cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geisy Arruda
Geisy Arruda zo ur vaouez a skinwel vrazilian bet brudet pa oa-hi studierez e Skol-veur Universidade Bandeirante de São Paulo. Bet e oa bet eno gwisket gant ur vrozh verr ha kabaduilh a oa bet etre ar studierien. Skarzhet e oa bet eus ar skol-veur ha degemeret en-dro goude-se. Choazet he devoa chom hep distreiñ d'ar skol-veur a-benn ar fin.
Eglon (roue)
Eglon ( en hebreeg : עֶגְלוֹן ‘Eḡlōn) a oa roue Moab hag a waske Israeliz, hervez Levr ar Varnerien (pennad 3), er Bibl. Un deiz e teuas Ehud da baeañ an truaj d'ar roue, evit pobl Israel, met lazhañ ar roue tev a reas.
Rui
Rui zo un anv-badez portugalek, Ruy e spagnoleg.
Dámaso Pérez Prado
Dámaso Pérez Prado (Matanzas, Kuba, 11 a viz Kerzu 1916 - Ciudad de México, 14 a viz Gwengolo 1989), lesanvet "el Rey del Mambo", ha "Cara de foca", a oa ur soner mec'hikan genidik a Guba.
Sébastien Audigane
Sébastien Audigane, bet ganet d'an 9 a viz Meurzh 1968 e Brest, a zo ur bageer-dre-lien hag ur merdeer breizhat.
Puybelliard
Puybelliard a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Laino Borgo
Laino Borgo    a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Marvailh an ene naonek
Stumm gentañ
Advouladur e 1904 gant embannadurioù Spered ar vro (kelaouenn savet ha moulet gant Malmanche). C'hoariet e galleg e Pariz (Athénée Saint-Germain) e 1905 ha meur a wech goude e Breizh.
Er maladur kentañ-se e weler an Ankou war al leurenn o skrapad Yann gantañ e fin an nozvezh kentañ. Hag en eil nozvezh e teu spes Yann da gestal un tamm boued digant ar vamm. Nac'hañ a ra houmañ da gentañ ha plegañ e fin ar gont gant aon rak holl boanioù an ifern taolennet dre widre gant ar mab. Disoc'hañ a ra ar senenn gant kentel ar pardonañ.
An eil stumm
Un ugent vloaz bennak diwezatoc'h, Tangi Malmanche, droukkontant a-walc'h eus an degemer roet d'ar pezh e Pariz e 1905, a ziviz adskrivañ un eilstumm c'hallek. Embannet e voe e 1926 gant al Librairie académique Perrin.
Dek vloaz c'hoazh hag e teu Herri Caouissin da c'houlenn digant Malmanche lakaat an eilstumm-mañ e brezhoneg, gant ar soñj e c'hallfe bezañ diskouezet e Bleun-Brug 1939 e Kemper. Da wir ne voe ket c'hoariet, den ne oar mat nag ar penaos nag ar perag. Padal, c'hoariet e voe e 1943 ha skignet gant radio Roazhon-Breizh.
N'eus ket ken ar wech-mañ eus an istitl "marvailh dramatek". An Ankou ne vez ket gwelet ken. Ha spes Yann Vareg ne zeu ket ken war al leurenn : en e lec'h, ur galeour tec'het kuit diouzh galeoù Brest o klask repu, hag a gred d'ar vamm e vefe e vab da wir. Pep tra dreist-natur a ya diwar wel, ne chom nemet un istor a zrougentent. Gant se n'eus ket anv eus tem ar pardon ken ; hag ar gentel a c'hallfe bezañ : "ar Vretoned a zo douget (betek re ?) da spurmantiñ sinoù ha seblantoù an dreist-natur e-lec'h ma n'eus da welout nemet traoù naturel-razh.
Saint-Sulpice
Saint-Sulpice zo un anv-lec'h gallek e meur a vro, diwar anv ur sant krisen roman, Sulpice e galleg, diwar Sulpicius e latin.
Mazinghien
Mazinghien a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
kantved
Brezel-bed kentañ: .
Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Mazinghien Communal Cemetery
Marvet int e-pad ar Brezel-bed kentañ .
Graeme Le Saux
Graeme Pierre Le Saux zo ur c'hoarier mell-droad bet ganet d'ar 17 a viz Here 1968 e Saint Hélyi, e Jerzenez. Etre 1987 ha 2022 e c'hoarias 403 match evel difenner kleiz er Premier League, ar c'hampionad a vicher uhelañ e Bro-Saoz, gant skipailhoù Chelsea, Blackburn ha Southampton. Hep mar na marteze eo bet ar melldroader barrekañ a Jerzenez, an hini dibabet ar muiañ e skipailh Bro-Saoz (36 gwech), hag an hini puilhañ e loreadeg (ar Premier League e 1995, Kib Europa Trec'hourien ar C'hiboù e 1998, Supergib Europa e 1998, Kib Bro-Saoz e 2000). Gant ar skipailh saoz ne c'hallas ket c'hoari Kampionad Europa nag e 1996 nag e 2000, abalamour ma oa bet gloazet a-raok bep taol ; hogen e 1998 e c'hoarias pevar c'hrogad e-pad Kib ar bed, betek an eizhvedenn gourfennoù.
La cumbia del mole
La cumbia del mole zo ur ganaouenn savet gant ar ganerez vec'hikan Lila Downs, enrollet en hec'h albom La cantina er bloaz 2006. Enni ez eus kaoz eus ar meuz anvet mole hag eus gizioù stad Oaxaca.
Graeme Le Saux
E familh a-berzh tad a oa breton hec'h orin, eus Plouared, Plougonveur ha Pempoull. Un tiegezh goved e oa, a rumm da rumm. Unan anezho, François Marie Le Saux, a yeas da labourat war e vicher da Jerzenez, e fin an XIXvet kantved, asambles gant e wreg Elisa Marie Le Brun. Tud un tad-kuñv da Graeme Le Saux int. Rak se en dije gallet c'hoari evit skipailh Bro-C'hall ivez. Pe hini Breizh.
Sae-vailhek
Ur sae-vailhek, (Lorica hamata a veze graet anezhi en oadvezh roman) zo un houarnwisk graet gant ur bern mailhoù metalek plezhennet etrezo.
An hini goshañ zo bet kavet en ur bez keltek, eus ar IVvet kantved kent J.-K.
An dilhad a chom gwevn ha gwareziñ a reont diouzh an taolioù, troc'hoù pe stokoù an armoù evel ar c'hlezeoù. Er grennamzer e oa ar boazo da c'holeiñ an darn-vrasañ eus ar c'horf ganti.
Tokarn kelt
An tokarn keltiek zo unan eus pezhioù dilhad brezel ar Gelted. Da-geñver fuchadegoù henoniezh ez eus bet kavet un dek bennak a dokarnoù evel-se, implijet evit ar brezel pe e prosesionoù.
Tokarnoù Tintignac
Meur a dokarn kinklet zo bet kavet en un neved galian e Tintignac, e Navas, Correze.
Christa Schroeder
Christa Schroeder pe Emilie Christine Schroeder (19 a viz Meurzh 1908 e Hannoversch Münden - 28 a viz Even 1984 e München) a voe unan eus sekretourezed Hitler etre 1933 ha 1945.
He buhez
E Hannoversch Münden e voe ganet, ha pa varvas he zud ez eas da Nagold. Eno e voe gwiraourez eus 1929 betek 1930. Goude-se ez eas da Vünchen ma labouras en Oberste SA-Führung. E penn-kentañ 1933 e kejas gant Hitler a oa o paouez bezañ dilennet Reichkanzler (kañseller ar Reich). E sekretourez e teuas da vezañ, hag evitañ e labouras betek miz Ebrel 1945.
