cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dulle Griet (kanol)
Kanolioù eus ar 15 kantved, estreget Dulle Griet, a zo en Izelvroioù hag a veze implijet pa veze taget kêrioù dreist-holl. Anaout a reer anvioù Pumhart von Steyr, Mons Meg, Faule Mette, Faule Grete ha Grose Bochse.
Bezerra da Silva
José Bezerra da Silva (1927-2005) zo ur c'haner brazilian hag a gane samba
Dulle Griet (kanol)
N'int ket ken brudet, a dra sur, hag ar Mell Bertha ("Dicke Bertha" en alamaneg), ar c'hanol alaman er Brezel-bed kentañ, met n'o deus ket lazhet kement a dud ivez.
Pierre Le Sann
Pierre Le Sann, ganet d'ar 4 a viz Gouere 1834 e Kastell-Paol, marvet d'an 20 a viz Even 1893 e Banaleg, a oa beleg ha troour brezhonek.
Oposom gloanek
An oposomed gloanek eo ar bronneged godellek a ya d'ober ar genad Caluromys. Bevañ a reont e Kreiz ha Suamerika.
Anna Magdalena
thumb|right|Johann Sebastian Bach hag Anna Magdalena, e 1736 thumb|200px|Anna Magdalene Godiche, [[U.F. Beenfeeldt e 1776. War ziskouez e Kastell Frederiksborg.]] Anna Magdalena zo un anv-badez kevrennek savet diwar an anvioù Anna ha Magdalena (pe Magdelene a-wechoù en alamaneg).
Cantinflas
Mario Moreno Reyes, anavezetoc'h evel Cantinflas, ganet d'an 12 a viz Eost 1911 e Mec'hiko ha marvet eno d'an 20 a viz Ebrel 1993 da 81 bloaz, a oa ur c'homedian mec'hikan.
Auguste Boncors
Auguste Boncors, ganet e Rostrenenn d'ar 25 a viz Mae 1905 ha marvet e Sant-Wenn d'ar 27 a viz Eost 1971, a oa ur skrivagner breizhat gallek hag un drouiz anavezet evel Eost pe  Eostig Bongorz, ha skrivañ a rae ivez evel  Potr Rostren hag Aogust Bongorz.
Skoliet e voe e skolaj Kampostal e Rostrenen, ha goude e skolaj Saint-François e Kintin, ma voe skarzhet dre ma vije bet kavet noazh en un arc'h. Eus ur skol gatolik e Sant-Brieg (Sant-Charlez?) e voe skarzhet ivez evel skoliad disentus.
E miz Eost 1943 e voe diskuliet ha harzet gant ar Gestapo, kaset d'an STO, ha goude da Auschwitz, Buchenwald, Dora ha Niederhausen (Tirol). Pa zistroas ac'hano e kavas labour e ti Renault e Pariz ma taremprede Kêr Vreizh.
Beziet eo e bered Rostrenen, e-kichen bez Armand Robin.
Onneca Sanchez de Pamplona
Onneca Sánchez de Pamplona, pe Oneka Sanoitz Iruñekoa (en euskareg), marvet e miz Even 931, a voe rouanez León.
He buhez
Merc'h e oa da Sancho Garcés Iañ, roue Pamplona, ha d'e bried Toda. E 925 e timezas da Alfonso IV León, mab da Ordoño II León. Mamm e oa da Ordoño IV León, a renas entre 958 ha 960.
Pêr Brelivet
Pêr Brelivet, Pierre Marie Brélivet er marilh, zo bet ganet d'an 31 a viz Genver 1872 er Skerneg, e parrez Pluguen, e-tal Kemper, ha marvet eno d'an 23 a viz Gouere 1940. Ur peizant e oa, kinniad en iliz ha barzh brezhonek. Savet en doa un tregont bennak a ganaouennoù, hag embannet un darn anezho e Feiz ha Breiz, pe war follennoù distag, er bloavezhioù 1920-1930.
Douar Santel
An Douar Santel (en hebraeg: ארץ הקודש, Éreẓ haQodeš peʾÉreṣ haqQāḏēš ; e latin: Terra Sancta ; en Arabeg: الأرض المقدسة, al-Arḍ ul-Muqaddasah) eo an anv relijiel a vez graet eus an tiriadoù e-lec'h ma vevas Jezuz Nazaret (Jezuz-Krist ar gristenien), ha ma voe brezelioù a relijion betek hon amzer.
Pêr Brelivet
Buhez
Skoliataet e oa bet  Pêr Brelivet el Likez e Kemper, betek e bevarzek vloaz.
Douar Santel
An Douar Santel-se zo anezhañ douaroù rannet hiziv etre stadoù Israel, Palestina, Jordania (Betania ha reter ar ster Jordan), aodoù al Liban (gant Tir ha Sidon).
Pêr Brelivet
Buhez
D'an 9 a viz Genver 1900 e timezas da Berrina Pernès, eus Kerbaskiou e Pluguen.
Div wech da nebeutañ en dije bet tro Pêr Brelivet d'en em gavout e lec'hioù darempredet gant Yann-Vari Deguignet : hemañ a oa bet  paotr-saout er bloavezhioù 1850 e Kermahonnet-Kerfeunten, un atant feurmet gant an Departamant evit lakaat ar skolidi eus al Likez da bleustriñ war al labour douar. E 1883, ur garg burev-butun e Pluguen a voe  roet da Yann-Vari Deguignet gant ar Prefed. Eno e chomas betek 1888. .
Douar Santel
Er stadoù-mañ e kaver lec'hioù sakr evit ar gristenien, ar yuzevien hag ar vuzulmaned. Al lec'hioù pennañ a vez kavet e Jeruzalem : Iliz an Adsav, ar Golgota, Menez an Olived, Jetsemani, Sal ar Gambr-lid, Menez Sion, iliz santez Anna, ha Lenn Siloe. E Betlehem e kaver iliz ar C'hinivelezh ; e kêriadenn Ein Kerem iliz ar Weladenn ; hag e Nazaret iliz ar C'hemennadur.
Met e Galilea a-bezh e vez kavet lec'hioù e lec'h ma vez lidet buhez ha tremen ar C'hrist, evel e lenn Tiberiad pe er menez Tabor.
Pêr Brelivet
Aozer
Abalamour d'ur c'hloazadenn tapet gantañ pa oa tri bloaz – troc'het e viz-yod pa oa o c'hoari gant ostilhoù e porzh an atant – e chomas eno e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Douar Santel
Santel eo abalamour ma'z eo eno emañ gwrizioù istorel an teir relijion undoueek, yuzeviezh, kristeniezh, islam. Brezelioù ar Groaz a voe graet war-zigarez "dieubiñ" an Douar Santel diouzh "yev an Islam".
Hiziv emañ an douaroù-se e-kreiz ar gorventenn gant an tabut etre Israel hag ar broioù arab amezek.
Pêr Brelivet
Aozer
Ur c'hristen kredus e oa, roet dezhañ medalenn argant an Dellezegezh gant an eskopti, er bloavezhioù 1930. Ur mab dezhañ, Alan Brelivet, a voe kaset da Dexas evel danvez misioner OMI (Oblated Mari Dinamm) e 1919, da zaouzek vloaz.
Douar Santel
Istor an Douar-Santel
Er gronologiezh-mañ e vo dalc'het kont eus kalz elfennoù relijiel a bouez bras evit kompren istor ar vro.
Hiziv an deiz, ar peoc'h emañ c'hoazh en arvar etre an div boblad.
