cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Europeada
Ar wech kentañ ma oa bet aozet a oa e Mezheven 2008, a-raok Kampionad europat ar vell-droad, e kanton Grischun, e Suis, e bro ar romañchegerien. An eil a oa bet e Mezheven 2012, e bro ar Sorabed e Saks. An trede zo bet e Mezheven 2016, e rannvro emren Sutirol en Italia.
Niels Aagaard
Niels Lauritsen Aagaard, ganet e 1612 hag aet gant Anaon d'an 22 a viz Genver 1657, a oa ur skrivagner hag un doueoniour danat. War a seblant e oa breur d'ar barzh Christen Aagaard. Kelenner e oa er Sorø Akademi, e kêr Sorø. Eno e oa bet o labourat ivez evel levraoueger. Marvet e oa e 1657, pa oa 45 bloaz. Chomet ez eus war e lerc'h un toullad oberennoù prederouriezh ha skridoù burutellañ. Ar re-se a oa skrivet e latin, en o zouez Prolusiones in Tacitum (Sorø, 1655), Animadversiones in Ammianum Marcellinum contra Boxhorn (Sorø, 1654).
Oberennoù
[Rummad:Skrivagnerien latin]]
La Carlota
La Carlota zo un anv-lec'h spagnolek.
Orin
Diwar an anv-badez Carlota.
Priñselezh Lippe
Priñselezh Lippe (en alamaneg : Fürstentum Lippe) a oa ur stad vihan alaman adal 1789 betek 1918. Perzh a gemeras e Kengevread ar Roen, er C'hengevread alaman, hag en Impalaeriezh alaman. Hiriv emañ e Nordrhein-Westfalen.
Istor
C'hoarvezout a ra priñselezh Lippe eus Kontelezh Lippe-Detmold a badas eus 1613 betek 1789.
Scuderia AlphaTauri
Scuderia AlphaTauri pe AlphaTauri, o redek e 2020 evel Scuderia AlphaTauri Honda, zo ur saver-kirri ha skipailh Formulenn 1 eus Italia. Perc'hennet eo evel Red Bull Racing gant an evajer Red Bull hag anvet eo evel merk-dilhad an embregerezh. Krouet e oa bet e 2020 evit mont da heul Scuderia Toro Rosso, perc'hennet ivez gant Red Bull. E 2020 e redas gant Pierre Gasly ha Daniil Kvyat, pourvezet gant kefluskerioù Honda.
Cotignola
Cotignola zo ur gumun en Italia, e proviñs Ravenna, e Emilia-Romagna.
Cueva de las Manos
Cueva de las Manos ("Mougev an Dornioù') zo anv spagnolek ul lec'hienn henoniel en Arc'hantina, e kanienn don ar Río Pinturas, 163 km er su d'ar gêr anvet Perito Moreno e departamant Lago Buenos Aires, e gwalarn Proviñs Santa Cruz, er rannvro Patagonia argentina. Kantadoù a zornioù livet dre voull war ar roc'h zo er vougev, alese he anv. E 1993 e voe lakaet da Vonumant istorel broadel Arc'hantina, hag e 1999 e voe degemeret evel Glad bedel an UNESCO,.
Priñselezh Leyen
Priñselezh Leyen pe al Leyen (en alamaneg : Fürstentum von der Leyen) a oa ur stad vihan alaman berrbad, adal 1805 betek 1815, e Kontelezh Hohengeroldseck, er c'hornog da stad Baden-Württemberg hiriv.
Cueva de las Manos
Mougev an Dornioù zo unan eus al lec'hiennoù henoniel suamerikan (gant Monte Verde e Chile, Pedra Furada e Brazil ha Piedra Museo en Arc'hantina e-touez reoù all) a daol ar brall war an damkan gourfouezus hag a ro da wir e voe poblet Amerika diwezhatoc'h eget ar c'hevandiroù all. Aspadennoù amzeriadet 12 500 <abbr title="Kent Bremañ">KB (-10 550) zo bet kavet en ur lec'h annezet all, Los Toldos e proviñs Santa Cruz bepred.
Cervia
Cervia zo ur gumun en Italia, e proviñs Ravenna, e Emilia-Romagna.
Cueva de las Manos
Dezverkoù
Ar c'hrignerezh naturel a gleuzas moger uhel kanienn ar stêr, betek stummañ ur vougev 88 metr dindan gorre an douar, a zo bihan a-walc'h : 24 metr d'an hirañ, 15 m ledander en digor ha 10 m en uhelañ.
Sabrina Salerno
Sabrina Salerno, ganet e 1968 e Genova, zo ur ganerez italian, brudet er bloavezhioù 1980 gant ar ganaouenn saoznek Boys (Summertime Love) hag ar c'hlip ma tispake he bruched en ur poull-neuial.
Cueva de las Manos
Istor
An ergerzher arc'hantinat Francisco Pascacio Moreno (1852-1919) a gavas Mougev an Dornioù e 1876. Diaes eo he diraez, setu perak moarvat ne voe ket furchet gant henoniourien a-raok ar bloavezhioù 1960. An henoniour arc'hantinat Carlos Joaquin Gradin (1918-2002) a studias ar vougev e-pad 30 vloaz adalek 1964, gant skoazell e genseurted Ana M. Aguerre ha Carlos A. Aschero.
Teñzorioù a-leizh a oa enni. An henoniourien a brouas e oa bet annezet gant chaseourien-kutuilherien. An aspadennoù meinek, an oaledoù, ar c'hrec'hin loened, an eskern hag al livadurioù niverus o-unan a roas tu d'o amzeriadañ e-touez ar re goshañ e Suamerika, pa voent boulc'het e Nevezoadvezh ar Maen ha livet a-goulzadoù adalek 9 300 KB (9 300 vloaz kent 1950, da lavaret eo -7 350), betek 1 300 KB (-650). Muioc'h eget ur goudor ez eo bet la Cueva de las Manos evit ar chaseourien gwanakoed, ul lec'h nevet eo bet hep mar ebet e-pad milvedoù.
Arz
An tresadennoù paotañ eo al lunioù, troellennoù dreist-holl, a zo bet lakaet da arouezioù doueed ha doueezed a zo dianav bremañ.
Ruz MMM, okr MMM , melen MMM , gwenn MMM ha du <span style="background-color:#29030d; color:#29030d&a;">MMM eo al livioù implijetañ. Diwar frouezh, plant ha mein friket e veze fardet an enlivadoù, a veze stabilaet gant gwad ha druzoni al loened lazhet.
Tri amzervezh zo bet termenet, pep unan gant e zanvez : an henamzer, ma'z eus kalz abadennoù chaseal treset en doare gwirlivekañ ; ar grennamzer, hini an dornioù hag al loened en o unan, difetisoc'h o zres ; ar maread nevesañ e lunioù mentoniel, e linennoù hag e boentoù o stummañ un doare mandala a-wechoù. E-kerzh an trede marevezh (5250-3250 KB) hag e-kichen an dornioù bepred ez eus tud ha gwanakoed brastreset, nandoued, ha tudennoù hanterzen-hanterc'hlazard. Diwezhatoc'h, hendadoù Tud ar Su a zibabas da vat ar c'hinkladurioù difetis : kelc'hioù kengreiz, tric'hornioù kenstaget dre o begoù, linennadoù pikoù, ha kammigelloù ruz-flamm. War-dro 200 vloaz a-raok donedigezh Kristol Goulm e voe treset al lunioù diwezhañ er vougev ; reoù damheñvel, a oa emdroet da vilendalloù, a voe gwelet war quillangos (mantilli feur gwanako) ar Batagoniz a gejas ouzh an Europiz kentañ.
