cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Süddeutsche Zeitung
Süddeutsche Zeitung (SZ) a zo ur gazetenn bemdeziek alaman bet krouet e München e 1945. Unan eus an teir c'hazetenn alaman bouezusañ eo (an div all o vezañ Frankfurter Allgemeine Zeitung ha Die Welt). A-fet linenn stur e lavarer ez eo ur gazetenn frankizour ha tost eus an tu-kleiz. Gwelet e vez evel ur gazetenn distag diouzh ar strolladoù politikel ha digor war ar bed. Un embannadur bavarian (keleier lec'hel) a zo hag unan broadel ivez, ennañ peder lodenn : politikerezh, sevenadur, armerzh ha sportoù. 448 411 skouerenn a vez gwerzhet bemdez (sifroù 2008).
Linenn stur
Daoust d'hec'h anv ez eo Süddeutsche Zeitung (SZ) ur gazetenn a dalvoudegezh vroadel en Alamagn, ha en diavaez. Dre ma'z eo kentoc'h eus an tu-kleiz e vez gwelet evel enebour nemetañ (hervez lod) galloud CSU e Bavaria.
Steudadur dre skeul-renk
Yezh skouer: an ojibweg
Evel ma tiskwel ar skouer-mañ eo ar merkadur eeun/gin a dalvez da c'hoût pe hini eo rener ar frazenn ha pe hini eo ar renadenn dre keñveriañ o renk urzhaz, rak n'eus merk morfologel (troadoù ebet all na gem kevreadurezhel, da lâret eo ne gemm ket ur ar gerioù etre an eil frazenn hag eben.
Süddeutsche Zeitung
Istor
D'ar 6 a viz Here 1945 e voe Süddeutsche Zeitung a gazetenn gentañ aotreet gan an arme amerikan. Dindan renerezh August Schwingenstein, Edmund Goldschagg ha Franz Josef Schöningh e voe embannet an niverenn gentaén en deiz-se. Ouzh ar bajenn gentañ e c'haller lenn :
Soit : Amañ e c'haller lenn ar bajenn-se :. E 2000 e voe diaesterioù armerezhel, goude-se eo bet kreñvaet ar gazetenn, degemeret ez eus bet kevranneien nevez. Er memes bloavezh e savas reuz ivez abalamour da atersadennoù bet kemmet a-raok bezañ embannet e-barzh SZ-Magazin.
Liessaat
E-pad an nevez-amzer 2004 eo bet krouet Süddeutsche Bibliothek : bep sizhun, e vez adembannet unan eus 50 danevell vrudetañ lennegezh an XXvet kantved. Berzh a reas an dra-se, neuze e voe krouet Klavier Kaiser e miz Here 2004 : un dastumade pladennoù warno sonerezh piano eo. E miz Kerzu 2004 e voe krouet SZ Wissen, ur gazetenn diwar-benn ar skiantoù. E miz Meurzh 2005 eo bet krouet SZ-Cinemathek, un dastumad DVDoù eo. Abaoe m'eo bet krouet an holl draoù-se ez eo gwelloc'h ar gazetenn a-fet armerzh.
Frenulum labiorum pudendi
Pa gomzer eus korfadurezh ar maouezed, ar frenulum labiorum pudendi zo ur stagell a zalc'h ar muzelloù bihan.
Gwilioud
Gallout a ra bout drailhet e-pad ar gwilioud ma vez digoret ar gouhin re drumm. Evit mirout ouzh an drailh naturel-se e vez graet un troc'h er perine adalek ar stagell war-zu an traoñ.
Gwalladenn
Gallout a ra ar frenulum labiorum pudendi bezañ drailhet da goulz an embarañ pa vez ebarzhet dre nerzh, evel gant gwallerien. Pa vez troc'het e ruilh ar gwad hag a-wechoù e vez ret gwriat evit lakaat da baouez.
Romano Prodi
Ur politikour italian eo Romano Prodi (bet ganet e Scandiano (nepell eus Reggio Emilia) d'an 9 Eost, 1939). Kentañ ministr Italia eo abaoe dilennadeg kannaded ha senedourien Ebrel 2006
Istor an ekologiezh
An ekologiezh eo ar skiant a vez studiet ganti an darempredoù etre ar boudoù bev hag o endro. Krouet eo bet ar ger Ekologiezh diwar oikos, pezh a dalvez "ti, annez" e gresianeg, ha gant logos (skiant). Savet eo bet ar ger gant Ernst Haeckel e 1886, anezhañ ur bevoniour alaman a-du gant darwin. E-barzh e levr "Morfologiezh hollek an organegoù" e termene ar ger evel-henn :
Romano Prodi
Kentañ ministr eo bet ur wech c'hoazh etre 1996 ha 1999, ha goude-se eo bet anvet da Prezidant Kengor Europa.
Istor an ekologiezh
Alies e vez sellet ouzh an ekologiezh evel ur c'heñver tric'hognek etre hiniennoù ur spesad, obererezh urzhiet ar spesad-mañ, hag an endro el lec'h ma vez kaset an obererezh-se da benn. An endro zo war un dro kenderc'h ha stuz an obererezh-mañ.
Romano Prodi
Abaoe 1969 eo dimezet da Flavia Franzoni; daou vab o deus bet, Giorgio hag Antonio. Bevañ a ra gant e familh e Bologna.
Alwena
Alwena (pe Alwenna a-wechoù) zo un anv-badez a vez roet d'ar merc'hed e Kembre, hag e Breizh abaoe ma'z eo bet embannet en deiziadurig brezhonek.
Orin
Gallout a rafe an anv-se dont
Kembre
Anavezet eo an anv e Kembre, met ral eo.
E gavout a reer e titl ul levr saoznek embannet e Kembre :  Alwena’s Garden, gant Mary Oldham, embannet gant Gwasg Gomer ha Pont Books, hag a voe loreet gant Gwobr Tir na n-Og e 1998.
Romano Prodi
Studioù
War-lerc'h echuiñ e studi e lise Ludovico Ariosto e Reggio Emilia, eo bet studier war ar gwir e Skol-veur Gatolik Milano, ma'z eo bet degemeret gant an enorioù e 1961 da-geñver displegadenn e dezenn war perzh ar warezouriezh e diorroidigezh greanterezh Italia. Kendalc'het en deus da studiañ e skolioù-meur Milano, Bologna, hag e London School of Economics dindan renerezh Basil Yamey, kelenner war an armerzh greantel.
Istor an ekologiezh
An ekologiezh a c’hall bezañ un ideologiezh politikel ivez. Mont da welet ar pennad ekologiezh politikel evit gouzout hiroc’h diwar-benn ar c’hraf-se.
Kumuniezh kumunioù an Teir Stêr (Mor-Bihan)
Kumuniezh kumunioù an Teir Stêr a oa anezhi un aozadur savet etre kumunioù eus departamant ar Mor-Bihan, e Breizh. Ul lodenn eus Bro an Alre e oa. Krouet e voe e 2004. D'ar 1 a viz Genver 2014 eo ebarzhet er gumuniezh an Alre Kiberen Douar Atlantel.
Kumunioù
Kumuniezh kumunioù an Teir Stêr a yae 3 c’humun d’ober anezhi :
Istor an ekologiezh
An diaraogerien a-fed ekologiezh
Ar pezh a c’haller envel ar preder ekologour zo anezhañ abaoe ur prantad hiroc’h ha pennaennoù diazez an ekologiezh a oa diorroet tamm-ha-tamm,en un doare stag ouzh diorroadur danvezioù all ar vevoniezh. Unan deus ar c’hentañ ekologourien zo bet Aristotelez, marteze, pe unan eus e ziskibled evel Teofrastos o deus studiet o-daou kals spesadoù anevaled. Kerkent hag ar Ive kantved kent J.-K. e teskrivas an darempredoù etre al loened hag ivez etre al loened hag o endro.