Pêr Brelivet
Aozer
Difenn a rae e vro, e yezh vamm, ar relijion hag an natur.
Dindan meur a anv-pluenn e skrivas : Token, An Doken, Barz Pluguen, Barz ar Skernek.
Mirdi Mayer van den Bergh
Mirdi Mayer van den Bergh a zo ur mirdi en Antwerpen, Belgia. Al livadurioù a zo ennañ a voe perc'hennet gant an dastumer Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901). Al lodenn vrasañ eus an oberennoù a zo ennañ a voe livet en Izelvroioù hag e Belgia da vare an arz gotek hag an Azginivelezh, gant arzourien evel Breviarium Mayer van den Bergh, Pieter Brueghel gozh, Mestr Heinrich von Konstanz, Pieter Huys, Jan Mabuse pe Quentin Matsys.
Istor
Fritz Mayer van den Bergh a zastumas oberennoù arzel a-hed e vuhez. Etre 1897 ha 1901 eo e tastumas oberennoù pouezusañ ha talvoudusañ e zastumad. Gant e vamm e voe lakaets evel ur savadur mod nevezc'hotek en Antwerpen etre 1901 ha 1904. Er savadur-se eo e voe lakaet ar mil oberenn bennak bet dastumet gant he mab.
Ligny-en-Cambrésis
Ligny-en-Cambrésis a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e bered ar gumun:Ligny-en-Cambrésis Communal Cemetery
Implijet e voe ar vered e-pad ar Brezel-bed kentañ. Douaret e voe enni milourion eus ar Rouantelezh-Unanet marvet e mizioù Eost ha Gwengolo 1914 e-pad ar giladenn eus Mons. Implijet e voe gant an Alamaned da zouarañ o re (tennet e voe ar bezioù alaman kuit goude dibenn ar brezel) hag ivez prizonidi bet marvet e 1917 hag e 1918,.
Mariza
Mariza eo anv-micher Marisa dos Reis Nunes Com, kanerez fado portugalek ganet e Lourenço Marques e 1973. Klevet eo bet war leurennoù Evrog Nevez, Los Angeles, Pariz, Sydney pe Londrez. Lakaet eo par da Amalia Rodrigues.
Danilo Kiš
Danilo Kiš (Subotica, 22 C'hwevrer 1935 – Pariz, 15 Here 1989) a oa ur skrivagner serb eus Yougoslavia.
Ganet e voe e Subotica, ur gêr eus Voivodina, e Yougoslavia en amzer-se, mab da Eduard Kiš, ur yuzev hungareger, ha Milica Dragićević, eus Montenegro. E-pad an Eil Brezel-bed e kollas e dad hag ul lodenn vras eus e familh, marvet e kampoù-bac'h nazi.
Studiañ a reas al lennegezh e Skol-veur Beograd. E 1962 e voe embannet e zaou romant kentañ, Mansarda: satirična poema, ha Psalm 44. Er bloavezhioù war-lerc'h e c'hounezas meur a briz lennegel, koulz e Yougoslavia hag en estrenvro, gant e skridoù komz-plaen hag e varzhonegoù. Un darn vras eus e vuhez a dremenas e Bro-C'hall, e Strasbourg hag e Pariz, e-lec'h ma kelennas serbeg-ha-kroateg, ha ma troas barzhonegoù hungarek ha rusianek e galleg hag barzhonegoù skrivagnerien c'hall evel Charles Baudelaire pe Paul Verlaine e serbeg-ha-kroateg.
Kinniget e voe e anv evit Priz Nobel al Lennegezh e 1989, met mervel a reas gant ur c'hrign-bev eus ar skevent e miz Here er bloavezh-se.
Cryptonanus
Cryptonanus zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ oposomed.
Ivette Cepeda
Ivette Cepeda zo ur ganerez kuban.
Y Fflint
Y Fflint (Flint e saozneg) zo ur gêr hag ur gumuniezh e biz Kembre, e Sir y Fflint. Kreizenn velestradurel ar gontelezh eo Y Fflint, war lez aber an Dyfrdwy.
Kreskiñ a reas kêr en dreist-holl. E-kichen kêr emañ Kastell Y Fflint, savet etre 1277 ha 1280 gant Edouarzh I, roue Bro-Saoz.
Dalc'het e voe Eisteddfod Vroadel Kembre e kêr Y Fflint e 1969.
E 2011 e oa poblet gant 12,953 a dud, ha 1 509 anezho (12,1%) a oa kembraegerien.
Yann-Vari Deguignet
Yann-Vari Deguignet zo bet ganet e Gwengad d'an 19 a viz Gouere 1834 hag aet d'an Anaon d'an 29 a viz Eost 1905 dirak ospital Kemper. En Erge-Vihan edo o chom e fin e vuhez. Ur skrivagner gallek ha brezhonek e oa.
Buhez
Klasker-bara en Erge-Vras, paotr-saout e Kerfeunteun, soudard e Krimea, Kabilia ha Mec'hiko, labourer-douar en Erge-Vihan, e karg eus ur burev-butun e Pluguen e voe Yann-Vari Deguignet tro-ha-tro, ha sparlet en ospital Kemper gant ar bsikiatrourien.
Kevin Morane
Kevin Morane, ganet Vincent Gobert, zo ur c'haner belgiat.
Kanton Lille-1
Kanton Lille-1 (kanton Rijsel-1 en izelvroeg) a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.
Kumunioù
Kanton Lille-1 a ya 4 c'humun hag ul lodenn eus kumun Lille d'ober anezhañ :
Didelphis
Didelphis zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ oposomed.
Willy Vandersteen
Willy Vandersteen, anv klok Willebrord Jan Frans Maria Vandersteen (15 a viz C'hwevrer 1913 en Antwerpen – 28 a viz Eost 1990 en Edegem ) a oa un treser hag ur senaroour bannoù-treset flandrezat. Ouzhpenn e anv ec'h implijas tri anv-pluenn a implijas ivez : Kaproen, Wil ha Wirel.
Dindan hanter-kant vloaz e lakaas embann ouzhpenn mil albom, a denn da 25 rummad disheñvel, hag a voe gwerzhet ouzhpenn 200 milion a skouerennoù anezho. Gantañ eo bet krouet Studio Vandersteen ivez. Gant ar studio e kendalc'h lod eus ar rummadoù krouet gantañ. Asambles gant Marc Sleen ez eo gwelet evel unan eus diazezerien ar bannoù-treset e Flandrez.
Mazarinettes
Mazarinettes a reer e galleg eus seizh nizez d'ar c'hardinal Jules Mazarin, ar ministr pennañ e Bro-C'hall e-pad yaouankiz ar roue Loeiz XIV. O degas a reas gant tri niz all eus Italia da Vro-C'hall er bloavezhioù 1647 ha 1653.
Klask a reas aozañ dezho dimezioù pinvidik gant priñsed galloudus en Italia pe e Bro-C'hall. Evit kendrec'hiñ noblañsed figus e voe roet madoù e-leizh d'an danvez paotred nevez.
Willy Vandersteen
Suske en Wiske eo an harozed vrudetañ bet ijinet gantañ. Hiziv an deiz e vez gwerzhet 5 milion a skouerennoù ar bloaz. Harozed all krouet gantañ evel De Rode Ridder ha Bessy a zo brudet ivez.