Den ne oar resis petra eo ster an tresadennoù-se ; evel er c'hevioù all dre ar bed e c'houlakaer e oant lod en ul lid, relijiel pe get. Ar pep souezhusañ eo an niver bras a zornioù kleiz a zo bet lakaet ouzh ar roc'h, a c'heller merkañ, hogen reizh eo rak dehouidi moarvat e oa an darn vrasañ eus an dud, setu e talc'hent an askorn gant an dorn-se.
Statud mirerezh
Abalamour d'an diouer a framm lezennel ec'h eo aet an touristerezh da zibalamour, ar pezh a laka Mougev an Dornioù en arvar evel an darn vuiañ eus ar c'hevioù a zo en Arc'hantina. Strafuilhet eo diabarzh ar vougev, a rank chom en deñvalijenn gant ur gwrezverk hag ur glebor stabil ; an endro ivez zo en arvar : loened, lennoù, riboulioù danzouar, lec'hiennoù henoniel evel kailhegi hen, daoust d'an douaroù tro-dro bezañ gwarezet. Ouzhpenn da gement-se, vandalerezh zo bet e Mougev an Dornioù : grafitioù, engravadurioù, ha mogerioù distrujet zoken. Hep ur framm melestradurel, monedone an dud en ur vougev a zegas kemmoù en endro, ha freuz dieiltro a-wechoù — setu perak ez eus bet ranket sevel un eiladenn eus Mougev Las Caus, da skouer.
Ditouroù espar a gaver er c'hevioù, rak dre studiañ ar bolzhinkinoù hag al leurhinkinoù e c'heller gouzout penaos e oa an hin a rene gwechall war gorre an douar 50 000 bloaz zo. Freuzet ez eus bet fetisadoù (speleotemoù) gant touristed dija.
Arvarus ivez eo al labourioù er mengleuzioù, ha pa vijent pell a-walc'h, peogwir e c'hallont degas kemmoù en aer hag en dour, ha degas riskladurioù douar zoken.Teir mengleuz zo bet digoret nepell diouzh Mougev an Dornioù abaoe ar bloaz 2000.
Priñselezh Leyen
Istor
En 1797 e voe trec'h Bro-C'hall war an Impalaeriezh Santel, ma kemeras an douaroù war lez kleiz ar Roen. E miz Kerzu 1805, pa veze lonket ar stadoù bihan all e voe laosket Leyen, rak ar c'hont a oa niz da Karl Theodor von Dalberg, kenlabourer da Napoleon.
Jerome Bixby
Buhez
Goude bezañ bet ur soner piano klasel e voe rener an embann e meur a gelaouenn etre ar bloavezhioù 1949 ha 1951 : Jungle Stories (Diskaramzer 1949 – Nevezamzer 1951), Planet Stories (Hañv 1950 – Du 1950), Sheena (Nevezamzer 1951) ha Two Complete Science-Adventure Books (Goañv 1950 – Hañv 1951).
Pa zivizas Planet Stories embann ur gelaouenn nevez, Two Complete Science-Adventure Books, ma vefe daou romant bewech e lakaas Jerome Bixby da ober war-dro an teir niverenn gentañ, ouzhpenn d'e labour e Planet Stories. War an hevelep patrom ec'h aozas Two Western Romances, a voe adanvet 2 Western-Action Books e 1951. A-stur gant an div gelaouenn-se e veze embannet bannoù-treset renet gant J. Bixby, a skrive evito ivez.
Ul livour e oa Jerome Bixby ivez : teir skeudenn aozet gantañ a voe embannet e 1949, [1952]] ha 1954.
E istor berr It's a Good Life (1953) a voe azaset evit ar stirad skinwel The Twilight Zone'' hag adkemeret er film heñvelanvet e 1983.
E 1958 e skrivas senario ar film ''It! The Terror from Beyond Space''.
Legio II Adiutrix
Legio II Adiutrix a oa ul lejion roman savet gant an impalaer Vespasianus er bloaz 70.
Jerome Bixby
Buhez
D'an 28 a viz Ebrel 1988 e varvas Jerome Bixby diwar un taol-kalon, d'an oad a 75 vloaz.
Chloropicus pyrrhogaster
Anvet e voe Picus (Chloropicus) Pyrrhogaster (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865).
Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika, en un takad hag a ya eus Sierra Leone ha kreisteiz Ginea da greisteiz Nigeria ha mervent Kameroun.
Rummatadur
Renket e veze er genad Thripias kent.
Feur-emglev Pariz (1786)
Feur-emglev Pariz a oa bet sinet e 1786 entre ar roue gall Loeiz XVI ha dug Württemberg diwar-benn harzoù priñselezh Montbéliard.
E 1786 edo Karl II Eugen, dug Württemberg ha Teck, o terc'hel nav douar enkaet er Rouantelezh c'hall : re Blamont, Clémont, Châtelot, Héricourt, Granges, Clerval ha Passavant, e kontelezh Bourgogn, ha re Horbourg ha Riquewihr, en Elzas-Uhel.
Gant Feur-emglev Versailhez, d'an 10 a viz Mae 1748, en doa anavezet dug Württemberg, riegezh ar roue gall war zouaroù Blamont, Clémont, Châtelot ha Héricourt, ha kadarnaet souvereniezh ar roue gall war re Granges, Clergas ha Passavant.
Liane
Liane zo un anv-badez gallek.
Naruhito
Naruhito, ganet d'an 23 a viz C'hwevrer 1960, eo impalaer Japan. Lakaet eo bet war an tron d'ar 1añ a viz Mae 2019. Dre-se ez eo bet kroget ar marevezh Reiwa. An tad, an impalaer Akihito en devoa dilezet an tron d'an 30 a viz Ebrel 2019. Naruhito eo 126 impalaer Japan hervez an urzh hêrezh hengounel er vro.
Poull-neuial
Ur poull-neuial zo ur poull kalvezel a leugner gant dour, dous peurvuiañ pe sall a-wechoù, evit ma c'hellfe tud neuial.
Naruhito
E 1993, eo dimezet gant an diplomat Masako Owada. Ur bugel o deus, Aiko, priñsez Toshi.
Poull-neuial
Poulloù-neuial foran a vez er c'hêrioù, digor d'an holl, gant paeañ evit mont enne. Poulloù-neuial prevez, bras pe vihan, a vez a-wechoù e ti an dud.
Russi
Russi zo ur gumun en Italia, e proviñs Ravenna, e Emilia-Romagna.
Oujda
Oujda (الرباطوجدة en arabeg, Wejda / ⵡⴻⵊⴷⴰ e tamazight) a zo ur gêr e Maroko, e biz ar vro.
Diana (Madagaskar)
Diana zo ur rannvro eus Madagaskar, e norzh ar vro.
Karl II Eugen
Karl II Eugen (Brusel, 11 a viz C'hwevrer 1728 – Hohenheim, 24 a viz Here 1793) a oa dug Württemberg ha Teck, ha kont Montbéliard adal 1737 betek 1793, hag eus an tiegezh Württemberg.
Mignon e oa d'an arzourien.
Kermarker
Kermarker zo un anv-lec'h brezhonek hag a gaver e meur a barrez pe kumun e Breizh.
Riolo Terme
Riolo Terme  zo ur gumun en Italia, e proviñs Ravenna, e Emilia-Romagna.
Emgann ar Sava
En Emgann ar Sava, war lez ar stêr Sava, adstêr d'an Danav, nepell diouzh Emona, e 388, e voe trec'het Magnus Maximus gant an impalaer Theodosius Iañ. Diwezhatoc'h e voe tapet Maximus gant e enebourien ha lakaet d'ar marv en Aquileia.
