cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Albin Planinc
Mestrc'hoarier echedoù yougoslaviat eus Slovenia e oa.
Mestr Meur (FIDE) abaoe 1972.
Verb-doareañ
Perzhioù yezhadurel
Stumm amzer-vremañ ar verboù-doareañ er yezhoù germanek a glota gant stumm an amzer dremenet strizh, hag abalamour da se e kaver kemmoù vogalennek etre stumm an unnader ha stumm al liester en alamaneg hag en izelvroeg hag abalamour da se ivez ne vezont ket merket gant al lostger a dalvez da verkañ an trede gour unander er verboù boas all ("-t" en alamaneg hag en izelvroeg; "-s" e saozneg), da skouer:
Albin Planinc
Kampion echedoù ar Re Yaouank eus Slovenia e 1962.
Kampion echedoù eus Slovenia e 1968 hag e 1971.
2 415 edo e renk Elo diwezhañ, 2 525 eo bet e renk Elo uhelañ.
Verb-doareañ
Verboù-doareañ kv. verboù-damskoazellañ
Verboù diglok eo ar verboù-doareañ rak diglok eo o displegadur, ha neuze eo strishoc'h o implijoù evit re ur verb boas.
Roll ar Pennoù Stad e 2006
Pennoù Stad ar bloaz 2005 - Darvoudoù ar bloaz 2006 - Pennoù Stad ar bloaz 2007 - Pennoù Stad dre vloaz
Verb-doareañ
Verboù-doareañ kv. verboù-damskoazellañ
Pa vez implijet ur verb-doareañ ec'h implijet a-gevret gantañ ur verb pennañ all dindan stumm an anv-verb hep ar rannig (zu en alamaneg; te en izelvroeg; to e saozneg), da skouer:
120
873 Ab Urbe Condita = 0120 goude ganedigezh J.-K.
Arzoù, skridoù, ha skiantoù
Buddhacharita d'Ashvagosha (1n buhez-skrid Bouddha).
Suetonius : Buhez an daouzek Kaezar
Bacco
Bacco zo un anv-den italianek roet d'ar baotred, war-lerc'h hini an doue Bacchus.
Gerdarzh
Dont a ra eus al latin bacchius, deuet eus ar gregach bàkchos, a dalv kement ha "huchal, krial".
Gouel
D'ar 7 a viz Here e vez lidet San Bacco a oa ur merzher kristen.
Anacletus
Anacletus, pe Cletus, pe Anencletus pe c'hoazh Anaklet, e oa an trede pab, eus 76 betek 88, hervez an Iliz Katolik Trede presbit (prezidant) Iliz Roma eo hervez an Iliz Reizhkredennek. Dont a rae war-lerc'h Linus, war-dro 80, ha mervel a reas war-dro 91.
E vuhez
Arvar zo war anv ar pab-se rak n'ouzer ket pe Cletus, pe Anacletus pe Anencletus e oa e anv. Gouzout a ouzer ez eus bet un den anvet Anacletus, berraet alies e Cletus, hag a voe merzheriet e-kerzh heskinerezh Domitianus, hep mar etre 88 ha 96.
Dre reimplij e voe lakaet Anacletus da verzher el Liber pontificalis, met lakaet e vez da sant gant an Iliz katolik roman koulz ha gant an Iliz Ortodoks. D'ar 26 a viz Ebrel e vez enoret.
E Breizh e vez enoret e parrez / kumun Sant Kleve e-kichen Pontrev, en eskopti Landreger.
Gour
Ur gour zo ur paotr, pe ur gwaz, da lavarout eo un den gourel e reizh, ha deuet d'e vent.
Istor
Ur gour a veze graet eus ar paotr a oa o tougen an armoù er Bezen Perrot.
Oad gour
An oad gour eo an oad goude ar grennardiezh. Koulskoude e vez atav tud en o oad gour hag a chom bugale en o spered. Komzet e vez ivez eus tud gour.
Na den na tra
Talvout a ra kement
Carly
Carly a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Gwilioud
Ar gwilioud eo ar mare ma vez ur vaouez o c'henel ur bugel. Komzet e vez ivez eus ganedigezh. C'hoarvezout a ra e dibenn an 9 miz ma toug ar vamm he bugel en he c'hof, pa deu ar bugel er-maez eus ar mammog. Kontet e vez oad un den adalek ar mare-se en darn vrasañ eus ar sevenadurioù.
Gwiliouderezh
Ur gwiliouder a vez graet eus ar medisin, pe ar surjian, a ra war-dro ar merc'hed o wilioudiñ, dreist-holl pa sav un diaezamant bennak. An amiegez eo ar vaouez a ra war-dro ar gwilioud pa ne c'hortozer diaezamant ebet, nemet prest e vez da c'hervel an arbennigour betegouzout. Eveshaat ouzh ar gwilioudiñ a ra gwiliouder pe amiegez, ha n'eo ket pareañ, rak bout dougerez n'eo ket bout klañv.
Vincent Briant
Vincent Briant a zo ur c'hoarier mell-droad ganet an 9 a viz Gwengolo 1986 e Kemperle. Diwall a ra palioù skipailh mell-droad Sedan.
Goude bezañ bet e kreizenn stummañ an FK Naoned, e krogas da c'hoari e Ligue 1 d'ar 24 a viz Gwengolo 2006 a-enep da Olympique de Marseille. Filmet eo bet e-barzh "l'académie du foot" e-touez pevar c'hoarier. Skignet eo bet an abadenn e-pad ur sizunvezh war arte. Goude skignadenn an abadenn e sinas e gevrad labour kentañ gant an FK Naoned ma c'hoarias betek miz Even 2009.
Karnag
Karnag a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Kiberen e departamant ar Mor-Bihan.
Ardamezioù
En glazur e sourin en gul karget gant c'hwec'h peulven en aour, heuliet ouzh kab gant ur skeudenn heol en aour hag ouzh beg gant ul lestr en gul greet ha flammet en argant.
Aozer ː Loïc Ermoy.
Digemeret gant ar Gumun e 1974.
Brezhoneg
left|thumb
Brezel-bed kentañ Eil Brezel-bed Trevadennoù
111
864 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0111 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor
Al label kêrioù ha broioù arz hag istor vez roet abaoe 1985 gant Ministrerezh gall ar Sevenadur d'ar c'humunioù pe vroioù a ro buhez d'o glad. Gwarantiñ a ra ez eo barrek ar berzhidi ha talvoudus an obererezhioù.
Ur c'henemglev a vez graet etre renerezh ar savouriezh hag ar glad (« direction de l'architecture et du patrimoine », an « DAPA »), ar re DRAC hag ar strollegezhioù lec'hel. Dre ar c'henemglev-se e vez sikouret ar re-mañ dre araezioù teknikel hag arc'hantel. Ret eo dezho en-dro implij ur c'hoskor barrek ha grataet gant ar Ministrerezh (heñcherien-prezegerien, buhezhourien ar glad).
Kuzul broadel ar c'hêrioù ha broioù arz hag istor oa krouet e 1995. Kemer a ra perzh e diorren ha heñchañ hollek politikerezh ar rouedad. Reiñ a ra e ali diwar-benn ar c'hêrioù war ar renk hag ivez ar re a zo tennet abalamour n'o deus ket heuliet framm an emglev. Ar re DRAC a wir eo lakaet politikerezh ar rouedad da dalvezhout er rannvroioù. Ganto eo e vezont ar c'hêrioù hag ar broioù e darempred evit heuliañ an traoù.
