cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ar rannoù
Ar rannoù  zo ur ganaouenn hengounel vrezhonek, an hini gentañ en dastumad Barzaz Breiz gant Kervarker. Gousperoù ar Raned a reer ivez eus ar ganaouenn-se. Hervez Kervarker e c'hellfe bout koshañ kanaouenn barzhaz Breizh.
Seinen
Seinen (japaneg : 青年漫画) a lavarer eus mangaoù bet savet evit paotred etre 18 ha 30 vloaz. Lennerien' zo a c'hall bezañ koshoc'h, betek 40 vloaz. E japaneg e talvez seinen "paotr yaouank" pe "paotred yaouank". Ar rummad manga heñvel evit ar maouezed a zo anvet josei. 20th Century Boys, Blame!, Ghost in the Shell, Akira, Golgo 13 pe c'hoazh Hellsing a zo mangaoù seinen. Alies e vezont embannet e magazinoù ma kaver ar ger "young" en o zitl (Young Jump da skouer). Ultra Jump, Afternoon pe c'hoazh Big Comic a zo magazinoù manga seinen brudet.
L'Ouest-Éclair
L'Ouest-Éclair a oa ur gazetenn bemdeziek diazezet e Roazhon hag a zo bet embannet etre 1899 ha 1944. Krouet e oa bet gant daou Vreizhad, an aotrou Félix Trochu, beleg en Il-ha-Gwilen, hag Emmanuel Desgrées du Loû, alvokad a orin eus Gwened hag o labourat e Brest. E 1944 e teuas L'Ouest-Éclair da vezañ Ouest-France.
Lenn Nicaragua
Lenn Nicaragua, lenn Cocibolca, Koapolkan e náhuatl, anvet ivez Gran Lago de Nicaragua e spagnoleg, zo ul lenn vras dour dous e Nicaragua, 8 264 km² he gorread, anezhi ar vrasañ eus Kreizamerika. Teir enezenn, ur 400 enezennig ha daou venez-tan zo enni. Rinkined dour dous (Carcharhinus leucas) zo enni ivez. La Mar Dulce ("ar Mor dous") a veze graet anezhi gant ar gonkistadored.
Meur a enez zo el lenn : Ometepe, an hini vras, hag an enezeg Solentiname
Étienne Didot
Étienne Didot, bet ganet d'ar 24 a viz Gouere 1983 e Pempoull (Aodoù-an-Hanternoz, Breizh), a zo ur melldroader breizhat. Deuet eo da c'hoari evit War-raok Gwengamp, evel kreiz difenner, abaoe miz Eost 2016.
Brezhoneger
Ur brezhoneger zo un den hag a gomz brezhoneg. N'eus ket a enklaskoù war implij ar brezhoneg gant ar vrezhonegerien met meur a seurt brezhonegerien zo, ha gallout a reer gwelout 6 seurt anezho.
C'hwec'h seurt
C'hwec'h seurt brezhonegerien a c'haller gwelout:
Gallegerien eo tost an holl vrezhonegerien hiziv eta, ha kalz anezho a ra muioc'h gant ar galleg eget gant ar brezhoneg. Betek-hen n'eus ket a studioù war implij ar brezhoneg gant ar vrezhonegerien evel n'eus ket ivez war niver a vugale savet e brezhoneg gant o zud.
Kevredigezh vrezhonek kozh
Gwechall e oa ar barrez diazez ar gevredigezh vrezhonek. Brezhoneg a oa en iliz evit un darn (latin a oa ivez), hag e-barzh buhez ar gouerien. Bras pe vrasoc'h e oa lec'h ar brezhoneg er festoù, filajoù, festoù-noz pe gourenadegoù, hag er predoù bras hag euredoù.
Kevredigezh vrezhonek nevez
Da get eo aet ar brezhoneg en ilizoù hag e tost an holl davarnioù. Bodet eo ar vrezhonegerien en-dro d'ar skolioù divyezhek muioc'h, met an niver bihanañ e vezont atav.
Festoù-noz
Er festoù-noz avat, hervez ar vro, e klever ar yezh, goude ma vez diaes a-wechoù goulenn ur banne e brezhoneg. Peurvuiañ e vez gallek ar skritelloù avat, betek er festoù-noz ma klever kanerien vrezhonek.
Festoù all
Festoù zo a vod muioc'h a vrezhonegerien, evel
Skingomz vrezhonek
Gallout a ra ar vrezhonegerien selaou brezhonek en darn vrasañ eus Breizh-Izel, nemet e kêrioù Brest hag An Oriant. E Breizh-Uhel n'haller klevout nemet un eurvezh sizhuniek ken, kaset gant Glen Jegou, pa oa div eur a-raok. Tud zo a c'hall tapout ar skingomz dre ar Genrouedad, met n'eo ket an holl.
Skinwel brezhonek
(da sevel)
Yennefer z Vengerbergu
Yennefer a Vengerberg (polonek: Yennefer z Vengerbergu) a zo un dudenn ijinet e bed ar romantoù ha c'hoarioù video The Witcher. Krouet gant Andrzej Sapkowski evit danevelloù, deuet eo da vezañ ur benndudenn en heuliad romantoù The Witcher ha goude-se re an adsevel doare c'hoarioù video. Ur sorserez eo he ganet e Vengerberg e rouantelezh Aedirn. Ezel yaouankañ e oa bet d'ar genvreuriezh ar sorserien, degemeret e vo goude-se e loj ar sorserezed krouet gant he gamaladez Triss Merigold. Choazet e voe bet da vont da sorserez dre e zonezonoù ha n'eo ket dre ma oa koant. 94 vloaz eo he met dont ara a-benn gant he galloudoù da chom yaouank, koant hag hep an ampechoù he doa he pa oa yaouank (tort, pav kamm).
El levr an Het diwezhañ e vez roet an tu d'al lenner da c'houzout ez eus ul liamm kreñv etrezi ha Geralt a Rivii met ne ouier ket peseurt hini eo. Karantezig Geralt a Rivii, kevaezerezh a zo etrezi hag e gamaladez Triss Merigold. Brudet eo evit bezañ koant, gwisket eo bepred e gwenn ha du. Ur c'hard eus e orinoù a zo o tont eus poblañs an elfed. Evel darn ar sorserien ez eo he difrouezh.
Tro-spered
Hardiz eo he, betek-re. Plijet eo gant diskouezh he galloudoù hud evit flastrañ an dud tro-dro dezhi. Atav e vez he nepell diouzh an iriennoù politikel.
Difrouezh, hetiñ a rafe kreñv da gemm ar fed-se. Karantez he deus evit Geralt ha kas war ar memes-tro.
Brezel ar Falc'herien
Brezel ar Falc'herien (Guerra dels Segadors e katalaneg) zo ur brezel e Katalonia entre 1640 ha 1652. Efed pennañ ar brezel-se e voe Feur-emglev ar Pireneoù e 1659 entre Spagn ha Bro-C'hall, pa voe kemeret Kontelezh Rousilhon, Conflent, hag un darn eus Kontelezh Cerdanya, gant ar Rouantelezh c'hall.
Dialogo delle lingue
Dialogo delle lingue zo un arnodskrid gant Sperone Speroni en 1542, e stumm kendivizoù diwar-benn kudenn ar yezhoù en Italia hag en Europa.
Istor
Gant Dante Alighieri e voe boulc'het ar breud diwar-benn ar yezhoù en e levr De vulgari eloquentia. Ezhomm a oa da c'houzout pehini e oa ar yezh da implij er varzhoniezh hag er gomz-plaen e lez an dug ha war ar pemdez.
E skrid Sperone Speroni avat ez eus kaoz eus ar yezh da implij er skol-veur, dreist-holl da « filozofañ », hag enebiñ a ra an oberour yezh ar bobl hag ar yezhoù a ouiziegezh.
