cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Big Bill Neidjie
Big Bill Neidjie (tro 1920 – 23 Mae, 2002) a oa yezher diwezhañ ar yezh Gagudju, ur yezh aostralian eus Kakadu an Norzh. Anvet e oa Big Bill Neidjie ablamour d'e nerzh prenet o labourat war lougroù. Anvet oa Kakadu Man ivez war-lerc'h e levr kentañ.
Ganet e oa er c'hlan Bunitj eus ar pobl Gagudju. Goude meur a vicher e sikouras sevel ar Park Broadel Kakadu. Divizout a reas terriñ an tabou ha kontañ e sevenadur d'an denoniour Stephen Davis. Embann a reas daou levr ivez diwar-benn karantez e zouar.
Banglaeg
Ur yezh indez-aryek eo ar banglaeg pe bengaleg (বাংলা er yezh-se end-eeun, distaget [ˈbaŋla]) genidik eus Bengal, rannet etre Bangladesh ha Kornôg Bengal India. An eil yezh muiañ komzet en India an hini eo war-lerc'h an hindeg.
Alf Palmer
Alf Palmer (tro 1891 – 1981), pe Jinbilnggay en e yezh-vamm, a oa yezher a-vihanik diwezhañ ar Warrungu, ur yezh aborigen. Bevañ a reas e Townsville (Queensland) en Aostralia.
Labourat a reas gant yezhonourien Tasaku Tsunoda eus Japan ha Dr. Peter Sutton eus Sydney evit mirout e yezh. Enkrezet e oa gant se ha lavaret a rae meur a wech da Tsunoda : "An hini diwezhañ on hag a gomz Warrungu. Pa varvin e varvo ar yezh-mañ. Emaon o vont da gelenn ac'hanoc'h pep tra a ouian, neuze lakit anezhi dre skrid a-feson."
Banglaeg
Kavet e vez ivez banglaegerion e Asam ha Tripura hag ivez e-touez an envroidi er bed a-bezh. Komzet e vez en holl gant ouzhpenn 200 millon a dud evel yezh kentañ ha pevar pe pemvet yezh muiañ komzet er bed an hini eo. .
Unan eus yezhoù ofisiel India ha yezh ofisiel Bangladesh eo ar banglaeg.
Tost-tre eo ar banglaeg unvan d'an asameg ha d'an oriyeg.
Skrivet e vez ar banglaeg gant un abugida ispsial, ar skritur banglaek.
Ul lennegezh puilh zo e banglaeg, abaoe mare an Azginivelezh vanglaek, en. Un elfenn greñv eo bet evit harpañ ar vrogarouriezh en div lodenn eus Bengal. E Reter Bengal, a oa ul lodenn eus Pakistan etre 1947 ha 1971, e voe un elfenn greñv a vroadelouriezh. E miz C'hwevrer 1952 e voe lazhet gant an arme meur a zen a oa o vanifestiñ evit lakaat ar banglaeg da yezh ofisiel. Abaoe an amzer-se eo bet lakaet an 21 a viz C'hwevrer da zevezh gouel evit lidañ Emsav ar Bengaleg. Hag abaoe 1999 eo bet lakaet da Zevezh Etrebroadel ar Yezh Vamm, gant UNESCO.
Larzabale-Arroze-Zibitze
Larzabale-Arroze-Zibitze (Larceveau-Arros-Cibits e galleg) a zo ur gumun e kanton Iholdi, e Navarra Izel, en Iparralde (Bro-Vask).
Gerdarzh
Savet eo an anv diwar an euskareg: Larzabale, lanneg, Arroze, meineg, Zibitze, keoded.
1746
Diwar-benn bloavezh 1746 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1746
Emboltred evel merzherez
Emboltred evel merzherez zo un daolenn graet gant al livourez italian Artemisia Gentileschi.
Un eoullivadur war goad eo, dezhañ 31,7 cm x 24,8, livet e 1615, hag a zo hiriv en un dastumad prevez.
Arondisamant Neufchâteau
Arondisamant Neufchâteau zo anv daou dra :
Nepaleg
Ur yezh indez-aryek eo an nepaleg (nepali नेपाली pe khaskura) komzet gant tro-dro da 16.000.000 den en holl e Nepal, Bhoutan ha lec'hioù zo eus India ha Myanmar.
Unan eus yezhoù ofisiel India an hini eo hag ivez yezh ofisiel Nepal, ma vez komzet evel yezh kentañ gant tro-dro d'an hater eus ar boblañs a meur a hini all a zo barrek warnañ evel eil yezh.
Tost-tre eo an nepaleg d'an hindeg met degemeret ez eus bet gantañ nebeutoc'h a c'herioù o tont eus ar perseg hag ar saozneg hag oc'h implijout muic'h a c'herioù a orin sañskritek.
Gwechall e veze skrivet gant un doare-skrivañ ispisial anvet ar skritur boudjimolek (bhujimol), met hiziv e vez implijet kentoc'h ar skritur devanagari.
Skol-Veur treuzbroadel Limbourg
Skol-Veur treuzbroadel Limbourg, pe transnationale Universiteit Limburg (berrskrivet tUL), zo ur framm skolveurel savet gant Skolioù-Meur Maastricht (UM) ha Hasselt (UHasselt).
Anor
Anor a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Tchitkoulieg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo an tchitkoulieg (chitkuli, kinnauri, chitkuli pe thebarskad) komzet gant tro-dro da 1,060 den (1991) en India.
Smbat Lpoutian
thumb|right|Smbat Lpoutian Smbat Gariginovitch Lpoutian (armenieg: Սմբատ Լպուտյան) a zo bet ganet d'ar 14 a viz C'hwevrer 1958 en Yerevan (Armenia).
Mestrc'hoarier echedoù armeniat eo.
Mestr Meur Etrebroadel eo.
2634 eo e niver Elo, da lâret eo ar 5vet plas ag Armenia.
Kampion Armenia e voe e 1998 ha 2001.
E 2002, gant skipailh olimpek Armenia e tapas ar Vendalenn Arem e Bled (Slovenia).
Kentañ e voe e tournamantoù Berlin 1982, Sarajevo 1985, Irkoutsk 1986 ha Dortmund 1988.
Kentañ ex-aequo e voe e tournamantoù Aten 1983, Irkoutsk 1983 hag Hastings 1986-87. A-gevred gant izili arall (Levon Aronian,Vladimir Hakobyan,Karen Asrian, Gabriel Sargissian hag Artashes Minasian) skipailh olimpek Armenia e tapas ar Vendalenn Aour en Olimpiadoù ag Echedoù a 2006 e Torino (Italia), dirak Sina ha SUA.
Gareg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo ar gareg (gahri, keylong boli, erankad pe bunan) komzet gant tro-dro da 4.000 den en holl (1997) en India hag e Sina.
Kumuniezh kumunioù Traoñ an Oud ha Lanvaoz
Kumuniezh kumunioù Traoñ an Oud ha Lanvaoz a oa anezhi un aozadur savet etre kumunioù eus departamant ar Mor-Bihan, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Ploermael - Kalon Breizh eo. Krouet e voe e 1992. D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh, goude kendeuziñ gant div etrekumuniezh-all.
Kumunioù
Kumuniezh kumunioù Traoñ an Oud ha Lanvaoz a yae 16 kumun d’ober anezhi :
866
Diwar-benn bloavezh 866 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 866
Saba
250px|thumb|E-men emañ Saba. 250px|thumb|Gwel eus Mount Scenery Saba zo un enezennig en hanternoz d'an Antilhez Bihanañ, er reter da bPuerto Rico. Ar vihanañ eus an Antihlez perc'hennet gant an Izelvroioù eo, 1 824 a dud a oa o chom enni e 2001.
