cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jacques Brel
Buhezskrid
E 1953 e teu er maez e kentañ 78 tro, goude se e gemer hent Pariz galvet gant Jacques Canetti a zo o klask tud gant talantoù nevez e Philips hag a zo perc'henn ar c'habared « Les trois Baudets ». Laoskel a ra e familh en em zibrouilhañ e unan en ur gwarn ur plas e uzin ar familh. Kregiñ a ra da c'hounez argant en reiñ kentelioù gitar evit an dañsour ha gwinider Francesco « Cocky » Frediani, un arzour italian a zremene en amzer-se e kabared La nouvelle Ève. « Cocky » a oa an hini gentañ o welout deizioù kentañ Jacques Brel a ambrougo anezhañ e-pad ma tremeno evit ar wech kentañ en Olympia. Stad Jacques Brel en Olympia a oa diaes rak n'en doa ket a loj ha ret e oa dezhañ en em cheñch a-dreñv an davarn. E fin un abadenn, Bruno Coquatrix en doa doa dija merzhet, a gourc'hemenn anezhañ eus e abadenn ha pediñ a ra anezhañ da welout anezhañ en-dro evit komz evit ma tremenfe ur wech all en Olympia.
E eil verc'h a gan nebeut amzer goude, met siwazh an diaesterioù a gendalc'h. E Genver 1955, e grog Brel en « Ancienne Belgique », ur sal brudet tre eBrusel, evit penn-kentañ programm Bobbejaan Schoepen. E 1955, e teu e gwreg hag e daou verc'hig e Pariz, en em staliañ a reont e Montreuil. Ar bloavezh-mañ e vez embannet e kentañ 33 tro. Intret c'hoazh gant e zeskadurezh skout ha katolik (memes ma ne oa ket e vuhez santimantel gwall katolik), Georges Brassens a lesanv anezhañ « ar beleg Brel ». E 1956, e kej gant François Rauber, ur c'hoarier piano a teuio da vezañ e ambrouger. E 1957, e anavezo Gérard Jouannest, a gemero plas François Rauber. Dont a ra Rauber en dro evit bezañ e penn al laz-seniñ. An daou soner-se a chomo fidel da Brel betek e marv ha pelloc'h c'hoazh.
Tamm-ha-tamm e gav Brel e stumm da ganañ, dre-se ar publik a grog da vat da zont en abadennoù. E 1957, an eil 33 tro a vez gourc'hemennet gant ar priz bras eus Akademiezh Charles-Cros hag e 1958, bloavezh ganedigezh e trede merc'h Isabelle ez eo ar pennvad en Olympia el lodenn kentañ; da c'houde ez eo deuet an dud evitañ e Bobino e fin 1959. A neuze e krog an triadoù a wechoù e veze graet muioc'h a abadennoù eget a zevezioù en ur bloaz. E 1966,e ziviz da baouez gant ar ganaouenn hag d'ar 16 a viz Mae e vez graet gantañ e abadenn ziwezhañ e Roubaix. Met e-pad an amzer-se e kemer perzh en ur film, e-pad an hañv 1967, Les risques du métier eus an oberer André Cayatte. Ar film a zo ur pennvad publik. Goude-se en em lak da veajiñ war e vag-dre-lien. Er bloavezh 1968, e Brusel e dro e galleg ar pezh-c'hoari L'Homme de la Mancha, c'hoari a raio Don Quichotte gant Dario Moreno e Sancho Pança. Goude marv Dario e c'hoario e-kichen Robert Manuel a adgemero e flas e tudenn Sancho pa vo diskouezet ar pezh-c'hoari e miz Kerzu e Pariz.
E-penn kentañ an hañv 1969, ar c'hanour a c'hoari e-barzh Mon oncle Benjamin, e film Édouard Molinaro, met krouiñ a raio ivez ar sonerez gant François Rauber. Claude Jade, en doa 20 vloaz en amzer-se a lavaro : « Va gejadenn gant Jacques Brel a oa e Vézelay […] plijus tre e oa bet […] O paouez e oa gant e abadennoù skuizhus eus L'Homme de la Mancha ha gwarnet en doa ar blev hir eus Don Quichotte […] Sichant e oa met ivez brokus, gantañ an amzer e-pad ma veze filmet a oa seder ha kredus. […] Plijet bras e oa gant an nijerezh […] e tachenn nijerezh Toussus-le-Noble, an devezh diwezhañ […] plijet bras e oa o soñjal e oemp o vont betek Su Bro-c'hall e-pad ar veaj en deus kozet deomp eus ar veajoù an oabl ...». E 1971 e grou e film kentañ a va anvet Franz ne vo ket skrivet ar ganaouennoù gantañ met gant Barbara (c'hoari a raio gantañ er film) da c'houde e vo graet un eil film gantañ anvet Far West deuet er maezh e 1973 siwazh ne vo ket brudet. En e roll brudet tre diwezhañ, François Pignon un den glac'haret gant ul lazher a vicher (Lino Ventura) e barzh ar film "L'emmerdeur" krouet c'hoazh gant Édouard Molinaro.
Brudet e vo kalz ivez e Stadoù-Unanet hag e Rouantelezh-Unanet. Troet e vo meur a ganaouennoù evel Amsterdam gant David Bowie, Scott Walker (Amsterdam, Mathilde), Marc Almond, ar strollad Goodbye Mr. Mackenzie (Amsterdam) ha gant Terry Jacks hag Alex Harvey. Krouet ez eo bet ur gomedienn-war-gan e 1968 a vo c'hoariet er bed a-bezh e-pad bloavezhioù ha bloavezhioù, Jacques Brel is alive and well and living in Paris, e 1974 ar gomedienn-se zo krouet er sinema. E 1974, e baouez gan e abadennoù ha mont a ra kuit e vag dre lienn gant Maddly Bamy en deus anavezet e L'aventure c'est l'aventure eus Claude Lelouch.
Met siwazh ez eo dija Brel klañv bras ha operet ez eo eus krign-bev ar skevent. Diviz a ra neuze da vont betek an inizi Markiz. Daoust d'ar c'hleñved, e 1977 e teu en dro da Bariz evit enrollañ un 33 tro diwezhañ. « Veux-tu que je te dise / Gémir n'est pas de mise / Aux Marquises » gant ar pozioù-se eus ar ganaouenn Les Marquises e echu an albom. Dont a ra endro er Markiz goude an enrolladen-mañ a-raok ma vefe kaset en dro e Bro-C'hall e Gouere 1978 dre ma za war wasaat e c'hleñved. Mervel a raio d'an 9 a viz Here 1978 e hospital Bobigny. Interet ez eo Jacques Brel e bered Atuona e Hiva Oa, en enezennoù Markiz e-kichen Paul Gaugin.
Arques (stêr)
An Arques zo ur stêr eus Normandi, e Seine-Maritime. Aberiñ a ra e Mor Breizh, e kêr Dieppe.
Ercole Bentivoglio
Ercole Bentivoglio zo anv meur a zen brudet da vare an Azginivelezh italian :
Arques
Stêr
An Arques, e Seine-Maritime
Lhasa de Sela
Lhasa de Sela, anavezet gwelloc'h dre an anv Lhasa a oa ur ganerez mec'hikanez-amerikanez o chom e Kebek. Levezonet e oa he sonerezh gant folk, blues, sonerezhioù tzigan ha latin.
