cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Slayer
Abaoe ar bloavezhioù 1990
Ret e voe gortoz 3 bloaz a-raok ma tistrofe Slayer gant ar gantenn Divine Intervention, embannet e 1994 ha produet adarre gant Rick Rubin. Gant ar gantenn-mañ e arnevez ar strollad e zoare broduadur met adalek aze e voe ivez penn-kentañ un disrann etre ar faned, reoù o kregiñ da soñjal ned ae ket mui ar strollad war-raok hag e chomfe hep mont pelloc’h. Adloc’het e voe an tabut ivez abalamour d’ar ganaouenn "SS-3" o tegas ar gaoz en-dro war ar griziesterioù nazi.
E 1996 e voe lerc'hwezet Undisputed Attitude, un dastummadeg a sonadennoù kanaouennoù punk o testiñ eus o levezonioù. Daoust d’he gwriziennelded eo ar gantenn-mañ an hini karet an nebeutañ e-touez kantennoù Slayer, en abeg d’he doare marzel-kenan e kantennrolladur ar strollad.
Ar gantenn Diabolus in Musica, embannet e 1998, a gasaas ar strollad da zaskemmañ o doare sonerezh dre enstrolladañ tammoù a sonerezh Hardcore enni. En ur mare sonerezhel a Neo metal, e klaskas Slayer d’en em arnevesaat gant ur son nevez, kaset dreist-holl gant Jeff Hanneman, sonaozour pennañ ar gantenn-mañ. Amañ c’hoazh e voe burutelladennoù disheñvel o komz eus ar bladenn, reoù o kavout anezhi dreistordinal, re all o kavout e oa dizellezek a-berzh ur strollad evel Slayer.
Navet kantenn ar strollad, God Hates Us All, a vo doare d’ur gendarvoud gaezh, abalamour ma vo embannet d’an 11 a viz Gwengolo 2001, hag e diverz e tremeno en abeg da se.
D’an 25 a viz Du 2003 e voe embannet Soundtrack To The Apocalypse, un dastumadeg a 4 c'hantenn gant 74 kanaouenn en holl d’an holl.
D’an 8 a viz Eost 2006 e oa embannet dekvet pladenn studio Slayer : Christ Illusion. Eno e c’heller adkavout levezonioù ar c'hantennoù Reign in Blood ha Seasons in the Abyss mesket da re God Hates Us All. Disrannet e voe ar c'hevredig etre, deus un tu ar re a wel ar bladenn-mañ evel un distro d’ar mareoù kentañ hag ar re all o komz eus un adlavared a-berzh ar strollad. Ar pezh a brou emañ c’hoazh Slayer hiziv an deiz ur strollad ken pouezus e metou ar sonerezh Metal.
Kanton Enorzh
Kanton Enorzh a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs).
Kumunioù Kanton Enorzh (1790-1801)
Kanton Enorzh a yae n kumun d'ober anezhañ:
Betek 2015
Kanton Enorzh a yae c'hwec'h kumun d'ober anezhañ :
Abaoe 2015
Kanton Enorzh a ya pevarzek kumun d'ober anezhañ :
1354
Diwar-benn bloavezh 1354 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Europa
3 a viz Du : Emgann war vor Porto-Longo pe Emgann Sapienza c'hoazh.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez : Rummad:Ganedigezhioù 1354
Marvioù
Gwelet ivez : Rummad:Marvioù 1354
Iwerzhon
<HR noShade>
Poblañs an enezenn a-bezh a sav da war-dro 7 milion a dud : 5,1 milion e Republik Iwerzhon (1,9 milion e tolpad-kêr Dulenn) hag 1,9 milion e Norzhiwerzhon (0,8 milion e tolpad-kêr Belfast).
Douaroniezh
Ur blaenenn greiz gant aradennadoù menezioù bihan tro-war-dro eo enez Iwerzhon. Ar gern uhelañ, ar C'harrauntuohill (Iwerzhoneg: Corrán Tuathail), a sav betek 1041 m. Ar stêr Shannon, an hini hirañ (259 km), a red e-kreiz ar blaenenn hag he zraoñienn a droc'h ar vro e div lodenn. Gant an hinad gleb ha klouar e kresk war an enezenn a-bezh ur struzh glas (pradoù, geunioù ha lanneier peurvuiañ) douret mat gant ar glaveier stank a-walc'h. Setu perak e vez graet eus Iwerzhon an Enez c'hlas pe an Enezenn glaz-emrodenn. Gorread an enezenn a zo 84 079 km².
Rannet eo Iwerzhon e peder froviñs istorel: Connachta, Laighin, Mumhan hag Ulaid. En iwerzhoneg e reer anv eus ar Cúige ( = pempvet). Gwechall e oa ur pempvet Cúige anvet Mí, homañ a endalc'he kontelezhioù Meath, Westmeath ha Longford. Pelloc'h e voe divizet krouiñ 32 gontelezh evit melestradur ar vro. C'hwec'h kontelezh en Ulaid a zo chomet dindan beli ar Rouantelezh-Unanet, cheñchet an anv da Norzhiwerzhon pa voe rannet Iwerzhon e 1922. E Republik Iwerzhon e vez doujet da harzoù kozh ar c'hontelezhioù, nemet e Tipperary ha Dulenn hag a zo bet isrannet. Evit ar votadegoù, ar pastelloù-bro a vez savet diwar kontelezhioù rannet pe deuzet gant ma vo doujet d'o harzoù dre-vras evel ma vez roet urzh gant ar Vonreizh. An 32 gontelezh a chom takadoù identelezh evit ar sportoù hag ar sevenadur lec'hel.
An darn vrasañ eus an douaroù a c'heller tennañ gounid diouto a zo e kontelezhioù ar c'hornôg. Aze emañ ivez ar menezioù brasañ ha kaerañ a sach meur a dourist evit bourrañ ouzh gweledvaoù plijus hag ar mor glas diharz.
Odemira
Odemira a zo ur gêr e rannvro an Alentejo, e Portugal, 22 500 a dud o chom enni.
Roll al levrioù e brezhoneg troet diwar yezhoù all
Skort eo an niver a levrioù troet e brezhoneg diwar yezhoù all, pan e geñverier ouzh an troidigezhioù graet e broioù all evel Euskadi pe Kembre. Anat eo e kresko o niver gant an amzer. Setu amañ ur roll anezho, renket hervez ar yezhoù orin, da gentañ, ha hervez urzh al lizherenneg goude. Kement-se ne dalv ket da lavarout int bet troet holl diwar ar yezhoù-se. Lod zo bet troet diwar troidigezhioù gallek pe saoznek.
Brezhoneg troet
Sellit roll an oberennoù brezhonek troet e yezhoù all ivez.
Speredelezh
Al levrioù devosion eo ar re goshañ troet e brezhoneg.
Orakl
Un orakl a zo
Roll al levrioù e brezhoneg troet diwar yezhoù all
Danevelloù
Kalzig danevelloù a veze troet diwar ar saozneg d'ur poent. Nebeud a levrioù zo bet savet gante.
Orakl
Pennad kar
Žīnīs Оракул Oracle Věštba Orakel Orakel Μαντείο Orakolo ორაკული Oraculum Žynys Preročišče Orakel אראקעל
Roll al levrioù e brezhoneg troet diwar yezhoù all
Diwar ar spagnoleg
N'int ket troidigezhioù klok na rik eus an oberenn.
Wiesbaden
Wiesbaden a zo ur gêr ag Alamagn. Kêr-benn stad Hessen eo. War ribl ar Roen emañ, e-tal Mainz, ha tost a-walc'h ouzh Frankfurt am Main.
