cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anveliouriezh
Marksouriezh hag anveliouriezh
Hervez Karl Marx e tleer diorroadur ar gevalaouriezh da lezennoù an armerzh hepken, al lezennoù-se o stummañ ar Stad ; dizarbennet eo bet an arguzenn-se gant Kropotkin, a lavar eo savet dizehan ar Stad a-du gant ar binvidien, kement-se o vezañ hec'h anien hag hec'h abeg istorel. Enep "lezober" ar frankizouriezh e sav Kropotkin ivez, pa n'eus ket anezhañ : ar Stad eo a ren war ar vuhez armerzhel evit brasañ gounid ar gevalaourien, un touell eo "neptuegezh" ar Stad. Arabat eo he lezel da gevredikaat binvioù ar c'henderc'hañ rak da hollveliouriezh ar Stad e kasfe kement-se ; d'ar yoc'hoù labourar da aozañ stummoù nevez ar frankiz a-c'houde an dispac'h. Evel an holl anveliourien eta e soñj da Gropotkin ez eo pep Stad enep an dispac'h. Pa lavar ar varksourien e ranker aozañ oberiantiz emdarzhek ar bobl dre ur Stad poblel savet ganto a-c'houde an dispac'h e respont Kropotkin hag an anveliourien all n'eo ar Stad nemet un aotrouniezh a zo bez frankiz ar bobl. Enep daelerezh ar varksourien – dre an aotrouniezh e vo ganet ar frankiz – e vez an anveliourien evel Kropotkin (ha Bakounin, daoust da zaelerezh Hegel) : ne c'hall forzh pe Stad nemet breinañ an dispac'h.
Kenskoazell
Brezelioù eo ar « stourm evit ar vuhez » bet deskrivet gant Charles Darwin ha « stourm ar renkadoù » ar varksourien, eme Gropotkin. N'eo ket dre ar brezelioù-se hepken ez a an emdroadur en-dro, emezañ ivez, pa'z eo rekis e vefe kenlabour, kenskoazell hag emouestladur er gevredigezh. Biskoazh n'eo bet diskuliet kement-se gant an istorourien, n'o deus deskrivet nemet c'hoari ar veleien, ar vilourien, ar bolitikourien hag ar binvidien evit staliañ o hollveliouriezh war pobloù ar bed.
20px Errico Malatesta
« Kantvedoù-pad eo bet rediet al labourerien, setu ec'h int boas da c'hortoz labour, ha bara neuze, digant ar vistri, ha da welet o buhez bepred e trugarez neb a zo perc'henn war an douar ha war ar gevala ; deuet int da grediñ ec'h eo a-drugarez d'ar vistri e c'hallont debriñ, ha hegredik e klaskont gouzout penaos e c'hallfent bevañ mar ne vije ket eus ar vistri », a skrivas an Italian Errico Malatesta (1853-1932).
An aozadur
Pa glask al labourerien sevel Etrebroadelennoù ez eus dija eus "Etrebroadelenn ar gevalaourien" ; dizanv eo al luskad-se, hogen aozet eo, setu e prederias Malatesta war aozadur al luskad anveliour. Boudoù kevredigezhel eo an dud, ne c'hall ket an den treuzvevañ drezañ e-unan. An aozadur eo alc'hwez ar vuhez neuze : ret eo d'an dud en em aozañ, pe en o frankiz oberiant ha dre genasant, pe dindan beli un urzh a zo bet aozet gant un nebeud tud a vez o korvoiñ ar yoc'hoù. Droukveskañ "aozadur" ha "galloud" a ra an anveliourien hiniennelour pa ne welont nemet an eil doare ; mar bijent anveliourien wirion e vijent gouest da aozañ ar gevredigezh hep na vije dober gant pennadurezhioù uhelañ. A-raok lavaret staliañ an anveli e ranker gouzout bevañ enni, da lavaret eo gouzout aozañ ar frankiz. Ha hualet e vo an intrudu hiniennel mar ranker klask ar c'henurzh ha kenasant an hentez ? Tamm ebet, eme Valatesta, pa'z eo dre ar c'henlabour e c'hall pep den lakaat e varregezhioù e pleustr, da lavaret eo bezañ en e frankiz. A-du gant Mic'hail Bakounin e sav Malatesta pa zispleg aozadur an anveli : strolladoù emren ha dizalc'h, kenstrolladoù, kevreadoù kenstrolladoù.
Strolladoù politikel ha sindikadoù
Da soñj an Italian, ne c'hall ket an anveliourien o-unan degas an dispac'h, ha ne c'hall ket strolladoù politikel an tu kleiz en ober kennebeut, setu e ranker sevel un talbenn hepken dre genemglev etre an daou luskad-se. Met arabat eo e teufe ur strollad politikel da vezañ er gouarnamant, rak kerkent e trofe da enebour an anveliourien. Ne c'hall ar c'henemglev padout nemet keit hag an ober darsavel eta.
Ne c'hall ket ar sindikadoù o-unan seveniñ an dispac'h kennebeut, eme Valatesta, peogwir int elfennoù eus ar reizhiad armerzhel, politikel ha kevalaour ; aozadurioù lezennel zo anezho, ne c'hallont stourm nemet e framm strizh Stad ar vourc'hizien. Falsfrankizoù a vez gounezet ganto a vare da vare, tra ken. Binvioù hepken eo aozadur stourmoù ar yoc'hoù labourer, an harzoù-labour, ar boikot, an ober didro, an tarverezh, an darsav zoken, da lavar Malatesta, rak an anveli eo ar pal ha, drezi, dishualded an denelezh. En arvar e vez ar sindikadoù da dreiñ da aozadurioù ma vez gopret tud ha ma vez burevveliekaet oberoù ar stourmerien. Ne c'haller ket bezañ anveliour ha gopret gant ur sindikad – evel ma ne c'hall ket ur sokialour gwirion bezañ dilennad e breujoù ur Stad.
Yezh
<references group="Yezh" />
Heuvelland (kumun)
thumb|left|280px Heuvelland (e flandrezeg kornôgel: Euvelland) a zo ur gumun a Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez.
Kartenn
thumb|450px|left|Heuvelland
Bered ar C'hommonwealth: Irish House Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Implijet e voe adalek miz Even 1917 betek dibenn Gwengolo 1918. Krouet e voe gant an 16vet Rann-arme (Iwerzhonat). 33 soudard ag ar  1st Gordon Highlanders , bet lazhet e-pad an dagadenn bet graet gant an 3de Rann-arme ouzh Wijtschate e miz Kerzu 1914, a voe douaret en-dro gant an Iwerzhoniz er vered nevez savet e miz Even 1917.
Strollad Komunour Marksour-Leninour Gres
thumb|200px|left|Arouezenn ar Strollad Strollad Komunour Marksour-Leninour Gres (SKM-LG) (e gresianeg: Μαρξιστικό-Λενινιστικό Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδα: Μ-Λ ΚΚΕ) a 'zo anv ur strollad komunour maoour oberiant e Gres.
Krouet e oa bet ar Strollad pa'c'h eas kuit ul lodenn eus izili Aozadur Marksourion-Leninourion Gres e 1964 o sevel a-du gant Tezenn an Tri Bed da heul marv Mao Zedong.
Embannet e vez gant ar strollad ar gelaouenn Λαϊκός Δρόμος ("Hent ar Bobl") div wezh bep miz.
Disoc'hoù er mouezhiadegoù
Abaoe 1976 betek hiziv (2008) ez a SKM-LG da glask mouezhioù en holl dilennadegoù pe o-unan pe a-gevret gant strolladoù maoour all:
Richarzh Kernev-Veur
Richarzh Kernev-veur (Winchester Genver 1209-1272 Berkhamstead), anavezet e saozneg evel Richard of Cornwall, a oa mab d'ar roue saoz Yann Dizouar ha da Isabelle d'Angoulême.
