cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roberto Cantoral
Roberto Antonio Cantoral García (Ciudad Madero, Tamaulipas, – Brownsville, ) a oa ur soner, kaner ha sonaozer mec'hikan. Bez eo bet prezidant ar  Sociedad de Autores y Compositores de México (SACM), adal 1982.
Brudet-bras eo e ganaouenn "El reloj", bet kanet e meur a yezh, ha  kalz a re all evel "El triste", "Al final", "Noche no te vayas", "Regálame esta noche", "La barca", "Quiero huir de mí" hag "El preso número nueve".
Tad eo d'an aktourez Itatí Cantoral ha d'ar sonaozer José Cantoral.
Maimonidez
Moizez ben Maimon ( موسى بن ميمون ) (Córdoba, 1138 – Fostat, 1204), brudetoc'h evel Maimonides, a oa ur prederour yuzev sefarad eus ar Grennamzer. Unan eus an dud ouiziekañ war an Torah e voe dre ar skridoù a-vil vern a savas evit e studiañ. Steredoniour ha fizikour e voe ivez.
Ganet e oa bet e Córdoba (Al-Andalus) en impalaeriezh an Almoravided d'an deiz a-raok Pesac'h, e 1138 moarvat (pe marteze e 1135). Labourat a reas evel rabin e Maroko hag en Egipt ma varvas d'an 12 a viz Kerzu 1204. E Tiberias e Galilea e voe beziet.
E-pad e vuhez e voe degemeret e skridoù gant berzh e-touez ar Yuzevien, keit ha kumuniezhioù Yemen pe Irak, ha mont a reas da gemer penn ar gumuniezh yuzev en Egipt, goude ma oa bet burutellet e skridoù gant nerzh e Spagn. Goude e varv e voe degemeret e labour evel ur maen-bonn eus prederouriezh ha divezelezh ar Yuzevegezh. Ar pevarzek levrenn eus e oberenn Michneh Torah a vez gwelet c'hoazh evel un bennoberenn diwar-benn al lezenn dalmudek.
Estreget ar Yuzevien o doa anavezet e labour : brudet eo ivez er bed arab ha muzulman. Levezonet e voe gant Al-Farabi, Avisenna hag Averroes o doa bevet er memes amzer hag eñ, ha levezoniñ a reas prederourien ha skiantourien vuzulman.
SD Compostela
An SD Compostela zo ur c'hlub mell-droad eus kêr Santiago de Compostela e Galiza hag a voe krouet e 1962.
Emgann Bataan
Emgann Bataan (saozneg : The Battle of Bataan, filipineg : Labanan sa Bataan), a voe stourmet etre ar 7 a viz Genver hag an 9 a viz Ebrel 1942. Ar mare uhelañ e voe e-kerzh aloubadeg ar Filipinez gant nerzhioù lu Impalaeriezh Japan e-pad an Eil Brezel-bed. E miz Genver 1942, nerzhioù lu douar ha mor Impalaeriezh Japan o devoa aloubet Luzon hag inizi all Filipinez goude an argadenn war bazenn morlu stadunanat Pearl Harbor. Penn uhelañ an nerzhioù stadunanat ha filipinat e oa ar jeneral Douglas MacArthur. Klasket en devoa gwellaat an nerzhioù lu e Bataan a-raok deroù an argadenn japanat. Pa voe kroget gant an argadenn e oa mestr Japaniz war un darn eus Azia ar gevred. Ledenez Bataan hag enezenn Corregidor e oa al lec'hioù difenn kevredet nemeto.
Stadunaniz o devoa kodianet dirak Japaniz e Bataan, 76 000 soudard a oa bet prizoniet er Filipinez war un-dro. En Istor milourel Stadoù-Unanet Amerika ha Filipinez e oa bet ar godianidigezh washañ abaoe ar Brezel diabarzh stadunanat en Emgann Harpers Ferry. Dres goude fin Emgann Bataan, ar brizonidi gevredet a oa bet rediet da vont gant hent ar Bataan Death March.
Dorothea Schlegel
thumb|Dorothea Schlegel Dorothea Veit, pe Dorothea Schlegel pe Dorothea Friederike Schlegel pe Dorothea von Schlegel (1763 -1839), a oa ur skrivagnerez ha troourez alamanek. Merc'h e oa d'ar prederour Moses Mendelssohn.
Dimeziñ a reas d'an arc'hanter Simon Veit en 1783, ha pevar bugel o doe, en o zouez Jonas Veit ha Philipp Veit. Anaoudegezh a reas gant Friedrich Schlegel e ti Henriette Herz en 1797. Dizimeziñ a reas e Genver 1799. Gant Schlegel e kemere perzh e Kelc'h Iena.
Jean-Pax Méfret
Jean-Pax Méfret, ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1944 en Alje, kêr-benn Aljeria hiziv, zo ur c'hazetenner, ur skrivagner, ur c'haner hg ur sonaozour gall.
En e ganaouennoù, dezho un danvez istorel ha politikel hogos atav, e ra anv alies eus e hiraezh da Aljeria drevadennel hag eus e enepkomunouriezh.
Pladennoù
{{DEFAULTSORT:Mefret, Jean Pax
Richard Davies
Richard Davies zo anv meur a zen :
Prydain
Prydain eo anv kembraek Breizh-Veur, kar d'ar ger brezhonek Preden.
Kavout a reer ar ger e meur a anv.
DayZ (c'hoari video)
DayZ zo ur c'hoari video dreistbevañ sevenet hag embannet gant Bohemia Interactive. Ur c'hoari e-unan eo diazezet war ar mod gant ar memes anv. Goude pemp bloaz doare early access war Windows, ar c'hoari a oa bet embannet ent-ofisiel e miz Kerzu 2018. Goude-se eo bet embannet war Xbox One e 2019. Un dorae zo da vezañ embannet war PlayStation 4 e 2019.
Etxe
Etxe zo kement ha « ti », en euskareg.
DayZ (c'hoari video)
Tremen a ra ar c'hoari en ur vro bet republik soviedel, ijinet, anvet Chernarus. Ar vosenn he deus troet darn eus ar boblañs e boudoù feuls. Evel dreistbever, ar c'hoarier a rank dont a-benn da gavout boued, dour, armoù, pareoù. Ret eo diwall diouzh ar re troet hag ar c'hoarierien all daoust ma c'hall bezañ kenlabour etre c'hoarierien.
Etxe
Gwechall e veze skrivet Eche pe Etche, evel hiriv c'hoazh en anvioù-tiegezh.
Kalz anvioù-tiegezh zo savet diwar « etxe ».
Aleksandra von Engelhardt
Aleksandra von Engelhardt (1754-1838), anavezet ivez evel Sasjenka ha kontez Branicka, a oa ur gontez rus en. Nizez e oa, ha serc'h moarvat, d'ar ministr Grigory Potyomkin, ha dimezell a enor gant Katelin II.Unan eus an dud a bouez e lez Rusia e oa e-kerzh ren Katelin II. Ken uhel e oa he renk evel pa vije bet unan eus priñsezed tiegezh impalaerez Rusia.
He buhez
Merc'h e oa da Wassily von Engelhardt ha da Marfa Yelena Potemkin, e bried, ha neuze nizez da Grigory Potyomkin, ministr an impalaerez.
El lez
E 1775 e voe kinniget Aleksandra von Engelhardt e lez Rusia, war un dro gant he femp c'hoar, ha dreist-holl Varvara (1752–1815) ha Yekaterina (1761–1829), hag he breur.
Dimeziñ
En 1781 e timezas Aleksandra von Engelhardt da Franciszek Ksawery Branicki. Graet e voe an dimeziñ evit kaout darempred e Pologn.
