cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elba
Elba eo enez vrasañ enezeg Toskana, etre Korsika ha Toskana, dindan 224 km². 147 km a aodoù he deus, anezho 29 km a hirder ha 18,5 km a ledander. Lec'hiet eo un 10 kilometr er-maez da zouar-bras Italia, etre mor Tirrenia ha Mor Liguria.
OAK
Un embregerezh karrnijerezh sivil eus Rusia eo OAK pe EKU (ruseg Объединённая авиастроительная корпорация, "Embregerezh Karrnijsaverez Unanet").
Thor (Marvel)
Thor (hag ivez The Mighty Thor) a zo ur gourharoz bet krouet gant Stan Lee ha Jack Kirby. E droioù-kaer a vez embannet gant Marvel Comics, hag an hini gentañ anezho a zo bet kinniget e-barzh Journey into Mystery # 83 (1962). Diazezet eo an dudenn-se war an doue anvet Thor hag a gaver e mojennerezh Skandinavia. E 2011 e voe c'hoariet perzh Thor gant an aktor aostralian Chris Hemsworth er film Thor, sevenet gant Kenneth Branagh ha deuet er-maez d'ar 6 a viz Mae 2011 er Stadoù-Unanet.
E 2012 e vo ar memes aktor a c'hoario perzh Thor er film The Avengers, sevenet gant Joss Whedon.
Buhez Thor
Unan eus krouerien strollad ar Veñjerien eo Thor. Ur gourharoz dibar eo, dre ma'z eo den (Donald Blake) ha doue war un dro. Gant e dad, Odin e anv, eo bet lakaet da zen (mervel e c'hall neuze), a-benn deskiñ bezañ uvel hag a-benn bezañ prest da vare Ragnarök. Don Blake ne oar ket eo bet un doue. Tamm-ha-tamm e teu soñj dezhañ en-dro, hag e tizolo e c'halloudoù dreistordinal pa gav e vorzhol, anvet Mjöllnir. Adalek ar mare-se e rank neuze Don Blake dont a-benn da verañ e vuhez evel mezeg hag e vuhez evel haroz. Ouzhpenn da se e fell dezhañ bezañ karet gant e skoazellerez, Jane Foster hec'h anv. Dres d'ar mare-se ez eo degemeret e skipailh ar Veñjerien (goude un irienn bet ijinet gant e vreur, Loki e anv). Ur wech aet kuit Hulk eus ar strollad ez eo Thor an ezel kreñvañ ennañ.
Piqué (barrez)
E barrez klasel ec'h implijer an termen piqué evit deskrivañ ur fiñvadenn ma kemm an dañserez emstumm he zreid adalek an treid plaen betek an emstumm sur pointes.
Emgann Annual
Emgann Annual (anavezet evel El Desastre de Annual e spagnoleg) zo un emgann gounezet gant soudarded Abdelkrim e Maroko a-enep arme Spagn adalek an 22 a viz Gouere betel an 9 a viz Eost 1921 war-dro Annual (pe Anoual evel ma skriver e galleg). Eizh mil soudard spagnol a voe lazhet, en o zouez o jeneral Manuel Fernández Silvestre.
Kentañ emgann Brezel ar Rif (1921-1926) e voe.
Thor (Marvel)
Buhez Thor
Pa glev Thor kaoz eus Asgard e kemm an istorioù : adalek ar mare-se ez eo rannet etre e ziv vro : war an douar e stourm a-enep da c'hourvilened hag e Asgard e stourm a-enep da voudoù o tont eus mojennerezhioù all, pe e rank seveniñ kefridioù ern egor. Ouzhpenn da se e tle dibab etre gwareziñ an douar, ha chom feal da Asgard. Diaes e vez dezhañ dibab, ar pezh a laka Odin da vont e fulor : en harlu e kas Thor neuze, pe e tenn e c'halloudoù digantañ.
Thor, roue Asgard
An doare-se da vont en-dro a baouez pa varv Odin. Adalek ar mare-se e tap Thor gallouduoù e dad, ha lakaet eo da roue Asgard, goude ma vefe bet tennet e lodenn den dioutañ. E-touez e zivizoù kentañ evel roue e tiviz staliañ Asgard war an douar, ha krouiñ ur relijion nevez, diazezet war doueed Asgard. War vrasaat ez a perzh an asgarded e buhez an dud, ar pezh a laka an dud da vezañ entanet diouzh un tu, hag a re a zo e penn ar relijionoù all da vezañ ankeniet diouzh un tu all. Sach-blev a sav e reter Europa abalamour da Dhor, ha d'ar mare-se ec'h echu e zarempred gant Iron Man ha Captain America. Un emglev a vez aozet etre pennoù bras ar stadoù ha pennoù bras ar relijionoù, gant ar pal diskar an asgarded da vat. Ur beleg a zeu a-benn da lakaat Thor da bellaat diouzh Asgard. Un darzhadenn nukleel a zo aozet, gant ar pal distruj Thor. Met er memes koulz ez eo distrujet Asgard hag e kouezh war New York. Thor a zeu a-benn da zreistvevañ, hag e sikour an asgarded. Pa glask Jake Olson tapout Mjöllnir e sko Thor gantañ. Met pa glask Thor tapout Mjöllnir ne zeu ket a-benn, peogwir n'eus nemet ar re zellezek a c'hall implijout ar morzhol-se. E fulor e ya Thor neuze, hag asambles gant Loki hag Amora ec'h aloub an douar. Met diskaret eo o ren war an douar pa'n em gav Thialfi e Asgard nevez, dekvloaziadoù goude diskar Asgard. Met pa grog ar reveulzi kaset gant Thialfi ha mab Thor e kompren roue an doueed ar pezh a zo c'hoarvezet. E-pad ur veaj en amzer dremenet e vir ouzh Thor a lazhañ Jack Olson, hag unvanet eo en-dro tu den ha tu doue Thor. Neuze ec'h asant Thor kuitaat an douar hag ec'h adkas Asgard el lec'h ma oa, e-keit m'emañ Loki o prientiñ Ragnarök.
Ragnarök, pe marv Thor
Ragnarök n'eo ket ur fin, ur c'helc'hiad eo. Mervel ha genel en-dro a ra bed an Ased : ennañ e vev boudoù galloudus ha kevrinus, hag int kalz kreñvoch' evit ar Vikinged. A-benn lakaat un termen d'an dra-se e tiviz Thor distruj e-unan bed an Ased.
Civil War, hep Thor
N'eus ket pell zo eo deuet Thor en-dro, er rummad anvet Civil War. Un den, anvet D.B. (evel ma c'haller lenn war e sac'h-kein) a zeu a-benn da dapout Mjöllnir (hag a oa kouezhet war an douar). E-pad un emgann e teu Thor hag e stourm a-enep an dispac'herien : lazhañ a ra Goliath (bet Black Goliath, Bill Foster), hag e redi strollad Captain America da dec'hout kuit. Goude-se e tizoloer e oa Thor ur c'hlon bet krouet gant Tony Stark, Red Richards ha Henry Pym.
An distro
Ur rummad nevez a zo bet embannet gant Marvel. Ennañ e kaver Thor ha Don Blake kollet en netra. Blake a zeu a-benn da lakaat Thor da vevañ en-dro, ha neuze e teu Thor/Blake war an douar. Kreñ-kenaén eo deuet Thor da vezañ, dr em'eo an doue asgardian nemetañ. Sevel a ra Asgard en-dro, ha plavaén a ra ar gêr-se a-us da Oklahoma. Goude-se e krog Thor d aglask roudoù an doueed all, rak adenkorfet ez us ul lodenn anezho e-touez an dud, da vare Distruj Kelc'hiad Ragnarök.
