cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Agustina
Agustina zo un anv-badez portugalek ha spagnolek.
Istor Island
Island hiziv
E 2008-2009 e voe gwall dapet Island gant un enkadenn armerzhel ha manifestadegoù bras-bras a voe er vro etre miz Here 2008 ha miz Genver 2009. Rankout a reas ar gouarnamant reiñ e zilez ha stummet e voe ur gouarnamant nevez, eus an tu-kleiz, gant ur vaouez en e benn, Jóhanna Sigurðardóttir. Da-heul an enkadenn-se e voe bankoù oc’h ober freuz-stal, D’ar 27 a viz Du 2010 e voe dilennet ur vodadenn vonreizhañ, enni 25 den ha ne oant ket politikerien, karget da adkempenn ar vonreizh.
E-pad ur mare eo bet Island o c’houlenn mont e-barzh Unaniezh Europa, daoust ma n’emañ ket a-du an holl gant an dra-se er vro. Kroget e oa bet da studiañ ar goulenn a-zevri gant ensavadurioù Europa adalek 2010, met e miz Meurzh 2015 e oa bet tennet he goulenn gant Island.
Agustina
Brud
Diouzh ar c'hiz eo bet en Arc'hantina hag Uruguay.
Pennadoù kar
Agustina Agustina
Kazh godellek korr
Ar c'hazh godellek korr (Dasyurus hallucatus), liester: kizhier godellek korr, a zo ur bronneg godellek hag a vev en Aostralia.
thumb|left|180px|Tiriad ar c'hazh godellek korr
Colzate
Colzate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Emgann Fornovo
Emgann Fornovo zo un emgann a c'hoarvezas d'ar 6 a viz Gouhere 1495, e Fornovo di Taro en Italia, un 30 km er c'hreisteiz da gêr Parma, e-kerzh Kentañ brezel Italia (1494-1497), etre arme c'hall Charlez VIII hag armeoù italian enebet ouzh Bro-C'hall. Laret e vez anezhañ e oa kentañ krogad bras brezelioù Italia.
Istor
Deuet e oa a-benn ar roue gall da dreuziñ Italia da vont betek Rouantelezh Naplez ha d'he c'hemer hep re a boan. Met displijet-bras e oa stadoù Italia o welout un arme estren er vro, ha lod anezhe a oa izili ur c'hevre aozet gant Venezia a-enep ar C'hallaoued.
Ret e voe da Charlez VIII hastañ buan distreiñ da Vro-C'hall ma ne felle ket dezhañ kavout e holl enebourien unanet war e hent d'ar gêr. Ne oa ken nemet 9000 soudard gantañ. Gant poan e treuzjont an Apenninoù, o sachañ o c'hanolioù d'o heul, pa errujont dirak Fornovo d'ar 5 a viz Gouhere 1495. Eno e kavjont un armead enebourien, 35 000 a dud enni, ha renet gant Francesco II Gonzaga, markiz Mantova, a oa ouzh o gortoz abaoe an 28 a viz Mezheven.
Emgann Fornovo a voe d'ar 6 a viz Gouhere ha trec'h e voe ar C'hallaoued, goude ma oa niverusoc'h o enebourien, hag evel-se e c'halljont kenderc'hel war hent an distro.
Horolaj
Un horolaj zo ur benveg da vuzuliañ an amzer ha da ziskouez an eur. Gant an darn vrasañ eus an horolajoù e vez diskouezet an eurioù hag ar munutennoù, gant re all e vez diskouezet an eilennoù ivez ha gant lod a-wechoù e vez merket an deiziad.
Gant horolajoù modern e vez muzuliet froumadennoù atomoù, da skouer atomoù keziom.
Gwinizh
Ar gwinizh a zo un ed.
Spesadoù
T. aestivum T. aethiopicum
Solana de Ávila
Solana de Ávila zo ur gumun e Spagn, e proviñs Ávila, e Kastilha ha León.
Gwinizh
Spesadoù
T. araraticum T. boeoticum
T. carthlicum T. compactum
T. dicoccon T. durum
T. ispahanicum T. karamyschevii
T. militinae T. monococcum
T. polonicum T. spelta
T. timopheevii T. trunciale
T. turanicum T. turgidum
T. urartu T. vavilovii
T. zhukovskyi
Penrhyndeudraeth
Penrhyndeudraeth ("Penn run an div draezhenn" e brezhoneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd (e Meirionnydd gwechall), en hanternoz Kembre.
Div draezhenn zo, Traeth Mawr ha Traeth Bach. Ar stêr Glaslyn zo ouzh he dispartiañ diouzh Eifionydd en hanternoz.
Ambrosius Aurelianus
Ambrosius Aurelianus, Emrys Wledig e anv kembraek, a oa ur brezelour brezhon, pe brezhon romanekaet, er Grennamzer uhel. Roudoù skrivet anezhañ zo eus ar bloaz 435 betek ar bloaz 460. Kalonekaet ha frammet en deus difenn ar Vrezhoned ouzh ar Saksoned e 455.
Ur soudard eus ar vrientinelezh vreizhek-ha-roman e oa. Stummet e oa bet diouzh an teknikoù roman ha kregiñ a reas da vrezeliñ ouzh ar Saksoned e 460, ur brezel a roas brud vras d'an hini a yelas d'e heul, Uther Pendragon. N'eo ket ken brudet Ambrosius Aurelianus avat, daoust ma'z eo bet bras e berzh e difenn Enez Vreizh hag en hini an Arvorig ivez.
Kar da Paol Aorelian, avieler Bro-Leon, e vefe bet.
E skrid Gweltaz
Hervez skrid Gweltaz, De Excidio Britanniæ, e stourme ouzh Vortigern war-dro ar bloaz 430. Re gozh e vefe evit bezañ an hini meneget gant Nennius : diwar-se e kreder e c'hallfe bezañ bet daou Ambrosius, tad ha mab, hag o dije brezeliet ouzh ar Saksoned.
Sophie von Sachsen
Sophie von Sachsen, pe Sophia von Sachsen, zo anv meur a briñsez pe dugez, pe hervez o ganedigezh pe hervez o dimeziñ.
Burgos
Burgos zo ur gêr e hanternoz Spagn, e kumuniezh Castilla y León. Kêr-benn proviñs Burgos eo ha bet e voe gwechall kêr-benn Rouantelezh Kastilha.
War-dro 180 000 a annezidi zo e kêr hag un 20 000 all tro-dro.
Emañ Burgos war unan eus Hentoù Sant Jakez, da vont da Santiago de Compostela.
Savadurioù kozh zo e Burgos ha brudet eo an iliz-veur savet er c'hiz c'hotek, kenkoulz hag abatioù Las Huelgas ha Cartuja de Miraflores. Ilizoù ha palezioù all eus ar Grennamzer zo e kêr. Setu m'eo bet lakaet Burgos war roll lec'hiennoù glad ar bed, abaoe 1984.
Solana de Rioalmar
Solana de Rioalmar  zo ur gumun e Spagn, e proviñs Ávila, e Kastilha ha León.
