cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
C'haritezed
O niver
N'int ket bet teir atav. E Sparta gozh ne veze enoret nemet div anezho: En Aten e oant div ivez:
55
808 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0055 PC (goude ganedigezh J.-K.)
C'haritezed
O niver
Hesiodos eo an hini kentañ a gomz eus teir.
55
Marvioù 55
50er
Enez ar Priñs Edward
Enez ar Priñs Edward (Prince Edward Island e saozneg, berraet e PEI pe P.E.I.; l'Île-du-Prince-Édouard e galleg; Eilean a’ Phrionns pe Eilean Eòin e gouezeleg Skos; Apekweit e mikmaqeg) a zo un enezenn e reter Kanada hag ur broviñs, an hini vihanañ er vro. Charlottetown eo anv ar gêr-benn.
C'haritezed
O lignez
Merc'hed Zeus hag an Okeanidenn Eurynome (pe Eunomia) e oant, a veze kontet. Hervez doareoù all avat e oant
Entrechat (barrez)
E barrez klasel ec'h implijer an termen entrechat evit deskrivañ ur pas ma lamm an dañser(ez) en aer o kroaziañ buan-ha-buann an eil troad dirak hag a-dreñv egile meur a wezh renk-ouzh-renk, peurliesañ en ur lammat adalek ar pempvet emstumm hag o tont en-dro war al leur en hevelep emstumm.
Kontet e vez bep entrechat eus daou betek dek hervez an niver a groaziadur ret, o jediñ pep kroaziadur evel div fiñvadenn, da lâret eo unan evit pep troad. Da skouer, gant un entrechat quatre e vez kaset da-benn div fiñvadenn gant pep troad.
Daou doare entrechat pennañ ez eus: ar re bar (niver par a fiñvadennoù, anvet deux, quatre, six, huit ha dix), o tont en-dro war al leur war an daou droad war un dro; hag ar re ampar (niver ampar a fiñvadennoù, anvet trois, cinq, sept ha neuf), o tont en-dro war al leur war un troad nemetken.
は (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo は, romanikaet ha.
Kevatal eo d'al lizherenn ハ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
C'haritezed
O lignez
Ar stêr Kefisos, e-kichen Delfi, e oa o lec'h sakr.
は (lizherenn)
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn hiragana diwar ar sinalun 汳 skrivet gant an dorn keit ha ma oa bet diorroet al lizherenn katakana diwar ar sinalun 八.
C'haritezed
O lignez
En Ilias (XVIII, 382) eo kinniget C'haris gant Homeros evel gwreg Hefaistos, ha Pasithea evel unan eus ar C'haritezed, merc'h da Zionysos ha da Hera, (Nonnos Panopolis, Dionysiaca, XXI, 103).
Prometet eo gant Hera dimeziñ anezhi da Hypnos gant ma sikouro da lakaat Zeus da gousket.
An Teir Fulenn en arz
Hervez an urzh istorel:
Enez ar Priñs Edward
138 519 annezer a oa e 2006.
Lesanvioù
"Garden of the Gulf" ha "Birthplace of Confederation", abalamour da Charlottetown Conference e 1864.
Connecticut
Connecticut (IPA: ) a zo ur stad eus Stadoù-Unanet Amerika, e Bro-Saoz Nevez, e tu biz ar vro. Hartford eo ar gêr-benn.
ぱ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ぱ, romanikaet pa.
Kevatal eo d'al lizherenn パ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn hiragana diwar ar sinalun 汳 skrivet gant an dorn keit ha ma oa bet diorroet al lizherenn katakana diwar ar sinalun 八.
Norneg
An norneg a zo ur yezh norzh-germanek aet da get etre an hag an  kantved. Komzet e veze en Inizi Shetland hag Orkney e Bro-Skos. Goude ma oa bet roet an inizi-se da Skos er kantved e poueze gouarnamant hag Iliz Bro-Skos war an dud da zilezel o yezh na neuze e voe kemeret he flas tamm-ha-tamm gant ar skoteg.
Hollreizhelezh
Un termen o tennañ d'an revelezh denel eo an hollreizhelezh hag a ra dave da garout pe/ha klask kaout darempredoù reizhel gant tud all, pe paotred pe mer'ched e vefent hep ma vefe a-boiuez evite nag o rev nag o reizh. Ur tuadur reizhel eo kentoc'h evit ur stad-den revel (pe "identelezh" revel), daoust ha ma c'hell bezañ liammet kentetreze an daou dra..
Soninkeg
Ur yezh nijerek-kongoek eus skourr ar yezhoù mandeek eo ar soninkeg (soninkeg: soninkanxaane) komzet gant tro-dro da 1.096.795 a dud e Mali dreist-holl met ivez en Aod an Olifant, Gambia, Ginea, Ginea-Bissau, Maouritania ha Senegal.
Hollreizhelezh
Disheñvel eo an hollreizhelezh diouzh an divrevelezh ha a ra dave d'unan bennak hag a gar ha/pe a glask kaout darempredoù gant paotred ha merc'hed.
En un daore ledanoc'h e talvez ivez da deskrivañ tud hag a gar tud, kizrevel pe treuzrevel hep ober an diforc'h kenetreze.
Gant tud zo e vez graet an diforc'h etre "hollrevelezh" ha "hollreizhelezh":
Thomas Lancaster
thumb|right|Tirioù Thomas Lancaster. Thomas Lancaster (war-dro 1280 - 22 a viz Meurzh 1322), eil kont Leicester ha Lancaster a oa unan eus pennoù eus an enebegezh ouzh Edward II bro-Saoz. Mab koshañ Edmond Lancaster ha Blanche d'Artois e oa.
D'an 28 a viz Here 1294 e euredas Alice de Lacy hag e tizimezas diganti e 1318 abalamour d'hec'h avoultriezh. Dibennet e voe d'an 22 a viz Meurzh 1322 diwar urzh Edward II bro-Saoz evit trubardezh. E vreur Henry I Lancaster a gemeras an titl goudezañ.
City of Wakefield
Un distrig deuet da vezañ er pleustr un Amaezerezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Kornôg Yorkshire e 1986, eo Wakefield.
Skiantoù an den
Div lodenn vras eus ar skiant e vez roet da welet gant skiantoù an den :
2006 e Breizh
Kronologiezh vloaziek evit Breizh
2006 e Breizh
ま (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ま, romanikaet ma.
Fouetté (barrez)
E barrez klasel ec'h implijer an termen fouetté evit deskrivañ ur fiñvadenn ma troer buan-ha-buan war-du ar c'har oberiant (an hini o fiñval) pa dremen honnezh dirak pe a-dreñv ar c'har all m'emañ hen he sav an dañserez warni pe c'hoazh ur fiñvadenn pa dro buan-ha-buan korf an dañser(ez) a du da du.
ま (lizherenn)
Kevatal eo d'al lizherenn マ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Argonaoted
An Argonaoted ( Αργοναύται e gregach) zo harozed e mojennoù koshañ Hellaz, a-raok brezel Troia. Mont a rejont gant Jason war vourzh ul lestr da Golc'his da gerc'hat ar maoutken aour.
ま (lizherenn)
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn hiragana diwar ar sinalun 末 skrivet gant an dorn keit ha ma oa bet diorroet al lizherenn katakana diwar ar sinalun 万.