A-raok an emgann
Pa varvas an impalaer roman Valentinianus Iañ e 375 e voe anvet e zaou vab, Gratianus ha Valentinianus II. da impalaerien. Gratianus, a oa 17 vloaz d'ar c'houlz-se, a grogas brav e ren, gant un trec'h war an Alemanned war ar Roen e 377. Andragathius, magister equitum Maximus, an hini en devoa lazhet Gratianus, a voe trec'het e-kichen Siscia (Sisak e Kroatia hiziv) gant e vreur Marcellinus e Poetovio (Ptuj e Slovenia hiziv).
E vab Victor, ur 7 vloaz bennak dezhañ, a voe trec'het ha lazhet nebeut amzer goude en Augusta Treverorum gant magister peditum Valentinian, Arbogast, e fin ar bloavezh-hont.
E-touez e ziskennidi e voe Olybrius, impalaer e 472, meur a gonsul hag a eskob evel sant Magnus Felix Ennodius, eskob Pavia adalek 514 betek 521.
Massa Lombarda
Massa Lombarda  zo ur gumun en Italia,  e proviñs Ravenna, e Emilia-Romagna.
Cenischia
Ar Cenischia zo ur stêr eus Piemonte, adstêr d'an Dora Riparia e Susa.
Filighera
Filighera  zo ur gumun eus  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Skoed
Ur skoed a c'hall bezañ :
Godiasco Salice Terme
Godiasco Salice Terme (anvet Godiasco hepmuiken betek 2012) zo ur gumun eus Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Dendrocoptes dorae
Dendrocoptes dorae (Dendrocopos dorae kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Desertipicus dorae (kentanv) da gentañ-penn (e 1935) gant an naturour stadunanat George Latimer Bates (1863-1940) hag al loenoniour skosat Norman Boyd Kinnear (1882-1957). Dougen a ra anv-bihan — Dora — gwreg ar Breizhveuriad St John Philby (1885-1960) a gustume kenlabourat gante gwech an amzer.
Annez
Brosezat eo ar spesad e mervent Arabia.
Rummatadur
Renket e veze er genad Dendrocopos kent.
Nicorvo
Nicorvo   zo ur gumun eus  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Dora di Bardonecchia
An Dora di Bardonecchia zo ur stêr verr en Alpoù, adstêr d'an Dora Riparia er Val Duèira e-kichen Torino, e Piemonte, en Italia.
Val Duèira
Ar Val Duèira (en okitaneg, Saonenn an Duèira ), pe Val di Susa (en italianeg), pe Val de Suse (en galleg), zo ur saonenn en Alpoù, e kornôg Piemonte, er c'huzh-heol da gêr Torino. Lodennoù anezhi zo stag ouzh Bro-C'hall.
Treuzet eo ar saonenn gant an Dora Riparia, adstêr d'ar Po.
Dont a ra anv italianek ar saonenn eus hini kêr Susa, a zo e kember an Doria hag ar val Cenis.
Ar menez uhelañ eo ar Rocciamelone.
Servijoù publik
Ar servijoù publik eo lakaat terkañ laz hollek nann marc'hadourel e plas en ur gumuniezh.
Mortara
Mortara  zo ur gumun eus  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Susa (Piemonte)
Susa zo ur gêr eus Piemonte, en Alpoù, er c'huzh-heol da gêr Torino.
Servijoù publik
Paeet e vez ur priz izeloc’h eget hini ar produerezh, betek bezañ digoust a-wechoù. Paeet e vez dre ar savadennoù ret a vez tennet diwar ar goproù.
Susa (Piemonte)
E Susa emañ kember an Dora Riparia hag ar Cenischia.
Skoed (moneiz)
Ar skoed a oa ur pezh moneiz hag a dalveze tri lur gall. Implijet e veze ar ger ivez e troiennoù e-lec'h ar ger lur :
Servijoù publik
Goude an Eil Brezel-bed gant Jèze, Rolland, Bonnard, de Laubadère e voe krouet ar servijoù publik evel m'emaint bremañ. Krouet e vez lec’hioù, gant arc’hant ar Stad hag ar strollegezhioù tiriadel, diazezadur publik (ti-kêr, skol-veur) ha tud prevez (treuzdougen boutin). Ar servijoù publik a rank bezañ dibaouez (n’o deus ket ar gwir da serriñ evit mont da vanifestiñ), digor d’an holl hag emdroüs (mont war-raok, nevezadenniñ gant ar c’hemmoù gevredigezhel). Gaston Jèze : ezhommoù laz hollek roet gant gouarner ur vro. Roll ar servijoù publik zo degas unaniezh en ur gêr, stourm a-enep an dizingalderioù.
Ur servij foran : al levraouegoù
Kontet e vez tremen 16 000 levraoueg publik hiziv e Frañs. Ul levraoueg he deus ar rediñ da gaout eurvezhioù ledan, evit ma vefe digor da bep seurt eurvezhioù evit a bep seurt tud. Ingalded, da c’houzout kinnig un hollad a sevenadur gant soñjoù disheñvel dre a bep seurt doareoù disheñvel evit en em kelaouiñ. Ul lec’h ma vez tabutoù, deskadurezh, nevezadenn sokial hag all eo al levraouegoù.
Menconico
Menconico   zo ur gumun en Italia, e  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Sava (Madagaskar)
Sava zo ur rannvro eus Madagaskar, e biz ar vro. Dont a ra hec'h anv eus lizherennoù kentañ peder c'hêr bennañ ar rannvro : Sambava, Antalaha, Vohémar hag Andapa.
Gwerz Metig
Kloarec Koat ar Rannou ha Penn-herez Kerzanton zo ul levrig brezhonek, gant Yann-Vari ar Skourr, embannet e 1870. Brudet eo bet dreist-holl dre ma oa embannet war follennoù distag.
Anavezet eo ar skrid-se dindan stumm ur ganaouenn a zo brudet e-touez ar ganerien festoù-noz, hag anvet "Metig" ganto peurvuiañ, pe Gwerz Metig, pe Son Metig.
Savet eo ar werz e gwerzennoù trizeksilabennek, gant un ehan goude ar seizhvet silabenn (7 + 6), ha gant se e c'haller hec'h implij aes da ganañ gavotenn.
Kanerien
Kanet eo bet gant tost an holl ganerien festoù-noz, er-maez eus Bro-Wened : C'hoarezed Goadeg, Breudeur Morvan, ha gant Alan Stivell.
E 2023 eo bet kanet e Kan ar Bobl Pondivi gant bugale eus Skol Diwan Gwengamp.
464
1217 Ab Urbe Condita = 464 goude J.-K.
Campoformido
Campoformido (Cjampfuarmit e friouleg, Campoformio e veneteg) zo ur gumun eus proviñs Udine, e Friuli-Venezia Giulia en Italia. Ouzhpenn 7 872 a dud zo o chom eno.
464
Bloavezh bizeost o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Merc'her
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 464
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 464
Marie von Württemberg
Marie von Württemberg (1799-1860) zo ur briñsez alaman hag eil pried an dug Ernst Iañ von Sachsen-Coburg-Gotha (1784–1844). Lezvamm Albert von Sachsen-Coburg-Gotha e oa eta, ganet eus pried kentañ an dug.
Merc'h e oa da Alexander Friedrich Karl von Württemberg ha d'e bried Antoinette von Sachsen-Coburg-Saalfeld (1779-1824). He mamm a oa merc'h d'an dug Franz von Sachsen-Coburg-Saalfeld. Nizez e oa d'an impalaerez Maria Fjodorowna.
Bugel ebet n'he doe Marie von Württemberg.
Atsimo-Atsinanana
Atsimo-Atsinanana (Gevred e malagasieg) zo ur rannvro eus Madagaskar, e gevred ar vro.