Club Atlético Boca Juniors
Club Atlético Boca Juniors (anavezet evel Boca Juniors pe Boca ivez) zo ur c'hleub mell-droad arc'hantinat bet krouet d'an 3 a viz Ebrel 1905 e La Boca (unan eus karterioù Buenos Aires).
Dialogo delle lingue
Istor
Gant ar skrivagner gall Joachim Du Bellay e voe adkemeret arroudoù eus oberenn Speroni, en e levr Défense et illustration de la langue française savet en 1549.
Club Atlético Boca Juniors
Meur a lesanv a oa bet roet d'ar c'hleub a-hed e istor : Azul y Oro, Bosteros, La Mitad Más Uno, Xeneizes.
C'hoari a ra e grogadoù en Estadio Alberto J. Armando, pell anavezetoc'h evel La Bombonera.
Ari (Abruzzo)
Ari  a zo ur gumun eus proviñs Chieti en Abruzzo, en  Italia.
Esther Vanhomrigh
Esther Vanhomrigh, anavezet ivez evel Vanessa (c. 1688 – ), a oa un Iwerzhonadez a orin izelvroat, serc'h ha kenskriverez ar skrivagner Jonathan Swift. Goude he marv e voe embannet lizhiri Swift dezhi.
Eviti e voe ijinet an anv Vanessa gant Swift, a gemeras ar silabenn Van eus hec'h anv-tiegezh, Vanhomrigh, hag Esse, eus hec'h anv-bihan Esther. Meneg anezhi, evel "Vanessa", a lenner 27 gwech er varzhoneg Cadenus and Vanessa savet gant Swift e 1713 hag embannet e 1726, ma skrivas er gwerzennoù 734-735 :
He buhez
Goude marv he mamm en 1714, ez eas Esther gant Swift da Iwerzhon, da chom da Celbridge Abbey, met gwallevurus e voe-hi eno. Bec'h a savas etrezo. E 1723 e krogas Swift da zaremprediñ ur vaouez all, Esther Johnson, lesanvet "Stella" gantañ.
Poltred
Mervel a reas Esther "Vanessa" Vanhomrigh e 1723, met e 1868 e voe graet ur poltred anezhi gant John Everett Millais.
Anaon
An Anaon eo eneoù an dud varv, hervez ar relijion gatolik. Meur a gredenn, a lavar, hag a ober relijiel a zo stag ouzh an Anaon.
Gerdarzh
An hevelep ger galianeg en deus roet annwfn, annwn e kembraeg, gant ar ster "ar bed dindan an douar" ivez. Anaffuon, anaffuon, anaoün a gaver e krennvrezhoneg gant ar ster "eneoù ar re varv".
Gant an Iliz katolik roman hep mar eo bet kemmet ar ster e Breizh, eus "ar bed dindan an douar" da "eneoù ar re varv". Ar ster kristen-se a gaver e Devri end-eeun.
Kloc'h an Anaon
Kloc'h an Anaon a vez lavaret eus ar glaz, al lezoù, da lavaret eo ar c'hloc'h a lakaer da seniñ goude marv un den er relijion gristen.
Plad an Anaon
Gwechall er gest, en iliz, e veze plad an Anaon : da noz an Hollsent e veze lakaet ur pladad boued dirak an ti evit an Anaon.
Deiziadur
Gouel an Anaon: an deiz goude an Hollsent, d'an 2 a viz Du.
Lennegezh
E Barzhaz Breizh ez eus ur c'han anvet Kanaouen ann Anaon
Plaver Biak
Plaver Biak (Petaurus biacensis) zo ur bronneg godellek a vev en Indonezia.
Weekly Young Sunday
Weekly Young Sunday (japaneg : 週刊ヤングサンデー) a oa ur magazin manga seinen sizhuniek a veze embannet e Japan gant Shōgakukan. An niverenn gentañ a zeuas er-maez d'an 10 a viz Ebrel 1987. Kemer a reas lec'h Shōnen Big Comic ha kalz mangaoù bet embannet e-barzh Shōnen Big Comic a gendalc'has e-barzh Young Sunday. Anvet e veze ivez Yansan (ヤンサン).
Felger Tolpad-kêrioù
Felger Tolpad-kêrioù (Fougères Agglomération e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh tolpad-kêrioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Il-ha-Gwilen, e Breizh.
Weekly Young Sunday
A-benn lidañ 20vet deiz-ha-bloaz ar magazin e voe aozet ur werzh gant Shōgakukan ha Yahoo! Auctions Japan hag an argant dastumet avoe roet d'ar Groaz Wer. Meur a vangaka a roas tresadennoù orin sinet ha Shōgakukan a roas objedoù rouez liammet ouzh ar managoù embannet er magazin. ,
Felger Tolpad-kêrioù
Istor
Krouet e voe ar gumuniezh diwar vod Felger Kumuniezh, Louvigneg Kumuniezh ha 7 kumun a oa e Kumuniezh-kumunioù bro Sant-Albin-an-Hiliber.
Kumunioù
D'ar 1añ a viz Genver 2017 ez ae 33 c'humun d'ober kumuniezh tolpad-kêrioù Felger, roet an anv Felger Tolpad-kêrioù dezhi.
Weekly Young Sunday
Mangaoù a veze embannet en niverenn ziwezhañ
Sources:
YS Special
An holl vangaoù a veze embannet er magazin pa voe paouezet (Birdy the Mighty, Ikigami The Ultimate Limit, Kurosagi, Lost Man, Mogura no Uta, Oyasumi Punpun, Rainbow Nisha Rokubō no Shichinin, ha Tomehane! Suzuri Kōkō Shodōbu) a voe embannet goude-se e-barzh Big Comic Spirits.
Mangaoù bet embannet penn-da-benn e Weekly Young Sunday
Daveoù:
Cezais
Cezais a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Pierre Le Baud
Daou Istor Breizh en doa skrivet ; an hini kentañ e 1480, dindan ren an dug Frañsez II, hag an eil e 1505, dindan ren an dugez Anna. Div skouerenn dornskrivet a chom eus an oberenn gentañ, anvet "Compillation des cronicques et ystoires des Bretons", hag a oa bet adembannet e 2018 gant ar Presses Universitaires de Rennes.
D'ar 4 a viz Here 1496 e oa bet aotreet Pierre Le Baud, gant an dugez Anna, da furchal en holl skridoù ha "teulioù a oa e chabistroù, abatioù, kumuniezhoù ha dielloù ar vro". Echuiñ a reas skrivañ e eil "istor Breizh" e 1505 hag embannet e voe gant an anv "Cronique des roys et princes de Bretaigne armoricane". Teir skouerenn dornskrivet eus an oberenn-se zo chomet betek ennomp. Moullet e voe e 1638, gant an titl "Histoire de Bretagne, avec les chroniques des maisons de Vitré et de Laval".
Skridoù all en deus savet Pierre Le Baud ivez : "La Chronique de Vitré et de Laval", "Le Bréviaire des Bretons", "Le Discours de l'Origine et Antiquité de Laval".
Denis Vrain-Lucas
Denis Vrin Lucas, pe « Vrain-Lucas », ganet d'ar 1añ a viz Kerzu 1816 e Lanneray (Eure-et-Loir) ha marvet d'an 11 a viz Ebrel 1881 e Châteaudun, a oa ur falser gall hag a werzhe lizheroù gallek skrivet gant Aristoteles pe Jezuz.
Porthdinllaen
Porthdinllaen zo ur gêriadenn e-kichen Morfa Nefyn e ledenez Llŷn. Aleshont e weler darn eus Yr Eifl pe Eryri. Un davarn zo, "Tŷ Coch", kembraeg a c'haller klevout a-wechoù e-barzh, met kalz Saozon zo ha n'eo ket yezh ar vro a vez gante.
Denis Vrain-Lucas
Mab e oa d'un devezhour ha d'ur vatezh. Yaouankik e krogas da labourat er mereurioù met deskiñ a reas lenn ha skrivañ er skol. Goude e reas studioù; hep tremen e vachelouriezh avat.