The Bottom eo ar gêr-benn anezhi, ha 495 a dud enni.
Ur gumun izelvroat eo bremañ, gant ur statud arbennik avat, abaoe ar 1añ a viz Gouhere 2007, goude da stad emren kozh an Antilhez Nederlandat mont da get.
Pandjabeg
Ur yezh indez-ariek eo ar pandjabeg (pan̄jābī; ਪੰਜਾਬੀ e gurmukhi, پنجابی e chamukek) komzet gant 90 milion a dud er Panjab, rannet etre India (28 milion) ha Pakistan (61-62 milion).
Kavet e vez panjabegerion dre ar bed a-bezh, gant meur a hini er Rouantelezh Unanet, er Stadoù Unanet hag e Kanada dreist-holl m'emañ ar pemvet yezh muiañ komzet.
Unan eus yezhoù ofisiel India an hini eo.
Skrivet e vez e meur a doare-skrivañ disheñvel hervez al lec'h hag ivez hervez relijion an hini a skriv zoken:
Kantonioù Iparralde
thumb|right|260px| Kantonioù departamant ar [[Pyrénées-Atlantiques betek 2015, darn anezho a zo en Iparralde.]]
Setu kantonioù Iparralde, en Euskal Herria.
Arondisamant Oloron-Sainte-Marie
Daouzek kanton zo en arondisamant, met daou hebken zo en Iparralde, e Zuberoa:
Beinn na Faoghla
thumb|250px|Pelec'h emañ Beinn na Faoghla
Beinn na Faoghla (pe Beinn nam Faoghla pe Beinn nam Fadhla, distaget /peɲəˈvɤːlˠ̪ə/ e gouezeleg ; Benbecula e saozneg) zo un enezenn eus an Inizi Gall, e gwalarn Bro-Skos. Emañ etre Uibhist a Tuath, en hanternoz, hag Uibhist a Deas, er c'hreisteiz. Liammet eo ouzh an div enezenn-se war-bouez chaoserioù a dremen an hent A865 warno.
Izel eo an enezenn, gant he lec'h uhelañ e Ruibheal, 124 metr a-us live ar mor. En em astenn a ra an enezenn a-hed un 10 km bennak eus an hanternoz d'ar c'hreisteiz. Baile a Mhanaich (Balivanich) eo kêriadenn vrasañ an enez ; un aerborzh bihan zo e-kichen.
Gwechall e oa Beinn na Faoghla unan eus kreñvlec'hioù ar gouezeleg e Bro-Skos. Met e 1958 e oa deuet arme Breizh-Veur da staliañ ur greizenn war an enezenn ha kement-se en deus bet efed war ar yezh kaozeet eno. E niveradeg 2001 e oa bet kavet 56% a ouezelegerien e Beinn na Faoghla, a oa poblet gant 1 300 den. E Baile a Mhanaich e oa an dregantad bihanañ anezho : 37% hepken. E kêriadennoù all an enezenn e oa etre 74% ha 62% a ouezelegerien.
Raphaëla le Gouvello
thumb|upright=1.7|Porzhioù loc'hañ ha degouezhout treizhadennoù Rafaëla le Gouvello : ar Meuvor Atlantel (2000) ; ar Mor Kreizdouar (2002) ; ar Meurvor Habask (2003) ; Mor Indez (2006) ; ha tro Breizh-Veur (2007) (N'eo ket an hent gwir a zo treset etre ar porzh loc'hañ hag ar porzh degouezhout)
Raphaëla le Gouvello du Timat, anavezet gwelloc’h gant hec'h anv berraet Raphaëla Le Gouvello, zo bet ganet d’ar 4 a viz Mae 1960 e Pariz. Genidik eo eus Pennestin er Mor-Bihan. Renerez ur c’hevredad ha plankennerez war an dro eo. Peder gwech eo deuet a-benn war he flankenn-dre-lien da dreizhañ digenvez hag hep skoazell :
Buhezskrid
Krog e oa Raphaëla Le Gouvello da bleustriñ ar planken-dre-lien pa oa liseadez ha kemeret he doa perzh en he c’hevezadegoù kentañ e-pad an hañv (1977) er Baol hag e Dinarzh. Etre 1980 ha 1982 en doa kemeret perzh e kampionadoù digor Frañs hag er renk kentañ e-touez ar merc’hed e oa bet e kevezadeg ar C’hevre Liger-Meurvor hag er 7vet renk el live broadel. E 1982 ne oa plac'h all ebet estregeti enskrivet e redadeg 24 eurvezh ar Baol. Da c’houde, adalek 1984, e oa kroget da bleustriñ ar funboard hag evel-se eo deuet a-benn d'ober berzh pa rae treizhadennoù.
Antilopinae
Genadoù
Ha diouzh ar rummatadurioù :
Raphaëla le Gouvello
Buhezskrid
Raphaëla Le Gouvello, kroget ganti d'ober sport da vat, a laboure mat el lise ivez hag e-se he doa bet ar vachelouriezh D gant ar meneg “mat-kaer” e 1978. Seizh vloaz war-lerc’h he doa bet un doktorelezh mezegiezh-loened hag e 1986 he doa tapet ur master “Sciences in Natural Resources” e Humboldt State University e Kalifornia.
Atebeg teknikel ha skiantel gant ar c’hevredad Bimar-Aqualim (1987-90) e oa bet a-raok bezañ atebek eus ar programm dourc'hounezerezh gant labourva etrebroadel apotikerezh milvezegiezh gant ar strollad Sanofi yec’hed ha mezhur loened (1990-93). Hiziv an deiz eo renerez ar c'hevredad Stermor, kevredad aliañ ha servij mezhur, yec’hed ha yec’hederezh mor, bet krouet ganti e 1994 e Pennestin (56).
Treizh ar Meurvor Atlantel : miz C’hwever ha miz Ebrel 2000
Evit ar wech kentañ e teue ur vaouez a-benn da dreizhañ ar Meurvor Atlantel, bezet 2750 milmor (war-dro 5 000 km), e 58 devezh 10 eurvezh hag 11 munud. Etre Saly (Senegal)) ha Martinik he doa graet an dreizhadenn digenvez-se.
Treizh ar Mor Kreizdouar e 2002
Ergerzhet a ra ar 550 milmor etre Marsilha ha Sidi Bou Said (Tunizia) e 10 devezh 1 eurvezh hag 38 munut.
Treizh ar Meurvor Habask e 2003
Etre miz Eost ha miz Du 2003 he doa graet treizhadenn zigenvez kentañ ar Meurvor Habask war he flankenn-dre-lien. Mont a ra eus Lima (Perou) da bPapeete (Tahiti) – 4 455 milmor - e 89 devezh ha 7 eurvezh.
Treizh Meurvor Indez e 2006
Ee 2006 he doa treizhet Meurvor Indez e 60 devezh, 2 eurvezh hag 1 vunutenn.
Aet e oa kuit eus Exmouth, en Aostralia d’an 9 a viz Ebrel hag en em gavet e oa e Saint-Denis (Ar Reunion) d’an 8 a viz Mezheven, bezet un hentad 3300 milmor (en tu all da 6000 km). Ur plankenn-dre-lien 7,80 m a hirder gant ur ouel 7,4 m2 he doa implijet.
Leulinghen-Bernes
Leulinghen-Bernes a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Pont-Pagan
Pont-Pagan a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Bruz e departamant Il-ha-Gwilen.
Proviñs Belluno
Proviñs Belluno zo unan eus 7 proviñs rannvro Veneto, en Italia, ha kêr Belluno eo ar pennlec'h anezhi. Setu amañ listenn an 69 c'humun eus ar broviñs.