Frascarolo
Frascarolo zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Mede
Mede  zo ur gumun en Italia, e  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Pride (film, 2014)
Pride ("Lorc'h") zo ur film breizhveuriat savet gant Matthew Warchus ha deuet er-maez e 2014.
Danvez ar film
Ur strollad heñvelreizhidi a glask sikour mengleuzierien en o stourm, er bloavezhioù 1980. Tremen a ra an istor e Londrez hag e Kembre. Dastum a reont arc'hant evit skoazellañ harz-labour ar vengleuzierien. Da gentañ n'int ket degemeret mat er gêriadenn rak an heñvelreizhidi n'int ket deuet-mat. Kenderc'hel a reont betek tizhout o fal, hag a-benn ar fin e c'hounezont doujañs ar vengleuzierien. Ur film fromus eo, a laka an den d'en em santout perzh er stourm.
An tudennoù
Joe (Broomley) zo unan eus an tudennoù nemeto a zo bet ijinet, ar re all o deus bevet an istor-mañ. Mark Christian Ashton (c’hoariet gant Ben Schnetzer) a stourme evit gwirioù an heñvelreizhidi, ha krouet en deus gant e vignon Mike Jackson ar strollad Lesbians and Gays Support the Miners (LGSM) goude bezañ bet e Gay Pride 1984 e Londrez o tastum arc’hant evit al labourerien a oa oc’h ober harz-labour. Bez' emañ ivez Siân Catherine James hag a oa ur bolitikerez eus Kembre ; kemeret he deus perzh e harzoù-labour ar vengleuzerien etre 1984 ha 1985. A-youl-vat e oa ha sikouret he deus tro-dro da 1 000 familh mengleuzierien. Stephanie Chambers (c’hoariet gant Faye Marsay) a oa al lesbianez nemeti e-touez krouerien ar strollad LGSM.
An darvoudoù
Daoust ma seblant an emglev-se bezañ diwirheñvel, an darvoudoù pennañ zo gwir.
Golferenzo
Golferenzo   zo ur gumun en Italia, e  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Racing Point F1 Team
Racing Point F1 Team, o kevezañ dindan an anv BWT Racing Point F1 Team, berroc'h : Racing Point, zo ur skipailh ha saver-kirri Formulenn 1 Bro-Saoz a red e 2020. Krog e oa gant ar redadegoù Formulenn 1 e 2019 pa voe prenet skipailh Force India gant Lawrence Stroll hag e embregerezh Racing Point UK e-kerzh 2018. E 2020 e red gant Sergio Pérez ha Lance Stroll, mab Lawrence Stroll. Adanvet e vo ar skipailh Aston Martin a-benn 2021.
Rich Kids of Tehran
Rich Kids Of Tehran ("Bugale binvidik Tehran"), skrivet #RichKidsofTehran pe #RKOT, zo ur gont Instagram hag a ziskouez tud yaouank pinvidik Tehran o klask keveziñ dre ledañ o arc'hant dre boltredoù gant yaouankizoù ar C'hornôg ; war Facebook ha Twitter e reont ivez. Brudet mat eo ar gont met gwelet fall-tre eo gant pennadurezhioùoù politikel ha relijiel Iran. Merc'hed ha mibien pinvidien ar vro n'int ket tomm ouzh ar pennoù relijiel strizhkredennerien anezho. Kavout a reont gwelloc'h diskouez ha ledañ o finvidigezh hag o doare da vevañ dieub diouzh an Islam (evañ, gwiskañ lijer, butuniñ...). Gwelet fall eo ivez an doare d'ober-se gant un toullad tud eus ar vro hag a vev er baourentez pe a vez gwasket gant ar Stad,.
Marzano
Marzano   zo ur gumun en Italia, e  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Menabe
Menabe zo ur rannvro eus Madagaskar, e kornôg ar vro.
Emgann ar Berezina
Emgann ar Berezina a oa bet stourmet etre ar 26 hag an 29 a viz Du 1812, etre nerzhioù lu Napoleon, a oa o kilañ goude aloubadeg Rusia hag a oa o klask treuziñ ar stêr Berezina (nepell diouzh Borisov, e Belarus), hag armeoù rusian renet gant Mikhail Kutuzov, Peter Wittgenstein hag an amiral Pavel Chichagov. Ne voe trec'her anat ebet e fin an emgann. Ar C'hallaoued o devoa kollet kalz soudarded ha dafar met a oa deuet a-benn da dreuziñ ar stêr memes tra hep bezañ stanket. An droienn "Bérézina" a vez implijet abaoe e galleg evit ober meneg eus un taol fall.
Jan van Eyck
Jan van Eyck (e-tro 1390 e Maaseik – 9 a viz Gouere 1441 e Brugge) a oa ul livour flamank brudet a-drugarez d'e boltredoù heñvel-tre ouzh ar wirionez ha leun a vunudoù. Poltred ar priedoù Arnolfini ha stern-aoter Oan Doue a zo e-touez e oberennoù brudetañ.
E vuhez
Ne ouezer klet e pe vloavezh e voe ganet. Marteze a-walc'h e teskas e stal-labour ur miniadurour bennak. Al livadur koshañ savet gantañ a vefe bet savet etre 1417 ha 1422. Lodenn gleiz un divdaolenn ma weler ar c'hroazstagadur hag a c'haller gwelout er Metropolitan Museum of Art e New York eo.
Er bloavezhioù 1422-1424 e labouras e lez Yann Bavaria, kont Holland, e den Haag. Pa varvas ar c'hont e miz Genver 1425 ez eas van Eyck da adkavout e vreur Hubert van Eyck e Flandrez. Livour e oa e vreur ivez. Eno e teuas van Eyck da vezañ livour ha mevel kambr an dug Fulup III Bourgogn.
Er goañv 1428 e voe kaset da Bortugal gant Fulub III, da renta-kont eus «gwirvoud korf ha temz-spered» ar briñsez Izabel, ha hi merc'h ar roue Jean Iañ. Goulennet e voe gant van Eyck livañ poltred ar briñsez. Daoust m'eo bet kollet an daolenn e ouezer (un dresadenn a chom) e savas un daolenn heñvel ouzh Mona Lisa. En em staliañ a reas e Brugge ma prenas un ti e 1432. Dimeziñ a reas hag ur mab a voe ganet e 1434.
Diaes eo gouzout hag-eñ eo Jan pe Hubert a savas an oberennoù sinet « Van Eyck » a-raok 1426 (ar bloavezh ma varvas Hubert). Stern-aoter Oan Doue (1432, en iliz-veur Sant-Bavone e Gand) a voe kroget gant Hubert ha peurechuet gant Jan e miz Mae 1432, met ne ouezer ket piv a savas petra ez-resis. Ouzhpenn an oberenn-se e savas poltredoù ha livadurioù ma weler an Itron Varia. Van Eyck a vez gwelet evel an hini a ziazezas al livañ poltredoù en Europa. Holl an dud livet gantañ a zo diskouezet en doare hanterskeudenn, ha diskouezet ¾ an dremmoù war-du an tu-kleiz. Peurliesañ e vez buket selloù e dudennoù ouzh an arvesterien, ar pezh a oa nevez-flamm pa voent livet. En daolenn Poltred ar priedoù Arnolfini (1434) e weler ar c'houblad en e di e Brugge da vare e eured. Giovanni Arnolfini a oa ur marc'hadour pinvidik. E-kreiz an daolenn ez eus ur melezour ma weler daou dest an eured, van Eyck a vefe unan anezho.
A-bouez bras e voe ivez perzh van Eyck a-fet diorren teknikoù al livañ en Europa. Gwellaat a reas teknik al liverezh dre eoul ha kalz e pleustras war livañ gwirvoud ar munudoù hag an danvezioù.
