cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mickaël Huiliers
Mickaël Huiliers, eus Pontkastell-Keren, a zo ur skeudennaouer ha treser emzesket dreist-holl, entanet gant an istor hag ar wengelouriezh. Studiet en deus e-pad ur pennadig e Skol Arzoù Neuziañ Sant-Nazer.
Manuel Larramendi
Gantañ e voe roet un doare-skrivañ unvan d'an euskareg ha d'an euskaregerien e roas lorc'h en o yezh ha c'hoant d'he c'has war-raok.
E 1729 e embannas ul levr yezhadur, e spagnoleg, anvet El imposible vencido o Arte de la Lengua Bascongada, hag e 1745 e voe embannet e c'heriadur teiryezhek, spagnoleg, euskareg ha latin, Diccionario trilingüe del Castellano, Bascuence y Latín hag a zeuas da vezañ ul levr-dave evit ar re a skrivas en euskareg war e lerc'h.
Mussolente
Mussolente a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza,  e rannvro Veneto.
Kuala Lumpur
Kuala Lumpur eo kêr-benn Malaysia. 1,4 milion a dud o chom enni e 2010 met pa gonter “Kuala Lumpur Vras” ez eo un tolpad kêr gant 7,2 milion a dud. N’emañ e-barzh stad ebet eus Malaysia met e-barzh un enklozadur e stad Selangor, anvet Tiriad Kevreadel Kuala Lumpur. Unan eus kêrioù pouezusañ ar bed ez eo e-keñver an armerzh.
Elizabeth Foster
Elizabeth Cavendish, Dugez Devonshire (ganet Elizabeth Christiana Hervey, deuet da vezañ Lady Elizabeth Foster), (1759 – 1824), a oa ur romantourez saoznek, mignonez da Georgiana Cavendish, Dugez Devonshire. Elizabeth a gemeras lec'h an Dugez e-kichen an Dug, hag a zimezas dezhañ pa intañvas.
Bova (Italia)
Bova  (Χώρα του Βούα e gresianeg, Chòra tu Vùa e gresianeg  Calabria, Vùa e  kalabrezeg), zo ur gumun italian  e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria, anvet ivez  Bova Superiore abalamour da Bova Marina, ur gumun a-stok. 400 a dud zo enni o chom.
Emañ war roll I borghi più belli d'Italia (kaerañ bourc'hadennoù Italia).
Lakaet eo an tolead da gêr-benn sevenadurel  Bovesia, da lavarout tachennoù gresianek Calabria, enno un 13 000 a dud e meur a gumun.
Marc'harid Bro-C'hall (rouanez Bro-Saoz)
Marc'harid Bro-C'hall (1279? - 1318) a oa ur briñsez c'hall, deuet da vout rouanez Bro-Saoz dre zimeziñ da Edouarzh.
Listenn kumunioù Rio Grande do Sul
Rio Grande do Sul zo ur stad eus Brazil hag ennañ 496 kumun (municípios en portugaleg).
Penélope Cruz
Penélope Cruz Sánchez, ganet d'an 28 a viz Ebrel 1974 en Alcobendas, e Kumuniezh Madrid, zo un aktourez spagnol. He zad, Eduardo Cruz, a oa karrdiour hag he mamm, Encarna Sánchez, a oa troc'herez-blev. Dispartiañ a rejont e 1999. He c'hoar, Mónica Cruz, a zo dañserez hag aktourez, hag he breur, Eduardo Cruz, a zo kaner spagnolek.
Variola louti
Variola louti a zo ur spesad pesked-mor kavet eus aodoù reter Afrika da gornôg Amerika, pergen war-dro Indonezia (Mor Arafura), Aostralia hag Azia ar Reter.
Marc'harid Bro-C'hall (rouanez Bro-Saoz)
Merc'h e oa da Fulup III, Roue Bro-C'hall, ha d'e eil pried Marie de Brabant.
Montorso
Montorso zo un anv-lec'h italianek.
Marc'harid Bro-C'hall (rouanez Bro-Saoz)
En 1299 e timezas da Edouarzh Iañ (Bro-Saoz), intañvez Leanor Kastilha, hervez feur-emglev Montreuil-sur-Mer sinet entre he breur Fulup IV hag ar roue saoz.
Penélope Cruz
He buhez
Adalek he 5 blez e krogas da zeskiñ dañsal e Skol-dañs Vroadel Bro-Spagn. Pa voe krennardez he deus gellet kregiñ da vezañ jak, dre ma oa brav. Tu oa gwelout anezhi war ur bern golo kazetennoù a-giz, hag ivez e-barzh klipoù eus ar strollad Mecano. Da 14 vloaz e voe roet dezhi ar c'harg kinnig un abadenn tele evit ar vugale anvet « La quinta marcha ».
Marc'harid Bro-C'hall (rouanez Bro-Saoz)
Tri bugel o doe:
Penélope Cruz
He buhez
Goude un eilroll e-barzh "Laberinto Griego" eus Rafael Alcaza, merzet ha diskuliet eo bet gant an dud e 1992 gant he c'hentañ roll er sinema, e-barzh ar film « Jamón, jamón », profet dezhi gant ar sevener Jose Juan Bigas Luna hag en doa remerket anezhi, ar pezh a gasas war-raok he red-micher aktourezh.
Echuiñ a reas ar c'hentelioù dañs da 20 vloaz hag e chomas 2 sizhun er Skol-dañs Vroadel. War-lerc'h hag e-pad 3 bloavezh e reas korolladegoù spagnolek gant Angela Garrido, 4 vloaz er Cristina Rota School eus New York, ha kemer a reas kentelioù "Jazz Dance" gant Raúl Caballero. En em broduiñ a reas e Bro-Spagn hag e New York.
E 1999 e c'hoarias roll ur plac'h dougerez ha seropozitivel er film trelatus « Todo sobre mi madre » gant Pedro Almodóvar hag a roas tro dezhi boemañ ha hoalañ arvesterien ar bed a-bezh. Ha da neuze e voe graet dezhi ur bern kinnigoù hag a laoskas dezhi choaz e-keñver e rollioù hag ar sevenerioù a-benn kregiñ gant he red micher etrevroadel.
Eus 2001 betek 2004 eo bet mignonez Tom Cruise, bet kejet ganti da vare aozadur ar film « Vanilla Sky ». Hiziv-an-deiz emañ e-karantez gant an aktour spagnolek Javier Bardem, en deus kejet ganti pa oant o labourat evit aozañ ar film « Jamón, jamón ». Adlabouret o deus asambles e 1997 evit ar film « En chair et en os », ha n'eus ket pell zo er film « Vicky Cristina Barcelona » e 2008.
E penn-kentañ ar bloavezh 2006 e c'hoarias er film « Bandidas » gant Salma Hayek, a-raok adkavout en-dro Pedro Almodóvar er gomedienn dramaek « Volver », a voe war ar renk e kevezadeg ofisiel festival sinema Cannes.
Listenn kumunioù Rio Grande do Sul
right|300px right|300px right|300px
Penélope Cruz
Prizioù ha medalennoù
Penélope Cruz he deus resevet kalz prizioù ar wellañ aktourez, da skouer Priz Goya 1999, 2007 ha 2009, Prix Festival Cannes 2006, Oskar ar gwellañ eil rol 2009, César 2019, Priz Donostia 2019, Leon Aour Festival Venezia 2021. D'an e voe anvet marc'hegez en Urzh broadel an Arzoù hag al Lizherennoù e Frañs gant Renaud Donnedieu de Vabres hag a oa ministr ar sevenadur.