Aleksandra a oa troet gant an aferioù hag ampart. Milionoù a c'hounezas o werzhañ koad hag ed. Evurus e oa gant he fried. Eñ a zispigne he gwenneien hag a samme bernioù dle, ha hi a veze o c'hounit milionoù er c'heid-se hag a dremene war e lerc'h da baeañ.
<!-- and with a magnificent and confidant manner and a haughty personality which effectively hid her lack of education.
She was described by ambassador Harris as: " a young, very attractive and well-shaped lady, with an superior talent for creating plots"; he added, that she spent a lot of time with Catherine and Potemkin, and that: "unless her uncle changed his attitute toward her, she is likely to become the next female confidante (of Catherine)". She is described as an influential force at the Russian court. She is pointed out as the person who exposed the adultery between the favourite of Catherine, Ivan Rimsky-Korsakov, and Catherine's confidant and lady-in-waiting, Praskovja Bruce, thereby bringing about the fall of both Korsakov and Bruce (1779). She was treated as an "unofficial member of the Imperial family", a rank which was taken for granted until her death. British ambassador Harris reported that she received gifts and presents in exchange for information, and recommended her as an excellent informer, and she functioned as an agent for the British, from whom she received money.
She was rumoured to be the daughter of Catherine; a legend claimed that she was born instead of the later Emperor Paul, but switched with the son of a Kalmyck woman because of her gender, since a male heir was wanted.
She is mentioned as the most intimate confidant and friend of Potemkin after Catherine, and his favourite among his nieces. Their alleged sexual relationship ended in 1779 and she was replaced by her sister Jekaterina, with whom he was to have had an on-and-off relationship the rest of his life, but the intimate friendship between Aleksandra and Potemkin continued. She acted as the hostess of Potemkin, and an invitation to her was a sign of favour from him. They also corresponded. She was present with him in Ukraine and on his household in the south in the 1780s. She often argued with him, which was suggested as a sign of their close friendship. --> En 1791 e c'hoantaas lakaat Potemkin da vezañ roue Pologn. E-kichen da se e voe brud e Pologn, e-pad meur a vloaz, edo Potemkin o klask lakaat he bugale da bennhêred kurunenn Pologn.
Ober a reas war-dro Potemkin keit ma oa klañv.
Dimeziñ ha bugale
Pemp bugel he doe:
Damasus II
Damasus II (e latin: Damasus II), Poppo Brixen e anv-tiegezh, ganet e Bavaria ha marvet d'an e Palestrina (Italia), a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar.
Ermitage
Ermitage zo un anv-lec'h gallek, hag a dalv kement ha peniti.
Chiara Mastroianni
Chiara Mastroianni, ganet e 1972, zo un aktourez c'hall. Merc'h eo da Marcello Mastroianni ha Catherine Deneuve.
Belmonte (Cuenca)
Belmonte zo ur gumun eus proviñs Cuenca e Spagn.
Koukal abrant gwenn
Ar c'houkal abrant gwenn a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hCuculidae. Centropus superciliosus an anv skiantel anezhañ.
Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an tri isspesad anezhañ — Centropus superciliosus loandae, Centropus superciliosus sokotrae ha Centropus superciliosus superciliosus — en Afrika, Yemen ha Sokotra ivez.
Salomè (Tizian)
Salomè zo un eoullivadur gant Tizian er bloavezhioù 1510. Diskouez a ra Salome o tougen penn Yann ar Badezour war ur plad, hervez a zo kontet en Aviel Mark (6:17-29) hag Aviel Mazhev (14:3-11).
Emañ war ziskouez er Galleria Doria Pamphilj, e Roma.
Port-Gentil
thumb|Port-Gentil Port-Gentil eo eil kêr vrasañ Gabon, war-dro 150 000 a dud enni, war enezenn Mandji. Pennlec'h ar proviñs Ogooué-Maritime eo, 144 km e mervent da Libreville. Dont a ra hec'h anv eus Émile Gentil, merour trevadennel gall.
Kêrbenn ekonomikel Gabon eo Port-Gentil, a-drugarez da industriezhoù an tireoul hag ar c'hoad dreist-holl.
Daveenn
Lec'hienn Port-Gentil
Franceville
Franceville zo ur gêr eus Gabon, pennlec'h proviñs Haut-Ogooué, e reter ar vro. War-dro 56 000 annezad a oa enni e 2010.
Savet e voe war kêriadenn Masuku e 1880 gant Pierre Savorgnan de Brazza hag a stalias eno sklaved dieubet.
Aigleville
Aigleville zo un anv-lec'h gallek:
Bravig
Ur bravig, pe brageriz, pe braveri, zo un draezenn vihan graet en un danvez prizius, aour pe arc'hant alies, hag a zouger d'en em vravaat.
Graet e vez ar bravigoù gant ur bravigour, pe orfebour.
Nystalus
Nystalus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1863 gant an daou evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) ha Ferdinand Heine (1809-1894).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad a ya d'ober ar genad :
Gregor VII
Gregor VII (e latin: Gregorius VII), Ildebrando Aldobrandeschi de Soana e anv-tiegezh, ganet e-tro 1015 ha marvet d'ar e Roma, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an. E-penn mare ar reform Gregorian ez eo Gregor VII
Lakaet eo bet da sant.
Kognag
Kognag zo un evaj graet diwar strilhañ gwin aozet er winieg en-dro da gêr Cognac e Bro-C'hall.
Gregor VII
Ur pab c'hoant dezhañ "divreinañ" an Iliz
E kement lec'h a veze gwelet gantañ, e kase d'ar strad an trafik kargoù. Diskarget e vez ur bern eskibien "breinet" gant ar Simoniezh. Mont a ra betek tagañ roue Bro-C'hall, Fulup 1añ, pe Dug Normandi, Gwilherm II. Beajiñ a ra er bed Kristen a-bez da ziskargañ eskobet Simoneg anezho, pe dimezet. Kreskiñ a ra ivez an niver a enebourien dezhañ moarvat! Herri IV, impalaer roman ha german (1056–1106) a wele d'un doare fall ur paour-kaezh briz-aotrou pap o lakaat e fri e aferioù an Impalaeriez. E 1075, bloavez dilenn Gregor VII e voe muntret eskop Milano gant pobl ar c'hêr. Breinet betek re e oa an eskop hervez ar bobl, hag asantet e voe ar muntr gant Gregor VII. Pad all, ne voe ket asantet tamm ebet gant Herri IV, rak Milano a oa ur gêr dindan beli an Impalaeriezh, hag eñ n'oa lakaet an eskob e plas. Setu deroù ur brezel sivil e Milano, 10 bloaz padet dezhi.