Santa Caterina dello Ionio
Santa Caterina dello Ionio  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Augusta
Augusta a c'hell bezañ :
Impalaerezed ha Priñsezed
Un anv diouzh ar c'hiz eo bet Augusta en tiegezhioù uhel Alamagn ha Bro-Saoz en XVIIIvet ha XIXvet kanved. Anvioù zo a gemm hervez ar yezhoù : Auguste (en alamaneg) pe Augusta (e saozneg).
XVIIIvet kantved
Berzh a reas an anv en XVIIIvet kantved e lezioù Alamagn (gwelout ar pennad Auguste ivez).
Anvioù tud kevrennek
Kavour a reer an anv Augusta evel eil elfenn en un niver a anvioù kevrennek :
Henroma
Kavout ar reer an elfenn Augusta en un toullad mat a anvioù kêrioù dre Europa, gwelout izeloc'h, hag en anvioù hentoù roman : ar Via Augusta hag ar Via Claudia Augusta. Anvet e oant evel-se diwar titl an impalaerien roman, Augustus, a oa ivez unan eus anvioù ar c'hentañ impalaer roman : Augustus. (Da goulz Britannia romania)
Amzer-vremañ
Dont a ra meur a anv, en trevadennoù saoz, eus priñsezed saoz an XVIIIvet kantved.
San Sostene
San Sostene   zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
San Mango
San Mango zo un anv-lec'h italianek.
San Mango d'Aquino
San Mango d'Aquino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Xian (kombod melestradurel)
Ur c'hombod melestradurel eo Xian e Sina. Da gentañ-penn ez eus 22 broviñs (省, shěng). E pep proviñs ez eus ur gêr-benn met ivez doareoù all da rannañ an dachenn. Provins > prefeti > Xian
Ur skouer :
Hangzhou (杭州 ; pinyin : Hángzhōu) zo kêr-benn provins Zhejiang (e sinaeg : 浙江).
Bez ez eus 11 prefeti oc'h ober proviñs Zhejiang:
E pep prefeti e kaver ar xian, da lavaret eo ur rannig ispisial eus an dachennad.
Da skouer, kêr-prefeti Shaoxing (绍兴市 Shàoxīng Shì) zo mestr war 6 rann : un distrig, teir c'hêr-distrig ha daou xian :
Kemeromp neuze skouer xian Xingchang
Sienne (stêr)
Ar Sienne zo ur stêr e Normandi, 92,6 km hed dezhi ; treuziñ a ra departamantoù Calvados  ha  Manche e Bro-C’hall. Tremen a ra dre Saint-Sever-Calvados, Noues de Sienne, Gast, Coulouvray-Boisbenâtre, Fontenermont, Boisyvon, Saint-Aubin-des-Bois, Saint-Maur-des-Bois, Beslon, Sainte-Cécile, Villedieu-les-Poêles, La Colombe, La Bloutière, Percy, Montaigu-les-Bois, Sourdeval-les-Bois, Hambye, La Baleine, Saint-Denis-le-Gast, Gavray, Ver, Cérences, Le Mesnil-Aubert, Trelly, Quettreville-sur-Sienne, Contrières, Hyenville, Orval ha Montchaton. Aberiñ a ra e Mor Breizh etre Heugueville-sur-Sienne, Regnéville-sur-Mer, Tourville-sur-Sienne hag Agon-Coutainville.
João Álvares Fagundes
João Álvares Fagundes a oa ur moraer portugalat eus ar.
John Philip Sousa
John Philip Sousa (Washington, D.C., 6 Du 1854 — Reading (Pennsylvania), 6 Meurzh 1932) a oa ur soudard, ur sonaozour hag ur penn orkestra stadunanat. Brudet eo dreist-holl evit an tonioù-bale a savas evit an United States Armed Forces. Lesanvet e oa The March King ("Roue an Ton-bale") kent The American March King evit e ziforc'hañ diouzh e genseurt ar Saoz Kenneth J. Alford (1881-1945). E-touez e donioù-bale brudetañ emañ The Stars and Stripes Forever (Ton-bale broadel Stadoù-Unanet Amerika), Semper Fidelis (ton-bale ofisiel an United States Marine Corps), The Liberty Bell, The Thunderer ha The Washington Post.
Sen Gwynnek
Sen Gwynnek (St Winnow e saozneg) ) zo ur gêriadenn hag ur barrez keodedel e Kerne-Veur. Dont a ra an anv eus hini sant Winog pe hini sant Gwenole. E 2011 e oa 328 a annezidi. Emañ an iliz-parrez war lez reter ar stêr Fowi, er c'hreisteiz da Lostwydhyel.
Benabar
Bruno Nicolini pe Benabar a zo ur c'haner hag ur sonaozour gall bet ganet d'ar 16 a viz Mezheven 1969 e Thiais (Bro- C'hall).
John Philip Sousa
Pa gemeras SUA perzh er Brezel-bed kentañ e voe deroet da J. Ph. Sousa ur rank par da letanant evit ren an Naval Reserve Band en Illinois. Goude ar brezel e tistroas da bennsoner ar Sousa Band betek e varv. Er bloavezhioù 1920 e voe anvet da vat er renk a letanant komandant adarme en US Navy ; biken ken avat ne voe oberiant el lu stadunanat.
Yaouankiz
E Washington, D.C. e voe ganet John Philip Sousa, trede bugel João António de Sousa (John Anthony Sousa, 1824-1892), a oa bet ganet e Spagn gant Portugaliz, hag e wreg Maria Elisabeth Trinkhaus (1826-1908), un Alamanez eus Bavaria. Abred-tre e krogas da studiañ ar sonerezh, hogen ne badas ket en abeg d'e gelenner John Esputa Sr., a oa ur spered diaes a zen. E 1861 pe 1862 e studias da vat pa voe kelennet gant John Esputa Jr., mab e gelenner kent. Gantañ e teskas biolin, piano, fleüt, meur a zoare kouevrell, hag ar c'hanañ. Ker brouezek hag e dad e oa John Esputa Jr., met buan-tre e teskas J. Ph. Sousa, ha merzet e voe en devoa ur skouarn dizave, da lavarout e oa gouest da anavout notennoù ur skeul hep notenn-dave ebet. D'ar mare-se e skrivas e don kentañ, An Album Leaf, met diskaret e voe gant e gelenner ha kollet e voe ar pezh sonerezh.
Trombonour er Marine Band e oa e dad J. A. Sousa, ha da 13 vloaz ez enrollas e vab 13 vloaz evel deskard el laz-seniñ, evit mirout outañ a vont da seniñ e laz ur sirk. Dre ma oa minor c'hoazh e voe ret dezhañ chom er Marine Band betek e 21 penn-bloaz. En hevelep bloavezh e krogas da studiañ ar sonerezh gant ar c'helenner George Felix Benkert.
Resped
Div wech e voe J. Ph. Sousa en U.S. Marine Corps. D'an 9 a viz Mezheven 1868 e voe enskrivet evel danvez soner pa ne oa ket c'hoazh 14 vloaz, ha disoudardiñ a reas e 1875 pa voe 21 bloaz, echuet e zeskoni gantañ. Un eil predad a reas er Marine Band, ma voe pennsoner eus 1880 da 1892 – ar bloaz ma varvas e dad. A-live gant serjant major e oa e rank, hogen ne oa ket serjant major er Marine Corps end-eeun, peogwir e oa disrannet al laz-seniñ diouzh an unvezioù brezeler betek 1916. The President's Own Band ("laz-seniñ Prezidant SUA", lesanv an U.S. Marine Band) a sonas en Ti Gwenn adalek Rutherford B. Hayes (e karg 1877-1881) betek Benjamin Harrison (e karg 1889-1893),.
Gant an ti Columbia Phonograph Company e voe embannet 60 enrolladenn eus ar Marine Band renet gant J. Ph. Sousa, a c'hounezas brud en SUA a-bezh. E 1892 e tibabas disoudardañ evit kenderc'hel gant ur resped nann-soudard ; d'an 30 a viz Gouere 1892 e renas ur sonadeg-kimiadiñ en Ti Gwenn, hag antronoz ez echuas e vuhez en U.S. Army.