Ur pennad diwar-benn Jan van Eyck a zo e-barzh Vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori (Buhez al livourien, kizellerien ha savourien wellañ) gant Dominicus Lampsonius.
Gambarana
Gambarana  zo ur gumun en Italia, e  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Tro-vrezel Italia (1796-1797)
Tro-vrezel Italia a c'hoarvezas e 1796 pa voe kaset arme Bro-C'hall gant Napoleone Buonaparte d'ober un dro-vrezeliñ da Italia e-pad brezel Kentañ Kenunaniezh rouantelezhioù Europa a-enep ar Republik C'hall.
Stourm a reas an arme c'hall ouzh Rouantelezh Sardigna, ouzh an Impalaeriezh Santel hag ouzh Stadoù ar Pab.
Er brezel-se e c'hallas ar jeneral Buonaparte diskouez e ampartiz strategour ha condottiero, goude ma ne oa ket armet eus ar gwellañ. Meur a wech e voe trec'h, ma c'hallas ar Republik c'hall teurel he dorn war un darn vras eus Italia an hanternoz.
Vakinankaratra
Vakinankaratra zo ur rannvro eus Madagaskar, e kreiz ar vro.
463
1216 Ab Urbe Condita = 463 goude J.-K.
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Meurzh
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 463
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 463
Atsimo-Andrefana
Atsimo-Andrefana (Mervent e malagasieg) zo ur rannvro eus Madagaskar, e mervent an enez just a-walc'h.
Es Vedrà
Es Vedrà zo un enezennig didud er Mor Kreizdouar, 2 km diouzh aod Eivissa, en inizi Balearez, dirak traezheg Cala d'Hort, ha stag ouzh kumun Sant Josep de sa Talaia.
Uhelik eo, 382 m dezhi, e-kichen an enezennig all Es Vedranell, a zo 128 m hec'h uhelder.
Charlotte von Sachsen-Hildburghausen
Merc'h e oa da Friedrich von Sachsen-Hildburghausen, dug Sachsen-Altenburg, ha d'e bried Charlotte Georgine Luise von Mecklenburg-Strelitz.
Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a eure d'an dug Paul von Württemberg ha pemp bugel o doe: Chabous a veze etre an daou bried, ha dilezet e voe Charlotte gant he gwaz.
Marcignago
Marcignago zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Analamanga
Analamanga zo ur rannvro eus Madagaskar, e kreiz ar vro.
462
Diwar-benn ar bloavezh 462 en deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez: Rummad:Ganedigezhioù 462
Marvioù
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 462
Arzh Aour
An Arzh Aour (Goldener Bär en alamaneg) eo ar gopr-sinema pennañ a vez roet da wellañ film hir Festival etrebroadel ar film Berlin (Internationale Filmfestspiele Berlin) bep bloaz abaoe 1951.
Stumm un arzh — arouez Berlin, kêr-benn Alamagn — he deus an delwennig krouet gant ar gizellerez alaman Renée Sintenis (1888-1965).
Kentañ dalc'h
Da-geñver an dalc'h kentañ e voe dibabet pep a loread e-touez pemp rummad — drama, komedienn, teulfilm, skrij/troioù-kaer ha sonerezh — gant ur juri alaman :
1952-1955
Etre 1952 ha 1955 e voe dibabet al loreidi diwar votiñ an arvesterien.
1956-2016
Goude ma voe anavezet Festival Berlin e 1956 gant FIAPF (Kevread Etrebroadel Kevredigezhioù ar Broduourien Filmoù) e voe dibabet al loreidi gant ur juri etrebroadel :
Chom a ra an Taiwanad Ang Lee ar filmaozer nemetañ bet tapet an Arzh Aour div wech (1993 ha 1996) gantañ, evit c'hoazh.
Bad Cat
Bad Cat a zo ur film tresadennoù-bev turkek, sevenet gant ar filmaozer turk Mehmet Kurtuluş hag Ayşe Ünal.
Produet e voe gant Anima Istanbul ha skignet gant Odin's Eye Entertainment evit ar wech kentañ d'ar 5 a viz C'hwevrer 2016 e Turkia.
Gambolò
Gambolò  zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Es Vedranell
Es Vedranell zo un enezennig didud er Mor Kreizdouar, 2 km diouzh aod mervent Eivissa, en inizi Balearez, dirak traezheg Cala d'Hort, ha stag ouzh kumun Sant Josep de sa Talaia.
128 m uhelder zo dezhi, e-skoaz Es Vedrà, an enezennig all en he c'hic'hen, a zo brasoc'h hag uheloc'h (382 m).
Titicaca
Al lenn Titicaca (spagnoleg) pe Titiqaqa (ketchwaeg) eo al lenn uhelañ er bed a c'haller bageal warni. Emañ 3 812 metr a-us live ar mor, er menezioù Andoù, war an harzoù etre Perou ha Bolivia. Etre 140 ha 180 metr eo he donder well-wazh ha 281 metr eo he donder brasañ. War-dro 190 km eo he hed ha 80 km he led. Emañ lodenn gornôk al lenn e rannvro Puno e Perou, hag emañ al lodenn reter e departamant La Paz e Bolivia.
Ouzhpenn 25 stêr en em daol el lenn. Enni ez eus 41 enezenn ha war lod anezho ez eus tud o chom. Touristed a ya da weladenniñ an inizi-se, eus porzh Puno e Perou dreist-holl. Kalz a dud a ya evel-se da inizi Uros, inizi artisifiel, graet gant korzennoù raoskl war-neuñv. Inizi all zo ivez, evel Amantaní, Taquile, brudet abalamour d’ar stammennoù graet gant an Indianed a zo o chom enni, pe Isla del Sol, an enezenn vrasañ, e Bolivia.
D’ar stêr Desaguadero, a ya a-dreuz Bolivia betek al lenn Poopó, ez a kuit un darn eus dourioù al lenn Titicaca.
Lodenn c’hevred al lenn zo damzispartiet diouzh ar peurrest ha graet e vez Lago Huinaymarca anezhi e spagnoleg, e Bolivia, tra ma vez graet Lago Chucuito eus al lodenn vrasañ. E Perou e vez graet anezho Lago Pequeño (Lenn Vihan) ha Lago Grande (Lenn Vras). En aymara hag e quechua e reer gant an anv Titiqaqa. Ne ouzer ket a belec’h e teu an anv-se e gwirionez.
Magherno
Magherno zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Itasy
Itasy zo ur rannvro eus Madagaskar, e kreiz ar vro.
Gerenzago
Gerenzago  zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Bongolava
Bongolava zo ur rannvro eus Madagaskar, e kreiz ar vro.
Oileán Mionnán
Oileán Mionnán (Kid Island e saozneg ) zo un enezenn vihan war aod kornôg Iwerzhon, e kontelezh Maigh Eo. Emañ e gwalarn ar gontelezh, nepell diouzh Ceann Iorrais.
Tapout a ra betek 95 metr a uhelder. Didud eo, met en hañv e vez kaset deñved da beuriñ geot an enezenn.
Lirio
Lirio  zo ur gumun en Italia, e  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Charles Trenet
Charles Trenet, ganet e 1913 e Narbonne ha marvet e 2001 e Créteil, zo ur c'haner ha sonaozer gall. Brudet eo e ganaouennoù gallek (La Mer, Y'a d'la joie, L'Âme des poètes, Ménilmontant, Douce France), ha darn anezho zo bet kanet e yezhoù all.
