cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Imprimatur
An oberennoù a rank kaout un imprimatur
Lod levrioù zo bet embannet gant aotre an eskob hep ma vefe moullet ar ger imprimatur. Ur skouer eo Kantikou brezounek – Eskopti Kemper ha Leon, "moullet e ti Arsène de Kerangal, mouller an Eskopti", ma lenner : <blockquote style="width:75%; font-family:Palatino; font-size:1.2em;border:1px solid #aaa; padding: 0px 10px 00px 10px;"> A DOLPHE D UPARC, Eskop Kemper ha Leon, Rei a reomp kounje d'ann A. DE KERANGAL, mouller ann Eskopti, da voulla Kantikou Brezounek Eskopti Kemper ha Leon, renket a nevez dre urz ann Aotrou'nn Eskop Nouvel. Roet e Kemper, gant hor sinatur, siell hon armou ha sinatur hor Sekretour, ann 2 a viz Here 1908.
† ADOLPH, Eskop Kemper ha Leon. Dre urz ann Aotrou'nn Eskop : J. M. PILVEN, Chaloni a henor, Secret. jeu. ann Eskopti.
Matteo Salvini
Matteo Salvini, ganet d'an 9 a viz Meurzh 1973 e Milano, zo ur politikour italian. Kannad europat eo abaoe 2004, ha sekretour kevredadel al Lega Nord abaoe 2013. Dindan e renerez ez eus paouezet goustadik gant rannvroelouriezh ar strollad evit mont war-du ur sell identelour hag emveliour italian. Gantañ e vez dilaosket ivez an enep-faskouriezh hag an enep-kreizennañ. Salvini a zo lesanvet "Ar C'habiten" (Il Capitano) gant e harperien.
Yaouankiz
Matteo Salvini a zo ganet e Milano e 1973, mab un den a aferioù hag ur vamm maouez er ger. Salvini en deus bet studiet el lise Alessandro Manzoni e Milan. Goude-se e yeas da skol-veur Milano (Università degli Studi di Milano) evit studiañ an Istor. Ne voe ket echuet e studioù gantañ.
Ezel e oa bet eus ur strollad eus an tu-kleiz pellañ en ur Greizenn sokial emveret, hini Leoncavallo. Chomet eo pouezus hervezañ ar skiant-prenet-se hiziv-an-deiz c'hoazh, memes ma z'eo eñ el luskad tu dehoù pellañ eus ar strollad Lega Nord.
Ministr an diabarzh
D'ar 1añ a viz Even 2018 e voe kadoriet evel ministr diabarzh Italia. Raktal e embanne e c'hoant da dalañ kreñv ouzh al luskadoù envroidi amreizh er vro.
Castellana
Castellana zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh italianek, hag ivez un anv spagnolek, met ne vez ket distaget heñvel en div yezh.
Gerdarzh
Diwar ar ger italianek castello, kastell. E spagnoleg e teu eus ar ger Castilla, Kastilha.
Carcin
Carcin pe  (en okitaneg), Quercy  (e galleg), zo ur vro istorel eus Okitania, e-barzh Gwienna, hag ur broviñs c'hall kozh hag a glot gant keoded kozh ar bobl Cadurci, Divona Cadurcorum, da gentañ, gant eskopti Caors betek 1317 goude, pa voe savet eskopti Montalban. E Quercy emañ an departamant Lot, hanterenn hanternoz Tarn-et-Garonne, m'emañ Montalban, hag enni ez eus ivez un toullad kumunioù all, eus Dordogne, Corrèze hag Aveyron.
Nesiocypraea aenigma
Nesiocypraea aenigma a zo unan eus ar pevar spesad a vez renket er genad Nesiocypraea e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin dizoloet diwezhat ha ral a vev e Su-Afrika.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Lorenz e 2002 dindan an anv genad Nesiocypraea.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Nesiocypraea aenigma bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Gwelout ivez
Nesiocypraea midwayensis, Nesiocypraea teramachii, Nesiocypraea lisetae spesadoù all ar genad.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo er Su-Afrika en Natal.
Briona
Briona zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Aude Extrémo
Aude Extrémo a zo ur ganerez mezzo soprano c'hall eus Bourdel.
Vinzaglio
Vinzaglio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara, e rannvro Piemonte.
Terranova di Pollino
Terranova di Pollino zo ur gumun eus Italia, e proviñs Potenza, en Basilicata.
Navac'hoed
An Navac'hoed (Diné pe Naabeehó e navac'hoeg), skrivet Navajo pe Navaho e saozneg, a zo ur bobl henvroat Amerindianed eus Amerika an Norzh, an hini niverusañ er Stadoù-Unanet gant 300 048 den enskrivet. Ur gouarnamant damemren o deus, meret gantañ ar brasañ mirva Indianed eus ar Stadoù-Unanet, Naabeehó Bináhásdzo (pe Diné Bikéyah), en Arizona, Utah ha New Mexico.
An anv
An anv "Navajo" a zeu eus ar spagnoleg (Apaches de) Navajó (Apacheed an Navajó), gant al lizherenn j a zo evit c'h, ar pezh a dalvez "an Apacheed eus ar maezioù a-hed ar ganienn" (navahū a zo ur ger tewaek er penn kentañ). An Navac'hoed a ra Diné anezho o-unan, ar pezh a dalvez "denien, tud, pobl"; an anv all Naabeehó a zo un amprest).
Maria Amalia an Div Sikilia
Maria Amalia an Div Sikilia, pe Maria Amalia Ferdinanda di Borbone-Due Sicilie en italianeg (1818-1857) a oa ur briñsez italian eus rouantelezh an Div Sikilia, dimezet d'an infant spagnol Sebastião Gabriel de Bourbon e Bragança.
He buhez
Ganet e oa en 1818 en Madrid, ma rene hec'h eontr, Fernando VII, roue Spagn abaoe miz Kerzu 1813. Merc'h e oa d'ar priñs italian Francesco, a oa da vezañ roue an Div Sikilia, ha d'e eil pried an infantez spagnol María Isabel Spagn (1789-1848) : ar c'hiz a oa da zimeziñ etre kendirvi, e tiegezhioù Bourboned Spagn ha Naplez, hag o eizhvet bugel e oa. Merc'h-vihan e oa eta da zaou roue: a-berzh e dad, da Ferdinando Iañ an Div Sikilia, ha d'e bried, María Carolina de Austria, ha da Carlos IV, Roue Spagn, ha d'e bried María Luisa de Parma (1751-1819). He daou dad-kozh a oa mibien da Carlos III, Roue Spagn.
Bloaz e oa María Amalia e 1819 pa zimezas he c'hoar henañ, Luisa Carlotta an Div Sikilia (1804-1844), da Francisco de Paula Spagn (1794-1865), kont Cadiz ha breur da Fernando VII, roue Spagn. Unnek vloaz e oa María Amalia e 1829 pa intañvas Fernando ha pa addimezas d'hec'h eil c'hoar, María Cristina (1806–1878), a deuas neuze da vezañ Rouanez Spagn. He breur henañ, Ferdinando (1810-1859), a oa da ren en Div Sikilia war-lerc'h o zad, hag ur c'hoar all, Maria Antonia (1814–1898), a oa Dugez-veur Toskana.
