cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stad Sant-Brieg
Stad Sant-Brieg, Stade Briochin ez-ofisiel, eo koshañ klub mell-droad Aodoù-an-Arvor. D'an 12 a viz Ebrel 1904 e voe krouet dindan an anv Stade et Véloce Club Briochin, rak ur rann varc'hhouarnerezh a oa enni. Pa voe degemeret atletourien ivez e voe kemmet e anv: Stade Briochin Université Club. Goude an Eil Brezel-bed ez eas da Stade Briochin. Etre 1993 ha 1997 e voe Stad Sant-Brieg ur c'hlub a-vicher anezhañ: Stade Briochin Côtes d'Armor a veze graet anezhañ d'ar c'houlz-se. Abalamour dezhañ bezañ graet freuz-stal e voe ret dezhañ paouez a-daol-trumm e miz Meurzh 1997. Er pempvet live e rankas adkregiñ ganti e miz Gwengolo. Abaoe 2011 eo deuet da benn ar Stad da bignat a rummad da rummad, a-drugarez da labour ar prezidant Guillaume Allanou ha d'ar gourdoner nevez Sylvain Didot. Abaoe 2013 e c'hoari Sant-Brieg e CFA 2, ar pempvet rummad, asambles gant Dinan-Léhon, Stad Lannuon ha skipailh B War-raok Gwengamp.
Melldroaderien Sant-Brieg a vez graet Gripied anezho. A-liv gant ardamezoù kêr Sant-Brieg eo o rochedoù, da lavarout eo melen ha glas. E Stad Fred-Aubert e c'hoariont aboe 1990.
Pyongyang
Pyongyang a zo kêr-benn Korea an Norzh.
Gwenivar
Gwenivar e brezhoneg ), Gwenhwyfar e kembraeg, Guinevere e saozneg, Guenièvre e galleg, eo anv ar rouanez pried d'ar roue Arzhur. Hervez ar c'hontadennoù e vije bet serc'h kuzh ar marc'heg Lanselod.
Kentañ meneg anezhi zo e-barzh ar romant Lancelot, le Chevalier de la Charrette gant Chrétien de Troyes. Adkavout a reer anezhi e meur a skrid all, evel er romant saoznek Le Morte d'Arthur gant Thomas Malory.
Eus an anv saoznek Guinevere e teu an anv Jennifer.
Tiegezh
Hervez Jafrez Menoe ha Wace e oa bet desavet Gwenivar e Kernev-Veur gant Cador, ha romanez a orin e oa he mamm. Displegadurioù disheñvel a gaver e skridoù all, hag en oberennoù nevesañ e kaver a bep seurt : Piktez, Iwerzhonadez. Hervez ar skridoù ivez he deus bugel pe bugale, pe ez eo divugel.
La Brigue
Briga Marittima en italianeg, La Brigue e galleg, zo ur gumun c'hall en Alpes-Maritimes.
Douaroniezh
En-dro dezhi ez eus menezioù uhel evel ar Menez Bego, 2 872 m uhelder, er Mercantour.
Istor
En Italia e oa, e proviñs Cuneo betek Feur-emglev Pariz (1947).
Dacelo
Dacelo a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ dirediged, krouet e 1815 gant an evnoniour saoz William Elford Leach (1791-1836).
Anagramm ar ger Alcedo an hini eo, anv ur genad seizh spesad dirediged all ennañ.
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
Belvedere (Bro-C'hall)
Belvedere en italianeg, Belvédère e galleg hiriv, zo ur gumun c'hall en departamant Alpes-Maritimes war lez kleiz ar stêr Vesubia.
Istor
Evel ar braz eus an departamant e oa Belvedere e kontelezh Nisa, e Rouantelezh Sardigna, a-raok 1860 : er bloaz-se e voe staget ouzh Bro-C'hall.
Cnemophilus
Cnemophilus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1890 gant ar skiantour saoz Charles Walter De Vis (1829-1915).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl e Ginea Nevez.
Prato (Italia)
Prato zo ur gumun eus Italia e rannvro Toskana. Kêr-benn proviñs Prato eo.
Ravenstein
Ravenstein zo un anv-lec'h en Alamagn hag en Izelvroioù.
Belvedere
Belvedere (gwel kaer) zo un anv italianek, ha hini meur a lec'h dre ar bed;
-kumunioù -karterioù
Lazhadegoù an arme spagnol
Kaoz zo amañ eus lazhadegoù trevourien emsavet pe get, dizarmet pe get, pe soudarded prizoniet, ha n'eo ket lazhadegoù soudarded un arme all.
Galaksienn an Tro-heol
Galaksienn an Tro-heol a zo ur c'halaksienn droellennek lec'hiet 37 milion milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg ar Chas.
Blangy-sur-Ternoise
Blangy-sur-Ternoise a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Hadwig von Sachsen
Hadwig von Sachsen (etre 914 ha 920 - war-dro 959), a oa ur briñsez alaman en Xvet kantved. Merc'h e oa da roue Alamagn Herri Iañ (Frankia ar Reter) ha d'e eil pried Matilda Ringelheim, ur c'hoar d'an impalaer Otto Iañ, impalaer santel?
Eured ha bugale
En 938 e timezas da Huon Veur (897-956), markiz Neustria ha dug ar Franked, ha bugale o doe :
Kaboul
Kaboul (e darieg hag e pachtoueg : کابل) eo kêr-benn ha kêr vrasañ Afghanistan. War-dro 3 milion a dud a oa o vevañ en tolpad-kêr e 2011.
Istor
D'an 8 a viz Mae 2021 eo lazhet ouzhpenn 80 den ur gwalldaol a-enep ur skol.
Agnes von Kleve
Agnes von Kleve (1422–1448), pe  Inés de Cléveris e spagnoleg, pe Agnès de Clèves e galleg, a oa trede merc'h Adolf Iañ, Dug Kleve, hag e eil pried, Mari Bourgogn, a oa c'hoar da Fulup III, dug Bourgogn.
Eured
Klask a reas Juan, roue kenseurt Navarra, ur pried d'e vab henañ, Carlos, Priñs Viana, entre tiegezhioù uhelañ Europa, hag a-benn ar fin e tibabas Agnes von Kleve, keniterv da Fulup III, dug Bourgogn. Ne oa ket pinvidik tiegezh Kleve, hag eus tiegezh Bourgogn e teue he finvidigezh. Hag Agnes ne oa nemet an trede eus bugale he zud, o doa bet tri mab ha seizh merc'h.
En 1439 e timezas Agnes da Carlos, hag a oa bet legadet Rouantelezh Navarra dezhañ, hag anavezet e wirioù gant ar c'h- Cortes, breujoù ar vro. Erruout a reas e Navarra dre ar mor, ha dilestrañ en Bilbo, ma teuas Jean de Beaumont, priol Urzh Sant Yann an Ospital, en Navarra, d'he degemer gant ur bagad brav a dud. Alese ez ejont da Estella. En Olite e voe graet an eured d'an 30 a viz Gwengolo 1439. En enor d'an dud nevez e voe fest ha lid ha banvezioù, tournamant, hervez ar gronikerien.
Degas a reas an dugez yaouank gizioù eus lez pinvidik Bourgogn, brudet he sked er XVvet kantved.
Mervel a reas mamm Carlos e 1441, hag he fried Juan II Aragon en doa kemeret e rouantelezh digant e vab.
Bugel ebet n'o doe Carlos hag Agnes. Met Carlos en doe ur verc'h gant María de Armendáriz, un itron eus al lez.
He marv ha goude
Mervel a eure Agnes d'ar 6 a viz Ebrel 1448, da 25 bloaz pe 26 vloaz.