E 1938 e voe danvez-gwreg ar c'hannadour Lav Alkonic, met a-enep e savas Hitler, hag ar bromesa a briedelezh a voe nullet e 1941.
En he levr eñvorennoù Er war mein Chef e kaver kalz titouroù diwar-benn Hitler ha mont en-dro an Trede Reich. E 1945 e voe goulennataet gant an ofiser gall Albert Zoller, hag a laboure er 7th US-Army. Hec'h atersadenn ha re all bet aozet e 1948 a voe implijet da sevel Hitler Privat (1949),al levr kentañ embannet diwar-benn Hitler goude an Eil Brezel-bed.
Tokarn kelt
Tokarn Ciumeşti
An tokarn eus kêr Ciumeşti zo bet kavet er bloavezhioù 1960 en ur vered italian tost da gêr Carei, bloaziet eus ar IVvet pe an IIIvet kantved kent J.-K.. An tokarn zo en houarn hag an arouez a-us zo bet graet en arem, hag a skeudenn un evn-preizh, pe ur vran.
Tokarn Waterloo Bridge
Stumm tokarn Waterloo Bridge zo dibar en Europa, hogen gallout a reer e geñveriañ gant an hini skeudennet ouzh Kaoter Gundestrup.
Kavet e voe en Tavoez e Londrez. Diouzh lec'h ha deiziad ar pezh-se ez eo gwirheñvel e oa bet krouet gant ar C'hantiaci, ar re a zalc'he Londrez d'ar mare-se, hervez Klaudios Ptolemaios.
Dug
Adal ar Grennamzer e veze graet "dug(ez)" eus un den nobl e penn un dugelezh, ul lec'h dindan gourc'hemenn an den uhelañ en urzhaz ar galloud : ar roue.
Sulpice
Sulpice zo un anv-badez gallek, diamzeriet en XXIvet kantved.
Orin
Dont a ra eus an anv-badez latin Sulpicius.
Anaïs
Anaïs zo un anv-badez roet d'ar merc'hed. D'ar baotred e vez roet a-wechoù, e Venezuela pergen.
Gerdarzh
Hervez an darn vuiañ eus an enklaskerion e teufe Anaïs eus Anahita, doueez ar garantez e Persia. Ouzhpenn da-se e vefe awenet gant an anv-bihan Anahit, a zo doueez ar gened hag ar genel en Armenia.
Hervez lod all avat e teufe kentoc'h eus un doare provañsek pe gatalanek eus Anna, a zo deuet eus an anv hebreek Hannah, a dalvez "kened" ha "kenedus".
Doareoù all
Meur a zoare-skrivañ all zo :
Lappano
Lappano   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Brezel ar Pleg-mor
Eil Brezel ar Pleg-mor (Brezel Iran-Irak a vez graet eus Kentañ Brezel ar Pleg-Mor), graet anezhañ Brezel Koweit ingal, a zo ur brezel a enebas Irak ouzh ur c'hengevredad 34 Stad, harpet gant Aozadur ar Broadoù Unanet (ABU), etre 1990 ha 1991. Dieubidigezh Koweit a zegasas trec'h rakwelus ar c'hengevredad. Aloubadeg anezhi gant arme Irak a voe pennkaoz d'ar brezel.
E zreistbeli dre aer a implijas ar c'hengevredad evit dismantrañ kemplezh greanterezh-brezel Irak. War-lerc'h e voe peurzistrujet armeoù Irak gant un dagadeg-douar verr a-ziwar Arabia Saoudat. Kiriek e voe tennoù kamaraded d'ur c'hard eus kolloù armeoù ar c'hengrevedad. Neoazh e voent dister e-keñver ar pezh a oa bet raktreset.
Abegoù ar stourm
Gwanet abalamour d'ar brezel a-enep da Iran he deus Irak un dle a-bouez e-keñver amezeion arab dezhi zo, Koweit peurgetket. Darempredoù eus ar re washañ he doa gant ar vro-se abaoe he c'hrouidigezh e 1961 peogwir e stank lodenn vrasañ ar pleg-mor Pers a zo un digoradur evit an eoul-maen irakat. Seul vui ma veze diskennet priz an eoul-maen gant produerezh uhel an eoul-maen Koweit. Tamallet e oa Koweit ivez gant Saddam Husain da chom hep doujañ d'he feurbarzhioù, ar pezh a denne da izelaat ar prizioù, ha da gemer eoul-maen en ur park war ar vevenn.
E 1961 e c'hwitas taol-arnod kentañ ar jeneral Kasim a-drugarez da oberiadenn an arme vreizhveuriat. Abaoe eo deuet ar vro da vout ur galloud bras a-drugarez de eoul-maen. Evit Saddam Husain, he deus e vro un dle diavaez dreistmentek, eo Koweit ur moaien da adkavout levezon ha mammenn gounidoù.
D'ar 25 a viz Gouere 1990 e kej Saddam Husain gant kannadour amerikan e Bagdad, April Glaspie. Hounnezh, a oar mat-tre eo kempennet un aloubadeg (« gwiriet hon eus ho peus tolpet bagadoù war an harz »), a lavar dezhañ « ne ra an Amerikaned forzh eus dizemglevioù etre div vro arab ». D'an 30 a viz Gouere eo aozet un emvod a hanterouriezh : tro wenn a ra.
Dibunadur
Tu zo merzout pevar frantad :
Kolloù-brezel ar gevredidi
En holl, 240 den marv ha 776 den gloazet e-kerz an emgannoù. D'ar re-se eo ret ouzhpennañ 138 soudard lazhet ha 2978 gloazet e gwallzarvoudoù zo. Mod-all, 41 soudard a zo bet tapet gant an Irakiz.
Kolloù nannsoudard
N'eus ket bet c'hoazh studioù a-zivout implij uraniom paouraet hag e efedoù war ar soudarded hag ar boblañs.
Koust ar brezel
Divent eo bet koust armerzhel, dispignoù-brezel hag efedoù ekologel ar brezel-se, a zo bet berr-tre koulskoude.
Jean-Luc Nélias
Jean-Luc Nélias, bet ganet d'an 8 a viz Even 1962 e Kemper, a zo ur bageer-dre-lien breizhat.
Pasko
Pasko pe Pasco zo un anv-tiegezh a gaver e kalz yezhoù, en o zouez ar brezhoneg. En holl anezho e ra dave da ouel Pask.
An anv-tiegezh breizhat Pasko a vez skrivet Pasco gant marilh ar boblañs. E kerneveureg e kaver ar memes anv, skrivet Pasco, pe Pascoe aliesoc'h, ur stumm a gaver evel anv-badez ivez. Stummoù all anvioù-tiegezh : Pascow, Pascho.
Pasco zo un anv-tiegezh ral a-walc'h e Norzh Italia : e Piemonte, Lombardia, Veneto ha Toskana.
Tehuantepec
Tehuantepec zo un anv-lec'h eus Mec'hiko.
Laino Castello
Laino Castello    a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Cindy Blackman
Cindy Blackman, ganet e 1959, zo un daboulinerez jazz stadunanat. Dimezet eo d'ar gitarour mec'hikan Carlos Santana.
Jan Mertens Yaouank
Jan Mertens Yaouank a oa ul livour izelvroat. Ganet ha marvet (e-tro 1527) e voe en Antwerpen. Mab a c'hizeller Jan Mertens Gozh e oa. Soñjal a reer e oa e familh a orin eus Tournai. Mertens a zeskas ar vicher gant al livour Jan Gossart e 1505, ha lakaet e voe da vestr kouch Antwerpen e 1509. Tad-kaer (ha marteze kelenner) Pieter Coecke van Aelst e voe. Van Aelst a zimezas gant Anna (merc'h Mertens) a-raok 1526. Implijet eo bet oberennoù van Aelst da ziazez evit kadarnaat e vije bet Mertens Mestr 1518. Eil merc'h Mertens a zimeas gant Jan van Amstel, ha goude-se gant Gillis van Coninxloo.