Pont-Pagan
Gevelliñ
Gevellet e vez Pont-Pagan gant:
Tameg (sinek-tibetek)
Div rannyezh ez eus:
Proviñs Padova
Proviñs Padova zo unan eus 7 proviñs rannvro Veneto, en Italia, ha kêr Padova eo ar pennlec'h anezhi.
1747
Diwar-benn bloavezh 1747 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Djangchoungeg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo an djangchoungeg (jangshung, zhang-jung pe thebor) komzet gant tro-dro da 1.990 den (1998) en India.
1747
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1747
Xu Yuhua
Xu Yuhua (e sinaeg: 许昱华/許昱華; e pinyin: Xǔ Yùhua) a zo bet ganet d'an 29 a viz Here 1976.
Mestrc'hoarierez echedoù sinaat eo.
Kampionez ar bed e voe en Yekaterinbourg (Rusia) e 2006.
2500 edo he renk Elo e miz Genver 2008.
Klavdiya Plotnikova
Klavdiya Zakharovna Plotnikova (e ruseg : Клавдия Захаровна Плотникова) (tro 1895 - 1989) a oa yezherez ziwezhañ ar c'hamaseg. He zad a oa rusian, Zahar Perov e anv, hag he mamm a oa kamasian dindan an anv Afanasija.
Plotnikova n'he doe ket tro da gomz kamaseg goude 1950 peogwir n'he doa mignon ebet da gomz anezhañ. Barrek e oa gant ar yezh koulskoude, ha sikour a reas al lizheregourien betek fin he buhez. Komz a rae ur ruseg flour rak he doa desket anezhañ e-pad he bugaleaj. Met gant ar bloavezhioù o tremen e teuas ar ruseg da vezañ he yezh nemeti, ha he live a zigreskas.
Limbourg
Limbourg (e galleg), pe Limburg (e nederlandeg hag en alamaneg zo anv meur a dra.
Limburg pe Limbourg eta zo ur rannvro lec'hiet etre kêrioù Liège (Belgia), Maastricht (Izelvroioù) hag Aachen (Alamagn).
E pep hini eus an teir stad-se avat e roer ur ster disheñvel d'ar ger a-wechoù, dre abegoù istorel pe, dreist-holl bremañ, melestradurel.
Kêrioù
Div gêr zo anvet Limbourg pe Limburg hiriv: Met ret eo menegiñ ivez, en Alamagn: thumb|Ar stêr [[Lenne e kreizkêr Hohenlimburg, gwechall Limburg an der Lenne, en Alamagn]].
War-lerc'h Kendalc'h Vienna e 1815
a zeuas da vout un Dugelezh-veur dizalc'h
Tra iskis
Kêr Limbourg, an hini he deus roet hec'h anv d'an dugelezh hag a zo deuet da vezañ div broviñs goude, n'emañ ket en hini ebet eus ar proviñsoù-se: hiriv emañ e proviñs Liège, p'emañ ar proviñsoù izelvroat ha belgat pelloc'h en hanternoz.
Anv-tud
Un anv-tiegezh eo Limbourg ivez:
Algy Paterson
Algy Paterson (m. 6 Eost 1995) a oa yezher flour diwezhañ ar yezh martuthunira, e Aostralia ar C'hornôg.
Kinnaoreg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo ar c'hinnaoreg (kinnauri, kinnaura yanuskad, tibas skad pe milchang) komzet gant tro-dro da 48.778 den ouzhpenn 15.000-20.000 den all evel eil yezh (1991) en India.
Algy Paterson
Adalek 1980 e labouras gant ar yezhoniour Alan Dench evit mirout ar yezh martuthunira dre skrid.
Pennestin
Pennestin a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Naoned, e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Karrnijour e oa. Marvet e oa d'an 29 a viz Mezheven 1942, e-pad an Eil Brezel-bed.
ISO 639-1
Rann gentañ ISO 639 eo ISO 639-1 ha talvezout da god yezh unvan, ennañ 136 kod divlizherennek implijet evit anavezout yezhoù brasañ (pe muiañ-implijet) ar bed, da skouer:
Lakaet e oa bet da ofisiel listenn ar c'hodoù ISO 639-1 e 2002 daoust ha ma oa bet implijet evel brouilhed e-pad un nebeud bloavezhioù dija.
Ouzhpennet e oa bet ar c'hod diwezhañ, ht evit kreoleg Haiti, d'ar 26 a viz C'hwevrer 2003.
Dindan beli Infoterm (Kreizenn Dermenadurezh Etrebroadel) emañ kodoù ISO 639-1.
Ne vez ket ouzhpennet kodoù nevez da ISO 639-1 seul wezh ma vez oute dija e ISO 639-2. Met ma vez implijet ur c'hod e ISO 639-2 evit ober dave da veur a yezh e c'hello bezañ krouet meur a god war-lerc'h e ISO 639-1 evit anavezout ar yezhoù-se unan-hag-unan ha didalvez e teufe da vezañ neuze ar c'hod kozh ISO 639-2.
Kodoù ouzhpennet goude embannadur miz Genver 2001:
N'eus kod ispisial ebet evit ar "makroyezhoù (s.o. ISO 639-3).
Pecherig
thumb|right|An itron Vigée-Lebrun hag he merc'h, livadur gant [[Élisabeth Louise Vigée-Lebrun, 1789, Mirdi al Louvre]]
Ur pecherig a vez lâret eus ur flouradenn, ur pok koantik a-wechoù, ur vriatadenn a-wechoù ivez. Ober pecheroù a vez lâret ivez.
Kaouenneg
Kaouenneg a zo ur gumun a-wezhall eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor. Ul lodenn eus kumun Kaouenneg-Lanvezeeg eo bremañ.
Patxi López
thumb|Patxi López Franciso Javier López Álvarez, anavezetoc'h evel Patxi López, a zo ur politikour euskarat. Ganet eo bet e Portugalete e Bizkaia d'ar 4 a viz Here 1959. Ezel eo eus ar Strollad sokialour. Etre ar 5 a viz Mae 2009 hag ar 15 a viz Kerzu 2012 e oa lehendakari (prezidant) Kumuniezh Emren Euskadi.
Adelaid Savoia (1052-1079)
Adelaid Savoia (1052-1079), a oa merc'h da Oton Iañ Savoia (war-dro 1023-1060) ha d'e bried Adelaid de Suse (1016-1091).
Elsene
Elsene (e galleg; Ixelles) a zo ur gumun eus Arondisamant Brusel-Kêrbenn e Belgia. thumb|left|250px
Adelaid Savoia (1052-1079)
C'hoar e oa da
Dimeziñ a reas
Eus 1077 da 1080 e voe sikouret an dug Rodolf gant ar pab Gregor VII da c'houlenn kurunenn an impalaeriezh a-enep e vreur-kaer Herri IV, a oa dimezet d'e c'hoar Bertha Torino.
Pataneg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo ar pataneg (pattani, manchati , chamba pe changsapa boli) komzet gant tro-dro da 11.000 den evel yezh kentañ hag gant 5.00 den all evel eil yezh (1991) en India.
Tinaneg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo an tinaneg (tinani, lahauli, rangloi, tinan lahuli pe gondhla) komzet en India (2 000 den e 1996) hag e Tibet (450-1 600 den e 1977).
Tost-tre eo d'ar pataneg.
Boteg
Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr kanaorek eo ar boteg (Bhoti Kinnauri) komzet gant tro-dro da 1 000-2 000 den (1991) en India.
Lokireg
Lokireg a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Dreger, e kanton Plouigno e departamant Penn-ar-Bed.