Lily-Rose Depp
Lily-Rose Melody Depp, bet ganet d'ar 27 a viz Mae 1999 e Pariz, a zo un aktourez c'hall-stadunanat. Bugel henañ eo d'ar ganerez-aktourez c'hall Vanessa Paradis ha d'an aktour stadunanat Johnny Depp.
Devezhioù ar 5 hag ar 6 a viz Here 1789
Devezhioù ar 5 hag ar 6 a viz Here 1789 zo lod eus an devezhioù a reer anezho « devezhioù meur » e-kerzh an Dispac'h Gall hag o deus degaset distro ar roue hag e familh da Bariz, kêr-benn ar rouantelezh. Da gentañ, devezh ar 5 a viz Here a gomañs gant maouezed o kerzhout betek Plasenn ar Grève, dirak ti-kêr Pariz, evit lavare d'ar Gumun, dreist-holl, e vank bara er gêr-benn. Dont a reont tre en ti-kêr betek ma errufe ar Gward broadel parizian, gant La Fayette e penn.
Goude-se e teu dezho ar soñj da vont da welet ar roue hag ar Vodadeg vonreizhañ. Milieroù a dud, darn anezho o vezañ maouezed, a ya war-zu Versailhez. Heuliet int gant strolladoù armet, ha meur a eurvezh war-lerc'h, gant 15 000 betek 20 000 den eus ar Gward broadel.
Cypraea tigris
Cypraea tigris a zo unan eus an daou spesad er genad Cypraea e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS pe ur spesad e-touesk an holl re hervez ar skiantourien a ra gant ar genad Cypraea nemetken. Ur spesad kregin boutin an hini eo hag a zo deuet da vezañ raloc'h e lec'hioù-zo abalamour d'an dreistdastum pe d'ar saotradur. Bevañ a ra e meurvorioù Indez hag Habask
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Linnaeus e 1758.
Isspesadoù ha stummoù
Un isspesad a zo bet diskrivet e inizi Hawaii :
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er meurvorioù Indez hag Habask eus aod Afrika ar reter betek inizi Hawaii
Mostefa Lacheraf
Pennskridaozer ar gazetenn El Moudjahid eus dizalc'hidigezh Aljeria betek Gwengolo 1962, kannadour adalek Here 1965 e Arc'hantina hag e Mec'hiko da c'houde, kuzulier ar prezidantelezh evit ar gudennoù deskadurezh ha sevennadurezh eus 1970 da 1974, kannadour e Amerika latin, Mostefa Lacheraf a gemer perzh e skrivadur « Karta Broadel » 1976 ha dont a ra da vezañ ministr an deskadurezh stad eus Ebrel 1977 da 1979. Dileuriad Aljeria en UNESCO e miz Gwengolo 1982 ha kargad a gefridi e kannatioù Aljeria e bro-Perou eus Genver 1984 da Gwengolo 1986 e voe. Mervel a ra Mostefa Lacheraf d'an 13 a viz Genver 2007 e ospital ispisializet an Dr Maouche Mohamed Amokrane e Clairval (Alje).
Emmerson Mnangagwa
Emmerson Dambudzo Mnangagwa, ganet d'ar 15 a viz Gwengolo 1942, eo trede prezidant Zimbabwe. Kemeret en deus e garg d'ar 24 a viz Du 2017. Goude an taol-Stad a zistroadas Robert Mugabe, e voe lakaet Mnangagwa e penn ar Stad gant lu ar vro ha gant harp lod eus ar broioù tro-dro. Degemeret mat eo bet ar prezidant nevez gant pobl Zimbabwe hag a oa aet skuizh gant an diktatour kozh ha gant stad truezus ar vro.
Mostefa Lacheraf
Pays de longue peine:
Emmerson Mnangagwa
Un harp a-bell da Robert Mugabe e oa bet Emmerson Mnangagwa. Bez eo hiziv-an-deiz c'hoazh unan eus pennoù uhel ar strollad er galloud ZANU–PF. Mnangagwa a oa bet besprezidant ar vro adalek 2014 ha betek ma vefe skarzhet e deroù miz Du 2017. Kounaret bras gant ar skarzhadenn awenet gant gwreg Robert Mugabe, Grace Mugabe, al lu a oa emsavet evit e lakaat e penn ar Stad. An taol-Stad a oa bet hervez al lu an doare nemetañ da dalañ ouzh Grace Mugabe a glaske kemer plas he gwaz.
Mostefa Lacheraf
« Pays de longue peine qui s'en vient du même assaut invisible chargeant l'espace jusqu'au sommet. Le voici comme un serpent de sable et de pierres fauves : il marche dans un crissement inouï, dans un chant d'éternité où se mêlent la rumeur des hommes et des bêtes et les sourdes latences de la plante et de l'eau. »
e J. Lévi-Valensi et J.-E. Bencheikh, Diwan algérien, La poésie algérienne d'expression française de 1945 à 1965, 1967.
Damh the Bard
Damh the Bard (Dave Smith e anv gwir) a zo ur soner hag ur c'haner saoznek. Savet e vez gantañ kanaouennoù awenet krenn gant an natur, ar mojennerezh keltiek hag an drouizelezh.
Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all
thumb|right|200px|Pajenn gentañ golo al levr. Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all zo titl ul levr bet embannet gant Al Liamm e 1970, ennañ pemp danevell ha tregont savet e brezhoneg eeun gant Roparz Hemon (1900-1978).
Evel m'hen displege Hemon er Raklavar e c'hell Yann Lenner kavout danevelloù bet skrivet gant ar skrivagner abaoe ma oa deuet e-maez Kleier Eured (e 1943). Darn anezhe a oa bet embannet e-barzh er c'helaouennoù Arvor hag Ar Bed Keltiek kent.
Adembannadur
Adembannet e oa bet al levr e 1979 gant an hevelep ti-embann.
Galatro
Galatro zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Brancaleone (Italia)
Brancaleone zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Emmerson Mnangagwa
E-pad al lid ofisiel da lakaat anezhañ e penn ar vro e oa bet disklêriet gant Emmerson Mnangagwa, e oa o vont da adreizhañ ar vro evit hec'h adsevel (95% a zilabour). Ar c'hentañ tra a vefe graet a vefe degemer en-dro ar beizanted wenn ha rentañ dezho o douraoù laeret e penn kentañ ar bloavezhioù 2000 war urzh ar prezidant Mugabe. Ar pal a vefe degas en-dro live produiñ ar vro a veze graet anezhañ "mirlec'h greun Afrika" gwechall. En e brezegenn gentañ ur wech lakaet da brezidant en deus prometet, goude enoriñ ha meuliñ Mugabe, e oa o vont da aozañ dilennadegoù dieub e 2018.
Dalc'het eo ebt dilennadegoù prezidant d'an 30 a viz Gouhere 2018, Emmerson Mnangagwa a zo bet dilennet gant 2 460 463 vot (50.8% eus ar voterien), hag embannet eo bet e drec'h d'an 2 a viz Eost 2018.
Fiumara (Reggio Calabria)
Fiumara zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Metion
Metion (Μητίων, Μητίονος) a oa un haroz eus mojennoù Hellaz kozh.
Mojenn
Meur a zoare zo d'ar vojenn diwar e benn.
En unan e oa mab da Erec'htheüs, roue Aten, ha da Praksitea, merc'h d'ar roue-stêr Kefissos. En un doare all e oa mab da Eupalamus, mab da Erec'htheüs.
Dimezet e oa da Alkipe.
Hervez ar Biblioteka, gant pseudo-Apollodoros, e vibien, Eupalamos, Sikion (Σικυών), ha Daedalos, a ziskaras ar roue Pandion II, e niz, a voe kaset kuit eus Aten.
