cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sonioù bro saoz
Tamm ha tamm' vez dilezet ar rock er stadoù unanet. Ar bloavezhioù '60 vo bloavezhioù' 60 vo bloavezhioù ar pop, ur sonerezh ijinet e Bro-Saoz, a-drugarez d'ar Beatles dreist-holl. Dont a reont a-benn da veskañ ar rock hag an hengoun saoz (teknikoù al lazoù-kanañ). O c'hanaouennoù a c'hell seblant diboell (ar c'homzoù da skouer), met al labour diwar-benn ar sonerezh hag o ijin a ra an difoc'h. War o lerc'h e teuio ur bern strolladoù all : The Rolling Stones, The Kinks, The Who...
Yezhoù ar Bed
Iskevandir indian
article detaille : yezhoù India
Sonioù bro saoz
Pa oa hanter varv ar rock er Stadoù Unanet, saveteet eo bet a-drugarez da strolladoù saoz. Strolladoù all a raio ur seurt sonerezh disheñvel : ar Beatles'zo mestr ar pop, The Kinks ha The Who a ijino a doare "mod" da seniñ, ar pezh a dalvez : ur sonerezh kreñv, ha reuz war al leurenn. The Who' eo ar strollad kentañ en deus distrujet binvioù-seniñ (gitaroù, taboulinoù...) war al leurenn.
Yezhoù ar Bed
Azia ar Gevred
article detaille : yezhoù des Philippines
Sonioù bro saoz
The Who (1964), Bro-Saoz
Béal an Mhuirthead
Béal an Mhuirthead (saozneg: Belmullet) a zo ur gêr eus kontelezh Maigh Eo, e kornaoueg Iwerzhon. Gevellet eo gant Kleger, er Mor-Bihan.
Sonioù bro saoz
Strollad savet e Londrez e 1964, gant : Roger Daltrey (kan), Pete Townshend (gitar), John Entwistle (gitar boud) ha Keith Moon (taboulinoù). The Who' oa ur strollad "mod". Da lavaret eo e plij dezho ar "scooter", ar sonerezh blues, hag e stourmont a-enep d'ar rock. O c'hanaouennoù "My Generation" (30 000 Skouerenn gwerzhet) a zeuio da vezañ kanaouenn ar re yaouank e Bro-Saoz. Brudet int ivez evit bezañ savet un "opera-rock" (Tommy).
Yezhoù ar Bed
Kreiz Azia
=Europa=
Evit kavout ur roll klok eus ar yezhoù e pep bro, sellet ouzh ar bajenn gouestlet da Yezhoù Europa
Frañs
(gw. ar pennad yezhoù minorelaet Bro-C'hall)
SKandinavia
=Pennadoù all=
=Mammennoù=
Nuon Chea
Nuon Chea (7 Gouere 1926 – 4 Eost 2019), ganet Lao Kim Lorn, anvet ivez Long Bunruot pe Rungloet Laodi, a oa ur politikour eus Kambodja, hag unan eus pennoù bras ar Ghmered Ruz. E-pad ur pennnadig e oa bet Kentañ Ministr Kambodja.
"Breur niv.2" e voe pa oa Pol Pot e penn Kambodja dre ma oa e letanant kentañ.
E 2014 e oa bet barnet Nuon Chea d'an toull-bac'h e vuhez-pad, asambles gant tud evel Khieu Samphan, hag en un eil prosez e 2018 e voe kondaonet ivez. Marvet e oa en toull-bac'h e 2019.
Neant
Neant a zo ur gumun eus Breizh (stumm ofisiel e galleg: Néant-sur-Yvel) e departamant ar Mor-Bihan e Kanton Ploermael.
Ardamezioù
Ger-ardamez ː « Caritas super eminat ».
Ni Hua
Mestrc'hoarier echedoù sinaat eo.
Kampion echedoù Sina eo bet e mizioù Mae hag Even 2008 e Beijing, gant 7,5/11.
Truganini
thumb|right|Truganini Truganini (tro 1812 – 8 Mae 1876) a zo gwelet evel an aborigen Tasmania diwezhañ. Meur a stumm zo gant hec'h anv : Truganini, Trugernanna, Trugannini, Trucanini, Trucaninny ha Lalla Rooke.
Ganet e oa en Enez Bruny, e su Hobart, kêrbenn a-vremañ Tasmania. Gant trevadenniñ Tasmania gant an Europiz e steuzias he fobl, hag e chomas hi an hini ziwezhañ bev. E 1830, an holl Aborigened bev c'hoazh eus Tasmania a-bezh (tro kant den) a voe kaset d'an Inizi Flinders evit bezañ gwarezet diouzh an drevidigien, met kalz a varvas gant ar grip ha kleñvedoù all. A-benn ar fin e voe Truganini an hini ziwezhañ bev e-touez ar stroll.
Breud zo evit gouzout piv a oa komzer diwezhañ ur yezh aborigen tasmaniat etre Truganini ha Fanny Cochrane Smith.
882
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 882
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 882
Karbed
thumb|250px|Kador-doug, pe kador-bortez thumb|250px|Mercedes Simplex (1906) Ur c'harbed (liester : karbedoù) a zo un mekanik bras pe vihan a c'heller kas eus ul lec'h d'unan all. Pa vez aozet evit dougen traoù, loened pe dud e vez graet karbed treuzdougen anezhañ. Ar c'harbedoù stankañ eo ar marc'hoù-houarn, ar marc'hoù-tan, ar c'hirri, ar c'hirri-tan, an aerlistri (nijerezioù peurvuiañ), ar bigi hag al listri.
Jean-Jacques Pierre
Jean-Jacques Pierre a zo ur c’hoarier mell-droad haitian ganet an 23 a viz Genver 1981, e Léogâne (Haiti). E vent a zo 1m80 hag e bouez 79 kg. Difenner eo bet e Football Klub Naoned.
Degouezhet eo e Naoned e miz Eost 2005. Ar gourdoner eus ar mare-se, Serge Le Dizet, a lakaas anezhañ a-gostez goude ar c'hrogad a-enep Strasbourg, e-lec’h m’en doa c’hoariet fall.
Jacques Collebaut
Jacques Collebaut pe Jacquet de Mantoue, pe c'hoazh Jiachetto di Mantoua en italianeg, ganet e Gwitreg, marvet e 1559, a oa anezhañ un sonaozer breizhat brudet eus ar Rinascimento.
Nemet gwall nebeud a dra ne anavezer diwar-benn e yaouankiz. Kemmesket e veze a-wechoù gant ar Flandrezad Jakez a Verchem a oa ivez en Italia d'ar mare-se. Moarvat e oa kar Jacques Collebaut da Antoine Colebault, lesanvet Bidon, hag a oa e gopr gant Dug Ferrara eus 1511 da 1517, ha goude e gopr gant ar pab Leon X e Roma.
Dont a ra e anv war wel en dielloù italian e 1519. Gouzout a ouzomp e aozas meur a votet war-dro 1520. E gopr gant Tiegezh Este e Ferrara e oa e 1525. Annezañ a ra e Mantova e 1526 hag e-pad 30 bloaz e tlee bezañ e penn ar vuhez sonerezhel. Anvet e voe da geodedour e 1534. Derc'hel a reas ar post a vestr a chapel eus 1534 da 1559 en Iliz-Veur Sant-Pêr ha Sant-Paol. Ar c'hardinal Ercole Gonzaga (1505-1563), a zlee bleiniañ Sened-Iliz Trente, a oa tost d'ar sonaozer breizhat.