En 1240 ez eas da Brezel ar Groaz, d'an Douar Santel.
Anvet e voe da Roue ar Romaned e 1257. Enebiñ a reas ouzh Alfonso X Kastilha evit bout Impalaer Alamagn, met ne deuas ket a-benn. Ober a reas muioc'h war-dro sikour e vreur Herri III a-enep e varoned emsavet eget klask bout trec'h en Alamagn. Kalz arc'hant a zispignas da gaeraat e gastell e Wallingford.
Dimezioù ha bugale
Dimeziñ a reas teir gwech.
Denny Island
Denny Island zo un enezennig e Sir Fynwy, e Mor Havren.
<!--
Denny Island is a small rocky island of 0.24 ha, with scrub vegetation, in the mouth of the River Severn. Its rocky southern foreshore marks the boundary between England and Wales. Above high water mark, the island is reckoned administratively to Monmouthshire, South Wales. The island also marks the north-western limit of Bristol City Council's water boundary in the Severn estuary.
It is located approximately three miles north of Portishead, midway between Redwick in Wales and Avonmouth in England. It is surrounded by sandbanks known as the Welsh Grounds. Its foreshore area changes dramatically according to the state of the tide, because tides in the estuary and Bristol Channel are the second highest in the world, reaching 13.7 m at the spring equinox. It is known as a nesting-place for gulls, cormorants and other seabirds, which are regularly seen and ringed there.
History
It appears in the historical record for the first time as Dunye, in the charter recording the creation of the county of Bristol in 1373. This suggests that the name means, in Old English, 'island shaped like a down (i.e. a hill with a rounded profile)'.
It gives its name to the Denny Island Fault Zone, a part of the Avon-Solent Fracture zone.
External links
-->
Korn (strollad)
Korn, pe KoЯn hervez o logo gant ur bennlizherenn R en tu-gin, a zo ur strollad neo-metal (pe nu-metal). Savet e 1992 e Baskersfield, e banlev Los Angeles, SUA. Ur strollad stummet gant al leurenn eo Korn, ha leun a abadennoù a reont a-raok bezan gwelet gant Ross Robinson hag a vo o froduktour kentan. Korn a embann ur bladenn gentañ, « Korn » e anv, e 1994. Buan e teu ar bladenn da vezan anavezet ha dont a ra Korn da vezan arouez strolladoù nevez metal gant Marilyn Manson hag an deftones. Gant ur sonerezh (glauque) glas-dour ha pozioù nepell eus an neuroz eman Korn ur strollad (controverse) disputet-kenan. E miz C’hwevrer 2005, Brian « Head » Welch a guita ar strollad evit en em ouestlañ d’ar relijion gristen.
Stummadur
Head a zo gitarour kozh Ko?n. Erlerc’hiet e oe e 2005 gant Rob Patterson (gitarour kozh ar strollad Otep). Met hennezh ne son nemet e-pad an abadennoù, pa ra Munky e-unan war-dro ar gitarioù studio. Met ne ya ket Rob e plas Head war al leurenn, met chom a ra kuzhet a-drenv ha maskl ur c’honifl war e dremm.
A-raok Korn
Kroget en deus pep tra gant ur strollad anvet LAPD hag a oa bodet ennañ Munky, Fieldy, David ha Richard Morill (ha non pas Richard Morales evel eo faziet re alies) o kanañ. Seniñ a raent war leurennoù bihan tro-dro Los Angeles betek 1989, pa voe graet ur "single" kentan, Love And Peace, Dude (da lavaret eo LAPD, o taveiñ, dre fent, da Los Angeles Police Department) war al label Triplex records. E 1991 e embannjont o fladenn gentañ, Who's laughin' now ?. Met skarzhet e oe ar c’haner, dre ma seblante re « ispisial ». Kontet en deus Munky en deus e nac’has Morill da ganañ dre m’en doa Munky troc’het e vlev, ar pezh en doa torret ar « wave », hervez ar c’haner. Dre-se e ya d’ar strad LAPD. Diviz a reont neuze ar sonerien da gemer Brian « Head » Welch ganto evit krouiñ ar strollad Creep. Head ha Munky en em anavezent abaoe ar skolaj, met nac’het e oa bet gant LAPD kaout un eil gitarour. N’en doa labouret Head evito nemet er studio. Met ar strollad ‘zo bepred hep kaner. Jonathan Davis a zo o kanañ er strollad Sex art. Ne anavezomp nemet ur ganaouenn eus ar strollad-man, “Inside” e anv hag a vez kavet war un dastummadeg a zastumm strolladoù vihan a Baskerfield, cultivation '92. E-pad un abadenn eus ar strollad-man, e-lec’h e oa Munky ha Head o vont kuit pa voe klevet ganto mouezh Davis. « Chomet omp ar fri war ar gloued », hervez Munky. Kinniget e vez neuze da Jonathan d’ober un taol-esae gant ar strollad. Ket gwall entannet, a-du eo memestra Davis. Diviz a ra Creep da c’hoari Alive, ur sonerezh krouet ganto. « ha kroget en deus da ganañ war hor sonerezh » a lavar Munky. « Gouiet hon eus diouzhtu e oa an hini a glaskemp ». Erfin e chenchas anv ar strollad ha Jonathan Davis a voe kemeret e-barzh Korn. Gallout a reomp ouzhpenn en em anavezent Fieldy ha Jonathan, rak o zadoù a c’hoarie er memes strollad. Pa oant bugale, Fieldy a oa drouk a-walc’h gant Jonathan : « laer a rae din ma z/t-shirtoù » a zisklerias divezatoc’h ar c’haner. Gouzout a reomp ivez e oa Fieldy « bourev » Jonathan pa oant er skol asambles.
Korn
Ur bloavezh goude LAPD, endalc’het e vez Jonathan Davis er strollad, diviz a reont ar sonerien chench anv ar strollad evit Ko?n ha sinan ar bladenn  Korn  da epic. Ar bladenn gentan-man, produet gant Ross Robinson (lezanvet ar 6vet den) a ginnig ur metal gant ur son pouner, ar pezh a zo skoazellet gant ur son izgitar 5-kordenn c’hoazh pouneroc’h ha pozioù du hag a zeskriv bugaleaj ar c’haner, evel ar ganaouenn Daddy (an daouzekvet kanaouenn) hag a gomz eus ar poan en deus gouzañvet Jonathan Davis pa n’eo ket bet kredet gant e dud p’en doa lâret dezho e oa bet gwallgaset en un doare reizhel. Lâret e vez eo ar bladenn-man a gasas giz an neo-metal er bloavezhioù 90, da skouer e implij an izgitar 5-kordenn (implijet gant Fieldy), pe c’hoazh ar gitar 7-kordenn (implijet gant Head ha Munky).
Life is peachy
E 1996 eo embannet eil pladenn Korn, produet, ur wech ouzhpenn gant Ross Robinson. Sonioù ar bladenn-se a zo mui-pe-vui ar memes-re ag reoù ar bladenn gentan, met gant pozioù c’hoazh duoc’h : Jonathan a gomz enno eus e vuhez en e destennoù a zeu da vezan muioc’h-muian heugus (gwallgaset en un doare reizhel pa oa bugel, lakaet a-gostez gant e c’hamaradoù-skol, digomprenet gant e zud…). Ur berzh gwir en deus bet ar bladenn-man, pergen blamm d’ar single a.d.i.d.a.s. Kanaouennoù evel « Good god » pe « Kill you » a zo deuet da vezan kanaouennoù mojennek evit faned ar strollad.
