cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Breizh e-pad an Eil Brezel-bed
Ar rezistañs e Breizh
Breizh zo dibar abalamour d'ar fed ma krogas an harzerezh en un doare abred ha poblek. Kerkent ha degouezhet an armeoù alaman e krogas an taolioù tarverezh hiniennel. Tud zo evel Auguste Havez na selaouont ket gourc'hemennoù ar strollad komunour ha dastum a reont armoù dilezet gant ar soudarded. Gant Brest e oa Naoned ar c'hentañ kreizenn harzerezh e Breizh. E miz Du 1940, ar strollad Bocq-Adam a laka da darzhañ eno 35 kamion karget a bneuioù nevez a-raok tagañ ar Soldatenheim (Oaled ar soudarded) gant greunadennoù e-pad nozvezh Nedeleg. En Naoned, d'ar 25 a viz Kerzu 1940, e teu a-benn D'Estienne d'Orves evit ar wezh kentañ da gomz gant Londrez dre skingomz. Roet e vo e anv d'ar Gestapo gant paotr ar skingomz Alfred Gaesler hag e voe paket penn ar rouedad Nemrod d'an 22 a viz Genver 1941 e Chantenay. Barnet e oa d'ar marv e miz Mae 1941.
Reun Kreston, liver hag etnologour zo un ezel oberiant eus rouedad mirdi an Den e Pariz. Teir beaj a reas e Breizh da glask aozañ doareoù aes da vont e darempred gant Breizh-Veur. Tuta a reas izili nevez evit ar rouedad hag e savas ur strolladig e Sant-Nazer (e liamm gant ar Strollad Liberté da zont, ennañ rezistanted yaouank broadelour breton, deuet eus ar PNB, hag André Batillat, ezel eus ar Seizh Breur), karget da sevel tresadennoù pizh eus ar porzh hag eus an diazlec'h listri-spluj savet gant an Alamanted eno evit o morlu, hag eus ar skluzioù a skoe e lenn-borzh diabarzh hag a c'halle bezañ tizhet gant bombez ar Saozon. »
Diwezh an emglev german-ha-sovietek pa oa aloubet an URSS gant an Trede Reich a redias renerezh kuzh ar strollad komunour da deurel e nerzh en harzerezh. D'ar 21 a viz Here diouzh ar mintin e oa diskaret Feldkommandant Naoned, al letanant-koronal Hotz. Fuzuilhet e voe neuze 27 gouestlad gant al lu alaman e La Sablière e Kastellbriant. Kemeret e oant bet e-touez ar 700 prizoniad eus ar c'hamp. Fuzuilhet e voe 16 gouestlad all en Naoned ha pemp Breizhad (pevar anezhe eus Naoned, unan a Sant-Nazer) er Mont-Valérien. Un harz-labour un eurvezh a oa graet gant labourerien arsanailh Brest da rentañ enor d'an 50 gouestlad d'ar 25. Darvoudoù all n'int ket ken anavezet. Pa zegouezhas an Alamaned e Naoned e kavjont 4 lestr-spluj a oa o sevel e santier Dubigeon. Tamm-ha-tamm e voent divontet gant labourerien sur hag ar renerezh. Kuzhat a rejont evel-se 4500 tonenn metal ha daou lestr-spluj a oa lakaet er mor e 1946 hepken !
Implijet e veze ar porzhioù bihan gant an FFIed evit paseal armoù pe soudarded a oa dindan guzh.
Ar vretoned en FFL
A-boan embannet keloù an ehan-brezel gant ar marichal Petain, eo savet c'hoant kenderc'hel ar stourm gant un toullad Bretoned. Eus ur bern porzhioù eus Breizh e loc'has kuit tud da vont da Vro Saoz da heulh ar jeneral de Gaulle. Hemañ, embannet gantañ e youl kenderc'hel ar stourm a sachas evezh Bretoned n'o doa ket c'hoant gouzañv yev ar Jermaned war ar vro. Diouzh un tu all un toullad Bretoned a gemeras penn ar BBC galleg e Londrez da heñchañ o c'henvreudeur da daliñ ouzh an alouberien en o zouez Jean Marin ha Jarl-Vari Guillois. Ar re vrudetañ eo re an Enez Sun. 128 pesketour a zo en em gavet e Londrez. Saludet int bet gant ar Jeneral de Gaulle gant ur gomz brudet : "Met Enez sun a dalv kement hag ar c'hart eus Bro-Frañs !" . E-pad ar brezel, 40% eus an FNFL (Arme a-vor ar Frañs Dizalc'h) a oa Bretoned anezho ha 17 % eus an FFL (Arme ar Frañs Dizalc'h).
Bretoned ar Frañs Dizalc'h a savas ur gevredigezh, Fidel Armor e miz Gouere 1940. Deuet eo da vezañ Sao Breiz evit ar vro gallek adalek an diskar amzer 1940. He fal a oa dastum arc'hant evit sikour familhoù ar soudarded vreton. Savet o deus abadennoù bras e Kerne-veur, e Bro Skos, e Kembre, ha pelloc'h e Brazzaville hag en Alger.
A-hed ar brezel e tremenas kalz tud e bigi, unan-hag-unan pe a-strolladoù, eus Aodoù Breizh betek Breizh-Veur. An tiegezh Sibiril eus Karanteg a lakaas da dremen 167 den e 15 beaj etre 1942 ha 1944.
Dindan urzhioù ar c'horonal Kersaozon e kemeras perzh ur vrigadenn kirri-mindrailherez kinklet gant erminigoù en emgannoù El Alamein. Peurliesañ avat ne vez ket bodet ar Vretoned a-gevred.
Ar rouedadoù
Kalz kazetennoù kuzh zo e-pad ar brezel ha gant ar BBC e ingalont keleier ha gourc'hemennoù an harzerezh. N'eo ket a-walc'h evit lod herzel evel se ouzh an Alamaned. Kemer a reont perzh e rouedadoù. Kavout a reer daou seurt rouedadoù : ar re a zastume titouroù ha re all a skoazelle an dud da dec'hout, nijerien an RAF hag aerlu SUA diskaret o c'hirri-nij gant ar Flak da skouer. A-bouez-bras eo rak ker ha hir eo stummadur an nijerien. Tost 300 a dec'ho diouzh Breizh. En tu all e tilestr kalz rezistanted, evel François Mitterrand e Beg ar fri e Gwimaeg e 1943.
Kalz Bretoned o deus kemeret perzh e rouedadoù ar Resistañs un tamm pep lec'h e Bro Frañs. An hini brudetañ eo Gilbert Renault (Koronal Remy) bet ganet e Gwened, ha kaset da sevel ar c'hentañ rouedad rezistañs e Bro Frañs aloubet.
