cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sant'Angelo del Pesco
Sant'Angelo del Pesco   zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Rochus Misch
E vuhez
E dad a varvas un nebeud eurvezhioù a-raok ma vefe ganet, hag e vamm a varvas e 1920, neuze e voe desavet gant e dud-kozh. Goude bezañ bet er skolaj e studias an tresañ. Da-geñver C'hoarioù olimpek 1936 e Berlin e doe tro da welout Adolf Hitler. E 1937 e reas e servij-soudard er Verfügungstruppe, un unvez surentez.
Santiago do Cacém
Douaroniezh
Kumunioù amezek:
Rochus Misch
E vuhez
E 1939 e voe gloazet pa voe taget Polonia gant arme an Trede Reich. P'edo war e bare e voe tutet evel gward, paotr ar pellgomz ha paotr-kefridi Adolf Hitler. Azalek miz Ebrel 1940 e stagas gant ar post-labour-se, ha lojet e voe er C'hañsellerdi e Berlin. E 1945 e voe e-karg eus ar standard pellgomz er Führerbunker e Berlin. D'ar mare-se e oa serjant SS. Rochus Misch a lavar a e welas ar Führer evit ar wech diwezhañ d'an 30 a viz Ebrel 1945 : ''E-tro 11e e oa. Tremen a ra dirazon, chom a-sav, sellout a ra ouzhin hag hanterdro ha kuit.'' Misch a welas Magda Goebbels o wiskañ he c'hwec'h bugel a-raok ampoezoniñ anezho. Gwelout a reas ivez Joseph Goebbels pa oa o vont d'en em lazhañ. Tapet e voe Misch gant soudarded an Arme Ruz d'an 2 a viz Mae 1945 ha bac'het e voe e toull-bac'h al Loubianka. Nav bloaz a gasas e toulloù-bac'h Kazakhstan ha Siberia. E 1954 e tistroas da Verlin, ma savas un embregererzh livañ. E karter Rudow emañ o chom.
Santiago do Cacém
Freguesias
Setu amañ dindan ar parrezioù pe freguesias eus kumun Santiago do Cacém :
Rochus Misch
E vuhez
Rochus Misch a lavar ne voe morse ezel eus NSDAP.
Levrlennadur
Ar c'hazetenner gall Nicolas Bourcier en deus skrivet al levr J'étais garde du corps d'Hitler (Le Cherche Midi, 2006) diwar gaozeadennoù en doe gant Rochus Misch e 2004 hag e 2005.
Santiago do Cacém
Gevellerezh
Santiago do Cacém zo gevellet gant
Salbris
Salbris a zo ur gumun e departamant Loir-et-Cher, e rannvro Centre-Val de Loire.
Serinus
Serinus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an naturour alaman Carl Ludwig Koch (1778-1857).
Salbris
Douaroniezh
106,6 km² eo gorread ar gumun.
Poblañs
War-dro 5,621 a dud a zo o chom eno e 2016.
Melestradurezh
E 2014 e voe dilennet Olivier Pavy da vaer.
Serinus
Eizh (8) isspesad dezhe en holl.
Salbris
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Orange (Jon Spencer Blues Explosion)
Orange a zo ur bladenn (studio) bet savet gant ar strollad The Jon Spencer Blues Explosion e 1994. Er ganaouenn anvet "Flavor" e kan Beck. Lakaet e voe ar bladenn e 16vet renk roll pladennoù gwellañ 1994 gant Village Voice.
E 2005 e voe sonet ar bladenn en he fezh gant ar strollad da-geñver sonadegoù Don't Look Back.
Roll ar c'hanaouennoù
Holl ganaouennoù gant Jon Spencer/Explosion.
Friedrich III an Impalaeriezh Santel
Friedich III an Impalaeriezh Santel (1415–1493), a oa arc'hdug Aostria, hag Impalaer santel.
Dilennet e voe da roue ar Romaned en 1440, hag adal 1452 betek e varv e 1493 e voe impalaer santel.
Xenicus
Xenicus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ golvaneged bihan o ment, krouet e 1855 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
O c'havout a reer holl e Zeland-Nevez.
Rummatadur
Aet e oa ar spesad Xenicus lyalli d'ober ar genad Traversia (ar spesad nemetañ Traversia lyalli ennañ).
Boul-Douar Hunt-Lenox
Boul-Douar Hunt-Lenox, pe The Hunt-Lenox Globe pe Lenox Globe e saozneg, zo ur voul-douar eus war-dro 1510 hag an eil pe trede koshañ boul-douar, war-lerc'h an Erdapfel e 1492. Emañ er Rare Book Division en New York Public Library.
Pyrrhula
Pyrrhula a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Naontek (14) isspesad dezhe en holl.
Tenkū no Shiro Rapyuta
Tenkū no shiro Rapyuta (天空の城ラピュタ, ar c'hastell en oabl) a zo un film bevaat japanek aozet gant Hayao Miyazaki e 1986.
Istor
Ar paotr yaouank a labour en ur maen-gleuz ha kemm a ra e vuhez adalek ar mare-mañ. Dre m'en deus savetet anezhi e diviz gwareziñ anezhi diouzh an dud o klask war he lec'h. Pazu a gont da Sheeta emaén o klask war-lec'h Laputa, ur c'hastell a nij en oabl, arouezh ur sevenadur hollgaloudus aet da get.
Klask a raio neuze an daou grenard kavout kastell ar vojenn, daoust d'ar soudarded hag a zo war-lec'h Sheeta.
Livia Orestilla
Livia Orestilla, pe Cornelia Orestilla, a voe un impalaerez roman, evel eil pried Caligula, da lavarout eo adal ar bloaz 37 pe 38, e-keit ma padas an eured-se.
A-raok-se e oa bet dimezet Livia Orestilla da Gaius Calpurnius Piso (an hini a gemeras perzh en un irienn da ziskar Neron en 65). Pedet o doa Caligula d'o eured. Hag an impalaer da reiñ urzh da gas ar wreg nevez d'e gambr. Neuze e voe rediet an ozhac'h da freuziñ e eured evit reiñ tro d'an impalaer da zimeziñ da Livia. Hervez an daou istorour Dion Cassius ha Suetonius e c'hoarvezas kement-se holl e-kerzh lidoù eured Piso hag Orestilla.
Gouez da Suetonius e reas Caligula pegañ ur skrid-embann en deiz war-lerc'h, d'an holl da c'houzout en doa ur wreg nevez, hervez doareoù Romulus hag Augustus, o devoa laeret gwragez digant ezhec'h all.
Un toullad deizioù war-lerc'h e tizimezas Caligula digant Orestilla, hag e verzas outi daremprediñ Piso ken.
Daou vloaz goude e voe harluet Orestilla d'un enezenn bell war zigarez ma oa distroet davet he c'hentañ pried.
Otto III Bavaria
Otto III a oa dug Bavaria.
Ganet e oa e Burghausen, mab e oa da Henrich XIII, Dug Bavaria, ha da Elizabeth Hungaria.
De Vita Caesarum
De Vita Caesarum (Buhezioù an Daouzek Caesar) zo un oberenn istorel gant ar skrivagner latin Caius Suetonius Tranquilus diwar-benn an daouzek impalaer roman kentañ, o kontañ Julius Caesar.
An Daouzek Caesar
Setu int:
Pardirallus
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1856 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad rakiged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, dek (10) isspesad dezhe en holl.
NGC 3766
NGC 3766 a zo un druilhad digor lec'hiet war-dro 5.5 mil a vloavezhioù-gouloù e steredeg an Den-Marc'h.