Follow the leader
E 1998 e vez embannet o zrede pladenn gant Korn. Produet e voe gant Steve Thompson, Toby Wright hag ar strollad : souezh a reont gant ur sonerezh du ha pounner, pozioù dour-glas ha sonioù hip-hop. Faned a-leizh a voe displijet gant kanaouennoù levezonet gant ar rap evel Children of Korn, All in the family pe c’hoazh Cameltosis. Ar c’hanaouennoù-se a zo o zri duoioù etre Korn hag, er memes urzh, Ice cube, Fred Durst (Limp bizkit) ha Tre (The phracyde). Ar strollad a grog neuze un droiad (hag a zeuio da vezan ur festival bloazhiek) : The family values tour, gant strolladoù o kemer perzh evel Limp bizkit, Orgy, Rammstein…
Issues
Ar pevare bladenn-man, produet gant Brendan O'Brien, a voe embannet e 1999. Kavet e vez ennan un emdroadur e sonerezh Korn : ar c’hanaouennoù ‘zo hesonek kennan ha mesket gant endroioù pounner. Ur berzh mat a voe graet gant ar bladenn, met rannet eo ar faned gantan. Diviz a ra neuze ar strollad d’ober un ehan, blamm da skouer da gudennoù yec’hed David Silveria. Profit a ra Fieldy evit enrollan e bladenn solo kentan, Fieldy's dream. E-pad an amzer-se e labour Jonathan war sonerezh ar film Queen of the damned gant Richard Gibbs.
Untouchables
Pempvet pladenn ar strollad, produet gant Michael Beinhorn, a zo bet enrollet gant ar memes spered eget hini Issues, met gant un aergelc’h a zo bet labouret gwelloc’h. Embannet e 2002, Ko?n a zistro goude tri vloavezh. Ar bladenn-mañ a ranno c’hoazh muioc’h ar faned, blamm d’ar fed eo kalz hesonekoc’h ar bladenn-man eget ar bladennoù kentañ.
Take a look in the mirror
Un distro war o mennozhioù e seblant ar strollad bezan graet gant ar bladenn-man embannet e 2003, hag a ginnig ur sonerezh feuls-kennan, hep an efedoù implijet war Issues pe war Untouchables. An duo etre ar rapour Nas ha Jonathan war ar ganaouenn Play me a zo marteze kanaouenn wellañ ar bladenn. Unan eus pladenn feulsoc’h ar strollad, met ivez unan eus an nebeutan labouret, ar strollad en deus disklêriet n’en deus ket graet leun a strivoù e-pad an enrolladenn. Memestra, kanaouennoù evel Right now, Break some off pe c’hoazh Y'all want a single a ziskouez mat n’en deus ket Ko?n kollet e nerzh abaoe Issues. Produet eo bet ar bladenn-man gant ar strollad e-unan dre ma ne ouient ket gant piv e c’hellent labourat, met ivez ha dreist-holl peogwir o doa c’hoant bezan o-unan e penn an traoù.
Greatest hits vol. 1
Evit echuiñ gant o c’hevrad 7 pladenn gant epic, Ko?n a embann e zastummadeg kentan e 2004, hag a ouzhpenn enni 2 ganaouenn nevez, Word up et Another brick in the wall er memes spered hag evit ar bladenn diwezhañ, met o mank a nerzh hervez tud’zo. Ar ganaouenn kentan a zo un adkemeradenn eus ar strollad amerikan Cameo, pa vez an eil un adkemeradenn eus ar strollad Pink Floyd. Hennezh a blijo kalz d’ar faned, rak kanet eo 3 lodenn ar ganaouenn gant Ko?n, (an trede lodenn a zo an hini anavezetañ).
Usai ap Ceredig
Unan eus mibien Ceretic Ceredigion ha roue Ceredigion e oa Usai ap Ceredig. N'eo anavezet nemet gant nestedoù ha ne ouzer netra diwar-benn e ren.
Ermengarde Anjev
Ermengarde Anjev zo anv teir friñsez anavezet en istor Anjev.
Priñselezh Teodoros
Priñselezh Teodoros (Gresianeg Θεοδόρο), Gothia (Gresianeg Γοτθία) a oa ur vro vihan e mervent Krimea etre an hag ar. Doros (Mangup hiziv) a oa e gêr-benn. Ouzh Impalaeriezh Trebizond e oa kevreet en un doare start. Ar familh roueel, liammet dre euredoù ouzh tiegezh ar Megaloi Komnenoi, a oa anvet Gabras e gresianeg pe Chowra e turkeg. Armeniat e oa a orin, war a seblant, hag ur skourr eus ar familh a zivroas da Voskov e diwezh ar kantved. Eno e tiazezjont ar manati Simonov. An tiegezh Khovrin, evel ma oa anvet neuze, a oa en he c'herz ar garg teñzorer Moskovia dre hêrezh. O anv a gemmjont da C'holovin er.
E miz Mae 1475 e voe kemeret Kafa gant Gedik Ahmet Pasha. Sezizañ a reas Mangup hag e fin ar bloaz, goude pemp miz seziz, e kodianas ar gêr. Dibennet e voe ar priñs diwezhañ ha da Harem ar Sultan e voe kaset e wreg hag e verc'h. Tra ma chome ar pep brasañ eus Krimea dindan Khanad Krimea, a oa deut he rener da vezañ gwaz an Ottomaned, douaroù Teodoros ha kreisteiz Krimea a oa meret war-eeun gant an Nor Uhel.
Genoù
Ar genoù (pe genou) a vez laret e brezhoneg eus meur a dra :
Cahuilla
Cahuilla zo anv ur bobl indian, pe henvroidi, e Kalifornia. Agua Caliente a vez graet anezho ivez.
Ur yezh aztekek a zo, pe a oa, dezho, kahouilheg a vez lavaret anezhi. E 1990 e voe aozet un niveradeg ha kavet 35 yezher, war an oad, en ur boblañs a 800 den.
Neuville
Neuville zo :
=Anv-lec'h=
=Anv-tiegezh=
1224
Diwar-benn bloavezh 1224 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1224
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1224
Nandieg
Ur rannyezh kalendjinek eus skourr yezhoù nilotek eo an nandieg (nandi) komzet gant tro-dro da 903.000 den (1991) e Kenya.
Kipsigiseg
Ur rannyezh kalendjinek eus skourr yezhoù nilotek eo ar c'hipsigiseg (kipsigis) e Kenya.
Langemark-Poelkapelle
Langemark-Poelkapelle a zo ur gumun a Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez.
Jakez Konan
Ur skrivagner brezhonek eo Jakez Konan, ganet e Perroz-Gireg (Bro-Dreger - Aodoù-an-Arvor) d'ar 6 a viz Kerzu 1910 ha marvet d'an 11 a viz Eost 2003 e Perroz ivez. Mab e oa da Ewan Gonan, a zeuas da vezañ maer e Perroz e 1935 ha kar-e-yezh, ha da Varguerite Goubault, eus Pariz. Skrivet en deus kalz war meur a dachenn, er c'helaouennoù peurvuiañ, met un nebeud romantoù pe danevelloù diwar e bluenn a zo bet embannet e stumm levrioù. thumb|right|290px|Jakez Konan o seniñ goude an [[Eil Brezel-Bed, e Landreger e 1948]]
Buhez
Ganet eo e Perroz-Gireg (Bro-Dreger - Aodoù-an-Arvor) e 1910 ha marvet d'an 11 a viz Eost 2003. Mab e oa da Ewan Gonan, bet maer e Perroz (1935-1944) ha da Varguerite Goubault. Savet e voe e penn-kentañ e vuhez e Perroz, met da bevar bloaz ez eas gant e dud da Sannois e-kichen Pariz, hag e vevas eno betek 1918. E dud a oa marc'hadourien had a bep seurt, hag e dad a oa mestr-skol dre ma vanke kement a skolaerien en abeg d'ar brezel oc'h ober e reuz.
