cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Agliè
Agliè (Ajé e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Dafydd Goch
Dafydd Penmachno Goch pe Dafydd ap Dafydd ap Gruffudd a vije bet mab bastard da Dafydd ap Gruffudd, a oa diwezhañ priñs Kembre (Kerzu 1282 - Mezheven 1283) goude marv e vreur Llywelyn ap Gruffudd e Cilmeri e 1282.
E dad Dafydd ap Gruffudd a oa dimezet da Elizabeth Ferrers hag en doa bet daou vab hag ur verc'h: Llywelyn, Owain ha Gwladys. Mervel a eure an daou vab e kastell Bristol ha Gwladys a voe bac'het e kouent Sixhills e Lincolnshire. Seizh merc'h bastard en dije bet ivez met tra ne ouzer anezho. Tra ebet ivez ne ouzer eus buhez Dafydd Goch. Diouzh e anv e c'haller soñjal e oa ruz e vlev, pe neuze e oa ganet er gwad. E vamm a oa anvet Tangwystl ferch Owain Fflam met mann ebet all ne ouzer anezhi. Dimeziñ a eure Dafydd da Angharad ferch Heilyn.
Ur mab en doe, Gruffudd ap Dafydd Goch, marvet war-dro 1365 ha beziet en iliz Betws-y-Coed: ur maen zo enni en enor dezhañ ma veneger e hendadoù. Ur verc'h en doa, Gwenllian,a zimezas da Gruffudd ap Iorwerth, baron Edeirnion. Gruffudd ap Dafydd Goch en dije bet ur mab anvet Gruffudd Fychan ap Gruffudd, ha hennezh en doe ur mab anvet Gruffudd Leiaf a oa barzh hag un englyn zo skrivet e Cwrtmawr. Ar Gruffudd-se en devoa bet ur mab anvet Ieuan ap Gruffudd Leiaf hag a oa barzh ivez.
Torregamones
Torregamones zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Zamora, en Kastilha ha León.
Daniel Sanders
Daniel Sanders (12 a viz Du 1819, Strelitz - 11 a viz Meurzh 1897, Strelitz) a oa ur yezhoniour, geriadurour, barzh ha troer alamanek.
Eus ur familh Yuzevien e oa Sanders ha mont a reas d'ur skol yuzev a-raok mont d'ar Gymnasium Carolinum e Neustrelitz. Goude-se ez eas da skolioù-meur Berlin ha Halle da studiañ yezhoù, matematik hag ober un doktorelezh prederouriezh. Eus 1842 da 1852 e oa mestr-skol en e skol gozh en Altstrelitz.
E 1852 en em lakaas Sanders da studiañ a-zevri geriadur alamaneg ar baotred Grimm, Deutsches Wörterbuch. Diwar e labour e embannas ur geriadur savet gantañ, anvet Wörterbuch der Deutschen Sprache, moullet e meur a levrenn eus 1859 da 1865. Goude-se e embannas ivez e Ergänzungswörterbuch der Deutschen Sprache (1878–1885). Gantañ ivez e voe savet Fremdwörterbuch (1871), Wörterbuch der Hauptschwierigkeiten in der Deutschen Sprache (1872), Wörterbuch der deutschen Synonymen (1872) ha Lehrbuch der Deutschen Sprache für Schulen in 3 Stufen (1888). Displegañ a reas e soñjoù war an alamaneg e-barzh Katechismus der Deutschen Orthographie (1856) ha kemer a reas perzh er c'hendiviz war doare-skrivañ an alamaneg e Berlin e 1876.
Bauvin
Bauvin a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall.
La Pommeraye
La Pommeraye zo un anv-lec'h gallek.
Pierrepont
Pierrepont zo un anv-lec'h gallek.
Proviñs Isabela
Proviñs Isabela zo unan eus pemp proviñs rannvro Saonenn Cagayan, en Enez Luzon, er Filipinez.
MC Jean Gab'1
Charles M'Bouss, brudet gant al lesanv MC Jean Gab'1, zo un aktour sinema, ur rapour, ur senarioour kement hag ur skrivagner ganet d'an 28 a viz Genver 1967. A orin kamerounat, brudet e krog da vezañ e 2003, gant sevenidigezh ar ganaouenn "J't'emmerde". Daoust da vezañ produet daou albom studio n'em sant ket evel ur rapour, neoazh kentoc'h evel un arzour liesdanvezel hag e lez ar rap en diwezhañ war roll e holl oberiantizioù.
Buhez
MC Jean Gab'1 a dremmenas kentañ bloavezhioù e yaouankiz e 15vet ranngêr Pariz. E vuhez a gemmas trumm pa voe drouklazhet e vamm gant e dad, warlerc'h o disparti kriz, hi o vezañ tec'het kuit gant ur garedig all. Charles a zeuas da vezañ emzivad hag a dremenas tost da zek bloavezh eus e vuhez en DDASS. Da heul herradoù torfedouriezh e voe bac'het meur a wech e karc'harioù Frañs hag en Alamagn e Berlin ar c'hornôg, dreist holl evit torfedoù laerezh bankoù. Daoust dezhañ bezañ bevet e metoù ar rap abaoe 1980, peurgetket evel dañsour, n'eo nemet da 30 vloaz e kemer perz MC Jean Gab'1 en ur bladen rap, war atiz e vignoned.
Dibabet en doa al lezanv leurenn MC Jean Gab'1 abalamour da sinema ar bloavezhioù 1960 ha 1970, ma ne oa aktored du ebet ouzh ar skramm. Ken plijet ha levezonet eo gant ar sonerezh rock ha kement gant emsav an hip-hop. E 2013 e ruzas e revr war kadorioù plato Discovery Channel da ginnig asambles gant Clara Morgane ar film "Dans la tête du tueur".
MC Jean Gab'1 zo plijet ivez gant stumm ar Street Workout (sport straed evit bezañ kigennet evel Arnold Schwarzenegger) hag e tremen e-barzh an abadenn Tracks war Arte da ginnig se.
Ur fentigellour lemm e spered eo. Videoioù anezhañ zo e doare atersadennoù war YouTube. Un tammig anarkour rebel eo ha gas a ra da gac'hat holl pilpouserien ar sistem. Komz a ra pemp yezh bet desket gantañ en toull-bac'h evit lod, an alamaneg hag ar saozneg amerikan.
Ar ganaouenn J’t’emmerde
Er ganaouenn J't'emmerde e tiskuilh amzer dremenet meur a rapour hag a strollad rap gall brudet. Berzh dillo a ra dre ar rendaelerezh a engehent. Lakaat a ra meur a star eus an Hip-Hop gall en hevelep paner. Da heul ar ganaouenn-se, pemp bloavezh war-lerc'h, e tarz un emgann etre MC Jean Gab’1 ha seizh den, en o zouez ar rapour Kery James ha Rohff. Kery James en deus roet e soñj eus ar fedoù ha Rohff en deus eztaolet garv e-keñver MC Jean Gab'1 ha Jo Dalton.
Ocyceros
Ocyceros a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1873 gant ar skiantour breizhveuriat Allan Octavian Hume (1829-1912).
Spesadoù
Tri spesad a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer en Iskevandir Indez.