Mazarinettes
An nizezed
Merc'hed da ziv c'hoar d'ar c'hardinal Mazarin, Laura Margherita ha Geronima, e oa an nizezed-se. Setu o anvioù :
Erruout a rejont e Bro-C'hall an eil war-lerc'h eben, hag int etre seizh ha trizek vloaz da neuze. Meur a abeg en devoa o eontr, ar c'hardinal Mazarin, d'o lakaat da zont da Bariz. Da gentañ e oa aet skuizh gant tud al lez c'hall, ha n'halle ket kaout fiziañs enne, hag a veze o klask noazout outañ. Fellout a rae dezhañ kaout tud kar en dro-dezhañ. Da eil e oa mennet da implij e nized ha nizezed da gadarnaat e zere e kevredigezh hag en istor Bro-C'hall, rak evel den a Iliz n'en devoa ket a vugale, hervez al lezennoù.
Pa zegouezhas an dimezelled e voent kemeret gant ar rouanez Anna Aostria, mamm ar roue yaouank Loeiz XIV, dindan hec'h askell, ma aotreas zoken kelenn ar re yaouankañ gant ar roue hag e vreur er Palais-Royal.
Pan errujont el lez c'hall e voe klevet ar marichal Villeroy o lavarout da eontr ar roue Gaston de France, Dug Orléans : <blockquote style="font-style:italic;">« Voilà des petites demoiselles qui présentement ne sont point riches, mais qui bientôt auront de beaux châteaux, de bonnes rentes, de belles pierreries, de bonne vaisselle d'argent, et peut-être de grandes dignités […] », )
E Pariz e souezhas an holl gant o neuz. E-touez ar C'hallaoued a renk uhel e ranke kroc'hen ar merc'hed bezañ gwenn ha kuilh, hag int a oa teñval o dremm ha mistr.
Aten (henamzer)
Ur pennad Aten zo ivez. Ur geoded eus Henc'hres e oa Aten. Kêr-benn Gres a-vremañ eo ivez. Graet e vez kavell an demokratelezh anezhi, dre ma oa bet staliet ur mont-en-dro demokratel evit ul lodenn eus ar boblañs er Vvet kantved kent J-K. Brudet eo evit he ferzh en istor Henc'hres, evit hec'h oberennoù arzel hag evit skridoù pe brezegennoù he folitikerien, he frederourien, istourourien, saverien pezhioù-c'hoari, hag all. Er Vvet ha IVe kantvedoù kent J-K e oa en em gavet div wech e penn ur vorimpalaeriezh.
Maria Magdalena Aostria (1689–1743)
Maria Magdalena Aostria (1689–1743) a oa ur briñsez aostrian.
Merc'h e oa d'an impalaer santel Leopold Iañ an Impalaeriezh Santel ha d'e drede pried Éléonore de Neubourg.
Div wech e voe klasket he dimeziñ met c'hwitet e voe an taolioù-arnod. Chom a reas dizimez. Moereb e oa d'an impalaerez Maria Theresia.
Cuiabá
Cuiabá eo kêr-benn stad Mato Grosso e Brazil, war lez ar stêr Cuiabá a zo adstêr d'ar stêr Paraguay. 533 800 a dud a oa enni en 2005. Stok eo ouzh Várzea Grande, war-dro 330 000 den enni (en holl 860 000 eta).
The Beach Boys
The Beach Boys zo ur strollad sonerezh amerikan savet en Hawthorne (Kalifornia) e 1961. Izili gentañ ar strollad e oa ar vreudeur Brian, Carl ha Dennis Wilson, o c'henderv Mike Love hag o mignon Al Jardine. Anavezet int evel ur strollad tud heson o mouezhioù, gant kanaouennoù diwar-benn bed ar grennarded hag unan eus ar strolladoù o doa graet ar muiañ a verzh eo bet en istor ar sonerezh. Par d'ar strollad saoz The Beatles, a vezent enebet outo alies, e oa gwriziennet ar strollad e rock 'n' roll ar bloavezhioù 1950 kenkoulz hag ar rythm and blues a-raok krouiñ ur son dezho, dindan levezon Brian Wilson, oc'h ebarzhiñ sonioù ar jazz, ar sonerezh klasel hag o krouiñ teknikoù enrollañ nevez.
Berzh en doa graet ar strollad gant luskad ar sonerezh surf e penn-kentañ ar bloavezhioù 1960, gant ar ganaouenn Surfin' U.S.A. da skouer met deuet e oa a-benn da zelc'her e verzh pa oa echu gant ar giz-se en ur adijinañ e sonerezh dindan renerezh Brian Wilson, en doa bountet ar strollad da baouez gant ar c'hanaouennoù diwar-benn plijadurioù an aod evit mont war-zu temoù personeloc'h ha sonioù kempleshoc'h evel en o albom Pet Sounds, hag ar ar ganaouenn Good Vibrations e 1966, o doa diazezet ar strollad evel krouerien rock a-feson. Startoc'h e oa bet ober an albom Smile avat, c'hoant Brian Wilson d'ober gwelloc'h eget The Beatles ne oa ket bet komprenet gant ar peurrest eus ar strollad ha ken diasur ma oa eus an disoc'h en doa gouzañvet un diwaskadenn. Leuskel a reas izili all ar strollad da gemer ar ren da c'houde.
Cheñch-dicheñch e oa bet an traoù abaoe fin ar bloavezhioù 1960. Gant marv Carl ha Dennis Wilson, kudennoù yec'hed Brian ha nebeutoc'h a werzh e oa bet cheñchet pal ar strollad. A-benn ar fin e kendalc'h The Beach Boys d'ober troiadoù dindan renerezh Love, goude ma chom Brian Wilson ha Jardine hep seniñ ganto, war-bouez evit 50 deiz ha bloaz ar strollad.
Roll armoù Douar ar C'hreiz
Ar pennad-mañ a ro roll armoù Douar ar C'hreiz a gaver en oberenn ar skrivagner saoznek J. R. R. Tolkien hag en aozadennoù e romantoù, Aotrou ar Gwalennoù, An Hobbit ha The Silmarillion. Tolkien a gemeras skouer diwar prantad ar Grennamzer uhel hag an henamzer evit ijinañ armoù e oberenn. Klotañ a ra mat-tre neuz an armoù hag an houarnwiskoù deskrivet gantañ gant re sevenadur Europa an norzh a gaver e Beowulf, er sagaioù norsek hag e oberennoù damheñvel. E The Fall of Gondolin (kouezhadenn Gondolin), ar c'hentañ istor skrivet gantañ, Elfed Gondolin a ra gant saeoù houarn, klezeoù, skoedoù, goafioù, bouc'halioù ha gwaregoù henvel ouzh re Europa an norzh. E skridoù all Tolkien e vez impiljet an armoù hag an houarnwiskoù-se gant an holl ouennoù : Elfed, Korred, Men, Hobbited, hag Orked.
Evel en istorioù o deus awenet anezhañ, armoù Tolkien o deus alies pep a anv, a-wezhoù gant enskrivadurioù e runoù hag a ziskouez ez int hud hag o deus o istor hag o galloud dezhe o-unan.
Belthronding
Gwareg Beleg Cúthalion ("gwareg kreñv"), kabiten gwarded Doriath, eo Belthronding, e The Silmarillion and The Lays of Beleriand The Silmarillion, p. 208, 320; The Lays of Beleriand, p. 26, 117, 127. Savet e oe e prenn du ur wezenn-ivin. Hervez The Children of Húrin ne c'halle bezañ stignet nemet gantañ. Interet eo bet gant e berc'henn gant Gwindor ha Túrin. E Sindarin e talvez Belthronding "Gwareg diblegus", eus bel ("kreñv"), staran pe thron ("reut, stard"), ha ding (un onomatopeenn heñvel ouzh ting).