Anv
B. Tanguy : Loquirec, 1444; Locquirec, 1455
Gevelliñ
Ar gevelliñ gant Droim Seanbhó a-gevret gant Gwimaeg
Kumuniezh kumunioù Maoron-Breselien
Kumuniezh kumunioù Maoron-Breselien a oa anezhi un aozadur etrekumuniezh savet etre kumunioù eus departamant ar Mor-Bihan, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Ploermael - Kalon Breizh eo. Krouet e voe e 2001. D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa kendeuzet e Ploermael Kumuniezh.
Kumunioù
Kumuniezh kumunioù Bro Maoron ha Breselien a yae 7 kumun d’ober anezhi :
1748
Diwar-benn bloavezh 1748 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1748
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1748
Sint Maarten (stad)
Sint Maarten pe Land Sint Maarten (e nederlandeg) pe  Country of Sint Maarten  (e saozneg) eo anv lodenn greisteiz Enez Sant-Martin, a zo kement ha 40% eus gorread an enezenn, unan eus an Antilhez Brasañ, er Mor Karib. Bez ez eo ivez unan eus ar peder stad, gant Aruba, Curaçao, hag an Izelvroioù, a ya d'ober Rouantelezh an Izelvroioù.
Philipsburg eo ar gêr-benn.
Yezhoù
Div yezh ofisiel zo: an nederlandeg hag ar saozneg.
Bro amezek
En hanternoz an enezenn emañ Saint-Martin (60% eus an enez), a zo bet stag ouzh departamant gall Gwadloup, hag a zo bremañ ur strollegezh tramor stag war-eeun ouzh Bro-C'hall.
Istor
Ur rann eus stad emren an Antilhez Nederlandat e oa kent bout ur stad e Rouantelezh an Izelvroioù e 2010.
Marzheg
Marzheg a zo ur gumun a Vreizh e Kanton Gwenvenez-Penfaou, e Liger-Atlantel, e reter ar vro.
Iañ kantved kt JK
../.. | | |  kantved kt JK | | | ../..
Bloavezhioù 90 kt JK | Bloavezhioù 80 kt JK | Bloavezhioù 70 kt JK | Bloavezhioù 60 kt JK | Bloavezhioù 50 kt JK Bloavezhioù 40 kt JK | Bloavezhioù 30 kt JK | Bloavezhioù 20 kt JK | Bloavezhioù 10 kt JK | Bloavezhioù 0 kt JK
Kregiñ a ra ar c’hantved kt JK d'ar 1añ a viz Genver -100 hag ec'h echu d'an 31 a viz Kerzu -1.
Baives
Baives a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Talbenn
Meur a dalbenn zo:
Manga (bannoù-treset)
Bannoù-treset e talvez Manga (漫画) e japaneg. E brezhoneg ez eo ul levr bannoù-treset warni levezon Japan. Ger-ha-ger e talvez skeudenn dister. « Tresadenn » e talvez 画 ga ha « dudius » e talvez 漫 man.
E 1814 e oa al livour Hosukai o klask ur ger evit ar skeudennoù ardoù e oa krog da dresañ. A-benn ar fin e reas "raktresadennoù graet buan-ha-buan" anezho pe c'hoazh « skeudennoù dizampart », da lavaret eo manga e japaneg.
Mangaka e vez graet eus an dresadennerien manga.
Evit poent ez eus ur manga e brezhoneg : An Neñva an hini eo, bet embannet d'an 20 a viz Here 2006 gant an ti-embann Toki ha lakaet e brezhoneg e Naoned.
Istor ar mangaioù
Diwar levezon kelaouennoù kenwerzhel Stadoù-Unanet e deroù an o deus tapet ar mangaioù o stumm a-vremañ : hini ar bannoù-treset. Rummoù a bep seurt heñvel ouzh ar re amerikan a c'hanas er mod-se e kelaouennoù japan. Ar re vrudetañ betek ar bloavezhioù 1940 e voe « Norakuro » (ar c'hi du, ur manga a-nep al lu) gant Tagawa Suiho « Boken Dankichi » (troioù-kaer Dankichi) gant Shimada Keizo. Petra zo kaoz ? Dindan kontroll ar gouarnamant e oa ar c'hazetennoù hag an holl obererezhioù sevenadurel : un tamm aer fresk a voe dre ar mangaioù.
Goude 1945
Goude ar brezel, dindan beli ar Stadoù-Unanet e voe levezonet kalz ar vangakaed gant ar c’homik-strips a veze troet ha skignet a-vras er c’hazetennoù japanat. Un dispac’h a zeuas gant unan anezho bet levezonet gant Walt Disney ha diwarnañ e teuio ar mangaioù giz nevez : Tezuka Osamu an hini eo.
Gantañ e teuas ar jestroù dre efedoù grafek evel an taolioù-pluenn pe an trouzadelloù a lak muioc’h war wel kement fiñvadur a zo. Dreist-holl e lakaas talennoù ha kouchadurioù a bep eil evel ma vez er sinema. Diouzh hengoun ar c’hoariva e troc’has enta : betek-henn e veze skeudennaouet an tudennoù en o fezh, e kreiz an dresadenn ha keit-ha-keit ouzh an tudennoù all. Ar bevaat e oa pal Tezuka hag an heuliad bevaat kentañ evit ar skinwel a zeuas gantañ just a-walc’h : e 1963 e sevenas Tetsuwan Atomu, unan eus e oberennoù a zo anavezetoc’h dindan an anv « Astro ar robot bihan ».
A-benn ar fin e voe boas an tremen eus ar paper d’ar skramm bihan. War genwerzhelaat ez eas ar mangaioù da vat : c’hoarielloù pe c’hoarioù-video a c’hanas diwarno hag ar c’hontrol a voe ken gwir all a-wezhioù.
Iliz katolik roman
thumbnail|dehou|200px|[[Penniliz Sant Pêr e Roma. Delwenn sant Pêr, ar pab kentañ.]]
Manga (bannoù-treset)
Goude 1945
Pelloc’h ez eas Tezuka ganti avat : gant rummoù a bep seurt e pledas ha dreist-holl gant ar re graet evit ar vugale. Rummoù nevez da vat a zeuas gantañ zoken er bloavezhioù 60 : mangaioù evit an dud deuet da lavaret eo danvezioù siriusoc’h dezho bouetet gant senarioioù kemplesoc’h. Fent a chomas gantañ avat ha ne zisoñjas ket e vennozhioù dengaour, a-enep al lu hag e aon rak ur gevredigezh dindan beli ar skiantoù.
Iliz katolik roman
An Iliz katolik eo an iliz kristen vrasañ er bed pa embann ez eus 1,2 miliard a izili stag outi (pe feizourien gatolik). Prezegenniñ a ra eo-hi an iliz santel katolik ha abostolik orinel, diazezet gant Jezuz-Krist. Embann a ra e teu diouti, diwar dirogoù, an Ilizoù ortodoks hag ar Brotestanted. An Iliz kristen eo eta an Iliz katolik, an Ilizoù ortodoks hag an Ilizoù protestant.
Proviñsoù Unanet Kreizamerika
250px|right|Kreizamerika e 1860 Proviñsoù Unanet Kreizamerika a oa ur stad dizalc’h etre miz Gouere 1823 ha dibenn ar bloavezh 1841. Ober a reer ivez Stadoù Unanet Kreizamerika ha Kevread Kreizamerika eus ar stad-se. Savet e voe diwar an douaroù a oa e Rouantelezh Guatemala betek 1820, douaroù e dalc’h kurunenn Spagn. Hiziv an deiz int rannet etre meur a stad : Guatemala, Honduras, El Salvador, Nicaragua ha Costa Rica.
Manga (bannoù-treset)
Goude 1945
Dre se ez eus a bep seurt managioù bremañ ha berzh a reont : un drederenn eus an tennadennoù hag ur c’hard eus gounidoù an embann ez a d’ober e Japan.
