cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koad ar C'havr
Eil koadeg vrasañ Breizh eo koad ar C'havr. En em astenn a ra war 4 460 hektar e kumun Ar C'havr dreist-holl. Brudet eo evit ar steudad meurvein a gaver ennañ.
Jean-Démosthène Dugourc
Jean-Démosthène Dugourc a oa un treser ha kinkler gall.
Regalianus
Regalianus (marvet war-dro 260/261), a oa ur falsimpalaer roman e 260,  ha marteze 261, e-pad Enkadenn an Trede Kantved, ur marevezh a zistabilded en Impalaeriezh roman. Anvet e voe da impalaer gant ar soudarded staliet war lez ar stêr Danav, a c'houzañve argadennoù ar pobloù barbar, gant ar spi e vije gouest da ziogelaat an harzoù.
Emgann a-renkadoù
Un emgann a-renkadoù zo un emgann graet en un dachenn dibabet gant an div arme enebet, ha ma c'hall an armeoù en em dennañ, pe e deroù an emgann, pe tostik goude an taolioù kentañ,.
Istor
Er Grennamzer e klasked peurvuiañ diwall rak an emgannoù a-renkadoù : gwelloc'h e kaved lakaat seziz pe ober galoupadegoù.
Rauraci
Ar Rauraci, pe Raurici, a zo ur bobl keltiek meneget gant Julius Caesar en e levr De bello gallico. Bevañ a raent war lez ar stêr « Araura », a zo an Aar a vremañ, hag a red e Suis, etre an Helvetii er reter hag ar Sequani er c'hornôg dezho.
Gant ar Romaned e voe savet kêr Augusta Raurica en o bro (hiriv Augst), 10 km er reter da gêr Basilia, Basel hiriv. Kêrioù all: Argenluaria (Artzenheim), Argentovaria (Horbourg-Wihr), Biesheim, en Elzas.
XVIIIvet kantved ha goude
Diwar o anv e teu hini ar "République rauracienne" a voe savet e Suis goude an Dispac'h gall.
Sooraj Dooba Hain
Sooraj Dooba Hain (Aet an heol da guzh) zo ur ganaouenn hindi a glever en ur film anvet Roy, eus Bollywood e 2015. Savet eo bet gant Amaal Mallik, ha kanet gant Arijit Singh hag Aditi Singh Sharma, komzoù gant Kumaar. Er video e weler aktourien o tañsal, anvet Jacqueline Fernandez, Ranbir Kapoor hag Arjun Rampal.
Partridge Island (Tasmania)
Partridge Island zo un enezennig eus ar Partridge Island Group, tostik da aod Tasmania, en Aostralia.
Graciano Gómez Vargas
Graciano Gómez Vargas (La Habana 1895-1980), a oa ur sonaozour, gitarour, ha fleütour kuban.
Partridge Island (Tasmania)
Eno emañ en D'Entrecasteaux Channel, etre Bruny Island ha Tasmania, anezhi unan eus tachennoù ar South Bruny National Park. ,
Setu inizi all ar Partridge Island Group :
Kren-douar ar 1añ a viz Du 1755 e Lisbon
Lennegezh
Meneget eo ar c'hren-douar gant ar skrivagner gall Voltaire e div oberenn:
Das Narrenschiff (disheñvelout)
Das Narrenschiff (Lestr ar Folled e brezhoneg) zo anv alamanek meur a oberenn.
Sant'Arsenio (Italia)
Sant'Arsenio zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Sapri
Sapri zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Saint Anne (Aldernez)
St Anne pe Saint Anne eo kêr-benn Aldernez, unan eus an Inizi angl-ha-norman, stag ouzh Gwernenez.
2 000 a dud zo enni o chom, diwar an 2 400 zo en enez. War an uhel emañ, stok ouzh porzh Braye, hag ur 15 km zo eus an enez da Auderville, e Bro-C'hall, en aod ledenez Cotentin hag etrezo emañ tremen an Déroute. Un iliz zo, dediet da santez Anna, savet en kantved gant an tisavour George Gilbert Scott.
Lucrecia
Lucrecia zo un anv-badez spagnolek, Lucrècia e katalaneg.
Krennsaozneg
Ar c'hrennsaozneg (Middle English e saozneg) zo ur stumm eus ar saozneg hag a veze komzet goude aloubadeg Bro-Saoz gant Normaned Gwilherm an Alouber (1066) betek dibenn ar, da lavaret eo eus ar Grennamzer uhelañ betek er Grennamzer diwezhat.
Braye
Braye zo un anv-lec'h anavezet e Bro-C'hall dreist-holl, hag ivez en inizi Aldernez ha Gwernenez.
Krennsaozneg
Diagent e veze komzet hensaozneg e Bro-Saoz, met gant levezon an Normaned e cheñchas kalz ar yezh-se, a-fet yezhadur, distagadur ha reizhskrivadur. E-pad mare ar c'hrennsaozneg ne oa ket unvan an doare-skrivañ, met e dibenn ar mare-se, ha gant deroù ar moullañ, e oa bet unvanet tamm-ha-tamm ha diazezet e voe ar yezh unvan-se war an doare-komz a oa e korn-bro Londrez. Goude dibenn ar e reer gant un anv all evit ar yezh komzet e Bro-Saoz hag ober a reer anezhi ar saozneg modern. En amzer-se e teuas kemm etre yezh kreisteiz Bro-Saoz hag an hini komzet e hanternoz Bro-Saoz hag e gevred Bro-Skos, hag a roas-hi ar pezh a anver ar skoteg.
E krennsaozneg e voe eeunaet kalz ar yezhadur a oa en hensaozneg. Da get ez eas an troadoù ha dibennoù an anvioù-kadarn, an anvioù-gwan hag ar verboù. Degemeret e voe er yezh ur bern amprestoù normanek, war tachennoù evel ar politikerezh, al lezennoù, an arzoù, ar relijion ha tachennoù all hag a veze anv anezho e lez ar roue. Geriaoueg pemdez ar bobl a chomas digemm a-walc'h, da lavaret eo gant gerioù germanek, ha antg amprestoù norsek ivez. Kemm a reas an distagadur, dreist-holl hini ar vogalennoù hir hag an diftongennoù.
Santomenna
Santomenna zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Lucrecia Pérez Sáez
Lucrecia Pérez Sáez zo ur ganerez kuban. Kanañ a rae gant al laz "Anacaona". Abaoe 1993 emañ o chom e Barcelona.
Seregenn-vras
right|thumb|260px|Ar seregenn-vras, pegus he frouezh. Ar seregenn-vras a vez graet eus al louzoù eus ar genad Arctium hag a ro frouezh evel bouloù hag a beg ouzh an dilhad.
The Evil Dead
The Evil Dead ("An Anaon drouk", embannet da gentañ gant an anv Book of the Dead, "Levr an Anaon") zo ur film spont stadunanat embannet e 1981 skrivet ha sevenet gant Sam Raimi, produet gant Robert Tapert ha renet gant Raimi, Tapert ha Bruce Campbell. Er film e c'hoari an aktourien Bruce Campbell, Ellen Sandweiss, Richard DeManicor, Betsy Baker ha Theresa Tilly.
Seregenn-vras
Yec'hed
130px|left|Seregenn-vras nevez-deuet. Inulin zo e-barzh ar seregenn-vras ha se zo mat ouzh ar boan er poull-kalon. Ret eo berviñ dour, lakaat ar frouezh e-barzh, leuskel da virviñ pemp munut, lazhañ an tan ha leuskel da glouarañ. Silañ hag evañ. Ar re a gar a lakay sukr pe mel.
