cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ann Griffiths
Buhez
Ganet e voe Ann Thomas e miz Ebrel 1776 e kêr Dolwar Fechan e parrez Llanfihangel-yng-Ngwynfa, nepell diouzh Llanfyllin e kontelezh kozh Sir Drefaldwyn (bremañ e Powys). Merc’h e oa da John Evan Thomas, labourer-douar ha fabrik, ha d’e wreg Jane. Div c’hoar ha daou vreur he doa.
Desavet e voe Ann er feiz anglikan. E 1794, pa oa 18 vloaz, e varvas he mamm. Treiñ a reas Ann ouzh ar vetodouriezh, da-heul he breudeur, goude klevet prezegennoù Benjamin Jones eus Pwllheli.
Dimeziñ a reas da Thomas Griffiths, ul labourer-douar eus Meifod, metodour eñ ivez. Mervel a reas er gwentloù e miz Eost 1805, d’an oad a 29 bloaz, ha douaret e voe e Llanfihangel-yng-Ngwynfa.
Skridoù
Lezel a reas Ann Griffiths un toullad skridoù kembraek war he lerc’h, hag a voe embannet goude he marv gant ar pastor metodour John Hughes eus Pontrobert hag e wreg Ruth.
En he barzhonegoù e eztaole he feiz kristen ha diskouez a rae he anaoudegezh eus ar Skriturioù sakr. Hi eo brudetañ saverez meulganoù Kembre. Ha hiziv c’hoazh e seller outi evel ur skrivagnerez a-zoare. Skrivet en deus Saunders Lewis, diwar-benn he barzhoneg hirañ Rhyfedd, rhyfedd gan angylion... ("Marvailhus, marvailhus d’an aelez…"), e oa anezhañ "unan eus pezhioù kaerañ barzhoniezh relijiel Europa".
Brudet eo he meulgan Wele'n sefyll rhwng y myrtwydd hag alies e vez kanet e Kembre, war don Cwm Rhondda.
Evel Mari Jones (1784–1864), ur Gembreadez paour hag a gerzhas da gêr Y Bala da brenañ ur Bibl, e teuas Ann Griffiths, e Kembre an, da vezañ un harozez evit ar brotestanted.
Hippokrates C'hios
Hippokrates, ganet e C'hios war-dro 470 kent JK, oberiant en Aten war-dro 430 kent JK, marvet war-dro 410 kent JK, zo ur matematikour gresian.
Jeannot et Colin
Jeannot et Colin zo ur gontadenn c'hallek gant Voltaire, embannet e 1764.
Battlestar Galactica (stirad skinwel 2004)
Battlestar Galactica (BSG) zo ur stirad skinwel skiant-faltazi milourel stadunanat. Ul loden eo eus ar frañchiz Battlestar Galactica. Sevenet gant Ronald D. Moore ha produet gant Moore ha David Eick, un adsevel eo eus ar stirad skinwel Battlestar Galactica eus 1978 krouet gant Glen A. Larson. Al lodenn pilot eus ar stirad skinwel a zo bet skignet evel ur ministirad teir eurvezh (e gwirionez peder eurvezh rannet e div lodenn) e miz Kerzu 2003 war ar chadenn skinwel Sci-Fi Channel. Dre ar berzh bras e voe heuliet ar ministirad gant pevar c'houlzad. Echuet e oa ar stirad d'an 20 a viz Meurzh 2009. Aktourien bennañ ar stirad skinwel adsavet eus 2004, Edward James Olmos ha Mary McDonnell, zo bet meulet evit o doare c'hoari, ha tapet o deus ur Peabody Award, priz ar bloaz gant an Television Critics Association. Lakaet eo bet ar stirad da dalvezout e renkadur ar 100 stirad skinwel gwellañ. Lakaet eo bet anv ar stirad war ar renk evit meur a briz: Emmy award evit ar skrivañ, renerezh, tresañ an treuzwiskoù,efedoù ispisial, kempenn ar son. Gounezet e oa bet un Emmy award evit an efedoù ispisial hag evit kempenn ar son. Battlestar Galactica a dremen en ur sistem egorel pell diouzh hon hini. Ur sevenadur denel en deus trevadennet planedennoù anvet an 12 Trevadenn. En amzer dremenet, an trevadennoù denel a zo bet o vrezeliñ taer a-enep robotoù savet gant Mab-den hag anvet Cylons. Sikouret hep ma vije a-ratozh gant an Doktor Gaius Baltar, ar Cylons a dag an trevadennoù en un dagadenn veur a zistruj darn eus an denelezh e-doug un nebeud eurvezhioù. Poblañs an 12 trevadenn a oa bilionoù a dud, met goude an holokost ne chom mui nemet e-tro 50 000 den a oa chomet bev. An holl re-se a oa e listri-egor trevour ha setu perak n'int ket bet lazhadeget.
Barbara Carlotti
Barbara Carlotti, ganet e 1974, zo ur ganerez c'hall a orin kors.
Kanañ e galleg a ra hag e korseg a-wechoù.
En 2020 he deus embannet an albom "Corse, île d’amour", un albom ma kan kanaouennoù gallek ha korsek a oa bet kanet a-raok gant Regina et Bruno, Antoine Ciosi, Charles Rocchi, Tony Toga, Tino Rossi ha Canta U Populu Corsu.
Šiprage
Šiprage (Шипраге) zo ur gêriadenn e Bosnia-ha-Herzegovina, e kumun Kotor Varoš, 788 a annezidi e 2013. Emañ war ribl an Vrbanja e gevred ar vro.
E-pad Brezel Bosnia (1992-95), unan eus 18 kamp-dalc'h bosnian polis Kotor Varoš a oa e Šiprage.
Glaiséidí
Glaiséidí (Glashedy Island e saozneg ) zo un enezenn vihan didud e hanternoz kontelezh Dún na nGall, en Iwerzhon.
Emañ nepell diouzh Cionn Mhálanna, beg-douar norshañ Iwerzhon. Bas eo an dour tro-dro ha sklosennoù e-leizh zo. Aliezik ez eus bet bagoù oc'h ober peñse en ardremez. Daoust da se e ouie an dud a oa o chom nepell war an douar-bras mont da guzhat poitín (odivi) war an enezenn, gwechall.
Arzhel
Arzhel, pe Armael, pe Armel, a oa un den a iliz a veve e Breizh e.
Etre istor ha mojenn
Ur priñs brezhon e oa, ganet e kreisteiz Kembre e-tro ar bloaz 482. Unan eus mibien ar roue Hywel fab Emyr Llydaw e vije bet. Treuziñ a reas ar mor gant un nebeud kompagnuned da vont da Arvorig ha dilestrañ a reas e 518 en un aber anvet bremañ Aber-Ildud.
Mont a reas pelloc’h en douaroù da sevel ur manati en ul lec’h deuet da vezañ Plouarzhel, e Bro-Leon. E Breizh Vihan e voe savet gantañ meur a iliz ha meur a abati, en Erge Vihan e-kichen Kemper, e Plouharnel (Plarnel) hag e Sant-Armael e Bro-Wened, e Ploermael hag e Sant-Armael-ar-Gilli e Breizh-Uhel.
Mont a reas ivez da lez ar roue frank Childebert Iañ a oa e Pariz. Seizh vloaz e chomas e lez ar roue, hag eno e pareas, war a lavarer, unan dall hag unan kamm. Kontañ a reer ivez e voe trec’het gantañ un aerouant a sponte an dud e Breizh-Uhel. Beuzet e voe an euzhvil gantañ er stêr Sec'h. En em dennañ a reas en e vanati, e Sant-Armael-ar-Gilli, war-dro fin e vuhez. Eno e varvas e 552 hervez lod, pe e 570 hervez lod all.
Pedet e vez a-enep ar sec'hor ha sant patrom aluzenerien an ospitalioù eo ivez. D’ar 16 a viz Eost e vez goueliet.