Iliz katolik roman
An Iliz katolik a zo bleniet gant ur pab, eskob Roma, warlerc'hiad an abostol Pêr. Frañsez eo ar Pab abaoe 2013. Gouarnet eo an Iliz gantañ ha gant an holl eskibien (lavaret e vez "e rank an eskibien gatolik bezan e kenunaniezh gant eskob Roma").
Proviñsoù Unanet Kreizamerika
Istor
Proviñsoù Kreizamerika a yae d’ober Rouantelezh Guatemala, a oa un darn eus besrouantelezh Spagn Nevez e dalc’h Bro-Spagn. Embannet e voe dizalc’hiezh Mec'hiko e 1821, e stumm un impalaeriezh. Ar proviñsoù pelloc’h er c’hreisteiz a embannas e oant dizalc’h diouzh Spagn ivez d’ar 15 a viz Gwengolo 1821 hag unanet e voent ouzh Mec'hiko. Hogen pa voe savet ur republik e-lec’h an Impalaeriezh, e 1823, en em zistagas proviñsoù Kreizamerika diouti da sevel etrezo ur c’hevread distag.
Iliz katolik roman
Hervez ur renkadurezh resis eo gouarnet an Iliz katolik. Emañ er penn kentañ holl ar gloer "ordrenet" (latin ordinatus = urzhiet) renket en urzhioù santel : eskibien, beleien, diagoned. War-lerc'h e teu urzhioù all, re al leaned.
Barlenn
Meur a varlenn zo:
Iliz katolik roman
Er bed e kaver 2 755 sez eskopti (diwezh 2004) e-lec'h m'eo an eskob atebeg war vad ar feiz katolik en e dolead. A viskoaz eo bet lakaet ar Sez santel e Roma war ar renk dreist peogwir eo bet, hervez an hengoun, hini Pêr, priñs (pe bennadurezh kentañ) an Ebestel. Ar gatoligiezh a vez graet ivez eus an holl gatoliked.
Manga (bannoù-treset)
Goude 1945
E 1985 ez eas priz sevenadurel Tôkyô gant Tezuka Osamu. E 1990, ur bloavezh goude e varv, e voe gouestlet un diskouezadeg dezhañ gant Mirdi arzoù modern Tôkyô. Dre se eo aet ar mangaioù e istor sevenadurel japan da vat.
Breanig-Pallas
Ar breanig Pallas (liester : breaniged Pallas) a zo ur spesad golvaneged amprevanetaer ha greundebrer, Emberiza pallasi (Schoeniclus pallasi kent) an anv skiantel anezhañ.
84
837 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0084 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Sounameg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo an doumeg (sunam, thebor pe thebarshad) komzet gant nebeutoc'h evit 558 den (1998) en India.
Arondisamant Lens
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Lens e 17 kanton (betek 2014) hag e 43 c'humun : D'ar 1añ a viz Genver 2007, Kanton Avion a zo bet lakaet en Arondisamant Lens ha tennet digant Arondisamant Arras.
D'ar 1añ a viz Genver 2007, Kanton Rouvroy a zo bet lakaet en Arondisamant Lens ha tennet digant Arondisamant Arras.
Iliz katolik roman
Istor
* Pennad pennañ : Istor an Iliz katolik
Breanig-Pallas
Anvet e voe Cynchramus pallasi (kentanv) da gentañ-penn (e 1851) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) : dougen a ra anv al loenoniour ha louzawour alaman Peter Simon Pallas (1741-1811).
Manga (bannoù-treset)
Teknikoù dibar
Ne vez ket ken difiñv an tresadennoù hag e bannoù-treset ar C'hornôg. Troc'hoù heñvel ouzh re ar sinema a vez er mangaioù. Daoulagad bras a vez d'an tudennoù ha rak-se e c'heller lakaat o santadoù muioc'h war wel. Alies-kaer e vez eztaolet ar souezh dre lakaat an dudenn da gouezhañ en he led da skouer. Er manga City Hunter (brudet e Frañs dindan anv Nicky Larson) e komprener ez a Kaori (Laura) e fulor pa weler he fenn-bazh o tont war wel a daol trumm hag hi da flastrañ hec'h enebourez...
Antilopenn India
Ar spesad nemetañ eo er genad Antilope.
Proviñsoù Unanet Kreizamerika
Istor
thumb|right|175px|Banniel ar C’hevread Ar frankizourien o doa spi e rafe berzh ar c’hevread stadoù, hag e teufe da vezañ ur stad vodern demokratel, o vevañ dreist-holl diwar ar c’henwerzh e kroashent ar Meurvor Atlantel hag ar Meurvor Habask. Hogen rankout a reas ar Proviñsoù Unanet talañ ouzh diaesterioù bras : diaes e oa an darempredoù etre ar proviñsoù hag enebet e oa ar virourien, an Iliz Katolik ha perc’henned vras al latifundia ouzh ar renad nevez, re zemokratel ha re frankizour evito.
Iliz katolik roman
Istor
Goude ma oa kroazstaget Jezuz Krist, an abostoled a c'hounezas feizidi nevez, e-touez ar Yuzevien da gentañ ha da c'houde e-touez holl sujidi an Impalaeriezh roman hag en diavaez dezhi zoken. Atahinet eo ar Gristenien dindan kalz impalaered.
Arondisamant Lens
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù ar Pas-de-Calais d'ar 1 a viz Genver 2017. 50 kumun zo en arondisamant Lens bremañ.
Manga (bannoù-treset)
Teknikoù dibar
Er mangaioù graet evit ar re yaouank e vez furigana ouzhpenn d'ar c'hanji, arouezennoù sinaek pe sinogrammoù, evit aesaat al lenn.
Proviñsoù Unanet Kreizamerika
Istor
Goude ur brezel diabarzh e voe divodet ar c’hevread etre 1838 ha 1840. Abaoe ez eus bet meur a daol-esae a-benn adunaniñ ar broioù bihan-se, en aner betek-henn.
Kanacheg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr kanaorek eo ar c'hanacheg (kanashi) komzet gant tro-dro da 1.000 den (1977) en India.
Arondisamant Lens
Istor
Arondisamant Lens a zo ul lodenn ag an Artez istorel. Krouet eo bet e 1962.
867
Diwar-benn bloavezh 867 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Iliz katolik roman
Istor
En 313 e cheñchas statud an iliz a oa aotreet gant skrid-embann Milano embannet gant an impalaer Kustentin Iañ. E 380 e teuas ar relijon gatolik da vezañ relijion ofisiel an impalaeriezh roman goude skrid-embann Tessalonika betek diskar impalaeriezh roman ar C'hornôg, ha diwezhatoc'h hini Impalaeriezh roman ar Reter. E-pad an amzer-se e oa savet peme sez pennañ hervez Eusebius: Roma, Kergustantin, Antioc'hea, Jeruzalem hag Aleksandria, anvet ar Bentarkiezh.
Goude distruj an Impalaeriezh roman, an iliz a voe ur faktor pennañ e gwarez ar sevenadur klasel. Savet e oa manatioù ha kaset e oa misionerien da avielañ pobloù all Europa, ken pell hag Iwerzhon en norzh. Ur c'hemm bras a oa degaset er reter gant astenn an Islam war-dro ar kantved. Aloubet e oa tri eus sezioù ar batriarked gant an Arabed : Jeruzalem da gentañ, Aleksandria, hag en kantved Antioc'hea.