A-wezhioù e vez dizoloet rouedadoù zo. Kaset e vez o izili d'ar c'hampoù-bac'h gant an Alamaned pa vezont tapet.
Diwezh ar brezel e Breizh
Padout a reas pelloc'h an dieubidigezh e Breizh evit e lec'hioù all rak dalc'het e oa lodennoù eus ar vro gant an Alamaned betek diwezh ar brezel.
Difur a-walc'h e oa pennadurezhioù arme ar gevredidi avat da zivizout aozañ "Maquis mobilisateurs"en departamantoù d'ar mare-se. Strouezheg Sant-Marsel er Morbihan, ennañ 3000 den, zo taget d'an 18 a viz Even ha strewet gant kolloù bras. Kollet e vo 2200 den gant an harzherezh er Morbihan. Strouezheg Saffré e Liger-Izel zo distrujet d'an 28. Ar c'holloù-se a zeu eus dianaoudegezh doareoù ar gouvrezel gant ar soudarded a-vicher ne ziskaront ket an harzerezh. En Aodoù-an-Hanternoz, etre an 10 a viz Gouere hag ar 4 viz Eost, e aozont 50 taol-spi en hentoù, e stourmont en 20 kombat ha tapout a reont 2500 soudard alaman.
E miz Eost e erru an tankoù amerikan e Breizh. Dieubet eo Roazhon d'ar 4. Div rannarme hobregonet a fard war an hentoù bras e-keit ha ma vez naetaet en-dro dezhe gant Paotred ar strouezh. Chom a ra an Amerikaned a-sav avat kerkent ha ma kavont un eneberezh kreñv dirak Brest hag an Oriant. Sant-Maloù na godiano nemet goude emgannoù rust, Brest a godianas d'an 10 a viz Gwengolo goude 45 devezh seziz ha distrujet kêr penn-da-benn. D'an 9 e oa marvet 150 brestad devet er c'houdorenn Sadi-Carnot. Kiriek eo pennoù an arme amerikan rak prest e oa an Alamanted da godianañ diouzhtu pa oant erruet met un nebeud devezhioù goude e oant bet atizet d'en em gannañ gant ofiserien SS.
Kenderc'hel a ra Alamaned an Oriant ha Sant-Nazer d'en em gannañ avat betek an 9 hag an 11 a viz Mae 1945. Ar boblañs bac'het er c'hêrioù-se (100 000 den e Sant-Nazer e-barzh 300 000 devezh-arat ) a vev en un doare diaes-kenañ. Sezizet eo an div sankenn-se gant an Amerikaned hag an FFIed hep sevel argadennoù bras. Marteze e oa un doare da rediañ an FFIed da chom eno, rak ar soudarded FFI a oa turmudus, armet fall ha kalz komunourien a oa en o zouez ha disfiz outo o doa an Amerikaned.
Pepingen
Pepingen a zo ur gumun eus Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
Taolenn ar gumun gant he rannoù
Bron: Gemeente Pepingen
Kleñved ar medalennou
Kleñved ar medalennou (medalennoù a skriver bremañ) zo ur pezh-c'hoari fentus gant Ivon Krog, ur skrivagner brezhonek eus ar C'hab, bet embannet e 1909. Ennañ e ra goap eus an dud a vez sorc'hennet gant medalennoù.
Ar pezh
Emañ Fistoulig er gêr o c'hortoz ar vedalenn zo bet prometet dezhañ, ken ne soñj nemet en dra-se ken. E vevelien a ra goap anezhañ.
Lambitchongeg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù kirantiek ar reter eo al lambitchongeg (lambicchong) komzet e Nepal gant 500 den (1991).
Christophe Revel
Christophe Revel a oa ur c'hoarier football breton ganet d'ar 25 a viz Meurzh 1979 e Dinan. Diwaller a oa ha dibabet e voe ur wech gant skipailh Breizh, e 2008. Gourdoner diwallerien Stade Rennais FC eo abaoe 2009.
Arkansas
Douaroniezh
Brudet eo ar vro en abeg d'ar menezioù ha d'ar c'hoadegi, d'an traoñiennoù (re ar stêrioù Arkansas ha Buffalo peurgetket), d'ar plaenennoù, ha d'ar mougevioù evel ar Blanchard Springs Caverns.
Chapel Santez Anna ar Palud
thumb|Chapel Santez Anna ar Palud
Chapel Santez Anna ar Palud zo ur chapel e Plonevez-Porzhe, e Kerne Izel, tost d'an aod, e bae Douarnenez, ha brudet eo ar pardon a vez eno bep bloaz e dibenn miz Eost. Savet e voe etre 1863 ha 1864.
Istor
Chapel Santez Anna ar Palud a oa Sancta-Anna-ad-Paluden e 1518. Ken na oa deuet an Dispac'h gall e oa stag ouzh abati Landevenneg.
Kantik, ton ha son
Kantik savet gant Jacques Thomas e 1948.
Bleiz-broc'h
Ar bleizi-broc'hed zo bronneged eus ar c'herentiad Hyaenidae, asambles gant ar protel.
Doareoù pennañ
Heverk eo kerzhed ar bleizi-broc'hed dre m'eo hiroc'h o favioù a-raok eget o favioù a-dreñv.
Fungi
Foue ar ra ar vevoniourien eus ar boudoù a ya d'ober ar riezad Fungi en damani anvet Eukaryota. Ledan-meurbet eo ar riezad-se, pa gaver enni ar goell, al louedoù, ar mildiou, ar mergl, ar c'horbon, ar penndu hag ar c'hebell-touseg a zebromp. Foue unkelligek zo, lod all zo bras-kenañ. Meur a zoare kelc'hiad bevañ zo dezho, meur a stumm ha meur a endro. Hervez ar skiantourien ez eus etre 2,2 ha 3,8 milmilion a spesadoù er riezad. Nevez zo ez eo bet adsavet rummadur filogenetek riezad ar foue, a zo rannet bremañ en 1 isriezad, 7 skourrad ha 10 iskourrad ; war-dro 120 000 spesad zo bet deskrivet betek-henn.
Disrann diouzh hini al loened ha hini ar plant eo riezad ar foue, abalamour d'ar c'hitin (un doare glukoz) a zo e speurennoù o kelligoù evel en ezrelegenn an amprevaned hag ar c'hresteneged. Evel al loened e kavont o boued dre lonkañ molekulennoù a zileizhont dre enzimoù a strewont tro-dro dezho, ha neket dre luc'hgenaoz evel ar plant. Evel ar plant avat, ne fiñvont ket. Kas a reont spor dre avel pe zour evit gouennañ. Ar foue eo a zispeur an darn vrasañ eus an organegoù marv en natur. Abalamour da gement-se ha da berzhioù all ez eo bet renket ar foue en ur strollad boudoù anvet Eumycota (foue gwir) hag o deus un hendad boutin dezho ; gwechall e veze renket ar foue gant ar plant, hogen abaoe diorroadur ar genetik e ouzer ez int tostoc'h d'al loened.
