cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jacob van Ruisdael
Jacob Isaackszoon van Ruisdael (Haarlem, 1628 pe 1629 - Haarlem pe Amsterdam, 14 a viz Meurzh 1682) a oa ul livour, un treser hag un engraver eus Izelvroioù an Norzh, brudet evel gweledvaour ha dre e vorlivadurioù. Bez' e voe unan eus livourien bennañ Oadvezh Aour an Izelvroioù (~1588, ganedigezh ar Proviñsoù-Unanet – 1672, ar Rampjaar, "ar bloaz gwallreuzus").
Buhez
Nebeut a ouzer diwar-benn Jacob van Ruisdael — diasur eo c'hoazh bloaz e c'hanedigezh ha lec'h e varv ; n'eus deuet emboltred ebet na poltred ebet anezhañ betek ennomp, na skrid ebet diwar e zorn.
D'an 9 a viz Mezheven 1661 e tisklêrias bezañ 32 vloaz, ar pezh a dalvez e oa bet ganet e 1628 pe 1629. Ur sternier paour e oa e dad Isaack, hag ul livour a-wechoù ; eil pried Isaack e oa e vamm Maycken Cornelis, a oa bet dimezet gantañ d'an 12 a viz Du 1628. Pa voe Jacob 13 pe 14 vloaz ez addimezas e dad, gant Barbertgen Hoevenaels d'an 9 a viz Meurzh 1642, ha bloaz goude e voe ganet hanterc'hoar Jacob, Maria van Ruisdael. Ur c'henderv d'al livour Salomon van Ruysdael (~1602-1670) e oa Jacob, a dremenas e yaouankiz e metoù livourien Haarlem. E 1648 e voe ezel Jacob van Ruisdael eus skourr ar Gild Sant-Lukaz en Haarlem, a vode livourien, engraverien, kizellerien ha moullerien en Europa. Hervez reolennoù ar Gild e ranke pep ezel nevez bezañ un deskard e-pad tri bloaz a-raok bezañ ur "c'houviad dic'hopr", da lavarout eo ne c'helle na sinañ na gwerzhañ e oberennoù, a oa perc'hennet gant e gelenner ; den ne oar piv zo bet kelenner da Jacob van Ruisdael, a voe levezonet-bras e gant e dad, e eontr ha livourien all a anavezent. Dre ma sinas e labour adalek 1646 e ouzer e voe o teskiñ adalek 1643 betek 1646 a-raok bezañ "kouviad dic'hopr" eus 1646 da 1648, bloaz e 20 vloaz, an oad izelañ a oa rekis evit emezelañ er Gild.
Beajiñ en Izelvroioù a reas adalek 1646 betek 1650 evit livañ, gwech gant e dad, gwech all gant e vignon al livour haarlemat Nicolaes Berchem (1622-1683).
E-tro 1656 en em stalias J. van Ruisdael en Amsterdam ; d'ar 14 a viz Mezheven 1657 e c'houlennas e vadeziant digant an Iliz adreizhet nederlandat (ur mennonad e oa moarvat, evel e dad, e eontr hag e genderv), hag ur c'heodedad diouzh reizh ha lezenn e voe en Amsterdam adalek 1659.
Un teul hepken, deiziadet 8 a viz Gouhere 1660, a brou e oa un diskibl o teskiñ digant J. van Ruisdael : al livour Meindert Hobbema (1638-1709) e oa, hag a sinas e oberennoù adalek 1658. Betek 1689 e sinas Hobbema e daolennoù, met diarvar eo e voe diverket e sinadurioù kentañ evit o lakaat war anv van Ruisdael, pa dalveze muioc'h labour hennezh war ar marc'had. E-tro 1660 e veajjont asambles en tu all d'an harzoù etre an Izelvroioù hag Alamagn. .
Daoust d'e vrud ha d'e dalvoudegezh war marc'had an arzoù, biskoazh ned eo aet Jacob van Ruisdael da binvidik ; e 1674 e rankas paeañ un dell a 1/200 eus e beadra, ha dre ma paeas 10 florin e c'heller jediñ e oa 2 000 florin en e gerz, ar pezh a ziskouez e oa pinvidikoc'h eget e dad memestra.
Dizimez e chomas a-hed e vuhez. Moarvat e oa distroet da Haarlem pa varvas d'ar 14 a viz Meurzh 1682, rak eno e voe beziet ha n'eus bet kavet roud ebet eus an dell a ranke ar familh paeañ pa veze beziet ur c'heodedad eus Amsterdam en ul lec'h na oa ket o chom e kêr.
Divrudet un tamm e oa bet Jacob van Ruisdael goude e varv, betek ma voe meulet gant livourien estren, Sir Joshua Reynolds (1723-1792) ha John Constable (1776-1837) en o zouez.
Oberennoù
En oberennoù kentañ Jacob van Ruisdael, a livas e korn-bro Haarlem, ez eo anat levezon e dad, e eontr ha Cornelis Vroom (~1591-1661). Goude en devout beajet pelloc'h e livas gweledvaoù torosennek ha gouez, enno koadeier teñval, runioù dindan oabloù arnevek, ha lammoù-dour — ar re-mañ dindan levezon al livour Allaert van Everdingen (1621-1675), en devoa degaset an dodenn da Amsterdam goude ur veaj e Sveden. Dismantroù, milinoù-dour, milinoù-avel ha dervenned kozh a weler alies ivez. P'edo en Amsterdam e livas ivez kêr gwelet diwar nij ha gweledvaoù-goañv. Nebeut-tre a dud zo en e daolennoù.
J. van Ruisdael ne live ket ar gweledvaoù evel ma oant, peogwir ne c'helle ket livañ er-maez eus ar stal-labour. Aozet diwar ar pezh en devoa gwelet ha brastreset e oa e daolennoù neuze. Ouzhpenn d'ar gudenn deknikel, n'eo ket livañ ar gweledva evel ma oa e oa ar ratozh, klask reiñ "ene an arvest" e oa e gwirionez. Holl livourien Oadvezh Aour an Izelvroioù a reas heñvel. E 1667 e livas J. van Ruisdael Gezicht op Haarlem vanuit het zuiden met bleekvelden, "Ur sell war Haarlem eus ar Su gant maezioù gwennaet", un diskenn dirak hag iliz Sant-Bavo (St. Bavokerk) en treñv. Buan e voe brudet an daolenn-se, kement ma reas al livour pemzek taolenn damheñvel. Kement a daolennoù peuzheñvel ouzh honnezh a voe graet da c'houde ma troas d'ur patrom anvet Haarlempje.
Adam Mickiewicz
Sellet a reer outañ hiziv evel unan eus tri barzh brasañ mare ar Romantelezh e Polonia, a-gevret gant Juliusz Słowacki ha Zygmunt Krasiński) hag evel unan eus ar skrivagnerien wellañ biskoazh e Polonia, , hag en Europa a-bezh zoken Hervez kalz skridvarnerien ez eo Adam Mickiewicz ar barzh gwellañ-holl a zo el lennegezh polonek. . E-touez e skridoù brudetañ e kaver gwerzioù, romantoù barzhoniel, ar pezh-c'hoari Dziady hag ar werz brudet Pan Tadeusz, un doare meurgan a gont buhez aotrouien diwezhañ Kenunaniezh Polonia ha Lituania.