Lattarico
Lattarico    a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Longobucco
Longobucco   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Harnez (houarnwisk)
An Harnez (eus ar henc'halleg harnais, hag a za eus ar norseg *hernest "madoù milourel") zo un hollad dilhad houarnwisket d'ur marc'heg. Loened evel ar c'hezeg hag an olifanted a c'hall bout harnezet ivez.
Taolennadur istorel
Er Grennamzer uhelañ e veze graet harnez eus ar sae-vailhek anvet "Brünne", "Halsberc" pe "Haubert", hag a emdroas davet ur houarnwisk-pladek e fin ar grennamzer hag e-kerzh an amzerioù modern.
Tipologiezh
Daoust ma vez implijet ar ger evit pezhioù metal pounner peurliesañ, e c'hallfed taolenniñ gwiskoù gant danvezioù liesseurt evel:
Pen-y-ffordd
Pen-y-ffordd pe Penyffordd zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus biz Kembre, e Sir y Fflint. Emañ er gevred da gêr Bwcle.
Jan van Amstel
Jan van Amstel (e-tro 1500 en Amsterdam - e-tro 1542 en Antwerpen) a oa ul livour izelvroat.
Pen-y-ffordd
Div skol kentañ derez zo er gêriadenn hag ur porzh-houarn.
Jan van Amstel
E 1528 (pe marteze a-raok) ez eas da Antwerpen, ma voe degemeret e kouch al livourien. Dimeziñ a reas gant Adriane van Doornicke. Goude marv van Amstel e timezas-hi en-dro hag e 1544 e voe ganet he mab Gillis van Coninxloo. Marteze e voe ivez breur henañ Pieter Aertsen ha breur-kaer Pieter van Aelst.
Pen-y-ffordd
E 2011 e oa 3,874 a dud o chom e kumuniezh Brychdyn a Bretton ha 413 anezho a oa kembraegerien (10,9%).
Stéphane Le Diraison
Stéphane Le Diraison, bet ganet d'ar 5 a viz Mezheven 1966 e Henbont, a zo ur bageer-dre-lien breizhat.
Lungro
Lungro   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Saint-Mars-des-Prés
Saint-Mars-des-Prés  a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Irene Escolar
Irene Escolar Navarro, ganet d'an 19 a viz Here 1988, zo un aktourez spagnol sinema, skinwel ha c'hoariva.
Liammoù diavez
Irene Escolar war IMDb
Luzzi
Luzzi   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Eskemmer
Un eskemmer, pe eskemmez, zo un daol, ponner-mat, stabil, da labourat koad pe metal hag a vez implijet gant munuzerien, alc'hwezerien pe mekanikerien a-wechoù. Warnañ, pe en-dro dezhañ, e vez binvioù al labourer.
Thivencelle
Thivencelle a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Strizh-douar Tehuantepec
Strizh-douar Tehuantepec zo ur strizh-douar e kreisteiz Mec'hiko, etre Pleg-mor Mec'hiko hag ar Meurvor Habask.
Jean Maurel
Jean Maurel, bet ganet d'an 10 a viz Du 1960 e Naoned hag aet d'an Anaon d'an 3 a viz Even 2012 e Pariz, a oa ur bageer-dre-lien breizhat.
Yves Pajot
Yves Pajot, bet ganet d'an 20 a viz Ebrel 1952 er Baol, a zo ur bageer-dre-lien breizhat.
Kensavet en deus ar chanter-bigi Fountaine-Pajot e bro Ar Roc'hell.
Gorre-Leon Kumuniezh
Gorre-Leon Kumuniezh (Haut-Léon Communauté e galleg) a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù savet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre kumunioù eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.
Istor
Krouet e voe ar gumuniezh diwar bodañ Kumuniezh kumunioù Bae ar C'hernig ha Kumuniezh kumunioù Bro Leon.
Malito
Malito    a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Claude Le Duigou
Maer Muzilheg eo bet, eus 1989 da 2001.
Anais
Anais zo un anv-lec'h gallek eus Bro-C'hall.
Éliane Kerjoant
Éliane Kerjoant zo bet skolaerez gant Diwan hag e penn ar c'helenn evit ar c'hentañ derez. Kenlabouret he deus evit sevel ha treiñ levrioù embannet gant TES.
Malvito
Malvito   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Éliane Kerjoant
D'an 22 Eost 1980 e timezas da Lukian Kergoat, e Plañvour.
NGC 1705
NGC 1705 a zo ur c'halaksienn ferennek lec'hiet 17 milion a vloavezhioù-gouloù diouzh an Douar e steredeg al Livour.
Grisolia
Grisolia    a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Sociedade Esportiva Palmeiras
Ar Sociedade Esportiva Palmeiras pe Palmeiras hepmuiken, zo ur c'hleub mell-droad eus São Paulo, kêr-benn stad São Paulo e Brazil. Krouet e voe d'ar ha kemer a ra perzh er Brasileirão Rummad A.
Titloù
Kevezadegoù e Brazil :
Fuscaldo
Fuscaldo    a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Sel
Ar sel, pe al lein, pe an terest, eo al lodenn eus ur sal, en un ti, a zo a-us da bennoù an dud.
Frascineto
Frascineto    a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Sel
Brudet eo ar seloù livet er Chapel Sistina, e Roma, gant Michelangelo Buonarroti er.
Grimaldi (Calabria)
Grimaldi   a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
Enda O'Coineen
Enda O'Coineen, bet ganet d'ar 1añ a viz Genver 1955 e Gaillimh, a zo ur bageer-dre-lien iwerzhonat.
Ar c'hentañ Iwerzhonad e oa o kemer perzh er redadeg Vendée Globe 2016, e-bourzh Kilcullen Voyager - Team Ireland.
Unarouezer Brunswick
thumb|Aberzh Yitzhak. Eoullivadur war goad, 40 × 32 cm, Mirdi al Louvre
Unarouezer Brunswick a oa ul livour izelvroat dianv a labouras en eil lodenn ar 16 kantved. Ouzhpenn livañ senennoù relijiel e livas senennoù fouzh-lec'hioù ha tavarnioù. Lakaet eo bet da "ziaraoger pennañ Pieter Brueghel gozh".
An unarouez implijet da envel an arzour a weler en un oberenn nemetken : Parabolenn ar goan veura zo war ziskouez e Mirdi Herzog Anton Ulrich e Brunswick. Ennañ e weler all izherennoù J, V, A, M, S and L,. Ne ouezer ket ez resis piv e oa. Roet eo bet e livadurioù da veur a zen, en o zouez Jan Sanders van Hemessen, Mayken Verhulst ha Jan van Amstel,.
thumb|right|Termajied en ur fouzh-lec'h (bloavezhioù 1550). Eoullivadur war goad, 45.5 cm × 60.7 cm. National Gallery, Londrez
Irmandades da Fala
An Irmandades da Fala (Breuriezhioù ar Yezh) a oa ur gevredigezh vroadelour eus Galiza hag a voe oberiant etre 1916 ha 1931. Ar strollad kentañ e oa e Galiza hag a rae gant ar galizeg hepken.