Tirant lo Blanc
thumb|upright=1.2|Pajenn embannadur princeps Tirant lo Blanc (1490) Tirant lo Blanc, Libre del valeros e strenu caualler Tirant lo Blanch e anv orin, zo ur romant gant Johanot Martorell (c. 1410–1465). E valensianeg, ur rannyezh katalanek e voe skrivet, etre 1460 ha 1464 ; lakaet e vez da wellañ romant marc'hegerezh katalanek, ha da wellañ romant kantved aour València. E 1490 e voe embannet e València, hag advoullet e Barcelona e 1497. E 1511 e teuas er gouloù ar c'hentañ embannadur kastilhanek, e Valladolid, hag e 1538 en italianeg gant Lelio Manfredi. Ne voe un doare gallek nemet e 1737, un azasadur eus labour Manfredi gant ar c'hont Anne Claude de Caylus (1692–1765) hag a voe embannet pemp gwech betek 1787.
Fungi
Er bed a-bezh e kaver foue, met kuzh eo an darn vuiañ anezho dre ma'z int bihan ha ma vevont kuzhet en douar pe en organegoù marv. Kalz anezho zo kedvevat, da lavarout eo e kenvevont gant plant, loened pe foue all ; lod zo arvevat ouzh boudoù all. Ar pezh a welomp anezho eo o frouezh, a anvomp kebell-touseg, bonedegoù (Boletus sp.), morukl (Morchella sp.), puferigoù (Lycoperdon sp.), hag all.
Tirant lo Blanc
Ar c'hentañ romant arnevez e voe en Europa, gant tudennoù "kig-hag'eskern" enno santadoù ha fromoù diskouezet didroidell. Levezonet don e voe lennegezh ar Gornaoueg gant Tirant lo Blanc dre Cervantes, a reas meneg anezhañ e c'hwec'hvet pennad El Quijote (1605), p'emañ person ar barrez oc'h ober un tantad gant levrioù marchegiezh : "Por tomar muchos juntos, se le cayò uno a los pies del barbero, que le tomò gana de verde quien era, y vio que dezia: Historia del famoso cavallero Tirante el Blanco. Valame Dios, dixo el Cura, dando una gran voz, que aqui estè Tirante el Blanco, dadmele aca compadre, que hago cuenta que he hallado en el un tesoro de contento, y una mina de passatiempos. [...] Digoos verdad, señor compadre, que por su estilo es este el mejor libro del mundo: aqui come los cavalleros, y duermen, y mueren en sus camas, y hazẽ testamento antes de su muerte, con otras cosas, de que todos los demas libros deste genero carecen. [...] Llevalde â casa, y leelde, y vereys que es verdad quanto del os he dicho. « Dre gemer kalz anezho en un taol e kouezhas unan ouzh treid ar barber, en digoras da welet petra e oa, hag a welas e lavare : Istor ar marc'heg brudet Tiranto el Blanco . 'Doue hollc'halloudek', eme ar person, 'Tirante el Blanco eo, roit din, mignon, e lakaat a ran da deñzor a imor vat ha da vengleuz a laouenedigezh. [...] Gwir a lavaran deoc'h, aotrou mignon, dre e stil eo ar gwellañ levr er bed : amañ e tebr ar varc'heien, hag e kouskont, hag e varvont war o gwele, hag e reont testamantoù a-raok mervel, ha traoù all ha na gaver ket en holl levrioù all a-seurt-se. [...] Kasit-eñ ganeoc'h d'ar gêr, ha lennit-eñ, hag e welot eo gwir ar pezh a lavaran deoc'h. »".
An istor
En e glask e vevas ar marc'heg breizhat a Naoned Tirant kalz troioù-kaer a-dreuz Europa. Perzh a gemeras e tournamantoù enep rouaned, duged ha ramzed e Bro-Saoz, e Bro-C'hall, e Sikilia hag en Enez Rodos, betek ma c'houlennas impalaer Bizantion digantañ sikour er brezel enep muzulmaned an Otmaned hag a oa war-nes kemer Kergustentin, anezhi kêr-benn an Impalaeriezh. Asantiñ a reas ar marc'heg breizhat, a voe anvet da μέγας δούξ, mégas doúks : arc'hdug, da lavaret eo pennkadour meurha lakaet e penn un armead. Faezhet e voe an Otomaned ha saveteet an Impalaeriezh. Goude-se e kendalc'has Tirant ar Gwenn da stourm ouzh an Turkia[Durked er reter d'ar Mor Kreizdouar hag en Afrika an Norzh. Mervel a reas nebeut a-raok dimeziñ gant hêrezh Impaleriezh Bizantion.
Pteropodidae
Pteropodidae zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged, ennañ eskell-kroc'hen.
Tirant lo Blanc
Perzhioù
N'emañ ket e Tirant lo Blanch ar perzhioù hag a zo boutin da romantoù marc'hegezh e amzer : ar garantez vugulel, platonek hag arvestat a gaver da skouer e Le Morte d'Arthur (1468–1470). Realouroc'h eo ar romant katalanek e haroz leun a vuhez, a vlizoni, a zroukc'hoap hag a from. Ar vuhez pemdez zo deskrivet en un doare didro, divarzhek ha c'hwerv a-wechoù.
Awen
Buhez ar marc'heg Joanot Martorell e-unan e voe awen Lod eus an darvoudoù kontet er romant zo damheñvel ouzh buhez ar marc'heg an Templ ha goprsoudard Roger de Flor (Brindisi, 1266 – Edirne, 1305), hag a voe muntret gant tud Bizantion ; un doare <abbr titl="un darvoud disheñvel diouzh an Istor">ukroniezh e vefe ar romant neuze, pa voe kemeret Kergustentin gant ar sultan Mehmet II e 1453. A-douez an oberennoù o deus awenet Joanot Martorell emañ ivez LLibre dels feyts – Crònica de Jaume I (1276), Crònica de Ramon Muntaner (1325–1328) ha Llibre de l'ordre de cavalleria Ramon Llull (c.1232–1315/16). Evel-just e anave Johanot Martorell kelc'hiad ar roue Arzhur ivez : 16 gwech ez eus kaoz eus Artús er skrid, 11 gwech eus Morgana, 5 gwech eus Tristany, 1 wech eus Lançolot hag 1 wech eus ur c'hleze anvet Scalibor.