Bro-Sant-Maloù
Dinan, Dinarzh
Bro-Wened
An Oriant, Gwened
Bro-Gerne
Kemper, Konk-Kerne
Bro-Naoned
Gwenrann, Naoned
Bro-Dreger
Montroulez
Akitania
- Kêrioù arz hag istor : Bourdel (33), Périgueux (24), Sarlat (24), Oloron-Sainte-Marie (64).
Bourgogn
- Kêrioù arz hag istor : Autun, Auxerre (89), Châlon-sur-Saône (71), Joigny (89), Nevers (58) et Dijon (21) - Broioù arz hag istor : Auxois (21), Charolais-Brionnais (71)
Champagne-Ardenne
- Kêrioù arz hag istor : Châlons en Champagne (51), Langres (52), Reims (51), Sedan (08), Troyes (10)
Enez-Frañs
- Kêrioù arz hag istor : Boulogne-Billancourt, Etampes, Meaux, Noisiel, Pontoise, Rambouillet, Saint-Quentin en Yvelines
Limousin
- Kêrioù ha Broioù arz hag istor : Vézère-Ardoise (19) : Uzerche, Vigeois, Perpezac-le-noir, Saint-Bonnet-l'Enfantier, Orgnac, Estivaux, Sadroc, Saint-Pardoux-l'Ortigier, Donzenac, Allassac, Voutezac, Saint-Solve, Vignol, Saint-Viance, Ussac, Varetz. Limoges (87).
Midi-Pyrénées
- Kêrioù arz hag istor : Cahors (46), Figeac (46), Montauban (82), Toloza (31)
Nord-Pas-de-Calais
- Kêrioù arz hag istor : Arras (62), Boulogne-sur-Mer (62), Cambrai (59), Lille (59), Roubaix (59), Saint-Omer (62)
- Broioù arz hag istor : pays de Lens-Liévin
Normandi
- Broioù arz hag istor : pays d'Auge (14), clos du Cotentin & Valognes (50), pays de Coutances (50)
Broioù al Liger
- Kêrioù arz hag istor : Anje (49), Fontenay-le-Comte (85), Gwenrann (44), Laval (53), Ar Mañs (72), Naoned (44)
- Broioù arz hag istor : Perche sarthois (72), Coëvrons-Mayenne (53), Flondrenn al Lez (72)
Pikardi
- Kêrioù arz hag istor : Amiens (80), Chantilly (60), Noyon (60), Saint-Quentin (02), Laon (02), Soissons (02)
Roll rouaned Bro-Saoz (871-1603)
Rouaned angl-ha-sakson (871-1016)
Roue danat
Tiernac’h Tudor (1485-1603)
Adalek 1603 e ranker sellout ouzh Roll Rieion ar Rouantelezh-Unanet (abaoe 1603)
Bacolo
Bacolo zo un anv-badez italianek a vez roet d'ar baotred.
Gerdarzh
Stumm-bihanaat an anv Bacco eo.
Sant
Sant Bacolo (San Bacolo) a vez lidet d'an 29 a viz Genver. Merzheriet e voe e 660 e Sorrento.
Willendorf
thumb|right| Kartenn lechiañ Willendorf en Aostria Willendorf a zo ur gêriadenn en Aostria-Izel, lec'hiet war riblennoù an Danav e rannvro Wachau. Un iskumun da gêr Aggsbac'h eo.
Er bloavezh 1908 ez eo bet kavet Gwener Willendorf, un delwennig bet kizellet 22 000-24 000 bloaz zo, e-kichen Willendorf.
Doare (yezhoniezh)
War dachenn ar yezhoniezh e c'heller implijout an termen doare evit komz eus traoù disheñvel:
Anita Garibaldi
Anita Garibaldi a c'hall bezañ anv meur a dra:
Gab Milin
Gab Milin, pe Gabriel Milin, ganet d’an 3 a viz Gwengolo 1822 e Kastell-Paol ha marvet d’ar 27 a viz Kerzu 1895 en Enez-Vaz, a oa ur skrivagner brezhonek.
E vuhez
Ganet e voe Gab Milin e Maner Kervoruz (Kermoruz), e Kastell-Paol, a oa e dud ar verourien anezhañ. En e vugaleaj e teskas galleg, latin ha gregach gant un eontr dezhañ hag a oa beleg. Mont a reas d’ober e studi da gloerdi bihan Kastell-Paol da gentañ ha da gloerdi bras Kemper da c’houde. Ne chomas nemet bloaz hanter eno avat ha goude-se e kavas labour evel komis e burevioù porzh Brest e 1847. Eno e tarempredas brezhonegerien a bep lec’h ha dastum a reas ganto kontadennoù ha mojennoù.
Ober a reas anaoudegezh gant ar c’horonal war e leve Troude, a oa troet gant ar brezhoneg ivez. A-gevret e savjont meur a levr. Hiroc'h avat e oa anaoudegezh ar brezhoneger a vihanik Milin eget hini ar soudard kozh.
Ma ne lenner nemet anv Troude war golo an tri geriadur (daou c'heriadur galleg-brezhoneg hag unan brezhoneg-galleg, a voe embannet etre 1842 ha 1879 e c'haller krediñ en doa degaset Gab Milin e anaoudegezhioù hag e gavadennoù ivez.
Teir gwezh e voe dimezet : e 1847 da Agathe Le Dall ; e 1859 da Julienne Le Fur hag e 1869 da Marie-Jeanne Combot. Trizek a vugale a voe ganet en holl eus an dimezioù-se.
967
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 967
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 967
Michel Strogoff
Michel Strogoff zo ur romant gant Jules Verne embannet e 1876, ma kont ar romantour treuzadenn Rusia adal Moskov betek Irkoutsk e Siberia.
Gallout a reer kavout e tenn ar romant d'ur western, gant an Dartared emsavet a-enep an dud wenn, an treitour Ivan Ogareff, an harozez Nadia, hag an daou gazetenner Harry Blount hag Alcide Jolivet.
Sinema
Titl un nebeud filmoù hir eo ivez.
North Carolina
North Carolina, pe c'hoazh Carolina an Norzh pe Norzhkarolina, a zo ur Stad eus reter ar Stadoù-Unanet. Eno e oa en em staliet an drevadenn saoz kentañ eus Amerika. Bez' ez eo eo unan eus 13 Stad orin SUA.
Gouelanig lost forc'hek
Ar Gouelanig lost forc'hek (liester: Gouelaniged lost forc'hek) a zo un evn-mor. Xema sabini eo e anv skiantel. Ar spesad nemetañ eo er genad Xema.
Annez
Bevañ a ra e Greunland ha hanternoz Siberia.
Wedding (Berlin)
200px|right|thumb|Lec'hiadur ar c'harter en arondisamant Wedding a zo unan eus karterioù Berlin, abaoe adreizhadenn 2001 emañ e-barzh arondisamant Berlin-Mitte.
A-raok 2001 e oa, asambles gant Gesundbrunnen, ur bastell-vro gozh hag a oa eus tu Berlin ar C'hornôg. Abaoe 2001 ez eo unan eus ar c'hwec'h karter a zo en arondisamant.