Goude he marv ec'h addimezas Carlos da Catherine, infantez Portugal. Nemet mervel a reas Charles e 1461, a-raok an eured.
Yves de Boisboissel
Yves de Boisboissel a voe eskob Treger eus 1327 da 1330, eskob Kerne eus 1330 da 1333, hag eskob Sant-Maloù eus 1333 betek e varv e 1348.
Kiniad Sant-Brieg e oa pa voe anvet da eskob Treger war-lerc'h Pierre de l'Isle, d'ar 7 a viz Here 1327.
Mont e reas da Avignon, gant Guy de Penthièvre, evit goulenn digant ar Pab santelezadur Sant Erwan. Ar pab a savas ur c'huzul-enklask hag a grogas e labourioù adalek an 23 a viz Mezheven 1330.
Yves de Boisboissel a voe dilec'hiet da Gemper d'an 31 a viz Eost 1330. Mont a reas da Anaon e Sant-Maloù er bloaz 1348.
Alain Helory a zeuas war e lerc'h war gador eskob Treger.
Ballon
Ballon zo ur ger gallek ha saoznek a orin keltiek a gaver e meur a lec'h :
Kleve
Kleve zo ur gêr en Alamagn, ha kêr-benn dugelezh Kleve.
Kleve (disheñvelout)
Kleve zo un anv-lec'h alamanek hag a gaver en hanternoz Alamagn.
Alexandra Palace
An Alexandra Palace zo ur palez viktorian savet en 19 kantved e norzh Londrez.
Buy-to-play
Buy-to-play (berraet en B2P) zo un doare gwerzhañ c'hoarioù video lec'h ma ne c'heller c'hoari nemet goude bezañ prenet ar c'hoari. Disheñvel eo diouzh ar stumme Free-to-play.
Vieil-Hesdin
Vieil-Hesdin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Usain Bolt
Usain Bolt zo ganet d'an 21 Eost 1986 e parrez Trelawny, e Jamaika.
Ur reder eo.
Tri rekord bedel zo aet gantañ, hini ar 100 m, hini an 200m hag hini ar 4x100m.
Le Simon
Le Simon a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Coraciiformes
Coraciiformes a zo un urzhiad e rummatadur an evned. Termenet e voe e 1884 gant al loenoniour saoz William Alexander Forbes (1855-1883).
Kerentiadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)
Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a c'hwec'h kerentiad d'ober an urzhiad hiziv an deiz :
Dugelezhioù unanet Jülich-Kleve-Berg
Dugelezhioù unanet Jülich-Kleve-Berg (en alamaneg : Vereinigte Herzogtümer Jülich-Kleve-Berg) a oa un unaniezh teir dugelezh e-barzh an Impalaeriezh Santel : Dugelezh Jülich, Dugelezh Kleve, Dugelezh Berg.
Hiriv emañ an douaroù se-e stad Nordrhein-Westfalen, en Alamagn, evit an darn vrasañ, hag e provins Gelderland en Izelvroioù, evit an darn vihan all.
Istor
E 1423 ec'h unanas dugelezhioù Jülich ha Berg. Tostik da gant vloaz goude, e 1521, pa varvas an dug, a oa ivez kont Ravensberg, ne chomas nemet nemet e verc'h Maria von Geldern war e lerc'h. Din dan al lezenn salek n'halle maouez ebet derc'hel perc'hentiezh hep bezañ dindan ur gwaz, tad pe bried. Neuze ez eas an dugelezhioù gant he fried (ha kar a bell) Johann III, Dug Kleve ha kont Mark, evel ma oa bet raktreset pa zimezjont e 1509.
An dugelezhioù unanaet-se a rene war an douaroù a zo bremañ e Nordrhein-Westfalen, ha ne oant ket dindan Dilennerien Köln ha Münster.
Etre 1521 ha 1666 e padas an unaniezh-se.
E Prusia
En XIXvet kantved, goude Kendalc'h Vienna e 1815, e voe adkemeret an anv d'e reiñ d'ur proviñs e Rouantelezh Prusia, etre 1815 ha 1822.
Barcelona (Venezuela)
<HR noShade>
Barcelona eo anv kêr-benn stad Anzoátegui e Venezuela, savet er. Gant Puerto La Cruz, Lecheria ha Guanta, ez a d'ober unan eus brasañ meurgêrioù Venezuela gant 950 000 a dud. E Barcelona emañ an aerborzh Generál José Antonio Anzoátegui.
Istor
thumb|right|200px|Kartenn eus ar [[Provincia de Barcelona (Venezuela)|Provincia de Barcelona, e Venezuela betek 1864]] Diazezet e voe kêr en 1638 hag anvet Nueva Barcelona del Cerro Santo gant ur c'honkistador a orin katalan, Joan Orpí. En 1671 e voe addiazezet gant ar gouarnour Sancho Fernández de Angulo daou gilometr pelloc'h.
Proviñs Barcelona dindan aotrouniezh gouarnourien Nueva Andalucía, hag adanvet e voe Proviñs Nueva Barcelona(Frazenn diaes da gompren).
Joan Prim i Prats
Joan Prim i Prats (pe Juan Prim e spagnoleg), ganet d'an 12 a viz Kerzu 1814 e Reus, ha marvet d'an 30 a viz Kerzu 1870 e Madrid, kont Reus, beskont Bruch, markiz Castillejos, a oa ur jeneral ha politikour spagnol.
The Witcher (heuliad c'hoarioù video)
The Witcher a zo un heuliad c'hoarioù video doare RPG savet gant ar studio CD Projekt hag embannet gant Atari. Bed an heuliad a zo awenet gant an heuliad romantoù gant Andrzej Sapkowski, The Witcher. Embannet e oa bet er bloavezh 2007 war urzhiataer war ar reizhiad Windows hag e 2012 war ar re gant Mac OS.
Istor ar c'hoari
Heuliet e vez avanturioù Geralt z Rivii ur strobineller doare goprsoudard hag a vez e gefridi da stourm a-enep euzhviled a-bep seurt.
Sonadeg
Ur sonadeg anvet The Witcher 3: Wild Hunt concert a oa bet e-pad ar Film Music Festival 2016 e Kraków, Pologn
Belmonte in Sabina
Belmonte in Sabina zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
The Witcher (heuliad c'hoarioù video)
Ar romantoù
* Pennad spisoc'h: The Witcher (heuliad romantoù)
5 romant a zo bet embannet gant Andrzej Sapkowski o sevel diaz bed The Witcher.
Feur-emglev Torino
Feur-emglev Torino zo anv meur a feur-emglev :
Kroaz keltiek
thumb|right|Kroaz keltiek Ar groaz keltiek zo ur groaz e-kreiz ur walenn. Bezañ ez eo un arouez kristen a gaver stank er broioù keltiek met gallout a rafe kaout un orin koshoc'h, rakkristen.
Istor an arouez
200px|thumb|left|Ur groaz keltiek e Sant-Kadoù, war ribl [[Stêr an Intel.]]
Kroazioù evel-se a weler er broioù keltiek adalek ar, pa voe kristenaet pobladoù Iwerzhon ha Breizh-Veur gant menec'h katolik, evel sant Padrig. Kontañ a reer e oa bet implijet an arouez-se gant sant Padrig evit kemmeskañ arouez kristen ar groaz gant arouez an heol azeulet gant annezidi Iwerzhon.