An embann
thumb|Pajenn ditl spagnolek Los cinco libros del esforzado e invencible caballero Tirante el Blanco (1511) Martorell, a oa ganet war-dro 1410, a stagas gant e romant d'an 2 a viz Genver 1460 ; pa varvas e 1465 edo e zornskrid etre daouarn Martí Joan de Galba : evit un dornad gwenneien en doa lezet an oberenn gantañ. Ne stagas ket Galba da ober war-dro embann al levr a-raok 1489 — N'eo nemet e 1474 e tegouezhas ar moullerezh e València, nav bloaz war-lerc'h marv an aozer. Nemet mervel a reas Galba e penn-kentañ ar bloavezh 1490 ha ne welas ket an henvoulladur. Dont a reas al levr a-zindan gwask ar mouller alaman Nicolau Spindeler, staliet e València d'an 20 a viz Du 1490 ; 715 skouerenn a voe graet. Seizh vloaz war-lerc'h e voe graet un embannadur all e Barcelona gant Diego de Gumiel, nemet nebeutoc'h a voe graet c'hoazh, ar pezh a rae war-dro ur 1 000 skouerenn en holl. Mar konter 650 000 valaneger da neuze e rafe kement-se 92 000 skouerenn en ur Vro-C'hall a 60 milion a dud, un niver ha n'eo ket un dizenor hag a ziskouez pegement a verzh a reas an oberenn a oa anavezet dija a-raok bout moullet. Er e oa nevez-flamm an embann-levrioù — 35 bloaz hepken — ha lennet e veze al levrioù a vouezh uhel dirak an dud a-raok o embann. Prenañ ul levr anavezet gant ar prener a-raok e brenañ a ziskouez pegement e veze priziet. Gant Diego de Gumiel adarre e voe embannet an droidigezh kastilhanek e Valladolid e 1511, ar pezh ne ra nemet kadarnaat brud al levr. Goude bout graet berzh a-drugarez da gont Caylus e voe ankouaet mik al levr e Bro-C'hall, e-keit ma voe troet bras gantañ lenneien eus Spagn, eus an holl vroioù romanek all, ha ma voe graet troidigezhioù nevez eus an oberenn.
Troidigezhioù
Ne ziskouezer amañ nemet an embannadurioù nevesañ.
Fungi
Diwar foue e farder kement boued a lakaer da c'hoiñ : bara, bier, gwin ha lipig soja, da skouer. Diwarno ivez e vez kenderc'het bevastalerioù, dilastezerioù ha skurierioù. Lod foue zo ker pistrius ma c'hallont lazhañ un den, lod all a lakaer da zrammoù abalamour d'o ferzhioù bredwezher, lod all c'hoazh a c'hall diskar traezoù ha savadurioù.
Doareoù pennañ
A-raok ma vefe gouest mab-den da zielfennañ an TDN e veze renket ar foue gant ar plant, evit meur a abeg : chom a reont el lec'h ma vevont, en douar e kreskont peurliesañ, hag e frouezhont. Hiziv e ouzer e tiforc'has ar foue diouzh ar plant hag al loened en Neoproterozoeg, da lavarout eo war-dro ur milmilion a vloavezhioù zo. Lod eus o doareoù zo kar da re organegi all ha lod all zo dibar dezho, ar pezh o disrann diouzh ar riezadoù all. Setu amañ un nebeud eus ar perzhioù-se.
Annezva
Er bed a-bezh ez eus foue, betek en dezerzhioù, strad ar morioù, al lec'hioù sall-meurbet hag ar re a zo skinataet. Lod o deus dreistbevet er skinoù uslimestra hag er skinoù kosmek. War an douar e vev ar pep muiañ eus ar foue, hogen lod a vev en douar hag en dour, pe en dour hepken.
Skeudennaoueg
Setu amañ un nebeudig spesadoù foue, renket dre c'henadoù.
Alun Jones
Alun Jones zo anv meur a zen e Kembre, rak ral eo an anv Alun e-maez Kembre.
Emou Baudin
Emou Baudin (Dromaius baudinianus) a oa un evn bras ha dic'houest da nijal. Bevañ a rae war Kangaroo Island (“Enez-Kangourou”), un enezenn e su Aostralia.
Aet e vije da get war-dro 1827 en abeg d'ar chase ha da zistruj e diriad diwar tantadoù an drevadennerien.
Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket emou Baudin er c'herentiad Dromaiidae (dibab a-vremañ ICO) pe Casuariidae.
Departamant ar Stura
Stura a oa anv un departamant gall en Italia e penn kentañ an XIXvet kantved, en amzer konsulvezh Napoleone Buonaparte e Bro-C'hall.
En-dro dezhañ e oa an departamantoù-mañ: an Alpes-Maritimes, Montenotte, Marengo, Pô, Hautes-Alpes.
Krouet e voe d'an 11 a viz Gwengolo 1802, goude aloubadeg Rouantelezh Sardigna gant ar C'hallaoued. Klotañ a rae, mui pe vui, gant proviñs Cuneo bremañ. Diskaret e voe an departamant, gant an departamantoù italian all, e 1814 pa voe faezhet an impalaer gall.
Anv
Dont a ra an anv eus ar stêr Stura di Demonte
Herbinghen
Herbinghen a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Luciano Floridi
right|150px
Luciano Floridi a zo bet ganet d'ar 15 a viz Du 1964 e Roma (Italia), italian prederour.
Emsavadeg ar Vokserien
Emsavadeg ar Vokserien, a oa un emsavadeg a oa kaset en-dro gant izili eus ur gevredigezh sinat anvet « Yi he tuan » (Milis ar Justis hag ar Gengarantez), pe « Yi-ho k'iuan » (Meilhoù-dorn ar Justis hag ar Gengarantez) a oa a-enep levezon ar broioù estren war tachennoù ar c'henwerzh, ar politikerezh, ar relijion hag an deknologiezh. Padout a reas an emsavadeg eus miz Du 1899 betek ar 7 a viz Gwengolo 1901, e-doug bloavezhioù diwezhañ ren ar Manchoued e Sina, dindan ren an dierniezh Qing.
Anvet e veze izili ar gevredigezh "Bokserien" gant Kornôgiz abalamour ma embregent d'an arzhoù gour ha d'an "arzoù kalistenek". Loc'hañ a reas an emsavadeg, harpet gant kouerien dreist-holl, e norzh Sina. Embann a rae mennozhioù enepestrañjour hag enepimpalaerelour. Tagañ a rejont estrenien a oa o sevel hentoù-houarn abalamour ma torrent reolennoù ar Feng shui, hag ar Gristenien a veze tamallet oute aotroniezh ar broadoù estren e Sina. E miz Even 1900 e oa aloubet Beijing gant ar Vokserien a lazhas 230 den estren. Kristenien sinat a oa lazhet ivez, er Shandong hag er Shanxi dreist-holl.