Ganet e oa Mickiewicz el lodenn eus Lituania, bet e Kenunaniezh Polonia ha Lituania, hag a oa en Impalaeriezh Rusia d'an ampoent. A-hed e vuhez e stourmas evit frankiz Polonia. Setu perak e rankas kuitaat e vro : goude pemp bloavezh e-kreiz Rusia, e kuitaas an Impalaeriezh e 1829 ha bevañ a reas en harlu, evel meur a hini eus e genvroiz, e Roma hag e Pariz dreist-holl, e-lec'h ma kelennas ar yezhoù slavek hag o lennegezhioù e Kolaj Bro-C'hall. Mervel a reas gant ar c'holera moarvat, pa oa er Kergustentin, o klask bodañ divroidi bolonat da gemer perzh er stourm a-enep Rusia, e Brezel Krimea.
Odoardo Farnese
Odoardo Farnese zo anv meur a zen eus an tiegezh Farnese:
Calice al Cornoviglio
Calice al Cornoviglio zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Frederick W. P. Jago
Frederick William Pearce Jago (fl. 1838–1892) a oa ur mezeg staliet e Bosvenegh e Kernow e 1843. Ul lenneg e oa ivez, brudet evit e levr The Ancient Language and the Dialect of Cornwall, embannet e 1882 gant Netherton and Worth e Truru. Ur geriadur kerneveureg-saozneg a embannas e 1887.
Bonassola
Bonassola  zo ur gumun eus Italia,  e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Contres (Loir-et-Cher)
Contres a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Melestradurezh
E 2014 e voe addilennet Jean-Luc Brault da vaer.
Liammoù diavaez
[www.ville-contres.fr Lec'hienn ofisiel]
Emerson Fittipaldi
Ur blenier kirri brazilian eo Emerson Fittipaldi (bet ganet d'ar 12 a viz Kerzu 1946 e São Paulo). Redek a rae e kevezadeg bed ar Formulenn 1 hag e CART. Gounezet en deus an titl e F1 div wech (1972 ha 1974), ar 500 miles Indianapolis (1989 ha 1993), hag ouzhpenn-se kevezadeg CART (1989).
Brugnato
Brugnato  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Mambéré-Kadéï
Mambéré-Kadéï zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Kameroun.
Malo
Malo, skrivet ivez Maloù, zo un anv-badez brezhonek, roet d'ar baotred, hag ivez e galleg.
Smiley
Arouezlun ur dremm vousc'hoarzhus eo ar smiley (eus ar saozneg smile, mousc'hoarzh). Eeun eo e dresad (daou doull evit an daoulagad, ul linenn evit ar genoù), ha livet eo e melen. Krog e oa da vezañ treset ha skignet adalek ar bloavezhioù 1950 dreist-holl, ha deuet eo da vezañ ur fromlun implijet er yezh skrivet abaoe eo en em gavet internet.
Istor ar smiley
A-raok ma oa bet ijinet ar smiley e voe treset dremmoù eeun gant daoulagad hag ur mousc'hoarzh a-wechoù gant an dud. Ken pell hag ar Ragistor e kaver dremmoù seurt-se e stumm tresadennoù pe maskloù. Tro 2017 e voe adstummet gant ur skipailh henoniourien renet gant Nicolò Marchetti eus Skol-veur Bologna ur pod hitit graet war-dro ar bloaz 1700 kent JK a oa bet kavet e Kargamış e Turkia, ha diskuliet gant an henoniourien un dremm vousc'hoarzhus doare smiley livet warnañ.
Brudet e oa ar barzh danat Johannes V Jensen evit bezañ arnodet traoù en ur skrivañ. En ul lizher kaset d'an embanner Ernest Bojesen e miz Kerzu 1900 e tresas un dremm laouen hag unan all trist heñvel ouzh smileyoù.
Etre 1908 ha 1920 e reas al luc'hskeudenner katalan Jean Jové gant ul logotip evel sinadur ha war e stal e Limoges hag a zegas da soñj en ur smiley,.
Er c'henwerzh e voe implijet ar smiley da skouer gant ar Buffalo Steam Roller Company e Buffalo e stad New York e 1919 war e guitañsoù e stumm pegsunioù, ar ger « THANKS » (« trugarez ») a-us d'ar smiley. E 1922 e voe embannet gant ar Gregory Rubber Company eus Akron (Ohio) un tamm bruderezh evit c'hwezigelloù gant un dremm vousc'hoarzhus treset warnañ. Kalz munudoù a oa gant an dremmoù-se avat : divabrant, ur fri, dent, roufennoù ha blev. An dremm ront kentañ gant ur warenn gelc'h evit ar mousc'hoarzh ha daou doull evit an daoulagad e voe embannet gant an New York Herald Tribune eus an 10 a viz Meurzh 1953, pajenn 20, bannoù 4–6.
Er film Port of Call gant Ingmar Bergman e 1948 e krog Berit da dresañ war he melezour gant he ruz-muzelloù un dremm trist tost d'ar smiley hag a griz e dal, gant ur pik evit ar fri, a-raok bezañ distrañset gant unan bennak E 1953 ha 1958 e voe implijet ar memes dremmoù mousc'hoarzhus gant koulzad brudañ ar filmoù Lili (1953) ha Gigi (1958). E deroù ar bloavezhioù 1960 e voe implijet un dremm vousc'hoarzhus hep fri evel logo klub ar vugale gant an abadenn skinwel stadunanat The Funny Company, hag ar roll klozañ a echue gant ar gerioù "Keep Smiling!" (Kendalc'hit da vourc'hoarzhin !)
E deroù ar bloavezhioù 1960 e voe implijet ar smiley evit ur c'houlzad marketing evit ar wech kentañ. E 1962 e voe profet sweat-shirtoù « WMCA good guys » gant ur smiley warno gant ar savlec'h skingomz new-yorkat WMCA d'e selaouerien hag a responte « WMCA Good Guys ! » ouzh ar pellgomz. Miliadoù a sweat-shirtoù a voe roet evel-se, ,.
Ijinet e voe un dremm laouen gant daoulagad vigelc'hiek, ur mousc'hoarzh bras ha div roufenn gant an dezigner Harvey Ball e 1963 e Worcester (Massachusetts) evit ur c'hevredad asurañs stadunanat hag a glaske sevel ur c'houlzad diabarzh evit reiñ startijenn d'e implijidi,. Hanter-kant badjoù a voe skignet ivez gant an dresadenn. Kenkoulz, biskoazh n'en deus klasket Ball implijout, kas war-raok pe gwareziñ ar skeudenn hag a yeas en domani foran a-raok ma c'hallfe bezañ graet un argerzhadur gwareziñ bennak. Ball n'en deus tennet gwenneg ebet biskoazh eus ar skeudenn nemet e c'hopr a 45 $ neuze.
Derc'hel a ra David Stern eus David Stern Inc., un ajañs bruderezh eus Seattle, e oa bet ijinet gantañ ar smiley e 1967 e framm e goulzad evit ar Washington Mutual, met n'en deus ket klasket he gwareziñ kennebeut.
Brudetoc'h c'hoazh e teuas da vezañ an dresadenn gant ar vreudeur Bernard ha Murray Spain e deroù ar bloavezhioù 1970 e Philadelphia dre ur c'houlzad evit gwerzhañ gadjedoù. Produiñ a rejont tasoù kafe, t-shirtoù, pegsunioù ha kalz traoù all o tiskouez an arouez hag ar frazenn « Have a happy day » (savet gant Gyula Bogar), deuet da vezañ goude « Have a nice day ». Kenlabouret o doa gant an oberier boutonoù new-yorkat NG Slater dija e 1972 evit produiñ badjoù gant mousc'hoarzhoù warno.