Fouetté (barrez)
Daou doare fouetté pennañ ez eus:
Argonaoted
Dont a ra o anv diwar hini al lestr, Argo, a deu diwar anv an den en savas, Argos. A-wechoù e vez graet Minianed anezho, anv ur bobl a veve eno en amzerioù-hont.
Fouetté (barrez)
Evit pleustriñ er penn-kentañ e c'heller implijout ar barre, o sellet outi hag o kas da-benn ur grand battement à la seconde ("a-gostez"), neuze e tro ar c'horf betek m'emañ ar c'har savet en emstumm arabesque.
Argonaoted
Mojenn
Kaset a oa bet Jason da bell da vezañ skoliet gant an den-marc'h C'hiron. Un orakl en doa kontet da b-Pelias e vije lazhet gant ur gourvab bennak da Aiolos (mab da Hellen) a deuje d'e gaout gant ur votez hepken ouzh e droad. Dont a reas an diougan da wir pa zegouezhas Jason, deuet d'e vent, e Iolkos da c'houlenn e hêrezh; kollet e oa bet ur votez gantañ o reiñ skoazell d'ur wrac'h (a oa an doueez Hera gwisket e truilhoù) da dreuziñ ur stêr. Pelias a brometas reiñ an tron dezhañ gant ma teuje en-dro gant ar maoutken aour.
Gant hanter-kant a harozed veur all eus Hellaz e lestras Jason war vourzh an Argo e Pagases.
An harozed
Menegiñ a reer ivez Amfion, Tydeüs, Theseüs, Amfiaraos, Atalante (ar vaouez nemeti), Meleagros, Asterion, Aktor, Mopsos an diouganer.
Pa zegouezhas lestr an harozed e Kolc'his ez eas Jason da-gaout ar roue Aetes da c'houlenn ar maoutken digantañ. Hag ar roue da respont e oa mat dezhañ, gant ma rafe Jason un nebeud taolioù-kaer, peogwir n'en doa ket c'hoant da reiñ e beadra da n'eus forzh piv.
Ha distreiñ a eure Jason, Medea, hag an Argonaoted da Iolkos gant o maoutken aour.
Mojennoù all
Kalz mojennoù all zo kaoz enne eus an dañjerioù a gavas an Argonaoted, hag eus taolioù kaer pep hini.
Klask
En istor an Argonaoted, unan eus mojennoù koshañ Hellaz, e kaver e-leizh a elfennoù eus ar c'hontadennoù-pobl, hag an temoù ordinal enno:
David H. Li
David H. Li a zo bet ganet e 1928 e Ningbo, Zhejiang, Sina.
En SUA emañ o vevañ abaoe 1949.
C'hoarier echedoù sinaat hag amerikan, kelennour ha skrivagnour.
Leeds
250px|thumb|right|Leeds e Bro-Saoz Ur gêr eus Bro-Saoz eo Leeds. Betek 1986 e oa Kornôg Yorkshire. Abaoe freuzet ar gontelezh eo un distrig deuet da vezañ er pleustr un Amaezerezh unvan.
Istor
Ur gêr eus Bro-Saoz (Yorshire) hag a zo deut war lec'h kreñvlec'h roman CAMBODUNUM.
Anv
Cambodunum Rivet & Smith. Talvoudegezh : ur c'hreñlec'h (Dun-) e-barzh pleg ur stêr (Cambo-).
-
Leeds
Eilert Ekwall :
Kêrioù gevellet gant Leeds
Kêr Leeds he deus emglevioù gant meur a gêr :
Ar gêr he deus ivez "darempredoù tost" gant ar c'hêrioù da heul:
Kensonenn kevig dre stlakat
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig dre stlakat mouezhiet treuzskrivet [ɾ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 124.
Golvan tiez
Doareoù pennañ
Etre 10 ha 15 cm eo ment ar golvan (liester : golvaned pe gelvinier), gant ur mas war-dro 30 g. Gris eo kein ar par, ha du e c'houzoug. Gell eo penn ha gouzoug ar barez.
Neizhiañ a ra etre miz C'hwevrer ha miz Mae. Ar barez a zozv etre 3 ha 5 vi, en un neizh savet dindan malvenn un doenn, pe en iliav.
Digreskiñ a ra an niver a golvaned en Europa, n'ouzer ket perak.
Boued
Kemm-digemm e vez boued ar golvaned diouzh o annez : ed, hadennoù bihan, amprevaned, struj ha frouezh a ya ganto peurvuiañ.
Annez
Er c'hêrioù ha war ar maezioù.
Mercedes
thumb|250px|Mercedes Simplex (1906) Mercedes zo un anv-badez spagnolek, roet d'ar merc'hed, deuet eus Nuestra Señora de las Mercedes, Itron Varia an Druez, lidet d'ar 24 a viz Gwengolo.
Orin
Stank eo an anvioù deuet eus anvioù lec'hel ar Werc'hez Vari e Spagn pe Bortugal:
Kirri
Kemeret eo bet an anv en Alamagn evel anv ur gompagnunezh kirri-tan, Mercedes-Benz.
Doubladur kevreadurezhel
War dachenn ar yezhoniezh e implijer an termen doubladur kevreadurezhel (e saozneg: syntactic doubling) evit komz eus un doare sandhi diavaez kavet en italianeg hag e yezhoù italek ar c'hornôg ma vez hiraet ur gensonenn e penn-kentañ ur ger da heul gerioù e rummoù resis.
Anvioù all
Graet e vez ivez hiradur kensonennel e penn-kentañ ur ger (saoz. word-initial gemination) pe hiradur kensonennel fonokevreadurezhel (saoz. phonosyntactic consonantal gemination) eus an doubladur kevreadurezhel hag implijet e vez ivez war-eeun an termenoù raddoppiamento sintattico (RS), raddoppiamento fonosintattico (RF), raddoppiamento iniziale, rafforzamento iniziale (della consonante)
Mont-en-dro an doubladur kevreadurezhel
C'hoarvezout a ra an doubladur kevreadurezhel en degouezhioù-mañ (reizhderioù deskrivet hiroc'h a-is):
Ne c'hoarvez ket an doubladur kevreadurezhel da heul ar gerioù-mell, ar stagadennoù personel (mi, ti, lo, h.a.) na goude rannoùigoù yezhadurel.
Kavet e vez an doubaldur kevreadurezhel e Su ha Kreiz Italia hag ivez e Sikilia, Sardigna ha Korsika met ne vez ket klevet ken kreñv all en italianeg komzet e norzh ar vro, da lâret eo uheloc'h evit al linenn La Spezia-Rimini.
い (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo い, romanikaet i.
Doubladur kevreadurezhel
Amreizhderioù
Ne c'hoarvez ket an doubladur kensonennel en degouezhioù amreizh-mañ:
い (lizherenn)
Kevatal eo d'al lizherenn イ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherenn hiragana diwar ar sinalun 以 skrivet gant an dorn keit ha ma oa bet diorroet al lizherenn katakana diwar ar sinalun 伊.
Emanuel Berg
Meurc'hoarier echedoù svedat.
Mestr Meur eo abaoe 2004.
2 592 edo e renk Elo d'ar 1añ a viz Gouere 2008.
Boaz eo d'ober gant an Digoradur Sikilian "mod Najdorf".