Diskaret e voe galloud e vibien diwezhatoc'h gant mibien Pandion.
E vibien a vije bet bugale da dud all hervez doareoù all eus ar vojenn.
Kampionad togoat an echedoù
Kampionad togoat an echedoù   eo kampionad  hiniennel broadel an echedoù e Togo. Aozet e vez abaoe 2014 gant  Fédération togolaise des échecs, bet krouet e  2012.
Montorso Vicentino
Montorso Vicentino  a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
Kampionad togoat an echedoù
Roll ar c’hampionoù
!No. !Bloaz !Kampion
Ferruzzano
Ferruzzano zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Bastian Gwilhou
Bastian Gwilhou, pe Sébastien Le Guillou, a zo ur sevenour skinwel brezhonek, genidik eus Ar C'houerc'had. Un daou-ugent teulfilm brezhonek bennak en deus graet evit France 3 Ouest.
Ich bin die fesche Lola
Ich bin die fesche Lola ("Me eo al Lola cheuc'h") a zo unan eus ar c'hanaouennoù alamanek savet gant Friedrich Hollaender (1896-1976) ha Robert Liebermann (1890-1945) evit ar film Der blaue Engel, sevenet gant Josef von Sternberg e 1930.
Er film-se e talc'h Marlene Dietrich perzh ar ganerez kabared "Lola-Lola" : enrollet e voe ar ganaouenn e Sing-Akademie Zu Berlin ganti hag embannet e 1930 gant Electrola Gesellschaft m.b.H., dindan stumm ur bladennig daou titl.
Saguinus labiatus
Annez
Kavet e vez a-hed an Amazon e Bolivia, kornôg Brazil ha reter Perou.
Aura Twarowska
Aura Twarowska (ganet Aurora Eleonora Avram e 1967 e Lugoj, Roumania) zo ur ganerez mezzosoprano el laz Wiener Staatsoper.
Pont Terenez
250px|thumb|Ar pont pa oa war sevel (2001), gwelet eus lez kleiz ar [[Stêr Aon.]] Pont Terenez zo ur pont e Breizh war ar Stêr Aon entre Landevenneg ha Rosloc'hen, war an hent-departamant 791 a gas eus Kraozon d'ar Faou. An pont nevez a zo bet digoret d'ar 16 ha d'ar 17 a viz Ebrel 2011. Ar pont kozh a sav da 1951, ar pont a oa a-raok, savet e 1925, a oa bet distrujet e dibenn an Eil brezel-bed.
Tortilla
Tortilla a vez laret eus an alumenn-vioù graet e Spagn pe er broioù spagnolek, pe en doare spagnol. Peurvuiañ e vez kaoz eus un an tortilla de patatas, an alumenn-vioù dre batatez, met re all zo, evel an hini gant pebrennoù.
Haydar
Qutb ad-Dīn Haydar
Anv ar sant soufi pers Qutb ad-Dīn Haydar, war-dro 1221 (618). Haydar - pe Heydar e perseg - a ziazezas un urzh derviched anavet evel Haydariyya, a chome dizimez hag a doulle o c'horf gant gwalennoù houarn.
Tennis Girl
Kemeret e voe ar skeudenn gant Martin Elliott e miz Gwengolo 1976 ; Fiona Butler, 18 vloaz, zo poltredet e skol-veur Birmingham. Ne voe ket gopret ar plac'h, na oa na patrom na c'hoarierez tennis
Daou vilion a skouerennoù zo bet gwerzhet. E 2007 e voe embannet skouerennoù a-nevez, gwerzhet 300 lur saoz an tamm ,
E 2011 he deus lezet Fiona Butler embann he foltred dirak ar skritell
Paluc'henn
Ur baluc'henn zo ur benveg da baluc'hat lin.
Avranchin
Avranchin zo un tolead eus Normandi, en-dro da Avranches. Klotañ a ra gant bro ar bobl c'halian Abrincatui, ha gant ul lodenn vat eus eskopti kozh Avranches.
Bet e Breizh
E 867, goude feur-emglev Compiègne (867), e voe roet Avranchin gant Karl Voal da Salaun, Roue Breizh.
E 933 e voe staget ouzh Dugelezh Normandi gant Gwilherm Iañ Normandi.
Sant'Angelo
Sant'Angelo zo anv meur a gumun en Italia.
Feroleto della Chiesa
Feroleto della Chiesa zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Saguinus fuscicollis
Saguinus fuscicollis a zo ur spesad primated e-touez kerentiad ar Cebidae.
Doareoù pennañ
Ul loen-deiz eo hag an hini bihanañ e-touez an tamarined.
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh ha nektar dreist-holl. Ne ra ket fae ivez ouzh ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Annez hag isspesad
Dek isspesad zo dezhañ : hag a gaver e Suamerika : hanternoz Bolivia, kornôg ha hanternoz Brazil, reter Ecuador, mervent Kolombia ha reter Perou.
Delianuova
Delianuova zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Abri du Marin
An Abri du Marin (Goudor ar Vartoloded) a oa tier-herberc'h krouet gant Jacques de Thézac e deroù an e perzhier Breizh, e Kerne dreist-holl, evit ar vartoloded a voazie tremen o amzer re alies en tavarnioù. Lec'hiet mat e oant e-kichen ar c'haeoù hag ar chaoserioù ma veze staget ar bagoù.
Hayder (khan Krimea)
Hayder pe Haydar (e tatareg Krimea : Ayder, حيدر‎‎‎) a oa mab da Hacı Iañ Giray ha khan Krimea.
Gant skoazell Genoviz e savas a-enep d'e dad e 1456 ha pignat war tron ar c'hanat e-pad un nebeud mizioù. Bac'het e voe e kreñvlec'h Sudaq gant e vreur Mengli Iañ Giray pa deuas hemañ da vezañ khan Krimea.
Abri du Marin
Etre 1900 ha 1940 e oa tremenet 14 milion a dud dre ar Goudorioù. Eus 1940 da 1976 e voe 6 milion a dud c'hoazh.
Hayder (khan Krimea)
Tec'hel a reas kuit da Giev pa erruas an Otomaned e Krimea e 1475. E 1479 e kavas repu e lez dug meur Moskov Ivan III a harluas anezhañ nebeut amzer goude evit un abeg dianav.
Abri du Marin
Savidigezhioù Abris du marin
Awenet e oa bet Jacques de Thézac gant sailor’s homes Breizh-Veur, a oa tier livet en roz savet er perzhier.
Tro Breizh 2015
Tro Breizh 2015 (pe Tour de Bretagne ez-ofisiel) war varc'h-houarn, an 49vet hini, a vo aozet eus ar 25 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae 2015.
Hayder (khan Krimea)
Mervel a reas e Belozersk e 1487.
Abri du Marin
Savidigezhioù Abris du marin
Unnek Abri du marin a voe savet etre 1900 ha 1933 : dek e Penn-ar-Bed hag unan e Mor-Bihan. Re all a voe c'hoazh, pa voe savet pemzek en holl etre 1900 ha 1952.
Er bloavezhioù-mañ e voe digoret Abris du Marin :
Brezhoneg
Tammoù brezhoneg a weler war luc'hskeudennoù kozh, met war a seblant int bet diverket holl.
Abrincatui
An Abrincatui (anvet ivez Abrincatuens) a oa ur bobl c’halian en Arvorig gwechall. Meneget int e skridoù Plinius an Henañ. En aod Bae Menez Mikael, etre an Unelli en norzh hag ar Riedoned er su, e oant staliet.
Caius Julius Caesar ne ra ket anv anezho en e skridoù. Ne oant ket ur bobl c'halloudus, war a seblant.
