cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alfred Sisley
Alfred Sisley, bet ganet d'an 30 a viz Here 1839 e Pariz hag aet d'an Anaon e Moret-sur-Loing (Seine-et-Marne) d'an 29 a viz Genver 1899, a oa ul livour saoz, o chom e Bro-C'hall, hag unan eus re wellañ skol an impresonourien, gant Claude Monet ha Camille Pissaro.
Dremm an Ankou
Ar pennadoù-skrid
XV. A-hed ar Ganol
XVI. Maro evit ar Vro ; lakaet e peurunvan hag adembannet en niverenn 404 (Mae - Mezheven 2014) eus ar gelaouenn Al Liamm, Marv evit ar Vro titl ar pennad,
XVIII. An Den n'em eus ket lazet
Klozet eo Dremm an Ankou gant ur Roll Geriou Micher ma c'heller kavout ennañ an holl dermenoù a denn d’an tachennoù-emgann, eus Aezenn-vougus betek Troad-ged.
An pennad-skrid
Disheñvel eo ar pennad diwezhañ diouzh ar re all o vezañ ma ne oa ket diazezet war zarvoudoù gwirion, kement-mañ bezañ displeget fraezh gant an oberour e-unan e rakskrid e levr.
Emeur e miz Mae 1918, en un tu bennak war Hent an Itronezed : lakaet en deus harz ar c'horporal Yann Abiven war un ofiser eus an tokarnou plat, an isletanant Keller, goude bezañ argadet ur foz-difenn alaman gant ur strolladig soudarded c'hall. Hag espernet e vuhez d'e enebour.
Emeur e miz Mezheven 1940, e-tal kichen ar c'harrdi bet savet gant Abiven e fabourz Montroulez, hag eñ o sellet ouzh kirri-tan al lu alaman o vont war-du Brest pa chom a-sav unan anezhe nepell dioutañ. Emañ ar c'horonal Keller ennañ hag int-i da gregiñ gant ur gaozeadenn souezhus a gaver ur bomm anezhi da-heul :
– « Klevout a raer, abaoe eur pennad, » eme Abiven, « hoc'h eus soñj da zistaga Breiz diouz ar Frañs. »
– « Gouzout a ouzomp ez oc'h disheñvel. Eur yez hoc'h eus d'eoc'h hoc'h unan. Ne vez ket, avat, dieubet eur bobl a-eneb he bolontez ha ne raimp ket ar fazi-se. D'eoc'h eo da welout ha plijout a ra gwell ganeoc'h ankounac'haat da vat hent ho Kouenn eget ober ho mad eus an darvoudou dic'hortoz evit adc'hounit frankiziou kollet. »
Juba Iañ Numidia
Juba Iañ  (en berbereg Yuba pe Youva) (wd 85 kent JK - 46 kent JK), a oa diwezhañ roue Numidia ar reter.
Pont Gwared
Pont Gwared zo ur pont dreist al Liger, savet e 1954, etre Gwared, e Breizh, war lez hanternoz ar stêr, e reter Bro-Naoned, ha Saint-Florent-le-Vieil e Bro-C'hall, en Anjev, e Maine-et-Loire war al lez kreisteiz.
Juba Iañ Numidia
Mab e oa d'ar roue Hiempsal II ha ren a reas war-lerc'h e dad. Tad e oa da Juba II, a renas war e lerc'h hag a voe roue Mauretania (52 kent JK. - 23 goude JK.).
Pont Gwared
Ar c'hentañ pont e Breizh war al Liger eo, pa'z eer gant red ar stêr. Er reter dezhañ emañ pont Ingrandes-sur-Loire, en Anjev, hag er c'hornôg Pont Ankiniz.
Juba (disheñvelout)
Juba a c'hall bezañ:
Juba Iañ Numidia
Gant Petreius Marcus e klaskas repuiñ e kêr Zama (Tunizia a hiziv, brudet abalamour da emgann Zama a c'hoarvezas war-dro 200 kent JK), met prennet e kavas perzhier kêr.
En em lazhañ a rejont, an eil o sikour egile, en 46 kent JK en un ti digenvez.
E vab Juba II, 6 vloaz, a voe diskouezet e trec'hlid Caesar.
Proviñs
Dont a reas rouantelezh Numidia da vout ur broviñs roman neuze, anvet Africa nova.
Alliste
Alliste zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Campo de Villavidel
Campo de Villavidel zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Castrocontrigo
Castrocontrigo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Proviñs Córdoba
Proviñs Córdoba (Provincia de Córdoba e spagnoleg) zo anv div broviñs e div vro:
Galilea
Galilea (en hebreeg : הגליל Ha-galîl, « ar c'helc'h, ar rannvro » ; en arabeg: الجليل al-jalîl, heñvelster) a oa ur rannvro veneziek eus rouantelezh Israel en Henamzer, hiriv ur rannvro eus stad Israel.
Mor Galilea zo er reter dezhi.
Estépar
Estépar zo ur gumun e  proviñs Burgos, e Castilla y León e Spagn,  e komarka Alfoz de Burgos. 739 a dud a oa eno o chom e 2009.
Kêriadennoù
11 kêriadenn zo er gumun:
1.	Arenillas de Muñó 2.	Arroyo de Muñó 3.	Estépar 4.	Hormaza 5.	Mazuelo de Muñó 6.	Medinilla de la Dehesa 7.	Pedrosa de Muñó 8.	Quintanilla-Somuñó 9.	Vilviestre de Muñó 10.	Villagutiérrez 11.	Villavieja de Muñó
María
María zo un anv-badez spagnolek, diwar an anv Maria, anv ar Werc'hez Vari e latin hag e yezhoù all. Klotañ a ra gant Mari e brezhoneg.
Anvioù deveret
Kalz anvioù deveret zo: hag ivez
Diwar an anvioù a bep seurt a vez roet d'ar Werc'hez Vari e spagnoleg ez eus deuet anvioù-badez, da skouer
Diwar an anvioù-se ez eus deuet anvioù-badez all, da skouer ha re all c'hoazh.
A Guarda
A Guarda eo ar merventañ kumun eus Galiza, e proviñs Pontevedra, e beg hanternoz aber ar stêr Minho, ha Portugal en tu all d'an aber.
Beauce
Ar Beauce a zo ur vroig eus kreiz Bro-C'hall, strujus-kenañ, ma vez gounezet kalz a edeier. Er mervent da Bariz emañ, ha war-dro 660 000 hektar a zo dindani. Al lodenn vrasañ a zo en departamantoù an Eure-et-Loir hag al Loir-et-Cher. Ur blaenenn digoad eo, gouestlet d'ar gounezerezh. A-bell e c'haller gwelet stumm iliz-veur Chartrez.
A Guarda
Kumunioù amezek
Stok ouzh A Guarda n'eus nemet O Rosal, en hanternoz hag er reter dezhi. Er c'hreisteiz, e Portugal, en tu all d'an aber, emañ Caminha.
Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:
Beauce
Orin an anv
Hervez Meven Mordiern e vije deuet an anv diouzh hini ar 'hoad meur a oa eno, Koad Belisa. Treiñ a ra Belisa gant Belez hag ar Beauce gant Bro-Velez.
San Cesario di Lecce
San Cesario di Lecce zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Trem das Onze
Trem das Onze ("Tren Unnek Eur") zo ur ganaouenn bortugalek hag ur samba brazilian gant Adoniran Barbosa. Brudet eo bet gant al laz Demônios da Garoa.