Hemañ a gollas e wreg e 1527 ha dimeziñ a reas en-dro. Gouzout a ouzomp ivez ne reas ket krazadenn peogwir e varvas d'an 2 a viz Here 1559 o lezel kalz dleoù war e lerc'h. Paour-raz e teuas e wreg hag e verc'h da vezañ. Ar c'hardinal a roas ur pañsion dezho eta.
Unan eus mistri vrasañ liessonegezh sakr ar Rinascimento eo Jacques Collebaut e-kichen Josquin Desprez ha Giovanni Pierluigi da Palestrina. Ur sonaozer strujus, brudet hag admiret e voe e-pad mare an Eneb-Reform. Aozañ a reas kalz oferennoù ha motetoù etre 1520 ha 1540. Al lod brasañ anezho a zo bet embannet.
389
1142 Ab Urbe Condita = 389 goude J.-K.
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ul Lun.
Guernica (Picasso)
Gant kirri-nij al Luftwaffe, bet galvet a-hervez gant ar jeneral spagnol Franco, e voe bombezet Gernika e-pad 4 eurvezh ha distrujet kement savadur a oa betek 10 kilometr war-dro.
War al lien eo bet livet euzhadennoù ar brezel hag ar gonnar a verve e Picasso da-heul an darvoud. Graet e voe gant an arzour adalek ar 1añ a viz Mae 1937 e Pariz, war c'houlenn ar gouarnamant republikan spagnol, evit bezañ diskouezet d'ar 25 a viz Mae e pavilion Spagn da vare an Diskouezadeg Veur e Pariz e 1937. Dindan nebeutoc'h eget miz e voe graet eta. Emañ an daolenn bremañ e mirdi ar rouanez Sofia e Madrid, abaoe 1981, goude bezañ bet er Stadoù-Unanet e-pad pell e-keit ha ma oa an diktatouriezh o ren e Spagn.
Gotaine-Irabarne
Gotaine-Irabarne (Gotenh-Libarren en okitaneg; Gotein-Libarrenx e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e Kanton Maule-Lextarre. Div rann zo anezhi, Gotaine, hag Irabarne.
Áth Cinn
Áth Cinn (Headford e saozneg) zo ur gêr vihan eus kornaoueg Iwerzhon, e kontelezh Gaillimh. Gevellet eo gant ar Faoued.
Município (Brazil)
Ur município e Brazil (5560 zo anezho), a denn d'ar gumun e broioù all, a ya daou dra d'ober anezhañ:
Ec'hon meurbet e c'hall bezañ tachenn ur município braziliat, kement hag un departamant er stad c'hall. Trede pazenn ar galloud kevredadel eo, dindan hini ar stad kevredet, a zo dindan stad kevredadel Brazil.
Dimechaux
Dimechaux a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Yezhoù sepikek-ramouek
Ar yezhoù sepikek-ramouek a zo ur familh-yezhoù martezeus a liamm ar Yezhoù gapounek, ar Yezhoù Leonard Schultze, ar Yezhoù norek-pondoek, ar Yezhoù ramouek hag ar Yezhoù sepikek.
Ur c'hantvad a yezhoù a endalc'h ar yezhoù Sepikek-ramouek lec'hiet e diaz ar Sepik hag ar Ramou e Papoua Ginea-Nevez. Gant 200 000 a dud hepken ez int komzet. Fonologiezhioù eeun o-deus ar peurliesañ gant nebeut a gensonennoù ha vogalennoù ha tonenn ebet.
Ar familh n'eo ket degemeret gant an holl. Hervez ar yezhonour Malcolm Ross ne vefe ket talvoudek, daoust ma tegemer tout hec'h izili estreget Youateg a laka er-maez eus ar Yezhoù ramouek. E lec'h ar familh sepikek-ramouek e kinnig ur familh Ramouek-sepikek izel a endalc'hfe ar Yezhoù Leonard Schultze hag ar Yezhoù sepikek.
Cinn Mhara
Cinn Mhara (Kinvara e saozneg) a zo ur gêr vihan eus kornaoueg Iwerzhon, e kontelezh Gaillimh, er c'hreisteiz da gêr Gaillimh, war an aod.
E Cinn Mhara e vez div fest vras bep bloaz : Fleadh na gCuach ("gouel ar goukoug"), ur gouel sonerezh e deroù miz Mae, ha Cruinniú na mBád ("bodadeg ar bigi") da vare Hantereost.
Ürrüstoi-Larrabile
thumb|right|260px|Setu pelec'h emañ Ürrüstoi-Larrabile e [[Zuberoa.]] Ürrüstoi-Larrabile (Arrast-Larrebiu en okitaneg; Arrast-Larrebieu e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Maule-Lextarre.
Bildoze-Onizepea
thumb|right|260px|Setu pelec'h emañ Bildoze-Onizepea e [[Zuberoa.]] Bildoze-Onizepea (Viodos-Abense-de-Bas e galleg hag ent-ofisiel; Biudòs-Avensa de Baish en okitaneg) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Maule-Lextarre.
Istor
Krouet eo bet ar gumun e 1842, pa voe unanet Bildoze hag Onizepea.
1761
Diwar-benn bloavezh 1761 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1761
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1761
Silabenn digor
Er yezhoniezh e vez implijet an termen silabenn digor (saoz.: open syllable) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur silabenn hep lost ebet, da lâret eo ur silabenn achuet gant ur vogalenn (pe un diftongenn, da skouer "ma".
David Bowie
David Bowie, bet ganet David Robert Haywood Jones d'ar 8 a viz Genver 1947 e Londrez ha marvet d'ar 10 a viz Genver 2016 e New York, a oa ur c'haner saoz er sonerezh rock, hag aktour ivez.
Silabenn digor
Graet e vez silabenn serr (saoz.: closed syllable) ouzh ur silabenn ganti ul lost, da lâret eo achuet gant ur gensonenn, da skouer "mamm"
Gant yezhoù 'zo e vez graet gant silabennoù digor nemetken ha gant meur a hini all emañ bihan-tre an niver a gensonennoù a c'heller implijout evit serriñ ur silabenn, peurliesañ kensonennoù dre fri.
David Bowie
Brudet adalek 1969 gant Space Oddity. Reuz a vo gantañ peogwir eo boaz d'en em wiskañ e-giz ur plac'h. E 1972 e vo brudetoc'h c'hoazh a-drugarez d'e strollad The Spiders From Mars hag ar bladenn Ziggy Stardust. Kenlabouret en deus gant : Iggy Pop, John Lennon, ar Rolling Stones... Deut eo a-benn da chom diouzh ar c'hiz c'hoazh, en ur implijout sonioù elektronek er bladenn Earthling (1997). Hervez ur sontadeg graet e miz Kerzu 2000 eo gwelet e-giz un arzour en deus bet ar brasañ levezon war sonerien rock ar bed.
Le Transloy
kantved
.
Niver feurek
Un niver feurek zo, e jedoniezh, un niver hag a c'hell en em ezgeriañ evel rannad daou kevan daveel. An niveroù feurek ankevan (anvet rannoù a-wechoù) zo notet peurliesañ a/b, ma vez a ha b daou gevan daveel (gant b anvannel). Envel a reer a an niverer ha b an anver.
Pep niver feurek a c'hell bout skrivet en un amvevennad a zoareoù diforc'hek, evel 1/2=2/4=3/6=h.a. Hogen, bez' ez eus ag ur furm brientet, pa ne vez ket a ranner boutin etre a ha b, estreget 1 (Niveroù kentañ int kenetrezo). Pep niver feurek anvannel en deus, en ur mod rik, ur furm hepken eus ar rizh-mañ gant un anver muiel. Komz a reer neuze a rann andireadus.
