cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stand-in
Sikour a ra kalz evit pazennoù kentañ ur film sinema pe skinwel, pe evit an abadennoù skinwel. Aesoc'h eo evit an aktourien kaout ar stand-in oc'h ober ul lodenn eus o labour a-raok ar filmañ gwir. Gounezet e vez amzer ouzhpenn-se gant ar produiñ ha neuze arc'hant.
Ippolito
Ippolito zo un anv-badez italianek hag a oa diouzh ar c'hiz e-touez an tiegezhioù uhel en amzer an Azginivelezh italian.
Gerdarzh
Diwar Hippolytos‎.
Bryn Celyn (Mon)
Bryn Celyn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangoed, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 300 km eus Kerdiz.
Civezzano
Civezzano zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Talulah Riley
Talulah Riley, ganet d'ar 26 a viz Gwengolo 1985, Talulah Jane Riley-Milburn eus he anv gwirion, zo un aktourez saoz. C'hoariet he deus er filmoù St Trinian's, Pride and Prejudice ha The Boat That Rocked.
Heroides
An Heroides zo un oberenn latin savet diwar zorn ar barzh roman Ovidius.
Lizhiri karantez e gwerzennoù int, skrivet gant maouezed d'o dousoù, pell diouto, a gorf pe a spered. 21 eus al lizhiri se zo bet adkavet.
Skrivet int gant ar maouezi-mañ:
Janed Iañ Naplez
Janed Iañ Naplez, Giovanna di Napoli en italianeg (Naplez, war-dro 1326 – Muro Lucano, 1382), lesqnvetl "ar rouanez Janed", a voe rouanez Naplez, rouanez Jeruzalem ha Sikilia (1343-1381), priñsez Acaia (1373/75-1381), kontez Provañs ha Forcauquier. Muntret e voe war urzh he c'henderv Charles de Duras.
He buhez
Merc'h e oa da Garlo, dug Calabria, ha da Marie de Valois (1311-1341). He zad a oa mab henañ ar roue Roberto d'Angiò; he mamm a oa merc'h da Charles de Valois ha Mahaut de Châtillon-St-Pol, ha hanterc'hoar d'ar roue gall Fulup VI (Bro-C'hall). Ur c'hoar he doa Janed : Maria Calabria.
Ren a reas Janed hervez he gwir dezhi.
Ne oa ket daou vloaz c'hoazh pa varvas he zad e miz Du 1328. He zad-kozh, ar roue Roberto, en devoa kollet e eil mab Luigi dija e 1310. Diaes an traoù evit kaout ur pennhêr. Prest e oa an nized da lammat war ar rouantelezh. Neuze e tibabas Roberto e verc'h-vihan da ren war e lerc'h. Mervel a reas he mamm, Marie de Valois, e miz Here 1331, pa oa o pirc'hirinañ. Fellout a reas da Roberto dimeziñ Janed vihan, ha hi 8 vloaz, d'ur c'henderv a-bell, Andrev Hungaria. Lidet e voe an eured e Naplez d'ar 26 a viz Gwengolo 1333 : ken kozh hag e bried e oa Andrev.
Mervel a reas ar roue Roberto d'an 20 a viz Genver 1343
Euredoù
Peder gwech e timezas.
War he lerc'h
Goude he marv e renas Loeiz Iañ Anjev, breur d'ar roue gall Charlez V, a oa bet advabet ganti.
Cerrig-man
Cerrig-man zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llaneilian, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 226.7 km eus Kerdiz.
Belo Horizonte
Belo Horizonte (distaget er vro: [ˌbɛloɾiˈzõtʃi), ar pezh a dalvez kement ha dremmwel kaer, eo kêr-benn ha kêr vrasañ stad Minas Gerais e Brazil. E 2010 e oa 2,475,440 a dud o vevañ enni, ar pezh a ra eo ar c'hwec'hvet pobletañ kêr e Brazil. Er veurgêr avat ez eus 5,497,922 a annezidi, ma'z eo trede brasañ meurgêr ar vro war-lerc'h re São Paulo ha Rio de Janeiro.
Atoll
Un atoll (liester atolloù) a zo un enezenn goural (pe veur a hini). En he c'hreiz e vez ul lagon, ur seurt loc'h. Izel e vez an atolloù ha ne vezont kavet nemet er morioù trovanel, er Meurvor Habask dreist-holl, hag ivez e Meurvor Indez.
Pietracupa
Pietracupa   zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
Eberhard
Eberhard zo un anv-badez alamanek, deuet da vout anv-tiegezh.
Chipko
An emsav chipko, pe Chipko Andolan zo un emsav difenn ar gwez ha koadoù en India savet e 1973 ha skignet e meur a vro dre ar bed abaoe
Croviana
Croviana zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Contà
Contà zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Clarice
Clarice zo un anv-badez italianek. Ar stumm Clerice zo anavezet ivez.
Liderezh
Dre ma'z eo deveret an anv Clarice e vez lidet da zeiz ma lider ur santez en ur stumm orin, d'an 11 a viz Eost deiz gouel Chiara, ma lider Chiara d'Assisi.
Dambel
Dambel zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Engedi, Bryngwran
Engedi zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Bryngwran, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 215.9 km eus Kerdiz.
Llangatwg Feibion Afel
Llangatwg Feibion Afel (Llangattock-Vibon-Avel e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Sir Fynwy, e gevred Kembre. Ul lodenn eus parrez Y Grysmwnt eo.
Emañ er c'hornôg da gêr Trefynwy hag er reter da Fenni. Er vered e c'haller gwelet bezioù tud eus ar familh Rolls, hag en o zouez hini Charles Rolls, en deus roet e anv d'ar gompagnunezh Rolls-Royce.
E 2011 e oa 1,024 a annezidi er gêriadenn. 9,3% anezho a oa kembraegerien.
Naso annulatus
Naso annulatus a zo ur spesad pesked indo-habaskel eus kerentiad an Acanthuridae.
Saint-Laurent-de-Condel
Saint-Laurent-de-Condel a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Frañsez Loren, dug Guise
Frañsez Loren pe Frañsez Guise ( Bar-le-Duc 1519-1563 Saint-Hilaire-Saint-Mesmin), a oa eil Dug Guise, hag ur jeneral gall, gwellañ jeneral ar roue gall Herri II. E penn ar gostezenn gatolik e oa e-pad ar brezelioù relijion.
Saint-Laurent-de-Condel
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb|Ar vourc’h hag an iliz Saint Laurent
Frañsez Loren, dug Guise
Mab e oa da Claude Loren (1496-1550), 1añ dug Guise. E-pad e vugaleaj e oa kompagnun Henri d'Orléans, a renas evel Herri II.
Dimezet e oa da Anna d'Este, ur briñsez italian.
E penn Kevre ar Gatoliged e oa e deroù ar brezelioù relijion e Bro-C'hall.
E varv
Muntret e voe gant ar protestant Jean de Poltrot de Méré, e miz C'hwevrer 1563. Tapet e voe ar muntrer, ha kondaonet da vezañ diempret.