Gouarnamant an impalaerez trederannerez Cixi a lezas ober ha ar gannaded, ar siviled estren, soudarded hag un nebeud kristenien sinat a a rankas souchañ e karter ar c'hannadtiez (legationoù) e lec'h ma taljont ouzh an emsavadeg e-doug 55 devezh. Neuze e tegouezhas un nerzh liesbroadel, enni 20000 soudard, da sikour anezhe. Rediet e oa gouarnamant Sina da zigoll ar re o doa gouzañvet diwar an emsavadeg ha da asantiñ da c'houlennoù ar broadoù estren. Adreizhadennoù graet da-heul emsavadeg ar Vokserien a zegasas evit lod diwezh an dierniezh Qing ha diazezidigezh Republik Sina.
<!--
Perspective
In traditional Western histories, the Boxers were condemned as a product of irrationality and xenophobia among the common people. However, controversy still exists about the significance of the movement. Today, the Boxers are praised by the government of the PRC, in accordance with the Eastern perspective, as patriotic and anti-imperialists.
The uprising
The Imperial court's Self-Strengthening Movement. Unan eus ar c'hentañ sin reuz a oa gwelet en ur gêr vihan e proviñs Shandong, ma oa bet un tabut hir diwar-benn gwirioù perc'henniezh un templ etre tud ar vro ha pennoù an Iliz katolik roman. Lavaret a re ar Gatoliked e oa bet an templ da gentañ un iliz dilezet e-pad degadoù goude ma oa bet difennet al lezenn a gristeniezh e Sina gant an impalaer Kangxi. A-du gant an Iliz ez eas lez-varn ar vro, ha sevel a reas droug e tud ar geriadenn a c'houlenne an templ evit o lidoù. Ur wezh roet an templ d'ar Gatoliked gant pennoù ar vro e oa taget gant ar gouerien renet gant ar Vokserien.
Lod eus Sinaiz a oa fuloret gant ar fed ma ne The exemption from many Chinese laws of missionaries further alienated some Chinese. Marshall Broomhall pointed to the policy pursued by Catholic missionaries. E 1899, gant skoazell ur ministr gall e Beijing, e oa roet dezhe ur skrid-embann digant Gouarnamant Sina granting official rank to each order in the Roman Catholic hierarchy. The Catholics, by means of this official status, were able to more powerfully support their people and oppose Mandarins.
Klotañ a ra kentañ mizioù kresk an emsavadeg gant ar 100 devezh adreizhañ (11 a viz Even –21 a viz Gwengolo 1898), ma klaskas impalaer Sina, Guangxu, gwellaat ar melestradurezh kreiz, though the process was reversed by several court reactionaries. Goude ma oa diouennet ar Vokserien gant soudarded leal eus an impalaer e miz Here 1898, e tilezjont o luganioù a-enep ar gouarnamant ha turned their attention to foreign missionaries (such as those of the China Inland Mission) and their converts, whom they saw as agents of foreign imperialist influence.
Now with a majority of conservative reactionaries in the Imperial Court, the Empress Dowager issued edicts in defence of the Boxers, drawing heated complaints from foreign diplomats in January, 1900. In June 1900 the Boxers, now joined by elements of the Imperial army, attacked foreign compounds in the cities of Tianjin and Peking. The legations of the United Kingdom, France, Germany, Italy, Austria-Hungary, Spain, Belgium, the Netherlands, the United States, Russia and Japan were all located on the Legation Quarter close to the Forbidden City in Peking. The legations were hurriedly linked into a fortified compound that became a refuge for foreign citizens in Peking. The Spanish and Belgian legations were a few streets away, and their staff were able to arrive safely at the compound. The German legation on the other side of the city was stormed before the staff could escape. When the Envoy for the German Empire, Klemens Freiherr von Ketteler, was murdered on 20 June by a Manchu banner man, the foreign powers demanded redress. On 21 June Cixi declared war against all Western powers, but regional governors refused to cooperate. Shanghai's Chinese elite supported the provincial governors of southeastern China in resisting the imperial declaration of war.
Siege in Peking
The fortified legation compound in Peking remained under siege from Boxer forces from 20 June to 14 August. Under the command of the British minister to China, Claude Maxwell MacDonald, the legation staff and security personnel defended the compound with one old muzzle-loaded cannon; it was nicknamed the "International Gun" because the barrel was British, the carriage was Italian, the shells were Russian, and the crew were from the United States.
Foreign media described the fighting going on in Peking as well as the alleged torture and murder of captured foreigners. Whilst it is true that thousands of Chinese Christians were massacred in north China, many horrible stories that appeared in world newspapers were based on a deliberate fraud. Nonetheless a wave of anti-Chinese sentiment arose in Europe, the United States and Japan.
The poorly armed Boxer rebels were unable to break into the compound, which was relieved by an international army of the Eight-Nation Alliance in July.
Eight-Nation Alliance
The rebellion was stopped by an alliance of eight nations, including Austria-Hungary, France, Germany, Italy, Japan, Russia, the United Kingdom and the United States.
Reinforcements
Foreign navies started building up their presence along the northern China coast from the end of April 1900. On 31 May, before the sieges had started and upon the request of foreign embassies in Beijing, an International force of 435 navy troops from eight countries were dispatched by train from Takou to the capital (75 French, 75 Russian, 75 British, 60 U.S., 50 German, 40 Italian, 30 Japanese, 30 Austrian); these troops joined the legations and were able to contribute to their defence.
First intervention (Seymour column)
As the situation worsened, a second International force of 2,000 marines under the command of the British Vice Admiral Edward Seymour, the largest contingent being British, was dispatched from Takou to Beijing on 10 June. The troops were transported by train from Takou to Tianjin (Tien-Tsin) with the agreement of the Chinese government, but the railway between Tianjin and Beijing had been severed. Seymour however resolved to move forward and repair the rail or such as the train, or progress on foot as necessary, keeping in mind that the distance between Tianjin and Beijing was only 120 kilometers.
After Tianjin however, the convoy was surrounded, the railway behind and in front of them was destroyed, and they were attacked from all parts by Chinese irregulars and even Chinese governmental troops. News arrived on 18 June regarding attacks on foreign legations. Seymour decided to continue advancing, this time along the Pei-Ho river, towards Tong-Tcheou, 25 kilometers from Beijing. By the 19th, they had to abandon their efforts due to progressively stiffening resistance, and started to retreat southward along the river with over two hundred wounded. Commandeering four civilian Chinese junks along the river, they loaded all their wounded and remaining supplies onto them and pulled them along with ropes from the riverbanks. By this point, they were very low on food, ammunition and medical supplies. Luckily, they then happened upon The Great Hsi-Ku Arsenal, a hidden Qing munitions cache that the western powers had no knowledge of until then. They immediately captured and occupied it, discovering not only German Krupp made field guns, but rifles with millions of rounds in ammunition, along with millions of pounds of rice. Further, medical supplies were ample too. There they dug in and awaited rescue. A Chinese servant was able to infiltrate through the boxer and Qing lines, informing the western powers of their predicament. Surrounded and attacked nearly around the clock by Qing troops and boxers, they were at the point of being overrun. On 25 June however a regiment composed of 1800 men, (900 Russian troops from Port-Arthur, 500 British seamen, with an ad hoc mix of other assorted western troops) finally arrived. Spiking the mounted field guns and setting fire to any munitions that they could not take (an estimate £3 million worth), they departed the Hsi-Ku Arsenal in the early morning of 26 June, with the loss of 62 killed and 228 wounded.