Cauroir
Cauroir a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Cauroir Communal Cemetery
Kanolier e oa. Marvet eo e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Bergeline
Bergeline, a-wechoù Bergelyne, zo un anv-badez gallek, bet roet e Kebek, peuzdianav er broioù all ; 1 plac'h hepken zo bet anvet evel-se e Kebek abaoe 1980.
Meneget eo bet en ur rimadell vrezhonek skignet gant Brezhoweb e 2014.
The Court-Martial of Billy Mitchell
The Court-Martial of Billy Mitchell (Lez-brezel Billy Mitchell e brezhoneg) zo ur film saoznek, sevenet gant ar filmaozour stadunanat a orin aostrian Otto Preminger e 1955.
Pempvet film warn-ugent gant Preminger e oa, deuet e-maez war-lerc'h The Man with the Golden Arm (miz Kerzu 1955) hag a-raok Saint Joan (miz Mae 1957).
An danvez
Istor gwirion an nijer-arme stadunanat Billy Mitchell (1879-1936) eo a zo kontet er film ha, dreist-holl, red ar prosez a oa bet dalc'het outañ e 1925 dirak ul lez-brezel e Washington D.C.. Kemeret en devoa perzh er Brezel-bed kentañ e Bro-C'hall ha, diwar ar skiant-prenet tapet gantañ eno, difenn a rae ar savboent ma oa pouezus-kenañ sevel ur gwir aerlu dizalc'h diouzh an US Army hag an US Navy. Hep na fiñvje pennoù-bras al lu stadunanat tamm ebet, daoust d'an danevelloù a gase Mitchell dezhe sof-kont. Cheñch penn d'e vazh a reas penn-da-benn da-heul un nebeud gwallzarvoudoù c'hoarvezet da levierien, hini an aerlestr-stur USS Shenandoah (ZR-1) en o zouez e miz Gwengolo 1925 : embann a reas e oa divarrek krenn uhelofiserien ar morlu hag an arme-zouar, ar pezh n'halle ket gouzañv Calvin Coolidge (1872-1933), Prezidant Stadoù-Unanet Amerika e karg d'an ampoent.
The Cunning Shoemaker
An istor
Ur botaouer-lêr a ya kuit eus e di da vont d'ar gêr vras da c'hounit arc'hant. Trawac'h e c'hounezas da brenañ un azen, da zistreiñ d'ar gêr. War an hent en em gavas gant laeron. Klask a reas kuzhat e arc'hant diouzh al laeron e-mesk moue an azen, met al loen a hejas e benn, ma kouezhas an arc'hant war an douar. Hag ar botaouer neuze da gontañ e c'halle an azen ober pezhioù. Al laeron neuze a brenas an azen hag a goustas hanter-kant pezh aour.
Bourev
Ur bourev zo un den karget da lakaat un den d'ar marv.
Minigun
An M134 Minigun zo ur vindrailherez c'hwec'h kanol hedro 7.62×51mm NATO. Gellout a ra tennañ prim etre 2000 ha 6000 tenn bep munutenn ; ouzhpenn da-se e c'hell tennañ gant ur ritm uhel e-pad pell. Implij a ra kanolioù hedro doare Gatling gant un nerzh diavaez, boaz ur motor tredanek. Ar ger "Mini", en anv, zo deuet eus ar gobari bihan e-keñver ar mindrailherezioù doare Gatling all. Da skouer e-keñver ar vindrailherez koshoc'h gant General Electric 20-milimetr M61 Vulcan. Ar ger "gun" zo deuet eus implij boledoù e-lec'h obuzennoù bihan implijet gant ar c'hanolioù emgefreek.
Herria
Ar gazetenn sizhuniek Herria, embannet e Hanternoz Euskadi abaoe 1944, eo ar gazetenn euskarek koshañ a zo er Vro Vask a-bezh.
Istor
Krouet e voe Herria ("ar vro") e diskar-amzer 1944, da gemer lec’h ur gazetenn sizhuniek all anvet Eskualduna (“an Euskarad”). Eskualduna a oa ur gazetenn divyezhek euskarek-gallek ha savet e oa bet e 1887. E-pad an Eil Brezel-bed e kendalc’has da zont er-maez, gant aotre an alouberien alaman, hag abalamour da se e voe berzet e miz Eost 1944 gant nerzhioù an dieubidigezh. Hag euskaregerien Iparralde d’en em gavout neuze hep tamm sizhunieg ebet en o yezh.
Diouzhtu en em vodas un toullad tud, meur a veleg en o zouez, hag o doa c’hoant da grouiñ ur gazetenn nevez. Evel-se e voe savet Herria, e miz Here 1944, dindan renerezh an tad Piarres Lafitte. D’an 19 a viz Here 1944 e teuas an niverenn gentañ er-maez. Met kerkent hag embannet e chomas sac’het ar gazetenn e ti-post Baiona, anez kaout un aotre digant prefed an departamant. An tad Lafitte avat, un den pennek anezhañ, beleg, resistant hag ezel eus akademiezh an euskareg, a zeuas a-benn da dapout an aotre-se. Ha dont a reas un eil niverenn er-maez d’ar 16 a viz Du 1944. Kaset e voe an div niverenn gentañ asambles d’o lennerien.
Gant ar gazetenn gozh Eskualduna e oa tremen 8000 koumananter er bloavezhioù 1930, met ne oa mui nemet 1200 anezho e 1944. Bec’h a voe ret lakaat evit kavout koumananterien d’ar gazetenn nevez Herria. Start e voe ar mizvezhioù kentañ, gant an diouer a baper hag an diouer a arc’hant. Met donezonerien vrokus, evel da skouer Telesforo de Monzon, bet ministr e gouarnamant Kreisteiz Euskadi ha repuet en Hanternoz, a roas arc’hant da sikour ar gazetennig nevez. Dek vloaz diwezhatoc’h e oa 7000 koumananter gant Herria.
Herria bremañ
Abaoe 1944 eo bet renet ar gazetenn Herria gant meur a zen : Piarres Lafitte (1944-1967), Jean Hiriart-Urruty (1967-1969), Émile Larre (1969-2003) ha Jean-Baptiste Dirassar (abaoe 2003). Moullet e vez 3000 skouerenn anezhi met start eo derc’hel da embann anezhi. Digreskiñ a ra niver an euskaregerien er vro, daoust d’ar strivoù a vez graet gant difennerien ar yezh, ha diaes eo derc’hel un niver uhel a goumananterien. Digreskiñ a ra niver an dud a lenn kazetennoù dre vras. Ouzhpenn se ez eus doareoù all da gaout keleier en euskareg er vro, radioioù, Internet… Ha ne vez ket sikouret kalz Herria, war-bouez skoaziadoù digant Ofis Publik an Euskareg, departamant ar Pireneoù-Atlantel ha ministrerezh ar Sevenadur e Kumuniezh emren Euskadi.
Antonia Caenis
Antonia Caenis a oa ur sklavez, ganet en Istria (Kroatia hiziv), sekretourez da Antonia Minor (mamm d'an impaler Claudius) hag a zeuas da vout serc'h d'an impalaer Vespasianus goude marv e bried Flavia Domitilla, betek he marv e 74. Hervez Suetonius e oa pried dezhañ e pep tra, nemet hep kaout an anv-se.
Levezon he devoa war an impalaer hag arc'hant a zastumas evel-se.
Domitianus, mab Vespasianus ha Domitilla, a rae fae warni.