E wreg Anna avat a gave dezhi e oa bet gourc'hemennet ar muntr gant Gaspard de Coligny, penn bras an hugunoded, ha klask a eure ober prosez dezhañ. E-pad tri bloaz e talc'has an intañvez war ar roue ha war ar varnerien evit kas an afer da benn-vat, hogen e miz Genver 1566 e voe disklêriet gant kuzul ar roue e oa digablus Coligny hag embannet e ranked ober « peoc'h da viken » diwar-benn an afer.
Enez ar Rod
thumb|right|200px|Pajenn gentañ golo al levr bet adembannet e 2000. Enez ar Rod zo ur romant skiant-faltazi savet e brezhoneg gant Zavier Langleiz e deroù ar bloavezhioù daou-ugent.
Ar c'hentañ embannadur anezhañ, kaset da benn gant Skrid ha Skeudenn, a voe peurzistrujet e-pad ar bombezadegoù a c'hoarvezas e 1944. N'eo nemet e 1946 ma teuas er-maez L'Île sous cloche, an droidigezh c'hallek graet gant Langleiz hag embannet gant Les Portes du Large. E 1949 e teuas er-maez an doare brezhonek Enez ar Rod a-drugarez d'Ar Balb (Breuriezh Al Levrioù Brezhonek) a-raok bezañ adembannet e 2000 gant Mouladurioù Hor Yezh.
Adembannet e oa bet an doare gallek ivez :
E 2019 eo bet enrollet an heuliadenn faltazi radio Enez ar Rod, azasaet diwar romant Zavier Langleiz gant Anaïs Leroux, skignet eo bet e 2020 war gwagennoù Radio Kerne hag er stumm podkast da heul.
Framm ar romant
Rannet eo an oberenn etre teir lodenn, nav fennad e-barzh pep hini anezhe :
La Courneuve
La Courneuve zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Denis.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Courneuviens anezho e galleg.
Champeaux (Manche)
Champeaux a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: mervel a reas un den nann soudard er gumun abalamour d'ar brezel d'an 31 a viz Gouere, ganet e oa bet e Kankaven.
Monumantoù ha traoù heverk
.
Serapis
Serapis a oa un doue gresian-hag-egiptat. Ijinet e oa e-pad an III kantved kent J.-K. war urzh ar faraon Ptolemaios I evel un benveg da unvaniñ ar C'hresianed hag an Henegiptiz en e rouantelezh. Taolennet e oa an doue evel un doue eus Henc'hres, met gant elfennoù eus doueed Henegipt, hag un ikonografiezh amprestet digant kalz azeulerezhioù disheñvel, a dalveze war un dro evit ar fonnusted hag an dasorc'hidigezh. Ledet e voe e azeulerezh a-ratozh-kaer gant rouanez an dierniezh, a savas ivez ur Serapeum kaer-meurbet en Aleksandria. Kenderc'hel a reas brud Serapis da greskiñ dindan an Impalaeriezh roman, ma kemeras alies lec'h Osiris evel pried Isis en temploù na oant ket dalc'het gant Henegiptiz. Distruj ar Serapeum gant ur bagad renet gant ar patriark kristen Teofilos Aleksandria e 389 zo unan eus an darvoudoù pouezusañ e diskar ar baganiezh kozh, ha paouez a reas an azeulerezh-se da-heul difenn ar "baganiezh" e 391.
Olimpiadenn
Ar C'hoarioù olimpek kozh
Un olimpiadenn, dreist-holl e lennegezh an Henamzer, a oa ur prantad pevar bloaz. Da skouer : ar 140 olimpiadenn - bloavezh 1 - 220/219 kent J-K., bloavezh 2 - 219/218 kent J-K., bloavezh 3 - 218/217 kent J-K., bloavezh 4 - 217/216 kent J-K.
C'hoarioù olimpek a-vremañ
Evit a sell ar C'hoarioù olimpek a-vremañ e voe implijet ar ger olimpiadenn e-pad pell da gomz eus ar c'hoarioù o-unan, met ar c'hKEO a implij anezhañ bremañ da gomz eus ur prantad pevar bloavezh.
Deroù ha diwezh
An olimpiadenn a-vemañ zo ur prantad pevar bloavezh lerc'h-ouzh-lerc'h a grog d'ar c'hentañ a viz Genver eus ar bloavezh kentañ hag a echu d'an 31 a viz Kerzu eus ar pevare bloavezh. Niverennet eo an olimpiadennoù adalek ar c'hentañ c'hoarioù olimpek lidet en Aten e 1896. An olimpiadenn zo kroget d'ar 1 a viz Genver 2008.
Ar c'hentañ skritell a embanne ar c'hoarioù oc'h ober gant ar ger-se a oa hini C'hoarioù olimpek hañv 1932, e Los Angeles, er frazenn : Galv evit c'hoarioù an olimpiadenn.
Villedieu
Villedieu zo un anv-lec'h gallek.
Llan (Powys)
Llan zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez eus Kembre, e gwalarn Powys. Emañ war an hent etre Llanidloes ha Llanbryn-mair.
Gouestlet eo an iliz-parrez d'an Itron Varia.
Lea Michele
Lea Michele Sarfati brudet evel "Lea Michele", zo ur ganerez hag aktourez stadunanat, ganet d'an 29 a viz Eost 1986 er Bronx e New York City. He mamm a oa a orin italian, he zad a orin yuzev spagnol.
Vanessa Incontrada
C'hoariet he deus bet e 10 film sinema betek-henn, hag e kalz abadennoù skinwell. Gwelet eo bet er film Il cuore altrove, a voe degemeret e Festival Cannes 2003. Kemeret he deus perzh e eil koulzad an abadenn Celebrity Hunted e 2021.
Welcome Home
Welcome Home zo un droienn saoznek hag a dalv kemnet ha Donemat d'ar gêr, hag anv meur a oberenn.
Bondone
Bondone zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Vincenzo
Vincenzo zo un anv-badez italianek roet d'ar baotred, hag a glot gant Visant e brezhoneg.
Fedw Fawr
Fedw Fawr zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangoed, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 213.4km eus Kerdiz.
Pterodroma cahow
Pterodroma cahow a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Procellariidae. Dibabet e oa bet da evn broadel gant Bermuda.
Anvet e voe Æstrelata cahow (kentanv) da gentañ-penn (e 1916) gant John T. Nichols (1883-1958) ha Louis L. Mowbray (1877-1952).
Ur gwir dakson Lazar an hini eo : bet adkavet e 1951 gant an daou skiantour stadunanat Robert Cushman Murphy (1887-1973) ha bermudat Louis Leon Arthur Mowbray ne oa ket bet adwelet abaoe ar bloavezhioù 1620. Ma soñje d'an evnoniourien e oa aet ar spesad da get da vat.
Boued
Bevañ a ra diwar kresteneged 'zo, pesked bihan ha stivell.
Annez
Emañ brosezat ar spesad en enezenn Nonsuch (Bermuda).
Midir
Midir a oa mab Dagda eus Tuatha Dé Danann. Goude ma voe trec'het tud Danann gant klann ar Mhíled, e yeas da veviñ e sidh Brí Léith (hag a hañval bout torgenn Ardach, e kontelezh An Longfort). An anv Midir a zeu ag an heniwerzhoneg midithir ("barner").
C'hwil-aour
Ar c'hwil-aour (Cetonia aurata) a zo ur spesad c'hwiled hag a vez renket er genad Cetonia e kerentiad an Cetoniidae.