Cardonville
Cardonville a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Ala di Stura
Ala di Stura (Ala e piemonoteg, Âla en arpitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
San Miguel del Valle
San Miguel del Valle zo ur gumun e Spagn, e proviñs Zamora.
Sant Mechell
Adalek ar e voe droukvesk etrezañ ha Sant Machudd, ur C'hembread a vije bet eskob Caerwent a veze droukvesket gant Sant Maloù. Lidet e vez d'ar 15 a viz Du, evel Sant Maloù.
Turzhunell vistr
An durzhunell vistr (Phaps elegans) zo un evn brosezat en Aostralia.
Annez
Bevañ a ra al labous tost aodoù su ha reter Aostralia ha Tasmania.
Pogoniulus makawai
Pogoniulus makawai a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Dont a ra e anv eus hini Jali Makawa, un dastumer afrikan hag a oa o labourat evit an evnoniour breizhveuriat Constantine Walter Benson (1909-1982) d'an ampoent.
San Pedro de Ceque
San Pedro de Ceque zo ur gumun e Spagn, e proviñs Zamora.
Tauffkirchen
Tauffkirchen zo un anv-tiegezh alamanek.
Tockus
Tockus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1830 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849), ennañ kalaoed.
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Dek spesad a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
Rummatadur
Diblaset e oa bet ar spesadoù alboterminatus, bradfieldi, camurus, fasciatus, hemprichii, nasutus, pallidirostris er genad Lophoceros ha hartlaubi e-barzh hini Horizocerus, kement-se da-heul disoc'h labourioù skiantel embannet e 2013.
Almese
Almese (Almèis e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Diana Navarro
Diana Navarro Ocaña, ganet en Málaga d'an 21 a viz Ebrel 1978, zo ur ganerez andalouz, dezhi ur vouezh sebezus.
Kanañ tonioù eus Andalouzia a ra dreist-holl : flamenco, copla andaluza, ha zarzuela.
Santa María de Valverde
Santa María de Valverde zo ur gumun e Spagn, e proviñs Zamora.
Laouig ar Penker
Laouig ar Penker eun danvez beleg zo ul levrig brezhonek gant Lan ar Bunel, embannet e 1929. Ul levrig 73 fajenn eo, embannet e Brest.
Er rakskrid e lavar an oberour ez eus diouer a veleien : sklaer eo pal ar skrivagner, tuta evit an Iliz.
Ur rann bennañ – "Eun danvez beleg" an titl anezhi – a ya d'ober al levrig-mañ, dek isrann enni : I. -- Paol ar baradoz, II. -- "Amzer a zo c'hoaz !", III. -- "Ha petra a rin-me ?", IV. -- Doue a glev mouez ar bobl, V. -- "Ya, red buan Laouig !" VI. - "Ho mab c'houi eo a fell d'eomp !", VII. - Poan a vo, VIII. - Skolaer Lesneven, IX. -- Soudadennet, X. -- An oferenn nevez.
Ur rann diwezhañ – "Evid echui" – a gloz an oberenn.
Buceros
Buceros a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ kalaoed, krouet e 1758 gant an evnoniour svedat Carl von Linné (1707-1778).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Tri spesad a ya d'ober ar genad :
C'hwec'h (6) isspesad en holl : o c'havout a reer holl en Azia.
Christian Danmark
Christian Danmark zo bet anv meur a zen, roue pe briñs eus Danmark:
Yann Kersalé
Yann Kersalé, bet ganet e Pariz d'ar 17 a viz C'hwevrer 1955, a zo un neuzier gall. Implijout a ra ar gouloù evel arzourien all pri pe livioù.
Desavet e voe Yann Kersalé e Douarnenez ha studiañ a reas e Skol an Arzoù-kaer e Kemper e-lech ma tapas e ziplom e 1978.
Kenlabourat a ra gant tisavourien eus ar re vrudetañ: Helmut Jahn evit Sony Center Berlin hag Aerborzh Bangkok, Jean Nouvel evit gwerenneg C'hoarigandi Lyon, Mirdi Branly e Pariz, Louvre Abu Dhabi, Torre Agbar e Barcelona... Gwelet eo bet e oberennoù ivez en Angers, e Bourdel, en Enghien-les-Bains, e Gennevilliers, e Naoned, e Nisa, e Roazhon, e Sant-Nazer, e Bonn, e Bruxelles, e Kopenhagen, e Seoul, e Gres, e Japan, e Luxembourg hag e Portugal.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Aglaiocercus berlepschi
Aglaiocercus berlepschi a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Anvet e voe Cyanolesbia berlepschi (kentanv) da gentañ-penn (e 1898) gant an evnoniour alaman Ernst Hartert (1859-1933) da zougen bri d'an evnoniour alaman Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch (1850-1915).
Annez
Brosezat eo ar spesad e biz Venezuela.
Sal-gibellañ
Ar sal-gibellañ eo anv ar sal ma c'hall an dud kibellañ pe en em gibellañ e tier ha ranndioù an ha  kantved.
Alpette
Alpette (Alpëtte e piemonteg, La Alpete en arpitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Balme
Balme (Bârmes en arpitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Chieri
Chieri (Cher e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Ruperto Chapí
Ruperto Chapí Lorente (1851-1909 ) zo ur sonaozour spagnol en deus savet zarzuelas dreist-holl. Daouzek vloaz e oa pa savas e gentañ zarzuela.
Carlo Gesualdo
Carlo Gesualdo, pe Don Carlo Gesualdo di Venosa, ganet e 1566 e Venosa ha marvet e 1613 e Gesualdo, zo ur priñs italian, ha sonaozour eus dibenn an Azginivelezh italian. Brudet eo ar muntroù a reas e 1590 pa lazhas e wreg Maria d'Avalos (1562- 1590) hag he serc'heg e kêr Naplez.
Ganedigezh
N'ouzer ket re vat e pe vloaz e oa ganet: 1557 pe 1560, pe 1562 pe 1564, a zo bet kinniget gant an istorourien, ken na voe kavet daou lizher er Biblioteca Ambrosiana e Milano. An hini kentañ, eus an 21 a viz C'hwevrer 1566, a oa bet kaset gant Geronima Borromeo d'he breur Carlo, arc'heskob Milano, a rae meneg eus ganedigezh da zont « ur bugel hag a vo anvet Carlo ma'z eo ur paotr dre garantez ouzh hoc'h aotrouniezh ».
El lizher all, eus an 30 a viz Meurzh 1566, kaset ivez d'ar c'hardinal Borromeo, e lenner e oa « ganet ur paotrig d'an 8 a viz Meurzh 1566 eus an itron Borromeo, anvet Carlo ». Hervez Denis Morrier, « gant an daou lizher-mañ n'hall bezañ arvar ebet ». Hervez Glenn Watkins, istorour stadunanat hag arbennigour diwar-benn Gesualdo, n'eo bet peurziskoulmet kudenn bloavezh ganedigezh ar priñs sonaozour nemet en 2009.