Manga (bannoù-treset)
Seurtoù mangaioù
E Japan ez eus a bep seurt luskoù embann d'ar mangaioù : bep sizhun pe bep trimiziad. Dre chabistroù 20 pajenn dezho e vezont embannet. Livioù disheñvel a c'hell diforc’hañ ar seurtoù mangaioù a zo en ur magazin. A bep seurt furmad a zo dezho ivez : un nebeud pajennoù pe un daou-ugent bennak anezho (evit reiñ lañs d'un heuliadenn nevez da skouer).
Breanig-Pallas
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.
Manga (bannoù-treset)
Seurtoù mangaioù
Setu amañ un nebeud kelaouennoù sizhuniek : Shōnen Jump (Shueisha), Shōnen Magazine (Kodansha), Shōnen Sunday (Shogakukan).
Betek 400 pajenn a c'hell bezañ dezho.
Diouzh rummadoù tud eo ar c’hellaouennoù manga :
Un nebeud rummoù dibar a zo ivez :
Manga
Dre o anv brezhonek : Roll ar mangaioù, dre o anv brezhonek, all | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Dre o zitl orin :
あ - い - う - え - か - き - く - こ - さ - し - す - せ - そ - た - ち - て - と - な - ね - は - ひ - ふ - ほ - ま - み - め - も - ゆ - ら - る - わ
Breanig-Pallas
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Azia dreist-holl :
867
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 867
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 867
Iliz katolik roman
Istor
Ar stourm etre ar gristeniezh hag an Islam a oa unan eus doareoù pennañ ar pemp kantved goude en-dro d'ar Mor Kreizdouar. Harzet e oa emled an islam gant emgannoù Poitiers, ha Toulouse, daoust ma preizhet Roma hec'h-unan e 846 pe e 848, ha ma oa lakaet seziz war Kergustentin.
Dibatag
An dibatag (liester : dibataged) a zo ur spesad antilopenned, Ammodorcas clarkei an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Ammodorcas.
Iliz katolik roman
Istor
En kantved, an darempredoù diaes etre iliz gresianek ar reter hag an Iliz latin er c'hornôg a lakaas da darzhañ disivoud etre an div, abalamour dreist-holl d'un dizemglev diwar-benn aotrouniezh ar bibien. Ar pevare kroaziadeg ha preizhidigezh Bizantion gant Kroazidi a dorras al liammoù etre ar reter hag ar c'hornôg.
Dibatag
Dougen a ra anv an dengarour aostralian Thomas William Henric Clarke (1860-1945).
Annez
Brosezat eo ar spesad en Etiopia hag e Somalia.
Pok kloz
Ur pok kloz zo ur pok graet gant un den war groc'hen un den all hag a chom ur merk ruz war e lerc'h e-pad meur a zevezh. Gant an divweuz e vez graet ar pokoù-se, met tud zo a ra ivez gant o dent. Peurvuiañ e vezont graet d'ar gouzoug.
A-wechoù e vez ret kuzhat ar pokoù kloz, ouzh tad pe mamm, pe ouzh pried, ha ne vez ket aes atav. Gant ul loa bet lakaet er yenerez pe er skornerez e c'haller klask diverkañ ar pokoù kloz ma vezont bet graet en dek munut tremenet.
Iliz katolik roman
Istor
Er kantved, abalamour d'ar Brotestantiezh ha d'an Disivoud Meur, e krogas an iliz un argerzh ardreizherezh bras anavezet evel an enepadreizhadur. Er c'hantvedoù da-heul en em ledas ar gatoligiezh er bed a-bezh daoust d'un digresk eus pouez an iliz e poblañsoù Europea abalamour da gresk ar brotestantiezh ha d'an amgredoni adal Kantved ar Sklêrijenn. Ar sened-meur Vatikan II er bloavezhioù 1960 an hini eo a zegasas ar brasañ kemmoù er gatoligiezh abaoe Sened-meur Trento tri c'hantved a-raok.
Ar Roc'h-Bernez
Ar Roc'h-Bernez a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Naoned, e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan. left|thumb
Douaroniezh
War ribl kleiz ar Gwilen emañ.
83
836 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0083 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Gwelet ivez
80er
Krennlavaroù spagnolek
Setu amañ krennlavarioù spagnolek.
Unvaniezh demokratel etrebroadel
An Unvaniezh demokratel etrebroadel (UDI) zo un aozadur etrebroadel hag a vod strolladoù mirour hag, a-wezhioù demokrat-kristen eus ar bed a-bezh. Savet eo bet e 1983. Emañ e sez en Oslo. Ur 80 strollad bennak a oa ezel anezhañ pe kevredet gantañ (2012), evel, da skouer, an UMP.
Ida Bernikia
Ida († 559 pe 560) mab da Eoppa, a oa kentañ roue Bernikia, ur rouantelezh angl e reter Enez Vreizh, adalek 547. Gantañ e vije bet savet kreñvlech Bamburgh.
Hervez ar C'hronik angl-ha-saoz e oa mab da Eoppa, a oa mab da Esa, fa oa mab da Ingwi, a oa mab da Angenwit, a oa mab da Aloc, a oa mab da Bernic (diwar an anv-se eo e teu an anv Bernikia), a oa mab da Brond, a oa mab da Bældæg, a oa mab da Woden, hendad an holl rouaned angl-ha-saoz hervez an hengoun, par d'an doue Odin.
En Historia Brittonum, gant Nennius, §57, e lenner anv e rouanez, ha hini e bevarzek mab (pa lavarer en doa bet daouzek)
En XVIIIvet ha XIXvet kantved e kavas da istorourien zo, evel Lewis Morris, e oa Ida ha Fflamddwyn ar memes den. Ar Fflamddwyn-se a zo bet meneget evel ar roue angl a vrezelie ouzh Urien Rhegedhag ouzh e vab Owain, an hini en lazhas.
Proviñs Venezia
Proviñs Venezia a oa unan eus 7 proviñs rannvro Veneto, en Italia, ha kêr Venezia e oa ar pennlec'h anezhi.
Abaoe 2015 eo deuet da vezañ Meurgêr Venezia.
Sed amañ listenn an 43 c'humun eus ar broviñs:
Avon
Avon zo ur ger keltiek kozh (abona e galianeg, afon, e kembraeg) hag a dalv kement ha stêr, hag a zo chomet
E Kembre ez eus ur stêr Afan, a vez graet Avon anezhi e saozneg, hag a dremen dre gêrig Aberafan (a zo Aberavon e saozneg), e-kichenik Port Talbot.
Peder stêr Avon zo e Bro-Saoz:
Krediñ a reer e teu an anv avon eus yezh Brezhoned an Hen Ogledd.
Strollad poblek europat
Ar Strollad poblek europat (EPP) zo an hini brasañ eus ar strolladoù politikel europat treuzbroadel. Savet e oa bet e 1976. Kavout a reer ennañ strolladoù mirour pe demokrat-kristen eus Europa. En EPP ez eus 71 strollad ezel eus 38 bro, 9 rener gouarnamant eus Unvaniezh Europa ha 6 eus diavaez an unvaniezh, 9 c'homiser eus Unvaniezh Europa (ar prezidant en o zouez), hag ar strollad brasañ e Parlamant Europa gant 277 ezel.
Gazelenn-jirafenn
Ar c'hazelenn-jirafenn (Litocranius walleri) a zo ur bronneg daskirier hag a vev e reter Afrika.
Ar spesad nemetañ eo er genad Litocranius.
Maen
Maen a zo
Proviñs Rovigo
Proviñs Rovigo zo unan eus 7 proviñs rannvro Veneto, en Italia, ha kêr Rovigo eo ar pennlec'h anezhi. = Kumunioù = 50 kumun zo e proviñs Rovigo.