Maria Christina Aostria (1742–1798)
Merc'h e oa da Franz Iañ ha d'an impalaerez Maria Theresia (1717–1780), Impalaerez santel.
Abrincatui
Lodek e oant e Kengevredad Arvorig.
Maria Christina Aostria (1742–1798)
E lez Vienna
Marie-Christine, lesanvet Mimi en he ziegezh, a oa ganet evel he mamm d'an 13 a viz Mae 1742. He breur pennhêr, Joseph II, a oa ganet bloaz a-raok, en Meurzh 1741, ha hi an hini e oa bugel moumoun e vamm. Gant se e vage he breudeur ha c'hoarezed un tamm brav a warizi outi.
E lez Vienna e taremprede he c'hoar-gaer Maria Isabella di Borbone-Parma‎. Krediñ a reer e voe un darempred lesbian romantel etre an div vaouez yaouank. Ken alies e vezent a-gevret ma oant bet lesanvet Orfeüs hag Euridike : troet e oant gant ar sonerezh o-div met karantez wirion a oa etreze ivez. Bemdez e skrivent lizheroù hir an eil d'eben ma tisplegent o santadoù. En he lizheroù e tiskulie Maria Christina he natur sichant, Isabella avat ne oa ket douget d'al levenez, ha sorc'hennet e oa gant ar marv. N'eo ket sur avat e oant heñvelreviadezed evit kelo-se : diouzh ar c'hiz e oa disklêriañ santadoù tomm-berv neuze, evel entre Julie ha Claire en Nouvelle Héloïse. Lesbianoc'h e oa an darempred etre dugez Devonshire ha Lady Elizabeth Foster. N'eus bet miret nemet lizheroù Isabella, re Maria Christina zo bet distrujet goude he marv.
Abrincatui
Ingena e oa an anv kozh o c'hêr bennañ, da vare donedigezh ar Romaned. Legedia ha Legedia Abrincatum e oa hec’h anv diwezhatoc’h, a-raok dont da vezañ Civitas Abrincatum. Abrincatae e oa hec'h anv en Notitia Dignitatum, deuet da vout Avranches hiriv.
Klotañ a rafe o bro gant an tolead a vez graet Avranchin anezhañ.
Cosoleto
Cosoleto zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Al Lenn
Al Lenn a zo ur romant brezhonek savet gant Kristian Brisson hag embannet evit ar wezh kentañ gant Mouladurioù Hor Yezh e 2001.
Tresadenn ar golo gant Peter Güdel.
Niverenn ISBN a levr eo 2-86863-135-5.
Brucero
Brucero (ul lesanv), bet ganet en Oriant e 1970, a zo ul livour-skeudennaouer breizhat, emzesket dreist-holl. Studiet en deus e-pad daou vloaz e Skolioù an Arzoù Kaer an Oriant ha Roazhon. Awenet eo bet gant Alan Lee, Brian Froud, Paul Bonner, Scott Gustafson, Norman Rockwell pe John William Waterhouse, Arthur Rackham, Edmund Dulac, John Duncan, Gustave Doré, an holl rakrafaelourien ha kalz arzourien a-vremañ. Ken tomm eo e galon ouzh ar bed keltiek ma tres boudiged, korriganed, e vro hag an natur diehan.
Saguinus bicolor
Saguinus bicolor a zo ur spesad primated e-touez kerentiad ar Cebidae.
Joakim
Joakim zo un anv-badez brezhonek, bulgarek, ha svedek, hag a gaver en holl yezhoù skandinavek. Dont a ra diwar an anv hebreek יהוֹיָקִים / Ioakim ("gorreet gant Yahweh").
Saguinus bicolor
En arvar emañ al loened-se.
Joakim
Berradur
E brezhoneg e vez berraet e Chim e Bro-Wened, hag e Bro-Leon (koulz ha Jim).
Lec'hanvioù
Daoust ma kaver an anv Joakim e brezhoneg, ha hini Joakim Gwilhom, koulz ha Joachim, Joasim, Jochim, Jechim, Joasin, Jouasin, Jaouas, eo bet lakaet Sant-Yoasin da dreiñ an anv Saint-Joachim, e Bro-Naoned, a oa er brezhonegva pa oa bet savet ar barrezpegoulz? pe stumm neuze?.
Saguinus bicolor
Annez
Kavet e vez en hanternoz Brazil, en hanternoz d'ar stêr Amazon, en ur gorread strizh nepell diouzh Manaus.
Llyn Fawr
Ul lenn e Rhondda Cynon Taf eo Llyn Fawr. Nepell diouzh Cefn Rhigos ha Rhigos.
Dugelezh Normandi
Dugelezh Normandi zo un dugelezh ganet en goude feur-emglev Saint-Clair-sur-Epte e 911 etre ar roue frank Charlez III eus Frankia ar C'hornôg ha Rollon, penn ar Vikinged. Diwar Normaunds, anv an annezidi, e voe anvet an dugelezh nevez.
Beatrice Regina della Scala
Beatrice Regina della Scala, a vez graet pe Beatrice pe Regina anezhi hepken alies, ganet e 1333 e Verona, marvet e 1384 e Sant'Angelo Lodigiano, a oa ur briñsez italian.
He zud
Kentañ bugel Mastino II della Scala (1308-1351) ha Taddea di Carrara (?-1375), e oa. He zad a oa aotrou Verona, Vicenza, Padova, Parma, Brescia ha Lucca. He mamm a oa merc'h da Jacopo I, bet aotrou Padova, ha da Elisabetta Gradenigo. He zri breur, yaouankoc'h eviti, Cangrande II (1332-1359), Cansignorio (1340-1375) ha Paolo Alboino (1343-1375), a voe kenaotrouien Verona ha Vicenza o-zri, en 1351. He c'hoar Verde (?-1394) a zimezas da Niccolò II d'Este, aotrou kêr Ferrara.
He dimeziñ
E miz Gwengolo 1350 e timezas da Bernabò Visconti, a oa o ren e kêr Milano, hervez un emglev diazezet abaoe 1345. He fried a laboure, war un dro gant e zaou vreur Matteo ha Galeazzo, evit Giovanni Visconti (1290-1354), arc'heskob Milano, vikel an impalaer hag aotrou kêr Milano.
Bevañ a reas Beatrice er palez San Giovanni in Conca, e Milano, gant ur pried a reas dezhi pemzek bugel en ur ober 25 bloaz.
E miz Here 1354 e varvas Giovanni Visconti, ha setu an tri niz, Matteo, Galeazzo, ha Bernabò, deuet da vout kenaotrouien Milano. Eus tri fenn ar gouarnamant avat e varvas unan, Matteo, e Gwengolo 1355, ma ne chomasnemet daou. E miz Eost 1378 e varvas unan all, Galeazzo, ma ne chomas nemet unan ken, ha setu Bernabò e-unan o ren.
Regina n'he devoa ket nemeur a levezon war vuhez kevredigezhel ha politikel Milano. Koulskoude, e miz Kerdu 1369, e kredas Bernabò fiziout enni gouarnamantoù korn-bro Lunigiana ha kêr Pisa, nevez kemeret gantañ.
En Mezheven 1370 edo gant Bernabò da goulz seziz Reggio Emilia, a oa dalc'het neuze Feltrino Gonzaga. A-benn ar fin e voe kemeret kêr, graet marc'had ha paeet un dic'haou , ha fiziet gouarn kêr gant Bernabò en he fried Beatrice.