Istor a c'homic
Goude un nebeud troioù-kaer embannet e-barzh Journey into Mystery e tivizas Stan Lee diorren bed Thor, hag ennañ ec'h ouzhpennas muioc'h-mui a dudennoù tennet eus mojennerezhioù, kontadennoù ha mojennoù liesseurt. Jack Kirby, hag en doa lasket e blas da dreserien all, a stag en-dro gant Thor. Ijinañ a ra tudennoù dibar evel ar Rigellianed (tud diavaez douar), marcheien Wundagore, pe c'hoazh Sif, ur vrezelourez e karantez gant Thor.
Adalek niverenn 125 Journey into Mystery e teuas Thor da vezañ the Mighty Thor, ar pezh a ziskouez e oa brudet mat e-touez al lennerien. Marzhusoc'h-marzhusañ e teuas ivez an istorioù da vezañ, dreist-holl diwar levezon Jack Kirby. Pa guitaas hemañ Marvel Comics e klaskas Stan Lee derc'hel d'an dra-se. Dont a reas a-benn, a-drugarez da dud evel John Buscema (treser) ha Gerry Conway (istorioù). E-touez ar re all a reas war-dro istorioù Thor e c'haller memegiñ ivez, Lee parvient à Rich Buckler, Walt Simonson, Keith Pollard, Greg Larocque (evit an tresadenoù) ha Len Wein pe Roy Thomas evit a sell ouzh an istorioù. Hemañ diwezhañ a zeuas a-benn da liammañ doueed Skandinavia ouzh harozed Marvel, ha displegañ a reas "Ragnarôk" en ur chom feal d'a vojenn ha da rummad Marvel war-un-dro.
E 1983 e oa Thor war an diskar, hag e istorioù ne raent ket kement a verzh. Lakaet e voe Walt Simonson (tresañ hag istorioù) e karg eus an dudenn, gant ar pal adlakaat ar gwerzhañ da vont war-raok. Krouiñ a reas Beta Ray Bill, un den diavaez douar hag en deus ar memes galloudoù ha Thor, ijinañ a ra ivez ur c'hommando doueed en ifern. War e lerc'h e teuas Tom DeFalco (senario) ha Ron Frenz (tresañ), ha ganto e voe klaseloc'h an traoù, hag o istorioù a voe levezonet gant an daouad Lee/Kirby. Menegomp ivez Jim Starlin ha Bruce Zick, Roy Thomas ha M.C. Wyman, hag a stagas en-dro gant tammoù istorioù bet krouet gant Thomas p'en doa bet tro da sevel istorioù. Gant Warren Ellis ha William Messner-Loebs e voe echu al lodenn anvet "volume I". Gant Dan Jurgens e voe adroet lañs da Dhor adalek 1999. E karg eus an istorioù e oa, hag evit a sell ouzh an tresañ e labouras gant treserien liesseurt, evel John Romita Jr, Andy Kubert, Tom Raney pe Stuart Immonen.
Embannadur Thor e C'hwec'hkorn
Ar gelaouenn Thor zo bet embannet en dastumad anvet Flash (levrioù bihan) gant Arédit/Artima. Goude-se ez eus bet embannet albomoù bras gant liv, goude-se albomoù bihan e gwenn ha du en-dro, hag albomoù bras marc'hadmat en-dro. Goude-se eo bet prenet Thor gant Lug. Da gentañ eo bet embannet e droioù-kaer e-barzh Ombrax-Saga, ha goude-se en ur rummad ispisial anvet « stumm klok ». Abaoe m'eo bet adprenet katalog Marvel gant Panini eo bet embannet troioù-kaer Thor e-barzh meur a gelaouenn : Avengers, Thor, ha Marvel Elite. Ranndanevelloù diwezhañ "volume II" a zo bet troet er rummad anvet "Monster" da gentañ, ha goude-se e -barzh Marvel Icons Hors Série #1. Rummadoù bihan gouestlet da Dhor a zo bet embannet e-barzh 100% Marvel hag ivez e-barzh Marvel Mega #28.
Beaumont (Hainaut)
Beaumont (Biômont e pikardeg) a zo ur gêr eus Belgia e Proviñs Hainaut.
Monumantoù ha traoù heverk
thumb|left
Kanton Vimy
Kanton Vimy a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
Kumunioù
Kanton Vimy a yae 20 kumun d'ober anezhañ.
Kanton Dinan-Reter
Kanton Dinan-Reter a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.
Kumunioù
Kanton Dinan-Reter a yae 6 kumun d'ober anezhañ :
Troad-amzeriañ
Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad amzeriañ (saoz.: temporal case) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ an amzer/an eur ma vez graet un dra bennak, o klotaat alies gant "da (vare)" ha "da geñver" e brezhoneg.
Implijet e vez an droad-mañ en hungareg, merket gant al lostger "-kor", da skouer:
Kanton Rialeg
Kanton Rialeg a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs).
Kumunioù abaoe 1801
Kanton Rialeg a yae pemp kumun d'ober anezhañ :
Cantal (departamant)
Cantal (e galleg hag ent-ofisiel, distaget ; Cantal ivez en okitaneg, hag ivez Chantal, Cantau, distaget ) pe Chantau ), zo un departamant, e-kreiz Bro-C'hall, er rannvro Arvern Ron-Alpoù. Orlhac eo ar penn-kêr anezhañ. Dont a ra an anv eus ar menezioù anvet Cantal.
Keuz
Meur a geuz a vez aozet er c'hornad, ha sed ar re vrudetañ:
Neil Young
Neil Percival Young zo ur c'haner ha gitarour kanadian ganet e 1945 e Toronto. Brudet eo ar marevezh ma kanas er strollad Crosby, Stills, Nash & Young.
E vuhez
E miz C’hwevrer 1945, e oa an eil brezel-bed war-nes echuiñ. Dres d’an ampoent 'teu en-dro an isletanant Scott Young davet e vab Bob hag e wreg Edna, Rassy a vez graet deuzouti. 'Oa ket bet ouzh o c'haout abaoe tost da vloaz a-gichen ma oa aet kuit deus e diad a-vec’h c’hwec’h miz goude d’e vab kentañ bet ganet, e 1942. Da Londrez e voe kaset Scott da genskriver war ar brezel gant ar gazetenn Winnipeg Free Press. D’an oad a c’hwezek vloaz, peuzc'houde d’e dad mont deus e vamm, hag eñ bet savet ha maget ganti a-c’houdevezh, eo aet Scott da gazetenner a vicher evit ober war-dro bann ar sportoù. A-ziwar e labour end-eeun e voe piket e galon gant Edna Ragland p’en em gavas ganti, ur vaouez anezhi, troet gant ar golf hag an tennis. Kerkent hag en em gavet ganti e voe dihodet ganti penn-kil-ha-troad, ken e freuzas e zimez naet-ha-pizh. Houmañ eo trede merc’h William N. Ragland, anezhañ un den genidik eus Stadoù-Unanet ar Su aet d'ar C'hanada d’ober e zemeurañs, e kornad-bro Manitoba, abalamour d’e vicher. Hag Edna ha mont d’e heul. D’an 18 a Vezheven 1940 eo liammet hiviziken an div familh enta, ha da tad ar plac’h nevez bezañ war-ziwall deus e vab-kaer memestra. Hemañ 'sell deus an dimez-se gant drougaviz evit-gwir. D’an 12 a viz Du 1945, eo ganet Neil Percival Kenneth Ragland Young en pennospital Toronto, kresk ‘zo bet ba'n ti ur wech c’hoazh. Pelloc’h 'teu en-dro an tad d’ar gêr da-vat. Prestik goude d’e grouadur bet ganet e ro e zilez eus e garg d’ar gazetenn a-benn ren e amzer a-bezh o skrivañ romañchoù ha chom a-gevret gant e ziegezh a-benn ar fin. E dibenn ar bloaz 1948 e ra an tiegezh bihan e zemeurañs ba Omenee, hi ur gêriadenn 750 a annezidi o chom enni, ur c’hant kilometr bennaket deus kêr-benn Kanada. Er maezioù fromus-se, a-hed ur stêr, e kresk Neil dibreder.