Deuteriom
Un izotop naturel eo. Kavet e vez (en dour mor da skouer, dindan stumm DHO pe D2O, an « dour pounner ») en natur gant ur feur a 0,015% e-keñver an hidrogen. (Dre se ez eus un atom deuteriom evit war-dro 6667 atom hidrogen).
D'an temperadurioù boas ez eus ur gaz eus an deuteriom (HD pe D2).
Dizoloet e voe an deuteriom e 1931 gant Harold Clayton Urey, anezhañ ur c'himiour eus Skol Veur Columbia, a resevas priz Nobel ar gimiezh evit se e 1934.
Paotet e c'hell bezañ an dour pounner gant mab-den. Implijet e vez dreist-holl er reaktorioù nukleel tip Kanadian (reaktorioù tip « Candu »), e lec'h ma vez graet gantañ e-giz moderator neutronoù.
Implijet e vo ivez an deuteriom er reaktorioù fuzion termonukleel kontrollet da zont, peogwir eo unan eus div elfenn bennañ danvez « loskus » ar fuzion, pa vez eben an tritiom.
Gad-antilopenn
Ar c'had antilopenn (Lepus alleni) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e mervent ar Stadoù-Unanet hag e gwalarn Mec'hiko.
Gerald Gardner
Gerald Brousseau Gardner (13 a viz Even 1884, 12 a viz C'hwevrer 1964) a oa ur c'hevrinour hag un den-e-karg breizhveuriat en-doa embannet an testennoù kentañ diwar-benn ar Wicca, ur relijion en-doa brudet e 1954 gant e levr Witchcraft Today.
Lârout a rae Gardner e oa ar Wicca un dreuzvevadenn eus ur relijion bagan kozh. Kelennet e vefe bet e-barzh Konvant New Forest. An hengoun en-doa brudet en-deus ganet kalz skourrioù hag hengounoù arall. Evit an abeg-se e vez alies galvet "Tand ar Wicca".
Levrioù
Levrioù gant Gardner
Levrioù diwar-benn Gardner:
Anicetas Uogelė
Mestrc’hoarier echedoù lituanian ha soviedat eo.
Troet eo war-zu ar c'hoari echedoù buan.
Kampion Europa ar c'hoari echedoù buan e voe e 1981 a-gevred gant Wilfried Sauermann. 2183 eo e renk Elo.
Lanvaelvon
Lanvaelvon a oa ur gumun eus Breizh e kanton Menezalban e departamant Il-ha-Gwilen.
Klingoneg
Klasket en deus an doktor d'Armond Speers, ur yezhoniour amerikan, kelenn ar yezh-se d'e vab war un dro gant ar saozneg. Mont a rae e lingonek outañ tra ma komze e vaouez e saozneg ouzh ar bugel. Goude un nebeud bloavezhioù e tisplije d'ar bugel komz klingoneg hag e veze gwell gantañ komz saozneg. Ar fed ma c'halle komz saozneg gant kalz muioc'h a dud hag an diouer a c'heriaoueg e klingoneg, d.s. gerioù boutin evel '"kador" pe "taol", a gontas kalz. Pa zeuas da vezañ koshoc'h e nac'has ar bugel komz klingoneg hag e paouezas an taol arnod.
Lizherenneg
Ent-ofisiel eo gant lizherennoù latin e vez skrivet ar c’hlingoneg, met kavet e vez ivez ul lizherenneg ispisial.
Kanton Pembo
Kumunioù Kanton Pembo (1790-2014)
Kanton Pembo a yae teir c'humun d'ober anezhañ :
Ra
25px Ur bajenn disheñvelout zo diwar-benn sterioù all ar gerioù ra ha re. Ra - kavet e vez ivez ar furm Rê, diwar ar furm koptek hag adsavet evel *Rīʕu - a zo doue an Heol e mitologiezh Henegipt.
Tucumán
Tucumán zo un anv-lec'h eus Arc'hantina hag a c'hall bezañ:
Keller
Keller a c'hall bezañ meur a dra :
Sultaned Zanzibar
Kavet e vo war ar bajenn-mañ roll Sultaned Zanzibar, a gendeuzas gant Tanganyika e 1964 evit mont da sevel Stad Tanzania.
Ar C'hranvilladez
Unan eus an div viskinenn a zo anezho c'hoazh eo Ar C'hranvilladez (e galleg La Granvillaise). Ar Gankavenadez eo an hini all.
Adsavet eo bet e 1990.
Lez-varn Unaniezh Europa
Lez-varn Unaniezh Europa (gwechall Lez-varn Justis Kumuniezhioù Europa) eo al lez-varn uhelañ en Unaniezh Europa a-fet gwir Unaniezh Europa. Unan eus seizh ensavadur Unaniezh Europa eo. E Kêr-Luksembourg emañ he sez.
Pietro Metastasio
thumb|280px|right|Pietro Metastasio
Pietro Antonio Domenico Bonaventura Trapassi, lesanvet Pietro Metastasio, pe Metastasio en-berr (hag anavezet ivez e galleg evel Métastase), ganet d'an 13 a viz Genver 1698 e Roma, marvet d'an 12 a viz Ebrel 1782 e Vienna, en Aostria, a zo ur barzh italianek brudet e skridoù evit ar c'hoarigan.
Ar Gankavenadez
Unan eus an div viskinenn a zo anezho c'hoazh eo Ar Gankavenadez (galleg La Cancalaise). Ar C'hranvilladez eo an hini all.
Ur vag labour e oa gwechall, da besketa war an aod.
Adsavet eo bet e 1987 diwar planioù Ar Berlenn, ur viskinenn eus 1905. Treset e oa bet ar planioù-se gant Jean Le Bot, ur c'halvez mor brudet.
Deuet eo da vezañ kannaderez Kankaven da-geñver bodadegoù bigi kozh.
Tityridae
Tityridae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).
Diouzh Doare 7.3 an IOC World Bird List ez a unnek genad golvaneged d'ober ar c'herentiad :
Gad Arktika
Gad Arktika (Lepus arcticus) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e Greunland ha Kanada.
Mercédès Jellinek
thumb|Adrienne Manuela Ramona Jellinek, lesanvet Mercédès, da 13 vloaz Baronez Adrienne Manuela Ramona von Weigl, lesanvet Mercédès, bet ganet Jellinek (16 a viz Gwengolo 1889 e Vienna - 23 a viz C’hwevrer 1929 e Vienna), a oa merc’h ar c’hannad ha gwerzher kirri Emil Jellinek hag e wreg Rachel Goggmann Cenrobert. Diwar hec’h anv e teu anv ar merk kirri Mercedes-Benz, rak al lezanv Mercédès a voe implijet gant he zad pa gemere perzh e redadegoù kirri. D’ar 26 a viz Meurzh 1902 e voe enrollet Mercedes evel anv merk an embregerezh kirri Daimler-Motoren-Gesellschaft.
Mercédès a zimezas e 1909 gant ar baron Karl Schlosser e Nice. Daou vugel a c’hanas : Elfriede e 1912 ha Hans-Peter e 1916. Dispartiañ a rejont e 1926, hag e timezas gant ar c’hizeller Rudolf von Weigl, hag a varvas nebeud amzer goude. Hi a varvas e 1929 gant an droug-skevent. Douaret e voe e bered kreiz (Zentralfriedhof) Vienna. Ar c’hizeller aostrian Josef Valentin Kassin a implijas Mercédès evel skouer a-benn kizellañ delwennoù a c’haller gwelout e Baden (un ti vakañsoù a oa gant ar familh er gêr-se). Un delwenn war vez ar familh a zo bet kizellet gantañ ivez.