Ar saezh du
Implijet eo ar saezh du gant Bard ar gwareger, a zisklêr e oa bet implijet meur a wezh, atav gant berzh, ha dastumet bepred. Hêrezh meur a rummad eus tiegezh Bard eo ha krediñ a ra e oa goveliet e e goveloù ar Roue dindan ar Menez. Bard a ziskar an aerouant Smaug ganti. Kollet e oa ar saezh gant kelan an aerouant en ur lenn.
E filmoù Peter Jackson, ''The Hobbit' eo bet kemmet natur ar saezh du. E-lec'h bezañ ur saezh a vent reizh, ar saezh du zo ken hir hag un dared, hag implijet eo gant ur arm-bann damheñvel ouzh ur vannerez e Dale. Implijet e oa an holl nemet unan da zifenn ar geoded ouzh Smaug e-pad e arsailh, hep ober muioc'h evit terriñ ur skant d'an aerouant, ha distrujet e oa Dale. Dalc'het eo bet ar saezh diwezhañ gant familh Bard evel hêrezh. Pa dag Smaug keoded Lake Town e klask Bard tennañ outañ gant ur wareg eeun, met e saezhoù ne reont droug ebet da Smaug. A-benn ar fin e lazh Smaug gant ar saezh du a-drugarez d'ar skant kollet gwezhall gant an aerouant hag a laosk un tachad eus e gorf dizifenn.
Andúril
Andúril (« Flammenn ar c'hornôg » e quenya) eo an anv roet gant Aragorn da Narsil, kleze kozh Elendil (ltad Isildur) a lakaas goveliañ en-dro e Rivendell a-raok mont da vrezeliñ da vare Brezel ar Walenn.
Angrist
Angrist (faouter houarn e Sindarin ) a oa ur gontell krouet gant ar gov Telchar eus Nogrod, hag implijet gant Curufin. Beren e gemeras digant Curufin. Implijout a reas anezhañ da dennañ unan ur Silmaril eus kurunenn houarn Morgoth. Evel ma oa Beren o klask tennañ un all e torras ar gontell. E stumm koshañ istor Beren e The Book of Lost Tales e rae gant ur gontell evel ar re all. Diwezhatoc'h eo e teuas Curufin da vezañ un elfenn eus avanturioù Beren.
Glamdring
Glamdring ("Morzhol an enebourien" e Sindarin ) zo ur c'hleze e-barzh An Hobbit, Aotrou ar gwalennoù hag en Unfinished Tales. Goveliet eo bet e-doug ar C'hentañ oadvezh gant an Noldor e keoded kuzhet Gondolin. Da gentañ e oa bet da Durgon, roue Gondolin. Miliadoù a vloavezhioù diwezhatoc'h, e 2941, eo kavet gant Gandalf e-mesk teñzorioù tri zroll e-barzh An Hobbit, ha dalc'het gantañ e-pad e veaj gant Bilbo Sac'heg ha Kumuniezh ar Walenn. Kavet e oa gant Orcrist ha gouest e oa eveltañ da lugerniñ gant ur skleur glas pa veze orked nepell. Lesanvet e oa Glamdring "Skoer" gant gobilined ar Menezioù latarek.
Gúthwinë
Gúthwinë (eus gúð-wine, "Mignon emgann" e hensaozneg ) eo anv ar c'hleze maneet gant Éomer, trede marichal Riddermark en Aotrou ar gwalennoù. An anv-mañ a lenner e Beowulf, m'eo implijet gant an haroz da envel ar c'hleze Hrunting, prestet dezhañ gant Unferth, thane Hrothgar, evit e emgann gant mamm Grendel /
Narsil
Goveliet e oa ar c'hleze e-doug ar c'hentañ oadvezh gant ar c'horr Telchar eus Nogrod, ur gov brudet evit e armoù en doa savet dija ar gougleze Angrist ha tokarn Hador. E diwezh an eil oadvezh e oa kleze Elendil. Torret e oa e daou damm en emgann etre Elendil ha Gil-galad a-enep Saoron. Isildur a implijas an tamm a zalc'he dre an dornell da droc'hañ ar Walenn Nemeti diouzh dorn Saoron. Dalc'het e oa an daou damm, anvet hiviziken "ar c'hleze a oa torret", gant hêred Isildur en Trede oadvezh, betek Aragorn. Goveliet e oa en-dro evit Aragorn a-raok da Gumuniezh ar Walenn da vont en he zro hag advadezet e oa gantañ Andúril (Flammenn ar c'hôrnog e Quenya). <!-- The reforged Andúril is described as very bright, shining red and white with the light of the sun and moon. The Silmarillion further states that the original Narsil already shone in such a manner, but its light was extinguished after it was broken. However, for the Lord of the Rings film trilogy, the filmmakers opted not to make Narsil and Andúril glow, keeping that property only for Sting. (Gandalf's sword Glamdring also did not glow in the presence of orcs. Peter Jackson notes, in his DVD commentary on The Fellowship of the Ring, that this was an oversight, not a deliberate change from the books.)
Tolkien writes that when Narsil was reforged, the blade had "a device of seven stars set between the crescent Moon and the rayed Sun, and about them was written many runes". The filmmakers had Anduril made with runes engraved on the blade of the sword that read as "Anar Nányë Andúril i né Narsil i macil Elendilo. Lercuvanten i móli Mordórëo. Isil" (Quenya. 'Sun. I am Andúril who once was Narsil, sword of Elendil. The slaves of Mordor shall flee from me. Moon.'), and another inscription on the hilt Narsil essenya, macil meletya; Telchar carnéron Návarotesse (Quenya. Narsil is my name, a mighty sword; Telchar made me in Nogrod).
Christopher Tolkien suggested that Narsil was introduced during the writing of The Lord of the Rings rather spontaneously: "It is possible that the Sword that was Broken actually emerged from the verse 'All that is gold does not glitter': on this view, in the earliest form of the verse ... the words a king may yet be without crown, A blade that was broken be brandished were no more than a further exemplification of the general moral [that not everything is what it appears to be]." Following this, references to the sword were introduced during major recastings of "At the Sign of the Prancing Pony" and "The Council of Elrond" chapters. Originally the sword was only called "the Sword of Elendil" or "the Broken Sword"; later the name Branding (from Old English brand, "sword") was devised for the Sword Reforged. -->
Orcrist
Orcrist (Faouterez Gobilined e Sindarin ), zo ur c'hleze e-barzh An Hobbit a oa goveliet e Gondolin hag a oa lesanvet "Kroger" gant Gobilined ar Menezioù Latarek. Kavet e-barzh teñzor ur vandennad Trolled eo kaset ar c'hleze gant Thorin Oakenshield. Lakaet e oa en e vez goude e varv en emgann ar pemp arme. Teurel a ra ur skleur glas pa dosta Orked.
Sting
Sting zo ur gougleze bras goveliet gant an Elfed e keoded Gondolin, e-barzh An Hobbit ha The Lord of the Rings. Kollet e oa pa oa preizhet ar geoded e Kentañ oadvezh Douar ar C'hreiz. Adkavet e oa en Trede oadvezh gant Bilbo Sac'heg e bertim tri zroll eus ar Menezioù Latarek. Bras a-walc'h eo da davezout da gleze evit an hobbited Bilbo ha Frodo. Bilbo a vadezas an arm goude bezañ argaset ar c'hevnid ramzel e Mirkwood. Diwezhatoc'h er roas d'e niz Frodo da vare Brezel ar Walenn, da vont da zistrujañ ar Walenn Nemeti. Sting a daol ur skleur glas pa vez Orked nepell, evel er Moria.