Istor
E 1915 e voe embannet ur galv gant Aurelio Ribalta, ur skrivagner galizeg o vevañ e Madrid, d'an dud da zifenn ar yezh. D'ar 6 a viz Genver 1916, er bloaz war-lerc'h, e stagas Antón Villar Ponte gant al labour da sevel ul luskad difennourien ar galizeg, dre ar gazetenn La Voz de Galicia hag e miz Meurzh 1916 e voe embannet gantañ ul levrig anvet ''Nacionalismo gallego (Apuntes para un libro). Nuestra afirmación regional'' ("Broadelouriezh c'halizat (Notennoù evit ul levr). Hon diogeladur rannvroel") ma plede gant difenn yezh ar vro.
Degemeret mat e voe e c'halv, gant tud a bep seurt. Ha d'an 18 a viz Mae 1916 en em vodas tud e ti ar Real Academia Galega en A Coruña, da sevel un Hirmandade dos Amigos da Fala ("Breuriezh Mignoned ar Yezh"), gant Antón Villar Ponte en he fenn. Goude e voe krouet strolladoù all e meur a lec'h dre ar vro, e Santiago de Compostela, Monforte de Lemos, Pontevedra, Ourense...
A-raok pell e oa skourroù e 27 lec'h disheñvel hag aozet e voe a bep seurt abadennoù ganto, kentelioù yezh hag all. D'ar 14 a viz Du 1916 e teuas er-maez an niverenn gentañ eus o c'helaouenn, A Nosa Terra ("Hon Douar"), e galizeg penn-da-benn, ha ganti 2000 koumantanter adalek an deroù. E dibenn 1917 e voe graet emglev etre an Irmandades da Fala ha Katalaned al Lliga Regionalista Catalana evit kinnig tud e mouezhiadeg 1918, en aner avat.
Er vodadeg vloaziek kentañ, e miz Du 1918, e voe embannet ur "manifesto broadelour" a voe diazez programmoù an holl vroadelourien e Galiza betek Brezel diabarzh Spagn : disklêriet e veze ennañ e oa Galiza ur vroad, goulennet e veze un emrenerezh klok evit ar vro hag ar galizeg da yezh kenofisiel. E-pad diktatouriezh Miguel Primo de Rivera e tigreskas an niver a izili en Irmandades. Met kreskiñ a reas adarre goude se.
Goude ar seizhvet bodadeg vloaziek e 1931 e voe savet ur gwir strollad politikel, anvet Partido Galeguista. Ha goude-se e voe fin, tamm-ha-tamm, d'an Irmandades.
Elena Anaya
Elena Anaya (1975-) zo un aktorez spagnol, tapet ganti ar Priz Goya.
Saint-Aybert
Saint-Aybert a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Llorona
Al Llorona (al leñverez) zo un tasmant brudet e Suamerika. Hervez ar vojenn e vefe ur vaouez he deus kollet he bugale hag a c'harm ouzh o c'hlask a-hed ar stêr, hag a ra droug d'ar re a zegouezh ganti.
Diwar hec'h anv e teufe hini ar ganaouenn La Llorona, heñvel ouzh ur werz, koulskoude n'eus tost netra voutin etre ar werz hag ar vojenn.
Mojenn
Tasmantoù o ouelañ e-kichen stêrioù a gaver e-leizh e mojennoù pobloù rakspagnek Suamerika.
Chloropseidae
a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1960 gant ar skiantour stadunanat Alexander Wetmore (1886-1978).
Annezva
Brosezat eo al laboused eus ar c'herentiad en Azia ar Gevred, India ha Sri Lanka.
Mayken Verhulst
Mayken Verhulst (1520 e Mechelen – 1añ a viz Ebrel 1600 e Mechelen) a oa ul livourez skeudennouigoù, tempera ha dourlivadurioù izelvroat eus ar 16 kantved. E 1567 e voe lakaet e-touez arzourezed gwellañ an Izelvroioù gant Lodovico Guicciardini.
He buhez
Eil gwreg Pieter Coecke van Aelst e voe, ha mamm-gaer Pieter Brueghel gozh. Hervez Carel van Mander he dije kelennet da Pieter Brueghel yaouank ha da Jan Brueghel gozh. Daoust ma ne c'haller ket lavarout ez-resis pe oberennoù a voe savet ganti e soñjer he dije gellet bezañ unarouezer Brunswick Marteze he dije livet ivez un daolenn a zo e Kunsthaus Zürich. Da-heul marv Pieter Coecke e 1550 e reas war-dro embann ur rumm koadengravadurioù anvet Ces Moeurs et Fachons de Faire des Turcz (1553). .
Zenaida graysoni
Zenaida graysoni a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.
Anvet e voe Zenaidura graysoni (kentanv) da gentañ-penn (e 1871) gant an evnoniour amatour stadunanat George Newbold Lawrence (1806-1895) : dougen a ra anv an arzour hag evnoniour stadunanat Andrew Jackson Grayson (1819-1869).
Aet eo da get ar spesad en natur ha n'eo ket bet gwelet al liv anezhañ abaoe 1972. Ne chom nemet un niver bihan a laboused kaouedet hiziv an deiz.
Annez
Brosezat e veze ar spesad en enez Socorro (er-maez da gornôg Mec'hiko).
Robert Emmet
thumb|Robert Emmet thumb|Robert Emmet maskl marv Ur broadelour iwerzhonat yaouank a Zulenn a oa Robert Emmet, pe Roparzh Emmet e brezhoneg (gwelout pezh-c'hoari Roparz Hemon). Ganet d'ar 4 a viz Meurzh 1778 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Gwengolo 1803, (Strollad ar Vroadelourion Unanet), E studioù a gasas en Trinity College. (An Dr Robert Emmet a oa e dad, fizikour ar Roue Saoz).
Goude votadeg an Unvaniezh e tarempredas Emmet gant gouarnamant ar Stad C'hall e 1802 evit aozañ un emsavadeg da zijabliñ e vro diouzh gwask enebourion e bobl. D’an 23 a viz Gourheren 1803, e aozas tagadenn Kastell Dulenn. Ne voe ket gwall aozet an emsavadeg ha donet a reas fonnapl ar warded da gastiziñ an emsaverion. Harzet ha kondaonet d’ar marv e voe, daoust da ziviz brav meurbet e alvokad, John Philpot Curran,Tad Sarah Curran, danvez pried Emmet.
Da 25 bloaz e voe krouget ha dibennet goude, an deiz war-lerc’h, e miz Gwengolo 1803.
Emmet zo ennañ personelezh ar romantelezh dre e yaouankiz, e uhelvennozhioù hag e garantez evit Sarah Curran. Deuet eo da vout unan a verzherion Bro-Iwerzhon, d’an 19 a viz Gwengolo 1803.
thumb|upright 1.8|center|Enoret e voe Robert Emmet war daou dimbr embannet gant Post Bro-Iwerzhon en 1953 da geñver 150 deiz-ha-bloaz e varv.
Gadesco-Pieve Delmona
Gadesco-Pieve Delmona a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
La Vampire nue
La Vampire nue zo ur film spont, moliac'h ha skiant-faltazi gall embannet e 1970 ha sevenet gant Jean Rollin.
Istor
Ur sektenn a glask hent ar vuhez difin o jahinañ ur sunerez-gwad. Pêr, mab un ezel eus ar sektenn, a glask sikour anezhi da dec'hout kuit.
Embann
La Vampire Nue a oa bet embannet e Bro-C'hall gant Les Distributeurs Associés d'an 20 a viz Mae 1970
Chocó
Chocó zo unan eus departamantoù Kolombia, e gwalarn ar vro. Bez ez eo ivez an departamant nemetañ a-stok ouzh Panamá, hag an hini nemetañ en deus un aod a sko war ar Meurvor Habask hag un aod all war ar Meurvor Atlantel.