Montréal, Desrosiers hag he fladenn gentañ
C'hwec'h vloaz war-lerc'h e tivro da Vontréal, e 1991. Labourat a ra e tavarn Ti ar sevenadur bedel e boulouard Sant-Laorañs ha war al leurenn e vez diouzh an noz. Er gêr-mañ eo e ra anaoudegezh gant ar gitarour ha sevener sonerezh kebekad Yves Desrosiers. Etre 1993 ha 1996 e kasont abadennoù asambles e tavarnioù bihan Plateau Mont Royal. Kregiñ a ra ar brud vat d'en em ledañ e metoù ar sonerezh e Montréal. Gallout a ra kontañ Lhasa war Desrosiers hag e varregezhioù soner ha sevener sonerezh war-un-dro, evit enrollañ e 1997 La Llorona, he fladenn gentañ, e spagnoleg penn da benn, a ra berzh buan daoust d'he budjed izel. Goude troiadoù abadennoù e 1998 ha 1999 ez a da vevañ e Masilha e-pad daou vloaz hanter ma labour war hec'h eil pladenn.
Ermaeziadeg
An Ermaeziadeg (Chemot (שְׁמוֹת) en hebreeg), a vez graet eus eil levr ar Bibl hag an Testamant Kozh, hag a zo anvet Exodus e latin. Ennañ eo kontet istor an Hebreed o vont kuit eus Egipt, o treuziñ ar Mor Ruz, renet gant Moizez, o vont dre Gouelec'h ar Sinai, ma resevas Moizez an Dek Gourc'hemenn war ar Menez Sinai, war o hent da vetek an Douar Prometet.
Franche-Comté (proviñs)
Franche-Comté, pe Frank-Kontelezh (Fraintche-Comtè e rannyezh ar vro ; Franche-Comtât en arpitaneg) pe Kontelezh frank Bourgogn evel ma veze anvet gwechall, dre ma oa distag diouzh Dugelezh Bourgogn, zo ur broviñs c'hall kozh, staget ouzh ar Rouantelezh c'hall e 1678, a zo deuet da vout ur rannvro c'hall, anvet Franche-Comté ivez. Klotañ a ra bevennoù ar rannvro a zo bremañ gant re ar broviñs kozh, war-bouez an Territoire de Belfort hag a oa en Elzas a-raok stagidigezh ar vro-se ouzh Alamagn e 1871, hag a zo bet lakaet e rannvro Franche-Comté. Dre m'eo chomet stabil bevennoù ar broviñs e-pad pell ez eus chomet un identelezh kreñv a-walc'h gant an dud eno.
Stok eo Franche-Comté ouzh Suis, er reter, hag ouzh Elzas en hanternoz.
John Penry
Genidik e oa eus Llangamarch, e Brycheiniog, e reter Kembre.
Franche-Comté (proviñs)
Istor
A-raok tremen dindan ren ar Romaned e oa annezet ar vro gant pobl c'halian ar Sequani. Goude diskar an Impalaeriezh roman e voe aloubet gant ar Vurgonded da gentañ, ha gant ar Franked e 534.
John Penry
Mont a reas da skol-veur Cambridge d’ober e studioù hag eno moarvat e teuas da vezañ protestant, dindan levezon ar buritaned. Abeg a gave en iliz katolik e vugaleaj.
Skrivañ a reas e-leizh a levrioù e saozneg ma kave abeg e labour an Iliz e Kembre ha goulenn a rae ma rafe muioc’h gant ar c’hembraeg. E 1567 e oa bet embannet an Testamant Nevez e kembraeg, da-heul ul lezenn votet gant ar Parlamant e 1562. Met gwall vihan e oa an niver a skouerennoù a oa bet moullet ha ne oa ket a-walc’h da skignañ en holl ilizoù Kembre. E 1587 e voe embannet gant Penry The Æquity of an Humble Supplication da c’houlenn ma vefe graet muioc’h en doare da brezeg an aviel e-touez tud Kembre. Kement-se a zisplijas da bennoù uhel an iliz anglikan ha lakaet e voe en toull-bac'h ur pennadig.
Sevel a reas un ti-moullañ e Bro-Saoz, da embann flemmskridoù a gave abeg en eskibien anglikan. E-pad ur pennad e rankas tec’hout da Vro-Skos. Pa zistroas da Vro-Saoz e voe tamallet dezhañ, e gaou, bezañ skrivet flemmskridoù Marprelate a gave abeg en Iliz ofisiel ha bezañ bet savet ur skrid flemmus a-enep ar rouanez Elesbed I. Barnet e voe ha kondaonet d’ar marv. Krouget e voe war lez ar stêr Tavoez d’an 29 a viz Mae 1593.
San Juan de Gredos
San Juan de Gredos zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
San Juan de la Encinilla
San Juan de la Encinilla zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Rodopis
Serc'h e voe da Aisopos, a oa sklav evelti e lez Iadmon, roue Samos. Prenet e voe marteze gant Ksanthos, eus Samos ivez, ha kaset gantañ da Egipt, da Naokratis, ur gêr savet eno gant Gresianed Miletos. Ar faraon Amasis II a oa o ren neuze. E Naokratis e reas anaoudegezh gant C'haraksos, ur marc'hadour gresian, breur d'ar varzhez Sapfo, eus Mitilíni, en enez Lesbos. Hennezh a orgedas outi, hag a zasprenas anezhi digant he mestr, ha diwar neuze e voe dezhi an arc'hant a c'houneze en he micher. Sapfo a skrivas diwezhatoc'h ur varzhoneg ma tamalle da Rodopis laerezh madoù C'harakos.
Derc'hel a reas Rodopis da vevañ e Naukratis goude disklavañ, ha gouestlañ a rae un dekvedenn eus he gounidoù da dempl Delfi.
Ur 400 bloaz goude Herodotos, e skrivas Strabon e rae Sapfo un anv all eus Rodopis : "Doricha". Ha 200 vloaz war-lerc'h Strabon e skrivas Athenaeus e oa faziet Herodotos ha droukvesket en devoa div vaouez disheñvel. Marteze : "rodopis" a dalvez "divjod roz", marteze ul lesanv a vicher, met n'eus prouenn ebet e oa "Doricha" he gwir anv.
Un doare all zo kontet gant Diodorus Siculus ha Strabon : gant serc'heien Rodopis e voe savet ar biramidenn, d'ober ur bez dezhi. Ur vojenn n'eo ken, ha displeget ez eus bet diwar betra e oa bet savet, gant Georg Zoega ha Christian Charles Josias Bunsen. Droukvesk zo bet etre an anv Rodopis ha hini Nitokris, rouanez Egipt, a gaver hec'h anv e meur a vojenn, hag a zo kontet gant Julius Africanus hag Eusebius Caesarea da vezañ savet an trede piramidenn.
En ur vojenn all kontet gant Strabon ha Claudius Aelianus e oa deuet Rodopis da vezañ rouanez Egipt, ha kement-se a ro da soñjal kreñvoc'h c'hoazh ez eus droukvesk moarvat gant Nitokris. Hag un deiz pa oa Rodopis o kouronkañ e Naucratis, e teuas un erer da gemer unan eus he sandalennoù, ha kuit an evn bras ganti, ha d'he lezel da gouezhañ war barlenn ar faraon Psamtik II, a oa o rentañ ar justis e Memfis. Batet e voe gant ar sandalenn vrav ha lakaat a reas klask perc'hennez ar sandalenn ha pa gavas anezhi e kemeras anezhi da bried ha da rouanez. Ha setu aze koshañ doare ar gontadenn anavezet evel Luduennig.
Homo
Ar genad Homo zo ur genad hag a vod an den modern (Homo sapiens) ha spesadoù all zo aet da get, renket gant ar skiantourien e-giz hendadoù pe spesadoù kar dezhañ, Homo erectus hag Homo neanderthalensis peurgetket. Anadiñ a reas ar genad gant Homo habilis war-dro 2,1 – 2,3 milion a vloavezhioù zo hervez an istimadenn degemeret peurliesañ. Kinniget ez eus bet uhelaat an deiziad-se da 2,8 Ma e 2015 abalamour ma oa bet dizoloet un askorn karvan eus ar mare-hont. Dont a ra ar genad Homo eus ar genad Australopithecus zo aet da get abaoe mod all.