Anv-badez
Dont a ra an anv Arzhel eus ur stumm kozh Artmael (Arthfael e kembraeg, Armagilus pe Artmaglus e latin), savet diwar an div elfenn arzh, al loen, ha mael, « priñs ». Troet e oa Artmael da Armel e yezh Gwened hag e galleg.
Anavezet eo an anvioù Arzela hag Armelle roet d'ar merc'hed. Tud brudet :
Anv-tiegezh
Un anv-familh anavezet, e Bro-Leon dreist-holl, eo Arzhel ivez.
Ortodoksiezh yuzev
An Ortodoksiezh yuzev (pe c'hoazh Yuzevegezh reizhkredour) zo ul lavarenn hollek evit ober anv eus luskadoù hengounel hag a glask chom eus tu an hengoun er Yuzevegezh a-vremañ. Hervezo e oa bet diskuliet an Torah, dre skrid ha dre gomz, da Voizez gant Doue e Menez Sinai ha n'eus ket bet kemm abaoe.
Ret eo hervezo doujañ strizh d'an halakha neuze ha disklêriañ anezhi dre hentennoù hengounel, o tegemer labour ar re fur evel m'emañ. N'eo ket ul luskad kreizennet avat ha meur a zoare a zo da vezañ reizhkredour. Gallout a reer rannañ an ortodoksiezh etre an hini haredi, mirouroc'h ha serr ouzh ar gevredigezh, hag an hini vodern, degemerusoc'h ouzh ar bed tro-dro.
Kefalos (mab da Hermes)
Kefalos (en Henc'hresianeg: Κέφαλος Kephalos) zo un hanter-zoue eus Aten er gwengeloù gresian, mab da Hermes hag Herse. Hermes a gare Herse, met gwarizi a oa gant he c'hoar Aglauros, en em zerc'hel a rae etreze, ha nac'h a rae fiñval. Troet e voe e maen gant an doue.
Arabat eo meskañ gant Kefalos mab Deion, brudetoc'h an tamm anezhañ.
Inis Faithlinn
Inis Faithlinn (Innisfallen e saozneg ) zo un enezenn e Loch Léin, e kontelezh Ciarraí, e mervent Iwerzhon.
Eno emañ rivinoù abati Inis Faithlinn, unan eus abatioù pouezusañ deroù ar gristeniezh en Iwerzhon. Savet e voe e 640 gant sant Finian Lobhar ha menec'h a voe eno e-pad 950 vloaz.
Gant menec'h an abati e voe skrivet Annála Inis Faithlinn (Danevelloù Inis Faithlinn), ur gronikenn eus istor Iwerzhon er Grennamzer, skrivet en moarvat ha miret bremañ en ul levraoueg en Oxford. E miz Eost 1594 e voe skarzhet ar venec'h eus an abati gant ar rouanez Elesbed I.
Agatha Christie
Agatha Mary Clarissa Christie (15 Gwengolo 1890 e Torquay (Devon) - 12 Genver 1976 e Wallingford (Oxfordshire)) a zo ur skrivagnerez romantoù polis, danevelloù ha pezhioù-c'hoari saoznek. Hercule Poirot ha Miss Marple eo he zudennoù brudetañ. Ar skrivagner ar muiañ troet er bed eo.
Laritza Bacallao
Laritza Bacallao, ganet d'ar 7 a viz Gouhere 1987 en La Habana, zo ur ganerez kuban.
He zad, Ernesto Bacallao, evel he zad-kozh, Felo Bacallao, a oa kanerien el laz Orquesta Aragón. Studiet he deus kan ha sonerezh, pianoourez eo ivez. Brudet eo bet gant Que suenen los tambores ha tonioù all da zañsal.
Alexandria Ocasio-Cortez
Alexandria Ocasio-Cortez (New York, 13 Here 1989) zo ur bolitikourez stadunanat demokrat. Dilennet e voe d'an 3 a viz Genver 2019 evel dileuriadez 14 distrig New York, da lavaret eo rann reter ar Bronx ha darn eus rann norzh kreiz Queens.
Ribécourt-la-Tour
Ribécourt-la-Tour zo ur gumun e departamant Norzh e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: ;.
Bered ar C'hommonwealth: Ribécourt British Cemetery
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Digoret e voe e miz Du 1917 gant 6 Rannlu ar Rouantelezh-Unanet, implijet betek Meurzh 1918 hag e mizioù Gwengolo hag Here 1918 en-dro.
Bered ar C'hommonwealth: Ribécourt Railway Cemetery
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Digoret e voe e miz Here 1918 gant 3 Rannlu ar Rouantelezh-Unanet.
Emdroadur ar boblañs 1793-2007
• Andonioù : Cassini hag EBSSA
Tombouktou
Tombouktou e galleg, Timbuktu e tamachekeg, zo ur gêr en hanternoz Mali, war lez ar stêr Niger. Ur gêr a-bouez eo bet e kenwerzh an holen dre ar Sahara. Lesanvet eo «kêr an 333 sant », ha « perlezenn an dezerzh ».
Maria Antonia Branconi
Maria Antonia Branconi, ganet von Elsener (1746-1793), a oa serc'h d'an dug Karl Wilhelm Ferdinand von Braunschweig. Hennezh a oa dimezet d'ur briñsez saoz, Augusta von Hannover, hag a oa merc'h da zanvez-roue Bro-Saoz.
Tombouktou
Brudet eo he skol-veur hag he levraoueg abaoe ar Grennamzer.
Maria Antonia Branconi
Brudet e oa da vezañ ar c'haerañ maouez en Alamagn. Mignonez e oa d'ar skrivagner alamanek Johann Wolfgang von Goethe.
Tombouktou
Istor
Gweladennet eo bet en gant Europiz :
Maria Antonia Branconi
Merc'h e oa da dud eus Alamagn aet da Italia da chom. Savet e voe ganto e Naplez. Da zaouzek vloaz e voe dimezet da Francesco de Pessina Branconi, hag ur verc'h hag ur mab o doe. Mervel a reas he fried en Here 1766), ha hi ugent vloaz. E miz Du 1766 e tegouezhas gant penhêr dugelezh Braunschweig a oa oc'h ober ur veaj-studi dre Europa goude e eured en 1764. Dont a reas da vezañ serc'h dezhañ ha mont a reas d'e heul da Vraunschweig, ma voe e bried-kleiz. Ur bugel o doe, Karl Anton Ferdinand (1767–1794). Maria Antonia Branconi a veve en he falez e Wilhelmstrasse e Braunschweig, ha perzh a gemere er gevredigezh. En 1774 e voe uhelaet, hag he bugale da-heul, gant an impalaer santel Joseph II, ma teuas da vout "von Branconi".
Terriñ a reas he darempred gant Karl pan eas-eñ gant Luise Hertefeld en 1777. Maria Antonia a veajas dre Europa, hag a vevas e Paris e 1787–1791. Ur mab he doe, Jules Adolph Marie, e 1788.
Tombouktou
Kerioù gevellet
Gevellet eo Tombouktou gant ar c'hêrioù-mañ :
Frezenn
Ur frezenn zo ur seurt kolier danvez a veze en-dro da c'houzoug gwazed ha maouezed an noblañs er. Dantelezhet e veze alies. Dont a ra ar ger eus an anv gallek fraise, hogen n'eo ket eus ar frouezh, ar sivi, met eus anv bouzellenn al leue.
Orin
Da gentañ e oa plegoù bihan ouzh bord, pe erien, kolier ar rochedoù ha hivizoù. Er bloavezhioù 1530 e savas ar c'holier da c'holeiñ ar bruched hag ar gouzoug.
Er bloavezhioù 1560
Er bloavezhioù 1560 eo e teuas ar frezenn war wel. Aozet e oa gant godronoù ingal, ha distag e oa eus ar roched. Uhelaat a ra adalek ar gerc'henn ha ledanaat. An darn vrasañ eus ar maouezed a laka ar frezenn war ur c'holierig.