Loreet e voe an ton e Carnaval Rio de Janeiro e 1964 gant ar priz Prêmio de Músicas Carnavalescas do IV Centenário do Rio de Janeiro, goude bout dibabet e São Paulo en ur genstrivadeg aozet gant ar chadenn skinwel Rede Globo, ha bet lakaet e-touez an 10 gwellañ kanaouenn-bobl a viskoazh.
Da bemzekvet gwellañ hepken gant ar gelaouenn Rolling Stone Brazil avat.
Ar ganaouenn
Kaoz zo eus ur paotr eus karter Jaçanã, en hanternoz kêr vras São Paulo (20 milion a dud), ha ne c'hall ket chom e kreiz kêr gant e zousig ken abalamour ma rank kemer tren unnek eur da zistreiñ d'ar gêr, rak emañ e vamm ouzh e c'hortoz ha hi ne gousko ket keit ma ne vo ket distro he mab.
San Donato di Lecce
San Donato di Lecce zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Castrotierra de Valmadrigal
Castrotierra de Valmadrigal zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Sankenn Sant-Nazer
Sankenn Sant-Nazer, pe enserradenn Sant-Nazer , pe Chakod Sant-Nazer , a oa un dachenn bet dalc'het gant armeoù Alamagn betek diwezh an Eil Brezel-bed, en-dro da gêr Sant-Nazer. Dalc'het e oa bet gant an Alamaned evit gallout mirout an diazlec'h listri-spluj. Da un eur goude merenn d'an 8 a viz Mae 1945, e ti Francis Moisan e Les Sables e Kordevez, e oa bet sinet kodianañ an Alamaned a oa o terc'hel Sankenn Sant-Nazer. En em rentañ a rejont e Bolvronn d'an 11 a viz Mae.
François de Nomé
François de Nomé (war-dro 1593, e tolead Metz - goude 1623, marteze e Napoli) a oa ul livour gall eus deroù ar hag a labouras en Italia.
Betek kreiz an e soñjed e oa graet oberennoù de Nomé gant un den anvet "Monsù Desiderio". Abaoe e soñjer e oant labour tri den da vihanañ : de Nomé, Didier Barra, a oa eus Metz ivez, an trede chomet dianav. An tudennoù en oberennoù de Nomé a vefe bet livet gant arzourien all, marteze Belisario Corenzio ha Jacob van Swanenburgh.
Tiegezh Santez Anna
Tiegezh Santez Anna (TSA) zo ur vreudeuriezh katolik krouet gant Benead Vialaneix ha Tepod Gwilhmod e 1987.
Istor
thumb|upright=1.2|Ul lodenn eus kumuniezh Tiegezh Santez Anna, da geñver gouel [[santez Anna, e miz Gouhere 2009.]] E 1986, p'edo war e studi e Roma, e voe ijinet gant Benead Vialaneix. Staliet e voe da gentañ e maner ar Palud Bras er Forest-Landerne betek an hañv 1988. D'ar c'houlz-se ne oa ken met ur gevredigezhig a dolpe kristenion ur wech an amzer evit pediñ, harp ouzh Kristenion Breizh. Da heul Devezhioù Etrebroadel ar Yaouankiz e 1989, e Santiago de Compostela, e voe roet lañs en-dro d'ar gumuniezh e parrez Kistinid dindan warez he ferson Marsel Blanchard.
Goude ur prantad stummadur e kumuniezh Sant-Yann e-kichen Roanne e-pad tri bloaz en em ziazezas da vat e Kistinid e 1992 hag e teuas Tiegezh Santez Anna da vezañ ur gumuniezh annezel a bedenn, a studi (Istor an Iliz e Breizh, glad relijiel ha hengounioù Breizh...) hag a avielerezh. Eus 1992 da 1998 e voe harpet gant Breuriezh Sant Ildud renet gant an tad Marsel Blanchard. Kuitaat a eure ar gumuniezh annezel Kistinid e penn-kentañ 1999.
Abaoe 2001 emañ staliet ar vreudeuriezh e kêriadenn ar Voustoer, e Roudoualleg. Bez' ez eus tro-dro da hanter-kant a dud hag a gemer perzh e mont en-dro Tiegezh Santez Anna, paneve ur wech an amzer, e-pad ar gouelioù ma resev ar gumuniezh tud eus an diavaez : da geñver Gouel Nedeleg, Gouel Santez Anna, Gouel ar Steredenn pe Gouel an Hollsent da skouer.
E 2018 en deus Tiegezh Santez Anna kemeret perzh en embannadur ar Bibl gant an ti-embann Penkermin E miz Meurzh 2018 e voe anavezet TSA evel ur "gevredigezh prevez a feizidi" gant an aotrou 'n eskob Raymond Centène hag eskopti Gwened, un anvadur ofisiel gant an Iliz evit tolpañ laiked. Betek-henn e oa gwelet evel ur strolladig brizh-katolik gant dezvadoù na oant ket termenet mat.
Ostricourt
Ostricourt a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Fuentes de Carbajal
Fuentes de Carbajal zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Tiegezh Santez Anna
Pivelezh ar gumuniezh
Ar vreudeur emouestlet enni a bed al laodez hag ar gousperoù e brezhoneg. Dilhadoù hengounel breizhek a wiskont da Sul. Ar vreudeuriezh a ouestl he fedenn da Vreizh, d'he broioù hengounel ha d'ar pobloù bihan dindan baeroniezh [santez Anna.
Aozañ a ra Tiegezh Santez Anna tro ar chapelioù e Breizh a-bezh e-kerzh an hañv ha kemer a ra perzh e lod pardonioù.
Karl Iañ
Karl Iañ a vez lavaret eus meur a impalaer, roue, pe briñs, en Alamagn, Aostria, pe Lec'hlenn.
Caprarica di Lecce
Caprarica di Lecce zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
O Rosal
O Rosal zo ur gumun eus mervent Galiza, e proviñs Pontevedra, e komark ar Baixo Miño. War lez hanternoz aber ar stêr Minho emañ, ha Portugal zo war al lez kreisteiz.
Castri di Lecce
Castri di Lecce zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Tiegezh Santez Anna
Pivelezh ar gumuniezh
Izili ar vreudeuriezh a adkempenn kêriadenn ar Voustoer e Roudoualleg (lesanvet Lann-Anna ganto) dre adsevel un nebeud tier kozh hag ur chapel gouestlet da santez Anna en ur ober gant teknikoù hengounel eus Breizh. Plediñ a reont ivez gant ar glad relijiel brezhon.
Ar vreudeuriezh a embann ul lizher-kelaouiñ divyezhek (brezhonek ha gallek) anvet Breizh da Jezuz, teir pe beder gwezh ar bloaz. Sikouret e veze gant an tad Youenn Troal, hennezh o voullañ ar gelaouenn en e bresbital.
Unvaniezh Koad Kev
Aozañ a ra lidoù e koun Yann-Vari Perrot ha merzherion Breizh da zeiz Lun Fask gant prezegennoù e-tal ar groaz a verk al lec'h ma voe drouklazhet Yann-Vari Perrot e Skrigneg - Ar Groaz Ruz he anv. E-kichen al lidoù lik a-berzh ar gevredigezh e vez un oferenn da deir eur goude merenn ingal bep bloaz e chapel Koad-Kev e-men emañ douaret Yann-Vari Perrot. Marsel Blanchard a zeue ingal da lidañ an oferenn e brezhoneg betek 2012. Abaoe e vez un oferenn "FLB", da lavarout eo e galleg, latin hag e brezhoneg. E-pad an oferenn-se e vez pedet evit an holl Vrezhoned aet d'an Anaon hag o deus gouestlet un tamm eus o buhez evit ar Vro, war skouer ar pimpatrom anezho, Yann-Vari Perrot.