Lennegezh
Buhez Caenis hag he darempred gant Vespasianus a zo danvez ar romant Lindsey Davis anvet The Course of Honour.
Castelnuovo Magra
Castelnuovo Magra  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Amblycercus holosericeus
Amblycercus holosericeus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Icteridae. Ar spesad nemetañ er genad Amblycercus an hini eo.
Anvet e voe Sturnus holosericeus (kentanv) da gentañ-penn (e 1830) gant an naturour alaman Ferdinand Deppe (1794-1861).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha divellkeineged all koulz ha diwar frouezh.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Amerika latin :
Coccothraustes
Coccothraustes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == N'eus nemet ur spesad golvaneged hag a ya d'ober ar genad :
E gavout a reer en Europa a-bezh hag e hanternoz Afrika, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.
Saint-Médard-des-Prés
Saint-Médard-des-Prés a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Kanton Balleroy
Kanton Balleroy a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
Kumunioù
Kanton Balleroy a yae 22 gumun d'ober anezhañ:
Santo Stefano di Magra
Santo Stefano di Magra  zo ur gumun eus Italia,  e Proviñs La Spezia, e rannvro Liguria.
Poppea
Poppaea Sabina (~30 - 65 Oplontis) a oa eil pried an impalaer roman Neron hag impalaerez adal 62 betek he marv.
An darn vrasañ eus istorourien an Henamzer, war-bouez Flavius Josephus, ne gavont perzh mat ebet dezhi nemet he c'hoantiz, met an holl a ra anv eus he gwidreoù da vont da impalaerez. Ret e voe gortoz ar sonaozour Claudio Monteverdi, pemzek kantved goude, a reas anv eus he c'harantez ouzh Neron en e c'hoarigan L'incoronazione di Poppea.
The Troll's Daughter
The Troll's Daughter eo anv saoznek ar gontadenn troet diwar ar gontadenn danek Troldens datter.
Poppea
Istor
Ar Gens Poppaea a oa un tiegezh pinvidik eus Pompei. Merc'h e oa Poppaea Sabina da Titus Ollius, kestor en amzer an impalaer Tiberius, hogen mignon da Aelius Sejanus, pezh a gasas ar rivin dezhañ a-raok ma voe roet karg-Stad dezhañ. Hennezh a oa genidik eus proviñs Picenium (Marche hiziv), ha ker bihanik e voe e roud e politikerezh an Impalaeriezh ma chom dianav a-walc'h.
August von Pelzeln
August Pelzel von Pelzeln, bet ganet d'an 10 a viz Mae 1825 e Praha (Impalaeriezh Aostria d'an ampoent) hag aet da Anaon d'an 2 a viz Gwengolo 1891 en Oberdöbling (e-kichen Vienna, Aostria-Hungaria d'an ampoent), a oa un evnoniour aostrian.
Poppea
Istor
He mamm ivez a oa anvet Poppaea Sabina, meneget gant an istorourien evel ur vaouez a zoareoù seven, korfet-kaer. Hervez Tacitus e oa unan eus hegaratañ maouezed hec'h amzer. En em lazhañ a reas en 47, abalamour da wallitrikoù an impalaerez Messalina.
The Troll's Daughter
Istor
Embannet e voe Troldens datter en dastumad Danske folkeæventyr gant Svend Grundtvig e 1876. Un doare all a voe embannet gant Evald Tang Kristensen e 1884, ma lavar e oa bet dastumet e hini a-raok embannadur hini Gruntvig.
Embannet e voe an doare saoznek e Bro-Saoz gant Andrew Lang en e zastumad The Pink Fairy Book e 1897, o venegiñ e oa troet diwar an daneg, met hep resisadenn all diwar-benn pe skrid.
Poppea
Euredoù
Da gentañ e timezas Poppaea Sabina da Rufrius Crispinus, a oa prefed ar pretordi. Da eil e voe pried d'an impalaer Othon.
Skol (ti-embann)
Skol zo un ti-embann savet gant Gwennole ar Menn, da genderc'hel gant kelaouenn gozh Armañs ar C'halvez hag evit sikour ar c'helenn e brezhoneg. Gant Per Denez e voe renet e-pad pell, ha gant Gwennole ar Menn en e c'houde.
Poppea
Euredoù
Dont a reas da vezañ pried-kleiz Neron, pa oa dimezet da Claudia Octavia. Harluet e voe Claudia Octavia, ha lazhet war urzh Neron. Neuze, e 62, e teuas Poppea da vezañ eil gwreg Neron. E 63 e c'hanas o merc'h Claudia.
Marv
Mervel a reas abalamour d'un taol troad roet gant Neron en he c'hof, ha hi dougerez, e-kerzh an hañv e 65.
E 1964 e voe kavet kenkiz Poppea en Oplontis e-kerzh furchadegoù e Torre Annunziata, e Meurgêr Napoli.
Krav-maga
Ar c’hrav-maga zo un doare emgann a-dost hebreat hag a bouez war deskadurezh ar barregezhioù emzifenn. Savet eo bet evel reizhiad emzifenn gant lu ha servijoù kelaoua Israel, evit en em zifenn krog-ha-krog ouzh an dagerien.
The Troll's Daughter
Istor
Adembannet e voe gant Ruth Manning-Sanders en A Book of Ogres and Trolls, ma'z eo anvet "The Troll's Little Daughter".
Krav-maga
Gant kalz a servijoù polis ha milourel er bed e vez implijet an hentenn-mañ : gant an FBI, an DEA hag ar Marine Corps er Stadoù-Unanet ; gant ar GIGN, ar RAID hag al Légion Étrangère e Bro-C'hall ; pe gant an SAS er Rouantelezh-Unanet.
Saint-Julien-de-Mailloc
Saint-Julien-de-Mailloc a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Krav-maga
Krouet e oa bet gant Imi Lichtenfeld er bloavezhioù 1930 e Tchekoslovakia. Diwar deknikoù emgann-straed eo bet savet, war-lerc’h argadennoù faskour a-enep Yuzevion. Boks, judo, ju-jitsu ha gouren zo mesket en hentenn-mañ.
Saint-Julien-de-Mailloc
Bodet e oa gant 4 c'humun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Valorbiquet.
Liammoù diavaez
park loenek: la Dame Blanche - Faune européenne
Krav-maga
Tri doare gouren zo : unan implijet gant an arme, unan gant an nerzhioù urzh hag unan digor d’an holl.
Imi Lichtenfeld a oa bet ganet e Budapest e 1910. Gant e dad, un archer brudet, e oa bet awenet. Gounezet en doa kalz a gevezadegoù sport (gouren, boks hag embregerezh-korf). Bodañ a reas meur a c'hourenour evit difenn ar Yuzevion er bloavezhioù 1930 hag e-pad an Eil Brezel-bed.
Diazezet eo teknikoù ar c'hrav-maga war ar buander hag an eeunded, evit bezañ prest ar buanañ posupl ha gant ar muiañ a ziogel.
Gutta von Oettingen
Gutta von Oettingen, Jutta von Öttingen, Juditha von Habsburg (1302 – 5 Meurzh 1329 e Wien) a oa ur briñsez alaman eus an Tiegezh Habsburg.
Merc'h e oa da Albrecht Iañ an Impalaeriezh santel ha d'e bried Elisabeth von Kärnten, Görz ha Tirol.
Dimezet e voe e 1319 da Ludwig V, kont Öttingen, e Baden.
Santa Marina (Salerno)
Santa Marina  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Salerno, e rannvro Campania.
Torre Orsaia
Torre Orsaia    zo ur gumun eus Italia,  e Proviñs Salerno, e rannvro Campania.