Addis Abeba
Addis Abeba ( አዲስ አበባ, Āddīs Ābebā en amhareg, distaget [adːiːs aβəβa], da lavaret eo "bleunienn nevez") eo kêr-benn Etiopia. Finfinnee eo hec'h anv en oromoeg. Sez Unaniezh Afrika eo ha kêr vrasañ Etiopia ivez. Unan eus rannvroioù-stad republik kevreadel Etiopia eo Addis Abeba. E-kreiz ar vro emañ, war un uhelgompezenn etre 2300 ha 2600 metr uhelder, ar pezh a ra eus Addis Abeba ar gêr-benn uhelañ eus Afrika hag an 3e er bed a-bezh.
Gant 3 384 569 a annezidi e 2008 ez eo Addis Abeba ar gêr vrasañ en ur vro hep diraez d'ar mor. E-touez ar pobloù a zo o chom enni e kaver tud eus holl bobloù Etiopia, ha ganto 80 yezh disheñvel.
Florianópolis
Florianópolis (lesanvet Floripa) eo kêrbenn stad Santa Catarina, e kreisteiz Brazil, en Enez Santa Catarina.
Berlin-Lichtenberg
thumb|200px|Lec'hiadur ar c'harter en arondisamant
Lichtenberg a zo ur c’harter eus Berlin. E-barzh arondisamant Lichtenberg emañ. Betek ma vefe aozet Berlin Veur eo oa Lichtenberg unan eus ar seizh kêr dieub a oa tro-war-dro. Diwar anv ar gêr-se eo bet anvet pastell-vro Lichtenberg, enni e oa ar c’harterioù da heul : Fennpfuhl, Friedrichsfelde, Karlshorst, Lichtenberg ha Rummelsburg. Kendeuzet eo bet gant Hohenschönhausen a-benn aozañ an arondisamant a zo hiziv an deiz. Da vare rann Berlin e oa Lichtenberg eus tu ar Berlin ar Reter.
Lichtenberg
Noordpene
Noordpene en izelvroeg, Nôordpene e flandrezeg kornôgel, anv ofisiel e galleg: Noordpeene, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.
Kleñved
Ar c'hleñved (liester : kleñvedoù pe kleñvejoù) a c'hoarvez pa vez gwelet pe santet un dra bennak direizh e mont-endro ar c'horf pe e hini ar spered a ya da grouiñ diaesterioù evit un den pe evit ar re zo en endro an den-se. Ar vedisined (pe mezeien) eo an arbennigourien a ra war-dro pare ar c'hleñvedoù.
Dispartiet e vez ar c'hleñvedoù hag a zeu eus un abeg pe eus abegoù resis (lakaet asamblez dindan an anv a etiologiezh ar c'hleñved) diouzh an sindrom hag a zo un hollad sinoù pe arouezioù en em diskouez asamblez.
Studi ar c'hleñvedoù eo ar batologiezh hag an nosologiezh a studi rummatadur ar c'hleñvedoù.
Kleñvedoù an anevaled hag ar plant
Kleñvedoù a zo evit an anevaled hag ar plant ha dre-vras ne c'hellont bezañ treuzkaset etre o spesadoù ha setu perak e vez komzet eus harz ar spesadoù lakaet d'ar c'hleñvedoù etre ar vevien. Koulskoude nemedennoù a zo evel anoued an evned. Keid-all e c'hell tapout kleñved Aujeski ar c'hizhier p'eo hemañ tapet gant ar moc'h da gentañ.
Kleñvedoù stagus
Ar c'hleñvedoù stagus a zo kleñvedoù zo hag a c'hell bezañ treuskaset eus ur bev d'un all. Ul lankad (amprevan, mikroboù, foue...) a zo ret evit ma vo treuzkaset an droug. M'eo stagus-kenañ ar c'hleñved eo ur c'hleñved-red a c'hell mont buan-kenañ eus ur bev d'un all ken e vez taget un toullad bras a dud, a loened, a blant war takadoù bras zo. C'hoarvezout a ra kleñvedoù-red marvel a gas da Anaon miliadoù a dud (pe a vevien all).
E-touez ar c'hleñvedoù-red marvel e kaver :
E-touez ar c'hleñvedoù stagus a c'hell bezañ marvel e kaver
E-touez ar c'hlenvedoù stagus ha n'int ket marvel e kaver
Joseph von Eichendorff
thumb| Joseph von Eichendorff Joseph Freiherr von Eichendorff (10 a viz Meurzh 1788 - 26 a viz Du 1857) a oa ur barzh hag ur romantour prusian.
Buhez
Ar baron von Eichendorff zo bet ganet e Schloss Lubowitz, e-kichen Ratibor, e Silezia, da Adolf Freiherr von Eichendorf, ofisour en arme Prusia, ha Karoline Freiin von Kloche, ganet en ur familh tudjentil katolik.
Etre 1793 ha 1801 e voe desavet en tiegezh gant e vreur Wilhelm. E miz Here 1801 avat e voent kaset da likez katolik Breslau hag e chomjont e kouent Sant-Jozeb betek ar bloaz 1804.
Goude-se, Joseph von Eichendorff a yeas kuit da studiañ ar Gwir e skol-veur Halle (1805-1806) ha hini Heidelberg (1807-1808), ma reas anaoudegezh gant ar barzh Isidorus Orientalis. Hennezh en devoe ul levezon kreñv warnañ ha war ec’h oberennoù.
E 1808 e krogas gant ur veaj a « zeskadurezh » en Europa, ma weladennas Pariz ha Vienna. E 1809 e tistroas da Lubowitz evit kenskoazellañ e dad ha merañ madoù ar familh.
E Berlin edo Eichendorff e-pad ar goañvezh 1809-1810. Eno e kejas ouzh Johann Gottlieb Fichte, Achim von Arnim, Clemens Brentano ha Heinrich von Kleist. Echuiñ a reas e studioù e Vienna e 1810-1812.
Etre 1813 ha 1815 e stourmas e brezelioù dieubiñ, da vare ar c’hwec'hvet hag ar seizhvet kenunaniezh a-enep Napoleon Iañ. Degemeret e voe e melestradurezh Prusia e 1816 en ur vezañ stajiad e Breslau. E 1817 e voe ganet e verc’h, Thereza hec’h anv. thumb| An ti e Köthen E 1821 e voe kuzulier e skol iliz katolik Danzig, hag Oberpräsidient (kannad Stad Prusia) e Königsberg e 1824. E 1831 en em stalias e Berlin gant e familh, evit labourat dindan renerezh lies ministrerezhioù.
E 1841 e voe anvet da guzulier kuzh ar Gouarnamant. Tri bloaz goude e roas e zilez avat, da heul un diforc’h meno a selle ouzh ar gofesion, hag e tec’has kuit gant e wreg Louise, e verc’h Thereza hag an ofisour prusian Louis von Besserer-Dahlfingen. Evit treiñ kein ouzh gwalleurioù an dispac’h a oa o tarzhañ e veajas e Dresden ha Köthen e 1849.
Ti ar Major Nicolaus Joseph von Holly-Ponienczecz a voe prenet gant Thereza er gêr-se e 1854. Distreiñ da Göthen a reas Eichendorff e miz Ebrel 1855, ha betek miz Here e chomas eno. Etre 1856 ha 1857 e voe kouviad Heinrich Förster, en e genkiz e Breslau, anvet « Schloss ("kastell") Johannisberg ».
D’ar 26 a viz Du 1857 e varvas Joseph Freiherr von Eichendorff e Neisse, e Silezia Uhel. thumb| Savadur en enor da Eichendorff Pal ar Gevredigezh Eichendorff, a voe savet e 1931, eo studiañ buhez, oberennoù ha levezon Joseph von Eichendorff. Etre 1935 ha 1943 e voe roet ur priz Joseph Freiherr von Eichendorff.