D'an oad a eizh vloaz e c'houlennas digant e dud kas anezhañ da Berroz da di e vamm-gozh, Eno eo e peurzeskas ar yezh. Kaset e voe neuze e pañsion da Skolaj Sant-Jozef e Lannuon. Un eñvor fall e viras eus ar c'houlzad-mañ. Evelkent e reas anaoudegezh gant kalzik a dud kar-o-bro er skolaj-mañ, tud evel Maodez Glanndour, Pêr Bourdellez ha kalz a reoù all a oa krog da vezañ dedennet-mat gant ar yezh hag ar vro.
Tapet live ar vachelouriezh gantañ, ez eas da dremen un hanter bloavezh da Vro-Alamagn e 1928 da zeskiñ alamaneg dre un eskemm etre familhoù. An darvoud-mañ a sikouras anezhañ diwezhatoc'h da dreiñ testennoù diwar ar yezh-se.
Goude-se, deuet en-dro d’ar vro, ez eas da labourat en un ti-bank, ar Bank Peron. Eno eo e reas anaoudegezh gant e wreg, ha dimeziñ a reas gant Anna-Vari Glou eus Perroz-Gireg ivez e 1932. Bet o deus pemp a vugale : Ivona, Erwan, Herve, Annaig (1946-1949) ha Gireg.
Diwezhatoc'h e voe gwerzher tiez hag asurañsoù, kelaouenner, sekretour ti-kêr pe c'hoazh sekretour-kontour en un embregerezh eus ar vro.
Oslo
Oslo (distaget e norvegeg, hervez ar rannyezh, ['uslu] pe ['uʃlu]) a zo kêr-benn Norvegia. Lec’hiet eo e goueled fjord Oslo. Kêr vrasañ Norvegia eo, gant ouzhpenn 500 000 annezad. Ur gontelezh (fylke) eo ivez, kelc’hiet gant kontelezh Akershus.
Jakez Konan
Buhez
Deskiñ a reas seniñ gant ar binioù hag e voe unan eus krouerien kelc’h keltiek Perroz en 1935 asambles gant James Bouillé an tisavour, d'ar c'houlz ma oa gwir gelc'hioù a sevenadur vrezhon anezho. Reiñ a rae kentelioù brezhoneg, aozañ pezhioù-c'hoari brezhonek ha kas en-dro ar strollad dañserien. Kemer a rejont perzh e Diskouezadeg Hollvedel Pariz 1937.
Oslo
En Oslo emañ parlamant Norvegia (Stortinget), palez ar roue, ar ministrerezhioù, Eskemmdi Norvegia, hag all.
Jakez Konan
Buhez
Evel an holl, e treuzvevas ar familh e-pad ar brezel. Labourat a reas en Dépêche hag er gelaouenn Bretagne, kelaouenn renet gant Yann Fouéré e Montroulez evel kelaouenner, ar pezh a voe drastus evitañ goude ar brezel da gavout labour. Goude ar brezel e klaskas labour, met siwazh ne veze kinniget dezhañ ken nemet postoù war verr-dermen. Neuze, e-skeud-se, un toullad bloavezhioù goude ar brezel, dre ma oa un enkadenn ekonomikel ha kalz a zilabour, ouzhpenn ma veze lemet e labour digantañ abalamour d'e vennozhioù breizhat, e kuitaas Breizh gant e familh e 1952.
Oslo
Douaroniezh
Emañ Oslo e goueled ur fjord. A-hend-all eo kelc’hiet kêr gant menezioù. War tiriad ar gumun ez eus 343 a lennoù. Ar menez Kirkeberget (629 m) eo lec’h uhelañ ar gêr.
Jakez Konan
Buhez
Bevañ a reas gant e familh e Bro-Gebek, Kanada, eus 1952 betek 1976. Eno e laboure evel implijad kontouriezh. Kenderc'hel a rae da studiañ ar yezh,da lenn kalz ha da skrivañ. Krouiñ a reas Kelc'h Keltiek Montréal, a badas un dek vloaz bennak.
Oslo
Istor
Hervez ar sagaoù skandinavek e vefe bet savet Oslo en-dro d’ar bloavezh 1048 gant ar roue Harald III. Dianav eo orin an anv ‘’Oslo’’.
Dont a reas da vezañ kêr-benn ar vro dindan ren Håkon V (1299-1319) a voe ar roue kentañ oc’h ober e annez eno hag a lakaas sevel kastell Akershus. E 1387 e tremenas rouantelezh Norvegia dindan dalc’h Danmark ha dont a reas Oslo da vezañ ur gêr a eil renk, pa oa ar roue o chom e Kopenhagen. Ne voe digoret ur skol-veur eno, da skouer, nemet e 1811.
Jakez Konan
Buhez
Lazhet e voe e wreg Anna-Vari hag e verc'h Ivona gant ur c'harr-tan, hag int o-div o vale war ar riblenn hent, d'an 3 a viz C'hwevrer 1973. Goude tapout e leve-kozhni da 65 bloaz e tistroas da Vreizh e miz Eost 1976..
Da glozañ, e c'heller lavarout ez eo bet feal d'e soñjoù a-hed d'e vuhez. N'eo ket hepken skrivañ brezhoneg en deus bet graet met bevañ e brezhoneg en deus graet ivez.
Oslo
Istor
Distrujet e voe Oslo gant an tan e 1624 hag adsavet e voe goude, en tu all d’ar fjord, e-kichen kastell Akershus, gant ar roue Christian IV Danmark, a roas e anv d’ar gêr : Christiania pe Kristiania. E 1814 e voe dizunvanet rouantelezhioù Norvegia ha Danmark, ha dont a reas Kristiania da vezañ ur gwir gêr-benn. Kalon ar c’henwerzh hag ar sevenadur e Norvegia e oa ha meur a savadur bras a voe savet eno e-pad an, evel Palez ar Roue (1848), ar Parlament pe Stortinget (1866), ar skol-veur (1811), ar C’hoariva Broadel…. Dre ar bed a-bezh e oa brudet arzourien Christiania evel Henrik Ibsen, Edvard Munch, Knut Hamsun pe Sigrid Undset (Priz Nobel al lennegezh) : un oadvezh aour e voe ar mare-se evit Christiania war an dachenn sevenadurel.
Adkavout a reas kêr hec’h anv kozh, Oslo, e 1925.
E 1952 e voe aozet ar C’hoarioù olimpek goañv en Oslo, ar pezh a roas brud d’ar gêr. E miz Mae 1995 ez eo eno e voe sinet Emglev Oslo etre Israeliz ha Palestiniz.
Jakez Konan
Oberenn lennegel
Skrivet en deus kalz war meur a dachenn, er c'helaouennoù peurvuiañ, met un nebeud romantoù pe danevelloù a zo bet embannet gant Al Liamm e stumm ul levr (Lannevern e kañv ha danevelloù all) e 1980. Brudet eo Jakez Konan e bed ar brezhoneg dre m’en deus skrivet kalzik a draoù, romantoù, danevelloù, pezhioù-c’hoari... e Gwalarn, Feiz ha Breiz hag Arvor da gentañ ha goude ar brezel en Al Liamm, en Ar Bed Keltiek hag e Barr-Heol. Klasket en deus bepred liammañ yezh ar bobl, – e vrezhoneg zo liv an tregerieg warnañ -, gant ar brezhoneg skrivet ha peurunvan, o prouiñ dre-se nend eus moger ebet etre ar yezh skrivet hag ar peurrest eus ar brezhoneg pa c’hell an eil pinvidikaat egile. Stummet eo e zoare skrivañ gant rikted ha pervezhted ar yezh lennek unvanet ha gant nerzh ha buhez ar yezh pobl, hini Treger, ur rannyezh a anaveze mat-kenañ.