Kalz naturalisted o deus kemeret an hent-mañ, da skouer Buffon pe Linneus. O labourioù a c'hell bezañ gwelet mui-pe-vui evel ragistor an ekologiezh vodern.
An douaroniezh el louzawouriezh hag Alexander von Humboldt
E-kerzh an hag e penn kentañ an  zo bet graet a-berzh Bro-C'hall, Alamagn, ha broioù all mistri war ar mor, kalz beajoù evit ergerzhiñ ar bed en e bezh, reiñ lusk d'ar c'henwerzh-mor gant broioù all, kavout danvezioù naturel all, hag ober ur renabl eus an holl draoù-se. E penn kentañ an e oa anavezet tost da 20 000 gouenn plant, ha 40 000 e fin an, hag hogos 400 000 bremañ. Kemer a rae kalz skiantourien perzh er beajoù ergerzh-se, louzawourien dreist-holl, hag en o-zouesk an ergerzher alaman Alexander von Humboldt. Sellet e vez eus outañ evel gwir diaraoger an ekologiezh. Hemañ eo an hini kentañ en deus en em roet da studiañ al liammoù etre an endro hag ar boudoù bev. Lakaet en deus anat al liamm a zo etre gouennoù plant evezhiet hag an hinoù, deskrivañ a reas kelc'hiadoù strud gant al lec'hed hag an uhelez, ar pezh a vo anvet douaroniezh ar plant diwezhatoc'h.
E 1804 da skouer ez eus bet degaset gantañ ur bern gouennoù plant eus broioù a bep seurt; klasket en deus displegañ an doare ma’z eo ingalet ar plant o kemer harp war fedoù an douarouriezh. Un oberenn vrudet eo l'essai sur la géographie des plantes (1805).
Louzaourien all a zo bet pouezus-tre, da skouer Aimé Bonplant, pe c'hoazh Eugénius Warming.
Anaoudegezh ar biokoinos - Darwin ha Wallace
E-tro 1850, eo bet embannet gant Charles Darwin e oberenn diwar-benn Orin ar spesadoù. Adalek neuze e tilezer tamm-ha-tamm meizadenn ar spesadoù evel traoù diflach evit sellet oute evel traoù emdroüs.
Romano Prodi
Studioù
Bet eo oc'h ober skol e Skol-veur Harvard hag en ensavadur imbourc'h Stanford.
Istor an ekologiezh
Anaoudegezh ar biokoinos - Darwin ha Wallace
Wallace, a-heligentañ gant Darwin ha kempred gantañ, a zo bet an hini kentañ o kinnig un "douaroniezh" eus ar spesadoù loened. Obererien zo, d'ar mare-se, o deus spurmantet n'eo ket distag ar spesadoù où an eil eus egile, hag o deus strollet anezho e rummadoù spesadoù plant ha rummadoù spesadoù anevaled ; diwezhatoc'h ez eus bet dizoloet e c'haller strollañ anezho ivez e kumuniezhoù boudoù bev (biokoinosoù). Ijinet e oa ar gomz-mañ e 1877 gant Karl Möbius.
Romano Prodi
Red micher akademek
Kroget eo e red micher akademek e kevrenn armerzhouriezh ar Skiantoù politikel e skol-veur Bologna e lec'h m'eo bet o labourat evel adkelenner (1963), eilkelenner (1966) ha kelenner (1971-1999) war an aozadur hag ar politikerezh greantel.
Istor an ekologiezh
Anaoudegezh ar viosferenn - Eduard Suess ha Vladimir Vernadsky
Da vare an ez eus bet implijet ar ouiziegezh bet dastumet er gimiezh gant Lavoisier ha de Saussure e-ser studiañ kelc’hiad an nitrogen.
Romano Prodi
Politikerezh
Bet eo Prodi hag e oa un Demokrat kristen a-gleiz. E-tro kreiz ar bloavezhioù 1970 e krog da emellout ouzh politikerezh Italia hag anvet eo Ministr ar greanterezh e 1978 e-pad gouarnamant Giulio Andreotti; E karg eo bet eus meur a vodad a-hed ar bloavezhioù 1980 hag e deroù ar bloavezhioù 1990. Kadoriad ar gompagnunezh Stad galloudus IRI eo bet etre 1982 ha 1989 hag adarre etre 1993 ha 1994. Dindan enklask evit goubrenerezh eo bet dre ziv wech evit ar prantad amzer ma oa bet e penn an IRI. Da gentañ e voe tamallet dezhañ un tabut interestoù e darempred gant kevratoù bet deroet d'e gompagnunezh enklask armerzhel personel. Da eil eo bet tamallet evit bezañ gwerzhet ar c'hengevredad boued Stad SME a oa war goll d'ar c'hevredad liesvroadel Unilever ma oa bet ur c'huzulier paeet anezhañ e-pad ur frapad. Koulskoude e voe didamallet-krenn dre ziv wech. E 1995 e teu da vezañ kadoriad an tu kreiz-kleiz, kenemglev an Ulivo (olivezenn) hag, e 1996, kentañ ministr. E 1998 eo distaolet e c'houarnamant kenemglev pa ziviz ar strollad komunour en em dennañ. Dre se e teuas Massimo D'Alema da stummañ ur gouarnamant nevez. Diskar Prodi a c'hoarvezas war-bouez ur vot e Kambr ar Gannaded (ret eo kaout harp muianiver an div gambr).
Makliaw
Makliaw (pe Macliau, pe Macliavus e latin), mab da Wereg Iañ, a voe seizhvet eskob Gwened ha kentañ eskob brezhon, war-lerc'h 550, gant harp Felis Naoned, eskob Naoned.
Romano Prodi
Politikerezh
thumb|left|Prodi poltredet gant Kentañ Ministr [[Sveden Göran Persson ha George W. Bush e Gunnebo Slott nepell eus Göteborg, Sveden, 14 Mezheven 2001.]]
Dilennadeg Kentañ Ministr 2006
E penn "an Unaniezh", anezhañ ur c'henstroll strolladoù eus an tu kleiz eo bet trec'h Romano Prodi war ar c'hentam ministr eus an tu dehou Silvio Berlusconi gant nebeutoc'h eget 1% eus ar mouezhioù diforc'h. Tabut hag amjestregezh e-leizh a voe pa zizklêrias Prodi bezañ bet trec'h eurvezhioù a-raok na vije embannet an disoc'h klok tra ma c'houlenne Berlusconi e vije adkontet ar mouezhioù.
Gotland
Gotland zo un enezenn eus ar Mor Baltel, er reter da aod Sveden. An enezenn vrasañ eus ar Mor Baltel eo, dezhi ur gorread a 2 967,77 km². Ur gontelezh hag ur broviñs istorel eus Sveden eo ivez.
Visby eo ar gêr vrasañ war an enezenn, ur gêr gozh anezhi, savet en Xvet kantved, da vare Kevre an Hansa. Lakaet eo bet war roll glad ar bed gant an Unesco.
Gant un nebeud enezennoù bihan (Fårö, Stora Karlsö, Lilla Karlsö ha Gotska Sandön) ez a d’ober kontelezh Gotland. Distank a-walc’h eo an annezidi (60 124 a dud e 2020, stankter ar boblañs 20,26). Bevañ a reont diwar sevel loened, pesketa ha gounit koadoù, ha pouezus eo an touristerezh ivez.