Dispakad dekredel un niver feurek zo bepred trovezhiek adalek un dekredell bennak (da skouer, e degouezh ur skritur dekredel bevennek, ouzhpennadenn mannoù a ziogel an drovezhiegezh). Kement-se zo gwir e forzh petore diazez. A-geveskemm, mar bez un dispakad dekredel trovezhiek gant un niver en un diazez d'an nebeutañ, neuze ez eus un niver feurek anezhañ.
Un niver gwerc'hel ha n'eo ket feurek a lavarer anezhañ ez eo anfeurek. Teskad an niveroù feurek zo ur c'horf, notet \mathbb{Q}, hag a c'heller notañ ent-furmel: ma vez \mathbb{Z} gwalenn ar c'hevanion.
Ganga
Ar stêr Ganga (hindi : गंगा Gaṅgā, bengali : গঙ্গা Gōnga) zo ur stêr vras en hanternoz India, 2 500 pe 3 000 km dezhi a-hervez, hag ur stêr sakr d'an Hindoued, ar santelañ eus ar seizh stêr santel er vro.
Emañ an eien anezhi er skorneg Gangotri, er menezioù Himalaya. E gwirionew ne reer Ganga nemet eus ar stêr a zeu diwar kengej ar stêrioù Bhagirathi hag Alaknanda, e-kichen Deoprayag. En em deurel a ra ar Ganga e Pleg-mor Bengal, dre veur a vrec’h. Unan anezho eo ar stêr Hugli, e-kichen Kolkata ; unan all eo ar Padma, ur stêr eus Bangladesh. Korn-bro delta ar Ganga, war aod Pleg-mor Bengal zo anvet Sunderbans (Shundorbon) ("koad kaer" e banglaeg) ha goloet eo gant ur goadeg mangez, annezet gant tigred Bengal.
Er stêr Ganga e vev daou spesad delfined, Delfined ar Ganga ha Delfined an Irrawaddy. Ur spesad rinkined a gaver eno ivez, unan dianav a-walc’h, ar Glyphis gangeticus.
Ondarroa
Douaroniezh
En hanternoz emañ ar Mor Kantabrik, er reter emañ kumun Mutriku (e Gipuzkoa), er c'hreisteiz emañ Berriatua, er c'hornôg emañ Berriatua, Mendexa hag Amoroto.
Dentergem
Dentergem a zo ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez.
Hywel ap Cadwaladr
Hywel ap Cadwaladr, ganet war-dro 660, a oa mab da Gadwaladr Fendigaid, ha roue Gwynedd war-lerc'h e dad. A-raok se e oa bet roet isrouantelezh Ysfeilion dezhañ.
Netra ne anavezer diwar-benn e ren met mab ebet n'en doa, diouzh a ouzer, rak goude e varv e voe adstaget Ysfeilion ouzh Rouantelezh Gwynedd.
Ra (disheñvelout)
Ra zo meur a dra e brezhoneg:
Lambres
Lambres a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Megerieg
Megerieg a zo ur gumun eus Breizh e kanton Mourieg e departamant ar Mor-Bihan.
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed
Idauze-Mendi
Idauze-Mendi (Idaux-Mendy e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Maule-Lextarre.
Mitikile-Larrori-Mendibile
Mitikile-Larrori-Mendibile (Montcajòla-Larròri-Mendibiu en okitaneg; Moncayolle-Larrory-Mendibieu e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Maule-Lextarre.
Kaleted
Ar Galeted a oa ur bobl e Galia gozh, o chom en hanternoz Normandi a vremañ, er pays de Caux ha pays de Bray.
Gerdarzh
Savet eo an anv diwar ar wrizienn "kalet". En hanternoz da Enez Vreizh e oa ar bobl Kaledonii, savet o anv diwar ar memes gwrizienn, evel o bro, Kaledonia.
E Callulum e oa o c'herbenn a deuio da vezañ Juliobona (hiziv Lillebonne). Ur gêr all Caracotinum a deuio da vezañ Harfleur
Istor
Etre Belged hag Arvorigiz e oa ar Galeted, met n'ouzer ketpetra e oant a orin.
Mendikota
Mendikota (Mendita en okitaneg; Menditte e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Maule-Lextarre.
Oc'h
Oc'h zo ur ger brezhonek
Sint-Agatha-Berchem
Sint-Agatha-Berchem (e galleg: Berchem-Sainte-Agathe) a zo ur gumun eus Rannvro Brusel-Kêrbenn e Belgia. thumb|left|Iliz kozh Sint-Agatha-Berchem
387
1140 Ab Urbe Condita = 387 goude J.-K.
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Gwener.
386
1139 Ab Urbe Condita = 386 goude J.-K.
Bloavezh boutin ho kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Yaou
An Spidéal
An Spidéal (saozneg diofisiel : Spiddal) a zo ur gêr vihan eus kornaoueg Iwerzhon, e kontelezh Gaillimh, war an aod.
Er Gaeltacht, da lavaret eo er vro iwerzhonek, emañ An Spidéal, met war zigresk emañ an implij eus ar yezh-se abaoe dibenn an. Nebeutoc'h eget an hanter eus an dud a ra gant an iwerzhoneg bemdez bremañ.
Gevelliñ
Gevellet eo An Spidéal gant
Tintenieg
Tintenieg a zo ur gumun eus Breizh e kanton Komborn e departamant Il-ha-Gwilen, betek dekred an 18 a viz C'hwevrer 2014 e oa pennlec'h kanton Tintenieg.
Mêlwenn
Mêlwenn a zo ur gumun eus Bro Gerne e kanton Konk-Kerne, e departamant Penn-ar-Bed, e mervent Breizh.
Philip Larkin
Philip Arthur Larkin (9 a viz Eost 1922 – 2 a viz Kerzu 1985) a oa ur barzh ha romantour saoz. Levraoueger eo bet a-hed e vuhez e skol-veur Hull (Kingston upon Hull). Gwelet eo evel brasañ barzh saoznek eil hanterenn an.
Barzhoniezh
Two appendices of all other published poems, including XX Poems
Republik Raorakia
Republik Raorakia, pe République rauracienne (e galleg) pe Raurakische Republik (en alamaneg), a oa ur republik savet war zouaroù eskob Basel, e Suis, goude an Dispac'h Gall e 1792, diwar anv pobl keltiek ar Rauraci en Henamzer.
Istor
Ne badas nemet un toullad mizioù: krouet e voe d'ar 17 a viz Kerzu 1792, ha diskaret d'an 23 a viz Meurzh 1793, pa voe staget ouzh Bro-C'hall da sevel an departamant gall Mont-Terrible, ha hennezh a voe diskaret seizh vloaz goude, pa voe staget ouzh an departamant Haut-Rhin d'ar 17 a viz C'hwevrer 1800.
Republik Raorakia, en enep diouzh ar republikoù c'hoar all, n'he doa banniel ebet. Ardamezioù he doa avat, e stumm ur feskad, damheñvel ouzh skoed ardamez ar Republik C'hall.
En 1815, goude Kendalc'h Vienna, e voe rannet an douaroù entre Bro-C'hall (departamant Doubs) ha Suis (kanton Basel-Campagne ha kanton Bern evit ar pep brasañ. Abaoe 1979 ez eus aet un darn eus an douaroù-se d'ober kanton Jura.
Elvis Costello
right|thumb|Elvis Costello, d'ar 15 a viz Even 2005
Declan Patrick MacManus (ganet d'ar 25 a viz Eost, 1954, e Londrez), anavezet gwelloc'h dindan e anv leurenn, Elvis Costello, zo ur soner, ur c'haner hag ur skridaozer saoz a orin iwerzhonat. Alies e vez skrivet e anv ofisiel Declan Patrick Aloysius MacManus ; koulskoude, Aloysius ne oa ket unan eus e raganvioù pa oa bet badezet.