Waneta Hoyt
Dilezel a reas ar skol pa oa 15 vloaz ha d'an 11 a viz Genver 1964 e timezas gant Tim Hoyt. O mab, Eric (ganet d'ar 17 a viz Here 1964) a varvas d'ar 26 a viz Genver 1965. Holl vugale all ar c'houblad : James (31 a viz Mae 1966 – 26 a viz Gwengolo 1968), Julie (19 a viz Gouere – 5 a viz Gwengolo 1968), Molly (18 a viz Meurzh – 5 a viz Even 1970), ha Noah (9 a viz Mae – 28 a viz Gouere 1971) a varvas a-raok bezañ 28 miz. Soñjal a rae d'ar vezeien e oant marvet abalamour da sindrom marv trumm ar babiged hag an daou vugel diwezhañ a voe studiet gant ur skipailh kaset gant Alfred Steinschneider. E 1994 ec'h anzavas Hoyt he doa mouget anezho. D'an 11 a viz Gwengolo 1996 e voe kondaonet da 75 vloaz toull-bac'h. Mervel a reas e toull-bac'h Bedford Hills Correctional Facility for Women e New York.
Jan Steen
Jan Havickszoon Steen (Leiden, war-dro 1626 – beziet d'an 3 a viz C'hwevrer 1679) a oa ul livour izelvroat. Graet en deus tost da 800 taolenn a ziskouez buhez pemdeziek tud e amzer peurvuiañ, ha darn anezho da skeudenniñ ar vertuzioù. Bet eo o chom e Den Haag, Haarlem ha Leiden.
573
Diwar-benn ar bloavezh 573 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Jan Steen
E vuhez
Ganet e voe Jan Steen e 1626 e Leiden. Mab ur breser e oa. Breser ha livour e voe war-un-dro. Ar vicher livour a zeskas gant al livour alaman Nicolaes Knüpfer en Utrecht, hag e Haarlem gant Adriaen van Ostade, hag eñ livour ar vuhez war ar maezioù. Gant Dirck Hals e voe stummet ivez. E 1646 ez eas da skol-veur Leiden. E 1648 e voe Jan Steen unan eus krouerien Sint Lucas-Gilde an arzoù e Leiden. D'an 3 a viz Here 1649 e timezas gant Margriet („Grietje“), hag a oa c'hoar d'al livour gweledvaoù Jan van Goyen. E skorer e voe Jan Steen, hag e ti van Goyen e Den Haag edo o chom betek 1653. Meur a vugel a voe ganet : Thadaeus (badezet en iliz katolik Alten Molstraat, Den Haag d'ar 6 a viz C'hwevrer 1651); Eva, (badezet er memes iliz d'an am 12 a viz Kerzu 1653). Ne anavezer ket deiziad ganedigezh o zri bugel all : Cornelis, Catherine ha John. Adalek 1654 e veras Steen ar vreserezh De Roscam e Delft, met ne reas ket kalz berzh. Adalek 1654 ha betek tro 1656 edo o chom e Leiden en-dro. Eus 1656/1657 betek 1660 edo o chom e Warmond. Etre 1660 betek 1669/70 edo Steen o chom e Haarlem. D'ar mare-se e labouras kalz, hag e vo e penn un davarn ivez. E 1669 e varvas e wreg, hag e dad a varvas e 1670. E 1670 (pe e 1673) e timezas gant Maria van Egmont, hah hi intañvez e amezeg Herculens, hag a oa levrier. Daou vugel a voe ganet. Adalek ar mare-se ha betek dibenn e vuhez edo o chom e Leiden. E 1672 e voe aotreet da vezañ perc'henn war un davarn e Leiden. E 1674 e voe anvet da brezidant Sint Lucas-Gilde. Douaret e voe e bez e familh e Pieterskerk (Leiden) d'an 3 a viz C'hwevrer 1679.
573
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 573
Jan Steen
E oberenn
Ul livour speredek-tre ha leun a fent e oa. Spizh ha lemm eo e daolennoù. Livañ a reas taolennoù diazezet war ar Bibl dindan stumm taolennoù ar vuhez pemdez, hag e savboent flemmus a lakaas enno. Brudet eo e varregezh da daolenniñ ar gouloù hag e dech da livañ munudoù, evel a weler dreist-holl war an dilhad a livas. En ul lodenn eus e daolennoù e weler ivez e varregezh da implijout livioù kenglotus hag e vestroni beurvat eus teknik an amsked. Desket-tre e oa Steen, ha labourat a reas kalz a-benn lakaat fent en e daolennoù diwar-benn buhez tud vunut an Izelvroioù, poltredoù familh, taolennoù fentus o tiskouez buhez ar vugale, gweledvaoù ha poltredoù. Livañ a reas ivez tavarnioù buhezek, troioù-lavar ha skeudennadurioù. Ouzhpenn 800 taolenn a livas, n'eus nemet 350 anezho a zo bet dalc'het pe a zo anavezet. Ul lodenn eus e oberenn a c'haller gwelout e Rijksmuseum (Amsterdam), da skouer Gouel Sant Nikolaz, Gweladenn ar medisin, Kaoued ar perokeded, Ar skol-dañs, hag un daolenn a ziskouez an dro-lavar « Evel ma kan ar re gozh e c'hwiban ar re yaouank  ». Taolennoù all savet gantañ a zo brudet ivez, evel : Ar gouezvildi hag an oad, Sinañ ar gevrat eured, Gouel ar Rouaned, An Emgann tro-dro d'ar C'hoari, ha Liorzh an davarn.
E daolennoù
E daolennoù a c'haller gwelout e Roll livadurioù Jan Steen.
Truru
Kêr-benn Kernev-Veur eo Truru (LFE : ['try:ry] pe Tryverow). E 2011 e oa 18 766 a dud o chom eno.
Kêrioù gevellet
Ur vali zo anvet Morlaix Avenue e Truru.
Faunus
Faunus, pe Faunus Lupercus, a oa doue kornek ar maezioù e mojennoù Roma an Henamzer, heñvelekaet ouzh Pan tud Hellaz (gant kemmadur p/f), hag unan eus ar re goshañ, an di indigetes.
Mab e oa da Picus, mab-bihan da Saturnus, ha tad da Latinus, roue al Latined, a oa mab d'e wreg Fauna), pa zegouezhas Eneas en Italia. Hervez skridoù zo avat e oa mab da Saturnus ha Kirke.
Doue ar maezioù e oa Faunus, pa oa Silvanus doue ar c'hoadoù. Diwaller ar chatal e oa Faunus dreist-holl, ha reiñ a rae dezho frouezhusted, neuze e veze graet « Inuus » anezhañ, o diwall a rae diouzh ar di, ha se zo kaoz e veze graet « Lupercus » anezhañ (eus Lupus: « bleiz ») neuze.
Gouest e oa da gas gwallhunvreoù d'an dud, hag Incubis (« gwallhunvre » a veze graet anezhañ ivez).
Diouganer
Un diouganer e oa ivez, hag en noz e kleved anezhañ oc'h embann orakloù. Se zo kaoz e veze graet Fatuus (an Diouganer) anezhañ ivez. E ziouganoù a deue en hunvre hag ar mouezhioù kevrinus a gleved er c'hoadoù pe bodoù nevet: ur c'hoad nevet a oa nepell diouzh Tibure hag unan all war ar menez Aventin.
Lupercales
En enor dezhañ e veze lidet al Lupercales, d'ar 15 a viz C'hwevrer. En deiz-se e veze daouzek luperques, beleien Faunus, oc'h aberzhiñ ur bouc'h d'o doue e mougev Lupercal (e harz ar Menez Palatin) ma oa bet maget Romulus ha Remus gant ar vleizez. Neuze, gwisket gant kroc'hen ur bouc'h en-dro d'o dargreiz, ez aent da redek dre gêr Roma. Gant lêrennoù eus ur bouc'hken e skourjezent ar maouezed a-benn o frouezhusaat.