Bugaleaj
Kreskiñ a reas Carlo Gesualdo en un tiegezh uhel, stag ouzh an Iliz : e-touez e eontred e oa daou gardinal, Alfonso Gesualdo ha sant Carlo Borromeo hag ar pab Pi IV e-touez e eontred-kozh. Ar bugel diwezhañ a bevar e oa Carlo e ti ar priñs Fabrizio Gesualdo ha Geronima Borromeo, war-lerc'h e vreur henañ Luigi, ganet en 1563, e c'hoarezed Isabella, ganet en 1564, ha Vittoria ganet en 1565, ha se zo kaoz ne oa ket a priori da vezañ priñs Venosa. Hervez giz ar mare e ranke ar mab yaouañ mont da veleg, hogen lavarout a ra Denis Morrier « n'eo ket ket evel-se e voe kont. Diouzh a ouzer e tremenas Carlo e yaouankiz o studiañ.»
En 1585, son frère Luigi fit une chute de cheval et mourut des suites de cet accident13. Âgé de vingt et un ans, il n'était pas encore marié, et ne laissait aucun héritier mâle14. Cet événement fit de Carlo, âgé de dix-huit ans, l'unique héritier des titres et domaines de son père, qui le pressa de se marier. Le choix se porta sur Maria d'Avalos, merc'h da zug Pescara ha keniterv kompez d'ar sonaozour, choix motivé par le fait Maria, « ayant eu deux maris auparavant, avait donné des signes suffisants de fécondité ».
Santa María de la Vega
Santa María de la Vega zo ur gumun e Spagn, e proviñs Zamora.
Catherine de Valois
Meur a vaouez zo bet anvet Catherine de Valois
Haplophaedia lugens
Haplophaedia lugens a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae.
Anvet e voe Eriopus lugens (kentanv) da gentañ-penn (e 1852) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Boued
Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.
Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, en un takad hag a ya eus mervent Kolombia da walarn Ecuador.
Ciconio
Ciconio (Sicheugn e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Le Mesnil-Mauger
Le Mesnil-Mauger a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant trizek kumun all d'ober ur gumun nevez: Mézidon-Vallée-d'Auge.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Saint-Crespin Churchyard
Mervel a rejont e 1944 e-pad Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed. Unan anezhe a oa leviour e oa en 122 Skwadrenn eus ar Royal Air Force, an daou all a oa er Royal Engineers.
Bubo ascalaphus
Bubo ascalaphus a zo ur spesad evned-preizh noz eus ar c'herentiad Strigidae.
Roletto
Roletto (Rolèj e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Karl Iañ Braunschweig-Wolfenbüttel
Dimeziñ
Dimet e oa da Philippine Charlotte von Preußen.
Cluj-Napoca
Cluj-Napoca (roumaneg, distaget: ; betek 1974: Cluj hepken), Kolozsvár en hungareg, Klausenburg en alamaneg, קלויזנבורג, Cloizânburg e yidicheg, eo eil kêr brasañ Roumania, ha kêr-benn Treuzsilvania. Betek niveradeg-poblañs 1956 e oa an Hungared ar re niverusañ, met war zigresk ez a o c'henfeur ingal, ha ned eont ken d'ober nemet 16,4% eus ar boblañs hervez niveradeg 2011.
Kêrioù gevellet
Gevellet eo Cluj-Napoca gant ar c'hêrioù-mañ :
Asthenes
Asthenes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
Tregont spesad golvaneged a ya d'ober ar genad : ==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe ==
O c'havout a reer holl e Suamerika, seizh isspesad ha daou-ugent (47) dezhe en holl.
Kibell
thumb|right|Ur gibell giz gwechall thumb|right|Daou vugel en ur gibell giz gwechall gozh Ur gibell zo ul lestr bras ma c'hall an den kibellat pe en em gibellat pa vez leuniet gant dour. Lakaet e vez ar gibell en tier en ur sal anvet ar sal-gibellañ.
Istor
Gwechall e veze kibelloù koad d'an dud da gibellat en tier. En Henamzer e oa kibelloù mein e kibelldioù pe kibelllec'hioù.
Bubo africanus
Bubo africanus a zo ur spesad evned-preizh noz eus ar c'herentiad Strigidae.
Anvet e voe Strix africana (kentanv) da gentañ-penn (e 1821) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, bronneged bihan, laboused, raned ha stlejviled peurvuiañ.
Villanueva de Córdoba
Villanueva de Córdoba zo ur gumun eus proviñs Córdoba,  en Andalouzia, e Spagn.
Bubo africanus
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad  anezhañ en Afrika :
Beaumesnil (Eure)
Beaumesnil a oa ur gumun en departamant Eure.
Bodet e oa gant 15 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Mesnil-en-Ouche.
Brozolo
Brozolo (Breuso e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Fail
Fail zo ur ger a gaver e meur a yezh, met dreist-holl
Lizher da Ditoz
Al lizher da Ditoz ('προς τιτον, "Da Ditos", hepmui, hervez an titl gregach), pe da Ditus hervez an anv latin, zo anezhañ unan eus skridoù an Testamant Nevez en embannadur brezhonek Maodez Glanndour e ti Al Liamm e 1971.
Embannadurioù all
Pemp embannadur brezhonek zo bet a-raok hemañ, ha tri anv all dezhe : C'hwec'h embannadur en holl eta, gant hini Al Liamm e 1971.
Lizher Paol Tars
Bez' ez eo unan eus an tri lizher skrivet gant an abostol Paol Tars hag a vez lakaet e rummad al « lizheroù pastorel », war-lerc'h an daou lizher da Dimoteoz.
Skrivet e vefe bet e Makedonia e-kerzh ur veaj dre Greta (gant Titoz), Azia-Vihanañ, Makedonia ha Gres war-dro ar bloavezh 65 goude bezañ bet tremenet daou vloavezh en toull-bac'h e Roma (e 60-62 hervez Maodez Glanndour, e 61-63, hervez La Bible de Jérusalem).
An diskibl
Da Dituz hé vâb karet-mâd hervez ar gen-feiz ..., a skriv Paol diwar-benn Titus e skrid ar Gonideg. Va gwir vab hervez ar feiz commun, a lenner en Testamant Nevez hon aotrou hag hor Zalver Jesus-Christ‎, rak Titus, anezhañ ur Gresian, a oa unan eus diskibien fealañ an abostol. Pagan e oa a-raok treiñ da gristen.
Danvez al lizher
Kaoz zo eus kenurzh hag aozadur an iliz nevez el lizher.
Rakskrid Maodez Glanndour
Setu ar pezh a skriv Maodez Glanndour a-zivout an tri lizher pastorel :
Arouezius eo an tri lizher eus stad aozadur an Iliz e dibenn mare an ebestel :
Cheñch a reas an traoù pa voe marvet an Ebestel hag o c'hannaded.
Isabella von Tauffkirchen-Engelberg
Isabella von Tauffkirchen-Engelberg a oa ur gontez eus Bavaria, o chom e München, ha brudet he c'hened ma voe poltredet gant Joseph Karl Stieler ha serret an oberenn e dastumad Ludwig Iañ, roue Bavaria, ha diskouezet e Poltredaoueg ar gened.
Carmencita
Carmen Dauset Moreno, anavezetoc'h evel Carmencita (Almería, 1868 - 1910) a oa ur gorollerez spagnol.