The Evil Dead
Ar film echuet en doa desachet evezh ar produer Irvin Shapiro, a sikouras evit ma vefe skignet e-kerzh Festival filmoù Cannes e 1982. Ar skrivagner spont Stephen King en doa roet e ali a-zivout ar film, ar pezh en devoa lakaet New Line Cinema da brenañ ar gwirioù embann.
Seregenn-vras
Yec'hed
Debriñ ar gwrizioù zo mat ouzh kleñvedoù ar c'hroc'hen: eksema, akne, hesked, gorioù, psoriaziz.
The Evil Dead
Steuñvenn
Pemp studier zo o vont da vakañsiñ en ur gabanenn en ur c'hoad kollet. Kavet ez eus ganto ur c'hasedig a selaouont Ur wech echu an enrolladenn ez eo bet aotreet dezho digeriñ un nor war ur bed leuniet gant euzhviled ha speredoù fallakr. Pevar studier eus ar strollad zo satanazet ; ar pempvet, Ash Williams (c'hoariet gant Campbell), a glask dreistbevañ rak an ifern.
Sarno
Sarno zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Sanza
Sanza zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
The Long Dark
The Long Dark zo ur c'hoari video dreistbevañ war ziorren savet gant Hinterland.
Tremen ra ar c'hoari e maezioù gouez Kanada, goude ur gorventenn tredan-warellek en deus lakaet karr-nij an haroz da flastrañ. Ret eo d'ar c'hoarier stourm a-enep d'an elfennoù naturel, loened gouez hag ar yenijenn.
Romualdo Brito
Romualdo Brito (17 Meurzh 1953 - 20 Du 2020) zo ur soner ha sonaozer kolombian, eus La Guajira.
Seniñ a ra sonerezh vallenato, ha kanet e vez e oberennoù gant tud evel Poncho Zuleta, Jorge Oñate, El Binomio de Oro. En 2004 e voe graet ur bladenn Los mejores le cantan a Romualdo Brito, embannet gant Emi Music.
Graet en dije ouzhpenn 1000 kanaouenn. Ha n'eus bet enrollet nemet 600 anezho hervezañ.
Melopsittacus undulatus
Melopsittacus undulatus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Psittaculidae.
Anvet e voe Psittacus undulatus (kentanv) da gentañ-penn (e 1805) gant ar skiantour saoz George Shaw (1751-1813) : ar spesad nemetañ er genad Melopsittacus an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar c'hreun ha had.
Sassano
Sassano zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Anthochaera carunculata
Anthochaera carunculata a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Meliphagidae.
Anvet e voe Merops carunculata (kentanv) da gentañ-penn (e 1790) gant ar skiantour saoz George Shaw (1751-1813).
Boued
Ouzhpenn sun-bleuñv e vev diwar amprevaned ha loened bihan all koulz ha frouezh ha hugennoù.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
Israel Kantor
Ganet e oa en Alturas de Canasi, e Kuba, ha bevañ a reas e La Havana e-pad e yaouankiz. E 1980 ez eas da ganañ el laz Los Van Van. E 1983 ez eas da vevañ da SUA.
Meur a Briz Grammy en deus bet.
Porzh Braye
Porzh Braye (pe Braye Harbour e saozneg, anavezet ivez evel Alderney Harbour) eo porzh brasañ Aldernez en Inizi angl-ha-norman, stag ouzh kurunenn Breizh-Veur. Ur porzh artifisiel eo, gwaskedet gant ur chaoser, digor war ar Swinge, a zo ur rann eus Mor Breizh. Dre ar porzh-se eo e teu ar braz eus ar varc'hadourezh a zegouezh en enez, hag un doare fabourzh eo da St Anne.
Serramezzana
Serramezzana zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Palestina (disheñvelout)
Palestina zo anv ur vro er Reter Nesañ, a roer meur a dalvoudegezh dezhañ :
Cyriades
Meneget eo en Historia Augusta evel unan eus an Tregont Mac'homer o dije klasket distroadañ an impalaer Gallienus.
Palestina (disheñvelout)
Reter Nesañ
Palestina a c'hall bezañ proviñsoù roman ivez, anvet e latin :
Baton Rouge
Baton Rouge (galleg : Bâton-Rouge) eo kêr-benn stad Louisiana e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 229 553 a annezidi o chom enni.
Cyriades
E 259-260, goude ma oa bet tapet Valerianus gant arme bers ar roue Shapur I, e oa bet kaset kuit Cyriades eus kêr Antioch, en abeg d'un dle marteze, hag aet e oa da ginnig labourat evit ar Bersed, ha kemeret en dije an titl a impalaer. Ur pennadig goude, pa en em dennas ar Bersed eus ar vro, e voe lakaet d'ar marv ganto.
Ne oa nemet un treitour moarvat, ha n'eo ket bet anavezet evel impalaer gant Shapur.
Albita
Albita Rodríguez Herrera, ganet d'ar 6 a viz Mezheven 1962, e La Habana, zo ur ganerez kuban, Albita hec'h anv-micher, melen pe ruz he blev.
La Loge
La Loge a zo ur gumun eus departamant gall ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Shreveport (Louisiana)
Shreveport zo ur gêr lec'hiet e biz stad Louisiana e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 218 021 a annezidi o chom enni.
Moutiers-les-Mauxfaits
Moutiers-les-Mauxfaits a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Lafayette (Louisiana)
Lafayette zo ur gêr lec'hiet e su-kreiz stad Louisiana e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 120 623 a annezidi o chom enni.
Kevredidi an Eil Brezel-bed
Graet e vez ar Gevredidi eus ar broioù bodet a-enep d'an Ahel e-pad an Eil Brezel-Bed. Trec'h int bet hag en ur mod eo bet aozet ar bed a-vremañ ganto diwar an trec'h-se. E-pad ar brezel e veze graet alies ar Broadoù unanet anezhe ivez, daoust ma reer gant an anv-mañ hiziv evit komz eus Aozadur ar Broadoù Unanet, savet gante pa zeuas ar peoc'h en-dro.
Oja
Ar stêr Oja zo ur stêr en hanternoz Spagn, adstêr d'an Tirón. Diwar hec'h anv eo eo deuet an anvioù Rioja ha La Rioja, a zo ur gumuniezh emren e Spagn.
Kevredidi an Eil Brezel-bed
E-touez Stadoù ar Gevredidi edo Stadoù-Unanet Amerika, ar Rouantelezh-Unanet hag URSS. « An Tri Bras » a veze graet eus an teir broad-se. A-wechoù e lakaer ouzhpenn Republik Sina (1912-1949) e-mesk pennoù pouezus an emglev-se. Ar prezidant Franklin D. Roosevelt, oc'h ober anv eus an Tri Bras hag eus Sina, a gomze eus ar « pevar archer ».
Oja
Red ar stêr
Eieniñ a ra e menezioù an Demanda, e menez an Herguijuelas, e-kichen ode an Demanda. Tremen a ra dre Posadas, Ayabarrena, San Antón, Zaldierna, Ezcaray, Ojacastro, Santurde, Santo Domingo de la Calzada, Villalobar, Baños de Rioja, Castañares, ha degouezhout gant an Tirón entre Casalarreina hag Anguciana, tost da Cihuri. Adal neuze e vez laret río Oja-Tirón anezhi, betek ke c'hember gant an Ebro.
Kevredidi an Eil Brezel-bed
Notennoù
Обединени нации през Втората световна война Alliierte fa:نیروهای متفقین
Lactantius
Lucius Caecilius Firmianus, anvet ivez Lactantius a oa ur retour ganet war-dro 250, en proviñs Africa, ha marvet war-dro 325. Diskibl e oa da Arnobius an Henañ. Lesanvet eo bet « Cicero kristen » en abeg da gaerder e zoare-skrivañ.