Homo erectus a anadas war-dro 2 vilion a vloavezhioù zo hag, e meur a zivroadeg abred, en em skignas en holl Afrika (el lec'h ma vez anvet Homo ergaster) hag en Eurazia. Ar c'hentañ spesad eus ar genad Homo e oa moarvat da vevañ en ur gevredigezh chaseourien-dastumerien ha da vestroniañ an tan. Anezhi ur spesad gouest d'en em reizhañ ha graet berzh gantañ, Homo erectus a badas ouzhpenn ur milion a vloavezhioù hag en em dreuzfurmas tamm-ha-tamm e spesadoù nevez war-dro 500 000 bloaz zo. H. erectus er ster strizh (spesad Azia) a zo aet da get 140 000 bloaz zo. Homo erectus soloensis, bet kavet e Java, a seller outañ evel ar skourr diwezhañ eus H. erectus da vezañ chomet bev. Bloaziet gwezhall etre 50 000 ha 40 000 bloaz zo, ur studiadenn eus 2011 he deus ampellet an deizad ma oa aet H. e. soloensis da get da 143 000 bloaz zo d'an diwezhatañ, met kentoc'h a-raok 550 000 bloaz zo moarvat.
An den modern e-keñver an anatomiezh (Homo sapiens) a anadas etre 300 000 ha 200 000 vloaz zo, en Afrika, hag Homo neanderthalensis a anadas war-dro ar memes mare en Europa hag e kornôg Azia. Homo sapiens en em skignas e diavaez Afrika e meur a wagennad, adalek 250 000 vloaz zo marteze, hag adal 130 000 vloaz zo a dra sur. Skignadeg ar su, evel ma lârer, a grogas war-dro 70–50 000 vloaz zo Sellet ouzh :
Aet eo da get razh spesadoù ar genad Homo hiziv nemet Homo sapiens. Ar spesadoù kar dezhañ diwezhañ, Homo floresiensis hag Homo neanderthalensis, zo aet da get, an eil 18 000 bloaz zo; hag egile 28 000 bloaz zo. Neoazh elfennoù dizoloet n’eus ket pell a lak ar skiantourion da soñjal en dije dalc'het Homo floresiensis da vevañ betek 12 000 bloaz zo, ha razh poblañsoù an Douar, nemet Afrikaniz, o defe genoù o tonet eus Den Neandertal da heul un hironerezh etre an daou spesad (Homo sapiens hag Homo Neanderthalensis) c’hoarvezet er Reter-Nesañ.
Etimologiezh
Ar ger homō a dalv "den" e latin ha donet a ra ag an henlatin hĕmo a zeu-eñ ag an Indezeuropeg *dʰǵʰm̥mō ("eus an douar"), evel ar ger brezhoneg den. Roet e voe an anv-mañ d’ar genad gant Carl von Linné e 1758.
Spesadoù anavezet ar genad Homo
Arvarus eo c’hoazh renkadur ar spesadoù-se ha tabut zo atav etre an henzenoniourion evit lakaat ar re-mañ-re da spesad pe da isspesad. Setu amañ spesadoù ar genad Homo hervez urzh al lizherenneg: Beziañ a rae e re varv gant lidoù-kañv. Bevañ a reas en Eurazia nemetken. Aet eo ar spesad da get. Den Neandertal hag Homo sapiens (Den Cro-Magnon) o doa bevet en Europa hag er Reter-Nesañ d’ar memes koulz.
Filogeniezh
Un daksonomiezh eus Homo e-mesk ar marmouzed bras a weler evel amañ da-heul, gant Paranthropus hag Homo o tiwan a-douez Australopithecus (diskouezet amañ en un doare kladek gant Paranthropus, Kenyanthropus, hag Homo) }}. Ar filogeniezh resis e-barzh Australopithecus zo atav kalz dizemglevioù diwar he fenn. Deiziadoù nesaet skourroù ar c'hladoù zo diskouezet e milionoù a vloavezhioù (Ma). Graecopithecus, Sahelanthropus, hag Orrorin, kladoù c'hoar da Australopithecus moarvat, n'int ket diskouezet amañ. Rouestlet e vez anvadur ar strolladoù a-wezhioù rak alies e vez savet strolladoù a-raok na vije bet an disterañ dielfennadur kladek.
Meur a lignez eus ar genad Homo o defe bet diskennidi o ouennañ gant lignezoù all war a seblant. Prouennoù genetek a ziskouez en em veskas ul lignez arkaek bet dispartiet eus al lignezoù arall 1,5 Ma zo, H. erectus marteze, gant hini an Denisovaned war-dro 55 000 bloaz zo Sellet ouzh :
Elfennoù zo a ro da soñjal e c'hallfe bezañ lakaet Australopithecus sediba er genad Homo, pe en e c'henad dezhañ e-unan, abalamour d'e lec'h e-keñverHomo habilis hag Homo floresiensis.
Taolenn spesadoù ar genad Homo
<!--
There has historically been a trend to postulate new human species based on as little as an individual fossil. A "minimalist" approach to human taxonomy recognizes at most three species, Homo habilis (2.1–1.5 Mya, membership in Homo questionable), Homo erectus (1.8–0.1 Mya, including the majority of the age of the genus, and the majority of archaic varieties as subspecies,  including H. heidelbergensis as a late or transitional variety   ) and Homo sapiens (300 kya to present, including H. neanderthalensis and other varieties as subspecies). "Species" does in this context not necessarily mean that hybridization and introgression were impossible at the time. However, it is often used as a convenient term, but it should be taken to mean to be a generic lineage at best, and clusters at worst. In general definitions and methodology of "species" delineation criteria are not generally agreed upon in anthropology or paleontology. Indeed, mammals can typically interbreed for 2 to 3 million years or longer, so all contemporary "species" in the genus Homo would potentially have been able to interbreed at the time, and introgression from beyond the genus Homo can not a priori be ruled out. It has been suggested that H. naledi may have been a hybrid with a late surviving Australipith (taken to mean beyond Homo, ed.), despite the fact that these lineages generally are regarded as long extinct. As discussed above, many introgressions have occurred between lineages, with evidence of introgression after separation of 1.5 million years. ISBN 13 9781465474018 -->
Perzhioù boutin gant an Hominina all
An Hominina zo termenet gant o daoudroadegezh peurgetket. Ar perzhioù da-heul o deus :
Perzhioù ar genad Homo
Izili ar genad Homo o deus ouzhpenn arperzhioù anatomek da-heul :
Homo habilis en deus ur vorfologiezh etre na glot ket penn-da-benn gant ar perzhioù zo er roll diwezhañ-mañ. Evit pezh a sell Homo rudolfensis ne anaver ket ar relegenn en tu all d'ar c'hlopenn.
Klaskerien zo a ouzhpenn d'an tri ferzh roet uheloc'h ar varregezh da redek, diwar dielfennadur eskern karrekaet an treid hag ur serten niver a reizhadennoù morfologek a weler war an eskern karrekaet. Harpañ a ra ar soñj-se war damkan ar reder andur. Ouzhpennet e vez bremañ ar c’houested da redek.
Perzhioù sevenadurel ar genad Homo
Un nebeud obererezhioù pe barregezhioù sevenadurel n'int kavet nemet e-touez izili ar genad Homo evit doare :
Léon Poirier
Louis Marie Léon Alfred Poirier, bet ganet e Pariz d'ar 25 a viz Eost 1884 hag aet da Anaon en Urval (Dordogne) d'ar 27 a viz Mezheven 1968, a oa ur filmaozour gall.
Edson Ribeiro
Edson Ribeiro de Oliveira (ganet e Guarulhos d'ar 27 a viz Du 1967), bet melldroader, zo ur sonaozer brazilian.