Oslo
Gevellerezh
Emglevioù kenlabour zo bet sinet gant ar c'hêrioù ha rannvroioù da heul :
Ur c'hustum c'hozh gant Oslo zo kas ur wezenn Nedeleg bep bloaz da gêrioù Washington, D.C., Londrez, Rotterdam, Antwerpen ha Reykjavík. . Oslo a gas abaoe 1947 da Londrez ur spruñs, 20-25 metr e uhelder, a c'hall bezañ 50 da 100 bloaz. Se da lak war-wel e anavez mat dalc'h war sav Breizh-Veur outañ e-pad an Eil Brezel-bed.
Ogwr (stêr)
Ar stêr Ogwr zo ur stêr eus kreisteiz Kembre, e Bro Morgannwg, ma red eus an hanternoz d'ar c'hreisteiz, adalek menezioù tost da Nant-y-moel, ha ma tremen dre Pen-y-bont ar Ogwr. Aberiñ a ra er Mor Havren en Aberogwr, e-kichen Merthyr Mawr.
Keiyoeg
Ur rannyezh kalendjinek eus skourr yezhoù nilotek eo ar c'heiyoeg (keiyo).
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo.
Menen
Menen a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez.
1037
Diwar-benn bloavezh 1037 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1037
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1037
Suðurland
Suðurland zo unan eus eizh rannvro Island. Selfoss eo ar gêr-benn. 24 526 km² eo gorread ar rannvro, hag e 2008 e oa 23 972 annezad enni.
Kumunioù Suðurland
Etre krommelloù emañ an niver a annezidi
Kontelezhioù Suðurland
Árnessýsla • Rangárvallasýsla • Vestur-Skaftafellssýsla
Aberogwr
Aberogwr (Ogmore-by-Sea hervez ar saozneg) zo ur gêriadenn en arvor Bro Morgannwg, e kreisteiz Kembre, ur 5 km bennak er c'hreisteiz da gêr Pen-y-bont ar Ogwr, tost da aber ar stêr Ogwr, war aod Mor Havren.
Roc'hellek eo an aod ha dont a ra kraperien da embreger a-wechoù. Fosiloù a gaver er reier a-hervez.
Du Fu
Du Fu (sinaeg: 杜甫; pinyin: Dù Fǔ) (712-770) a oa ur barzh sinaat a veve e fin an Diernelezh Tang. Barnet e vez alies evel ar barzh sinaat meurañ, hag an hini brudetañ er c'hornôg eo moarvat. Ur vignon da Li Bai e oa ha kanañ meuleudi d'ar gwin a ra en e varzhonegoù.
Walt Disney
<p align="left" style="spacing:6px; padding:6px; border:1px solid #006699; background:#EAF5FB"> Savet eo ar pennad-mañ diwar labour bet graet gant skolidi. Sikourit da wellaat an danvez, mar plij ganeoc'h.
Bayenghem-lès-Seninghem
Bayenghem-lès-Seninghem a zo ur gumun eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Walt Disney
Walt Disney a voe ganet d'ar 5 a viz Kerzu 1901 e Chicago e SUA, ha mervel a reas e Los Angeles d'ar 15 a viz Kerzu 1966 da 65 bloaz. E anv gwir a oa Walter Elias Disney, Elias a oa anv-bihan e dad ha Walter hini ur mignon bras d'e dad Walter Parr, a oa beleg hag en doa badezet anezhañ d'an 8 a viz Even 1902. Pevare mab Elias Disney ha Flora Call e oa. Ganet e oa en un tiegezh izelek, tri breur brasoc'h evitañ en devoa hag ur c'hoar daou vloaz yaouankoc'h evitañ. E-pad e grennardiezh ne rae nemet labourioù bihan a-hed an hañv hag un darempred bihanik e oa gant ar Chicago Art, met ne oa ket tonket tamm ebet d'ar vrud. Anvet e oa evel kenderc'her, sevener ha leurenner tresadennoù-bev evit arvesterien liesseurt-tre. Un den dedennet-tre gant e vicher, gouestlet en deus e vuhez d'e arvesterien ha d'e zudennoù ken disheñvel an eil d'egile. E penn ar firm etrevroadel Walt Disney Company edo. Krouet gantañ e 1923 ha chomet en e benn betek e varv, ez eas war-gresk an embregerezh betek dont da vezañ unan eus produerien filmoù pennañ. Eñ hag an dud a laboure gantañ o deus krouet ul lodenn vras eus tudennoù azeul bed an tresadennoù-bev. Unan anezho a zo soñjet evel un dudenn hag a skeudenn Walter Elias Disney en e berzh : Mickey Mouse. Laosket en deus ur vrud hag un azeulerezh eus e labour war e lerc'h ha c'hoazh war-lerc'h e varv e chom roue war rouantelezh an tresadennoù-bev. Bevet en deus Walt Disney diwar e entan, hag en deus lakaet anezhañ da grouiñ bedoù burzhudus gant o zudennoù ken ispisial, peadra da lakaat an holl da huñvreal.
Bayenghem-lès-Seninghem
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Implijet eo bet bered ar gumun evit douarañ ur soudard e miz Kerzu 1914, e-pad ar Brezel-bed kentañ, hag e miz Mae 1940 evit douarañ tri milour eus ar Royal Air Force (Aerlu ar Rouantelezh-Unanet) e-pad an Eil brezel-bed.
Walt Disney
Bugaleaj ha Krennardiezh
Ganet eo Walter Elias Disney d'ar 5 a viz Kerzu 1901 e Chicago. Walter a zo anv ur mignon bras d'e dad, beleg anezhañ, hag e vadezas d'an 8 a viz Even 1902. Elias a zo anv e dad. Pevare mab Elias Disney ha Flora Call e oa. Herbert Disney, Raymond Disney, ha Roy Disney a oa e dri breur henañ, ha Ruth Flora Disney a oa e c'hoar yaouank. Ganet e oa en ur familh izelik, e dad a oa kalvez. Bevañ a rae an tiegezh diwar e c'hopr nemetken. Flora Call a skolaerez hag Elias Disney a oa e-penn un embregerezh bihan e gennad ar sevel-tiez. E 1906 a-gaost d'un enkadenn ekonomikel ne c'hell ket mui derc'hel e embregerezh hag a ra evel-henn freuz-stal. Rediet eo neuze ar familh hag a veve e kêr, da zilojiñ war ar-maez, en un atant e Marceline (Missouri). E-pad ar bloavezhioù da heul e labouro Elias en atant.