Beatrice, pawelas edo Bartolomeo II, bastard da Cansignorio, o ren war-lerc'h he breudeur, a c'houlennas lakaat he gwirioù hêrezh da dalvezout hag a lakaas seziz, en Ebrel 1378, war kêr Verona gant armeoù John Hawkwood ha Lucio Lando, condottiere e servij Barnabé. Pa voent trec'het ez eas gant he mab Marco da arsailhat kêr en miz Du 1378. En C'hwevrer 1379 e tilezas he gwirioù goude roetdezhi 440 000 florin hag ul leve bloaz a 2 000 florin.
Gwelout ar pennad Cripta di San Giovanni in Conca er Wikipedia italianek. e Milano. Hiziv emañ he c'horf e-kichen hini he fried Bernabò er c'h-Castello Sforzesco.
Cypraea pantherina
Cypraea pantherina a zo unan eus an daou spesad er genad Cypraea e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS pe ur spesad e-touesk an holl re hervez ar skiantourien a ra gant ar genad Cypraea nemetken. Ur spesad kregin deuet da vezañ divoutin an hini eo abalamour d'an dreistdastum pe d'ar saotradur. Bevañ a ra er Mor ruz.
Filiae Patriae
Filiae Patriae Sorority pe '''korp! Filiae Patriae, berraet e C!FP''' a zo ur genvreuriezh studierezed savet d'ar 27 a viz Here 1920 en Estonia e skol-veur Tartu. Pa voe aloubet ar vro gant URSS e voe roet lamm d'ar genvreuriezh. An izili tec'het d'ar C'hornôg a grouas skourroù e Kanada, SUA, Sveden, Aostralia, betek Brazil. Ar re chomet en Estonia a gendalc'has gant ar genvreuriezh met en un doare kuzh. Gant sikour izili ar bed holl, 14 ezel, merc'hed anezho, a oa o studiañ e skol-veur Tartu a adsavas ar C!FP e 1989, tost da zaou vloaz a-raok ma voe rentet he dishualded da Estonia.
Cypraea pantherina
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Solander e levr Lightfoot e 1758.
Filiae Patriae
Palioù
Lies eo palioù an aozadur : lakaat war-raok ar vrogarouriezh, ar c'hengred etre an izili, an desevel, ar fed da vezañ maouez penn-kil-ha-troad.
Cypraea pantherina
Bevoniezh
Kregin kavet etre live al lañv izel betek ur 15 m donder bennak an aliesañ, dindan reier.
Condofuri
Condofuri zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Cypraea pantherina
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er Mor ruz hag e Pleg-mor Aden.
Zinaida Serebriakova
Zinaida Serebriakova, pe Zinaida Yevgenyevna Serebriakova, (Lanceray hec'h anv plac'h yaouank) (Зинаи́да Евге́ньевна Серебряко́ва e ruseg, Зінаїда Євгенівна Серебрякова en ukraineg) ganet d'an 10 a viz Kerzu 1884 ha marvet d'an 19 a viz Gwengolo 1967 e Pariz, zo ul livourez rus, unan eus ar re gentañ da gaout brud.
He buhez
Ganet e oa Zinaïda Serebriakova e domani he zud e Neskoutchnoïe (dibreder), nepell diouzh Kharkov, a zo en en Ukraina hiziv. Lanceray zo anv un tiegezh a orin gall, kar d'an tiegezh Benois, lignez brudet a arzourien rus deuet eus Bro-C'hall en XVIIIvet kantved. He zad-kozh a-berzh mamm e oa an tisavour Nicolas Benois, hec'h eont e oa al livour Alexandre Benois, diazezer ar Mir Iskousstva. He mamm, Benois hec'h anv plac'h yaouank, a oa dornet mat da dresañ hag he zad, Eugène, a oa kizeller. Ken donezonet all e oa he breudeur : Eugène Lanceray a oa kizeller ha livour am part ha Nicolas Lanceray un tisavour enoret. Kar a bell dezhi e oa Peter Ustinov, an aktour saoz ha rus.
Goude dezhi kuitaat lise ar merc'hed e 1900 ez eas d'ur skol-arz savet gant ar briñsez Maria Tenicheva, he devoa un domani e Talachkino ma vode arzourien en-dro dezhi. Kelennet e voe Zinaida gant Ilya Repine.
Er bloavezhioù 1902-1903 e veajas en Italia hag en 1905-1906 e teuas da chom da Bariz. Eno e studias en Académie de la Grande Chaumière. nevez dimezet e oa d'he c'henderv-kompez Boris Serebriakov, a vo ijinour an hentoù-houarn en Impalaeriezh rus.
Goude an Dispac'h
E ti he zud e Neskoutchnoie edo Zinaïda Serebriakova pa grogas Dispac'h Here. Bac'het e voe he gwaz, ha mervel a reas gant ar vrec'h zu en dije tapet er c'harc'har.
Aet da baourez goude ma voe kemeret madoù an tiegezh gant ar stad ha diarc'hant en em gavas an intañvez gant he fevar bugel hag he mamm glañv. Paouez a reas gant an eoullivañ evit tresañ, gant ar c'hreion
He marv
Mervel a reas Zinaida Serebriakova e Pariz d'an 19 a viz Gwengolo 1967 en he 82 vloaz. Beziet eo e bered rus Sainte-Geneviève-des-Bois e Sainte-Geneviève-des-Bois, en Essonne.
Callithrix flaviceps
Callithrix flaviceps a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned ha frouezh, ha dreist-holl diwar ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Annez
Kavout a reer al loen e koadeier gleb gevred Brazil (gevred Espírito Santo, hanternoz Rio de Janeiro, Minas Gerais).
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Callithrix).
Cinquefrondi
Cinquefrondi zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Ar Baganiz
Ar Baganiz a zo ur pezh-c'hoari e tri arvest savet gant Tangi Malmanche.
Ciminà
Ciminà zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Sant'Angelo all'Esca
Sant'Angelo all'Esca  zo ur gumun e proviñs Avellino, e Campania. 730 a dud zo enni o chom.
Ar Baganiz
Ar Baganiz a zo bet embannet evit ar wezh kentañ e 1931 gant Roparz Hemon war e gelaouenn Gwalarn, niverennoù 34 ha 35. Embannet eo bet e stumm ul levr gant Al Liamm e Brest e 1976.
C'hoarvezout a ra an istor e miz Eost 1681.
Roll ar c'hoarierien :
Sezni Falc'han, Benoni Vran, Goulc'hen Mab Benoni, Lan (martolod saoz), 3 c'houer (Tomaz, Tepod ha Tangou), an tavarnour, an embanner, ar marc'hadour spilhoù, ar geder-mor, an ofiser, ar serjant, ar biziter, Del (merc'h Sezni), Fant ar follez, Mon (matezh e ti Sezni), ar varc'hadourez frouezh, ar varc'hadourez kouignoù.
C'hoariet eo bet ar pezh gant Strollad ar Vro Bagan.
Sant'Angelo a Scala
Sant'Angelo a Scala  zo ur gumun e proviñs Avellino, e Campania, 700 a dud o chom enni.
Fanny Clar
Fanny Clar, bet ganet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1875 e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 20 a viz C'hwevrer 1944, a oa ur stourmerez sokialour c'hall.
Kazetennerez er pemdeziegoù Le Soir ha L'Humanité he devoa kenlabouret gant kelaouennoù all, La Guerre sociale, Le Bonnet rouge ha Populaire en o zouez.
Ouzhpenn he stourmoù evit ar merc'hed hag evit ar peoc'h he devoa skrivet barzhonegoù, romantoù ha pezhioù-c'hoari. Degemeret e voe e Kevredad lennegourien Bro-C'hall e 1924.