Mor Marv
Ar Mor Marv (ים המלח‎ en hebraeg ; البحر الميت‎ en arabeg) zo ur mor diabarzh bihan a-walc'h, er Reter Nesañ, etre douaroù palestinat Sisjordania, Israel ha Jordania. Sall-kenañ eo douar ar Mor Marv (30% a holen), salloch eget n'eus forzh peseurt mor all er bed (en-dro da Vreizh ne dap ar mor nemet 3,5% a holen pe war-dro), hag abalamour da se n'eus ket kalz a vuhez ennañ.
En em astenn a ra war 1 050 km² ; 67 km eo e hed brasañ ha 18 km e led d'ar muiañ. Digreskiñ a ra e c'horread ingal, evel ma c'hoarvez ivez gant ledennadoù-dour sall all er bed, Mor Aral pe al Lenn Tchad da skouer. Ar stêr Jordan en em daol er Mor Marv, ha n'eus stêr ebet o redek dioutañ. N'eo ket abalamour ma n'eus ket buhez ennañ e reer ar Mor Marv anezhañ, a lavarer, met abalamour ma vez plaen ha diroufenn peurliesañ. Dre m'eo sall-kenañ e vez aes d'an dud chom war-c'horre an dour ha neuial ennañ.
Al lec'h izelañ war c'horre an Douar an hini eo, gant -422 m dindan live ar mor.
Er Bibl e reer 'Mor ar Reter' pe 'Mor an Holen' eus an Mor Marv. Anv zo anezhañ evit ar wech kentañ e Levr ar C'heneliezh.
Brean korr
Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged, greun ha had da goulz ar gouennañ.
Annez
Bevañ a ra ar spesad en un takad hag a ya eus hanternoz Finland da reter Rusia.
Gazella
Gazella a zo ur genad e rummatadur ar bronneged.
Spesadoù
Ne glot ket an holl rummatadurioù an eil gant egile evit pezh a sell eus izili ar genad. Sed amañ-dindan ar gazelenned a c'hell bezañ renket ennañ:
Renket e Gazella pe en Eudorcas:
1749
Diwar-benn bloavezh 1749 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1749
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1749
Lokorn
Lokorn a zo ur gumun eus Bro C'hlazig e kanton Kastellin, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.
Disoc'hoù Football Klub Naoned a vloaz da vloaz
Setu amañ bilañs ha disoc'hoù Football Klub Naoned a vloaz da vloaz.
Arondisamant Montreuil
Arondisamant Montreuil a zo ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Pas-de-Calais hag e rannvro Hauts-de-France.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Montreuil e 8 kanton (betek 2014) hag e 164 c'humun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù ar Pas-de-Calais d'ar 1 a viz Genver 2017. 164 c'humun zo en arondisamant Montreuil bremañ.
Villa Adriana
250px|thumb|left|Er Villa Adriana
Ar Villa Adriana a oa ti an impalaerien roman e Tivoli savet gant Hadrian etre 118 ha 138.
Bertha Torino (1051-1087)
thumb|Bertha Torino Bertha Torino (1051-1087), pe Bertha Savoia, Bertha de Maurine, a oa ur briñsez eus Savoia hag a deuas davout impalaerez santel.
He buhez
Merc'h e oa da Oton Iañ Savoia (war-dro 1023-1060) ha d'e bried Adelaid Susa (1016-1091), pe Adelaid Torino. C'hoar e oa da
Dimeziñ a reas e 1066 da Herri Frankonia a voe dilennet da impalaer santel e 1084. Ne gare ket e wreg ha meur a serc'h en doa. Klask a reas terriñ an eured, met nac'h a reas ar pab reiñ e aotre dezhañ.
Bec'h a voe etre an impalaer Herri IV hag ar pab Gregor VII, eskumunuget e voe Herri, ma rankas plegañ en un abadenn brudet a c'hoarvezas e Canossa e miz Genver 1077.
Kolombia
Kolombia (spagnoleg : Colombia), ent-ofisiel Republik Kolombia (República de Colombia), zo ur vro e gwalarn Suamerika. Bogotá eo ar gêr-benn anezhi. Ur vro ec'hon eo, ar 26 hini er bed, ha poblet gant 47 milion a dud eo, an 30 hini er bed.
Bertha Torino (1051-1087)
He buhez
He mamm Adélaïde de Suse hag he breur Amédée II de Savoie a eas da hanterourien etre ar pab hag an impalaer, hag a sikouras Herri. Hag an impalaer a roas Bugey da Amédée II de Savoie, ha markizelezh Ivrea da Adélaïde de Suse.
Giusto Utens
Giusto Utens, pe Iustus van Utens, ganet e Bruxelles er bloavezhioù 1500 (dianav e vloavezh ganedigezh) ha marvet en 1609, a zo ul livour flamank hag a labouras en Italia dreist-holl. Bevañ a rae e Carrara en 1580, eno e timezas en 1588. Ur mab en doe, anvet Domenico, hag a voe livour evel e dad.
Bertha Torino (1051-1087)
Dimeziñ ha bugale
Pemp bugel o doe Bertha ha Herri:
He marv
Mervel a reas e 1087, da 36 bloaz. Beziet e voe en iliz-veur Speyer
Giusto Utens
Oberennoù
Brudet eo e 17 taolenn en hanterlagadennoù pe hanterloarioù eus ar  ville medicee etre 1599 ha 1602.
Kolombia
E 1819 e oa bet disklêriet Kolombia dizalc'h diouzh Spagn. Kolombia vraz a vez graet anezhi, rak enni edo Kolombia a-vremañ, Panamá, Venezuela hag Ecuador. Ur Republik prezidantel eo bremañ. Goude bloavezhioù a feulster eo stabilaet an traoù adalek 2010 war tachenn ar politikerezh.
Merzhereg
Merzhereg a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwenvenez-Penfaou, e Liger-Atlantel, e reter ar vro.
Giusto Utens
Oberennoù
14 hepken avat zo deuet betek ennomp,,ha war ziskouez emaint er Museo di Firenze com'era (« Mirdi Firenze evel ma oa»).
Xu Jun
Xu Jun a zo bet ganet d'ar 17 a viz Gwengolo 1962 e Suzhou, Jiangsu (Sina).
Proviñs Treviso
Proviñs Treviso zo unan eus 7 proviñs rannvro Veneto, en Italia, ha kêr Treviso eo ar pennlec'h anezhi. 95 kumun zo er broviñs.
Xu Jun
Mestr Meur Etrebroadel eo.
2582 eo e renk Elo (FIDE).
Ar Pok
Ar Pok zo anv meur a oberenn brudet, livadurioù pe delwennoù gant daou zen o pokat an eil d'egile peurvuiañ, met oberennoù lennegel a-wechoù ivez.
Livadurioù
thumbnail|Ur sell ouzh kreiz al livadur [[Der Kuß gant Gustav Klimt.]]
Sant-Aelwez
Sant-Aelwez a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Naoned, hag e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed
Rawateg
Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr djangalek eo ar rawateg (rawat pe janggali) komzet e Nepal (15.175 den e 1991) hag en India (2.000-3.000 den e 1991).
Tost-tre eo d'ar raoteg ha d'ar radjeg.
Front Envaliran de Libération
Ar Front Envaliran de Libération a zo ur strollad politikel a glask sevel ur riez dizalc'h war-dro Pas de la Casa, en Andorra. Kannad ebet n'en deus.
À la folie… pas du tout
À la folie... pas du tout a zo ur film gallek savet gant Laetitia Colombani e 2002.