Ganet e oa en Almería, hag aet da chom da SUA. Brudet e voe dre ur film berr, anvet Carmencita, ha dre boltredoù anezhi a zo bet graet gant John Singer Sargent, William Merrit Chase ha James Beckworth.
Diwar a glever e film an istorour C. Musser, e oa Carmencita ar c'hentañ maouez dirak kamera Edison, ha neuze moarvat ar c'hentañ maouez en ur film e SUA.
Er film Carmencita e voe filmet o tañsal e ti Koster & Bial's e New York, maveze war al leurenn abaoe miz C'hwevrer 1890.
Caluso
Caluso zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Monsieur Parent
Monsieur Parent zo un danevell c'hallek, hirik, gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, embannet e 1885.
Istor
Embannet eo bet en dastumad Monsieur Parent. Kontrol d'an darn vrasañ eus danevelloù an oberour n'eo ket bet embannet en ur gelaouenn da gentañ. Kaset e voe d'an embanner e miz Here 1885 da glokaat an dastumad.
An danevell
Unan eus re hirañ an oberour eo, gant Yvette, L'Héritage ha Boule de suif.
Ivrea
Ivrea zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Pogoniulus simplex
Pogoniulus simplex a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Anvet e voe Barbatula simplex (kentanv) da gentañ-penn (e 1884) gant an daou skiantour alaman Gustav Adolf Fischer (1848-1886) hag Anton Reichenow (1847-1941).
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika : eus koadegi aodoù gevred Kenya da dTanzania, Malawi, kreisteiz Mozambik.
Villaviciosa de Córdoba
Villaviciosa de Córdoba zo ur gumun eus proviñs Córdoba,  en Andalouzia, e Spagn.
Nos ancêtres les Gaulois
Nos ancêtres les Gaulois ("Ar C'halianed, hon hendadoù") zo un droienn c'hallek implijet en XIX vet  hag  da gelenn da vugale ar skolioù, e Bro-C'hall hag en hec'h impalaeriezh trevadennel, en Azia evel en Afrika, pe zoken en Amerika (e Gwiana pe en Antilhez), e oa ar C'halianed e oa o hendadoù. Kavet e veze an ideologiezh-se el levrioù istor implijet da vare an Trede Republik c'hall ha savet gant an istorour Ernest Lavisse (1842-1922).
E Breizh eo bet gwelet gant ar vroadelourien evel ur gaou bras savet da guzhat istor orinoù pobl Vreizh.
Penelopides
Penelopides a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ kalaoed, krouet e 1849 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pemp spesad a ya d'ober ar genad :
C'hwec'h (6) isspesad en holl : o c'havout a reer holl en Azia ar Gevred,.
Front (Piemonte)
Front zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Bairo
Bairo (Bêr e piemonteg), pe Bairo Canavese, zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte, un 35 km en hanternoz da gêr  Torino.
En dro dezhi kumunioù Castellamonte, Torre Canavese, Agliè,  Ozegna.
Saint-Arnoult
Saint-Arnoult zo anv meur a gumun e Bro-C'hall.
Dorothea Maria von Sachsen-Weimar
Dorothea Maria von Sachsen-Weimar, ganet e Weimar e 1641 ha marvet e palez Moritzburg Zeitz e 1675, a oa ur briñsez eus tiegezh Wettin,
Merc'h yaouankañ a n dug Wilhelm IV von Sachsen-Weimar hag e bried Eleonore Dorothea von Anhalt-Dessau, e oa.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas e 1656, da 15 vloaz, en Weimar, d'an Dug Moritz von Sachsen-Zeitz ( 1619- 1681 ), mab yaouankañ an Dilenner Johann Georg Iañ von Sachsen, hag an Dugez Magdalena Sibylle Prusia.
Dek bugel o doe:
Dún na Séad
Dún na Séad (Baltimore e saozneg) zo ur gêriadenn e kornaoueg kontelezh Corcaigh, en Iwerzhon. Ur porzh zo eno da vont da enez Cléire.
Dont a ra an anv saoznek eus an anv iwerzhonek Baile an Tí Mhóir, a dalvez kement ha "kêr an ti meur". Ha dont a ra an anv iwerzhonek, Dún na Séad ("kastell ar bravigoù, "kastell ar madoù"), eus hini ur c'hastell a zo dreist ar gêriadenn hag a zo bet adkempennet. Gwechall-gozh e oa brudet al lec'h evit bezañ ur santual evit an drouized.
Phaps chalcoptera
Phaps chalcoptera zo anv skiantel ur spesad evned e-touez kerentiad ar c'hColumbidae.
Boued
Bevañ a ra diwar c'hreun ha plant all. Dre ma vez ret dezhañ evañ alies ne bella ket diouzh un takad dour bennak.
Villaviciosa
Villaviciosa zo un anv-lec'h spagnolek ha hini meur a gumun. Un anv-tiegezh eo ivez.
Noasca
Noasca(Nuachi en arpitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Laodez
Laodez a dalvez kement ha « meuleudioù » e latin (Laudes). Ar bedenn eus an Iliz eo da darzh-an-deiz.
Saonenn Cagayan
Saonenn Cagayan (en Ilocano: Tanap ti Cagayan; en Ibanag: Tana' nak Cagayan; e Filipino: Lambak ng Cagayan) (anvet ivez Rannvro II), diwar anv ar stêr Cagayan, zo ur rannvro eus Filipinez, e biz enez Luzon, hag enni pemp proviñs : Batanes, proviñs Cagayan, proviñs Isabela, Nueva Vizcaya, ha Quirino. Peder c'hêr vras zo : Cauayan, Ilagan, Santiago, ha Tuguegarao.
Cagayan
Cagayan zo un anv eus Filipinez.
Lucien Jonas
Lucien Hector Jonas, bet ganet d'an 8 a viz Ebrel 1880 en Anzin (Norzh) hag aet d'an Anaon d'an 20 a viz Gwengolo 1947 e Pariz, a oa ul livour gall.
Cagayan
E Luzon
E hanternoz an enez:
Montoro (Andalouzia)
Montoro zo ur gumun e proviñs Córdoba en Andalouzia.
Asthenes berlepschi
Asthenes berlepschi a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Furnariidae.
Anvet e voe Siptornis berlepschi (kentanv) da gentañ-penn (e 1917) gant an evnoniour alaman Carl Eduard Hellmayr (1878-1944) da zougen bri d'un evnoniour alaman all : Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch (1850-1915).
Annezva
Brosezat eo ar spesad e gwalarn Bolivia.
Aceros
a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1844 gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894)
Spesadoù
N'eus nemet ur spesad kalaoed er genad-mañ : Aceros nipalensis.
Cirié
Cirié (Siriè e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Danièle Delorme
Danièle Delorme (Gabrielle Danièle Marguerite Andrée Girard diouzh hec'h anv gwir), bet ganet e Levallois-Perret (Seine d'ar mare-se) d'an 9 a viz Here 1926, a zo un aktourez har ur broduourez c'hall koulz er c'hoariva, er sinema hag er skinwel.
Merc'h d'al livour André Girard, dimezet e oa bet gant Daniel Gélin ha, da c'houde, gant Yves Robert.