Dre m'he devoa graet anaoudegezh, kenkent ha 1913, gant Miguel Almereyda — tad ar filmaozer Jean Vigo — he devoa kemeret perzh er film L'Atalante o terc'hel roll mamm an harozez "Juliette" (Dita Parlo).
Phaethon aethereus
Boued
Bevañ a ra diwar besked ha stioganed.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Caulonia
Caulonia zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Don't Bother Me
Don't Bother Me eo ar c'hentañ kanaouenn savet, ton ha son, gant George Harrison (1943-2001) evit ar strollad The Beatles.
Ret e voe gortoz betek miz Eost 1965, pa voe embannet an albom Help!, a-raok klevet div oberenn ouzhpenn krouet ha kanet gant Harrison : I Need You ha You Like Me Too Much.
Istorig ar ganaouenn
Skrivet e voe e miz Eost 1963 gant ar gitarour saoz tra m'edo-eñ e Palace Court Hotel e Bournemouth (Dorset, Bro-Saoz) o tiskuizhañ, hag eñ gwall glañv (un digarez mat da sevel ur sonenn, Don't Bother Me (Roit peoc'h din) an titl anezhi). En e levr e tispleg ar c'hazetenner Steve Turner (1949-) en devoa graet e vennozh Harrison sonaozañ Don't Bother Me evit ma paouezje Bill Harry (1938-) d'e atahinañ diehan o c'houlenn digantañ pegoulz 'ta e vije skrivet ur ganaouenn all gant ar gitarour war-lerc'h Cry for a Shadow, bet embannet e... 1961.
Enrollet e voe gant ar strollad en e bezh d'an 11-12 a viz Gwengolo da-heul, da vezañ embannet war o albom With The Beatles d'an 22 a viz Du (a-gevret gant trizek kanaouenn all). Adkemeret e voe ivez war an albom Meet the Beatles! a voe embannet d'an 20 a viz Genver 1964. He c'hlevet a c'heller e-barzh ar film A Hard Day's Night deuet e-maez d'ar 6 a viz Gouere 1964 er Rouantelezh-Unanet.
2:29 he fadelezh e oa bet produet evit al label Parlophone gant produer boas ar strollad, George Martin (1926-).
Joseph Pinchon
Émile-Joseph Porphyre Pinchon, ganet d'ar 17 a viz Ebrel 1871 en Amiens hag aet da anaon e Pariz d'an 20 a viz Even 1953, zo ur skeudennaouer gall, unan eus ar c'hentañ saverien Bannoù-treset hag un diaraoger eus al linenn sklaer. Krouet en deus Bécassine.
Saguinus oedipus
Emañ al loen en arvar bras da vont da get.
Annez
. Kavet e vez e Panamá hag e gwalarn Kolombia.
Talparia
Talparia a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WORMS ).
Lanrieg
800px|thumb|center Lanrieg zo ur gumun gozh eus Breizh, e Kerne-Izel, staget ouzh Konk-Kerne abaoe an 21 a viz C'hwevrer 1959.
Talparia
Taksonomiezh
Ar genad Talparia a zo bet diskrivet gant Troschel e 1863.
Spesadoù
Daou spesad a zo bet renket er genad-mañ :
Renket eo bet un trede spesad er genad-se hag a zo bet diblaset e 1930 en ur genad nevez Arestorides argus.
Olinguito
Olinguito (eus ar spagnoleg "olingo bihan") zo ur bronneg a vev e menezioù Kolombia hag Ecuador, e Suamerika.
Avrilly
Avrilly zo un anv-lec'h gallek
Sant'Angelo dei Lombardi
Sant'Angelo dei Lombardi  zo ur gumun e proviñs Avellino, e Campania. 3800 a dud zo enni o chom.
De jure
De jure zo ur bomm latin hag a dalv « hervez ar gwir, al lezenn. » Enebet e vez ouzh ar bomm all, de facto. Ar rouanez Elesbed II, rouanez Bro-Saoz ha Kanada, zo e penn Kanada de jure ; hogen de facto eo Kentañ Ministr Kanada a zo e penn ar stad.
Stefano Visconti
Stefano Visconti (c.1287-1327) a oa ur priñs eus an Tiegezh Visconti a rene en Italia e kêr Milano er XIVvet ha XVvet kantved.
De jure
Alies e vez implijet da ober anv eus un dra a zo reizh hervez ar gwir ha ne vez ket lakaet da dalvezout e gwirionez. Diskouez a ra ar c'hemm etre ar pezh a dlefe bezañ hag ar pezh a zo. Hervez tud zo n'eo Bro-C'hall nemet ur Republik de jure: de facto e vije ur vonarkiezh republikan.
Stefano Visconti
Mab e oa da Matteo Iañ Visconti.
De jure
Liste de locutions latines
Stefano Visconti
En 1318 e timezas da Valentina Doria, ha tri bugel o doe:
Ur monumant bras a voe savet war e vez e 1359 gant Bonino da Campione.
Casignana
Casignana zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Sint-Gillis
Sint-Gillis zo un anv-lec'h izelvroek.
Ludwig Iañ von Hessen-Darmstadt
Ludwig Iañ (1753 Prenzlau – 1830 Darmstadt) a oa dug-meur Hessen-Darmstadt.
Careri
Careri zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Mari Stuart
Mari Stuart (1542–1587) pe Mari Bro-Skos, pe Mari 1añ (Mary, Queen of Scots pe Mary I of Scotland e saozneg; Màiri I, Bànrigh na h-Alba e gouezeleg), rouanez Bro-Skos (1542-1567), a voe dibennet e Bro-Saoz.
Callithrix kuhlii
Callithrix kuhlii a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Mari Stuart
Buhez
Mari a oa merc'h da Jakez V, roue Bro-Skos. Mervel a reas hemañ diouzhtu goude he ganedigezh. Lakaet e voe da rouanez pa ne oa nemet 6 devezh.
Callithrix kuhlii
Dont a ra e anv eus hini al loenoniour alaman Heinrich Kuhl (1797-1821), bet eiler Coenraad Jacob Temminck (1778-1858) e muzeom Leiden (Izelvroioù).
Mari Stuart
Buhez
Dimeziñ a reas dre deir gwech:
Callithrix kuhlii
Doareoù pennañ
Ur pevarzroadeg-deiz an hini eo.
Sint-Gillis
Gerdarzh
Diwar ar gerioù sint (sant) ha Gillis, a zo Jili e brezhoneg.
Iodopleura
Iodopleura a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1839 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).
Plouhinec
Plouhinec a zo anv gallek div gumun eus Breizh-Izel :
Iodopleura
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl e Suamerika, daou (2) isspesad dezhe en holl.
Nur Devlet
Nur Devlet a oa mab da Hacı I Giray ha khan Krimea er XVvet kantved.
Plouhinec
Gerdarzh
Hervez un displegadur all e teufe eus anv sant Winog.
Nur Devlet
Goude marv Hacı Giray e 1466 e savas reuz etre e vibien a-benn tapout krog er galloud. Nur Devlet a voe khan Krimea etre 1466 ha 1467 evit ar wech kentañ met skarzhet e voe gant e vreur Mengli I Giray a oa skoazellet gant Genoviz. Adkemer a reas ar galloud er memes bloavezh gant sikour e vreudeur Hayder ha Bay Keldi.
Callithrix kuhlii
Boued
Bevañ a ra al loen diwar frouezh, nektar hag ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.
Nur Devlet
Mengli I Giray a gavas repu adarre e Kefe, kêr e dalc'h Genoviz. Dre ma soñje d'ar re-se e oa Mengli a-du ganto hag a-enep an Otomaned e skoazelljont anezhañ da adtapout ar galloud er c'hanat e 1468 pe 1469. Met Mengli a savas emglev gant ar sultan Mehmet II kerkent ha deuet en-dro war an tron.