Eured
Da vare eured he c'hoar Maria Cristina da roue Spagn eo e reas Maria Amalia anaoudegezh gant an infant Sebastião Gabriel de Bourbon e Bragança, bet pell o chom en Brazil. Mab e oa d'an infant spagnol Pedro Carlos de Borbón ha d'an infantez portugalat Maria Teresa Portugal, Priñsez Beira. Ne oa ket ur gwaz eus an hoalusañ, met pinvidik-mor e oa, hag e miz Mae 1832 e timezas Maria Amalia da Sebastião Gabriel. Bugel ebet n'o doe.
Monsieur Parent (dastumad)
Monsieur Parent zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant, hag embannet en 1886 gant an embanner Paul Ollendorff. Anvet eo al levr diwar anv an danevell Monsieur Parent.
Terranova Sappo Minulio
Terranova Sappo Minulio zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Marie-Christine
Marie-Christine zo un anv-badez gallek savet diwar an daou anv-badez Marie ha Christine. Unan eus an anvioù-badez niverus savetadalek an anv Marie eo, evel e meur a yezh all en Europa.
Monsieur Parent (dastumad)
Istor
Kentañ ma voe embannet an dastumad Monsieur Parent a voe e deroù Kerzu 1885 e ti an embanner Paul Ollendorff, petra bennak ma oa skrivet 1886 war an embannadur kentañ. E 1988 e voe adembannet dindan an anv Monsieur Parent et autres nouvelles gant Folio classique (n° 1913), e ti Gallimard.
Maria Amalia an Div Sikilia
Eured
En amzer-se, pa oa yec'hed ar roue Fernando VII o vont war fallaat, ne rae nemet kreskiñ ar bec'h a oa savet etre harperien ar briñsez Isabel, ha re hec'h eontr Carlos. Div gostezenn a oa er palez, rannet diwar-benn an hêrezh, ha mamm Sebastián Gabriel, troet gant mennozhioù kozh, a oa savet a-du gant he breur-kaer don Carlos na glaske nemet lakaat e grabanoù war ar gurunenn. Pa varvas Fernando VII en 1833 ha pa grogas rejañs ar rouanez María Cristina, c'hoar da Maria Amalia, e voe harluet he mamm-gaer María Teresa hag an holl dud a-du gant an infant Carlos eus Spagn.
He marv
Mervel a reas María Amalia da 39 bloaz, en 1857, divugel. he fried ac'h addimezas da María Cristina de Borbón y Borbón (1833–1902), c'hoar-gaer ha keniterv d'ar rouanez Isabel II.
Cameri
Cameri zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Stella
Stella zo ur ger latin deuet da vout anv-badez italianek hag ivez anv-tiegezh.
Gerdarzh
Eus stella, a zo steredenn e latin.
Isidore Odorico
Un aozer marelladurioù brudet hag ur c'hoarier mell-droad oa Isidore Odorico. Ganet eo bet e Roazhon d'an 29 a viz Here 1893. Aet eo da Anaon e Roazhon d'ar 27 a viz C'hwevrer 1945.
Melanerpes rubricapillus
Melanerpes rubricapillus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Isidore Odorico
Mab un artizan aozer marelladurioù oa. Deuet oa e dad eus ar Frioul en Italia da labourat evit Opera Pariz ha aet d'ober e annez e Roazhon e 1882.
Melanerpes rubricapillus
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, ha frouezh ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
Isidore Odorico
E 1918, ur wech distro eus ar brezel, e krouas un embregerezh marelladurioù toaz gwer gant e vreur. Rener arzel an embregerezh e voe. Priziet e oa gant an tisavourien Jusserand ha Laloy. Kinklet en deus meur a savadur e Roazhon (Poull-dour Sant-Jorj, Iliz Santez-Tereza...), e Sant-Brieg (Chapel ar C'hloerdi Bras...) hag e kornôg Bro-C'hall (an "ti glas" en Angers bet savet e 1927-28).
Ur c'hoarier mell-droad barrek e voe Isidore, lezanvet "Dodor", e Stad Roazhon (Stade Rennais Football Club). Dont a reas da vezañ unan eus ar renerien e 1925. Stourm a reas evit diwan ur vell-droad a vicher. Krouet e voe ur c'hampionad a vicher evit ar c'houlzad 1932-1933. Ar c'hentañ krogad etre skipailhoù a vicher e Breizh a voe dalc'het d'ar Sul 18 a viz Gwengolo 1932 e Stad Hent an Oriant e Roazhon.
Ur pont Odorico a zo bet savet war ar Gwilen e Roazhon etre straed Hippolyte Lucas ha straed Alain Gerbaud.
La Primavera
La Primavera (An Nevezamzer) zo ul livadur bras graet gant Sandro Botticelli war-dro 1482, unan eus pennoberennoù an Azginivelezh italian, hag a c'haller gwelout e Mirdi an Ofisoù e Firenze.
Istor
Dont a ra an anv eus ar renabl graet gant Giorgio Vasari en 1550 : dezhañ ne c'halle bezañ nemet lid donedigezh an nevezamzer. E 1551 e skrivas en doa kavet an daolenn ouzh moger sal ur genkiz e Castello, e-kichen ar villa de Petraia, perc'hennet gant ur pinvidig, eus an tiegezh Medici. Ouzh ar voger a-dal dezhi e oa ul livadur all: Ganedigezh Gwener.
E 1477 e oa bet prenet ar genkiz gant Lorenzo di Pierfrancesco de' Medici, a oa kenderv da Lorenzo il Magnifico.
An daolenn
En tu kleiz emañ Mercurius, gwisket skañv, o tiwall liorzh Gwener hag a weler oc'h astenn e zorn da gemer ur frouezhenn; un tokarn zo war e benn, ur c'hleze ouzh e gostez, evel ma tere d'ur gward eus ar. Kannad an doueed a anavezer gant e votoù askellek, hag e vazh.
Kompren
Meur a zoare zo da gompren an daolenn.
Hervez Kathryn Lindskoog e ranker gwelout er Primavera un daolenn eus ar Liorzh Eden hervez an Divina Commedia gant Dante Alighieri. Dezhi e c'haller anavezout an dud-mañ, a gleiz da zehou: Adam, an tri vertuz teologel, Beatrice Portinari, Matilda, Eva, ha Satan.
Nevers
Nevers (distaget e galleg) eo pennlec'h departamant an Nièvre e Bro-C'hall. Kêr-benn an Nivernais eo ivez. 36 762 annezad a oa e 2010 ha 100 556 en tolpad-kêr.
Douaroniezh
Emañ Nevers e kember al Liger hag an Nièvre, un nebeud kilometroù diouzh kember al Liger gant an Allier.
Istor
Nevers e oa ur gêr eus an drevadenn galian AEdues (J. Kezar) / AEdui (Cicero).
Pa'z eo bet staget Galia ouzh impalaeriezh roan, Noviodunum e oa e-barzh rannvro Lugdunensis, kêrbenn Lyons. War lec'h e oa e-barzh Lugdunensis Quarta / Senonia, kêrbenn Sens.
Nevers emañ war an hent roman eus Decetia (Decize) da gCenabum (Orléañs).
Tauricianus eo anv an eskop kentañ anvezet, meneget d'ar c'houlz ar sened-iliz ar rouantelezh burgond e Epaone e 517.
Ángel
Ángel zo un anv-badez spagnolek.