Casanare (departamant)
Casanare zo unan eus departamantoù Kolombia
Le Viol du vampire
Le Viol du vampire zo ur film moliac'h gall e gwenn ha du embannet e 1968 ha sevenet gant Jean Rollin. Ar c'hentañ film hir eo gantañ. Rannet eo ar film e div lodenn. Er penn kentañ, ar film a oa sañset bezañ unan berr. En gwirionez e voe ouzhpennet un eil lodenn evit ma teufe da vezañ ur film hir.
Burutelladennoù ar film a oa bet drouk hag enep. Ar sell barzhoniel hag an awen war ar stiradoù skinwel stadunanat a oa bet un harz d'an arvesterien ha d'ar vurutelladennerien sinema pa oa bet embannet. Ur gwallskouer e oa deuet da vezañ, met chom a ra un oberenn diazez e-touez labour Jean Rollin.
Temoù lies ar film a vo adkemeret gant Rollin da c'houde evel: ar sunerien-gwad, un desach war-zu ar beredoù kozh, al lesbianiezh hag an erotegezh. Lod eus tammoù ar film, ha tudennoù, a vo kopiet tost tres-ouzh-tres e lod eus e filmoù all.
Gabbioneta-Binanuova
Gabbioneta-Binanuova  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Dourlaouig gouzoug rous
An dourlaouig gouzoug rous a zo ur spesad golvaneged, Cinclus schulzii an anv skiantel anezhañ. Dougen a ra anv an evnoniour alaman Fritz (Federico) W. Schultz (?-1933) en devoa dastumet standilhonoù en Arc'hantina adalek 1866 betek e varv.
Annez
Bevañ a ra ar spesad e tor reter an Andoù, tost ouzh harzoù gwalarn-pellañ Arc'hantina ha gevred Bolivia.
Turzhunell drist
An durzhunell drist, (liester : turzhunelled trist) a zo ur spesad evned, Zenaida macroura an anv skiantel anezhañ.
Dourlaouig gouzoug rous
Annez
Ur spesad all eus ar genad a gaver e Suamerika ivez : Cinclus leucocephalus.
Turzhunell drist
Boued
Bevañ a ra diwar had dreist-holl.
Voltido
Voltido a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Teifi
Teifi zo un anv lec'h kembraek
Turzhunell drist
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
Wilhelm Zander
Wilhelm Zander (22 a viz Ebrel 1911 - 27 a viz Gwengolo 1974) a oa mevel-ofiser Martin Bormann e-pad an Eil Brezel-bed.
P'edo ar brezel oc'h echuiñ en Europa ez eas da repuiñ er Führerbunker e Berlin gant Bormann. Dont a reas a-benn da vont kuit e-pad emgann Berlin, ha gantañ e kasas dielloù liesseurt, testamant Hitler en o zouez. A-benn ar fin e voe dizoloet e veve dindan an anv Paustin hag e laboure evel liorzhour.
Nil Caouissin
Nil Caouissin, ganet d'an e Pariz, zo ur politikour eus an UDB, ha kelenner istor-geografiezh ha brezhoneg en deskadurezh-Stad.
Desavet eo bet e Pariz. Deuet eo da Vreizh da studiañ e Roazhon.
Mouezh-aotreet UDB e oa bet eus 2014 da 2019.
Abaoe 2021 eo kuzulier-rannvro, en tu-enep, er strollad-dilennidi Breizh a-gleiz - emrenerezh, ekologiezh, broioù.
Paul Mesnier
Paul Antoine Mesnier, bet ganet e Saint-Étienne (Loire, Bro-C'hall) d'an 3 a viz Eost 1904 hag aet da Anaon e Pariz d'ar 7 a viz Gouere 1988, a oa un aktour, ur filmaozer, produour ha saver senario gall.
Cléopâtre
Cléopâtre eo stumm gallek an anv gresianek Kleopatra. Un anv-badez eo bet a-wechoù, hag un toullad oberennoù gallek zo en anv-se, diwar-benn Kleopatra VII tost atav.
Valverde-Enrique
Valverde-Enrique zo ur gumun e Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Spino d'Adda
Spino d'Adda  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Nikka Costa
Domenica Costa, lesanvet Nikka Costa, ganet d'ar 4 a viz Even 1972 e Tokyo (Japan), zo ur ganerez aostralian-stadunanat. Merc'h ar produour ha penn laz-seniñ Don Costa eo.
Beaumesnil
Beaumesnil zo un anv-lec'h gallek.
Gerre de' Caprioli
Gerre de' Caprioli a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Paderno Ponchielli
Paderno Ponchielli  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
David Gwenallt Jones
Gwenallt (1899 - 24 a viz Kerzu 1968) (David James Jones e anv gwir) a oa ur skrivagner kembraek, unan eus barzhed vrudetañ Kembre en. Ganet e oa bet Pontardawe ha tremen a reas e yaouankiz e Cwm Tawe (traoñienn ar stêr Tawe), en un tolead greantel eus kreisteiz Kembre.
Dre ma oa peoc’hgarour e nac'has mont d'an arme da vare ar Brezel-bed Kentañ ha toullbac'het e voe e Wormwood Scrubs ha Dartmoor. En toull-bac'h e skrivas e romant Plasau'r Brenin (« Palezioù ar roue »).
Dont a reas brud dezhañ pa c'hounezas ar Gador barzh en Eisteddfod Vroadel 1926. Gounit a reas ar Gador en-dro en Eisteddfod Bangor e 1931, gant e varzhoneg Breuddwyd y Bardd (« Hunvreoù ar barzh »).
Mervel a reas e 1968 ha beziet e voe en Aberystwyth.
Vaiano Cremasco
Vaiano Cremasco  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Emgann Toro
Emgann Toro  a c'hoarvezas d'ar 1añ a viz Meurzh 1476 e-kichenik kêr Toro, hiziv e proviñs Zamora e Spagn, e-kerzh Brezel Hêrezh Kastilha. En un tu e oa arme roue Portugal, en tu all arme Kastilha.
Goude-se e kendalc'has ar brezel war vor. Hogen, abalamour ma voe faezhet Kastiha war vor, ha ma voe dic'houest Portugal da c'hounit war an douar, e voe klasket ober emglev ken na voe sinet Feur-emglev Alcáçovas e 1479.
Cappella de' Picenardi
Cappella de' Picenardi  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Camisano
Camisano  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Guainía
Guainía zo anv meur a dra e Kolombia, e Suamerika:
Sant-Visant
Sant-Visant zo un anv-lec'h brezhonek ha hini meur a lec'h.
Gerdarzh
Diwar anv Sant Visant Ferrer, sant katolik katalan, marvet e Breizh, e Gwened, e 1419.
Los Payos
Los Payos a oa ul laz sonerien andalous ma sone tri mignon eus kêr Sevilla, Eduardo Rodríguez Rodway (1945), Luis Moreno Salguero (1945) ha José Moreno Hurtado Josele (1944).
En 1971 e rejont o LP nemetañ, Lo mejor de Los Payos, met ne rejont ket biken un taol ken kaer evel hini María Isabel.
Else Krüger
Else Krüger, ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1915 ha marvet d'ar 24 a viz Genver 2005 a oa sekretourez Martin Bormann, unan eus ar sekretourezed vrudetañ a labouras evit ar strollad nazi e-pad an Eil Brezel-bed.
Sekretourez Martin Bormann e voe, ha chom a reas er Führerbunker e-pad emgann Berlin.