Istor an ekologiezh
Anaoudegezh ar viosferenn - Eduard Suess ha Vladimir Vernadsky
Goude bezañ gwelet ne c'hall ar vuhez diorren nemet etre bevennoù strizh an tri c'hombod a zo an atmosferenn, an hidrosferenn hag al litosferenn, ar geologour aostrian Eduard Suess en deus kinniget, e 1875, meiziad ar [biosferenn|viosferenn]]. Suess a ginnig ma vefe roet an anv biosferenn d'ar c’holoennad buhez-mañ, na gaver betek-henn nemet war gorre an Douar hec'h-hunan, enni ar plant, al loened, ar maenegoù, kelc’hiad ar materi, ha kement zo c'hoazh.
Gotland
Evel inizi all er Mor Baltel (Öland e Sveden, Saaremaa ha Hiiumaa en Estonia) ez eo Gotland ur bladenn uhelik a-us ar mor ha tevennoù serzh zo a-hed an aod.
Istor an ekologiezh
Anaoudegezh ar viosferenn - Eduard Suess ha Vladimir Vernadsky
Er bloavezhioù 1920, ar geologour rusian Vladimir Ivanovich Vernadsky, a resisa meiziad ar viosferenn en e oberenn Ar Viosferenn (1926) ha taolenniñ pennaennoù diazez ar c’helc’hiadoù biogeokimiek bras. Termeniñ a ra en-dro ar viosferenn evel hollad a écosystèmes. A-du arall, ar freuzadennoù ekologel kentañ zo bet gwelet adalek an XVIIIvet kantved. An trevadennoù stank-oc’h-stank o deus digoadet takadoù zo forzh pegement. Kerkent hag an XIXvet kantved, da vare an dispac’h greantel, e tiwanas douetañs e-keñver efed obererezh Mab-Den war an endro. Diwan a reas ar ger ekologour e diwezh an XIXvet kantved.
Rannoù an ekologiezh
Lakaet e vez kemm etre peder skiant ekologel :
An ekofiziologiezh : Studiet vez ganti an darempredoù etre ur patrom ispisial ha faktorioù e endro.
An demoekologiezh (ekologiezh ar poblañsoù): Studiet e vez ganti an darempredoù etre an dud hag o endro.
Ar sinekologiezh : Studiet e vez ganti an darempredoù etre ur gumuniezh, enni tud pe loened difer, hag o endro.
An ekologiezh hollek : Savet eo bet ar skiant-mañ ugent vloaz zo nemetken. Klask a reer ganti studiañ an ekologiezh evit traoù bras-meurbet (ekosferenn pe biosferenn).
E galleg
ISBN-13 : 978-2-922668-80-3
Gwereg Iañ
Anv
Kavet e vez ivez an anv-mañ skrivet Waroch, Waroc, Warok.
Ar skrivadur Waroc'h zo ur stumm fazius eus an anv.
N'hall ket ar stumm Waroc'h bezañ deuet war-wel a-raok ma voe ijinet ar c'h gant an Tad Juluan Maner. C'hoarvezet eo ar fazi dre ma n'ouied ket penaos distagañ ar stumm skrivet Waroch a-raok.
Istor
Krediñ a reer eo en Alre e oa kêrbenn ar roue Gwereg Iañ.
Tri bugel en dije bet:
Gant e vab-bihan Gwereg II avat (a-wechoù e vez mesket an daou anv) eo e voe kemeret kêr Gwened, dalc'het neuze gant ar Franked, e 577.
Fest
E anv a zo bet roet d'ur gouel hag a vez aozet bep blez : ar Roue Waroch, diouzh e anv e galleg.
Lokenvel
Lokenvel zo ur gumun e Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor, e kanton Kallag.
Douaroniezh
Lokenvel emañ war lez ar Gwig.
Kumunioù amezek : Logivi-Plougraz; Plounevez-Moedeg; Benac'h; Plougonveur
Anv
Diwar lok + anv den Gwenvel > Winmael, 862, diwar win = gwenn, ha mael = penn (priñs).
Istor
Lodenn diempret diouzh parrez Plougonveur, Lokenvel eo oa ur prioldi an abati Sant-Yagu.
Lokenvel zo bet savet da gumunn e 1790, met lamet e 1805 ha staget ouzh Benac'h. Adstaliet e oe da gumunn e 1820, e kanton Benac'h, en arondisamant Gwengamp.
Medway (Bro-Saoz)
Medway (ent-ofisiel), pe The Medway Towns (er prezeg pemdeziek), zo un aotrouniezh unvan (Unitary Authority) abaoe 1998, disrann diouzh kontelezh velestrel Kent, daoust dezhi chom en he c'hontelezh lidel. Chatham eo ar pennlec'h anezhi.
Mahmut II
thumb|Mahmut II Mahmut II, ganet d'an 20 a viz Gouere 1785, a voe 30vet sultan an impalaeriezh otoman.
Medway (Bro-Saoz)
Kêrioù
Sed ar c'hêrioù zo enni: Strood, Rochester, Chatham, Gillingham, ha Rainham. Kêrioù bihan zo ivez: Frindsbury, Brompton, Walderslade, Luton, Wigmore, ha re all.
Mahmut II
Mab e oa da Abdülhamit I ha hanter-vreur Mustafa IV.
Medway (Bro-Saoz)
Liamm diavaez
Medway Medway
Mahmut II
Ren a reas eus 1808 betek 1839.
Ren
Lakaet e voe Mahmut II war an tron d'an 28 a viz Gouere 1808 gant Alemdar Mustafa Pacha en doa skarzhet Mustafa IV.
E 1827 e savas ar skol medisinerezh kentañ e Istanbul.
Ferdowsi
Hakīm Abul-Qāsim Firdawsī Tūsī (farsieg : )حکیم ابوالقاسم فردوسی توس), anavezet peurliesañ dindan an anv Ferdowsi, a oa ur barzh persian ganet e 935 ha marvet e 1020. Skrivet en doa ar meurgan broadel iraniat, ar Shahnameh.
Mahmut II
Ren
Nevesaat a reas an arme ha kas ar yenitcheried da get e 1826.
Otto II (impalaer santel)
Otto II, ganet e dibenn 955, ha marvet d'ar 7 a viz Kerzu 983 e Roma, a oa mab da Otto Iañ hag Adelaid Bourgogn, hag impalaer santel roman war-lerc'h e dad. Dimeziñ a reas d'ar briñsez Teofano.
Mahmut II
Ren
Emsavadegoù a grogas e Gres e 1821 ha da heul emgann Navarin e miz Here 1827 ma voe distrujet al lestraz otoman gant Bro-Saoz, Bro-C'hall ha Rusia, e tistagas Gres diouzh an impalaeriezh e 1832.
Mervel a reas gant an dorzhellegezh d'an 2 a viz Gouere 1839
Otto II (impalaer santel)
Kenderc'hel a reas gant politikerezh e dad, kreñvaat an impalaeriezh, ha kreskiñ he zachenn en Italia. Ne oa ket koulz soudard hag e dad met derc'hel a reas an impalaeriezh en he sav ha dindanañ e vleunias ar sevenadur hag ar c'henwerzh.
Da fall e troas e droiadoù-brezel e Frankia ar C'hornôg hag e kreisteiz Italia.
Mervel a eure en 983, hag eñ 28 vloaz.