E-leizh a groazioù maen evel-se a voe savet da neuze en Iwerzhon hag e Breizh-Veur (inizi Bro-Skos, Kembre, Kernev-Veur, hanternoz Bro-Saoz). Ar re vrasañ ha brudetañ a gaver en Iwerzhon (Ceanannas, Ard Bó, Mainistir Bhuithe, Cluain Mhic Nóis ...). War lod anezho e kaver enskrivadurioù gant lizherennoù runek.
Goude ar e voe paouezet da sevel kroazioù maen war ar patrom-se er broioù keltiek. Met en, gant adsav ar sevenadur keltiek, e voe adkroget da ober. Deuet eo ar groaz keltiek da vezañ un arouez eus ar sevenadur keltiek abaoe, kement hag un arouez kristen.
Kavout a reer ar groaz keltiek war un nebeud bezioù e beredoù Breizh, hogen kalz nebeutoc'h eget en Iwerzhon pe e SUA.
Implij all
Bremañ e vez implijet ivez gant strolladoùigoù eus an tu dehou pellañ, gouennelourien ha faskourien, en Alamagn pe e Bro-C'hall.
Feur-emglev Torino (1860)
Feur-emglev Torino a voe sinet d'ar 24 a viz Meurzh 1860 etre Rouantelezh Italia hag an Eil impalaeriezh c'hall. Gantañ e voe roet dugelezh Savoia ha kontelezh Nisa da vro-C'hall.
Saint-Hilaire-lez-Cambrai
Saint-Hilaire-lez-Cambrai a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Priz Anne Frank
Priz Anne Frank (nederlandeg : Anne Frank-prijs) a oa ur priz lennegezh a voe roet etre 1957 ha 1966 en Izelvroioù gant izili an Diazezadur izelvroat-amerikan.
Krouet e voe ar priz gant Albert Hacket ha Frances Goodrich, hag o doa savet ur pezh-c'hoari diwar deizlevr Anne Frank. Gant o fezh-c'hoari e tapjont priz Pulitzer 1956. Ar priz a oa da vezañ roet da skrivagnerien yaouankoc'h evit 30 vloaz, hag a bep seurt lennegezh a voe priziet : romantoù, barzhonegoù, pezhioù-c'hoari, arnodadennoù pe danevelloù.
E-touez ar skrivagnerien brudet a dapas kaout ar priz emañ Harry Mulisch ha Cees Nooteboom.
Ballon-Saint-Mars
Ballon-Saint Mars zo ur gumun c'hall nevez abaoe ar a viz Genver 2016. E departamant Sarthe, e proviñs kozh Maine hag e rannvro Broioù al Liger emañ. 2 250 annezad he doa e 2018. Krouet eo bet dwiar bodañ div gumun, Ballon ha Saint-Mars-sous-Ballon.
Birni N'Konni
Birni N'Konni zo ur gêr vras eus su Niger e gwalarn Afrika, e rannvro Tahoua.
Ballon-Saint-Mars
Douaroniezh
E 19 km en norzh d'ar Mañs emañ kumun Ballon-Saint Mars. Graet eo gant div gêriadenn Ballon ha Saint-Mars-sous-Ballon hag ur gêriadennig La Rue d'Orne, en norzh da v-Ballon e traoñienn an Orne saosnoise.
Birni N'Konni
D'an 2 a viz Mae 1899 e voe graet lazhadeg Birni N'Konni gant ur rannarme c'hall, a lazhas holl annezidi kêr.
Priz al lizhiri nederlandek
Priz al lizhiri nederlandek (nederlandeg : Prijs der Nederlandse Letteren) eo ar priz lennegezh brudetañ a vez roet en Izelvroioù hag e Kumuniezh flandrezek Belgia. Abaoe 1956 e voe roet bep tri bloaz en anv Nederlandse Taalunie (Unvaniezh an nederlandeg). A bep eil e vez roet gant ar roue pe ar rouanez, en Izelvroioù pe e Belgia. Abaoe 2005 e c'hall skrivagnerien Surinam gounit ivez. Er juri e kaver tri Nederlandad, tri Belgiad hag ur Surinamad. Bewech ez eo aet ar priz gant un Nederlandad abaoe 2001. E 2007 e voe gounezet ar priz gant Jeroen Brouwers. E zegemer a reas met pa ouezas e tapfe 16 000€ e nac'has anezhañ, rak re izel e kave ar sammad. Abaoe 2009 ez eo 40 000€ a roer d'an hini a dap kaout ar priz.
Cantin
Cantin a zo ur gumun eus departamant an Norzh e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Oxóssi
Oxóssi eo doue, pe orixá, ar chase hag ar chaseourien, aloened, e relijion ar c'handomble e Brazil. Breur pe mab eo da Ogun. Dont a ra ar c'heheliñ anezhañ eus Kornôgafrika, ma'z eo peuzankouaet hiriv, pa chom bev e Brazil ha Kuba. An abeg da se eo e voe peurzistrujet, ha preizhet, kêr Ketu, en Afrika, en, rak eno eo e oa diazezet an doue, ma voe kaset an annezidi da sklaved da Guba ha Brazil.
Alies en gweler gant gwareg ha saezh en un dorn, hag un erukere (lost ul loen, arouez roueel en Afrika) en dorn all da zegas da goun e oa roue Ketu.
E kêr Salvador da Bahia eo lakaet da gevatal da Sant Jorj hag e Rio de Janeiro da Sant Sebastian.
Mari-Elen Maze
Mari-Elen Maze, ganet d'ar 7 a viz Meurzh 1940, zo un droourez vrezhonek. Kelennerez eo bet e SADED.
Poggio Bustone
Poggio Bustone zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Bugnicourt
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Elisabeth Christine von Braunschweig-Bevern
Elisabeth Christine von Braunschweig-Wolfenbüttel-Bevern (1715–1797) a oa rouanez Prusia ha pried d'ar roue Friedrich II Prusia.
Upupa
Upupa a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad a ya d'ober ar genad :
C'hwec'h (6) isspesad en holl.
Poggio Catino
Poggio Catino zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Kontelezh Gelder
Kontelezh Gelder, a deuas da vout dugelezh Gelder e dibenn an, a oa un dugelezh en Impalaeriezh santel. E deroù ar e voe ebarzhet e kelc'hiad Bourgogn, p'emañ hiriv en Izelvroioù.
Anvet eo an dugelezh diwar-lerc'h kêr Gelder, a zo en Alamagn hiriv, petra bennak m'emañ an darn vrasañ anezhi e proviñs Gelderland, en Izelvroioù. En dugelezh ouzhpenn e oa douaroù eus proviñs izelvroat Limburg hag un darn eus stad alaman Nordrhein-Westfalen a oa aet gant Prusia en 1713.
Istor
Pa varvas an dug Charlez, ha daoust ma felle d'e c'hoar Philippe, pried René II, dug Loren, kaout anezhi
Castel Sant'Angelo (Lazio)
Castel Sant'Angelo  zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Vacqueriette-Erquières
Vacqueriette-Erquières a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
.
Hans Baur
Johann Peter Hans Baur (19 a viz Even 1897 en Ampfing – 17 a viz C'hwevrer 1993 e Herrsching) a voe levier Adolf Hitler pa gabale er bloavezhioù 1920 ha 1930. Goude-se e teuas da vezañ e levier personel, hag e voe e penn ar Reichsregierung.
E-pad ar Brezel-bed kentañ e voe el Luftstreitkräfte, hag a oa nijerezh an impalaeriezh a-raok ma vefe savet al Luftwaffe. E-pad unan eus e nijoù e savas kudennoù gant keflusker e garr-nij hag a oa o kouezhañ, met Baur a zeuas a-benn da lakaat ar c'heflusker da vont en-dro memestra. Hitler a soñjas dezhañ e oa ur sin bennak, hag ur wech deuet da vezañ Führer e pedas Baur da zebriñ gantañ meur a wech.