K2
K2 eo an eil uhelañ menez eus ar bed war-lerc'h an Everest ha tapout a ra 8 611 m. Emañ e torosad Karakoram war an harzoù etre Republik Pobl Sina ha Kachmir (al lodenn melestret gant Pakistan). Evel ma oa en un tolead digenvez n'en doa ar menez anv pobl ebet. Anvet e oa bet K2 evit "Karakoram 2" pa oa unan eus an div uhelenn bennañ. Bremañ e vez graet ivez gant Ketu pe Kechu e balteg, yezh ar vro. Kement-mañ n'eo nemet an anv K2 e saozneg, distaget hervez mod ar vro. Sinaiz a ra bremañ gant Chhogori pe Qogir a zeu diwar ar balteg ivez, hag a dalvez kement ha "menez bras". Ur menez diaes da grapat eo ar K2, diaesoc'h eget an Everest, ha hervez ar stadegoù, evit pep pevar alpaer a dap mont betek ar beg anezhañ e varv unan. Den n'en deus gallet krapat betek ar penn e-pad ar goañv.
Entratico
Entratico zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Talsarnau
Talsarnau zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre, etre Penrhyndeudraeth ha Harlech.
Skandiom
Un elfenn gimiek eo ar skandiom ; Sc eo e arouez kimiek, 21 e niver atomek ha 44,956 e dolz atomek. Ur metal ardreuzat eo ar skandiom.
Cortenuova
Cortenuova zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Skandiom
E 1879 e voe dizoloet dre zielfenniñ mein deuet eus Skandinavia, alese e anv. Ur metal ardreuzat eo ar skandiom, a gaver war an Douar er gwiskadoù metaloù rouez hag uraniom kemmesket. Nebeut a vengleuzioù skandiom zo er bed : Sina, Kazakhstan, Rusia hag Ukraina eo ar broioù kenderc'her pennañ.
Istor
Dmitriy Mendeleyev en devoa rakwelet 1869 e vije un elfenn he zolz atomek etre 40 ha 48, a voe dizoloet e 1879 eta gant ar c'himiour svedat Lars Fredik Nilson hag e skipailh. War a hañval ne ouie ket Lars F. Nilson diwar-benn diougan D. Mendeleyev, a voe kelaouet gant ar c'himiour svedat all Per Teodor Cleve.
Kimiek
Ur metal blot neuz an arc'hant dezhañ eo ar skandiom. Da arvelen pe arroz e tro e liv pa vez lezet en aer. Gallout a ra kemmañ liv ha dileizhañ en darn vuiañ eus an trenkennoù. Aes eo da leskiñ. Hidrogen a ro pa vez mesket gant dour.
Izotopoù
45Sc (44,956 u) hepken a gaver en natur.
Afrotis afraoides
Afrotis afraoides a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Otididae.
Pumenengo
Pumenengo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Afrotis afraoides
Anvet e voe Otis Afraoïdes (kentanv) da gentañ-penn (e 1831) gant al loenoniour skosat Andrew Smith (1797-1872).
Boued
Bevañ a ra diwar blant ha loened a bep seurt (merien-gwenn dreist-holl).
Skandiom
Izotopoù
Trizek izotop zo bet kavet, eus 38Sc betek 47Sc, ar re stabilañ o vezañ 46Sc (83,8 devezh e hanter-vuhez), 47Sc (3,35 devezh) ha 48Sc (43,7 eurvezh).
Arver
Kendeuzadoù skandiom-aluminiom a vez implijet er sevel kirri-nij hag egorlistri abalamour ma 'z int kalet ha skañv ; titaniom a vez arveret muioc'h evelato dre ma 'z eo marc'hatmatoc'h.
Lod bizhier baseball ha marc'hoù-houarn a zo graet gant kendeuzadoù Al-Sc enno. E lod pistolennoù ez eus ivez.
Kleuzeurioù (lampoù) a ro gouloù par da hini an Heol a reer dre veskañ skandiom gant elfennoù all.
Covo
Covo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Llanbedr (Ardudwy)
Llanbedr zo ur gêriadenn en Ardudwy, e Gwynedd, en hanternoz Kembre.
Sarn Mellteyrn
Sarn Mellteyrn zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre,
Morskoul Perou
Annez
Bevañ a ra al labous en aodoù kornôg Suamerika.
Gino Bartali
Gino Bartali (Ponte a Ema, 1914 – Firenze, 2000) a oa ur marc'hhouarner italian. Redek a reas etre 1934 ha 1954, gounez a reas ar Giro d'Italia teir gwech (1936, 1937, 1946) hag an Tour de France div wech (1938, 1948). E 2013 e oa bet disklêriet Giusto tra le nazioni.
Listrosaor
Listrosaor (Lystrosaurus) a oa un dinosaor bihan (1 m a hirder war-dro), hag a oa bet an hini nemetañ o treuzvevañ marvedigezh ar Permian. Bevañ a rae e diwezh ar Permian hag ar Juraseg er pezhioù a zo Afrika, India hag Antarktika bremañ.
Kazh godellek lost brizh
Ar c'hazh godellek lost brizh (Dasyurus maculatus), liester kizhier godellek lost brizh, a zo ur bronneg godellek hag a vev en Aostralia.
thumb|left|180px|Tiriad 2 isspesad ar c'hazh godellek lost brizh
Sarnau (Gwynedd)
Sarnau zo ur gêriadenn e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre, e-kichen Y Bala.
Rhoslan
Rhoslan zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre
Kanton Kempenieg (1790)
Krouet e voe Kanton Kempenieg e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann Ploermael e departamant ar Mor-Bihan e oa. Peder c'humun a oa ennañ: Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Diskaret e voe gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.
Presezzo
Presezzo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Premolo
Premolo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
George Balanchine
Gueorgui Melitonovitch Balanchivadze, anavezet evel George Balanchine, ganet d'an 22 a viz Genver 1904 e Sant-Petersbourg hag aet d'an Anaon d'an 30 a viz Ebrel 1983 e New York a oa ur c'horoller hag ur saver barrezioù stadunanat (bet broadet e 1939) a orin rusian.
Van Acker
Van Acker zo anv-tiegezh meur a zen :
Durance
Durance a zo :
Llanaelhaearn
Llanaelhaearn zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre
Dole
Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Dolois anezho e galleg.
La nuit je mens
Embannet eo bet gant Alain Bashung e 1998 war ar bladenn Fantaisie militaire.
Enni ez eus kaoz eus ar rezistañs hag ar c'henlabour.
Ar c'hlip video, sevenet gant Jacques Audiard, a dapas ar c'hentañ priz e Victoires de la musique 1999 e Bro-C'hall.
Berzh a reas ar ganouenn ivez, kanet gant Arthur H. pe Sophie-Tith en abadenn Nouvelle Star da skouer.
Peter Berresford Ellis
Peter Berresford Ellis (ganet d'an 10 a viz Meurzh 1943 e Coventry, Warwickshire, Bro-Saoz), a zo anavezet ivez evel Peter Tremayne, zo un istorour, ur buhezskridour hag ur skrivagner saoz.
Bilhed-bank
Ur bilhed-bank  zo arc'hant-paper embannet gant ur Bank kreiz peurliesañ. Lavaret e vez eo moneiz fiziek rak eo a-bouezh ar fiziañs a ro e zouger d'an aozadur a embann anezhañ.
Peter Berresford Ellis
Arnodskridoù
• Renket dre urzh an amzer, kentañ embannadur er bed.
Bilhed-bank
Lizher-anzav a voe embannet e Sina e - 118 e-pad an tierniezh Han ; e lêr e oant. Gant bilhedoù e voe graet e Sina, e Kartada hag en Europa eus an Henamzer betek an amzer vodern met en em skuilañ a reas da vat adalek an.
Michel Gérard
Michel Gérard, bet ganet d'an 2 a viz Gouere 1737 e Roazhon (Il-ha-Gwilun, Breizh) hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Kerzu 1815 e Menezgervant (Il-ha-Gwilun, Breizh), a oa ur c'houer breizhat.