E yaouankiz
E dad a roas dezhañ kelennerien evel Gerbert d'Aurillac, e eontr Brunon Köln, arc'heskob Köln, e lezvreur bastard Gwilherm Mainz, arc'heskob Mainz. Yaouank e oa pa gemeras perzh gant e dad e troiadoù brezel en Italia. Dilennet e voe da roue gant dieta Worms, kenren a reas gant e dad, ha roet e voe dezhañ kurunenn Germania d'ar 26 a viz Mae 961 en iliz-veur Aachen.
Alberto Batori
Alberto Batori a zo bet ganet d'ar 24 a viz C'hwevrer 1884 e Viareggio ha marvet d'ar 5 a viz Du 1923 er memes lec'h.
Mestrc'hoarier, kudennour ha kazetennour echedoù italian.
Goude bout bet martolod en e yaouankiz e teuas da vout kudennour echedoù. Sevel a reas ar gazetenn echedoù L'Italia Scacchistica e 1911 a-gevred gant Rosselli del Turco. Gober a rae war-dro rann ar c'hudennoù echedoù er gazetenn. Ren a reas ar gazetenn adalek 1916 betek e varv.
E 1911 e kemeras perzh e Tournamant Roma e rann an amatourion: 4vet e voe. E wellañ disoc'h a voe e drec'h e Tournamant Mistri Viareggio gant 5 poent diwar 6: dont a reas da vout Kampion Italia, dirak Rosselli del Turco ha Cenni. 4vet e voe e Tournamant. Bologna e 1913, 5vet e Tournamant Milano e 1916 ha 6vet e Tournamant Milano e 1919. 11vet hepken (diwar 12 c'hoarier) e voe e Tournamant Viareggio 1921.
Eider Steller
Eider Steller a zo un evn palvezek. Polysticta stelleri eo e anv skiantel. An eider nemetañ eo ha n'emañ ket er genad Somateria.
Hinadouriezh
An hinadouriezh eo studi an hin, ur skourr eus skiantoù an aergelc'h. Disheñvel eo e fal diouzh hini ar veteorologiezh a bled gant reizhiadoù amzer dispaket war un nebeud sizhunioù hag eo pal an hinadouriezh studiañ stankter kemmoù ar reizhiadoù amzer a c'heller arsellout. Ne bled ket gant fenomenoù rik a c'hoarvez en aergelc'h (da skouer, koumoul, glav pe gurun), met gant peseurt keitad e tegouezhont a-hed bloavezhioù pe vilvedoù hag ivez gant patromoù ar c'hemmoù keitat war hir dermen. Hinadourien, ar re a bleustr gant an hinadouriezh, a studi neuzioù an hinioù (lec'hel, takadel pe vedel) hag ivez abegoù a o c'hemmoù koulz an abegoù naturel hag ar re degaset gant an Den. Studiañ a ra an hinadourien kemm an hinioù tremenet pe a c'hell bezañ en dazont.
Iliz Itron-Varia Vrenniliz
Iliz porzh bered Brenniliz, dediet d'an Itron-Varia, a zo unan eus ar re goshañ en eskopti Kemper ha Leon (krog da vezañ savet e 1485) hag hervez ar chaloni Yann-Vari Abgrall eo unan eus ar re gaerañ e Breizh e-keñver ar savouriezh hag an delwennoù. Betek 1849 ne oa nemet ur chapel pa oa Brenniliz un darn eus Lokeored en-araok. Brudet e oa ar chapel evel chapel pirc'hirinded Itron-Varia "Brec'h-Elez" hag aotrounez ar Ruskeg o deus roet arc'hant d'he sevel.
Savet eo bet an iliz etre 1485 ha 1694, met prantad pennañ ar sevel a zo bet er.
Delwennoù
right|thumb|Santez Apollina Brenniliz
An diabarzh
Er chantele ez eus ur maen gant un enskrivadur warnañ: « Youenn Toux. Prokulor. Er bloavezh M CCCC IIII XX pemp (1485) eo bet kroget gant ar chapel-mañ. »
Milton Keynes
E 1967 e teuas Milton Keynes da vezañ ur gêr nevez, krouet a-benn digreizennañ an obererezhioù armerzhel hag ar boblañs en-dro da Londrez.
Abaoe 1997 ez eo un Amaezerezh unvan disrannet diouzh kontelezh amaezel Buckinghamshire, daoust dezhi chom en he c'hontelezh lidel.
Load kefridiel Kuzul Milton Keynes
Otto
Otto zo un anv-badez germanek anavezet abaoe ar Grennamzer, ha roet d'ar baotred hiziv c'hoazh er broioù alamanek.
Yezhoù all
Stummoù all zo : Odon, Othello, Otfrid, Othmar, Udo, Ute.
Impalaerien
Impalaerien c'herman pe alaman zo bet anvet Otto.
Lec'hanvadurezh
Kavout a reer an anv Otto e lec'hanvadurezh SUA
Faero
Bez' ez eo an inizi Faero (Føroyar, inizi an deñved e faeroeg; pe marteze ivez 'inizi pell') un enezeg er Meurvor Atlantel, hanter hent etre aodoù Norvegia, Bro-Skos hag Island. Stag int ouzh rouantelezh Danmark, met emren int abaoe 1948, ha n'int ket lodek en Unaniezh Europa nag e Tachennad Schengen.
Douaroniezh
Un enezeg enni 18 enezenn eo an inizi Faero. Lec’hiet eo a-hedred gant inizi kornôg Bro-Skos, hag en em astenn a ra a-hed 113 km eus an norzh d’ar su hag a-hed 75 km eus ar c’hornôg d’ar reter. Inizi roc’hellek ha torosennek int, toullet o aodoù gant fjordoù bihan. Ar Slættaratindur eo ar menez uhelañ, dezhañ 880 m uhelder, war enez Eysturoy.
Kerreizh eo an hinad. Klouar ha gleb e vez an amzer, gant brumenn hag avel alies.
Istor
Moarvat e voe menec'h eus Iwerzhon war an inizi er. Met gant ar Vikinged eo e voe poblet an inizi da vat. Hervez ar Færeyinga Saga (saga Faeroiz) e voe aloubet an inizi gant tud tec’het diouzh yev roue Norvegia en. En e voe perc’hennet an inizi gant ur roue norvegat all, Olav Tryggvason. Gant hennezh e voe kristenaet an enezidi. Ur wech unanet rouantelezhioù Norvegia ha Danmark, dre Unvaniezh Kalmar, goude 1386, e tremenas an inizi Faero dindan galloud Danmark. Stag ouzh Danmark e chomas an inizi goude Feur-emglev Kiel, pa voe distaget Norvegia diouzh Danmark. E-pad an Eil brezel bed, pa oa bet aloubet Danmark gant an Alamaned, en em stalias arme ar Rouantelezh Unanet en inizi. Kement-se a roas c’hoant d’an enezidi da gaout o gouarnamant dezho. Un emsav evit ar yezh a oa abaoe dibenn an hag un emsav politikel abaoe deroù an. E 1948 e voe roet d'an inizi ur statud emrenerezh. Pa’z eas Danmark e-barzh Kumuniezh Europa, e 1973, e tivizas tud an inizi Faero chom er-maez. Bremañ ez eo an dizalc’hiezh krenn pal gouarnamant an inizi.
Letícia
Letícia zo un anv-badez portugalek, a glot gant Levenez e brezhoneg.
Pasaia
thumb|right|280px|Porzh Pasaia Pasaia (an anv euskarek hag ofisiel nemetañ hiziv) pe Pasajes (an anv spagnolek) zo ur gumun hag ur porzh eus proviñs Gipuzkoa, en Euskal Herria. Porzh greantel Donostia eo, er c'hornôg dezhi. Savet eo en-dro d'ul lenn-vor, ha meur a garter zo anezhi.