E dibenn an Eil Brezel-bed, da vare emgann Berlin, ez eas da repuiñ er Führerbunker. Goude emlazh Hitler e klaskas tec'hout kuit gant tud all a-benn tizhout an armeoù saoz hag amerikan, met tapet e voe gant soudarded an Arme Ruz hag e voe prizonad e-pad 10 vloaz. E 1957 e teuas er-maez e zanevell-vuhez anvet Ich flog mit den Mächtigen der Erde, da lavaret eo Nijet em eus gant tud pouezus ar an Douar.
Sinema
August Schmölzer eo an aktor a c'hoari perzh Baur er film Der Untergang (2004).
Auge
thumb|right|Kartenn Bro Auge, 1716 Auge pe Bro-Auge (Pays d'Auge e galleg) a zo ur vro hengounel e Normandi, e Bro-C'hall.
En em astenn a ra en departamantoù Calvados hag Orne hag en un tammig bihan eus Eure. Lisieux eo ar gêr vrasañ. Klotañ a ra mui pe vui gant diazad ar stêr Touques.
Ur vro a labour-douar eo, ma vez graet sistr ha calvados gant an avaloù ha ma vez savet saout-laezh d'ober meur a seurt keuz, evel Camembert, Livarot ha Pont-l'Évêque.
Adlezenn
An Adlezenn, pe Deuteronom, eo anv pempvet levr ar Pentateuc'h. Un heuliad prezegennoù gant ar profed Moizez eo.
Setu ar pezh a gaver e troidigezh Pêr ar Gall ha Job Lec'hvien (An Tour-Tan, 1981, p176) evit displegañ petra eo al evr :
"Lezennoù adlavaret ha lezennoù nevez, setu penaos e c'heller kompren an titl-mañ, troidigezh ar gresianeg "Deuteronomion" (latinaet e Deuteronomium). An hebraeg a lavar eeunoc'h "Devarim" d.l.e. lavarioù, ur ger o talvezout ivez gourc'hemennoù. Lavarioù Moshe . ur wech c'hoazh, laket en e c'henoù evel hêrezh speredel evit e bobl, en devoa gallet kas, a-raok mervel, betek harzoù douar ar bromesa, ur vro o teverañ gant al laezh hag ar mel."
ha pelloc'h :
"Al lezennoù-mañ a ro kelennadurezh d'ur Bobl, ha drezi da galz a dud, diwar-benn an darempred où gant Doue hag gant an nesañ . Pal al lezenn a zo : evurusted mab-den."
Echuiñ a ra al levr gant binnigadenn an daouzek meuriad gant Moizez ha danevell e varv war venez Nebo (34).
Old Man Trump
Old Man Trump (pe Ol' Man Trump a-wechoù) a zo ur ganaouenn saoznek bet savet ar pozioù anezhi e 1954 gant ar c'haner folk ha soner gitar stadunanat Woody Guthrie (1912-1967).
Josselin de Rohan
Josselin de Rohan-Chabot, e anv klok Josselin Charles Louis Jean Marie, 14 dug Roc'han, kont Porc'hoed ha Lorj, markiz Blaen ha La Garnache, baron Mouchamps, aotrou Hierig hag Onnod,» anvet Josselin de Rohan, ganet d'ar 5 a viz Mezheven 1938 e Suresnes (Hauts-de-Seine), a zo ur politikour breizhat ha gall.
Bet eo en RPR ha goude en UMP. Etre 1998 ha 2004 eo bet prezidant kuzul-rannvro Breizh, a-raok Jean-Yves Le Drian.
Old Man Trump
Kenarroud
E miz Kerzu 1950 e tilojas Guthrie hag e diegezh da New York d'ober o annez e borough Brooklyn. E Gravesend eo e feurmas ur ranndi a oa ar penngaser Fred Trump (1905-1999) perc'henn warni. Buan a-walc'h e komprenas Guthrie e rene F. Trump e vicher en un doare ouzhpenn hanbarzhour ouzh e feurmerien... o c'hroc'hen du peurgetket. Alese an nebeud gerioù savet gantañ evit diskuliañ emzalc'h mezhus an den a aferioù : meur a ditl a voe roet d'an destenn, Beach Haven Race Hate ha Beach Haven Ain't My Home en o zouez. Adkavet e oa bet gant Will Kaufman tra m'edo o kas da benn enklaskoù diwar-benn an arzour e Kreizenn Woody Guthrie (e Tulsa (Oklahoma)) e miz Genver 2016.
D'an 13 a viz Ebrel 2019 ec'h embannas Omnivore Recordings ur bladenn bevar zitl, enni Old Man Trump enrollet gant Ryan Harvey (a-gevret gant Ani DiFranco & Tom Morello) ha Beech Haven Ain't My Home enrollet gant al laz-seniñ U.S. Elevator. Savet e oa bet ton an doare Beech Haven Ain't My Home gant Johnny Irion, hag eñ gwaz Sarah Lee Guthrie, merc'h-vihan... W. Guthrie. Morse ne voe sonenrollet gant W. Guthrie e-unan, siwazh.
Pont Toull ar Goûg
Pont Toull ar Goûg zo ur pont dreist al Loc'h, e kroashent kumunioù Plunered, Brec'h hag an Alre. Savet e oa bet e 1859-1860, evit an hent-houarn.
206 metr hed hag 8 metr led eo ar pont hag emañ 29 metr a-us ar stêr. Dek bolz-wareg a ya d'e ober. Savet e voe gant mein-pastur tennet eus ur vengleuz e-kichen milin Trealre, e Plunered, koulz hag eus mengleuzioù all en Ardeven hag e Lokoal-Mendon.
Strizh eo an draoñienn e "Toull ar Goûg" hag aesoc'h treuziñ ar stêr eta. Dre eno neuze e oa bet soñjet lakaat tremen an hent-houarn etre Gwened hag an Oriant, pa voe savet hennezh e-kreiz an. Unan eus an diaesterioù a voe ret d'ar saverien talañ outo eo al lanv hag a vez merzet e efed er stêr betek pont Trealre, pelloc'h c'hoazh en hanternoz, pa vez reverzhi vras. Graet e voe ur stankell gant douar ha mein da virout ouzh an dour a sevel ouzh treid ar pileroù.
Napoléon-Jérôme Bonaparte
Napoléon Bonaparte, pe Napoléon-Jérôme Bonaparte, pe Jérôme Napoléon, a oa ur priñs gall, priñs Napoléon, priñs Montfort, kont Meudon ha Moncalieri, kenderv d'an impalaer gall Napoleon III, ganet e Trieste d'an 9 a viz Gwengolo 1822 ha marvet e Roma d'ar 17 a viz Meurzh 1891.
Ganet e oa e Trieste. Mab yaouankañ Girolamo Buonaparte e oa. Roue Westfalen e oa bet e dad, dimezet da Katharina von Württemberg. Breur e oa d'ar briñsez Mathilde Bonaparte.
En Gouhere 1842 e veajas gant Alexandre Dumas e Livorno hag en inizi Toskana, ma weladennjont enez Montecristo, a voe lakaet gant Dumas e-kreiz e romant brudet.
Vesubia
Ar Vesubia (Vésubie e galleg, Vesúbia en  okitaneg) zo ur stêr e departamant gall an Alpes-Maritimes, 45 km hed dezhi, adstêr d'ar Var.
Eieniñ a ra e menezioù ar Mercantour, e-tal Saint-Martin-Vésubie, e-kichen al lago Bianco (2 665 m), ha goude degouezhout gant ar stêrioù Ciriegia (Le Boréon) ha Finestra ha diskenn en draoñienn.