E 1956 e voe krouet ur priz lennegel « Eichendorff » gant Kelc’hiad Wangen, hag ur mirdi gouestlet d’ar skrivagner zo digor e Wangen im Allgäu.
Aus dem Leben eines Taugenichts : e bennoberenn
Ar romant Aus dem Leben eines Taugenichts, "A-zivout buhez ur mat-da-netra" (1826) eo pennoberenn Joseph von Eichendorff.
Ar garantez hag ar beajoù a ra danvez al levr, evel ma oa dleet e skridoù romantel ar mare-se.
Kuitaat a ra an haroz milin e dad ha mont da [liorzh]]our en ur c’hastell e Vienna. Buan e kouezh e garantez evit ur plac’h hag a zo, hervezañ, merc’h an Dug. N’eo ket diouzh he renk ha, ken dibosupl eo ar garantez etrezo, e tiviz mont kuit da Italia. Pa zistro da Vienna e kompren ec'h eo bet faziet merc’h an denjentil gant e garantez. Ha hounnezh zo bet desavet gant an Dug hep bezañ eus e wad. Ha netra na vir outo da zimeziñ eta !
112
865 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0112 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Yezh ar Sinoù Portugalek
Yezh ar Sinoù Portugalek (Portugaleg: Língua Gestual Portuguesa, LGP) a zo ur yezh dre sinoù implijet gant Kumuniezh ar re vouzar e Portugal (84.000 ) hag e meur a stad all.
Razh-kangourou
Ar razhed-kangourou eo ar bronneged a ya d'ober ar genad Dipodomys.
Krignerien int ha disheñvel diouzh ar c'hangouroued-razh hag a zo godelleged. Dont a ra o anv eus o doare da zilec'hiañ a lammoù.
Bevañ a reont e Norzhamerika.
Spesadoù
21 spesad razhed-kangourou zo :
Daniel Libeskind
Daniel Libeskind (bet ganet e 1946 e Łódź, Polonia) a zo ur savour amerikan (bet broadet e 1965). Yuzevien a Bolonia e oa e dud, dreistvevet o deus ar Shoah. Goude bezañ studiet ar sonerezh en Israel, en deus Libeskind studiet er Bronx High School of Science (Stadoù-Unanet) betek 1965. Goude-se e krogas gant ar savouriezh e Cooper Union School (New York). A-benn peurglokaat e studioù savouriezh en deus studiet e-pad daou vloaz ouzhpenn er skol-veur Essex (Rouantelezh-Unanet). E 1985 en deus Libeskind bet kentañ priz Leone di Petra e Venezia. E 1988 en deus kemeret perzh en diskouezadeg savourien digonstruktourien er Museum of Modern Art (New York). Etre 1989 ha 1998 en deus graet war-dro Mirdi yuzev Berlin. Ouzhpenn bezañ ur mirdi ez eo ul lodenn eus an diskouezadeg. A-fet savouriezh ez eo stag ar savadur ouzh pal ar mirdi. Da skouer en deus Libeskind treset linenn ar goullo er mirdi, da lavaret c’hwec’h lec’h goullo a dreuz ar mirdi a-benn aroueziñ ezvezañs ar re bet lazhet e-pad ar Shoah. Leun a arouezioù eo ar savadur.
thumb| [[Mirdi yuzev Berlin|Mirdi yuzev Berlin]]
Daniel Libeskind en deus krouet e embregerezh, anvet eo Studio Daniel Libeskind ha staliet eo e Berlin. Abaoe 1994 e kelenn e skol-veur Los Angeles (California). E skolioù-meur alld re ar bed-holl en deus bet tro da gelenn. Meur a raktres end eus, en o zouez re stag ouzh ar yuzevelezh pe ar Shoah (mirdi yuzev San Francisco, kreizenn ar Shoah e Manchester). Dibabet eo bet ivez raktres Daniel Libeskind evit sevel en-dro ar World Trade Center (New York). Derc’hel soñj eus an darvoud ha degas spi eo pal ar savadur bet ijinet gantañ. A-benn derc’hel soñj e vo miret «Ground Zero» er c’hondon (Memory Foundations), hag arouezet e vo ar spi gant un tour stumm ur bir dezhañ (Freedom Tower). Sañset e vo un tour 541 metrad uhelder, da lavaret eo e teufe da vezañ tour annezet uhelañ ar bed. Un dra all da venegiñ : bep bloaz, d’an 11 a viz Gwengolo, e vo sklerijennet ar savadur gant an heol hag hep skeud ebet etre 8e46 (krash kentañ) ha 10e28 (eur freuzadur an eil tour).
Savadurioù bet treset gant Daniel Libeskind
Ti Felix Nussbaum (Felix-Nussbaum-Haus) e Osnabrück Alamagn, ur mirdi diwar-benn al livour Felix Nussbaum eo. Astenn droellennek Victoria and Albert Museum Londrez. Nullet eo bet ar raktres e 2004 dre ma ne oa ket argant a-walc’h evit e gas da benn.
Coop Breizh
Coop Breizh zo un ti-embann bet krouet e 1957 er Baol-Skoubleg gant ar gevredigezh Kendalc'h. Anv ur chadenn stalioù eo ivez a ginnig reizhoù liammet ouzh sevenadur Breizh. Embann, produiñ, skignañ ha dasparzhañ a ra levrioù, pladennoù ha produioù all liammet ouzh sevenadur Breizh, sevenadur ar broioù keltiek hag ar mor. Dasparzhañ a ra ivez oberennoù produet gant embannerien vihan pe oberennoù produet gant an dud o-unan.
Levrioù
Peurvuiañ ne vez embannet nemet levrioù gallek. Er XXIañ ne vez ket embannet levrioù brezhonek.
Arzourien produet
Un nebeud pladennoù brezhonek a vez graet, met ar pep brasañ e galleg. ...
Skignañ
Skrignañ levrioù ha pladennoù a ra Coop Breizh, e brezhoneg pe yezhoù all, levrioù Al Liamm evel pladennoù Keltia Musique.
Embann
Embann levrioù a ra Coop Breizh ivez. Levrioù gallek dreist-holl.
Derrubadas
thumb|right|300px|Derrubadas e [[Rio Grande do Sul, e Brazil.]]
Derrubadas zo ur gumun eus Brazil, e stad Rio Grande do Sul, ha 3 325 a dud a oa enni e 2004. Ur gorread 365,44 km² zo dezhi. Bevennet eo gant ar Rio Uruguai a ra an disparti etrezi hag Arc'hantina en un tu, etrezi ha stad Santa Catarina en tu all.
Airiel
Airiel a zo ur strollad sonerezh shoegaze eus Chicago (Illinois). Pevar den a zo ennañ : Jeremy Wrenn, Chris DeBrizzio, Andrew Puricelli ha Mikey Pinaud. Pladennoù ar strollad a vez embannet gant Highwheel Records, un ti-embann pladennoù distag eo.
Istor ar strollad
Airiel a zo bet savet e 1997, e Bloomington (Indiana) gant Jeremy Wrenn ha Shawn Delaney. Ar strollad a lakaas embann meur a bladenn EP gant an ti-embann Clairecords. Adembannet e voent goude-se dindan stumm ur c'houfrig anvet Winks and Kisses. E 2005 ec'h embannas ar strollad ur bladenn EP all anvet Airiel, ha treiñ a reas e reter ar Stadoù-Unanet. E miz Eost 2007 e teuas er-maez albom kentañ ar strollad, The Battle of Sealand he zitl. E dibenn 2007 e tispartias Wrenn ha DeBrizzio diouzh Osborne ha Rungger. Dilojañ a rejont da Vridgeport, e su Chicago. Un droiad er Rouantelezh-Unanet a reas ar strolald e miz Ebrel 2008, asambles gant ar soner Ulrich Schnauss.