Emgann ar galoud etre Gregor VII hag Herri IV
Oa ket ur bloaz e oa bet kaset Gregor VII da bab m'en devoa an impalaer war e chouk. Dister e oa roll ar pap en a-raok fin an XI vet kantvet, e ne oa ket an impalaer gwall challet da ziskargañ ur pap torr-penn d'an nebeutañ. E fin ar bloavez 1075, ec'h anzavas Gregor VII an "Dictatus Papae. Er c'hoñsil-mañ e voe lakaet ur galloud a-us d'ar re all (memes d(an impalaer) d'ar pab. Ur bloaz war-lerc'h, evit respont d'ar c'hoñsil-se, e galvas an Impalaer hini Worms. Diviz a reas gant eskobet Germania eskomunugañ Gregor VII eus an Iliz katolik roman. A-raok pell e voe graet ar memes tra gant Gregor VII: skarz a reas an impalaer eus korf an Iliz. Buan tre, e rankas an noblañs Germanad diviz da heuliañ unan pe egile, ha darn vrasañ anezho a choazas ar pab. Emsavadegoù e leiz a voe neuze kaset da-benn gant aotrouien an impalaeriezh Roman German a-enep d'o impalaer. E 1077, e voe Herri IV rediet da vont da belerinaj evit adkavout e galloud, a kas an eskomunugenn pouner anezhi war e gein d'an anaon. Mont a reas betek Canossa e Italia da gejañ ouzh ar pab a da skarzhañ e eskomunugenn kuit. Deuet e oa Gregor VII a-benn da lakaat den kreñvañ Kornog Europa da blegañ d'e reform. Pez e krede sur mat, met e 1080 e kasas Herri IV ur arme da lakaat seziz war Roma. Kas ar reas un eneppab, Klemañs III war gador Sant-Pêr. Dilennet voe neuze un enepimpalaer gant Gregor VII... An darvoudoù-se, diposupl anezho da gavout un diskoulm a c'hell bezañ komprennet peogwir n'e oa ket posupl d'an Impalaer kaout gallout hep anvel eskobet am Impalaeriezh. Mont a rae an eskobet dilennet gantañ da reiñ galloud dezhañ war tachennoù pec'hennet gant ar brinsed German. Ouzhpenn da-se, e teue e binvidigezh eus an tailhoù dastummet war douaroù e Eskobet. Ma n'eo ket eñ barrek ken da zilenn e eskobet dezhañ: N'en devo galloud ebet ken.
Fin an trubuilhoù
Eskumunuget e voe Herri IV un eil gwech gant Gregor VII, hag ur wech c'hoazh e rankas an impalaer plegañ dindan gwask e aotrouien. Mervel a reas Gregor VII bloaz war-lerc'h, e 1085, goude bezañ cheñchet meur a dra en Iliz Katolik. E adreizhoù a gasas ar pab a-us da biramidenn an Iliz hag ar Gristeniezh. Skarzhet e voe un darn vat eus an eskibien lakaet anezho e plas gant an aotrouien en Europa a-bezh, ha kreñvaet a-galz e voe galloud ha mestroniañ an Iliz war douaroù ar Gristeniezh. Tud feal dezhi e pep eskopti, pe dost...
Bro Fañch
Bro Fañch zo un darnig eus Kerne, e kanton Gwareg ha kanton Sant-Nikolaz-ar-Pelem.
Brezhoneg
Studiet eo bet brezhoneg an tolead-se gant Humphrey Lloyd Humphreys. Kinniget e vez troioù-lavar ac'hano e RKB gant Herri an Naou.
Dañs
Un dañs a zo anvet dañs-Fañch, damheñvel ouzh ar plin.
Ogooué
thumb|An Ogooué An Ogooué zo ur stêr en Afrika, war-dro 900 km a hed.
Emañ hec'h andon e Republik Kongo, er menezioù Ntalé, ha treuziñ a ra Gabon eus ar gevred d'ar c'hornôg. Aberiñ a ra er Meurvor Atlantel e su da Bort-Gentil.
Sachsen-Gotha-Altenburg
Sachsen-Gotha-Altenburg zo un dugelezh a zo bet en Alamagn etre 1672 ha 1825.
Casas de Benítez
Casas de Benítez zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
Sachsen-Gotha-Altenburg
Savet e voe da varv an dug Friedrich Wilhelm III von Sachsen-Altenburg, pa voe roet an darn vrasañ eus e vadoù da Ernst Iañ von Sachsen-Gotha. Goude marv Ernst I, en 1675, e voe rannet e zouaroù etre e seizh mab, hag ar mab henañ, Friedrich Iañ von Sachsen-Gotha-Altenburg, en doe kêrioù Gotha hag Altenburg: eñ an hini a voe kentañ dug Sachsen-Gotha-Altenburg.
Pa varvas divugel Friedrich IV von Sachsen-Gotha-Altenburg en 1825 e oa echu gant al lignez. Adlodennet e voe an doaroù en dugelezhioù sakson:
Aet eo douaroù an dugelezh kozh d'ober un darn eus stad Thüringen hiriv.
Razh-bambouz bihan
Ar razh-bambouz bihan (Cannomys badius) zo ur c'hrigner a vev e gevred Azia (India, Nepal, Myanmar, Thailand, Laos, Kambodia, Viet-Nam). Ar spesad nemetañ eo er genad Cannomys.
Serekunda
thumb|Bali e Serekunda Serekunda (pe Serrekunda) eo kêr vrasañ Gambia, e mervent da Vanjul. Ouzhpenn 300 000 annezad zo enni.
Feur-emglev Fontainebleau
Feur-emglev Fontainebleau zo anv meur a feur-emglev e Bro-C'hall.
Myroslava Yakivchik
right|thumb|250px
Myroslava Yakivchik  (en ukraineg: Грабінська Мирослава Василівна) a zo bet ganet d'an 22 a viz Mae 1984 e Lviv (Unaniezh Soviedel).
Mestrc'hoarierez echedoù ukrainan.
Mestr Etrebroadel (Maouezi) abaoe 2002, Mestr Meur Etrebroadel (Maouezi) abaoe 2005.
Ar Saoz
Ar Saoz zo un anv-tiegezh brezhonek a zo bet gallekaet e Le Saux ha Le Sausse gant marilh gall ar boblañs.
Banniel Gabon
thumb|Banniel Gabon Banniel Gabon zo ofisiel e Gabon abaoe dizalc'hiezh ar vro e 1960.
Teir bandenn a-blaen a ya d'ober anezhañ : unan wer e krec'h (arouez ar c'hoadeier), unan velen e kreiz (arouez an heol) hag unan c'hlas en traoñ (arouez ar mor).
Etre 1959 ha 1960 e oa damheñvel banniel Gabon nemet e oa an triliv gall er c'honk ha finoc'h e oa ar vandenn velen hag a oa arouez ar c'heheder.
Casas de Fernando Alonso
Casas de Fernando Alonso zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
Istor ar Yezhoù Keltiek
Istor ar Yezhoù Keltiek zo ul levr savet gant Arzel Even hag embannet evit ar wech kentañ gant Hor Yezh e 1962, e stumm div levrenn. Adembannet e oa bet e 1987 ha 1990.
Rhodes
Rhodes zo un anv-lec'h gallek ha saoznek.
Richard von Weizsäcker
thumb| Richard von Weizsäcker e [[1981 ]] Richard Freiherr von Weizsäcker (Stuttgart, 15 a viz Ebrel 1920 – Berlin, 31 a viz Genver 2015) a oa ur politikour alaman. Etre ar bloavezhioù 1981 ha 1984 e voe maer Berlin, hag etre 1984 ha 1994 e voe prezidant Republik Alamagn. Ezel e oa eus ar strollad politikel CDU (Christlich Demokratische Union Deutschlands.
Goude-se e voe oberiant e meur a aozadur etrebroadel, evel en ur bodad labour war dazont ar Broadoù Unanet pe c’hoazh er bodad war dazont Unaniezh Europa.
Rodi
Rodi zo un anv-lec'h italianek.
Arme Veur
An Arme Veur (la Grande Armée  e galleg) e oa an anv roet da Arme an Impalaer gall Napoleone Buonaparte adal 1805 da dalañ ouzh monarkiezhioù Europa bodet e kenunaniezhioù enepgall.
Embreget mat e oa, prest da vrezeliñ, doujet e veze outi gant hec'h enebourien, kaset gant an impalaer e-unan, harpet gant e varichaled, ha trec'h e voe alies e tachennoù-emgann Alamagn, Aostria, Polonia ha Spagn, adal aod Portugal betek ar stêr Niemen.
Distrujet e voe an Arme Veur e-pad tro-vrezel Rusia e 1812.