Tiegezh Santez Anna
Pivelezh ar gumuniezh
Labourat a reont war istor Breizh, ha kentelioù brezhoneg a roont pa vezont pedet d'ober gant tud eus diavaez ar genunaniezh.
Unvaniezh Koad Kev
Youenn Kraff a oa e penn ar gevredigezh betek diwezh ar bloavezhioù 90. Neuze e voe meret gant tud eus ar strollad politikel Adsav dre atebegezh Roland de La Morinière. Bep bloaz e vez prezegennoù gant broadelourion : Youenn Kraff, Marsel Blanchard, Loïc Kervoas, Youenn Caouissin, Yann Vallerie, Ronan Ar Gall pe Fabrig Coupechoux o deus graet prezegennoù du-hont, endeo.
Fresno de la Vega
Fresno de la Vega zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Unvaniezh Koad Kev
Pa oa gouest UKK da dolpañ ur c'hant bennak a dud da zeiz Lun Fask betek diwezh ar bloavezhioù 80, ne zeu nemet etre tregont ha hanter-kant bennak a dud abaoe ar bloavezhioù diwezhañ.
Ganet eo ar gevredigezh Mignoned Feiz ha Breizh gant izili eus UKK pa voe krog honnezh da vout meret gant tud eus ar strollad Adsav e penn-kentañ ar bloavezhioù 2000, pa nac'hent ar politikerezh er rentañ enor da Yann-Vari Perrot.
Emgann Saipan
Emgann Saipan (Battle of Saipan e saozneg) a zo bet unan eus emgannoù Brezel ar Meurvor Habask a c'hoarvezas e-kerzh an Eil Brezel-bed. Stourm a voe en Inizi Mariana adal ar 15 a viz Even betek an 9 a viz Gouere 1944 etre lu Impalaeriezh Japan ha lu SUA.
71 000 soudard an 2vet rannlu USMC, ar 4re rannlu USMC ha re ar 27 rannlu troadegiezh dindan urzhioù al Letanant Jeneral Holland Smith, a voe trec'h war 31 000 soudard 43vet rannlu Lu Impalaeriezh Japan en he fenn al Letanant Jeneral Yoshitsugu Saito.
Ar c'hemperzh
E-pad oberiadurioù-brezel 1943 ha hanter ar bloavezh 1944, ar Gevrididi a aloubas Inizi Salomon, Inizi Gilbert pe Tungaru ha Papoua Ginea-Nevez. Lu Impalaeriezh Japan ne voe mui mestr nemet war ar Filipinez, Inizi Caroline, Inizi Palau hag Inizi Mariana.
An emgann
D'an 13 a viz Even 1944 e krogas bombezadeg Saipan, ma voe 15 bag hobregonet o tennañ 165 000 obuz. Siwazh d'an Amerikaned, deraouidi a oa e bourzh ar bigi, hag ouzhpenn-se e oant tremen 9 c'hilometrad pell diouzh ar palioù da dizhout hep skeiiñ war parkadoù minennoù. Klasket e voe renkañ ar gudenn dre erlec'hiañ 19 lestr all ouzh ar bigi met berr e voe an amzer hag ar pourvezioù obuzioù.
Tampere
Tampere (Tammerfors e svedeg) zo ur gêr vras eus Finland, e mervent ar vro. E rannvro Pirkanmaa emañ, etre div lenn, an Näsijärvi hag ar Pyhäjärvi. Liammet eo an div lenn-se gant ar stêr Tammerkoski a dremen a-dreuz kêr. A-hed istor Tampere eo bet pouezus an implij a zo bet graet eus nerzh lammoù-dour ar stêr-se, implijet bremañ da broduiñ tredan.
Emgann Saipan
An emgann
An dilestradeg a grogas memestra d'ar 15 a viz Even da 7 eur vintin. Tro 300 bag LVT a zilestras 8 000 soudard an USMC war kostez kornôg Saipan da 9 eur. Unnek lestr gwarez a roas harp da zilestradeg ar Marines.
Tampere
E 2015 e oa 223,292 a dud o chom e Tampere, ha 313,058 a annezidi a oa en tolpad-kêrioù. Gant se ez eo Tampere an eil tolpad-kêrioù brasañ e Finland, goude Helsinki.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Tampere gant ar c’hêrioù-mañ :
Emgann Saipan
Fin Emgann Saipan
A-dreñv ar gwagennadoù soudarded japanat e voe kavet ivez reoù gloazet-fall, lod anezho o vezañ armet gant mein nemetken. Dont a rejont a-benn da freuzañ linennoù difenn an Amerikaned met darn anezho a varvas en emgann.
Disorc'h Emgann Saipan
Trec'h e voe an Amerikaned, petra bennak ma kolljont 3 426 soudard lazhet ha 10 364 gloazet. Lu Impalaeriezh Japan a gollas 24 000 soudard lazhet, 5 000 en em lazhas ha 921 a voe prizonidi.
Ar c'habiten Sakae Oba eus Lu Impalaeriezh Japan a gendalc'has ar stourm gant un 50 bennak a soudarded ha 200 trevour betek e zaskor d'ar c'hentañ a viz Kerzu 1945 goude 512 devezh stourm ouzhpenn da Emgann Saipan ha 3 miz goude daskoridigezh Impalaeriezh Japan.
Darz
An darz (Leuciscus leuciscus) a zo ur pesk dour dous eus Europa hag Azia.
Bag-kanoliañ
Ul lestr-brezel skañv, bihan e galandour eo ar vag-kanoliañ. Armet eo gant ur c'hanol da nebeutañ. Implijet ez eus bet bagoù-kanoliañ e broioù tramor trevadennet pe dindan dalc'h dreist-holl. Gellout a reer o implijout war stêrioù.
Ur film bet sevenet e 1966 gant Robert Wise, The Sand Pebbles a gont darvoudoù c'hoarvezet da skipailh ur vag-kanoliañ amerikan war ar Yangtze e Sina e 1926. Savet eo bet ar senario gant Robert Anderson diwar ur romant gant Richard McKenna. E-touez an aktourien e weler Steve McQueen, Richard Attenborough, Candice Bergen, Emmanuelle Arsan, Makoto Iwamatsu...
Minervino di Lecce
Minervino di Lecce zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia.
Pogoniulus pusillus
Pogoniulus pusillus a zo ur spesad evned bihan eus ar c'herentiad Lybiidae.
Anvet e voe Bucco pusillus (kentanv) da gentañ-penn (e 1805) gant an evnoniour gall Charles Henri Frédéric Dumont de Sainte-Croix (1758-1830).
Boued
Bevañ a ra diwar frouezh ha hugennoù ha kemer amprevaned ivez.
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika :
Charlez III (Rouantelezh-Unanet)
Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet (Charles Philip Arthur George, ganet d'ar 14 a viz Du 1948 e palez Buckingham, Londrez) a zo roue ar Rouantelezh-Unanet ha 14 rouantelezh all eus ar C'hommonwealth. Eñ eo mab henañ Elesbed II ha Philip, Dug Dinedin. Priñs hêr Breizh-Veur ha priñs Kembre e oa etre 1958 ha 2022, an hini en doa douget an titl ar pellañ ha koshañ roue ar Rouantelezh-Unanet, da 73 vloaz, pa'z eas da roue d'an 8 a viz Gwengolo 2022 goude marv e vamm.