Eus Faunus d'ar faoned
Ar faoned eo mibien Faunus, a zo bet heñvelekaet ouzh satired Hellaz.
Eus Faubus da Valentin
En 496 e voe berzet al lid pagan-se gant ar pab Gelasius Iañ. E-lec'h se e tibabas Valentin Terni evel sant paeron an amourouzien ha danvez priedoù hag ec'h embannas e vefe enoret ganto d'ar 14 a viz C'hwevrer, a oa deiz gouel ar sant dija.
Gad Japan
Gad Japan (Lepus brachyurus) a zo ur bronneg geotdebrer brosezat e Japan.
Arondisamantoù Belgia
<!--L'arrondissement administratif est la subdivision d'une province, elle-même subdivision des Régions flamande et wallonne.
L'arrondissement administratif de Bruxelles-Capitale est le seul arrondissement bilingue français-néerlandais, il recouvre l'entièreté du territoire de la Région de Bruxelles-Capitale.
L'arrondissement administratif de Verviers est lui le seul arrondissement bilingue français-allemand, et seul où l'allemand a cours.
Il y a un commissaire d'arrondissement, pour un ou plusieurs arrondissements administratifs, qui remplit diverses missions pour le compte de l'Autorité fédérale, de la région et du gouverneur de province. Dans l'arrondissement administratif de Bruxelles-Capitale, ces missions sont attribuées au gouverneur de l'arrondissement. Le commissaire d'arrondissement est spécialement chargé, sous la direction du gouverneur dont il est l'adjoint direct, de veiller au respect des lois et des règlements d'administration générale. Il est officier de police administrative et a des prérogatives similaires à celles du gouverneur en matière de maintien de l'ordre.
Le Commissaire d'arrondissement est nommé par le Gouvernement régional wallon ou flamand, selon la localisation de l'arrondissement, en concertation avec le Gouvernement fédéral, la compétence des Régions en matière d'organisation des pouvors locaux étant globale. Le Commissaire d'arrondissement est à considérer comme le délégué du Gouverneur de la province (certains commentateurs disent même qu'il agit comme s'il était son chef de cabinet), et par là même comme un délégué des Régions fédérées ou de l'Etat fédéral selon la compétence en cause.
Un régime différent existe à Bruxelles.
Kampioned bedel echedoù
Notenn : a-raok 1866 ne veze ket aozet kampionadoù bedel ofisiel echedoù ; brudet a-walc'h eo ar re a venegomp adalek Ruy López de Segura betek Paul Charles Morphy evit bout bet gwellañ c'hoarierion ag o amzer.
1355
Diwar-benn bloavezh 1355 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Arondisamantoù Belgia
Les arrondissements administratifs sont divisés en districts, eux-mêmes étant divisés en cantons. Ceux-ci comprennent une ou plusieurs communes.-->
1355
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1355
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1355
Chicago
Chicago (distaget: ) a zo ur gêr eus Stadoù-Unanet Amerika, en Illinois. An trede brasañ kêr eus ar vro eo gant 2 707 120 a annezidi e 2011, hag 8 711 000 a dud gant ar bannlevioù. Emañ lec'hiet e norzh ar Stadoù-Unanet, er reter d'ar stêr Mississippi.
Geografiezh
Chicago eo an trede kêr vrasañ er Stadoù-Unanet, goude New York ha Los Angeles, hag ur penn-ahel ekonomikel pouezus. Ur mor a dourioù uhel a ziskouez ar Cental Business District (CBD), pe karter an aferioù. Tri eus tourioù uhel Chicago a zo e-touesk 20 tour uhelañ er bed : ar John Hancock Center (344 metrad uhelder), an Aon Center (346 metrad uhelder) hag ar Willis Tower (442 vetrad uhelder). Chicago en em led war 47 km war mervent ribl ar stêr eus al lenn Michigan.
"Windy city" (kêr an avelioù) eo lesanv kêr Chicago abalamour ma vez avelioù kreñv enni a-hed ar bloavezh.
Ekonomiezh
Chicago eo ar greizenn trenoù gentañ. Kalz a genwerzh a vez graet, ur penn-ahel greantel pouezus eo (govelerezh, metalouriezh, kimiezh, moullañ, agrovouedel, elektronek, hag all) hag unan eus ar marc’hadoù bedel brasañ e-keñver hadoù ha chatal.
Rannet eo Chicago e tri c’harter bras : an norzh (kentoc’h tiez ha tourioù evit lojañ), ar c’hornôg (lodenn greantelaet) hag ar su (karterioù evit lojañ). Bez' emañ ivez ar c’hreiz-kêr, "the loop" (ar c’helc’h). War-bouez un nebeud kilometradoù aod riblet gant greanterezhioù, tost an holl aodoù a zo implijet evit an amzer vak (mirdioù, aodoù ha gourliorzhoù). Savadur an tour-uhel amerikan kentañ e 1885 en deus merket ganedigezh skol Chicago, an dudennoù skouerius o vezañ Louis Sullivan, William Baron Jenney, Daniel H. Burnham, Frank Lloyd Wright ha Mies van der Rohe. Ar Sears Towers, 110 estaj, a zo bet e-pad pell an tour brasañ er bed, a-raok bezañ distremenet gant tourioù Petronas (452 metrad uhelder) e Kuala Lumpur.
Sevenadur
Mirdioù bras a zo e Chicago, an Art Institute of Chicago (1879) da skouer, unan eus ar mirdioù amerikan pouezusañ en arzoù-kaer, pe c’hoazh, ar Field Museum of Natural History (skiantoù naturel ha skiantoù ar vuhez diwar-benn an den). Laz-seniñ simfoniek Chicago, krouet e 1891, a zo anavezet e-giz unan eus ar re wellañ er bed. Kêr-benn ar blues eo Chicago: eus stadoù ar su e oa deuet kalz a sonerien evit klask muioc’h a arvesterien.
Istor
E 1673, an ergerzhourien c’hall Jacques Marquette ha Louis Jolliet a zizoloas an dachenn e-lec’h m’emañ Chicago staliet bremañ, ur c’hantved a-raok ma krogfe an dud da erruout evit staliañ kêr. E 1848, kleuzadenn kanol an Illinois ha donedigezh an hentoù-houarn a aotreas brasadur ar gêriadenn, setu perak e teuas kalz a dud da chom enni.
E-kerzh ar berzh (1919-1933), Chicago a zeuas da vezañ brudet gant al laerien hag al lazherien, Al Capone o vezañ an hini anevezetañ.
Éperlecques
Éperlecques e galleg, Sperleke en izelvroeg, a zo ur gumun eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Chicago
Istor
Kalz labourioù a zo bet graet evit adnevesaat karterioù a zo.
Éperlecques
kantved
;
Chicago
Gevellerezh
Gevellet eo Chicago gant eizh kêr warn-ugent. Kalz anezho a zo, evel Chicago, eil kêr o bro. Ul lodenn all zo kêrioù pennañ o bro, met ez eus deuet diouto kalz divroidi da Chicago.
Éperlecques
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Eperlecques Churchyard
Unan anezhe, ezel eus an Army Service Corps, a varvas e miz Eost 1917 e-pad ar Brezel-bed kentañ, an eil hini a oa en aerlu, lazhet e voe e miz Mae 1940 e-pad an Eil brezel-bed pa yeas e garr-nij d'ar strad en Éperlecques goude bout bet tizhet gant tennoù ar Flak .