Treuziñ a ra Roccabigliera ha Lantosca, kenberiñ er Var e Levenzo.
Istor
En Italia edo saonennoù uhelañ ar Vesubia adal 1861 betek 1947, pa voent roet da Vro-C'hall gant Feur-emglev Pariz adal Entracque betek Saint-Martin-Vésubie.
Karrez hud
thumb|skouer ur c'harrez hud E matematik e vez kenaozet ur c’harrez hud urzh n gant n2 niver anterin a vez disheñvel peurvuiañ ha skrivet dindan stumm un daolenn garrezek. Urzhiet e vez an niveroù-se evit ma vo kevatal sammad pep renkennad, pep kolonenn ha pep treuzvegell bennañ. Karrezioù hud a vez kavet evit pep urzh n ≥ 1 nemet n = 2, met diaes eo dec’hel kont eus n = 1 o vezañ ma n’eus dioutañ nemet ur gellig, enni an niver 1. Ar c’harrez hud bihanañ a zo diskouezet amañ a zo ur c’harrez hud urzh 3
Ar sammad digemm a zo e pep renkennad, kolonenn pe treuzvegell a vez graet an digemenn hud diouti, pe sammad hud, M. Digemenn hud ur c’harrez hud a zo suj da n hepken hag he zalvoudegezh a zo:
Evit karrezioù hud a urzh n = 3, 4, 5, ..., e vez an digemenn hud: 15, 34, 65, 111, 175, 260, ...
Istor
thumb|Skrid tennet diouzh Shams Al-ma'arif. Anavezet e oa ar c’harrezioù hud gant Sinaiz adalek 650 kent J.K. ha gant matematikourien arab adalek ar VII kantved moarvat pa z eas an armeoù arab da aloubiñ gwalarn Bro Indez. Kelennet oa bet dezho gant matematikourien Bro-Indez ar steredoniezh hag ar matematik, hag ar matematik kediadurel da heul. Kavet eo bet ar c’harrezioù hud kentañ, a urzh 5 pe 6 en un holloueziadur bet embannet e Bagdad war dro 983. Holloueziadur ar Breudeuriezh hag ar Glanded (Rasa'il Ihkwan al-Safa). Karrezioù hud simploc’h a oa anavezet gant matematikourien arab a-raok. Lod eus ar c'harrezioù se a voe implijet diwezhatoc'h asambles gant lizherennoù hud evel e Sham Al ma'arif evit skoazellañ strobinellerien. An Arabed a vije bet ar re gentañ oc’h implijout anezho adalek an Xvet kantved evit o zalvoudegezh matematikel hepken. Ahmad al-Buni a embannas ul levr e lec’h ma leze a-gostez ar brizhkredennoù hud a oa stag outo betek hen war dro 1250. .
E Bro Sina e oa graet Luoshu : 洛书 eus ar c’harezioù hud hervez Levr ar stêr Luo. Taolennet e oant dindan stumm meur a arouez. Taolennet e voent gant sifroù e Bro Indez, al lec’h ma oa bet ijinet ar sifroù arab. Adkavet e vezont e meur a sevenadur eus Azia pe Europa, un dalvoudegezh relijiel dezho peurvuiañ.
Adkavet e vezont e levrioù hudouriezh Europa evel Alc’houez Salaün, Clavis Salomonis pe Clavicula Salomonis e latin, bet embannet etre ar XIV vet hag ar XVvet kantved, da vare an Azginivelezh Italian E 1510 e oa anv eus karrezioù hud nevez gant ar prederour alamant Cornelius Agrippa (1486-1535), un dalvoudegezh relijiel dezho atav. Skrivañ a reas al levr De Occulta Philosophia e lec’h ma embann un deorienn o veskañ astrologiezh ha karrezioù hud. O n’em ziazezañ war skridoù Marsalio Ficino ha Pico della Miranda e tisplege perzhioù seizh karrez hud adalek an urzh 3 betek an urzh 9, pep hini anezho o vezañ stag ouzh pep a blanedenn astrologel. Al levr-se en doa bet ul levezon bras tre en Europa betek an Enepdisivoud. Implijet e vez c’hoazh karrezioù hud Agrippa e lidoù hud a-vremañ.
Ar c'harrez hud urzh 4 a weler en engravadur Melencolia gant Albrecht Dürer a zo sañset bezañ ar wech kentañ e oa implijet ur c'harrez hud en arz en Europa. thumb|Melencolia  gwelet a-dost Heñvel eo ouzh karrez Yang Hui a oa bet krouet wardro 250 vloaz Kent J.K. Kavet e vez ar sammad 34 er renkennadoù, er c'holonennoù, en treuzvegelloù, hag e pep strollad pevar kellig, hini ar c'hreiz ha re pep korn ar c'harrez. Ar sammad zo heñvel pa ouzhpenner niveroù pep korn ar c'harrez (3+8+14+9) ha sammad niveroù kreiz an div golonenn diavaez pe an div renkennad diavaez. (5+9+8+12 and 3+2+15+14). Ar bloavezh e oa bet savet ar c'harrez a zo roet gant an daou niver zo e kreiz renkennad an traoñ 1514. An niveroù 1 ha 4 a-bep tu eus an deiziad 1 ha 4 a dalvez al lizherennoù A ha D, pennlizherennoù anv an arzour.
Karrez hud a zo bet implijet un tamm mat e romant Dan Brown The Last Symbol bet embannet e 2009.
right|thumb|280px|Ar c'harrez hud ouzh talbenn iliz ar Sagrada Família Ouzh talbenn iliz ar Sagrada Familia e Barselona e kaver ur c'harrez hud urzh 4. 33 eo an digemmenn hud, oad Jezuz Krist pa oa marvet. Heñvel eo en e frammadur ouzh Karrez Hud Dürer.
N'eo ket ur c'harrez hud reizh avat rak div wech e kaver an niveroù 10 ha 14 ha mankout a ra an niveroù 12 ha 16, gant-se ne heulier ket ar reolenn 1→n2
The Eagle (film, 2011)
The Eagle zo ur film drama istorel embannet e 2011 ha sevenet gant Kevin Macdonald. An istor a dremen e Breizh romanekaet. An aktourien a zo Channing Tatum, Jamie Bell ha Donald Sutherland. Ar film zo diazezet war ar romant The Eagle of the Ninth (1954) skrivet gant Rosemary Sutcliff. An istor a ro tro da heuliañ istor un ofiser roman yaouank o klask adkavout erer an IX lejion kollet e Bro-Skos. An istor zo diazezet war martezeadennoù o tisplegañ steuziadur al lejion e Breizh.
Castel di Tora
Castel di Tora zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
The Eagle (film, 2011)
Ar film zo kenproduet gant Saozon ha stadunaniz. Embannet eo bet e Stadoù-Unanet Amerika ha Kanada d'an 11 a viz C'hwevrer 2011, hag er Rouantelezh-Unanet hag Iwerzhon d'ar 25 a viz Meurzh 2011.
Emgann Antietam
Emgann Antietam, anvet ivez Emgann Sharpsburg gant nerzhioù ar Su, hag implijet c'hoazh hiziv-an-deiz e su SUA, lesanvet The bloodiest day, a oa bet ar c'hentañ emgann bras e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika etre an Unaniezh en Norzh ha Stadoù Kengevreet Amerika war tachenn an Norzh.
The Eagle (film, 2011)
E-touez an istorourien e chom dizemglev bras daoust ha steuziet e vije an IX lejion e norzh Breizh.