Letícia
Tud
thumb|200px|Letícia Birkheuer thumb|left|200px|Letícia Sabatella
Pasaia
Karterioù
Pasaia zo teir rann anezhi :
Letícia
Skeudennoù
Leticia (nombre) Letícia
Chibeg
Tost a-walc'h eo d'ar manchoueg.
Levezonet-don eo bet geriaoueg ar yezh-mañ gant an ouigoureg, ar c'hazac'heg hag ar sinaeg. Luziet-tre eo ar c'hensonerezh vogalennek.
Implijet e vez ar sinaeg da yezh dre skrid.
Gwidel
Gwidel a zo ur gumun eus Breizh, pennlec'h kanton Gwidel e departamant ar Mor-Bihan.
902
Diwar-benn bloavezh 902 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Gwidel
Ardamezioù
Palefarzhet; ouzh 1 en glazur e chapel Itron-Varia Druez en aour difoupant diouzh al lodennadur, ouzh 2 en gul e nav mailhenn en aour, 3, 3, 3; ouzh 3, treustellet etre argant ha gul a seizh pezh; ouzh 4 en glazur e lestr en sabel greet en argant, ar c'houel karget gant teir brizenn erminig en sabel, o verdeiñ war un driadenn kommek en argant.
902
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 902
Gwidel
XXIañ kantved
E miz Here 2018 ez eus bet kaoz eus babigoù Gwidel ganet dizorn pe divrec'h.
Bezioù ar C'hommonwealth e bered Gwidel
Karrnijourion e oant holl, nemet daou vartolod eus Morlu ar Rouantelezh-Unanet. Marvet int e-pad an Eil Brezel Bed.
902
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 902
The Doom Generation
The Doom Generation a zo ur film bet sevenet gant Gregg Araki. Deuet eo er-maez e 1995 hag ennañ e c'hoari Rose McGowan, James Duval ha Johnathon Schaech. Eil lodenn un deiroberenn anvet the Teenage Apocalypse Trilogy eo. En e raok emañ Totally Fucked Up ha war e lerc'h Nowhere. Film kentañ Araki ma kont troioù-kaer arallreizhidi eo, sed perak e c'haller lenn "A Heterosexual Movie by Gregg Araki" e penn-kentañ ar film. Ouzhpenn an tri aktor pennañ e c'haller gwelout tud brudet evel Parker Posey, Heidi Fleiss, Christopher Knight, Margaret Cho, Perry Farrell, Amanda Bearse ha Nicky Katt er film. Stank eo implij ar sifr 666 er film.
Istor
Daou grennard, Jordan White (Duval) hag Amy Blue (McGowan) a gej ouzh Xavier Red (Schaech) goude kuitaat un davarn. Chom a reont a-sav en ur stal ha dre zegouezh e lazh X perc'henn ar stal. Divizout a ra neuze an tri haroz mont da guzhat en ur motel. E-keit ha m'o deus Jordan hag Amy un darempred-korf er sal-dour e sell X ouzh ar c'heleier er skinwel ma tesk he deus gwreg perc'henn ar stal lazhet he bugel a-raok en em lazhañ. Beajiñ a ra an triad er Stadoù-Unanet, ha tostoc'h-tostañ en em sant an daou baotr. War o lerc'h e red a bep seurt tud : re' zo a lavar int mignoned da Amy re all a zroukvesk anezhi gant merc'hedall. E dibenn ar film ez eo taget an triad gant ur strollad yaouankizoù neveznazi.
Degemer
A bept seurt a voe pa zeuas The Doom Generation er-maez. Peurliesañ e voe keñveriet gant Natural Born Killers. E lec'hienn Rotten Tomatoes e tap ar film 50% a alioù mat Roger Ebert ne roas steredenn ebet d'ar film. .
Duanenn
Spesadoù
Renket e vez an duanenned e 3 pe 5 spesad:
Die Welt
thumb|right|200px|Un den o lenn Die Welt thumb|right|200px|Die Welt Die Welt a zo ur gazetenn bemdeziek alaman bet krouet d'an 2 a viz Ebrel 1946 e Hamburg gant an arme vreizhveuriat, evit lakaat embann ur gazetenn war batrom The Times. Hiziv an deiz emañ burevioù ar gazetenn e Berlin, aambles gant re Berliner Morgenpost. Unan eus an teir c'hazetenn alaman bemdeziek bouezusañ (an div all o vezañ Süddeutsche Zeitung ha Frankfurter Allgemeine Zeitung) eo ivez. Perc'hennet eo gant Axel Springer AG. Da Sul e vez embannet ivez, dindan an titl Welt am Sonntag (krouet e 1948). Skignet e vez e ouzhpenn 130 bro, ha 278 141 skouerenn a vez gwerzhet bemdez (sifroù 2008). Embannadurioù lec'hel a vez e Berlin, Hamburg, e Bavaria (abaoe 2002) hag e Bremen.
Sant-Molf
Sant-Molf a zo ur gumun eus Liger-Atlantel, e Breizh.
Ardamezioù
Palefarzhet: ouzh 1, pemp dremmad en glazur karget gant ur bezantenn en aour ouzh beg, kevatalet gant peder dremmad en argant ; ouzh 2 ha 3, leun a c'heot ; ouzh 4 en sabel e arar en aour ; e wifrell en erminoù.
Sturienn ː IN TERRA VERITAS.
Savet gant A. J.P. Marzelière
Otto Iañ
Liste der Herrscher namens Otto
Die Welt
Linenn stur
Ur gazetenn tost eus ar virourien eo. Stank-kenañ eo ar c'heleier enni, hag ur stumm skañv anvet Welt kompakt, ennañ 32 bajenn, a zo bet krouet d'ar 24 a viz Mae 2004. Unan eus krouerien European Dailies Alliance (EDA) eo Die Welt. Pal an emglev-se eo lakaat kazetennerien meur a gelaouenn da genlabourat. Kenlabour a vez neuze gant skipailh The Daily Telegraph (Rouantelezh-Unanet), hini Le Figaro (Frañs) ha hini ABC (Spagn).
Pevar Marc'heg warn-Ugent Lez Arzhur
Pedwar Marchog ar Hugain Llys Arthur, pe Pevar Marc'heg warn-Ugent Lez Arzhur e brezhoneg, zo ul listennad kembraek, eus ar XVvet kantved, gant eizh heuliad pep a dri anv ennañ, hag ur frazennig diwar-benn pep hini anezhe.
Gallout a rafe al listennad-se bezañ unan eus mammennoù mojenn Marc'heion an Daol Grenn.
An anvioù
Setu ar pevar anv warn-ugent:
Kumuniezh kumunioù an Teir Stêr (Aodoù-an-Arvor)
Kumuniezh kumunioù an Teir Stêr a oa anezhi un aozadur savet etre kumunioù eus departamant Aodoù-an-Arvor, e Breizh. Ul lodenn eus Bro Treger ha Goueloù oa. Abaoe ar 1añ a viz Genver 2013 eo ebarzhet er Gumuniezh kumunioù Treger-Uhel.
Kumunioù
Kumuniezh kumunioù an Teir Stêr a yae 9 c'humun d'ober anezhi:
Tekla
Un anv-badez eo Tekla, hag a gaver e meur a yezh, e brezhoneg evel en un toullad re all. Kar-tost eo d'an anv kembraek Tegla.