Tud
hag ivez:
Ángela Labordeta
Ángela Labordeta de Grandes (Teruel, Spagn, 1967) zo ur skrivagnerez aragonat.
Blanchard Springs Caverns
Blanchard Springs Caverns zo ur rouedad groc'hioù en Arkansas.
Ángela Labordeta
He buhez
Ganet eo e Teruel, Aragón, en 1967. Bevañ a ra e Zaragoza, ma reas he studioù. Merc'h eo d'ar c'haner ha saver-sonioù José Antonio Labordeta, keniterv d'ar skrivagner Miguel Labordeta ha c'hoar d'an aktourez Ana Labordeta.
Oberennoù
Romantoù
Troidigezhioù
E saozneg:
An dakenn dour
An Dakenn dour a zo ur pezh-c'hoari berr, savet gant Jarl Priel diwar goulenn ar broadelour Frañsez Even (1877-1959, Karevro e anv-barzh) a oa noter diouzh e vicher e Landreger d'an ampoent. Nav diviz a ya d'ober an arvest nemetañ.
Embannet e voe en niverenn 25 eus ar gelaouenn SAV en diskar-amzer 1942 goude m'en devoe ar rener anezhi arvestet outañ e miz Eost e kêr-benn istorel Bro-Dreger. Daou bezhig-c'hoari all savet gant Jarl Priel – Ar Baleer-Bro hag Ar Vatez vihan – a oa bet embannet er memes kelaouenn e 1943.
Istor
Abaoe miz Meurzh 1938 e oa distroet Jarl Priel hag e diegezh eus Antibes da Briel e-lec'h ma kasas da benn e gentañ pezh-c'hoari skrivet e brezhoneg. C'hoariet e oa bet evit ar wech kentañ gant e strollad aktourien amatour eus Priel d'an 2 a viz Mae 1942 ha, da c'houde, da-geñver gouelioù ar Bleun-Brug bet dalc'het e Landreger d'an 30 a viz Eost 1942. Un teirvet abadenn a voe dalc'het d'an 11 a viz Here 1942 da-geñver ar gouel bet kaset da-benn e Roazhon en enor da Régis-Marie-Joseph de l'Estourbeillon de la Garnache.
Skignet e voe ivez war gwagennoù Radio Roazon-Breiz d'ar 17 a viz Here 1942, pedet ma voe an oberour hag e ziv aktourez amatour prielat (Mari Rannou hag Odetta ar C'hozh) d'hen ober gant Roparz Hemon e-unan.
Africo
Africo zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
An dakenn dour
Ar pezh-c'hoari
Tud ar c'hoari zo :
Boudeuse (1766)
Boudeuse ("Mouzherez") zo anv ul lestr-brezel gall hag a yae war vor etre 1766 ha 1800. Ur fourgadenn 32 ganol e oa, savet en Antr, e-kichen Naoned.
Anavezet-mat eo evel bag an ergerzher Louis Antoine de Bougainville etre 1766 ha 1769.
Trec'h e voe d'ar sloop HMS Weazel e 1779, d'an Alceste, hag all.
Dismantret e voe e 1800 evit ober keuneud evit fornioù baraerien.
Gwelout a reer anezhi, e kichen al listri Astrolabe, Boussole, Confiance, Hermione ha Grande Hermione, war ur plankennad timbroù bet lakaet e gwerzh gant La Poste e miz Even 2008.
Invorio
Invorio zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Jonzac
Jonzac zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Charente-Maritime, er rannvro Akitania-Nevez. Emañ war lez ar stêr Seugne. Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Jonzacais anezho e galleg.
Pombia
Pombia zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Villa San Giovanni
Villa San Giovanni zo ur gumun italian e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
Oposom skouarn wenn an Andoù
thumb|left|200px|Tiriad oposom skouarn wenn an Andoù
Amerigo
Amerigo zo un anv-badez italianek.
Gerdarzh
Dont a ra eus an anv germanek Haimirich pe Haimerich, savet diwar haimi (ti, bro) ha rich (galloudek), a c'haller kompren evel "galloudus en e vro" pe, en un doare all met tost a-walc'h, evel "roue ar vro". Diwar an anv-se eo e teuas Heinrich, ha neuze Henry, ha Herri hag an holl stummoù kar.
Imre
Gerdarzh
Dont a ra eus an anv germanek Heimrich, pe Emmerich.
Sant
.
Pisano (Italia)
Pisano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Chouans !
Chouans ! (Chouaned ! pe Chouanted ! e brezhoneg) zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour gall Philippe de Broca e 1987.
An danvez
Un den madelezhus eo an aotrou kont Savinien a Gerfadeg : e-unan-penn en deus desavet e vab Aurèle ha degemeret Céline ha Tarquin (hag hemañ tec'het kuit eus ar c'hloerdi). Emañ o chom en ur c'hastell e Breizh e-lec'h ma klask sevel nijerezioù, diseblant a-walc'h ouzh darvoudoù an Dispac'h Gall en-dro dezhañ, darvoudoù a gemer perzh an daou amourouz Céline ha Tarquin enne. Goude mont da Amerika en harlu e tistro Aurèle e Breizh d'an ampoent ma tarzh ar brezel diabarzh etre ar republikaned hag ar roueelourien. Aurèle, ha n'eo ket evit gouzañv an darempredoù tost etre Céline ha Tarquin, a gemer penn ar Chouaned. Gwelet a ra Kerfadeg e vugale oc'h en em zebriñ : saveteiñ a ra Aurèle eus ar c'hilhotin ha, gantañ, e tieub Céline a-raok dezhi bezañ kaset d'ar marv goude lazhañ Tarquin. Aberzhiñ e vuhez a ra Kerfadeg evit salvidigezh an daou zen yaouank a dec'h kuit war unan eus nijerezioù ar c'hont.
Pella (Italia)
Pella zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Le Horla (dastumad)
Le Horla zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet en 1887 gant Paul Ollendorff.
Colazza
Colazza zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Le Horla (dastumad)
An danevelloù
Trizek danevell zo :
Emmerich
Emmerich, pe Emerich, zo un anv-badez alamanek kozh, troet da Heinrich, ha deuet da vout anv-tiegezh.
Orchestre Symphonique de Bretagne
War-dro 40 soner zo ennañ, ar C'hembread Grant Llewellyn en o fenn abaoe 2015.
Ober a ra sonadegoù e C'hoariva Roazhon, e Breizh hag er bed a-bezh.
Emmrich
Emmrich zo un anv-tiegezh alamanek, deuet eus an anv-badez Emmerich.
Kanton Pont-l'Évêque
Kanton Pont-l'Évêque a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Brasaet e oa bet da 48 kumun gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.
Betek 2015
Kanton Pont-l'Évêque a ya 20 kumun d'ober anezhañ:
Abaoe 2015
Kanton Pont-l'Évêque a ya 48 kumun d'ober anezhañ:
Moullañ
Moullañ a reer eus an hollad teknikoù implijet evit eiladiñ a-vras skridoù ha skeudennoù, war baper peurliesañ pe war draoù all.
E Sina e voe moullet an testennoù kentañ, gant tammoù prenn engravet a veze lakaet liv warno hag a veze gwasket war lien pe war baper. Moullet e voe war tammoù seiz ken abred hag an Dierniezh Han (war-dro -220). Ar skouerioù kentañ eus testennoù moullet war baper a voe er. A-benn an e veze implijet an teknik-se da vat e Sina, ha Soutra an Diamant, al levr kentañ a voe moullet evel-se, a zeuas er-maez en 868.