Da eizh vloaz ez eas d'ar skol evit ar wech kentañ e Marceline. Ne oa ket aet d'ar skol abretoc'h a-benn mont di er memes koulz evit e c'hoar Ruth. Dedennet eo Walt gant an tresañ dija hag e tenn splet eus e amzer vak evit tresañ. E 1909 eo gwerzhet an atant rak klañv eo Elias ha ne c'helle ket mui dougen labourioù an atant war e choûk. Neuze e vev ar familh en un ti feurmet betek 1910. Pa zilojont e Kansas City a-benn adkavout daou eus breudeur Walt, Herbert ha Raymond. Eno e labouras Elias en un embregerezh dasparzh kazetennoù, ha sikouret e voe gant Walt ha Roy po devoa amzer vak, evit pourveziñ ezhommoù an tiad. E 1917, e tistro Walt hag e familh da Chicago e lec'h ma labouras eñ e-giz gwerzher fiñv en trenioù. Eno e krogas ivez gant kentelioù tresañ kaset da benn gant Leroy Gosset, hag a oa un tresour flemmus. Pa zegouezhas an Amerikaned er brezel bed kentañ e 1917 e falsas Walt e oad evit gellout mont da Europa gant an arme evel klañvdiour. E 1919 e tistroas da g/Kansas City, hag eno e kavas ul labour en ur studio bruderezh hag e kejas gant 'Ub Iwerks', un tresour. War-lerc'h o zaol kaer er studio e voe gourc'hemennet an daou zen gant un Academy Award. War-lerc'h bezañ bet labouret evit 'Kansas City Film Ad' e krouas e embregerezh Laugh-O-Grams. Poan e devoa ar skipailh da werzhañ e labour. Freuz-stal a reas ar studio ha distreiñ a reas Walt da Los Angeles davet e vreur, Roy.
Deroù ar studioioù
Sevel a reas Walt ur studio bihan e karrdi e eontr, e Hollywood. Eno e veze embannet rummadoù Alice's Wonderland, a oa ur mennozh eus Walt abaoe un neubeut bloavezhioù dija. Ur vrud krenn a oa bet gant ar rummad-se. Labourat a rae gant ur skipailh, anezho Lilian Bounds a euredas e miz gouere 1925. Er memes mare ez ae ar studio war-vrasaat, hag en em stalias en ur savadur wir. E 1927 e paouezas gant ar rumm Alice's Wonderland. Met ur gudenn velestradurel diwar-benn ur c'hevrat a savas etre Charles Mintz, un den karget a gefridi, ha Walt Disney. Charles Mintz a gemeras, a-benn ar fin penn holl raktresoù an embregerezh. Neuze e kuitas Walt an embregerezh hag e tistroas e California gant e wreg Roy hag Ub Iwerks. Ar vojenn a gont edo en tren evit distreiñ eno, war lerc'h bezañ kuitaet Charles Mintz fuloret, e tresas ar Mickey Mouse gentañ, da gentañ anvet Mortimer Mouse. E 1927 e vezas embannet evit ar wech kentañ ur film gant mouezhioù anvet The Jazz Singer, adalek ar mare-se en devoa komprenet Walt e oa ret dezhañ, m'en devoa c'hoant brudañ e labour, lakaat mouezhioù war e dresadennoù. Neuze e tivizas Walt reiñ e vouezh da V/Mickey. E 1931 e vez priz un dresadenn-vev e munutenn tost da 13.000$.
Ar vrud en he ferzh
Er bloavezhioù 30 e oa deuet Walt Disney da vezañ un dudenn arouezel ha brudet er bed a-bezh. Alies e oa keñveriet gant Charlie Chaplin ha diskrivet evel ur mailh war ar sinema. Daoust ma oa hollvrudet Walt Disney hag e embregerezh e chome atav diloc'h ha ne lakae ket tout ar mennozhioù hag al labour war e gont. E 1931 e tivizas Disney e oa ret da dresourien an embregerezh gwellaat o live ha neuze e kasas anezho d'ar Chouinard Art School. E 1932 Art Babbit a gendrec'has anezhañ e vefe gwelloc'h aozañ ar c'hentelioù er studio, ar pezh a voe lakaet e plas en ur grouiñ an Disney Art School d'ar 15 a viz Du 1932. Er mare-se, e kinnigas Disney e raktres da sevel Gwennerc'h hag ar seizh korrig. Ur film hir e oa, neuze e strishaas al labour hag e klaskas gwellaat anezhañ,a-benn kaout ur skipailh hag ur studio gouest da dremen eus filmoù berr, eizh munutenn, da filmoù hir. Er memes mare e vrasaas tiegezh Walt Disney gant e verc'h henañ, Diane Marie Disney ganet d'an 18 ar viz Kerzu 1933 hag e eil verc'h Sharon Mae Disney ganet d'an 21 a viz Kerzu 1936. Adalek 1942 e oa empleget ar Stadoù-Unanet er brezel-bed penn-da benn, ar pezh a lakae diaes ar studioioù dre ma veze reduet an niver a implijidi, hag a-gaoz d'an enkadennoù e oa difennet sevel filmoù hir ha koustus. "Levr ar Jañglenn" a voe ar film diwezhañ sevenet gant Walt Disney. E 1966 e tisklêrias ur medisin e voe tapet Walt Disney gant krign-bev ar skevent dre ma oa ur butuner bras. Dre ma oa avañset-tre ar c'hleñved e voe tennet ur skevent digantañ. 6 sizhunvezh war-lerc'h, d'ar 15 a viz Kerzu, e varvas en e gambr en Ospital Sant-Josef e Burbank, a-dal d'ar studio savet gantañ. Douaret e voe e bered Forest Lawn Memorial Park e Glendale e California.
Walt disney company
Krouet e oa bet ar Walt Disney Company e 1923, gant Walter Elias Disney hag unan eus e dri breur brasoc'h Roy Oliver. Er penn kentañ o devoa krouet ur studio produiñ filmoù: an Disney Brothers Studio, staliet e karrdi o eontr Robert. Produet o devoa e-pad 3 bloaz un nebeud rannoù eus ur rummad skinwel anvet  Alice Comedies , a voe skignet er skinwel. N'eo nemet adalek 1929 ma vezas anvet ar studio : Walt Disney Productions, hag adalek 1986 : Walt Disney Company. Ar film hir kentañ a vezas kaset da benn adalek 1932 a oa Gwennerc'h hag ar seizh korrig. Tri bloaz e padas savidigezh ar film, hag a verkas penn kentañ brud ar studioioù Disney en o ferzh. War-lerc'h e voe kaset da benn ar filmoù Pinocchio ha Fantasia, hag a oa bet aozet evit advrudañ Mickey. Dre ma n'o devoa ket ar filmoù-se graet berzh e voa sevenet Dumboevit adtapout al live. Da heul etre 1950 ha 1953 e sevenas-eñ tri film, Cendrillon hag a blijas d'an holl, Alice e Bro ar Marvailhoù, hag a oa bet ur c'hwitadenn, ha Peter Pan a ziskoueze e oa gwellaet live labour an dresourien hag ar skipailh produiñ a-bezh. D'ar 17 a viz Gouere 1955 e oa bet digoret ar park Disneyland kentañ e Anaheim e California. Pa oa an embregerezh en e varr, e oa frouezhus ar mennozhioù nevez gant Walt Disney hag e skipailh; c'hoant o devoa kas an embregerezh d'ar pep gwellañ. Kalz a vennozhioù parkoù all a oa gante. Ar c'hoant a oa gant Walt Disney sevel unan bedel, met mervel a reas a-raok bezañ kaset da benn ar raktres hag en devoa frouezhet e-pad meur a vloavezh en e benn. Hiziv an deiz eo deuet Walt Disney Company an hini kentañ war marc'had an dudi kleweled er bed, hag ar parkoù a zo eus ar re ar muiañ gweladennet.
Skeudenn Disney hiziv an deiz
War-lerc'h toud ar pezh a zo bet savet gant Walt Disney, etre ar studioioù, an tudennoù, ar bedoù marvailhus, hag e vrud etrevroadel, ne chom nemet d'an heuliadenn kenderc'hel war an hent-se. An holl raktresoù posupl a oa bet raksoñjet gant Walt Disney. Laosket en deus ur skeudenn a vadelezh burzhudus en e geñver hag hini e dudennoù karet. Ar gras-vat laosket war Walt Disney a zo arouez ul labour entanet ha spis, kaer ha dudius, peadra da lakaat ar sellerien da hunvreal en ur bed all.