Gerdarzh
Eus Θέκλα (Thekla), deuet eus Θεόκλεια (Theokleia), deveret eus θεός (theos, "doue") ha κλέος (kleos, "klod" pe "enor"). Hennezh e oa anv ar santez Tekla Iconium, er, un anv hag a gaver en un toullad yezhoù, hag e lec'hanvadurezh meur a vro.
Gwalchmai
Gwalchmai zo un anv-den hag un anv-lec'h kembraek :
Tigr dent sabrenn
Daoust d’e anv pobl ne oa ket un tigr anezhañ.
Ar spesadoù
Kavet ez eus bet betek-henn pemp spesad disheñvel :
Doareoù pennañ
Un tigr dent sabrenn en e vent a oa brasoc'hik eget ul leon, met an hanter pounneroc’h e oa (200 kg). Berr e oa e lost, un tamm evel ul liñs, bras e oa e benn ha pavioù kreñv-kreñv en devoa. Pa oa digor-frank e c’heol e tiskenne e garvan eus 95 derez. Pep hini eus e ankdent (dent-lagad) a rae 18 cm pe war-dro.
Doareoù bevañ
Chaseal a rae megatheriumed, machraucheniaed, kezeg gouez, mastodonted, mammouted yaouank ha bizoned. Moarvat e chaseent evel al leoned a-vremañ. Ar parezed eo a ra al labour, ha ne c’hellont redek nemet war pennadoù berr.
Kavet ez eus bet skeledennoù tigred dent sabrenn bet gloazet-bras met chomet bev. Soñjal a ra d’ar skiantourien neuze e c’hellent bevañ a-familhoù bras ma veze sikouret ar re gwall dapet.
Ne zebrent nemet kig, hag ezhomm o devoa da zebriñ war-dro 8 kg bemdez (evit ar Smilodon populator).
Mont da get
E dibenn ar marevezh skorn diwezhañ ez int aet da get. Moarvat e rae diouer al loened debrerien-geot bras a oa chaseet ganto.
Mojenn an tigr dent sabrenn
A-douez an holl loened aet da get eo an tigr beg sabrenn unan eus ar re anavezetañ, gant ar mammouted hag an dinosaored. Kavet e vez alies el lennegezh hag er filmoù a denn d’ar ragistor.
Gorak pe Gora a veze graet anezhañ gant Rahan (bannoù-treset).
Saint-Nicolas (Liège)
Saint-Nicolas (e walloneg: Sint-Nicolêye) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Liège.
Nefertiti (toullgorferezh)
right|220px|border Nefertiti a vez graet eus un toullgorfadur a-serzh e kabell an ellig hag ur minelladur e-doare "Kristina" war un dro. Gant an doullerien-groc'hen a vicher eo bet anvet Nefertiti, diwar anv ur rouanez kenedus eus Egipt kozh, goude ma n'ouzont ket ha toullet e oa he c'hroc'hen-hi, rak n'eo ket bet kavet he c'horf.
Ijinet eo bet da gemer lec'h an toullerezh Isabella, a veze kavet re zañjerus betek gant an dud a vicher.
Ret e vez touzañ ar voudenn a-raok. Hir ha poanius e c'hell padout ar maread pareañ dre ma vez toullet a-dreuz da galz a gig ha hebleg e rank bezañ barrennig ar bravig.
1267
Diwar-benn bloavezh 1267 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1267
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1267
Sorabed
Ar Sorabed zo ur bobl slav o vevañ e reter Alamagn. Kavet e vezont e Länder Saks ha Brandenburg, er vro anvet Luzasia. Kêr-benn Luzasia Uhel eo Bautzen hag hini Lusasia Izel eo Cottbus. 250px|left
Hervez sifroù embannet gant ensavadurioù sorab (Domowina, Serbski Institut) e vefe etre 20 000 ha 30 000 a dud o kaozeal sorabeg, a zo div rannyezh enni, ar sorabeg uhel, komzet e rannvro Bautzen (pe Budyšin) hag ar sorabeg izel, komzet en-dro da Cottbus (Chośebuz).
Bautzen kaj Cottbus eo kêrioù bras ar sevenadur sorabek. Er rannvro a-bezh ez eus skolioù-mamm, skolioù kentañ, skolajoù ha liseoù e sorabeg.
Gant stadoù Saks ha Brandenburg e vez skoazellet, ent-ofisiel, ar sevenadur sorabek.
Neuvireuil
Neuvireuil a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Sorabed
E 1912 e voe savet an Domowina, un aozadur hag a vod an darn vrasañ eus ar c'hevredigeezhioù sorabek.
Neuvireuil
kantved
.
Sorabed
E skol-veur Leipzig ez eus ur gevrenn ma vez studiet ar sorabeg.
Ul lennegezh sorabek zo (hag un ti-embann, "Domowina-Verlag"), kazetennoù hag abadennoù skingomz.
1633
Diwar-benn bloavezh 1633 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1633
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1633
Ibiz du India
Ibiz du India a zo ur spesad evned, Pseudibis papillosa an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en izeldirioù hanter-hest (?) India ha gevred Pakistan.
Duanenn vailh
An duanenn vailh a zo un evn palvezek, Melanitta perspicillata an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous e Kanada hag Alaska.
Frizeg ar c'hornôg
Frizeg ar c'hornôg, anvet ivez frizeg hepmuiken (West-Frysk), zo ur yezh c'hermanek eus skourr ar yezhoù frizek a gomzer e proviñs Friz en Izelvroioù. Gant an anv frizeg ar c'hornôg e reer evit diforc’hañ ar yezh-mañ diouzh ar yezhoù kar a gaozeer en Alamagn : frizeg ar reter ha frizeg an hanternoz. En Izelvroioù avat e reer peurvuiañ gant frizeg hepken (Frysk e frizeg ha Fries e nederlandeg). An anv West-Fries a dalvez, e nederlandeg, d’ober meneg eus rannyezhoù izelfrankek komzet en hanternoz Holland. Gant un anv all e ra ar yezhoniourien ivez evit frizeg ar c'hornôg : Westlauwers-Fries pe Westerlauwersk Frysk, da lavarout eo « frizeg er c'hornôg d’al Lauwers », diwar anv ar stêr Lauwers a zisparti proviñsoù Friz ha Groningen.
Ar frizeg a vez komzet gant war-dro 440 000 a dud, an div drederenn eus annezidi proviñs Friz, a sav o niver da 643 000 (e 2005). E-touez annezidi Friz ez eus 94% zo gouest da gompren frizeg komzet, 74% a c’hell kaozeal frizeg (evel yezh kentañ pe evel eil yezh), 65% zo gouest d’e lenn, ha 17% anezho zo barrek d’e skrivañ. Anavezet eo ar frizeg evel yezh ofisiel er broviñs, e-kichen an nederlandeg, ha kelennet e vez d’an holl vugale er skolioù bremañ. E 1937 e voe degemeret ar frizeg er skolioù evel danvez diret ; e 1938 e voe savet ar Fryske Akademy ("Akademiezh ar frizeg"). Abaoe an Eil brezel bed eo bet degemeret ar frizeg da vat er skolioù publik (1955), er parlamant (1956), en ilizoù (er bloavezhioù 1970) hag er gouarnamant hag er velestradurezh (1986). Abaoe 1970 ez eo eil yezh ofisiel an Izelvroioù. Gant Unaniezh Europa eo anavezet ivez, abaoe 1992, pa voe sinet Karta europat ar yezhoù bihanniver ha rannvroel gant an Izelvroioù.