Sealand
A-benn o zrugarekaat eo bet lakaet holl izili ar strollad da aotrouien Sealand. Sañset e oant da ober un sonadeg eno hag a vefe bet skignet dre internet, a-benn ar fin ne vo ket anezhi rak izili ar strollad n'o deus ket asantet ket paeañ ar veaj da Sealand.
War al leurenn
Brudet eo Airel evit ar sonadegoù roet ganto, ha dreist-holl abalamour da live ar sonerezh. Wrenn ha DeBrizzio o deus embannet e reont kemend-se a-ratozh-kaer.
Hilarius Gilges
thumb|right|Hilarius Gilges e 1930 Hilarius Gilges (28 a viz Ebrel 1909 e Düsseldorf - 20 a viz Even 1933), anavezet gant al lesanv "Lari" Gilges, a oa un dañsour stlakerezioù, aktor ha komunour alaman-afrikan. Drouklazhet e voe gant an nazied.
Buhez
Unan eus an nebeud tud du o c'hroc'hen ha ganet en Alamagn a-raok ar Brezel-bed Kentañ e voe Hilarius Gilges. E vamm, Maria Stüttgen hec'h anv, a oa ul labourerez gwiad e Düsseldorf. Ne ouezer ket piv a oa e dad, marteze ur martolod Afrikan a laboure war ul lestr-stlej war ar Roen. Maria a zimezas gant Franz Peter Gilges en 1915, sed orin anv-familh Hilarius.
Gilges a voe savet e bed micherourien Düsseldorf hag ec'h emezelas er Yaouankiz komunour alaman e 1925 pe 1926. Dont a reas da vezañ aktor er strollad c'hoariva komunour "Nordwest ran", renet gant Wolfgang Langhoff. E 1931 e voe harzet ha kondaonet da chom ur bloavezh-pad en toull-bac'h abalamour d'e vennozhioù politikel. Dieubet e voe e 1932 hag e stagas gant ar politikerezh en-dro.
Dimeziñ a reas gant Katharina Hubertine Laatsch (ganet Vogels), daou vugel a voe ganet.
Marv
E penn-kentañ 1933 en em gavas an nazied e penn ar vro. Klask a reas Gilges kuzhat met diaes e voe dezhañ abalamour da liv e groc'hen. E miz Even 1933 e voe skrapet en e ranndi e distrig Altstadt e Düsseldorf. Jahinet ha lazhet e voe. Soñjal a reer e voe lazhet gant c'hwec'h ezel eus Gestapo pe SS. Memes goude diskar an naziegezh ne voe kondaonet den ebet. E intañvez hag e vugale a zeuas a-benn da dreuzvevañ, marteze a-walc'h e voent sikouret gant o amezeien en Altstadt. E 1949 e voe roet 12 000 Deutschmark d'e wreg da zigoll.
Koun
D'an 23 a viz Kerzu 2003 e voe anvet ur blasenn gant e anv gant ti-kêr Düsseldorf. E karter akademiezh arzoù-kaer Düsseldorf emañ ar blasenn. E 1988 e oa bet staliet c'hoazh ur blakenn-koun tamm-pe-damm el lec'h ma voe drouklazhet. Savet e oa bet gant Hannelore Köhler diwar c'houlenn skipailh mirdi kêr Düsseldorf.
Arondisamant Turnhout
Arondisaman Turnhout a zo unan eus an tri arondisamant eus Proviñs Antwerpen e Flandrez Belgia.
Istor
Arondisamant Turnhout a oa bet krouet e 1800. Ul lodenn e oa eus departamant gall (tri arondisamant ennañ) an Deux-Nèthes (Twee Nethen e nederlandeg) eus Belgia, bet savet e 1795.
Pampas
Pampas zo un anv-lec'h spagnolek.
Hag ivez
"Pampas", anv ar bobl Pampa.
Gwennenid
Gwennenid a zo ur gumun a Vreizh e Kanton Pontkastell-Keren, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.
Gouelanig penn du
Ar Gouelanig penn du (liester : gouelaniged penn du) a zo ur spesad evned-mor, Ichthyaetus melanocephalus an anv skiantel anezhañ.
Annez
Bevañ a ra al labous en Europa hag Anatolia.
Condette
Condette a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Linux
Ur reizhiad korvoiñ diazezet war UNIX eo Linux ha diskarg a wirioù dindan al lanvaz GPL. Krouet e oa bet e 1991 gant Linus Torvalds.
Un tamm istor
E miz Eost 1991 e oa bet kemennet e newsgroup USENET "comp.os.minix" gant Linus Torvald, a oa d'ar c'houlz-se studier e skol-veur Helsinski, e raktres da zanzen ur reizhiad korvoiñ e vije bet gouest d'implijañ ar gwellañ ma c'hellje arc'hwelioù liespoellad ("multitask functions") ar c'hewerier 386 ergrafet gant INTEL. Un emboellad e oa nemetken evitañ hep dezevout en un dazont kenwerzhel.
Pezh a felle da Linus Torvald e oa reiñ da arveriaded ar reizhiad Minix ur reizhiad digonus. Ur reizhiad UNIX e oa Minix d'ar c'houlz-se skrivet gant Andy Tanen Baum. Deskrivet e oa e reizhiad-eñ gant Linus Torvald evel-hen : "Gwelloc'h Minix eget Minix".
An handelv kentañ e oa an hini 0.01 e miz Eost 1991 rustennus an tamm anezhañ. Un nebeud tarzhoù a oa dezhañ nemetken hag e ranked kempunañ anezhañ dindan Minix. Abaoe ez'eus bet kantadoù a zanzenerien o skoazellañ Linus Torvald dre ar genrouedad.
Evel-se e oa bet lakaet war-wel un doare nevez da zanzen meziantoù.
Hêrezh
An hêrezh (liester : hêrezhioù)a zo ar pezh (madoù pe voneiz peurvuiañ) a zo treuzkaset eus un den d'un all goude marv an hini kentañ hag e tachenn ar Gwir emañ ar meizad pa 'z eus reolennoù gwir da heuliañ evit ma vo anavezet m'eo aet ar berc'henniezh d'an hêred, da lavaret eo an hini pe ar re a zo da lakaat da berc'henn(ed)à nevez. An holl draoù treuzkaset a vez anvet ar glad. Ur ster ledanoc'h ha difetis a zo pa vez kaoz eus ar pezh a zo bet treuskaset gant remziadoù kozh da remziadoù nevez. Dindan ar ster-se e c'heller menegiñ eo pep familh, pep strollad tud, pep kevredigezh denel hêr d'o araokidi.
Linux
Un tamm istor
Gant an doare-se da zanzen, ne vez aozadur ebet oc'h evezhiañ al labourioù. Un den a zo kiriek d'un erbar hag ez'eus tud all o kemer perzh da skrivadeg boneg ar goulevioù.