Gropello Cairoli
Gropello Cairoli  zo ur gumun en Italia, e Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Garlasco
Garlasco  zo ur gumun en Italia, e  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
461
1214 Ab Urbe Condita = 461 goude J.-K.
Balor
E gwengelouriezh Iwerzhon e oa Balor (pe Balar) rener war ar fomorianed, ur meuriad dreistbedel. Peurliesañ eo taolennet evel ur ramz hag a zo ul lagad hepken e-kreiz e dal, a skigne tan a zistruje pep tra a oa dirakañ. Balor a gemeras perzh en Emgann Mag Tuired, e lec'h ma oa bet lazhet gant e zouaren Lugh eus an Kenel doueez Dannou. Soñjal a reer ez eo un arouez eus an heol loskus, ha marteze e vefe liammet ouzh tudennoù gwengeloù all, evel da skwer Ysbaddaden, ur ramz kembreat, pe ar gikloped hellazat.
461
Bloavezh boutin, o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Sul
Marvioù 461
Gwelet ivez: Rummad:Marvioù 461
460
1213 Ab Urbe Condita = 460 goude J.-K.
Bloavezh bizeost o kregiñ gant ur Gwener hag hoc'h echuiñ gant ur Sadorn
Urocolius
Urocolius a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).
Guercino
Giovanni Francesco Barbieri, lesanvet Il Guercino da Cento (Cento, 8 C'hwevrer 1591 – Bologna, 22 Kerzu 1666), a oa ul livour italian eus ar.
Le Bonheur (Maupassant)
Le Bonheur (An Evurusted) zo un danevell gant Guy de Maupassant, embannet e 1884.
Alaotra-Mangoro
Alaotra-Mangoro zo ur rannvro eus Madagaskar, e reter ar vro.
Urocolius
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Daou spesad a ya d'ober ar genad :
Le Bonheur (Maupassant)
Istor
Embannet e voe er pemdezieg Le Gaulois d'ar 16 a viz Meurzh 1884, hag adembannet e Contes du jour et de la nuit en 1885.
Beyond the Sea (kanaouenn)
Beyond the Sea zo ur ganaouenn saoznek, savet ar c'homzoù anezhi gant ar sonaozer stadunanat Jack Lawrence (1912-2009) war don ar ganaouenn c'hallek La Mer, gant Charles Trenet. Disheñvel-bras eo ar c'homzoù avat diouzh re Trenet.
Gerardo Machado
Gerardo Machado pe Gerardo Machado y Morales (1871-1939) a oa ur jeneral ha politiker kuban.
Beyond the Sea (kanaouenn)
Sonenrollet eo bet gant kalzik tud, en o zouez Benny Goodman (1948), Mantovani, Roger Williams (1955) ha Gisele MacKenzie. Doare Bobby Darin avat e 1959, eo an hini a reas ar brasañ berzh. Goude e voe kanet gant kalz a dud all evel George Benson, Miguel Bosé, Bobby Caldwell, Eric Comstock, Sacha Distel, Barry Manilow, Johnny Mathis, Gene Nery, Helen Shapiro, Rod Stewart, The Sandpipers, Carol Welsman, Robbie Williams.
Betsiboka
Betsiboka zo ur rannvro eus Madagaskar, e kreiz-gwalarn ar vro.
Beyond the Sea (kanaouenn)
Doareoù spagnolek, italianek hag izelvroek zo ivez.
Urocolius
Unnek (11) isspesad en holl ; o c'havout a reer en Afrika.
Gerardo Machado
Ganet e oa e Camajuaní, e Kuba, d'an 28 Gwengolo 1871. Stourm a reas e Brezel Dieubiñ Kuba e 1898, ha prezidant e vro e voe (1925–1933).
Beyond the Sea (kanaouenn)
En holl ez eus ur pevar c'hant sonenrolladur anezhi.
Langosco
Langosco   zo ur gumun en Italia, e  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Daniel O'Donnell
Daniel Francis Noel O'Donnell a zo ur c'haner iwerzhonat, bet ganet d'an 12 a viz Kerzu 1961 e Cionn Caslach (Kincasslagh), e Kontelezh Donegal.
Reinwardtipicus validus
Reinwardtipicus validus (Chrysocolaptes validus kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae. Ar spesad nemetañ er genad Reinwardtipicus an hini eo.
Fossato di Vico
Fossato di Vico zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
Landriano
Landriano  zo ur gumun en Italia, e  Proviñs Pavia  e rannvro Lombardia.
Reinwardtipicus validus
Anvet e voe Picus validus (kentanv) da gentañ-penn (e 1825) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858) : dougen a ra anv an naturour izelvroat Caspar Georg Carl Reinwardt (1773-1854).
Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
Mac'hagnadur politikel en Impalaeriezh Bizantion
Mac'hagnadurioù all a veze implijet, evel troc'hañ ar fri pe an daouarn pe an treid pe an teod. Ouzhpenn ar mac'hagnadurioù e c'helle ar c'houzañvidi bezañ harluet.
Paul Hausser
Paul Hausser, ganet d'ar 7 a viz Here 1880 hag aet da Anaon d'an 21 a viz Kerzu 1972, a oa ur jeneral alaman ha penn uhel er Waffen-SS. Bez' e voe unan eus diazezerien an aozadur Hilfsgemeinschaft auf Gegenseitigkeit der Angehörigen der ehemaligen Waffen-SS, un aozadur kensikour ha propaganda evit ar Waffen-SS goude an Eil Brezel-bed.
Hausser a oa bet ofiser en Arme Prusian e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed. Tizhet en doa ar renk a jeneral er Reichsheer, etre an daou vrezel bed. Goude-se e teuas da vezañ ezel eus an SS ha unan eus ar re a savas an aozadur Waffen-SS e voe. E-kerzh an Eil Brezel-bed e pignas betek ar renk a gomandant e penn ur strollad armead. Ren a reas an unvezioù Waffen-SS e-kerzh Trede Emgann C'harkiv, Emgann Koursk ha taol-brezel Normandi. Hausser e oa an ofiser uhelañ er Waffen-SS gant Sepp Dietrich. An diforc'h gant Dietrich a oa e oa Hausser un ofiser uhel gourdonet a-raok mont etrezek an SS.
Goude ar brezel e voe unan eus krouerien ha kentañ degemenner an HIAG, ur strollad lobby a-du gant hêrezh an Trede Reich savet en Alamagn e 1951.
Poggiodomo
Poggiodomo zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
Notturno indiano
Notturno indiano zo ur romant italianek gant Antonio Tabucchi.
Ur film gall zo bet savet diwar ar romant.
Lusker enklask
Al lusker enklask  a zo ur goulev evit pourvezañ un etrefas ha kas respontoù kenstag d'ar pezh a c'hellfe bezañ deur d'ar goulenner diwar un nebeut dezverkoù. Boked an dezverkoù a ya d'ober ur reket enklask. Al luskerioù enklask implijetañ a zo savet evit klask meizadoù buket en testennoù ma zo eus anezho ha dispakañ ur roll daveoù renket hervez ar pouez jedet gant ar goulev diwar skeul an amzer ha dezverkoù all, evel siriusted ar mammennoù, o vezañ m'eo roet ur rank uheloc'h d'ar mediaoù boutin.
Vincenzo Catena
Vincenzo Catena pe Vincenzo de Biagio (ganet e Venezia war-dro 1470 – ha marvet en 1531) zo ul livour italian e Venezia e deroù ar XVI kantved.
Lejion a enor (Bro-C'hall)
''Meur a Lejion a enor a zo. Kit da welout ar pennad Lejion a enor.'' thumb|250px|An diktatour Napoleon Bonaparte a ro ar c'hentañ medalennoù eus al lejion a enor, d'ar [[14 a viz Gouere 1804, gant al liver Jean-Baptiste Debret]]
Sofia (Madagaskar)
Sofia zo ur rannvro eus Madagaskar, e norzh ar vro.