Castril
Castril (gwechall Castril de la Peña) zo ur gumun eus proviñs Granada, en Andalouzia, e mervent komark Huéscar.
Kumunioù amezek
En-dro dezhi emañ
Montpellier (disheñvelout)
Montpellier
Montpellier (gant daou "ll") a c'hall bezañ:
Montpelier
Montpelier (gant un "l"):
Spodiopsar
Spodiopsar a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1889 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909). Deveret eo anv ar genad eus an henc'hresianeg σπόδιος spόdios "liv al ludu" ha ψσάρ psár "dred",.
Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Rummatadur
Betek 2008 e veze renket er genad Sturnus,.
Daoudroadegezh
thumb|250px|Ur struskañval. Unan a herrekañ daoudroadeged a zo. An daoudroadegezh zo un doare dilec'hiañ pe un doare bale implijet gant ur bevedeg (boud bev) hag a ra dreist-holl gant e zaou ezel traoñ. Unan eus perzhioù korfel Homo sapiens eo. N'eo ket ar spesad nemetañ o vont war daou droad, hogen en ober a ra a-drebad e-giz ma rae dinosaored zo hag e-giz ma ra an evned na nijont ket, evel ar struskañval. N'eo daoudroadek ur spesad pe ul loen bennak nemet mard a kement pe muioc'h war e zaoudroad eget gant n'eus forzh pe doare dilec'hiañ arall.
Vadillo Castril
Vadillo de la Sierra zo ur gêriadenn, e kumun Cazorla, e biz komark Sierra de Cazorla e proviñs Jaén, en Andalouzia. En-dro dezhi emañ kêriadennoù Burunchel hag Arroyo Frío.
San Juan de la Nava
San Juan de la Nava zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
San Juan del Olmo
San Juan del Olmo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Vadillo de la Guareña
Vadillo de la Guareña zo ur gumun eus Spagn, en komark La Guareña, e proviñs Zamora, e Castilla y León, war lez ar stêr Guareña.
San Juan del Molinillo
San Juan del Molinillo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Saint-Germain-de-Livet
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: mervel a reas tri den nann-soudard e Saint-Germain-de-Livet abalamour d'ar brezel, daou anezhe e dibenn miz Eost, an hini all e miz Gwengolo.
Monumantoù ha traoù heverk
left|thumb
Emdroadur ar boblañs 1962-2009
.
Bernie Sanders
Bernard "Bernie Sanders", ganet e 1941 e Brooklyn (kêr New York), a zo ur politikour amerikan, ezel eus ar Strollad Demokratel, goude bezañ bet kontet e-touesk ar re zizalc'h. Senedour eo e Vermont. War ar renk emañ evit an dilennadegoù prezidant e caucus 2016.
Otidiphaps nobilis
Otidiphaps nobilis a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae. Ar spesad nemetañ er genad Otidiphaps an hini eo.
Bernie Sanders
Buhez
Yuzev eo ha ganet eo bet e Brooklyn e kêr New-York e-touesk ur familh yuzevien achkenaz eus Kreiz-Europa. Un darn mat eus familh e dud a zo bet lazhet e-pad ar Shoah. Sanders en deus lavaret e oa istor ar yuzevien e c'hoant da zont da bolitikour : "Ur paotr anvet Adolf Hitler en deus tapet ar maout e dilennadegoù zo e 1932. Tapet en deus ar maout ha 50 milion a dud a zo bet lazhet diwar-se en Eil Brezel Bed, 6 milion a Yuzevien en o zouesk. Desket 'm eus neuze evel bugel a oa pouezus-tre ar politikerezh evit gwir". Un deskadurezh laïk en deus bet met ivez un deskadurezh relijiel. Studiet en deus e Skol-Veur Chicago, e skiantoù politikel, e-lec'h m'en deus stourmet evit gwirioù ar re Zu. War-lerc'h en deus studiet e New-York, e New School for Social Research (Skol Nevez evit ar Enklaskoù Sokial), daoust ma lavar ne oa ket dedennet kalz gant e studioù.
Otidiphaps nobilis
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Bernie Sanders
Buhez politikel
Er Skol-Veur e Chicago e teuas da vezañ ezel ar Youth's People Socialist League, ur strollad evit ar sokialourien yaouank, hag e kemeras perzh el lusk evit ar gwirioù keodedel. E 1962 e aozad manifestadegoù a-enep politikerzh a-ziforc'hiñ Prezidant ar Skol-Veur, George Wells Beadle, o kaout tec'h goude 34 devezh a sit-in. Reiñ a rae ivez plegoù-dibleg a-enep feulster ar polis (a-raok kompren e vezent dastumet gant ar boliserien goude e dremen). Dont a reas da vanifestiñ e Washington e 1963 ha selaou a reas prezegenn Martin Luther King jr (I have a dream) ha kenderc'hel a reas e obererezhioù betek bezañ harzhet an hañv-se. Stourm a reas ivez evit ar peoc'h hag a e-enep ar brezelioù, dreist-holl hini ar Viet-Nam, hep klask laou gwezh ebet d'ar soudarded, kontrol da se e roas ur bern arc'hant da aozadurioù evit ar soudarded kozh.
Geraint
Geraint zo un anv-badez kembraek.
Bernie Sanders
Soñjoù
Bernie Sanders a gemer alies demokratelezhioù Skandinavia evel skouer evit e bolitikerezh ha diwar-se e vez kemeret evel ur sokialour gant an tu Republikan. Eus tu an araokaourien emañ e-keñver gwirioù ar minorelezhioù (LGBT, merc'hed, ar re Zu...) hag ivez e-keñver Asurañs Sokial. Burutellet en deus politikerezh diavaez an SUA da vare Bush hag e-enep ar spiañ bras emañ.
Geraint
Gerdarzh
Dont a ra eus an anv latin Gerontius, deuet eus ar ger gregach γερων (geron), da lavarout eo kozhiad.
Quentin Blake
Quentin Blake zo un tresour ha skrivagner saoz, anavezet mat e bed al levrioù evit ar vugale. Kenlabouret en deus gant ar romantour Roald Dahl, ha kalz a re all. Skrivet en deus levrioù Mrs Armitage, deuet da vout Armeline Fourchedrue e galleg.
Skrivet ha treset gantañ
Hag ivez
Bae Hudson
Bae Hudson (Hudson Bay e saozneg, Baie d'Hudson e galleg, Kangiqsualuk ilua en inuktitut) zo ur pleg-mor bras en arvor hanternoz Kanada. En-dro dezhañ emañ proviñsoù Kebek, Ontario, Manitoba ha Nunavut. Sellet a reer ouzh Bae Hudson evel ur rann eus Meurvor Arktika. Bae James a reer eus al lodenn a zo e goueled Bae Hudson, er c'hreisteiz.
En em ledañ a ra Bae Hudson a-hed 1 300 km eus ar c'hornôg d'ar reter hag a-hed 1 000 km eus an hanternoz d'ar c'hreisteiz. Gant se ez eo 1 230 000 km² e c'horread. N'eo ket gwall zon avat pa dap 100 metr a zonder well-wazh.
Anvet eo bet Bae Hudson evel-se en enor d'ar moraer saoz Henry Hudson, a voe oc'h ergerzhet morioù hanternoz Kanada e 1610-1611 hag a varvas eno moarvat e 1611. Diskrap a voe war trowardroioù ar bae e-pad pell etre Bro-C'hall ha Breizh-Veur er hag en, pa oant o-div o klask gounit tachenn e Kanada.
Bob Sinclar
Bob Sinclar eo anv-micher an DJ gall Christophe Le Friant, ganet e 1969 e Bois-Colombes.