Asambles gant Eva Braun, Gerda Christian, Traudl Junge ha Constanze Manziarly e oa pa lavars Hitler dezho e oa dav dezho mont betek ar Berghof. Hitrler a roas ur gapsulenn sianur da bep hini anezho. Er bunker e oa ivez pa brometaas Eva Braun da Hitler e chomfe gantañ betek ma varvfent.
Krüger a guitaas Berlin d'ar 1añ a viz Mae 1945 asambles gant ur strollad tud kaset gant ar Brigadeführer Wilhelm Mohnke. Mont a rejont da guzhat en un dan, ha dizoloet e voent en deiz war-lerc'h. Goulennataet e voe gant ar Saozon ha dimeziñ a reas gant Leslie James (1915-1995) d'an 23 a viz Kerzu 1947 e Wallasey, er Cheshire. Gantañ eo e oa bet goulennataet. Dindan an anv Else James e vevas azalek ar mare-se.
La negra Tomasa
La negra Tomasa, anavezet ivez evel Bilongo, pe Mandinga, zo ur ganaouenn spagnolek savet a-raok 1937 (er bloaz ma voe embannet) gant ar soner kuban Guillermo Rodríguez Fiffe (Mayari 1907-Miami 1995). Hennezh a oa gitarour ha kaner e meur a laz: Caribe Oriental, Trio Azul, Trio Siboney, Cuarteto Compay Gallo, hag adkemeret e veze e sonioù gant lazoù all evel hini Benny More, ar Septeto Habanero, an Trio Matamoros, René Cabel, Roberto Espi, Los Hermanos Lebatard, Hermanos Palau, Conjunto Casino.
Kaoz zo enni eus un den sot gant an Negra Tomasa (ar vorianez Tomasa) ha ne c'hall ket tremen hepti abalamour d'ar c'hwistantin a lak en he boued hag en he c'hafe... Ha pan a-hi kuit e vez trist meurbet.
Chloropsis
a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant ar skiantourien vreizhveuriat William Jardine (1784-1843) ha Prideaux John Selby (1788-1867). Ar genad nemetañ eo er c'herentiad Chloropseidae.
Dont a ra e anv eus ar gerioù henc'hresianek χλωρός (gwer e brezhoneg) hag ὅρασις (neuz e brezhoneg), kement-mañ en abeg da liv pluñv laboused ar genad.
La negra Tomasa
Komzoù
Que me cocina
Chloropsis
Spesadoù hag an isspesadoù anezho
Trizek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
La negra Tomasa
Kanerien
Kanet eo bet gant tud e-leizh, koulz e Kuba evel e broioù spagnolek all Amerika, gant tud evel ar re-mañ:
Chloropsis
Spesadoù hag an isspesadoù anezho
O c'havout a reer en Azia ar Gevred, India ha Sri Lanka, ugent (20) isspesad dezho en holl.
Karoline von Pfalz-Zweibrücken
Karoline Henriette Christine Philippine Luise von Pfalz-Zweibrücken, ganet d'an 9 a viz Meurzh 1721 en Straßburg, ha marvet d'an 30 a viz Meurzh 1774 en Darmstadt, a oa dre zimeziñ langravez Hessen-Darmstadt. Lesanvet e oa al langravez veur, pe die Große Landgräfin en alamaneg.
Merc'h henañ an dug Christian III von Zweibrückende-Birkenfeld ha Caroline von Nassau-Sarrebruck e oa. Savet e voe en Elzas evel he breudeur ha c'hoarezed.
Landgravez Hessen
Kenskrivañ a reas gant ar roue Frederig II Prusia, ha bez e oa unan eus ar maouezed ral en deveze un tamm istim oute. Ur verc'h dezhi a zimezas d'ur mab dezhañ.
Bugale
Eizh bugel o doe.
Helene Fischer
Helene Fischer, ganet d'ar 5 a viz Eost 1984 en Krasnoyarsk (Rusia, URSS d'ar mare-se), zo ur ganerez ha dañserez alaman. Kanañ a ra Schlager ha pop dreist-holl. Gwerzhet he deus 9 milion a albom, en Alamagn, Aostria ha Suis dreist-holl, hag ivez Belgia hag an Izelvroioù. Animatourez skiwel e teu da vezañ ivez bep 25 a viz Kerzu abaoe 2011 en he abadenn sonerezh ha troioù-ouesk Die Helene Fischer Show skignet gant ar chadenn ZDF.
Cesar (departamant)
Cesar zo unan eus departamantoù Kolombia, en hanternoz. Valledupar eo ar gêr-benn. Bro ar sonerezh vallenata eo.
Elsie Masson
Elsie Masson (Elsie Wright), ganet e 1878 e Dukark ha marvet e 1953, a oa un droourez c'hallek.
Robecco d'Oglio
Robecco d'Oglio  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Trelogan
Trelogan zo ur gêriadenn vihan e biz Kembre, e Sir y Fflint. E kumuniezh Llanasa emañ, hanter-hent etre Trelawnyd er c'hornôg ha Mostyn er reter. En hanternoz emañ kêriadenn Llanasa.
Ur skol kentañ derez zo hag un davarn. Betek 2005 e oa un ti-post ivez met serret eo bet.
Odomez
Odomez a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
Guainía (Kolombia)
Guainía  zo unan eus departamantoù Kolombia hag ar reterañ anezhe. Inírida eo ar gêr-benn.
Cauca (departamant)
Cauca  zo unan eus an 32 zepartamant a zo e republik Kolombia. E mervent ar vro emañ ; en em astenn a ra etre aod ar Meurvor Habask hag an Andoù. Popayán eo ar gêr-benn, war lez ar stêr Cauca. Arabat e ve droukveskañ gant an departamant amezek, Valle del Cauca, en hanternoz dezhañ.
Bez' ez eo departamant Cauca unan eus an departamantoù ma komzer c'hoazh yezhoù amerindian. An nasaeg hag ar gwambiaeg eo an div yezh amerindian a gomzer ar muiañ en departamant-se.
Pozzaglio ed Uniti
Pozzaglio ed Uniti a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
La Guajira (departamant)
Unan eus departamantoù Kolombia eo La Guajira. Emañ lec'hiet e biz pellañ ar vro ha Riohacha eo anv ar gêr-benn eno. En departamant-mañ e vev ar bobl Wayuu, unan eus pobloù indian niverusañ Kolombia. Ur yezh karibek a gomz ar Wayuued. La Guajira zo un departamant dezherzhel sec'h-kras. Kavout a reer ennañ tevennoù traezh doare ar Sahara. Ul lec'h brav-eston eo, digenvez hag avelek. Kudennoù feulster ha paourentez bras-tre zo er vro abaoe atav. Ul lec'h tremen etre Kolombia ha Venezuela eo ma paot ar floderezh. Bevañ a ra ar Wayuued diwar labour an holen. Brudet-tre eo o faludoù holen. E su an departamant hag er gêr-benn peurgetket e vev dreist-holl ar Golombianed. An Indianed, int-i, zo bet argaset war-zu ar biz pellañ hag an douaroù krinañ.
Otto IV an Impalaeriezh santel
Otto IV an Impalaerezh santel, anvet Otto Braunschweig ivez (Braunschweig ?, 1175 pe 1176 – Harzburg, 19 Mae 1218) a oa niz da Richarzh Kalon-Leon, a roas Poatev hag Akitania dezhañ. Otto a zaskoras an div vro dezhañ e 1198, pa voe dilennet da roue ar Romaned. E 1209 e voe kurunennet evel Impalaer santel gant ar pab Inosant III.
Franked ar Roen
Franked ar Roen eo al lodenn eus pobl ar Franked a oa war lez ar Roen er Vvet kantved, en-dro da gêr Köln, er vro zo aet d'ober Nordrhein-Westfalen en Alamagn, hiriv. Adal ar e voe graet Ripuarii pe Ribuarii anezho.