Lionsgate Films
Lionsgate Films (Cinépix Film Properties e anv ofisiel) zo ur studio stadunanat-kanadian embann ha sevel filmoù savet e 1962. Lec'h penn Lionsgate zo e Santa Monica, e Kalifornia, met krouet eo bet e Kanada. Ar brasañ studio gant berzh eo a-fed mini majors en Norzhamerika. Ar filmoù ha dreist-holl an heuliadoù filmoù zo reoù dieub pe estren ha lod o deus graet berzh bras dre ar bed evel: The Hunger Games, Rambo, Divergent, The Punisher (a-raok ma vefe adprenet ar gwirioù gant Marvel Studios e 2013), John Wick, Saw, Madea, Blair Witch, Now You See Me, Hostel, The Expendables, Sinister, The Twilight Saga ha Step Up.
Amy Adams
Amy Lou Adams, ganet d'an 20 a viz Eost 1974 e Vicenza, en Italia, zo un aktourez stadunanat. Brudet eo evel aktourez fent pe drama, gwelet eo bet teir gwech o tizhout an uhelañ gopr evit un aktourez dre ar bed.
Desavet e voe e Castle Rock (Colorado) ; ar pevare bugel eo ur familh a seizh bugel. Enoret eo bet gant meur a briz, en o zouez daou Golden Globes ha lakaet he anv evit c'hwec'h Academy Awards ha seizh British Academy Film Awards.
Scala (Italia)
Scala zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Jeanne-Marie Leprince de Beaumont
Jeanne-Marie Leprince de Beaumont (1711-1780), pe Marie-Barbe hervez marilh he badeziant, a oa ur skrivagnerez c'hallek eus an. Sevel a reas un dek ha tri-ugent levr kontadennoù evit ar vugale, evel La Belle et la Bête, ha lakaet e vez da unan eus kentañ skrivagnerien al lennegezh evit ar vugale.
He buhez
Ganet e oa d'ar 26 Ebrel 1711 e Rouen. Merc'h e oa da Jean-Baptiste Leprince ha Marie-Barbe Plantart. C'hoar e oa d'al livour Jean-Baptiste Le Prince. Yaouankik e oa pa gollas he mamm. Addimeziñ a reas he zad, da Marie Anne Thérèse du Guillaud da gentañ, da Anne Gaultier goude.
Dek vloaz (1725-1735) e chomas e ti-deskiñ itronezed Ernemont, ma teuas da vout skolaerez ar re vihan en 1736, da 25 bloaz. Gouarnerez merc'h dugez Loren e teuas da vout.
Skolaerez e voe e lez Loren, ma oa kelennerez sonerezh, betek an deiz ma timezas da M. Beaumont, en 1743, e Lunéville, hag ur verc'h o doe. Merc'hetaer e oa he fried, ma lakaas terriñ hec'h eured, hag e krogas da skrivañ evit gounit he buhez.
E 1748 ez eas da Londrez, ma chomas e-pad ouzhpenn pemzek vloaz, hag eno e savas ur gelaouenn evit ar re yaouank, hag ur skol ma tegemere bugale uhelidi ar vro.
E 1764 ez eas da chom da gichen Annecy, e Dugelezh Savoia, war un douar he devoa prenet, ma varvas d'an 8 a viz Gwengolo 1780. Hervez un niz eo e Pariz e varvas.
Fort Sainte-Anne (Vermont)
Fort Sainte-Anne zo ur c'hreñvlec'h gall en Nouvelle-France savet en 1666 en Isle La Motte, e Vermont, e SUA da ziwall Kanada diouzh argadennoù ar bobl henvroat Iroquois. Anvet e voe Sainte Anne abalamour d'ar rouanez c'hall, Anna Aostria. Fort Sainte Anne a oa diaes da zifenn rak ar bobl Iroquois, peogwir e oa an diwezhañ eus ar pemp kreñvlec'h a-hed ar stêr Richelieu war-zu ar c'hreisteiz. Ar pevar all e oa Fort Richelieu, Fort Chambly, Fort Sainte Thérèse ha Fort Saint-Jean. Alexandre de Prouville de Tracy an hini a lakeas sevel anezho gant peder c'hompagnunezh eus ar rejimant Carignan-Salières. An tri c'hentañ a voe savet e 1665, an daou all e 1666.
Beg ar Skeul
Beg ar Skeul zo ur beg-douar e gevred enez ar Gerveur, e kumun Lokmaria, e Bro Gwened.
Troet war-zu ar c'hreisteiz eo ar beg-douar ha mougevioù a-leizh zo er vri. War an tornaod e weler c'hoazh an aspadennoù eus kreñvlec'hioù da zifenn an enezenn diouzh argadennoù diavaez.
Blaenau Gwent
thumb|200px|Blaenau Gwent, e [[Kembre.]] thumb|200px|Ardamezioù Blaenau Gwent. Blaenau Gwent zo ur gontelezh (bwrdeistref sirol) e Kembre abaoe 1996.
Shuko Akune
E 1988, Akune a oa bet enoret gant ar San Diego Critics Circle Awards for Best Supporting Actress evit he roll a bried brezel japanat er pezh-c'hoari gant Velina Hasu Houston Tea.
Blaenau Gwent
En-dro dezhi emañ Torfaen ha Sir Fynwy er sav-heol, Caerffili er c'huzh-heol, Powys en hanternoz. Ar c'hêrioù brasañ eo Abertyleri, Brynmawr, Glyn Ebwy, ha Tredegar.
Kurt Cobain
Kurt Donald Cobain (ganet d'an 20 a viz C'hwevrer 1967 hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Ebrel 1994) a oa ur c'haner, saver pozioù ha soner stadunanat. Brudet mat e voe evel kaner, gitarour ha penn ar strollad grunge Nirvana. Cobain, goude e varv, zo chomet ur rocker hollvrudet ha levezonus war istor ar rock.
A General History of the Pyrates
A General History of the Pyrates zo un oberenn e div levrenn sinet gant Captain Charles Johnson, lesanv Daniel Defoe, hag embannet e 1724.
Aotrouniezh Vroadel Palestina
Aotrouniezh Vroadel Palestina (en arabeg : السلطة الوطنية الفلسطنبية As-Solta al-Wataniya al-Filastiniya) eo anv ar framm gouarnamant a vez melestret gantañ Arabed a zo o chom e Sisjordania ha strizhenn Gaza en takadoù A ha B eus Palestina meneget en Emglevioù Oslo. Ur prezidant a zo hag ur vodadeg dilennet dre vouezhiadeg hollek, ur polis.
Emgann Wanjialing
Emgann Wanjialing pe Trec'h Wanjialing (sinaeg simplaet: 万家岭大捷; sinaeg hengounel: 萬家嶺大捷; pinyin: Wànjiālǐng Dàjíe) a vez graet eus un trec'h gant al lu sinaat war talbenn Wuhan an Eil Brezel etre Sina ha Japan. Talet e oa bet kreñv gant al lu sinaat ouzh lu Impalaeriezh Japan savet gant ar 101vet, 106vet, 9vet ha 27vet divizion e-kichen rannvro Wanjialing er bloavezh 1938. An emgann-se a oa padet daou viz hanter hag an divizionoù japanat 101vet ha 106vet a oa bet riñset tost da vat.
Taigh dubh
An taigh dubh (gwechall tigh dubh), ar pezh a dalvez kement ha ti du, a zo un doare ti-soul a gaver en Uheldirioù Skos, en Inizi Gall, en Iwerzhon hag ivez e Nova Scotia.