Castelnuovo di Conza
Castelnuovo di Conza zo ur gumun eus Italia,  e Proviñs Salerno, e rannvro Campania.
Christian Vieri
thumb|right|Christian Vieri Christian Vieri zo ur c'hoarier mell-droad italian ganet e Bologna d'an 12 a viz Gouere 1973.
C'hoariet en deus e skipailh broadel Italia adalek 1997 betek 2005.
Sean Penn
Sean Justin Penn, ganet d'ar 17 a viz Eost 1960, zo un aktour ha sevener filmoù stadunanat. Enoret eo bet gant daou Academy Awards, evit e rolloù er filmoù Mystic River (2003) ha Milk (2008).
Kroget e oa Sean Penn da c'hoari er stirad skinwel (roll bihan lodenn 112) eus Little House on the Prairie d'ar 4 a viz Kerzu 1974. Al lodenn a oa bet renet gant e dad Leo Penn. Goude bezañ bet kroget da c'hoari e filmoù gant Taps (1981), ha rolloù lies er bloavezhioù 1980, evel e Fast Times at Ridgemont High (1982), Penn a oa deuet war-wel evit e rolloù er filmoù drama ha torfedour en At Close Range (1986), State of Grace (1990) ha Carlito's Way (1993). Aktour brudet mat e teuas da vezañ ivez goude ar film Dead Man Walking (1995). Gant ar film-se e voe enoret ha lakaet e anv evit e gentañ Academy Award ha Best Actor Award e Festival filmoù Berlin.
Historia Romana
Historia Romana eo anv oberenn Dion Cassius, a embannas 80 levrenn diwar-benn istor Henroma, adal donedigezh Aeneas da Italia. Goude-se e ra anv eus diazezidigezh Roma (753 kent JK), savidigezh ar Republik (509 kent JK), ha hini an Impalaeriezh (31 kent JK), betek ar bloaz 229.
Warner Bros.
Savet e oa bet d'ar 4 a viz Ebrel 1923 gant ar vreudeur Albert, Harry, Jack ha Sam Warner.
Nivlennad ar Vazh-vann
Nivlennad ar Vazh-vann a zo un nivlenn gentplanedennel lec'hiet war-dro 5 mil a vloavezhioù-gouloù e steredeg an Den-Marc'h.
69th Infantry Regiment (New York)
An 69th Infantry Regiment a oa ur rejimant troadegiezh eus an Union Army krouet e 1849 hag a zo atav anezhañ en United States Army. Krouet e oa bet e New York City, ul lodenn eus an New York Army National Guard e oa. Brudet e voe gant an anv "Fighting Sixty-Ninth", un anv a vefe bet roet d'ar rejimant gant ar jeneral Robert E. Lee e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. An unvez a oa unan a orin iwerzhonat dreist-holl evel ma voe skrivet gant ar barzh Joyce Kilmer er barzhoneg When the 69th Comes Home. An unvez-se a oa bet lesanvet ivez ar "Fighting Irish". Etre 1917 ha 1992 e oa bet graet 165th Infantry Regiment anezhañ. Lec'h pennañ an 69th Regiment a zo e Manhattan.
Reveulzierien Iwerzhon
Mammenn an 69th Infantry Regiment a zo da glask e-kostez reveulzierien broadelour Iwerzhon.
San Gregorio Magno (Italia)
San Gregorio Magno  zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Salerno, e rannvro Campania.
Wheel of Fortune
Wheel of Fortune a zo ur ganaouenn saoznek savet gant an daou ganer-sonaozer stadunanat Bennie Benjamin (1907-1989) ha George David Weiss (1921-2010).
Enrollet e voe evit ar wech kentañ gant ar c'haner jazz stadunanat Johnny Hartman (1923-1983) hag embannet e 1951 gant RCA Victor.
Adkanet eo bet gant un toullad mat a arzourien all, Kay Starr (1922-2016) en o zouez : he doare an hini eo a glever en L.A. Confidential, ar film sevenet e 1997 gant Curtis Hanson (1945-2016).
Catherine and Her Destiny
Catherine and Her Destiny zo ur gontadenn italian bet dastumet gant Thomas Frederick Crane (1844-1927) en e levr saoznek Italian Popular Tales (1885) ha lakaet gant Andrew Lang (1844-1912) en e zastumad The Pink Fairy Book. E renkadur Aarne-Thompson-Uther eo niverennet ATU 938, "Placidas" (Eustacius). Tennañ a ra da La madre schiava eus ar Fiabe italiane gant Italo Calvino (1956).
An istor
Catherine a oa merc'h koant ur marc'hadour pinvidik. Un deiz, setu ur vaouez o tont da c'houlenn outi ha gwell e oa ganti bezañ evurus en yaouank pe en kozh. Ha Catherine da respont en kozh, hag ar vaouez, a oa Planedenn Catherine, da steuziañ kuit. Prestik goude e voe kollet e vadoù gant he zad, a varvas. Catherine a yeas da vatezh. Met bep tro e tegouezhe he Flanedenn, a zistruje pep tra en ti, ma ranke Catherine tec'hel goude, gant aon da vezañ tamallet ha kastizet.
Goude seizh vloaz e paouezas he Flanedenn, ma teuas da vezañ matezh e ti ur vaouez, ha honnezh a rae dezhi kas bara bemdez d'ar Blanedenn. Un deiz e c'houlennas ouzh Catherine perak e ouele ken alies, ha hi da gontañ hec'h istor.
Ha goude e vevas Catherine en evurusted.
Gwele-stel
thumb|left|250px|An Degemenn da Vari, gant [[Rogier van der Weyden, 1435 . Gwele ar Werc'hez gant ur stel en a-dreñv.]] Ur gwele-stel zo ur gwele gant ur stel a-us dezhañ, graet peurvuiañ da stignañ rideozioù outañ, ma lavarer gwele-stign ivez.
Ma Beaj Jeruzalem
Ma Beaj Jeruzalem zo un danevell-veaj gant Loeiz ar C'hlerg embannet e 1903 gant an ti-moullañ Prud'homme, e Sant-Brieg. Skrivet eo e brezhoneg Treger, hogen gerioù lennegel a zo implijet ivez gant an oberour, hag ur roll anezho zo e dibenn al levr.
Adembannet e voe gant Emgleo Breiz e 1997 ISBN 9782906373662.
Monte San Giacomo
Monte San Giacomo  zo ur gumun eus Italia,  e Proviñs Salerno, e rannvro Campania.
The Purge (film, 2013)
The Purge zo ur film thriller spont stadunanat embannet e 2013. Skrivet ha sevenet eo bet gant James DeMonaco. An aktourien bennañ eo Ethan Hawke, Lena Headey, Adelaide Kane, ha Max Burkholder. Istor ur familh eo, kuzhet en un ti e-kerzh nozvezh ar "spurj (the purge)". Un nozvezh eo lec'h ma vez dieub an holl dorfedoù, betek ar muntr e-pad 12 eurvezh diouzh renk. Taget eo an ti gant torfedourien a glask ur c'hlasker-bara en deus kavet repu en ti.
Rastellet ez eus bet 89 milion a zollaroù evit ur voujedenn a $3 milion, deuet eo da vezañ ar film gant ar voujedenn vihanañ o tizhout ar plas kentañ er box office abaoe 1988. Ar c'hentañ film eo er frañchiz The Purge. An eil film eo The Purge: Anarchy, embannet dre ar bed d'an 18 a viz Gouhere 2014. Un trede film, anvet The Purge: Election Year, a oa bet embannet d'ar 1añ a viz Gouhere 2016. Ur film kent a oa bet embannet gant an anv The First Purge d'ar 4 a viz Gouhere 2018.