Otto IV an Impalaeriezh santel
Hag eñ impalaer eus tierniezh ar Welfed e renas war-lerc'h Herri VI an Impalaeriezh Santel, eus tiegezh Hohenstaufen, marvet en 1197, gant ur mab re vihan da ren evit neuze, Friedich II. Otto a gasas un hir a vrezel evit ar gurunenn a-enep eontr Friedrich, Fulup Swabia, ha ne c'hallas ren ervat nemet goude drouklazhet Fulup e 1208, betek 1211, pa voe ezkumunuget gant ar pab abalamour ma klaske teurel e zorn war rouantelezh Sikilia.
Franked ar Roen
Deuet e oant da chom e bro an Ubii en-dro da gêr Köln. Amezeien e oant d'ar Salii, ar Franked all a oa en Impalaeriezh Roman, er vro a zo deuet da vezañ an Izelvroioù ha Belgia, hag a ziskennas goude betek al Liger, hag a grouas an impalaeriezh frank, Francia.
Salii ha Ripuarii a oa anvioù nevez da vodadoù nevez eus meuriadoù kozh war-dro an harzoù war lez ar Roen.
Crispus
Crispus Flavius Julius a oa mab henañ an impalaer roman Constantinus Iañ ha Minervina. N'ouzer mann eus an dimeziñ-se, na penaos e echuas, nemet e rankas c'hoarvezout a-raok 307, pa zimezas Constantin gant Fausta, merc'h da Maximianus Herculius. N'ouzer ket ivez pegoulz e oa ganet Crispus.
Kelorn
Implijet e veze da vont d'ar feunteun da gerc'hat dour, da c'horo ar saout.
Crispus
Caesar
Constantinus a lakaas e vab Crispus da Gaesar e 317, war un dro gant e vreur Constantinus yaouank, e Serdica (a zo Sofia hiziv). Crispus a voe anvet da gonsul dre deir gwech, en 318, 321 ha 324. Dimeziñ a reas d'ur plac'h anvet Hélène, hag ur bugel o doe en 322.
Kelorn
Ur c'helorn a rank bezañ skañv a-walc'h da zougen, rak pa vez leun e c'hall bezañ re bonner. Kelornioù zo a veze graet evit bezañ douget gant daou zen pa veze re bonner o c'harg.
Crispus
Caesar
Karget e oa bet da zifenn harzoù ar Roen ha trec'h e voe war ar Franked en 320 ha war an Alamaned en 324. E 323 e oa bet trec'h en Hellespont, war vor eta, war Licinius, ha dre-se e kemeras perzh e trec'h e dad.
Kelorn
Er Grennamzer e veze gwerzhet dour er c'hêrioù gant tud a zouge kelorniadoù.
Implijet e veze kelornioù ivez da staotat ha da gac'hat, pe da ziskargañ enne podoù-kambr.
Crispus
Marv
En 326 e voe lazhet war urzh e dad Constantin, e Pola en Istria (hiziv Pula en Kroatia). Er bloaz-se end-eeun e voe lazhet e lezvamm Fausta war urzh Constantin ivez. N'ouzer ket petra a c'hoarvezas gant gwreg ha bugale Crispus.
D'an istorourien a vremañ n'eus abeg splann ebet d'ar muntroù-se. Re amzer Constantinus zo mut diwar-benn kement-se. Hervez an istorour bizantat Zosimus (VIvet kantved), ha hervez Jean Zonaras war e lerc'h (XIIvet kantved), e voe tamallet Crispus gant e lezvamm da vezañ klasket kousket ganti, ken ez eas droug en e dad impalaer.
Pa gomprenas e oa faos an tamall e lakaas Constantin lazhañ Fausta.
Gouez d'an istorour frank Gregor Teurgn (VIvet kantved) e vije bet un irienn gant ar mab Crispus a-enep an tad Constantinus. Ret eo lavarout e oa chomet pagan Crispus, evel Fausta, ha diwar-se e c'hallfe bezañ bet bec'h etreze hag an impalaer kristen.
War ar pezhioù moneiz roman en e anv e weler ur paotr yaouank, dezhañ an titl a "Caesar Nobl" (NOB CAESAR) ha war an tu all a-wechoù an titl a "Briñs ar Yaouankiz" (PRINCIPI IVVENTVTI). D'autres revers monétaires célèbrent ses victoires sur les Alamans, ou des dédicaces à Jupiter, à Mars ou à Sol Invictus et à des vertus personnifiées.
NGC 602
NGC 602 a zo un druilhad digor lec'hiet er gKoumoulenn vihan Magellan e steredeg an Toukan.
Rouantelezh Fes
Bevennet e oa « rouantelezh Fes » gant ar Mor Kreizdouar en norzh, uhelennoù Angad hag Aljeria er reter, ar stêr Oum er-Rbia ha Menezioù Atlas er su, hag ar Meurvor Atlantel er c'hornôg. Ar Rif en e bezh a oa enni.
Gwech e voe an tiriad ur sultanelezh dizalc'h gant Fes da gêr-benn, gwech all e voe un is-rouantelezh e dalc'h an dierniezh a oa o ren war Varoko, ar gêr-benn o vezañ Marrakech neuze.
Pescarolo ed Uniti
Pescarolo ed Uniti  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Castelverde
Castelverde  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
Dülmen
Dülmen zo ur gêr alaman e distrig Coesfeld, e Stad Nordrhein-Westfalen, etre Münster hag ar Ruhr. Ur gêr a-vent gant Sant-Brieg eo, 46 523 a dud enni e 2016 war ur gorread a 184,83 km² (8,5 gwech ec'honoc'h eget Sant-Brieg). Brasañ kêr an distrig eo.
Diorroet ez eus bet ur mell reizhiad forzhioù evit an divrodegoù e kêr, setu ma teu un niver bras a dud d'he gweladenniñ, rak brudet eo Dülmen evit he c'hezeg gouez (Dülmener Wildpferde) ha dreist-holl en abeg d'ar gevrinadez Anna Katharina Emmerick (1774-1824), a varvas eno.
Douaroniezh
Lec'hiet eo Dülmen e kreiz kompezenn ar Münsterland, e Park naturel an Hohe Mark-Westmünsterland, etre uhelennoù ar Baumberge ha kêr Vünster er biz, re ar Borkkenberge er su ha re an Hohen Mark er mervent. Pellikoc'h er su e red ar stêr Lippe.
Pemp distrig ha div gumun zo e Dülmen. An distrigoù a gonter eus an norzh d'ar su a-du gant bizied an horolaj : Rorup en norzh, Buldern er biz, Hiddingsel er reter, Hausdülmen er mervent ha Merfeld er gwalarn. Kreiz kêr ha karter an iliz eo an div gumun ; nav c'hêriadenn war ar maez zo stag ouzh an iliz-parrez.
Istor
Buan e voet adsavet tiez ha labouradegoù Dülmen adalek 1946 ; e 1956 e voe lidet an ti-ker nevez. E 1963 e voe gevellet Dülmen gant ar gêr c'hall Mézières (Ardennes). Tri bloaz goude e voe staliet kazarn 7 rejimant kanolierezh ar Bundeswehr e kêr, ar pezh a greñvaas an armerzh a-drugarez d'un dastumlec'h pourvezioù arbennik hag armoù nukleel. Bloaz goude e voe skarzhet an hanter eus gopridi ar wiaderezh Bendix, pa droas war-du ar fardañ neud kribinet. Kemmet e voe melestradur an tiriad e 1975, dre kendeuziñ kumunioù ha krouiñ pemp distrig. C'hwec'h vloaz goude, e 1981, e voe staget Dülmen ouzh ar gourhent A43 Wuppertal-Münster (92 km) A-c'houde digoradur an harzoù etre Republik Kevreadel Alamagn er c'hornôg ha Republik Demokratel Alamagn er reter e 1990 e voe gevellet Dümlen gant kêr Fehrbellin (Brandenburg). E 1993 e voe klozet al labouradeg Bendix da get, 120 vloaz goude he c'hrouidigezh e Dülmen ; ganti ez eas da get brasañ greanterezh kêr, ur gwalldaol evit he armerzh. Ne voe mui Dülmen ur gêr warnizon adalek 2003, pa voe tennet an unvezioù hag a oa en arsav enni.