Ray Charles
Ray Charles, Raymond Charles Robinson e anv klok, a oa ganet d'an 23 a viz Gwengolo 1930 e Albany (Georgia) ha marvet d'an 10 a viz Even 2004 e Beverly Hills (Kalifornia). Unan eus sonerien stadunanat brasañ an eo bet, kenkoulz hag ur c'haner, soanozer, kempenner ha pianoour jazz, gospel, blues, country ha rythm and blues. Digoret en deus an hent d'ar soul boutin gant Sam Cooke ha Solomon Burke.
Ur soner liesdoare, dall ha du e oa. Dont a reas da vezañ brudet spontus e-touez an dud du koulz hag ar re wenn. Brudañ hag implijañ a reas doareoù ar gospel (kemmañ kendoniadennoù, framm ar c'hanaouennoù, teknikoù kan ha diskan, yudadennoù, garmadennoù ha klemmichadennoù) o lakaat komzoù blues war an tonioù-se e krouas ur seurt sonerezh nevez.
E vugaleaj
Ganet eo Ray Charles Robinson en Albany, e Georgia, met savet e voe e Greenville, e Florida.
Hardwell
Hardwell, pe Robbert van de Corput e anv gwir (ganet d'ar 7 a viz Genver 1988 e Breda), zo un DJ ha produer sonerezh progressive house izelvroat.
Bingöl
Bingöl (Çolig e zazakeg, Çewlîg e kurdeg, Ճապաղջուր pe Chapaghjur en armenieg)zo ur gêr e reter Turkia, kêr-benn proviñs Bingöl.
War-dro 165.867 annezad zo enni.
Bruce Campbell
Bruce Lorne Campbell, ganet d'an 22 a viz Even 1958, zo un aktour, mouezhier, produer, skrivagner senario ha sevener filmoù stadunanat. Brudet eo bet evit e roll a Ash Williams er frañchiz Evil Dead gant Sam Raimi. Kroget e oa bet ar frañchiz gant ur film berr embannet e 1978 anvet Within the Woods. Gwelet eo bet o c'hoari e meur a film gant boujedoù izel evel Crimewave (1985), Maniac Cop (1988), Sundown: The Vampire in Retreat (1989), ha Bubba Ho-Tep (2002).
Labroye
Labroye a zo ur gumun eus departamant gall Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Gwen Stefani
Gwen Renée Stefani, ganet d'an 3 a viz Here 1969, zo ur ganerez, skriverez kanaouennoù hag aktourez stadunanat. Kengrouerez ha kanerez ar strollad No Doubt eo, ur strollad brudet-mat abalamour d'ar bladenn studio Tragic Kingdom embannet e 1995 ha gant ar c'hanaouennoù Just a Girl, Don't Speak, Hey Baby hag It's My Life. E-pad an troc'h en istor ar strollad, Stefani a oa kroget da ganañ hec'h-unan-penn hag e 2004 ec'h embannas he c'hentañ pladenn studio anvet Love. Angel. Music. Baby.. Awenet e oa gant sonerezh pop ar bloavezhioù 1980, degemeret mat-tre e oa bet ha gwerzhet mat. Teir c'hanaouenn single a oa : What You Waiting For?, Rich Girl and Hollaback Girl.
Sphecotheres vieilloti
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl met ivez diwar amprevaned bihan, greun, had ha sun-bleuñv.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
Rouantelezh Pontos
Pontos (bro)
Piler an Naoted
Piler an Naoted (Piler ar vageourien) a zo ur golonenn-monumant graet er c'hentañ kantved goude Jezuz-Krist e Lutetia, en amzer an Impalaer Tiberius. Kavet e oa bet e 1711 dindan diazezoù iliz-veur Itron-Varia Bariz. Ar monumant koshañ eus Pariz eo.
E Mirdi ar Grennamzer e Dourdi Cluny emañ war ziskouez bremañ.
Ar monumant
Pevar bloc'had karrezek a zo oc'h ober anezhañ, kinklet gant izelvosoù. Tresoù liv ruz zo bet kavet warno. Mankout a ra ul lodenn eus ar piler. Ne ouzer ket penaos e oa urzh ar skeudennoù hag ivez daoust hag un delwenn a oa bet war e lein.
An Naoted a oa paramantourien o devoa bagoù war ar stêrioù hag a oa bodet en ur vreuriezh. Ar piler a oa bet savet en enor da Jupiter. Koulskoude eo ur meskaj etre doueoù keltiek ha doueoù roman. Ral eo skouerennoù a chom eus mojennerezh ar C'halianed pe ar Gelted kozh.
War zaouzek tal ez eus doueoù roman evel Jupiter, Vulcain, Fortuna, Venus, Merc'her, Meurzh, Kastor ha Polideukes. Ha doueoù keltiek evel Kernunnos, Smertios, Esus, hag an Tarv Trigaranus. An tarv-se zo gant ur wezenn ha teir garan warnañ. Anavezet mat eo ar skeudenn-se er vojennerezh iwerzhonek.
Sim (aktor)
Simon Jacques Eugène Berryer, lesanvet Sim, a oa un aktour, skrivagner, fentigellour gall bet ganet d'an 21 a viz Gouere 1926 e Cautarés ha marvet d'ar 6 a viz Gwengolo 2009 e Sant Rafèu. Brudet eo evit bezañ kemeret perzh en abadenn skingomz Les Grosses Têtes. Tremen a reas un tamm-mat eus e yaouankiz e Breizh (Naoned, Roazhon, Ankiniz).
Juan Guaidó
Juan Gerardo Guaidó Márquez, ganet d'an 28 a viz Ebrel 1983, zo un ijinour ha politikour venezuelat. Prezidant ar vodadeg vroadel eus Venezuela eo abaoe ar 5 a viz Genver 2019. Ezel eo eus ar strollad Voluntad Popular (VP) eus an tu kreiz sokial-demokrat. Kannad kevredadel eo ivez er Vodadeg Vroadel, evit stad Vargas.
D'an 23 a viz Genver 2019, Guaidó en devoa embannet en un doare foran e oa ar prezidant da c'hortoz eus Venezuela. Kadoridigezh ar prezidant Nicolás Maduro e penn kentañ miz Genver a oa bet nac'het gant ar Vodadeg Vroadel, ar pezh a dalvez eviti ez eo goullo ar post. Hervez Bonreizh Venezuela, ma vez goullo ar post a brezidant ar Republik ez eo neuze prezidant ar Vodadeg Vroadel a zeu da vezañ prezidant da c'hortoz betek ma vo dalc'het votadegoù nevez.
Tròndairnis
thumb|left|250px| Old Man of Storr, Paotr Kozh Storr, ur garreg war ar menez
Iliz Pêr ha Paol Fouenant
Iliz Pêr-ha-Paol eo anv iliz katolik Fouenant.
Tròndairnis
Tròndairnis (pe Trotternish e saozneg) eo al ledenez hanternosañ en t-Eilean Sgitheanach (Skye e saozneg) en Inizi Gall Bro-Skos. Ur mirdi zo eno ma weler tier kozh ar vro.
Danevelloù Kolima
right|thumb|Mengleuz [[staen Butugichag . Ur goulag e korn-bro Kolima.]] Danevelloù Kolima a vez lavaret e brezhoneg eus ul levr anvet Колымские рассказы en ruseg, hag anavezetoc'h e Breizh en e anv gallek, Récits de la Kolyma, anezhañ un dastumad danevelloù skrivet gant Varlam Chalamov (1907-1982).