Carola
Carola, pe Karola, zo un anv-badez roet d'ar merc'hed hag a gaver e meur a yezh, en italianeg, e svedeg, ha re all, savet diwar an anv-paotr Carl, pe Carol, pe Karol.
Toieg
Ur rannyezh dinkek eus skourr yezhoù nilotek eo an toieg (thoi) komzet e Soudan.
Divyezhegezh
Pa gomzer eus divyezegezh e vez pe diwar-benn tud gouest da gomz div yezh pe diwar-benn traoù divyezhek (skridoù, filmoù), pe diwar-benn skolioù, ha broioù zoken. Meur a zoare da vezañ divyezhek a zo e gwirionez avat.
Divyezhegezh hiniennel
Ez-ledan e c'hellfer lâret eo divyezhek an neb a oar ober gant div yezh pe en un doare pasivel pe en un doare aktivel e vefe. Peurliesañ avat e vez implijet en un doare strishoc'h an termen divyezhek evit tud a zo gouest d'ober gant div yezh en un doare ken flour hag unan bet desket ar yezhoù-se da yezh kentañ. Implijet e vez an termenoù damheñvel teiryezhegezh, pederyezhegezh ha liesyezhegezh evit an dud a oar teir, peder yezh pe ouzhpenn.
Isrannet e vez an divyezhegezh hiniennel hervez barregezh an den war bep yezh:
Sañset eo uhel live kognitivel an dud en daou rummad divyezegezh kentañ (kempouez ha kevrennek) hag aezetoc'h eo dezhe dre vras deskiñ yezhoù all warlerc'h evit an dud na oar nemet ur yezh.
Divyezhegezh kevredel
En ur gumuniezh divyezhek n'eo ket an holl o chom enni a dle bezañ divyezhek dre ret avat. Pa c'hell an holl dud en ur gumuniezh ober gant ur par yezhoù e vez ranket an divyezegezh kevredel-se a seurt-mañ :
Divyezhegezh ha darempred
Pa en em gav tud disheñvel e sav diwar an emgav-se un doare darempred. Pa fell d'an dud diswel kengred gant ur re dud bennaket e vez klasket perzhioù boutin kenetreze, da skouer ober gant ur yezh anavezet gant an holl. D'ar c'hontrol, avat, e c'hell kavout c'hoant an dud diskwel ez int disheñvel diouzh ar re all ha neuze e vez klasket lakaat war wel perzhioù evit ober an diforc'h, evel ober gant ur yezh resis disheñvel diouzh an hini a ra a re all ganti.
Waregem
Waregem a zo ur gêr hag ur gumun eus Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez.
Divyezhegezh
Divyezhegezh hiniennel
Meur a dud divyezheg, met n'eo ket an darn vrasañ dioute avat, a ra gant ar 'kemm-yezh' (saoz. 'code switching'), da lâret eo kemm-digemm etre ur ur yezh hag eben. A-wechoù eo ar c'hoant diskwel ez eur a-du ha kengred gant ar re all abeg ar c'hemmoù yezh-se.
Dingad
Ardamezioù
N'ez eus ket evit ar poent.
Divyezhegezh
Divyezhegezh hiniennel
Alies eo ivez un doare da ziskoulmañ kudennoù en ur glask gerioù en ur yezh chomet hep bezañ diorret pe pa n'eo ket bet skoliataet an dud dre ar yezh-se evel a degouezh gwall alies gant yezhoù evel ar brezhoneg hag ivez gant envroidi.
Dingad
Lec'hanvadurezh
Lec'hanvioù brezhonek a gaver e kumun Dingad : Koad Tannouarn, Koad Bourgoed, Lannduan (Landhuan). Lod all a c'hellfe bezañ brezhonek : Couabrac, Trabouic, Trigory. Lec'hanvioù brezhonek all a gaver tro-dro d'ar gumun : Tranmel, Triandin, Kermartin (bremañ Rollin)...
1225
Diwar-benn bloavezh 1225 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1225
Jean-Jacques Eydelie
D'an 3 C'hwevrer 1966 eo bet ganet, e Angoulême (Frañs).
229 c'hrogad en deus kaset e Rummad 1añ kampionad Frañs, bet lakaet 6 pal e-barzh gantañ.
2 vloaz e oa bet difennet dezhañ c'hoari gant KEFK abalamour dezhañ bezañ klasket goubrenañ c'hoarierien klub Valenciennes d'an 20 Mae 1993.
Titloù
Kevre ar gampioned 1993.
Louakeg
Ur rannyezh dinkek eus skourr yezhoù nilotek eo al louakeg (luac) komzet e Soudan.
1038
Diwar-benn bloavezh 1038 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1038
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1038
Loenoniezh
Al loenoniezh eo ar skiant savet diwar studi al loened. Emañ e kenskej meur a gelenn :
Al loenoniourien o deus klasket rummata ar bevien (plant ha loened) hervez o dezverkoù fizikel. Ar c'helenn a bled gant rummatadur ar bevien eo an daksinomiezh
Roll al loenonourien vrudet
Aubers
thumb|250px|right|Lec'hiadur Aubers e [[Kanton La Bassée hag en Arondisamant Lille]] Aubers a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
Bered ar C'hommonwealth : Aubers Ridge British Cemetery
Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Krouet e voe goude an arsav-brezel eus miz Du 1918: bodet e voe enni korfoù degaset eus beredoù bihan ha tachennoù-emgann tro-dro da Aubers. En takad I, n’eus tost nemet soudarded aostralian dianv hag en takad II n’eus tost nemet soudarded saoz ag ar 61st (South Midland) Division bet lazhet en Emgann Fromelles e miz Gouere 1916.
kantved
.
Yezhoù witotoek
Ur familh-yezhoù eo ar yezhoù witotoek (saozneg: Witotoan), enni 6 yezh komzet e Suamerika e Kolombia ha Perou.
Routeg
Ur rannyezh dinkek eus skourr yezhoù nilotek eo ar routeg (rut) komzet e Soudan.
Politikerezh yezh
Meur a vro o deus savet ur politikerezh yezh a-benn sikour pe herzel ouzh ur yezh resis bennaket da vont war-raok er gevredigezh. Daoust ha m'emañ gwir ez eus bet savet seurt politikerezhioù a-hed an amzer da reiñ harp d'ur yezh ofisiel resis en ur chom hep ober mann ebet evit ar yezhoù all e oa tu da gavout eno ez eus bremañ muioc'h-mui a vroioù gante politikerezhioù yezh ispisial evit gwareziñ ha lakaat da vont war-raok yezhoù all hag a zo en arvar da vont da get.
Er bed a-vremañ e vez komzet tost da 6 000 yezh disheñvel, met an hanter anezho a zo en arvar da vont da get a-raok fin an 21vet kantved. Meur a faktor a c'hell levezoniñ stad an traoù, da skouer an niver a dud a ra gant ar yezh-se, he statud kevredel hag all. Pal ar politikerezhioù yezh neuze a c'hell klask pe gwellaat pe gwashaat ar faktorioù-se a-benn lakaat ar yezh da vont war-raok pe war-gil.
Meur a zoare politikerezh yezh resis a zo. Setu amañ da heul perzhioù an doareoù pennañ:
Politikerezh enteuziñ
Ur politikerezh enteuziñ a zo e bal gwanaat ur yezh bihan-niver dre lakaat an dud a ra ganti da vont kentoc'h gant ar yezh pennañ. Meur a wech e vez klasket dre lakaat e pleustr seurt politikerezhioù kreñvaat unvaniezh ur Stad bennaket daoust d'an diforc'hioù a c'heller kavout enni.