Ichthyaetus
Ichthyaetus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gouelini.
Bilhed-bank
Strourmañ a ra an stadoù a-enep an dambreziñ, da lavaret eo aozañ bilhedoù-bank faos.
Michel Gérard
Anavezet-mat eo dre ma voe-eñ ar c'houer nemetañ bet dilennet da gannad an Trede-Stad e 1789. Mont a reas da Versailhez eta da gemer perzh e labourioù ar Vodadenn vonreizhañ vroadel, hag eñ gwisket evel ma veze war ar pemdez. Ar pezh a zegasas brud dezhañ diouzhtu ha graet e voe "père Gérard" anezhañ ker buan all. Pa voe digoret an dalc'h d'ar 5 a viz Mae 1789 e voe ar c'hannad nemetañ a gomzas ar roue Loeiz XVI outañ o lâret dezhañ « Bonjour mon bonhomme ! » . Michel Gérard an hini eo a ginnigas ar vonreizh da Loeiz XVI d'an 3 a viz Gwengolo 1791, kement-mañ diwar c'houlenn prezidant ar Vodadenn Théodore Vernier (1731-1818). Chom a reas e karg eus ar 17 a viz Ebrel 1789 betek an 30 a viz Gwengolo 1791 pa voe divodet ar Vodadenn vonreizhañ vroadel ha distreiñ da Vreizh da-heul hep ober war-dro ar politikerezh ken.
Roet e voe e anv d'ur straed e Roazhon (d'ar 25 a viz Gouere 1983 ) koulz hag e kêrioù all e Breizh evel Lannuon (Aodoù-an-Arvor), Menezgervant evel-just, Pazieg ha Torigneg-Fouilharzh (Il-ha-Gwilun).
Almanach du Père Gérard
D'an 20 a viz Gwengolo 1791 e voe roet lañs d'ur genstrivadeg, e Pariz, gant "Kevredigezh Mignoned ar Vonreizh" evit kavout un doare efedus da reiñ d'ar bobl da anavezout perzhioù mat ar reizhiad politikel nevez an abretañ ar gwellañ. Kefridiet e voe c'hwec'h barner — Étienne Clavière, Nicolas de Condorcet, Jean Dussaulx, Henri Jean-Baptiste Grégoire, François Xavier Lanthenas hag Étienne Polverel — da zibab etre an daou raktres ha daou-ugent a oa bet kinniget a-benn ar fin. Almanach du Père Gérard gant Jean-Marie Collot d'Herbois (1749-1796) a yeas ar maout gantañ. Embannet e miz Here da-heul e oa un almanag a-benn 1792 : un deiziadur hag ar zodiak ennañ evel-just ha daouzek kaozeadenn (sañset) an tad Gérard gant annezidi e gorn-bro.
Savet e voe an oberenn e yezhoù rannvro ivez : brezhoneg, flandrezeg ha provañseg. Troet e voe en alamaneg ha saozneg zoken. Adkavet e oa bet gant Gwennole ar Menn (1938-2009) div droidigezh e brezhoneg eus al levrig
Come On in My Kitchen
Come On in My Kitchen zo ur ganaouenn (war un ton blues) gant Robert Johnson hag a oa bet embannet e miz Gouere 1937, goude bezañ bet sonenrollet e miz Du 1936 en ul leti brudet (Gunter Hotel) eus San Antonio (Texas) (SUA).
Ar ganaouenn
Ur paotr a gan eo bet kuitaet gant an hini a gar ha pediñ a ra unan all da zont en e di.
Kanerien
Kanet eo bet gant un toullad mat a arzourien all ivez, John Renbourn, ar Steve Miller Band, Paul Williams & Friends, David Bromberg Band, John Hammond, Guitar Slim, Rory Block, Cassandra Wilson, Keb' Mo', Climax Blues Band hag Eric Clapton en o zouez.
Kazh godellek rousruz
Ar c'hazh godellek rousruz (Dasyurus spartacus) a zo ur bronneg godellek hag a vev e su Ginea-Nevez.
Agustina de Aragón
Agustina Raimunda Maria Saragossa i Domènech, anavezetoc'h evel Agustina de Aragón (1786-1857 Ceuta) a oa un harozez a oa bet o tifenn kêr Zaragoza e-pad ar Setios, ar sezizoù a c'hoarvezas e-kerzh Brezel Dizalc'hted Spagn ouzh ar C'hallaoued. Deuet eo da vout ken brudet ha Janed Ark e Bro-C'hall, dre kanaouennoù, barzhonegoù (unan gant Lord Byron) ha tresadennoù, evel re Francisco de Goya.
N'oar ket sur pelec'h e oa ganet, kaoz zo bet eus Barcelona, er Placeta de Montcada, er Barrio de la Ribera, met badezet e voe eno en iliz Santa María da Mar. Ofisourez e voe en arme Spagn.
Mervel a reas e Ceuta.
Enorioù
En 1913 e voe lakaet ur blakenn war an ti ma varvas e Ceuta.
Meulet eo e Childe Harold, barzhoneg Lord Byron.
Annas
Annas [pe Ananus pe Ananias ], pe Anân ben Seth (Hanan en hebreeg, Anne pe Hanne en galleg) mab da Seth (23/22 BC–marvet marteze war-dro ar bloaz 40), a oa beleg meur Templ Jeruzalem e deroù ar Iañ kantved.
Anvet e oa bet gant ar c'hannad Roman Quirinius da Veleg meur er proviñs roman nevez anvet Iudaea er bloaz 6; tre goude ma oa bet torret e-maez a garg gant ar Romaned Archelaus, Ethnarch Judaea, ha dre-se lakaet Judaea war-eeun dindan ar veli Roman. E karg e voe eus ar bloaz 6 betek ar bloaz 15. Torret e voe eus e garg gant prefed Judaea, Valerius Gratus, pa erruas an impalaer Tiberius er galloud
Llanarmon (Gwynedd)
Llanarmon zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre.
Harald Blåtand
Harald Gormsson ( Haraldr blátǫnn Gormsson e norseg, Harald Blåtand Gormsen e daneg), pe Harald Iañ, roue Danmark, a oa ganet war-dro 935. Mab e oa d'ar roue Gorm ha da Thyra Dannebod, ha ren a reas war-lerc'h e dad. Lakaat a reas ar gristeniezh da relijion ofisiel. Mervel a reas en 985 pe 986 goude bet roue Danmark adalek 958, pe war-dro), ha roue Norge ivez e-pad un toullad bloavezhioù war-dro 970. Marteze e voe distroadet gant e vab Sweyn.
Ludmila Tcherina
Monique Tchemerzine, anavezet evel Ludmila Tcherina, ganet d'an 10 a viz Here 1924 hag aet d'an Anaon d'an 21 a viz Meurzh 2004 e Pariz, a oa ur gorollerez, un drajediennez, ur skrivagnerez, ul livourez hag ur gizellerez c'hall a orin rusian.
Harald Blåtand
Mein Jelling
Harald a savas mein Jelling, peulvanoù savet en enor d'e dud , ha warne an enskrivadurioù runek brudetañ e Danmark, hervez an Encyclopædia Britannica. War ar peulvanoù-se eo dastumet buhez Harald en un enskrivadur runek :
Pont
Gantañ e voe savet koshañ pont kreisteiz Lec'hlenn, e Ravninge, 5 metrad led, 760 hed dezhañ.