Tròndairnis
Rubha Hùinis eo ar beg-douar hanternosañ. An tri bourk eno eo Portree (kêr-benn an enezenn gouez da lod) Uig ha Staffin.
Plouz
thumb|right|200px|Plouz e kornôg [[Polonia]] thumb|right|225px|Ti-plouz en [[Aaby, Denmark.]] thumb| Ti-plouz e-kichen [[Svidník, e Slovakia.]]
Danevelloù Kolima
Kontañ a ra an oberour e vuhez er goulag sovietek. Skrivet eo bet an danevelloù etre 1954 ha 1973.
Tròndairnis
An uhelañ karregad eo The Storr, ha warni e weler The Old Man of Storr,
Plouz
Ar plouz eo an anv roet da gorzennoù ar familh plant anvet Poaceae (bet anvet geoteged), e dibenn an hañv pe e penn-kentañ an diskar-amzer, pa grog da sec'hiñ ha da sklaeraat. Peurliesañ ez eo ivez anv ar c'holo pe hini ar c'horzennoù sklaer, goude an eost. Ar plouz a chom en douar goude troc'het an ed a zo anvet soul, pe saouled ivez.
Implij
Plouz a vez implijet da c'houzer evit al loened. Betek dibenn ar Grennamzer e veze implijet da deiñ tiez. Hiziv an deiz e vez implijet en-dro abalamour d'e berzhioù mat : danvez a c'haller produiñ en-dro eo, ha danvez-difuiñ (trouz ha tommder). Aesoc'h eo ivez sevel toennoù plouz dre ma'z eo bet nevesaet an ostilhoù implijet d'en ober. Stankoc'h eo ar plouz, neuze ne c'hall ket bezañ distrujet gant an tan pe gant krignerien.
Togoù
Togoù a vez graet gant plouz ivez. Gwelout tog plouz.
Sicignano degli Alburni
Sicignano degli Alburni zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Sessa Cilento
Sessa Cilento zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania. 1195 a dud zo enni.
Siano
Siano zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Fort Albany (Ontario)
Fort Albany zo ur gumuniezh Henvroiz, en Ontario, e Kanada, war lez kreisteiz ar stêr Albany, ur 15 km eus ar baie James. Un 2 100 den zo eno o chom, Kried ar pep muiañ anezho, e tri lec'h : war an douar-bras, en Enez Sinclair hag en Enez Anderson. Nepell diouzh kumuniezh Fort Albany emañ re Kashechewan (war lez hanternoz ar stêr Albany) hag Attawapiskat (er gwalarn, war lez hanternoz
Mestr stern-aoter Ortenberg
thumb|Stern-aoter iliz Ortenberg (munud). Mestr stern-aoter Ortenberg a oa ul livour alaman a labouras e Mainz e-pad tregont bloavezh kentañ ar.
Partia
Partia a oa ur rannvro istorel hag ur satrapiezh en Impalaeriezh an Ac'haemenided, ha goude un impalaeriezh, en IIIe kantved a-raok JK, savet gant ar Barted (Parthi en latin) war douaroù a zo hiriv en biz Iran. Brudet eo evel bro diazez an tierniezhioù arsasid a savas an Impalaeriezh part hag a renas e Mezopotamia entre 190 kent JK ha 224 goude JK
An anv latin Partia a deu eus eus ar ger persek Parthava pe Partawa.
Torchiara
Torchiara zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Iliz Sant Emilion
Iliz Sant Emilion zo un iliz katolik e Logivi-Plougraz ma vez enoret Sant Emilion.
Carolyne zu Sayn-Wittgenstein
Carolyne Elisabeth zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg-Ludwigsburg  (1819-1887) a oa ur gontez polonat, c'hoar d'an tsar, hag a vevas gant ar sonaozour Franz Liszt e-pad 40 vloaz.
Kelaouennerez e oa ivez ha krediñ a reer e savas kalz eus skridoù Liszt, ha dreist-holl e vuhezskrid Chopin.
He buhez
Karolina Elżbieta Iwanowska a oa ganet e Woronińce (hiziv Voronivtsi (Воронівці), en Ukraina), unan eus domanioù bras he zud e reter Pologn, a oa neuze ur broviñs en Impalaeriezh Rus. E miz Ebrel 1836, e timezas d'un ofiser rus, ar Priñs Nikolaus zu Sayn-Wittgenstein-Ludwigsburg (1812–1864; mab da Peter Wittgenstein)
Robsonius
Spesadoù
Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Stio
Stio zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Cacomantis pallidus
Cacomantis pallidus (Heteroscenes pallidus kent) a zo ur spesad koukoued eus ar c'herentiad Cuculidae.
Stella Cilento
Stella Cilento zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Robsonius
Annezva
Brosezat eo en enezenn Luzon, e Filipinez.
Cacomantis pallidus
Anvet e voe Columba pallida (kentanv) da gentañ-penn (e 1801) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).
Annez
Kavout a reer ar spesad en Aostralia.
Charlotte Württemberg
Charlotte Württemberg, pe Charlotte von Württemberg en alamaneg, zo anv roet da ziv briñsez:
Caroline Philippine de la Motte Fouqué
Caroline Philippine von Briest, pe Caroline Philippine de la Motte Fouqué (7 a viz Here 1773 e Berlin -20 a viz Gouere 1831 e Nennhausen e Rathenow) a oa ur skrivagnerez alamanek en kantved.
Ganet e oa e Berlin e 1773. Merc'h e oa da Philipp von Briest, perc'henn bras e Brandenburg, ha d'e bried Caroline von Zinnow. Savet e voe gant ur c'houarnerez c'hall. Dimeziñ a reas e 1791 d'un ofiser, Friedrich Ehrenreich Adolf Ludwig Rochus von Rochow (1770-1799), met ur fall zimeziñ e voe. En em lazhañ a reas an ofiser abalamour d'an dle en doa goude c'hoarioù. E 1803 ec'h addimezas d'ar skrivagner Friedrich de La Motte-Fouqué. hennezh a oa mab da Heinrich August Karl, baron de la Motte Fouqué, ha da Marie Luise von Schlegell.
Dark fantasy
Gant ar ger saoznek Dark fantasy (« fantasy teñval ») e reer evit envel un isrann eus al lennegezh, ar sinema hag an arzoù fantasy a zo duoc'h ha skrijusoc'h eget an oberennoù all. Alies e vez mesket enni elfennoù moliac'h ha reoù skrijus, un aergelc'h du a anver grimdark e saozneg.
Kib vell-droad ar bed 2014
Kib vell-droad ar bed 2014, an ugentvet hini, a zo bet dalc'het e Brazil eus an 12 a viz Mezheven d'an 13 a viz Gouhere 2014. An eil gwech eo bet da Vrazil degemer ar genstrivadeg-mañ o vezañ ma oa bet aozet ganti e 1950 c'hoazh.
Alc'hwez
En taolennoù a-is :
Strollad A
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù : ar 1 eus ar strollad A a c'hoari a-enep an 2 eus ar strollad B hag an 2 eus ar strollad A a c'hoari a-enep d'ar 1 eus ar strollad B.
Dispartiet e vez ar skipailhoù rampo war-bouez ar gwellañ diforc'h palioù da gentañ-penn.
Strollad B
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù : ar 1 eus ar strollad B a c'hoari a-enep an 2 eus ar strollad A hag an 2 eus ar strollad B a c'hoari a-enep d'ar 1 eus ar strollad C.
Dispartiet e vez ar skipailhoù rampo war-bouez ar gwellañ diforc'h palioù da gentañ-penn.
Strollad C
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù : ar 1 eus ar strollad C a c'hoari a-enep an 2 eus ar strollad D hag an 2 eus ar strollad C a c'hoari a-enep d'ar 1 eus ar strollad D.