Candela
Ar c'handela (simbol: cd) eo unanenn SI ar c'hreñvder gouloù (galloudezh merzhet embannet gant un andon gouloù en un durc'hadur bennak).
Termenadur
Abaoe 16 Kendalc'h Meur ar Pouezioù hag ar Muzulioù e 1979 eo termenet ar c'handela evel-henn :
Ar c'handela eo kreñvder gouloù, en un durc'hadur bennak, an andonioù a embann ur skinadur monokromatek, 540 × 1012 hertz e frekañs, hag 1/683 watt dre steradian e greñvder skinus.
Displegadurioù
Ar frekañs dibabet a zo er spektr gwelus tost ouzh ar gwer, ha klotañ a ra gant un hirder gwagenn a war-dro 555 nanometr. Santidikoc'h eo lagad mab-den d'ar frekañs-se. D'ar frekañsoù all eo ret kaout muioc'h a greñvder skinus a-benn pourchas ar memes kreñvder gouloù, hervez respont frekañsel lagad mab-den. (Gwelet fonksion goulaouüster).
Ar goulaouennoù-koar ordinal a embann war-dro 1 cd. An ampoulennoù 100 W a embann war-dro 120 cd.
Daoust ma vez diazezet bremañ termenadur ar c'handela war ar watt a zo anezhañ un unanenn c'halloudezh deveret, e chom ar c'handela un unanenn ziazez eus ar sistem etrebroadel (e saozneg).
A-raok e veze termenet ar c'handela e-giz ar skinadur korf du embannet gant 1/60 eus 1 cm2 platin d'e boent teuzidigezh. Dibabet eo bet an talvoud arbitrel (1/683) e doare ma klotfe rik an termenadur nevez gant an termenadur kozh.
Liammoù diavaez
Candela: The SI Unit of Luminous Intensity Candela : unanenn SI ar c'hreñvder gouloù (e saozneg)
Revr
Ar revr eo al lodenn eus korf an den hag al loened troadek etre an divgroazell hag an divvorzhed. Meneget eo er C'hatholicon dindan ar stumm reffr (1499).
Korfadurezh
Ar revr zo anezhañ kigennoù ( ar glutealioù bras, krenn, ha bihan) hag un tamm druzoni, hervez an dud. Dre vras e vez drusoc'h revrioù ar merc'hed, ha kelc'hiekoc'h.
Revr an traoù ivez
Komzet e vez eus revr an traoù ivez : pep a revr o deus ar pod-houarn, ar vag, ar c'harr, ar c'hanol, ar gwez (kentoc'h pa vezont en o led).
Dereadegezh
Koulskoude, diwar levezon ar galleg moarvat, hag ar sevended degaset gantañ marteze, eo aet ar ger revr e-maez a implij tamm-ha-tamm e troiennoù zo dre ma 'z eus gerioù all kevatal dezhañ: daoust hag en abeg da se eo e kaver ar ger kil e-lec'h revr en droienn "penn-kil-ha-troad"?
Ur ger hollek
Pa gomzer eus ar revr e komzer eus un hollad a zo anezhañ : ar feskennoù (pe ar peñsoù), ar ritenn, hag ar fraezh (pe an toull-revr).
Kirklees
Un distrig deuet da vezañ er pleustr un Amaezerezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Kornôg Yorkshire e 1986, eo Kirklees.
Revr
Ur ger naturel
Ar braz eus an dud a ra gant ar ger en un doare naturel evit komz eus al lodenn-se eus ar c'horf a zo e traoñ ar c'hein hag a seblant graet evit azezañ muioc'h eget evit kaout taolioù botoù.
Kirklees
Load kefridiel Distrig Kirklees
Revr
Ur ger lous
Koulskoude ez eus un implij dizereat splann eus ar ger pa vez kemeret da skeudenniñ ar vuhez reizhel ha dreist-holl hini ar merc'hed e genoù paotred zo pa gomzont eus
En un doare gros e klever troiennoù evel:
Gerioù all
thumb|250px| David kizellet gant [[Donatello, gwelet eus a-dreñv ]] Sede un nebeud gerioù all a reer ganto evit chom hep ober gant ar ger revr:
Kemmadur
A-wechoù e vez graet ar c'hemmadur dre vlotaat war-lerc'h ar ger gourel revr, evel pa vije ur ger benel. Lavaret e vez : ur revr dev, ur revr gaoc'h.
Yezhoù eskimoek-aleutek
Setu penaos e vez renket ar yezhoù eskimoek-aleutek:
ん
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ん, romanekaet n.
Kevatal eo d'al lizherenn ソ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 无.
Karl III (Impalaer ar C'hornôg)
thumb|right|Karl III thumb| Karl III, hervez ur poltred romantel.
Karl III, lesanvet Karl Dev (Karl der Dicke en alamaneg) ; (839 -† 13 a viz Genver 888 e Neudingen). Roue e oa e Frankia ar reter eus 876 betek 887, roue Italia eus 879 betek 887, Impalaer ar C'hornôg eus 881 betek 888, ha roue Frankia ar c'hornôg hag ar Franked eus 885 betek 887.
E lignez
Mab e oa da Loeiz II Germania hag Emma Bavaria (war-dro 808- † 31 a viz Genver 876), a oa merc'h da Welf Iañ ha c'hoar da Judit Bavaria, eil pried Loeiz an Deol.
Tad e vije da zou vab bastard: Karloman Germania (war-dro 864-876) ha Bernez Germania (891).
E vuhez
Eurediñ a reas da Richardis Swabia e 862, met bugel ebet n'o doe. Anvet e voe da impalaer ar c'hornog war-lerc'h marv e dad. Kurunennet e voe Karl ha Richardis e Roma gant ar pab Yann VIII d'an 12 a viz C'hwevrer 881. E 882, marvet e zaou vreur, Karloman Bavaria ha Loeiz III Germania, ec'h adunvanas broioù ar Franked hag an impalaeriezh.
Alouberien viking a deus da lakaat freuz ha reuz e Loren: madoù a roas dezho e-lec'h stourm a-enep dezho. Galvet e voe da vout rejant evit Karl III, mab diwezhañ Loeiz II. E Mezheven 885 e resev le fealded uhelidi rouantelezh ar franked e palez Ponthion. Pa gemeras ar garg a gulator e oa peuzadsavet Impalaeriezh Karl Veur, war-bouez Provañs ha reter Bourgogn.
En miz Here 886 e lammas an Normaned war Neustria hag e teujont da lakaat seziz war gêr Pariz. Ha setu Krl o teredek eus Germania gant un armead da reiñ harp, met gwell e kavas ober emglev gant ar Varbared ha reiñ 700 lur arc'hant dezho ha leuskel anezho da vont da breizhata da Vourgogn.
Kollet pep galloud gantañ, mervel a eure Karl d'an 13 a viz genver 888, e manati Neudingen war lez an Danav. Beziet e voe e manati Reichenau en un enezenn e Lenn Konstanz.
Nort-Leulinghem
Nort-Leulinghem a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Nort-Leulinghem Churchyard
Mervel a rejont e miz Genver 1916 e-pad ar Brezel-bed kentañ.
30 Here
Sant an deiz : Sant Follan
56
809 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0056 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Marvioù 56
50er
Calderdale
Un distrig deuet da vezañ er pleustr un Amaezerezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Kornôg Yorkshire e 1986, eo Calderdale.