Erruout a reas an teknik-se en Europa a-benn 1300 pe war-dro. Implijet e voe da gentañ evit moullañ war lien. A-benn 1400 e teuas ar paper da vezañ implijet muioc'h en Europa, hag a-benn 1425 e voe ar moulladurioù kentañ war baper. E-kreiz ar e veze moullet levrioù a-bezh.
Landiona
Landiona zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Philippe de Broca
Philippe de Broca, bet ganet e Pariz d'ar 15 a viz Meurzh 1933 hag aet da Anaon e Neuilly-sur-Seine (Hauts-de-Seine) d'ar 26 a viz Du 2004, a oa ur filmaozour gall.
A-viskoazh e chomo liammet e anv dezhañ ouzh an aktour gall Jean-Paul Belmondo en devoa kaset da benn c'hwec'h film gantañ : Cartouche, L'Homme de Rio, Les Tribulations d'un Chinois en Chine, Le Magnifique, L'Incorrigible hag Amazone.
La Petite Roque (dastumad)
La Petite Roque zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1886 gant an embanner Victor Havard.
An danevelloù
Dek danevell zo e levr 1886, an holl anezho a oa bet embannet a-raok e kazetennoù : seizh anezho e Gil Blas, div e Le Gaulois, hag unan e Le Figaro.
An danevell Sauvée a oa bet lakaet ivez, dre fazi, en dastumad Le Horla e 1887. Hiriv e e vez kavet a-wechoù kenkoulz en eil dastumad evel en egile..
Kanton Trouville-sur-Mer
Kumunioù
Kanton Trouville-sur-Mer a yae 9 c'humun d'ober anezhañ:
Jean-Marie de Lamennais
Yaouankiz
An tad Per-Loeiz Robert a oa paramantour e Sant-Maloù. Nebeut a-raok an Dispac'h Gall e oa bet barradoù naonegezh drastus e bro Sant-Malou hag e Dinan (1782, 1786), an tad a implijas nerzh e di-kenwerzh da gas greun gwerzhet da goll paneveken roet d'an dud da gaout bara evit ar brasañ niver. Dre an oberenn-se e voe goulennet gant Breujoù Breizh ma vije roet un titladur a noblañs dezhañ evit e servij da vad ar vro hag ar bobl. E miz mae 1788, Loeiz XVI a roas an titladur dezhañ, an aotrou Per-Loeiz Robert de al Mennais a voa graet anezhañ adal neuze.
E 1789, Gratienne-Jeanne Lorin, mamm Yann-Vari de la Mennais, a yeas da Anaon ; ouzhpenn d'ar c'holl-se e krogas an Dispac'h gall. Mard oa ar familh digor a-walc'h d'ar mennozhioù nevez e chomas sklaer an diaz katolik ganti. An darvoud a lakaas Yann-Vari de la Mennais da vont war hent an Iliz a voe ar Spont-Bras. Dre welet ar jahinerezh o sevel a-enep beleien e gorn-bro e krogas gant harpañ ha kuzhañ anezho ; a-feur ma pade ar mare spouronus ez eas donoc'h gant e feiz. Dre e vuhez kefredel uhel e vo douget da zifenn an Iliz a-enep prederourion ar Sklêrijenn.
En Iliz
Goude bezañ bet beleget d'ar 25 a viz C'hwevrer 1804 e Roazhon ez eas da gure en iliz-veur Sant-Maloù ; war ar memes tro e oa kelenner war ar feizoniezh er c'hloerdi, ha vikel-vras. Skuizh-divi e veze dre al labour fonnus en deveze da gas da benn, rediet e voe da baouez ha da vont da repuiñ war douaroù ar familh. Adkavout a reas e vreur yaouankañ Félicité Robert, ha gantañ e kasas ar preder war stad an Iliz en o amzer hag ar cheñchamantoù ret a vije da zegas. Adkregiñ a reas gant e gargoù en Iliz met, siwazh, fall ez eas an traoù gantañ : dre urzh Napoleon e voe serret ar c'hloerdi ha dre ar c'haeladur kevandirel (1806-1814) e voe rivinet ar familh De la Mennais. Mont a reas a-du gant goulenn eskob Sant-Brieg hag ez eas da vezañ e sekretour.
E penn-kentañ ar bloaz 1815 ez eas eskob Sant-Brieg da Anaon. Da 35 bloaz en em gavas neuze Yann-Vari de la Mennais e penn an eskopti. E-pad pemp bloaz e foetas hentoù e eskopti dizehan evit adurzhiañ pep tra : ar c'hloerdioù, ar manatioù, kemer a ra penn meur a vision war-du ar bobl vunut... Da neuze e voe bamet gant stad truezus ar yaouankiz, ar c'hudennoù feulster graet dezho pe graet ganto, an niver bras a emzivaded laosket da vont gant hent ar strad. Sur e voe neuze Yann-Vari de la Mennais gant daou dra : ret-groñs e oa mont davet ar yaouankiz evit he saveteiñ ha gwellaat he stad truezus ; an deskamant e oa ar voger wellañ d'ar yaouankiz evit chom hep kenderc'hel da vont gant hentoù hudur dazont ebet ganto.
E 1819 e voe anvet un eskob nevez e Sant-Brieg ; mont a reas Yann-Vari de la Mennais da Pariz[Bariz, ma voe karget da zibab un daou-ugent a eskibion bennak evit Bro-C'hall. Nac'h a reas bepred bezañ eskobet e-unan avat. E-keit-se en devoa diazezet gant an aotrou Gabriel Deshayes eus an Alre ur genvreuriezh a voe penn-kentañ ar genvreuriezh "Frered an deskadurezh kristen a Bloermael", a zo anavezet gwelloc'h dindan he lesanv "Frered Ploermael", m'emañ Ti-kreiz an urzh-se.
Gant e vreur e skrivas pennadoù a voe kondaonet gant ar Vatikan. Neuze e plegas Yann-Vari met e vreur a daeras betek terriñ gant an Iliz. Gouzañv kalz a reas Yann-Vari diwar an dra-se hag en em ouestlas neuze penn-da-benn da oberenn ar skolioù kristen. E 1851 e voe benniget an oberenn gant ar pab Pi IX ha da fin e vuhez e konted dija 800 breur.
Marv
Pa yeas Yann-Vari de Lamennais da Anaon e oa 852 vreur ha 349 skol en e rouedad deskadurezh.
Terbiom
Un elfenn gimiek eo an terbiom ; Tb eo e arouez kimiek, 65 e niver atomek ha 158,925 e dolz atomek.
Istor
E 1843 e voe dinoet an terbiom en un tamm kailh gadolinit, war an dro gant erbiom 57Er hag iterbiom 70Yb, gant ar c'himiour svedat Carl Gustaf Mosander. Deveret eus Ytterby, anv ur gêriadenn tost da Stockholm ma teue an tamm kailh, eo anv an elfenn 65.