Neil Young e-keñver ar re all
« An deiz hidi ‘faot d’an dud, tou’n dud bezañ heñvel-bev deus Neil Young » a lâre Mick Jagger. Diouzhtu-dak e vez santet deus ar gont avi deus Neil m’eo dalc’het Mick ganti. Ar sonerien n'o deus ket c’hoant tamm ebet da vont kozh (ha fall) mem' mod, sed dres pezh en doa bet lennet war ar gazetenn Rolling Stones (an hini bet embannet e 1995). Ha seul-wiroc’h e teuy da vezañ an dra-se a-benn bloavezhioù, daoust pegen displijet vefe 'vo.
A-benn fin ar bloavezhioù 1990 e teu Neil Young - hervez lod - da vezañ ar mailh pennañ war ar rock and roll ‘ta. « Hemañ eo an hini nemetañ eus an dud en oad ganeomp o kozhañ en ur zerc'hel e stumm-skrivañ ken bev-buhezek, kenkoulz hag e zoare da sevel kanaouennoù » a zisklêrie Randy Bachman, evitañ da vezañ lemmikoc’h an tamm e deod e-keñver e goñseurted. « Un orin a zen eo Neil Young, graet ‘n deus traoù estr evit dreistordinal, met kas ijinañ hag adnevezo a ra hep ehan. », hervez David Gilmour deus ar strollad Pink Floyd. Bernard Sumner zoken, deus ar strollad New Order, a zisklêr kement-mañ : « N'an gwech e-bet gant ma c’harr-tan hep ma vije ennañ ur gasetennig gant Neil Young ». Ha d’e gempridi bamiñ outañ eo d’ar remziad sonerien yaouank an hini eo aet da batrom evit-fed an doare da redek e reuz e-unan war-raok. « Plij’ a rafe din bezañ barnet diwar ma fladennoù o-unan nemetken, un tammig mem’ mod ha Neil Young » war a lâre Nick Cave. Cinnamon girl an hini a vez eilkanet gant RadioHead - ur ral e vez klevet anezhe oc'h eilkanañ ! - tra ma vez Oasis o sachañ Hey, Hey, My, My (into the black) evite o-unan gant ar spi ba o dasorc’hidigezh gant-se. A-barzh fin ar gont, petra zo da lâret diwar-benn an albom diwezhañ gant Mercury Rev pe diwar an heni gant Sparklehorse? Ha levezonet int bet gant an den a zo ba pep korn muzik amerikan a-vremañ, country etre daou veno, lo-fi hag all tout ?
2013: Breizh
E miz Gouhere 2013 e vo o kanañ en Erer Kozh, e Karaez.
Assemblé soutenu
E barrez klasel ec'h implijer an termen assemblé soutenu evit deskrivañ ur pas ma krog an dañser/ez er pempvet emstumm dégagé a-raok ur piqué gant an troad oberiant (an hini o fiñval) ha neuze e kas an troad all dindan en ur dreiñ oc'h achuiñ er pempvet emstumm adarre.
Kanton Dinan-Kornôg
Kanton Dinan-Kornôg a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.
Treglañviz
Treglañviz a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor, e Bro-Dreger.
Vienna
<hr noShade /> Vienna (Wien en alamaneg, Vídeň e tchekeg, Bécs e hungareg, Dunaj e sloveneg, Beč e kroateg, ha distaget e vienneg) eo kêr-benn gevreadel Aostria, lec'hiet war riblennoù an Danav e biz ar vro, 60 km nemetken eus bevenn Aostria gant Slovakia. Unan eus stadoù Aostria eo ivez. Abaoe pell zo ez eo bet Vienna kreizenn bolitikel ha sevenadurel Aostria (betek 1918 Aostria-Hungaria). Vienniz (alamaneg: Wiener, vienneg: Weana ['vɛɐnɐ]) a vez graet eus hec'h annezidi. 1 631 082 den a oa o chom e Vienna e 2005. Rannet eo kêr e 23 arondisamant (Bezirke).
Treglañviz
Douaroniezh
Ar Yoedi a ra an disparti gant Louergad ha Pederneg, war zu gwalarn
Vienna
Istor
Diazezet eo bet Vienna gant an Noriked, ur bobl keltiek he yezh, war-dro 500 kent J.K. dindan an anv Uindobona ("frankizenn wenn"). An anv alamanek a-vremañ ne zeu ket eus an anv keltiek-mañ avat, met eus Vedunya, anv slavek ur stêrig vihan hag a vez graet Wien anezhi ivez. Aloubet e oa rouantelezh an Noriked gant ar Romaned er bloavezh 15 kent J.K. Ur c'hamp-kreñv roman a voe savet e-kichen Uindobona, abalamour ma teuas an Danav da vezañ bevenn Impalaeriezh Roma.
Treglañviz
Douaroniezh
Kumunioù amezek : Pederneg; Plouizi; Mousteruz; Louergad
Vienna
Istor
E 976 e voe roet traonienn an Danav da gont Liutpold a vBabenberg dindan an anv Ostarrîchi (Aostria). Lignez Babenberg a ziazezas e Vienna. E 1246 e voe lazhet hêr diwezhañ ar vBabenberged, Friedrich II, en un emgann a-enep Béla IV a Hungaria. Vienna (hag Aostria a-bezh) a gouezhas da Ottokar II Přemysl, roue Bohemia.
Treglañviz
Anv
B. Tanguy : Treglanfus, 1427; treff de Treglanus, 1428; treff de Treglamus, 1480; Treffglaffus, 1486; Treglaffus, 1581
Vienna
Istor
Er bloavezh 1278 e voe roet Aostria da lignez Habsbourg hag a rene ar vro betek 1918. E 1365 e voe savet Skol-Veur Vienna gant Rudolf IV a Habsbourg. Eus 1556 betek 1803 e oa Vienna sez Impalaeriezh Santel Roman ha German. Eus 1804 betek 1867 e oa kêrbenn Impalaeriezh Aostria hag eus 1867 betek 1918 hini Aostria-Hungaria.