Load kefridiel Distrig Calderdale
Guidnerth
Ur priñs a Vro-Gembre e oa Guidnerth en. Anv zo anezhañ e « levr Llandaf » (embannet gant G. Evans, Oxford 1893, p. 181).
Dont a reas eus Kembre da Vreizh evel pirc'hirin. Rediet e oa bet da benediñ dirak ar bobl abalamour d'e dorfedoù, ha kofesaat e bec'hedoù a reas e Dol, kêr ar sant meur Samzun, a oa bet desket e Kembre 300 vloaz a-raok.
City of Bradford
Un distrig deuet da vezañ er pleustr un Amaezerezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Kornôg Yorkshire e 1986, eo Bradford.
Load kefridiel Distrig Bradford
わ
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo わ, romanekaet wa.
Kevatal eo d'al lizherenn ワ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 和.
ら (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ら, romanikaet ra.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 良.
Armerzh
Termenañ
Heñvelster eo gant gounid, aozañ hag espern.
Dre o studiennoù e klask an armerzhourien analizañ e peseurt mod e vez produet peadra kevredigezh Mab-Den ha penaos e vez addalc'het d'an dud tout. Klask a raint propozañ displegadennoù evit-fed n'eo ket en he reizh ar gevredigezh, hag ar fed ma c'hellfe-hi mont war wellaat. Tu zo dehe sevel studiadennoù a-benn istimañ dilerc'hioù ul lezenn pe ur mennad lezenn. Rezultajoù ar studiadennoù-mañ (hag a c'hell bezañ lavar-dislavar deus ur stumm d'eben) a vez implijet a-wechoù gant ar gouarnamañchoù evit reoliata an armerzh.
An armerzh, hag an doare ma vez renet gant ar gouarnamañchoù, a zo liammet gant prederouriezhioù politik. Da skouer eo bet savet Unaniezh Europa en sell d'ober evit an ober asambles etre ar Stadoù european a-benn ma ve dibosupl d'ar broioù brezeliañ. Evit an dud eo bet savet ive, dreist pep tra evit fed penaos e vez ingalet ar pinvidigezhioù e-barzh ar gevredigezh.
Abaoe fin an XXvet kantved eo an armerzh un dalc'h ekolojik. Ya 'vad, ar peadra naturel o vont war vihannaat gant an oberiantizoù armerzh (diforestañ, mammennoù nerzh, kailh) ha n'eo ket na koll na gounit kennebeut war ar blanetenn evit-fed an hin, al lies ma'z eo ar boudoù enni... Gant-se e teu an nen da sellet a-dost ouzh an Diorroadur padus.
Gant an armerzh e vez soñjet ez eus danvez met pas kement-se, ret choazo penaos implijañ an traoù, rak rouez int hag etre daou soñj emaomp, ha rankout a raomp choazo unan tra-ken. Ar c'houst a vout en koulz a vez gwraet gant an armerzhourien deus se. Ouzhpenn da se n'omp ket evit produiñ nemet re nebeut a draoù e-keñver ar pezh a vefe prenet peaotramant, kement-se e-pad ur momed hag ur genarroudenn teknolojik bet choazet a-raok ; sed ar pezh a lak an dud da brederiañ war fed penaos addalc'hen d'an dud tout.
Evit mentañ daou implij diforc'h eus ar mammennoù ec'h implij an armerzhour ur muzul eus talvoudegezh ar rezultad bet tapet. Ar muzul-mañ, gouestlet da batrom an armerzhour, zo sañset taolenniñ an dud o deus o fegement evit an defotachoù. Evit ur patrom armerzh bet choazet e vez lâret lar eo oberiant un urzhiadur ma vez implijet gantañ mammennoù dehe un talvoudegezh bras-meurbed.
Armerzh ha kevredigezh dorn-ha-dorn
Ar ger ekonomiezh pe armezh a zo ganet diwar skridoù Xenophon hag Aristote etre ar Vvet kantved hag ar IVvet kantved kent J-C, talvezhout a rae aozadur an tiegezh . Ar meizad ekonomiezh a oa bet krouet kalz en a-raok, er VIvet milvet kent J-C; e Sumer (Mezopotamia) e veze kenwerzhet dija. Sokial a deu eus al latin  socialis  (kevredigezh) hag eus  socius  (kamalad).
Setu emdroadur an ekonomiezh hag ar gevredigezh abaoe o c'hrouadur: * E-pad Oadvezh ar Maen (12 000-8 000 kent J-C) e krogas an den da sevel kêriadennoù, da zesevel loened hag e voe krouet ar berc'hentiezh. * Tro-dro d'ar mor Kreizdouar e krog an impalaeriezhioù (Ejipt, Roma, Bro C'hres) gant ar sklaverezh. * Da vare ar Grennamzer e vez krouet ar marc'had, hag an dizalc'hidigezh ekonomikel: produiñ a-walc'h evit bezañ dieub diouzh ar Stadoù all ha gwerzhañ dezho ar produioù-se evit dasparzh pinvidigezh. * Ar skiant ekonomikel a deu war-wel e-pad ar XVIIve kantved gant perzh ar Stad er vuezh ekonomikel o vrasaat. E fin an XVIIIvet kantved, e krog al labourerien d'en em vodañ hag e krouont kevredigezhioù sikour a-stroll evit finañsiñ an interamantoù, harz-labour, etc. James Watt a ijin ar mekanik dre aezhenn hag Adam Smith a grou ar frankskemm. Embregerezhioù industriel (mengleuz, oto) o doa ezhomm kalz arc'hant, neuze e voe krouet kumpagnuniezhioù gant diazez an aksion hag ar bankoù bras. * 1929: krach bours Wall Street. Ar mennozh a PDG (Produ Diabarzh Gros) a zo kavet gant Simon Kuznets. Hiziv, ekonomiezh ar Stadoù diorroet hag o tiflukañ a zo hini ar ouiziegezh (brevedoù), ar servijoù, bedeladur ar marc'hadoù (ekonomiezh dre rouedad). * Ekonomourien a orin eus an ekonomiezh modern: Colbert, Smith, Quesnay, Marx, Engels.
Rhode Island
Rhode Island, eus hec'h anv leun The State of Rhode Island and Providence Plantations (Stad Rhode Island ha Plantadegoù Providence), a zo ur Stad ezel eus Stadoù-Unanet Amerika. Ar Stad vihanañ an hini eo. Emañ eus tu biz ar vro, e Bro-Saoz Nevez, hag unan eo eus an 13 Stad orin.
De Moeren (Flandrez Belgia)
left|thumb|Gweledva ha milin Sint-Karels left|thumb|Kroaz-hent De Moeren - Moeresmisse
Emdroadur ar boblañs
Dave:NIS, www.westhoek.be ha kêr Veurne
57
810 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0057 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Levrioù talvoudus
50er
Cristina
Cristina zo un anv-badez italianek, portugalek ha spagnolek, skrivet Christina pe Kristina e yezhoù all.
Tud
thumb|200px|[[Cristina Fernández de Kirchner, prezidantez Arc'hantina]]
Rebergues
Rebergues a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Agapetus Iañ
Agapetus I (e latin: Agapetus), ganet e Roma (Rouantelezh ostrogot) ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e 535.