Ganet e oa da vare e dad-kozh ar roue Jorj VI, a varvas pa oa tri bloaz. Mamm Charlez az eas da rouanez hag eñ az eas da pennhêr ar rouantelezh adalek ar mare-se. Krouet e voe Priñs Kembre e 1958 ha kadoret e 1969 e Kembre, en ul lid a voe skignet dre ar skinwel hag e-lec'h ma tistagas lodennoù eus e brezegenn e kembraeg. E skol e oa bet e Cheam ga Gordonstoun, e-lec'h ma oa bet e dad, a-raok ober ur bloaz e Geelong Grammar School en Aostralia. Goude e studiadennoù e Skol-Veur Cambridge e voe soudard en Aerlu hag er Morlu etre 1971 ha 1976.
Dimezet e oa bet gant Diana Spencer e 1981 ha daou vab o devoe, William hag Harry. Dispartiañ a reas ar c'houblad e 1992 ha torret e voe o dimeziñ e 1996 goude ma oant aet pep hini eus e du war-zu darempredoù maez-dimeziñ. Mervel a reas Diana e 1997 en ur gwallzarvoud oto. Dimeziñ a reas Charlez gant Camilla Parker Bowles, e garantez abaoe pell, e 2005.
Evel Priñs Kembre e kemeras Charlez perzh e darvoudoù ofisiel en anv Elesbed II. Krouiñ a reas e 1976 un aozadur karitez evit ar yaouankiz, The Prince's Trust hag e penn 400 aozadur karitez e oa bet en holl. Breutaet en doa evit ma vije miret savadurioù istorel ha diwar-benn pouezusted an tisavouriezh e sevenadurioù. Gant e soñjoù war an tisavouriezh en doa krouet kêrig arnodel Poundbury. Ken-skrivagner e oa bet evit ouzhpenn 20 levr. Emskiant en doa diskouezet diwar-benn an endro, hag harpet en doa al labour-douar biologel kenkoulz ha kaozeet diwar-benn tommadur an hin pa oa e penn domani dugelezh Kernev-Veur. Kavet e voe abeg avat en e souten evit medisinerezhioù alternativel evel an homeopatiezh tra m'emañ unan eus e aozadurioù karitez dindan enklask ar polis evit bezañ bet eskemmet enorioù ouzh arc'hant.
Bugaleaj, familh ha deskadurezh
Ganet e voe Charlez da 21:14 (Amzer Greenwich) d'ar 14 a viz Du 1948, pa oa e dad-kozh eus perzh e vamm, Jorj VI o ren. Kentañ bugel Priñsez Elizabeth, Dugez Dinedin (Elesbed II diwezhatoc'h) ha Philip, Dug Dinedin. Tri bugel all a voe ganet er familh, Anne (ganet e 1950), Andrew (ganet e 1960) hag Edward (ganet e 1964). Badezet e voe d'ar 15 a viz Kerzu 1948, da bevar sizhun, er Sal Muzik e Buckingham Palace gant Arc'heskop Canterbury, Geoffrey Fisher.
E miz C'hwevrer 1952 ez eas Charlez da hêr tostañ pa oa marvet e dad-kozh, ar roue Jorj VI ha pa aet e vamm da Rouanez Elesbed II. Hervez ur garta gent Edouarzh III sinet e 1337, dre ma oa mab henañ ar monark, e kemeras end-eeun titloù ar Dug Kernev-Veur, hag evit lodenn skosat e ditloù, e kemeras an titloù da heul : Dug Rothesay, Earl Carrick, Baron Renfrew, Aotrou an Inizi ha Priñs ha Melestrour Uhel Bro-Skos. D'an ez eas Charlez da welet kurunennadur e vamm en Abati Westminster.
Da bemp bloaz e voe tutaet ur gouarnez, Catherine Peebles, d'ober war-dro e zeskadurezh e Buckingham Palace. D'ar 7 a viz Du 1956 e komañsas Charlez da vont d'ar skol e Hill House School e kornôg Londrez. An hêr tostañ kentañ a voe ne oa ket bet skoliataet gant kelennerien prevez. Ne voe ket tretet gwelloc'h eget ar skolidi all gant ar rener, Stuart Townend, a alias ar Rouanez da lakaat anv Charlez er mell-droad kar ne veze james ar baotred re zoujus ouzh den ebet war an dachenn. Charlez az eas da ziv skol bet darempreded gant e dad da c'houde, Cheam Preparatory School e Bro-Saoz adalek 1958 ha da c'houde da c'hGordonstoun e Bro-Skos adalek miz Ebrel 1962.
E skrid-buhez Charlez, bet embannet gant e aotre e 1994, e taolennas ar skrivagner Jonathan Dimbleby un Elesbed II hag ur Philip a chome pell, ez-fizikel hag ez-frommoù, eus o bugale, o tamall dreist-holl ouzh Philip e zispriz ouzh personelezh tener Charlez kenkoulz ha bezañ rediet anezhañ da vezañ skoliataet e Gordonstoun e-lec'h ma voe harellet. Embannet e voe en doa taolennet Charlez e skol, brudet evit he c'hentelioù taer, evel "[Kastell] Colditz gant kiltoù", met meuliñ a reas ar skol e prezegennoù publik diwezatoc'h, o kontañ en doa desket "kalzig diwar va fenn hag ar pezh a c'hellen ober hag ar pezh ne c'hellen ket. Desket 'meus degemer an daeoù ha kemer intrudu." En un atersadenn e 1975 e embannas e oa "laouen" da vezañ bet er skol-se hag ez ae "re bell an dud" gant "taerded al lec'h." Daou brantad e tremenas e 1966 e kampus Timberton e Geelong Grammar School en Aostralia. Taolennet e voe gant Charlez evel lodenn blijusañ e zeskadurezh. Pa zistroas da c'hGordonstoun e reas evel e dad o vont da brefed a-raok kuitaat ar skol gant c'hwec'h O-level ha daou A-level e Galleg hag en Istor e 1967. Diwar-benn e zeskadurezh kentañ e lavaras Charlez : "Ne blije ket ar skol din kement hag em bije gellet ober, met an dra-se zo peogwir e vezan an eürusañ er gêr e-keñver n'eus forzh pe lec'h all."
Un eil hengoun a dorras pa'z eas diouzhtu war-zu ar skol-veur goude e A-level e-lec'h mont gant Armeoù Breizh-Veur. Degemeret e voe e Trinity College, Cambridge e miz Here 1967, e-lec'h ma studias arkeologiezh hag antropologiezh e-pad lodenn gentañ an tripos a-raok cheñch evit an istor evit an eil lodenn. E-kerzh e eil bloaz ez eas da studial kembraeg hag istor Kembre e Skol-veur Aberystwyth e-pad ur prantad. Diplomet e voe eus Skol-Veur Cambridge gant ur Bachelor in Arts d'an, an hêr tostañ brezihveuriat kentañ o tapout diplomoù skol-veur neuze. D'an e voe deroet ur Master of Arts dezhañ gant Cambridge, ar pezh a zo ur renk akademik ha n'eo ket un diplom.