Emgann Antietam
An emgann a oa bet d'ar 17 a viz Gwengolo 1862, e-kichen Sharpsburg hag Antietam Creek, e kontelezh Washington (Stad ar Maryland) e Stadoù-Unanet Amerika. An emgann-se e-pad Kampagn Maryland a zo hiziv-an-deiz c'hoazh an hini gwadushañ en istor ar Stadoù-Unanet o welet tro 23 000 gouzañver (marvet, gloazet, prizoniet pe steuziet). .
Eil Levr ar Rouaned
Eil Levr ar Rouaned a zo unan eus levrioù istorel ar Bibl katolik. Er Bibl hebraek n'eus nemet ul levr eus Kentañ Levr ar Rouaned hag an eil.
Abdul Kalam
Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam, anavezetoc'h evel Abdul Kalam (15 Here 1931 - 27 Gouere 2015) a oa ur skiantour ha politikour indian hag a voe unnekvet prezidant India eus 2002 da 2007. Ganet ha desavet e voe e Rameswaram, war aod Tamil Nadu, en ur familh muzulmaned. Studiañ a reas ar fizik. Tremen a reas meur a zek vloaz o labourat en Defence Research and Development Organisation (DRDO) hag en Indian Space Research Organisation (ISRO) ha kemer a reas perzh da vat e programmoù evit diorren ar bombez atomek en India. Ken e teuas da vezañ brudet evel ar Missile Man of India. Perzh a gemeras ivez en taolioù-arnod nukleel anvet Pokhran-II, e 1998.
Dilennet e voe Abdul Kalam da brezidant India e 2002, gant skoazell an daou strollad politikel bras, ar Bharatiya Janata Party hag an Indian National Congress. Da neuze e voe brudet evel "prezidant ar bobl" (People's President). Distreiñ a reas d'e vuhez kent goude e respetad pemp bloaz.
Eil Levr ar Rouaned
Teir lodenn a zo el levrioù-se : ren Salomon (1 R 1-11) ; istor rouantelezhioù Yehouda hag Israel adalek marv Salomon betek dalc'herezh Israel (1R 12 betek 2R 17) fin rouantelezh Yehouda ha danevell gwallreuz 587 kent JK evit echuiñ (2R 18-25). Un doare relijiel da welout an istor a gaver el levrioù-mañ: difealded hollek ar bobl daoust d'un nebeud roueed deol ha Profeded (Eli, Elize) a gas da zisrann ar rouantelezh, steuziadur Israel ha diskar Youda hag an harlu.
Abdul Kalam
Mervel a reas gant un taol-kalon pa oa oc'h ober ur brezegenn en ur skol uhel, d'ar 27 a viz Gouere 2015, d'an oad a 83 bloaz. Miliadoù a dud a zeuas d'e obidoù e Rameswaram. En tu-hont d'e vrud evel politiker hag evel skiantour e oa anavezet Abdul Kalam evel un den fur hag un denelour ha doujet e oa gant tud eus an holl gostezennoù hag an holl relijionoù en e vro.
Emgann Antietam
Laret e vez un drederenn eus lu an unaniezh ne dennas ket ur bolod e-pad an emgann a-bezh:
Tro-dro emgann Antietam
6 jeneral a zo bet lazhet pe gloazet marvus e-pad an emgann:
Lu an unaniezh Lu Stadoù Kengevreet Amerika
Balana
Sportoù
Ur c'hlub mell-droad ouezelek zo, Ballon GAA club, hag ur c'hlub mell-droad, Burrin Celtic e anv.
Castelnuovo di Farfa
Castelnuovo di Farfa zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Purnella
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1914 gant an evnoniour amatour aostralian Gregory Mathews (1876-1949).
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Purnella albifrons.
Colle di Tora
Colle di Tora  zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Aleksandr ar Gall
Aleksandr ar Gall, ganet d'ar 7 a viz Du 1982, zo un troour brezhonek ha kastilhanek, a orin eus Kerne, bremañ o chom e Spagn.
Labourat a ra evit ar Stad c'hall, er Fonction publique de l'Etat, e prefeti ar Poitou-Charentes etre 2007 ha 2014.
Kenlabouret en deus gant 7seizh.
Emsavadeg Ghetto Warszawa
Emsavadeg Ghetto Warszawa (yiddish : אױפֿשטאַנד אין װאַרשעװער געטאָ‎ ; poloneg : powstanie w getcie warszawskim; alamaneg : Aufstand im Warschauer Ghetto) a voe un emsavadeg gant nerzhioù ar rezistañs yuzev e Ghetto Varsovia e 1943 e Polonia e dalc'h an Alamaned e-pad an Eil Brezel-bed. Ar pal a oa bet enebiñ ouzh deportadur ar yuzevien a chome war al lec'h war-du kampoù Majdanek ha Treblinka. Goude ar Grossaktion Warschau en hañv 1942, ur c'hard eus ar milion a yuzevien eus ar ghetto a oa bet deportet war-du Treblinka ha lazhadeget, ar yuzevien a chome a oa krog da sevel kreñvlec'hioù ha degaset o doa armoù ha danvez-tarzh er ghetto.
An emsavadeg a oa kroget d'an 19 a viz Ebrel pa voe nac'het gant ar ghetto kodianañ da benn polis an SS-Brigadeführer Jürgen Stroop. An Alaman evel respont a roas an urzh da zeviñ ar ghetto, bloc'had goude bloc'had. Echuet e oa kement-mañ d'ar 16 a viz Mae 1943.
Arwystli
Arwystli a oa ur c'hantrev e kreiz Kembre, er Grennamzer.
En em astenn a rae Arwystli e mervent Rouantelezh Powys. Pa voe rannet Powys, e 1160, e teuas da vezañ ur rann eus Powys Wenwynwyn. En-dro da gantrev Arwystli e oa kombod Ceri, kantrev Maelienydd, kombod Gwerthrynion ha kombod Deuddwr er c'hreisteiz (e Rhwng Gwy a Hafren), kantrev Penweddig ha kombod Mefenydd er gornaoueg (e Ceredigion), ha kantrevoù Cyfeiliog, Caereinion ha Cedewain en hanternoz (e Powys).
Rannet e oa Arwystli e daou gombod :
Syma
Syma a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ dirediged, krouet e 1827 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).
Adolf III von der Mark
Dimeziñ ha bugale
Dimezet e oa da Margarethe von Berg ha bugale o doe:
Blingel
Blingel a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Collevecchio
Collevecchio  zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Chauvet
Chauvet zo un anv-tiegezh gallek hag okitanek gallekaet.
Gerdarzh
Eus ar galleg chauve, "moal", implijet evel lesanv. Chauvard ; Chauvat ; Chauveau / Choveau ; Chauvel / Chovel (bihanet e Chauvelin, -let, -lon, -lot) ; Chauvenet ; Chauveron / Chauvron ; Chauvier ; Chauvillon ; Chauvin / Chovin / Chouvin ; Chauvois Calvet ; Cauvard ; Cauvet ; Chalvet ; Charve ; Charvet ; Chouvet.
Ral eo ar stumm benel Chauvette, rak nebeut a vaouezed zo moal ha kuzhat o moalder a reont peurliesañ.
Cissomela
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Cissomela pectoralis.
Levrioù ar Rouaned
Levrioù ar Rouaned a zo daou levr eus ar Bibl, anavezet gant ar yuzevien evel gant ar gristenien. Dont a reont goude Levrioù Samuel, ha kontañ a reont istor Israel adal fin rouantelezh David betek kouezhadenn rouantelezh Israel ha hini Juda en 586 kent JK.