Bucanetes
Bucanetes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1851 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Elizeth Cardoso
Elizeth Cardoso eo anv-micher ar ganerez Elizeth Moreira Cardoso, ur ganerez vrazilian ganet e Rio de Janeiro d'ar 16 a viz Mezheven 1920 ha marvet eno d'ar 7 a viz Mae 1990. Lesanvet e veze  A divina.
Ma Beaj Londrez
Ma Beaj Londrez zo un danevell-veaj gant Loeiz ar C'hlerg, embannet e 1910 gant ti-moullañ Sant-Gwilherm, e Sant-Brieg.
Elizeth Cardoso
Aktourez eo bet en un nebeudig filmoù ivez, evel  Coração materno, renet gant Gilda de Abreu, embannet en 1951.
Nico Rosberg
Nico Erik Rosberg (bet ganet d'ar 27 a viz Even 1985 e Wiesbaden en Alamagn) zo ur blenier kirri alaman ha finlandat a red e Formulenn 1 abaoe 2006. Mab kampion 1982 Keke Rosberg eo. Kampion GP2 e 2005 e red Nico gant Williams F1 Team betek 2009, goude-se a ya Nico da Vercedes e lec'h e red c'hoazh e 2012.
Disoc'hoù e kevezadeg bed ar Formulenn 1
Goude Priz Bras de Chine 2012
Boucles de l'Aulne
Ar Boucles de l'Aulne (Troioù ar Stêr Aon) a zo ur redadeg war varc'h-houarn aozet bep miz Mae tro-dro da gêr Kastellin.
Rosa (kanaouenn)
Rosa a zo ur ganaouenn c'hallek bet kanet gant Jacques Brel.
Boucles de l'Aulne
Istor
E 1931 e oa bet aozet ar redadeg kentañ. Goude an Eil Brezel-bed e oa deuet da vezañ ur c'hriteriom. Ur redadeg eo adarre abaoe 1999.
Rosa (kanaouenn)
Savet eo bet gantañ e 1962 hag enrollet war ar bladenn Les Bourgeois (albom).
Résistance intérieure française
Ar Résistance intérieure française, anvet e Bro-C'hall ar Rezistañs, a vez graet eus hollad ar strolladoù, aozadurioù kuzh o devoa kendalc"het ar stourm e-pad an Eil Brezel-bed a-enep nerzhioù an Ahel hag ar genlabourerien war an tiriad gall etre arsav-brezel an 22 a viz Even 1940 hag an Dieubidigezh e 1944.
Ar stourm-se e oa hini an obererezhioù spiañ, sabotaj pe oberiadurioù milourel a-enep an nerzhioù dalc'hidigezh (dreist-holl an Alamanted) met ivez a-enep nerzhioù Renad Vichy. Bez e oa ivez ul lodenn trevour d'ar stourm, unan nann feuls evel hini ar moullerezhioù kuzh, embann an traktoù, produiñ falspaperioù, aozañ harzoù-labour ha manifestadegoù, krouiñ rouedadoù evit sikour ar brizonidi tec'het, ar re enebet ouzh an STO hag ar yuzevien heskinet.
E Breizh
Bez ez eus ur c'hoant da sevel aozadurioù lec'hel kerkent ha kroget ar Rezistañs. E Breizh, ar c'homunour Auguste Havez (bet sekretour ar strollad kannaded komunour er vodadeg vroadel) a embannas d'an 22 a viz Even 1940 : « [...] Il n'y aura pas de répit avant d'avoir bouté les bottes hitlériennes hors de notre pays [...] ». E Breizh ez eus ul lodenn eus ar Rezistañs a voe savet gant republikaned spagnol, dreist-holl anarkourien ha sokialourien repuet er vro goude Brezel Spagn. Emsaverien a bep seurt o deus bet kemeret perzh er Rezistañs.
Estrenien
Makizoù ar su a zo leun a republikaned spagnol a oa tec'het rak Franco goude Brezel Spagn, milieroù anezho, komunourien (Luis Fernandez, hag all.) pe anarkourien. E Breizh (Roque Carrion, hag all.) pe er Cévennes pe e Poitiers, Bourdel, Angoulême, Avignon, Montélimar, Valence, Annecy. Bez' e oa ur "batailhon Gernika", savet gant repuidi spagnol hag euskarat. Al labourerien estren Main-d'œuvre immigrée (Celestino Alfonso...) a vo diazez hag a zegemero darn eus ar repuidi. Kêr Foix a voe dieubet gant Spagnoliz nemetken.
Cluck Old Hen
Cluck Old Hen ("Kloch, yar gozh") zo un ton sonerezh bluegrassstadunanat eus an Appalachoù sonet gant ar violin hag ar banjo.
Ken abred ha 1886 e voe dastumet. Kentañ enrolladur anavezet avat eo hini Fiddlin' John Carson e 1923.
Ahez (strollad)
Ahez zo ur strollad kanerezed eus Breizh, ennañ Marine Lavigne, Sterenn Le Guillou ha Sterenn Dirodollou. Asambles gant Alvan emañ war ar renk en Eurovision 2022 evit Frañs.
Istor
Lavigne, Dirodollou ha Le Guillou o doa graet anaoudegezh an eil re gant ar re all e Lise Diwan e Karaez e-lec'h m'o doa desket ar c'han ha diskan. Choazet e oa bet an anv Ahez en enor da Garaez (Kêr-Ahez hervez displegadennoù pobl). Komañset o doa da ganañ e festoù-noz adalek 2018 ha krouet o doa ar strollad Eben asambles gant sonerien all e Gouel Etrekeltiek an Oriant.
En hañv 2021 o doa graet anaoudegezh gant Alvan e Roazhon. Gant disoc'h o c'henlabour, ar ganaouenn Fulenn e oant bet war ar renk en abadenn Eurovision France, c'est vous qui décidez ! e 2022 da choaz ar ganaouenn a reprezañto Frañs en Eurovision. Gounezet o doa mouezhioù ar varnerien kenkoulz hag hini ar publik gant 222 boent en holl. An arzourien gentañ o kanañ e brezhoneg en Eurovision a vezo abaoe Dan ar Braz e 1996.
E fin 2022 en doa kenlabouret Ahez gant ar strollad Algaire eus Asturiez gant ar ganaouenn "Llume" e astureg hag ul lodenn ouzhpennet e brezhoneg. Ur c'hlip oa bet savet e miz Genver 2023. E miz Eost e oa an daou strollad asambles war leurenn Gouel etrekeltiek an Oriant 2023.
Prizioù
Evit bezañ kanet e brezhoneg er genstrivadeg Eurovision hag evit kas al liesseurted war-raok e roas Gorsedd Breizh ur priz da Alvan & Ahez e-pad ar Gorsedd Digor e miz Gouere 2022. Evit bezañ dileuriet Breizh e resev ar strollad ur vedalenn digant Skol-Uhel ar Vro hag Ahez en doa kanet pa oa bet roet kolier Urzh an Erminig e miz Gwengolo 2022. Resev a ra ar strollad « priz ar publik » e Taolioù-kaer Breizh 2022, priz paeronet gant Rannvro Breizh. E miz Meurzh 2023 e oa roet dezho ar priz kentañ e rummad Brezhonegerien ar bloaz gant juri ar Prizioù, prizioù dazont ar brezhoneg aozet gant France 3 Breizh hag Ofis publik ar brezhoneg, roet da-geñver un abadenn skinwel enrollet en opera Roazhon.