E 1971 e voe krouet gant ar Gall Franklin Loufrani e smiley dezhañ e framm ur c'houlzad enep-malañjer er gazetenn France-Soir. Lakaat a reas evezh ma voe marilhet al logo brudet en Ensavadur Broadel ar Berc'henniezh Greantel (INPI). Envel a reas « Smiley » e logo ha roet e voe lañs gantañ da The Smiley Company evit annezañ e verk. E 1996 ez eas an embregerezh gant e vab Nicolas Loufrani,. Krouet en deus an aouez e 3D ha ledanet en deus ar smiley eeun da gantadoù a zremmvezioù. Perc'hennañ a ra The Smiley Company ar gwirioù evit ar smileyoù e kant bro.
Ar smiley er sevenadur poblek a-vremañ
Liammet eo an dremm vousc'hoarzhus er Rouantelezh-Unanet gant ar sevenadur psikedelek abaoe Ubi Dwyer hag ar Windsor Free Festival er bloavezhioù 1970, ha gant sevenadur an dance music elektronek, en o zouez an acid house erruet er mare anvet Second Summer of Love e fin ar bloavezhioù 1980. Adlañset e voe ar smiley e fin ar bloavezhioù 1980 gant ar strollad saoz Bomb The Bass hag a lakaas ur smiley war golo o c'horzenn gentañ : Beat Dis. Kemeret eo neuze ar smiley evel arouez ar sevenadur new beat ha house music techno a oa o tiwan e deroù ar bloavezhioù 1990, er Rouantelezh-Unanet dreist-holl.
Er c'hoarioù video e kaver ar smiley ivez a-wechoù. E 1980 e voe roet lañs da bPac-man gant Namco, un dudenn tost ouzh ar smiley. Implijet eo bet ivez er c'hoari MIDI Maze war Atari ST e 1987, hag er c'hoari Battlefield: Bad Company e 2008.
Kavet eo ar smiley er sinema, er sonerezh hag er c'homics saoznek, logo an heuliad Watchmen eo da skouer. E 1991 e voe krouet o smiley dezho gant ar strollad sonerezh Nirvana. Implijet eo bet ivez gant ar grafour saoz Banksy en e labour.
Ar smiley war Internet hag er stlennegezh
Implijet eo bet ar smiley evit stumm moulladus an arouezennoù 1 ha 2 (unan du, egile gwenn) pajenn god 437 (1981) ar PCoù IBM kentañ hag an urzhiataeroù da heul hag a oa kenglotus ganto. Meret eo ar fromlunoù gant an darn vrasañ eus ar reizhiadoù korvoiñ modern.
Adstummoù smiley a gaver enlinenn, war ar foromoù, ar postelerezhioù prim hag ar rouedadoù sokial, da skouer :
Emframmet eo bet ur blok fromlunoù gant stummoù 5.0 ha 6.1 Unicode. Evit o gwelet eo ret staliañ ur font hag a c'hall merañ anezho, evel Symbola
Carro (Italia)
Carro zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Naouegezh artifisiel
An naouegezh artifisiel, pe naouegezh alvezel , pe intent artifisiel , zo ur stlenn dispaket gant ardivinkoù urzhiataerel dre intentoù klevet pe gendodet pe drerenet. Enebet e vez d'an naouegezh a gaver en denien hag el loened. Pourvezet e vez an ardivinkoù gant meziantoù skouer, naouerezh ar gomz hag ar stummoù, reizhiadoù treiñ yezhoù ha dafaroù difetis all.
E-touez implij an NA emañ luskerioù enklask er Web (Google eo an anavezetañ), reizhiadoù erbed (implijet gant YouTube, Amazon ha Netflix), reizhiadoù karbedoù emvleinet (Tesla, Waymo), reizhiadoù intent ar gomz (Alexa, Siri), reizhiadoù da verañ an diferañ hag ar c'hevezañ betek al liveoù uhelañ er c'hoarioù strategezh (echedoù, Go). Seul ma teu ar ardivinkoù da vezañ barrekoc'h, seul ma vez dilamet eus termenadur an NA pep elfenn a dennfe d'o naouegezh seurtanvet. Ar "gwered NA" eo. Da skouer : ne renker mui anavezadur optikel arouezioù e-barzh an NA.
Istor
Daoust ma 'z eus eus skiant an NA abaoe 1956, gwagennoù spi-dispi o deus renet e-pad un hir a brantad a reer "goañv an NA" anezhañ. Meur a hent zo bet ergerzhet, evel drevezañ an empenn, skoueriañ modoù an diskoulm sevenet gant an denien, ar boelloniezh furmel, diazoù-roadennoù bras diwar-benn an emzoug loen. E derou an e teuas disoc'hoù bras diwar implij urzhiataerioù matematikel ha stadegel galloudus-tre.
Meur a dachenn a gaver en diskiblezh-se a zo liammet ouzh ar palioù pe ouzh an ostilhoù arbennik. E-touez ar palioù paotañ emañ erouezadur ar gouiziegezh, ar steuñvekat, an deskoni, argerzh al lavar pe areg naturel, ar merzherezh, hag al lakaat an traezoù da vezañ dilec'hiet hag embregatet. Met e-touez ar palioù da dizhout war hir dermen emañ an naouezh hollek, da lavaret eo bezañ gouest da zegas un diskoulm da bep kudenn dic'hortoz. Kalz teknikoù zo bet ergerzhet gant an enklaskerien : gwellekadur an enklask, ar gwellekadur matematikel, ar boelloniezk furmel, rouedadoù neuron alvezel, hag an hentennoù stadegel, amkanioù an tebegezh hag ar meizadoù armerzhel.
Diazezet war ur vartezeadenn eo bet pazennoù kentañ an enklask, hini deskrivadur naouegezh an Den a c'hellfe bezañ ken resis ha m'eo posupl ober e-keñver ar ardivinkoù ma vije kavet un doare d'e zrevezañ. Kaset e voe ar gudenn war an dachenn brederouriezhel, ha lennegel ivez, dre ma voe degaset aon ar boudoù alvezel dizouj a c'hellfe bezañ fardet. Met daoust d'ar mojennoù ha d'an danevelloù diarweladel e klasker krediñ ma vo an naouegezh alvezel troet war an tu mat a-blom gant emzalc'hioù a-feson.
Olivia de Havilland
Olivia Mary de Havilland ( Gouere 1916, Tokyo, Impalaeriezh Japan - 26 Gouere 2020, Pariz, Bro-C'hall) a oa un aktourez stadunanat ha breizhveuriat. C'hoariet he deus e 49 film etre 1935 ha 1988. Unan eus aktourezed pennañ oad aour sinema Hollywood e oa.
Tellesk
An tellesk zo ur seurt bezhin ruz hag a c'haller debriñ, Palmaria palmata e anvadur skiantel. Kreskiñ a ra war aodoù hanternoz ar Meurvor Atlantel hag ar Meurvor Habask.
Carrodano
Carrodano zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Little England beyond Wales
Little England beyond Wales ("Bro-Saoz Vihan en tu all da Gembre") zo anv istorel ur c'hornad e Kembre e kreisteiz Sir Benfro ha mervent Sir Gaerfyrddin, ma komzer saozneg abaoe kantvedoù petra bennak m'emañ pell diouzh Bro-Saoz.