Lesa
Lesa zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Terbiom
Perzhioù
Ur metal liv an arc'hant eo an terbiom ; orjalennus eo, da lavaret eo e c'haller e astenn hep na dorrfe, ha govelius eo, da lavaret eo e c'haller e bladañ a-daolioù mailh. Ken blot eo ma c'haller troc'hañ un dolzennad Tb gant ur gontell. N'eus ket kalz terbiom e krestenenn an Douar, war-dro 1,2 mg/kg hepken ; al lantanid kentañ o vont da get e vo hep mar. Evit poent e vez gounezet dre genderc'hañ lantanidoù pounner evel ar samariom 62Sm, an europiom 63Eu hag ar gadoliniom 64Gd. Ferromagnetek eo an terbiom e gwrezverkoù yenoc'h eget -54,15 °C : treiñ a ra da warell.
Kimiek
Liv rozwenn eo Tb3+, evel ar c'henaozad [Tb(OH2)9]3+.
Izotopoù
Terbiom-159 (159Tb) eo an izotop stabil nemetañ a gaver en natur. Skinizotopoù zo bet deskrivet ivez, 36 anezho ; kevanaozet eo bet lod skinizotopoù, Tb-157 ha Tb-158 o vezañ ar re stabilañ, gant un hanter-vuhez a 71 bloavezh ha 180 bloavezh a-getep.
Bonnœil
Bonnœil a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Maggiora
Maggiora zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Dampierre
Dampierre zo un anv-lec'h gallek.
Orin
An anv zo bet roet da barrezioù gouestlet d'an abostol Pêr.
Pennadoù kar
.
Rochefort (Charente-Maritime)
Rochefort, pe Rochefort-sur-Mer, zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Charente-Maritime, er rannvro Akitania-Nevez. Emañ war lez ar stêr Charente. Er bloavezh e oa 0 a annezidi hag a reer Rochefortais anezho e galleg.
Seziz Porto
Seziz Porto (Cerco do Porto e portugaleg) a vez lavaret eus ar seziz a c'hoarvezas e-pad ouzhpenn bloaz etre Gouhere 1832 hag Eost 1833, pa welas soudarded Pedro IV, roue Portugal, edo arme e vreur Miguel Iañ Portugal o c'hronnañ Porto.
Colibri thalassinus
Colibri thalassinus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Anvet e voe Trochilus thalassinus (kentanv) da gentañ-penn (e 1827) gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha sun-bleuñv peurvuiañ.
Annez
Kavout a reer ar spesad eus naoueier kreisteiz Mec'hiko da hanternoz-kreiz Nicaragua.
Skoueriou kristen eil rummad gant eur Missioner Breizad
Istor
Seiz vloaz a-raok, e 1904, e oa bet embannet Skoueriou kristen gant eur Missioner Breizad, ul levr 256 pajenn ennañ, gant Jean Bourdoulous, e Kemper.
Danvez al levr
Ul levr a skouer vat eo, ha rannet e c'hwec'h lodenn :
Nesiocypraea lisetae
Nesiocypraea lisetae a zo unan eus ar pevar spesad a vez renket er genad Nesiocypraea e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral-tre a vev e teir zachenn pell an eil re diouzh ar re all e gevred Afrika, e Melanezia hag etre Taiwan hag ar Filipinez.
Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Kilburn e 1975.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Nesiocypraea aenigma bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Bevoniezh
Kregin ral-tre eo. Kavet e vez lodenn vrasañ anezho draget er mor don pe e stomagoù pesked etre 100 ha 350 m donder. Er Filipinez e vez kavet lod dindan nebeut metroù dour.
Gwelout ivez
Nesiocypraea midwayensis, Nesiocypraea teramachii, Nesiocypraea aenigma spesadoù all ar genad.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo dasparzhet e teir zachenn pell ar re d'ar re all e gevred Afrika, e Melanezia hag etre Taiwan hag ar Filipinez.
The Hurricane Heist
The Hurricane Heist zo ur film niñvek stadunanat sevenet gant Rob Cohen. Skrivet eo bet gant Rob Cohen, Carlos Davis, Anthony Fingleton, Jeff Dixon ha Scott Windhauser. Evel aktourien e kaver Toby Kebbell, Maggie Grace, Ryan Kwanten ha Ralph Ineson.
Kontañ a ra istor ul laeroñsi arc'hant en ur mirva moneiz kevredadel stadunanat e-pad ur gorventenn live pemp. Embannet eo bet d'an 9 a viz Meurzh 2018.
Istor
Ur strollad laeron a dag ur mirva arc'hant kevredadel stadunanat leuniet gant 600 milion $ e-pad ur gorventenn live 5. Evit talañ outo ez eus un arbennigour war an hin, ur boliserez eus an Teñzor ha breur an arbennigour, bet er United States Marine Corps. Asambles e klaskont difenn an arc'hant ha dreistbevañ er gorventenn.
Arondisamant Kemperle
Arondisamant Kemperle a zo un arondisamant kozh e departamant Penn-ar-Bed, krouet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1800 ha dilamet d'an 10 a viz Gwengolo 1926. Lakaet e voe e gantonioù en Arondisamant Kemper.
Nivernais
Nivernais (distaget e galleg) zo ur broviñs eus Bro-C'hall, en-dro da gêr Nevers. Al lodenn vrasañ eus an Nivernais zo bremañ e departamant an Nièvre.
Proviñsoù amezek
Kêrioù brasañ: Nevers, Pouilly, Clamecy, Vézelay, Château-Chinon, Decize, Donzy, La Charité-sur-Loire.
Roet e oa bet an douaroù-se gant an impalaer Loeiz an Deol d'e vab Pepin, roue Akitania. Ur gontelezh e voe adalek an.
Eus ar proviñsoù d'an departamantoù
Klotañ a ra mat a-walc'h tachenn departamant an Nièvre gant hini Nivernais, met kumunioù 'zo en norzh a zo stag bremañ ouzh ar Yonne, hag reoù 'zo er mervent ouzh ar Cher, hag unan ouzh an Allier.
Roberto Faz
Paourik e oa e dud, soner e dad, ha seniñ a reas Roberto e lazoù bihan a-raok mont da seniñ e 1930 gant al laz a oa renet gant e dad, an Orquesta Ultramar. Kaner ha tabouliner e oa, ha mont a reas ivez gant al laz Conjunto Casino adal 1943, hag e 1956, pa oa brudet dija, tostik kement ha Benny Moré, da sevel al laz Roberto Faz y su conjunto. Lesanvet e voe "El Sonero Mayor" ha "Cantante de los Cantantes"
Caltignaga
Caltignaga zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Roberto Faz
E La Habana e varvas e 1966. Hervez ur vojenn e voe douaret en e vev.
Caravaggisti
Caravaggisti a vez graet eus un toullad livourien eus deroù ar XVIIvet kantved en Italia hag a oa levezonet gant doare-livañ Michelangelo Merisi, ha caravagismo a vez graet eus o doare-livañ.
Roberto Faz
Kanaouennoù
E-touez ar c'hanaouennoù savet gantañ: Te traigo mi son, El pregón de la montaña, Nadie baila como yo, El retozón, hag Aguanile Mai Mai. Gantañ ivez eo bet brudet, er bloavezhioù 1950, ar guaracha Pintate los labios, María, savet gant Ramón Castro Herrera, adkanet abaoe gant Eliades Ochoa.