Denno
Denno zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Montecilfone
Montecilfone    zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
Giulia
Giulia zo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed.
Litotenn
Litotenn, pe "mouskomz" (diwar ar gregach λιτότης, litótēs, "eeunded") a reer eus un droienn stil a implijer pa lavarer pe skriver nebeutoc'h evit reiñ da gompren muioc'h.
Hervez ur vojenn e vefe douget ar vrezhonegerien, hag ar Vretoned dre vras, d'al litotenn : ne vo klevet diganto nemet "N'eo ket gwall fall" pa gav dezho ec'h eo mat-tre an traoù. Marteze e kaver ar memes tro e pep sevenadurezh.
Bresimo
Bresimo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Aoraki
Aoraki pe Menez Cook (Mount Cook e saozneg) eo ar menez uhelañ e Zeland-Nevez (3 754 metr). Unan eus kernioù Alpoù ar Su eo, en aradennad-venezioù en em astenn a-hed aod kornôg Enez ar Su. Mont a ra kalzik a douristed da ergerzhet ar menez-se ha plijout a ra ivez d’ar grimperien menezioù arroutet-mat. Er menez Aoraki emañ ar skorneg Tasman er reter hag ar skorneg Hooker er c’hornôg.
Dave a ra an anv maoriek Aoraki d’un den e mojennoù Maoried Enez ar Su. Gant ar Saoz John Lort Stokes e voe anvet Mount Cook en enor d’an ergerzher James Cook, a voe an Europad kentañ oc’h ergerzhet trowardroioù Enez ar Su (hogen James Cook ne dostaas ket d’ar menez-se, pa oa o vageal).
Tallulah Bankhead
Tallulah Brockman Bankhead (31 a viz Genver 1902 e Huntsville – 12 a viz Kerzu 1968 e New York) a oa un aktourez stadunanat.
Dimeziñ a reas da John Emery en 1937 ha dizimeziñ en 1941. Serc'h e voe da Alla Nazimova ha Billie Holiday, ha mignonez vras da Zelda Fitzgerald.
Labourat a reas gant Alfred Hitchcock ha c'hoari er film Lifeboat.
Macha (gwengelouriezh Iwerzhon)
Macha (distaget "Mac'ha") a oa un doueez iwerzhonat ereet ouzh bro Ulaid, el lec'h anvet dindan he anv, Emain Macha hag Ard Mhacha. Meur a voud anvet Mac'ha a gaver e gwengelouriezh Iwerzhon hag a hañval diskenn ag an hevelep doueez. Lavaret e vez eo unan ag an teir c'hoar anavezet evel an teir Morrígna. Mac'ha a zo ereet ouzh an douar, ar strujusted, ar roueelezh, ar brezel hag ar c'hezeg.
Calceranica al Lago
Calceranica al Lago zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Macha (gwengelouriezh Iwerzhon)
Proinsias Mac Cana a ginnig teir Mac'ha: Mac'ha gwreg Nemed, ar vaelez Mac'ha gwreg Cimbáeth, ha Mac'ha gwreg Crunnchu hag a strobinellas gwizion Ulaid evit o gwanaat.
Gerdarzh
An anv a zeu ag ar c'hentkeltieg *makajā hag a dalv "ar maez" (genitive *makajās "ag ar maez"). E gouezeleg Skos e kaver ar ger machair, douaroù izel ha strujus.
E Dindsenchas eo anvet Macha Grian Banchure "Heol ar gwragez" ha taolennet eo evel merc'h Midir eus Brí Léith.
Villetaneuse
Villetaneuse zo ur gumun en departamant Seine-Saint-Denis hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Saint-Denis hag er c'hanton Pierrefitte-sur-Seine.
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Villetaneusiens anezho e galleg.
Goferydd
Goferydd zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trearddur, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 227.5 km eus Kerdiz.
Caderzone Terme
Caderzone Terme zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Hirundo
Hirundo a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemzek spesad gwennilied a ya d'ober ar genad :
C'hwec'h isspesad warn-ugent (26) dezhe en holl.
Bilistic'he
Bilistic'he (henc'hresianeg: Βιλιστίχη ) a oa un hetaira hellenadek zo dianav hec'h orin d'ar just. Hervez Paosanias e oa a orin eus Makedonia. Hervez Athenaios e oa un Argeadez anezhi. Hervez Ploutarc'hos, ur sklavez a-ziavaez-bro prenet er marc'hallac'h Gounit a reas redadegoù kezeg an tethrippon hag ar sinoris er C'hoarioù Olimpek e -264. Dont a reas da vezañ serc'h Ptolemaios II Philadelphus a lakaas anezhi e renk an doueezed dindan an anv a Afrodite Bilistic'he. Hervez Klemañs Aleksandria e voe beziet dindan santual Serapis en Aleksandria.
Montegrosso
Montegrosso zo un anv-lec'h italianek a gaver e meur a vro.
Caldonazzo
Caldonazzo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Llaneuddog
Llaneuddog zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llaneilian, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 223.4 km eus Kerdiz.
Isallt Bach
Isallt Bach zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trearddur, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 223.3 km eus Kerdiz.
La Coupo Santo
La Coupo Santo, pe La Copa Santa, zo ur c'han provañsek.
Abaoe ar bloavezhioù 1990, eo bet kemeret La Coupo Santo da gan ofisiel ar  Rugby club toulonnais (RCT), ha kanet pa vez c'hoariadegoù e Toulon.
Montegrosso Pian Latte
Montegrosso Pian Latte zo ur gumun eus Proviñs Imperia, e Liguria, en Italia.
Canazei
Canazei zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Hen Bentref Llandegfan
Hen Bentref Llandegfan zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Cwm Cadnant, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, tostik da Llandegfan. 207.5 km zo ac'hano da Gerdiz.
Genêts
Genêts a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Oksana Shachko
Oksana Shachko (ukraineg: Оксана Шачко), ganet d'an 31 a viz Genver 1987 e Khmelnytskyi (URSS, RSS Ukraina) ha marvet d'an 23 a viz Gouhere 2018 e Pariz, , a oa un arzourez ha benelourez eus Ukraina. Bet e oa unan eus krouerezed al luskad benelour FEMEN e miz Ebrel 2008.
Gant sikour Anna Hutsol hag Alexandra Shevchenko e oa bet krouet an aozadur. Shachko a voe ganet e Khmelnytskyi hag he devoa bevet e Kiev. Gant al luskad FEMEN e oa bet stourmet da gentañ a-enep ar c'hudennoù evit ar studierezed, met buan e oa bet ledanaet ar stourm evit lakaat war-wel korvoerezh reizhel maouezed Ukraina dreist-holl an douristelezh reizhel. Da gentañ e oa bet brudet ar Femened o vanifestiñ gwisket gant o dilhad-dindan nemetken. E miz Eost 2009 e oa bet diskouezet he divvronn gant Shachko e-pad ur vanifestadeg e Kiev. Adalek ar mare-se e oa bet izili ar FEMEN o vanifestiñ topless, hag o emledañ eus ur stourm en Ukraina etrezek ar bed-holl.