Bered ar C'hommonwealth:Bleue Maison Military Cemetery
Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Krouet e voe e miz Meurzh 1918. Pevar Clearing Stations a oa staliet e Waten adalek miz Ebrel 1918 betek miz Here 1918; implijet e voe ar vered betek miz Ebrel 1919 ha degaset e voe bezioù enni eus beredoù Mardijk hag Oye-Plage goude dibenn ar brezel.
Kreiz Nevez
Ar C'hreiz Nevez anvet ivez Strollad Sokial-Frankizour europat a zo ur strollad politikel e bro-C'hall krouet gant izili an Unvaniezh evit an Demokratelezh C'hall - en-o-zouez un darn vrasañ eus he senedourien hag he c'hannidi - na oa ket a-du gant krouidigezh ar Modem gant François Bayrou hag a felle dezho mont gant Nicolas Sarkozy.
Lec'hienn
Lec'hienn ofisiel
572
Diwar-benn ar bloavezh 572 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 572
Gad lost du
Ar c'had lost du (Lepus californicus) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev er Stadoù-Unanet hag e Mec'hiko.
Sant-Tewiniav
Sant-Tewiniav (Saint-Uniac e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Menezalban e departamant Il-ha-Gwilen.
San Miguel de Tucumán
San Miguel de Tucumán, anvet Tucumán hepmui alies, eo kêrbenn proviñs Tucumán e gwalarn Arc'hantina, 1.311 km eus kêr Buenos Aires. 500 000 a dud zo o chom enni. Pempet kêr vrasañ ar vro eo war-lerc'h Buenos Aires, Córdoba, Rosario, Mendoza, dirak La Plata.
Tud
Brudet eo skol-veur Tucumán. Ha brudet eo tud Tucumán dre ar bed, ha dreist-holl ar ganerez Mercedes Sosa, ar skrivagner Tomas Eloy Martínez, ar soner Miguel Ángel Estrella, ha re all c'hoazh.
Frasnes-lez-Anvaing
Frasnes-lez-Anvaing (e pikardeg:Fraine-dilé-Anvegn) a zo ur gumun eus Belgia e proviñs Hainaut.
Warrem
Warrem, anv ofisiel Warhem, a zo ur gumun eus departamant Norzh, er Westhoek.
Saint-Jean
Saint Jean pe Saint-Jean zo un anv-lec'h gallek, stank e Bro-C'hall, e Savoia hag e Kebek, hag a glot gant Sant-Yann e Breizh. Dont a ra an anv eus an abostol Sant Yann Avielour.
Sant-Yann eo an anv brezhonek ar c'humunioù-mañ e Breizh :
Vireonidae
Vireonidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1837 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855), Vireo ar genad skouer anezhañ.
Diouzh Doare 9.1 an IOC World Bird List ez a c'hwec'h genad golvaneged d'ober ar c'herentiad hiziv an deiz :
Symmakus
Symmakus (e latin: Symmachus), ganet e Sardinia ha marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an.
Strollad Broadelour Euskarat
Ar Strollad Broadelour Euskarat (e kastilhaneg : Partido Nacionalista Vasco (pe PNV) ; en euskareg : Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)) a zo ur strollad politikel en Euskadi ha Navarra. Ezel eo eus ar c’hevredad Rannvroioù ha pobloù kengred, difenn a ra ar gevreadelezh, an dengarouriezh hag ar vroadelouriezh demokratel euskarat. Anavet eo e Bro-Spagn edan lizherennoù EAJ-PNV. Renet en deus Kumuniezh emren Euskadi adalek 1980 betek 2009.
Ideologiezh
Savet eo bet e 1895 e Bizkaia gant Sabino Arana Goiri. Krouet eo bet gantañ ivez, banniel Euskadi, an Ikurriña, an anv Euzkadi ha kalz anvioù-bihan euskarat a vez implijet bremañ. Jose Antonio Aguirre, kentañ prezidant(Lehendakari) ur gouarnamant euskarat emren, en doa stourmet a-enep d’ar frankism, ha displeget tu sokial ar strollad, a zo deuet da vezañ gant se ur strollad eus tu ar c’hreiz. Euzko Alderdi Jeltzalea a lak war-wel ar ger-stur istorel : strollad euskarat evit Doue hag al lezenn hengounel. Emañ ar strollad e seizh proviñsoù istorel Euskadi. Disklêriañ a ra ar strollad digredenn-mañ, digor da araokadurioù ar sevenadurezh, ur gweladur dengarour, ganet diwar ec’h istor politikel. Strollad pennañ kumuniezh emren Euskadi eo, adalek distro an demokratelezh e Bro-Spagn, e 1980. Iñigo Urkullu a zo kadoriad ar burev seveniñ broadel, an EBB, Euzkadi Buru Batzar, a zo Bilbao e sez. Diazezet eo ar Strollad Broadelour Euskarat war kevreadelezh hengounel pobl Euskadi. Goulenn a ra ar strollad savidigezh un Unaniezh Europa kevreadel, kontrol da Europa ar stadoù a-vremañ. An Euzko Gaztedi Indarra pe Euzko Gaztedi (e brezhoneg, Yaouankiz Euskadi) a zo rann re yaouank ar strollad.
EAJ/PNV er-maez eus Euskadi Bro-Spagn
E Norzh Euskadi e vez anvet ar strollad EAJ-PNB. Oberiant eo war an dachenn bolitikel adalek 1996. Krouet en deus ar Strollad Demokratel Europat gant an UDF, MoDem e Bro-C’hall, l’Ulivo ha la Margherita eus Romano Prodi en Italia. Burevioù a zo ivez gant ar strollad e lec’hioù ma vez minorelezhioù euskarat o vevañ : Venezuela, Arc’hantina, Mec’hiko, Uruguay, Chile hag ar Stadoù Unanet.
Kadoridi EAJ/PNV adalek 1895
Notenn: Krouet e voe Kuzul Broadel ar Strollad Broadelour Euskarat (Euzkadi Buru Batzar) e 1911. Abalamour da se e voe Sabino Arana Goiri hag Ángel Zabala kadoridi Kuzul Rannvro Bizkaia (Bizkai Buru Batzar) « nemetken ».
Marie Fikáčková
Marie Fikáčková (9 a viz Gwengolo 1936 e Sušice – 13 a viz Ebrel 1961) a oa ul lazherez a steudad tchek.
Penn-kentañ he buhez
Fikáčková a gasas he bugaleaj en ur familh ma oa diaesterioù, ha da fall ez eas hec'h eured. Klañvdiourez e oa en ospital Sušice, e rann ar gwiliouderezh.
Muntroù
E 1960 e voe bac'het ha tamallet outi bezañ lazhet ur babig nevez c'hanet. E-pad an enklask ec'h anzavas bezañ lazhet 10 babig all da nebeutañ, abaoe 1957. Skeiñ a rae gant penn ar babiged ha mervel a raent dindan un nebeud eurvezhioù pe un nebeud devezhioù. Ne roas tamm displegadenn ebet d'hec'h emzalc'h. Da-geñver he frosez e voe tamallet daou vuntr outi, peogwir ne oa ket tu da brouiñ ar muntroù kent. Ne oa ket aozet an ospital a-seurt ma vije bet dizoloet ar muntroù, ha dre zegouezh eo e voent dizoloet. Ne voe tamallet penn bras ebet, ha kuzh e chomas an afer e-pad pell.
Marv
Kondaonet e voe Fikáčková da gastiz ar marv ha krouget e voe.
Darya Saltykova
Darya Nikolayevna Saltykova (rusianeg : Дарья Николаевна Салтыкова, ganet Ivanova, anavezet ivez gant an anv Saltychikha) (27 a viz Du 1730 - 9 a viz Kerzu 1801 e Moskva) a oa un noblañs hag ul lazherez a steudad rusian. Jahinañ ha lazhañ a reas ouzhpenn kant serv, dreist-holl maouezed ha plac'hed.