Cefni
Ar stêr Cefni zo ur stêr a red e kornôg Enez Mon e hanternoz Kembre, ha 16,9 km hed dezhi.
Plaver Queensland
Plaver Queensland (Petaurus gracilis) zo ur bronneg godellek a vev e biz Aostralia.
Morfa Nefyn
Ul labouradeg brikez zo bet eno etre 1868 ha 1906, ha mont a rae ar porzhig en-dro ivez. Hiziv ez eus hañvourien ha merdeerien.
Cefni
Eieniñ a ra nepell diouzh kêriadenn Bodffordd, e-kreiz an enez, ma red betek Llyn Cefni. Eus al lenn e ya betek Llangefni, hag alese etrezek Gors Ddyga ha goude war-du Malltraeth, ma ya da aberiñ.
John Philip Sousa
Resped
D'ar 6 a viz Ebrel 1917, an SUA a zisklêrias brezel da Alamagn ; d'an 31 e voe anvet J. Ph. Sousa da letanant en Naval Reserve, pa oa 62 vloaz, an oad ma oa ret d'ur soudard kuitaat an arme. Betek dibenn ar brezel e voe pennsoner an Navy Band e Lake County, Illinois. , A-hed ar mare-se e roas e c'hopr, war-bouez 1 dollar, d'ar Sailors' and Marines' Relief Fund, ur c'hef a skoazell familhoù paour ar soudarded. E miz Du 1918 e voe diskarget hag e tistroas da bennsoner e laz-eñ. Betek e varv e kendalc'has da wiskañ lifre an U.S. Navy da geñver lod eus e gensonadegoù.
Jean-Bernard Vighetti
Jean-Bernard Vighetti, ganet e Pontkastell-Keren (Bro-Wenrann) d'an 30 a viz Eost 1943, a zo un den hag a ra war-dro sevenadur Breizh.
John Philip Sousa
Resped
Pa guitaas an arme e 1875 ez eas da soner biolin hag ez emezelas en orkestra ur c'hoariva ma teskas bout penn. Er bloaz-se e savas e laz dezhañ, ar Sousa Band, a roas 15 623 sonadeg etre 1892 ha 1931, koulz en SUA hag er bed a-bezh ; e 1900 e tibunas e Pariz da geñver an Exposition Universelle.
Jean-Bernard Vighetti
Buhez
Studioù istor ha douaroniezh en deus heuliet. Kinniget en deus un dezenn a-zivout deroù ha diorroadur an douristelezh e ledenez Gwenrann. Goude bezañ bet karget da ziorren an douristelezh e broig ar Menez e Breizh-Uhel e teuas da vezañ karget a gefridi e Komite kenurzhiañ evit adaozadur Broioù ar Gwilen e Redon e 1969.
John Philip Sousa
Resped
E 1893 ha diwar c'houlenn ha kuzulioù J. Ph. Sousa e voe ijinet ur benveg-seniñ nevez, ar sousaphone, gant James Welsh Pepper e Philadelphia ; ur mell kouevrell kar d'an helikon hag ar pilgorn eo, a gas ar son a-us al laz hag azezet pe war e sav e vefe ar soner. Kemmet e voe ar benveg gant Charles Gerard Conn e 1898, hag an doare-se a voe arveret gant J. Ph. Sousa. E 1908 e voe degemeret ent-ofisiel ar benveg gant ar Marine Band.
Jean-Bernard Vighetti
Buhez
Krouiñ a ra ar c'hentañ "Bro Degemer Touristel" eus Frañs.
John Philip Sousa
Buhez prevez
D'an 30 a viz Kerzu 1879 e timezas J. Ph. Sousa da Jane van Middlesworth Bellis (1862-1944). Tri bugel o devoe : John Philip (1881-1937), Jane Priscilla (1882-1958) ha Helen (1887-1975).
Everybody's Talkin'
Everybody's Talkin' (Emañ an holl 'kaozeal) a zo ur ganaouenn saoznek mod folk rock savet gant ar c'haner-sonaozer stadunanat Fred Neil (1936-2001).
Claudine Mazéas
Buhez
Merc'h e oa da C'houlven Mazéas ha da Denise Weil. Yuzevez eus Pariz anzehi.
Everybody's Talkin'
2:45 he fad ez eo seizhvet kanaouenn eus Fred Neil, eil albom ar c'haner folk deuet e-maez e miz Kerzu 1966, war-lerc'h Faretheewell (Fred's Tune) hag a-raok Everything Happens.
Claudine Mazéas
Buhez
Daremprediñ a reas Yaouankizoù Strollad Broadel Breizh ha Framm Keltiek Breizh renet gant Roparz Hemon pa oa liseadez e Roazhon.
Everybody's Talkin'
Enrollet e voe ivez gant Harry Nilsson he lakaas da seizhvet kanaouenn e drivet albom Aerial Ballet, just war-lec'h Together hag a-raok I Said Goodbye to Me, embannet e miz Du 1968.
Jean-Bernard Vighetti
Buhez
Karget e voe eus an douristelezh war ar maez e Komite Rannvro an douristelezh e 1973. Krouiñ a reas an ABRI evit ar valeerien e 1974, diorren a reas rouedad ar c'hêrioù bihan neuziet-kaer (Petites cités de caractère) adalek 1975 ha krouiñ a reas "Kevredigezh Rannvroel an Atantoù-Ostalerioù" e 1977.
John Philip Sousa
Buhez prevez
D'ar 15 a viz Meurzh 1881 e voe degemeret gant ar Frañmasonerezh (Lid skosat, log Hiram niv. 10 e Washington, D.C.) ; mestr-mañsoner e voe eno e-pad 51 bloaz. ,
Claudine Mazéas
Buhez
E-kerzh a n Eil Brezel-bed e oa bet kinniget badeziañ ar familh gant Maodez Glanndour evit klask talañ ouzh un deportadur. E miz Kerzu 1943 e voe diskuliet ar familh. Kaset e voe ar vamm hag an daou vugel da gamp Drancy.
Everybody's Talkin'
Dibabet e voe gant ar filmaozer saoz John Schlesinger (1926-2003), o tont da vezañ tem sonerezh pennañ e bennoberenn Midnight Cowboy (miz Mae 1969, gant Dustin Hoffman ha Jon Voight peurgetket). Digevreañ ar film diouzh ar ganaouenn a zo diaes-meurbet hiziv an deiz hag, hep mar, e-touez anavezetañ klotadoù gitar emañ kentañ reoù Everybody's Talkin' koulz hag ar gerioù d'o heul : E 1994 e voe adkemeret gant ur filmaozer all — Robert Zemeckis — ha lakaet e-touez an toullad kanaouennoù a vez klevet a-hed Forrest Gump.
Glynllifon
Glynllifon pe Plas Glynllifon zo ur maner bras en hanternoz Kembre, e-kichen Llandwrog, etre Pwllheli ha Caernarfon, e Gwynedd. Ul leti eo bremañ.
John Philip Sousa
Buhez prevez
En e oad kozh e reas e annez e Sand Point, New York. D'ar 5 a viz Meurzh 1932 e voe kouviet da vout pennsoner ar Ringgold Band evit seniñ The Stars and Stripes Forever ; antronoz e varvas diwar un taol-kalon en e leti e Reading, Pennsylvania, d'an oad a 77 vloaz.
Oberennoù
John Philip Sousa a skrivas 134 zon-bale, 68 pezh kanet, 24 faltazienn, 22 don-dañsal, 15 operetenn, 14 fentigellenn, 11 heuliad, 9 fezh evit trompilhoù & taboulinoù, 4 digoradenn, 2 bezh evit sonadegoù ha 2 varzhoneg sinfoniel , eleze 305 oberenn en holl (d'an nebeutañ). Diniver eo ar sinfoniennoù europat eus an a zo bet kempennet gantañ evit an doareoù lazoù-seniñ a renas.
