naturel régional de Camargue. E-touez ar c'hêrioù pennañ eno emañ Arle ha Lei Santei Marias de la Mar, anezhi kêr-benn Camarga, e-lec'h ma'z eus ur pirc'hirinaj brudet, hini ar Romed.
Gilgamech
Hervez enskrivadur Tummal, Gilgamech hag e vab Urlugal, a adsavas santual an doueez Ninlil, e Tummal, ur c'harter sakr en he c'heoded Nippur. Gilgamech eo haroz pennañ Meurgan Gilgamech, an oberenn vrasañ eus lennegezh kozh Mezopotamia zo chomet betek ennomp.
<!--
Cuneiform references
In the Epic of Gilgamesh, Gilgamesh is credited with the building of the legendary walls of Uruk. An alternative version has Gilgamesh telling Urshanabi, the ferryman, that the city's walls were built by the Seven Sages. In historical times, Sargon of Akkad claimed to have destroyed these walls to prove his military power.
Fragments of an epic text found in Me-Turan (modern Tell Haddad) relate that at the end of his life Gilgamesh was buried under the river bed. The people of Uruk diverted the flow of the Euphrates passing Uruk for the purpose of burying the dead king within the river bed. In April 2003, a German expedition claimed to have discovered his last resting place.
Sologne (disheñvelout)
Sologne a c'hall bezañ meur a dra :
Felinfach
Felinfach zo un anv-lec'h kembraek.
Gerdarzh
Savet eo diwar an anv melin (milin e brezhoneg), kemmet war-lerc'h ar ger-mell a zo kouezhet (evel a c'hoarvez en anvioù all evel Bontnewydd), ha bach (bihan).
Sologne (disheñvelout)
Kumunioù gall
An anv Sologne a gaver en anv meur a gumun :
Gilgamech
Cuneiform references
It is generally accepted that Gilgamesh was a historical figure, since inscriptions have been found which confirm the historical existence of other figures associated with him: such as the kings Enmebaragesi and Aga of Kish.-- whose interpretation of what? In addition, the inscriptions suggest that events such as the slaying of Humbaba was symbolic and referred to a conflict with another city-state.-- If Gilgamesh was a historical king, he probably reigned in about the 26th century BC. Some of the earliest Sumerian texts spell his name as Bilgames. Initial difficulties in reading cuneiform resulted in Gilgamesh's making his re-entrance into world culture in 1872 as "Izdubar",.
Maria Cristina de' Medici
Maria Cristina de' Medici (1609-1632) a oa merc'h da Cosimo II de' Medici, ha d'e bried Maria Magdalena Aostria (1589-1631) en 1608, ha ganet e oa nammet. Lakaet e voe en ur gouent, hep bout leanez. Mervel a reas er Villa medicea di Poggio Imperiale.
Overland Park
Overland Park zo ur gêr lec'hiet e reter-kreiz stad Kansas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 173 372 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Overland Park en ur mod ofisiel e 1960.
Gilgamech
Cuneiform references
In most texts, Gilgamesh is written with the determinative for divine beings (DINGIR) - but there is no evidence for a contemporary cult, and the Sumerian Gilgamesh myths suggest that deification was a later development (unlike the case of the Akkadian god kings). Over the centuries there was a gradual accretion of stories about him, some probably derived from the real lives of other historical figures, in particular Gudea, the Second Dynasty ruler of Lagash (2144–2124 BC).
Later (non-cuneiform) references
In the Qumran scroll known as Book of Giants (ca. 100 BC) the names of Gilgamesh and Humbaba appear as two of the antediluvian giants (in consonantal form), rendered as glgmš and ḩwbbyš. This same text was later used in the Middle East by the Manichaean sects, and the Arabic form Jiljamish survives as the name of a demon according to the Egyptian cleric Al-Suyuti (ca. 1500).
The name Gilgamesh appears once in Greek, as "Gilgamos" (Γίλγαμος), in Aelian, De Natura Animalium (On animals) 12.21 (ca. AD 200). In Aelian's story, the King of Babylon, Seuechorus or Euechorus, determined by oracle that his grandson Gilgamos would kill him, so he threw him out of a high tower. An eagle broke his fall, and the infant was found and raised by a gardener, eventually becoming king.
Theodore Bar Konai (ca. AD 600), writing in Syriac, also mentions a king Gligmos, Gmigmos or Gamigos as last of a line of 12 kings who were contemporaneous with the patriarchs from Peleg to Abraham; this occurrence is also considered a vestige of Gilgamesh's former memory,.