He buhez
Saltykova a voe dimezet pa oa yaouank, hag intañvez en em gavas d'an oad a 26 vloaz. Da-heul marv he gwaz e voe perc'henn war e zomani, m'edo o chom gant he daou vab ha kalz served.
Muntroùs
Ne voe ket kemeret e kont ar c'hlemmoù a voe goude marv meur a zen e domani Saltykova. Klemmerien 'zo a voe hegaset zoken, rak darempredoù mat he doa Saltykova gant tud lez an impalaerez.
Prosez ha toull-bac'h
A-benn ar fin e teuas a-benn familhoù ar served da gas o c'hlemmoù da Gatelin II. An impalaerez a zivizas e vefe kaset un enklask foran, da glotañ gant he soñjoù war al lezennegezh. E 1762 e voe harzet Saltykova.
Keller (enez)
Keller zo un enezennig, 200 m en hanternoz da Eusa, 500 m² dezhi, en tu all d'ur ganol anvet Toull C'heller. Perc'hennet eo gant un tiegezh pinvidik abaoe deroù an.
Darya Saltykova
Prosez ha toull-bac'h
Tamallet e voe 38 muntr outi,. Ne oueze ket Katelin II penaos kastizañ Saltykova, peogwir e oa bet dilemet ar c'hastiz d'ar marv e Rusia e 1754, hag ezhomm he doa an impalaerez eus skoazell an noblañs.
E 1768 e voe chadennet Saltykova e Moskva war wel an holl un eurvezh-pad. Tro-dro d'he gouzoug e oa ur banell ma oa skrivet : Jahinañ ha lazhañ he deus graet ar vaouez-mañ. Stank e teuas an dud da sellout outi. Goude-se e voe bac'het hed he buhez e dan ur gouent.
Maria Bethânia
Maria Bethânia Viana Teles Veloso, pe Maria Bethânia, zo ur ganerez vrazilian, ganet d'an 18 a viz Mezheven 1946 e Santo Amaro da Purificação e Bahia, e Brazil. C'hoar eo d'ar c'haner Caetano Veloso.
Ouzhpenn bezañ ur ganerez a dalvoudegezh, unan eus ar re bouezusañ en istor ar vro, eo an eil kanerez evit ar gwerzhañ pladennoù en he bro. Lesanvet eo bet Abelha-rainha (gwenanenn-rouanez) abalamour da werzenn gentañ ar ganaouenn eus ar bladenn Mel e 1979, savet gant he breur.
He buhez
Merc'h eo da José Teles Veloso (Seu Zezinho), implijad en ti-post, ha Claudionor Viana (Dona Canô) hag o c'hwec'hvet bugel. Dibabet e oa bet hec'h anv, Maria Bethânia, gant he breur Caetano Veloso abalamour d'ur ganaouenn brudet en amzer-se, Maria Betânia, ur valsenn savet gant Capiba ha kanet gant Nélson Gonçalves.
Deuet eo da vout unan eus kanerezed gwellañ ha brudetañ Brazil, hag he breur unan eus ar gwellañ kanerien ha sonaozerien, saludet gant ar ganvarnerien. Savet e voe Maria Bethânia e kêr Santo Amaro da Purificação hag e-barzh ar relijion gatolik, gant levezon candomblé ouzhpenn, ha troet eo gant ar relijion afrikan Ketu.
Kanerez
Aktourez a felle dezhi bout en-bihan, met ampart e oa evel kanerez, ha perzh a gemeras en-yaouank en abadennoù gant Tom Zé, Gal Costa, Caetano Veloso ha Gilberto Gil.
E 1963 e voe brudet evel kanerez er pezh-c'hoari Boca de Ouro, gant Nelson Rodrigues.
Krog e oa da ganañ e 1965.
Pladennoù
Seizh pladenn ha daou-ugent he deus graet, hep menegiñ ar CDoù : tri ha tregont e studio, pervarzek diwar ul leurenn.
Kanet amañ hag ahont
<!--
2006
E 2006, he deus bet tri friz Tim, uhelañ prizioù sonerien ar vro, evel gwellañ kanerez, gwellañ pladenn (Que falta você me faz), ha gwellañ DVD (Tempo, tempo, tempo, tempo).
1
754 Ab Urbe Condita = 1 goude J.-K.
Daveoù
Rummad:1
Tierniezh Han
An Dierniezh Han (sinaeg: 漢朝 Hàn cháo) a heulias an Dierniezh Qin hag a-raok marevezh an Teir Rouantelezh e renas e Sina. Renet e oa ar Stad gant an Tiegezh Liu, ha 400 bloavezh e padas an dierniezh ; evel unan eus ar marevezhioù meurañ en istor Sina e vez gwelet. Hiziv c'hoazh e reer Han eus Sinaiz.
E-pad an dierniezh Han e oa ez eas Sina da gonfusian. Ur marevezh a verzh vras e oa, ha betek 55 milion e savas poblañs ar vro. Er memes amzer e lakaas an impalaeriezh he levezon sevenadurel da vrasaat. Goloiñ a rae he zachenn un darn eus Korea, Mongolia, Viet-Nam hag Azia ar C'hreiz. En e fontas abalamour da gudennoù diabarzh ha da argasadegoù gant pobloù ar stepennoù.
Chico Buarque de Holanda
250px|thumbnail| Chico Buarque
Francisco Buarque de Holanda, anavezetoc'h evel Chico Buarque, zo ur c'haner-sonaozer ha romantour brazilian, ganet d'an 19 a viz Mezheven 1944 e Rio de Janeiro, e Brazil. Brudet eo evel unan eus gwellañ saverien sonioù Brazil.
E 1988 e voe implijet e ganaouenn Essa Moça Tá Diferente (bet enrollet e 1969) da sonerezh ur bomm bruderezh evit ar merk Schweppes, ar pezh a reas dezhañ bezañ anavezet gant muioc'h a dud, e Bro-C'hall peurgetket.
Pladennoù
1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1993 1995 1997 1998 1999 2001 2002 2003 2005
C'hoariva
Diwar oberenn John Gay (1728) hag an Opéra de quat' sous (1928), gant Bertolt Brecht ha Kurt Weill.
Anastasius II
Anastasius II (e latin: Anastasius II), marvet d'an, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar.
Gad kostezioù gwenn
Ar c'had kostezioù gwenn (Lepus callotis) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev er Stadoù-Unanet (Arizona) hag e Mec'hiko.
Mikael an Noblez
Buhez
Ganet d’an 29 a viz Gwengolo 1577, en maner Kerodern, parrez Plougerne, Mikael an Nobletz a oa ar pevare eus 11 bugel. E dad a oa Herve an Nobletz, noter a-roue, hag e vamm Soaz a Lezgwern.
Ober a reas e studi e skolaj an Tadou jezuist, e Bourdel hag e Ajen, etre 1596 ha 1606, ha goude-se c’hoaz e Skol-Veur ar Sorbonne, e Pariz ; beleget e oe e 1607. Distroet da Blougerne, ec’h en em dennas, e-pad ur bloavez a-bezh, en ur minihi e-noa lakaet sevel e-mesk ar reier, war aod Tremenac’h : eno e renas ur vuhez rust. Ober a reas neuze e zoñj mont da veleg misioner.
Da gentañ, Mikael an Nobletz a ra un taol esâ e ti dominikaned Montroulez, lec'h ma vo kaset kuit goude un taol-sod. Goude-se, gant aotre eskob Landreger, hag hini eskob Leon, stagañ a reas Mikael an Nobletz gant ar misionoù e bro-Dreger-vihan, Montroulez, ha bro-Leon, o vont goude-se e enez-Eusa, e enez Molenez, hag e enez-Vaz : kement-se a-raok mont da Vro-Gerne e 1614.