Linux dindan al lañvaz GPL
Linus Torvald 'ni eo a zo kiriek d'ar graoñell Linux hag e vez ouzhpenn o tivizañ a-zivout dasparzhañ an tarzhoù. Evit komz louer, dindan giriegezh un den e vez pep parzh ar graoñell (reizhiad ar restroù, ardeiñ ar memor, [[sturioù...) hemañ o kreizennañ danzenadegoù kantadoù a zanzenerien hag o kas anezhe da heul da Linus Torvald evit ma o c'henstagfe e-barzh kraoñell Linux. Arveret e vez an doare-se da labourat evit danzenadeg pep goulev mavek (pe programm talvoudek) Linux.
Perc'hentiezh Linus Torvald ha pep hini en deus kemer perzh en danzenadeg eo Linux hogen ar boneg tarzh hag ar boneg daouredel a zo dasparzhet diskarg ha digoust dindan al lañvaz GPL (GNU Public Licence). Hervez al lañvaz-se e c'hell pep implijer ober diskarg gant ar c'henderc'h betek kenwerzhañ anezhañ.
Koulskoude e rank pep daskemmadur bezañ lakaet hegerz diskarg ha digoust d'an holl er bed, pezh a ziogel padelezh meziantoù diskarg a wirioù.
Handelvioù ar graoñell Linux
N'eo ket ken Linux e stad "Bêta-arnod" abaoe an handelv 1.0 ar 14 a viz Meurzh 1994. Reoliet e oa bet ar bugoù bep ma veze an danzen o vont war-raok.
Kendiviz an niveriñ d'an handelvioù Linux a zo : x.y.z
Gant an niveriñ-se e vez ampar "y" pa vez un handelv e "Bêta-arnod" ha par pa vez un handelv stabil. Azvuiadet e vez "z" pa vezer o reizhañ ur bug.
E miz Genver 2004 e oa an handelv stabil an hini 2.6.0. An handelv "Bêta-arnod" a oa bet war-lerc'h e oa an hini 2.7 neuze. Hag an hini stabil a oa o heuliañ : 2.8.
Dezverkadurioù ar reizhiad Linux
> Ur reizhiad liespoellad eo. Eleze eo gouest da verañ (d'ardeiñ) lies poellad en ur predad (lies arload a c'hell bezañ loc'het war un dro hep ma vefe unan o tizhout ar re all).
> Ur reizhiad liesarveriad eo. Eleze e c'hell lies arveriad labourat war an urzhiataer war un dro.
> Ur reizhiad liessavenn eo ouzhpenn. Eleze e c'hell arc'hwellañ (pe mont en dro) war meur a rizh kewerieroù, evel : Intel, Compaq, Alpha, SunSPARC, PowerPC, MAC .....
> Ardeiñ dialuskel sturioù an trobarzhelloù. Karget e vez ar molladoù er vemor pa vez ezhomm nemetken.
> Keverlec'h eo gant UNIX system V (AT&T) ha BSD evit pezh a sell ouzh an tarzhoù.
> En araez eo da c'housoliñ ar skoueriegezh ISO 9660 (CD-ROM).
> En araez eo da c'housoliñ lies reizhiad restroù evel Windows 9.x, pe Macintosh da lenn nemetken.
> Gant an areg C e vez danzeet tarzhioù ar reizhiad Linux peurvuiañ evel ma vez graet evit ar reizhiad UNIX. Arveret e vez ivez a-wechoù an areg C++.
An dasparzhioù Linux
Dasparzhet e vez ar reizhiad Linux gant meur a gumuniezh stlenneg ha meur a embregerezh.
Setu un nebeud dasparzhoù :
Slackware : danzeet gant ur gumuniezh stlenneg e oa an hini kentañ o lakaat Linux da vezañ anavezet gant kalz a dud. Lec'hienn : Dasparzh Slakware
Debian GNU/Linux : Un dasparzh nann kenwerzhel eo a zo e bal danzen ur reizhiad a berzhded uhel. E ventrezh pakañ dezhañ e vez arveret evit dasparzhañ e reizhiad. Danzen Debian a vez graet dre ar genrouedad evel ma vez graet evit kraoñell Linux. Lec'hienn : Dasparzh Debian
Mandrake : Diazezet war an dasparzh Red Hat eo Mandrake. Danzeet e oa bet gant an dasparzh-se binvioù ardeiñ dibar. Lec'hienn : Dasparzh Mandrake na vez ket ken eus al liamm Deuet eo Mandrake da vezan Mandriva : Dasparzh Mandriva Lakaet eo bet e Brezhoneg.
Red Hat ha Fedora : An dasparzh-se 'ni e oa e oa bet digaset gantañ ar c'heal pakadenn. Gant ur bakadenn e vez kavet ur meziant a-gevret gant e deulioù dafariñ ha gant pep meziant mavek arveret da sternañ, da zisternañ ar reizhiad pe d'ober an hizivaat. Adkemeret e oa bet ar meiziad-se gant dasparzhoù all abaoe.
Gant an dasparzh-se e vez deroet binvioù sternañ ha kefluniañ didres a implijer e mod kevreget pe e mod nodoù.
An hendelv digoust eus Red Hat eo Fedora diorreet gant ur gumuniezh danzenerien.
Lec'hienn : Dasparzh Red Hat
SuSE : Diazezet e penn kentañ war an dasparzh Slackware eo anavezet an dasparzh SuSE evit bezañ solius, danzeet e bro Alamagn. E vinvioù merañ dezhañ en deus. Ar c'hevredad SuSE a oa bet adprenet gant Novell n'eus ket pell 'zo. Lec'hienn : SuSE dasparzhet gant Novell
Ubuntu : Diazezet war Debian un handelv e brezhoneg eus an dasparzh-se a zo o vezañ danzeet. Lec'hienn : lec'hienn etrebroadel Ubuntu
1952
Diwar-benn bloavezh 1952 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1952
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1952
Speriañ
Ar speriañ eo lakaat sper, pe had, da reiñ frouezh, da lavarout eo klask lakaat ur spergellig da gejañ gant ur viell.
Betek nevez zo, hag abaoe ma oa tud war an douar, e veze graet gant ur par hag ur barez pa vezent oc'h embarañ.
Abaoe un tregont vloaz bennak dreist-holl ez eus bet kavet doareoù all d'ober.
1809
Diwar-benn bloavezh 1809 an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
15 Genver : Pierre-Joseph Proudhon, tad an anarkouriezh
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 1809
Mervent
Unan eus an eizh avel eo ar Mervent. Etre ar Su hag ar C'hornôg emañ lec'hiet. A-dal d'ar biz emañ.
1809
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 1809
Logodenn-gangourou
Al logod-kangourou eo ar bronneged a ya d'ober ar genad Microdipodops.
Krignerien eus Norzhamerika int.
Spesadoù
2 spesad logod-kangourou a zo:
113
866 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0113 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Arzoù, skridoù, ha skiantoù
Suetonius : "De viris illustribus".
Saint-Hilaire
Saint-Hilaire zo un anv-lec'h gallek, stank e Bro-C'hall.
Cynfeirdd
Cynfeirdd, pe Kentvarzhed e brezhoneg, eo an anv a reer eus ar c'hentañ barzhed kembraek anavezet, barzhed ar VIvet kantved da gentañ. Komz a reer e kembraeg eus mare an Hengerdd, ar varzhoniezh kozh.
Saint-Hilaire
Teir c'humun zo en anv « Saint-Hilaire », hag e Breizh-Uhel emaint:
Cynfeirdd
Met tamm-ha-tamm eo bet arveret ar ger evit ober anv eus ar varzhed kembraek betek marevezh ar Gogynfeirdd, Barzhed ar Briñsed (Beirdd y Tywysogion).