Gwen Stacy
Gwendolyne « Gwen » Stacy a zo un dudenn krouet gant Stan Lee ha Steve Ditko e-barzh Amazing Spider-man #31 (miz Kerzu 1965). Studierez er memes klas ha Peter Parker ha Harry Osborn eo Gwen Stacy. Amourous eo Peter Parker, met ne c'hall diskouez netra dezhi, rak Spider-Man eo ivez. Mervel a ra Gwen war bont New York, goude tagadennoù ar Green Goblin. Ne ouezer ket re penaos eo marvet : posupl eo e vefe bet torret he gouzoug gant Spider-Man pa glaske mirout outi a gouezhañ. An istor a zo kontet en-dro e-barzh What If?, hag er wech-mañ e teu a-benn Spider-Man d'he sikour.
Er bannoù-treset nevesoc'h e ouezer he deus bet Gwen Stacy daou vugel gant Norman Osborn : Gabriel Stacy ha Sarah Stacy o anvioù. Soñjal a rae da Norman Osborn ne vefe ket gouest e vab Harry Osborn da gemer e lec'h e penn Oscorp Industries, ha setu perak e felle dezhañ lakaat an daou vugel da gemer e blas. kemend-se a zisplij da Wen Stacy, ha hi a fell dezhi desevel he bugale, asambles gant Peter Parker. Norman a lazh anezhi hag e lak he bugael da grediñ eo bet lazhet gant Spider-Man. Neuze e tiviz he bugale, hag a zo kresket ha deuet da vezañ speredek buan-tre (a-drugarez d'un evaj bet roet dezho gant Osborn), lazhañ Spider-Man. Dont a ra a-benn Spider-Man da gendrec'hiñ Sarah nemetken. Honnezh a vez gloazet gant he breur ha a ya da guzhat en ul lec'h kinniget dezhañ gant Osborn. Eno e kav ur c'hasedig prientet gant Osborn, hag a gemenn dezhañ stourm a-enep da Spider-Man. A-benn ar fin e vo trec'het Gabriel gant e c'hoar. Ar rummad istorioù a gaver an darvoudoù-se ennañ en deus lakaet reuz da sevel e-touez ar re a blij Spider-Man dezho, hag un digresk a-fet gwerzhañ a zo bet ivez. Gwen Stacy a gaver ivez e-barzh Ultimate Spider-Man. Er rummad-se ez eo kalz diluoc'h evit er rummad pennañ, ha sikour a ra Peter Parker el lise. Lazhet eo gant Carnage. Er filmoù aozet gant Sam Raimi e weler anezhi en trede hini nemetken. Labourat a ra gant Peter Parker en ul labourva, saveteet eo gant Spider-Man ha pokat a ra dezhañ, ar pezh a laka gwarizi e Mary Jane.
Notennoù
Spider-Man
Elizalde
Elizalde zo ur ger euskarek a dalv kement ha "tu an iliz". Un anv-lec'h stank a-walc'h eo, hag a vez roet d'ar vourc'h en-dro d'un iliz.
Kanton Arras-Kornôg
Kanton Arras-Kornôg a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais, diskarget e 2015.
Bannieloù ar morluioù
Bannieloù ar morluioù (arme-vor) a c'hall bezañ a-wechoù gwall zishañval diouzh ar banniel broadel, pe diouzh ar banniel mor graet evit ar siviled. Banniel morlu Rusia, paneveken, n'en deus netra da welet gant banniel broadel Rusia, hag a vez gwintet ouzh al listri kenwerzh. Bannieloù morlu ar Rouantelezh-Unanet hag ar broioù bet dindan he dalc'h a vez alies gwenn o “maez”. Hini ar Rouantelezh-Unanet end-eeun 'zo diazezet war banniel Bro-Saoz (kroaz ruz war ur foñs gwenn). Hini Japan, “an heol o sevel”, a zo brudet-kenañ.
Kanton Arras-Kornôg
Kumunioù
Kanton Arras-Kornôg a yae ul lodenn eus kumun Arras d'ober anezhañ.
Bannieloù ar morluioù
Bannieloù morlu dishañval diouzh ar banniel broadel
Kement-mañ a c'hoarvez alies gant broioù bet en ez-URSS. Hini Azerbaidjan 'zo kar-tost da vanniel morlu an Unaniezh Soviedel (gwelet izeloc'h).
Bannieloù dishañval a-walc'h diouzh ar banniel broadel
Ar re-mañ a adkemer dre vras lodenn bennañ ar banniel broadel, kinniget en un doare all alies.
Bannieloù gant ar banniel broadel ouzh konk
Diwar skouer banniel morlu Bro-Saoz. Aostralia ha Zeland-Nevez a laka gwenn e-lec'h glas, ha dre-se e troont o steredennoù gwenn e glas pe ruz. Meur a vro bet e dalc'h ar Rouantelezh Unanet a heuilh an doare-se d'ober, gant ur groaz, pe aliesoc'h hep kroaz ebet, evel Antigua, Bahamas, Bangladesh, Barbados, Fidji, India, Jamaika, Kenya, Malaysia, Myanmar, Nigeria, Papoua Ginea-Nevez, Saint Kitts ha Nevis, Inizi Salomon, Sierra Leone, Singapour, Sri Lanka, Trinidad ha Tobago, Vanuatu.
Bannieloù “lost pik”
Broioù Skandinavia hag ar re a zo tro-dro d’ar Mor Baltel a ra kalz gant bannieloù morlu “lostoù pik”.
Bannieloù morlu istorel
N'eus ket ken eus ar bannieloù-mañ, aet int da get da heul ar renadoù a rae gante. Anavezet mat int dre benn d’ar brezelioù.
Skritur tamilek
Un abugida eo ar skritur tamilek diorroet, evel an darn vrasañ eus an doareoù-skrivañ implijet en India diwar ar skritur bramek (brahmi) ha tost-tre o stumm hag o mont-en-dro d'an devanagari.
Listenn kumunioù Tocantins
Listenn kumunioù Tocantins, unan eus stadoù kevreet Brazil. 139 c'humun (municípios e portugaleg) a zo er stad-se.
Skritur tamilek
En abugida tamilek ez eus he 12 vogalenn ha 18 kensonenn. O kontañ an arouez ispisial anvet aaytha ezutthu ez eus 247 lizherenn diazez ha kevrennek en holl.
Isrannet e vez ar c'hensonennoù e tri rumm gant 6 kensonenn e pep hini anezhe:
N'eus er skritur tamilek na liziherenn gevrenneg ebet na kensonennoù mouzhiet ha c'hwezhet (kv. devanagari).
Kensonennoù diazez
Graet e vez ivez lizherennoù "korf" (mei) eus ar c'hensonennoù.
Kensonennoù evit treuzskrivañ yezhoù all
Bez' eus eus ivez un nebeud lizherennoù ispisial anvet "grantha" implijet evit treuzskrivañ gerioù o tont eus ar sañskriteg dreist-holl, hag eus ar saozneg a-wechoù ivez.
Ar vogalennoù
Great e vez ivez "lizherenn an ene" pe "ar vuhez" (uyir) eus ar vogalennoù. E pep lizherenn ez eus ur gensonenn hag ur vogalenn dre ma'z eus un abuged eus ar skritur tamilek. Pep lizherenn a-seurt-se a vez graet ul "lizherenn vev" (uyirmei) anezhi, da lâret eo gant ur c'horf kensonennel hag un ene vogalennel.
Ar vogalennoù stag
Amañ diskwelet gant ar gensonenn "k".
385
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Merc'her
Galia
Adurzhiadur ar proviñsoù :
Republik Soviedel ar Menezioù
Eno e veze 800.00 den war 73.000 km² hag isrannet e voe ar republik e 6 bann.