William Windsor (gavr)
William "Billy" Windsor I zo ur c'havr kashmireg a oa korporal e kentañ batailhon arme Breizh-Veur, e batailhon ar Royal Welsh etre 2001 ha 2009. Neuze e voe kaset d'ar Whipsnade Zoo. Hiziv eo bet kemeret lec'h William Windsor I gant William Windsor II.
Bob Sinclar
E vuhez
E dad a oa ganet e Douarnenez ha kar a-bell eo d'ar gitarour breizhat Dan ar Braz.
Goguryeo
Goguryeo a oa ur rouantelezh korean kozh lec'hiet e norzh hag e-kreiz ledenez korean, er c'hreisteiz da Manchouria ha su Proviñs ar Mor e Rusia. Asambles gant Baekje ha Silla, Goguryeo a oa unan eus Teir Rouantelezh Korea. Hervez ar Samguk Sagie vefe diazezet gant Jumong, un tiern eus Buyeo met seblout a ra e oa ur sevenadur heñvel ouzh hini Goguryeo er rannvro adalek diskarr Gojoseon, ur rouantelezh kozh a zalc'he ar rannvro betek 108 kt J-K.
Ur galloud bras e biz Azia betek ma voe faehet gant Silla ha Tang. Goude e faezhidigezh e voe disrannet e dachenn etre Tang, Silla ha Balhae.
Bob Sinclar
E vuhez
E 1990 e kejas ouzh DJ Yellow. Gantañ e krouas al label «Yellow Production» e 1994. Arbennikaet eo war danvez an hip-hop hag ar jazz e penn-kentañ; tamm-ha-tamm e voe dedennet ivez gant an house music.
Selyf Sarffgadau
Selyf ap Cynan pe Selyf ap Cynan Garwyn (marvet war-dro 615) a oa roue Rouantelezh Powys. Mab e oa d'ar roue Cynan Garwyn a zo meulganet er varzhoneg kozh Trawsganu Cynan Garwyn gant ar barzh Taliesin. Mab-bihan e oa da Brochfael Ysgithrog, roue Powys e-kreiz ar. Graet e vez Selyf Sarffgadau anezhañ ivez a-wechoù. E vab Manwgan ap Selyf a renas ivez e Powys.
Bob Sinclar
E vuhez
E 1998 ec'h ijinas an dudenn « Bob Sinclar » goude bezañ gwelet ar film « Le Magnifique » gant Jean-Paul Belmondo. Anv tudenn an aktor brudet eo er film-mañ. Er memes bloavezh e krouas gant Thomas Bangalter an ton « Gymtonic », savet gant mouezh Jane Fonda hag implijet hep aotre ar c'hoarierez. Berzh a reas an ton « Gymtonic » en holl radioioù. A-drugarez da se e teuas da vezañ DJ da vat. An ton-mañ a voe hollvrudet er bed a-bezh.
Ouzhpenn da vezañ DJ ez eo ivez Bob Sinclar produer sonerezh hag advesker. Kregiñ a ra ar brud etrebroadel ha meur a raktres Afrikanour a gas o vodañ tro-dro dezhañ ar gwellañ DJoù (Eddie Amador, Lego, DJ Gregory, Martin Solveig ...). Dimitri from Paris, Kid Loco, Bang Bang, Louise Vertigo, Loco Player, DJ Yellow a zeu e label Yellow Productions.
E miz Gouere 2010 ec'h embann Bob Sinclar ur single nevez gant Sean Paul. Dont a raio er-maez un albom nevez e miz Meurzh 2010. 12 titl a vo kavet warnañ e-touez an titloù brudetañ. Kenlabourat a ra ivez Bob Sinclar gant Shaggy evit an ton "I wanna".
dastumad pladennoù
single
Brochwel Ysgithrog
A-hervez e oa lez Brochwel Ysgithrog e Pengwern, el lec'h ma emañ Amwythig hiriv. Gouez d'an istorour saoz Beda e oa ur priñs "Brochmail" en Emgann Caer war-dro 613, met sur eo ne oa ket Brochwel rak e vab-bihan Selyf ap Cynan eo a rene neuze e Powys.
Kaoz zo ivez eus Brochwel e mojenn santez Melangell, pa roas Pennant Melangell d'ar santez.
San Esteban
San Esteban zo un anv-lec'h spagnolek.
Manwgan ap Selyf
Manwgan ap Selyf a oa roue Powys war-dro 620. Mab e oa da Selyf ap Cynan goude lazhet e dad en emgann Caer en 613. Diskaret e vije bet gant Eiludd Powys, eus lignez rouaned Dogfeiling.
Mor Ross
Mor Ross a zo ur mor e Meurvor ar Su. Ur bae bras eo en Antarktika, etre Douar Victoria ha Douar Marie Byrd.
Matanzas
Matanzas, pe  San Carlos y San Severino de Matanzas, zo ur porzh eus arvor hanternoz enez Kuba, ha kêr-benn proviñs Matanzas. War lez ur bae ec'hon emañ, 102 km er reter da La Habana, ha 40 km er c'hornôg da Varadero, kêr an douristed tommheolierien. 143 706 a dud a oa enni en 2004. Ar pevare porzh er bed eo evit an ezporzhiañ sukr-korz.
Stêrioù
«Kêr ar pontoù» eo Matanzas, ha seitek zo anezho dreist an teir stêr a dreuz kêr d'en em deurel er bae, ar stêrioù Yumuri, San Juan, ha Canimar. « Venezia» Cuba a vez laret anezhi ivez.
Istor
Savet e voe e miz here 1693 entre aberioù ar stêrioù Yumurí, San Juan ha Canímar.
Kouskous (disheñvelout)
Ar ger kouskous a c'hall ober dave :
Pennant Melangell
Ur gêriadennig eus Kembre eo Pennant Melangell, e gwalarn kontelezh Powys, e menezioù Maldwyn, hag eno e vez enoret santez Melangell. E penn uhelañ Cwm Pennant emañ, ur 5 km bennak er c'huzh-heol da Llangynog. Er Grennamzer e oa e kantref Mochnant.
Dyfnwal Hen
Dumnagual Hen, pe Dumnagual Iañ, pe Dyfnwal Hen hervez ar c'hembraeg a vremañ, eo ar roue kentañ anavezet e rouantelezh vrezhon Strat Clut, a vo anavezet diwezhatoc'h evel Strathclyde, er.
N'ouzer ket kalz a dra diwar e benn, met gwelet e veze evel hendad meur rouaned an Hen Ogledd, pe "Hanternoz kozh" Brezhoned Enez Vreizh. Ken pouezus all e oa Coel Hen, hendad ur skourr all.
Pennant Melangell
Iliz Pennant Melangell
Dont a ra anv ar gêriadenn eus hini santez Melangell, ur santez eus ar pe, patronez ar barrez. Hervez ar vojenn e oa un Iwerzhonadez, merc'h d'ur roue. Tec'het e oa evit chom hep dimeziñ, ha deuet e oa da Bowys da vezañ penitiourez. E Cwm Pennant e oa o chom. Un deiz e teuas Brochwel (Brochfael), roue Powys (marteze Brochwel Ysgithrog) da chaseal er saonenn. Leuskel a reas e chas war-lerc'h ur c'had ac'h eas da guzhat dindan sae Melangell. Skoet e voe spered Brochwel ma roas dezhi douar ar saonenn, anvet diwar neuze Pennant Melangell. Ha Melangell a grouas neuze ul leandi bihan ma oa abadez.
Dyfnwal Hen
Mab e oa d'ar roue Cinuit, a oa mab da Ceretic Guletic, a oa rouaned araokañ moarvat. Tri mab en dije bet:
D (sifr roman)
D zo ur sifr roman, hag a zo kement ha 500.