Saint-Hilaire
Nav c'humun c'hall zo anvet « Saint-Hilaire » :
Cynfeirdd
Komz a reer e kembraeg eus Canu'r Bwlch pa reer anv eus ar varzhoniezh etre mare an Hengerdd ha hini Barzhed ar Briñsed.
Saint-Hilaire
C'hwec'h kumun all zo bet enteuzet e kumunioù amezek.
Cynfeirdd
E-touez labourioù ar varzhed meneget evel cynfeirdd (kentvarzhed) emañ oberennoù Aneurin ha Taliesin, ar re vrudetañ anezho. Ur varzhoneg arbennik eus ar marevezh-se ivez eo Armes Prydain (i.e. Armoù Breizh, Breizh-Veur ar mare-hont), barzhoneg brogar a c'halv da vountañ ar Saozon e-maez, savet war-dro.
Saint-Hilaire
62 kumun all a zo savet o anv diwar « Saint-Hilaire » :
Cynfeirdd
Alies e vez liammet an Hengerdd ha Mojennoù a veze kontet gant Cyfarwydd an amzer. Ar re anavezetañ eo Canu Llywarch Hen ha Canu Heledd. Darn eus ar barzhonegoù a gaver e Levr Du Caerfyrddin (Llyfr Du Caerfyrddin) ha Levr Ruz Hergest (Llyfr Coch Hergest) a zo eus marevezh ar Gentvarzhed ivez.
Saint-Hilaire
Vañde
2 gumun zo aet da get :
9 c'humun a echu o anv gant « Saint-Hilaire » (en o zouez an div gumun e Vañde) :
Nicole Kidman
Nicole Mary Kidman (ganet d'an 20 a viz Mezheven 1967 e Honolulu) a zo un aktourez hag ur ganerez aostralian hag amerikan war an dro.
Saint-Hilaire
Teir c'humun (municipalités) zo en anv « Saint-Hilaire » :
Cynfeirdd
Yr Hengerdd
E-touez ar varzhed koshañ emañ Aneirin, Taliesin, Cian, Talhaearn Tad Awen ha Blwchfardd. Hiziv ne gomzer nemet eus labour Aneirin ha Taliesin ken. Hengerdd (barzhoniezh kozh) a vez graet eus ar marevezh-se. Setu ar varzhoniezh koshañ a gaver e kembraeg kozh, a vefe reishoc'h envel brezhoneg kozh, pa oa e yezh Brezhoned an hanternoz e skrivent, hag en Hen Ogledd en-eeun.
Nicole Kidman
He buhez
Bet eo o teskiñ he micher en Actors Studio e New York. Lakaet e oa bet war ar renk evit kaout an Oscar evel gwellañ aktourez e 2001 evit roll Satine er film Moulin Rouge !. Koulskoude eo bloaz goude, e 2002, e ya ar maout ganti evit he roll er film The Hours. Bet he deus ivez Golden Globe ar gwellañ aktourez teir gwech.
Cynfeirdd
Yr Hengerdd
Meuleudi pennoù-brezel Brezhoned ar er vro-hont a gane Aneirin ha Taliesin. Lidet e veze ganto ganedigezh ha marv an harozed ha haelded ar rouaned evel Urien Rheged ("paeron" Taliesin) ha Mynyddog Mwynfawr ("paeron" Aneirin).
Saint-Hilaire
Tud
Un anv-tiegezh gallek eo.
Nicole Kidman
He buhez
Dimezet eo bet gant an aktour Tom Cruise etre 1990 ha 2001. Ar c'houblad en deus advugelet ur plac'h hag ur paotr, Isabella ha Connor oc'h anvioù-bihan.
Cynfeirdd
Canu'r Bwlch
Joseph P. Mac Fhlannchaidh (Clancy) en deus troet un dibab eus barzhonegoù ar Gentvarzhed e saozneg en e levr, The Earliest Welsh Poetry.
Nicole Kidman
He buhez
An enor he deus bet da gaout ur sterenn war an Hollywood Walk of Fame d'an.
Skoazellet he deus ar politikour demokrat John Kerry pa oa war ar renk evit bezañ Prezidant ar Stadoù-Unanet e 2004. Roet he deus arc'hant evit arc'hantaouiñ ar c'houlzad.
Lanndewynnek
Ur barrez keodedel eus Kernev-Veur, lec'hiet e ledenez an Lysardh, eo Lanndewynnek.
Nicole Kidman
He buhez
Dimeziñ a reas e Sydney gant ar c'haner country Keith Urban d'ar. D'an oad a 39 bloaz e oa an aktourez paeet ar muiañ e Hollywood. Gounit a ra tro-dro 17 milion a zollaroù dre film.
Bacchus (Caravaggio)
Bacchus (pe Bacco, hervez an anv italianek) zo un daolenn livet gant al livour italian Caravaggio war-dro 1596, war-ziskouez en Uffizi e Firenze.
Lanndewynnek
Gouestlet eo iliz Lanndewynnek da sant Gwennole.
Nicole Kidman
He buhez
Embannet en deus David Thomson, ur filmvarner amerikan brudet, ul levr diwar he fenn.
Bacchus (Caravaggio)
Gwelout a reer ur Bacchus yaouank-flamm, gant rezin ha delioù gwini war e benn, e viz o c'hoari gant kordenn zu e sae wenn joget. Ur pladad frouezh zo dirazañ war un daol vaen hag ur garafennad gwin ruz. En e zorn kleiz emañ o terc'hel ur c'hobedad win hag e seblant pediñ an arvester da zont d'evañ gantañ.
Hervez tud zo e vije bet Caravaggio o labourat gant ur melezour, abalamour m'emañ ar c'hrennard o terc'hel e vanne en e zorn kleiz.
114
867 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0114 PC (goude ganedigezh J.-K.)
Gouelanig roz
Ar Gouelanig roz (liester: Gouelaniged roz), pe Gouelanig Ross (liester: Gouelaniged Ross), a zo un evn-mor. Rhodostethia rosea eo e anv skiantel. Ar spesad nemetañ eo er genad Rhodostethia.
Annez
Bevañ a ra al labous e Greunland de gentañ-penn (Kanada ha Siberia ivez).
968
Diwar-benn bloavezh 968 an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.
Ganedigezhioù
Gwelet ivez :Rummad:Ganedigezhioù 968
Marvioù
Gwelet ivez:Rummad:Marvioù 968
Kewenn
Kewenn (pronoñset [ˈcəɥən] gant tud ar vro) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Plañvour e departamant ar Mor-Bihan.
Brezel-bed kentañ Eil brezel-bed Brezelioù didrevadennañ
Stlennyezhouriezh
Gant emdroadur fonnus teknologiezhioù ar stlennegezh ez eus bet ezhomm d'en em harpañ war an teknikoù yezhel evit aesaat ar c'hehentiñ den-mekanik. En tu all, profitet he deus ar yezhoniezh eus galloud an urzhiataerioù evit akuizitañ ur vent nevez ha digeriñ hentoù war-zu danvezioù enklask nevez.
Unan eus teknikoù ar stlennegezh eo ar stlennyezhouriezh. Kavet e vez ivez e isdanvezioù an naouegezh alvezell. E-touesk an talvoudvaoù e c'haller menegiñ :
Liammoù diavaez
Kvantitativní lingvistika
Logodenn-c'hodell
Al logod-godell zo bronneged bihan a ya d'ober meur a c'henad en urzhiad ar c'hrignerien.