E filmoù Peter Jackson, The Lord of the Rings ha The Hobbit, eo engravet lavnenn ha dornell Sting gant lizherennoù e Sindarin a zistager evel amañ da-heul Maegnas aen estar nin dagnir in yngyl im. E brezhoneg e talvez "Maegnas eo ma anv, me eo gwalenn ar c'hevnid." Hervez stagadenn ar Silmarillion, e talvez maeg kement ha "lemm" pe "begek" e Sindarin. E-barzh ar romant An Hobbit, Sting n'en deus enskrivadur ebet.
Grond
Grond (Sindarin: bazh-dotu) eo anv ar vataraz maneet gant Morgoth pa'n em gann gant Fingolfin e The Silmarillion met anv un dourterez eo ivez e The Lord of the Rings,. Implijet eo da doullañ dorioù meur Minas Tirith. Anvet e oa an dourterez diwar anv bataraz Morgoth. E reizhadenn Distro ar roue savet gant Rankin-Bass, e reer "arm an diaoul" ha "Morzhol ar bed dindandouar" eus Grond-se.
(15810) Arawn
(15810) Arawn a zo un asteroidenn eus Koskoriad an Heol.
Plotinos
Plotinos (Πλωτῖνος e gregach), pe Plotinus en latin (205 - 270), a oa ur prederour roman, o kelenn hag o skrivañ e gresianeg. Ganet e vefe bet e Lykopolis (Egipt). Kentelioù Ammonios Saccas a heuilhas e Aleksandria. Sevel a reas e skol e Roma en 246, hag Amelius an hini a voe e ziskibl kentañ. Gant e ziskibl Porphýrios e voe embannet e skridoù anvet Εννεάδες, Enneades, da lârout eo "Navadoù" (diwar ar gregach ennea, "nav", dre ma'z eo bet renket skridoù Plotinos gant Porphyrios e 6 levrenn 9 skrid e pep hini).
E zoare da adlenn divizoù Platon, a anver « nevezplatonegezh », a voe ur stivell awenus d'ar brederourien gristen a oa o tiwan en amzer-se ha da Aogustinus Hippona, ha levezon bras he doe war brederouriezh ar c'hornôg.
Kanton Lille-2
Kanton Lille-2 (kanton Rijsel-2 en izelvroeg) a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.
Kumunioù
Kanton Lille-2 a ya 3 c'humun hag ul lodenn eus kumun Lille d'ober anezhañ :
Oposom Virjinia
Oposom Virjinia (Didelphis virginiana) zo ur bronneg godellek a vev e Kreiz ha Norzhamerika.
Francavilla al Mare
Francavilla al Mare zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
Bonneville-sur-Touques
Monumantoù ha traoù heverk
.
Korinna
Hervez Ploutarc'hos pe Paosanias, e oa ganet e Tanagra, en Beotia, ma keveze ouzh ar barzh brudet Pindaros.
Div varzhoneg ganti zo deuet un diverrañ anezho betek ennomp.
Hanna Hutsol
thumb|right|250px|Hanna Hutsol (a-gleiz gant blev ruz) ha [[DJ Hell e-pad ar vanifestadeg  «Ukraina n'eo ket ur fouzhlec'h» e Kiev, d'an 23 a viz Mae 2009]] Hanna Hutsol (ukraineg : Ганна Гуцол), pe Ania Goutsol pe Anja Gutzol (an daou zoare diwezhañ-mañ 'zo stummoù rusianekaet), bet ganet d'ar 1añ a viz Even 1983, a zo ur stourmerez ukrainat he deus krouet FEMEN.
Kinniget eo evel sokiologourez pe evel armerzhourez. Tennañ gounid a ra eus he labour e bed ar c'hoariva evit difenn perzh ar merc'hed war dachenn an aferioù politikel ha sokial en Ukraina. Sevel a ra a-enep touristelezh ar reizh hag an houlierezh. Kemer perzh a ra en obererzhioù kaset gant FEMEN da gelaouiñ ar gevredigezh war ar c'hudennoù-se.
Another Life (stirad skinwel 2019)
Another Life zo ur stirad skinwel web skiant-faltazi stadunanat krouet gant Aaron Martin ha skignet evit ar wech kentañ war Netflix d'ar 25 a viz Gouhere 2019. Er stirad skinwel e c'hoari an aktourien Katee Sackhoff, Selma Blair, Tyler Hoechlin, Justin Chatwin, Samuel Anderson, Elizabeth Ludlow, Blu Hunt, A.J. Rivera, Alexander Eling, Alex Ozerov, Jake Abel, JayR Tinaco, Jessica Camacho, Greg Hovanessian, Barbara Williams ha Lina Renna.
Istor
Another Life a gont istor bourzhidi al lestr egorel Salvare, e-pad ur gefridi da glask a belec'h e teu un objed estren douarel erruet war ar blanedenn Zouar. Eus an tu all e vez heuliet ur skipailh skiantourien o studiañ spis an objed evit kompren da betra servij.
Burutelladennoù
Ar stirad skinwel n'eo ket bet degemeret mat gant an arvesterien,. Al lec'hienn internet Rotten Tomatoes a laka un notenn geitat a 6%, hervez notennoù burutelladennerien. War IMDb e vez roet 4,8/10 evel notenn.
Aktourien
<gallery perrow="10" mode="packed"> Katee Sackhoff (2019 crop).jpg|Katee Sackhoff evit ar c'homandant Niko Breckinridge Selma Blair, May 2010 cropped.jpg|Selma Blair evel maouez ar rouedadoù sokial Tyler Hoechlin SDCC 2014 (cropped).jpg|Tyler Hoechlin evel an ez-komandant Ian Yerxa
Peter Fonda
Peter Henry Fonda, ganet d'an 23 a viz C'hwevrer 1940 hag aet da Anaon d'ar 16 a viz Eost 2019 diwar krign-bev ar skevent, a oa un aktour, sevener filmoù ha skrivagner senario stadunanat. Mab Henry Fonda, breur yaouank Jane Fonda ha tad Bridget Fonda e oa. Ezel e oa eus an enep-sevenadur er bloavezhioù 1960.
Fonda a oa bet lakaet e anv evit un Academy Award for Best Original Screenplay evit ar film Easy Rider (1969), hag evit un Academy Award for Best Actor evit Ulee's Gold (1997). Enoret e oa bet gant ur Golden Globe Award for Best Actor – Motion Picture Drama. Fonda a oa bet enoret ivez gant ur Golden Globe Award for Best Supporting Actor – Series, Miniseries or Television Film evit The Passion of Ayn Rand (1999).
Casalbordino
Casalbordino zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
Gracilinanus
Gracilinanus zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ oposomed.
Maria Karolina Aostria
Maria Karolina Aostria, ganet e Vienna d'an 13 a viz Eost 1752 ha marvet e Hetzendorf e Vienna d'an 8 a viz Gwengolo 1814, a oa merc'h d'an impalaer santel Franz Iañ Stephan ha d'e bried Maria Theresia. C'hoar henañ Marie-Antoinette, rouanez Bro-C'hall, e oa.
Eured ha bugale
Dimezet e oa da Ferdinando Iañ an Div Sikilia, roue an Div Sikilia. Hi an hini a rene e gwirionez, ken gwan e oa he fried.
He bugale
E 1768 e voe dimezet da Ferdinando Iañ an Div Sikilia ha triwec'h bugel o doe. Seizh a vevas betek goude o bugaleaj.