Dispartiet e vez ar skipailhoù rampo war-bouez ar gwellañ diforc'h palioù da gentañ-penn.
Strollad D
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù : ar 1 eus ar strollad D a c'hoari a-enep an 2 eus ar strollad C hag an 2 eus ar strollad D a c'hoari a-enep d'ar 1 eus ar strollad C.
Strollad E
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù : ar 1 eus ar strollad E a c'hoari a-enep an 2 eus ar strollad F hag an 2 eus ar strollad E a c'hoari a-enep d'ar 1 eus ar strollad F.
Dispartiet e vez ar skipailhoù rampo war-bouez ar gwellañ diforc'h palioù da gentañ-penn.
Strollad F
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù : ar 1 eus ar strollad F a c'hoari a-enep an 2 eus ar strollad E hag an 2 eus ar strollad F a c'hoari a-enep d'ar 1 eus ar strollad E.
Tortorella
Tortorella zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Kib vell-droad ar bed 2014
Strollad F
Dispartiet e vez ar skipailhoù rampo war-bouez ar gwellañ diforc'h palioù da gentañ-penn.
Strollad G
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù : ar 1 eus ar strollad G a c'hoari a-enep an 2 eus ar strollad H hag an 2 eus ar strollad G a c'hoari a-enep d'ar 1 eus ar strollad H.
Dispartiet e vez ar skipailhoù rampo war-bouez ar gwellañ diforc'h palioù da gentañ-penn.
Strollad H
Ur wech c'hoariet holl grogadoù ar poullad ez a an 2 skipailh kentañ d'an 8 gourfennoù : ar 1 eus ar strollad G a c'hoari a-enep an 2 eus ar strollad H hag an 2 eus ar strollad G a c'hoari a-enep d'ar 1 eus ar strollad H.
Dispartiet e vez ar skipailhoù rampo war-bouez ar gwellañ diforc'h palioù da gentañ-penn.
Emgann Edessa
Emgann Edessa a c'hoarvezas e 260 etre arme an Impalaeriezh roman kaset gant an impalaer Valerianus hag an arme sanid kaset gant Chapour Iañ, ar Shahanshah ("Roue ar Rouaned"). Trec'het e voe arme Roma gant ar Bersed ha prizoniet e voe Valerianus hag e arme en he fezh gant ar Bersed. Ar wech kentañ e oa d'un impalaer roman bezañ prizoniet er brezel, ha gwelet eo an emgann-se evel unan eus ar gwashañ faezhadennoù en istor.
A-raok an emgann e oa bet Chapour oc'h aloubiñ an douaroù roman ; meur a wech en doa kemeret Antioch (Syria) e 253. E 253 ivez, Valerianus a oa bet trec'h war Emilianus, kemeret en doa ar galloud ; erruet e oa er sav-heol e deroù 254 hag adlakaat a reas an urzh.
Clifton Chenier
Clifton Chenier ganet en Opelousas, e-tal Lafayette, e 1925 - ha marvet eno e 1987 zo un akordeoñser stadunanat, hag a sone sonerezh zydeco, ur seurt meskaj sonerezh kadian, jazz, ha blues.
Origanum vulgare
Origanum vulgare zo ul louzaouenn.
Aleksei Navalny
Aleksei Anatolievich Navalny (rusianeg: Алексе́й Анато́льевич Нава́льный), ganet d'ar 4 a viz Even 1976 en Butyn e distrig Odintsovsky en oblast Moskov, zo ur politiker rusian a stourm a-enep ar goubrenerezh.
Origanum vulgare
Meur a anv zo en implij e brezhoneg : marjol-ki, origanell.
Aleksei Navalny
Oberiantizoù politikel
Russisk opposisjon.
Han ble forgiftet av de hemmelige tjenestene.
Dømt til 19 års fengsel.
Salm 35
Ar Salm 35 (34 hervez an niveriñ gresian) zo ur salm diwar-benn pedenn un den heskinet.
Prince
Prince pe Prince Rogers Nelson, bet ganet d'ar 7 a viz Even 1958 e Minneapolis (Minnesota, SUA) hag aet d'an Anaon d'an 21 a viz Ebrel 2016 e Chanhassen, er memes stad, a oa un arzour stadunanat, saver kanaouennoù, kaner ha soner pop, funk, rock hag R&B, dañser, aktour, sevener ha produer.
Saint-Avaugourd-des-Landes
Saint-Avaugourd-des-Landes a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Sterenn (kelaouenn)
Sterenn a oa ur gelaouenn lennegel hollvrezhonek ha miziek, embannet e Brest dindan renerezh Roparz Hemon etre Genver 1941 ha 1943.
Stumm ha perzhioù
Ment in-folio (22 cm) a oa dezhi gant 60-100 pajenn war baper tev gant ur golo e paper peuzparch. Dek lur e oa ar priz dre niverenn ha 100 lur ar c'houmanant bloaz. Pemp niverenn a yae d'ober ul levrenn.
Boîte postale 75 – Brest e oa chomlec'h-post ar gelaouenn, met ar chekennoù hag al lizhiri-arc'hant a zlee bezañ kaset da chomlec'h Roparz Hemon, 12 place de la Tour d'Auvergne – Brest ha 110 boulevard de Metz – Roazhon da c'houde. 12 rue Puebla, Lambézellec e oa ar chomlec'h pennañ.
Ne c'hellas ket Roparz Hemon lakaat ar gelaouenn da badout pelloc'h eget 12 miz, ken sammet e oa gant e gargoù (Radio-Roazhon, Framm keltiek, kelaouennoù all). Ul levrenn ustitlet Sterenn hep niverenn a zeuas er-maez e 1943. Teir diwar an dek niverenn a voe skrivet pe kempennet gant Abeozen hag eñ a oa e genlabourer evit Radio-Roazhon war ar pemdez er mare-se.
Roll an testennoù
E-maez ar steudad : Lan Devenneg, Traoniennou ha kaniennou-mor, studiadenn douarstummadouriezh, 1943.
Torraca
Torraca zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Trentinara
Trentinara zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
El Binomio de Oro
El Binomio de Oro de América zo ul laz-seniñ eus Colombia a son an doare vallenato ( música vallenata), savet en 1976 gant Israel Romero ha Rafael Orozco Maestre.
Sant-Stefan-ar-C'hoad
Sant-Stefan-ar-C'hoad (Saint-Étienne-du-Bois e galleg) a oa ur barrez hag a oa e Marzioù boutin Breizh ha Poatev betek 1789. Bremañ eo ur gumun eus departamant ar Vande.
Amos Sawyer
Amos Sawyer (ganet d'ar 15 a viz Even 1945 - 17 C'hwe 2022) a oa ur politikour liberian, bet e penn ar Stad er bloavezhioù 1990.
Ur brezel diabarzh a oa tarzhet e Liberia e 1990 ha d'an 9 a viz Gwengolo e voe lazhet ar prezidant Samuel Doe. Sawyer a voe neuze lakaet da brezidant en etrekarg d'an 22 a viz Du evit ur bloaz. Astennet e voe e respetad evit 4 bloaz e-pad ar brezel a dalc'he d'ober e reuz er vro. D'ar 7 a viz Meurzh 1994 e rankas lakaat un termen d'e garg, hervez an argerzh peoc'h lakaet e plas.
Tramonti
Tramonti zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Brooklyn Nine-Nine
Brooklyn Nine-Nine zo ur sitkom stadunanat hag a gont troioù-kaer skipailh departamant polis New York (NYPD) komiserdi n°99 Brooklyn. Jake Peralta, un igounier bourdus, eo an dudenn bennañ. Pennadiñ a ra alies ouzh urzhioù ar c'habiten nevez ha dic'hoarzh a zo o paouez erruout, Raymond Holt.