Second intervention
With a difficult military situation in Tianjin, and a total breakdown of communications between Tianjin and Beijing, the allied nations took steps to reinforce their military presence significantly. On 17 June, they took the Taku Forts commanding the approaches to Tianjin, and from there brought increasing numbers of troops on shore.
The international force, with British Lieutenant-General Alfred Gaselee acting as the commanding officer, called the Eight-Nation Alliance, eventually numbered 54,000, with the main contingent being composed of Japanese soldiers: Japanese (20,840), Russian (13,150), British (12,020), French (3,520), U.S.(3,420), German (900), Italian (80), Austro-Hungarian (75), and anti-Boxer Chinese troops. The international force finally captured Tianjin on 14 July under the command of the Japanese colonel Kuriya, after one day of fighting.
Landujan
Landujan a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Menezalban e departamant Il-ha-Gwilen.
Emsavadeg ar Vokserien
Second intervention
Notable exploits during the campaign were the seizure of the Taku Forts commanding the approaches to Tianjin, and the boarding and capture of four Chinese destroyers by Roger Keyes. The march from Tianjin to Beijing of about 120 km consisted of about 20,000 allied troops. On 4 August there were approximately 70,000 Imperial troops with anywhere from 50,000 to 100,000 Boxers along the way. They only encountered minor resistance and the battle was engaged in Yangcun, about 30 km outside Tianjin, where the 14th Infantry Regiment of the U.S. and British troops led the assault. However, the weather was a major obstacle, extremely humid with temperatures sometimes reaching 110 °F (43Celsius).
The International force reached and occupied Beijing on 14 August. The United States was able to play a secondary, but significant role in suppressing the Boxer Rebellion largely due to the presence of U.S. ships and troops deployed in the Philippines since the U.S conquest of the Spanish American and Philippine-American War. In the United States military, the suppression of the Boxer Rebellion was known as the China Relief Expedition.
The end of rebellion
A large international expeditionary force under the command of German general Alfred Graf von Waldersee arrived too late to take part in the main fighting, but undertook several punitive expeditions against the Boxers. Troops from most nations engaged in plunder, looting and rape. German troops in particular were criticized for their enthusiasm in carrying out Kaiser Wilhelm II of Germany's 27 July order: The speech, in which Wilhelm invoked the memory of the 5th century Huns, gave rise to the British derogatory name "Hun" for their German enemy during World War I and World War II.
Reparations
On 7 September 1901, the Qing court was compelled to sign the "Boxer Protocol" also known as Peace Agreement between the Eight-Nation Alliance and China. The protocol ordered the execution of ten high-ranking officials linked to the outbreak, and other officials who were found guilty for the slaughter of Westerners in China.
China was fined war reparations of 450,000,000 tael of fine silver (around 67.5 million pounds) for the loss that it caused. The reparation would be paid within 39 years, and would be 982,238,150 taels with interests (4% per year) included. To help meet the payment, it was agreed to increase the existing tariff from an actual 3.18% to 5%, and to tax hitherto duty-free merchandise. The sum of reparation was estimated by the Chinese population (roughly 450 million in 1900), to let each Chinese pay one tael. Chinese custom income and salt tax were enlisted as guarantee of the reparation. Russia got 30% of the reparation, Germany 20%, France 15.75%, Britain 11.25%, Japan 7.7% and the US share was 7%.
China paid 668,661,220 taels of silver from 1901 to 1939. Some of the reparation was later earmarked by both Britain and the U.S. for the education of Chinese students at overseas institutions, subsequently forming the basis of Tsinghua University. The British signatory of the Protocol was Sir Ernest Satow, and was in response to the SCHIA programs.
The China Inland Mission lost more members than any other missionary agency: 58 adults and 21 children were killed. However, in 1901, when the allied nations were demanding compensation from the Chinese government, Hudson Taylor refused to accept payment for loss of property or life in order to demonstrate the meekness of Christ to the Chinese.
Aftermath
The imperial government's humiliating failure to defend China against the foreign powers contributed to the growth of nationalist resentment against the "foreigner" Qing dynasty (who were descendants of the Manchu conquerors of China) and an increasing feeling for modernization, which was to culminate a decade later in the dynasty's overthrow and the establishment of the Republic of China. The foreign privileges which had angered Chinese people were largely cancelled in the 1930s and 1940s.
In October 1900, Russia was busy occupying much of the northeastern province of Manchuria, a move which threatened Anglo-American hopes of maintaining what remained of China's territorial integrity and an openness to commerce under the Open Door Policy. This behavior led ultimately to the Russo-Japanese War, where Russia was defeated at the hands of an increasingly confident Japan.
Results
During the incident, 48 Catholic missionaries and 18,000 Chinese Catholics were murdered; 222 Chinese Eastern Orthodox Christians were also murdered, along with 182 Protestant missionaries and 500 Chinese Protestants known as the China Martyrs of 1900.
The effect on China was a weakening of the dynasty as well as a weakened national defense. The structure was temporarily sustained by the Europeans who were under the impression that the Boxer Rebellion was anti-Qing. Besides the compensation, Empress Dowager Cixi realized that in order to survive, China had to reform despite her previous view of European opposition. Among the Imperial powers, Japan gained prestige due to its military aid in suppressing the Boxer Rebellion and was now seen as a power. Its clash with Russia over the Liaodong and other provinces in eastern Manchuria, long considered by the Japanese as part of their sphere of influence, led to the Russo-Japanese War when two years of negotiations broke down in February 1904. Germany earned itself the nickname "Hun" and occupied Qingdao bay, consequently fortifying it to serve as Germany's primary naval base in East Asia. The Russian Lease of the Liaodong (1898) was confirmed. The U.S. 9th Infantry Regiment earned the nickname "Manchus" for its actions during this campaign and members of the regiment (stationed in Camp Casey, South Korea) still do a commemorative 25 mile (40 km) foot march every quarter in remembrance of the brutal fighting. Soldiers who complete this march are authorized to wear a special belt buckle that features a Chinese imperial dragon on their uniforms. Likewise both the U.S. 14th Infantry Regiment, which calls itself "The Golden Dragons"; the 15th Infantry Regiment; the U.S. 6th Cavalry Regiment; the US 3rd Artillery (see Coats of arms of U.S. Field Artillery Regiments) also have a Golden Dragon on their coat of arms. Another U.S. unit involved in the rebellion was the first formation of "2d Regiment" of USMC detachments.