En diavaez eus proviñs Friz e kaver frizegerien ivez : er proviñsoù all eus an Izelvroioù evel-just, dreist-holl er c’hêrioù bras, ha dre ar bed a-bezh, dreist-holl e Kanada, e Stadoù Unanet Amerika, en Aostralia, hag e Zeland-Nevez. Gant se e c’hellfe bezañ tost da 600 000 a frizegerien er bed hiziv.
Rannyezhoù
Boas e vezer da lavarout ez eus eizh rannyezh e frizeg ar c’hornôg : ar Skiermûntseagersk, komzet war enez Skiermûntseach (Schiermonnikoog e nederlandeg), peuzvarv ; an Hylpersk (pe Hindeloopers e nederlandeg), kaozeet e kêr Hylpen (Hindeloopen) ; ar Skylgersk (pe ar Westersk) hag an Aastersk, rannyezhoù an daou benn eus enez Skylge (Terschelling) ; ar Súdwesthoeksk, komzet war an douar-bras en ur c’horn-bro anvet de Súdwesthoeke ("korn ar mervent") ; an Noardhoeksk, a gaozeer er biz d’ar broviñs ; ar Wâldfrysk hag ar c’h-Klaaifrysk eo an div rannyezh pennañ ; ar Wâldfrysk (frizeg ar c’hoadoù) a vez komzet er reter hag ar c’h-Klaaifrysk (frizeg ar pri) er c’hornôg hag er gwalarn.
Istor
Er Grennamzer uhelañ en em lede an douaroù annezet gant Friziz eus Brugge, e Flandrez Belgia hiziv, da su Danmark. En amzer-se eta e veze komzet frizeg a-hed arvor kreisteiz Mor an Hanternoz. Frisia Magna pe Friz Veur a reer c’hoazh hiziv an deiz eus ar rannvro-se. Ur yezh kar d’ar saozneg e oa ar frizeg da gentañ, met levezonet eo bet gant an nederlandeg e-pad meur a gantved, e-keit m’eo emdroet kalz ar saozneg. Bremañ e c’hell ar frizeg seblantout tost d’an nederlandeg evit an dud na ouzont ket anezhañ.
Lucy
Lucy zo un anv-den hag un anv-lec'h.
thumb|200px|Lucy, Australopithecus afarensis a vicher, abaoe 3 200 000 bloaz thumb|right|200px|Lucy Pinder, kar a-bell d'an Australopithecus afarensis, ganet e 1983.
Anv-badez
Lucy zo un anv-badez saoznek roet d'ar merc'hed, ha a glot gant Lusia e ha Lusi e brezhoneg.
Mory
Mory a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
kantved
Brezel-bed kentañ: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun e 1920 .
Arondisamant Kastell-Briant
Arondisamant Kastell-Briant a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Liger-Atlantel e rannvro Broioù-al-Liger.
Kantonioù
Rannet e oa arondisamant Ankiniz e 10 kanton :
Kumuniezh-kumunioù Bro Derwal
Kumuniezh-kumunioù Bro Derwal (Communauté de communes du secteur de Derval e galleg) a oa un etrekumuniezh e Liger-Atlantel. Bodañ a rae ar 6 kumun eus kanton kozh Derwal ha kumun Marzheg a zo-hi e Kanton Gwenvenez-Penfaou. E-barzh Bro Kastell-Briant emañ. Merañ a ra 257,90 km² ha 10 338 annezad (2010).
Prezidanted
Michel Houllier, maer Marzheg, a zo bet he frezidant. E 2013 e oa Jean Louër, maer Derwal, addilennet e 2014.
Logivi-Plougraz
Logivi-Plougraz a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Dreger, e departamant Aodoù-an-Arvor.
Douaroniezh
Ar Gwig a dreuz ar gumun, o tont diouzh Plougraz, ha da vont da Venac'h.
Kumunioù amezek : Plounerin; Plounevez-Moedeg; Lokenvel; Plougonveur; Ar Chapel-Nevez; Lohueg; Plougraz.
Anv
B. Tanguy : Treff de Locyvy, 1455; Locivy Ploegroes, 1477; Locquivy, 1481; Locyvy Ploecroas, 1557
Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh daou zen eus Logivi-Plougraz, Vincent Tépos ha Guichart, lesanvet la Frize, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.
Brezel-bed kentañ
146 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 4,94 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
Eil Brezel-bed
Mervel a reas 36 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
Lohueg
Lohueg a zo ur gumun eus Bro-Dreger e Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor, e kanton Kallag.
1268
Diwar-benn bloavezh 1268 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1268
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1268
Herodiadez
Herodiadez pe Herodiaz, (הרודיאס en hebraeg; war-dro 15 kent JK-goude 39) a oa ur briñsez yuzev eus tiegezh an Herodizien. Bet e oa, da gentañ, gwreg Herodez Filipos I, a oa tad he merc'h Salome.
Santa Tecla
Santa Tecla zo un anv-lec'h spagnolek, italianek, ha portugalek, diazezet war anv Santez Tekla, anv meur a santez.
Herodiadez
Kuitaat a reas anezhañ da eurediñ gant Herodez Antipas, tetrarkour Galilea.
Santa Tecla
E stad Rio Grande do Sul.
Herodiadez
Hervez Aviel Mark hag Aviel Mazhev e teuas a-benn da lakaat dibennañ Yann-Vadezour dre hanterouriezh Salome.
Santa Tecla
Ilizoù
Ouzhpenn ez eus meur a iliz gouestlet da Santez Tekla.
Herodiadez
He zud
Merc'h e oa da Aristobulus IV, mab da Herodez Veur, ha d'e wreg Berenis.
He buhez
War-dro ar bloavezh 1 pe 2 e timezas d'he eontr Herodez II, pe Herodez Boethus, mab da Herodez Veur, ha da Mariamne II e drede gwreg, a oa merc'h ar beleg meur Simon Boethus.
E-pad ur pennad e veze gwelet ennañ an danvez roue war-lerc'h Herodez Veur, met pellaet e voe war-lerc'h d'e vamm kemer perzh en un irienn da lazhañ ar roue.
Goude dimezet da Herodiadez ez eas ar priedoù da chom en ur gêr en arvor, marteze Azotus, Ascalon pe Caesarea Maritima. Ur verc'h o doe war-dro ar bloaz 14, a voe anvet Salome diwar anv Salome I, he mamm-gozh a-berzh mamm.
<!--
Herod Antipas
In 37, Herodias' brother Herod Agrippa was made king over the territories of Batanaea and Trachonitis and the tetrarchy of the late Lysanias. This roused Herodias' jealousy and she prodded Antipas to sail for Rome and ask the title of king from the emperor Gaius Caligula. They embarked for Italy in late 39. However, they were outsmarted by Agrippa, who had sent letters to Caligula denouncing Antipas' alliance with Parthia and other of his misdeeds. When Caligula deposed Antipas and sentenced him to exile in what is now Lyon (Gaul), he offered Herodias the possibility to return in Judea and live at the court of her brother. But she proudly refused and accompanied her husband in his banishment. They probably died in their exile, shortly afterwards.
In the Gospels
In the Gospels of Mark and Matthew, Herodias plays a major role in John the Baptist's execution, having the prophet beheaded through a Machiavellian scheme using her daughter to dance before Antipas and his party guests and to ask for the head of the Baptist as a reward. Antipas did not want to put John the Baptist to death, for Antipas liked to listen to John the Baptist preach (Mark 6:20). Furthermore, Antipas probably feared by putting John the Baptist to death that his followers would riot.