Lejion a enor (Bro-C'hall)
Al Lejion a enor, pe Urzh broadel al Lejion a enor (L'ordre national de la Légion d'honneur e galleg) zo un urzh c'hall, krouet gant Napoleone Buonaparte, pa oa kentañ koñsul ar ||republik c'hall]], d'an 19 a viz Mae 1802.
Enor ha Mammvro (Honneur et Patrie) eo ger-stur an urzh. Emañ sez an urzh e [Pariz, e Palez al lejion a enor, war glann gleiz ar stêr Saena.
Krouet e oa bet evit ar soudarded o doa diskouezet ampartiz, pe graet taolioù-kaer. Er C'hentañ kantved warn-ugent e vez roet da  anavezout hag enoriñ perzhioù mat ha dibar an dud war forzh peseurt tachenn diwar intrudu ar Stad C'hall.
Kavout a reer pemp seurt izili : tri rez (marc'heg, ofisour ha komandour) ha div dinded (ofisour meur, "grand officier", ha kroaz veur, "grand'croix").
Staliet eo kañsellerezh veur an urzh en Otel a Salm, e 7vet arondisamant Pariz.
Mestr meur an urzh eo Prezidant ar Republik C'hall dre leunwir.
Arroudennoù
Napoleone Buonaparte : "On appelle cela "des hochets" ; Eh bien, c'est avec des hochets qu'on mène les hommes."
thumb|175px|Kroaz vras al Lejion a enor bet roet da [[Tchang Kaï-chek.]]
La Chambelona
La Chambelona zo ur ganaouenn spagnolek eus Kuba e deroù an, en amzer ar prezidant García Menocal en 1916, savet marteze, hervez an istorour Fernando Ortiz, diwar ur ganaouenn spagnolek kozh.
Istor
E 1917 e c'hoarvezas emsavadeg, anvet 'La Chambelona', kaset gant tud eus ar strollad liberalen Oriente, a-enep kostezenn ar prezidant, nevez-adanvet, Mario García Menocal, ur mirour anezhañ. Implijet e voe ar c'honga evel kan ar  Partido Liberal de Cuba gant un diskan a veze adlavaret dizehan.
Fratta Todina
Fratta Todina  zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
Nocera Umbra
Nocera Umbra   zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
Pietralunga
Pietralunga  zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
Giano dell'Umbria
Giano dell'Umbria  zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
Fernando Alonso (disheñvelout)
Fernando Alonso zo anv meur a zen.
Sebadoh
thumb|right|Sebadoh e 2007 Sebadoh a zo ur strollad sonerien a son tonioù rock indie, bet savet e Westfield, Massachusetts gant Eric Gaffney ha Lou Barlow (bet soner gitar boud Dinosaur Jr). Sebadoh a voe e-touez ar strolladoù evel Pavement ha Guided by Voices hag a grouas al luskad sonerezh anvet lo-fi, ur seurt sonerezh indie diazezet war deknikoù enrollañ diazez, peurliesañ gant enrollerien peder roudenn. Kement-se a glever war oberennoù kentañ ar strollad, evel Weed Forestin' (1990) ha Sebadoh III (1991).
Istor
Lou Barlow a oa soner gitar boud er strollad Dinosaur Jr e dibenn ar bloavezhioù 1980. Daoust ma veze savet kanaouennoù gant Barlow ha Mascis e veze implijte dreist-holl re Mascis Tamm-ha-tamm e krogas Barlow da enrollañ e ganaouennoù en e di. Barlow ha Gaffney a lakaas embann ar c'hasedig Weed Forestin' e 1987 ganbt an ti-embannHomestead Records. Dibab a rejont an anv Sebadoh, ur ger a veze lavaret alies-tre gant Barlow ha na dalvez netra. . Barlow ha Gaffney a savas tonioù a voe embannet dindan stumm ur c'hasedig anvet The Freed Man e 1988. Gerard Cosloy, hag eñ e penn Homestead Records, a lakaas embann The Freed Man dindan stumm un albom klok e 1989. Ur pennadig goude ma vefe bet embannet e voe skarzhet Barlow eus Dinosaur Jr. . Jason Loewenstein a voe degemeret er strollad e 1989, hag e kemeras perzh e enrollañ ar bladenn single "Gimme Indie Rock" e 1991. Dek sonadeg a rejont etre 1989 ha 1990 e Western Mass, Boston, ha New York a-raok lakaat embann o zrede albom anvet Sebadoh III.
458
1211 Ab Urbe Condita ː= 458 goude J.-K.
Bloavezh boutin o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Merc'her
Sebadoh
Istor
Gaffney a guitaas ar strollad goude embann Bubble and Scrape e 1993. Erlec'hiet e voe gant Bob Fay, hag a sonas war an div bladenn embannet goude-se : Bakesale (1994) ha Harmacy e 1996. Fay a voe skarzhet pa oant oc'h enrollañ The Sebadoh (1999) hag en e lec'h e teuas Russ Pollard, ur mignon da Loewenstein a-orin eus Louisville. Goude an droiad aozet da vrudañ ar bladenn e chomas ar strollad a-sav ha Barlow a labouras war e raktres all, anvet Folk Implosion, tra ma laboure Loewenstein war e bladenn At Sixes and Sevens, hag a zeuas er-maez e 2002. En em vodañ a rejont en-dro hag e sonjont asambles e dibenn 2003 hag e penn-kentañ 2004.
E miz Meurzh 2007 e voe bdoet en-dro Barlow, Gaffney ha Loewenstein hag e stagjont gant o zroiad kentañ abaoe 14 vloaz. Er memes mare e voe adembannet (gant tonioù ouzhpenn) o fladennoù The Freed Man, Sebadoh III, ha Bubble and Scrape.
Nouvelles conversations en breton et en français
Nouvelles conversations en breton et en français – Divizou brezonek ha gallek zo ul levrig divyezhek, hep anv oberour ebet, embannet e 1857 e ti L. Prud'homme e Sant-Brieg. Gouzout a reer avat e oa bet savet gant Amable Troude ha Gab Milin.
Sebadoh
Istor
Kenderc'hel a rejont gant o zroiad e 2008, hag e miz Mae 2008 e sonjont penn-da-benn Bubble and Scrape e-pad ar festival All Tomorrow's Parties e Koko e Londrez.
Nouvelles conversations en breton et en français
Skrivet eo ar brezhoneg e doare-skrivañ Yann-Frañsez ar Gonideg.
Danvez al levrig
135 pajenn niverennet zo ennañ, rannet e 33 diviz. Goude an divizoù ez eus pennadoù all :
Vatovavy-Fitovinany
Vatovavy-Fitovinany zo ur rannvro eus Madagaskar, e reter ar vro.
L'Aveu (Maupassant)
Istor
Embannet e voe e Gil Blas e miz Gouhere 1884, hag adembannet e Contes du jour et de la nuit e 1885.
Ar gontadenn
Céleste Malivoire zo ur plac'h yaouank diwar ar maez hag a zo vont d'ar park da c'horo gant he mamm, poan dezhi dougen he daou gelorniad. Anzav a rank ouzh he mamm emañ o c'hortoz ur bugel, graet dezhi gant ar chalboter Polyte ha ne lakae ket anezhi da baeañ pan ae en kêr. Ar vamm a sko ganti, fuloret o soñjal er vrud fall a deuio war an tiegezh, ouzhpenn ma n'emañ ket ar chalboter a-renk ganto, ha ne gav ket bras an espern. Petra ober ? Pa 'z eo gwir eo erruet ar gwall e talc'ho Celeste da vont gant ar gariolenn, hep lavarout grik da Bolyte, hag o lezel anezhañ da sentiñ ouzh e gorf, abalamour d'arboellañ un nebeud gwenneien c'hoazh.