Er bloavezhioù 1570
Giz ar frezenn a vo goapaet e-pad ur charivari e foar Saint Germain e miz C'hwevrer 1579 : studierien a zibuno er straed, gwisket gant pikoloù frezennoù paper gwenn, hag o huchal : À la fraise on reconnaît le veau ! ("Diouzh ar frezenn ec'h anavezer al leue !").
Er bloavezhioù 1580
Er bloavezhioù 1580 ne voe ket nemeur a gemmoù er frezenn.
E Spagn
Kenderc'hel a ra giz ar frezenn, hag uhel mat-eo.
E Flandrez hag en Italia, dindan levezon Spagn
En Izelvroioù e vo douget ar frezenn betek kreiz ar.
Die Antwoord
Die Antwoord zo ur strollad Hip hop eus Suafrika deuet eus kêr ar C'hab.
Er strollad emañ Nijaed ar c'haner rap, ¥o-Landi Vi$$er ur c'haner all, Wanga ar ganerez koant ha Hi-Tek un Disc Jockey (DJ) (Beats/DJing). Ur sapre meskaj o deus krouet. Ar sonioù zo evel ar rap, Drum & Bass hag ivez un tammig elektro. Ar c’homzoù zo ur c’hempouez etre ar c’hritik sokial hag ar flemmgan, skrivet en afrikaaneg, xhosa hag e saozneg komzet gant ur pouez-mouezh izelvroek, pezh a zo ur saozneg drolik a-walc’h en divskouarn.
Diskrivañ a ra ar strollad e stumm sonerezh evel ur Zef, ar pezh a dalvez en afrikaneg, e yezh ar straed ur « Prolet » pe « Paotr ar c’hoajoù ». Gwelet eo Zef gant ar strollad evel ur meskaj digomprenus o tont eus meur a sevenadur eus Afrika ar Su, pezh a vod anezho kenetrezo en o son. E stumm ar rap forban amerikan kilfouzher, e vez komzet amañ eus emdroadur tud eus karterioù ha rannoù sokial afrikanek izelañ („Rich Bitch“). Ar bladenn gentañ a zo deuet er-maez er bloavezh 2009 war lec’hienn ar strollad. Evel arzhourien hag o deus skoazelet Jack Parow, Jaak Paarl (aka Jaak), Knoffel (aka Garlic Brown), Scallywag and Isaac Mutant mitDigomprenus. Brudet ez int bet a-drugarez da farserien ar skinwel su-afrikan. Frontmann Ninja (Watkin Tudor Jones) a zo un arzour brudet el leurenn suafrikan hag e cheñch alies a aktourienDigomprenus. Bezh e oa alies c’hoari gant al lesanv „MaxNormal“ hag evel Waddy Jones gant "The Constructus Corporation"Digomprenus.
Goude ma vije bet treuzkaset ar video „Zef-Side“ war ar rouedad hag war blogoù, en deus savet ar strollad gant skoazell ar produktour Rob Malpage asambles ar video „Enter the Ninja“, hemañ zo bet kliket 10 milion a wechoù war YouTube, hemañ a zeuio da vezañ ur gwir viruz. Ennañ emañ c’hoazh DJ Leon Botha Su afrikans, marvet e 2011. Ar strollad en deus bet ar gwir da seniñ er Stadoù Unanet er Coachella Valley Music and Arts Festival. Ninja ha ¥o-Landi o deus c’hoariet e 2010 ar rolloù er filmig Harmony Korines "Umshini Wam".
E-kerzh an hañv en 2011 o deus c’hoariet gant Linkin Park evel strollad loc’hañ ar sonadeg. Oberurseler Hessentag (Alamagn) evit ar raktres reveulziek: A Thousand Suns World Tour Digomprenus. E 2012 o deus c’hoariet e leun a sonadegoù, ar Southside Festival, ar Neuhausen ob Eck hag ar Hurricane Festival.
Eliezer
Hervez an Tanac'h e oa Eliezer unan eus mibien Moshe ha Zipora (pe Sipora), merc'h "beleg Midyan" (Yitro) (Er 18, 2-3).
Duval
Duval zo un anv-tiegezh gallek a gaver stank er broioù gallek (Bro-C'hall, Breizh, Belgia, Suis, Kebek hag all) met ivez er broioù saoznek. Dont a ra eus an anv normanek Devall hag en deus roet kalz anvioù-tiegezh gallek ha saoznek disheñvel.
Deadpool
Deadpool, pe Wade Winston Wilson, zo un dudenn ijinet er c'homics stadunanat gant Marvel Comics. Krouet eo bet gant ar skrivagner Fabian Nicieza hag an tresour ha skrivagner Rob Liefeld. Un enep-haroz eo ha gwelet e oa bet evit ar wech kentañ en The New Mutants #98 (e miz C'hwevrer 1991). Da gentañ e oa Deadpool un dudenn vil ; gant an amzer ez eo deuet da vezañ kentoc'h un enep-haroz. Deadpool, Wade Wilson e anv gwir, zo ur goprsoudard disneuziet gant ur galloud dreistordinal a-fed pareañ e gorf. An dudenn a zo brudet evel "Merc with a Mouth" dre ma vez atav o komz hag oc'h embann traoù droch pe farsadennoù.
Yuzevegezh adreizhet
Ar Yuzevegezh adreizhet (pe reformet) anavezet ivez dindan an anvioù Yuzevegezh frankizour pe Yuzevegezh araogour zo ul luskad relijiel yuzev. Lakaat a ra pouez war natur kemmus ar feiz, penaos emañ an tu etik dreist an tu lidek ha penaos eo krediñ un diskuliadenn a-hed buhez an nen, e-liamm kreñv ouzh e spered hag e boell ha n'eo ket kreizennet ouzh diskuliadenn Menez Sinai. N'eus ket pouez kement-se war al lid ha n'eo ret heuliañ an halakha hervezo dre m'eo emren an hinienn en o luskad. Digor bras eo ouzh ar bed ha degemer a ra soñjoù ha levezonoù nevez.
Emañ orin al luskad adreizhañ en Alamagn en, gant pennaennoù savet gant ar rabin Abraham Geiger hag e geneiled. Abaoe ar bloavezhioù 1970 e oa bet divizet gant al luskad bezañ an degemerusañ posupl e-lec'h mont war-zu ur c'hlask bezañ splann-naet war an doueelezh. Ul liamm kreñv zo ouzh ar politikerezhioù araogour a-fet kevredigezh (benelouriezh, heñvelrevidi, eneb-gouennelouriezh...) dindan ar ger-stur Tukkun Olam (Dresañ ar bed). Emañ al luskad en e greñvañ en Amerika an Norzh.
Théophile
Théophile zo un anv-badez gallek.
Orin
Diwar an anv gregach Theophilos (a gar Doue) savet diwar Theos (doue), ha philos, hag a glot tre gant Amadeus e latin. Diwar an daou anv-se e teu anvioù all en ur bern yezhoù.
Diwar ar wrizienn Theos e teu anvioù all: Théodore (ha Dorothée), Théophraste...
Un anv frankek avat eo Theobald, a zo Tepot e brezhoneg.
Toumperezh
An toumperezh pe an taboulinoù a zo ur reizhad binvioù tosiñ implijet kalz er strolladoù rock. Servijout a ra dreist holl da verkiñ ar lusk.
Ioánnis Metaxás
Awenet e voe renad Metaxas gant faskouriezh Benito Mussolini. Amsklaer e oa ideologiezh e renad ; anv a veze graet gantañ eus un "Trede Sevenadur Hellazat", ur meizad hag a vije bet par da zaou vare all eus istor ar vro, Gres an Henamzer pagan hag an Impalaeriezh vizantat kristen.