The impact on China was immense. Soon after the rebellion the Imperial examination system for government service was eliminated; as a result, the classical system of education was replaced with a Westernized system that led to a university degree. Eventually the spirit of revolution sparked a new nationalist revolution, ironically led by a Christian Sun Yat-sen, which overthrew the Manchu (Qing) Dynasty.
External links
-->
356
Bloavezh bizeost o kregiñ gant ul Lun hag hoc'h echuiñ gant ur Meurzh
Oinomaos
Divizet en doa reiñ dorn e verc'h Hippodameia d'ar paotr a c'hallfe gounit warnañ en ur redadeg kirri ; evel-se e voe lazhet un toullad kevezerien gant ar roue a c'houneze bep tro abalamour d'e gezeg en devoa bet digant e dad.
Pelops avat, gant sikour Myrtilos, a zeuas a-benn eus ar roue, a dorras e garr hag a voe lazhet gant e gezeg ouzh e stlejañ.
Karrek Loos y'n Koos
250px|thumb|right|Karrek Loos y’n Koos, e 1901. 250px|thumb|right|Ar roc’h, hag ar chaoser a gas di. Karrek Loos y'n Koos pe Karrek Loes y'n Koes (« ar garreg louet er c’hoad » e brezhoneg) zo un enezennig war aod Kernev-Veur, dirak Marghasyow, nepell diouzh Pennsans. Saint Michael’s Mount eo anvet e saozneg, da lavaret eo  Menez Mikael . Pa vez tre, e vez stag ouzh an douar-bras hag e c’haller mont di dre ur chaoser.
Dont a ra anv an enezenn (« ar garreg louet er c’hoad ») eus ar gredenn e oa gwechall un dorgenn a save e-kreiz ur c’hoad en em astenne war aod Kernev-Veur hag a vefe bet beuzet gant ar mor. Lenn a reer er C’hronik angl-ha-saoz e oa c’hoarvezet kement-se e miz Du 1199.
Adalek an e voe ur manati eno. Gant ar roue Edouarzh ar C'hofesour e voe roet ar manati-se d’ar venec’h a oa e Menez Mikael ar Mor, e Normandi. Er Grennamzer e veze pirc’hirined o vont d’ar manati. Serret e voe avat dindan ren ar roue Herri VIII pa voe berzet an urzhioù katolik gant ar roue-se.
E-pad Brezel an Div Rozenn, er e oa bet aloubet an enezenn gant an eil kostezenn hag eben. E 1473 e voe lakaet seziz e-pad 23 sizhunvezh war soudarded tiegezh Lancaster a oa bac’het enni. E-pad Brezel Diabarzh Bro-Saoz ivez e voe aloubet hag adaloubet gant armeoù Charlez I hag Oliver Cromwell.
Gweladenniñ an enezenn a c’haller bremañ : ur c’hastell zo hag ur chapel. Ur porzh bihan zo ha pa vez lanv e c’hall listri bras a-walc’h dont en aod. Ar rouanez Victoria he doa graet he diskenn eno e 1846.
Kazh ruzart
En India, ma'z eo boutin ar c'hazh loupard, e vev ar c'hazh ruzart er c'hoadegoù sec'h tra ma kaver anezhañ er c'hoadegoù glavek e Sri Lanka ma n'eus kazh loupard ebet. Un aneval-noz eo. Pignat a ra er gwez ha debriñ a ra krignerien, evned ha glazarded. Karadek ha c'hoarier eo ha moarvat e c'heller o damesaat. Debret e vez gant annezidi ar vro.
E riskl emañ da vont da get en natur. War stagadenn I ar CITES emañ en India ha war stagadenn II e Sri Lanka.
Isspesadoù
Bez' ez eus daou isspesad :
Liammoù diavez
ar c'hazh ruzart
Ivin
Un ivin zo e penn pep biz d'an den ha da loened zo, an olifanted da skouer. Keratin eo danvez pep ivin, evel hini skilfoù loened arall.
Tud zo a chaok o ivinoù e-lec'h o c'hrennañ.
Aozadur an ivinoù
Etre 3 ha 6 mizvezh zo rekis evit stummañ ivinoù un dorn, etre 12 da 18 mizvezh evit re un troad. Etre 2 ha 3 eo kaleter un ivin hervez skeul Mohs, a vuzul kaleter ar mein ; kaletoc'h eget ar gips CaSO4-2H2O eo eta, ha teneroc'h eget ar c'halkit CaCO3.
Lod kleñvedoù a laosk merkoù war an ivinoù ; un doare eo er vezegiezh da c'houzout istor kleñvedel ar gouziviaded.
Arc'hwel
Gwareziñ oeñs pellañ pep biz eo arc'hwel pennañ an ivinoù. Pennoù ar bizied hag ar gwiennoù blot a zo tro-dro dezho zo gwarezet ivez. Gwellaat fiñvoù resis ha skoemp ar bizied eo kefridi all an ivinoù, pa waskont war bouedenn ar biz en enep d'ar gwaskoù diavaez : kizidikoc'h e vez ar stekiñ neuze, petra bennak ma n'eus nervenn ebet en un ivin. Binvioù resis eo an ivinoù eta.
Voulpaix
Voulpaix (distaget [] gwechall ha [] bremañ ) zo ur gumun en departamant Aisne, e Pikardi, er rannvro Hauts-de-France en hanternoz Bro-C'hall.
Loroungeg ar su
Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr yezhoù kirantiek ar reter eo loroungeg ar su (southern lorung pe lohorong khap) komzet e bann Dhankuta e Nepal gant 5 761 den (2002).
Ur rannyezh a zo:
Roosdaal
Roosdaal a zo ur gumun eus Flandrez Belgia, e proviñs Brabant Flandrez.
Ar Vouster
Ar Vouster a zo ur gumun eus Breizh, gwechall pennlec'h kanton Mêl-Karaez, e departamant Aodoù-an-Arvor.
Kigdebrer
Ar c'higdebrerien a zo bronneged eus an urzhiad Carnivora. O anv brezhonek koulz hag an hini latin a ziskouez int gouest da zebriñ kig dre m'o deus karvanoù kreñv ha dantet-lemm ha ken e c'hell o benvegad koazhañ gouzañv ar c'hig kriz.
M'eo ar c'hig boued pennañ an darn vrasañ anezho e c'hell kigdebrerien 'zo debriñ traou all ivez (geot, vioù, legumaj...).
O dent-lagad a zo hiroc'h ha tevoc'h ha graet e vez dent-krog anezho. Azasaet eo o c'hildent evit drailhañ mat ar c'hig.