Giovanni Borgia (Dug Gandia)
Giovanni Borgia, pe Juan Borgia e spagnoleg, Joan Borja e katalaneg, ganet e 1475 e Roma ha marvet eno e 1497, a oa un aotrou roman, mab d'ar pab Alesant VI ha d'e serc'h Vannozza Cattanei. Breur henañ Cesare Borgia, Lucrezia Borgia, ha Jofré Borgia e oa.
An tiegezh
Dont a rae an tiegezh Borgia (Borja en spagnoleg) eus rouantelezh Valencia. Kreskiñ a reas e levezon er XVvet kantved pan eas unan anezho, Alfonso Borgia, da bab Kallistus III en 1455, ha diwezhatoc'hik, Rodrigo da bap Alesant VI en 1492.
E vuhez
Ganet e oa e Roma, a greder, pa oa kardinal e dad, Rodrigo Bórgia. E vamm, Vannozza dei Cattanei, a oa dimezet neuze da Domenico da Rignano.
22 vloaz e oa pa voe muntret e Roma da noz ar 15 ha 16 a viz Mezheven 1497, tost d'al lec'h a voe anvet diwezhatoc'h Piazza della Giudecca. Glac'haret bras e voe e dad, a lakaas ober un enklask. Buan avat, eizhtez goude, e lakaas paouez gant an enklask. Abeg a-walc'h en devoa an tiegezh roman Orsini da lazhañ Giovanni, met brud a voe e oa e vreur Cesare Borgia en dije graet ar gwalldaol. Hervez ur vrud all eo e vreur all, Gioffre Bórgia, a lazhas Giovanni abalamour d'e zarempred gant Sancha de Aragão, pried Gioffre.
Kavet e voe e gorf er stêr Tibre, gwisket gant dilhad pinvidik, ha 30 dugad en e yalc'h, ouzh e c'houriz. Ma slrivas Jacopo Sannazaro e oa ar pab ur "pescador de homens" (pesketaer tud).
Treron pembaensis
Treron pembaensis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.
Giovanni Borgia (Dug Gandia)
E vugale
Giovanni ha Maria o devoa daou vugel :
E vab Juan eo a voe tad d'ar sant Francisco de Borja.
Treron pembaensis
Annez
Emañ brosezat ar spesad en enez Pemba (er-maez da viz Tanzania).
Christian Iañ
Kristian I pe Christian I zo anv meur a briñs eus Alamagn pe Danmark.
Dofus
Dofus a zo ur c'hoari war internet. C'hoariet eo kentoc'h gant ar re yaouank met kavet e vez ivez tud a bep seurt (war dro c'hwec'h milion a zud a zo er c'hoari). Ur bed e 2d eo. Krouet eo bet gant "Ankama games" un embregerezh gall, bet lakaet er gouloù ar c'hentañ a viz Gwere 2004 e Frañs. A drugarez de trec'hadenn ez eo bet krouet kalz a produioù a dro tro-dro da ved Dofus (levrioù manga, delwennigoù...)
Penaos e vez c'hoartiet ?
E penn kentañ eo ret choaz un den etre 12 den (cra, Ecaflip Eniripsa, Enutrof, Féca, Iop, Osamodas, Pandawa, Sacrieur, Sadida, Sram, Xélor). Pep den en deus teknikoù disheñvel da c'hoari. Tu zo cheñch dilhad an den evit ma ne vefe ket an holl heñvel. Goude se eo prest da c'hoari, kroget e vez gant ul live da 1. Evit tremen un live eo ret lazhañ erevent, ur bern erevent a zo (live disheñvel, kreñvder disheñvel …). Muioc'h mui e pign live muioc'h mui eo diaes pignat a live, tu zo mont betek al live 200. Pa vez pignet ul live e vez gounezet dek poent buhez ha gounezet ur poent sor. Ur sor a servij evit pignat un takadenn (ur poent sor evit pignat eus 1, 2 boent sort evit an eil … betek 6). C'hoariet e vez gant ar c'hlaouier hag al logodenn. Gallout a reer komz gant an tud a zo er c'hoari a drugarez d'ar c'hlaouier.
Mont donoc'h er c'hoari
Evit moned pelloc'h ez eo ret pignat buan a liveoù evit bezañ ar gwellañ. Evit dont a benn eo ret kemer armoù evit ober poan dañs hini-all ha neuze pignat liveoù. Met ret eo paeañ evit en ober, paeet e vez gant kamas, gounezet e vez kamas en ur lazhañ erevent pe en ur ober micherioù. Bez ez eus armoù evit liveoù disheñvel, n'eo ket posupl kemer armoù lvl 150 ma eo an den 120. Tu zo ober ivez PVP (den a enep den)met ne vez gounezet netra. Evit pignat al liveoù eo ret ober PVM (den a enep aerouant). Kroget e vez gant 50 poent buhez 7 PA (poent evit ober takadennoù) 3 PM (evit bale).
Ar c’hrogad a vez c’hoariet dro a dro war kartennoù. Tu zo d’an den fiv gant ar PM hag evit tagan ez eus ar PA. Ar c’hrogadoù a vez graet kentoc’h e unan met tu zo da vezañ muioc’h. Pa vez echu ar c’hoad ez eus tu bale evel on eus c’hoant er c’hoari.
Crâ
Archeriou int .C'hoari a reont eus pell met n'int ket barrek dorn a dorn.C'hoari a reont gant ar gwareg (+40% digoll)
Ecaflip
Tudennoù graet evit ar re a plij dezho c'hoari gant chañs. Da lâret eo e c'hell ober kalz a poan met ivez nebeudig. C'hoari a reont gant ar c'hleze (+40% digoll).
Aldeanueva de Santa Cruz
Aldeanueva de Santa Cruz zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Dofus
Enutrof
Un tudenn graet kentoc’h evit gounez armoù pe arc’han, C’hoari a reont en ur tennan PA hag PM d’an enebourien. O armoù gwellañ eo ar bal pelle (+40% de digolloù).
Féca
C’hoari a reont gant harnez a bep seurt evit koll nebeutoc’h a vuhez a-enep an erevent pe a enep tudennoù all. Anavezet in evit bezañ ar gwellañ tudenn a-enep an erevent. O armoù gwellañ a zo ur vazh (+40% digoll).
Iop
Tudenn hag a c’hoari dorn ha dorn, barrek int pa int e-kichen an enebourien. Ar pezh a zo ivez ur poent fall dezho. An arm gwellañ evito a zo ar c’hleze (+40% digoll)
Pandawa
An tudenn diaesañ eo evit c’hoari peogwir eo ret dispign ur bern arc’hant evit e vefe barrek, un tammig ur meskaj eus an holl dudennoù all eo.
Sacrieur
Un tudenn a bouez pa vez c’hoariet e strolladoù. Ar Sacrieur a zo graet evit ma zafe an holl erevent warnañ, hag ar re all eus skipailh ar sacrieur a lazh an erevent. Ur sacrieur en deus 2 wech muioc’h a vuhez eget ar re all. Barrek eo ivez e PVP.
Christian II
Christian II zo anv meur a briñs eus Alamagn pe Danmark.