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 1970
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 1970 a voe 24 koulzad Formulenn 1 ha 21 kevezadeg ar vlenierien ha 13 kevezadeg ar saverien. 13 redadeg e voe dalc'het etre miz Meurzh ha miz Here. Gant Jochen Rindt ez eas ar maout evit ar vlenierien ha gant Lotus-Ford evit ar saverien. Rindt a varvas diwar ur gwallzarvoud peder redadeg a-raok fin ar gevezadeg, ha daoust ma oa bet kreñv Jackie Ickx war Ferrari e fin ar bloaz en doa pemp poent dale c'hoazh. Ar gevezadeg nemeti a voe gounezet dalif an hini eo.
Arme Veur
Pennoù an Arme Veur e 1805
Sed amañ anvioù pennoù korfoù-arme an Arme Veur e deroù 1805
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 1970
Blenierien
War un diazez 9–6–4–3–2–1 e oa roet poentoù d'ar c'hwec'h blenier erruet da gentañ e pep redadeg. Ar c'hwec'h disoc'h gwellañ diwar ar seizh redadeg kentañ hag ar pemp disoc'h gwellañ diwar ar c'hwec'h redadeg ziwezhañ a oa dalc'het en hollad.
Arme Veur
Niver a soudarded
Da gentañ, er Grande Armée e oa seizh korf-arme dindan Marichaled an Impalaeriezh. Dre ma veze aloubet douaroù nevez e kreske niver ar soudarded betek tizhout 600 000 soudard, hep kontañ ur milion en adarme en 1812, a-raok aloubadeg Rusia en brezel ar C'hwec'hvet Kenunaniezh. A-benn neuze e konted :
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 1970
Blenierien
† Jochen Rindt a varvas goude ur gwallzarvoud en esaeoù a-raok Priz Bras Italia.
Saverien
War un diazez 9–6–4–3–2–1 e oa roet poentoù d'ar c'hwec'h blenier kentañ da bep redadeg, evelato ne c'helle merkañ poentoù nemet an oto plaset ar gwellañ. Ar c'hwec'h disoc'h gwellañ diwar ar seizh redadeg kentañ hag ar pemp disoc'h gwellañ diwar ar c'hwec'h redadeg ziwezhañ a oa dalc'het en hollad.
Mohammed
thumb|"Mouhammad kannad Doue" skrivet war dorioù moskeenn [[Al-Masjid an-Nabawi.]] Mohammed pe Mohamed, a-wechoù Moc'hamed (arabeg : مُحَمَّد  Mouhammad, ) zo un anv-badez muzulman roet d'ar baotred, a dalv kement ha « meuladus, unan a zo roet ar c'hras dezhañ ». Dont a ra ra eus anv Mahomed, profed meur an Islam.
Hervez an hengoun muzulman e vez roet d'ar mab henañ. Hervez kont eo an anv-badez ar muiañ roet er bed. Un anv-tiegezh eo ivez.
Stummoù all
Doare-skrivañ all : Muhammed ; Muhammad ; Muhamad ; Mohammad. Kalz stummoù all zo er bed.
Mehmet
Gwelout ar pennad Mehmet.
Hypnelus
Hypnelus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1863 gant an daou evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) ha Ferdinand Heine (1809-1894).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Suamerika.
483
Diwar-benn ar bloavezh 483 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 483
Battesimo
Battesimo ("badeziant") zo anv italianek meur a oberenn.
483
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 483
Casas de Guijarro
Casas de Guijarro  zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
Battesimo
Meur a oberenn zo anvet Battesimo di Cristo
Casas de Garcimolina
Casas de Garcimolina zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
Sachsen-Altenburg
Sachsen-Altenburg zo un dugelezh kozh eus Alamagn. Daou brantad zo bet en he buhez: ar c'hentañ er XVIIvet kantved (1603-1672), an eil en XIXvet kantved (1825-1918).
Ar Brizh
ar Brizh zo un anv-tiegezh brezhonek, stankik e Breizh. Le Bris  e galleg.
Sachsen-Altenburg
Kentañ marevezh 1603-1672
E 1602 e varvas an dug Friedrich Wilhelm Iañ von Sachsen-Weimar ha pevar mab dezhañ, yaouankik c'hoazh: Johann Philipp von Sachsen-Altenburg (ganet en 1597), Friedrich von Sachsen-Altenburg (ganet en 1599), Johann Wilhelm von Sachsen-Altenburg (ganet en 1600) ha Friedrich Wilhelm II von Sachsen-Altenburg (ganet dalif en 1603). Breur an dug, Johann II von Sachsen-Weimar a voelakaet da ren e penn dugelezh Sachsen-Weimar, hag evel digoll e voe roet un dugelezh nevez da vugale Friedrich Wilhelm Iañ von Sachsen-Weimar, hini Sachsen-Altenburg.
En ur gevred e renas ar pevar breur e Sachsen-Altenburg, hogen da gentañ dindan rejantelezh an Dilennour Christian II von Sachsen, ha goude hini e vreur Johann Georg Iañ von Sachsen. En 1618 e voe embannet e oa Johann Friedrich en oad da ren ha lakaet e voe an dugelezh etre e zaouarn. Pa varvas ne chome nemet ur breur dezhañ, Friedrich Wilhelm, ha hennezh a renas war e lerc'h.
E 1672 e varvas an trede dug, Friedrich Wilhelm III von Sachsen-Altenburg, gant ar vrec'h. Mont a reas an dugelezh neuze gant an dug Ernst Iañ von Sachsen-Gotha, eus Dugelezh Sachsen-Gotha, a oa dimezet en 1636 da Elisabeth Sophia von Sachsen-Altenburg, merc'h nemeti Johann-Friedrich. Betek 1825 e chomas unanet Sachsen-Gotha ha Sachsen-Altenburg e-barzh Dugelezh Sachsen-Gotha-Altenburg.
Eil marevezh : 1825-1918
E 1825 e varvas divugel dug Sachsen-Gotha-Altenburg, Friedrich IV von Sachsen-Gotha-Altenburg, hag adlodennet e voe o douaroù gant an duged sakson. Dug Sachsen-Hildburghausen a laoskas e vro gant Bernard IV von Sachsen-Meiningen evit bezañ kentañ dug Sachsen-Altenburg adsavet.
Karl Carstens
thumb Karl Carstens (ganet d’ar 14 a viz Kerzu 1914 e Bremen, marvet d’an 30 a viz Mae 1992 e Meckenheim e-kichen Bonn) a oa ur gwiraour hag ur politikour alaman, ezel eus ar strollad Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU). Etre 1976 ha 1979 e oa prezidant ar Bundestag (parlamant alaman). Goude se e voe prezidant Republik Kevreadel Alamagn etre 1979 ha 1984.
Sachsen-Wittenberg
Dugelezh Sachsen-Wittemberg a oa un dugelezh er Grennamzer en Impalaeriezh Santel Roman German a deuas eus dismantr dugelezh Sachsen en 1260.
War he lerc'h e teuas Priñselezh Sachsen a voe savet en 1356.
Lesdain (Norzh)
Lesdain a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Bucco
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl e Suamerika.
Thule
Thule (henc'hresianeg : Θούλη Thoúlē, latin : Thūlē, ha Tile a-wezhioù) eo al lec'h hanternozelañ, "un enez diresis a zo bevenn hanternozel ar bed anavezet", a zo meneget e lennegezh ha kartennouriezh Henc'hres ha Henroma.
Ultima Thule, a zo latin evit "Thule pellañ", eo an anv a veze implijet e lennegezh klasel an Henamzer hag ar Grennamzer evit komz eus forzh pe lec'h a vefe en tu all da harzoù ar bed anavezet, pelloc'h c'hoazh eget Thule neuze,.