Toumperezh
Istor
An taboulinoù zo aozet get ur strolladur a fustoù (pe tom-où) ha simbalennoù. An taboulin a vez implijet get Mab-den a-c'houde ar ragistor. Ijinet eo bet an taboulinoù kentañ en 20vet kantved, aozet e oa d'ar mare-se get un taboulin sklaer, ur gourdaboulin ha simbalennoù, kavet e veze dreist-holl e lazoù-seniñ an arme. Liammet-tre eo an taboulinoù a-vremañ get an jazz (1900-1940), kaset en deus araokadennoù evit simplaat ar c'hoari da skouer ar charleston (pe "hi-hat" e saozneg) ijinet get Vic Berton ha Kaiser Marshall e 1920 hag an droadikell evit ar gourdaboulin evel-se a oa tu d'an taboulinour da c'hoari get meur a lodenn eus an taboulinoù er memes koulz. Araokadennoù arall a zo daet get an emsavioù sonerezhel evel ar rock'n roll, daet eo dreist-holl àr-wel ar "set" ar pezh a dalv e vez disheñvel pep taboulin hervez c'hoantoù an tabouliner.
Ioánnis Metaxás
Krouet e voe ur polis anvet Asfaleia (Ασφάλεια, "surentez"), war skouer ar Gestapo. Savet e voe ur strollad yaouankiz, Ethnikí Orgánosis Neoléas (EON), war skouer an Hitlerjugend nazi. Berzet e voe ar strolladoù politikel hag harzet e voe an dud a oa a-enep ar renad : tost da 15 000 den a voe harzet ha bac'het e-pad diktatouriezh Metaxás. Kresket ha modernaet e voe arme ar vro, gant skoazell an Trede Reich ivez. War dachenn an aferioù diavaez e klaskas Metaxás chom neptu er bloavezhioù 1930, hanter-hent etre Breizh-Veur, ur galloud a bouez er Reter-Nesañ, hag Alamagn gant e renad nazi. E miz Here 1940 e voe taget Gres gant armeoù Italia, diazezet en Albania. Hogen arme Gres, modernaet gant Metaxás hag ar jeneral Aléxandros Papágos, a zeuas a-benn da ziarbenn an alouberien, d’o bountañ kuit ha da vont tre en Albania zoken.
Toumperezh
Aozadur an taboulinoù
Aozet eo ar bateri get meur a lodenn gemmus. Aozet eo alies get tri zom : un tom uhel (12"), unan etre (13") hag unan izel (16"), ur gourdaboulin hag ur charleston, ha simbalennoù : ur "ride" hag ur "crash".
Ioánnis Metaxás
Daoust ma ne zeuas ket Metaxás a-benn da vezañ deuet-mat d’ar bobl evit keloù-se, e voe gwelet evel un haroz hag a oa deuet a-benn da vountañ un arme bras a alouberien er-maez. Derc’hel a reer da lidañ bep bloaz Epéteios tou Ochi ("deiz an nann"), d’an 28 a viz Here, e koun an deiz eus Here 1941 ma oa bet nac’het ultimatom Mussolini gant Metaxás. Hiziv e vez gwelet gant kalz a C'hresianed evel un diktatour, met evit lod e voe ur brogarour a zifennas ar vammvro.
Toumperezh
Ar fustoù
Implijet e vez evit ar fustoù get ur priz izel "limibois" evit an taboulinoù, mes ivez ur meskaj koad ha danvezioù plastek. Peurvuiañ e vez kenstrollet meur a gouchad koad eus ar memes orin pe get. Graet e vez ivez taboulinoù get plankennoù koad munut eus ar memes orin, peget an eil doc'h egile evel ar c'hongasoù. Kavet e vez ivez fustoù eus merkoù uhel-tre tailhet doc'htu er c'hoad. El reson e cheñch ar son hervez ar c'hoad implijet (eflenn, tilh, dervenn...), tevder ar fustoù hag o zreuzkiz. Ijinet zo bet ivez taboulinoù get fustoù plastek (plexiglas) e 1970 get Remo. Pep merk a implij teknikoù disheñvel evit o zaboulinoù (da skouer get Pearl e vez mesket neud karbon get skav-gwrac'h).
Ioánnis Metaxás
Mervel a reas d’an 29 a viz Genver 1941, diwar gleñved moarvat, daoust ma voe ar vrud ivez e oa bet muntret gant spierien saoz. War e lerc’h ez eas Aléxandros Koryzís e penn ar vro. Dindan ren hennezh e voe aloubet Gres gant armeoù Italia hag Alamagn, deuet da sikour Mussolini, adalek miz Ebrel 1941.
Toumperezh
Ar fustoù
Gellout a ra koad ar fustoù bout gwerniset pe goloet get ur gwiskad plastek livet, pe ur golo metal kromet moan-tre.
An troadoù hag ar sternioù
An troadoù zo graet get danvezioù metal evit ma vo gouest da zougiñ holl pezhioù an taboulinoù, graet int get aluminium pe houarn hervez an dibab ha priz an taboulinoù.
An taboulinoù tredan
An taboulinoù tredan a zo el ar re glev met e-lec'h ar fustoù hag ar simbalennoù e vez padoù, e kroc'hen faos pe e plakenn kaoutchoug.
Istor
An taboulinoù tredan a zo bet krouet e 1970. Deuet eo da vezañ brudet e 1980 a-drugarez d'ar merk Simmons. Hiriv an deiz e vez produet taboulinoù tredan get meur a verk.
Mont en-dro
Staget eo pep pad doc'h un daspugner tredan liammet ouzh ur sichenn e-lec'h ma teu er-maez un notenn, a-drugarez d'un tokarn luget get un jack d'ar sichenn. Pep pad a ro ur son disheñvel hervez ar son choazet get an taboulinour.
Un nebeud titouroù arall
An taboulinoù tredan a zo bet gwellaet ha mac'hadmatoc'h e vezont bremañ. Perzhioù mat a zo gante :
Großstadt
Großstadt zo un daolenn eus 1928 gant al livour alaman Otto Dix (1891–1969).
Temoù lies a gaver en daolenn. Penaos bezañ ur vaouez, ar reizh, freuz ar mad en ur gêr vras vodern. Hervez ar gelennerez war an arzoù Marsha Meskimmon, ar soudarded kozh zo « diskouezet gwan e nouspet doare dre revelezh tagus maouezed Weimar. An ekonomiezh ha galloud ar reizh zo chomet etre daouarn merc'hed hep vertuz taolennet evel euzhviled ar vodernelezh. »
E Kunstmuseum Stuttgart emañ an daolenn abaoe 1972.
Der Krieg
Der Krieg ("Ar Brezel"), anvet raloc'h Dresden War Triptych, zo un deirzaolenn (gant ur predella ) gant al livour alaman Otto Dix. Ar stumm hag aozadur an daolenn zo deuet eus teirzaolennoù arz relijiel an Azginivelezh. E 1929 e voe boulc'het al livadur, hag echuet e 1932. Bez' ez eo bet lakaet da arvestiñ er Galerie Neue Meister e Dresden abaoe 1968. Unan eo eus labourioù peoc'hgarour niverus Dix er bloavezhioù 1920. Awenet eo bet gant eñvorennoù an aozour eus brezel ar fozioù-difenn e-pad ar C'hentañ brezel-bed.
Avengers (comic)
Avengers (brezhoneg : Veñjerien) a zo ur strollad gourharozed. Embannet eo o zroioù-kaer gant Marvel Comics. Krouet int bet e miz Gwengolo 1963 gant Stan Lee ha Jack Kirby er gelaouenn Avengers #1. Luziet a-walc'h eo istor Avengers peogwir ez eus anezho abaoe 1963. A-hed ar bloavezhioù ez eus bet degaset kemmoù er strollad hag en e izili gant ar senarioourien hag an dreserien.