Text translations
Translations for several legends of Gilgamesh in the Sumerian language have been written by:
Balzola
Balzola (Bàussla e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Koad Roazhon
Meret eo gant Ofis Broadel ar C'hoadoù.
Istor
En em astenn a rae ar c'hoad betek Condate (Roazhon hiziv-an-deiz) e marevezh an Impalaeriezh roman met difraostet eo bet evit un darn e-pad ar Grennamzer.
Carlos, Kont Molina
Carlos María Isidro Benito de Borbón y Borbón-Parma (Madrid, 29 a viz Meurzh 1788 – Trieste, 10 a viz Meurzh 1855), anavezet ivez evel Don Carlos, a oa infant Spagn, emditlet Dug Elizondo, ha goude Kont Molina.
Eñ an hini e oa ar c'hentañ karlour da c'houlenn kurunenn Spagn, evel Carlos V. Un den deol meurbet e oa, ha krediñ a rae e gwir ar rouaned a-berzh Doue.
E vuhez
Ganet e oa e Palacio Real Madrid. Eil mab ar roue Carlos IV hag e bried María Luisa de Parma (1751-1819) e oa. Breur e oa da Fernando VII. Evel e dad hag e vreur e voe prizoniad Napoleon Iañ e Valençay, pa oa breur Napoleon, Giuseppe Buonaparte, o ren e Spagn etre 1808 ha 1814. E 1814 e tistroas da Vadrid.
1788-1833
Anvet e voe da Priñs Asturiez e 1815, hag e chomas betek 1830, pa voe embannet ur Pragmatica Sanctio hag a dorre al lezenn salek, degaset da Spagn e 1705 gant Felipe V.
En Gwengolo 1816 e timezas d'e nizez, an infantez portugalat Maria Francisca de Portugal, merc'h da João VI, roue Portugal ha d'e bried Carlota Joaquina de Borbón, e c'hoar dezhañ. Mervel a reas e bried e 1834. Addimeziñ a reas ar priñs da Maria Teresa de Bragança, c'hoar henañ e bried kentañ, hag a oa intañvez.
Kentañ brezel ar garlouriezh (1833-1840)
Brezel a voe etre harperien an div gostezenn. Kalet e voe e hanternoz ar vro. Un armead 13 000 den a oa dindan ar jeneral karlour Tomás de Zumalacárregui, ha trec'h e voe meur a wech. Arme Isabel II ne oa ket evit stourm hep skoazell a-ziavaez.
Goude meur a vloavezh brezel e voe trec'het ar garlourien ha sinet feur-emglev Bergara, d'an 31 a viz Eost 1839. Kenderc'hel a reas Ramón Cabrera d'en em gannañ er Maestrazgo betek miz Mae 1840.
Dimezioù ha bugale
Tri mab o doe Carlos hag e bried Maria Francisca de Portugal (1800-1834) :
Pierre Fresnay
Pierre Fresnay, bet ganet Pierre Jules Louis Laudenbach d'ar 4 a viz Ebrel 1897 e Pariz V (Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 9 a viz Genver 1975 e Neuilly-sur-Seine (Hauts-de-Seine), a oa un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) gall.
Carlos, Kont Molina
Dimezioù ha bugale
Addimeziñ a reas Don Carlos d'un infantez portugalat all, Maria Teresa de Bragança (1793-1874), a oa c'hoar henañ Maria Francisca ha seizh vloaz koshoc'h egeti, nizez dezhañ ivez enta; intañvez e oa, ur mab dezhi eus he fried kentañ, hogen bugel ebet n'o doe ken.
Arquata Scrivia
Arquata Scrivia zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria, war lez ar Scrivia.
Avolasca
Avolasca zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Basaluzzo
Basaluzzo (Basaluss e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Yann-Vari Kerwerc'hez
Yann-Vari Kerwerc'hez oa anv-pluenn Jean Edmond Constant Guerchet, lesanvet Gwerc'head , Yann-Vari Mab Koig , , ganet d'an 3 a viz Here 1910 e Naoned (Liger-Izelañ, Breizh) hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Kerzu 1974 e Pariz (Bro-C'hall) , a oa ur c'hazetenner gallek. Ur romant brezhonek zo bet skrivet gantañ.
Skrivañ a reas ur romant-polis, En ur rambreal e anv, levezonet gant ar romantoù-polis saoz (Skridoù Breizh, 1943). Arroudoù enepyuzev hag enepsaoz a gaver el levr-se. An arroudoù-se zo bet lamet kuit e-barzh embannadur 1980 Al Liamm. Kontañ a ra istor ar soner Yun Pulluc'h hag e vignon bras ar pennenseller Bondu, eus ar Police Nationale.