Ceres (Piemonte)
Ceres (Sèress en arpitaneg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Bycanistes
Bycanistes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1860 gant an daou evnoniour alaman Cabanis ha Heine, ennañ kalaoed hag a vev en Afrika.
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad a ya d'ober ar genad (e-pad pell amzer e voent renket er genad Ceratogymna) :
Saint-Marcouf
Saint-Marcouf zo anv meur a lec'h e Bro-C'hall
Cinzano (Piemonte)
Cinzano (Cinsan e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Yann II
Yann II zo bet anv meur a briñs pe roue
<!--
-->
Nichelino
Nichelino (Ël Niclin e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Basilornis
Basilornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Spesadoù
Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Berlepschia rikeri
Berlepschia rikeri a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Furnariidae.
Anvet e voe Picolaptes rikeri (kentanv) da gentañ-penn (e 1887) gant an evnoniour stadunanat Robert Ridgway (1850-1929) da zougen bri d'an dastumer hag evnoniour stadunanat Clarence B. Riker (1863-1947). Ar spesad nemetañ er genad Berlepschia an hini eo.
Boued
Bevañ a ra diwar artropoded.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Amazonia.
Villafranca de Córdoba
Villafranca de Córdoba zo ur gumun eus proviñs Córdoba,  en Andalouzia, e Spagn.
Santurce
Gerdarzh
Dont a ra an anv Santurce eus spagnolekadur an anv euskarek Santurtzi, da lavarout eo Sant Jorj.
Rhyticeros
Rhyticeros a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ kalaoed, bet krouet e 1849 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879)
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad a ya d'ober ar genad :
Cambiano
Cambiano (Cambiagn e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Hit parade
Hit parade zo ur ger saoznek savet er Stadoù-Unanet er bloavezhioù 1930 evit ober anv eus ur rollad tonioù pe kanaouennoù, renket en urzh hervez ar re a vez prenet pe selaouet ar muiañ d'ur c'houlz resis bennak. Degemeret eo bet ar ger en un toullad yezhoù all (alamaneg, galleg, tchekeg hag all) er bloavezhioù 1960, hag adalek ar galleg er brezhoneg ivez.
Istor
Brudet eo bet an droienn da gentañ gant abadennoù skingomz ha skinwel evel Your Hit Parade a badas eus 1935 da 1955 er Stadoù-Unanet, pe c'hoazh Billboard, ar gelaouenn etrebroadel gouestlet d'ar sonerezh, a savas e miz Genver 1936 he music hit parade kentañ.
L'Amour d'une femme
L'Amour d'une femme (Karantez ur vaouez e brezhoneg) zo ur film gall, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Jean Grémillon e 1953.
Hit parade
Istor
Berzh a reas an droienn hag adkemeret e voe e meur a yezh dre ar bed. Diouzh ar c'hiz e oa an droienn e galleg er bloavezhioù 1960 ha 1970. Bremañ pa vez lavaret (record) chart kentoc'h e saozneg e vez graet ivez gant troiennoù saoznek all a bep seurt e galleg, evel Top (Top 10, 40, 50...), un doienn hag a voe degemeret e meur a yezh all, en o zouez an Top 50 e galleg.
L'Amour d'une femme
An danvez
Dont a ra ar vezegez Marie Prieur d'ober hec'h annez en Eusa. Diouzhtu ez eo piket he c'halon gant André Lorenzi a fell dezhañ dimeziñ ganti hag ober dezhi dilezel ar medisinerezh evit gwir. Kompren a ra avat ne vo ket evit kendrec'hiñ Marie ha biken ne vo-hi dezhañ. Goude bezañ kollet he mignonez Germaine e wel Marie André o vont diouti, glac'har ha keuz e don hec'h askre. Chom a ra hec'h-unan-penn eta ha ret eo d'ar vuhez mont war-raok koulskoude...
Hit parade
Istor
Arabat eo kemmeskañ an anv hit parade, diazezet war ar gwerzhioù, gant ar renkamantoù a bep seurt a vez graet gant ar chadennoù skingomz, pe gant kelaouennoù pe lec'hiennoù a bep seurt, diazezet war o selaouerien pe o lennerien, ha n'eo ket war ar gwerzhioù ken.
Otiz du
Annez
Bevañ a ra al labous e pradennoù mervent Suafrika.
Hit parade
Istor
E galleg ez eo bet brudet an anv gant Radio Luxembourg gant hec'h abadenn skingomz Hit-Parade RTL a voe skignet adalek 1962 betek 1989. Anvet e voe Minimax adalek miz Du 1966 betek miz Mae 1968 kent distreiñ da Hit Parade ; un ehan a voe etre 1970 ha 1972 ; e miz Gouhere 1972 e voe skignet a-nevez, betek 1981. Adskignet e voe betek 1989 dre ar skingomz. Er skinwel e voe an Hit parade ivez adalek an 10 a viz Gwengolo 1975 betek miz Mezheven 1983.
Villaharta
Villaharta zo ur gumun eus proviñs Córdoba,  en Andalouzia, e Spagn.
Borgiallo
Borgiallo (Ël Borgial e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Montemayor
Montemayor zo ur gumun eus proviñs Córdoba,  en Andalouzia, e Spagn.
Viù
Viù zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Buccanodon duchaillui
Buccanodon duchaillui a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae. Ar spesad nemetañ er genad Buccanodon an hini eo.
Bubo bengalensis
Bubo bengalensis a zo ur spesad evned-preizh noz eus ar c'herentiad Strigidae.
Buccanodon duchaillui
Anvet e voe Barbatula Duchaillui (kentanv) da gentañ-penn (e 1855) gant an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869) da zougen bri d'an ergerzher ha naturour gall-stadunanat Paul Belloni Du Chaillu (1831-1903).
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika, eus Sierra Leone da greisteiz Soudan, Republik Demokratel Kongo, Ouganda, Rwanda, ha kornôg Kenya.
Bubo bengalensis
Anvet e voe Otus Bengalensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1831) gant an naturour breizhveuriat James Franklin (war-dro 1783-1834).
Volvera
Volvera (La Volvera e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Bubo bengalensis
Boued
Bevañ a ra diwar logod, krignerien bihan ha bronneged all ; c'hoarvezout a ra dezhañ kemer laboused gwech an amzer ivez.
Annez
Kavout a reer ar spesad en Iskevandir India.
Rummatadur
Sellet e veze outañ evel un isspesad d'an toud meur (Bubo bubo) kent.
Leptotrygon veraguensis
Leptotrygon veraguensis (Geotrygon veraguensis kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae. N'eus nemet ar spesad nevez-mañ (2013) er genad Leptotrygon.
Anvet e voe Geotrygon Veraguensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1866) gant an evnoniour amatour stadunanat George Newbold Lawrence (1806-1895) : dont a ra e anv eus Veraguas, unan eus proviñsoù Panamá.
Annez
Kavout a reer ar spesad e koadegi douaroù izel eus Costa Rica da walarn pellañ Ecuador.