Shachko he devoa labouret gant ar skrivagnerez c'hall Galia Ackerman evit sevel un istor eus ar FEMEN a voe embannet gant Calmann-Lévy e 2013. E 2014 e oa embannet an teulfilm "Je suis Femen" (me zo ur Femen), un teulfilm emdroet war Oksana Shachko eo ha filmet gant Alain Margot. Roet e oa bet dezhi ar gwir da chom e Bro-C'hall gant ar statud repuad politikel e 2013. Bevañ a rae e Pariz evel livourez hep kemer perzh en aozadur Femen abaoe.
Silbury Hill
Silbury Hill (« torgenn Silbury ») zo ur grec'henn ragistorel e kontelezh Wiltshire, e kreisteiz Bro-Saoz. E-kichen Avebury emañ, nepell diouzh Stonehenge.
Ar grec'henn
An hini uhelañ eo eus ar c’hrugelloù savet gant mab-den en Europa, 40 metr uhelder dezhi, ha 167 metr he zreuzkiz. Hervez an arbennigourien e oa bet savet war-dro 4600 pe 4700 vloaz zo. A-vent eo gant piramidennoù Gizah. A-gevret gant Stonehenge ha lec’hiennoù all eus Nevezoadvezh ar Maen en trowardroioù eo bet lakaet war roll lec’hiennoù ar glad bedel, gant an UNESCO.
Hervez ar richenn e vije ar grugell-se lec'h beziañ ur roue anvet Sil. Meur a soñj zo bet eztaolet gant ar ragistorourien (lec’h azeuliñ, lec’h arvestiñ…), met betek-henn n’eus bet kavet displegadenn resis ebet d’ar savadur-se. N’eus bet kavet netra e-barzh daoust d’ar furchadennoù zo bet graet abaoe an.
De mulieribus claris
De mulieribus claris "A-zivout maouezi brudet" zo ul levr latin gant ar skrivagner italian Boccaccio, un oberenn diwar-benn buhez ar maouezed brudet. Savet eo war batrom De viris illustribus, gant Petrarca, ha graet etre 1361 ha 1362. Dediet eo da Andrea Acciaiuoli, kontez Altavilla.
Meur a skrivagner zo bet awenet gant an oberenn, evel Geoffrey Chaucer, oberour Kontadennoù Canterbury. Eus al latin e voe troet en italianeg gant ar "Signeur Luc-Antonio Ridolfi", ha goude eus an italianeg d'ar galleg gant Guillaume Rouville, mouller e Lyon, e 1551 hag anvet Des Dames de Renom.
Carisolo
Carisolo zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Llanedwen
Llanedwen zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanddaniel Fab, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 203.6 km eus Kerdiz.
Sikyon
Sikyon (Henc'hresianeg Σικυών, genitiv Σικυῶνος) a oa ur geoded eus Henc'hres a oa e norzh Peloponnesos etre Korintos hag Ac'haia war dachenn prefeti Korintos a-vremañ. Er roll rouanez roet gant Paosanias ez eus 24 roue, a grog gant Aegialeos; roue eil diwezhañ ar roll, Agamemnon, a redias Sikion da sujañ da Vikenai. War e lerc'h e teuas an alouber dorian Falkes. Paosanias en deus implijet ur vammenn a oa implijet gant Kastor Rodos ivez. Anavezet e voe gant F. Jacoby evel ur Sicyonica kollet savet gant ar barzh Menaec'hmos Sikion a veve e fin ar IV kantved.
Sikion a zeuas buan da vezañ ur greizenn sevenadur bras, war dachenn ar c'hizellerezh peurgetket. He stalioù arem ha prierezh a oa brudet-kenañ. A-hed an Henamzer e voe stummet azourien vras evel Lisippos, Polikleitos pe Scopas gant he skol kizellerezh. Soñjal a rae ar C'hresianed e vije bet ijinet al liverezh er geoded-mañ zoken.
Goude diskar an diranted e kendalc'has berzh vat an ekonomiezh betek fin ar VI kantved kent J.-K. kouezañ a reas Sikion neuze dindan levezon Sparta hag antreal e Kevre ar Peloponnesos. Kemer a reas perzh er brezel a-enep Aten e-pad Brezel ar Peloponnesos. Abalamour da se e voe kemeret gant arme Tebez e 369 kent J.-K.. Distrujet e voe e-pad ar prantad hellenadek gant Demetrios Poliorketes e 303 kent J.-K., hag adsavet nepell ac'hann.
Yanet García
Yanet Cristal García San Miguel, brudet evel Yanet García, ganet d'ar 14 a viz Du 1990, zo un animatourez skinwel mec'hikan. Abaoe 2016 emañ o labourat evit Las Noticias e Televisa Monterrey, kinnig a ra abadennoù an hin a vez skignet ivez war YouTube. Brud a dapas e 2015 war Internet. E 2015 e oa heuliet gant 400 000 heulier war Instagram. E penn kentañ ar bloavezh 2016 he devoa tizhet ur milion anezho. E 2018 he deus 6,6 milion a heulierien. War Facebook e vez 2 246 572 den oc'h heuliañ anezhi.
Graet e vez anezhi "the sexiest weathergirl"
Buhez prevez
Douglas "FaZe Censor" Martin, ur c'hoarier c'hoari video Call of Duty a-vicher, a oa bet ganti betek sizhun ar 16 a viz Gouhere 2018.
Capriana
Capriana zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
An Longfort
An Longfort eo kêr-benn Kontelezh An Longfort en Iwerzhon. War-dro 10 000 annezad zo enni, ar pezh a ra anezhi kêr vrasañ ar gontelezh. Ar rouedad hentoù a gevre ar gêr ouzh Dulenn ha kontelezh Maigh Eo.
Hippolytos (mab Theseüs)
Hippolytos (henc'hresianeg Ἱππόλυτος), a oa mab Theseüs, roue Aten, hag Antiope, rouanez an Amazonezed, e gwengelouriezh Hellaz. Pa voe ganet e voe roet da sevel d'e vamm-gozh Aithra, merc'h da b-Pittheüs, roue Troizen, e-keit-se ez eas Theseüs da zimeziñ da Faidra.
Hemolc'her ampart e oa, azeuler Artemis, doueez an hemolc'h, ha karrvleiner. Fae a rae war ar merc'hed. Afrodite avat a oa gwarizi enni abalamour d'e azeulerezh ha d'ar fae a rae warni, ma reas he soñj ober droug dezhañ, ha setu penaos e troas sot Faidra, pried e dad Theseüs, gant he mab-kaer Hippolytos. Fae war Faidra a reas ivez. Hag ar vamm-gaer d'en em lazhañ. Met leuskel a reas ul lizher war he lerc'h, hag ennañ e tamalle d'ar paotr yaouank bezañ klasket he gwallañ.
Ha Theseüs neuze, droug ennañ, da c'hervel e dad, Poseidon, doue ar mor, da gastizañ e vab Hippolytos.
An Longfort
Ar gêr hag ar gontelezh a oa dindan ren an tiegezh O'Farrell, ur c'hlann lec'hel.
Hippolytos (mab Theseüs)
Un deiz ma oa Hippolytos o vleinañ e garr, da vont d'an harlu, a-hed an aod e biojoù Troizen, setu un euzhvil, hanter naer hanter tarv, o tont eus ar mor da spontañ e gezeg. Hag int da vont d'ar pevarlamm, ar c'harr da vont war e c'henoù, ha lazhet ar paotr yaouank.