Bluetooth
Adkemeret eo bet e anv Blåtand, saoznekaet e Bluetooth avat, da reiñ d'un aozerezh-kemenn dre bellgomz.
Zizi Jeanmaire
Renée Marcelle Jeanmaire, anavezet evel Zizi Jeanmaire, ganet d'an 29 a viz Ebrel 1924 e Pariz-2020, a zo ur gorollerez varrez ha gabared, hag un aktourez c'hall.
Pried eo oa d'ar saver-barrezioù Roland Petit.
Llanbedrog
Llanbedrog zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e Gwynedd, en hanternoz Kembre, en arvor Ledenez Llŷn.
Anne Pedersdotter
Anne Pedersdotter (marvet d'ar 7 a viz Ebrel 1590) a oa ur vaouez eus Norge a voe tamallet dezhi bout sorserez hag a voe devet e Bergen. Dre ma'z eus kalzik a zielloù diwar-benn he frosez ez eo, war un dro gant Lisbeth Nypan, an damalladez brudetañ eus ar vro er.
He buhez
Anne Pedersdottera oa ganet e kêr Trondheim, ha merc'h un ofisial e oa, ha c'hoar da ofisial kêr Trondheim, Sören Pedersson. En 1552, e timezas da Absalon Pedersson Beyer, beleg luterian ha kelenner doueoniezh e Bergen ma'z eont da chom.
En 1575 e voe tamallet da Anne bezañ lazhet eontr he fried, an eskob Gjeble Pedersson, dre sorserezh, evit gallout lakaat he fried da vont da eskob met didamallet e voe a drugarez da zarempredoù he fried hag a zeuas a-benn da gaout ur pardon digant Roue Danmark. Bloaz goude e varvas he fried. Intañvez pinvidik e oa, disamm a dailhoù a-berzh ar roue, met bepred e veze sellet outi evel ouzh ur sorserez. Digenvez e veve, mont a rae e droug ouzh an dud, tabutal gante, ha gwashaat a rae he brud a-hed ar bloavezhioù.
E miz Meurzh 1590 e voe tamallet adarre. Nac'h a reas mont d'ar prosez, ha kerc'het e voe dre heg. Eno e voe tamallet dezhi bezañ drouklazhet c'hwec'h den goude o lakaat da gleñvel dre sorserezh; mignoned hag amezeien e oa an testoù, hag he matezh Elina a lavaras e oa bet implijet evel kazeg d'he c'has d'ur Sabad sorserezed, ma oa bet divizet gant ar sorserezed deviñ kêr. Tud all a lavaras o doa he gwelet gant diaoulien.
E-pad ar prosez e tiskouezas Anne kaout "youl, spisweled, ampartiz". Pa voe tamallet dezhi bezañ lazhet ur bugel ec'h eilgerias : " Kalz a vugale a varv er gêr-mañ, n'em eus ket o lazhet holl". Daoust da alioù kontrol beleien zo eus Bergen e voe kondaonet d'ar marv. En Norge e veze devet ar sorserezed en o bev, ha sed a c'hoarvezas dezhi.
Brynrefail (Gwynedd)
Brynrefail  zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre,
Grigoriy Raspoutin
Grigoriy Efimovitch Raspoutin, ha diwezhatoc'h Raspoutin-Novyiy (rusianeg: Григорий Ефимович Распутин-Новый), ganet moarvat d'an 21 a viz Genver 1869 e Pokrovskoye (Oblast Tyoumen), ha marvet drouklazhet d'an 30 a viz Kerzu 1916 e Petrograd, a oa ur peizant eus Rusia, pirc'hirin ha pareour mistik. Tost-kenañ e oa ouzh tiegezh ar tsar Nikolaz II, ha levezon vras en doe warnañ koulz ha war e bried Aleksandra Fyodorovna.
Predore
Predore zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Rhostryfan
Rhostryfan zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre,
Aberdesach
Aberdesach zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre,
Arondisamant Bleaz
Arondisamant Bleaz (Arrondissement de Blois e galleg) a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loir-et-Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Bleaz e 10 kanton (abaoe 2015) hag e 113 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Loir-et-Cher d'ar 1 a viz Genver 2017. 94 kumun zo en arondisamant Bleaz bremañ.
Alwin Nikolais
Alwin Nikolais, bet ganet d'ar 25 a viz Du 1910 e Southington e stad Connecticut en SUA hag aet d'an Anaon d'an 8 a viz Mae 1993 e New York, a oa ur c'horoller, ur saver-barrezioù hag ur c'helenner stadunanat a orin rusian hag alaman.
Kazh godellek ar Reter
Kazh godellek ar Reter (Dasyurus viverrinus) zo ur bronneg godellek a vev e gevred Aostralia (Tasmania ha Bruny Island).
thumb|left|180px|Tiriad kazh godellek ar Reter
Tecwyn
thumb|Iliz [[Llandecwyn e-kerzh ar goañv.]]
Tecwyn a oa ur sant brezhon er VIvet kantved, e Rouantelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre.
Gantañ e vije bet savet iliz Llandecwyn, e-kichen Llanfihangel y Traethau en Ardudwy, e Gwynedd.
A-hervez e vije deuet eus Breizh gant sant Cadfan hag Emyr Llydaw da sevel Llandecwyn.
Ur groaz keltiek kozh a voe kavet e 1879 pa vez diskaret an iliz d'ober unan nevez en he lec'h.
Lidet e vez Tecwyn d'ar 14 a viz Gwengolo.
Phyllomyias
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevarzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Isadora Duncan
Isadora Duncan, bet ganet d'ar 26 pe d'ar 27 a viz Mae 1877 e San Francisco (SUA) hag aet d'an Anaon d'ar 14 a viz Gwengolo 1927 e Nisa, a oa ur gorollerez stadunanat.
Phyllomyias
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, trizek (13) isspesad dezhe en holl.
Abererch
Abererch zo ur gêriadenn e Gwynedd, en hanternoz Kembre,
Alethe
O c'havout a reer en Afrika, daou (2) isspesad dezhe en holl.
Gouelan lagad gwenn
Ar Gouelan lagad gwenn (liester: Gouelini lagad lemm) a zo un evn-mor, Ichthyaetus leucophthalmus eus e anv skiantel, hag a vev tro-dro d'ar Mor Ruz.
Raden
Ar raden zo plant bividik kozh-tre, ouzhpenn 10 000 spesad anezho, hag a gresk er c'hoadoù hag el lec'hioù gleb dreist-holl.
Titaniom
Un elfenn gimiek eo an titaniom ; Ti eo e arouez kimiek, 22 e niver atomek ha 47,867 e dolz atomek. Ur metal ardreuzat eo an titaniom.
Phoenicurus hodgsoni
Phoenicurus hodgsoni a zo ur spesad golvaneged eus kerentiad ar Muscicapidae.
Titaniom
Istor
E kailh ilmenit bet kavet e Kernev-Veur gant ar beleg kerneveurat William Gregor e 1791 e voe dizoloet an titaniom. War-dro an hevelep mare e voe kavet ivez gant ar maenoniour aostrian Franz-Joseph Müller von Reichenstein, hogen ne voe ket gouest d'e dermeniñ. E 1796 e voe dizoloet adarre gant ar c'himiour prusian Martin Heinrich Klaproth en un tamm rutil en Hungaria, a roas un anv d'an elfenn nevez diwar ar ramzed anvet Titaned e gwengelouriezh Henc'hres.