Richard Evelyn Byrd
Richard Evelyn Byrd a zo un ergerzher hag un nijer amerikan. Nijer oa en US Navy, gant ar rank a eilamiral. Ganet eo bet e Winchester d'an 25 a viz Here 1888. Aet da Anaon e Boston d'an 11 a viz Meurzh 1957.
Studiet en deus e Akademiezh Soudardel Shenandoah, Skol-uhel Soudardel Virginia, Skol-veur Virginia (1904-1908) hag Akademiezh Merdeiñ Annapolis (1912). Mont a reas en US Navy e 1912. Bez e voe war vourzh an USS Kentucky, an USS Wyoming hag an USS Missouri. Kemer a reas perzh er brezel enep Mec'hiko hag e dalc'h Veracruz e 1914. Anvet e voe goude war lestr-bale Sekretour Stad ar Verdeadurezh ha war hini ar Prezidant.
Kuitaat a reas ar servij war vor e 1919 met kendelc'her a reas da labourat e Burev impljidi ar verdeadurezh e Washington. Deskiñ a reas sturiañ kirri-nij e Pensacola ha diskouez a reas bezañ dedennet gant ar binvioù merdeerezh implijet en aerlestrerezh. Enklaskoù a reas war ar gwallzarvoudoù kirri-nij hag e voe kuzulier an US Navy e 1919.
E karg eus sturierien kirri-nij ergerzhadeg arktek Donald Baxter MacMillan (1925) e voe. D'an 9 a viz Mae 1926 e klaskas nijal a-us da bennahel an Norzh gant ar Fokker F.VIIa/3m anvet Josephine Ford, un toullad devezhioù a-raok nijadenn Roald Amundsen a-us d'ar Pennahel gant an aerlestr Norge. Resev a reas medalenn ar C'hendalc'h.
D'an 29 a viz Mezheven 1927 e teuas a-benn da dreuziñ ar mor Atlantel etre New York ha Ver-sur-Mer gant ur Fokker F.VIIa/3m anvet America.
Reiñ a reas lañs d'e gentañ ergerzhadeg en Antarktika e 1928 gant daou lestr ha tri c'harr-nij prienteet evit se. Gellout a reas ar bed a-bezh heuliañ an ergerzhadeg a-drugarez d'ar skingomz. Ur c'hamp diazez a voe savet e-kerzh an hañv 1928 war gloued bras Ross. Anvet e voe Ver-sur-Mer e-koun treizhadenn miz Mezheven 1927. D'an 29 a viz Du 1929 e teuas Byrd a-benn da nijal a-us da bennahel ar Su goude un nijadenn arvarus a 18 eurvezh. Sturiañ a rae ur Ford Trimotor anvet Floyd Bennett. Pa zistroas e voe youc'het dezhañ e straedoù New York.
Kemeret en deus perzh e teir ergerzhadeg all en Antarktika :
E 1933-1935 : darbet e voe dezhañ mervel abalamour d'an amzer fall ; savetaet e voe a-drugarez d'ar skingomz. Prestet en doa André Citroën tri c'harr Citroën-Kégresse barrek da c'houzañv 70° dindan zero evit an ergerzhadeg-se.
E 1939-1941
E 1946-1947, "oberiadenn Highjump" a voe ar brasañ ergerzhadeg en Antarktika. Un niver bras a listri, a girri-nij, a dud hag a dzafar a voe bodet. Harzet e voe an ergerzhadeg a greiz holl goude ma voe kouezhet ur c'harr-nij ha ma voe bet stoket un isberg gant ul lestr-spluj.
E 1955 e voe e penn ergerzhadeg Deep Freeze I ha II a stalias an diazezlec'h pad amerikan McMurdo war aod mor Ross (1955-1957).
Roet eo bet e anv da zaou lec'h : Menez Byrd war enez Ross en Antarcktika ha krater Byrd war al loar. Roet eo bet e anv da zaou lestr eus an US Navy ivez : al lestr-karg USNS Richard E. Byrd hag an al lestr-distruj USS Richard E. Byrd.
Otiz glas
An otiz glas a zo un evn, Eupodotis caerulescens an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous e Lesotho ha Suafrika.
The Untouchables (stirad skinwel)
The Untouchables e saozneg ("Dibrenus" a c'hellfe bezañ e brezhoneg) a zo ur stirad skinwel polis amerikan ran skignet etre an 20 a viz Ebrel 1959 hag an 21 a viz Mae 1963 war ar rouedad ABC Television Network, krouet gant Quinn Martin ha ha produet gant Desilu Productions. 4 c'houlzad, 118 rann a 50 munutenn pep hini hag ur film-stur e div lodenn a ya d'ober ar stirad. Kalz berzh a reas.
Skignet eo bet e Frañs adalek ar 5 aviz Genver 1964 war RTF Télévision ha goude war gentañ chadenn an ORTF.
Diazezet eo war levr eñvorennoù Eliot Ness hag Oscar Fraley gant an hevelep titl. Azasaat a ra skiant-prenañ Ness, karget gant servijoù an tailhoù amerikan da stourm ouzh an dorfedourien da vare Berz an alkool e Chicago er bloavezhioù 1930 gant sikour ur strollad a-ratozh tud bet dibabet evit o c'halonegezh, o zemz-spered hag o dibrenusted a lezanvet The Untouchables. Ur film a voe savet e 1987 diwar al levr gant Brian De Palma hag ur skript gant David Mamet. Un eil stirad a voe savet e 1993 hep ober kement a verzh.
Pozuelo
Pozuelo zo un anv-lec'h spagnolek ha hini meur a gumun e Spagn.
Rosemary
Rosemary zo un anv-badez kevrennek saoznek, savet diwar gevrennañ an anvioù Rose ha Mary.
Plant
Anv saoznek ar rosmari, pe roumarin eo ivez.
Montalbán de Córdoba
Montalbán de Córdoba  zo ur gumun eus  proviñs Córdoba,  en Andalouzia, e Spagn.
Parotia
Parotia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
O c'havout a reer holl e Ginea Nevez, pevar (4) isspesad dezhe en holl.
Loranzè
Loranzè (Loransé e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Goulven Jaouen
Goulven Jaouen a zo ur c'hizeller breizhat, o chom e Logonna-Daoulaz. Enaouet eo gant gant ar savouriezh relijiel a bep seurt abaoe m'eo bihan ha gant ar mitologiezhioù.
Monteu da Po
Monteu da Po (Montèu e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Bertrand Tavernier
Bertrand Tavernier (Lyon 25 a viz Ebrel 1941 - Sainte-Maxime 25 a viz Meurzh 2021), a zo ur filmaozour, saver senario ha produer gall. Ur skrivagner ez eo ivez hag anvet e oa bet da brezidant an Institut Lumière e miz Gouere 1982, kerkent ha ma oa bet krouet an ensavadur-mañ.
Tad eo d'ar filmaozour ha komedian Nils Tavernier ha d'ar romantourez Tiffany Tavernier.
E-touez ar filmoù bet kaset da benn gantañ e c'haller menegiñ L'Horloger de Saint-Paul (1974), Que la fête commence (1975), Le Juge et l'Assassin (1976), Coup de torchon (1981), Un dimanche à la campagne (1984), La vie et rien d'autre (1989), L.627 (1992), Capitaine Conan (1996) peurgetket.