Un tamm diwezhatoc'h e klevas Theseüs ar wirionez gant Artemis, ha honnezh a roas buhez en-dro d'e vab, gant skoazell an doue Asklepios. Hippolytos ne fellas ket dezhañ chom gant e dad. Kuzhet e voe gant Artemis en ur c'hoad sakr en Italia, lakaet da zimeziñ da Arikia, kemmet e anv e Virbius (« den div wech ») ha difennet ouzh ar c'hezeg tostaat ouzh an neved.
An intañv Theseüs a glaskas ur wreg all, a ouenn uhel, ha kement hag ober e tibabas ur verc'h da Zeus.
Yann-Vari Apriwal
Yann-Vari Apriwal, pe ar breur Constantius (Plougin, 1añ Eost 1842 - Kemper, 1906) a oa mestr-skol gant urzh frered Sant Yann Vadezour ar Sal.
Skol a reas e meur a lec'h e Bro Gwened (e Gwened, e Muzilheg, e Kistreberzh, en Oriant) hag e Plougerne. Anvet e voe da rener-skol e 1880 ha labourat a reas lerc'h-ouzh-lerc'h en Oriant, e Konk-Kerne hag e Landivizio. Eno e labouras da sevel Kenteliou brezounek, da gelenn galleg dre ar brezhoneg, ha skridoù all ivez.
Mervel a reas e Kemper e deroù 1906, d'an 19 a viz Genver pe d'an 23 a viz C'hwevrer.
Ramphastos dicolorus
Ramphastos dicolorus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ramphastidae.
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh.
Annez
Bevañ a ra ar spesad er c'hoadeier gleb a gaver eus gevred Brazil da reter Paraguay ha biz Arc'hantina.
Burcy (Calvados)
Burcy a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e oa gant 13 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valdallière.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: mervel a reas un den nann soudard e Burcy d'ar 4 a viz Gouere ; d'an 2 a viz Eost e penn-kentañ ar beurevezh e voe dieubet Burcy gant ur golonenn kirri hobregonet Fife and Forfar Yeomanry ha troadeion ar 3th Monmouthshire (Kembre) eus tirlu ar Rouantelezh-Unanet, adkemeret e voe d'ar 5 gant an 9 SS-Panzer-Division Hohenstaufen.
Monumantoù ha traoù heverk
rummet, gant bezioù en nev.
Théophile-Malo Corret de La Tour d'Auvergne
Ganet eo bet Théophile-Malo Corret de La Tour d'Auvergne e Karaez d'an 23 a viz Kerzu 1743. Soudard en armeoù Frañs eo bet ha keltiegour ivez. Mervel a reas e Bavaria d'ar 27 a viz Mezheven 1800.
E 1796, da 53 bloaz, e tistroas d'an arme evel greunadour evit kemer plas mab yaouankañ Jacques Le Brigant en doa kollet tri mab e brezelioù ar Republik. Bez eo voe da gentañ en arme Alamagn, goude e hini Helvetia hag e hini ar Roen evit echuiñ. Roet e voe dezhañ ur sabrenn a enor hag an titl a "gentañ greunadour armeoù ar Republik" gant ar C'hentañ Koñsul.
Gold Beach
Gold Beach a voe unan eus pemp traezhenn Dilestradeg ar 6 a viz Even 1944 e kumunioù Asnelles, Longues-sur-Mer, Port-en-Bessin, Saint-Côme-de-Fresné ha Ver-sur-Mer e departamant Calvados e Bro-C'hall.
Théophile-Malo Corret de La Tour d'Auvergne
Lazhet e voe e-kerzh un emgann e-kichen Oberhausen d'ar 27 a viz Mezheven 1800, treuzet e galon gant un taol goaf.
Kalz ruioù ha plasennoù a zoug e anv e Breizh hag e lec'h all.
Frañsez Guise
Frañsez Loren
La Cambo me fai mau
La Cambo me fai mau, pe La Camba me fa mau, zo un nouel provañsek, savet gant Nicolas Saboly (1614-1675). Doareoù okitanek all zo, ha doareoù gallek ivez.
Kanerien
Kanet eo bet e provañseg hag e galleg :
Ar ganaouenn
E-barzh La Cambo me fai mau ez eus kaoz eus ur maesaer hag a c'houlenn dibrañ e varc'h abalamour dezhañ da vont da saludiñ ar Mabig Jezuz, rak poan en deus en e c'har. War e hent e kav tud a bep seurt.
Pa wel «Mab doue an Tad», eo pareeet e c'har...
Komzoù
Setu ar c'homzoù provañsek, skrivet e doare Frederic Mistral :
Casacalenda
Casacalenda  zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
Drumquhassle
Drumquhassle zo ul lec'h ma oa ur c'hreñvlec'h roman e Bro-Skos. Bez' e oa unan eus kreñvlec'hioù ar Gask Ridge, un heuliad kreñvlec'hioù roman savet e-kreiz Bro-Skos er bloavezhioù 70 ha 80, da lavaret eo a-raok moger Hadrian. Kavet e oa bet aspadennoù anezhañ er bloavezhioù 1970, er gevred da Loch Lomond, e-kichen kêriadenn Drymen.
Mariandyrys
Mariandyrys zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangoed, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 212.7 km eus Kerdiz.
Carzano
Carzano zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Regina Daxenberger
En 1832 e timezas da Heinrich Fahrmbacher, sekretour-kabined (“ Kabinettssekretär”) e gouarnamant Bavaria. Pemp bugel o doe.
Drumquhassle
Lindum e oa e anv latin :
James Mason
James Neville Mason, bet ganet e Huddersfield (Kornôg Yorkshire, Bro-Saoz) d'ar 15 a viz Mae 1909 hag aet da Anaon e Lausanne (Suis) d'ar 27 a viz Gouere 1984, a oa un aktour breizhveuriat.
Daoust da James Mason bezañ kroget gant e vicher e Bro-Saoz ez eo er Stadoù-Unanet Amerika e teuas brud dezhañ. Ouzhpenn kant ugent film en devoa kemeret perzh enne evel aktour, met evel produer ha saver senario ivez.
Erwd
Erwd, pe Erwyd (saoznekaet en Erwood) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e kreiz Powys, e Sir Frycheiniog kozh. Emañ war lez kornôg ar Gwy, er c'hreisteiz da Llanfair ym Muallt. En Erwd e veze mesaerien deuet eus Mynydd Epynt o treuziñ ar stêr da vont da Vro-Saoz da werzhañ o deñved.
James Mason
1980-1989 : unnek film (kant daou film warn-ugent en holl)
Filmoù deuet er-maez war-lec'h marv James Mason :
Erwd
Ouzhpenn kêriadenn Erwd he-unan, ez eus kêriadennoù bihan all er gumuniezh : Crucadarn, Gwenddwr, Alltmawr ha Llaneglwys.
E 2011 e oa 429 a dud o chom e kumuniezh Erwd ha 80 anezho a oa kembraegerien.
Akontios ha Kydippe
Akontios ha Kydippe (Κυδίππη) a oa daou zen yaouank hag en em gare, hervez ur vojenn eus Hellaz kozh.