Lynn
Lynn zo un anv-tiegezh, anv-badez, hag un anv-lec'h.
Giuseppina Bakhita
Giuseppina Bakhita (war-dro 1869-1949) a oa ur sklavez soudanat deuet da vout leanez katolik hag anvet da santez.
Peder c'hoar ha tri breur he doa. En 1874 e welas morianetaerien o skrapañ he c'hoar Kishmet. Pa voe 9 bloaz e voe skrapet ivez ha gwerzhet hag adwerzhet meur a wech e marc'hadoù El Obeid ha Khartoum, ha gwallgaset euzhus, kement ha ken bihan ma ankouaas hec'h anv. Anvet e voe Bakhita neuze, da lavarout eo an hini chañsus. He mestr a oa ur jeneral turk a reas merkoù en he c'hroc'hen pa zivizas gwerzhañ e holl sklavezed. Bakhita a voe prenet gant konsul Italia e Khartoum, Calisto Legnani, en 1883. Neuze e voe kemmet he buhez a-grenn.
Walther von Wartburg
Walther von Wartburg (18 Mae 1888 e Riedholz, e kanton Solothurn - 15 Eost 1971 e Basel) a oa ur yezhoniour hag ur geriadurour eus Suis.
Studiañ a reas ar yezhoù romanek hag ar galleg hag e rannyezhoù dreist-holl. Ren a reas ar Zeitschrift für romanische Philologie. E bennoberenn eo ar Französisches Etymologisches Wörterbuch, ur geriadur etimologel eus ar galleg e 25 levrenn, embannet etre 1922 ha 2003.
Roccasicura
Roccasicura  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Castelpetroso
Castelpetroso  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Zouloued
Ar Zouloued zo ur strollad kenelel, tro-dro 11 milion a dud, a vev an darnvuiañ anezho e Suafrika ar reter.
Castel del Giudice
Castel del Giudice  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Mirdi Broadel Kembre
Mirdi Kembre pe Mirdi Broadel Kembre (Amgueddfa Cymru – National Museum Wales e anv ofisiel) zo ur rouedad 7 a virdioù broadel hag a zo arc’hantet gant gouarnamant Kembre.
Setu ar roll anezho :
Presses universitaires de France
Ar Presses universitaires de France (PUF pe les PUF) zo un ti embann savet e 1921 gant ur strollad kelennerien. An embregerezh a zo arbennikaet war embann kazetennoù skiantel, levrioù studi pe levrioù-skol.
Dastumadennoù aet da get
E 1984, ar PUF « a zistro d'un hengoun a oa bet dilaosket aboe pell : embannadur romantoù. Krouet o devoe an dastumadennoù « Écrits », renet gant Béatrice Didier, a oa en em roet evel pal da embann « testennoù nevez flamm, reoù faltazi, met ivez testennioù pe skridoù-buhez ». »
Kastell Alnwick
Lec'h-annez duged Northumberland eo ar c'hastell, daoust ma ne vev an dug bremañ nemet en ul lodenn vihan eus ar savadur. Savet e oa bet ar c'hastell kentañ e dibenn an, goude aloubadeg Bro-Saoz gant an Normaned. Kempennet ha nevesaet eo bet meur a wech abaoe. Emañ bremañ war roll ar savadurioù gwarezet e Breizh-Veur (listed building).
E kastell Alnwick ez eus bet troet meur a film, evel da skouer heuliad filmoù Harry Potter. Ennañ eo bet lec'hiet skolaj Hogwarts.
Mor Reter Sina
An anv
E sinaeg e vez anvet mor ar Reter (东海, Dōng Hǎi), e japaneg 東シナ海 (Higashi Shina Kai, Mor Sina ar Reter). E koreeg, peurvuiañ, e vez anvet 남해, Nam Hae (Mor ar C’hreisteiz).
Castelpizzuto
Castelpizzuto  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Haakon IV
Håkon Håkonsson (pe Hákon Hákonarson en norseg), pe Håkon IV pe Haakon IV (1204 – 16 Kerzu 1263), lesanvet Håkon ar C'hozh, a oa roue Norge. Ren a reas adal 1217, pa echuas ar brezel diabarzh etre ar gostezenn Birkebeiner hag hini Bagler, ha dibaouez betek e varv. Anavezet eo dreist-holl dre an Hákonar saga Hákonarsonar, ur saga savet gant an Islandad Sturla Thórðarson war c'houlenn Magnus, mab Håkon.
Gorsedd (Sir y Fflint)
Gorsedd zo ur gêriadenn e biz Kembre, e Sir y Fflint. Emañ er gornaoueg da gêr Treffynnon. E kumuniezh Chwitffordd emañ.
Charles Lucien Bonaparte
Charles Lucien Jules Laurent Bonaparte, anavazet gwelloc'h evel Charles-Lucien Bonaparte (1803 e Pariz -1857 e Pariz) a oa ur priñs gall hag un evnoniour a bouez. Dimezet e oa d'e geniterv Zénaïde Bonaparte.
E vuhez
Mab henañ Luciano Buonaparte (1775-1840) hag e eil pried Alexandrine de Bleschamp (1778-1855) e oa. E dad a oa breur da Napoleone Buonaparte, a oa impalaer Bro-C'hall. Dizemglev a oa bet etre e dad hag an impalaer met e 1815 e voe plaenaet an traoù, hag anvet e voe da briñs an Impalaeriezh.
E 1804 ez eas an tiegezh da Roma da c'houlenn gwarez digant ar pab Pi VII. E 1810, pa'z eas da fall an darempredoù etre ar pab ha Napoleon, e klaskas tec'hel da Stadoù-Unanet Amerika met tapet e voe an tiegezh gant ar Royal Navy er Mor Kreizdouar ha dalc'het e Bro-Saoz betek diskar Napoleon en 1814. Neuze e tistroas da Stadoù ar Pab.
E 1822 e timezas da Zénaïde Bonaparte, merc'h da Giuseppe Buonaparte, a oa bet Roue Spagn, ha da Julie Clary. Gant e wreg hag e dad-kaer ez eas d'ar Stadoù-Unanet, hag ur pennad e voe o chom e Philadelphia e 1823, ha goude e Bordentown, New Jersey.
E 1854 e teuas da vout rener ar Jardin des plantes de Paris. E 1855 e voe anvet da ezel Akademiezh roueel skiantoù Sveden.
Ian Rankin
right|thumb|180px Ian Rankin, (ganet d'an 28 a viz Ebrel 1960 e Cardenden, Fìobh) a zo ur skrivagnour romantoù polis skosat.
Charles Lucien Bonaparte
Oberennoù
Un toullad mat a levrioù a voe embannet gantañ.
Comins Coch
Comins Coch zo ur gêriadenn e Kembre, en norzh da Aberystwyth, e Ceredigion. Ur skol kentañ derez zo, anvet Ysgol Comins Coch.
Ahmed
Ahmed (arabeg : احمد), Ahmad (أحمد) pe c'hoazh Ahmet zo un anv arabek hag a dalv « an hini kanmeulet ». Hervez mammenoù islamek zo eo ur stumm eus Muhammad. Lidet e vez gant ar gristenien d'an 3 a viz Mae pe d'an 21 a viz Eost.
Stummoù all
Kalz doareoù-skrivañ disheñvel en deus an anv : Achmad, Achmat, Achmed, Achmet, Ahmat, Ahmadu, Amadou, Ahmot, Amadu...