Kerentiadoù
Isurzhiad Caniformia :
Kementad danvez
Ar c'hementad danvez zo ur c'hementad fizikel evit muzuliañ an niver a hamboudoù elfennel e-keñver an niver a hamboudoù elfennel a zo e-barzh 0,012 kilogramad karbon-12 (an hamboudoù elfennel a zo anezho atomoù, molekulennoù, ionoù, elektronoù pe partikulennoù).
Ar mol eo an unanenn SI evit ar c'hementad danvez.
Asterope (Pleiadenn)
Asterope (henc'hresianeg : Ἀστερόπη), pe Sterope (Στεροπή), a oa unan eus ar seizh Pleiadenn, ha merc'h da Atlas ha Pleione ganet en Arkadia, war ar Menez Kyllene.
Francesco Rosi
thumb|300px|Francesco Rosi: poltred - [[Augusto De Luca]] Francesco Rosi zo ur filmaozer italian ganet e Naplez d'ar 15 a viz Du 1922, ha marvet d'an 10 a viz Genver 2015 e Roma.
Asterope (Pleiadenn)
Hervez skridoù zo e oa pried d'ar roue Oinomaos, ha gantañ e engehentas Hippodamia. Hervez re all e oa mamm Oinomaos, hag an doue Ares an hini a oa e dad.
Kementad danvez
Arabat kemmeskañ ar c'hementad danvez gant ar mas a vez eztaolet e kilogram.
Formulennoù a denn d'ar c'hementadoù danvez
n kementad danvez
N niver a atomoù
Na Niver Avogadro (6,023.1023 mol- 1)
m mas ar standilhon
M mas molel ar spesad (mas ur mol eus ar spesad-se)
V volume ar standilhon
Vm volume molel ar spesad (volum ur mol eus ar spesad-se)
c paoter molel (niver a voloù dre litrad)
V volum
Natcheringeg
Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr yezhoù kirantiek ar reter eo an natcheringeg (nachering pe mathsereng) komzet e Nepal gant 2 000 den bennak (1991).
846
Diwar-benn bloavezh 846 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 846
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 846
Eboracum
Eboracum a oa ur c'hreñvlec'h e Britannia hag a zo deuet da vezañ kêr York e North Yorkshire, e Bro-Saoz.
357
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Merc'her
20 Gwengolo
Lidoù
Sant an deiz : Santez Gwenlaouen
Gwendal (sonerien)
Gwendal zo ur strollad sonerien c'hall, ganet en 1972 e Pariz, euz al lanv sonerezhel keltiek (folk, folk-rock, jazz-rock) awenet gant sonerezh Iwerzhon ha sonerezh Breizh. 10 album embannet, saluded atao gant an dud a vicher hag ar selaouerien, Priz Akademiezh Charles-Cros evit Glen River, kantenn aour e bro-Spagn.
Istor
Krouet e oa bet ar strollad e 1972 gant Youenn Le Berre (fleüt, bombard) ha Jean-Marie Renard (gitar). War-lerc'h e teuas Bruno Barré (biolin), Patrice Grupallo (toserezh, amndolin) ha Roger Schaub (gitar boud) da enrollañ er strollad. O anv kentañ ne oa ket Gwendal an hini e oa met Soporific string band. Dre ma oa mare ar pop keltiek diouzh ar c'hiz e voe choazet un anv breizhekoc'h gant o zi-embann.
War o fladenn gentañ Irish Jig (1974) e klever levezon sonerezh Iwerzhon, met dija e klever bommoù jazzy oc'h ober o hent. Daoust da levezon ar pop-folk keltiek en e vog er mare-se ez eo kentoc'h levezon Ian Anderson pe Rahsaan Roland Kirk a santer war ar mod en deus Youenn Le Berre da seniñ.
Da genderc'hel...
Gwilherm II (Alamagn)
Gwilherm II, pe Wilhelm II en alamaneg, pe  Friedrich Wilhelm Viktor Albrecht von Preußen , bet ganet d'ar 27 a viz Genver 1859 en Berlin, ha marvet d'ar 4 a viz Mezheven 1941 en Doorn, en Izelvroioù, a voe diwezhañ Impalaer Alamagn ha diwezhañ roue Prusia war un dro, adalek 1888 betek 1918.
E vuhez
Mab e oa d'ar priñs Friedrich Wilhelm von Preußen (1831-1888, a voe impalaer, ha da Victoria von Sachsen-Coburg-Gotha 1840-1901, dugez Saks, priñsez Breizh-Veur hag Iwerzhon, merc'h d'ar rouanez Victoria. E dad, mab d'an impalaer Gwilherm Iañ (Alamagn), ne voe impalaer nemet e-pad 99 devezh en 1888.
Eukariot
An eukarioted (eus ar gregaj eu, gwir ha karuon, kraoñenn, maen frouezh ) zo anezho ur strollad bevien unkellig pe lieskellig a dermener diouzh framm o c'helligoù. Unan eus tri damani ar vuhez eo an eukarioted (gant an archaebacteria hag an eubacteria).
Gwilherm II (Alamagn)
Dimeziñ
Gwilherm II Alamagn a zimezas d'ar briñsez Auguste Viktoria von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg (1858-1921), a-raok addimeziñ d'ar briñsez Hermine Hermine Reuß (1887-1947).
Eukariot
A-raok e veze rannet an eukarioted e 4 riezad : Animalia, Fungi, Plantae ha Protista (unkelligek anezho). Ma oa sklaer termenadur an teir riezad kentañ, ne oa ket ar memes tra evit riezad ar protisted a yae d'he ober « kement ha na oa ket » loened, plant pe foue.
E-kerzh ar bloavezhioù diwezhañ, an araokadennoù e « reizhadoniezh » o deus roet an tu, daoust ma n'eo ket anavet an holl, da vrastresañ ur wezenn filogenetek eus an eukarioted. Unan eus an dezastum diwezhañ e galleg eo an hini kinniget gant Guillaume Lecointre ha Herve ar Gwiader e Rummatadur filogenetek ar bevien embannet gant Belin.
A Hundred Years from Today
A Hundred Years from Today zo ur ganaouenn saoznek savet e 1933, an ton gant Victor Young (1899-1956), ar c'homzoù gant Ned Washington (1901-1976) ha Joe Young (1889-1939).
Kanet eo bet gant kanerien e-leizh abaoe, en o zouez Doris Day, Frank Sinatra ha Dean Martin.
Sant-Maloù-Benion
Sant-Maloù-Benion a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwern-Porc'hoed e departamant ar Mor-Bihan.
Gerdarzh
Dont a ra an anv eus Eskopti Sant-Maloù, rak amañ e oa ti-hañv an eskob, a weler ar rivinoù anezhañ, hag eus parrez Benion, stok outi.
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed
Roll arondisamantoù Il-ha-Gwilen
Roll arondisamantoù Il-ha-Gwilen :