1762
Diwar-benn bloavezh 1762 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Republik Soviedel ar Menezioù
Savet e oa bet ar Republik diwar Republik Menezioù Norzh Kaokaz goude ma oa bet aloubet gant Arme Ruz an Unaniezh Soviedel.
E deroù ar bloavezhioù 1920 e oa bet isrannet Republik Soviedel ar Menezioù e meur a Republik Sovidel Emren ma e oa savet diwarne OE Kabardin-Balkar, OE Karatchay-Tcherkesia, OE Tchetchenia, OE Osetia an Norzh hag OE Ingouchia.
1762
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1762
Joan-Daniel Bezsonoff
thumb|250px|Joan-Daniel Bezsonoff en un diviz e Sizhunvezh al Levrioù katalanek en [[Sant Cugat en 2009]] Joan-Daniel Bezsonoff, ganet e Perpignan e 1963, zo ur skrivagner katalanek eus Katalonia an Norzh. Kenlabourat a ra gant ar El Periódico de Catalunya ha L'Avenç.
Urantzia
Urantzia (Los Arcos hervez ar stumm spagnolek ofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Sapignies
Sapignies a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Gijvelde
Gijvelde (anv ofisiel: Ghyvelde) a zo ur gumun eus Flandrez Frañs (departamant an Norzh), er Westhoek.
Ospitalepea
Ospitalepea (L'Espitau Sent Blasi en okitaneg; L'Hôpital-Saint-Blaise e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Maule-Lextarre, e reter Euskal Herria, stok ouzh Bearn.
Cousolre
Cousolre a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Ospitalepea
Iliz
Brudet eo an iliz, eus an. Lakaet eo bet e roll ar glad bedel.
Cousolre
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Mervel a reas e miz Ebrel 1918, e-pad ar Brezel bed kentañ.
Parano
Parano zo ur ger gallek, berradur boutin ar gerioù gallek paranoïa (paranoia) pe paranoïaque (paranoiaek), hag anv meur a film gall.
Kunujenn
Implijet e vez evel kunujenn a-wechoù met ne vez ket gwall skiantel ar ger ken.
Porto Alegre do Tocantins
Porto Alegre do Tocantins zo ur município braziliat e stad Tocantins.
E 2004 e oa 2 522 habitantes. Ha 48282,1 km² e oa ar gorread anezhañ.
Yezhoù Treuzginea-nevezek
Yezhoù papouek eo ar yezhoù Treuzginea-nevezek komzet dreist-holl war enezenn Ginea Nevez, rannet etre Papoua-Ginea Nevez ha Papoua ar C'hornaoueg (e dalc'h Indonezia).
552 yezh da nebeutañ a zo er c'herentiad-mañ, unan eus ar re liesseurtañ a zo er bed. An darn vrasañ eus Gineaneveziz a ra gant ur yezh eus kerentiad ar yezhoù treuzginea-nevezek.
Sarrikotapea
thumb|right|260px|Setu pelec'h emañ Sarrikotapea e Zuberoa. Sarrikotapea (Sharrita de Baish en okitaneg; Charritte-de-Bas e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Maule-Lextarre.
Tudela
Tudela (anv spagnolek ofisiel, Tutera en euskareg) zo ur gêr eus Nafarroa, 94 kilometr er c'hreisteiz da Iruña, en Euskal Herria. 33 000 zo o chom enni.
Usurbil
thumb|right|260px|Sede pelec'h emañ Usurbil e [[Gipuzkoa]]
Urdiñarbe
Urdiñarbe (Ordiarp e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Maule-Lextarre, etre Maule ha Garazi.
Khieu Samphan
E 1931 e voe ganet Khieu Samphan, lesanvet Brother Hem.
Mab ur barner anezhañ, e tapas un dokterelezh war an ekonomiezh e Pariz e 1959.
Paranoia
Ar paranoia (diwar ar gerioù gregach παρά / pará « e-kichen » ha νοῦς / noûs « spered ») zo ur c'hleñved-spered, eus rumm ar psikozoù, a laka an den da alfoiñ, ma komzer neuze eus alfo paranoiek.
Khieu Samphan
E Phom Penh e voe distro pa voe graet lu outañ gant poliserien Norodom Sihanouk a lakaas anezhañ da vale e noazh er straedoù (1960).
Paranoia
A-wechoù e vez graet paranoia, en un doare amskiantel, eus an disfiz pe an diskred, goude ma n'int ket kleñvedoù.
Khieu Samphan
Mont kuit a reas met distro e voe er gêrbenn e 1975 pa 'z eas lu Pol Pot tre.
Pa yeas Pol Pot kuit e voe lakaet e penn Kampuchea demokratel.
Linghem
Linghem a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Gousperoù
Ar gousperoù zo un ofis relijiel kristen, evel an oferenn, nemet a eil renk.
Gerdarzh
Dont a ra eus ar ger latin « vespera » : an abardaez. Dont a ra ar ger latin eus ur ger gregach a dalv « kuzh-heol » (gwelout Hesperidezed).
Timbroù Ifni
Emañ Ifni e su Maroko, war vord ar Meurvor Atlantel. Aloubet gant Spagnoled adalek 1860 e teu da vezañ un Tiriad spagnol e 1912, ha proviñs Spagn e 1958. Ar bloaz-se eo kelc’hiet ar gêr gant Arme Dieubidigezh Maroko, un darvoud a chomo en istor dindan anv Brezel Ifni. Abalamour da bouez Aozadur ar Broadoù Unanet e ranko gouarnamant Franco reiñ tiriad Ifni da Rouantelezeh Maroko e 1969. Ur rann eus proviñs Tiznit eo bremañ.
Pa daoler ur sell ouzh danvezioù an timbroù embannet gant Spagn en Ifni e teu splann n’eo ket neptu rak adskeudenn an ideologiezh trevadennelour int dalc'hmat. An darn vrasañ zo gouestlet d’an natur (laboused, pesked, givri, aourgon, fleurennoù…), ha pa c’hoarvez da dudennoù ar vro bezañ skeudennaouet n’int nemet tud dizanv (henvroiz ar rummadoù “pro infancia”), oc’h ober sport (!) pe o kas ar chatal da beuriñ, ma n’int ket mammoù laouen o kinnig babigoù c’hoarzhus. Ar pennoù “istorel” zo re Spagn : ar Jeneral Franco, Roueed Spagn hag alouberien ar vro. Gwerzh timbroù zo a servij da baeañ frejoù ar Stad en Europa (“Pro Barcelona” ha “Pro Sevilla” e 1963). Hag e-kreiz ar brezel gant Maroko ec’h embann postoù Spagn daou dimbr e 1965 evit lidañ “25vet deiz-ha-bloaz ar peoc’h”…
Poznań
thumb|200px|right|Ti-kêr Poznań Poznań (distaget [ˈpɔznaɲ] e poloneg, Posen en alamaneg) zo ur gêr eus kornôg Polonia, war lez ar stêr Warta, ha pempvet kêr vrasañ Polonia eo hiziv. Ouzhpenn 546 500 annezad zo o chom enni (niveradeg 2014). Unan eus kêrioù koshañ Polonia eo, hag ur greizenn a bouez evit ar velestradurezh, ar c’henwerzh hag an deskadurezh.
Kêr-benn istorel proviñs Polonia Vras eo bet. Goude bezañ bet e rouantelezh Polonia, eo bet Poznań e Prusia, en, hag en Alamagn da c’houde, betek 1918 (war-bouez un nebeud bloavezhioù etre 1806 ha 1815 pa oa e dugelezh Polonia).