Caravaggisti
En Italia
Sed ar re vrudetañ: Orazio Gentileschi hag e verc'h Artemisia, Bartolomeo Manfredi, Carlo Saraceni, Francesco Boneri, lesanvet Cecco del Caravaggio, Giovanni Baglione, Giovanni Serodine; Flandreziz diazezet e Roma evel Gerrit van Honthorst hag Hendrick ter Brugghen; Napleziz evel Battistello Caracciolo, Carlo Sellitto ha Jose de Ribera lesanvet lo Spagnoletto.
E broioù all
Arzourien eus broioù all a voe levezonet gantaén ivez:
Scott McKenzie
Scott McKenzie, bet ganet Philip Wallach Blondheim III e Jacksonville (Florida) (Stadoù-Unanet Amerika) d'an 10 a viz Genver 1939 hag aet da Anaon e Silver Lake (ur c'harter e kreiz Los Angeles (Kalifornia)) d'an 18 a viz Eost 2012, a oa ur c'haner-sonaozer stadunanat.
Goude bezañ krouet ar strollad sonerezh folk The Journeymen, e 1961, a-gevret gant John Phillips (1935-2001) ha Dick Weissman (1935-) ez eas gant e hent e-unan-penn tra ma save Phillips ur strollad all, The Mamas & the Papas an anv anezhañ.
E-touez an daou albom hag an daou bladennig warn-ugent a voe enrollet gant Scott McKenzie ez eo ar ganaouenn San Francisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair), embannet e miz Mae 1967, a reas berzh bras. Ma teuas da vezañ himn al luskad hippie er bed a-bezh.
The Shape of Water
The Shape of Water (stumm an dour), zo ur film drama romantel ha moliac'h stadunanat embannet e 2017. Sevenet eo bet gant Guillermo del Toro ha skrivet gant del Toro ha Vanessa Taylor. Evel aktourien e kaver Sally Hawkins, Michael Shannon, Richard Jenkins, Doug Jones, Michael Stuhlbarg hag Octavia Spencer. An istor a dremen e Baltimore e 1962. Ur vaouez menaj a zo o labourat en ul lec'h enklask kuzh gouarnamantel. Eno e vez dalc'het ur boud dreistordinal, kemmesk etre un den hag ur pesk. Ar vaouez dre garantez a zo o vont da glask dieubiñ ar prizoniad.
Giovanni il Popolano
thumb|200px|Poltred Giovanni il Popolano, munud eus an ' Adoration des Mages gant [[Filippino Lippi (Uffizzi).]]
Giovanni di Pierfrancesco de’ Medici, pe Giovanni il Popolano (Firenze 1467-1498 Bagno di Romagna) a oa ur priñs italian eus an Tiegezh Medici, pried da Caterina Sforza, Itron Imola ha Forlì.
E vuhez
Mab e oa da Pierfrancesco di Lorenzo de' Medici. E dad-kozh a-berzh tad e oa Lorenzo il Vecchio, breur yaouañ Cosimo de' Medici ha diazezer skourr yaouañ an Tiegezh Medici. Ur breur en doa, Lorenzo (il Popolano) Goude marv o zad e 1476 e voe savet an daou vugel gant o c'hendirvi Giuliano ha Lorenzo de' Medici. Kelennet e voent gant lenneien evel Marsilio Ficino hag Angelo Poliziano ha savet e-kreiz tud a zeskadurezh hag a sevenadur evel a veze e lez il Magnifico. Troet da-vat e oant gant ar studioù klasel hag al levrioù, ka krouet e voe ganto ul levraoueg da zastum dornskridoù.
A-benn ur pennad e trenkas ar soubenn etrezo ha Lorenzo il Magnifico, en abeg d'an arc'hant dreist-holl, rak Lorenzo a vire hêrezh an daou vreur e-lec'h merañ anezho e-pad o yaouankiz hepmui. Mont a reas an afer betek al lez-varn.
Goude marv Lorenzo il Magnifico e savjont a-enep Piero (il Fatuo), ma voent harluet gantañ e miz Ebrel 1494.
A-benn miz Du avat e oa distro Lorenzo ha Giovanni da Firenze, da-heul arme c'hall Charlez VIII, a oa oc'h aloubiñ Italia, dre ma oa bet distroadet Piero gant un Dispac'h republikan. Mont a rejont a-du gant Girolamo Savonarola ha roet e voe dezho al lesanv Popolano ("Poblel") kement ha diskouez e oant e-tu ar bobl, e-skoaz ar skourr Piero de' Medici, ha ne oa nemet un tirant anezhañ. Anvet e voe Giovanni da gannad ar republik nevez ha kaset e voe da-vet Caterina Sforza, kontez Forlì.
Dimeziñ
E 1496 ec'h eas Giovanni, evel kannad Republik Firenze, d'ober ur gweled da Caterina Sforza, kontez Forlì hag Imola, hag intañvezet goude muntr he c'hentañ pried.
E 1497 e timezas Giovanni ha Caterina, Ur mab o doe, bloaz goude, anvet Ludovico. A-benn un nebeud mizioù avat e klañvas Giovanni hag e varvas, ma voe roet anv an tad neuze gant an intañvez d'o mab. Dont a reas ar Giovanni bihan da vout condottiero bras, hag anavezet eo evel Giovanni dalle Bande Nere, a voe tad da gCosimo Iañ de' Medici, kentañ Dug-meur Toskana.
Aryabhata
Aryabhata (476-550) a oa ur matematikour ha steredoniour indian.
Trecate
Trecate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Gwenaerezh
Perzh dibar an hengoun-se eo ez eo ar c'hon hag a gas an hemolc'h, an dud war o lerc'h. Evel ar falc'hunerezh hag an hemolc'h danzouar gant furiged, ar c'hon a ra pep tra : o sterniañ hag o skoazellañ a ra ar wenaerien, hep gallout erlec'hiañ outo. Bondoug ar c'hon enep hini al loen gouez eo danvez ar gwenaerezh.
Arabat eo droukveskañ ar gwenaerezh gant ar falc'hunerezh, ma hemolc'her dre laboused-preizh, ha gant an haboerezh hag a zo un ensavadur bet krouet e 813 gant Karl Veur evit diouennañ ar bleizi dre drapoù hag armoù.
Gerdarzh
Guiznezl, guinhezl evit "gwenaer" e Buez Santez Nonn (diwezh ar ), guinhezl er C'hatolicon (1499), guyner, guënaëzr, guinaezr, guynaër e Geriadur Gregor Rostren (1732) ha gwenaer → gwenaerezh e Geriadur Vallée (1931).
Eus ar galleg vénerie testeniekaet en, diwar ar verb vener "hemolc'hiñ dre redek", eus al latin krennamzerel venaria "loened da hemolc'hin" diwar al latin venāri "redek war-lerc'h" ; hemolc'hiñ".
Istor
War varc'h pe war garr e veze hemolc'het leoned en Asiria er, ha lazhet dre wareg pe c'hoaf evel m'en diskouez oberennoù arzel niverus. Un doare da embreger evit ar brezel e oa, en abeg da dennder an hemolc'h : ret e oa strivañ e-pad pell, bout war evezh bepred ha gouzout embreger armoù.
En Impalaeriezh roman, perc'henned un dachenn o deveze ar gwir da hemolc'hiñ warni ; gwir e chomas kement-se en Europa ar C'hornaoueg goude diskar an impalaeriezh, pa renas ar Veroveed hag ar Garolingidi war o lerc'h.