Credaro
Credaro zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Phoenicurus hodgsoni
Anvet e voe Ruticilla Hodgsoni da gentañ-penn (e 1854) gant an amprevanoniour saoz Frederic Moore (1830-1907) : dougen a ra anv an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).
Titaniom
Kimiek
Kalet ha skedus eo an titaniom, ha kreñv eo enep ar merglañ (dour mor, dour real ha klor). Digemm e chom pa vez lakaet da zaremprediñ ur vazenn hag an darn vuiañ eus an trenkennoù. Deviñ en aer a ra pa vez bruzhunet, ha gouest eo da darzhañ. Ne goll ket e liv, hag e levnañ a c'haller digudenn.
Er c'hailhoù houarn (Fe), ilmenit (FeTiO3) ha rutil (TiO2) e vez kavet en natur. Kenderc'het e vez dre lakaat e stumm oksidet (FeTiO3 pe TiO2) da dommañ gant karbon ha diglor (Cl2) a-benn kaout TiCl4, a vez tommet d'e dro gant gaz magneziom en un aergelc'h argon.
Phoenicurus hodgsoni
Annez
Neizhañ a ra ar spesad e menezioù Himalaya kornôg-kreiz Sina ha nijal kuit da India ha Myanmar da c'hoañviñ.
Fonteno
Fonteno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Titaniom
Arver
Kendeuzet e vez gant an dir a-benn e danavaat hag e wareziñ diouzh ar mergl. Gant aluminiom e vez kendeuzet ivez evit e danavaat.
Alies e vez kendeuzet gant vanadiom pe gouevr d'o c'haletaat, ha gant metaloù all : houarn, manganez, molibden, da skouer.
Poultr-tarzh a reer gant titaniom, evit ma vefe skedus ar flammennoù (tanioù-arvest).
An darn vrasañ eus an titaniom a denner eus an Douar a ya da sevel dioksidenn ditatiom (TiO2), a zo un enlivad gwenn-kann a gaver el livajoù, er paper, en toaz-dent hag er mezelloù, a-douez danvezioù all. Gant PbO2 e veze graet gwezhall, met paouezet ez eus bet en abeg da bistriusted ar plom (kleñved ar blomegezh, anvet saturnegezh ivez).
Er c'hirri-nij, en egorlistri, er bigi-brezel hag en armoù ez arverer titaniom kendeuzet gant aluminiom, vanadiom ha metaloù all, peogwir ez eus ezhomm a vetaloù skañv, kalet, na faoutont ket, na verglont ket hag a zalc'h pell. E kement kenderc'had greantel a rank herzel ouzh ar mergl ez implijer kendeuzadoù titaniom.
Agostino
Agostino zo un anv-badez italianek roet d'ar baotred.
Tud eus Italia
<!--
Il nome nelle arti
-->
Krasnoyarsk
Krasnoyarsk (rusianeg: Красноя́рск) a zo ur gêr eus Rusia, e kornaoueg Siberia, war ar stêr Yenisey eo lec'hiet ha 1 035 528 a oa o vevañ enni e 2010.
Pognano
Pognano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Piazzolo
Piazzolo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Arondisamant Vendôme
Arondisamant Vendôme a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loir-et-Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Vendôme e 9 c'hanton (betek 2014) hag e 107 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Loir-et-Cher d'ar 1 a viz Genver 2017. 101 kumun zo en arondisamant Vendôme bremañ.
Pradalunga
Pradalunga zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Rhyd-ddu
Rhyd-Ddu zo ur gêriadenn e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre, etre Caernarfon ha Beddgelert, e krec'h Dyffryn Nantlle, en Eryri.
Tud
E Rhyd-Ddu e oa bet ganet T. H. Parry-Williams, barzh kembraek ha kelenner skol-veur.
Anthipes
Anthipes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1847 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
C'hwec'h (6) isspesad en holl ; o c'havout a reer en Azia.
Saint-Martin-des-Champs (Manche)
Saint-Martin-des-Champs a oa ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
Tchelyabinsk
Tchelyabinsk (rusianeg: Челя́бинск) a zo ur gêr eus Rusia, er reter d'an Oural, war ar vevenn etre Europa hag Azia. 1 130 132 a dud a oa o vevañ enni e 2010.
Piazzatorre
Piazzatorre zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Harold Harefoot
Harold Iañ (Danmark 1016–1040 Oxford), pe Harold Harefoot ( troad gad) a oa roue Bro-Saoz adalek 1035.
Mab e oa d'ar roue Knut Veur, roue Danmark ha roue Bro-Saoz war un dro, ha d'e serc'h Ælfgifu Northampton. E lesanv en doa tapet dre ma rede buan hag e oa chaseour ampart.
Un hantervreur en doa, Knud, mab da bried ar roue, Emma Normandi, hag abalamour da se e oa hêr e dad hag en doa da gaout an div gurunenn, hini Danmark ha hini Bro-Saoz. Met Harold a gemerasar galloud e Bro-Saoz, hag anavezet e voe evel rejant gant Knut en 1036 pa eas e hantervreur da Vro-Danmark.
Désert
Désert (dezerzh e brezhoneg) zo un anv-lec'h gallek.
Gouelan Hemprich
Annez
Bevañ a ra al labous eus ribloù Mor Ruz ha Pleg-mor Persia da greisteiz Pakistan ha hanternoz Kenya.
Désert
E lec'h all:
Kanton Lisieux-1
Kanton Lisieux-1 a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Louvigny
Louvigny zo un anv-lec'h gallek.
Hag ivez:
Saint-Martin-des-Champs
Saint-Martin-des-Champs zo un anv-lec'h gallek.
Abergynolwyn
Abergynolwyn zo ur gêriadenn e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre.
Maria Walewska
Maria Walewska, Bet ganet Maria Łączyńska (Kiernozia, 7 a viz Kerzu 1786 – Pariz, 11 a viz Kerzu 1817) a oa ur Bolonadez uhelwad hag a oa bet serc'h da Napoleone Buonaparte. Ur mab o doe, c'hont ar Alexandre Joseph Colonna-Walewski (1810-1868).
Leucophaeus
Leucophaeus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gouelini eus Amerika.
Weka
Ar weka (Gallirallus australis) a zo un evn dic'houest da nijal hag a vev e Zeland-Nevez.
Brachypteryx
Brachypteryx a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1821 gant an naturour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Azia ar gevred.
Curno
Curno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Arondisamant Romorantin-Lanthenay
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Romorantin-Lanthenay e 8 kanton (betek 2014) hag e 63 c'humun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Loir-et-Cher d'ar 1 a viz Genver 2017. 77 kumun zo en arondisamant Romorantin-Lanthenay bremañ.
Ar Saouzanenn
Ar Saouzanenn a zo un dastumad barzhonegoù brezhonek, haïkuioù lod anezho, skrivet gant Bernez Tangi hag embannet e 2010 gant Skrid.
Louvigné
E Bro-Roazhon:
Solana
Solana zo un anv-lec'h spagnolek.
Kanton Lisieux-2
Kanton Lisieux-2 a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Kumunioù
Kanton Lisieux-2 a yae 2 gumun d'ober anezhañ:
Scream Queen
Ur Scream Queen (ur c'hoari ger gant screen queen) zo un termenadur evit ober eus un aktourez liammet gant ar filmoù spont. Dre vras ez eo ur vaouez a vez muntret pe a vez klasket muntrañ er film. An doare maouez diazez a oa "an itron en arvar" (damsel in distress). Jamie Lee Curtis da skouer a zo bet lakaet war-raok dre he huchadennoù skiltrus er filmoù doare slasher eus an heuliad filmoù spont Halloween. Nebeut bloavezhioù 'zo ez eus bet krouet un termenadur evit ar baotred scream king.