Ceratogymna
Ceratogymna zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ kalaoed hag a vev en Afrika, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Spesadoù
N'eus nemet daou spesad hag a ya d'ober ar genad :
E-pad pell amzer e voe renket ar c'hwec'h spesad eus ar genad Bycanistes ennañ ivez :
Marilyn Manson
Brian Hugh Warner, ganet d'ar 5 a viz Genver 1969, Marilyn Manson eus e anv micherel, zo ur c'haner, skrivagner pozioù, soner, saver tonioù, aktour, livour, skrivagner ha kazetenner sonerezh stadunanat. Brudet eo dreist-holl dre ar skeudenn feukus en deus bet krouet evit ar sonadegoù hag evel penn ar strollad sonerezh Marilyn Manson. Savet en devoa ar strollad sonerezh gant ar gitarour Daisy Berkowitz, met abaoe ne chom nemetañ evel ezel diazez.
Evel izili all ar strollad, anv leurenn Brian Warner a zo ur c'hemmesk etre ikonoù ar bloavezhioù 1960: an aktourez Marilyn Monroe hag an torfedour Charles Manson.
Gallicolumba luzonica
Gallicolumba luzonica a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Anvet e voe Columba Luzonica (kentanv) da gentañ-penn (e 1786) gant an naturour aostrian Giovanni Antonio Scopoli (1723-1788).
Doareoù pennañ
Dougen a ra un tarch ruz-gwad e liv ouzh e grubuilh evel pa vije bet gloazet al labous gant un taol kontell.
Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged a bep seurt, frouezh, greun ha hugennoù.
Sant Tremen
Sant Tremen zo ur sant ha n'eus ket anezhañ. Diwar an anv-se ezeus savet meur a dro-lavar.
Val di Chy
Val di Chy zo ur gumun italian, e Proviñs Torino, e rannvro Piemonte, ha 1 246 a dud enni.
Sant Tremen
Bezañ bet, pe ganet, da Ouel Sant Tremen (un deiz ha n'eus ket anezhañ eta), zo kement ha bezañ tonket da dremen hep peadra, da vezañ paour.
Nole (Piemonte)
Nole zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Val di Chy
Istor
Krouet eo bet ar gumun (comune sparso en italianeg) d'ar 1añ a viz Genver 2019 diwar gendeuziñ kumunioù Alice Superiore, Lugnacco ha Pecco.
Ar gumun
Anezhi Alice Superiore, Lugnacco, Pecco, Buracco, Chiartano, Cornesco, Gauna, Raghetto e Verna
Jacques Villeret
C'hoariet en deus e war-dro 20 pezh-c'hoariva, 80 film er sinema hag 20 telefilm.
Un nebeud filmoù
E-touez ar re vrudetañ e kaver:
Efed Streisand
An efed Streisand a zo ur fenomen, dreist-holl war ar Genrouedad, ma ra berzh ur c'heloù dre ma vez bet klasket kuzhat anezhañ dre e zilemel pe e gontrollañ. Dont a ra an anv diwar ar pezh a oa c'hoarvezet e 2003 p'he doa klasket ar ganourez amerikan Barbra Streisand mirout na vefe brudet ur skeudenn eus he c'henkiz e Malibu dre ober prosez. Ar c'hontrol a c'hoarvezas, miliadoù a dud a yeas da welet al lec'hienn ma oa ar skeudenn, p'o doa klevet ar c'heloù.
Cill Chaoi
Cill Chaoi (Kilkee e saozneg) zo ur gêriadenn en Iwerzhon, en arvor kontelezh Clare, nepell diouzh Cill Rois.
Emmanuel Le Maout
Jean-Emmanuel-Marie Le Maout, bet ganet d'an 29 a viz Kerzu 1799 e Gwengamp (Aodoù-an-Hanternoz, Breizh) hag aet da Anaon d'an 23 a viz Mezheven 1877 e Pariz (Seine, Bro-C'hall), a oa ul louzawour hag un naturour breizhat.
Mab e oa d'an apotiker Efflam Le Maout (1764-1852) ha da Marie Thérèse Le Deuc (1775-1817).
Donatien Laurent
Donatien Laurent a zo un etnologour hag ur yezhoniour breizhat, bet ganet e Belfort (Bro-C'hall) d'ar 27 a viz Gwengolo 1935 ha marvet d'ar 25 a viz Meurzh 2020. Labourioù enklask en graet diwar-benn ar c'hanaouennoù hengounel e brezhoneg ha war ar mojennouriezh keltiek.
Buhez
Eus Penn-ar-Bed e oa e dad hag e vamm, ur vuzisianez, a oa bet ganet e Bro-Naoned. Ur stourmer evit ar brezhoneg e oa ivez e dad Pierre Laurent.
Pa oa ur c'hrennard o chom e Pariz gant e familh en deus dizoloet Breizh hag ar mor e ti-vakañsoù e dud e Konk-Leon. Gant e dad en deus darempredet kreizenn sevenadurel Ker-Vreizh hag eno en deus heuliet kentelioù brezhoneg. Desket en deus seniñ ar binioù bras gant ar Bagad Bleimor ha eo aet da vezañ ar penn-soner. Gant Herri Leon (lesanvet La Pie, i. e. Ar Big), soner ken ampart hag-eñ e ya da Enez Skye, e Bro-Skos, e 1956, evit ober studioù uhel war ar binioù bras. Ar testeni kentañ a voe bet roet dezho. Ur reveulzi war an doare mestroniañ ar binioù bras a degasjont pa oent deuet en-dro, ken e voe cheu e-barzh Bodadeg ar Sonerion. E-pad an hañv 1956 e reas enrolladennoù un nebeud tud brezhoneger e Konk Leon, met, e 1957, e oe lavaret dezhañ ne c'hello heuliañ studioù er skolioù-meur ebet pa oa bet nammet diwar un gwallzarvoud. Heuliaa reas kentelioù frank an aotreegezh war an etnologouriezh e Sol-Veur Pariz-La Sorbonne.
Enklaskoù war ar c'hanaouennoù hag ar brezhoneg
Pa voe André Leroi-Gourhan, pennkelenner an aotreegezh, hemañ a ginnigas da z-Donatien Laurent kemer perzh en enklask war an dachenn a voe e Plozeved e 1959.
Dalc'het en deus Donatien Laurent ul labour a-bouez diwar-benn al lennegezh dre gomz, o tastum ha studiañ gwerzioù ; brudet eo evit bezañ bet fiziet ennañ karnedoù Kervarker. Rener enklaskoù er C.N.R.S. e Pariz (Centre National de la Recherche Scientifique pe Greizenn Vroadel an Imbourc'h Skiantel) e oa. Rener ar Greizenn enklask diwar-benn Breizh hag ar broioù keltiek e Skol-Veur Brest e oa bet e-pad 12 bloavezh.
Aet e oa bet kolier an Erminig gantañ e 2010.
D'ul liorzhig e Lokorn eo bet roet anv Donatien Laurent.