Treglañviz
Anv
E. Vallerie : Treglanus, 1428; Trecolamus, 1630
Vienna
Arondisamantoù Vienna
1.Innere Stadt (kreiz-kêr), 2.Leopoldstadt, 3.Landstraße, 4.Wieden, 5.Margareten, 6.Mariahilf, 7.Neubau, 8.Josefstadt, 9.Alsergrund, 10.Favoriten, 11.Simmering, 12.Meidling, 13.Hietzing, 14.Penzing, 15.Rudolfsheim-Fünfhaus, 16.Ottakring, 17.Hernals, 18.Währing, 19.Döbling, 20.Brigittenau, 21.Floridsdorf, 22.Donaustadt, 23.Liesing
Treglañviz
Anv
Talvoudegezh : hervez B. Tanguy, diasur eo gwelout an anv tont diouzh klañvuz (maladif)
Vienna
Relijion
E 2001 e konted 49.2% a gatoliked, 25.6% a dud direlijiel, 7.8% a vuzulmaned, 6.0% a gristenien ortodoks, 4.7% a brotestanted ha 0.5% a yuzevien.
Treglañviz
XVIIIvet kantved
29 Eost 1799 : ur steudad republikan a zo taget war an hent roial gant chouanted, kaset gant Debar
Vienna
Gevelliñ
Gevellet eo Vienna gant ar c'hêrioù-mañ:
Strollad Komunour Brazil
An anv Strollad Komunour Brazil a c'hell ober dave da dri Strollad komunour disheñvel:
Treglañviz
XVIIIvet kantved
30 Genver 1800 : emgann en ar vered, etre republikaned Benac'h ha chouanted kaset gant Taupin
10 C'hwevrer 1800 : Eil emgann etre republikaned Benac'h (71 enrollad), ha chouanted kaset gant Taupin. Hemañ a zo lazhet. Interet eo bet drek an iliz.
Emdroadur ar boblañs
Emdroadur poblañs Treglañviz abaoe 1793
Neuquén (proviñs)
thumb|290px|Sede pelec'h emañ Proviñs Neuquén en Arc'hantina
Houad penn ruz
An houad penn ruz (liester : houidi penn ruz) a zo ur spesad evned palvezek, Mareca penelope an anv skiantel anezhañ (Anas penelope kent).
Anvadur
Deskrivet e voe an houad penn ruz gant Linnaeus e 1758 e 10 embannadur e Systema Naturae dindan an anv Anas penelope, anas o verzañ ar ger latin evit "houad" ha penelope oc'h ober dave d'un houad hag en devije saveteet Penelope pa voe stlapet er mor.
Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha plant peurliesañ, a gav e pradeier pe geunioù.
Annez
Kavout a reer ar spesad o neizhañ e hanternoz ha kreiz Eurazia hag o c'hoañviñ en Afrika ha kreisteiz Asia. Alies e vez e Breizh-Veur hag en Iwerzhon er goañv, hogen ne chom ket da ouennañ Bro-Skos. A-wechoù e vez gwelet en SUA ivez : dre ma'z eo bagadus-kenañ al labous ez a alies kevret gant Anas americana, betek hironañ gantañ.
Emgann Arfderydd
Faezhet ha lazhet e voe Gwenddolew ap Ceidio ha distrujet e voe e rouantelezh. Gwanaet e voe rouantelezh Ebrauc avat, ha divarrek e voe da zerc'hel penn ouzh Angled Deira ha Bernikia a zistrujas anezhi e 580.
Barzh Gwenddolew ap Ceidio, Lailoken, aet foll goude an emgann, a eas da vevañ er c'hoadoù. Krediñ a reer emañ aze orin tudenn Marzhin.
Houad-korz
An houad-korz (liester : houidi-korz) a zo ur spesad evned palvezek, Anas platyrhynchos an anv skiantel anezhañ.
Annez
Setu amañ dindan an takad m'emañ o chom ennañ an daou isspesad Anas platyrhynchos conboschas (aodoù mervent Greunland kentoc'h) hag Anas platyrhynchos platyrhynchos.
Emsavadeg spartakour
thumb|Bardelloù e Berlin da vare ar Reveulzi spartakour Ar Reveulzi spartakour (alamaneg : Spartakusaufstand), pe ivez Emsavadeg miz Genver (alamaneg : Januaraufstand) a voe un harz-labour hollek a c'hoarvezas en Alamagn etre ar 5 hag an 12 a viz Genver 1919.
Mic'hail Fradkov
Mic'hail Yefimovitch Fradkov (ruseg: Михаил Ефимович Фрадков), ganet e d'ar 1añ a viz Gwnegolo 1950 e-kichen Samara, zo ur politikour rusian.
Emsavadeg spartakour
Dianav pe dost e touez an dud, ouizien anezho pe get, komunourien anezho pe get, an darvoud anvet ar reveulzi Spartakour a chom hollbouezus evit an istor, liammet gant ar brezelioù evit an dieubidigezh. Bloaz goude Dispac'h Here Rusia en emsave dispac'hourion Alamagn. Komunourien Rusia a grede betek re e vije o reveulzi un doare dihun evit pobloù ar bed etrezek an dieubidigezh komunour, krediñ a raent o devoa roet lañs d’ar reveulzi bedel. Padal ne voe ket se tamm ebet a erruas met ur c’hwitadenn a laka emled ar gomunouriezh da c’hwitañ. D'an 9 a viz Du 1918 n'en deus ket degaset savidigezh ar broleterien en Alamagn, met fin ar renad impalaerour nemetken. Ur wech kaset da get hemañ n’eo ket bet sevenet ar reveulzi, met kemmet ar sistem politikel evit unan demokratel-bourc’hiz. Ar c’hwitadenn-se evit ar broletaerien n’eo bet maget nemetken gant an disentezioù etre ouvrierien, ar vank a aozadur el luskad reveulzier ha dreist-holl trubarderez ar sosial-demokrated eus an tu dehou harpet gant ofiserien uhel an arme.
Mic'hail Fradkov
E 1974 e oa o labourat e kannati URSS en India.
Aet eo ar Priz Andropov gantañ e 1994.
Emsavadeg spartakour
Ar reveulzi en Alamagn n’eo ket bet obererezh ur strollad politikel bennak, tarzhet n’eus goude an arsav-brezel ha trec’hidigezh ar vro. Alamagn a oa o vont da fall, an Alamanted o deus bet c’hoant cheñch o bed pemdeziek zu evit dont unan habaskoc’h. Lojik eo a-berzh ar bobl Alaman en dije bet c’hoant da gemm e dazont, pa oa sac'het etre dienez ha naonegezh drastus. Ur wech gwelet ne oa ket didrec’hus an impalaeriez « santel » ez eo savet ar soñj ennañ e oa tu da gemm endroadur ar bed.
Mic'hail Fradkov
Etre 2001 ha 2003 e voe e penn polis an tailhoù ha dre-se e savas an teuliad a-enep Ioukos.
Emsavadeg spartakour
Dizurzhiet, hep pennoù-bras na palioù resis, ne ouie ket mat ar reveulzierien da belec’h e oa ret mont. Da gentañ sturiet gant ar soñj diveliour, goulenn a rae an emsavidi ar gwir da gaout ur gevredigezh frankoc’k, n’int ket bet harpet gant strolladoù an tu kleiz, ar re-se a zo bet souezhet mik en ur weled ul luskad ken kreñv a-berzh ar bobl, ha re ziwezhat o deus roet un hent da heuliañ.