Claudine Mazéas
Buhez
Dispac'hañ a reas Goulven Mazéas evit o dieubiñ. Dont a reas a-benn, met Claudine a oa tapet mat gant an danijenn skevent.
Goude ar brezel e kinnigas Reun Kreston, ur mignon d'ar familh, da Glaudine heuliañ ur staj aozet gant Ar Falz en Enez-Vaz. Pitilh e teuas da vezañ gant ar glad sevenadurel dre gomz. Gant skoazell Mirdi Mab-den e teuas da vezañ unan eus ar brasañ dastumerien kontadennoù ha kanoù a Vro-Dreger hag a Gerne-Uhel.
Sikouret he deus kalz kanerien evel Yann-Fañch Kemener, Anne Auffret ha Denez Prigent.
Everybody's Talkin'
Doareoù all
Dindan anv Comme un étranger dans la ville e voe kanet e galleg gant Gilles Marchal e 1971.
Claudine Mazéas
Buhez
Emezelañ a reas er MOB e 1958. Ezel eo bet eus Club Bretagne Démocratie Michel Phlipponneau. Kemer a rae ingal he c'hartenn en UDB.
Karroñs
Ur c'harroñs a oa ur c'harr da zougen beajourien a renk uhel ha sachet gant un denn-gezeg.
Claudine Mazéas
Buhez
Resevet he doa Kolier an Erminig e 2006.
Jean-Bernard Vighetti
Buhez
Unan eus krouerien Bodad Sevenadurel Broioù ar Gwilen ha gouel ar Bogue d'or e Redon e 1975 e voe.
Charlotte-Aglaé d'Orléans
Charlotte-Aglaé d'Orléans (1700-1761), lesanvet Mademoiselle de Blois, hag anavezet evel Carlotta Aglae di Borbone-Orléans en italianeg, a oa ur briñsez c'hall, merc'h da rejant Bro-C'hall, Philippe d'Orléans (1674-1723), hag a deuas da vout dugez Modena.
Monte Águila
Monte Águila a zo ur gêr eus Chile,. E miz Genver 2017 e oa 6 574 a annezidi.
Charlotte-Aglaé d'Orléans
He buhez
Ganet e oa e Pariz e miz Here 1700. Trede merc'h Philippe d'Orléans (1674-1723) ha Françoise Marie de Bourbon (1677-1749), e oa. Ne oa ket ur goantenn, met speredek e oa ha lemm he zeod. Karet e oa gant he zad, hogen savet fall e voe, dre lezober.
En ul lizher ganti, kaset da zug Richelieu, e tamall d'he zad bezañ bet darempredoù gwadorgedek ganti, dezhi da c'houzout digantañ piv e oa ar Mask houarn ; arvar zo diwar-benn gwirionded al lizher-se rak kemend-all a voe kontet diwar-benn he c'hoar Dugez Berry, a vije deuet da vout serc'h, hervez an istorour Jules Michelet, d'ar Rejant evit gouzout ar wirionez diwar-benn ar sekred-se.
E 1717, da 17 vloaz eta, he devoe un darempred gant dug Richelieu, petra bennak ma oa he c'heniterv Mademoiselle de Charolais en sell dazimeziñ dezhañ; kontet eo an istor en eñveronennoù baron Besenval.
Dimeziñ he bugale
Aet e oa dug Modena, Rinaldo d'Este e-barzh an emglev etre ar Rejant gall ha Bro-Saoz, ha roet e oa bet dezhañ dorn Charlotte-Aglaé evit e vab Francesco III d'Este (1698-1780). E 1720 e voe graet an eured. Ur pikol argouroù he devoe, 1,8 milion a lurioù, savet evit an hanter gant he c'henderv roue, Loeiz XV dindan gulatoriezh ar Rejant.
Nav bugel he doe Charlotte-Aglaé :
Hir e kave Charlotte-Aglaé hec'h amzer e Modena, petra bennak ma teuas dug Richelieu d'he gwelout, hag eñ gwisket evel ur marc'hadour bale-bro. He seizh gwellañ a reas da guitaat an dugelezh, ha divec'hiet e voe an holl ouzh he gwelout o vont kuit. Siwazh dezhi, ne voe ket tomm an degemer el lez c'hall gant ar roue Loeiz XV, pan he redias da vevañ e Pariz, er sioulder, ha pell diouzh e lez.
Jean-Bernard Vighetti
Buhez
E penn Ofis Touristelezh Roazhon edo etre 1980 ha 2001. Krouet en deus gouel Les Tombées de la Nuit Roazhon evit skoazellañ ar c'hrouiñ e Breizh.
Charlotte-Aglaé d'Orléans
He marv
Mervel a reas e Pariz, e Palez al Luxembourg e 1761.
Jean-Bernard Vighetti
Buhez
Maer Paolieg (Bro Redon) eo bet etre 1989 ha 2014.
Florin aour Yann V
War ar skoed e weler an dug war varc'h, hobregonet ha kurunennet, o terc'hel skoed ha kleze. En dro dezhañ eo skrivet + IOHANNES DEI GRACIA BRITONV DVX, Yann Dug ar vretoned dre c'hras Doue. A-drek e weler ur groaz Jean ha ger-stur Duged Breizh, + DEVS INADIVTORIVM MEVM INTENDE, Doue deus d'am sikour.
Jean-Bernard Vighetti
Buhez
E 2013 eo bet dilennet da brezidant Kuzul Sevenadurel Breizh, bodad aliañ ar C'huzul rannvro, war-lerc'h Catherine Latour he doa erlec'hiet Paul Molac p'en doa roet hemañ e zilez pa oa bet dilennet da gannad.
Florin aour Yann V
War-bouez un arnod er bloavezhioù 1358-1360, eo florin Yann V eo kentañ moneiz aour Breizh, graet e Naoned, Roazhon ha Gwened, adal 1420 betek 1424.
Cardinale (Calabria)
Cardinale zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Thibault Cauvin
Thibault Cauvin, bet ganet e 1984 e Bourdel, zo ur gitarour gall. Nav albom en deus graet ha gounezet meur a briz.
Sturm Zigaretten
Ar rediañ hag ar feulster e oa an doareoù implijetañ evit ma rafe berzh butun Sturm Zigaretten.
Iliz Itron-Varia Runan
Iliz Itron Varia Runan a zo un iliz katolik e Runan e Bro-Dreger e Breizh. Savet eo e lec'h uhelañ ar barrez hag ar bourk, hag a vije bet ul lec'h dediet d'an doue Belenos hervez teoriennoù zo.
Kroazioù koad zo en iliz, ouzh ar mogeriù, d'ober hent ar groaz, ha brezhoneg warne.
Istor
Bet e vije Sant Visant Ferrer, ar beleg katalan, o prezeg er gador vaen zo e korn ar vered. Ur chapel da Sant Visant zo etre Runan ha Prad.
Alfonso
Alfonso zo un anv-badez italianek ha spagnolek a orin germanek, ha hini meur a zen hag a roue.
Orin
Dont a ra eus an anv germanek Adelfuns, eus adel (uhel, nobl, a gaver ivez en Adelheid) ha funs (prest), ha talvezout a ra kement ha "den uhel prest (d'en em gannañ)".
Herve Porzhmoger
Herve Porzhmoger (war-dro 1470-1512), anavezet e galleg evel Hervé de Portzmoguer pe « de Primauguet », a oa ur c'habiten-lestr ha morlaer breizhat.
E vuhez
Ganet e oa e maner Porzhmoger, e Plouarzhel, war-dro 1470, ha mervel a reas oc'h en em gannañ war vor, dirak Beg Lokmazhe, d'an 10 a viz Eost 1512.
Kabiten al lestr La Cordelière e oa. Hennezh a oa bet paramantet gant Anna Vreizh. Lazhet e voe en emgann ouzh an amiral saoz Edward Howard.