Listenn glok kodoù ISO 639-1
Isrannet e vez ISO 639 e teir listenn kodoù yezh disheñvel. En daolenn-mañ e kaver listenn kodoù ISO 639-1 mui kodoù ISO 639-2 hag ISO 639-3 pa vez oute renket hervez urzh kodoù 639-1.
Poznań
D’an 28 a viz Mezheven 1956 e voe un emsavadeg taer eno a-enep yev an Unvaniezh Soviedel.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Poznań gant ar c'hêrioù-mañ :
883
Diwar-benn bloavezh 883 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Clairfayts
Clairfayts a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
883
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 883
Yezhoù torritchelliek
Ur famih-yezh komzet war aod norzh Papoua Ginea-Nevez eo ar yezhoù torritchelliek. Ur familh yaouank a-walc'h eo. Enderc'hel a ra war-dro 50 yezh a zo an hini vrudetañ an Arapacheg (30.000 a gomzerien).
Junshan Yinzhen
Junshan Yinzhen (sinaeg 君山银针 / 君山銀針; pinyin: jūn shān yín zhēn) a zo un te melen gounezet en enez Junshan e proviñs Hunan e Sina. Unan eus an teoù sinaat muiañ brudet eo.
Yezhoù torritchelliek
Posupl eo ez eo liammet ouzh ar Yezhoù sepikek o-deus an hevelep lostgerioù lies *-m ha daouel *-p.
Rakanvioù
Ar rakanvioù adasavet gant Ross a zo
Junshan Yinzhen
Ar Junshan Yinzhen a vez melen sklaer hag aliañ a reer d'hen ober gant un dour tomm hep bout berv.
Timbroù Batoum
right|150px|thumb|Gwezenn-aloez - 1919
left|120px|thumb|Timbr Rusia 50 roubl war 2 kopek -1919
Batoum e oa anv kêr-benn Adjara, ur republik emren e mervent Jorjia, war vord ar Mor Du.
E penn-kentañ ar Brezel Bras emañ dindan dalc’h Rusia, met un emsavadeg a vroud arme Turkia da aloubiñ Batoum e miz Ebrel 1918. An dTurked o vezañ kuitaet kêr e tiviz arme ar Rouantelezh-Unanet dilestrañ e Batoum e miz Kerzu. Betek miz Gouere 1920 e pado ar velestradurezh saoz.
E penn kentañ 1919 e ra diouer an timbroù-post er vro hag e krog ar velestradurezh da embann he zimbroù-hi e miz C’hwevrer. Diskouez a reont ur wezenn-aloez gant ar meneg БАТУМСКАЯ ПОЧТА (BATUMSKAYA POCHTA).
Dreistmoulet e vo diwezhatoc’h an timbroù-se gant " BRITISH OCCUPATION ", tra ma vo implijet ivez kozh timbroù Rusia dreistmoulet memes mod. Advoullet e vo ar rummad e 1920 gant prizioù-gwerzh uheloc’h (50 roubl e lec’h 5 kopek), en abeg da gresk ar prizioù.
right|200px|thumb|Timbroù ar wezenn-aloez soulgarget.
Timbroù ar wezenn-aloez a vez kavet aliezik bremañ (advoullet e vijent bet goude an aloubadeg moarvat) met rouesoc’h ha priziet mat eo timbroù Rusia dreistmoulet.
Batoumi eo anv ar porzh bras bremañ. Timbroù Jorjia eo a vez graet ganto hiviziken.
Urrotz
Urrotz (Urroz Villa e spagnoleg ofisiel) zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria, e komark Agoitz.
Sohüta
thumb|right|260px|Setu pelec'h emañ Sohüta e [[Zuberoa.]] Sohüta (Sherauta en okitaneg; Chéraute e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus proviñs Zuberoa, en Euskal Herria, en hanternoz d'ar Pireneoù, e kanton Maule-Lextarre.
Skolioù
Meur a skol zo:
1763
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1763
Erronkari
Erronkari (Roncal hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun e Pireneoù Nafarroa, en Euskal Herria, hag he deus roet hec'h anv da draoñienn Erronkari.
Mousterrin
Mousterrin a oa ur gumun eus Breizh e kanton Ploermael e departamant ar Mor-Bihan.
Ardamezioù
Rannet : 1) en glazur e goulm ouzh kleiz o nijal en argant – 2) en geot e beulven en aour asket ouzh beg ; e gab en argant karget gant teir c'hroaz pavek en sabel.
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed Brezel Aljeria
Zavier Grall
Zavier Grall evel a zaveer outañ e brezhoneg, Xavier Grall diouzh e sinadur gallek, bet ganet e Landivizio (Bro-Leon) d'an 22 a viz Mezheven 1930 hag aet da Anaon d'an 11 a viz Kerzu 1981 e Kemperle (Kerne-Izel), a oa ur c'hazetenner, barzh ha skrivagner breizhat.
E galleg en deus savet e oberenn.
Listenn kumunioù Sergipe
Listenn kumunioù Sergipe, e stad Sergipe, e Brazil. '75 município zo ennañ.
Sant-Wennole (Penmarc'h)
Unan eus perzhier Penmarc'h eo Sant-Wennole (distaget: /savino:le/; /sa'no:le/, [ˌsæ̃.ɪ̯ˈnoːlɘ] er vro).
Zarautz
thumb|right|260px|Sede pelec'h emañ Zarautz e [[Gipuzkoa]]
Yezhoù japanek
Ur familh-yezhoù eo ar yezhoù japanek sañset bet diorroet diwar ur yezh kent-japanek boutin.
Sant-Wennole (Penmarc'h)
Ar C'heloù
Graet e vez ar C'heloù eus ar c'herreg a gaver dirak aod Penmarc'h. Sed amañ reoù eus tu Sant-Wennole.
Zarautz
thumb|right|250px|Zarautz, mor ha menez
Zarautz (Zarauz e kastilhaneg) zo ur gêr hag un hañvlec'h war aod Gipuzkoa en Euskal Herria.
22 353 a dud a oa o chom eno en hañvezh 2006.
Faenza
thumb|right|Iliz e kreiz-kêr thumb|right|Tour-iliz Faenza (Fênza e romagnoleg) zo ur gêr e-kreiz Romagna, e proviñs Ravenna, hanter-hent etre Imola ha Forlì, war ar via Emilia, hag enni 58 618 a dud (2011). Diwar anv ar gêr-mañ eo e teu ar ger feilhañs.
Yezhoù japanek
Renket e vez ar ar yezhoù japanek e-touez ar Sprachbund yezhoù reter Azia.
Setu penaos e vez renket ar yezhoù hag ar rannyezhoù japanek:
884
Diwar-benn bloavezh 884 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 884
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 884
Tresigne
Tresigne a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Oueloù, e departamant Aodoù-an-Arvor.
Roz-Sant-Andrev
Roz-Sant-Andrev a oa ur gumun eus Breizh e kanton Mourieg e departamant ar Mor-Bihan.
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed .
Philander andersoni
Philander andersoni a zo ur spesad oposomed hag a vev e Brazil, Kolombia, Ecuador, Perou ha Venezuela.
Mellag
<HR noShade>
Riencourt-lès-Bapaume
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Republik Bergamo
Republik Bergamo a voe savet e Bergamo, e Lombardia, diwar levezon an Dispac'h Gall ha gant skoazell ar C'hallaoued (1796).
Mellag
Mellag a zo ur gumun eus Bro-Gerne e kanton Kemperle, e departamant Penn-ar-Bed, e mervent Breizh.
Manaus
Manaus eo kêr vrasañ, ha kêrbenn Amazonas (Brazil), brasañ stad ar vro.