Kentañ meneg eus "Little England beyond Wales" a gaver er XVIvet kantved, daoust ma rank an droienn bezañ koshoc'h, pa voe graet anv gant William Camden eus un  Anglia Transwalliana.
An harz yezhel etre an tolead hag an douaroù kembraek a vez graet al Linenn Landsker anezhañ.
Panama Papers
Graet e vez Panama Papers eus diskuliadenn gant mediaoù dre ar bed a 11,5 milion a deuliadoù kuzhut o tont eus studi avokad Mossack Fonseca e Panama, enno titouroù war muioc'h evit 2140 000 embregerezh offshore hag anvioù o c'hevrannerien. En o zouez e kaver politikerien, sportourien, tud anavezet pe miliarderien. Pennoù stad pemp bro - Arabia Saoudat, Arc'hantina, Island, Ukraina hag Emirelezhioù Arab Unanet - a zo kaoz outo en teuliadoù mañ, met ivez tud er gouarnamantoù pe tost outo er broioù-se hag e ouzhpenn 40 bro, en o zouez : Suafrika, Sina, Sukorea, Brazil,Bro-C'hall, India,Rusia, ar Rouantelezh-Unanet ha kalz reoù all.
An anv Panama Papers zo tennet a-ziwar ar Pentagon Papers, pa voe diskuliet e 1971 teuliadoù sekred ouzhpenn 7 000 pajennad diwar-benn oberatadenoù kuzh Stadoù-Unanet Amerika e-pad Brezel Vietnam gant ar gazetenn The New York Times hag ur 15 bennak a genseurted amerikan all.
An teuliadoù pourchaset gant un disklozer didan al lesanv "John Doe" zo enno titouroù adalek ar bloavezhioù 1970 betek fin 2015. En hollad ez eus 2,6 teraocted à dataoù. Da gentañ e voe kaset an teuliadoù-se d'ar gazetenn alaman Süddeutsche Zeitung e 2015, met buan e voe rannet gant mediaoù all e 80 bro dre ar bed didan rennerezh Konsortiom Etrevroadel ar C'Hazetenerezh Enklask (International Consortium of Investigative Journalists e saozneg, e Washington emañ e sez). D'an 3 a viz ebrel ez eo bet diskuliet an afer gante dre ar bed, gant 149 teuliad diskuliet. Teuliadoù all a zo da vezañ diskuliet e kerzh miz ebrel ha mae 2016. An teuliadoù a zo enno titouroù diwar embregerezhioù offshore, bet krouet gant harp Mossack Fonseca pe bet e darempred gant o fratikoù. Ma c'hell, ez-teorikel, embregerezhioù offshore kaout ur pal reizh, ez-pleustrek e vezont implijet evel embregerezhioù skramm evit an terc'h-fiskal pe kannañ-arc'hant maez al lezenn e orin.
Kementadoù ha doareoù teuliadoù
Diskuliet eo bet 11,5 milion a teuliadoù bet embannet etre 1977 ha 2015 gant Mossack Fonseca. E touez an 2,6 teraokted a dataoù e vez añv eus ouzhpenn 214 000 embregerezh offshore, an darn vrasañ oute liammet e mod pe vod gant personelezhioù publik.
Ar diskuliadenn-se a zo ar vrasañ hini, e-keñver ar c'hemenetad a dataoù bet diskuliet, bet implijet gant ar mediaoù, pell dirak ar Wikileaks (1,7 Go a dataoù).
En teuliadoù diskuliet e kaver opuzhpenn da 4,8 milion a bosteloù, 3 milion a zataegoù, 2 vilion a fichennoù PDF, 1,1 milion a skeudennoù (enno eilskeudennoù a pasportoù ar c'hevrannerien pe a gontradoù sinet), 320 000 a fichennoù skridoù ha 2 000 a fichennoù gant furmadoù all.
Doare studiañ hag implij
Krouet e oa bet gant ar gazetennerien 214 488 teuliad kompoder (unan evit pep embregerezh-skramm anvet), enno eo bet renket an holl fichennoù e liamm gante. Implijet e oa bet poelladoù anavezadur optikel arouezioù evit klask en holl dielloù evel en ur dataeg. Kenveriet ez eo bet da c'houde gant listennoù a personelezhioù pouezus - politikerien pouezus ha pennoù-stad, torfedourien etrevroadel, sportourien - evit sevel ur gartenn eus rouedad Mossack Fonseca.
Krouet eo bet gant an ICIJ ur lusker klask evit o rouedad kazetennerien o labourat war an teuliadoù. Asambles o deus divizet deiziad an 3 a viz Ebrel evit embann lodennoù gentañ an ensklaskoù, ha divizet eo bet ivez lusk an embannadennoù. Pep media a zo chomet dieub ivez d'ober enklaskoù spisoc'h a zivout tudennoù pouezus eus o vroioù orin. Da skouer, e Bro C'hall, ez eo bet kenveriet gant kazetennerien Le Monde an anvioù en teuliadoù gant listennadoù an dilennidi gall hag europat, listenn ar 500 gall ar pinvidikañ, tudennopù pennañ ar strolladoù politikel gall, listenn ar ministred abaoe 1980, merourion embregerezhioù ar CAC 40, personelezhioù karetañ ar c'hallaoued, tudennoù anvet e aferioù politiko-justis abaoe 2000, pennoù stad pe gouarnamant ar bed a bezh pe izilo skipailh Bro-C'hall melldroad.
Guillaume Héliès
Guillaume Héliès, pe Lomik Helies, ganet d'ar 14 Genver 1861 e Bodiliz ha marvet d'an 12 Mae 1941 e Lesneven, a oa beleg ha skrivagner brezhonek evit ar c'hoariva.
Jimmy
Jimmy zo ur berranv eus James e saozneg.
Guillaume Héliès
Buhez
E Plougerne e reas e studioù kentañ, en ur skol renet gant e eontr Yann-Vari Apriwal (1842-1906). D'e drizek vloaz, e 1874, ez eas da skolaj Lesneven kent mont da gloerdi Kemper.
Jimmy
Stummoù all
Jimmie, Jimi, Jim.
Bernd Freytag von Loringhoven
Ar baron Bernd Freytag von Loringhoven (6 a viz C'hwevrer 1914 e Kuressaare - 27 a viz C'hwevrer 2007 e München) a oa un ofiser penn-bras en arme alaman da vare an Eil Brezel-bed. Unan eus a dud diwezhañ o kuitaat ar Führerbunker e Berlin e voe.
Guillaume Héliès
Buhez
Beleget e voe e 1885 hag anvet kerkent da gure e parrez Lokmaria e Kemper, ha goude-se e Kraozon (1890) ha Pont-an-Abad un nebeud mizioù diwezhatoc'h. E 1900 e voe anvet da aluzener ospital Lesneven, ma skoazellas strollad c'hoarierien kêr dre skrivañ pezhioù-c'hoari evito, dindan an anv-pluenn Gwilherm Eliez.
Euskal Herriko Unibertsitatea
Euskal Herriko Unibertsitatea / Universidad del País Vasco (EHU/UPV) eo Skol-Veur Euskal Herria, savet e 1980. Diazezet eo e teir froviñs Euskadi : Barakaldo evit Bizkaia, Eibar evit Gipuzkoa ha Vitoria-Gasteiz evit Araba.