Itron Varia Populo
Betek 182, e oa Landudal un drev eus Brieg; deuet eo neuze da vezañ ur barrez hag ar c'hult a voe kaset eus chapel sant Tudual da iliz Itron Varia Populo. E traoñ ar vourc'h, en ur vont da Vrieg, he deus an iliz ivez ur feunteun dediet da Itron Varia Populo.
Heklev Moskva
Heklev Moskva (rusianeg Эхо Москвы Ekho Moskvy) a zo unan eus ar chadennoù skingomz dizalc'h kentañ a voe savet e Rusia. D'an 22 a viz Eost 1990 e voe skignet an abadenn gentañ ; "Radio-M" e oa anv ar chadenn d'ar mare-se. Hiziv an deiz e vez skignet en un tregont rannvro bennak eus Rusia hag ivez e Riga (Latvia), Bichkek (Kirgizstan) hag e Chicago (SUA), 24e/24.
Politikerezh, istor, sevenadur ha sportoù eo a ya d'ober korf an abadennoù pennañ. Ouzhpenn da se ez eus abadennoù kaset gant aozerien, hag ivez abadennoù dielfennañ ar gevredigzh rusian. Diwar stadegoù e ouezer e vez selaouet gant 600 000 den e ||Moskva]] ha gant war-dro 1,5 milion a dud er peurrest eus Kevread Rusia.
Nadia Toffa
Nadia Toffa, ganet d'an 10 a viz Even 1979 hag aet da Anaon d'an 13 a viz Eost 2019, a oa ur gazetennerez ha kinnigerez skinwel italian. Brudet e oa o kinnig an abadenn fent flemm Le Lene a oa bet meulet e 2017 goude un heuliad furchadennoù tro-dro d'ar saotradur krouet gant testoù nukleel graet el Laboratori Nazionali del Gran Sasso.
Kleñved ha marv
D'an 2 a viz Kerzu 2017, Toffa a oa semplet e-pad un enklask en Trieste. D'an 11 a viz C'hwevrer 2018, Toffa he devoa embannet e oa semplet dre un dorzhell hag e oa o stourm a-enep ar c'hleñved.
D'an 13 a viz Eost 2019 oadet a 40 vloaz, Toffa a oa marvet gant ur c'hrign-bev eus an empenn en he zi e Brescia, goude bezañ bet kaset d'an ospital e penn kentañ miz Gouhere pa oa he yec'hed o vont war fallaat.
Levrioù ar Vakabeed
Levrioù ar Vakabeed zo pevar anezho.
Jack Pinoteau
Jack Pinoteau pe Jacques Pinoteau, bet ganet Jack Albert Louis Charles Ningler e Clairefontaine-en-Yvelines (Yvelines, Bro-C'hall) d'an 20 a viz Gwengolo 1923, ha marvet e 2017, a zo un aktour, ur filmaozer ha saver senario gall.
E vuhez
Mab ar rener sinema Lucien Pinoteau (1887-1963) n'halle Jack Pinoteau nemet dispenn e roudoù er memes metoù.
Casalincontrada
Casalincontrada  zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
Jack Pinoteau
E vuhez
Berzh bras a reas gant Le Triporteur e 1957, rannet gant Darry Cowl, pennañ aktour ar film. Estreget ar sinema a voe a-hed e vicher dre ma kemeras perzh en un nebeud stiriadoù skinwel evel sevener : Poly, Les Globe-trotters ha L'Amateur ou S.O.S. Fernand.
Kanton Lille-3
Kanton Lille-3 (kanton Rijsel-3 en izelvroeg) a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.
Civitaluparella
Civitaluparella zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
Karoline von Fuchs-Mollard
260px| thumb|[[Karoline von Fuchs-Mollard (1681-1754), poltredet gant Martin van Meytens. ]] Karoline von Fuchs-Mollard (1681-1754), anavezet evel Charlotte, a oa ur gontez aostrian ha kelennerez an impalaerez santel Maria Theresia. Hi e oa ar c'hentañ maouez anvet Karoline. "Meine Füchsin" (ma louarnez) a lavare Maria Theresia anezhi.
He buhez
Ganet e oa Marie Karoline e Vienna. Deuet e oa d'al lez da labourat evel dimezell a enor gant ar briñsez Maria Anna Aostria, merc'h da Leopold Iañ, Impalaer santel.
E 1710 e timezas da Christoph Ernst von Fuchs, ha div verc'h he doa bet. Karget e voe gant an impalaerez Elisabeth Christine da ober war-dro he merc'h Maria Theresia, adalek ma voe ganet e 1717, ha d'he skoliañ. Hi a savas ar verc'hig ha tost e choma an impalaerez outi ken na voe beziet e kev-bezioù an impalaered war c'houlenn Maria Theresia.
Francesca Salviati
Francesca Salviati (Firenze, 23 Eost 1504) a oa ur vaouez a renk uhel e kêr Firenze er.
Div wech e voe dimezet : da Biero Gualterotti, hag ur verc'h, Maria, o doe ; e 1533 da Ottaviano de' Medici hag ur mab o doe, ar c'hardinal Alessandro de' Medici (1535-1605), a voe pab dindan an anv Leon XI berramzer a-raok e dremenvan (ren : 1 – 27 a viz Ebrel 1605).
Ar Vergodenn
Ar vergodenn (El pelele e spagnoleg) zo un daolenn diwar dorn al livour spagnol Francisco de Goya e 1791-92, war ziskouez e Mirdi ar Prado e Madrid. Bez ez eo unan eus ar c'hartoñsoù evit tapisoù graet gant an arzour evit burev ar roue Carlos IV.
Hadrianus Junius
thumb|Hadrianus Junius pe  'Adriaen de Jonghe (hervez [[Theodoor de Bry)]] Hadrianus Junius, pe Adriaen de Jonghe (1511-1575) zo ur mezeg ha barzh izelvroat, ganet e Hoorn d'ar 1añ a viz Gouhere 1511, marvet en Armuyden d'ar 16 a viz Mezheven 1675.
E vuhez
Studiet en deus e Louvain ha Bologna, ha labouret evel medisin ha kelenner-ti gant tud uhel Bologna, Pariz ha Londrez. Distreiñ a eure d'an Izelvroioù spagnol, un ti a brenas e Haarlem en 1550. E 1556 e voe galvet gant roue Danmark, da vezañ kentañ medisin.
Junius en deus darempredet Johannes Sambucus, a zeuas da Izelvroioù ar c'hreisteiz en 1563-1564. Ha mar deo bet gorrekaet embannadur Nomenclator Junius gant labourioù Sambucus ec'h anavezer ul lizher diwar zorn Sambucus ma kan meuleudi da labour Junius.
Distreiñ a reas da Haarlem e 1564. Mezeg e oa en Haarlem, ha mezeg personel Gwilherm an Tavedeg ha kelenn a rae e skol latin Haarlem.
Anvet e oa bet Junius da istorour ofisiel proviñs Holland gant Gwilherm Orange en 1565. Anaout a rae Andrea Alciato (André Alciat) abaoe e chomadenn e Bologna ; hag eñ an hini a aozas an emgav etre an oberour hag an embanner Christian Wechel e Pariz a-benn un embannadur nevez eus an Nomenclator.
E 1573 e oa seziz war gêr, ha gallout a reas mont kuit. Met devet e voe e levraoueg. Neuze ez eas da Middelburg da chom. Mervel a reas en Armuyden d'ar 16 a viz Mezheven 1675.
Lavaret e vez eo eñ a savas mojenn Laurens Janszoon Coster, en dije ijinet ar moulañ a-raok Gutenberg.