Norodom Sihanouk
E 1960 e tilez e garg a roue Kambodja. E 1963 e nac'has sikour SUA a glaske harp evit brezel Viêt Nam. E 1970 e voe roet lamm dezhañ dre un taol-stad kaset gant an tu a-du gant SUA. E Sina e kavas repu. Distreiñ a reas gant ar Ghmered ruz met e 1976 ez eas diganto. E penn ar vro e voe dilennet e 1993 goude Emglev Pariz.
Choisies
Choisies a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Ligny-lès-Aire
Ligny-lès-Aire a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Ozaze-Zühara
Ozaze-Zühara (Ossàs-Suhara en okitaneg; Ossas-Suhare e galleg hag ent-ofisiel), zo ur gumun eus Zuberoa, en Iparralde Euskal Herria, e Kanton Atharratze-Sorholüze e departamant gall ar Pyrénées-Atlantiques er rannvro Aquitaine.
Republik Bologna
Republik Bologna a voe embannet e 1796 e kêr Bologna.
Ur Republik suj da Vro-C'hall e oa, a badas ken na voe staget ouzh Republik Cispadania d'ar 16 a viz Here 1796.
Ur gouarnamant nav c'honsul a oa, en e benn ur Presidente del Magistrato a oa da chom pevar miz e karg, a-raok lezel e garg gant unan eus ar gonsuled all.
Ancona
Ancona zo ur gumun hag ur gêr en Italia, war aod ar Mor Adria ; kêr-benn proviñs Ancona ha rannvro Marche eo.
Istor
Ur republik a voe savet eno e 1797 gant harp ar C'hallaoued, hag anvet Republik Ancona.
1764
Diwar-benn bloavezh 1764 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1764
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1764
Frankia ar C'hornôg
Frankia ar C'hornôg eo anv ar rouantelezh roet da Karl Voal (840-877) pa voe rannet Impalaeriezh e dad-kozh Karl Veur e 843, hervez feur-emglev Verdun.
En douaroù Frankia ar C'hornôg e oa Neustria gozh, Akitania gozh ar Romaned, ha hanternoz Bourgogn: komz a reer hiziv eus Bro-C'hall ar peder stêr-veur.
Dont a raio Frankia ("Francia") da vout "France", pe Rouantelezh ar Franked, un anv a gaver en alamaneg pa vez lavaret Frankreich. Tamm ha tamm e teuy da vout Île-de-France, domani Roue ar Franked, ha netra ken.
Met ret e vo gortoz amzer ar roue Fulup II an Aogust, e dibenn an, evit ma vo kaoz eus roue Bro-C'hall.
Pol Pot
A-raok degouezhout e Pariz e voe desket er gelennadurezh boudhist. E Frañs e heulias ur stummadur war ijinerezh an tredan.
Emezelañ e reas da Strollad Komunour Kambodja ha sekretour-meur e voe e 1962.
Gant sikour riez Sina e krogas da stourm e 1963.
D'ar 17 Ebrel 1975 ez eas tre gant e lu e Phnom Penh. E penn ar C'hampuchea demokratel e voe.
Skarzhañ a reas an dud eus ar c'hêrioù evit kas anezho war ar maez. Brezel a reas ouzh ar Viêt Nam ha rediet e voe da dec'hout kuit met ne zilezas ket ar stourm outo avat. 1 den diwar 5 a varvas er vro abalamour dezhañ.
E 1998 e voe lazhet pa oa disrann e diabarzh e gosteziad tud.
Zalgize-Doneztebe
thumb|260px|right|Setu pelec'h emañ Zalgize-Doneztebe e [[Zuberoa.]] Zalgize-Doneztebe (Sauguis-Saint-Étienne e galleg hag ent-ofisiel; Sauguís-Sent Estève en okitaneg) zo ur gumun eus Zuberoa, en Iparralde Euskal Herria, e kanton Atharratze-Sorholüze e departamant ar Pyrénées-Atlantiques er rannvro Aquitaine.
Urdatx
Urdatx pe Santa Grazi (Senta Gràcia en okitaneg; Sainte-Engrâce e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Zuberoa, en Iparralde Euskal Herria, e kanton Atharratze-Sorholüze e departamant ar Pyrénées-Atlantiques er rannvro Aquitaine.
Morval (Pas-de-Calais)
Morval a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Urdatx
Kumunioù amezek
A-hend-all emañ Bearn er sav-heol, ha Navarra Uhel er c'hreisteiz.
Metanlestr
Ar gaz naturel
Bezant eo ar gaz naturel e-barzh gweleadoù isdouar evel an tireoul a zo memes orin gantañ. C'hoarvezout a ra eus metan (90% anezhañ), propan, butan ha nitrogen.
An treuzdougerezh gaz
Evit ar wezh en deus bet ezhomm mab-den da dreuzdougen materioù krai evit e labourioù. Evit gwir ne vez ket atav an danvezioù e-kichen al lec'h m'o deus an dud ezhomm anezho.
Heñvel dra gant ar gaz naturel : e-pad pell eo bet treuzdouget dre sanioù-gaz. Met hiziv-an-deiz e vez pelloc'h-pellañ an takadoù eztennañ diouzh an takadoù uzañs. Ret eo treuziñ pellderioù bras ha meurvorioù.
Tanker
Sesostrie Youchigant
Sesostrie Youchigant a oa an hini diwezhañ da gomz an tounikeg a-vihanik. Labourat a reas gant ar yezhourez Mary Haas evit deskrivañ petra a gounae eus ar yezh. Embannet e oa e A Grammar of the Tunica Language e 1939.
Navac'hoeg
Ur yezh na-dene eo an navac'hoeg (diné bizaad) komzet gant ouzhpenn 170 000 den (Navac'hoed) evel yezh kentañ e mervent ar Stadoù-Unanet. Isrenket e vez e-touez yezhoù atabaskek ar su komzet dreist-holl e gwalarn Kanada hag Alaska. N'eus yezh ebet all komzet gant ur bobl-orin eus ar Stadoù-Unanet gant muioc'h a dud a ra ganti evit an navac'hoeg hag o vont war gresk emañ a niver a dud barrek warni.
Implijet e voe an navac'hoeg evel yezh kuzh e-pad an Eil Brezel-bed.
Morval (Pas-de-Calais)
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Navac'hoeg
Ur yezh liessintetezelek eo an navac'hoeg hag pouezusoc'h a-bell ec'h eo ar verboù evit an anvioù-kadarn.
Lexantzü-Zünharre
Lexantzü-Zünharre (Lishans-Sunar en okitaneg; Lichans-Sunhar e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Zuberoa, en Iparralde Euskal Herria, e Kanton Atharratze-Sorholüze e departamant gall ar Pyrénées-Atlantiques er rannvro Aquitaine.
Keusteurenn leue
Ar geusteurenn leue  zo ur meuz hag a vez aozet gant kig leue (tammoù a c'haller goulenn digant ur c'higer), a vo bervet, karotez hag amann.
Iturmendi
Iturmendi zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria.
Keusteurenn leue
Troc'het e vez ar c'hig e tammoù, ma n'eo ket bet graet gant ar c'higer. Lakaet e vez da boazhañ en dour gant karotez hag ognon.
Debret e vez gant riz, nouilhez, pe avaloù-douar. Ha ne vez ket debret yen!
Republik Ancona
Republik Ancona a voe anezhi etre 1797 ha 1798. Kêr Ancona hag ar Marca Anconitana (Marz Ancona) a oa dindan Stadoù ar Pab d'ar c'houlz-se.
Gwennole ar Menn
Gwennole ar Menn (Pariz, 14 Even 1938 - Sant-Brieg, 15 Ebrel 2009),Gwenolé Le Menn en ti-kêr, a oa ur yezhoniour hag un enklasker war ar brezhoneg. Emsaver breton e oa. Studiadennoù a bep seurt en deus graet war ar yezh dre vras, hag ar geriadurioù brezhoneg. Adembann, sevel notennoù ha displegañ a rae testennoù pe levrioù peurwerzhet, diaes da gavout evit al lodenn vrasañ eus an dud.