Mic'hail Fradkov
Kentañ Ministr Rusia e oa etre miz Meurzh 2004 ha miz Gwengolo 2007. Neuze e voe lakaet e penn ar Servijoù Ditouriñ Diavaez etre 2007 ha 2016, ar pezh a ra anezhañ an den zo chomet ar pellañ er post-se. Abaoe ar 4 a viz Genver 2017, Fradkov zo bet rener Skol-Uhel Rusia evit ar studioù strategek.
Emsavadeg spartakour
An tri strollad pennañ en Alamagn a oa neuze : Ar stourm bet kaset, etre ar reformourien hag ar reveulzierien a zo bet ken kreñv ma z’eo deuet a-benn da darzhañ en ur brezel-diabarz. Kement mañ a zo krog d’an 9 a viz du 1918, pa z’eo bet embannet krouidigezh ar republik gant an daou luskad, met ne darzho nemet goude un disemglev hir war renerez ar vro. Betek an 28 a viz Kerzu 1918, ar strolladoù pennañ(kleiz) hag ar re dizalc’h (kleiz pellañ + an anarkourien) a chomo asambles er galloud. Met adal ur mare e teu war wel un emglev nevez etre ar strolladoù pennañ hag ar strolladoù stourm eus an tu dehoù pellañ, broadelourien hag ez-soudarded anezho, a zeuio da vezañ an arme broadel nevez en Alamagn). Ar Spartakourien evit emsaviñ ha diskouez o nerzh a ya gant ar strolladoù frank. Al luskad reveulzier a vo trec’het dre an armoù, e plas emañ, ar c’hoari politikel a tegaso an nasional-sokialouriez er galloud gant an eil-brezel bed da heul.
Mic'hail Fradkov
E miz Ebrel 2018 o devoa kastizet Stadoù-Unanet Amerika 24 rusian, anezho oligarked ha tud e karg er C'hremlin, hag eñ en o zouez. Pavel Fradkov, mab Mic'hail Fradkov, a zo unan eus ar seizh kannad er Rosimushchestvo, an ajañs kevreadel evit mererezh perc'hentiezhioù ar Stad.
Emsavadeg spartakour
Ar reveulzi-se na vez ket komzet kalz a ziwar he fenn gant an istorourien, pe en doare da gas o mennozhioù war-raok. Ar sosialisted en a-raok eo ar re washañ, ar memes re a zisoñj kaozeal a ziwar emsavadeg ar Mac'hnovisted (un emsav anarkour renet gant Mac'hno e Ukraina). En ur vezañ damzisoñjet gant ar brashañ niver, reveulzi Alamagn a chom unan eus darvoudoù politikel pouezusañ ar c’hantved tremen, dre ma tegas un harz da emled ar reveulzi komunour er bed. Ouzhpenn se e chom ur goulenn direspont, ma vije bet savet ur stad komunour en Alamagn, ha tu a vije bet da Hitler da zont mestr war ar vro?
Argadenn ar Freikorps
D'an 8 a viz Genver, Ebert a roe urzh d'ar Freikorps da dagañ ar Spartakourien. An unvezioù damm soudarsoudel-se a oa armet ha dafaret c'hoazh gant dafar ar C'hentañ Brezel-bed. Buan a-walc'h e voe bountet an emsaverien bloc'had goude bloac'had straed. Buan e godiane an emsaverien. En holl e oa bet 156 spartakour ha 17 ezel eus ar Freikorps lazhet e-pad an emgannoù. E-pad abardaez ar 15 a viz Genver, Luxemburg ha Liebknecht a oa bet kavet en ur ranndi e Berlin-Wilmersdorf apartment. Harzet, kaset int d'an unvez penn Freikorps,unan armet mat ha niverus ar Garde-Kavallerie-Schützen-Division. O ofiser, ar C'habiten Waldemar Pabst, a lakaas anezho da vezañ goulennataet. Diouzh noz, Pep prizoniad a zo skoet semplet gant armoù ha tennet en o pennoù goude-se. Korf Rosa Luxemburg a zo bannet e kanol Landwehr (adkavet e vo d'ar 1 añ a viz Even). Korf Karl Liebknecht a oa bet kaset dianav en ur morg.
Herselt
Herselt a zo ur gumun eus Flandrez Belgia en Arondisamant Turnhout hag e proviñs Antwerpen.
Sloterdijk (Amsterdam)
thumb|Petruskerk Sloterdijk a zo ur gêriadenn eus proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. Ul lodenn eus kumun Amsterdam eo, 3 c'hilometr ac'haleno war-du ar gwalarn. Anv ar bannlev m'emañ ar gêriadenn eo ivez.
Istor
Ur Waag a voe savet e Sloterdijk e 1456. E-tro 1479 e voe savet un iliz hag a voe distrujet e 1573 gant ar Geuzen, ur strollad tudjentil savet a-enep ren Spagn e Holland, da-heul seziz Haarlem. Petruskerk (Iliz St. Pêr) a voe savet er kantved.
Pinvidik e teuas Sloterdijk da vezañ en-dro pa voe savet Haarlemmertrekvaart e 1631. D'an 20 a viz Gwengolo 1839 e tremenas an tren kentañ o vont en-dro en Izelvroioù, ha tremen a reas eus Sloterdijk da Haarlem. Lod brasañ kêr a voe distrujet abalamour d'un tan-gwall e 1860. Un arsav metro a voe savet e 1956. Pa voe savet Coentunnel hag un takad armerzhel e voe tost distrujet Sloterdijk, dalc'het e voe memestra Petruskerk hag un nebeud tiez kozh a oa pouezus a-fet istor.
Kanton Evrann
Kanton Evrann a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.
Kumunioù
Kanton Evrann a yae 8 kumun d'ober anezhañ :
Sloten
Sloten a zo ur gêriadenn e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. Ul lodenn eus kumun Amsterdam eo, lec'hiet 6 km ac'haleno da greiz-kêr, war-du kornôg.
Sloten a voe ur gumun distag betek 1921.
Pirouette
E barrez klasel ec'h implijer an termen pirouette evit deskrivañ ur pas dezhañ un tro 360º relevé ma krog an dañserez en un emstumm en he sav war un troad plié savet diwar al leur e en demi-pointe pe sur pointes.
Brigitte Fontaine
thumb|400px|Brigitte Fontaine e 1973
Brigitte Fontaine (ganet d'ar 24 a viz Even 1939 e Montroulez) zo ur ganerez, komedianez ha skrivagnerez c'hallek. Evit ar pezh a sell ouzh ar muzik he deus bet tro da labourat gant Sonic Youth, Noir Désir, Grace Jones, Olivia Ruiz, Arthur H, Archie Shepp, Etienne Daho, Alain Baschung, Doc Gynéco, Maurane, Vanessa Paradis, Juliette Gréco, Matthieu Chedid ha kalz re all. Skrivet he deus un daouzek romant bennak ha c'hoariet e kement-all a bezhioù-c'hoari skrivet ganti ivez peurvuiañ.
Brittany
Brittany (a-wechoùigoù Britanny) — ur ger savet diwar ar ger latin Britannia — a c'hell bezañ meur a dra.
An anv saoznek roet da Vreizh eo, a gaver :
Er broioù saoznek
Un anv plac'h eo abaoe an, met ret eo bet gortoz betek dibenn an XXvet kantved a-raok e gavout stank. Skrivet e vez en un 20 doare disheñvel (83 hervez al lec'hienn-mañ).
An anv roet ar muiañ d'ar merc'hed er Stadoù Unanet e oa er bloavezhioù 1989 (53 059 bugel en holl) ha 1990. Abaoe eo aet war zigresk abalamour da vrud etrebroadel ar ganerez Britney Spears a seblant bezañ skuizhet tud ar vugale.