Callithrix kuhlii
Annez
Bevañ a ra al loen e koadegi trovanel hag istrovanel reter Brazil.
Nur Devlet
Nur Devlet a dapas ar galloud un trede gwech a-raok bezañ rediet da skarzhañ kuit diouzh Krimea e 1478 ha kavout repu e Moskov. Etre 1486 ha 1490 e voe lakaet war tron khanat Qasim gant Ivan III.
Callithrix kuhlii
Rummatadur
Renket eo en isgenad Callithrix (Callithrix).
Let's Spend the Night Together (kanaouenn)
Let's Spend the Night Together (Tremenomp an nozvezh asambles) a zo ur ganaouenn saoznek savet gant Mick Jagger (1943-) ha Keith Richards (1943-).
Aubigny
Aubigny zo un anv-lec'h gallek.
Let's Spend the Night Together (kanaouenn)
E dibenn ar bloavezhioù '60 e kave da dud 'zo e oa gwall lampr pozioù Let's Spend the Night Together. Ma tivizas un nebeud savlec'hioù skingomz skignañ Ruby Tuesday kentoc'h. Pedet e oa bet The Rolling Stones en abadenn skinwel The Ed Sullivan Show ha reiñ e c'her d'ar c'hinniger Ed Sullivan a reas Jagger e vije kemmet ar gerioù "let's spend the night together" e "let's spend some time together". Tra lavaret a voe sevenet, ar pezh na viras ket ouzh Jagger ha Wyman a dreiñ o daoulagad ouzh ar c'hamera skinwel en ur ganañ ar pozioù nevez...
Kanet eo bet gant un nebeud arzourien all, David Bowie, CCCP, Roger Chapman, Jerry Garcia Band, Keel, Claudine Longet, Lukas Rossi, Tina Turner, Muddy Waters ha The Like en o zouez.
Rioni Roma
Ur rione (liester : rioni) zo ur c'harter e kêr Roma, kêr-benn Italia. 22 rione zo e Roma.
Aurora Venturini
Aurora Venturini, ganet d'an 20 a viz Kerzu 1922 e La Plata, e +2015-11-24 proviñs Buenos Aires, zo ur romantourez arc'hantinat.
Jean Chouan (film)
Jean Chouan zo ur film mut gall, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Luitz-Morat e 1925.
Framm
Renkañ a c'heller Jean Chouan e-touez ar sineromantoù a veze savet sof-kont e-pad ar prantad etre an daou vrezel bed. Eizh rann a ya d'e ober :
Sri Jayawardenapura Kotte
Sri Jayawardenapura Kotte eo kêr-benn velestradurel Sri Lanka. Emañ sko ouzh Colombo a zo kêr vrasañ ar vro.
Aurora Venturini
Labourat a rae gant an Ediciones del Bosque e La Plata, gant María Dhialma Tiberti ha skrivagnerien all eus ar gêr-se.
Realmonte
Realmonte zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Cardeto
Cardeto zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Emma Watson
Un aktourez saoz eo Emma Charlotte Duerre Watson , bet ganet d'ar 15 a viz Ebrel 1990 e Pariz (Bro-C'hall). Bevet he doa e Paris betek an oad a 5 bloaz. Deuet eo Emma Watson da vezañ brudet gant ar filmoù Harry Potter, ma c'hoari Hermione Granger, gwellañ mignonez Harry ha Ron. An aktourez a zo ivez un dougerez-dilhad, ha krouet he deus dilhad evit ar re yaouank. Emañ Emma o studiañ al lennegezh saoznek, e skol-veur Oxford.
Aurora Venturini
Mont a reas da studiañ psikologiezh da Skol-Veur Pariz, ma en em harluas e-pad 25 vloaz, abalamour d'ar Revolución Libertadora. En Pariz e vevas gant Violette Leduc ha mignonez e voe da Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Albert Camus, Eugène Ionesco ha Juliette Gréco; en Sikilia e tarempredas Salvatore Quasimodo. Dimezet eo bet d'an istorour Fermín Chávez. Kelennet he deus prederouriezh en Escuela Normal Antonio Mentruyt, e Banfield. Troet he deus oberennoù barzhed evel Isidore Ducasse, Kont Lautréamont, François Villon hag Arthur Rimbaud, troidigezhioù a dalvezas dezhi da gaout ar groaz Cruz de Hierro digant ar gouarnamant gall.
Emma Watson
Palestinia
E miz Genver 2022, Watson he devoa roet harp da Balestina dre ziskouez ur skeudenn pro-Palestinian gant ur vanifestadeg hag o embann "Solidarity is a verb" war Instagram. Degemeret fall-tre eo bet gant ministr ar skiantoù Israelian Danny Danon, skrivet en devoa war Twitter, "10 pent evit Gryffindor evit bezañ enep-yuzev". Kannadour Israel en Aozadur ar Broadoù Unanet Gilad Erdan en devoa taget anezhi ivez. Kemennadenn Danon a zo bet burutellet gant Leah Greenberg, kenrenerezh an Indivisible Project ha Sayeeda Warsi eus ar Strollad Mirour. Un 40 a dud, gant Susan Sarandon, Mark Ruffalo, Miriam Margolyes, Gael García Bernal, Peter Capaldi, Maxine Peake, Viggo Mortensen, Steve Coogan ha Charles Dance, a oa savet evit harpañ anezhi en ul lizher embannet gant Artists for Palestine UK.
Aurora Venturini
En 2007 he deus bet ar Premio Nueva Novela Página/12 gant he levr Las primas. En Kerzu 2010 e voe adembannet al levr-se e Spagn (Caballo de Troya) ha dilennet da wellañ levr spagnolek embannet e Spagn e 2009, ma voe roet dezhi an IIvet Premio Otras Voces, Otros Ámbitos.
Imram
Imram zo ur ger iwerzhonek hag anv meur a dra.
Caraffa del Bianco
Caraffa del Bianco zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Breizh-Nevez (disheñvelout)
Breizh-Nevez a c'hall ober dave da veur a dra:
Gwerenn
Ur werenn zo un dra bennak graet e gwer. Meur a seurt zo
Cattolica Eraclea
Cattolica Eraclea zo ur gumun e proviñs Agrigento, e Sikilia.
Rihanna
Robyn Rihanna Fenty, anavezet evel Rihanna, a zo ur ganerez R&B bet ganet e Saint Michael, en enez Barbados, d'an 20 a viz C'hwevrer 1988.
E 2005 o deuet er-maez he fladenn gentañ, Music of the sun. E renkamant amerikan dek kanaouenn gentañ ar Billboard 200 e oa pignet he fladenn, gant ar ganaouenn Pon de Replay. Bloaz war-lerc'h e oa bet lakaet e gwerzh hec'h eil pladenn, A girl like me, renket kentañ er Billboard Hot 100 gant ar ganaouenn SOS. E 2007 eo deuet er-maez he zrede pladenn, Good girl gone bad, gant ar c'hanaouennoù Umbrella, Shut up & drive, Don't stop the music ha Rehab. E 2009 eo deuet ur bladenn all diwar ar wask, Rated R, gant ar c'hanaouennoù Russian roulette ha Rude Boy. Ur pevare pladenn zo deuet er-maez e fin 2010, hag a zo bet brudet gant ar c'hanaouennoù "Only girl in the world", "S&M", "California King Bed" ha "Man Down".