Republik Ancona
Banniel
Republik Ancona a oa dezhi ur banniel triliv gant anv ar republik er c'hreiz. Livioù kêr a-gozh e oa ar ruz hag ar melen, hag abalamour da Vro-C'hall eo moarvat e voe lakaet ar glas ouzhpenn.
Gwennole ar Menn
Buhez
Ganet e oa bet Gwennole ar Menn e Pariz rak aet e oa e dad, Herve ar Menn hag e vamm da glask labour du-hont da c'hortoz eurediñ. N'en doa ket raktresoù resis pa oa yaouank betek ma tremenje ar vachelouriezh « Math. Elem », ur vachelouriezh skiantel. Kendalc'het en doa neuze gant e studioù war ar skiantoù en ur skol-uhel a-benn dont da vezañ ijinour war an elektro-mekanikerezh. A-raok echuiñ gant e studioù en doa bet tro da labourat e-giz soner binioù evit gounit un tamm arc'hant. Ezel e oa bet eus Bagad Bleimor. Aet e oa pelloc'h-pellañ rak tremenet e oa da gentañ er skingomz o seniñ Twist agricole, ha goude-se betek seniñ en Théâtre de France, m'en doa bet tro da gejañ ouzh arzourien brudet mat hiziv an deiz. Dimezet e oa gant Garmenig Ihuellou ha bet o deus pevar mab : Riwall, Tangi, Malo ha Brieg.
Met c'hoant en doa da vevañ e Breizh. Ha setu e oa distroet d'e vro en ur gregiñ da labourat e-giz kelenner war ar matematik hag ar mekanikerezh. War un dro e heulie ivez kentelioù war al lizhiri e Roazhon ha c'hoazh e kinnige abadennoù skingomz, ar pezh a reas e-pad 6 vloaz. Goude-se, e tremenas er skinwel, e FR3, oc'h ober abadennoù diwar-benn anvioù-tud, divinadelloù, krennlavarioù ha respont da c'houlennoù ar sellerien. En diwezh e savas un dezenn war istor ar geriadurioù brezhonek. Adalek 1957 en em lakaas da skrivañ da vat. E 1965 e oa kelenner e SADED. E 1969 e Dulenn e voe embannet e levr kentañ, kensavet gant Roparz Hemon diwar-benn pezhioù-c'hoari e krennvrezhoneg.
Plijet e oa gant a bep seurt lennegezh rak pa oa studier ez ae d'al levraoueg hag e kroge da zibab ul levr gant lizherenn gentañ al lizherenneg, A...B...C... Ha setu penaos e oa bet lennet gantañ a bep seurt traoù en ur dremen eus romantoù polis d'ar re skiant-faltazi ha c'hoazh levrioù deskadurezh (yezhoniezh, istor hag all).
Ur wech echuet gantañ e studioù e krogas gant ul labour all : klasker er C.N.R.S (Centre National de la Recherche Scientifique), ma rae enklaskoù war ar yezhoù keltiek. Kelenner e teuas da vezañ e skol-veur Roazhon er memes koulz. Labouret en doa kalz war ar c'hrennvrezhoneg ; adalek 1996 ec'h embannas skridoù kozh gant kalz a notennoù, studi ar gerioù, hag all.
E-pad meur a vloaz e kinnigas un abadenn pe war RBI pe Radio Armorique war anvioù-familh an dud e Breizh. Brudet e oa dre Vreizh evit bezañ ur mailh war an anvioù-familh dre ma c'helle testeniekaat ar pezh a embanne o vezañ ma lenne kalzik a skridoù kozh.
Brudet e oa ivez e bro Sant-Brieg ha dreist-holl e dielldi an departamant, ma veze galvet alies da sikour lenn dielloù kozh e brezhoneg ha da ginnig an dielldi e brezhoneg gwech-ha-gwech-all.
Aet eo da Anaon d'ar 15 a viz Ebrel 2009 e Sant-Brieg.
Roll e oberennoù
Setu un toullad levrioù embannet gant Gwennole ar Menn.
Y Bala
Ur gêr vihan eo Y Bala e kontelezh Gwynedd, e-kichen al lenn Tegid en hanternoz Bro-Gembre, war an hent A494, etre Dolgellau ha Llangollen. N'eus nemet ur straed vras enni. Hervez niveridigezh 2011 e ouie 78.5% eus an dud komz kembraeg flour, ha 95.7% eus ar vugale etre 5 ha 9 bloaz.
Douaroniezh
Emañ war lez Lenn Tegid (Bala Lake e saozneg), treuzet gant ar stêr Dyfrdwy, a gej e-maez kêr gant ar stêr Tryweryn. E kembraeg e vez graet bala eus ur stêr a zifluk eus ul lenn.
Eisteddfod Genedlaethol
Eisteddfod Genedlaethol zo bet er Bala e 1967 ha 1997.
Kaoz zo bet ivez eus Eisteddfod y Bala 1738.
Tuone Udaina
Tuone Udaina (marvet d'an 10 a viz Even 1898 ; Antonio Udina en italianeg) a oa komzer diwezhañ ar veilhoteg. Mammenn bennañ e oa evit yezh e dud genedik eus enez Veglia. Enrollet e voe gant ar yezhour Matteo Bartoli e 1897, ha bezañ ket un titourer eus ar c'hentañ. Da gentañ n'e oa ket e yezh gentañ met en doa desket anezhi o selaou e zud. N'en doa ket komzet anezhi abaoe 20 vloaz. Ouzhpenn-se e oa bouzar ha dizant. Perukenner e oa hag abalamour da se e oa anvet Burbur (ger dalmatek evel 'barber'). Steuziet e voe ar yezh pa varvas gant ur vombezenn anarkour d'an 10 a viz Mezheven 1898.
Ligi-Atherei
Ligi-Atherei (Lic-Aterei en okitaneg; Licq-Athérey e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Zuberoa, en Iparralde Euskal Herria, e kanton Atharratze-Sorholüze, e departamant ar Pyrénées-Atlantiques er rannvro Aquitaine.
Breizh-Uhel
Breizh-Uhel eo an anv roet a gozh da reter Breizh. Graet e vez "Gorre-Breizh" anezhi ivez. Enebet e vez ouzh Breizh-Izel.
Anv
thumb|A-gleiz emañ an Norzh war ar gartenn-mañ (1470).
Kartennouriezh
En tu kleiz d'ar c'hartennoù e veze lakaet an Norzh gwechall, neuze ar Reter el laez ("uhel") hag ar Gornaoueg en traoñ ("izel").
Yezh
Ur ster yezhel a roer d'an anv alies: bez' e vije ar vro ma ne gomzer ket brezhoneg, e-skoaz Breizh-Izel a vije bro ar brezhoneg.
Da neuze e c'haller teurel evezh: Ouzhpenn-se
Istor
E kanaouennoù zo ez eus kaoz eus mont da lec'h pe lec'h eus Breizh Uhel da zeskiñ galleg. E-touez ar muntroù tamallet da Jili Raez e-kerzh e brosez e oa hini ur c'hrennard a oa deuet eus Breizh-Izel d'ar Vourc'h-Nevez da zeskiñ galleg.
823
Diwar-benn bloavezh 823 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Bousignies-sur-Roc
Bousignies-sur-Roc a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
823
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 823
1765
Diwar-benn bloavezh 1765 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
823
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 823
1765
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1765
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1765
Rufieg
Rufieg a zo ur gumun eus Breizh e kanton Mourieg e departamant ar Mor-Bihan.