Modern Speculation of Herodias in the Gospels
The historicity of the retelling of the Gospel's account of the execution of John the Baptist has seriously been put to question by most modern historians and some biblical experts. According to the ancient historian Josephus, John the Baptist was put to death by Antipas for political reasons, for Antipas feared the prophet's seditious influence. Some exegetes believe that Antipas' and Herodias' struggle with John the Baptist as told in the Gospels was some kind of a remembrance of the political and religious fight opposing the Israeli monarchs Achab and Jezebel to the prophet Elijah.
In medieval literature
In mediæval Europe a widespread belief held Herodias to be the supernatural leader of a supposed cult of witches, synonymous with Diana, Holda and Abundia. See Cult of Herodias.
Further reading
-->
Oupeye
Oupeye (e walloneg :Oûpêye) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Liège.
903
Diwar-benn bloavezh 903 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 903
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 903
Jalisco
Jalisco a zo ur stad e-kreiz Mec'hiko war lez ar Meurvor Habask. 6,5 milion a dud a oa o chom enni e 2003. Trede stad pobletañ Mec'hiko eo.
Guadalajara eo ar gêrbenn, hag eil kêr vrasañ ar vro eo.
Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Herodez Veur
thumb|right|250px|Pezh moneiz kouevr eus Herodez Veur.
Herodez (hebraeg הוֹרְדוֹס Hordos, henc'hresianeg: ἡρῴδης), pe Herodez Veur, pe Herodez Iañ (-73, -4), a oa ur roue a oa sujet d'ar Romaned, hag a renas e Judea, eus 37 kent JK betek ar bloaz -4, en ur rouantelezhig sujet d'ar Romaned, e kêr Jeriko, war-lerc'h Antigonus II. Anavezet eo dre skridoù Flavius Josephus.
Mab e oa da Antipater ha Cypros. Lakaet e voe da roue Jeruzalem gant ar Romaned. Tennañ a reas galloud digant ar veleien a rene e Judea abaoe Savidigezh an Eil Templ.
Lakaat a reas lazhañ e wreg Mariamne ha meur a hini eus he bugale, evit mirout a gaout kevezerien.
Er bloavezh -4, e Jeruzalem, pa oa Herodez war e dalaroù, ez eas farizianed yaouank da dennañ erer al lejionoù roman, hag int da emgannañ ouzh kazarn roman Jeruzalem. Ha Herodez da c'houlenn lakaat d'ar marv ar farizianed o devoa graet an torfed ouzh an erer roman, ma voent losket en o bev d'an 12 a viz Meurzh.
Pa varvas Herodez e voe rannet e rouantelezh etre peder lodenn pe tetrarkiezh:
Dimezioù ha bugale
Brudet e oa e grizded. En Aviel Mazhev eo-eñ a c'houlenn lazhañ ar vugale dindan daou vloaz dre ma oa bet embannet gant ar Furien e oa ganet « roue ar Yuzevien », ha sed ar pezh zo anvet Lazhadeg an Inosanted, pe Lazahadeg an Dianteged Wenn.
Euredoù ha diskennidi
Herodez Veur + Doris |   Antipater t. -4?
Herodez Veur + Mariamne Iañ,  t. -29?, m. Aleksandr. | —————————————————————————————————————————————  |   |   |      | Aristoboulos Aleksandr Salampsio + Fasael Kypros d -7? d -7? |   d. Antipater(2) d.Berenis     Kypros | ————————————————————————————————————————————————————————————————  |    |    |    |    | Mariamne III Herodez III Herodiadez Herodez Agrippa Aristoboulos V d. he eontr Roue Kalsis +   Roue Judea Arc’helaos ?  ''d.1. Herodez II Boethus'' he eontr 2. Herodez Fulup Iañ he eontr 3. Herodez Antipas he eontr
Herodez Veur + Mariamne II,  m. Simon ar Beleg-bras. | —————————————————  |     | Herodez II Herodez Fulup Iañ Boethus
Goes
Goes (distagañ :) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Zeeland en Izelvroioù. 102,09 km² eo gorread Goes (douar : 92,84 km², dour : 9,24 km²). D'ar 1añ a viz Genver 2009 e oa 26 966 annezad enni. Un ti-gar a zo e Goes, war linenn hent-houarn Vlissingen – Roosendaal emañ. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Goes : Eindewege, Goes, 's-Heer Arendskerke, 's-Heer Hendrikskinderen, Kattendijke, Kloetinge, Oud-Sabbinge, Wilhelminadorp ha Wolphaartsdijk.
Herodez Veur
Euredoù ha diskennidi
Herodez Veur + Maltake (ur Samaritan) | ———————————————————————————————————————————————— |         |   | Herodez Antipas      Archelaus Olimpias g. -20? + Phasaelis, mh Aretas IV, Roue Arabia "dispartiet" evit eurediñ : + Herodias, m. Aristoboulos (mab da Herodez Veur)
Goes
Istor Goes
Goes a voe savet en kantved e penn ar stêr de Korte Gos. Buan e kreskas hag en kantved e oa ur blasenn ar marc'hallac'h hag un iliz gouestlet d'ar Werc'hez. Gwirioù-kêr a voe roet da c'hGoes e 1405 hag aotreet e voe lakaat sevel mogerioù tro-dro dezhi e 1417. Diazezet e oa berzh Goes war industriezh an danvez hag ar gounid holen. War ziskar ez eas er kantved. Ar mor a voe stanket e 1544 hag un tan-gwall a zistrujas al lodenn vrasañ eus Goes. E 1577 e voe skarzhet ar soudarded spagnol a aloube Goes gant ar priñs Maurits Nassau. Ar priñs a lakaas sevel mogerioù-difenn tro-dro da c'hGoes. Er c'hantvedoù da-heul e voe dister perzh Goes, nemet e chomas ul lec'h a-bouez a-fet labour-douar, hag ez eo bepred evel-se hiziv an deiz. An hent-houarn a voe savet e 1868 met ne'z eas ket war-raok ar gêr a-fet greanterezh. E-pad ar Brezel-bed kentañ e voe taolet bombezennoù dre fazi war c'hGoes gant Breizhveuriz : neptu e oa an Izelvroioù er brezel-se. Ne voe ket kement a zistruj e-pad an Eil Brezel-bed, met ac'hubet e voe Goes gant an Alamaned betek 1944. Er bloavezhioù 1970 ha 1980 e kreskas poblañs Goes ha savet e voe distrigoù nevez evel Goese Meer, Oostmolenpark, Overzuid hag Ouverture. Hiziv an deiz ez eo Goes pevare kêr Zeeland a-fet nerzh ekonomikel.
Distrigoù nevez a zo o vezañ savet, Goese Schans, Mannee hag Aria en o zouez. 3 000 ti nevez a zo raktreset.
Garv (evn)
Ar garved eo evned palvezek ar genad Bucephala.
Spesadoù
3 spesad garved a zo:
798
Diwar-benn bloavezh 798 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 798
Magor (disheñvelout)
Magor zo un anv-lec'h er broioù predenek:
798
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 798
Magor (disheñvelout)
Tud
es:Anexo:Personajes de El Silmarillion
1634
Diwar-benn bloavezh 1634 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1634
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1634
Damask
Kêr-benn ha kêr vrasañ Siria eo Damask ( دمشق الشام Dimashq ash-Shām en arabeg). Diazezet e oa bet war-dro -3500 ken e vez kredet e c'hellfe bezañ ar gêr annezet dibaouez koshañ er bed, koshoc'h eget kêrioù Al Fayyoum ha Gaziantep. Poblañs brasjedet : war-dro 4,5 milion a annezidi.