Orin
Krouet e voe Avengers gant Marvel Comics a-benn respont da DC Comics a ginnige ur c'homic ma oa bodet e c'hourarozed pennañ ennañ, Justice League of America e anv. Er skipail orin e kaver A-benn nevesaat an traoù e voe ouzhpennet elfennoù heverk eus comics Marvel : kudennoù hiniennel an tudennoù. Diwar ar 16vet niverenn e tivizas Stan Lee ouzhpennañ tudennoù a eil renk, ha sed penaos e voe ouzhpennet (Hawkeye, Scralet Witch ha Quicksilver).
Izili nevez
A-hed an amzer ez eus bet ouzhpennet izili nevez :
E-pad ar bloavezhioù 1980 e voe krouet ur strollad Avengers nevez en aodaoù kornôg ar Stadoù-Unanet (ar skpailh orin a vez o chom e New York, evel lod brasañ gourharozed Marvel). Liammet e voe istorioù an daou skipailh : Avengers (A) ha West Coast Avengers (WCA) e-pad meur a vloaz. Hawkeye eo a zo e penn strollad ar c'hornôg. D'ar mare-se e voe klokaet an daou skipailh :
Er memes koulz e oa John Byrne e-karg eus West Coast Avengers. Krouiñ a reas ivez Great Lakes Avengers (WCA #46).
Heroes Reborn ha Heroes Return
E 1995 e c'hoarvezas Avengers : The Crossing & Timeslide, ma voe lazhet pe cheñchet da vat tudennoù' zo evel Iron Man, Wasp ha Hawkeye. E 1996 e c'hoarvezas ''Onslaught' ma tivizas ar skipailh a-bezh pe dost en em aberzhiñ da saveteiñ an douar. Sed penaos cec'h echuas Avengers vol.1.
Pal Onslaught a oa degas kemmoù evit ma vefe adaozet skipailh Avengers war batrom Heroes Reborn. Rob Liefeld eo a voe lakaet e-karg eus ar raktres. Avengers vol.2 a badas 13 niverenn nemetken, peogwir ne voe ket gwerzhet mat tamm ebet. Kurt Busiek ha George Perez eo a rezas war-dro Heroes Return, ha sed penaos e krogas Avengers vol.3 (1998). D'ar mare-se e voe ouzhpennet izili nevez er strollad : Justice ha Firestar (bet izili New Warriors), Triathlon, Silverclaw, Valet de Cœur, Ant-Man II ha Captain Britain II.
Avengers Disassembled (2004)
E dibenn 2004 e voe krouet Avengers Disassembled, ma voe divodet ar strollad da-heul marv meur a ezel anezhañ : Thor, Ant-Man II, Vision ha Hawkeye.
New Avengers
New Avengers a voe krouet e 2005 gant ar senarioour Brian Michael Bendis.Er strollad e kaver :
Er memes mare e voe krouet ur skipailh krennarded (Young Avengers), senario gant Allan Heinberg.
Civil War ha Mighty Avengers
Da-heul Civil War e voe rannet ar strollad e daou : ar re a asant an niveradeg (Super-Human Registration Act) gant Iron Man e penn, hag ar re a sav a-enep, kaset gant Captain America. Strollad Iron Man eo a c'hounez ar brezel, ha neuze e krou-eñ ur strollad nevez hag ofisiel anvet Mighty Avengers ma kaver :
Ar re a oa a-enep al lezenn a grou o strollad, anvet Secret Avengers, ma kaver :
Doctor Strange a voe gloazet hag e pellaas diouzh ar strollad, evel ma reas Maya Lopez.
Goude Secret Invasion, Dark Reign ha Dark Avengers
Kenlabour a voe etre Mighty Avengers ha Secret Avengers a-benn stourm ouzh ar Skrulled. En emgann diwezhañ e varvas Janet Van Dyne hag ar re aoa bet tapet gant ar Skrulled a voe dieubet (evel Jarvis ha Hank Pym).
Daou Avenger nemetken a chomas e strollad Osborn hag a savas Dark Avengers,diwar batrom ar skipialh brudet. Ennañ e kaver gourvilened a laka da grediñ ez int gourharozed ( evel Thunderbolts) : ha re all o kemer plas Avengers kozh :
Sikour a rejont Iron Man ha Hulk a-enep an doue Chton.
Izili Avengers
Etre pevar ha dek ezel a vez er strollad. Met e gwirionez ez eus bet kalz gourharozed lakaet da Avenger.
Skipailh orin :
Goude-se :
Kegin Lidth
Ar gegin Lidth a zo ur spesad golvaneged, Garrulus lidthi an anv skiantel anezhañ.
Dougen a ra anv an evnoniour izelvroat Theodoor Gerard van Lidth de Jeude (1788-1863).
Doareoù pennañ
Brasoc'hik e tiskouez bezañ Garrulus lidthi evit Garrulus glandarius (ar gegin-derv), en abeg d'e bigos kreñvoc'h ha d'e lost hiroc'h.
Boued
Bevañ a ra diwar mez an derv a gaver en e dachenn-vevañ (Castanopsis cuspidata) dreist-holl, met ivez diwar stlejviled bihan ha divellkeineged a bep seurt.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Inizi Ryūkyū (Amami-Ōshima ha Tokunoshima).
Kegin c'hlas
Ar gegin c'hlas (liester : kegined glas) a zo ur golvaneg, Cyanocitta cristata an anv skiantel anezhañ.
Lennegezh
Meneg anezhi zo en ur gontadenn gant Mark Twain, Jim Baker's Blue Jay Yarn.
Görlitz
Görlitz (sorabeg : Zhorjelc) a zo ur gêr-arondisamant e Saks, en Alamagn. War at stêr Neisse emañ, hag E-tal ar gêr boloniat anvet Zgorzelec. Ur gêr nemetken e oa an div gêr-se betek 1945. Mat eo an darempredoù etre an div gêr hiziv an deiz : daou bont a zo bet adsavet, boutin eo ar merañ, ha bodet e vez an daou guzul-kêr meur a wech ar bloaz. 56 724 annezad a oa e 2007.
An Seancheann
An Seancheann (Old Head of Kinsale e saozneg ) zo ur beg-douar war aod kreisteiz Iwerzhon. Emañ nepell diouzh porzh Cionn tSáile, e kontelezh Corcaigh.
Görlitz
Istor
Ne ouezer ket pe vare e voe savet Görlitz. E 1071 e voe meneget evit ar wech kentañ. D'ar mare-se e oa ur gêriadenn anvet Gorelic, e rannvro Luzasia, hag a voe staget goude-se ouzh Bohemia. Ur gêr e teuas da vezañ en kantved. Goude-se e voe unan eus a 6 kêr a yae d'ober Kevredad ar C'hwech Kêr : Görlitz, Bautzen, Lauban, Löbau, Kamenz ha Zittau.
An Seancheann
"Ar beg-douar kozh" eo talvoudegezh an anv An Seancheann, troet e saozneg evel "Old Head" ha resisaet gant anv Kinsale, da lavaret eo Cionn tSáile, a zo nepell.
Aspadennoù eus ur c'hastell a weler war ar beg-douar. Eus 1223 eo an dismantroù a weler bremañ, met gouzout a reer e oa ur savadur all eno abaoe an. Un tour-tan zo ivez, abaoe kreiz an ; unan all a voe abretoc'h, adalek ar. Dirak An Seancheann e c'hoarvezas peñse al lestr RMS Lusitania e 1915. Ne c'haller ket mont da vale war ar beg-douar pa'z eus bremañ un dachenn golf prevez eno.
Formosa (kêr)
Formosa eo kêr-benn proviñs Formosa, e norzh Arc'hantina. 222 226 a dud a oa enni e 2010.
Görlitz
Istor
E Görlitz eo e voe ganet ar prederour alaman Jakob Böhme e 1575.
Formosa (kêr)
Douaroniezh
Emañ war lez dehoù ar stêr Paraguay, war-dro 1200 km diouzh kêr Buenos Aires. Kreizenn ar broviñs eo, a-fet politikerezh, melestradurezh, hag ekonomiezh. Ar gêr vrasañ enni eo ivez.