AKontios a oa ur paotr eus enez Keos a oa aet da gêr Delos d'ur gouel en enor d'an doueez Artemis, ar chaseourez. Eno en devoa graet anaoudegezh gant ur plac'h anvet Kydippe, merc'h da dud uhel eus Aten, ha troet sot ganti.
Evit gounit ar plac'h yaouank e oa bet Akontios o kutuilh un aval ha warnañ en devoa skrivet ar gerioù-mañ: "Dre dempl Artemis e touan dimeziñ da Akontios". Neuze e taol an aval a ruilh betek treid ar plac'h. Hi a oa azezet war skalier an templ, a zastum an aval, a lenn a vouezh uhel petra zo skrivet. Hogen lenn ul le en un templ, pe tost dezhañ, zo kement ha goulenn digant an doue bezañ test eus ar youl de gas da wir. Pa gompren ster ar gerioù distaget ganti e taol ar plac'h ar frouezhenn, nemet liammet eo he flanedenn ouzh hini Akontios.
Pa voe echu gouel Artemis e Delos ec'h eas pep hini d'e gêr: Akontios da Geos ha Kydippe da Aten ma ranke eureudiñ d'ur paotr yaouank a renk uhel.
A-benn ar fin, daoust da enebiezh o zud, e teuont a-benn da zimeziñ.
Colle d'Anchise
Colle d'Anchise   zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
Cavalese
Cavalese zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Casalciprano
Casalciprano   zo ur gumun en Italia e proviñs Campobasso, e rannvro Molise.
An Creagán (kontelezh Gaillimh)
An Creagán (Mountbellew pe Mountbellew Bridge e saozneg) a zo ur gêr vihan e kornôg Iwerzhon, e kontelezh Gaillimh. Gevellet eo gant Eliant, asambles gant Maigh Locha.
Stade Brestois New York
Stade Brestois New York zo ur c'hlub Mell-droad amatour e kêr New York. Hennezh oa bet badezet e giz-se trugarez d'e sponsor, ar c'hlub mell-droad a vicher anvet Stad Brest 29.
Bloavezhiadoù ar Stade Breton
Kalz sportoù zo bet ijinet gant an Amerikaned : Amerikan football, baseball, basketball hag all.
Koulskoude, ur sport a oa da vezañ brudet e-touez an enbroidi eus Europa pe Azïa : ar vell-droad, pe soccer e-giz ma vez lavaret er Stadou-Unanet, peogwir o deus kaset anezhañ ganto : Mec'hikaned, Italianed, Bretoned, hag all.
E giz-ze e voe krouet ar gevredigezh kentañ evit lakaat asambles Bretoned e New York er bloaz 1955 Bretoned en em gave er Stade Breton ma c'hellent komz brezhoneg,. c’hoari bouloù, seniñ, dañsal ha traoù a bep seurt evel pa oant er Vro.
Peotramant e veze brudet ar Stade Breton a-drugarez d’e skipailh mell-droad. Hennezh oa mat a-walc'h, gant c’hoarierion a-vicher en o mesk. Gounezet en devoa ar Stade Breton kalz krogadoù, ha peder gwech e oa aet ar maout gantañ en New York State’s Cup : heñvel eo ar gib-se ouzh Coupe de France Bro-C'hal
Kevre Peloponnesos
Kevre Peloponnesos a oa ur c'hevredad e Peloponnesos adalek ar betek ar.
Deroù ar c'hevre
E diwezh ar e oa deuet Sparta da vezañ ar Stad c'halloudekañ e Peloponnesos, hag e oa hegemon Argos, an eil Stad c'halloudekañ eno, war an dachenn bolitikel ha war hini ar brezel. Sparta a gavas daou gevredad galloudus, Korinthos hag Elis, o tiskar an tiranterezh e Korinthos, hag o sikour Elis da gontrolliñ ar C'hoarioù olimpek. Sparta a zalc'has gant ar strategiezh-mañ da c'hounit kevredidi all d'he c'hevre. Sparta a faezhas Tegea en ur brezel harzoù ha kinnig dezhi ur c'hevredad difenn hollbad.
Kalz Stadoù all eus kreiz ha norzh Peloponnesos a antreas er c'hevre, hag a-benn ar fin e vodas holl Stadoù Peloponnesos war-bouez Argos hag Ac'haia. Pa voe pladet Argos gant Sparta en un emgann e 546 e voe diazezet hegemoniezh Sparta da vat.
Stade Brestois New York
Finvezh ar Stade Breton ha ganedigezh Merlus de New York
Peogwir n'en doa ket c’hoant ken d'en em chalañ, e krouas e 2006 ar gevredigezh BZH New York gant Amerikaned-Bretoned yaouankoc'h eus an eil oad. E 2008 e voe sinet ur sponsorship agreement gant BZH NY hag FC Lorient, ar c'hlub mell-droad a vicher.
Kevre Peloponnesos
Aozadur ar c'hevre
Sparta e oa hegemon ar c'hevre a oa kontrollet gant kuzul ar gevredidi, ennañ div elfenn. Bodadeg ar Spartaiz e oa an hini gentañ, ha kendalc'h ar gevredidi e oa an eil. Kement Stad kevredet he doa ur vouezh ennañ, forzh peseurt ment pe galloud geopolitikel he dije. Ne veze paeet truaj ebet nemet en amzer vrezel, pa c'halle bezañ goulennet un drederenn eus holl arme ur Stad gant Sparta. Sparta hepken a c'halle gervel ur c'hendalc'h eus ar c'hevre. Skoulmet e oa an holl gevredadoù gant Sparta hepken, hag ar Stadoù izili a ranke sevel o c'hevredadoù dezhe o-unan etrezo. Ha daoust ma oa ur vouezh gant pep Stad, ne oa ket ret da Sparta heuliañ divizoù ar c'hevre. Abalamour da se ne oa ket Kevre ar Peloponnesos ur "c'hevredad" e ster strishañ ar ger. Ne voe ket peloponnezian hepken atav kennebeut peogwir e oa bet degemeret ennañ Stadoù eus broioù all eus Henc'hres.
Stade Brestois New York
Finvezh ar Stade Breton ha ganedigezh Merlus de New York
Badezet Merlus de New York e voe ar skipailh rak gwisket evel ar Merlus de Lorient ; c’hoarïa raent en ur bern kampionadou amatour en Enez Manhattan. Ar skipailh-mañ oa aze evit brudañ sevenadur Breizh er Bed Nevez, hag ur c'hiz vat eo ar vell-droad evit brudañ BZH NY, eme he frezidant yaouank Charles Kergaravat, eus ar Mor-Bihan ivez.
Kevre Peloponnesos
Aozadur ar c'hevre
Pourchas a rae ar c'hevre surentez ha gwarez d'e izili. Ur c'hevre mirour e oa a harpe kentoc'h an Oligarked hag a enebe ouzh an tiranterezhioù hag an demokratiezhioù.
Stade Brestois New York
Finvezh ar Stade Breton ha ganedigezh Merlus de New York
Setu perak e oa daou glub mell-droad evit ar Vretoned e New York, adalek 2008 betek 2012 : ar Stade Breton, sponsorizet gant Tout Va Bien, hag ar Merlus de NY, aozet gant BZH New York. An hini kentañ oa brudet met war goshaat e oa, ha an eil a oa o kreskiñ.