Bernd Freytag von Loringhoven
E vuhez
E familh a oa a-orin eus Westfalen hag a zivroas d'ar broioù balt er kantved. Pa voe tapet madoù ar familh gant ar Volcheviked e 1919 ez eas d'en em staliañ da b-Pommern. Degemeret e voe en arme, hag a-drugarez d'ur c'henderv, ar baron Wessel Freytag von Loringhoven, a oa kabiten, e voe lakaet da ofiser. Eil-a-gamp ur jeneral e oa pa voe aloubet Polonia e 1939, hag ezel eus penn-bras ur jeneral all e oa pa voe aloubet Rusia e 1941. Ur vedalenn a dapas kaout pa oa e penn un unvez houarnwisket, ha lakaet da eil-a-gamp Hans Krebs, ha neuze e chomas hep bezañ kaset da Stalingrad. E genderv, Wessel Freytag von Loringhoven e anv, eo a roas an tarhzer hag an danvez-tarzh a voe implijet evit irienn an 20 a viz Gouere 1944. daoust da se ne voe ket tapet ar baron e-barzh an irienn.
Euskal Herriko Unibertsitatea
Frazenn-stur
Eman ta zabal zazu, "Ro ha skign anezhi", eo frazenn-stur EHU/UPV, diwar ur werzenn eus Gernikako Arbola, ur c'han eus an.
Bernd Freytag von Loringhoven
E vuhez
E 1945 e oa major, hag eil-a-gamp chef penn-bras an arme. Er Führerbunker e oa e-karg eus dastum titouroù, prientiñ steuñvioù ha rentaoù-kont a veze implijet e-pad an emvodoù pemdeziek gant Hitler. E-pad ar pennad-se e skrivas un deizlevr. D'an 29 a viz Ebrel 1945 ec'h asantas Hitler ma kuitafe ar Führerbunker. En un atersadenn embannet er gazetenn saoznek Observer e 2005 e kontas ar baron : Pa oa Hitler oc'h hetiñ chañs vat din, e welis luc'hed ar c'hoant en e zaoulagad.
Prizonet e voe gant soudarded vreizhveuriat, ha daou vloaz hanter e chomas en toull-bac'h. Goude-se e labouras war dachenn an embann. Pa voe adsavet arme Alamagn ec'h adstagas gant ar vicher, hag ec'h echuas evel letanant-jeneral. Meur a garg en doe ivez en AFNA. Alies e voe aterset ar baron Freytag von Loringhoven e fin e vuhez. Asambles gant ar c'hazetenner gall François d’Alançon e savjont al levr : Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945 (embannet e 2005), diazezet war e atersadennoù ha war e zeizlevr.
Levrlennadur
Bernd Freytag von Loringhoven ha François d' Alançon :
Nana-Mambéré
Nana-Mambéré zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Kameroun.
Sarzana
Sarzana  zo ur gumun eus Italia,  e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Riomaggiore
Riomaggiore  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Sesta Godano
Sesta Godano zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Saint-Gervais-la-Forêt
Saint-Gervais-la-Forêt a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
8,97 km2 eo gorread ar gumun.
Deiva Marina
Deiva Marina  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Saint-Gervais-la-Forêt
Poblañs
War-dro 3 255 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Jean-Noël Chappuis da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
3rd Tennessee Infantry Regiment
Ar 3rd Tennessee Infantry Regiment a oa ur rejimant troadegiezh eus Lu Stadoù Kengevreet Amerika. Enrolet dindan an anv 3rd Vaughn's Tennessee Infantry Regiment, anvet a-wechoù 3rd Confederate Infantry pe lesanvet Vaughn's 3rd. Kavet e vez raloc'h an anvioù 3rd Tennessee Cavalry Regiment ha 3rd Tennessee Mounted Infantry Regiment.
Lena Headey
Lena Kathren Headey, ganet d'an 3 a viz Here 1973, zo un aktourez saoz. Brudet eo bet evit ar roll a Cersei Lannister er stirad skinwel Game of Thrones (2011–2019) war ar chadenn HBO. Kinniget eo bet hec'h anv pemp gwech evit ur Primetime Emmy Award hag ur Golden Globe.
3rd Tennessee Infantry Regiment
E-penn kentañ Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika, Vaughn a savas kentañ rejimant Kengevreet Tennessee. A-raok ma vefe kuitaetan Unaniezh gant Stad Tennessee, e-penn kentañ 1861 Vaughn en devoa bodet div unvez soudarded eus Monroe County. Ar soudarded a oa diaz ar 3rd Tennessee Infantry Regiment. D'an 29 a viz Mae 1861, Vaughn a oa dilennet da goronal.
Is rannoù
kompagnunezh B
kompagnunezh Ch
kompagnunezh C'h
Pignone (Italia)
Pignone  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
3rd Tennessee Infantry Regiment
Is rannoù
kompagnunezh E
kompagnunezh F
kompagnunezh G
kompagnunezh I
Amerikaneg
An amerikaneg zo un anv brezhonek hag a vez graet a-wechoù eus saozneg Stadoù-Unanet Amerika (US English e saozneg), ar yezh muiañ komzet er vro-se, daoust ma n'eo ket yezh ofisiel.
3rd Tennessee Infantry Regiment
Is rannoù
kompagnunezh K (1)
Amerikaneg
Ganet e 1954
Kentañ roud eus ar ger a oa e 1954, dindan pluenn Per-Jakez Heliaz. Ne voe ket adkemeret ar ger diouzhtu.
3rd Tennessee Infantry Regiment
Is rannoù
kompagnunezh K (2)
Cour-Cheverny
Cour-Cheverny a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Ombella-M'Poko
Ombella-M'Poko zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Republik Demokratel Kongo.
Cour-Cheverny
Douaroniezh
29,8 km2 eo gorread ar gumun.
3rd Tennessee Infantry Regiment
Istor ar rejimant
Anavezet eo ar rejimant dreist-holl dre obererezh ar c'horonal bet dilennet gant ar soudarded John C. Vaughn.
Savet e Knoxville, Tennessee, d'an 29 a viz Mae 1861; degemeret e servij e lu Stadoù Kengevreet Amerika d'ar 6 a viz Even 1861 e Lynchburg. An trede rejimant a voe eus an Tennessee da vezañ degemeret e lu ar su.
Teresa Kunegunda Sobieska
Teresa Kunegunda Sobieska (Wilanów, Polonia, – München, ) a voe dilennerez Bavaria ha Pfalz adalek an  (da 19 vloaz) betek ar.
Amerikaneg
Ganet e 1954
Setu perak n'eus roud ebet eus ur skrid lennegel stadunanat a vefe "troet diwar an amerikaneg" e-barzh Gwalarn. E 1925, eo diwar ar saozneg e oa bet troet Ar Skarbouklenn Vras, kontadenn Natahaniel Hawthorne gant Youenn Drezen.
Ken nebeut all e-barzh Al Liamm : "diwar ar saozneg" eo ez eus bet troet un danevell gant Hemingway, ha "diwar saozneg Amerika" unan all gant Faulkner.
Menegoù all
Skouerioù eus implij ar ger a gaver:
Amerikanek
Diwar ar ger amerikaneg ez eus bet savet gerioù all:
Stadunaneg
Ar ger stadunaneg zo bet implijet en ur blog ivez gant Sav-Heol.