Dolly Parton
Dolly Parton pe  Dolly Rebecca Parton, ganet e 1946 zo ur ganerez stadunanat hag unan eus brudetañ kanerien country ar vro. Da gentañ e save kanaouennoù evit kanerien all, hag e 1967 ec'h embannas hec'h albom kentañ Hello, I'm Dolly.
Nazaried
An Nazaried (pe Nasried, hogen Banū al-Ahmar pe Banū Naṣr pe Naṣriūn en arabeg, Nazarí pe Nasrí e kastilhaneg) zo un dierniezh arab a renas e Rouantelezh Granada adalek 1238 betek 1492.
Kregiñ a reas gant Mohammed ben Naṣar, a savas emirelezh Granada en 1238. Padout a reas dre ma paee un truaj da rouaned Kastilha hag Aragon. An emiriezh eo stumm diwezhañ Rouantelezh Granada. Ne oa « Al-Andalus » neuze nemet ur vro dister ken. Boabdil e voe ar roue diwezhañ.
Cholornis
Cholornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1871 gant an evnoniour gall Jules Verreaux (1807-1873).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl en Azia.
María Elena (kanaouenn)
María Elena zo ur ganaouenn spagnolek savet gant ar sonaozer mec'hikan Lorenzo Barcelata e 1932 da bried prezidant Republik Kevredadel Mec'hiko.
Klevet e vez e meur a film : da gentañ er film saoznek Bordertown e 1935, ma weler Paul Muni ha Bette Davis ; bloaz goude, er film mec'hikan María Elena e 1936.
Brudet e voe dre ar bed-holl gant un enrolladur, sonet hepken, gant Los Indios Tabajaras e 1963.
Lagonosticta nitidula
Lagonosticta nitidula a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Estrildidae.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika ar Su, eus Angola da Republik Demokratel Kongo, Zambia, kreisteiz Tanzania, hanternoz Namibia ha hanternoz Zimbabwe.
Montenero Val Cocchiara
Montenero Val Cocchiara  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
An Tri Bintig
An Tri Bintig a oa ur strollad sonerien folk breizhat savet e 1958 e Brest ha divodet e 1966.
Castelverrino
Castelverrino   zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
An Tri Bintig
Sinet e voe ur gevrat gant Jacques Wolfson eus ar pladennoù Vogue hag enrollet o albom kentañ e Pariz e 1959.
Berzh bras a reas ar strollad er radio ha pedet e voe en abadenn Jean-Christophe Averty zoken.
Magnus VI
Magnus VI ( – ), Magnús Hákonarson e norseg, a oa roue Norvegia war-lerc'h e dad Haakon IV, etre 1263 ha 1280. Unvaniñ ha modernaat a reas al lezennoù er vro, hag abalamour d'an dra-se e voe lesanvet "Magnus al Lezennour" (Magnús Lagabœtir e norseg, Magnus Lagabøte e norvegeg bremañ).
An Tri Bintig
E 1961 e voe roet un anv nevez dezho gant o froduer : Les Cadettes.
Siegfried Knappe
Siegfried Knappe (15 a viz Even 1917 – 1añ a viz Kerzu 2008) a oa ofiser er Wehrmacht e-pad an Eil Brezel-bed. Da vare emgann Berlin e voe e-karg eus ar rentaoù-kont pemdeziek er Führerbunker.
An Tri Bintig
Chom a reas ar strollad a-sav e 1966 pa zivizas Annick Burel mont war ar vicher kazetennerez.
Siegfried Knappe
E vuhez
Knappe a oa letanant kanolierezh er 1 Panzerarmee pa gemeras perzh en emgann Frañs. Goude emgannoù ar 14 a viz Even 1940 e kanol an Ourcq e voe roet ur vedalenn (Kroaz houarn a eil renk hag ivez Arouez du ar re c'hloazet) dezhañ peogwir e oa bet gloazet (aet e oa ur boled en e zorn). Kaset e voe da Alamagn en-dro d'an 19 a viz Even. Goude-se e vrezelias war dalbenn ar reter hag e-pad Koulzad brezel Italia. Ar Groaz houarn 1añ renk a resevas da enoriñ e galonegezh e-pad Taol Barbarossa e 1941. Div wech ouzpenn e voe gloazet, ha lakaet e voe da gomandant.
Poggio Sannita
Poggio Sannita  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
National Computer Science Academy Pakistan
National Computer Science Academy Pakistan, berraet en NCSA Pakistan, zo ur skol brevez en Abbottabad, e Pakistan.
Istor
NCSA Pakistan a oa bet krouet e 2003 evit sikour da wellaat ar barregezhioù micherel a-fet an urzhiataerioù er vro.
Lec'hiadur
Darn eus ar skol NCSA Pakistan a zo lec'hiet e Mansehra Road nepell diouzh karter Mandian en Abbottabad.
Grândola
Grândola zo ur gumun eus Portugal, emañ en distrig Setúbal, er rannvro Alentejo.
Jorj Abherve-Gwegen
Jorj Abherve-Gwegen (Georges Abhervé-Guéguen er marilhoù), bet ganet e Landerne e 1946, zo un skolaer brezhonek, un emsaver sevenadurel breizhat hag ur skrivagner brezhonek. Skrivañ a ra levrioù ha pennadoù brezhonek dindan an anv brezhonek Jorj Abherve-Gwegen (Jorj Gwegen en derou).
Buhez
E dibenn ar bloavezhioù 1960 hag e deroù ar bloavezhioù 1970 e kenlabouras gant ar c'helaouennoù La Bretagne réelle ha L'Avenir de la Bretagne. Oberiant e voe er strolladig politikel eus an tu-dehoù, "Bretagne Action-Jeune Bretagne", hag e skrivas en e gelaouenn Jeune Bretagne dindan an anv-pluenn, Éric Le Naour. Ezel e voe ivez eus Strollad ar Vro. Goude 1972 n'eus ket bet anv anezhañ mui er metoù politikel.
Goude ma tiskrogas diouzh ar politikerezh e skrivas ul levr diwar-benn stad ar brezhoneg a dapas un tamm berzh e 1975. Mont a reas da skolaer brezhonek e Diwan, e skolioù Lesneven, Tregon ha Kraozon. E-pad ur pennad eo bet sekretour skourr Breizh ar C'hevre Keltiek. En hañv 2006 e reas ur veaj vras da Ekouador (anv roet gantañ), Chile hag Arc'hantina hag ul levr en deus tennet diouti. Kemer a ra perzh e bodad-lenn levrioù brezhonek Ti ar Vro e Kemper, abaoe bloavezhioù.
Brezhoneg ha yezhoù bihanaet
Liesseurt eo skridoù Jorj Abherve-Gwegen, met gant stad ar yezhoù e pled dreist-holl. E levr kentañ, e galleg, a voe un flemmskrid engouestlet evit ar brezhoneg ha goude en deus skrivet kalz war saviadoù ar yezhoù bihanaet. Esperanteger eo ivez. Skrivet en deus meur a bennad e-barzh Al Liamm hag Aber.
Ahr
An Ahr zo ur stêr 85,1 km hed eus Alamagn, e stadoù Nordrhein-Westfalen ha Rheinland-Pfalz hag un adstêr d'ar Roen war e lez kleiz.
Eieniñ a ra e torosennad an Eifel, e-kichen Blankenheim, ha redek war-zu ar reter betek ar Roen m'en em daol, e-kichen kêr Sinzig.