Priñs Kembre
Krouet e voe Charlez Priñs Kembre (Tywysog Cumry) hag Earl Chester d'ar, goude ma ne voe ket kadoriet a-raok ar  pa voe kurunennet gant e vamm e-kerzh ul lid e Kastell Caernarfon. Kemer a reas e blas e Ti al Lorded e 1970, oc'h ober e brezegenn gentañ e miz Even 1974, pa voe ezel kentañ o prezegenniñ eno abaoe ar Priñs Edouarzh e 1884. Komañs a reas Charlez da enoriñ muioc'h a zarvoudoù publik, o krouiñ The Prince's Trust e 1976 da skouer, hag o veajiñ d'ar Stadoù-Unanet e 1981. E-kreiz ar bloavezhioù 1970 e voe intereset Charlez da vont da c'houarnour-hollek Aostralia, diwar goulenn Ministr kentañ ar vro Malcolm Fraser, met dre ma ne seblante ket bezañ an Aostralianed entanet gant an dra-se ne'z eas ket gwall belloc'h. Charlez a zisklerias : "Neuze, petra oc'h sañset soñjal p'en em brebarit d'ober un dra bennak da sikour hag e lavarer deoc'h ne'z eus ket ezhomm eus ouzhoc'h ?"
Deskadurezh ha red-vicher en arme
Er Royal Air Force e servijas Charlez ha da c'houde er Royal Navy, da heul e dad, tad-kozh ha daou eus e dadoù-kuñv. Goulenn a reas e-pad e eil bloavezh e Cambridge bezañ gourdonet evit mont d'ar RAF, o teskiñ nijal an aerlestr Chipmunk gant bagad-aer Skol-Veur Cambridge. Deskiñ a reas nijal gant aerlistri-jet e 1971. Goude dibunadeg al loreidi e miz Gwengolo ez eas war-zu ar Morlu da heuliañ ur stummadur c'hwec'h sizhun e Royal Naval College Dartmouth. Amzer a reas war al lestr-distrujer HMS Norfolk (1971-1972), ar fourgadennoù HMS Minerva (1972-1973) hag HMS Jupiter (1974). E 1974 e voe titlet evel levier viñsaskelloù en RNAS Yeovilton a-raok mont gant an 845 Bagad Mor-Aer, oberiant gant an HMS Hermes. Paouez a reas da nijal goude ur gwallzarvoud gant ur BA 146 en Islay e 1994, ur gwallzarvoud c'hoarvezet abalamour da wallegezh ar skipailh hervez ur c'huzul-enklask.
D'an e voe Charlez komandant ar chaseer-minoù-aod HMS Bronington e-pad e zek miz diwezhañ a servij oberiant er Morlu.
Buhez dizimez
Pa oa yaouank e voe liammet Charlez ouzh un nebeud merc'hed. Reiñ a reas e eontr-kozh, Lord Mountbatten alioù dezhañ : Mignonezed Charlez a voe Giorgiana Russel, merc'h kannad Breizh-Veur da Spagn Sir John Russel, Lady Jane Wellesley, merc'h 8 Dug Wellington, Davina Sheffield,, Lady Sarah Spencer, ha Camilla Shand a voe e eil pried da c'houde.
Monteroni di Lecce
Monteroni di Lecce zo ur gumun eus Italia, e proviñs Lecce, e rannvro Puglia, hag 13 000 a dud enni o chom.
Charlez III (Rouantelezh-Unanet)
Buhez dizimez
Abred e 1974 e eskemmas Lord Mountbatten lizhiri gant Charlez diwar-benn un eured gant Amanda Knatchbull, unan eus e verc'hed-bihan, met dre ma oa re yaouank d'ar mare-se hag abalamour da zrouglazhañ Mountbatten hag izili all eus he familh, ar pezh a bellaas ar plac'h yaouank eus ar familh real, ne'z eas ket pelloc'h an traoù.
Eured gant Lady Diana Spencer
Ober a reas Charlez anaoudegezh gant Lady Diana Spencer e 1977 pa oa en he zi en Althorp. Mignon e oa d'he c'hoar Sarah. Ne soñjas ket enni evel un danvez-gwreg a-raok 1980 avat. En em gavet a rejont adarre e ti mignoned boutin pa lavaras-hi e seblante dezhi kaout ezhomm da gaout unan bennak d'ober war e dro p'he doa gwelet anezhañ e-unan e-pad obidoù Lord Mountbatten. Hervez skridbuhezour Charlez, Jonathan Dimbleby, e komañsas neuze da soñjal enni evel ur pried, hep re a sañtimantoù avat, hag e voe pedet da vont gantañ da Gastell Balmoral ha da Sandringham House. Kontet e voe gant kenderv Charlez, Norton Knatchbull, hag e wreg penaos e seblante Diana bezañ bamet dirak Charlez tra ma ne seblante ket hennezh kaout sañtimantoù eviti. Sachañ a reas an danvez-kouplad evezh ar c'hazetennoù hag ar paparazzi. Priñs Philip a lavaras da Charlez neuze e vije torret brud ar plac'h yaouank ma ne gemerje ket hennezh un diviz buan a-walc'h, hag o soñjal e oa un danvez-pried a-feson, diouzh alioù Lord Mountbatten, e komprenas Charlez e felle d'e dad ez aje da c'houlenn ganti dimeziñ dizale.
Ober a reas e ginnig e miz C'hwevrer 1981 hag asantiñ a reas Diana. Dimezet hag euredet e voent en Iliz-Veur Sant Paol d'an. Pa zimezas e tigreskas Charlez e dailhoù a-youl vat a baee evit gounidoù Dugelezh Kernev-Veur eus 50% da 25%. Bevañ a reas ar c'houblad e Palez Kensington hag e Highgrove House, nepell eus Tetbury, ha daou vugel a voe ganet : Priñsed William (g. e 1982) hag Harry (g. 1984). Charlez a voe ezel kentañ eus paotred ar familh real a oa gant e wreg pa oa ganet o mibien.
Dindan pemp bloaz e erruas trubuilh er c'houblad dre ma oa pell personelezh an eil diouzh egile ha dre an diferañs a oad (13 vloaz). A-raok miz Du 1986 en doa adkemeret Charlez e istor gant Camilla Parker Bowles (ganet Shand). Eus he zu e seblant Diana bezañ bet istorioù gant paotred eus hec'h en-dro adalek ar bloaz-se. Ar boan a ziskoueze Charlez ha Diana pa vezent asambles a lakaas ar gazetennerien da lesenvel anezho The Glums, diwar ur sketch kozh. Embann a reas Diana istor Charlez gant Camilla en ul levr anvet Diana, Her True Story skrivet gant Andrew Morton, tra ma voe embannet añrejistramantoù a ziskoueze he doa bet darempredoù er-maez eus hec'h eured ivez. Ur gaozeadenn eus 1989, leun a basion, etre Charlez ha Camilla a voe embannet gant ar c'hazetennoù e 1992.
Disparti ha torr-dimeziñ
E miz Kerzu 1992 e voe embannet dirak ar Parlamant gant ar Ministr Pennañ John Major e oa dispartiet ar c'houblad diouzh lezenn. Charlez a glaskas bezañ komprenet gant an dud : respont a reas d'un atersadenn evit ar film Charles: The Private Man, the Public Role gant Jonathan Dimbleby a voe skignet d'an. Anzaviñ a reas e zarempred gant Camilla, oc'h embann groñs n'o doa adkroget d'en em welet nemet adalek 1986, pa oa torret e zarempred gant Diana "da vat." Heuliet e voe gant Diana a anzavas an trubuilhoù er c'houblad en un atersadenn en abadenn BBC Panorama d'an. Ober a reas anv eus darempred Charlez ha Camilla, o lavaret "Ma, tri ac'hanomp a oa en eured-se, neuze e oa un tamm re a dud." Douetañs a ziskouezas en atersadenn-se diwar-benn hag-eñ e oa gouest Charlez da vezañ roue.