E oberenn
Savet en deus dornlevrioù yezh, evel an Adagia (1558), an Nomenclator liesyezhek (1567), hag ul labour istorel a-bouez diwar-benn proviñs Holland, Batavia, embannet e 1588, goude e varv.
Oberennoù
<!-- become a rector there in the Latin school. Junius a dédié sa collection d'éditions à Arnoldus Cobelius (Arnold Coebel), trésorier de la province de Hollande ; cette prise de position politique lui a permis de s'attaquer à la biographie de dix-neuf personnalités importantes (principalement néerlandaises) : des hommes politiques, des diplomates, des collègues et des humanistes.
et plusieurs de ses œuvres, comme son Nomenclator, ont été publiés après sa mort. war-lerc'h e varv
En effet, Guillaume d'Orange l'avait nommé historien officiel de la province de Hollande en 1565. Junius connaissait personnellement Andrea Alciato (André Alciat) depuis son séjour à Bologne ; c'est ce dernier qui organisa la rencontre avec l'éditeur Christian Wechel à Paris pour une nouvelle édition de son principal ouvrage, le Nomenclator.
Junius a également été en contact personnel avec Johannes Sambucus, qui a visité les Pays-Bas méridionaux en 1563-1564. Et, si les propres publications de Sambucus ont ralenti la publication de son Nomenclator, on retrouve dans la correspondance une lettre dans laquelle Sambucus loue la qualité du travail de Junius.
Junius a dédié sa collection d'éditions à Arnoldus Cobelius (Arnold Coebel), trésorier de la province de Hollande ; cette prise de position politique lui a permis de s'attaquer à la biographie de dix-neuf personnalités importantes (principalement néerlandaises) : des hommes politiques, des diplomates, des collègues et des humanistes.
Mervel a eure e Middelbourg d'ar 16 juin 1575 et plusieurs de ses œuvres, evel e Nomenclator, zo bet embannet goude e varv. L'imprimerie Joh. Enschedé fit ériger une statue à son effigie à Haarlem en 1768. Il existe également une rue Junius e Hoorn abaoe 1956.
-->
Koun
Un delwenn a voe savet dezhañ gant ar mouler Joh. Enschedé en Haarlem en 1768. Ur straed zo en e anv e Hoorn abaoe 1956.
Jeffrey Tarrant
Jeffrey Glynn Tarrant, ganet d'ar 4 a viz Ebrel 1956 hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Eost 2019 diwar krign-bev an empenn ., a oa un den a aferioù stadunanat. Bez' e oa krouer ha rener MOV37 ha Protégé Partners, embregerezhioù postañ arc'hant. Bez' e oa ivez unan eus krouerien an embregerezh produiñ filmoù Candescent Films
Vanity Fair (romant)
Vanity Fair pe Vanity Fair: A Novel without a Hero, zo ur romant saoznek gant William Makepeace Thackeray, embannet a dammoù er mizieg Punch etre 1846 ha 1847 hag e stumm ul levr e 1848. Ennañ e heulier buhez div vaouez Becky Sharp hag Amelia Sedley, e-touez tud ha mignoned. Un oberenn glasel eo deuet da vout ma weler kevredigezh deroù an XXvet kantved hag an oberour o tispakañ e vennozhioù.
Dont a ra an anv eus ur gontadenn gant John Bunyan, The Pilgrim's Progress, embannet en 1678 ha brudet c 'hoazh en amzer Thackeray. Ennañ, Vanity Fair (Foar ar Fougas) a zo dave d'un ehanlec'h war hent ar pirc'hirin : ur foar a zo en ur gêr anvet « Vanity », skeudenn ar pec'hed a ra an dud stag ouzh madoù ar bed-mañ.
La Chapelle-en-Juger
La Chapelle-en-Juger a zo ur gumun a-wezhall eus departamant gall Manche e Bro-C'hall.
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: tost razh e voe distrujet ar geriadenn e miz Gouhere 1944.
Bomba (Abruzzo)
Bomba zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
Pleg-mor Alaska
Pleg-mor Alaska zo ur pleg-mor e norzh ar Meurvor Habask, dirak aod kreisteiz Alaska. Emañ etre Gourenez Alaska hag an Inizi Kodiak er gornaoueg hag an Enezeg Alexander er reter.
A-hed an aod e kaver koadoù bras, menezioù ha skornegoù. Skornegoù brasañ Alaska, evel Skorneg Malaspina ha Skorneg Bering, en em daol er mor war an aod-se. E goueled Pleg-mor Alaska e kaver div vrec'h-vor vras, Cook Inlet ha Prince William Sound, ha re all c'hoazh, bihanoc'h.
Bevennet eo Pleg-mor Alaska er su, hervez an douaroniourien, gant ul linenn a dap eus penn kreisteiz Enez Kodiak er gornaoueg betek ar strizh-mor anvet Dixon Entrance er reter.
Oposom Patagonia
Oposom Patagonia (Lestodelphys halli) zo ur bronneg godellek a vev en Arc'hantina. Ar spesad nemetañ eo er genad Lestodelphys.
thumb|left|250px|Tiriad oposom Patagonia
Maria Karolina Aostria (disheñvelout)
Maria Karolina Aostria, pe  Maria Karolina von Österreich, zo anv div briñsez aostrian, deuet da vout rouanezed:
Fresno (Kalifornia)
right|250px|border Fresno zo ur gêr lec'hiet e mervent stad Kalifornia e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 510 365 a annezidi e 2010. Penn-lec'h kontelezh Fresno eo ivez.
Caroline Mathilde von Hannover
thumb| [[Caroline Mathilde von Hannover (1751–1775), rouanez Danmark ha Norge . ]] Caroline Matilda Breizh-Veur, pe Caroline Mathilde von Hannover, pe Caroline Matilda of Great Britain (pe of Wales) e saozneg (1751-1775), ganet e Leicester House e Londrez, a oa ur briñsez saoz hag a voe rouanez Danmark ha Norge adal 1767 betek 1772.
He buhez
Merc'h e oa da Frederick, Priñs Kembre ha d'ar briñsez Augusta von Sachsen-Gotha. He zad a oa mab henañ ar roue saoz George II (1683-1760).
Tri miz a-raok d'he mamm genel anezhi e varvas he zad. Se zo kaoz ne renas morse. Caroline Mathilde a voe roet dezhi anvioù-badez he moereb, ar briñsez Caroline Breizh-Veur (1713-1757). Savet e voe gant he mamm, war ar maez, pell diouzh al lez. Plac'h didro ha diorbid e oa, troet gant ar marc'hegañ, hogen desket ganti komz italianeg, galleg hag alamaneg, ha kanerez a zoare.
He breur George neuze eo a voe roue war-lerc'h o zad-kozh.
Dimeziñ
Dimezet e voe e miz Du 1766, ha hi pemzek vloaz, d'he c'henderv Christian VII, Roue Danmark, seitek vloaz dezhañ. Hennezh a oa kollet e spered, ha dilezel a rae e bried da vont da redek fouzhlec'hioù e gêr-benn.
Ne oa ket gwall goant, met ur vaouez plijus e oa, ha hervez ar vrud e sache warni selloù ar baotred hep dihuniñ gwall deodoù ar merc'hed. Daoust da se ne oa ket gwall garet e lez Danmark. Mignonez e oa d'he dimezell a enor, Louise von Plessen, a gave mezhus doareoù mignoned ar roue, hag a labouras da droc'hañ al liammoù etre Caroline Matilda hag he fried. Kement-se ne oa ket diaes d'ober rak he gwaz n'he c'hare ket ha brud en devoa da vout paotretaer.