Evel anv-arzourez e anavezer :
Alies ivez eo bet un anv-bihan kemeret gant aktourezed porno, pe evit merc'hed luc'hskeudennet gwisket skañv.
Evit ober anaoudegezh gant ar merc'hed brudet (er SUA) a zo bet lakaet Brittany n'eus ken 'met mont da welout ar pennad saoznek.
Stêr Neuquén
Ar stêr Neuquén zo unan eus div stêr vras Proviñs Neuquén e Patagonia Arc'hantina. A-hed un toullad kilometroù e ra an harzoù gant Proviñs Río Negro.
Bri (menez)
Ur vri zo ur roc'h vras, pe ur menez, hag a sav sonn ha trumm. Pa vez dirak un aod e lavarer tornaod anezhi. Serzh pe sershoc'h e vez ar brioù. Graet int gant krignerezh ar glaveier hag ar skorneier, er reier kalet.
Plourac'h
Plourac'h a zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Gernev hag e kanton Kallag e departamant Aodoù-an-Arvor.
Mario Monticelli
Mario Monticelli, bet ganet d'an 16 a viz Meurzh 1902 e Venezia (Italia), marvet d'an 30 a viz Even 1995 e Milano (Italia).
Mestrc'hoarier echedoù italian, deuet da vout Mestr Etrebroadel e 1950 ha Mestr Meur Etrebroadel e 1985.
Trec'h e voe e 1922 e Roma e Kampionadoù Skolveurel Italia. E 1925 e voe trec'h e Bologna. E 1926 e Budapest e voe kentañ a-gevred gant Ernst Grünfeld (9,5/15) dirak Akiba Rubinstein, Richárd Réti ha Savielly Tartakower. E 1929 e kemeras an 11tvet plas e Budapest (gant José Raúl Capablanca e teuas ar maout). E 1926 e Budapest e voe kentañ a-gevred gant Ernst Grünfeld (9,5/15) dirak Akiba Rubinstein, Richárd Réti ha Savielly Tartakower. E 1938 e Milano e voe kentañ a-gevred gant Erich Eliskases (8/11).
Kampion Italia e voe e 1929, 1934 ha 1939.
Div bartienn
1. d4 Mf6
2. Mf3 b6
3. c4 Fb7
4. Mc3 e6
5. Dc2 c5
Wellington (Zeland-Nevez)
Wellington (maorieg: Te Whanganui-a-Tara pe Poneke) eo kêr-benn Zeland-Nevez.
Mario Monticelli
Div bartienn
7. Mxd4 d6
8. Fe2 Ae7
9. O-O O-O
10. Fe3 Mbd7
12. f3 Tc8
13. Dd2 Me5
15.Ma4 Mfd7
16. Tac1 Mc5
17. Mb2 Tfd8
18. De1 Ff6
19. Df2 Mc6
20. Mxc6 Fxc6
21.Md3 Db7
22. Mf4 Fb2
23. Tc2 Fa3
25. Tcxc1 b5
26. Dg3 De7
27. Td2 bxc4
28. Fxc4 Fb5
29. Fxb5 axb5
30. Tcd1 Ta8
31. h3 Mb7
33. Md3 Tdc8
34. e5 De7
36. Mh5 Df8
37. Td4 Txa2
39. Mf6+ Rg7
40.Th4 h6
41. Txh6 Dc5
42. Th7+ 1-0
1.d4 Mf6
2.c4 e6
Déboulé
E barrez klasel ec'h implijer an termen déboulé evit deskrivañ ur chadennad troioù an eil war-lerc'h egile kaset da-benn o tremen dre ar c'hentañ emstumm hag ar |pempvet emstumm en demi-pointe.
Mario Monticelli
Div bartienn
3.Mc3 Fb4
4.Mf3 b6
5.Fg5 Fxc3+
6.bxc3 Fb7
7.e3 d6
8.Fd3 Mbd7
9.O-O De7
10.Md2 h6
11.Fh4 g5
12.Fg3 O-O-O
13.a4 a5
15.f3 h5
17.Fe1 e5
18.h3 Mh5
Hans Müller
thumb|Hans Müller (1969) Hans Müller a zo bet ganet d'ar 1añ a viz Kerzu 1896 e Vienna (Aostria) ha marvet d'an 28 a viz C'hwevrer 1971 e Vienna.
Cissa
Cissa a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù kar d'ar big, krouet e 1826 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).
Hengreteg
Ar yezh digenvez varv komzet en Enez Kreta a-raok donedigezh ar C'hresianed e oa an hengreteg. Skrivet e oa en ur skritur silabennek n'eo ket bet digejet c'hoazh : al linenneg A. Un nebeud enskrivadurioù diwezhatoc'h hon eus ivez er skritur gresianek, kavet war-dro Deros ha Praisos. Komzet e oa an hengreteg betek an, kent ma voe kemeret e lec'h gant an henc'hresianeg. N'anavezomp ket mat a-walc'h ar yezh-se da lavarout eus petore familh eo, hag an darn vrasañ eus ar glaskourien a soñj ez eus ur yezh digenvez anezhi. Gallout a rafe, avat, bezañ kar d'an hengipreg ha d'al lemneg.
Cissa
==Spesadoù hag an isspesadoù anezhe == Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
Hengreteg
Testennoù
N'anavezomp nemet pemp enskrivadur e hengreteg, zoken ma'z eo posupl e oa skrivet er yezh-se un nebeud enskrivadurioù arall a zo disklaer o ster. Kavet e oa bet an enskrivadur-mañ e 1936 e Dreros, e-kichen un azeuldi dediet da Apollo. Kollet e oa bet e-pad an Eil Brezel Bed
Cissa
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Azia ar Gevred, dek (10) isspesad dezhe en holl.
Warluzel
Warluzel a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
Hengreteg
Testennoù
Al linennoù 3-5 a zo skrivet e gresianeg moarvat met disklaer eo o ster :
Hans Müller
Mestrc'hoarier ha skrivagner echedoù aostrian, anvet Mestr Meur e 1950.
E renk Elo gwellañ a oa 2588 (tizhet e 1940).
Mario Monticelli
Div bartienn
19.c5 dxc5
20.d5 Mf4
21.Mc4 Th6
22.Tf2 f5
23.d6 Txd6
24.Mxd6+ Dxd6
25.Fc4 Tf8
26.exf5 Txf5
27.Td2 De7
28.Db3 Tf8
29.Fd3 e4
30.Fxe4 Fxe4
31.fxe4 Dxe4
32.Dc2 Dc6
33.c4 g4
34.Fxh4 gxh3
35.g3 Me5
36.Tb3 Me2+
37.Txe2 Tf1+
38.Rxf1 Dh1+
39.Rf2 Mg4# 0-1
Knister
Ludger Jochmann (ganet en 1952 en Bottrop) zo ur skrivagner alamanek evit bugale, anavezetoc'h evel Knister.
E vuhez
Jochmann a gasas e yaouankiz er Ruhr. E skol-veur Essen e studias ar bedagogiezh sokial, hag ar sonerezh e Folkwangschule en Essen. Goudez bezañ tapet e ziplom e labouras evel pedagogour arbennik. Abaoe 1978 ez eo skrivagner ha sonaozer. Labouret en deus war ar c'hoariva evit ar vugale e Ruhr, hag ivez evit ar skinwel hag ar skingomz. E 1980 e lakaas embann e levr kentañ, ha goude-se e savas heuliadoù skinwel, c'hoarioù urzhiataer hag e labouras war ar son hag evit ar sinema. E 2000 e voe embannet e levr kentañ evit an dud vras, dindan e anv gwir.