Diverradenn
Ur plac'h yaouank a 20 vloaz eo Angelique, studierez er Beaux-Arts, a en em gav e garantez gant Loïc, ur medisin-kalon brudet, dimezet ha tadig a-benn nebeut. Kendrec'het eo-hi gant ar soñj ez eo e c'harantez garet, met ne zeu biken Loïc d'an emgavioù a aoz ar plac'h yaouank. E gwirionez, eo tapet Angélique gant "érotomanie", kleñved Clérambault: he-unan e vev he c'harantez a ijin dreistmuzul. Loïc, eñ, a chom hep kompren dirak ar profoù dianv hag al lizhiri dous a resev, met chom a ra e karantez-holl gant e wreg memestra. Karantez ar plac'h yaouank az a da sachañ anezhi bepred pelloc'h, betek trubuilhañ he buhez hag hini Loïc...
Briatadenn
thumb|Div vignonez stadunanat oc'h en em vriata. Ur briata, pe vriatadenn (eus ar verb briata, deuet eus an anv briad, deuet eus brec'hiad, diwar ar ger brec'h) a vez graet pa gemerer un dra bennak, pe un den, etre an divvrec'h.
Etre tud
Pa vez daou zen oc'h en em vriata e reont alies gant ur vrec'h en-dro da c'houzoug an den briataet hag unan dindan e gazel, hag e reont ur stardadenn hir pe hiroc'h hervez nerzh o santad. Pokat ha flourañ a c'hall bezañ graet war un dro ivez.
Neuze e tiskouezont mignoniezh, breudeuriezh, kenhoal pe karantez, hervez o sevenadur. A-wechoù e vez graet ivez evit saludiñ pe evit frealziñ.
An Norzhamerikaned zo boas d'en em vriata alies, ar pezh n'eo ket ken boas a se gant an dud e broioù all, pe ne vez ket graet morse ganto zoken, boazioù all ne lavarer ket evel en em stardañ o dorn, joentrañ an daouarn ha/pe stouiñ (en Azia), pe lavarout ur dra bennak.
Redon tolpad-kêrioù
Redon tolpad-kêrioù a zo anezhi un aozadur savet etre kumunioù eus departamantoù ar Mor-Bihan, an Il-ha-Gwilen hag al Liger-Atlantel, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Redon hag ar Gwilen eo. Krouet e voe e 1996.
Deuet eo da vezañ ur gumuniezh tolpad-kêrioù d'ar 1 a viz Genver 2018.
Kumunioù
Kumuniezh kumunioù Bro Redon a ya ar c'humunioù-mañ d’ober anezhi:
Bunuze
thumb|right|200px|Sede pelec'h emañ Bunuze, e Nafarroa Beherea. Bunuze (Bunus e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Nafarroa Beherea, en Iparralde, e kanton Iholdi.
Andy Marechal
Andy Marechal a zo ganet d'ar 17 a viz Genver 1978.
E renk Elo a oa 2 302 e miz Ebrel 2008.
The Kiss
The Kiss a zo
Arondisamant Saint-Omer
Arondisamant Saint-Omer a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar Pas-de-Calais hag e rannvro Hauts-de-France.
Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Saint-Omer e 8 kanton (betek 2014) hag e 116 kumun :
Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù ar Pas-de-Calais d'ar 1 a viz Genver 2017. 89 c'humun zo en arondisamant Saint-Omer bremañ.
Arhantsusi
Arhantsusi (Arhansus e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Euskal Herria, e proviñs Nafarroa Beherea, en Iparralde, e kanton Iholdi.
74 a dud a oa chom enni e 2010.
Treuzet eo Arhantsusi gant ar stêr Biduze.
An anv
Talvezout a ra an anv Arhantsusi kement hag irineg, lec'h ma kresk an irin.
Kevredad Komunour Dispac'helour
Al Ligue communiste révolutionnaire (LCR) a zo ur strollad politikel gall eus an tu kleiz pellañ, oberiant eus 1969 da 1973 dindan an anv Ligue communiste, hag adstummet dindan an anv LCR eus 1974 da 2009, er bloavezh-se en em zivodont o unan evit mont en Nouveau Parti anticapitaliste (NPA).
Difrenestriñ Praha
Kentañ difrenestriñ Praha
Kentañ difrenestriñ Praha a c’hoarvezas da vare ar brezel a-enep d’an husited. Daoust ma oa bet devet Jan Hus d’ar 6 a viz Gouere 1415 (lakaet e oa bet da zisivouder gant sened-iliz Konstans), e chome c’hoazh kalz tud a save a-du gant e vennozhioù, ha en o fenn e oa ar prezegenner Jan Želivský.
D’an 30 a viz Gouere 1419 e voe taolet ur maen eus ti-kêr Kêr Nevez Praha pa dremene ul lidkerzh kaset gant Jan Želivský. Diouzhtu e krogas ar re a-du gantañ da argadiñ an ti-kêr. Teurela rejont seizh chevin katolik dre ar prinistri. Kouezhañ a rejont war goafioù an dud bodet tro-dro, ha peurlazhet e voent ganto. Goude-se e voe devet ilizoù hag manatiez katolik.
D’ar 16 a viz Eost 1419 e varvas a roue Venceslas Iañ an Impalaeriezh Santel. Kemeret e voe e blas gant e vreur, Sigismon Iañ an Impalaeriezh santel roue Hungaria-Croatia abaoe 1387 hag impalaer Alamagn abaoe 1411. Ehmañ a fellas dezhañ lakaat un termen d’an emsavadeg. Padout a reas ar c’hroaziadegoù a-enep an husited betek 1436.
Eil difrenestriñ Praha
D’an 23 a viz Mae 1618 ez eas un dileuriadur protestanted Bohemia, kaset gant kont Thurn, da welout ar roue Mathias 1añ an Impalaeriezh Santel en e lojeiz e kastell Praha; a-benn klemm peogwir e oa bet serret daou dempl protestant e Broumov hag e Hrob. Gant breur a roue (Rodolf II an Impalaeriezh Santel, a familh Habsburg) e oa bet embannet (e 1609) e vefe doujet ouzh gwir ar brotestanted da vevañ diouzh o c’hredenn. Mathias n’en doa hêr ebet, neuze e tibabas e genderv, Ferdinand II an Impalaeriezh Santel, hag arc’hdug Styria, da vezañ roue war e lerc’h. Met ur c’hatolik taer a oa anezhañ, ha stourm a rae a-enep d’ar brotestanted. E-kerzh an emvod e savas reuz etre dileuridi ar roue hag an dileuriadur protestant. Daou c’houarnour eus tu Habsburg, Wilhelm Slavata ha Jaroslav Martinic, hag unan eus o mevelien anvet Fabricius, a voe taolet dre prinistri ar palez. N’o doe ket kalz a zroug dre ma kouezhjont war ur bern teil. An difrenestriñ-se a voe penn-kentañ Brezel Tregont Vloaz.
Trede difrenestriñ Praha
Un trede difrenestriñ a c’hoarvezas e Praha d’an 10 a viz Meurzh 1948, ur miz goude ma vefe bet savet ar gouarnamant komunour. Adkavet e voe korf Jan Masaryk, ministr aferioù diavaez Tchekoslovakia (hag ar ministr nemetañ ne oa na komunour na sokialour) dindan prinistri sal-dour e vinistrerezh. E penn-kentañ 2004 ec'h embannas ar polis e oa bet taolet dre ar prenestr, padal e oa bet lavaret betek-henn e oa en em zistrujet.
Rügen
Rügen (distaget [ˈʁyːgən] en alamaneg) zo un enezenn er Mor Baltel, war aod biz Alamagn. Enezenn vrasañ Alamagn eo. En em astenn a ra war 926 km² ha poblet eo gant war-dro 77 000 a dud (e 2006). Bergen auf Rügen eo ar gêr vrasañ, hag enni 14 240 annezad (e 2011). Un darn eo an enez eus Landkreis Vorpommern-Rügen.