Aloyzas Kveinys
thumb|right|Aloyzas Kveinys, 2007 Aloyzas Kveinys a zo bet ganet d’an 9 a viz Gouere 1962.
Mestrc’hoarier echedoù lituanian ha soviedat.
Mestr Meur Etrebroadel eo.
E renk Elo a oa 2540 e miz Here 2006.
Kensonenn tro-gil dre stlakat
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn tro-gil dre stlakat mouezhiet treuzskrivet [ɽ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 125.
き (lizherenn)
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 幾.
Philippe Durand
Philippe Durand a zo ur filmaozer, senarioer ha filmvarner breizhat, bet ganet e 1932 er Baol (Bro-Naoned) ha marvet d'an 15 a viz Gwengolo 2007.
Gant René Vautier e voe unan eus filmaozerien heverkañ ar sinema nagenner. Aozet en deus hanter-kant bennak a filmoù evit ar sinema hag ar skinwel. Skrivet en deus e kalz magazinoù, en o zouez "Cinéma Pratique", "Textes et Documents" hag "Image et Son".
Étalle (Belgia)
Étalle e galleg, Etåle e walloneg, Ètaule e gaomeg, zo ur gumun eus Belgia e proviñs Luksembourg.
ぎ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo ぎ, romanikaet gi.
Kevatal eo d'al lizherenn ギ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana. Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha diwar ar sinalun 幾.
Galateg
Istor berr
Deuet e oa ar C'halated, ur bobl kar d'ar C'halianed, da reiñ skoazell da roue Bitinia, hag en em staliañ a rejont e kreiz Azia-Vihanañ war-dro 277 kent JK. Menegiñ a ra sant Yerom e veze komzet galateg c'hoazh er, hag e oa ur yezh heñvel ouzh hini tud Trier (Alamagn hiziv) hervezañ.
Mesket eo bet tamm-ha-tamm ar C'halated gant ar c'hresianegerien ken ne ouzer ket pegoulz eo bet aet o yezh da get. Aloubet eo bet o bro gant an Durked seldjoukour en.
Jean Gaubert
Ur politikour breizhat ganet d'an 3 a viz meurzh 1947 e Plouvara eo Jean Gaubert. Da gannad an eil pastell-vro Aodoù-an-Arvor eo bet dilennet d'ar 16 a viz Even 2002. Un ezel eus ar Strollad Sokialour Gall eo.
726
Diwar-benn bloavezh 726 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 726
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 726
Yann II (pab)
Yann II (e latin: Ioannes II), ganet Mercurius war-dro 470 e Roma ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an.
58
811 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0058 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Marvioù 58
50er
し (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo し, romanikaet shi.
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 之.
22 Eost
Lidoù
Sant an deiz : Sant Milian
Hebraeg
Ur yezh semitek eus is-skourr ar yezhoù kananek eo an hebraeg, pe hebreeg , ´Ivrith / עִבְרִית en hebreeg, komzet gant 7,500,000 den en Israel, Palestina ha dre ar bed a-bezh. War-dro 6,000,000 eus e yezherien a zo Yuzevion o chom en Israel. 700,000 bennak a bPalestiniz en Israel ha Palestina a ra gantañ da eil yezh.
An hebraeg hengounel a oa aet da get evel yezh komzet e Judea da c'houde emsavadeg Bar Koc'hba (135-138 goude JK). E Galilea en doa kemeret an aramaeg e blas war-dro 200 kent JK dija. E-pad 1800 vloaz e veze implijet war an dachenn relijiel hepken.
En ez eo bet lakaet an hebraeg da vevañ adarre a-drugarez da strivoù Eliezer Ben Yehouda (Eliezer Yitzc'hak Perelman, 1858-1922) dreist-holl. Hiziv an deiz ez eo unan eus yezhoù ofisiel Stad Israel. Meur a yezh yuzevek all a zo en arvar da vont da get abalamour da astenn an hebraeg.
Skritur
Skrivet e vez an hebraeg gant al lizherenneg hebraek.
Liammoù diavaez
Testenn dev==Notennoù ha daveoù==
Korn
Korn (kerniel, kern, kornioù el liester) zo ur ger, gourel, a c'hell bezañ :
Eil pastell-vro Aodoù-an-Arvor
An eil pastell-vro Aodoù-an-Arvor a zo ur bastell-vro votiñ en Aodoù-an-Arvor. Ur c'hannad dilennet dre ur votadeg unanv gant div dro he deus e Kambr ar Gannaded.
Enderc'hel a ra kantonioù Kaon, Bronn, Dinan-Reter, Dinan-Kornôg, Evrann, Matignon, Plangoed, Plelann-Vihan,Pleneg-Nantraezh ha Plouvalae
Zivilė Sarakauskienė
thumb|Živilė Šarakauskienė Živilė Šarakauskienė a zo bet ganet d'an 6 a viz Du 1978.
Mestrc’hoarierez echedoù lituanian eo.
Mestr Etrebroadel eo.
2158 eo he renk Elo.
Cúige Mumhan
Kontelezhioù An Mhumhain
C'hwec'h kontelezh a ya d'ober An Mhumhain:
Bonifas II
Bonifas II (e latin: Bonifacius II), marvet e 532, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman e 530.
Politikerezh
Ar politikerezh a zo ar pezh a c'heller arsellout pa 'z eus etreober ar gevredigezh (pe ar c'horf sokial) gant ar frammoù denel o deus galloudoù warni. A wechoù e vez mesket ar frammoù-se gant ar riez, met galloudoù diframm a zo ivez (an oberioù armerzhel, da skouer). Savet eo bet politikerezh gant ar gresianeg, polis, politis, da lavaret eo ar geoded, pa oa riezoù bihan Henc'hres frammet war ur gêr-benn hepken. Eno ar geodedourien frank (ar bihañniver eus an annezidi) a gemere perzh e buhez politikel ar geoded dre vodadegoù ha votadegoù diehan.
Renkadur politikel
Abaoe an Dispac'h gall ez eo deuet war-wel ur sell nevez evit renkañ ar strolladoù politikel hag an dud hervez al liv politikel warno. Er bodad broadel c'hall ganet adal ar Reveulzi e veze adkavet dilennidi ar bobl o azezañ hervez o liv politikel er gambr: Hiziv-an-deiz c'hoazh e vez gwelet ha renket ar bed politikel gant ar sell-se, lod strolladoù pe tudennoù ar bed politikel o kounariñ hervez e pelec'h e vezont lakaet da dalvezout.
The Dodos
thumb|The Dodos The Dodos a zo ur strollad rock bet savet e San Francisco e 2005.
Peulvan
Ur peulvan, pe peulven a-wechoù (liester : peulvanoù, peulvini, peulvinier) a zo ur maen-hir, da lavaret eo ur maen sanket en e sav en douar. Kavet a vezont alies e regennoù pe e kelc'hioù (krommlec'hioù a vez graet anezho pa vezont er stumm-se).
On Fire
On Fire a zo ur bladenn bet savet gant Galaxie 500 hag embannet e 1989 gant Rough Trade. Enrollet eo bet e studio Noise NY e New York. Lakaet eo bet da 16vet pladenn wellañ ar bloavezhioù 1980 gant Pitchfork Media.
Peulvan
N'ouzer ket perak int bet savet. Krediñ a reer koulskoude e oant lec'hioù sakr e-lec'h ma veze graet lidoù relijiel.