Castelvisconti
Castelvisconti  a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cremona, e rannvro Lombardia.
First Family of the United States
Ar First Family of the United States (FFOTUS) eo an titl nann ofisiel roet da familh prezidant Stadoù-Unanet Amerika, hag a vez penn ar Stad kement ha penn ar gouarnamant. En un doare strizh ar First Family of the United States eo ar Prezidant, e wxreg, ar First Lady of the United States, hag o holl bugale.
Leticia
Leticia zo un anv-badez spagnolek, hag a glot gant Levenez e brezhoneg.
Lec'hanvadurezh
Letícia Летиция
Hent-houarn Landerne Savenneg
Ul linenn hent-houarn zo etre Savenneg ha Landerne. An termenadur RFF (Hentoù-houarn bro-Frañs) eo 470000.
Istor
Al linenn-mañ a zo bet savet etre 1862 ha 1867.
Obererezh
Rannvro Breizh en deus kroget ur programm evit nevesaat al linenn-mañ.
Tres
Testenn e galleg da dreiñ e stumm evezhiadenn da-heul..
Levr Ruth
Levr Ruth, pe Rout  (hebreeg : מגילת רות‎ Megilath Ruth, "roll Ruth") zo ul levr eus ar Bibl. Kontañ a ra istor Ruth a zo mamm-guñv d'ar roue David.
Hent-houarn Landerne Savenneg
Ekipamant
Tredanaet eo bet al lodenn etre Kemper ha Savenneg e 1991 (1992 evit Yestael-Kemper) gant ar mod. Implijet e vez ar war al lodenn-mañ. Implijet e vo a benn nebeut war holl al linenn a drugarez d'al labourioù graet gant ar rannvro (gwelet ar pennad Istor/Obererezh).
Levr Ruth
Diverrañ
En amzer an istor-mañ edo ar varnerien o ren pobl Israel. Naonegezh a voe, hag un tiegezh israelat eus Betlehem, anezhañ Elimelec'h, e wreg Naomi, hag o mibion Mahelon ha Kileyon, a zivroas da Voab. Mervel a reas Elimelec'h, hag ar vibien a zimezas da vaouezed eus Moab : Mahelon da Rout ha Kileyon da Orpa.
Hent-houarn Landerne Savenneg
Trenioù
Trenioù "bibi" (anv rummad : ) a c'hell mont gant tredan pe war diesel. E-giz-se eo kinniget beajoù end-eeun eus An Naoned da Vrest abaoe 2010.
Tremenerezh
Tremenerezh e 2008.
Levr Ruth
Diverrañ
Ruth a zegemeras doue pobl Israel evel he doue. Naomi eo he mamm-gaer.
Priz Goya
Ar Priz Goya (Premio Goya) pe Prizioù Bloaziek an Akademiezh  (Premios Anuales de la Academia) zo ur priz roet gant Akademiezhan Arzoù ha Skiantoù Sinematografek Spagn (Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España) da enoriñ an dud eus micher pe metoù ar fiñvskeudennerezh.
Ricomer
Ricomer, a-wechoù Richomer, Rigomer, Ricimer, zo un anv hag a gaver e-touez ar Franked ha Burgonded.
Priz Goya
Ar priz zo un delwenn arem o skeudenniñ al livour meur Francisco de Goya graet gant José Luis Fernández. An hini gentañ a voe graet gant Miguel Ortiz Berrocal hogen adal an eil e vezont graet gant José Luis Fernández. An abadenn priziaoua a vez en deizioù diwezhañ miz Genver, pe deizioù kentañ C'hwevrer, ha graet e vez war batrom ar Prizioù Oscar.
Levr Ruth
Diverrañ
Mervel a reas Mahelon ha Kileyon. Divizout a reas Orpa chom e bro Voab. pa zibabas Rout mont gant he mamm-gaer da Vetlehem. Sikouret e voe an div gant Boaz a oa eus kerentiezh Elimelec'h.
Republik Demokratel Azerbaidjan
Republik Demokratel Azerbaidjan (en azerbaidjaneg : Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti) a oa ur republik demokratel ha laik, unan eus ar re gentañ er bed muzulman. Berrbad e voe buhez ar stad-se, krouet e dibenn Impalaeriezh Rusia, pa ne badas nemet eus miz Mae 1918 betek miz Ebrel 1920. Met krouet e voe a-raok Republik Turkia ha pelloc'h e padas eget div republik vihan, berroc'h o fad c'hoazh, krouet e broioù eus an impalaeriezh rusian gozh : Republik Pobl Krimea (Kerzu 1917-Genver 1918) ha Stad Idel-Oural (Meurzh 1918).
Ricomer
Gerdarzh
Savet eo an anv diwar ric (= galloudus) ha mer (=meur) hag anv meur a briñs eo bet.
Helene Elisabeth von Isenburg
Helene Elisabeth Prinzessin von Isenburg, ganet kontez von Korff, hag anvet Schmising-Kerssenbrock (6 a viz Ebrel 1900 e Darmstadt - 24 a viz Genver 1974 e Heiligenhaus) a voe prezidantez kentañ Stille Hilfe für Kriegsgefangene und Internierte goude an Eil Brezel-Bed. Ur gevredigezh da skoazellañ an dorfedourien nazi e oa.
Republik Demokratel Azerbaidjan
Istor
Savet e voe Republik Demokratel Azerbaidjan d'an 28 a viz Mae 1918 goude diskar an Impalaeriezh rusian. En hanternoz dezhi e oa Rusia, er gornaoueg, Republik Demokratel Armenia, hag er c'hreisteiz, Impalaeriezh Persia. Ganet e voe diwar rannidigezh Republik Kevreadel Demokratel Kaokaz ar Su (pe Transkaokazia) a oa bet klasket sevel e miz Ebrel 1918, met buan ez eas pep hini diouzh he zu an teir bro a oa enni, Jorjia, Armenia hag Azerbaidjan.
Gəncə, pe Ganja, e oa kêr-benn da c'hortoz ar republik, dre ma oa aloubet Bakou (Bakı) gant ar Volcheviked. Gant ar strollad politikel Müsavat e voe kinniget ober gant an anv "Azerbaidjan", un anv hag a dalveze betek neuze da envel proviñsoù gwalarn Iran. Mammad Amin Rasulzade, unan eus diazezerien ar strollad Müsavat, e oa prezidant ar republik ha sellet a reer outañ evel "tad ar vro".
Helene Elisabeth von Isenburg
He buhez
Goude an Eil brezel-bed e voe prezidantez an aozadur Stille Hilfe a glaske skoazellañ an Nazied tamallet gant ar justis, evel en afer lazhadeg Malmedy.
Republik Demokratel Azerbaidjan
Istor
E-touez an traoù a voe graet da vare ar Republik Demokratel e ranker menegiñ e voe roet ar gwir da votiñ d'ar merc'hed (ar vro vuzulman gentañ e voe oc'h ober kement-all) hag e voe savet ur skol-veur e Bakou.