Henamzer
Kentañ gwezh ma voe skrivet diwar-benn Thule eo er skrid henc'hresianek Τὰ περὶ τοῦ Ὠκεανοῦ Ta peri tou Okeanou "War ar Meurvor" gant ar merdeer Pytheas goude e veajoù etre 330 ha 320 KJK. Kollet eo bet ar skrid, met komz zo anezhañ gant Polybios e Levrenn XXXIV e Historiae (c. 140 KJK) ; Polybios e-unan zo meneget e Geographikon Strabon (c. 20 GJK), ma lenner edo Thule, hervez Pytheas, da « c'hwec'h devezh merdeiñ en norzh da Enez Vreizh ». Er c'hentañ kantved KJK, ar gouizieg gresian Geminos a Rodios (Γέμινος ο Ρόδιος, c. 80 – c. 10 KJK) a skrivas en e zornlevr steredoniezh Εἰσαγωγὴ εἰς τἀ φαινόμενα Ei̓sagōgī̀ ei̓s tà fainómena ("Enhentadur d'an anadennoù") e oa thule ur ger hen evit envel an noz pennahelel, pa chom an heol kuzhet e-pad pelloc'h eget 24 eurvezh — ar pezh na c'hoarvez nemet en tu all d'ar c'helc'hioù pennahelat (en tu-hont da 66° N pe S). An douaroniour Pomponius Mela a skrivas e De situ orbis libri e-tro ar bloaz 43 edo Thule "en norzh da Skythia", eleze en norzh da harzoù su Rusia a-vremañ. E Naturalis historiae, deuet er gouloù er bloaz 77, Plinius an Henañ a veneg en eil levrenn "c'hwec'h devezh merdeiñ" Pytheas c'hoazh ; pelloc'h, el levrenn IV, e skriv ez eo Thule an inizi pellañ, ma ne vez noz ebet e-pad 6 mizvezh an hañv, na deiz ebet e-pad 6 mizvezh er goañv ; heñveldra a lenner el levrenn VI. E-tro ar bloaz 98 e voe al levr De vita et moribus Iulii Agricolae ma kont Tacitus buhez e dad-kaer Gnaeus Julius Agricola, gouarnour Enez Vreizh ; e pennad 10 al levr e teskriv penaos e verzas ar voraerien roman o devoa graet an dro d'un enez, n'eo ket d'ur c'hevandir ; an Orcades (Orkney) a voe kavet ganto, hag alese « e weljont Thule, met ned ejont ket di rak edo ar goañv o tostaat ».
Adalek neuze e voe lec'hiet Thule dre gemmeskañ ditouroù Pytheas, Plinius an Henañ ha Tacitus : goude un devezhiennoù merdeiñ en norzh da Orkney e tizhed Thule, ma vez deiz e-pad 6 mizvezh ha noz e-pad ar peurrest eus ar bloavezh. Resisoc'h e voe Paulus Orosius (c. 380 – c. 420) en e Historiae Adversus Paganos ("Istorioù enep ar Baganed") avat, pa lakaas Thule er gwalarn da Enez Vreizh ha da Iwerzhon : Island e vije neuze.
Krennamzer
War-dro ar bloaz 550, ar gouizieg gresian Prokopios, e levrenn VI Ὑπέρ τῶν πολέμων λόγος Hypér tô̄n polémōn lógos ("Gerioù a-zivout ar Brezelioù"), a lakaas Thule d'un enez vras en Norzh, 25 poblad o chom enni : dre ma venegas ar pobladoù Gautoi (Goted Skandinavia) ha Scrithiphini (Samied) e c'heller soñjal ez eo an Thule-se ur rann eus ar c'hevandir, dreist-holl pa veneg Daned Danmark hag ar Warini, ur boblad eus gwalarn Alamagn. Tost da 300 vloaz diwezhatoc'h, e-tro 825, ar manac'h douaroniour iwerzhonat Dicúil a embannas an dornskrid Liber de mensura Orbis terrae. Er pennad a-zivout Europa ez eus danevelloù kloer hag o devoa beajet e 795 betek Faero, ha betek Island (ma chomjont e-pad 6 mizvezh marteze) ; kontañ a rejont e veze atav deiz en hañv e « Thule ».
Adalek dibenn ar Grennamzer e veze alies lakaet Thule en Island pe e Greunland, an div enez e-tro 64° N ; a-wechoù e veze graet Thule eus Island hag Ultima Thule eus Greunland. A hent all, Innis Tìle eo anv Island e gouezeleg Bro-Skos hiziv c'hoazh.
Melitograis gilolensis
a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Meliphagidae. Ar spesad nemetañ an hini eo er genad Melitograi.
Anvet e voe Tropidorhynchus gilolensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1850) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Annez
Brosezat eo ar spesad en Inizi Maluku (Indonezia).
Finvezhoniezh
Ar finvezhoniezh (eus finvezh), pe eskatologiezh (eus an henc'hresianeg ἔσχατος / eschatos, « diwezhañ », ha λόγος / lógos, « komz », « studi ») eo studi diwezh ar bed pe diwezh an amzerioù. Stag eo ouzh an doueoniezh hag ar brederouriezh, ha tennañ a ra da blanedenn Mab-Den pe « diwezh ar bed ». E kalz relijionoù eo gwelet an diwezh-se evel un darvoud da zont diouganet gant ar brofeded e skridoù sakr.
ANC
ANC a c'hall bezañ berradur :
Casas de Haro
Casas de Haro zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
Le breton par l’image
Le breton par l’image a oa ul levr da zeskiñ brezhoneg savet gant Visant Seite.
Papaito
Papaito zo anv-micher ar c'haner kuban Mario Muñoz Salazar, ganet d'an 3 a viz Du 1923 en Marianao, Cuba. Sonet en deus gant La Sonora Matancera e-pad 38 vloaz. Mervel a reas d'ar 4 a viz Mezheven 2000.
Brasserie de Bretagne
thumb|right|250px|Logo ar bier Britt, graet e [[Tregon. ]] Ar Brasserie de Bretagne zo ur vreserezh e Tregon hag a ra ar bier Britt.
Bieroù all a vez graet gant Brasserie de Bretagne : Ar-Men, Celtika, Dremmwel, ha Sant-Erwann.
Prizioù
2010: Britt gwenn, Mondial de la Bière e Straßburg
Il battesimo dei neofiti
Il battesimo dei neofiti ("Badeziant an nevezkristenidi") zo ur murlivadur e Firenze gant al livour Masaccio (1401-1428), en iliz Santa Maria del Carmine. Graet e voe war-dro 1425-1426 circa (255x162 cm). En oberenn e weler un abadenn eus buhez Sant Pêr ma emañ an abostol o vadeziñ kristenien nevez, an "neofiti" (Oberoù an Ebestel, II, 41).
Istor Sveden
Istor Sveden a lakaer da zeraouiñ, evit gwir, en, gant ar Vikinged. Met gouzout a reer e oa tud o chom er vro kalz a-raok ar skridoù kentañ : adal ar mare ma teuzas ar skorn a c’holoe Skandinavia e voe annezet ar broioù-se, kerkent ha 1200 kent J.K. pe war-dro. Rouez eo ar skridoù diwar-benn Sveden koshoc’h eget ar bloavezh 1000 ha peurvuiañ e voent savet gant estrenien. N’eo nemet adalek ar e voe gwelet skridoù diwar-benn istor ar vro, savet gant tud eus ar vro.