Evel ar razhed-godell o deus divadjod a zigor war an diavaez hag a skarzhont gant o favioù.
Douvrin
Douvrin a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Ithaque
An Ithaque a oa anv un departamant gall e Gres da vare an Impalaeriezh C'hall kentañ, en enez Itaka. Argostoli a oa ar pennlec'h.
Leni Riefenstahl
Helene Bertha Amalie "Leni" Riefenstahl (22 a viz Eost 1902 e Berlin - 8 a viz Gwengolo 2003 e Pöcking) a oa ur filmaozerez, dañsourez hag aktorez alaman. Brudet eo evit an nevezintioù hag he c’hened a-fet seveniñ filmoù. Triumph des Willens (Trec’h ar youl) eo he film brudetañ. Ur film propaganda eo, bet filmet e-pad kendalc’h ar strollad nazi e 1934 e Nürnberg. Mignonez da Adolf Hitler ha da Joseph Goebbels e oa Riefenstahl, ar pezh a lakaas anezhi da vezañ lakaet a-gostez goude an Eil Brezel-bed. D’ar mare-se e voe harzet, met ne voe tamallet torfed brezel ebet outi.
Ithaque
Krouet e oa bet an departamant e 1797, pa voe staget an Inizi Ionia ouzh Bro-C'hall. Kollet e voe e 1799, met ne voe dilamet en-ofisiel nemet e 1802.
Leni Riefenstahl
Ma’z eo displijet da vat ar vurutellerien gant ar filmoù propaganda a savas er bloavezhioù 1930 e vez meneget alies-tre he c’hened evel ur perzh dreistordinal.
Ochtezele
Ochtezele en izelvroeg, anv ofisiel e galleg: Ochtezeele, a zo ur gumun eus Flandrez Frañs e departamant Norzh, er Westhoek.
Leni Riefenstahl
Pa varvas ec’h embannas Associated Press e oa bet Riefenstahl "un difraosterez a-fet seveniñ filmoù ha luc’hskdeudenniñ.” E-barzh Der Tagesspiegel (Berlin) e c’haller lenn : "Leni Riefenstahl he deus difraostet tachennoù sinema nevez." Hervez BBC ez eo he zeulfilmoù “nevezintioù a-fet seveniñ, a-fet teknik ivez gant implij givri-houarn, linennoù-houarn ha meur a gamera o filmañ war un dro." Hervez ar buruteller Gary Morris e oa Riefenstahl "un arzourez dreistvarrek, ur vaouez en ur bed mestroniet gant paotred, unan eus pervezhdedourien bouezusañ ar sinema, evel Sergueï Eisenstein pe Orson Welles." E dibenn he buhez ec’h embannas Riefenstahl levrioù skeudennoù diwar-benn ar meuriad Nouba hag e sevenas filmoù dindan vor.
Dañsourez hag aktorez
Riefenstahl a zo bet ganet en ur familh koñversanted e Wedding (Berlin). Kregiñ a reas he micher evel dañsourez, met rankout a reas chom a-sav goude bezañ bet gloazet he fenn-glin e-pad un abadenn e Praha. Goude ar gwallzarvoud-se e welas un teulfilm diwar-benn ar menezioù hag e voe bamet gant ar pezh a c’haller ober gant ur c’hamera. Mont a reas neuze betek an Alpoù evit kejañ ouzh ar sevener, anvet Arnold Fanck, hag evit c’hoari ur perzh bennak e film Fanck da zont. E-lec’h kejañ outañ e kavas eno un aktour hag a skrivas da Fanck diwar he fenn. Goude-se e c’hoarias Riefenstahl e meur a film sevenet gantañ. Er filmoù-se en doe perzh ur plac’h her hag atlethel. Brudet e vo en Alamagn, hag ivez e-touez ar sevenerien filmoù. E 1933 e voe aktourez en e film diwezhañ SOS Eisberg, e ditl. Pa voe kinniget dezhi seveniñ Das Blaue Licht e 1932 ec’h asantas. E-lec’h e sevel evel filmoù Fanck, e reas anezhañ ur film romantel, evel ma vefe bet ur gontadenn gevrinek.
Propaganda ha teulfilmoù
Riefenstahl a glevas Adolf Hitler o komz e-kerzh un emvod e 1932 hag e voe teoget gant e varregezhioù da gaozeal dirak ur bern tud. Hervez Daily Express ar 24 a viz Ebrel 1934 e lennas Leni Riefenstahl Mein Kampf e-keit ma oa o filmañ Das Blaue Licht. Er gelaouenn saoz-se e c’haller lenn ar gerioù da-heul, bet distaget ganti : "Un trivliad dreistordinal a santis pa lennis. Dont a ris da vezañ un nazi kaledet goude bezañ bet lennet ar bajenn gentañ. Soñjal a ris e c’hellfe un den gouest da skrivañ seurt traoù bezañ gouest da ren en Alamagn. Laoue-tre e oan o welout e oa degouezhet un den evel-se." Plijet-bras e voe Hitler gant Das Blaue Licht hag e-kerzh un emgav hiniennel ganti e c’houlennas gant Riefenstahl seveniñ Der Sieg des Glaubens (Trec’h ar Feiz, 1933), ur film un eurvezh-pad diwar-benn ar c’hendalc’h nazi e Nürnberg e 1933 (deuet er-maez e DVD e 2003). Ernst Röhm a oa e-barzh ar film, ha pa voe lazhet da vare ar stourm a-enep SA (Nozvezh ar c’hontilli hir) e voe tennet Der Sieg des Glaubens diouzh ar salioù-sinema (miz Mae 1933). E 1934 e c’houlennas Hitler diganti seveniñ ur film all diwar-benn ar c’hendalc’h nazi e Nürnberg. Anvet e voe ar film Triumph des Willens (Trec’h ar youl) ha gwelet eo evel ur bennoberenn e-touez an teulfilmoù. Berzh a reas en Alamagn. Difennet e voe skignañ ar film er Stadoù-Unanet avat rak gwelet e voe evel ur film propaganda nazi. Koulskoude e tapas meur a briz (a-fet filmañ) e festivalioù sinema er bed a-bezh, ha gwelet e vez evel unan eus ar filmoù propaganda efedusañ bet sevenet. Pa voe aterset e 1993 evit ar film The Wonderful, Horrible Life of Leni Riefenstahl, e lavaras Riefenstahl n’he doa ket klasket sevel ur film propaganda nazi hag e kave mezhus e vefe bet implijet ar film evel-se. E 2003 e voe anv eus ar film e-barzh The Economist : ar film "en deus diazezet he brud evel sevenerez wellañ an XXvet kantved." E 1935 e sevenas Riefenstahl Tag der Freiheit: Unsere Wehrmacht (Devezh ar frankiz : Hon arme), ur film diwar-benn ar Wehrmacht. Pedet e voe Riefenstalh da filmañ C’hoarioù Olimpek Berlin e 1936. Mont a reas betek Gres a-benn filmañ lec’hienn orin ar c’hoarioù e Olimpia. Sikouret e voe eno gant al luc’hskeudenner gresian Nelly. Dont a reas ur film er-maez neuze, Olympia e ditl. Brudet eo ar film a-drugarez d’e berzhioù teknikel : Riefenstalh a stalias liennoù-houarn a-benn bezañ gouest da heuliañ fiñv ar sportourien a-dost. Alies e vez lavaret ez eo eo Olympia ur skouer a-fet filmañ ar sportoù.