An harozez krouet gantañ hag anvet Hexe Lilli a servij dezhañ da skrivañ evit lennerien liesseurt ha da vezañ anavezet gant lennerien ar broioù all. Levrioù skeudennoù a vez savet gantañ ivez, hag implijout a ra media all ivez, rak fellout a ra dezhañ m'en em santo tost ar vugale ouzh al levrioù.
E Wesel emañ Jochmann o chom. Dimezet eo, ha tri bugel en deus. Plijet eo gant ar sonerezh ha plijout a ra dezhañ ivez mont war vor war vag dre lien.
Hexe Lilli
Brudet eo al levrioù ma kont troioù Hexe Lilli, deuet da vezañ Kika Superbruja e spagnoleg.
N'eo ket ken anavezet al levrioù e saozneg nag e galleg.
Hexe Lilli, ar film
Ur film zo bet savet diwar-benn Hexe Lilli, a vo embannet e 2009.
Oberennoù all
E-touez e oberennoù all
Kika Superbruja
Kika Superbruja eo anv Hexe Lilli e spagnoleg.
Kopenhagen
København ([købm̩ˈhawˀn], e daneg) pe Kopenhagen (hervez an alamaneg) eo kêr-benn ha kêr vrasañ Danmark. Dont a ra anv danek ar gêr eus distummadur ur stumm koshoc’h Købmandshavn a dalveze "porzh ar varc’hadourien", dre ma oa ur porzh-mor lec’hiet brav e digor ar Mor Baltel, war aod reter enez Sjælland. Dont a ra an anv brezhonek eus ar stumm alamanek Kopenhagen, zo tremenet e meur a yezh eus kornôg Europa. E Kopenhagen emañ sez parlamant Danmark ha palez ar roueed. War-dro 1,8 milion a dud zo o chom e kêr ha tro-dro.
Istor
Savet e voe Kopenhagen war-dro ar bloavezh 1000, gant Sweyn I hag e vab Knut ar Bras. Ur gêriadenn vras a besketaerien e voe betek kreiz an, pa zeuas da vezañ perc’hennet gant an eskob Absalon ha pa voe kreñvaet gantañ e 1167. Dre ma oa mat ar porzh e kreskas Kopenhagen evit dont da vezañ ur greizenn genwerzh a bouez. Taget e voe meur a wech gant Kevre an Hansa, dre ma oa c’hoantaet pinvidigezh ar porzh bras gant tud hanternoz Alamagn. E 1658-1659 e voe lakaet seziz war kêr gant Svediz Karl X. E 1801 e voe un emgann er porzh etre morlu Breizh-Veur, renet gant an Amiral Parker, ha morlu Danmark. E 1807 adarre e voe listri Breizh-Veur eno, o vombardañ Kopenhagen evit ma ne gouezhfe ket morlu Danmark etre daouarn Napoleon I. Neuze e voe distrujet ul lodenn vat eus kêr ha kantadoù a dud a voe lazhet. E-pad an Eil brezel bed e voe aloubet Kopenhagen hag ar peurrest eus Danmark gant soudarded alaman, etre miz Ebrel 1940 ha miz Mae 1945.
Abaoe ar bloavezh 2000 eo liammet kêrioù Kopenhagen ha Malmö, e Sveden, gant ur pont-riboul (Pont Øresund), ma c’hell tremen trenioù ha kirri.
Endro
E miz Kerzu 2009 e vo aozet un emvod etrevroadel war tommadur an hin gant Aozadur ar Broadoù Unanet.
Étretat
Étretat zo ur gumun e departamant ar Seine-Maritime, er rannvro Normandi, en Bro-C'hall.
Gwechall e oa ur gêriadennig pesketaerien, hiziv eo deuet da vout un hañvlec'h brudet abalamour d'e dornaod, d'an aod ha d'ar bili, en hanternoz d'an Havr-Nevez e Normandi er pays de Caux.
Tornaod
Livet int bet gant Claude Monet hag Eugène Boudin. Brudet eo al levr L'Aiguille creuse, gant Maurice Leblanc, a gont troioù Arsène Lupin eno. Gustave Flaubert a gare dont di da hañviñ, ha Maupassant en deus tremenet e vugaleaj eno.
Zoutenaaie
Zoutenaaie en izelvroeg,  Zoetenoaie  e flandrezeg kornôgel, a zo ur gumun a-wechall e Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez er Westhoek. Gant 37 annezad d’ar muiañ, Zoutenaaie a oa bihanañ kumun Belgia. Staget eo bet ouzh kumun kumun Veurne e 1971.
Emdroadur ar boblañs
Dave:NIS, www.westhoek.be ha kêr Veurne
Smashing Pumpkins
Ur strollad rock dazeilat eo ar Smashing Pumpkins. Pevar ezel a zo e-barzh: Billy Corgan (kan ha gitar), James Iha (eil gitar), Jimmy Chamberlin (batiri) ha D'arcy Wretzky (gitar-boud), e-lec'h he Melisa Auf Der Maur e 2000, baserez e-barzh Hole a-raok. Kavet eo bet anv ar strollad gant Billy Corgan, klevet en doa dre un hunvre ar frazenn-mañ: « Joe Strummer is a drank and smashing pumpkins ».
Savet ar strollad e 1988 e-barzh Chicago (Illinois) dre m'eo aet asam's Billy Corgan ha James Iha. Embannet eo an albom kentañ e 1991, Gish (daveet d'ar c'hoarierez sinema mud anvet Lillian Gish), met mouget eo bet gant an albom Nevermind ga' Nirvana. Gant an eil albom bet embannet e 1994 an hini eo kaset ar strollad da vrasañ strollad rock ar bloavezhioù 90. Asuret eo gant an albom nerzh ha milzinded an testennoù savet gant Billy Corgan, pezh a arouez teskad oberennoù ar strollad.
War-lerc'h Siamese Dream vo Pisces Iscariot, fasou B zo barzh.
Digemeret vo ar strollad gant tout an dud gant Mellon Collie & The Infinite Sadnes e 1995, deuet eo da vezañ an doubl albom gwellañ gwerzhet e-barzh bed a-bezh, memes dirak The White Albom gant ar Beatles ha The Wall gant Pink Floyd. 5 singel zo tennet deus an albom-mañ : Bullet With Butterfly Wings, Tonight Tonight, Zero, Thirty-Three ha 1979. Kontet eo an albom e-touez ar re wellañ bet gwerzhet pad ar bloavezhioù 90. Hag e 1996 a-ziwar lañs nevez ar grunge, ez embann ar strollad The Aeroplane Flies Hight, ur c'houfrig 5 cd e-barzh ha 33 ganaouenn a galite ha dezhe bezañ fasoù B.
Houad louet
An houad louet (liester : houidi louet) a zo un evn palvezek, Anas strepera (pe Mareca strepera) an anv skiantel anezhañ.
Annez
Kavet e vez al labous en Eurazia ha Norzhamerika ; neizhiañ a ra e geunioù an aod hag e peurvanoù lec'hiet e-kichen an tachennoù dour.