On Fire
Adembannet eo bet e 1997 gant Rykodisc, gant teir c'hanaouenn ouzhpenn. War ar CD e kaver ivez video "When Will You Come Home".
Peulvan
Maen-hir
Ur maen-hir (liester : mein-hir) a zo ur maen bras ha hir savet a-serzh en douar da vare ar Ragistor evit ar braz anezhe.
Ur maen-hir a zo ur meurvaen pe megalit.
Ar ger brezhonek hag ar ger etrebroadel
Ar c'hevatal rik a gaver e Breizh-Uhel gant ar ger "pierre longue", tra ma vez lavaret kentoc'h "pierre-fitte", "pierre-fiche" e galleg ar bobl e Bro-C’hall.
Gerioù heñvelster
Gerioù heñvelster a zo e brezhoneg. An hini anavezetañ eo peulvan, hag a dalvez kement ha "lec'h gant ur peul" (peul + man), ger a vez komprenet alies evel "peul-maen", e gaou avat.
Ar ger maen-sav a zo ivez.
Ar vein-hir er bed
Kavet e vez mein-hir un tammig dre-holl er bed.
En Azia eo e Tibet e kaver ar re heverkañ.
Met ar pep brasañ a gaver en Europa, dreist-holl e Breizh-Veur, en Iwerzhon hag e Breizh. E Breizh hag e Kernev-Veur ha Devon eo moarvat emaint ar stankañ.
Mein-hir uhelañ ar bed
N'ouzer ket re hag-eñ eo bet en e sav gwezh ebet "Maen ar Wrac'h" e Lokmaria-Kaer, anvet eo ivez ar "Maen-hir bras". 20,60 m e ra-eñ, ha betek 23,50 m e vije bet.
E Plouarzhel, e Bro-Leon emañ ar maen-hir uhelañ en e sav, 12 m e ra, e kêriadenn Kerloaz emañ.
E Plijidi, e Bro-Dreger emañ maen-hir Kailouan, a dap 11 m.
E Louergad, e Bro-Dreger emañ maen-hir Pergad, hag a dap 10,30 m.
Gwelet a reer eta eo e Breizh e kaver peulvanioù uhelañ ar bed, ral a-walc'h eo gwelet mein-hir hag a dap en tu-hont da 5 m.
Maen-hir uhelañ Bro-C'hall a ra 7 m, en Avrillé e Poatev, 7,5 m a ra maen-hir uhelañ Breizh-Veur ("Rudston Monolith" en East Riding of Yorkshire).
Tintigny
Tintigny (e walloneg hag e loreneg:Tintnî) a zo ur gumun eus Belgia e proviñs Luksembourg.
Peulvan
Steudadoù pe aridennadoù
Gallout a reer kavout mein-hir en o unan, mein-hir a-stroll (2 pe ouzhpenn), pe c'hoazh mein-hir a-steudad.
Ar re anavezetañ er bed eo re Garnag e Bro-Wened, war-hed 4 km, 2 934 maen ouzh o ober.
Ar steudad heverkañ eo hini ar Veneg, war 11 regenn, ouzh e ober 1 169 maen. 4 m eo ar maen brasañ ha 0,60 m an hini bihanañ.
Met e departamant an Il-ha-Gwilen eo e kaver ar muiañ a steudadoù (tost da 30), (aridennad Sant-Yust da skouer eil lec'hienn evit ar vein-veur e Breizh goude Karnag), a-raok Penn-ar-Bed (tost da 20) hag ar Mor-Bihan (13).
59
812 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0059 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Marvioù 59
50er
Isrouantelezhioù Gwynedd
Pa varvas Cunedda Wledig e voe disrannet e rouantelezh etre e ziskennidi, evel ma oa ar c'hustum e-touez ar Vrezhoned eus fin an Impalaeriezh Roman. Ar rouantelezh pennañ – Gwynedd – a yeas d'ar mab koshañ tra ma tegemere e vreudeur (pe, e troioù 'zo, o mibien) tachennadoù bihanoc'h a c'helle ren evel gwizion. Er c'hontrol eus ar pezh ar c'hoarvezas e rannvroioù arall e chomas ar isrouantelezhioù-se sujet da skourr pennañ an dierniezh. Hogozik an holl anezho a voe adstaget ouzh Gwynedd, hag ez was reoù ' zo, evel Dunoting, da bouezus a-walc'h. An hini nemetañ a zeuas a-benn d'en em zieubiñ diouzh sujidigezh Gwynedd e oa Ceredigion a voe he zierniezh en orin rouantelezhioù Seisyllwg ha Deheubarth.
Borso d'Este
Borso d'Este (1413 - 20 a viz Eost 1471) a voe kentañ dug Ferrara, adalek 1450 betek e varv. Unan eus an Estensi e oa, da lavarout eo eus an Tiegezh d'Este.
E vuhez
Markiz e voe war-lerc'h e vreur Leonello d'Este, d'an 1 a viz Here 1450.
Jupiter
Jupiter zo un anv latin
Louches
Louches a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Edward Lhuyd
Edward Lhuyd (a skriver ivez Llwyd a-wechoù bremañ) (1660 - 30 a viz Mezheven 1709) a zo bet un naturour, ul louzawour, ur yezhour, un douaroniour hag un henoniour kembreat.
Ganet e oa bet e Loppington, e Shropshire eus tudjentiled a orin eus Mervent Kembre. Goude e studioù eil derez er grammar school e Oswestry e teuas da vezañ studier e Jesus College e Oxford e 1682, met ne deas ket betek an aotreegezh. E 1684 ez eas da eiler mirour an Ashmolean Museum, Robert Plot. Anvet e voe da virour e 1690 hag e chomas en e bost betek e varv e 1709.
Beajiñ a reas evit ober labourioù skiantel a bep seurt. Sevel a reas ar Synopsis Methodica Stirpium Britannicorum, roll ar plant lec'hel pa yeas da Eryri e 1688. Goude 1697, Lhuyd a yeas da weladenniñ Bro-Gembre a-bezh hag pelloc'h ez eas da Vro-Skos, Iwerzhon, Kernev-Veur, ha Breizh. Klask a reas keñveriañ ar yezhoù keltiek en ur sevel ur comparative vocabulary of Celtic languages. Studiet eo bet gant Léon Fleuriot roll an troiennoù en doa dastumet tro-war-dro Brest. Savet en deus ur reizhiad alfabetek arbennik evit ar sonioù dianav dezhañ. Gwelet en deus Fleuriot e oa tost ar brezhoneg deskrivet da hini Enez Eusa e-lec'h ma'z eus bet miret furmoù kozh. N'eus ket da grediñ ne oa bet nemet Eusaiz evit respont d'e c'houlennoù ; neuze e c'heller merzañ ar c'hemmoù a zo bet e Bro-Leon etre derou an XVIIvet kantved hag hiziv. Pa gave d'ar C'hallaoued e oa ur spier saoz e voe toullbac'het Lhuyd e kastell Brest. Eno e c'hellas kenderc'hel gant e enklask emichañs.
P'en doa deskrivet dant ar saoropod Rutellum implicatum en devoa lakaet war wel an dinozaored en un doare skiantel evit ar wech kentañ.