Saozneg SUA
Saozneg SUA ( American English pe U.S. English e saozneg) eo ar yezh muiañ komzet e SUA. Daoust da se n'eo ket yezh ofisiel. Disheñvelik eo diouzh saozneg Bro-Saoz, en e zistagadur, en e c'herioù, en e zoare-skrivañ, hag un tamm en e yezhadur.
Doare-skrivañ
En 1828 e voe embannet geriadur Noah Webster, ar c'hentañ geriadur stadunanat, a ginnige kemmoù e doare-skrivaén ar saozneg. Degemeret e voe e gemmoù evit an darn vrasañ. Ar c'hemmoù c'hoarvezet en doare-skrivañ er Rouantelezh-Unanet n'int ket anavezet e SUA, e-skoaz e Kanada e vez graet ganto.
3rd Tennessee Infantry Regiment
Istor ar rejimant
19 a viz Even 1861 e voe kentañ emgann ar rejimant gant ar c'horonel John C. Vaughn e penn, un trec'h e vezo o welet distruj ur pont-tren war linenn-tren Baltimore hag Ohio e New Creek, Virginia. Tapet e voe ivez daou pezh kanol gant ar rejimant.
D'an 21 a viz Gouhere 1861 e adkaver ar rejimant e-pad emgann Manassas
Adurzhiet e voe d'ar 14 a viz Mae 1862.
Ambrougadeg Jefferson Davis
Kodianañ a raio e Washington, Georgia, d'an 9 a viz Mae 1865.
Cour-Cheverny
Poblañs
War-dro 2 876 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet François Croissandeau da vaer.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Ouaka
Ouaka zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Republik Demokratel Kongo.
Odoardo Iañ Farnese
Odoardo Iañ Farnese (1612-1646), a oa dug Parma ha Piacenza.
Mab e oa da Ranuccio Iañ Farnese, ha da Margherita Aldobrandini. Mab nemetañ e dad e oa, hervez al lezenn. Ur mab bastard koshoc'h avat en doa Ranuccio, Ottavio Farnese e anv, a voe bac'het e pad bloavezhioù hir e Rocchetta.
Roost-Warendin
Roost-Warendin a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Odoardo Iañ Farnese
Odoardo a renas dindan rejantelezh an eontr, ar c'hardinal Odoardo Farnese, ha pa varvas an eontr, en 1626, dindan rejantelezh e vamm Margherita Aldobrandini.
Qaem Shahr
Qaem Shahr (perseg: قائم‌شهر) a zo ur gêr e proviñs Mazandaran en Iran. Poblet eo gant 204 953 a dud (e 2016), , , ,.
Odoardo Iañ Farnese
Dimeziñ
Dimezet e voe da Margherita de' Medici ha bugale dezho.
E vugale
Eizh bugel en doe:
Pompeu Fabra
Pompeu Fabra i Poch, ganet e Gràcia (e Barcelona) d'an 20 a viz C'hwevrer 1868, ha marvet e Prada (Pireneoù) d'ar 25 a viz Kerzu 1948, a oa ur yezhadurour hag en deus lakaet dre skrid reolennoù ar c'hatalaneg a-vremañ.
Pa oa Pompeu Fabra o studiañ an ijinouriezh e oa krog da vezañ dedennet gant ar filologiezh. E 1891 e voe embannet e Ensayo de gramática de catalán moderno (Skrid-arnod yezhadur ar c'hatalaneg a-vremañ) gant an ti-embann L'avenç. Ennañ e tiskrive, evit ar wech kentañ, hag en un doare skiantel, ar c'hatalaneg, treuzkrivet en ur fonetik resis. Gant Jaume Massó i Torrents ha Joaquim Casas i Carbó e reas un eil studiadenn war ar yezh er gelaouenn L'Avenç. Evit ar wech kentañ e veze klasket reizhata ar yezh en un doare skiantel. Tabut bras a voe savet gant ar skrid-arnod -se, hag a roio skouer da normalizdur ar yezh. E 1902 e voe degemeret da studiañ ar gimiezh e skol an ijinouriezh e Bilbao, lec'h ma chomas betek 1912. Gouestlañ a raio kalz eus e amzer d'ar filologiezh.
E 1906 e kemeras perzh e Kentañ Kendalc'h Etrevroadel ar C'hatalaneg, lec'h ma tiskouezas e Qüestions d'ortografia catalana (Goulennoù diwar-benn ar reizhskrivañ katalanek). Brudet e krogas e vennozhioù da vezañ, kement ma voe goulennet digantañ, gant Enric Prat de la Riba, krouer an Institut d'Estudis Catalans, e 1907, ober war-dro renerezh normalaat ar yezh. Distreiñ a reas neuze da Gatalonia, ha anvet e voe da grouer Kevrenn filologiezh an Institut d'Estudis Catalans e 1911. E 1912 e embannas ul levr yezhadur katalanek, hag ur bloaz goude e lakaas war-wel an Normes ortogràfiques (Reolennoù ar reizhskrivañ), hag a groue ur wech all kalz a tabutoù. Unan eus ar reolennoù reizhadur pouezusañ lakaet war-wel gant Fabra a oa an distagadurioù disheñvel hervez ar rannvroioù, hag etimologiezh ar gerioù. An Diccionari Ortogràfic (Geriadur ar reizhadur) (1917) a roas ar reolennoù diwezhañ.
Adalek 1918, gant embann ar Gramàtica catalana (Yezhadur katalanek), deuet da vezañ ar yezhadur ofisiel, e krogas ul lankad a gendalc'ho betek 1932 gant embannadur ar Diccionari general de la llengua catalana (Geriadur hollek ar c'hatalaneg). Embannet e voe er memes bloavezh ar Curs mitjà de gramàtica catalana (kentelioù-krenn yezhadur katalanek), da vezañ studiet er skolioù, hag adembannet e 1968, dindan an anv Introducció a la gramàtica catalana (digoradur d'ar yezhadur katalanek). Hag e 1924 e embannas Converses filològiques (enweloù filologiezh), pennadoù berr a ziskoueze diaesterioù brudetañ ar yezh. E 1932, gant kemer-perzh Fabra er gador-gelenn, e voe kroget da studiañ ar c'hatalaneg e Skol-Veur Barcelona. Geriadur 1932, lesanvet "Fabra", a voe ur skouer evit geriadur Ofisiel an Institut d'Estudis Catalans. Ennañ e voe kavet : 1. Dilez ar c'hozhijennoù hag ar rannyezhoù. 2. Lakaat a-gostez ar gerioù hag a veze dilezet. 3. Lakaat a-gostez ar gerioù estren, pe tennet eus yezhoù all, evit krouiñ gerioù katalanek nevez. 4. Implij gerioù teknikel, lakaet e katalaneg gant ur wrizienn a orin gresian pe latin. Pompeu Fabra a yeas da vevañ da Vro-C'hall d'an 31 a viz Genver 1939, kregiñ a reas ur veaj vras er vro, e Pariz, Montpelhier, Perpignan ha Prada, lec'h ma varvas d'ar 25 a viz Kerzu 1948. E-pad bloavezhioù diwezhañ e vuhez e kendalc'has da labourat war ur yezhadur, hag a voe embannet e 1956 gant Joan Coromines. Roet eo bet e anv d'ur skol-veur e Barcelona.
Lerici
Lerici  zo ur gumun eus Italia,  e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Nigrita (genad)
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Afrika.