Skignet eo bet war Fox adalek miz Gwengolo 2013 ha war NBC adalek miz Genver 2019 betek miz Gwengolo 2021. Roet eo bet Golden Globe ar stirad skinwel doare komedienn wellañ d'ar c'houlzad kentañ ha Golden Globe an aktour gwellañ en ur stirad skinwel doare komedienn da Andy Samberg hag a c'hoari an igounier Jake Peralta. Un Emmy Award zo bet gounezet gant Andre Braugher hag a c'hoari ar c'habiten Raymond Holt.
An istor
Heuliañ a reomp troioù-kaer skipailh komiserdi 99 Brooklyn, Raymond Holt en e benn, ur c'habiten afroamerikan hag heñvelreviat hag a chom dic'hoarzh atav. Jake Peralta zo un igounier hag a zeu a-benn da ziskoulmañ kalz aferioù daoust da vezañ distenn ha mibilius. An igounierez stresset Amy Santiago, an igounier lent ha leal ha mignon gwellañ Jake Charles Boyle, an igounierez kinek Rosa Diaz hag ar serjant korfembreget Terry Jeffords eo an tudennoù pennañ all hag a ya war-lerc'h tordefourien New York. Ar skoazellerez velestradurel droukc'hoapaus Gina Linetti hag an igounierien gozh, lezirek ha sklouf Michael Hitchcock ha Norm Scully a weler alies ivez er c'homiserdi, zoken ma ne seblant ket bezañ kalz labour war o chouk.
Degemer ar stirad
Roet eo bet d'ar c'houlzad kentañ ur skor a 89% gant Rotten Tomatoes, hag ur skor a 100% d'an eil koulzad.
Azesaet eo bet ar sitcom e Kebek e 2020, dindan an anv "Escouade 99".
Régis-Marie-Joseph de l'Estourbeillon de la Garnache
Régis-Marie-Joseph de l'Estourbeillon de la Garnache, pe Régis de l'Estourbeillon pe Markiz an Estourbeillon a oa bet ganet d'an 10 a viz C'hwevrer 1858 e Naoned ha marvet e oa en e gastell en Avezeg, e-kichen Redon, d'ar 4 a viz Gwengolo 1946. Bez' e voe unan eus saverien Kevredigezh Vroadel Breizh, ha kannad evit ar Mor-Bihan etre 1898 ha 1919.
E vuhez
Goude bezañ bet ofiser en arme ur pennad, e teuas da vezañ kannad, en anv ar roueelourien, er Mor-Bihan. Dont a reas da vezañ unan e-mesk paotred an Emsav breizhek ha difenn a rae mennozhioù breizhek gant ar gomz pe ar bluenn. Lakaet e voe e penn Kevredigezh Vroadel Breizh ("Union Régionaliste Bretonne") e 1898 ha chom a reas en he fenn e-pad bloavezhioù, betek an Eil Brezel-bed. E 1909, evel kannad evit pastell-vro Gwened e c'houlennas digant ministr an Deskadurezh Publik, Gaston Doumergue, lakaat kelenn brezhoneg e skolioù eil derez Breizh. Nac'h krenn a reas ar ministr.
E-pad ar Brezel-bed kentañ en em gannas war an talbenn, daoust d'e oad (56 vloaz) ha medalennoù en devoe : al Lejion a enor ha Kroaz-brezel 1914-1918. E dibenn ar brezel, e 1919, e c'houlennas digant Thomas Woodrow Wilson, prezidant Stadoù Unanet Amerika, e vefe daskoret he frankiz da Vreizh, en anv gwir ar pobloù d'en em ren o-unan, ha divizet ar frankizoù-se pa vefe bet sinet ar peoc'h etre an holl vroioù. Dileuridi Bro-C'hall en divizoù-se avat, ar c'hentañ ministr Georges Clemenceau en oa zouez, ne oant ket bet a-du gant kement-se !
D'ar 1añ a viz Kerzu 1940 e sinas a-gevret gant Frañsez Jaffrennou ha Roparz Hemon ur reketig anvet Placet au Maréchal Pétain, Chef de l’État Français ("Plased d'ar marichal Pétain, Arlevier ar Stad-C’hall") : evit ma vije savet ur vodadeg evit ar "broviñs", ma vije anvet Bretoned da gargidi, ma vije kelennet ar brezhoneg er skolioù.
Ti-plouz
thumb|right|250px|Un ti-plouz er [[Briver.]] Un ti-plouz, pe un ti-soul, pe c'hoazh un ti-kolo, a zo un ti-annez hengounel hag a gaver war ar maez. Tiez-plouz a veze kavet stank gwechall e kement bro zo en Europa, hag a vez kavet c'hoazh e broioù zo, Breizh-Veur pe Alamagn, e Normandi, hag e kornadoù zo eus Breizh, evel er Briver. An anv ti-plouz a zeu eus an danvez implijet da deiñ an tiez : plouz ed, plouz segal pe korzennoù raoskl. Hiziv an deiz ez eus klask war-lerc'h an tiez-plouz peogwir int dibar. Peurliesañ e vezont renevezet da zegemer touristed.
Yoshihide Suga
Yoshihide Suga (菅 義偉, Suga Yoshihide), ganet d'ar 6 a viz Kerzu 1948, zo ur politikour japanat. Kentañ ministr ar vro eo abaoe ar 16 a viz Gwengolo 2020. Bet e oa bet penn an Naikaku-kanbō-chōkan (kuzulva Japan) dindan urzhioù ar C'hentañ ministr Shinzo Abe etre 2012 ha 2020 ha ministr ar Sōmu Daijin (Ministrerezh an aferioù diabarzh hag ar c'hehentiñ) eus 2006 betek 2007.
Ti-plouz
Tiez-plouz Normandi
thumb|right|250px|Un ti-plouz e Saint-Sulpice de Graimbouville (Eure) E Normandi ec'h implije ar beizanted an danvezioù a gavent aes : dour ha pri-prad mesket, mein, koad hag ed a veze hadet ganto. Diaz an tiez a veze savet peurliesañ gant kailhastr, rak un danvez-difuiñ eo. Treustoù koad derv a veze implijet da sevel ar mogerioù hag an doenn, hag etrezo e veze lakaet ur meskaj plouz, pri ha dour anvet ardilh.
Izpura
Izpura (Ispoure e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus kanton Donibane Garazi, e Nafarroa Beherea, en Iparralde, en Euskal Herria.
Ti-plouz
Tiez-plouz Normandi
A-benn sevel un doenn didreuzus e rank an doenn bezañ war zinaou da vat. Evit ma ne vefe ket re uhel e rank an ti bezañ strizh, hag hir-tre e c'hall bezañ ivez : sed displegadenn stumm hengounel tiez-plouz Normandi. Ez-hengounel e veze lakaet pri-prad e penn an doenn, hag er pri-se e veze plantet elestr (s.o. ar skeudenn). Gant kresk ar mammgwriziennoù e veze dalc'het penn ar c'horzennoù raoskl.
Dañjerus e oa ivez an tiez-plouz rak deviñ aes a raent, dreist-holl en amzer ma veze graet tan en oaled. Se zo kaoz mateze ez oar paouezet d'ober gant plouz evit lakaat teol, pe mein-glas.