Patativa do Assaré
Antônio Gonçalves da Silva, anavezetoc'h evel Patativa do Assaré, ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1909 en Assaré, e Ceará, e Brazil, ha marvet d'an 8 a viz Gouhere 2002 en Assaré ivez, zo ur barzh hag a skrive pezh a anver lennegezh cordel, unan eus re brudetañ an Nordeste.
Anne Lykke
Anne Lykke pe Anne Henriksdatter Lykke (1595 – 1641) a oa un itron danat, serc'h d'ar priñs Christian Danmark.
Campo Real
Campo Real  zo ur gumun e Spagn, hag unan eus ar 179 kumun a zo e kumuniezh Madrid.
Anne Lykke
He buhez
Ganet e oa e kastell Vordingborg. Tud a ouenn uhel hag a beadra e oa he zud. Merc'h e oa d'an denjentil ha politikour Henrik Lykke (1555–1611) ha d'e bried Karen Frandsdatter Banner (1559–1616).
Dimeziñ
E 1615, da 20 vloaz, e timezas Anne d'an denjentil Cai Rantzau (1591–1623), gouarnour meur a balez roueel. E 1616 e c'hanas ur verc'h, Sophie (1616–1635) e Kastell Copenhagen ma oa kuzulier Rantzau. E 1621 e voe anvet Rantzau da Bennkomiser Brezel en arme Danmark en Holstein. Mervel a reas e 1623, pa oa Anne en oad a 27 vloaz. An intañvez yaouank neuze a reas war-dro merañ ar madoù ken na voe lakaet ar c'hontoù en o rez. E miz Mae 1625 e lestras ar roue Christian IV da vont d'ar brezel. Anavezet eo ar brezel-se e Danmark ha Norge evel Brezel an Impalaer (Kejserkrigen).
Addimeziñ
En 1629, da 34 bloaz, e timezas Anne d'an denjentil pinvidik Knud Ulfeldt (1600–1646), mab da Ganseller ar Rouantelezh Jacob Ulfeldt. Knud Ulfeldt a gollas neuze e garg el lez ha n'eo nemet goude marv Anne e 1641 ma voe anvet da Lord Chamberlain.
Tanga
Un tanga a zo ur seurt bragoù-bihan, implijet da bezh dilhad-dindan pe kouronkañ, bihanik, ma vez goloet un darn eus ar feskennoù hepken. Brasoc'hik e vez eget ur string. Disheñvelik eo ivez diouzh ar bragoù-bihan brazilian a zo heñvel an daou du (an tu a-raok hag an tu a-dreñv).
Otiz Hartlaub
Otiz Hartlaub (Eupodotis hartlaubii pe Lissotis hartlaubii) a zo ur spesad evned eus kerentiad an Otididae.
Annez
Bevañ a ra al labous en Afrika ar Reter.
Pozuelo de la Orden
Pozuelo de la Orden zo ur gumun eus Spagn, e proviñs  Valladolid, en Kastilha ha León.
Bubo philippensis
Bubo philippensis a zo ur spesad evned-preizh eus ar c'herentiad Strigidae.
Anvet e voe Pseudoptynx philippensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1851) gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
Boued
Bevañ a ra diwar vellkeineged bihan tapet gantañ diouzh an noz.
Annez hag ispesadoù
Ar spesad a zo brosezat an daou isspesad anezhañ e Filipinez :
Nomaglio
Nomaglio (Nomaj e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
Proviñs ar Biobío
Proviñs ar Biobío zo ur broviñs eus Chile, e reter Rannvro ar Biobío, harp ouzh an Andoù, ha kêr Los Ángeles eo ar gêr-benn. 353 315 a oa o chom er broviñs e 2002. 14 987,9 km² eo he gorread.
Div broviñs all ar rannvro, Proviñs Arauco ha Proviñs Concepción, zo stok ouzh an aod.
Barbra Streisand
Barbara Joan "Barbra" Streisand, ganet d'ar 24 a viz Ebrel 1942 e New York, e karter Brooklyn, a zo un aktourez, kanourez, sevenourez ha produerez filmoù stadunanat.
Daou Oscar, un Tony, dek Grammy Award, pemp Emmy Award, pevar Peabody Award, Medalenn prezidentel ar Frankiz ha nav Golden Globe he deus bet. Ofisourez al Lejion a enor eo ivez.
Patrice Le Guen
Labourat a ra e Santeg hag e Perroz-Gireg.
L'Espurgatoire Seint Patriz
L'Espurgatoire Seint Patriz, anavezet ivez evel La légende du purgatoire de saint Patrick, zo ur varzhoneg e galleg kozh, 2 302 werzenn eizhsilabennek enni, betaozet gant Marie de France en. Savet eo diwar ur skrid latin, an Tractatus de Purgatorio Sancti Patricii, gant ar manac'h Henry de Saltrey (pe Sawtry en saozneg).
Danvez
Kontet eo istor ur marc'heg iwerzhonat, Owein, o vont da Burgator Sant Padrig, un enezenn eus Donegal, evit kaout ar pardon eus e bec'hedoù. Diskenn a ra d'ar purgator, dont a ra diaouled d'e vete, diskouez a reont dezhañ jahinerezh a bep seurt evit ober dezhañ nac'h e feiz. Dizarbenn a ra an dempterien bep tro o tistagañ anv Jezuz. Goude tremen un nozvezh er purgator e tistro d'an iliz ma krogas e veaj, hag ez a en-dro war e giz, gwalc'het e ene.
Hêrezh
E deroù an e kemeras ar barzh saoz Robert Southey skrid L'Espurgatoire Seint Patriz da sevel ar varzhoneg St Patrick's Purgatory.
Rosa Cedrón
Rosa Cedrón, ganet d'ar 25 a viz Here 1972 e Monforte de Lemos, zo ur ganerez ha gourrebedourez c'halizat.
Etre 1997 ha 2005 e kane gant al laz sonerien Luar na Lubre. Kemeret e voe he lec'h neuze gant ar ganerez portugalat Sara Louraço Vidal. Kanet he deus gant Mike Oldfield ha klevet e vez en e albom Tubular Bells III.
Kanañ a ra hec'h-unan bremañ.
Pladenn
En 2007 he deus graet he fladenn gentañ hec'h-unan Entre dous mares, warni ar pezhioù-mañ:
Fonte dos Cabalos
Fonte das Pratarías ("Feunteun ar Bravigerezhioù"), anavezetoc'h evel Fonte dos Cabalos ("Feunteun ar C'hezeg") – ivez evel "Feunteun ar Pevar Marc'h" pe "ar Morvarc'hed" – zo ur feunteun veur e kreiz Praza das Pratarías ("Leurgêr ar Bravigerezhioù") e kêr gozh Santiago de Compostela, e Galiza. Ar c'hizeller J. Pernas er greas e 1825 e stil barok Santiago de Compostela.
Savet eo diwar pevar marc'h hag a strink dour dre o genoù, a-us dezho ur mas warnañ an Achaia Marmarica leinet gant delwenn ur vaouez o sevel steredenn Compostela a-benn-brec'h. A-feur ma tremene an amzer, meur a zisplegadenn zo bet kinniget a-zivout arouezouriezh ar feunteun, hogen peurliesañ e vez dalc'het d'an hini anatañ : skeudennadur Santiago de Compostela eo.