A-raok ar bloavezh 1000 e oa mare ar Vikinged, ha re Sveden a yeas war-zu ar reter dreist-holl, davet Rusia ha betek Kergustentin. Tamm-ha-tamm e voe unanet ar vro ha savet ur stad vodern e Sveden en, diwezhatoc’h eta eget e Danmark ha Norvegia. Kristenaet e voe ar vro dindan ren ar roue Olof Skötkonung, ar roue kristen kentañ. Dont a reas ar vro da vezañ ur stad unvan, gant ur roue en he fenn ha lezennoù boutin d’an holl war-dro an hervez ar braz eus an istorourien ; abretoc’h hervez lod, diwezhatoc’h hervez lod all. Da neuze e oa e dalc’h ar rouantelezh an darn vrasañ eus kreiz ha kreisteiz ar vro, war-bouez Skania ha douaroù all tro-dro, er c’hreisteiz pellañ, hag a oa e dalc’h Danmark, hag ul lodenn eus ar pezh zo deut da vezañ Finland bremañ. Er c’hantvedoù war-lerc’h e kendalc’has domani ar roue da greskiñ war-zu an hanternoz, daoust ma oa dispis bevennoù ar stad.
E dibenn ar e oa muioc’h-mui a liammoù etre Sveden ha Danmark ha Norvegia. A-benn ar fin e voent unvanet en Unvaniezh Kalmar. Stadoù dizalc’h e choment, met renet e oant gant ur roue hepken. Er c’hantved goude avat e voe distennoc’h al liammoù etre Sveden hag ar broioù all. E miz Du 1520 e c’hoarvezas Skuilh-gwad Stockholm, pa voe lazhet degadoù a noblañsed eus Sveden war urzh ar roue Christian II Danmark en doa disfiz diouto. Gant un noblañs svedat, Gustav Vasa, e voe lusket un emsavadeg a-enep ar roue hag a echuas pa voe-eñ dilennet da roue e penn Sveden, gant an anv Gustav I, e 1523. Diwar ar mare-se e voe echuet gant Unvaniezh Kalmar.
Er e teuas Sveden da vezañ ur vro c’halloudus, hag a gontrolle ar Mor Baltel a-bezh. Gant ar Brezel Tregont Vloaz e teuas da vezañ unan eus broioù bras Europa hag astenn a reas he galloud er c’hreisteiz (Skania), er reter (Estonia), er gornaoueg ivez (diwar-goust ul lodenn eus Norvegia).
A-raok dibenn ar c’hantved avat e voe un emglev kuzh etre Rouantelezh Danmark ha Norvegia, Rusia ha Republik Polonia-Lituania a-enep Sveden, Taget e voe Sveden gant Danmark-Norvegia ha Polonia-Lituania e deroù an. E 1721 e voe taget ha faezhet gant Rusia, ha da c’houde e voe staget Estonia, Livonia ha Karelia ouzh Rusia. Evel-se e voe lakaet un harz da c’halloud bras ar pezh a anver Impalaeriezh Sveden.
Kemer perzh a reas Svediz en Oadvezh ar Sklêrijenn, war dachenn an arzoù, ar skiantoù hag an deskadurezh. Kreskiñ a reas ar c’hêrioù er vro. Kollet e voe Finland da-heul ur brezel a-enep Rusia e 1808-1809.
E 1810 e voe dilennet ur jeneral gall, Jean-Baptiste Bernadotte, da roue Sveden gant ar parlamant. Treiñ a reas ar roue nevez, Karl XIV Johan, a-enep Napoleon avat ha da-heul ur brezel a-enep Danmark e voe staget Norvegia ouzh kurunenn Sveden dre feur-emglev Kiel e 1814 : roue Norvegia e oa roue Sveden ivez, hag evel-se e voe betek 1905, pa voe embannet dizalc’hidigezh Norvegia. Abaoe 1814 n’eus bet graet brezel ebet gant Sveden, hag ur vro neptu e oa chomet da vare ar c’hentañ hag an eil brezel-bed. Ne voe ket aloubet eta gant armeoù an Trede Reich. Goude an Eil Brezel-bed e voe unan eus ar broioù kentañ o kemer perzh en Aozadur ar Broadoù Unanet, e 1946.
Sachsen-Zeitz
Duged
Ne voe nemet daou zug:
Hwlffordd
Hwlffordd (Haverfordwest e saozneg) zo ur gêr e Sir Benfro, e mervent Kembre. Pennelec'h ar gontelezh eo hag ar gêr vrasañ enni. Poblet e oa gant 13 367 a dud e 2001;.
Emañ Hwlffordd war-hed 10 km diouzh an aod a zedenn miliadoù a douristed en hañv.
Gevellet eo Hwlffordd gant kêr Oberkirch en Alamagn.
Eisteddfod Genedlaethol
Eisteddfod Vroadel Kembre a voe aozet e Hwlffordd e 1972.
Jacques-Yves Le Toumelin
Jacques-Yves Le Toumelin a oa ur merdeer breizhat emzesket, ganet e 1919 ha marvet e 2009. Mab ha mab-bihan da vartoloded e oa : e dad oa komandant un teirgwern.
Casas de los Pinos
Casas de los Pinos zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
Jacques-Yves Le Toumelin
Lakaat a reas da sevel er Groazig ur vag-dre-lien evit redek tro-dro d'ar bed, ur bok norvegiat a 10 metrad a hed anvet "Kurun". Loc'hañ a reas d'an 19 a viz Gwengolo 1949, gant Gaston Dufour ha Paul Farge. E-pad ar veaj en em gannas gant an eil anezho, egile a reas e soñj da chom e Tahiti, dre-se e tibunas e-unan evit al lodenn vrasañ eus e veaj a badas 29 400 mil-mor pe 54 450 kilometr. Porzhiañ a reas er Groazig d'ar 7 a viz Gouere 1952. Degemeret e voe gant ur mor a dud.
Lezet en doa Kurun da di-kêr ar Groazig met kaset en doa an afer d'al lez-varn peogwir ne felle ket dezhañ e vefe merdeet gant e vag, koll e oa e 2006 ha Kurun a ya c'hoazh war vor. Rummet eo bet evel monumant istorel.
Gwelet eo Jacques-Yves Le Toumelin, war-lerc'h Joshua Slocum hag Alain Gerbault, evel unan eus ar verdeerien hengounel diwezhañ eus lodenn gentañ an. Eontr ar manac'h boudaat Mathieu Ricard eo.
Edo o chom e Penn-Bronn, er Groazig, e-lec'h ma varvas d'an 10 a viz Du 2009. Interret eo bet e Treskalan en Turball.
Kreskenn Strujus
Ar Greskenn Strujus, pe ar C'hresk Strujus , a vez graet eus ur rannvro eus ar Reter-Nesañ, en deiz-ha-hiziv Irak, Siria, Liban, Palestina, Israel, Jordania, hag Egipt, gant norzh Koweit, Gevred Turkia hag ul lodenn gornôg eus Iran. Lod istorourien a ouzhpenn Kiprenez.
Ar rannvro-se zo unan eus kevell ar sevenadurezhioù.
Gerallt Gymro
Gerallt Gymro (war-dro 1146 – war-dro 1223), eo anv kembraek ar c'hloareg anvet Giraldus Cambrensis e latin, arc'hdiagon Brycheiniog, a skrivas e latin diwar-benn Kembre er Grennamzer. E saozneg eo anavezet evel Gerald of Wales, hag e galleg Gerald de Barri, hiziv Giraud de Barry, pe Giraud de Cambrie.