Gualdo Cattaneo
Gualdo Cattaneo   zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
Billy Connolly
William "Billy" Connolly bet ganet en Anderston (Glasc'ho, Bro-Skos) d'an 24 Du 1942, zo ur soner, un aktour hag ur fentigellour skosat.
Gualdo Tadino
Gualdo Tadino zo ur gumun en Italia e proviñs Perugia, e rannvro Umbria.
Ar gwellañ bed a c'hall bezañ
Ar gwellañ bed a c'hall bezañ (e galleg le meilleur des mondes possibles, en alamaneg Die beste aller möglichen Welten) zo ur bomm-lavar savet gant ar prederour alaman Gottfried Leibniz e 1710 en e Essais de Théodicée sur la bonté de Dieu, la liberté de l'homme et l'origine du mal.
Gualdo
Gualdo zo un anv-lec'h en hanternoz Italia  ha hini meur a gumun.
Orin
Dont a rafe eus ar ger germanek Wald (koad)
Ranngumunioù, pe frazioni
Lec'hioù all zo c'hoazh e proviñsoù  Arezzo, Foggia e Lucca.
Brezhoneg al levrioù
Brezhoneg al levrioù eo an anv roet dre zismegañs d'ar brezhoneg skrivet.
Alan-Vari Drezen
Alan-Vari Drezen (Alain Marie Drézen en ti-kêr), Mab ar Bae e anv-pluenn a-wechoù, ganet d'ar 4 Ebrel 1843 e Penmarc'h ha marvet d'an 11 Mae 1883, oa ur skrivagner brezhonek.
Boys Over Flowers
Boys Over Flowers (koreaneg 꽃보다 남자, Kkotboda namja) zo ur stirad skinwel eus Sukorea, produet ha skignet gant KBS.
Amoron'i Mania
Amoron'i Mania zo ur rannvro eus Madagaskar, e kreiz ar vro.
Seiðr
Ar Seiðr zo anv norsek ur seurt hud implijet gant ar pobloù german da vare oadvezh an houarn e Lec'hlenn.
Ober gant ar Seiðr a oa, a greder, un doare hud hag a denne da ziouganañ ha da levezonañ an dazont. Liammet e oa ouzh ar relijion norzhek hag he orin zo hogozik dianav. Neoazh e voe disteraet kalz pa zegouezhas kristenidigezh Lec'hlenn. Aspadennoù eus ar Seiðr a gaver e sagaoù hag oberennoù lennegel all. Roudoù fetisoc'h zo bet kavet gant henoniourien. Natur ar Seidr zo bet breutaet kalz gant kelennerien a bep seurt, ha lod anezho a ziskleir e oa chamanerezh, gant gweledigezhioù gant ar bleustrerien anezhañ.
Ar re a blede gant ar Seiðr a oa paotred ha merc'hed, met war a seblant e oa tra ar merc'hed dreist-holl, gant gwrac'hed anvet vǫlur, seiðkonur pe vísendakona. Paotred a oa ivez, anvet seiðmenn, met gwelet fall e vezent ha sachañ a raent ur seurt tabou anvet Ergi warno o-unan, gwelet ma vezent evel un tamm katellig, ha handeet e vezent da-heul a-wezhoù. Alies e veze skoazellerien gant an hudourien-se evit harpañ anezho e-pad o lidoù.
Antonio Tabucchi
Antonio Tabucchi (1943 e Vecchiano - 2012 e Lisbon) zo ur skrivagner italian, pitilh gant al lennegezh portugalek. Troet en deus oberennoù Fernando Pessoa en italianeg. Kelennet en deus yezh ha lennegezh Portugal e Siena.
Pask Verona
Pask Verona(Pasque veronesi) zo un emsavadeg e Verona d'ar 17 a viz Ebrel 1797 a-enep arme c'hall Napoleone Buonaparte, hag al lazhadeg a voe d'he heul e-keit ma oa ar jeneral oc'h aozañ feur-emglev Leoben en Aostria.
Seiðr
Er vitologiezh norzhek rakkristen e oa stag ar seiðr ouzh an doue Odin, doue ar brezel, ar varzhoniezh hag an hud, hag a-hend-all ouzh an doueez Freyja, ezel eus ar Vanir hag e veze kontet he doa kelennet ar c'hevrinoù d'an Æsir.
456
456 goude JK = 1209 Ab urbe condita
Pask Verona
Pask Verona zo un abadenn eus ul lusk bras enepgall hag enepjakobin a greskas en Italia adal 1796 betek 1814, war un dro gant stourm an Armata della Santa Fede, renet gant ar c'hardinal Ruffo, a deuas a-benn da adkemer rouantelezh Napoli, oberoù ar bagad Viva Maria en Toskana ha Liguria, trec'hadennoù Andreas Hofer en Trentino hag Alto Adige. Niverus e voe ar seurt luskadoù : kaoz zo eus 280.000 emsaver ha 70.000 a dud lazhet.
Seiðr
En ez eus izili eus luskadoù pagan lies hag a ra gant lidoù hud zo, tennet eus ar seiðr.
456
Bloavezh bizeost o kregiñ hag hoc'h echuiñ gant ur Sul
Saint-Sulpice-le-Verdon
Saint-Sulpice-le-Verdon a oa ur gumun e departamant Vande e Bro-C'hall.
454
1207 Ab Urbe Condita = 454 goude J-K
Margodenn
Ur vargodenn zo un dudenn, den pe loen, graet e koad, kartoñs pe gwiad, dornataet gant un den anvet ar margodenner. Hemañ a ra gant e zorn, e vrec'h, ur c'harenn pe neudennoù evit fiñval korf, penn hag izili ar vargodenn, hag a-wechoù he daoulagad hag he genoù. Komz a ra ar margodenner alies e-lec'h an dudenn en ur zornata anezhi, o c'hoari un istor dirak an arvesterien eta. Ar stumm c'hoariva-se zo kozh-tre peogwir e sav d'ar Vvet kantved kt JK e Henc'hres. A bep seurt margodennoù a c'haller kavout er bed.
Crash Landing on You
Crash Landing on You (koreaneg 사랑의 불시착, Sarangui bulsichak) zo ur stirad skinwel eus Sukorea, produet ha skignet gant SBS.
Pask Verona
Istor
E penn arme an alouberien, a zalc'he kêr Verona, e oa ar jeneral Antoine Balland, a ouie e oa un emsavadeg e gor. Neuze e vodas e soudarded er c'hreñvlec'h San Felice hag en daou gastell all. Tud ar velestradurezh ha 600 den klañv a chome dizifenn. D'ar 17 a viz Ebrel, Lun Fask anezhi, goude ar gousperoù, e sonas ar c'hleier-galv d'ar memes koulz e kêrioù Verona, e Vicenza, e Padova. E Vicenza ha Padova ne voe ket lazhet den.
E Verona e tiskennas an dud er straedoù, hag e kemerjont perzhier kêr. Lazhet e voe ar C'hallaoued o-unan, en o zier, ne verne o oad, o stad, o reizh, hag en o zouez klañvourien ha dougerezed, hag ivez Veroniz tomm ouzh ar C'hallaoued.
Margodenn
An doareoù da vargodenniñ
Margodennoù zo zo graet evit ar vugale dreist-holl. Margodennoù simpl zo, fiñvet gant ur biz hepken, evit kontañ istorioù d'ar vugale vihan. Margodennoù all zo kontrolet gant an dorn, gantañ e c'hall an den fiñval ar penn hag ar c'horf.