Gouzout a reer oa bet dimezet da Jehanne de Coatmanac'h ha da Françoise de Kergoulouarn.
E 2012 e voe lidet 500vet deiz-ha-bloaz e varv.
Tilbury (karr)
Un tilbury zo ur c'harr evit un den pe zaou sachet gant ur gazeg. Implijet eo bet kalz en XIXvet kantved.
Alvin York
Alvin Cullum York, ganet d'an 13 a viz Kerzu 1887 hag aet da Anaon d'an 2 a viz Gwengolo 1964,lesanvet Sergeant York, a oa unan eus soudarded enoretañ Stadoù-Unanet Amerika er C'hentañ Brezel-bed. Enoret e voe gant ar Medal of Honor evit bezañ bet e penn un argadenn war ur vindrailherez alaman. Paket e voe ur vindrailherez d'an nebeutañ, lazhet 25 soudard enebour ha prizoniet 132.
Plaver Norfolk
Plaver Norfolk (Petaurus norfolcensis) zo ur bronneg godellek a vev e reter Aostralia.
Florin
Ar florin a oa anv ur moneiz en Europa abaoe ar Grennamzer. An hini bouezusañ e oa, en aour e oa da gentañ. Skrivet e veze flpe ƒ evit floren pe florenus.
Dont a ra an anv eus hini ar moneiz implijet e Firenze er Grennamzer, ar fiorino d'oro. Krouet e voe e 1252 gant arc'hanterien Firenze (Arte del Cambio), unan eus pemp korf-labour ar gêr italian. Daouzek vloaz goude eo Loeiz IX, roue Bro-C'hall, a grouas ar skoed, anvet loeiz aour.
E 1284 eo e Venezia e voe krouet an dugad aour.
Hiziv
Graet e vez gant ar florin c'hoazh hiziv :
Yves Le Gallo
Yves Le Gallo, bet ganet d'ar 27 a viz Genver 1920 e Brest (Penn-ar-Bed), marvet d'ar 6 a viz Meurzh 2002 er memes kêr, a oa ur c'helenner skol-veur hag ur skrivagner breizhat.
Leitir Móir
Leitir Móir zo un enezenn war aod kreisteiz Conamara, e kontelezh Gaillimh, en Iwerzhon. Stag eo ouzh an douar-bras gant ur chaoser, bet savet e 1905.
Mont a ra Leitir Móir gant inizi Garmna ha Leitir Mealláin, hag inizi bihanoc'h, da ober Ceantar na nOileán, ur c'hornad ma vez kaozeet iwerzhoneg bemdez gant an darn vrasañ eus an dud (71,7% anezho hervez niveradeg 2016 ).
Yves Le Gallo
Gantañ e voe krouet Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (KEBK) (Centre de Recherches Bretonnes et Celtiques (CRBC) e galleg) e 1969 hag e rener kentañ e voe, betek 1986.
Ezel e oa bet eus ar gevredigezh Ar Falz.
Club Atlético Huracán
Club Atlético Huracán (anavezetoc'h evel Huracán) zo ur c'hleub mell-droad arc'hantinat bet krouet d'ar 25 a viz Mae 1903 e Nueva Pompeya (unan eus karterioù Buenos Aires), Verde Esperanza y Nunca Pierde e anv kentañ. Ne voe nemet d'ar 1añ a viz Du 1908 ma voe degemeret da vat an anv a zoug c'hoazh hiziv an deiz. Hilario Germán Ramponi a voe e gentañ prezidant e 1905, heuliet gant Agustín Caimi e 1907 ha José Laguna adalek 1908.
Meur a lesanv a oa bet roet d'ar c'hleub a-hed e istor : El Globito, El Globo, Quemeros.
C'hoari a ra e grogadoù en Estadio Tomás Adolfo Ducó, lec'hiet e karter Parque Patricios.
Aet e oa bet da gampion Campeonato Metropolitano 1973 e Primera División de Argentina evit ar wech kentañ hag an hini nemetañ ivez evit c'hoazh.
Fairuzabadi
Fairuzabadi pe al-Fayrūzabādī (arabeg الفيروزآبادي ) (1329–1414) a oa ur geriadurour hag a savas ur geriadur arabek bras anvet al-Qamus al-Muhit.
Genidik e oa Fairuzabadi eus Fars en Iran. Studioù a reas e meur a lec'h, Shiraz, Baghdad, Damask, a-raok beajiñ ha bevañ tro-ha-tro e Jeruzalem, en Ejipt, e Mekka hag e Yemen.
Garmna
Garmna zo un enezenn e kontelezh Gaillimh en Iwerzhon. Stag eo ouzh enez Leitir Móir gant ur chaoser, bet savet e 1905.
Mont a ra Garmna gant inizi Leitir Móir ha Leitir Mealláin, hag inizi bihanoc'h, da ober Ceantar na nOileán, ur c'hornad ma vez kaozeet iwerzhoneg gant an darn vrasañ eus an dud. Hervez niveradeg 2016 e veze komzet iwerzhoneg bemdez gant 71,7% eus tud Ceantar na nOileán.
Soverato
Soverato zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Súaltam
Sualtam mac Róich eo tad marvel an haroz Cú Chulainn er Rúraíocht, e gwengelouriezh Iwerzhon. He mamm eo Deichtine, c'hoar Konc'hobar, tiern Ulaid. E vreur eo Fergus mac Róich.
Pierre-Yves Moign
Pierre-Yves Moign, bet ganet e Brest d'ar 5 a viz Gwengolo 1927 hag aet da Anaon er memes kêr d'an 18 a viz Meurzh 2013, a oa ur sonaozour breizhat hag ur c'helenner war ar sonerezh.
Súaltam
Hendadoù Cúchulainn a zo dispis. Hervez a gonter e voe desavet babig Lug gant Deichtine, mes ur c'hleñved a bakas ha mervel a reas. Deichtine a zeuas da vout dougerez ouzh Lug hag a c'houlennas ganti e envel Sétanta, hogen dimeziñ a reas gant Súaltam, hag e tiforc'has diouzh he bugel, hag ur bugel all a voe ganet ganti, anvet Sétanta hag adanvet Cú Chulainn diwezhatoc'h. Hervez un istor arall ez eas kuit Deichtine doc'h Emain Macha, betek ma voe gweladennet gant brientinien Ulaid. Lavaret a reas Lug dezho e oa dougerez e wreg. Ha pa c'hanas ar babig e welas tud Ulaid e oa Deichtine ar vamm. Sétanta e voe anvet ar bugel. Desavet e voe gant Súaltam ha Deichtine en o annez e Machaire Mhuirtheimhne (Muithemne Plain), e Kontelezh Lú.
Pierre-Yves Moign
E vuhez
Studiañ a reas e Skol-sonerezh Uhel Vroadel ("Conservatoire national supérieur de Musique" e galleg) Pariz. Ar c'hentañ priz piano ha kendonouriezh en doe e 1952.
E oberenn gentañ bet sonet ez-foran a voe sonerezh kentañ abadenn ar mimer Marcel Marceau e 1948.
Súaltam
Pa oa Súaltam o redek kuit, e kouezhas war bevennoù lemm e skoed hag en em zibennas e-unan. E benn a gendalc'has da c'harmiñ e oa brezelourion o kouezhañ, gwragez o vout skrapet ha chatal preizhet. Neuze e voe lakaet war e skoed ha degaset en-dro da Gonc'hobar. Konc'hobar a zegemeras lavaroù Súaltam ha sevel a reas ul lu evit stourmiñ a-enep tud Connacht.
Pierre-Yves Moign
E vuhez
Dedennet e oa gant ar sonerezhioù hengounel. Kenkrouer meur a strollad sonerezh eo bet : Son ha koroll e 1955 (teir fladenn e ti Barclay, un dro en Olympia), Kabalerien (meur a bladenn e ti Chant du Monde adalek 1961). Meur a droiad sonadegoù a reas ganto en Europa, abadanneoù skingomz ha skinwel ivez, betek 1972.