Holl renkadoù ar gevredigezh a yae da hemolc'hiñ. Pa rae an dud a renk izel evit o boued, re ar renkoù uhelañ er grae evit dudiañ o amzer, evit an darempredoù kevredigezel, evit embreger hag evit diskouez o dere. Pa 'z eas impaleriezh ar Garolingidi da get e paotas an aotrouien lec'hel. Buan e virjont tiriadoù ec'hon — koadeier peurliesañ — ma veze diwallet loened gouez dindan gward evit an hemolc'h hepken. An dud izel n'o deveze ket gwir d'en ober, ha kastizet garv e veze ar vigrierien ; ret e oa dezho neuze hemolc'hiñ loened bihan en diavaez d'an tiriadoù berzet.
Kentañ testeni eus an doare da chaseal er Grennamzer e voe un dornskrid anvet Livre de Chasse savet etre 1387 ha 1389 gant an hemolc'her meur Gaston III de Foix-Béarn (1331-1391), lesanvet Gaston Fébus / Phœbus.
A-feur ma veze dibabet ar gouennoù kon dre o barregezh en hemolc'h, ha lakaet barrekoc'h-barrekañ da hemolc'hiñ ar spesad-mañ-spesad, e voe dilezet an armoù-tenn tamm-ha-tamm ha lezet ar c'hon arbennikaet da hemolc'hiñ dre o bondoug, o mus hag o fleustradur betek ma vije diviet al loen gouez ; neuze e veze lazhet gant un taol goustilh pe gouzifiad, evel ma vez graet hiziv c'hoazh. Er dija e veze kemennet pazennoù an abadennoù gant sonioù ar c'horn-hemolc'h.
Gant red an amzer e kreskas geriaoueg ar gwenaerezh, betek bout resis-tre e kement tachenn hag a denn d'an hemolc'h : deskrivet dre ar munud ha termenet e vez korf pep loen e pep oad, emzalc'h pep gouenn kon e-kerzh un hemolc'hadenn ha pep pazenn en hemolc'h e-unan. Ken abred hag ar e voe diouzh ar c'hiz e metoù an uhelidi gouzout ar c'heriaoueg, koulz e Bro-C'hall hag e Bro-Saoz. Pelloc'h, da vare an Azginivelezh, e voe brasaet ha resisaet ar c'heriaoueg a-galz.
Ar c'heriaoueg puilh-se a implijer hiziv c'hoazh e Bro-C'hall, hag un darn anezhi zo tremenet er yezh pemdez : à cor et à cri, c'est la curée, donner le change, être aux abois, marcher sur les brisées de quelqu'un, sonner l'hallali, hag all.
Bogogno
Bogogno zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.
Gwenaerezh
Istor
En, ar Saozon a gasas ar gwenaerezh da Amerika a-gevret gant kezeg ha lern Europa (Vulpes vulpes).
Harnez
Er gwenaerezh veur e ranker marc'hegañ evit heuliañ ar c'hon, en abeg da dizh ar jiber a hemolc'her. Kon arbennikaet a ranker kaout, evel-just, hag ur c'horn-hemolc'h evit kemenn a-zivout argerzh an abadenn. Berzet eo an armoù-tan.
Kezeg
Forzh pe varc'h pe gazeg a c'hall bout mat evit ar gwenaerezh, gant ma vo sioul, nerzhek ha kalet ouzh a strivoù goulennet gant hirder an hemolc'h, betek 50 km war forzh pe dachenn ha dindan forzh pe amzer, hep gouzout pegoulz e tistroio d'ar marc'hosi.
Ret eo boazañ al loen ouzh ar c'hon, ar c'harbedoù hag ouzh trouzioù dic'hortoz ar c'hoadegi.
Er Rouantelezh-Unanet ez eus bet krouet kezeg arbennig anvet Hunters ("hemolc'herien") dre barañ kezeg gwad ha hanterwad ; en Iwerzhon ez eus bet graet heñvel gant kezeg gwad ha kezeg-tenn (draughts).
En hengoun gall ez eur chomet gant al loened a oa : gwad, hanterwad, angl-hag-arab ha troterien ; dre bleustradur hepken e teuont da vout arbennik.
Kon-urzh
Etre 20 ha 100 ki a vez en ur bagad ; lod a vez miret fresk (chiens de relais) evit eilañ ouzh ar re skuizh. Pep hini zo soliusaet (créancé) evit hemolc'hiñ a-vagadoù ur spesad loened hepken (demm, gad, hoc'h-gouez, karv, lapin, louarn pe yourc'h) rak gwenn e vije pep hemolc'h mar bije lakaet da redek meur a loen en un abadenn, pe da hemolc'hiñ en e unan.
Dre ar parañ hag ar pleustriñ e teu ar wenaerien a-benn da zibab gouennoù, ha hiniennoù a-douez gouenn pe ouenn, evit tanavder o mus hag evit o framm, o zizh, o c'haleter, o harzh (gorge). Lod kon zo arbennik war an diboufañ ul loen gloazet, evit berraat e boanioù.
Korn-hemolc'h
E Bro-C'hall hepken hag abaoe 1723 e vez ambrouget an hemolc'herien gant sonioù (fanfares) ar c'horn-hemolc'h evit ma c'hellfe ar wenaerien kehentiñ etrezo ha gant ar c'hon. Gant ar mestr-gwenaer ha markiz Marc-Antoine de Dampierre (1676-1756) e voe ijinet e 1722 ar c'horn-hemolc'h a anavezer hiziv ; ar benveg nevez-se a voe degemeret e Gwenaerezh ar roue Louis XV. Tremen 4 000 fanfare a voe skrivet gant markiz Dampierre ; en e raok avat e oa bet savet div son gant André Danican Philidor, alias Philidor l'Aîné (1652-1730), pennsoner ar roue Louis XIV : Retraite prise (1705) ha La Sourcillade (1708).
Deskrivañ dibun an hemolc'h eo perzh ar c'horn : sonioù zo bet skrivet evit embann kement degouezh (circonstance), evel an débuché pa guita al loen goudor ar c'hoadeier da vont war ar gompezenn.
Arabat eo droukveskañ korn-hemolc'h ar gwenaerezh ha hini ar sonerezh milourel :
Ar c'horn-hemolc'h d'Orléans eo an hini a soner hiziv peurliesañ ; deveret eo diwar an Dauphine hag a zeue eus an Dampiere.
Dibun
Digemm pe dost eo chomet ar gwenaerezh abaoe ma voe doñvaet ar c'hezeg, peogwir eo chomet digemm doareoù ar c'hon ha re ar spesadoù hemolc'het.
Diwar-benn dibun un abadenn gwenaerezh meur e lennor amañ da-heul.
Emgav a vez, beure abred, war tiriad un akipaj ; darev emañ an "nozelennoù" (boutons), da lavaret eo izili un akipaj p'o devez ar gwir da zougen e unwisk goude bout skodennet. Heulierien (suiveurs) a vez degemeret ivez, pa c'hall forzh piv ambroug un hemolc'h evit netra ; war droad, war varc'h, war varc'h-houarn e heulier un hemolc'h. Berzet-groñs eo d'an nozelennoù ha d'an heulierien degas armoù-tan.