Broadelour breizhat
Ezel eo bet eus Strollad Broadel Breizh. Kavout a reer testennoù gantañ er gazetenn L'Heure Bretonne, liammet gant rann ekonomikel ar Strollad Broadelour anvet Kevar. Yann-Vari Kerwerc'hez a oa prezidant ar rann-se.
Bassignana
Bassignana zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Burrow-in-Lonsdale
Burrow-in-Lonsdale, pe Overborough, Lancashire, kreñvlec'h roman CALACUM, war ar stêr Lune.
Anv
--
Kansas City (Kansas)
Kansas City zo ur gêr lec'hiet e biz-reter stad Kansas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 145 786 a annezidi o chom enni. Emañ Kansas City a-dal da gKansas City (Missouri) a zo-hi e stad Missouri. O-div, hag un toulladig kêrioù all, a ya d'ober ar c'hKansas City Metropolitan Area a zo war-varc'h div Stad, gant tost da 2 vilion a dud.
Burrow-in-Lonsdale
Anv
E. Ekwall : Burrow-in-Lonsdale
Evit Burrow = gwelout Burrough / Burg
Evit Lonsdale : Lanesdale DB, -dala, 1130 P; Lonesdale 1169 P : The valley of the Lune = Traonienn ar stêr Lune.
Capitanata
Capitanata zo ur rann eus Puglia, en Italia, hag a oa ur rannvro e Rouantelezh Sikilia, hag e Rouantelezh Naplez, hag e Rouantelezh an Div Sikilia. Foggia e oa ar pennlec'h. Dre vras e klote gant Proviñs Foggia hiriv.
Burrow-in-Lonsdale
Anv
Talvoudegezh : ar c'hreñvlec'h war ar stêr Lune.
Voltaggio (Italia)
Voltaggio (Ötaggio e ligureg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
Bárðarbunga
Ar Bárðarbunga (distaget: ) a zo ur menez-tan eus kreiz Island, dindan ar Vatnajökull, brasañ skorneg ar vro. An eil menez-tan uhelañ eus ar vro eo, dezhañ 2,000 m pe muioc'hik.
Arondisamant Vilafranca de Roergue
Arondisamant Vilafranca de Roergue a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Aveyron hag e rannvro Okitania.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Vilafranca de Roergue e 8 kanton (betek 2014) hag e 64 c'humun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Aveyron d'ar 1 a viz Genver 2017. 96 kumun zo en arondisamant Vilafranca de Roergue bremañ.
Emgann C'haeronea
Pemp emgann a voe e-tal kêr C'haeronea, e Beotia:
Peroked Meyer
Ar peroked Meyer (liester : perokeded Meyer) a zo ur spesad evned trovanel, Poicephalus meyeri an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Psittacus Meyeri da gentañ-penn (e 1827) gant al loenoniour alaman Philipp Jakob Cretzschmar (1786-1845) : dougen a ra anv an naturour alaman Bernhard Meyer (1767-1836).
Peroked Rodrigues
Ar peroked Rodrigues (Necropsittacus rodricanus) a oa un evn trovanel.
Annez
Brosezat e oa al labous enez Rodrigez.
Emgann C'haeronea (-338)
Emgann C'haeronea a c'hoarvezas e C'haeronea e Boiotia e 338 kent JK
Eno e voe gwelet fin ar falanks hoplitek, pa voe faezhet gant falanks Makedonia, disheñvel e neuz hag e zoare-brezeliñ. An emgann-se a voe unan eus ar re pouezusañ eus an henamzer. Nerzhioù lu Aten ha Thebai a oa bet peurzistrujet. Dibosubl e oa dezho kenderc'hel da dalañ ouzh Fulub. Ar brezel a oa bet echuet a-benn neuze.
Luigi Gonzaga
Luigi Gonzaga pe Ludovico Gonzaga zo anv meur a zen eus an Tiegezh Gonzaga.
Villanova Monferrato
Villanova Monferrato (Vilanòva 'd Casà e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e Piemonte, e proviñs Alessandria.
She's Not There
She's Not There (N'emañ-hi ket aze e brezhoneg) zo ur ganaouenn saoznek gant ar strollad sonerien rock breizhveuriat The Zombies. Savet e oa bet gant ar soner saoz Rod Argent.