Kastell Laval
Kastell Laval zo ur c'hastell e Laval, en departamant Mayenne. Daou gastell zo e gwirionez : ar C'hastell Kozh (Vieux-Château), ur c'hastell-kreñv savet adalek an, hag ar C'hastell Nevez (Château-Neuf), savet da vare an Azginivelezh adalek 1542. Emañ an daou savadur war roll kentañ ar Monumantoù istorel, savet e 1840.
Valle dell'Angelo
Valle dell'Angelo zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Valva (Italia)
Valva zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Charlotte Bro-C'hall
Charlotte de Valois, pe Charlotte Bro-C'hall (23 a viz Here 1516 – 8 a viz Gwengolo 1524) a oa eil merc’h Frañsez Iañ, roue Bro-C'hall, hag e bried Klaoda Bro-C'hall (1499-1524), merc'h da Anna Vreizh.
Kaoz a voe, ur pennad, e vije dimezet da Karl V, hervez Feur-emglev Noyon. Dilezet e voe ar soñj avat.
Klañvidik e oa, ha mervel a reas gant ar ruzell a-raok hec’h 8 vloaz. Poltredet e voe da 7 vloaz gant Jean Clouet, hag er Minneapolis Institute of Arts emañ an daolenn.
Kastell Laval
Digor eo ar C'hastell Kozh d'ar weladennerien hag ennañ e c'haller gwelet un dastumad oberennoù livouriezh simpl, e-kichen taolennoù klaseloc'h eus an, ha traoù all c'hoazh diwar-benn sevenadurioù Afrika hag Azia ha diwar-benn istor ar c'horn-bro.
Vallo della Lucania
Vallo della Lucania zo ur gumun italian e proviñs Salerno e Campania.
Sphecotheres
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Pemp (5) isspesad en holl.
Daniel Owen
Daniel Owen (Yr Wyddgrug, 20 a viz Here 1813 - 22 a viz Here 1895) a oa ur skrivagner kembraek, unan eus ar re a skrivas ar muiañ e kembraeg en.
Kevread Mali
Kevread Mali a oa ur stad eus Afrika.
Daniel Owen
Ne oa nemet bloaz hepken pa varvas e dad ha daou eus e vreudeur en ur gwallzarvoud en ur vengleuz. Dre ma oa paour ar familh goude-se, ne dapas ket ar paotrig nemeur a zeskamant er skol, war-bouez e "skol ar Sul" (Ysgol Sul), ha da 12 vloaz e krogas da zeskiñ ar vicher kemener. Pa oa deskard en em lakaas da skrivañ barzhonegoù. Lenn a rae kalz levrioù e kembraeg hag e saozneg ivez. Tamm-ha-tamm e kemeras perzh en Eisteddfodoù bihan ha gounit prizioù enno.
Kevread Mali
Savet e oa bet ar c'hevread-se e Genver 1959, gant bodañ Senegal, Soudan c'hall, Dahomey ha Volta Uhel, a oa holl trevadennoù gall betek neuze, en Afrique Occidentale Française. Buan-tre avat ez eas Dahomey ha Volta Uhel kuit diouzh ar c'hevread. Savet e voe ur vonreizh hag ur gouarnamant kevreadel e miz Ebrel 1959. Anvet e voe Léopold Sédar Senghor e penn ar parlamant ha Modibo Keïta e penn ar gouarnamant. Pep a bevar ministr a oa gant Soudan ha gant Senegal. E Dakar e oa diazezet ar gouarnamant. Anavezet e voe dizalc'hiezh Kevread Mali gant Bro-C'hall d'an 20 a viz Mezheven 1960.
Daniel Owen
E-pad ur pennad e voe studier e Coleg y Bala, rak klask a rae mont da bastor. Ne voe ket beleget avat ha chom a reas da labourat evel kemener betek fin e vuhez. Prezegennoù a rae en unan eus chapelioù metodourien Yr Wyddgrug koulskoude. Pa rankas paouez gant e brezegennoù, abalamour ma oa fall e yec'hed, e voe broudet gant ar pastor da sevel skridoù. Neuze e krogas da skrivañ romantoù. Enno e kaver taolennoù eus ar vuhez e biz Kembre en amzer-hont gant ar c'hemmoù bras a c'hoarvezas er gevredigezh hag e bed al labour en XIXvet kantved. Diskouez a reas bezañ ur romantour ampart hag a ouie sevel poltredoù eus an dud hag o zro-spered.
Kevread Mali
Buan avat e voe dizemglev etre an dileuridi eus an div vro. D'an 20 a viz Eost 1960 e voe embannet dizalc'hiezh Senegal diouzh ar C'hevread, gant Senghor ha Mamadou Dia. Modibo Keïta a yeas kuit diouzh Dakar an deiz war-lerc'h. D'an 22 a viz Gwengolo 1960 e voe embannet dizalc'hiezh Mali, evel ur stad distag.
Goulag
Ar Goulag (eus an droienn rusek Главное управление лагерей, Glavnoye oupravlyeniye lagyeryey, « Pennrenerezh ar c'hampoù-labour ») e oa an aozadur karget da verañ kampoù-labour dre heg an Unaniezh Soviedel.
Muntr Appin
Muntr Appin (Murt na h-Apann e gouezeleg Skos, Appin Murder e saozneg) zo ur muntr politikel c'hoarvezet e 1752 en Appin, e gwalarn Bro-Skos.
Goulag
Ar Goulag el lennegezh
Danevelloù Kolima zo un oberenn vrudet all diwar-benn ar vuhez en ur c'hamp eus ar Goulag, skrivet gant Varlam Chalamov.
Muntr Appin
Istor
D'ar 14 a viz Mae 1752 edo Colin Roy Campbell eus Gleann Iubhar, 44 bloaz, karget gant gouarnamant Bro-Saoz da verañ douaroù ar c'hlann Stiùbhairt Apann (Stewart of Appin) en Argyllshire an Norzh, o treuziñ koad Leitir Mor, e-tal An Dùrar (Duror). Tennet e voe en e gein. Klasket e voe ar muntrer e-touez klann Stiùbhairt Apann, a oa bet diberc'hennet war urzh Campbell dre ma oant e-tu ar Jakobited.
Petra bennak ma voe anat er prosez ne oa ket bet kemeret perzh ebet gant James er muntr (un alibi mat en devoa) e voe kavet kablus "in airts and pairts" gant ur bodad-barn ennañ tud eus ar barrez ma c'hoarvezas an drouklazh. Ar barner e oa Archibald Campbell, 3e dug Argyll, penn ar c'hlan Campbell ; diwar 15 ezel ar bodad-barn e oa 11 ezel eus ar c'hlan Campbell.
Krouget e voe James Stewart d'an 8 a viz Du 1752.
Sphecotheres viridis
Sphecotheres viridis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Oriolidae.
Anvet e voe Sphecotera [sic] viridis (kentanv) da gentañ-penn (e 1816) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
Annez
Brosezat eo ar spesad en Inizi Bihan Sunda.
Samuel Doe
thumb Samuel Kanyon Doe (6 a viz Mae 1951 - 9 a viz Gwengolo 1990) a oa ur soudard hag ur politikour eus Liberia, bet e penn ar Stad er bloavezhioù 1980.
Kemer a reas ar galloud d'an 12 a viz Ebrel 1980, goude bezañ lazhet ar prezidant Tolbert. Dre se e voe Samuel Doe an henvroad kentañ e penn ar Stad e Liberia pa oa afro-amerikaned an holl brezidanted kent. En deizioù war-lerc'h e daol-Stad e voe lazhet ur bern tud bet e gouarnamant Tolbert ha kantadoù a dud a rankas tec'hel kuit diouzh ar vro. Astalet e voe ar Vonreizh hag en em lakaet Doe e penn ar PRC (People's Redemption Council).