Adalek 1963 e studias pedagogiezh ar sonerezh ha dreist-holl an doareoù bev.
E dibenn ar bloavezhioù 1960 e krouas al laz-kanañ Hentou Breiz evit re yaouank. E 1978 e krouas Kreizenn Vreizhat an Arzoù Pobl ("Centre breton d'art populaire" e galleg) e Brest. Ren a reas anezhi betek 1999. Aozañ a reas abadennoù ha sonadegoù evel "Emgavioù Arzoù hengounel ha kevredigezh kempred" ha "Kroazhent ar broioù keltiek" ha kenstrivadegoù sonerezh e-leizh.
E keit-se e kendalc'has gant e labour sonaozañ. Skrivañ a reas evit kalzik lazioù-kanañ ha lazioù-seniñ. Kalz pezhioù a skrivas evit an delenn geltiek hag evit kelenn sonerezh. Da skouer, e Plougerne, e savas en un nebeud sizhunvezhioù "Dasson Breizh", ur rapsodienn evit laz-kerdin, haroe ha piano a voe sonet evit ar wech kentañ e miz Kerzu 1973 gant orkestr skol-sonerezh Brest.
Kemeret en deus perzh en orkestradur oberennoù Didier Squiban (ar sinfonienn Bretagne e 2000 hag ar sinfonienn Iroise e 2004).
Resevet en deus Kolier an Erminig e 2004.
Abadennoù skinwel
Div abadenn produet gant France 3 :
Eporedoriks
Eporedoriks (Eporedorix e latin) a oa ur penn-brezel galian, eus pobl an Aedui, ar bobl binvidikañ e Galia a-raok Brezel Galia, kaset gant ar jeneral roman Julius Caesar.
Leitir Mealláin
Leitir Mealláin zo un enezenn war aod kreisteiz Conamara, e kontelezh Gaillimh, en Iwerzhon.
Eporedoriks
Emgann Alesia
Pa grogas seziz Alesia gant Caesar en em vodas pennoù bras ar pobloù galian, ha divizout a rejont kas un arme da harpañ emsavadeg Verkingetoriks, ha honnezh a oa renet gant Eporedoriks, Viridomaros, Commio eus an Atrebated, ha Vercassivellaunos an Arvern. Hervez Caesar edont e penn 8 000 brezelour war varc'h ha 140 000 war droad. Hogen diwar neuze e voe kollet roud eus Eporedoriks ha Viridomaros.
Goude faezhidigezh Verkingetoriks e Bibracte, e voe lakaet o c'hêr-benn en Augustodunum.
Leitir Mealláin
Leitir Mealláin eo an hini gornokañ eus an teir enezenn Leitir Mealláin, Garmna ha Leitir Móir hag a ya d'ober, asambles gant inizi bihanoc'h, Ceantar na nOileán ("Kornad an Inizi"), stag ouzh an douar-bras gant pontoù ha chaoserioù. En-dro da Leitir Mealláin ez eus inizi bihan all, stag outi : Daighinis, Fernais, Inis Eirc hag An Chnapach.
Hervez niveradeg 2016 e veze komzet iwerzhoneg bemdez gant 71,7% eus tud Ceantar na nOileán.
Elisabetta
Elisabetta zo un anv-badez italianek.
An Dasson-71
Niverenn 71 ar gelaouenn An Dasson a oa ur lizher digor roet da bPatrig Drean.
Robert Downey Jr.
Robert Downey Jr. (anv gwir Robert John Ford - Elias Jr. ) a zo un aktor amerikan bet ganet d'ar 4 a viz Ebrel 1965 e New York.
E vuhez
Robert John Ford - Elias Jr. a voe ganet e Greenwich Village, e Manhattan. E dad, Robert Downey Sr. e anv, a oa produer sinema a-orin iwerzhonat ha yuzev. E vamm a oa a-orin skosat hag alaman. Ganet e oa e dad gant anv « Robert Elias », kemmañ a reas anezhañ pa c'hoantaas bezañ degemeret en arme padal ne oa ket en oad d'hen ober.
E 1970 e c'hoarias en ur film sevenet gant e dad. Goude disparti e dud ez eas da chom da di e dad e Los Angeles, ma labouras en ur preti hag en ur stal-botoù. Goude dilezel ar skol-veur e c'hoaris e meur a bezh-c'hoari.
Penn-kentañ
Kemer perzh a reas en ur stirad skinwel berr titlet Mussolini : The Untold Story, hag ivez e Saturday Night Live e 1985-1986. Goude-se ez eas da Hollywood, ma c'hoarias perzhioù bihan e meur a film a-raok bezañ lakaet da aktor pennañ The Pick-up Artist sevenet gant James Toback e 1987. Er memes bloavezh e c'hoarias perzh un den yaouank drammet er film Less Than Zero diwar romant Bret Easton Ellis Less Than Zero. Meur a berzh a c'hoarias goude-se, ma weler anezhañ asambles gant aktorine brudet evel James Woods (True Believer) ha Mel Gibson (Air America).
Brud war gresk ha kudennoù drammaj
E 2000 e c'hoarias er stirad skinwel Ally McBeal, hag a-drugarez dezhañ e tapas kaout ur Golden Globe. Skarzhet e voe diouzh Ally McBeal peogwir e voe kavet gant drammaj hag un arm-tan : rankout a reas mont da bareañ ur wech ouzhpenn. E-pad pemp bloaz e pareas.
Distro d'ar sinema
Daoust d'e gudennoù e kendalc'has da c'hoari e meur a film. Ofiser e voe e U.S. Marshals (1997), bredvezeg ha keneil Halle Berry e Gothika (2004), evel muntrer en In Dreams (1998), kelaouenner e Good Night, and Good Luck sevenet gant George Clooney hag ivez e Zodiac gant David Fincher pe c'hoazh evel mezeg e Raymond gant Brian Robbins. E 2008 e c'hoarias en Iron Man hag e Tropic Thunder'' sevenet gant Ben Stiller. Gant ar film-se e voe kinniget e anv evit Oscar an aktor (eil renk) gwellañ.
E 2009 e c'hoarias perzh Sherlock Holmes, hag e tapas kaout priz Golden Globe an aktor gwellañ. E 2010 e c'hoarias perzh Iron Man en-dro er film Iron Man 2 sevenet gant Jon Favreau.
E 2012 e c'hoarias daou berzh brudet-tre : hini Sherlock Holmes er film Sherlock Holmes : A Game of Shadows, sevenet gant Guy Ritchie; ha hini Tony Stark /Iron Man er film The Avengers, m'eo bodet Iron Man, Thor, Hulk, Captain America, The Black Widow, ha Hawkeye. E miz Mae 2012 e stagas gant filmañ Iron Man 3, sevenet gant Shane Black.
Obererezhioù all
En ur rann eus Ally McBeal e klever anezhañ o kanañ Every Breath You Take asambles gant Sting. Goude kemer perzh e video-klip I Want Love gant Elton John e 2000 e tiskouezas ez eo soner barrek hag ec'h embannas ur bladenn he zitl The Futurist (Sony Classical, 2004).
Tilbury
Tilbury zo un anv-lec'h saoznek.
Robert Downey Jr.
Buhez prevez
E 2005 e timezas gant Susan Nicole Levin ha savet o deus un embregrezh produiñ anvet "Team Downey ".
Tilbury
Gerdarzh
Savet eo diwar ar ger bury, hag a gaver e lec'hioù all evel Canterbury, Shrewsbury, adstumm d'ar ger borough, bourk.
Tud
Un anv-tiegezh eo Tilbury ivez:
Tirant
Un tirant, en Henc'hres, a oa un unpenn a rae implij eus e c'halloud en ur mod aotrouniek, feuls ha direizh.