Kevre Peloponnesos
Istor ar c'hevre
Goude ar Brezelioù medek e vrasaas ar c'hevre da zont da vezañ ar C'hevre hellenek, o tegemer Aten ha Stadoù all. Renet e oa ar c'hevre hellenek gant Paosanias, met pa voe galvet en-dro da Sparta e oa renet gant Kimon eus Aten. Sparta en em dennas neuze eus ar c'hevre-se ha savet e voe Kevre Peloponnesos a-nevez gant kevredidi a orin eus Sparta, tra ma teue ar C'hevre hellenek da vezañ Kevre Delos, renet gant Ateniz. A-benn ar fin e tarzhas ar brezel etre an daou gevre e-doug Brezel Peloponnesos. Dindan renerezh Sparta e faezhas ar c'hevre Ateniz hag o c'hevredidi e 404 kt JK.
Stade Brestois New York
Kendeuzadur skipailh Stade Breton ha skipailh Merlus
E-Pad ar c'houlzad 2011/12 e cheñchas an traoù evit ar pobloù-se : divizet en doa Jean-Pierre Touchard ne oa ket ezhomm ken eus div gevredigezh vrezhonek en Aval Bras, setu e paouezas gant sponsorship 'Tout Va Bien''. Evit ar wech diwezhañ e oa en em zegouezhet ganto tud Stade Breton e miz Mae 2012, ha netra ken da c'houde.
Kevre Peloponnesos
Istor ar c'hevre
Er bloavezhioù 370 e tisklêrias ar c'hevre ar brezel da Debez hag e voe kannet da vat e 371 kent JK en emgann Leuktra. Tebez a redias neuze Korinthos ha keodedoù all ar c'hevre da zilezel Spartaiz. E 365 kt JK e voe divodet Kevre Peloponnesos pa voe savet Kevre Korinthos gant Fulup II Makedonia, tad Aleksandr Veur, goude m'en doe kannet armeoù Tebez hag Aten. Diwezhatoc'h e oa kemeret lec'h Kevre Peloponnesos e Peloponnesos gant Kevre Ac'haia.
Stade Brestois New York
Kendeuzadur skipailh Stade Breton ha skipailh Merlus
E keit ma oa troc'het al liamm etre Tout va Bien ha Stade Breton 'oa aet kuit ar Merlus de NY evit kempenn ur skipailh mell-droad sikouret gant Stade Brestois 29, ur c'hlub a-vicher all eus Breiz-Izel. Laosket he deus BZH NY he roched Merlus evit hini SB29.
Goude-se e voe krouet ur skipailh nevez gant tud eus Stade Breton ha re eus Merlus de NY, anvet Stade Brestois NY bremañ. Bremañ e c'hall BZH NY brudañ Breizh hag ar sevenadur keltiek e New York.
Da skouer e vez aozet bep bloaz ar Celtic Cup gant Scotch NY ha Welsh NY a-wechoù, ha sur avat gant Irish Network. Ne vez ket aes gounit enep tud Iwerzhon gwech ebet, abalamour d’o Fighting Spirit. Ha da echuiñ ivez ez eus un emglev gant bigi a Vro-C'hall : ma teufent da New York e c’hoarifent un abadenn mell-droad enepto.
SB NY hiziv an deiz
Netra brasoc'h zo bet gounezet gant ar Vretoned eus New York abaoe o c'hrouidigezh e 2008, e-keit ma oa bet Stade Breton o c’hoari e tro-serr an NY State Cup, ar c'hlub istorel aet da get e 2012. Hogen, klask a raint kentoc'h tapout ar maout en Urban Soccer pe er YMCA Championship a-raok fin ar bloaz 2013 ha kastizañ paotred Iwerzhon evel e bloazhioù 2009, 2010, 2011 ha 2012.
Kydippe
Kydippe (Κυδίππη e gregach) zo anv meur a vaouez e mojennoù Hellaz kozh.
Aumale
Aumale zo un anv-lec'h gallek, hag un titl en noblañs c'hall.
Le Theil-Bocage
Le Theil-Bocage a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Cavareno
Cavareno zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Le Theil-Bocage
Bodet e oa gant 13 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valdallière.
Cavedago
Cavedago zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Clodius Albinus
Decimus Clodius Septimius Albinus a oa ur jeneral en arme roman Britannia hag a voe anvet da impalaer e penn kentañ miz Genver 196. En em lazhañ a reas d'an 19 a viz C'hwevrer 197 goude emgann Lugdunum.
E vuhez
Ganet e oa, a greder, etre 140 ha 150, e Hadrumentum, en Afrika, ha genidik eus Roma e vije bet e dud. Koulskoude e c'halljent bezañ bet Afrikaned romanekaet kenkoulz all.
Lakaet e voe gant Marcus Aurelius e penn ul lejion, ha stourm a reas e 175 e Bitinia a-enep Avidius Cassius. Pretor e oa e 180, ha konsul (suffectus) etre 190 ha 193. Kaset e voe gant Commodus da gemer penn an arme roman en Enez Vreizh (teir lejion anezhi).
Sevel e reas a-enep Didius Julianius, en devoa prenet an impalaeriezh. Degemer a reas an titl a gaesar (= eil impalaer) roet dezhañ gant Septimius Severus, ha konsul boutin d'e heul e 194.
Goude trec'hiñ war Pesciennus Niger e 195, en em savas Septimius Severus a-enep Clodius Albinus. Abalamour da se e voe anvet hennezh da impalaer e penn kentañ 196 gant arme roman Britannia, gant skoazell re Germania, Galia, hag Hispania. Tremen e reas e Galia, hag en em staliañ e Lugdunum (Lugdunum ad Rhodanum).
Septimius ne zaelas ket evit ober brezel. Mont a reas da C'halia dre ar Jura, dre hent Pontarlier-Besançon, hag en em gavout e Tournus, e-lec'h ma voe trec'h war arme Albinus.
D'ar 17, pe 19 a viz C'hwevrer 197, an div arme e oa penn ouzh penn evit an eil gwech. Herve Cassius Dio, 150 000 soudard roman a stourmas. Hir e voe an emgann. A-benn ar fin e voe trec'h arme Septimius war hini Albinus.
Clodius Albinus en em lazhas gant e c'hougleze.
Septimius e lakas troc'hañ e benn dezhañ, hag e gas da Roma, evit diskouez e oa echu gant ar brezel hag e oa eñ an trec'her hag impalaer dre wir.
Septimius e lakas ivez lazhañ familh Albinus, hag ar re a oa a-du gantañ, ha 29 senedour e Roma. Lugdunum a voe kemeret ha devet.
Prederouriezh
''Mais, vraiment, en quoi Septime Sévère était-il plus légitime qu'Albin et que Pesciennus Niger ? Il réussit mieux qu'eux, voilà tout. Le principe chrétien ː "Il faut reconnaître celui qui exerce le pouvoir", devait contribuer à établir le culte du fait accompli. La politique libérale ne doit rien et ne devra jamais rien au christianisme''.