Gustave Garrigou
Gustave Garrigou a oa ur reder war varc'h-houarn, bet ganet d'ar 24 a viz Gwengolo 1884 e Vabre-Tizac (Aveyron).
Görlitz
Istor
Goude Brezel Tregont Vloaz e voe perc'hennet Luzasia-Uhel gant Saks (1635). Goude brezelioù Napoleon e voe aozet Kendalc'h Vienna e 1815, ha roet e voe Görlitz da Brusia. Ul lodenn eus Silezia e voe neuze etre 1815 ha 1945.
Da vare dibenn an Eil Brezel-Bed e voe lakaet holl bontoù ar stêr Neiße da darzhañ. E 1945 e voe kemmet an harzoù, ha neuze e voe rannet Görlitz : al lodenn war vord dehou ar stêr a voe roet da Bolonia hag anvet e voe Zgorzelec e 1948, padal e chomas al lodenn a-gleiz en Alamagn. Pa voe divodet ar stadoù kozh gant gouarnamant DDR e 1952 e voe lakaet Görlitz e distrig Dresden. Ar stadoù (Länder) a voe savet en-dro e 1990. Ur gêr a-bouez bras eo Görlitz a-fet tisavouriezh : savadurioù gotek, barok, arz nevez ha re eus an Azginivelezh a gaver enni. Un dra rouez eo, rak lod brasañ kêrioù Alamagn a zo bet distrujet e-pad an Eil Brezel-Bed.
Gustave Garrigou
Marc'hhouarner a-vicher adalek 1907 betek 1914 en devoa redet evit daou skipailh nemetken : Peugeot (1907-1908, 1913-1914) hag Alcyon (1909-1912).
The Man from Nowhere
The Man from Nowhere (Hangul: 아저씨; RR: Ajeossi) zo ur film sukorean gant an aktour Won Bin, skrivet ha sevenet gant Lee Jeong-beom. Bez e voe ar film a rastellas ar muiañ a arc'hant e Sukorea er bloavezh 2010, gant 6,2 milion a arvesterien. Ar film a oa bet embannet er Stadoù-Unanet hag e Kanada d'ar 1añ a viz Here 2010. Ar film en doa graet muioc'h a verzh eget Inception gant Christopher Nolan hag Iron Man 2 gant Jon Favreau.
Istor
Ar film a gont istor un den bet soudard e nerzhioù ispisial Korea (Won Bin) hag en em gav war un hent gwadus evit saveteiñ ur plac'hig yaouank bet skrapet gant torfedourien.
Gustave Garrigou
Aet e oa bet da Anaon d'an 28 a viz Genver 1963 en Esbly (Seine-et-Marne).
Formosa (kêr)
Douaroniezh
E Formosa ez eus div skol-veur, unan gatolik hag unan stad, skolioù uhel, mirdioù, kreizennoù sevenadurel, tachennoù sport. Ur porzh bras eo ivez war ar stêr Paraguay.
Aifric
Aifric ([ˈafʲ.ɾʲɪc]) zo ur stirad skinwel iwerzhonek evit ar grennarded. Kenbroduet ha skrivet eo bet gant Tadhg Mac Dhonnagáin ha kensevenet ha renet gant Paul Mercier. Meur a briz zo bet tapet gant ar stirad, evel gant an IFTA en doa enoret anezhañ gant ur priz evit ar "Best Children's/Youth Program".
Kroget e oa ar skignañ d'an 31 a viz Here 2006, devezh dekvet deiz-ha-bloaz TG4. Aifric, skignet war TG4 gant berzh, zo bet skignet ivez war ar chadenn BBC Alba, gant istitloù e gouezeleg Bro-Skos. Skignet eo bet ivez war an HBO Latin America istitlet en portugaleg ha spagnoleg ar wech-mañ.
Advouezhiet eo bet ar stirad skinwel e brezhoneg gant Dizale. Ha skignet eo bet gant Brezhoweb ha gant ar chadennoù lec'hel TVR, Tébésud ha Tébéo.
Istor
Ar stirad skinwel a ro tro da heuliañ buhez Aifric he deus heuliet he familh iskis eus Dulenn etrezek ur gêr nevez e kornôg Iwerzhon. Ar grennardez 14 vloaz he deus c'hoant da loc'hañ buan gant ur vuhez nevez, siwazh eviti ne vo ket sikouret gant he familh evit tizhout ar pal-se. Ar vamm zo un hippy new-age enebet a-grenn ouzh ar skinwel. An tad en deus c'hoant da zont da vezañ ur rock star. Breur bihan Aifric zo kazus da vat ganti.
Boba Fett
Boba Fett zo un dudenn ijinet e bed ar frañchiz Star Wars. El lodenn Star Wars Episode V: The Empire Strikes Back (1980) e vez kefridiet gant Darth Vader da harzañ Han Solo. Adwelet a reer an dudenn e palez Jabba the Hutt el lodenn Episode VI: Return of the Jedi (1983). E 1997 e voe ouzhpennet er film Star Wars Episode IV: A New Hope (1977). Er film en a-raok Episode II: Attack of the Clones (2002)eo displeget ez eo an dudenn ur c'hlon eus ar chaseour prim Jango Fett, hag en devoa desavet anezhañ evel e vab. Boba a vez gwelet ivez e lodennoù ar stirad skinwel tresadennoù-bev The Clone Wars (2008), evel-se e voe savet ul liamm etre an daou heuliad filmoù.
Boba Fett a vez adkavet alies e bedoù disheñvel awenet gant Star Wars. Dreistbevet en deus eus darvoudoù Return of the Jedi dre ar bed ledanaet padal e oa sañset mervel. Brudet mat eo an dudenn e-touez reoù ar frañchiz Star Wars ; deuet eo da vezañ un arouez eus ar bed-se.
Rino Corso Fougier
Rino Corso Fougier, ganet d'ar 14 a viz Du 1894 e Bastia e Korsika hag aet da Anaon d'ar 24 a viz Ebrel 1963 e Roma Italia, a oa ur jeneral er Regia Aeronautica (Nerzhioù nij Rouantelezh Italia).
Etre 1940 ha 1941 e voe komandant ar Corpo Aereo Italiano, a voe engouestlet gant al Luftwaffe en Emgann Bro-Saoz. Etre 1941 ha 1943 e voe penn uhelañ ar Regia Aeronautica. Enoret e voe gant an Deutsches Kreuz aour e miz Genver 1943.
Théophraste
Orin
Dont a ra eus an anv gregach Theophrastos.
Jackson (tud)
Gwelet ivez ar pennad Jackson.
Jackson zo un anv-badez hag un anv-tiegezh saoznek hag a dalv « mab Jack ».
Urrotz (Malerreka)
thumb|Sede pelec'h emañ Urrotz e [[Nafarroa. ]]
Urrotz (euskareg hag ofisiel; Urroz de Santesteban hervez ar stumm spagnolek diofisiel) zo ur gumun en hanternoz Nafarroa en Euskal Herria, e komark Malerreka.
Rumilly-en-Cambrésis
Rumilly-en-Cambrésis a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Horatio Nelson
Ar besamiral Horatio Nelson, 1añ Beskont Nelson, 1añ Dug Bronte, KB, ganet d'an 29 a viz Gwengolo 1758 hag aet da Anaon d'an 21 a viz Here 1805, lesanvet Amiral Nelson, a oa un ofiser er Royal Navy. Ofiser awener, penngadour mailh, deuet e oa a-benn da reiñ an trec'h d'ar Saozon e meur a emgann war vor, dreist-holl e-kerzh Brezelioù Napoleon. Gloazet e voe er stourm, ha koll a reas ul lagad e Korsika pa oa oadet a 35 bloaz. Kollet en doa ivez darn eus ur vrec'h e-kerzh aloubadenn c'hwitet Santa Cruz de Tenerife pa oa 40 vloaz. A-benn ar fin e voe lazhet e-kerzh Emgann Trafalgar e 1805.