Vendée Globe
Ar Vendée Globe a zo ur redadeg bigi-dre-lien gant moraerien en o-unan, dibaouez, hep skoazell. Redet e vez bep 4 bloaz war bigi unkouc'h, a ya kuit eus Les Sables-d'Olonne evit distreiñ d'ar Sables en ur ober tro ar Bed dre morioù ar c'hreisteiz.
Krouet eo bet gant Philippe Jeantot ha Philippe de Villiers, a oa Prezidant Kuzul departamant Vendée d'ar mare-se, e 1989.
Ar redadeg nemetañ diehan eo ar redadeg-mañ (redet dre bennadoù eo ar Velux 5 Oceans) ha setu perak e vez anavezet evel "Everest ar morioù". Ur redadeg kalet eo evit gwir, un amprou andur.
Canolo
Canolo zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Kalkiom
Ar c'halkiom, zo un elfenn gimiek, Ca eo e arouez kimiek, 20 e niver atomek ha 40,078 e vas atomek.
Compagnie Marat
<HR noShade> Ar Bagad Marat a oa unan eus an armeoù reveulzier savet e 1793, e-pad an Dispac'h gall. Savet e oa bet dre un dekred gant kuzul reveulzier Naoned d'ar 14 a viz Here 1793 ha suj e oa d'ar c'huzul-se. Pal ar bagad-se e oa evezhiañ ha spiañ kement ha flastrañ an dud gwelet evel enep-reveulzier e rannvro Naoned e-kerzh Brezel Vendée.
D'ar 7 a viz Genver 1794, Komite dispac'hel Naoned a roas lamm d'ar gompagnunezh. Eizh komiser a voe choazet evit kemer plas ar bagad, 7 anezho o vezañ bet ezel eus ar Bagad Marat.
Bont Goch
Bont Goch zo ur gêriadenn e kumuniezh Ceulan-a-Maesmor, e Ceredigion, e Kembre, 138 km diouzh Kerdiz.
Tess
Tess zo ur film-drama gall-saoz, sevenet gant ar filmaozour gall-polonat Roman Polanski, hag a oa deuet er-maez d'an 31 a viz Here 1979 e Bro-C'hall
Azasaet e oa bet ar senario gant Roman Polanski, Gérard Brach ha John Brownjohn diwar ar romant saoznek Tess of the d'Urbervilles: A Pure Woman Faithfully Presented (1891) gant ar skrivagner saoz Thomas Hardy. Savet e oa bet Tess gant Polanski e koun e wreg, an aktourez stadunanat Sharon Tate : lezet he devoa al levr evitañ, war dal he gwele, a-gevret gant un notennig o tisplegañ e rafe ur film eus an dibab ha plijout a rafe dezhi kaout roll Tess. Drouklazhet e voe en he zi, hi hag ar babig a zouge, gant izili eus The Manson Family renet gant Charles Manson, d'an 9 a viz Eost 1969.
Bet kroget d'an 31 a viz Gouere, ar film kant pemp munutenn ha pevar-ugent e badelezh a oa bet troet betek hanter miz Here 1978 e kastell Beaumanoir-Eder (Al Leslae, (Aodoù-an-Arvor)), e Lokorn hag e Montroulez peurgetket. Lec'hiad meurvaenek Stonehenge a oa bet adsavet e Morienval (Oise).
An danvez
E Bro-Saoz, e dibenn an naontekvet kantved : goude bezañ klevet gant ar menajer Durbeyfield e tiskenn-eñ eus lignez uhel ar re d'Urberville e kas e verc'h henañ Tess dezho. A-boan m'eo-hi kemeret da vatezh gant ar varonez kozh ez eo brazezet gant e vab, Sir Alec : distreiñ a ra da di he zud enta, e-lec'h ma ya e vab da Anaon, un nebeud amzer goude. Lakaet da vicherourez en un ti-laezh e ra anaoudegezh gant Angel Clare a gouezh e karantez gantañ. Eurediñ a reont hep n'he dije kalon a-walc'h da anzav hec'h amzer-dremenet dezhañ kent. Koulskoude, da noz o eured, e teu a-benn Tess da ziskuliañ ar wirionez d'he gwaz : hag eñ, feuket ha dic'hoanag, da vont kuit da Vrazil. E c'hortoz a ra Tess e-pad bloavezhioù a-raok plegañ da zimeziñ da Sir Alec. Hag un deiz e tistro Angel : piket e vez kalon Tess gantañ bepred ha lazhañ a ra he gwaz kent tec'hel kuit gant Angel. Hag int-i da gantren du-mañ ha du-hont, oc'h anavezout ur prantad bennak a levenez a-raok bezañ harzet gant ar polis...
Goproù
Un nebeud goproù a voe tapet gant Tess da-geñver lid ar Césars e 1980 : Un nebeud goproù a voe tapet gant Tess da-geñver lid an Oscars e 1981 :
Spilornis
Spilornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad evned-preizh a ya d'ober ar genad :
Pontoù Breizh
Kalz pontoù bras zo e Breizh dreist ar stêrioù. Sede anvioù un nebeud anezho.
Bro-Gerne
-pontoù Karaez
-Pontoù Kemperle
Bro-Naoned
-pontoù Klison
-pontoù dreist al Liger:
Bro-Roazhon
-pontoù dreist ar Gwilen -pontoù dreist ar Sec'h
Bro Sant-Maloù
-pontoù dreist ar Renk
Mont Valérien
Ar Mont Valérien zo un duchenn 162 m e Bro-C'hall, er c'hornôg da Bariz, e tiriad kumun Suresnes en Hauts-de-Seine.
Eno ez eus ur c'hreñvlec'h bet savet e 1840-1846, ma voe fuzuilhet tremen mil rezistant ha gouestlad gant an nazied etre 1941 ha 1944. Ur c'hounlec'h zo bet savet e 1960, harp ouzh ar c'hreñvlec'h, da enoriñ an holl dud bet lazhet e-pad an Eil Brezel-bed.
Traoñiennoù Okitanek
An Traoñiennoù Okitanek (Valadas Occitanas en okitaneg) zo ul lodenn eus Okitania en em gav e stad Italia.
Bez' ez int traoñiennoù er reter d'an Alpoù, e rannvro Piemont dreist-holl hag e rannvro Liguria ivez, un tammig. Emaint e proviñsoù italian Cuneo, Torino (Piemont) hag Imperia (Liguria). En holl en em astennont war 4 500 km2 hag annezet int gant war-dro 174 476 a dud. Ur vro veneziek eo an hollad saonennoù-se, el lodenn greisteiz eus an Alpoù : troet int ouzh ar reter ha digor int war kompezennoù Piemont.
Lo Borg Sant Dalmatz (Borgo San Dalmazzo), Buscha (Busca), Bueves (Boves) ha Draonier (Dronero) eo ar c'hêrioù brasañ.
Camini
Camini zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Celio
Celio zo un anv-badez italianek roet d'ar baotred, hag a gaver e portugaleg ha spagnoleg ivez. Un anv-lec'h eo ivez.
Inizi an Amiraliezh
Inizi an Amiraliezh (Admiralty Islands e saozneg) zo 18 enezenn en Enezeg Bismarck e Papoua Ginea-Nevez.
Proviñs
Stag eo an inizi ouzh Proviñs Manus.
Colonia
Colonia zo un anv-lec'h spagnolek, hag a dalv kement ha trevadenn, hag a gaver en Uruguay dreist-holl.
Gerdarzh
Dont a ra eus ar ger latin colonia.
Callithrix humeralifera
Callithrix humeralifera (pe Mico humeralifera) a zo ur spesad primated eus kerentiad ar Cebidae.
Boued
Bevañ a ra al loen diwar amprevaned, frouezh hag ar gom a ver diouzh rusk gwez 'zo.