Torret e voe dimeziñ Charlez ha Diana d'an, pa vo aliet d'ar c'houblad gant ar Rouanez echuiñ an eured e miz Kerzu 1995. Lazhet e voe Diana en ur gwallzarvoud-hent e Pariz d'ar ha Charlez az eas gant c'hoarezed Diana da gas he c'horf da Vreizh-Veur en-dro.
Eured gant Camilla Parker Bowles
Kendelc'her a reas Charlez da zaremprediñ Camilla ha d'an e voe embannet o dimeziñ. Charlez en doa profet dezhi ur walenn-zimeziñ a oa bet hini e vamm-gozh. Enrollet e voe asant ar Rouanez (hollret abaoe Akta 1772 war an eured real) evit an eured en ur C'huzul Prevez d'an 2 a viz Meurzh. Kevrenn ar Justis e Kanada a embannas ne oa ket goulennet gant Kuzul Prevez ar Rouanez e Kanada da reiñ e soñj kar ne vije bugel ebet diwar an eured-se ha ne vije cheñchamant ebet e-keñver Kurunenn Kanada.
Choaz a reas ar c'houblad kaout un eured sivil kentoc'h eget un eured-iliz. Dielloù eus ar gouarnamant skrivet e bloavezhioù 1950 ha 1960 a voe embannet gant ar BBC kar diskouez a rajent e vije un eured a-seurt-se er-maez diouzh al lezenn, met mouezh-aotreet Charlez a nac'has e vije un efed, tra ma embannas ar gouarnamant ne dalveze ket al lezennoù-se ken.
Raktreset e oa an eured gant ul lid sivil e Kastell Windsor, a-raok ur bennozh relijiel e Chapel St George, met cheñchet e oa bet lec'h d'ur sal publik e Windsor kar aozañ an eured er c'hastell a dalvezje e vije digor d'an holl a garje dimeziñ eno. Daleet e voe pevar devezh a-raok an deiziad raktreset, an 8 a viz Ebrel, evit leuskel Charlez da vont da obidoù Yan-Baol II e Roma.
Ne voe ket tud Charlez d'al lid sivil, marteze abalamour da roll ar Rouanez evel Dreistgouarnour Iliz Bro-Saoz. Mont a reas ar Rouanez ha dug Dinedin d'ar bennozh relijiel avat ha delc'her a rejont ur fest e Kastell Windsor. Ar bennozh, kaset gant arc'heskob Canterbury Rowan Williams, a voe skignet gant ar skinwel.
Endalc'hioù ofisiel
E 2008 e voe taolennet Charlez evel "ezel ar familh real a laboure ar muiañ" gant The Daily Telegraph. Mont a reas da 560 darvoud e 2008, 499 e 2010, hag ouzhpenn 600 e 2011.
Villadangos del Páramo
Villadangos del Páramo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Charlez III (Rouantelezh-Unanet)
Endalc'hioù ofisiel
E 1970 ez eas Charlez da vBermuda da lidañ 350 bloaz Parlamant ar vro. En e brezegenn dirak ar Vodadeg, en ur soñjal e-barzh oberoù ar roue Charlez I, e lavaras : "O telc'her soñj ez on ar Charlez kentañ en deus tra da welet gant ur Parlamant abaoe 350 vloaz em bije gellet treiñ da fall ha divodañ ac'hanoc'h." Mont a reas Charlez en anv ar Rouanez da lidoù dizalc'hidigezh Fidji e 1970, e Bahamas e 1973, e Zimbabwe e 1980 hag e Brunei e 1984. E 1995 e voe Charlez ezel kentañ ar familh real o weladenniñ Republik Iwerzhon evit darvoudoù ofisiel. Mont a reas da Hong Kong en anv ar Rouanez e 1997 evit lid an distro da Sina e-lec'h ma lennas ur gemennadenn skrivet ganti a lavare : "Breizh-veur zo perzh eus istor Hong Kong hag Hong Kong zo perzh eus istor Breizh-Veur. Pep hini zo perzh eus amzer da zont an eil hag egile." E miz Du 2021 e voe Charlez el lidoù tremen Barbados eus ur vonarkiezh d'ur republik, a skrape statud ar Rouanez evel penn-Stad. Pedet e oa bet gant ar vinistrerez bennañ Mia Mottley evel penn da zont ar C'hommonwealth, hag ar wezh kentañ a voe unan eus ar familh real e lidoù tremen unan eus o rouantelezhioù d'ur republik.
Charlez hag e bried Camilla a reas o gweladenn gentañ asambles e Republik Iwerzhon e 2015, en ur veaj a voe taolennet evel ur bazenn bouezus war hent ar peoc'h hag ar pardoniñ gant Kannati Breizh-Veur er vro. E Galliv, e-pad e veaj, e stardas Charlez dorn Gerry Adams, e penn ar strollad Sinn Féin, hag a oa bet ezel eus an IRA, ur strollad a oa kiriek eus marv tud eus ar familh real. Darvoud Galliv a voe taolennet gant ar c'hazetennoù evel unan "istorel" hag ur "prantad a-bouez evit an darempredoù etre ar Saozon hag an Iwerzhoniz." A-raok ar weladenn e voe harzet daou zisivouder republikan a voe tammallet dezho bezañ raktreset ur gwalldaol gant ur vombezenn. Da Guba ez eas Charlez asambles gant Camilla e miz Meurzh 2019 diwar goulenn gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet, evit un droiad ofisiel a voe an hini kentañ gant un ezel eus ar familh real er vro-se. Gwelet e voe evel ur striv da tostaat an div vro.
Ne voe ket diarvar ar vuhez-se avat. E 1983 e tec'has Christopher John Lewis, an den en doa klasket drouglazhañ ar Rouanez e 1981, kuit eus e bredospital evit ober kement all gant Charlez pa oa e Zeland-Nevez gant Diana hag o mab William. Pa oa Charlez en Aostralia e miz Genver 1994 e voe tennet div wezh outañ gant David Kang a glaske sevel a-enep an doare ma veze tretet klaskerien bod eus a Gambodja, a oa dalc'het e kampoù. Skañvoc'h e voe an dañjer e Latvia e 2001 pa voe skoet gant bleunioù ruz gant ar grennardez Alina Lebedva.
Ne voe ket didrubuilh tout e zarvoudoù ofisiel kennebeut. Pa oa en obidoù ar pab Yann-Baol II e 2005 e oa bet savet reuz p'en doa stardet dorn Robert Mugabe, prezidant Zimbabwe, a oa azezet en e gichen. Ranket en doa burev Charlez embann ur gemennadenn a lavare n'en doa ket gallet ober mod all dre ma oa Mugabe ken tost outañ, hag o klask degas soñj en-dro e oa nec'het bras Charlez gant renad Zimbabwe d'ar mare-se, o sikour kevredigezhioù a laboure a-enep Mugabe hag en doa kejet gant enebourien ar renad, evel Pius Ncube.