Selaouenner
Istor
Gwellaet e oa ar patrom war-dro 1830 gant Pierre Piorry a ijinas ur pezh en olifant da lakaat penn ar benveg da glotañ gwelloc'h gant toull skouarn ar selaouer. Er memes mare, un duellenn hebleg a stage ar "founilh" ouzh ar selaouell. Patrom ar benveg dibleg avat a vo implijet e-pad un nebeud dekvloaziadoù c'hoazh.
thumb|right|Ar c'hentañ selaouennerioù War-dro 1870 e oa ijinet selaouennerioù diforc'hat : daou founilh, savet e penn pep a duellenn a gase d'ur selaouell evit pep skouarn. A-drugarez d'ar benveg-se e c'halle ar vezeien keñveriañ ar pezh a glevent e daou lec'h disheñvel.
Un nebeud kemmoù dister a oa degaset ken a ijinas Rappaport ha Sprague, er bloavezhioù 1940, ur benveg nevez berr ha pounner gant tuellennoù kaoutchoug hag ur "founilh" doubl a c'haller treiñ, evit selaou ar reizhad analañ gant un tu ha reizhad ar galon hag ar gwazhied diouzh an tu all.
E 1961 e oa ijinet gant an aotrou mezeg David Littmann, ur c'helenner eus Skol Vezegiezh Harvard, ar selaouenner a-vremañ, kalz skañvoc'h hag a roe an tu da selaou kalz gwelloc'h trouzioù diabarzh ar c'horf.
Collegiove
Collegiove  zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Llyn Bochlwyd
Dont a ra an anv eus mojenn ur c'harv lesanvet Bochlwyd, a vefe "Boc'hlouet" e brezhoneg.
Charles Walter De Vis
Charles Walter De Vis, bet ganet Devis d'an 9 a viz Mae 1829 e Birmingham (Kontelezh Kornôg Midlands, Bro-Saoz) hag aet da Anaon d'an 30 a viz Ebrel 1915 e Brisbane (Queensland, Aostralia), a oa un den-a-iliz saoz. E garg a berson a zilezas e 1859 ha dont da skiantour barrek war an evnoniezh, al loenoniezh ha louzawouriezh koulz ha studi an divelfenneged. Ren a reas e vicher nevez e Bro-Saoz hag en Aostralia.
Montebuono
Montebuono  zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Dietrich IX
Dietrich IX von der Mark (1374 - 1398) a oa kont Mark adal 1393 betek 1398.
Eil mab ar c'hont Adolf III von der Mark ha Margarete von Jülich e oa. E dad a oa kont Kleve en 1368, ha d'e vab henañ e oa mennet da reiñ e gontelezh. Dietrich a voe roet dezhañ kontelezh Mark en 1393, pa oa bev e dad.
Pa gouezhas Dietrich IX er brezel en 1398, ez eas kontelezh Mark gant e vreur henañ Adolf. Evel-se e voe adunanet kontelezhioù Mark ha Kleve.
NGC 908
NGC 908 a zo ur c'halaksienn droellennek lec'hiet war-dro 60 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg ar Valum.
Orderic Vitalis
Orderic Vitalis (1075 - 1143) a oa ur c’hronikour saoz eus ar Grennamzer. Sellout a reer ouzh e levr latin Historiae Ecclesiasticae evel unan eus ar mammennoù pouezusañ evit studiañ istor an Normaned e Bro-Saoz hag e Bro-C'hall.
E vuhez
Beleget e voe e 1107. Meur a wech ez eas kuit diouzh manati Saint-Evroul-en-Ouche ha kontañ a ra e veajoù da Croyland, Worcester (e Bro-Saoz), Cambrai ha Cluny (war douar-bras Europa) en e skridoù.
Tamm-ha-tamm en em lakaas da adskrivañ dornskridoù, rak troet e oa gant al lenn hag ar skrivañ. Goulennet e voe outañ gant an abad skrivañ istor manati Saint-Evroul.
E Saint-Evroul e savas e Historiae Ecclesiasticae etre ar bloavezhioù 1123 ha 1141, hag oberenn veur e vuhez e voe. Kontañ a ra er skrid-se istor broioù kornôg Europa, abaoe o c’hristenidigezh betek an kantved, met eus istor an Normaned ez eus anv dreist pep tra, goude aloubidigezh Bro-Saoz gant Gwilherm an Alouber dreist-holl. Dre ma oa genidik eus Shropshire, tost da Gembre, e ro kalz a lec’h en e skrid da istor Marzoù Kembre ha d’an darempred etre Saozon ha Kembreiz da neuze.
Ur skrid gwall dalvoudus eo e Historiae ecclesiasticae evit studiañ istor dugelezh Normandi hag istor Bro-Saoz d’ar mare-se. Ouzhpenn kontañ darvoudoù ha reiñ deiziadoù a ra ; diskrivañ a ra aketus boazioù ar gevredigezh ha sevenadur an amzer-hont.
Kastell Katuelan
Kastell Katuelan zo ur c'hastell e Henon e Breizh. Monumant istorel eo abaoe 1964.
FN P90
An FN P90, pe FN Project 1990, a zo un arm difenn personel (saozneg: personal defense weapon berraet e PDW) ijinet ha savet gant FN Herstal e Belgia. Savet e oa bet evel diskoulm d'ur goulenn a-berzh an NATO evit kemer plas an armoù 9×19mm Parabellum. Ar P90 a oa bet savet evel un arm tuzum met gant un tan kreñv evit bourzhidi karbedoù, soudarded an dafariñ, nerzhioù ispisial, hag an unvezioù enep-sponterezh.
Nazik al-Abid
Nazik al-Abid (نازك العابد en arabeg) (1898–1959) a oa ur vaouez eus Siria a voe lesanvet "Janed Ark an Arabed" e broioù ar C'hornôg. Stourm a reas evit gwirioù ar merc'hed hag evit dizalc'hted Siria.
Dibab a reas chom hep derc'hel kont eus an diforc'hioù etre kumuniezhioù Siria, etre Kurded, Arabed, Sunnited, Chiited, kristenien. Eviti e oa pouezus unvaniezh an emsav arab a-enep yev an Impalaeriezh Otoman. Goude ar Brezel-bed Kentañ e savas a-du gant ar renad nevez krouet e Siria, dindan ar roue Faysal I. Pa voe lakaet Siria dindan galloud Bro-C'hall e stourmas ouzh an arme c'hall. Kemer a reas perzh en Emgann Maysalun e 1920, etre arme Rouantelezh arab Siria hag ar soudarded c'hall. Goude an emgann-se e voe kaset d'an harlu gant ar C'hallaoued, ha bevañ a reas en Istanbul e-pad daou vloaz. Distreiñ a reas da Siria, met argaset e voe c'hoazh ha kavout a reas repu e Jordania. Ne voe lezet da zistreiñ da Siria nemet pa reas gouestl, dre skrid, ne stourmfe ket ken war an dachenn bolitikel. Derc'hel a reas da vezañ oberiant avat, evit gwirioù an dud, hag ar merc'hed dreist-holl. Bez' e voe unan eus ar re a savas ar Steredenn Ruz (ur strollad heñvel ouzh ar Groaz Ruz), ha goude Luskad ar C'hreskloar Ruz e Siria, e 1922. Gant maouezed all e c'houlenne ar gwir da votiñ evit ar merc'hed.
Diwezhatoc'h ez eas da vevañ da Veirout ha dimeziñ a reas d'ul Libanad, Mohammad Jamil Bayhum, e 1927. Eno e klaskas kas kaoz ar merc'hed war-raok ivez. Mervel a reas e Beirout e 1959.