E-pad pell ar Scream Quenn a oa ur plac'h yaounk, koant, gwisket lijer ha diot. Gant an amzer o redek ez eo kemmet an traù ar scream queen a zo deuet da vezañ speredekoc'h ha kalonek. Neve Campbell en heuliad filmoù spont Scream n'eo ket nemet ar plac'h a vez heskinet met klask a ra en em zifenn. Div doare scream queens a zo bremañ: an harozez pe an hini a zreistvevo e fin ar film. Eus an tu all un eil roll (pe meur) hag a vezo lazhadeget dre ret gant enebour ar film.
An termenadur a zo bet brudet mat er bloavezhioù 1980 gant aktourezed brudet-mat evel Jamie Lee Curtis, met ivez Linnea Quigley, graet anezhi "rouanez ar scream queens". Kalzig aktourezed filmoù spont pe filmoù-B eus ar mare-se a glasko implij an doare roll-se veit bezañ brudet evel Brinke Stevens, Michelle Bauer, Debbie Rochon.
Aberllefenni
Aberllefenni zo ur gêriadenn e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre, war lez ar stêr Dulas.
Abergwyngregyn
Abergwyngregyn zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e biz Gwynedd, en hanternoz Kembre. Emañ etre ar mor ha menezioù Carneddau.
Eno e oa lez Llywelyn ap Gruffudd, er Grennamzer ; neuze e veze graet Aber Garth Celyn eus al lec'h.
E-kichen ar gêriadenn emañ lamm-dour Rhaeadr Fawr.
A-raok bezañ e Gwynedd, Abergwyngregyn a oa ur barrez hag ur gêriadenn e Sir Gaernarfon
Foppolo
Foppolo zo ur gumun eus Italia, e proviñs Bergamo, e rannvro Lombardia.
Neothraupis fasciata
Neothraupis fasciata a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.
Anvet e voe Tanagra fasciata (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant al loenoniour alaman Martin Lichtenstein (1780-1857). Ar spesad nemetañ er genad Neothraupis an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned hag artropoded all dreist-holl ha kemer frouezh bihan ivez.
Hirwazh (disheñvelout)
Hirwazh a c'hall ober dave da:
Gouelan kazugel
Ar Gouelan kazugel (liester: Gouelini kazugel) zo un evn-mor, Leucophaeus fuliginosus eus e anv skiantel.
Annez
Bevañ a ra en inizi Galápagos.
August Wilhelm von Preußen (1722-1758)
Aogust Gwilherm Prusia, pe August Wilhelm von Preußen (e anv alamanek), ganet e 1722 e Berlin, aet da anaon e 1758 en Oranienburg, a oa ur priñs hag ur jeneral eus Rouantelezh Prusia. Mab e oa da Frederig Gwilherm Iañ Prusia ha da Sophie Dorothea von Hannover, hag unan eus o dek bugel chomet bev.
Atahualpa
Atahualpa, bet ganet war-dro 1500 e Qusqu (Perou a-vremañ) pe e Quito (Ecuador a-vremañ) ha marvet d'an 26 a viz Gouere 1533 e Cajamarca (Perou a-vremañ), a voe impalaer diwezhañ an Inkaed pa oa dizalc'h o impalaeriezh c'hoazh, adalek 1532 betek e varv.
Saratov
Saratov (rusianeg: Сара́тов) a zo ur gêr eus Rusia, lec'hiet war ar Volga, e Oblast Saratov. Un lec'h industriel eo, ha sez meur a ensavadur sevenadurel ha pedagogel.
Er bloaz 2010 e oa 837 900 a dud o vevañ enni, hag e 2016 e oa 843 460 annezad, 16vet kêr ar vro eo eta. Gant kêrioù all evel Engels e ra Saratov un tolpad-kêrioù bras gant 1.19 milion a annezidi e 2005.
Scipio Aemilianus
Scipio Aemilianus, e anv latin klok Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus Numantinus (185 a-raok J.-K. – 129 a-raok J.-K.), anvet ivez Scipio Africanus ar yaouankañ, a oa ur c'honsul eus Henroma. Ren a reas diwezh seziz ha distruj Kartada e 146 a-raok J.-K., e-pad an Trede brezel punek, hag e penn ar senedourien a enebe ouzh ar Gracchi e 133 a-raok J.-K..
Mengamuñoz
Mengamuñoz zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Iridophanes pulcherrimus
Iridophanes pulcherrimus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.
Anvet e voe Dacnis pulcherrima (kentanv) da gentañ-penn (e 1853) gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913). Ar spesad nemetañ er genad Iridophanes an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar hugennoù ha sun-bleuñv, ha kemer amprevaned ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
Chinampa
Chinampa (Nahuatl: chināmitl /tʃiˈnaːmitɬ/) zo un teknik implijet el labour-douar e Mezoamerika ma vez graet gant logelloù atil, bihan ha hirgarrezek da c'hounit trevadoù war strad bas al lennoù e Traonienn Mec'hiko. Savet int war douaroù gleb ul lenn pe e geunioù dour dous, hag a drugarez d'o ment e talc'hont ar mouester gwellañ
El Hoyo de Pinares
El Hoyo de Pinares zo ur gumun e Spagn e Proviñs Ávila.
Kointos Smyrnaeos
Kointos Smyrnaeos (Κόϊντος Σμυρναῖος), anvet ivez Quintus Smyrnaeus e latin, a oa ur barzh gresianek eus an Henamzer hag a gontas pezh a c'hoarvezas goude brezel Troia.
Narrillos del Álamo
Narrillos del Álamo  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Compulsion (strollad)
Divodet e voe ar strollad e 1996, ha Lee a savas Jacknife Lee. Goude-se e produas pladennoù gant Snow Patrol ha gant U2. Alkema a sonas gant China Drum ha gant Driven to Collision. Sid a labouras war ur rummad abadennoù skinwel evit ar vugale anvet Underground Ernie evit BBC.
Kanton Lisieux-3
Kanton Lisieux-3 a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Durença
An Durença (pe Durance e galleg) a zo ur stêr en Okitania hag a eien en Alpoù, e Menez Chenalhet, hag a dreuz Provañs war-hed 323,8 km a-raok kemberiñ gant ar Ron war e lez kleiz.
Louvigneg
Kumunioù
Div gumun zo e Bro-Roazhon:
Durença
Gerdarzh
Ur ger a orin keltiek e vefe Durença, kar d'ar ger brezhonek dour. Anavezet eo ar stummoù Druentia (er Iañ kantved),  Drouentios potamos (en gresianeg), Durantia (e 854 ha 1271) pe Durentia (e 1127).
Kafe Koefet (sonerien)
Kafe Koefet a zo ur strollad breizhat sonerezh fest-deiz ha fest-noz.
Durença
Gerdarzh
Ouzh an anv -se e c'haller tostaat ivez an anv Dordogne, hag ivez Duero e Spagn.
Kêrioù
Tremen a ra an Durença dre:
Kafe Koefet (sonerien)
Kustum eo Kafe Koefet da seniñ gant mignoned pedet gante. Hiziv an deiz eo deuet da vezañ ur pevarad, hag a vez graet eus an triad "istorel" Cyril Guiguian (gitar), Erwan Quintin (violoñs), Ludovic Rio (akordeoñs kromatek), ha nevez zo asambles gant Thomas Fortin (bombardoù, treujenn-gaol ha saksofon).