Arc'hant en doa roet Charlez a-hed e vuhez evit sikour tud touchet gant meur a zarvoud. E 2013 e roas ur sammad ne voe ket disklêriet d'an aozadurioù breizhveuriat a sikoure an dud tapet gant ar brezel, sivil e Siria. Ar gazetenn The Guardian a embannas en doa divizet reiñ e leve d'un aozadur a sikoure an dud deuet kozh. E 2014 e aozas kasadenn pemp milion muzuliad brec'hiad ruzell ha rubeol d'ar Filipinez pa oa ar c'hleñvedoù-se o redek e Gevred Azia. Hervez Clarence House e oa bet fromet Charlez gant tremen an tifon Yolanda e 2013 a oa bet kaoz d'ar red-se. International Health Partners, un aozadur a oa bet roet arc'hant dezhañ gantañ abaoe 2004, a oa bet e karg da gas ar brec'hiadoù-se, a greder o doa gwarezet tro-dro da 5 milion a vugale dindan 5 bloaz diouzh ar ruzell. E miz Genver 2020 e voe Charlez patron breizhveuriat kentañ International Rescue Committee, un aozadur a sikour ar repuidi diblaset gant ar brezelioù, an heskinnerezh pe an darvoudoù naturel. E 2021, pa savas trumm sifroù an dud klañv gant ar C'hovid-19 en India, e embannas Charlez ur galv da gas kreizennerezhioù oksijen da ospitalioù India, anvet Oxygen for India dre ar British Asian Trust.
Lakaet diaes e voe Charlez pa voe klasket gant ar gazetenn The Guardian lakaat lizhiri bet kaset gantañ d'ar Ministrerezhioù breizhveuriat etre 2004 ha 2005 — lesanvet ar memoioù-kevnid du — dindan Akt Frankiz ar C'helaouiñ bet votet e 2000. E miz Meurzh 2015 e voe divizet gant Lez-Varn Uhel ar Rouantelezh-Unanet lakaat al lihziri-se da vezañ embannet. Embannet e voent gant servijoù ar Ministr pennañ d'an. A-benn ar fin e voe damantus a-walc'h selloù ar c'hazetennoù war Charlez, gant nebeut a vurutelladennoù. Taolennet e voe ar memo evel "dipitus" ha "dizañjer" hag e oa c'hoariet o embann "a-enep ar re a glaske gourdrouziñ anezhañ", tra ma chome ar publik a-du gant Charlez. Lakaet e voe war wel memestra en doa gwelet Charlez paperioù gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet o dije ranket chom koachet. E miz Here 2020 e voe embannet e-touez un dastumad dielloù diwar-benn enkadenn bonreizh Aostralia 1975 lizhiri bet skrivet gant Charlez d'ar gouarnour-hollek John Kerr goude ma oa bet skarzhet ar c'hentañ ministr Gough Whitlam. Diskouez a ra Charlez en e lizher harpañ diviz Kerr o skrivañ e oa "reizh ar pezh [en doa] graet warlene hag e oa un dra kalonek d'ober – hag ar brasañ eus an Aostralianed a seblant souten [e ziviz] pa voe kemeret", o lavaret ouzhpenn n'en doa ket da vezañ nec'het gant "manifestadegoù ha sotonioù" graet da c'houde.
Alies e weladennas Charlez Arabia Saoudit, beajoù a servije ivez da vrudañ armoù embregerezhioù evel BAE Systems. E 2013, 2014, hag e 2015 e kejas gant komanant gwarded roue Arabia Saoudit, Mutaib bin Abdullah. Kemer a reas perzh e 2014 en un dañs hengounel gant klezeioù asambles gant izili ar familh real saoudit evit gouel Janariyah e Riyadh tra ma voe enoret an embregerezh breizhveuriat BAE Systems gant ar Priñs Salman bin Abdulaziz. Klasket e voe faot gant Charlez gant an deputeez skosat Margaret Ferrier e 2016 e-keñver e berzh e gwerzh aerlistri-brezel Typhoon da Arabia Saoudit. Hervez skridbuhezourez Charlez, ha kazetennerez evit Time, Catherine Mayer, a lavar he doa savet ar goulenn gant meur a zen nes ouzh Charlez, ne "blij ket dezhañ bezañ implijet da werzhañ armoù" d'an Arabi saoudit pe da vroioù all ar rannvro. N'en doa diskouezet e nec'hamant dirak nebeut a dud nemetken avat.
D'ar e voe embannet e oa bet testet Charlez pozitivel d'ar C'hovid-19 e-kerzh ar bedreuziad. Mont a reas en distro gant e wreg, a voe testet negativel, e o zi e Birkhall. Embannet e voe gant Clarence House e tiskoueze azonoù krenn met yac'h e chome. Displegañ a rejont ne c'helled ket gouzout e pelec'h en doa tapet ar c'hleñved abalamour d'an niver uhel a endalc'hioù en doa enoret. Lakaet e voe ar biz gant un nebeud kazetennoù war ar fed ma oa bet testet buan ar c'houblad tra ma ne c'helled ket ober kement-all evit ar vedisined, ar glañviourien hag ar re glañv. D'an e lavaras Clarence House e oa pareet Charlez eus ar c'hleñved ha ne chome ket en distro ken, goude bezañ kemeret ali e vedisin. Disklêriañ a reas daou zevezh diwezhatoc'h, en ur video, e kendalc'hje da lakaat ar pellaat sokial e pleustr. D'an e voe embannet e oa bet testet Charlez pozitivel d'ar C'hovid-19 un eil gwezh, hag e chome en distro e-unan. E wreg a dapas ar c'hleñved da c'houde, heuliet gant ar Rouanez dek devezh war-lerc'h. Brec'hiet e oa bet ar c'houblad e miz C'hwevrer 2021.
E miz Mae 2022 ez eas Charlez da Zigoradur Stad ar Parlamant da lenn prezegenn ar Rouanez evit e vamm evel kuzulier-Stad, evit ar wezh kentañ. E miz Even e voe danevellet gant The Times e oa bet taolennet raktres gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet da skarzhañ tud kuit da Rwanda evel "spontus" hag e vije graet teñvalijenn war emvod pennoù gouarnamant ar C'hommonwealth e Rwanda e-lec'h ma oa sañset Charlez mont e plas ar Rouanez. Embannet e voe da c'houde e oa bet roet da Charlez da c'houzout en doa da chom hep ober evezhiadennoù war politikerezh ar gouarnamant, gant aon e savje un enkadenn bonreizh ma kendalc'hje da ziskouez e soñjoù ur wezh aet da roue.
Ren
D'an ez eas Charlez da roue, da c'houde marv e vamm Elesbed II. An hêr en doa gortozet ar pellañ en istor monarkiezh Breizh-Veur an hini eo, dirak Edouarzh VII en doa tremenet d'an. Mont a reas da roue da 73 vloaz, an den koshañ o vont da roue abaoe Gwilhaom IV a oa aet da roue da 64 vloaz e 1830.
Goulennoù a oa bet savet a-raok ma'z eas da roue e-keñver an anv a gemerje. E 2005 e voe lavaret en dije choazet ren dindan an anv Jorj VIII en enor e dad-kozh Jorj VI, un doare da bellaat diouzh ar rouaned all anvet Charlez ivez. Met dislavaret e voe d'ar mare-se gant burev Charlez, oc'h embann ne oa bet kemeret diviz ebet. Pa oa marvet Elesbed II e voe embannet gant Clarence House e vije anvet ar roue nevez "Charlez III".
E brezegenn gentañ d'ar vro a zistagas Charlez d'an 9 a viz Gwengolo da 7 eur noz (amzer Breizh), o tougen kañv evit e vamm, o tegas soñj eus he oberoù, hag o lakaat e vab William da Briñs Kembre.