Rumilly-en-Cambrésis
kantved
.
Horatio Nelson
Tri c'holonenn zo pe zo bet savet en e enor : gwelout Kolonenn Nelson.
Rumilly-en-Cambrésis
Bered ar C'hommonwealth: Rumilly-en-Cambrésis Communal Extension
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Implijet e voe e miz Here 1918 gant 3 Rannlu ar Rouantelezh-Unanet.
Cautious Hero: The Hero Is Overpowered but Overly Cautious
Cautious Hero: The Hero Is Overpowered but Overly Cautious (japaneg: この勇者が俺TUEEEくせに慎重すぎる, Hepburn: Kono Yūsha ga Ore Tsuē Kuse ni Shinchō Sugiru) zo un heuliad light novel skrivet gant Light Tuchihi ha skeudennet gant Saori Toyota. Kroget eo bet gant un embann niverennel e miz Even 2016 dre al lec'hienn internet Kakuyomu perc'hennet gant an embanner Kadokawa Corporation. Goude-se e oa bet prenet gant Fujimi Shobo. Embannet e oa bet ar c'hentañ light novel e miz C'hwevrer 2017 e doare mouladur eus al lec'hienn. E miz Kerzu 2019 e oa bet embannet seizh levr. An heuliad light novel a zo bet prenet ar gwirioù evit Norzhamerika gant Yen Press. Un adsevel manga gant tresadennoù arbennik a zo bet embannet er gazetenn Monthly Dragon Age perc'hennet gant Fujimi Shobo adalek miz Du 2018. Dastumet eo bet an holl lodennoù e stumm tri tankōbon. Un adsevel doare stirad tresadenn-bev a zo bet savet gant ar studio White Fox ha skignet eus miz Here betek miz Kerzu 2019.
Danna (enez)
Danna zo ul ledenez eus Bro-Skos, e kontelezh Argyll ha Bute. Un enezenn eo pa vez lanv, ha d'an tre eo stag ouzh gourenez Taigh a' Bhealaich, er c'hreisteiz da vrec'h-vor An Linne Rosach. N'eus mui den ebet o chom warni.
Mitu
Mitu a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1831 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).
Spesadoù
Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl e Suamerika.
Banniel Botswana
thumb|Banniel Botswana Banniel Botswana eo banniel broadel Botswana abaoe an 30 a viz Gwengolo 1966, deiz dizalc'hiezh ar vro.
Glas eo ar banniel, gant ur vandenn du, sterniet e gwenn, a-blaen en e greiz. Ar glaz zo evit an dour, hag ar glav dreist-holl, danvez prizius anezhañ en ur vro goloet an darn vrasañ anezhi gant dezerzh Kalahari. Ar gwenn hag ar du zo evit an emglev etre ar c'henelioù, koulz hag evit ar roudenneged a vez gwelet war ardamezioù Botswana.
Marcia Baïla
Marcia Baila a zo ur ganaouenn gant Les Rita Mitsouko embannet e 1984.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1910
Dalc'het e oa bet 8 Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn etre an 3 hag an 31 a viz Gouere (15 tennad-hent, 4 737 km). Gounezet e oa bet gant ar reder gall Octave Lapize, 28,680 km/e e dizh keitat. Aet e oa bet ar maout gantañ er 5, en 9, 10 hag er 14 tennad-hent.
Aet e oa kuit an Dro eus Pont ar Jatte (Pariz) war-du an norzh hag ar reter a-raok distreiñ da Sportva ar Briñsed (Pariz) dre ar c'hornôg.
Cdiscount
Cdiscount zo ul lec'hienn kenwerzh enlinenn gall. Gwerzhet e vez danvez lies: elektronek, sevenadurel, boued, sport hag all. En holl e vez gwerzhet 30 milion a broduioù disheñvel. Krouet e oa bet e miz Kerzu 1998.
Da gentañ e oa bet krouet Cdiscount evel ul lec'hienn da werzhañ danvez distaolet, dreist-holl pladennoù. Hiziv-an-deiz ez eo al lec'hienn kenwerzh gall pouezusañ hag a gresk dibaouez, a-us da geidenn al lec'hiennoù gwerzhañ enlinenn e 2013. Al lec'hienn Cdiscount ne werzh nemet e Bro-C'hall.
Getúlio (film)
Getúlio zo ur film brazilian gant João Jardim, savet e 2014. ;
Yitro
Hervez an Tanac'h eo oa Yitro, beleg Midyan, tad Zipora ha tad-kaer Moshe (Er 3, 1).
Ne gaver ket bepred memes anv gant tad-kaer Moshe er Bibl. En Er 2, 16-21 ez eo Reouel. En Er 3,1 ; 4, 18 ha 18, 1 e vez anvet Yitro. E Ni 10, 29 e kaver "Hovav, mab Reouel, eus Midyan, tad-kaer Moshe" hag e Bn 1 16 ha 4, 11 e kaver "Ha mibion ar C'heniad, tad-kaer Moshe" ha "Hever, ar C'heniad, a oa dispartiet eus Kain, eus mibien Hovav, tad-kaer Moshe". Hervez "La Bible de Jérusalem" e vefe aze daou hengoun (pried keniat pe pried midyanat evit Moshe) hag en defe klasket oberour levr an Niveroù liammañ anezho. Bibliourien zo a soñj ne oa meneget nemet "beleg Midyan" en testennoù orin hag e vije bet ouzhpennet anvioù Reouel ha Yitro goude.
An anv Yitro a vez implijet ar muiañ pa gomzer eus tad-kaer Moshe.
Ultzama
thumb|Sede pelec'h emañ Ultzama e [[Nafarroa.]] Ultzama (Ulzama hervez ar stumm spagnolek diofisiel) zo ur gumun en hanternoz Nafarroa en Euskal Herria.
Gerdarzh
Gallout a rafe dont eus ur ger keltiek, Uxama (uhelañ), evel Eusa. Met diwar ar stumm Urçama e 1366 e wel lod all ar ger euskarek ur, a zo dour.
Na h-Eileanan Flannach
Na h-Eileanan Flannach, pe inizi Flannach, zo inizi bihan e Bro-Skos, er gornaoueg da enez Leòdhas. Flannan Isles pe Seven Hunters a reer anezho e saozneg.
Brudet eo an enezeg abalamour ma'z eas gwarded tour-tan Eilean Mòr diwar wel e miz Kerzu 1900. Biskoazh ne voe adkavet o c'horfoù,.
Uharte-Arakil
thumb|Sede pelec'h emañ Uharte-Arakil e [[Nafarroa.]] Uharte-Arakil (Huarte-Araquil hervez ar stumm spagnolek diofisiel) zo ur gumun en gwalarn Nafarroa en Euskal Herria.
Theophrastos
Theophrastos (Θεόφραστος / Théophrastos e gregach), ganet war-dro -371 en Eresos (en Enez Lesbos) ha marvet war-dro -287 en Aten, a oa ur prederour hellazat.
Diskibl e oa da Aristoteles, diazezour al louzawouriezh evel skiant (ha n'eo ket evit talvoudegezh al louzoù). Gwelet eo evel un naturoniour hag un alkimiour evel Olympiodoros an Alkimiour.
Olympiodoros
Olympiodoros (Ὀλυμπιόδωρος / Olympiódôros e gregach) zo un anv gregach ha hini meur a zen.
Ardara (Sardigna)
Ardara zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Bad Bunny
Benito Antonio Martínez Ocasio, anavezet evel Bad Bunny, ganet d'an 10 a viz Meurzh 1994 e Vega Baja, e Puerto Rico, zo ur c'haner puertorikan brudet e bedig ar sonerezh latinamerikan ha rap.