Eurofighter Typhoon
Implijerien
Koweit he deus gourc'hemennet 28 karr-nij e miz Gwengolo 2015. Choazet eo bet an Typhoon e-serr an F-18 Super-Hornet ha chalet bras ar gouarnamant amerikan hag an embregerezh Boeing.
Kafe Koefet (sonerien)
Un dokumañter oa bet enrollet diwar-bouez ar strollad e 2013 : "Kafe Koefet, des bretons à Paris".
Blodeuwedd
200px|thumb|Blodeuwedd, livadur gant [[Christopher Williams (livour kembreat)|Christopher Williams (1930).]] 200px|thumb|Kaouenn doare keltiek. En ur gaouenn e voe troet Blodeuwedd.
Tolyatti
Tolyatti (rusianeg: Толья́тти) a zo ur gêr e su-mervent Rusia, war lez ar Volga. 719 632 a dud a oa o vevañ enni e 2010. Anvet eo evel-se abaoe 1964 diwar-lerc'h ar rener komunour italian Palmiro Togliatti; a-raok e oa anvet "Stavropol-na-Volge" (Stavropol war ar Volga).
Blodeuwedd
Ur plac'h hud eo Blodeuwedd krouet gant ar strobinellerien Gwydion fab Dôn ha Math fab Mathonwy da vout pried da Lleu Llaw Gyffes. Hec'h istor a lenner er Mabinogi, e skourr Math fab Mathonwy.
Mojenn Blodeuwedd
Krouet eo bet Blodeuwedd gant Gwydion ap Dôn ha Math fab Mathonwy, diwar bleunioù derv, banal ha rouanez-ar-pradeier, da vout pried da Lleu Llaw Gyffes. Ar bravañ maouez zo er bed eo-hi. Aet eo da chom gant he fried Lleu Llaw Gyffes da Domen y Mur, lec'hienn ur c'hreñvlec'h roman kozh e-kichen Trawsfynydd hiziv.
Un deiz ez eas Lleu da welout ar roue Math d'e lez, e Caer Dathyl. E-keit-se e tegouezhas, en e di, Gronw Pebyr, aotrou Penllyn, a oa o chaseal er vro. Ha Blodeuwedd da orgediñ ouzh Gronw Pebr. Hag an daou da itrikañ lazhañ Lleu. Met n'halle ket Lleu bezañ lazhet evel un den ordinal.
Evel pinijenn e voe troet en kaouenn gant Gwydion.
Gerdarzh
Savet e vije anv Blodeuwedd diwar blodau (bleuñvenn) ha gwedd (gwez). Met un adstumm zo, Blodeufedd, diwar blodeu ha medd (mez, chouchenn).
Lennegezh
Gant Saunders Lewis eo bet savet ar pezh anvet Blodeuwedd, diazezet war ar vojenn.
Film
Ur film, Tylluan Wen zo bet graet e 1997 gant ar gompagnunezh Ffilmiau'r Nant evit S4C, diwar romant Angharad Jones, Y Dylluan Wen.
Poyales del Hoyo
Poyales del Hoyo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Kevin Spacey
Kevin Spacey Fowler, bet ganet d'ar 26 a viz Gouere 1959 e South Orange, New Jersey) (Stadoù-Unanet Amerika), a zo un aktour, ur filmaozer ha produour stadunanat.
Ouzhpenn ar filmoù berr ha hir en devoa kemeret perzh enne er sinema hag er skinwel e voe Mel Profitt da-geñver seizh pennad eus an heuliad skinwel Wiseguy e 1988. Dilhad Francis Joseph “Frank” Underwood, ur politikour eus ar Strollad Demokratel, a gendalc'h da wiskañ en heuliad House of Cards abaoe miz C'hwevrer 2013.
E filmoù evel aktour er sinema
Kenproduet e oa bet : Swimming with Sharks gant Steve Alexander, Buzz Hays, Joanne Moore ha Kevin Spacey, The Big Kahuna gant Elie Samaha, Kevin Spacey ha Andrew Stevens, The United States of Leland gant Bernie Morris, Jonah Smith, Kevin Spacey, Dara Weintraub ha Palmer West, 21 gant Dana Brunetti, Michael DeLuca, Brett Ratner ha Kevin Spacey, Father of Invention gant Ken Barbet, Dana Brunetti, Kia Jam, Jonathan D. Krane, Jason Sciavicco ha Kevin Spacey.
Lagonosticta sanguinodorsalis
Lagonosticta sanguinodorsalis a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Estrildidae.
Annez
Kavout a reer ar spesad e hanternoz Nigeria (uhelgompezenn Jos).
Absolver
Absolver zo ur c'hoari video arz brezel hag RPG da vezañ embannet gant Devolver Digital d'an 29 a viz Eost 2017. Sevenet eo gant Sloclap, ur studio bihan sevenerien c'hoarioù video diazezet e Pariz. Darn eus izili ar studio bihan a zo bet implijidi eus Ubisoft Paris.
Katica Illényi
Katica Illényi, ganet e 1968, zo ur ganerez ha biolinerez hungarat.
Gouelanig Franklin
Gouelanig Franklin (liester: Gouelini Franklin) a zo un evn, Leucophaeus pipixcan eus e anv skiantel.
Annez
Bevañ a ra en Amerika: e kreiz Kanada ha norzh kreiz ar Stadoù-Unanet e-pad an hañv, ha goañviñ a-hed aodoù ar Meurvor Habask en Amerika ar Su.
Atahualpa Yupanqui
Atahualpa Yupanqui, bet ganet Héctor Roberto Chavero Aramburu d'an 31 a viz Genver 1908 e Juan A. de la Peña (Buenos Aires (proviñs), Arc'hantina) hag aet da Anaon d'an 23 a viz Mae 1992 e Nimes (Gard, Bro-C'hall), a voe ur barzh, ur c'haner-sonaozer ha soner gitar arc'hantinat.
Frères Plantec
Frères Plantec a zo ur c'houblad sonerien vreizhat eus Bro-Gwened, ar vreudeur Odran ha Yannick.
Pauline Fourès
Pauline Fourès (Pamiers, 15 a viz Meurzh 1778 – Pariz, 18 a viz Meurzh 1869), a oa ul livourez, ur skrivagnerez hag ur sonerez c'hall hag a zo brudet evit bout bet kentañ serc'h Napoleone Buonaparte.
Merc'h e oa da Henri Jacques Clément Bellisle, horolajer, ha da Marguerite Pauline Barandon. Eureudiñ a eure da Jean-Noël Fourès, ofiser e-touez ar varc'hegerien, ha gantañ ez eas da Egipt da-heul an arme c'hall. Hogos e voe dezhi bezañ lazhet e-kerzh emsavadeg Kaero an 21 a viz Here 1798.
D'ar 1añ a viz Kerzu 1798 e tegouezhas gant Napoleone Buonaparte, ha serc'h dezhañ e voe e-pad brezelekadenn Egipt. Pan eas Napoleon war e giz da Vro-C'hall e kavas Pauline Fourès frealz etre divrec'h ar jeneral Jean-Baptiste Kléber (1753-1800).
Beziet e voe er vered Père-Lachaise.
Arevalillo
Arevalillo  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León. En 2017 e oa 78 a dud enni o chom.
Husky Rescue
Husky Rescue a zo ur strollad sonerien eus Helsinki, Finland. Sonerezh ambient-pop a vez graet ganto.