Dofus
Sram
Tudennoù hag a teu da vezan diwelus e pad ur c’hrogad, lak a ra ivez toulloù-trap a vez gwelet nemet gantan. O armoù gwellañ a zo an (+40% digoll)
PVP/PVM
Ar bed a zo dispartiet e 3 lodenn : ael (askell gwenn), démon (askell ruz) hag neptu. Da laret eo ez eus ar brezel etre an ael hag an démon. Tu zo ober un emgann a-enep un ael hep goulenn an aotre digantañ, hag an hini en deus kollet a za en toull bar e pad 3 munut. Ne c’hell ket un ael jahinañ un ael. Memestra evit an démon. Muioc’h mui e vez gounezet a jahinin neuze e teu an askell da vezan brasoc’h brasañ. Ar PVM eo tudennoù a-enep erevent, pa vez gounezet ur c'hrogad e vez gounezet poentoù evit tremen al liveoù. Tu zo bezan kalzig a dud en ur c'hrogad.
ar Micherioù
Gallout a ra an dud ober micherioù : mengleuzier, peizant, pesketaer, gov, kizeller, kemener, bizeier, baraer, kiger... Pep micher a zo disheñvel, gant lod e vez gounezet argant, gant lod all armoù… Pal ur vicher eo produiñ traoù hag adwerzhañ anezho evit ober arc’hant. Bez eus eus ivez liveoù evit ar vicher (1 betek 100). Muioc’h se e vez pignet muioc’h se e teu da vezañ gwelloc’h ha keroc’h ar pezh a vez produet.
Emdroadur ar c'hoari
E penn kentañ Dofus e oa nemet ur servijer hag an holl dud a c’helle c’hoari digoust. Met muioc’h-mui a blije dezho bed ar c’hoari neuze ez eus bet staliet servijerioù nevez. Bremañ eo ret paeañ evit c’hoari, tu zo da baeañ evit ur sizhunvezh, ur mizvezh pe ur bloavezh. War-dro 5 euro eo evit c’hoari ur mizvezh. Krouet ez eus bet ivez servijerioù e yezhoù all (1 e saozneg, 3 e spagnoleg, 1 en alamaneg, 1 en italianeg, 1 e portugaleg …). War ar 37 servijerioù 25 a zo gall… Hiziv an deiz ez a kalz war raok, bet eo bet ijinet mangaiou eus Dofus, magazin, bez eus ivez tresadenn-vev Dofus war France 3. Bremañ pal ar re a ra war dro Dofus eo ledanaat ar bed eus Dofus e broioù all.
An dañjer
Tud zo a c’hoari dibaouez evit bezañ ar re greñvañ. C’hoari a reont 15 eurvezh bemdez, diaes-kenañ e vez chom a sav goude peogwir omp splujet e barzh ur bed all a vez kavet gwelloc’h. Tu zo ivez koll kalz a argant, en ur paean evit c’hoari pe ez eus tu paean argant gwir a enep argant eus ar c’hoari. War dro 20 euro evit kaout 1 milion a gamas. Dofus a zo ur c'hoari ma vez tremene amzer vat gant mignoned met arabat ez afe re bel.
Mor Weddell
Mor Weddell a zo ur mor e Meurvor ar Su. Bevennet eo gant Ledenez Antarktika ha Douar Coats.
Cap Sizun
Cap Sizun a zo ur vag-dre-lien bet savet e 1990 e Gwaien.
Gwelout a reer anezhi war ar blankennad timbroù Voiliers de légende bet lakaaet e gwerzh gant La Poste e miz Gouere 2017.
Le Mesnil-Simon (Calvados)
Le Mesnil-Simon a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Emdroadur ar boblañs 1962-2009
.
Ercole Bentivoglio (lenneg)
Ercole Bentivoglio, ganet e Mantova e 1507, a oa ul lenneg hag ur skrivagner italianek.
Hennezh a oa dekvet bugel Annibale II Bentivoglio ha Lucrezia d'Este (1477-1518), bastardez da Ercole Iañ d'Este, dug Ferrara. Skarzhet e oa bet e dad eus Bologna e miz Du 1506, goude an taol-berz lakaet war gêr gant ar pab Jul II. E miz Eost 1507 e skrivas e vamm eus Mantova d'he breur kardinal, Ippolito d'Este, o chom e Ferrara, da c'houlenn repu eviti hag he ribitailh bugale.
Albius Tibullus
Albius Tibullus (c. -54 – -19) a oa ur barzh latin brudet dre e Elegiae, linennoù skrivet gant Horatius, hag ur buhezskrid dizanv.
Ganet e oa war-dro 54 kent JK en un tiegezh marc'hegeien binvidik diwar ar maez, nemet aet o stal da stalig pa voe adlodennet an douaroù etre ar soudarded kozh e 41 kent JK, a c'hoarvezas ivez diwar-goust Vergilius, Horatius ha Properce.
La Ferté-Imbault
La Ferté-Imbault a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e kanton La Sologne, en arondisamant Romorantin-Lanthenay, e rannvro Centre-Val de Loire..
Mná na hÉireann
Mná na hÉireann (Maouezed eus Iwerzhon e brezhoneg) zo ur varzhoneg bet savet gant ar barzh iwerzhonat Peadar Ó Doirnín en 18 kantved. Dre ma oa bet krouet da zougen bri d'ar maouezed o devoa gouestlet o buhez da Iwerzhon e oa deuet da vezañ un arouez evit broadelourien ar vro.
La Ferté-Imbault
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Isabelle Gasselin da vaerez.
Mná na hÉireann
Ur ganaouenn eo deuet da vezañ pa voe savet an ton anezhi gant ar sonaozer iwerzhonat Seán Ó Riada er bloavezhioù tri-ugent. Enrollet e oa bet evit ar wech kentañ gant Ceoltóirí Chualann, ur strollad sonerezh hengounel renet gant Seán Ó Riada, ennañ meur meur a soner a yeas da grouiñ The Chieftains diwezhatoc'h. Gant ar re-se neuze e oa bet sonet Mná na hÉireann, evel Love Theme (tem karantez) ar film Barry Lyndon, renet gant ar filmaozer stadunanat Stanley Kubrick e 1975.
La Ferté-Imbault
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Mná na hÉireann
E 1990 e voe adanvet Words gant ar strollad sonerien saoz pop The Christians a reas berzh, e Bro-C'hall dreist-holl. Kanet e oa bet en iwerzhoneg gant Alan Stivell e-barzh e driwec'hvet albom Brian Boru, deuet e-maez e 1995.
Streptocitta
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Daou (2) isspesad en holl.
L (sifr roman)
L zo ur sifr roman hag arouez an niver 50.
X (sifr roman)
X zo ur sifr roman hag arouez an niver 10.
Alice Cooper
Alice Cooper, bet ganet Vincent Damon Furnier d'ar 4 a viz C'hwevrer 1948 e Detroit (Michigan) (Stadoù-Unanet Amerika), a zo ur c'haner-sonaozer hard rock stadunanat.
Kompagnunezh
Ur gompagnunezh zo ur bodad tud.
A-wechoù e vez bodet an dud -se evitar blijadur, ha netra ken. A-wechoù all e vezont bodet, pe strollet evit ur gefredi bennak.
Kompagnunezhioù
Kalz kompagnunezhioù a zo saoznek o anvioù a echu o anv gant "co".
Pamir
Ar Pamir a zo un aradennad-venezioù en Azia ar C'hreiz (Tadjikistan, Kirgizstan, Afghanistan ha Sina), lec'hiet tost d'an Himalaya. Gant teir c'hern uheloc'h evit 7,000 m e vez graet Toenn ar bed anezhi.
HMS Weazel
HMS Weazel pe HMS Weazle, reizhskrivadurioù kozh evit weasel hag a dalv kement ha mustela, a oa bigi er Rouantelezh-Unanet ; unnek a oa bet anezho etre 1704 ha 1918.
Supremacy (film berr)
Supremacy zo ur film berr a dalc'h ouzh ar skourr stadunanat sevenet gant Tanya Boyd hag embannet d'an 30 a viz Mae 2011. Ar film a gont ul lodenn eus buhez Robert Walter Scully Jr (lesanvet Garrett Tully er film) c'hoariet gant Travis Fimmel, niverenn tri an aozadur dreistbeliour gwenn Aryan Brotherhood.
Kemmoù bihan a zo etre an istor gwirion hag ar film.