Politikerezhioù yezh a seurt-mañ a vez kavet er broioù mañ, da skouer :
Afganistan - Brazil - Frañs - Myanmar - Kiprenez - Timor-Lorosae - Gres - Indonezia - Iran - Irak - Pakistan - Siria - Tailand - Turkia - Vietnam
Politikerezh nann-emell
Seurt politikererezhioù yezh-mañ a laosk stad an traoù etre ar yezhoù komzet en ur vro da ziorren hep lakaat ar stad d'a emellout. Anat eo e vez gwashaet stad ar yezh minorelaet kazi bewech ma vez lakaat e pleustr seurt politikerezhioù. Talvezout a ra e gwirionez kement hag ober ez-ofisiel hep tamm politikerezh yezh ebet.
Politikerezhioù yezh a seurt-mañ a vez kavet er broioù-mañ, da skouer :
Angola - Arc'hantina - Aostralia - Aostria - Benin - Burkina Faso - Chile - Republik Demokratel ar C'hongo - Aod an Olifant - Kuba - Republik Tchek - Dominika - Ecuador - Gabon - Ghana - Alamagn - Jibraltar - Ginea -- Jamaika - Japan - Liechtenstein - Mali - Nicaragua - El Salvador - Arabia Saoudat - Senegal - ar Rouantelezh Unanet - Venezuela
Poltikerezh diazezet war statudoù lezennel disheñvel
Gant seurt politikerezhioù e vez roet ur statud lezennel ispisial d'ur yezh resis a-benn klask lakaat tud a ra gant yezh disheñvel da vevañ kichen-ha-kichen war ur memes takad. Peurliesañ, gant seurt politikerezhioù, e vez gwarantet gwirioù yezhel ar re a ra gant ar yezh pouezusañ pe muiañ komzet keit ha ma c'hell bezañ gwarezet war an dro gwirioù yezhel a ra gant ur yezh bihan-niver, h.a.
Politikerezhioù yezh a seurt-mañ a vez kavet er broioù mañ, da skouer:
Albania - Bosnia ha Herzegovina - Bulgaria - Sina - Estonia - Guatemala - Latvia - Lituania - Makedonia - an Izelvroioù - Paraguay - Kebek - Roumania - Slovakia - Sveden - Kembre
Politikerezh evit kreñvaat ur yezh ofisiel
Un doare politikerezh troet war-du an unyezhegezh a zo anezhi n'eus forzh peseurt politikerezh a seurt-mañ a glask kreñvaat plas ur yezh ofisiel. A-wechoù e vez klasket kreñvaat ur yezh vroadel, ha gwechoù all avat e vez klasket kreñvaat yezhoù trevadennel evel ar saozneg pe ar galleg dreist-holl abalamour d'ar pouez o deus er bed a-bezh.
Albania - Aljeria - Andorra - Azerbaidjan - Kalifornia - Kambodia - Kolombia - Kroatia - Ejipt - Estonia - Frañs -Gres - India - Iran - Island - Italia - Japan - Koweit - Latvia - Lituania - Makedonia - Madagaskar - Maroko - Meksiko - Moldova - Montenegro - Nepal - Perou - Roumania - Serbia - Slovakia - Somalia - Spagn - Tunizia - Ouzbekistan - Vietnam - Voivodina
Politikerezh divyezhegezh pe teiyezhegezh
Gant seurt politikerezhioù e vez klasket diorenn kevredigezhioù divyezhek. Meur a zoare diheñvel a vez da lakaat e pleustr seurt politikerezhioù.
Politikerezh hervez gwirioù hiniennel distag diouzh un takad resis
Gant ur politikerezh troet war-du an divyezhegezh diazezet war gwirioù hiniennel ha distag diouzh un takad resis e vez anavazet gwirioù pep hini d'ober gant n'eus forzh peseurt yezh ofisiel ne vern al lec'h m'en em gav er Stad-se.
Belarus - Burundi - Kanada - Tchad - Djibouti - Hong Kong - Iwerzhon - Kenya - Kiribati - Malta - Nauru - Zeland-Nevez - Norvegia - Rwanda - Samoa - Suafrika - Tanzania - Tonga - Tuvalu
Politikerezh hervez gwirioù hiniennel stag diouzh un takad resis
Kumuniezh Emren Euskadi - Katalonia - Inizi Faero - Finland - Galiza - Hawaii - Enez-Vanav - Nicaragua - Bro-Skos - Valle d'Aosta - Bro-Gembre
Politikerezh dre takadoù
Belgia - Kameroun - Grisons - Suis
Tellin
Tellin (e walloneg:Telin) a zo ur gumun eus proviñs Luksembourg e Belgia.
Santa Inês
Santa Inês zo un anv portugalek, a c'hall bezañ anv pe tud, pe lec'hioù, diwar an anv-badez Inês.
Yezhoù
Breur eo an anv portugalek
Div Vreizh
Pa gomzer eus an div Vreizh e komzer war un dro
Peurvuiañ e reer anv eus broioù ar Vrezhoned, en hanternoz hag er c'hreisteiz da Mor Breizh.
Tongva
thumb|right|300px|Maouezed tongva, pe gabrieleño. thumb|Gabrieleño An Tongva a oa Indianed, pe henvroidi, a oa o chom e kornad Los Angeles, Kalifornia, a-raok donedigezh ar re wenn.
Gerdarzh
Tongva a dalv kement ha " tud an douar " en o yezh an tongvaeg, eus ar skourr utoaztek.
Gabrieleños
Graet e vez ivez Gabrieleños anezho, pe meuriad Gabrieleño/Tongva (skrivet fall "Gabrieleno/Tongva" a-wechoù ivez) pe Gabrielino/Tongva. Abalamour da c'hiz ar Spagnoled da envel ar meuriadoù hervez ar misionoù katolik tostañ e oant pe Gabrieleño, Gabrielino, pe San Gabrieleño, diwar anv ar Mision San Gabriel Arcángel (Sant Gabriel Arc'hael). Evel-se eo e veze graet eus o amezeien eus ar meuriad Tataviam an anv "Fernandeño" abalamour da mision San Fernando Rey de España.
Bertha, merc'h Konan III
Berta Breizh, pe Bertha Kerne (1114 - 1156), a oa merc'h d'an dug Konan III.
He buhez
Ganet e oa war-dro 1114. He mamm, Matilda Bro-Saoz (anavezet ivez evel Maud FitzRoy), a oa merc'h bastardez da Herri Iañ, roue Bro-Saoz.
Dimeziñ
Dimeziñ a reas Berta en 1138 da Alan Pentevr, kont Pentevr, a voe graet kont Richmond e Bro-Saoz gant ar roue Steven Bro-Saoz pa voe diroueet Matilda Bro-Saoz, lezc'hoar da vamm Berta. Mennad an eured e oa unvaniñ Breizh hag he liammañ ouzh roue nevez Bro-Saoz goude Brezel diabarzh Bro-Saoz (1135-1154).
Distro da Vreizh
Dugez Breizh suo jure e voe adal 1148 betek he marv e 1156. He mab an hini a voe Konan IV, dug Breizh war-lerc'h e dad-kozh, rouzet ar bloneg gantañ d'e eontr Hoel III.
Mervel a reas Berta e 1156. Brezel a savas etre he mab Konan hag Eudon, aet a-du gant Hoel, prest da gemer ar gurunenn. E dibenn 1156 avat e teuas Konan a-benn da lakaat e dad-kaer a-du gantañ.
Agereg
Ur rannyezh dinkek eus skourr yezhoù nilotek eo an agereg (ageer) komzet e Soudan.