Istor
Savet e voe ar strollad gant Marko Nyberg hag eñ kroget da sonaozañ gant an anv Husky Rescue ken abred hag e 2002. Lakaet en doa da bal sevel tonioù levezonet gant filmoù, livadurioù ha luc'hskeudennoù. Husky Rescue a zo ivez ur strollad sonerezh ennañ pemp den pa sonont war al leurenn : Marko Nyberg (gitar boud), Reeta-Leena Korhola (kan), Ville Riippa (kenaozerien), Anssi Sopanen (taboulinoù) ha Miika Colliander (gitar). O fladenn Country Falls a voe embannet gant an ti-embann pladennoù Catskills Records e miz Here 2004.
Arévalo
Arévalo  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Dugelezh Brabant
Dugelezh Brabant a oa un dugelezh eus an Impalaeriezh Santel Roman, lec’hiet etre priñselezh Liège, kontelezh Namur, kontelezh Flandrez ha kontelezh Hainaut. En em astenn a rae en-dro da gêrioù Brusel, Antwerpen, Mechelen, Leuven, 's-Hertogenbosch ha Breda.
Aveinte
Aveinte  zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
Dugelezh Brabant
Istor
War-dro 1085 e voe unanet kontelezh Leuven ha kontelezh Brusel dindan ren Herri III Leuven, da vont d’ober landgraviezh pe kontelezh Brabant. Gant an impalaer santel Friedrich I, lesanvet “Barbarossa” (barv ruz), e voe krouet an titl a zug Brabant e 1183. Hag Herri Iañ Brabant e voe an dug kentañ. Tamm-ha-tamm e kreskas domani an dugelezh, bihan en deroù, etre ar stêrioù Zenne ha Dender.
Frehel (disheñvelout)
Frehel a c'hall bezañ meur a dra:
Dugelezh Brabant
Istor
Goude Emgann Worrigen, e 1288, e voe unanet dugelezh Limburg ha dugelezh Brabant, hag e-pad pemp kantved war-lerc’h e voe duged Brabant o ren war an div zugelezh war un dro. Evel-se e teuas dugelezh Brabant da vezañ pinvidik, ken pinvidik ha dugelezh Flandrez e-kichen. E 1354 e voe roet ur garta frankizoù d’e sujidi gant an dug Yann III Brabant. E 1430 en em gavas dugelezh Brabant, evel dugelezh Limburg, e domani Fulup III Bourgogn. Diwar neuze e voe an dugelezh e-touez ar Seitek Proviñs.
Clèves
Clèves zo anv gallek kêr Kleve, en Alamagn, hag anv meur a dra.
Tomografiez jedet
An empenn, an eskern, kest ar brusk pe an tor vez studiet gant ur skanner tomografiez jedet
Klask a ra direizhderioù n'int ket gwelus war radiofiezioù boutin pe gant ekografiezioù.
Aotren a ra :
Dugelezh Brabant
Istor
E 1795 e voe aloubet an Izelvroioù aostrian gant armeoù an Dispac'h gall ha savet e voe departamantoù enno gant ar C’hallaoued : mont a reas kreisteiz Brabant d’ober an departamantoù Dyle ha Deux-Nèthes. Diwezhatoc'h, pa voe aloubet an Izelvroioù gant arme Napoleon, ez eas an hanternoz d'ober an departamant Bouches-du-Rhin. Goude Kendalc'h Vienna ha Feur-emglev Pariz e 1814 e teuas an hanternoz da vezañ proviñs Noord-Brabant e Rouantelezh Unanet an Izelvroioù. Abaoe 1830 eo bet ar c’hreisteiz e Belgia : al lodenn greiz a yeas d'ober proviñs Antwerpen hag al lodenn greisteiz a voe anvet proviñs Brabant. Rannet e voe proviñs Brabant Belgia e 1995 da reiñ Brabant Flandrez ha Brabant Wallonia, gant Brusel e-kreiz o tont da vezañ ur rannvro diouti he-unan, Rannvro Brusel-Kêrbenn.
Tomografiez jedet
Da lec'hiañ resis benvegennoù-korf.
Da spisaat treug ur wazhenn.
Ar Skanner Tomografiez Jedet Implijet e vez ar bannoù-X gant ar skanner tomografiez jedet. Savet e vez skeudennoù eus korf ar c'hlanvourion e darnoù tanav gant ur gorzenn bannoù-X a boltrej ar c'hlañvour. N'eo ket a-varv ar gorzenn bannoù-X met treiñ a ra en-dro d'ar c'hlañvour, e-barzh kelc'h ar vekanik-skann. A-drugarez d'un urzhiater galloudus-tre e vez jedet ha graet skeudennoù eus diabarzh korf ar c'hlañvour. Da c'houde e vez moulet ar skeudennoù-se war ur film a-benn bezañ studiet. Ar peurliesañ e vez strinkellet un dourel iodet er c'hlanvour a-benn gwellaat doare ar skeudennoù. Ar produ iodet a c'hall bezañ strinkellet dre ar wazh, lonket pe lakaet dre ar fraezh.
Ar vekanik a zo lodennet gant ur c'helc'h emañ ar gorzhenn bannoù-X en e-varzh hag ur gouskedenn a vo astennet warni ar c'hlanvour, hag a vo lakaet e kreiz ar c'helc'h.
Mynydd Llandygái
Mynydd Llandygái (skrivet ivez "Mynydd Llandegai") zo ur gêriadenn eus Kembre e kontelezh Gwynedd. Emañ war harzoù Park Broadel Eryri, etre Moelyci hag ar Glyderau.
Savet e voe ar gêriadenn a-hed daou hent kenstur, Tan y Bwlch ha Llwybr Main. Gwelet a reer a-hed pep hent heuliadoù tiez, bet savet evit mengleuzierien mein-glas en.
En-dro da v-Mynydd Llandygái emañ kêriadennoù Tregarth (er biz) ha Dinorwig (er c'hornôg). Ur skol kentañ derez, Ysgol Bodfeurig, zo etre Mynydd Llandygái ha Tregarth.
Afon Wen
Afon Wen zo ur gêriadenn e kontelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre. Emañ hanter-hent etre Pwllheli ha Cricieth.
Albine de Montholon
Albine de Montholon (Pariz, 18 a viz Kerzu 1779 - Montpelhièr, 25 a viz Meurzh 1848) a oa ur C'hallez a wad uhel, serc'h da Napoleone Buonaparte, bet impalaer, en amzer ma voe kaset en harlu da Saint Helena.
Ganet e oa Albine Hélène de Vassal e Pariz, en un tiegezh a noblañs izel, a orin eus Montpelhièr, kar da Jean-Jacques-Régis de Cambacérès.
D'an 19 a viz C'hwevrer 1797, da 17 vloaz, e voe dimezet d'ar baron Louis Pierre Édouard Bignon ; dibriediñ a rejont e 1799.
D'an 18 a viz Eost 1800, da 20 vloaz, ec'h addimezas d'un arc'hantour suis eus Geneva, ar baron Daniel Roger, a voe maer Gagny ; e 1803 o doe ur mab, Édouard, kont Roger du Nord, a voe mignon d'ar politikour gall Adolphe Thiers.
E 1808 e reas Alibine de Vassal anaoudegezh gant ar jeneral Charles-Tristan de Montholon, hag int e karantez an eil gant egile. Kuitaat a reas ti he fried da vont da chom gant Montholon. Tri mab o doe :