Dominique Venner
Pa oa isofiser e-pad brezel Aljeria er bloavezhioù 1950 e oa un emsaver eus al luskad a zehou Jeune Nation, a-raok mont d'an OAS (Organisation de l’armée secrète). Er bloavezhioù 1960 e krouas ar strollad broadelour paneuropat Europe-Action. E 1968 e kemeras perzh e krouidigezh ar GRECE hag an Institut d’études occidentales (IEO). Pellaat a reas eus ar politikerezh da grogiñ e-barzh bed ar skrivañ hag an embann. Sevel ha ren a reas ar c'helaouennoù Enquête sur l'histoire ha La Nouvelle Revue d'histoire.
Gerallt Gymro
E vuhez
Desket e voe e Gloucester, ha mont a reas da studiañ da bPariz. A-benn 1172 e oa distro da Vro-Saoz, hag implijet gant Richard of Dover, arc'heskob Canterbury, da vont d'ober meur a gefridi da Gembre, ma tapas brud o poaniañ da glask lakaat fin da fallzoareoù an Iliz e Kembre. Anvet e voe da arc'hdiagon Brycheiniog, ha bod dezhañ e Llanddew.
E 1180 e tistroas da Gembre, hag ur garg a voe roet dezhañ gant eskob Tyddewi, hogen he dilezel a reas buan pa welas stad e velestradurezh.
Gwyn Thomas (barzh)
Gwyn Thomas (2 a viz Gwengolo 1936 – 13 a viz Ebrel 2016) a oa ur barzh kembraek hag ur skolveuriad. Barzh Broadel Kembre e oa bet e 2006-2008.
Ganet e voe e Tanygrisiau ha desavet e voe e Blaenau Ffestiniog, e kontelezh Gwynedd. Studioù a reas e skol-veur Kembre, e Bangor, hag en Skolaj Jezus, en Oxford.
E-pad meur a vloaz e voe kelenner e rann ar c'hembraeg e skol-veur Bangor hag e penn ar rann-se e voe ivez.
Embannet en deus 16 dastumad barzhonegoù ha meur a levr skridvarnerezh. Gantañ eo bet troet ar Mabinogi e saozneg ivez. E dorkad barzhonegoù kentañ, Chwerwder yn y Ffynhonnau ("C'hwervder er Feunteunioù"), a zeuas er-maez e 1962, hag an hini diwezhañ, Hen Englynion - Diweddariadauwas, a voe embannet e 2015 gant Barddas. E eñvorennoù en deus kontet e-barzh Bywyd Bach, embannet gant Gwasg Gwynedd e 2006, en dastumad Cyfres y Cewri (Dastumad ar Ramzed).
E 2006 ivez e voe anvet da Varzh Broadel Kembre, gant Llenyddiaeth Cymru-Literature Wales, an aozadur a gas war-raok al lennegezh e Kembre, koulz e kembraeg hag e saozneg.
Enezeg Toskana
Enezeg Toskana zo inizi eus Italia, etre Toskana ha Korsika, hag etre Mor Liguria ha Mor Tirrenia.
Inizi
Sede an inizi brasañ:
Sede an inizi bihanañ:
Enezennoùigoù ha reier en-dro d'an inizi :
Rode
Rode pe Rodos (Ῥόδη / Rhódê pe Ῥόδος / Rhódos, e gregach « rozenn»), zo unan eus doueezed ar mor e mojennoù Hellaz Kozh, stag hec'h anv ouzh enez Rodos.
Mojenn
Merc'h eo da Boseidon, hogen diasur eo anv ar vamm, a gemm hervez an oberourien: pe Amfitrite, pe Afrodite, pe Halia. Pried eo da Helios, doue meur Rodos.
Hervez ur vojenn all e vefe Rode ur verc'h da Asopos, ha pevar bugel he doe digant Helios : Faethon, Aigle, Lampetia ha Faethousa. E mojenn Faethon e tenn he ferzh da hini Klymene hervez Ovidius.
Cearrara
Cearrara (distaget [] e gouezeleg ; Kerrera e saozneg) zo unan eus an Inizi Gall tostañ, e gwalarn Bro-Skos. Emañ dirak kêr An t-Òban (Oban). E 2016 e oa 45 den o chom war an enezenn. Carn Breugach eo ar poent uhelañ warni (189 metr uhelder).
Ur c'hastell dismantret, Caisteal nan Goibhlean (Gylen Castle), zo e kreisteiz an enezenn ; savet e oa bet e 1582. E Cearrara e oa marvet ar roue Aleksandr II Bro-Skos e 1249.
Midas
Midas (Μίδας, Mídas) zo anv meur a ezel eus lignez rouaned Frygia.
Un dudenn eus gwengelouriezh Hellaz eo an hini brudetañ, ar roue Midas, stag ouzh e anv meur a vojenn. Hervez mitologiezh Henc'hres e oa deuet da vezañ gouest, goude un het drant, da lakaat kement tra a douche da dreiñ en aour. Hervez Aristoteles e varvas gant an naon, dre ma ne c'helle debriñ tamm boued ebet. Hervez Ovidius avat en doa gallet en em c'hlannañ er ster Paktol. Ur vojenn all, kar d'an hini anavezet gant ar Vretoned, a gont penaos e oa deuet gantañ divskouarn un azen. Ar mojennoù a lavar penaos e oa bet savet gantañ hag e dad Gordias kêr Gordion, kêr-benn Frigia, en II milved a-raok hon mare, kalz a-raok Brezel Troja. Koulskoude n'eo ket anavezet gant Homeros, a zo gouest memestra d'ober anv eus rouaned frigian all.
Istorourien zo a wel ennañ ar roue istorel Midas, anvet Mita eus Mushki e mammennoù asirian, en doa bevet e fin an VIII kantved a-raok J.K., a-raok bezañ lkaset dindan beli Sargo II e 709 a-raok hon mare.
Herodotos a veneg ivez ur Midas ezel eus ar memes familh, tad-kozh d'un Adrastus harluet da lez roue Lydia Kroisos goude bezañ lazhet e vreur dre wallzarvoud.
Les Rues-des-Vignes
Les Rues-des-Vignes a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Fernandes
Fernandes zo un anv-tiegezh portugalek.
Laguna del Marquesado
Laguna del Marquesado  zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
Rodrigo Amarante
Rodrigo Amarante zo ur c'haner hag ur saver pozioù ha tonioù ganet e Rio de Janeiro (Brazil) e 1976.
Skrivet ha kanet en doa ar ganaouenn Tuyo e spagnoleg e 2015. Choazet eo bet evit generik Narcos.
Malacoptila
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seizh spesad a ya d'ober ar genad :
Emgann Harpers Ferry
Emgann Harpers Ferry (saozneg:The Battle of Harpers Ferry) a voe stoumet etre an 12 hag ar 15 a viz Gwengolo 1862. Ul lodenn e oa eus Kampagn Maryland e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Lu ar jeneral kengevreet Robert E. Lee en doa aloubet Maryland, ul lodenn eus al lu renet gant ar major jenral Thomas J. "Stonewall" Jackson a gelc'hias, a vombezas, hag a brizonias ar gwarnizon eus an Unaniezh en Harpers Ferry (Virginia) (West Virginia hiziv-an-deiz). Un trec'h bras e oa bet, gant kolloù dister.
Malacoptila
O c'havout a reer e Mec'hiko (ar spesad panamensis) ha Suamerika.