Yannick Kerlogot
Yannick Kerlogot (Sant-Brieg, 12 Mae 1970) zo ur politiker breizhat, kannad pastellad Gwengamp abaoe miz Mezheven 2017.
Goude diskar al lezenn
Anvet e oa bet gant ar ministr kentañ d'ober war-dro statud Diwan, ,.
Pier an Arbouled
Pier an Arbouled (Pleheneg, 22 a viz C'hwevrer 1810 - Gwened, 26 a viz Genver 1892) a oa ur beleg ha saver kantikoù eus Bro-Gwened.
Beleget e voe e 1835 ha mont da gure en Arzh. Goude-se e kemeras perzh e kalz misionoù un tamm e pep lec'h e Bro-Gwened hag ur prezegenner brudet e oa. El levr Guerzenneu eid ol er blai (Gwerzennoù evit holl ar blez) e kaver kantikoù savet pe kempennet gantañ.
Alain Helory
Alain Helory a voe eskob Treger eus 1330 da 1338.
Chaloni Kastell-Paol e oa pa voe anvet da eskob Treger, war-lerc'h Yves de Boisboissel
Er bloaz 1334 e c'hourc'hemennas da veleien eskopti Treger enoriñ sant Tual/Tugdual, patron an eskopti, hag Erwan Helory/Heloury a Gervarzhin, ha ne oa ket santelezet c'hoazh. Kement-se a reas evit pouezañ war ar pab.
Ne ouzer ket ha kar da Sant Erwan e oa Alain Helory
Richard du Perrier a zeuas war e lerc'h war gador eskopti Treger.
Strollad Emrenerien Vreiz
Strollad Emrenerien Vreiz (Parti Autonomiste Breton (PAB) e galleg) a voe krouet da-geñver kentañ kendalc'h Breiz Atao, bet dalc'het e Rosporden d'an 11 a viz Gwengolo 1927. Dilennet e oa bet Morvan Marchal hag Olier Mordrel da genbrezidanted, Yann Bricler da bennsekretour ha Frañsez Debauvais da verour ar gazetenn Breiz Atao. Maurice Duhamel, Yann Sohier, Millardet, Tassel ha Derrien a yeas d'ober kuzul politikel ar strollad hag ar gazetenn war un dro.
An eil kendalc'h a voe dalc'het e Kastellin d'an 18 a viz Eost 1928.
Da-heul kendalc'h Gwengamp, e miz Eost 1931, an SEV a zispartias e daou du : al Ligue Fédéraliste de Bretagne ha Strollad Broadel Breizh.
Monteleone Sabino
Monteleone Sabino zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
Great Railroad Strike (1877)
Great Railroad Strike ("Harz-labour Meur an Hent-houarn") 1877, anvet a-wechoù The Great Upheaval ("ar Stroñsadenn Veur"), a reer er Stadoù-Unanet eus harzoù-labour ramzel gant labourerien an trenioù a oa bet flastret en un doare feuls ha garv. Kroget e oa d'ar 14 a viz Gouhere 1877 e Martinsburg, West Virginia, pa voe diskennet goproù izel labourerien an embregerezh Baltimore & Ohio Railroad (B&O) evit an trede gwech er memes bloavezh. An harzoù-labour a voe flastret 45 devezh war-lerc'h gant lu SUA harpet gant bezenoù ar Stadoù.
Brunémont
Brunémont a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Great Railroad Strike (1877)
En abeg da gudennoù armerzhel o vont war fallaat ha da zigresk ar goproù evit labourerien an hentoù-houarn, labourerien e meur a gêr e Stadoù New York, Pennsylvania ha Maryland, betek Illinois ha Missouri, a grogas gant un harz-labour. Tro-dro da gant den a voe lazhet er vro. E Martinsburg, Pittsburgh, Philadelphia ha kêrioù all, al labourerien o devoa devet ha distrujet trenioù, labouradegoù ha mirlec'hioù an hentoù-houarn. Ar boblañs a soñje dezhi e oa ar stourmoù o vont da zegas galloud nevez e doare Kumun Pariz 1871. En amzer-se, al labourerien ne vezent ket difennet gant aozadurioù micherel (unvaniezhioù, sindikadoù). Pennoù ar c'hêrioù, gouarnamantoù ar Stadoù o devoa aozet bezenoù a roas harp gant an National Guard, nerzhioù al lu kevredadel ha bezenoù prevez an embregerezhioù hentoù-houarn. An holl nerzhioù-se a roas lamm d'an emsavadegoù dre vont betek implijout kanolioù ha mindrailerezhioù Gatling. Ul lod eus an nerzhioù savet da vougañ an emsavadegoù a oa bet o reiñ harp d'an harz-labourerien. Echuet e oa bet e miz Eost an harz-labour dre bezañ flastret gant nerzhioù lu. Ur 100 bennak a dud a oa bet lazhet d'an nebeutañ
Al labourerien
Al labourerien a veze lesanvet mobs ("torfedourien") pe komunourien
An nerzhioù enep harzoù-labour
Kaoz a oa eus "Red scare", aon rak ar gomunouriezh, gant pennoù bras al luskad enebet ouzh al labourerien : <blockquote style="font-family:Courier;"> ''By the light of flames at Pittsburg, we may see approaching a terrible trial for free institutions in this country. The Communist is here.'' – W. M. Grosvenor, 1877
Bloody Lane
Bloody Lane a oa anv linenn difenn bennañ ar jeneral Lee e-pad emgann Antietam.
Tev ar gwad, tanav an dour
No Great Mischief a zo ur romant brudet bet skrivet gant Alistair MacLeod, ur skrivagner kanadian a orin skosat, hag embannet e 1999 gant McLelland & Stewart. Bet eo lakaet e brezhoneg gant Kristian Braz hag embannet e 2015 gant Al Liamm dindan an titl « Tev ar gwad, tanav an dour ».
Danvez
Alexander MacDonald, anezhañ un ortodontour e Kanada, a gont istor e familh. En, izili klann Chalum Ruaidh, un darn eus klann MacDonald, a zivroas da Enez ar C'hab Breton goude emgann Culloden. Kas a ra an istor betek ar bloavezhioù 1960.
Bloody Lane
Gortoz a refont lu an Norzh, ar Major jeneral William H. French hag e 3de divizion 5500 soudard en holl a erruas dres e-tal hini ar major jeneral Daniel Harvey Hill.
Tev ar gwad, tanav an dour
Danvez
Lourennek ha fromus-kenañ eo No Great Mischief, gant daveoù niverus d'ar gouezeleg ha d'an doare ma chom stag tud Nova Scotia ouzh o gwriziennoù skosat.
Bloody Lane
Ar major jeneral Israel B. Richardson hag e 1st Division, II korfad, eus lu ar Potomac a erruas evit bountañ kreñvoc'h war divizion ar Major jeneral Daniel Harvey Hill. Ar rejimant 69th of New York infantry pe Irish Brigade a erruas war an dachenn gant ar banniel emerald uhel en avel. Gant ar youc'h-brezel "Fah-ah-bah-lah" (Iwerzhoneg: "Faugh-a-Balaugh"; Brezhoneg: "Grit plas!"). Tagañ a refont lec'h difenn lu ar Su, ur wech tennet o holl bolodoù e voent rediet da bakañ re ar re marvet pe gloazet. Ur wech tennet an holl bolodoù e voent rediet da vont war gil. 60% eus ar rejimant a oa bet lazhet.
Ar stourm a badas 4 eurvezh etre 9eur30 hag 1eur30 goude merenn. An daou du a stourmas taer feuls, a-benn ar fin lu ar Su a zo beuzet gant an niver a enebourien.