Ar rouanez kaezh a droas he selloù neuze ouzh medisin ar roue, Johann Friedrich Struensee, deuet da vout kentañ ministr.
E 1772 e voe torret dimeziñ ar roue ha Caroline Mathilde. Struensee a oa bet o klask modernaat ar stad a voe harzet ha dibennet. Ar roue Christian a sinas an urzhioù hep kompren, dindan levezon e lezvamm Juliane Marie, ha ne glaske nemet terriñ e eured. Caroline Matilda a viras an titl hag a gollas he bugale.
He bugale
Daou vugel he doe, bugale d'ar roue hervez al lezenn :
He marv
Mervel a reas e 1775, da dri bloaz warn-ugent, e kastell Celle, en Alamagn, e Rouantelezh Hannover, a oa d'he breur, George III, roue Bro-Saoz.
Marie-Thérèse
Marie-Thérèse zo un anv-badez gallek savet diwar an anvioù Marie, anv ar Werc'hez Vari, ha Thérèse, anv gallekaet ar santez katolik spagnol Teresa de Ávila.
Gouel
Marie-Thérèse a vez lidet d'ar 7 a viz Mezheven
Carunchio
Carunchio zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
Scerni
Scerni  zo ur gumun en Italia, en Abruzzo, e proviñs Chieti.
Marie Henriette Aostria
Marie Henriette Aostria (1836-1902)
Caerau
Caerau zo ul lec'hanv kembraek hag anv meur a lec'h :
Dézirad
Dézirad (kreoleg; La Désirade e galleg hag ent-ofisiel) a zo un enezenn eus an Antilhez, er Mor Karib, dindan 21,42 km², er reter da Wadeloup, ha stag eo ouzh homañ ent-melestradurel. Er bloaz 2012 e oa 1 532 a dud o chom enni. Gant iniziigoù Ti-Tè, didud, ez a d'ober ur gumun, hini Dézirad.
Marmosa
Marmosa zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ 9 spesad oposomed.
Jean de Coëtquis
Jean de Coëtquis a oa bet eskob Roazhon eus 1450 da 1453, ha goude se eskob Landreger, eus an 23 Gouere 1453 d'an 23 Gwengolo 1454.
Familh Koedkiz a oa genidik eus parrez Sant-Vazhe (hirie e Plougonvelen), en eskopti Leon.
Buhez eskob
Yann a Goedkiz (Jean de Coëtquis) a voe anvet da eskob Roazhon e 1450 gant kuzul-chalonied iliz-veur Roazhon, mes a-enep an hini bet kinniget gant ar pab Nikolaz V.
Dre ma dalc'he da chom eskob Roazhon, e voe eskumununuget gant ar pab.
Goude ur vreutadenn etre an dug Pêr II hag ar pab, savet e oa an eskumunugenn, ha Jean de Coëtquis anvet eskop Treger, dre ur builh eus ar 27 Gouere 1453.
Azezet e oa war gador eskopti Treger d'ar 26 Meurzh 1454, war-lerc'h Jean de Ploeuc.
Savet en eus meur a reolenn-diazez pouezus evit an eskopti.
Aet e oa da Anaon d'an 23 Gwengolo 1464.
Christophe du Chastel a zeuas war e lerc'h war gador eskopti Treger.
Kanton Lille-4
Kumunioù
Kanton Lille-4 a ya 2 gumun hag ul lodenn eus kumun Lille d'ober anezhañ :
Hébécrevon
Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: distrujet razh e voe ar geriadenn e miz Gouhere.
San Diego
San Diego zo un anv-lec'h spagnolek, diwar an anv Iago, a gavet ivez e Santiago.
Desiderata
Desiderata zo un anv-badez latin.
Rhosili
Rhosili zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh e ledenez Gŵyr, e Kembre, e kontelezh Abertawe. Emañ er gornaoueg d'al ledenez, 30 km diouzh kêr Abertawe.
Maria Dorothea
Maria Dorothea zo un anv-badez alamanek roet d'ar merc'hed.
Rhosili
Brudet eo aod Rhosili abalamour d'an traezh brav a zo eno. Nepell diouzh ar gêriadenn emañ Mougev Pen-y-Fai (Paviland), ur vougev ragistorel ma voe kavet relegoù ur vaouez eus Henoadvezh diwezhañ ar maen.
DJ Hell
DJ Hell (ganet Helmut Josef Geier d'ar 6 a viz Gwengolo 1962 en Altenmarkt an der Alz) a zo un DJ alaman. Sonerezh house-techno a vez mesket gantañ. Gantañ eo bet krouet an ti-embann pladennoù International DeeJay Gigolo Records. Ur perzh bras en deus bet e diorren ar sonerezh electroclash e-kreiz ar bloavezhioù 1990. Skoazell argant a ro da FEMEN.
Rhosili
Annezet e oa Rhosili gant 278 a dud e 2011. War-dro 8,6% anezho a oa kembraegerien.
DJ Hell
E bladennoù (un dibab)
thumb|right|200px|DJ Hell en Autioriver Festival, [[Płock, 8 a viz Eost 2009]]
Spurjadennoù Bras
Ar Spurjadennoù Bras (rusianeg : Большая чистка, Bolchaya tchistka) zo ur marevezh eus istor an Unvaniezh Sovietek e dibenn ar bloavezhioù 1930, en amzer Stalin.
Bac'het pe lazhet e veze an dud a veze disklêriet evel enebourien ar bobl gant ar Strollad, hag ijinet e veze iriennoù hag oberoù a saboterezh war an disterañ digarez.
Nikolai Iejov
Nikolai Ivanovitch Iejov, pe Николай Иванович Ежов e ruseg, a oa ur poliser ha politikour sovietek, ganet d'an 19 a viz Ebrel ( 1 a viz Mae) 1895 e Sant-Petersbourg en Rusia, ha fuzuilhet war urzh Stalin ha Lavrenti Beria d'an 3 a viz C'hwevrer 1940 e Moskou.
Kanton Lille-5
Kanton Lille-5 (kanton Rijsel-5 en izelvroeg) a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Hauts-de-France. Krouet e oa bet gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.
Kumunioù
Kanton Lille-5 a ya ul lodenn eus kumun Lille d'ober anezhañ.
Magnús Scheving
Magnús Örn Eyjólfsson Scheving, bet ganet e Borgarnes (Island) d'an 10 a viz Du 1964, zo un aktour ha skrivagner islandat.
Corinne
Corinne zo un anv-badez gallek.
Oberennoù Tintoretto
Setu amañ roll oberennoù Tintoretto, renket hervez urzh ar bloavezhioù.
Corinne
Gerdarzh
Eus an anv gresianek Korinna, marteze diwar ar ger korê, plac'h yaouank, gwerc'hez.
Oberennoù Tintoretto
Bloavezhioù '80 - '94
thumb|Danae hag ar glav aour, gant [[Tintoretto (war-dro 1580).]]
Corinne
Brud
Brudet eo bet an anv en Europa en XIXvet kantved gant al levr Corinne ou l'Italie, skrivet gant Madame de Staël. E Bro-C'hall eo bet brudet adarre er bloavezhioù 1960, hiriv eo damankouaet.
Lidet e vez d'an 18 a viz Mae ha d'an 12 a viz Kerzu.
Brud a zo bet en-dro war an anv Corinne pa voe rebechet gant Éric Zemmour da Hapsatou Sy ne oa ket anvet Corinne.
Dorothea Maria
Dorothea Maria zo un anv-badez alamanek roet d'ar merc'hed.