Ac'hanta, perak e oa Septimius Severus reishoc'h hervez al lezenn eget Albinus ha Pesciennus Niger ? deut eo a-benn gwelloc'h egeto, ha setu holl. Ar reolenn gristen ː "Ret eo ober gant hini hag emañ ar c'halloud gantañ", e oa enni staliañ azeulerezh an taol peurc'hraet. Ne zle ket ha ne zleo biken netra uhelvennad al librentez d'ar gristeniezh.
Cheramoeca leucosterna
Cheramoeca leucosterna a zo ur spesad gwennilied eus ar c'herentiad Hirundinidae. Ar spesad nemetañ er genad Cheramoeca an hini eo.
Anvet e voe Hirundo leucosternus (kentanv) da gentañ-penn (e 1841) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Cintheaux
Cintheaux a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Morawelon
Morawelon zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Caergybi, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 225.6 km eus Kerdiz.
Cintheaux
Bered ar C'hommonwealth : Bretteville-sur-Laize Canadian War Cemetery
left|thumb
Ur vered eus an Eil brezel-bed eo gant tro 2 958 bez. An darn vrasañ eus ar soudarded douaret enni a oa en 2 Korf Kanadian; mervel a rejont e-pad stourmoù diwezhañ Emgann Normandi e 1944, ,.
Cavedine
Cavedine zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Marianna Bacinetti
Marianna Bacinetti, pe Marianna Florenzi (Ravenna 1802-1870 Firenze) a oa ur varkizez italian, plac'h a zeskadurezh ha troourez, pried d'ar markiz Ettore Florenzi. Mignonez e oa d'ar roue Ludwig Iañ Bavaria, met n'eo ket sur e voe serc'h dezhañ.
Dimezioù
Div wech e timezas.
Maigh Locha
Maigh Locha (Moylough e saozneg) a zo ur gêr vihan e kornôg Iwerzhon, e kontelezh Gaillimh. Gevellet eo, asambles gant hec'h amezegez, An Creagán, gant Eliant.
Gallach
Gallach (saozneg Castleblakeney pe Castleblakeny, a-ziagent Gallagh), a zo ur gêrig vihan e kornôg Iwerzhon, e kontelezh Gaillimh. Emañ lec'hiet ur pemp kilometr bennak er c'hreisteiz da An Creagán.
Kanton Izeg
Kanton Izeg  a oa anezhañ ur rann velestradurel ha barnel hag ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e Bann Kastell-Briant hag e departamant al Liger-Izelañ.
Kumunioù
Kanton Izeg a yae peder c'humun d'ober anezhañ :
Penrhosfeilw
Penrhosfeilw zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trearddur, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 225,4 km eus Kerdiz.
Ramphastos tucanus
Ramphastos tucanus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Ramphastidae.
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl petra bennak na ra ket fae ouzh amprevaned, saorianed, vioù ha laboused bihan ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
Macrocypraea cervus
Macrocypraea cervus a zo unan eus an tri spesad a vez renket er genad Macrocypraea e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WORMS. Ur spesad kregin boutin ezlec'hel an hini eo.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Linnaeus e 1771 dindan an anv genad Cypraea.
Heñvelanvioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Macrocypraea cervus o vezañ implijet un tamm muioc'h eget egile:
Madeleine Robinson
Madeleine Robinson, bet ganet Madeleine Yvonne Svoboda d'ar 5 a viz Du 1917 e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz Eost 2004 e Lausanne (Suis), a oa un aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall a orin tchek.
Macrocypraea cervus
Bevoniezh
Kregin brav ha bras eo an Macrocypraea cervus. Kavet e vezont etre 1m ha 40 m donder dindan bloc'hadoù hag e frailhoù a reier e tachennoù ar mangrov alies e dour teñval, fankeg.
Madeleine Robinson
He fezhioù-c'hoari
War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.
Macrocypraea cervus
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bras-se a zo etre 76 ha 120 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 42 mm gour, pe ramz, betek 190 mm. Ar spesad en deus ar c'hregin brasañ eus ar c'herentiad.
Gwelout ivez
Macrocypraea cervinetta ha Macrocypraea zebra a zo daou spesad tost a-walc'h.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er meurvor Atlantel hag e Mor ar c'haraib etre Aodoù ar Florida betek Mec'hiko.
Vermandois
Vermandois a oa ur gontelezh kozh e Bro-C'hall. Hiziv eo anv un tolead en-dro da Saint-Quentin, en Aisne, er rannvro Pikardi, hag a glot gant arondisamant Saint-Quentin.
Istor
Er Grennamzer e oa ur pagus Viromandensis e-kichen ar pagus noviomensis pe Noyonnais, en-dro da gêr Noyon. Dont a rae da-heul ar civitas Viromanduorum, bro ar Viromandui pe Veromandui, ar bobl kelt a oa o chom er vro-hont. Diwar an anv-gwan viromandensis e teu ar ger Vermandois.
Krediñ a reer e oa kêr-benn ar bobl e Vermand, hogen adal an e voe Saint-Quentin a voe kêr-benn ar pagus, a veze graet Saint-Quentin-en-Vermandois anezhi aliezik.
An impalaer Loeiz an Deol, mab Karl Veur, a savas kontelezh Vermandois evit Bernez Italia, mab bastard d'e vreur henañ, Pepin Italia.
Paulus Bor
Paulus Bor (Amersfoort, war-dro 1601 – i.e., 1669) a oa ul livour izelvroat.
Cavizzana
Cavizzana zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige.
Le Bû-sur-Rouvres
Le Bû-sur-Rouvres a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall.
Livo
Livo zo un anv-lec'h italianek :
Kanton Gwerid
Kanton Gweridg  a oa anezhañ ur rann velestradurel ha barnel hag ur bastell-vro votiñ eus Breizh e departamant al Liger-Izelañ.
Stanley (Inizi Maloù)
Stanley, anvet ivez Port Stanley, eo kêr-benn Inizi Maloù (pe "Inizi Falkland" diwar o anv saoznek), e Meurvor Atlantel ar Su.
Kanton Gwerid
Kumunioù
Kanton Gwerid a yae pemp kumun d'ober anezhañ :
Funafuti
Funafuti zo un atoll en enezeg Tuvalu. Tri zamm enezenn ha tregont a ya d'ober an atoll a-bezh. Enez-kêr-benn ar vro eo ivez ent-ofisiel, hag e kêriadenn Vaiaku (e Fongafale), a zo unan eus an enezennoù, e kaver sez ar gouarnamant hag an ensavadurioù. Da 6 320 a dud e save poblañs an atoll e 2017.
Étrépigny
Étrépigny a zo ur gumun eus departamant Ardennes e Bro-C'hall.
La Marcho di Rèi
Istor
Savet e vefe bet ar c'homzoù gant Joseph-François Domergue (1691-1729), person Aramon, e Gard, etre 1724 ha 1728, hag a lenner e anv war an dornskrid kentañ e 1742 miret e levraoueg Avignon. Embannet e voe ar skrid er Recueil de cantiques spirituels provençaux et françois en 1749. Goude-se e voe adkavet an oberenn en dastumadoù noeloù provañsek ar barzh ha sonaozour Nicolas Saboly, pa veze lakaet, dre fazi, war e gont
Rhos Lligwy
Rhos Lligwy zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Moelfre, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 221.2 km eus Kerdiz.