2:25 he fadelezh, enrollet e oa bet d'an 12 a viz Mezheven 1964 e studioioù Decca Records (West Hampstead, Londrez). Perzh eo eus ar bladennig a oa deuet er-maez d'ar 24 a viz Gouere 1964, You Make Me Feel Good war he zu B. Bez' e voe lakaet e-barzh kentañ albom The Zombies — Begin Here — deuet er-maez er Rouantelezh-Unanet e miz Meurzh 1965. An albom The Zombies, deuet er-maez e Stadoù-Unanet Amerika e miz Genver 1965, a c'haller he c'havout ennañ ivez.
Renket e voe da wellañ kanaouenn gant ar gelaouenn stadunanat Cashbox ha lakaet da eil gant Billboard e penn-kentañ miz Kerzu 1964.
E miz Meurzh 2014 en devoa implijet an embregerezh Chanel ar ganaouenn e-barzh ur bomm bruderezh (an aktourez saoz Keira Knightley o c'hoari ennañ) da-geñver ur c'houlzad brudañ evit ur c'hwezh-vat nevez-savet.
Kanerien
Dindan anv Te voilà e voe kanet e galleg gant Noël Deschamps e miz Kerzu 1964, adkemeret gant Pussy Cat e miz Mezheven 1969.
Gant ar strollad Santana e voe roet da glevet un doare disheñvel eus She's Not There e-barzh an albom Moonflower deuet er-maez e miz Here 1977.
Sent Remèsi
Sent Remèsi a zo ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er rannvro Okitania, er Stad C'hall.
Peroked vasa
Ar peroked vasa (liester : perokeded vasa) a zo ur spesad evned trovanel, Coracopsis vasa an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Psittacus Vasa (kentanv) da gentañ-penn (e 1812) gant ar skiantour saoz George Shaw (1751-1813).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Ufern
thumb|Ufern un troad dehoù. thumb|Koeñvet ibil an troad-mañ.
An ufern, pe ibil-troad, eo ar rann eus ar c'horf etre ar c'har hag an troad.
Tri askorn a ya d'ober an ufern:
Pa c'hoarvez d'an den gweañ e droad, en devez poan en e ufern. Alies e vez koeñvet an ufern neuze.
Arouez
En, pa veze hir ar saeoù, e veze lavaret e klaske ar wazed kaout gwel eus ufernioù ar plac'hed.
Peroked Senegal
Ar peroked Senegal (liester : perokeded Senegal) a zo ur spesad evned trovanel, Poicephalus senegalus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Psittacus Senegalus da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Ferrante
Ferrante zo un anv-badez italianek roet d'ar baotred.
Gerdarzh
Adal ar Grennamzer e kaver Ferrante pe Ferrando, deuet eus an anv gallek Ferrant/Ferrand pe eus an anv spagnolek Ferrando/Ferran.
Curzio Gonzaga
Curzio Gonzaga (1530-1599) a oa un denjentil italian, eus an Tiegezh Gonzaga, ha barzh italianek.
Buhez
Mab e oa da Luigi Gonzaga (m. 1549) ha da Elisabetta Lampugnani. E dad a oa eus skourr ar “Gonzaga di Palazzolo”. E vamm a oa merc'h da Ottaviano Lampugnani.
Kentañ markiz Palazzolo e voe e 1595, war un dro gant e vreudeur Claudio ha Luigi Gonzaga.
Peroked Pesquet
Ar peroked Pesquet (Psittrichas fulgidus) a zo un evn trovanel.
Annez
Bevañ a ra al labous e Ginea Nevez.
María Cristina de Borbón y Borbón
María Cristina de Borbón (1833–1902) a oa infantez Spagn.
Merc'h e oa d'an infant spagnol Francisco de Paula de Borbón ha d'e bried kentañ, Luisa Carlotta an Div Sikilia, priñsez eus an Div Sikilia. He zad a oa ur breur yaouankoc'h da Carlos IV, roue Spagn. He mamm a oa merc'h da Francesco Iañ an Div Sikilia, hag o devoa bet unnek bugel. C'hoar e oa da Francisco de Asís de Borbón, Dug Cádiz, pried d'ar rouanez Isabel II.
Dimeziñ
Dimeziñ a reas e miz Du 1860 d'an infant intañv Sebastián Gabriel de Borbón (1811-1875).
Lei Santei Marias de la Mar
Lei Santei Marias de la Mar (e galleg ofisiel: Saintes-Maries-de-la-Mer), "Sentezed Maria ar Mor", pe ent-berr Lei Santas, "ar Sentezed", a zo ur gumun e departamant ar Bouches-du-Rhône, e Provañs (Okitania), anezhi kêr-benn Camarga, ur rannvro naturel stummet gant delta ar Ron. Ul lec'h pirc'hirinañ brudet eo, darempredet gant Romed Europa a-bezh. Hervez ar vojenn ez eus interet eno div eus an teir Mari, Mari Salome, ha Mari Madalen, hag ivez Sarah Zu (Sara e Kali e romeg), o matezh, anezhi patronez ar Romed.