Sittidae
Diouzh Doare 12.1 an IOC World Bird List n'eus nemet ur genad golvaneged oc'h ober ar c'herentiad :
Follo
Follo  zo ur gumun eus Italia,  e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Ouham-Pendé
Ouham-Pendé zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Tchad ha Kameroun.
Hans-Erich Voss
Hans-Erich Voss (pe Voß) (30 a viz Here 1897en Angemünde - 18 a viz Du 1969 e Berchtesgaden) a oa un eilamiral alaman da vare an Eil Brezel-bed. Unan eus a dud diwezhañ voe er Führerbunker e Berlin e voe ivez.
E vuhez
Mont a reas er morlu e 1915, hag ec'h echuas gant e studioù en akademiezh vor e 1917. Da vare Republik Weimar hag an Trede Reich e labouras en Deutsche Marine. Lakaet e voe da gabiten-lestr e 1939 hag e miz Here 1942 e voe lakaet da gomandant ar morreder Prinz Eugen. Ur pennadig goude e kejas ouzh Joseph Goebbels hag a oa deuet da weladenniñ ar vag asambles gant kazetennerien. Goebbels a lakaas Voss da eilamiral d'ar 1añ a viz Meurzh 1943. Er Wolfsschanze e oa Voss da zevezh irienn an 20 a viz Gouere 1944. Gloazet e voe pa darzhas ar vombezenn ha resev a reas ar vedalenn Verwundetenabzeichen. E 1945 ez eas da repuiñ er Führerbunker e Berlin. Eno e teuas da vezañ kuzuliad Goebbels hag e wreg Magda. D'an 30 a viz Ebrel e voe Voss e-touez an ofiserien a glevas Hitler o lavarout e oa gwelloc'h dezhañ mervel e-lec'h klas tec'hout kuit rak gronnet e oa Berlin gant soudarded an Arme Ruz. Er strollad kaset gant an SS-Brigadeführer Wilhelm Mohnke e oa Voss. Klask a rejont kuitaat Berlin, met al lod brasañ anezho a voe harzet gant soudarded an Arme Ruz. Kaset e voe Voss d'ar bunker en-dro, da anavezout korfoù devet Joseph, Martha Goebbels hag o c'hwec'h bugel. Goude-s e echomas prizoniad e-pad pell. E miz Eost 1951 e voe tamallet outañ bezañ bet ur post a-bouez en aozadur brezel Hitler ha bezañ kemeret perzh en ur brezelagradiñ, daoust d'al lezennoù ha d'ar feurioù-emglev etrebroadel. E miz C'hwevrer 1952 e voe kondaonet da 25 bloavezh toull-bac'h gant lze-arme distrig arme Moskva. E miz Kerzu 1954 e voe dieubet diwar un dekred gant Praesidium ar Sovied Meur ha kaset da Alamagn ar Reter.
Framura
Framura  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Bastard!!
Tudennoù
Dark Schneider (anvet diwar Udo Dirkschneider) eo haroz ar manga hag an hudour galloudusañ eus an heuliad.
Luni (Italia)
Luni zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Company of Heroes (disheñvelout)
Company of Heroes berraet e COH a zo un heuliad c'hoarioù video strategiezh e-pad an Eil Brezel-bed :
Bokale
Bocau/Boucau
Arabat droukveskañ an anv "Bocau" pe "Boucau" gant Lo Bocau Vielh ("Vieux-Boucau-les-Bains" e galleg), ur gumun all el Landes.
Company of Heroes (disheñvelout)
Ouzhpennadurioù
Ouzhpennadurioù a zo bet d'ar c'hoari Company of Heroes: Ouzhpennadurioù a zo bet d'ar c'hoari Company of Heroes 2
Bokale
Istor
Betek 1578 edo aber an Aturri pelloc'h en hanternoz, e Bocau Vielh. Neuze e voe distroet ar stêr da aberiñ tostoc'h ouzh Baiona, e Tarnos, e karter Bocau, Bokale en euskareg. Ur c'harter eus Tarnos e oa Bokale eta, ha distaget e voe diouzh ar barrez waskonat pa voe krouet an departamantoù e 1790. E gwirionez ne oa ket e Lapurdi a-raok, met mesket eo bet harz eskopti ha harz-departamant er speredoù goude 1790.
Ptiloprora
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1894 gant ar skiantour saoz Charles Walter De Vis (1829-1915).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Château-Guibert
Château-Guibert a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Ptiloprora
O c'havout a reer e Ginea Nevez, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.
Villebarou
Villebarou a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
9,11 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 2 490 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Philippe Masson da vaer.
Maissana
Maissana  zo ur gumun eus Italia,  e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Lampropsar tanagrinus
Lampropsar tanagrinus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Lampropsar an hini eo.
Anvet e voe Icterus tanagrinus (kentanv) da gentañ-penn (e 1824) gant al loenoniour alaman Johann Baptist von Spix (1781-1826).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ e Suamerika :
Cha In-ha
N'eus ket bet lezet testenn ebet gant an aktour met muioc'h-mui a dud a soñj e vefe un emlazh awenet gant reoù Sulli ha Goo Hara.
Ventotene
Ventotene (Latin: Fundi) zo ur gêr e proviñs Latina, e Lazio, en Italia.
Vakaga
Vakaga zo ur prefeti eus Republik Kreizafrika. Harzoù en deus gant Tchad ha Soudan.
Rocca Massima
Rocca Massima  a zo ur gumun eus Italia e proviñs Latina, e rannvro Lazio.
Pruniers-en-Sologne
Pruniers-en-Sologne a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Douaroniezh
43,84 km2 eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 2 418 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Claude Thérèze da vaer.
Barbara Radziwiłł
thumb| Barbara Radziwiłł (1520-151) 200px|thumb|Barbara Radziwiłł, poltred gant [[Lucas Cranach ar Yaouankañ )]] 200px|thumb|[[Pan Twardowski o c'hervel tasmant Barbara Radziwiłł (taolenn gant Wojciech Gerson, kantved).]] Barbara Radziwiłł, pe Barbora Radvilaitė e lituaneg, pe Barbara Radziwiłłówna e poloneg, pe Барбара Радзівіл e belaruseg, ganet d'ar 6 a viz Kerzu 1520 ha marvet d'an 8 a viz Mae 1551, a oa pried Sigismund II Aogust, roue Pologn ha Dug-Meur Lituania.
Merc'h e oa Barbara Radziwiłł da Jerzy Radziwiłł, Voivod ha Hetman Lituania, ha da Varbara Koła. Hervez ar vrud e oa koant ha desket mat, ha troet e oa gant an dilhad brav.
Barbara O'Neil
Barbara O'Neil (1910 – 1980) a oa un aktourez stadunanat, brudet dreist-holl abalamour ma c'hoarias er film Gone with the Wind e 1939 evel Ellen O'Hara, mamm Scarlett O'Hara.
Naves (Norzh)
Naves a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù-brezel ar C'hommonwealth en astenn bered ar gumun: Naves Communal Cemetery Extension
Digoret e voe an astenn gant ar 49 Rannlu (West Riding Bro-Saoz) ag ar Rouantelezh-Unanet e miz Here 1918 e dibenn ar Brezel bed kentañ, 31 bez hepken enni. Brasaet e voe goude an arsav-brezel eus an 11 a viz Du 1918 gant bezioù degaset eus beredoù all (en Eswars, Lesdain, Maurois, Paillencourt ha Thun-Saint-Martin) hag eus tachennoù Emgann Cambrai, kalz anezhe o vout re soudarded saoz eus ar rejimantoù Lancashire Fusiliers ha King's Own Royal Lancaster bet marvet e miz Eost 1914.