D'an 10 a viz Gwengolo e voe proklamet Charlez da roue da c'houde ul lid-publik hag un emvod gant Kuzul an Dont. Skignet e voe al lid gant ar skinwel evit ar wezh kentañ. Gwelet e voe ar Priñs William, ar rouanez Camilla, ar vinistrez bennañ Liz Truss, a zo izili eus ar C'huzul, ministrez gentañ Bro-Skos Nicola Sturgeon a resevas le ar roue da wareziñ iliz Bro-Skos, hag ar vinistred bennañ bet John Major, Tony Blair, Gordon Brown, David Cameron, Theresa May ha Boris Johnson.
Raktresoù a oa bet savet evit kurunennadur Charlez abaoe bloavezhioù, dindan an anv-kod Oberenn Orb Alaouret. Lavaret e voe a-raok ma'z eas da roue e vije simploc'h hag eeunoc'h kurunennadur Charlez eget hini e vamm e 1953, gant ul lid berroc'h, pas ken ker, hag a ziskouezje livioù ar feizoù ha kumuniezhioù Breizh-Veur modern. Evel da gustum e voe raktreset ul lid kaset gant Iliz Bro-Saoz gant le ar gurunennadur, roadenn an orb hag ar gadoriadur. Embannet e voe e vije dalc'het kurunennadur Charlez III ha Camilla d'ar en Abati Westminster.
Titloù
Pa gaozeer gant ar Roue e c'houlenn ar protokol da envel anezhañ Ho Meurded da gentañ, ha da c'houde Sir.
Enorioù ha renkoù en arme
Ezel eus seizh urzh eo Charlez, hag eizh enor eus ar C'hommonwealth en doa resevet ouzhpenn da 20 enor eus broioù estren ha nav diplom a enor e skolioù-meur eus ar Rouantelezh-Unanet, Zeland-Nevez hag Aostralia.
Skoedoù
Pa oa marvet e vamm ez eas Charlez da roue hag heritañ a reas skoed real ar Rouantelezh-Unanet ha skoed Kanada.
Alexander Whyte
Alexander Whyte, bet ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1834 e Fothair Chárdain (Siorrachd Obar Dheathain, Bro-Skos) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Kerzu 1908 e High Barnet (Londrez-Veur, Bro-Saoz), a oa un ergerzher ha naturour breizhveuriat.
Charlez III (Rouantelezh-Unanet)
Evel roue
Ar Banniel Real a vez implijet da aroueziañ ar Roue er Rouantelezh-Unanet ha tramor pa ra gweladennoù ofisiel. Ar skoed real e stumm ur banniel eo, implijet gant rouaned Breizh-Veur abaoe 1702.
Alexander Whyte
Labourat e reas e Malawi hag Ouganda, eus 1891 da 1904, ma tastumas loened ha plant hag a voe kaset da Liorzhoù-louzawouriezh roueel Kew (Bro-Saoz) ha d'ar British Museum etre 1893 ha 1899.
Roet e voe e anv d'un nebeud spesadoù evned — Crithagra whytii, Stactolaema whytii, Sylvietta whytii — da zougen bri dezhañ.
Charlez III (Rouantelezh-Unanet)
Evel Priñs Kembre
Ar banniel personel implijet e Kembre a oa diazezet wat Bazhedenn Real Kembre (skoed istorel Rouantelezh Gwynedd), troc'het e pevar c'harrez, an hini kentañ hag ar pevare gant ul leon ruz en ur park alaouret, an eil hag an trede gant ul leon alaouret war ur park ruz. E-kreiz ez eus ur skoedig gwer gant kurunnenig Priñs Kembre.
Banniel Suafrika
Banniel Suafrika a zo bet dibabet d'ar 27 a viz Ebrel 1994 evit aroueziañ Suafrika nevez, ur vro demokratel ha liesouenn, war-lerc'h bloavezhiadoù apartheid. Al livioù hag an dresadenn n'o deus talvoudegezh ofisiel resis ebet, daoust ma vez lavaret alies eo «kember al lieselfennoù a ya d'ober kevredigezh Suafrika hag a ya a-unan hizivizen» met an du, ar gwer hag ar melen a oa livioù an African National Congress (ANC) hag ar ruz, ar gwenn hag ar glaz al livioù a veze kavet war bannieloù "Suafrika wenn" (banniel an Izelvroioù ha banniel ar Rouantelezh-Unanet).
Charlez III (Rouantelezh-Unanet)
Evel Priñs Kembre
E Bro-Skos e oa diazezet ar banniel personel implijet abaoe 1974 diwar tri zitl skosat kozh : Dug Rothesay (hêr Roue Bro-Skos), Melestrour Uhel Bro-Skos hag Aotroù an Inizi. Rannet eo ar banniel e pevar c'harrez evel skoed penn Klann Stewart a Appin]] : ar c'hentañ hag ar pevare a ziskouez ur park alaouret gant ur vandennad tablezennet glas ha arc'hant, an eil hag an trede a ziskouez ur galion du war ur park arc'hant. Disheñvelaet eo an armoù-se diouzh reoù Appin en ur lakaat ur skoedig gant leon rampant Bro-Skos ha tri fik azur da ziskouer an hêr.
Cissopis leverianus
Cissopis leverianus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae.
Anvet e voe Lanius Leverianus (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804) da zougen bri d'an dastumer saoz Sir Ashton Lever (1729-1788). Ar spesad nemetañ er genad Cissopis an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar artropoded ha frouezh.
Villafranca del Bierzo
Villafranca del Bierzo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Karl Friedrich von Baden
Karl Friedrich von Baden, pe Karl Friedrich Baden, ganet e Karlsruhe e 1728 ha marvet eno ivez e 1811, a oa markgrav Baden, ha kentañ dug-meur Baden adal 1806 betek e varv e 1811.
Ren a reas war-lerc'h e dad-kozh Karl Wilhelm von Baden-Durlach, markgrav Baden-Durlach e oa eveltañ adal 1738. Dre hêrezh e teuas a-benn da vodañ en-dro douaroù e diegezh e 1771, ha setu eñ markgrav Baden. E 1803 e oa dilenner Baden hag e 1806 e voe savet da zug-veur gant an impalaer gall Napoleon Iañ.
Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas.
Gant e bried kentañ Karoline Luise von Hessen-Darmstadt en doe pemp bugel: :
Gant e eil pried, Luise Karoline von Hochberg, en doe pemp bugel all.
La Godefroy
La Godefroy a zo ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.
kantved
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: un nijerez a gouezhas war keur an iliz d'ar 31 a viz Gouere. == Monumantoù ha traoù heverk ==
Asunción (disheñvelout)
Asunción zo un anv divoutin spagnolek (anv-badez hag anv-lec'h).
Orin
Dont a ra eus unan eus anvioù ar Werc'hez Vari, Nuestra Señora de la Asunción, er relijion gatolik, lidet d'ar 15 a viz Eost, deiz Gouel Maria Hanter-Eost e brezhoneg. Dave zo en anv d'ar gredenn e Gorroidigezh ar Werc'hez.
Asunción zo un anv-badez, evel un toullad re all e spagnoleg pe katalaneg (Amparo, Ángeles, Araceli, Candelaria, Carmen, Concepción, Consuelo, Dolores, Guadalupe, Lurdes, Mar, Mercedes, Milagros, Montserrat, Nuria, Paz, Pilar, Rocío, Rosario...), a zo deuet eus unan eus anvioù lec'hel ar Werc'hez.
Pezopetes capitalis
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt, kevnid ha preñv ; pakañ a ra hugennoù diwar ar bodennoù hag ar gwezigoù ivez.