María Cristina de Borbón y Borbón
Dimeziñ
Pemp bugel o doe.
Lei Santei Marias de la Mar
Yezh
En okitaneg Provañs eo Lei Santas pe Lei Santei Marias de la Mar, hervez an okitaneg klasel, pe Li Santo / Li Sànti Marìo de la Mar hervez doare mistralian; en okitaneg krennamzerel e oa La Vila de la Mar / Nòstra Dòna de la Mar.
Brezel diabarzh Rusia
Brezel diabarzh Rusia (Ruseg: Гражда́нская война́ в Росси́и, tr. Grazhdanskaya voyna v Rossiyi; Du 1917 – Here 1922) a oa bet ur brezel diabarzh en Impalaeriezh Rusia goude Reveulzi 1917. An tuioù engouestlet a glaske pouezañ war dazont politikel ar vro. An daou du pennañ o stourm a oa en un tu al Lu Ruz, a zifenne stumm bolchevik ar sokialouriezh, gant Vladimir Lenin e penn. Hag en tu all e oa ar re Wenn pe an Arme Wenn, ur c'hengevread strolladoù gant mennozhioù ha palioù disheñvel, lod roueelour, kapitalourien, skourroù disheñvel eus ar sokialouriezh, pep hini eus al luskadoù a oa rannet etre demokrated ha tud enebet ouzh an demokratelezh.
Ouzhpenn an daou du pennañ e oa ivez an Armeoù Gwer a stourme kement a-enep ar re Wenn hag ar re Ruz. Eizh bro estren o devoa kemeret perzh evit talañ ouzh al Lu Ruz, dreist-holl re ar Gevredidi hag al luioù a-du gant Alamagn. Al Lu Ruz a zeuas a-benn da dalañ ha distrujañ an nerzhioù Gwenn nerzhioù lu Su Rusia en Ukraina hag al lu dindan urzhioù an Amiral Aleksandr Koltchak e Siberia e 1919.
Ar peurrest eus an nerzhioù Gwenn renet gant Pyotr Nikolayevich Wrangel a voe trec'het e Krimea ha kaset kuit eus an impalaeriezh e 1920. Un nebeud emgannoù bihanoc'h a voe e-pad daou vloaz war harzoù ar vro. Kenderc'hel a reas ar stourm gant stourmadennoù a-enep an nerzhioù Gwenn e Reter pellañ ar vro betek 1923. Disklêriañ a reer e oa echu ar brezel e 1923 dre ma oa mestr ar re Ruz war an Unaniezh Soviedel nevez-savet. E gwirionez e oa kendalc'het stourmoù luioù broadel e Kreiz-Azia betek 1934.
E-tro 7 000 000 – 12 000 000 den a voe lazhet a-hed ar brezel, darn anezho o vezañ trevourien. Brezel diabarzh Rusia a vez taolennet gant lod eus an istorourien evel ar gwashañ reuz broadel a voe en Europa betek-henn.
A bep tu e oa bet torfedoù-brezel lies ha garv.
Louis d'Orléans
Loeiz Orleañs, pe Louis d'Orléans e galleg, zo bet anv meur a briñs gall.
En Tiegezh Valois :
En Tiegezh Bourbon :
C'haeronea
C'haeronea pe C'haeroneia ( Χαιρώνεια / Khairốneia e gregach) zo ur gêr eus Beotia, entre Fokis hag Attika, nepell diouzh ar stêr Kefisos ( Κηφισός). Abaoe 2011 eo stag ouzh kumun Livadeia.
Istor
C'haeronea, anavezet ivez kent evel Arne, zo meneget e Katalog al listri, brudet he gwiniegoù fonnus, bro Ménesthios, mab d'ar roue Areithoos ( Ἀρηίθοος ), kadour e brezel Troia, ha da Phylomedusa.
Er marevezh klasel e paee truaj da geoded Orc'homenos. Goude e voe un distrig eus Beotia.
Emgannoù
Meur a emgann zo bet e C'haeronea:
Arhane
Arhane zo ur gumun gozh e Zuberoa, en Iparralde Euskal Herria, hag a voe staget e 1831 ouzh Lakarri ha Sarrikotagaine d'ober kumun Lakarri-Arhane-Sarrikotagaine (Lacarry-Arhan-Charritte-de-Haut e galleg).