Herri Iañ (Frankia ar Reter)
E dud
Mab e oa da Otto Iañ, dug Saks (war-dro 851 - 912) ha d'an dugez Hedwige (war-dro 856 - 903), a oa merc'h da varkiz Neustria Herri ha da Ingeltrude, a ziskenne marteze eus Karl Veur
E dad a voe dug Saks war-lerc'h e vreur Bruno Saks, lazhet en un emgann e miz C'hwevrer 880. Dibabet e oa bet da ren war-lerc'h loeiz ar Bugel, met nac'h a reas ar gurunenn ha goulenn a reas dilenn Konrad Iañ Germania
Adframmañ ar rouantelezh
Goude marv Loeiz IV ar Bugel († 840), skarzhet diskennidi Karl Veur, e tegouezhas ar rouantelezh etre daouarn Konrad Iañ Germania en 911, ha gant Herri an Evnetaer en 919. E rouantelezh Germania neuze e oa bodet un darn eus douaroù Francia orientalis Karl Veur, ha reuz enne. E Dugelezh Saks, da varv e dad en 912, e rankas Henri en em gannañ ouzh e amezeien er c'hreisteiz, Dugelezh Frankonia. Enebet e oa ouzh Konrad Iañ Frankonia, a varvas e Kerdu 918.
<!--  Néanmoins, Henri, qui s'est réconcilié avec Conrad peu avant la mort du roi de Germanie, est élu le 6 mai 919 par une assemblée réunie à Fritzlar, qui ressemblait aux trois états établis longtemps après en France, écrit Voltaire. La tradition dit qu'on le nomme « l'Oiseleur » parce que les députés qui lui annoncent son élection le trouvent un faucon sur le poing. Étant à la chasse au gibier à plumes, il est courroucé de leur intrusion qui fait s'envoler tout le gibier qu'il convoitait. Mais comme les princes s'agenouillent pour lui apprendre la nouvelle, il estime que malgré tout la chasse n'avait pas été aussi mauvaise. -   - Successeur du roi Conrad  de Franconie, Henri  de Saxe fonde la dynastie des Ottoniens et reprend à son compte la politique des Carolingiens, bien qu'il ne soit pas issu directement de cette dynastie, mais de la maison de Saxe. Henri tranche avec ses prédécesseurs dans la mesure où il refuse d'être sacré roi par l'archevêque de Mayence. Il s'en déclare indigne, mais souhaite en réalité marquer ainsi son indépendance vis-à-vis des autorités religieuses. -   - Henri  de Germanie est soucieux au contraire d'obtenir le soutien des autres ducs, quitte à faire des concessions : une courte guerre avec le duc de Bavière Arnulf se termine ainsi par la cession à ce dernier du pouvoir de nommer les évêques dans sa province. Cette politique conciliante ne l'empêche pas, par des alliances, de remplacer les vassaux rebelles par des membres de sa famille. Il rétablit ainsi l’autorité royale en Souabe. -   -     -    - Il est reconnu roi de Lorraine en 925 : ce territoire en balance depuis longtemps entre Francie de l'ouest et Francie de l'est passe définitivement du côté de la Germanie. En 928, il fait Gislebert, un grand de la région, duc de Lorraine et lui donne sa fille. Son deuxième fils Henri devient le duc de Bavière. -   - Les vassaux, les arrière-vassaux, se soumettent à fournir des milices, et des grains pour les faire subsister. Il change les villes, les bourgs dépeuplés que les Huns, les Bohêmes, les Moraves, les Vikings, avaient dévastés. Sevel a reas Brandebourg-sur-la-Havel, Meissen, Schleswig, Gotha, Herford, Goslar, Quedlinbourg. Il dote l'Allemagne de ses premières chartes municipales. -   - Il rétablit les abbayes d’Herford et de Corvey ruinées, mais, peu religieux, il écarte des fonctions publiques les ecclésiastiques. -->
E zimezioù hag e vugale
Dimeziñ a reas Herri Germania e 906 da Hateburge Alstadt, merc'h d'ar c'hont Erwin Saks, hag ur mab o doe, Thankmar, a voe lazhet d'an 28 a viz Gouhere 938 en emgann Eresburg p'edo o vrezeliñ ouzh e vreur Otto Iañ (impalaer santel). Dispartiañ a reas diouzh e wreg en 909
Addimeziñ a reas Henri er bloaz-se en-eeun e kastell Wallhausen, e-kichen Sangerhausen gant Matilda Ringelheim (Santez Mathilda Reingelheim) (890 - 968), ha pemp bugel o doe:
C'hoarigan
Herri zo unan eus harozed Lohengrin, c'hoarigan Richard Wagner (1850).
CMA CGM Marco Polo
Ar CMA CGM Marco Polo a zo ul lestr douger-endalc'herioù.
An anv
Anvet eo war-lerc'h Marco Polo, marc'hadour ha beajour Venezian.
Nouan-le-Fuzelier
Nouan-le-Fuzelier a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Skraperezh gouestlidi
Abaoe pell zo e reer skrapadennoù gouestlidi ; gant an amzer ez eo kemmet o zalvoudegezh hag o statud.
Nouan-le-Fuzelier
Douaroniezh
85,49 km2 eo gorread ar gumun.
CMA CGM Marco Polo
Istor ar vag
Ar vag a zo perc'hennet gant an embregerezh dezougen war vor CMA CGM staliet e Marselha.
Nouan-le-Fuzelier
Poblañs
War-dro 2 343 a dud a zo o chom eno e 2016.
Skraperezh gouestlidi
Er bloavezhioù 1920 e voe graet ar skrapadennoù gouestlidi kentañ gant ur sell a-vremañ, gant Aozadur reveulzier diabarzh Makedonia evit arc'hantaouiñ o stourm ha degas ur sell etrebroadel war o abegoù.
Talañ
Unvezhioù arbennik polis pe lu zo bet krouet evit talañ ouzh ar skraperezh gouestlidi.
Nouan-le-Fuzelier
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Nempont-Saint-Firmin
Nempont-Saint-Firmin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Curaeus curaeus
Curaeus curaeus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Curaeus an hini eo.
Emgann Varsovia (1920)
Emgann Varsovia, lesanvet Burzhud ar Vistula, a voe un trec'h peurglok polonat e 1920 e-kerzh ar Brezel etre Polonia hag URSS. Polonia, darbet da vezañ trec'het garv, a oa deuet a-benn da argas ha da drec'hiñ al Lu Ruz. Vladimir Lenin, penn ar Volcheviked en doa graet "ur pikol faezhidigezh" eus ar c'holl-se. Goude Argadenn Kiev gant Poloniz harpet gant Republik Poblel Ukrania, ar nerzhioù lu soviedel a oa deuet a-benn da dalañ hag enep-argadiñ en hañv 1920. Rediet e oa bet an nerzhioù lu polonat da gilañ, strafuilhet, war-zu ar C'hornôg. Darbet e oa d'an nerzhioù lu polonat bezañ dispennet hag evit an arvestourien e oa anat e vefe un trec'h peurglok gant Soviediz.