Proviñs Britannia
thumb|right|300px|Proviñs Britannia e 410 Britannia a oa anv ar broviñs krouet gant ar Romaned en Enez Vreizh a-raok ma voe adrannet e meur a broviñs all: Britannia Prima, Britannia Secunda, ha re all c'hoazh.
Edward Lhuyd
Mervel a reas en Oxford e 1709.
Proviñs Britannia
An aloubadeg roman
Enez Vreizh a oa anavezet gant Gresianed, Fenisianed, Kartadaiz : er IVvet kantved kent JK e teuent di da gerc'hat staen eus Kernev-veur. Ar C'hresianed a rae anv eus Cassiterides, pe "inizi ar staen", a oa, en o soñj, tostik da arvor kornôk Europa. Ar moraer Himilco, eus Kartada, a deuas da weladenniñ an enez er Vvet kantved kent JK, ha war e lerc'h, er IVvet kantved, e teuas ar Gresian Pytheas. Daoust da se e chome ur vro gevrinus, ha skrivagnerien roman zo a soñje ne oa ket anezhi.
<!-- Goude d'ar Romaned kemer Galia e voe aloubet Enez Vreizh gante tamm-ha-tamm. Dre vras e voe tri frantad d'an aloubadeg.
undertook two expeditions in 55 and 54 BC, as part of his conquest of Gaul,
The second invasion involved a substantially larger force and Caesar coerced or invited many of the native Celtic tribes to pay tribute and give hostages in return for peace. A friendly local king, Mandubracius, was installed, and his rival, Cassivellaunus, was brought to terms. Hostages were taken, but historians disagree over whether any tribute was paid after Caesar returned to Gaul.[12]
Pobloù brezhon Kembre
Komz a reer eus pobloù brezhon Kembre a-raok aloubadeg ar Romaned en Enez Vreizh.
じ (lizherenn)
Unan eus lizherennoù diazez ar silabenneg hiragana implijet evit skrivañ ar japaneg eo じ, romanikaet ji.
Atoll Bikini
Atoll Bikini, Pikinni e marchalleg, zo un atoll didud eus ar Meurvor Habask hag unan eus Inizi Marshall; kement ha "kokozenneg" e talvez an anv.
じ (lizherenn)
Kevatal eo d'al lizherenn ジ hervez ar silabenneg japanek all anvet katakana.
Regensburg
Regensburg a zo ur gêr eus Alamagn, e Land Bavaria. Kêrbenn distrig Pfalz-Uhel ha hini Landkreis Regensburg eo. Dre Regensburg e tremen ar stêr Danav. A-fet ment ez eo pevare kêr Bavaria, goude München, Nürnberg hag Augsburg. D'an 13 a viz Gouere 2006 o bet lakaet kêr gozh Regensburg war listenn glad ar bed UNESCO.
Atoll Bikini
Ur regennad 36 enezenn en-dro d'ul loc'h zo anezhañ, ha Bikini eo anv an hini vrasañ en o zouez. Eneu, Nam hag Enidrik eo anv an enezennoù pennañ all. Implijet eo bet gant Stadoù-Unanet Amerika evit lakaat da darzhañ ouzhpenn 20 bombezenn, koulz dre hidrogen ha nukleel, etre miz Gouhere 1946 ha 1958. E dibenn ar bloavezhioù 1960 e oa krog darn eus an annezidi gozh da zistreiñ eus Enez Kili, met ret e voe ober dezho mont kuit, ken kreñv e oa ar skinoberiusted. Abaoe an 3 a viz Eost 2010 emañ atoll Bikini war roll Glad bedel an UNESCO.
じ (lizherenn)
Diorroet e oa bet stumm al lizherennoù hiragana ha katakana diwar ar sinalun 之.
Proviñs Britannia
An aloubadeg roman
Caesar conquered no territory and left no troops behind but he established clients and brought Britain into Rome's sphere of influence. Augustus planned invasions in 34, 27 and 25 BC, but circumstances were never favourable,[13] and the relationship between Britain and Rome settled into one of diplomacy and trade. Strabo, writing late in Augustus's reign, claimed that taxes on trade brought in more annual revenue than any conquest could.[14] Archaeology shows that there was an increase in imported luxury goods in southeastern Britain.[15] Strabo also mentions British kings who sent embassies to Augustus and Augustus's own Res Gestae refers to two British kings he received as refugees.[16] When some of Tiberius's ships were carried to Britain in a storm during his campaigns in Germany in 16 AD, they came back with tales of monsters.[17]
Pobloù brezhon Kembre
Pobloù
War a seblant e voe aloubet broioù an Demetae hag an Deceangli gant ar Romaned hep re a boan. Ne voe ket heñvel gant ar Silured nag an Ordovices a stourmas pell da zifenn o dizalc'hded hag a voe trec'h meur a wech war an armeoù roman.
Regensburg
Douaroniezh
E hanternoz ar stêr Danav emañ Regensburg, er genoù ma kej div adstêr dezhi, ar stêr Regen hag ar stêr Naab. Div enezenn war ar stêr Danav a zo e tiriad Regensburg : enezenn Untere Wöhrd hag enezenn Obere Wöhrd. Karter Stadtamhof a oa e penn-kentañ war ribl norzh ar stêr Danav, ha dont a reas da vezañ un enezenn pa voe savet Kanol Europa.
Istor
thumb|left|200px|Ar porzh e [[1924]] Ar Romaned a savas Castra Regina e 179, en ul lec'h ma oa Kelted, ha ma kej ar stêr Regen ouzh ar stêr Danav. E-pad ar prantad merovingian e oa Regensburg kêrbenn ar vBavarii hag annez an Agilolfing, hag int duged kentañ Bavaria. E 739 e voe krouet an eskopti gant sant Bonifas. E bar he brud e voe Regensburg en / kantved, peogwir e oa e-kreiz meur a hent kenwerzh a-bouez. D'ar mare-se e voe savet savadurioù bras Regensburg : ar Steinerne Brücke (pont mein 310 metrad hirder dezhañ, bet savet a-us ar stêr Danav etre 1135 ha 1146), an iliz-veur c'hotek (kensakret e 1276), an Altes Rathaus (ti-kêr kozh) ha tourioù ar vrientinien.
E 1245 e voe lakaet Regensburg da gêr dieub an impalaeriezh ("Freie Reichsstadt") gant an impalaer Friedrich II, neuze e vo damemren Regensburg a-fet politikerezh. E-pad ar c'hantvedoù da-heul e voe bodet parlamant ("Reichstag") an impalaeriezh meur a wech e Regensburg. E-pad Reichstag 1542 e klaskas an dud kavout un emglev etre ar gatoliked hag izili an Disivoud, met ne zeujont ket a-benn. Lennegourien evel Philipp Melanchthon pe Bucer a gemeras perzh er vodadeg-se. E 1663 e voe lakaet Regensburg da sez peurbad ar parlamant ("Immerwährender Reichstag"). E Regensburg e voe divodet an Impalaeriezh ("Reichsdeputationshauptschluss") diwar urzh Napoleon e 1803. E 1810 e voe staget Regensburg ouzh rouantelezh Bavaria, hag a oa bet krouet gant Napoleon. thumb|right|200px|An iliz-veur E-pad ar Brezel bed kentañ e voe aozet kamp prizonidi brasañ Bavaria e Regensburg. Ne voe ket kalz a zistruj e Regensburg e-pad an Eil Brezel-Bed, peogwir ne oa ket diorrenet ar greanterezh. Goude ar brezel ez eo embregerezhioù sevel kirri (BMW, Continental) hag elektronek (Siemens, AEG, Toshiba), hag a voe diazezet e Regensburg, ar pezh a roas nerzh en-dro d'ar rannvro a-bezh a-fet armerzh. Skol-veur Regensburg a vo krouet e 1967, hag ez eus ouzhpenn 20 000 studier enni en deiz a hiziv.