Tianxian miaodao
An Tianxian miaodao, pe Tianxian miaodao hui (天仙庙道 "Hent templ an divarvidi neñvel"), zo ur sektenn sinaat diazezet e Henan. Savet e oa bet e-kreiz an ha deuet eo war-wel da vat e-pad an Republik kentañ dre ma oa enebet kreñv ouzh ar Stad. En desped d'ar strivoù bras graet gant ar republik komunour er bloavezhioù 1950 ha 1960, eo padet betek an deiz-a-hiziv.
Istor
Er bloavezhioù 1950-1960, ar gouarnamant komunour sinaat a oa kendrec'het e oa strolladoù evel an Tianxian miaodao strolladoù mennet da adsevel un impalaeriezh
The Broken Empire
The Broken Empire zo un hollad tri romant moliac'h du gant ar skrivagner saoz-stadunanat Mark Lawrence. Ar c'hentañ romant eus an heuliad, Prince of Thorns, a oa bet embannet d'an 2 a viz eost 2011. An eil hini, King of Thorns, a oa bet embannet d'ar 7 a viz Eost 2012. An trede hini, Emperor of Thorns, a oa bet embannet d'ar 6 a viz Eost 2013.
Tremen a ra an istor en ur bed (Europa) peurzistrujet. Heuliañ a reer buhez Jorg Ancrath, ur bugel hanter sot, o vont eus laer ha muntrer da impalaer, ha kement-se dre an holl zoareoù posubl.
Levrioù an heuliad
Tri levr a ya d'ober an heuliad, pep hini anezho o heuliañ al levr a zo araozañ. Pep levr nevez en deus chabistroù en e amzer gant selloù betek pemp bloaz a-raok an amzer a-vremañ.
Ffostrasol
Ffostrasol zo ur gêriadenn eus Kembre, e su Ceredigion. Emañ war an hent etre Synod Inn ha Llandysul, e parrez Llangynllo. Capel Cynon, en hanternoz, ha Bwlchygroes, er c'hreisteiz, eo ar c'hêriadennoù tostañ.
E Ffostrasol e vez graet, meur a vloaz zo, "Gŵyl Werin y Cnapan", ur gouel sonerezh anavezet-mat e Kembre.
Sant'Elena Sannita
Sant'Elena Sannita zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Xenicus lyalli
Xenicus lyalli a oa ur spesad golvaneged munut eus ar c'herentiad Acanthisittidae.
Anvet e voe Traversia lyalli (kentanv) da gentañ-penn (e 1894) gant an evnoniour breizhveuriat Lionel Walter Rothschild (1868-1937).
Hiziv an deiz ne chom nemet ar spesad Xenicus gilviventris er genad Xenicus dre m'eo aet da get reoù longipes ha lyalli.
Annez
Kavet e veze ar spesad en ezennig Stephens (Zeland-Nevez).
Bernard de Clairvaux
Bernard de Fontaine (1090-1153) a oa ur manac'h gall hag a voe abad Clairvaux, alese an anv Bernard de Clairvaux.
Ganet e oa bet e Fontaine-lès-Dijon ; klask a rae karantez ar C'hrist dre an emgastizañ.
Lidet e vez d'an 20 a viz Eost.
Sant'Elena
Sant'Elena zo un anv-lec'h italianek, diwar anv ar santez Elena.
Scapoli
Scapoli zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Bagnoli del Trigno
Bagnoli del Trigno  zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
Penny Marshall
Carole Penny Marshall, bet ganet er Bronx (New York, Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 15 a viz Here 1943 hag aet da Anaon e Los Angeles (Kalifornia, SUA) d'ar 17 a viz Kerzu 2018, a oa un aktourez hag ur broduerez stadunanat.
Caius Suetonius Tranquilus
Caius Suetonius Tranquilus (70-126) a oa un istorour latin a skrivas  De Vita Caesarum  (Buhezioù an Daouzek Caesar). Anavezet eo un tamm bihan dre un toullad lizhiri en devoa kaset d'e vignon Plinius ar Yaouankañ.
Bagnoli
Bagnoli zo anv meur a gumun en Italia.
Sadbhavana Times
Sadbhavana Times zo ur gazetenn hindek-saoznek embannet bep sizhun e Bangalore. Er gazetenn e vez kaoz eus keloù kêr Bangalore, e Karnataka, gant keleier broadel hag etrevroadel. Ar perc'henn hag embanner eo K. Sadiq Pasha.
Bodad-lenn
thumb|Tud o kontañ kaoz en ur bodad-lenn.
Ur bodad-lenn a vez graet eus bodadegoù tud evit divizout diwar-benn levrioù lennet en a-raok gant pep hini e-unan petramant lennet a-stroll. Un degouezh sokial aozet gant kevredigezhioù, strollegezhioù pe hiniennoù evit sevel obererezhioù meizañ en ur bastell-vro ez eo peurvuiañ. Koulskoude e kaver bodadegoù nann-fizikel dre ar pellgomz pe ar gwagennoù skindredan (skingomz, skinwel, pellgomzer hezoug) pe dre ur videokaozeadeg dre Internet (pellgaozeadeg dre bellgomz ivez) savet diwar atiz hiniennoù pe aozadurioù pe embregerezhioù sevenadurel.
Istor
Gwelet e vez lennadegoù ar Bibl evel ar skouer goshañ eus ar c’hoant d'en em vodañ asambles evit tennañ frouezh diouzh lenn testennoù a bouez, levrioù peurvuiañ, gant ur gaozeadeg da heul. Ne voe ket gwelet a-raok ar da vare an Disivoud protestant er broioù a oa bet tizhet gantañ. Seul vui e kreskas niver al levrioù faltazi moullet da c’houde, seul vui e kreskas ar c’hoant e-touez an uhelidi hag an dud desket da sevel bodadegoù evit rannañ o frederiadennoù hag o barnadennoù diwar-benn al levrioù a gavent plijus. Dalc’het e veze saloñsoù lennegel gant brientined evit sevel kaozeadegoù diwar-benn levrioù anavezet pe get. A-wezhoù e veze lennet an oberenn pe darn anezhi a-raok lañsañ ar gaoz. Goude ma oa deuet al lenn da vezañ un obererezh boutin e chome ar maouezed an izili baotañ o vont er bodadoù-lenn pa oa un ostilh simpl hag aotreet evit sevel o rouedadoù darempred. Hervez emdroadurioù ar gevredigezh e troas ar bodadoù-lenn evit derc’hel gant ezhommoù arbennik, evit ar politikerezh, an embannerezh, ar mediaoù (skingomz, skinwel, mediaoù enlinenn), ar rouedadoù sokial hag all. Dibab al levrioù hag ar moiaen ma vez providet anezho a zo perzhioù dibar hervez statud ar strollad a herberc’h ar bodad-lenn. Pe e vez prestet al levrioù (a-wezhoù roet gant an embanner) pe prenet gant pep a berzhad.
Bodadoù evit pleustrañ lennegezh ur yezh estren pe minorelaet
Aozadurioù zo hag a zo o fal diorren pe difenn pleustradeg ur yezh ha n'eo ket anavezet gant annezidi ar vro ha ganto e vez aozet bodadoù-lenn. Gant ensavadurioù sevenadurel ha gant souten Stadoù zo e vez graet peurvuiañ, da skouer an Alliance française pe ar Goethe Institut. E Breizh e kaver meur a vodad-lenn brezhonek goudoret e tiez ar Vro pe e levraouegoù zo, evit klask desachañ ar vrezhonegerien ha lakaat al lennegezh vrezhonek da vezañ anavezet muioc'h ganto.