Da gentañ ez eas da jom e Kemper, ma prenas eno un tamm ti, e karter Douar-an-Dug. Eus Kemper ez ae da brezeg misionoù, er Faou, e Konk-Kerne, Gwaien, hag e enez Sun. Anvet da berson e Meilar, e roas e zilez un nebeud mizioù goude, evit dont da jom, e miz Mae 1617, e Douarnenez, na oa en amzer-se ur c’harter eus parrez Ploare.
E-pad daou pe tri bloaz warn-ugent, e kelenn ar c’hatekiz d’an dud fidel ; mont a ra da welet an dud paour hag a re glañv ; lakaad a ra da dalvezout doareoù nevez evit kelenn ; skrivañ a ra kantikoù brezhoneg. Evit rei brud d’e brezegennoù, e ra diouzh ur c’hiz savet gantañ : livañ taolennoù war gartenn m’eo treset warno a beb skeudennoù eus ar vuhez. Diwezhatoc’h e vo savet, diwar ar skouer-se, meur ha meur a daolenn ar misionoù.
Bet eo bet dom Mikael an Nobletz, en penn kentañ ar seitekvet kantvet, an hini kentañ hag unan eus nerzhusañ misionerien an Adkempenn katolik e Breizh-Izel. Roet e oa bet dezañ gant lod ul lesanv "ar beleg foll". Skrivet e-neus dom Mikael an Nobletz un deizlevr eus e visionoù : bez ’e c’heller lenn darn anezho en e vuhezskrid embannet e 1666 gant an Tad jezuist Anton Verjus (Buhez an Aotrou Nobletz, Beleg ha misioner eus Breizh). Adkroget eo bet e labour, ka kresket, gant an den eüruz Juluan Maner (1606-1683).
Prosezadur an eürusadur
E 1701 e oe digoret ar prosez a eürusadur dom Mikael an Nobletz. Adlañset e oe e 1888, gant an Aotrou Lamarche, eskob Kemper ha Leon. A-drugarez d’un dekred eus ar pab Leon XIII, d’ar 6 a viz Ebrel 1897, e voe roet aotre da gas war-raok kaoz dom Mikael betek Kongregasion Sakr al Lidoù. Anzav a reas ar pab sant Pi X, kalonegezh vertuzioù dom Mikael, d’ar 14 a viz Kerzu 1913.
Crusader Kings
Ar penn-programmer eo Johan Andersson.
Tra ma teraou ar c'hoari gant senariooù istorel, tud istorel evel Robert Guiscard,Alexius Comnenus, El Cid, Friedrich Barbarossa ha Edouard III e c'hell neuze ar c'hoarier sevel un istor alternativel. Er c'hontrol da c'hoarioù arall gant Paradox ez eus nebeut tre a zarvoudoù istorel rakprogrammet. Ar re bouezusañ a zo a vozenn zu ha donedigezh ar Vongoled.
Ar restr-saveteiñ a c'heller ezporzhiañ da Europa Universalis, ar pezh a ro tro da genderc'hel da c'hoari betek 1820, ha zoken betek 1953 gant ur mod nann-ofisiel.
ISO 8601
Merkañ a ra ar reolad ISO 8601 an notadur skouer implijet evit renabliñ an deiziadoù hag an amzer. Gant ar furmad-se eo aesaet an eskemmoù etre savennoù disheñvel. Heuliañ a ra ar patrom urzhiañ a gleiz da zehou, en ur gregiñ gant ar prantad amzer hirañ, betek an hini berrañ. Da skouer, evit merkañ un deiz resis e vo skrivet : BBBB-MM-DD, da lavarout eo:
Saki
Hector Hugh Munro (ganet d'an 18 a viz Kerzu 1870 ha marvet d'an 13 a viz Du 1916), anavezet gwelloc'h dindan e anv-pluenn Saki, a oa ur skrivagner saoz, a rae goap eus kevredigezh amzer ar roue Edouarzh gant e zanevelloù. Tremen a ra da vezañ mestr an danevelloù, ha keñveriet e vez alies gant O. Henry ha Dorothy Parker. Marteze eo "The Open Window" (Ar prenestr digor) e zanevell vrudetañ.
Ouzhpenn e zanevelloù (a oa bet embannet da gentañ e kelaouennoù, evel ma oa boaz d'ar mare-se, ha goude dastumet e meur a levrenn) e skrivas ivez ur pezh-c'hoari, The Watched Pot, e kenlabour gant Charles Maude; daou bezh-c'hoari en un arvest; ur studiadenn istorel, The Rise of the Russian Empire (Savidigezh impalaeriezh Rusia), al levr nemetañ embannet dindan e wir anv; ur romant berr, The Unbearable Bassington; al levr e lodennoù The Westminster Alice (ul luadenn eus Alis e Bro ar Marzhoù e Parlamant ar Rouantelezh Unanet), ha When William Came, istitlet A Story of London Under the Hohenzollerns (istor Londrez dindan ar re Hohenzollern), ur skrid faltazi diwar-benn aloubadenn Breizh-Veur gant an Alamaned. Levezonet e voe gant Oscar Wilde, Lewis Carroll, ha Kipling, ha levezonañ a reas A. A. Milne, Noël Coward, ha P. G. Wodehouse.
Anv
Soñjet e vez e tave an anv Saki eus an douger-tasoù e Rubaiyat Omar Khayyam, ur varzhoneg meneget a-wezhioù gant an dudenn bennañ e-barzh "Reginald on Christmas Presents" (Reginald diwar-benn profoù an Nedeleg) hag istorioù all c'hoazh. Koulskoude e c'hell dave diouzh ar marmouz Saki eus Amerika ar Su, "ur marmouz bihan, hir e lost eus Kornôg an douar" a zo un dudenn bennañ e-barzh "The Remoulding of Groby Lington".
E vuhez
Ganet e voe Hector Hugh Munro e Akyab, Birmania (anvet bremañ Sittwe, Myanmar). Mab e oa da Charles Augustus Munro ha Mary Frances Mercer. Ensellour meur e polis Birmania e oa e dad, pa oa ar vro ul lodenn eus Impalaeriezh Breizh-Veur c'hoazh. E 1872 e voe arsailhet e vamm, a oa aet da Vro-Saoz da veajiñ, gant ur vuoc'h; diforc'hiñ he bugel a reas. Ne zeuas morse en-dro ha buan e varvas. Kas a reas Charles Munro e vugale, Saki a oad a zaou vloaz en o zouez, da Vro-Saoz, ma voent desavet gant o mamm-gozh hag o moerebezed en un diegezh strizh.
1356
Diwar-benn bloavezh 1356 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1356
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1356
Al Louarn (bag)
right|350px Bag diwezhañ Roparzh Surcouf a oa Al Louarn. Ur bok a oa. Moret e voe e 1812.
Kanton Pentelloù
Kanton Pentelloù a oa ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs), er c'hreisteiz d'al Liger.
Al Louarn (bag)
Adsavet eo bet e 1991 met gant mentoù bihanoc'h.
Sant-Maloù eo e borzh annez.
Kanton Pentelloù
Kumunioù Kanton Pentelloù (1790-1801)
Kanton Pentelloù a yae peder c'humun d'ober anezhañ :
Kumunioù
Kanton Pentelloù a yae eizh kumun d'ober anezhañ :
Tera
Tera (roueziet T) zo ur rakger eus ar sistem etrebroadel (SI) a dalv 1012, da lavarout eo mil milmilion.