An "dihun" (réveil) a vez sonet gant ar c'horn. A-hed an devezh e pado an hemolc'h war-lerc'h ul loen hepken er gwenaerezh meur, ha peurliesañ e teuio hennezh a-benn da virout e vuhez dre guitaat tiriad an akipaj, pe dre vont tre en ur goadeg arall, pe dre "widreoù" (ruses) all ; e gwenn e vez tremen 30% eus an hemolc'hadennoù.
Kerkent ha sonet an dihun e vez kaset ar "gwadkon" (limiers), dalc'het gant ar roll gant "mevelien gon" (valets de chiens), da glask ha kavout ul loen gouez kent e "jaujañ" (jauger) hag e zigenvezañ.
Sevenet kefridi ar gwadkon e tistroont gant o c'haserien da lec'h an emgav, ma tanevell ar vevelien gon stad ar jiber. Da neuze e soner al "loc'hañ" (départ) ; war varc'h e ya ar wenaerien war-lerc'h ar "c'hon-urzh" (chiens d'ordre), hag a zo kon-red karget gant hemolc'hiñ al loen betek ma vo diviet ; krog eo an "diboufañ" (traque).
Kenlabour a vez etre an dud hag ar c'hon-urzh, an eil o heñchañ ar re all — an dud dre o anaoudegezh eus an dachenn, ar c'hon dre o mus.
Ret eo d'al loen tec'hel kuit : emañ "lañset" (lancé). Klask a ra neuze mirout e vuhez, ar pezh a ra dre meur a widre : Eurvezhioù-pad e kendalc'h ar c'hoari toull-kuzh-se betek diwezh an hemolc'h, gant tri disorc'h : "Servijout" (servir) al loen a reer neuze, da lavaret eo en e beurlazher : gant dent ar c'hon e kav e varv, pe gant lavnenn ur gwenaer anvet "piker" (piqueux) ; an "hualao war zouar" (hallali sur terre) a soner neuze.
E-pad ma fest ar c'hon e soner meur a fanfare :
Ar gwenaerezh er bed
Berzet eo en Alamagn (1936), e Belgia (1995) hag er Rouantelezh-Unanet (2005) ,
Lennegezh
Ar romantour gall Théodore de Foudras (1800-1872) en deus skrivet 13 levr diwar-benn ar gwenaerezh, an hini brudetañ o vout Les gentishommes chasseurs.
Sonerezh
Ouzhpenn ar sonioù korn-hemolc'h bet savet evit an hemolc'h end-eeun ez eus bet meur a oberenn levezonet gant ar gwenaerezh, an hini vrudetañ o vout ar Messe de Saint Hubert savet gant Tyndare-Gruyer e 1883 — nes komz eus La Paimpolaise, "pennoberenn" Théodore Botrel (1868-1925), hag a zo ur fanfare e gwirionez.
La Boissière (Calvados)
La Boissière a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Gerdarzh
La Boissière, Buxeriam e 1132, diwar ar ger latin Buxaria, « beuzenn ».
kantved
Eil brezel-bed
Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: La Boissière Churchyard
Serjant e oa er Gordon Highlanders 5/7th Bn. Mervel a reas d'an 23 a viz Eost 1944 e-doug Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.
Nesiocypraea teramachii
Nesiocypraea teramachii  a zo unan eus ar pevar spesad a vez renket er genad Nesiocypraea e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin ral-tre a vev e div dachenn pell an eil diouzh eben e Kaledonia-Nevez hag etre Japan hag ar Filipinez er mor Sina.
Taksonomiezh
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Nesiocypraea aenigma bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Tri isspesad a zo bet diskrivet :
Bevoniezh
Kregin ral-tre int. Kavet e vez al lodenn vrasañ anezho draget er mor don etre 150 ha 500 m donder.
Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bras-se a zo etre 58 mm ha 70 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 45 mm gour pe ramz, betek 78 mm.
Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo dasparzhet e div dachenn pell an eil diouzh eben e Kaledonia-Nevez hag etre Japan hag ar Filipinez er mor Sina.
Thomas Malory
Sir Thomas Malory (c. 1416 – 14 a viz Meurzh 1471), a sine Sir Thomas Malleorre, zo ur skrivagner saoz brudet evit bout oberour pe gendastumer Le Morte Darthur, ar gentel saoznek diwezhañ eus mojenn ar roue Arzhur ha marc'heien an Daol Grenn a embannas e 1485 e moullerezh William Caxton e London. Petra bennak ma ne ouzer ket resis piv e oa Thomas Malory e vez pivadet gant an darn vuiañ eus an helenneien evel Sir Thomas Malory a Newbold Revel, ur maner e Stretton-under-Fosse (Warwickshire), anezhañ ur marc'heg, ur perc'henn douar hag un ezel eus Parlamant Bro-Saoz e 1445.
Pivelezh
Kalz helenneien o deus klasket e-pad pell gouzout piv e gwirionez a skrivas Le Morte Darthur. Meur a anv zo bet kinniget a-feur ma'z ae ar c'hantvedoù hebiou. Gouzout a ouzer e oa aozer Le Morte Darthur ur marc'heg, p'er meneg e-unan meur a wech en dornskrid ha p'en diogel ar mouller. Ur marc'heg hepken zo e-touez ar c'hwec'h den anavet dindan an anv "Thomas Malory" er. Gouzout a ouzer ivez edo Thomas Malory en toull-bac'h pa skrivas e bennoberenn.
Ur barzh kembreat
Er e tisklêrias an eskob hag istorour saoz John Bale (1495-1563) e voe skrivet Le Morte Darthur gant ur barzh kembreat eus Maloria, ur gêriadenn war glannoù ar stêr Dyfrdwy e Sir Ddinbych ; tremen 150 vloaz diwezhatoc'h, e 1893, e savas an helenneg kembreat Sir John Rhys (1840-1915) a-du gantañ war zigarez ma kasje Maloria pe d'ur gêr anvet Maleor e Sir Ddinbych pe d'unan all anvet Maleore e Sir y Fflint en hevelep korn-bro ; ouzhpenn, kement-se a lakaje Thomas Malory da vout kar d'ar barzh kembreat Edward Rhys Maelor, a vevas er  ivez. Ur marc'heg e oa Sir Thomas Malory eus Maelore e Sir y Fflint, hogen biskoazh n'eo bet bac'het.
Tornaco
Tornaco (Torgàn e piemonteg, Torgän e lombardeg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Novara.
Thomas Malory
Thomas Malory eus Papworth St Agnes
E 1897 ez embannas un helenneg all, A. T. Martin e anv, e c'hellje aozer Le Morte Darthur bout ar Saoz Thomas Malory eus Papworth St Agnes, Cambridgeshire, bet ganet e 1425 ha marvet e 1469. E-pad ugent vloaz kent e varv e voe bac'het hennezh meur a wech abalamour da laeroñsi, distrujañ madoù an Iliz, gwallerezh ha muntr c'hwitet. Meur a wech eo bet bac'het an Thomas Malory-se, met ne oa ket ur marc'heg anezhañ – da nebeutañ e ster leun ar ger implijet gant aozer Le Morte Darthur ; ouzhpenn, menegiñ a ra ar skrivagner en dornskrid ez echuas al labour "e navvet bloavezh ren ar roue Edouarzh IV", da lavarout eo 1470 (ren kentañ), bloaz war-lerc'h marv Thomas Malory eus Papworth St Agnes eta.
Biandrate
Biandrate zo ur gumun eus Italia, e proviñs Novara.