Osilo
Osilo zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Ploaghe
Ploaghe zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Viddalba
Viddalba zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Deutsches Kreuz
Ar Groaz Alaman (Alamaneg: Deutsches Kreuz) a oa ur vedalenn enor krouet gant Adolf Hitler d'an 28 a viz Gwengolo 1941. Bez e oa daou renk anezhi: aour evit " obererezhioù kalonek lies pe palioù tizhet er stourm; arc'hant evit obererezhioù brezel anzavet er maez eus ar stourm.
Hent-houarn Naoned Saint-Gilles-Croix-de-Vie
Al linenn Hent-houarn Naoned Saint-Gilles-Croix-de-Vie a zo ul linenn hent-houarn etre Naoned, e Bro-Naoned, e departamant Liger-Atlantel, e Breizh ha Saint-Gilles-Croix-de-Vie e departamant Vande, e Bro-C’hall.
Tiebas-Muru Artederreta
Tiebas-Muru Artederreta  zo ur gumun e Nafarroa, en Euskal Herria. Tiebas-Muruarte de Reta eo an anv ofisiel spagnolek.
Poblañs
629 den a oa o chom enni e 2009.
Earle
Earle zo un anv-tiegezh saoznek, eus ar ger earl, troet gant kont e brezhoneg peurvuiañ, yarl a-wechoù e-skridoù istorel gant Yeun ar Gov, diwar ar stumm skandinavek jarl.
Go, Dog. Go! (stirad skinwel)
'Go, Dog. Go! ' zo un abadenn skinwel tresadennoù-bev eus ar Stadoù-Unanet krouet gant Adam Peltzman evit Netflix.
Sedini
' Sedini zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Soavon
Hal un drenkenn druz gant kaliom pe natriom eo ar soavon. Implijet eo e-barzh produioù gwalc'hiñ pe lenkraat, sonnel pe liñvel, arveret er vuhez pemdez d'en em walc'hiñ pe da gempenn an ti, pe er greanterezh evel danvez-tevaat, kedaozenn lenkrauzennoù zo pe rakrederien katalizerioù.
Rizhoù ar soavonoù
An delun hollek (RCO2−)nMn+ o deus ar soavonoù (an alkil eo R, ur metal eo M, karg ar c'hation eo n). Diouzh petra eo Mn+ e vez rummet ar soavonoù.
Soavonoù evit ar mekanikoù
Ar soavonoù zo kedaozennoù diazez evit al lard-karr hag an danvezioù-tevaat da lakaat an eoulioù da vezañ gludekoc'h.
Soavonoù evit ar vuhez bemdez
Dileizhadusaat a ra kramenn an dud hag an traoù, riñset gant dour goude.
Fardet e vez soavon dre soavonaat druzonioù (trigliseridoù). Sonnel eo ar soavonoù sodiom, graet gant hidroksidenn sodiom, ha blot pe liñvel ar soavonoù potasiom, graet gant hidroksidenn botasiom.
Tennet e vez trigliseridoù eus kraoñ koko, palmez, olivez pe soav, an hini boasañ. An eoulioù had a ra soavonoù dous ha skañv, dreist pep tra an eoul olivez glan.
Un ijinadenn geltiek
Sevel a ra roudoù koshañ un danvez par d'ar soavon da 2800 kent JK, e rouantelezh Babilon. Skrivet e voe un delun soavon gant dour, alkali ha eoul cinnamomum cassia war un dablezenn gleiz tro-dro 2200 kent JK. E 1977, Ernest de Sarzec, e penn furchadegoù arkeologel e Telloh, a laka e gouloù kranennoù pri, lod anezho leuniet gant un danvezenn soavonek. Ul lidadur bloaz hag a ra gant ur seurt soavon graet gant druzoni ha ludu bervet a zo displeget gant enskrivadurioù gennheñvel war unan anezho.
Meskañ a rae an henegiptiz eoulioù plant pe loened gant haloù alkalin da gaout ur seurt soavon.
Ar Gelted kozh hag ar C'hermaned a rae gant soavon graet gant eoul loen, hag a voe dizoloet gant ar Romaned tro-dro 58 kent JK. Un ijinadenn geltiek eo hervez Plinius an Henañ. Ar gerioù soavon er yezhoù romanek a zeu eus ar ger keltiek sapo. Ar Romaned, eus o zu, en em walc'he o verata eoul war o c'hroc'hen hag o tennañ anezhañ gant ur strigil.
Krennamzer
Fardet e veze soavon en Aleppo e Siria gant eoul olivez, alkali ha raz. Ezporzhet e veze d'ar bed muzulman ha da Europa. Graet e veze soavon e Naplouz, Fes ha Damask ivez. En Europa, Italia ha Spagn a oa produourien a-bouez soavon dre eoul loen.
-
Provañs a brodue kalz soavon, Marselha dreist-holl. Soavon Marselha ha soavon Kastilha, graet gant eoul olivez, a zo brudet c'hoazh hiziv.
Greantelaet eo ar produadur. Ijinet eo ar soavon liñvel.
Cargeghe
Cargeghe zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
Kegin jave gris
Ar gegin jave gris a zo un evn, Cyanolyca argentigula an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous e Kreizamerika (Costa Rica ha Panamá).
Pauxi
Pauxi a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1813 gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Spesadoù hag an isspesadoù anezhe
Tri spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl e Suamerika.
Nikolay Prjevalsky
Nikolay Mikhaylovich Prjevalsky (Rusianeg: Никола́й Миха́йлович Пржева́льский), pe Przewalski e anv gwirion, ganet d'an 12 a viz Ebrel 1839 ha marvet d'ar 1añ a viz Du 1888, a oa un douaroniour hag un ergerzher rusian brudet evit bezañ bet studiet Kreiz ha Reter Azia. Biken ne oa deuet a-benn da dizhout e bal pennañ, kêr santel Lhasa e Tibet, met deuet e oa a-benn memestra da veajiñ dre rannvroioù chomet dianav da dud ar C'hornôg. Evel-se ez eas dre Norzh Tibet, Amdo (Qinghai bremañ) ha Dzungaria (norzh Xinjiang hiziv). Nikolay Prjevalsky en doa sikouret kalz anaoudegezh an Europeiz da geñver Kreiz Azia ha bez e voe ar c'hentañ European da vezañ bet diskrivet ar ouenn kezeg gouez brudet gant an anv Kezeg Prjevalsky.
Ar Marc'h brezel
Przevalsky en devoa kinniget da bennoù uhel impalaeriezh Rusia lakaat pobladoù "brizh-tud" boudist ha muzulman Kreiz Azia a-enep galloud Sina. Ur wech kroget an emsavioù e vefe disklêriet brezel da Sina gant Rusia ha gant ur bagadig soudarded rusian e vefe aloubet Turkestan d'an nebeutañ.
Mojennoù
Lod tud a gred dezho e vefe Jozef Stalin ur mab bastard da Nikolay Prjevalsky. Ar vojenn a zo diazezet war tresoù damheñvel dremmoù an daou zen. N'eus prouen istorel ebet a ziskouezfe e vefe bet Nikolay Prjevalsky o weladenniñ Jorjia.
Bottidda
Bottidda   zo ur gumun italian e  proviñs Sassari en enez Sardigna.
Joseph-Dominique de Cheylus
Genidik e oa eus Avignon; dean iliz Lisieux hag abad Cormeille e voe.
Deut e oa war-lerc'h Le Borgne de Kermoran war gador eskob Treger; sakret e oa bet e Pariz d'ar 25 Ebrel 1762.
Kaset e oa bet da Caors d'an 22 Kerzu 1766, ha goude se da Bayeux e 1776.
Jean VIII Marc de Royère e zeuas war e lerc'h war gador eskopti Treger. Divroañ e reas e-kerzh an Dispac'h gall da Jerzenez, e-lec'h ma'z eas da Anaon d'an 22 C'hwevrer 1797.