Kadarnaet e voe gant 11 Kendalc'h Meur ar Pouezioù hag ar Muzulioù (CGPM) e 1960.
Dont a ra eus ar gresianeg τέρας a dalvez euzhvil.
En urzhiataerezh e talv an Te (e saozneg, Tb, a-wezhioù TB, evit terabyte; e galleg To evit teraoctet) ent direizh 10244 eizhad ha n'eo ket mil miliard. Sellit ouzh ar pennad rakger binarel.
Campephagidae
Campephagidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1825 gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).
571
Diwar-benn ar bloavezh 571 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Campephagidae
Diouzh Doare 8.2 an IOC World Bird List ez a unnek genad golvaneged d'ober ar c'herentiad :
571
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 571
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 571
Gad Castroviejo
Gad Castroviejo (Lepus castroviejoi) a zo ur bronneg geotdebrer hag a vev e gwalarn Spagn.
Jaoua
Jaoua, pe Sant Jaoua, a oa ginidik eus Iwerzhon. Studiañ a reas gant Paol Aorelian er manati savet gant Iltud e Llanilltud Fawr (Bro-Gembre).
Dilestrañ a reas e Breizh-Izel gant Paol ha beleien ha menec'h all.
Savet en dije daou vanati e Plouvien :
Hent Sant-Jakez (disheñvelout)
Filmoù
Hent Sant Jakez a c'hallfe bezañ anv meur a film ma vijent troet e brezhoneg:
Kanton Hondschote
Kanton Hondschote a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Maoutken aour
Ar maoutken aour (henc'hresianeg : Χρυσόμαλλον Δέρας Chrysómallon Déras "Lêr C'hrysomallos"), e mojennoù Henc'hres, eo kroc'hen ha kreoñ ar maout askellek C'hrysomallos (Χρυσόμαλλος / Khrusómallos e gregach, diwar χρυσός / khrusós, « aour » ha μαλλός / mallós, « tamm gloan »). Hennezh a oa ul loen burzhudus, speredek, hag a ouie komz, hag a c'halle nijal d'al lec'h a gare.
Ar vojenn
Athamas a oa roue Orc'homenos en Boiotia, e gevred Hellaz, ha dimezet d'an doueez Nefele. Daou vugel o doe : ur mab, Friksos (rodelleg), hag ur verc'h, Helle. Diwezhatoc'h e kemeras Athamas ur wreg all, Ino, merc'h d'ar roue Kadmos. Ha kuit Nefele, droug ha gwarizi enni, ha dour-beuz er vro.
Ino a glaske an tu da lazhañ he lezvugale: hervez doareoù zo eus ar vojenn e kontas bidennoù d'ar roue a gredas e oa ret aberzhiñ e vab peogwir e oa eñ a oa pennkaoz d'an dour-beuz.
Galvet e oa bet neuze ar maout askellek e greoñ aour, C'hrysomallos, gant an doue Hermes, da vont da saveteiñ bugale Nefele.
Ar vugale-se, Friksos hag Helle, a bignas warnañ da dec'hel diouzh o lezvamm griz, Ino hec'h anv, a veze ouzh o heskinañ dalc'hmat. Siwazh dezhi e kouezhas Helle er mor, a zo bet graet gant ar C'hresianed an Hellespont anezhañ, pa oa ar maout e greoñ aour o lammat dreist ar mor, eus Azia da Europa. Neuze e lavaras ar maout da Friksos e kasje anezhañ da Golc'his, e Jorjia hiriv, war lez ar Mor Du.
Pa voe erru Friksos gant al loen e Kolc'his, war aod ar Pontos-Euksinos (ar Mor du), e voe aberzhet ar paourkaezh maout da Zeus d'e drugarekaat, ha miret ar c'hroc'hen kreouichennek, melen-aour, a voe ispilhet ouzh un dervenn, en un dervenneg sakr, gouestlet da Ares, doue ar brezel. Neuze e voe lakaet un aerouant, ha ne gouske morse, e-harz an dervenn da ziwall ar maoutken e greoñ aour.
Ar maout an hini zo aet d'ober steredeg Aries en oabl.
Friksos a voe degemeret mat e ti Aietes, roue ar vro, mab da Helios, an heol, hag a roas ar maoutken aour dezhañ d'e drugarekaat, pa oa aet betek reiñ e verc'h C'halkiope da Friksos yaouank.
Argonaoted
Diwezhatoc'h ez eas Iason hag e Argonaoted da gerc'hat ar Maoutken aour, ha tec'hel a c'halljont rak ar roue Aietes gant skoazell e verc'h Medeia, a veze o troc'hañ he breur Absyrtos a-dammoù, tra ma veze an tad o tastum ar re-se war he lerc'h.
Aour
E Jorjia e ouie ar Svaned, er menezioù, lakaat krec'hin deñved er stêrioù da dapout an aour a ruilhe en dour. Aze e c'hallfe bout orin ar vojenn. E Batumi e Jorjia, e weler un delwenn da Vedeia ha hi o terc'hel ar maoutken kreouichennek
Urzh
Un Urzh ar Maoutken Aour a oa bet krouet gant dug Bourgogn, Fulup III Bourgogn er, e 1430. Arouez Jeruzalem e oa, a ranke marc'heien an Dug adkemer d'he reiñ d'an Iliz katolik.
Sultan
Sultan (Arabeg: سلطان) zo un titl islamek bet gwisket gantañ talvoudegezhioù disheñvel a-hed an istor. E penn-kentañ e oa un anv-kadarn arabek a dalveze kement ha "nerzh", "aotrouniezh", beli un den". Diwezhatoc'h e teuas da vezañ implijet evit envel renerien vuzulman embannet ganto o hollveliezh er fedoù (da lavaret eo na anavezent beli all ebet a-us dezho estreget o hini dezho o-unan) hep mont betek goulenn ar galifelezh klok evit kelo-se. Adal neuze e krogas an termen da zezverkañ talvoudegezhioù disheñvel hervez ar gendestenn.
Monark muzulman a ren diouzh reol ar charia (chari'ah)
Evel m'eo termenet roll ar rener gant ar C'horan end-eeun ez eus ur pouez speredel ha relijiel war un dro gant ar sultan. Koulskoude, n'eus ket eus ar sultaned doktorien relijiel. Da geñveriañ, en Impalaeriezh vuzantat, e veze graet Kaezarpabelezh eus an unded relijiel ha stadel-se e metoù hengounel kristeniezh reizhkredennek ar reter. Nikolaz II, tsar Rusia eo bet ar penn-Stad anvuzulman diwezhañ gantañ ur galloud damheñvel. E Breizh-Veur, er furmoù, ez eo Monark Breizh-Veur war un dro e penn an Iliz hag ar Stad ha Gouarnour meur Iliz Bro-Saoz; er fedoù n'eo ken ar rouanez nemet penn an Iliz war baper; emañ ar statud-se da vezañ adwelet ivez p'en deus embannet ar priñs Charlez e venne bezañ 'difennour an feizioù' kentoc'h eget 'difennour ar feiz'.
Ar c'hentañ zo bet oc'h ober gant an titl a ' Sultan' eo bet ar Penn Turkmen Mahmoud a Ghazni (o ren eus 998 da 1030). War-lerc'h eo deuet 'Sultan' da vezañ titl ar Pennoù Seldjouk, an Durked Otoman, an Dierniezh Ayyubid hag ar renerien Mamelouk en Egipt. Skeudennaouet brav eo talvoudegezh relijiel an titl dre ar fed m'eo Kalif Kaero eo a roas an anv a 'Sultan' da Mourad, trede rener an Impalaeriezh Otoman e 1383. Beyed a veze graet anezho betek neuze.