An istor
Garrett Tully un ezel uhel eus ar gang dreistbeliour gwenn Aryan Brotherhood a zo dieubet eus an toull-bac'h. Gant e gamaladez e lazhont un archer afro-merikan. Klask a reont goudor e ti ur familh ha lakaat a reont anezho da vezañ mac'hiaded.
Bécassine (film)
Bécassine zo ur film gallek, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Pierre Caron e 1939.
Pa zeuas e-maez e penn-kentañ miz Gwengolo 1940 e lakaas brouez ruz e Breizh a-bezh en abeg d'an doare dismegañsus ma veze taolennet Breizhiz ennañ.
Adsavet e oa bet ar film gant Archives françaises du film ha bannet en-dro e Palez Tokyo (Pariz XVI) e 1993 tre dirak an aktourez Paulette Dubost he devoa dalc'het roll "Bécassine" en oberenn orin.
An danvez
Distro eo Bécassine, peizantez vreizhat dister anezhi, eus ur veaj dre ar bed. Keginerez eo e ti an itron a c'hGrand-Air a herberc'h izili an tiegezh Tampico ivez, dezhe da baeañ o chomadenn. C'hwiblaerien int e gwirionez, dedennet-kaer gant madoù ar re c'hGrand-Air kentoc'h. Klask a ra José, mab ar familh Tampico, lorbiñ Annie a c'hGrand-Air a gav gwelloc'h daremprediñ an doktor Chancerelle. Kuzhat a ra ar re Dampico o bizeier e kambr Bécassine da reiñ da grediñ int bet laeret digante. Tamallet eo al laeroñsi da Chancerelle, o lakaat Annie en dizesper. Dre chañs e tiskoach Bécassine ar voualc'h war he neizh ha gallout a ra an daou amourouz dimeziñ a-barzh fin ar gont.
Karakoram
Ar C'harakoram a zo ur aradennad-venezioù en Azia ar C'hreiz, lec'hiet etre Pakistan, India ha Sina. Ar K2 (8,611 m) eo ar gern uhelañ enni..
Christian III
Christian III zo anv meur a briñs eus Alamagn pe Danmark.
Alfonso VIII Kastilha
Alfonso VIII Kastilha (1155-1214) a voe roue Kastilha war-lerc'h e dad Sancho III Kastilha (1134-1158) ; a-hed e ren e vrezelas ouzh e genderv Alfonso IX León (mab da Fernando II León) hag ouzh an Almohaded ; trec'h e voe war ar re-se en emgann Las Navas de Tolosa e 1212, skoaz-ouzh-skoaz gant [Pedro II Aragon|Pedro II el Católico]], roue Aragon, ha Sancho VII el Fuerte, roue Navarra.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas da Leonor Plantagenêt, merc'h da Herri II Bro-Saoz ha d'e bried Eleanora Akitania. Dek bugel o doe da vihanañ, muioc'hik moarvat.
Corsione
Corsione zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte.
Gutta cavat lapidem
Gutta cavat lapidem, "Kleuziañ ar maen a ra an dakenn", zo ur werzenn latin hag a lenner en Epistulae ex Ponto ar barzh Ovidius (-43-17). Er Grennamzer e voe astennet ar c'hrennlavar : Gutta cavat lapidem – non vi, sed sæpe cadendo, "Kleuziañ ar maen a ra an dakenn – n'eo ket dre nerzh, met dre gouezhañ alies", kement-se evit kelenn e c'haller ober traoù a seblant dic'hallus – pa vezer mennet start.
Krennamzer
Meneget eo ivez er gomedienn Candelaio gant Giordano Bruno (1548-1600), e seizhvet rann an trede arvest, ha troet en italianeg:
E yezhoù all
En italianeg e kaver : A goccia a goccia si scava la pietra. Hag a glot a-walc'h gant Tamm-ha-tamm e vez graet e vragoù da Yann.
Christian Iañ (Danmark)
Christian Iañ a oa roue Danmark adal 1426 betek 1481.
Dimezet e oa da Dorothea von Brandenburg-Kulmbach. Bugale o doe:
Alfonso Froilaz
Alfonso Froilaz (war-dro 911 – 933), a oa roue León adalek 925 ha goude roue Galiza hepken eus 925 da 926.
E 925, pa varvas e dad, e renas war e lerc'h e Leon ; un nebeud sizhunioù goude en em unanas e gendirvi, mibien da Ordoño II León, da lavarout eo Sancho Ordóñez hag Alfonso Ordóñez, hag a oa oc'h en em gannañ etreze a-raok, ha mont a rejont da ober brezel dezhañ dre m'o devoa gwirioù brasoc'h egetañ, hag e oant bet laeret gant o eontr, tad Alfonso, Fruela II. Alfonso Ordóñez a zeuas da vout roue León, hag Alfonso IV eta, ha berr e voe ren Alfonso Froilaz.
Goude e varv
Beziet e voe Alfonso Froilaz e manati San Julián y Santa Ruiforco, ma oa bet beziet e zaou lezvreur, Ordoño ha Ramiro Froilaz, e genderv Alfonso IV León hag e bried, Oneca de Pamplona.
Goude-se, ar roue Alfonso V León a roas urzh ma vije treuzkaset korfoù-marv holl izili an tiegezh roueel a oa beziet e manati Ruiforco de Torío da benniliz San Isidoro de León, ma voent lakaet en ur foz voutin e korn ur chapel gant eskern rouaned all Leon. Ar roue Alfonso V a c'hourc'hemennas sevel war ar foz un aoter dediet da San Martín, eskob ha kofesour.​
Wallenstein (Schiller)
Wallenstein zo ur pezh-c'hoari istorel teirc'hevrennek gant ar skrivagner alamanek Friedrich Schiller (1759-1805), echuet gantañ e 1799. sede anv an teir c'hevrenn: Wallensteins Lager (Kamp Wallenstein) gant un hir a raklavar, Ar Piccolomini (anv un tiegezh italian), ha Wallensteins Tod (Marv Wallenstein).
Haroz ar pezh eo ar jeneral Albrecht von Wallenstein, dug Friedland, penn arme an Impalaer santel katolik Ferdinand II e-pad ar Brezel Tregont Vloaz, 16 vloaz goude deroù ar brezel, er goañvezh 1633-1634, e kêr Pilsen, e Bohemia. E kuzh e ra emglev gant Sveden, ur vro brotestant, a-enep an impalaer. Diskoachet eo an irienn gant ofiserien, hag en o zouez Ottavio Piccolomini. E dibenn ar pezh e tec'h Wallenstein da Eger, hag eno e vo drouklazhet e deizioù diwezhañ miz C'hwevrer 1634.
Er pezh ez eus kaoz ivez eus Max Piccolomini, mab da Octavio Piccolomini, prometet dezhañ dorn Thekla, merc'h Wallenstein. Max Piccolomini a zo etre daou, etre e fiziañs en e dad hag e garantez ouzh Thekla.
Enez Aleksandr Iañ
Enez Aleksandr  pe Enez Aleksandr eo enezenn vrasañ Antarktika, e Mor Bellingshausen, a-hed aod kornaoueg Ledenez Antarktika, 4 9069,9 km² enni.
Askorn morzhed
Askorn morzhed pe morzhedaskorn a reer eus askorn ar vorzhed.
Tutagual Alt Clut
Tutagual Alt Clut (e krenngembraeg), pe Tudwal Tudclyd (e kembraeg a vremañ), a vije bet roue Alt Clut (Dumbarton Rock hiriv), anavezet diwezhatoc'h evel Strathclyde, ur rouantelezh vrezhon en Hanternoz kozh Enez Vreizh, pe Hen Ogledd, war-dro kreiz ar VIvet kantved.
Askorn morzhed
Hirañ askorn korf mab-den eo. Liammet eo gant al lestr ha gant ar glin.