Implijet e veze ar ger en Henc'hres evit envel tud deuet e penn o c'heoded goude brezelioù diabarzh, er ha  kantved a-raok Jezuz-Krist dreist-holl. Dont a reas an tamall a dirantelezh da vezañ un arm politikel, un doare da zivrudañ un enebour.
Settingiano
Settingiano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo
Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo (koreaneg 달의 연인 - 보보경심 려, Darui Yeonin - Bobogyeongsim Ryeo) zo ur stirad skinwel eus Sukorea, produet ha skignet gant SBS.
Sersale
Sersale  zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.
Dizalc'hiezh
An dizalc'hiezh eo stad ur vro pe ur vroad a zo he foblañs pe un darn anezhi, oc'h ober he mad eus an emrenerezh, hag ar riegezh peurvuiañ, war he ziriad. Evit un den, sklaverezh pe sujidigezh eo ar stad kontrol, evit un tiriad, bezañ tiriad sujet eo. Devezh an dizalc'hiezh a vez lidet e koun an deiz m'eo bet dishualet ar vroad diouzh nep stumm naskoù trevadennerezh, da lavaret eo pa ne voe ket mui posubl d'ur vroad estren emellout ouzh savadur e gevredigezh riek. Evit un den, e riegezh a c'hell bezañ keñveriet gant e frankdivizout hag e dieubidigezh gant e emvasterezh.
Termenadur an dizalc'hiezh
Breudoù a vez evit digejañ an dizalc'hiezh gounezet gant un tiriad diouzh an dispac'h pa z' eus anv eus ar feulster reizhwiriek a ve da implij evit mont da vezañ riek. Peurvuiañ na ya ket al luskadoù dispac'hel pelloc'h eget adkempenn ar galloudoù hep klask digaezhadur pe demokratekadur diabarzh an tiriad. Setu perak e vez graet un diforc'h pa gomzer eus Brezel dieubidigezh Mec'hiko (1821) ha Dispac'h Mec'hiko (1910), dezhañ diwezhañ meur a beg sokial hag armerzhel, ha pa voe an disoc'h dindan furm ur vonreizh nevez. Koulskoude e vez deskrivet brezelioù dieubiñ evel dispac'hoù (Brezel dieubidigezh ar Stadoù-Unanet, dizalc'hiez Mongolia ha Finland krouet diwar degouezhioù an Dispac'h Sina ha re Dispac'h Rusia a-getep). E-touezh an abegoù niverus a c'hell broudañ un tiriad, ur proviñs pe ur Stad kevredet da glask e riegezh e kaver d'an aliesañ hini ar santad bezañ tretet gant disingalded e-keñver rannoù all ar Stad gant ar galloud kreiz. An dizalc'hiezh a c'hell bezañ gounezet diwar dibunadegoù habask (Luskad dieubiñ India e 1947), pe diwar ur brezel dieubidigezh broadel (Brezel Aljeria e 1954-1961). Pa 'z eus ezhomm eus anzavadur ar Stadoù all e chom en entremar savias tiriadoù dizalc'h zo pa ne fell ket ur bochad Stadoù anzav an dizalc'hiezh (Kosovo en deus diskleriet eo dizalc'h e 2008, hep kaout an anzavadur etrebroadel).
Plaver-sukr
Ar plaver-sukr (Petaurus breviceps) a zo ur bronneg godellek a vev en Aostralia, e Ginea-Nevez, hag en un nebeud enezennoù eus reter Indonezia.
Doareoù pennañ
Hiroc'h eo e lost (etre 15 ha 50 cm) eget e gorf (etre 10 ha 30 cm). War-dro 100 g a bouez eo.
E vlevenn zo glas-gris war e gein ha sklaer war e gof. Ur groc'henenn a stag e bavioù a-raok ouzh e bavioù a-dreñv.
Gouennañ
An dougen a bad war-dro 16 deiz ha ganet e vez ur c'holen pe zaou bewech, 0.2 g a bouez enno. An hini bihan a ya e godell e vamm ma chom 70 deiz.
Emzalc'h
Neizhiañ a ra a-stroll, betek 7 loen gour hag o re vihan asambles.
Ar par pennañ a verk e diriad gant e halo hag un dourenn ezveret gant gwagrennoù war e bavioù hag e fraezh.
Stagidigezh Savoia
Stagidigezh Savoia ouzh Bro-C'hall a c'hoarvezas e 1860 hervez feur-emglev Torino d'ar 24 a viz Meurzh. Gant Savoia e voe staget ivez kontelezh Nisa, a oa betek neuze e rouantelezh Sardigna.
Istor
Meur a wech e oa bet aloubet Savoia gant ar C'hallaoued a-raok 1860 : en 1536-1559 ; en 1600-1601 ; en 1689 ha 1703-1713 ; hag ivez gant ar Spagnoled e 1742-1749 ; hag adarre gant Bro-C'hall etre 1792 ha 1814).
Islaja
Islaja pe Merja Kokkonen (19 a viz Mae 1979 e Helsinki) a zo ur ganerez, sonaozerez ha sonerez eus Finland. Estreget ar pezh a vez savet ganti e kemer perzh e strolladoù sonerezh savet war ar prim ha sonerezh psych folk evel Avarus, Kemialliset Ystävät ha Hertta Lussu Ässä. Sonerezh psikedelik eo a vez savet ganti, gant binvioù liessuert hag ennañ e klever levezon sonerezh hengounel Afrika ha hini ar Reter Nesañ.
Lavaret e vez ez eo he sonerezh stumm acid folk Björk, stumm benel Syd Barrett. Gant Nico eo bet keñveriet ivez.
Stagidigezh Savoia
Emglev kuzh
Hogen d'ar 7 a viz Gouere 1859, da-heul arsav-brezel Villafranca etre Bro-C'hall hag Aostria, e voe dilezet ar soñj gant Napoleon III, war a seblant.
Etre Eost 1859 ha Genver 1860 ne ouie den petra a oa da c'hoarvezout : tud zo e Savoia a save a-du gant Rouantelezh Piemonte, lod all a save a-du gant Bro-C'hall, tra ma oa re all c'hoazh, en hanternoz ar vro o vrudañ ar soñj d'en em stagañ ouzh Suis.
My Love from the Star
My Love from the Star (koreaneg 별에서 온 그대, Byeor-eseo On Geudae) zo ur stirad skinwel eus Sukorea, produet ha skignet gant SBS.
Asociación del Fútbol Argentino
Asociación del Fútbol Argentino (AFA) (Kevredigezh ar Vell-droad Arc'hantinat e brezhoneg) a zo he c'harg ober war-dro an holl genstrivadegoù mell-droad aozet en Arc'hantina. Krouet e voe e Buenos Aires d'an 21 a viz C'hwevrer 1893 gant ar c'helenner ha sportour skos Alexander Watson Hutton, hag eñ aet da gentañ prezidant.
Kemer perzh a reas ivez dileuridi eus ar c'hleuboù Buenos Aires English High School Athletic (Alumni Athletic Club adalek 1898), Flores Athletic Club, Old Caledonians, Lomas Athletic Club, Quilmes Rowers Athletic Club ha Saint Andrew's Scots School.
Istor
Breizhveuriat anezhañ ar prezidant Watson Hutton, n'eo ket souezh e vije bet dibabet un anv — The Argentine Association Football League (AAFL) — blaz kreñv ar saozneg gantañ. Kemeret he devoa ar gevredigezh nevez-flamm lec'h Argentine Association Football League a oa bet savet d'ar 7 a viz Meurzh 1891 gant F.L. Wooley, he c'hentañ prezidant.
Kanton Ezpeleta
thumb|right|250px|Kanton Ezpeleta
Kanton Ezpeleta zo unan eus kantonioù Iparralde, al lodenn eus Euskal Herria zo er stad c'hall, e departamant ar Pyrénées-Atlantiques, er rannvro Aquitaine, hag e proviñs kozh Lapurdi.
W (stirad skinwel)
W (koreaneg 더블유, Deobeuryu) zo ur stirad skinwel eus Sukorea, produet ha skignet gant MBC.