thumb|right|200px|An iliz-veur c'hotek
Relijion
Eskopti Regensburg a voe savet e 739 gant ar pab Bonifas, ha meur a gouent a voe savet er bloavezhioù da-heul. Ul lodenn eus proviñs-iliz Mainz e oa eskopti Regensburg er penn-kentañ, goude-se evoe ul lodenn eus arc'heskopti Salzburg. E penn-kentañ an kantved e voe bodet holl Schottenklöster Alamagn en ur vreuriezh, en he fenn abad manati skosat Regensburg. Darrempredoù stank o doe gant tud Cashel en Iwerzhon. E 1528 e voe degemeret an Disivoud e Regensburg. Met bez e oa bepred eus sez an eskopti ha meur a gouent ivez, setu ma chomas bras plas ar gatoliked e kêr, betek dont da vezañ ar relijion bouezusañ goude ma vije bet degemeret divroidi. thumb|right|200px|Ti-kêr Regensburg
Armerzh
War-raok ez eas diorren armerzh Regensburg e 1967 pa voe savet ar skol-veur hag ar skol-uhel evit an arbennigourien. E miz Even 2006 e oa 6.2% an dregantad a dud dilabour e Regensburg, da lavaret eo dindan keidenn Bavaria.
An niver a dud o labourat e Regensburg e 2005, hag an tachennoù-labour :
Hentoù-houarn
Dre Regensburg e tremen un tren Eurocity bep div eurvezh. Un tren perc'hennet gant Deutsche Bahn eo, al ilenn o vezañ Nürnberg - Regensburg - Passau - Vienna. Betek ma vefe savet ha digoret ar ganol Roen-Main-Danav e 1992 e oa dre al linenn-se ma teue ar muiañ a vadoù da Alamagn. Abaoe m'eo bet lemet an trenioù Interzone ha lakaet ar re Interregio en o flas n'eus ket kement-se a drenioù a dremen dre Regensburg. Trenioù-rannvro a dremen drezi : Regensburg - Landshut - München, Regensburg - Weiden - Hof ha Regensburg - Ingolstadt - Ulm. Al linennoù tren da Alling ha da Falkenstein a oa bet lemet nebeud amzer goude an Eil Brezel-Bed.
Transportoù-kêr
Regensburger Verkehrsverbund, RVV eo anv ar rouedad transportoù-kêr. 73 linenn bus a zo, ha 300 bus en holl. E penn-kentañ ar bloavezhioù 1980 e voe raktreset toullañ un hent-riboul, met dilezet e voe. Un tramway a voe e Regensburg etre 1903 ha 1964. A-raok an Eil Brezel-Bed e oa peder linenn ha 12,3 km hentoù tramway. Diskaret e voe tamm-ha-tamm etre 1955 ha 1964.
Proviñs Britannia
An aloubadeg roman
Roma, war a seblant, a roas harp d'ur c'hempouez nerzhioù e kreisteiz an enezenn, ha da ziv rouantelezh : hini ar bobl Catuvellauni, renet gant diskennidi Tasciovanus,hag an Atrebates, ruled by the descendants of Commius.[18] This policy was followed until 39 or 40 AD, when Caligula received an exiled member of the Catuvellaunian dynasty and planned an invasion of Britain that collapsed in farcical circumstances before it left Gaul.[19][20] When Claudius successfully invaded in 43 AD, it was in aid of another fugitive British ruler, Verica of the Atrebates.
Regensburg
Gourhentoù
Gourhentoù a dremen dre Regensburg :
Proviñs Britannia
An aloubadeg roman
-->
Regensburg
Gourhentoù
Hentoù broadel :
Proviñs Britannia
Donedigezh Caesar
Kentañ darempred a voe gant ar Romaned a voe gant Julius Caesar e 55 kent JK. Hennezh a oa o vrezeliñ e Galia, hag a grede e veze sikouret ar C'halianed gant ar Vrezhoned. Gant e zilestradeg e krogas an darempredoù kentañ etre ar Vrezhoned hag ar Romaned.
Regensburg
Gourhentoù
Tri hent touristelezh a dremen dre Regensburg : hini al Limes, hini impalaerien Alamagn ha rouaned Bavaria, hag ivez hent european Goethe.
Proviñs Britannia
Troiadig ar bloaz 55
E 55 kent JK eta e tilestras Julius Caesar e kreisteiz Enez Vreizh, anvet Britannia gantañ en e eñvorennoù skrivet e latin. War aodoù Kent a vremañ e tegouezhas Julius. N'eas ket pell avat, fall e oa an amzer, aon en doa da goll e listri. Prientet-fall e oa e droiad moarvat, re nebeut a varc'hegeien a oa gantañ, ha gwell e kavas distreiñ da C'halia.
Recques-sur-Hem
Recques-sur-Hem a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Atoll Bikini
Istor
D'ar 7 a viz Meurzh 1946 e oa bet kaset poblañs an enez kuit da atoll Rongerik kent ma vije graet 67 taol-arnod nukleel, 23 anezho o vezañ tarzhadennoù bombez A ha bombez H, etre 1946 ha 1958. Teir enezenn a vo distrujet-mik evel-se.
Proviñs Britannia
Troiadig ar bloaz 55
<!-- Despite the military failure it was a political success, with the Roman Senate declaring a 20-day public holiday in Rome to honour the unprecedented achievement of obtaining hostages from Britain and defeating Belgian tribes on returning to the continent.[11]
Recques-sur-Hem
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Recques-sur-Hem Churchyard
Douaret e voe er vered ur soudard eus an 20th Bn. eus King's Liverpool Regiment eus ar Rouantelezh-Unanet marvet e miz Genver 1917 e-pad ar Brezel-bed kentañ, ur c'hanolier eus ar 3rd Battery eus an H.A.A. Regiment (Royal Artillery) eus ar Rouantelezh-Unanet hag un den nann-soudard eus Zeland-Nevez, marvet o-daou e miz Mae 1940 e-pad an Eil Brezel-bed.
Proviñs Britannia
Troiadig ar bloaz 55
Ur c’hwitadenn e oa an ergerzhadenn, ur seurt gweladenn e oa bet kentoc'h, ha tro o doa bet ar Romaned da ziskouez o nerzh petra bennak ma ne oa ket bet un droiad aloubiñ tamm ebet. Un taol kaer avat e oa war an dachenn bolitikel : divizout a reas sened Roma aozañ 20 devezh gouel e Roma en enor d'an ergerzhadenn gentañ-se tramor hag abalamour ma oa bet roet gouestlidi gant rouaned ar pobloù Trinovantes ha Cantii. Ouzhpenn-se e voe trec'h Caesar war ar Belgae pa zistroas war an douar-bras. Met dont a reas en-dro e 54 kent JK.