Emgann Harpers Ferry
Pa oa Lee gant e Army of Northern Virginia o vont etrezek traoñienn ar Shenandoah Valley e Maryland, en devoa graet e soñj da dapout gwarnizon Harpers Ferry evit gwareziñ e linennoù pourveziñ betek Virginia. War e lerc'h e oa ar major jeneral George B. McClellan gant e Army of the Potomac, un hanter greñvoc'h. En desped da-se ha gant riskl bras e voe choazet gant Lee rannañ e nerzhioù e daou. Ul lodenn evit tagañ gwarnizon Harpers Ferry hervez tri hent disheñvel. Ar c'horonal Dixon S. Miles, penn an Union Army en Harpers Ferry, en doa roet urzhioù strizh evit ma chomfe darn eus e nerzhioù nepell diouzh kêr e-serr bezañ staliet war an uhelennoù. An difennoù treut en uhelderioù, al lec'h strategel pouezusañ, Maryland Heights, a oa bet taget gant ar re gengevreet d'an 12 a viz Gwengolo, ne oa bet nemet emgannoù bihan. Tagadennoù gwirion div vrigadenn gengevreet a voe d'an 13 a viz Gwengolo ha bountet e oa bet buan an nerzhioù Unanet eus an uhelderioù.
A-fed niver a brizonidi stadunanat ez eo an niver uhelañ en un emgann en istor vilourel ar vro goude hini Emgann Bataan e 1942 e-pad an Eil Brezel-bed.
Benead IX
Benead IX (e latin: Benedictus IX), Theophylactus Kont Tusculum e anv-tiegezh, ganet tro 1012 e Latium ha marvet e Grottaferrata etre an hag an, a oa bet pab an Iliz katolik roman teir gwech: Pab eo bet e-pad 12 vloaz en holl.
Mor Chile
Mor Chile (Mar Chileno en-ofisiel e Chile) eo anv al lodenn eus ar Meurvor Habask dirak aod Chile, er c'hornôg d'ar vro. Ofisiel eo an anv abaoe an 30 a viz Mae 1974 pa voe embannet an Dekred Meur #346 en Diario oficial de la Republica de Chile.
Richard Davies (eskob)
Richard Davies (war-dro 1501 – 7 a viz Du 1581) a oa un eskob kembreat.
Ganet e voe e Gyffin, ur gêriadenn e-kichen Conwy, e hanternoz Kembre. Studioù a reas en Oxford kent mont da veleg. Dre ma oa un disivouder e rankas kuitaat Breizh-Veur e-kerzh ren Marri Tudor, goude 1553 neuze, da repuiñ war douar-bras Europa, ha ne zistroas nemet e-kerzh ren Elesbed Iañ, e 1558. E miz Genver 1560 e voe anvet da eskob Llanelwy, hag alese e voe kaset da eskopti Tyddewi e 1561.
Kenlabourat a reas gant William Salesbury da bouezañ war barlamant Westminster evit ma vefe lakaet treiñ ar Bibl hag al Levr Pedennoù e kembraeg. Pa voe embannet e 1563 ul lezenn evit se gant ar parlamant e stagas da labourat gant William Salesbury evit lakaat an Testamant Nevez e kembraeg. Labourat a reas ivez evit treiñ al Levr Pedennoù.
Goude e varv e miz Du 1581 e voe beziet en iliz Abergwili.
Neuss
Unan eus kêrioù koshañ Alamagn eo Neuss, gant Trier.
Lagunaseca
Lagunaseca  zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
Christlich Demokratische Union Deutschlands
200px|right|thumb|Logo CDU thumb|right|200px|Sez CDU e [[Berlin]] Unvaniezh kristen-demokrat Alamagn (Christlich Demokratische Union Deutschlands, CDU) a zo ur strollad politikel alaman savet e 1945. Strollad politikel pennañ an tu-dehou alaman eo, stag ouzh al luskad kristen-demokrat european. En Alamagn a-bezh e kaver CDU, nemet e Bavaria ma kaver CSU (unvaniezh kristen-sokial). Kenlabourat a ra an daou strollad er c'hevredad alaman dindan an anv CDU/CSU. Abaoe dilennadegoù 2005 ez eo Angela Merkel, ha hi prezidantez CDU, hag a zo kañsellerez Alamagn. Ur gouarnamant a genunvaniezh ennañ izili CDU ha re SPD eo.
Istor
left|thumb|Bodadeg-veur CDU da lidañ 5vet deiz-ha-bloaz ar strollad e [[1950]] Goude diskar an Trede Reich e 1945 e voe savet CDU e Berlin hag e Rheinland. Peuraozet e voe ar strollad etre 1945 ha 1949, ha peurunvanet en Alamagn a-bezh e 1950. Ul lodenn vras eus izili CDU (Konrad Adenauer en o zouez) a oa bet er Zentrum, ur strollad politikel levezonet gant ar gatoligiezh, a oa anezhañ a-raok an Eil Brezel-Bed. Katoliked ha protestanted a gaver e CDU.
Ken abred hag e 1949 e teuas da vezañ strollad politikel pouezusañ Republik Kevreadel Alamagn. Ur politikerezh levezonet gant an denelouriezh kristen, etre komunouriezh ha kevalaouriezh eo a oa kinniget gant CDU. Konrad Adenauer, hag eñ prezidant CDU, a zeuas da vezañ kentañ kañseller Alamagn ar C'hornôg goude ar brezel. Lakaat a reas Alamagn da gemer perzh e Kumuniezh Europa ar glaou hag an dir hag e Kumuniezh Ekonomikel Europa. Kañseller e voe ivez da vare ar burzhud ekonomikel er bloavezhioù 1950 ha 1960. Kenlabourat a reas CDU gant FDP, met etre 1966 ha 1969 e rankas mont e-barzh gouarnamantoù a genunvaniezh veur gant izili SPD. Goude-se e chomas pell diouzh ar galloud betek 1982, pa voe kaset gant Helmut Kohl. Ar c'henlabour gant FDP a gendalc'has, ha kemmoù a voe degaset : frankizour e teuas CDU da vezañ, oc'h embann e oa ret degas kemmoù da batrom ar Roen a-benn heuliañ lusk armerzh ar bed. Brudet mat e voe Kohl a-drugarez da adunvanidigezh Alamagn e 1990. thumb|right|200px|Helmut Kohl e Brandenburger Tor pa voe digoret an harzoù etre BDR ha DDR e miz Kerzu 1989 Koulskoude e koustas ker, ha pignat a reas aniver a dud dilabour. Kendeuzet e voe CDU ha CDU DDR e 1990. Trec'h e voe CDU en dilennadegoù kannad e 1990 hag e 1994, ha Kohl a chomas kañseller. thumb|right|200px|Angela Merkel Trec'het e voe CDU gant SPD e 1998. CDU a savas a-du pa lakaas Edmund Stoiber (prezidant CSU) e anv da vezañ kañseller e 2002, met daoust ma voe tapet muioc'h a vouezhioù gant an emglev CDU-CSU e teuas a-benn SPD da chom e penn ar galloud peogwir e oa kevredet gant Bündnis '90/Die Grünen. Angela Merkel eo a gasas kabal CDU e 2005. Ne savas ket a-du holl izili CDU ganti, peogwir e kave dezho e oa re frankizour ar pezh a ginnige. Trec'h e voe CDU, met bihan-tre e voe an diforc'h a-fet mouezhioù, neuze e voe rediet da asantiñ ur gouarnamant an genunvaniezh vras gant SPD.
Alderano Cybo-Malaspina
Alderano Cybo-Malaspina zo anv tri den eus an tiegezh Cybo-Malaspina:
Villalba de la Sierra
Villalba de la Sierra  zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
Skrid-embann Villers-Cotterets
Skrid-embann pe Ordrenañs Villers-Cotterêts, diwar-benn ar justis, pe Ordrenañs Guillemine zo ur skrid sinet gant ar roue gall Frañsez I d'an 10 a viz Eost 1539 e kastell Villers-Cotterêts (hiriv en Aisne), marilhet e Parlamant Pariz d'ar 6 a viz Gwengolo 1539. Dre ar skrid-se e ranke ar galleg bezañ ar yezh nemeti implijet gant al lezioù-barn e-lec'h al latin.