Smashing Pumpkins
Pa’z eo aet kuit Jimmy Chamberlain e cheñch ar strollad penn d'ar vazh, hag embann a ra Adore e 1998, gant ur voest lusk e-lec'h paotr an taboulinoù, mont a ra ar strollad da seniñ tonioù muioc'h elektronek, gant taolioù-arnod ivez. Memes ma'z eo ken brav an albom hag ar re all vo ur c'hwitadenn e-keñver ar gwerzhioù.
Houad louet
Isspesadoù
Daou isspesad a oa dezhañ : Anas strepera couesi aet da get war-dro 1874 ha Mareca strepera strepera.
Smashing Pumpkins
Embannet vo Machina/The Machines of God er bloaz 2000. Deuet eo Jimmy Chamberlain en-dro. Distroet eo ar strollad d'ar rock gant an albom-mañ, sed c'hoant Billy Corgan ur seurt "concept album". War-lerc'h e nac'ho Virgin embann Machina II/Friends & Ennemis of Modern Music, embannet vo neuze dre guzh war vinil ha skrivet zo e-barzh derc'hel an oberenn d'an dud toud war internet. Moaien zo da bellgargañ anezhañ war ar lec'hienn (http://www.billy-corgan.com/downloads/mp3/machina2/index.php)
Disppartie eo ar strollad abaoe
Japa mala
thumb Un doare chapeled eo ar japa mala (diwar ar sañskriteg: जप japa "lâret chuchumuchu" ha माला mālā "tro-c'hoûg" pe "garlantezenn") pe mala gantañ 108 boulenn. E penn ar mala e vez kavet ar 109vet boulenn anvet ar voulenn soumerou, stoupa pe gourou.
Graet e vez ar re implijet gant an Hindoued vichnourion/ezed gant toulsi dre vras keit ha ma vez graet ar re implijet gant ar shivourion/ezed gant roudrakcha. E Tibet e vezont graet a-wechoù gant eskern loened pe c'hoazh tud, en o zouez ar re boezusañ graet gant eskern lamaed. Implijet e vez meur a zanvez ivez, en o zouez mein dambrizius ha santal.
Implijet e vez gant ar voudisted hag ivez gant an hindoued en India hag en Tibet evit kontañ pet gwech e vez lâret ur mantra gante, da lâret eo ur frazennig verr lâret hag adlâret dibaouez.
Dalc'het e vez ar mala en dorn dehoù etre ar biz-meud hag ar biz-yod gant ar mala a-istribilh ouzh ar biz-kreiz. Pa implijer ur mala e kroger da gontañ gant ar voulenn a-zehoù d'ar voulenn gourou ha pa vez kontet ar 108vet e vez eilpennet ar mala kentoc'h evit treuziñ ar 109vet boulenn. Neuze e vez kroget en-dro o vont d'an tu kontrol.
Kredet e vez e vez karget ar mala gant nerzh ur mantra pa vez lâret hag adlâret gant unan meur a wech ha neuze e vez implijet pep mala evit lâret ur mantra resis nemetken.
Yukio Mishima
Yukio Mishima (三島 由紀夫) a oa anv pluenn ar skrivagner japanat Kimitake Hiraoka(平岡 公威) bet ganet d'ar 14 a viz Genver 1925 ha marvet d'ar 25 a viz Du 1970.
Bugaleaj
Mishima a voe ganet en ur familh labourerien-douar. Desavet e voe gant e vamm-gozh anvet Natsu, distag diouzh ar peurrest eus e familh. E vamm-gozh a oueze alamaneg ha galleg, ha dedennet e oa gant ar c'hoariva kabuki. Mevelien a oa bet en e familh, ha liammet e oa ouzh ar samouraied da vare Tokugawa. Tad-kozh Mishima a oa deuet da vezañ pinvidik a-drugarez d'ar c'henwerzh trevadennel. Hervez an dud a skrivas buhezskridoù Mishima e teue eus e vamm-gozh e zudi d'an emlazh ha d'ar greskañs. E vamm-gozeh a viras outañ a c'hoari gant paotred all hag a ober sport. D'e 12 vloaz e tistroas Mishima gant e dud, hag un darempred kreñv en doe gant e vamm. Ganti e voe broudet da skrivañ, padal e kave d'e dad e oa al lennegezh un dra evit ar merc'hed.
Studioù ha skridoù kentañ
Mishima a skrivas e istor kentañ d'e 12 vloaz. Ouzhpenn lenn lennegezh klasel japan e lennas ivez oberennoù gant Oscar Wilde ha gant Rainer Maria Rilke. Mont a reas da skol Peers, ur skol evit tud eus an dibab e oa, diwar urzh e vamm-gozh. C'hwec'h vloaz e chomas er skol-se, mat teuas da vezañ ezel yaouankañ skipailh embann kevredigezh lennegezh ar skol. Kinniget e voe dezhañ skrivañ ur romant-kazetenn d avezañ embannet er gelaouenn lennegezh Bungei-Bunka (Arz ha Sevenadur). Kinnig a reas an detsenn anvet Hanazakari no Mori (Ar C'hoad en Bleuñv) a skrivas gant al lesanv Yukio Mishima. Un nebeud skouerennoù (faziañ a rae paper abalamour d'ar brezel) a voe embannet e 1944. Galvet e voe gant an arme e-pad an Eil Brezel-Bed met lavarout a reas e oa paket gant an droug-skevent (ar pezh a oa faos). Daoust ma oa disammet peogwir ne oa ket bet ret dezhañ mont da vrezeliñ en em santas kablus peogwir en deoa treuzvevet padal en dije gellet mervel evel un haroz. Daoust ma oa difennet gant e dad e kendalc'has gant ar skrivañ. Gant e vamm e oa broudet avat. E-pad ar brezel e oa savet a-du e dad gant an Nazied. Neuze e redias Mishima da studiañ ar gwir alaman. Tapout a reas e ziplom e skol-veur Tokyo e 1947 hag e krogas da labourat e ministrerezh an arc'hant. Dilezel a reas e bost-labour e-pad bloaz, hag en em roas d'ar skrivañ. A-benn ar fin e voe asantet kement-mañ gant e dad. Kejañ a reas ouzh Yasunari Kawabata hag a vroudas anezhañ da glask lakaat embann e skridoù.
Goude ar brezel
E 1946 e stagas gant e romant kentañ, anvet Tōzoku, hag a voe embannet e 1948. Goude-se e skrivas Kamen no Kokuhaku (Kofezioù ur Maskl) ma kont istor ur paotr yaouank a rank derc'hel kuzh e bleg d'an heñvelreizhelezh. Brudet e teuas da vezañ ha diwar neuze e kasas e amzer o skrivañ romantoù evel Ai no Kawaki  (1951), Shiosai  (1954), Kinkaku-ji (Templ ar Pavilhon Aour, 1956) pe c'hoazh Utage no Ato  (1960). Ouzhpenn e skrivas istorioù poblek a-benn treuzvevañ, pezhioù-c'hoari kabuki evit ar strollad Bungaku-za hag ivez danevelloù hag arnodadennoù. Brudet e teuas da vezañ en Europa hag er Stadoù-Unanet. Meur a veaj a reas, ha teir gwech e voe anv e vefe roet priz Nobel al lennegezh dezhañ, met a-benn a r fin e voe roet d'e vignon Yasunari Kawabata. Posupl eo en dije laosket ar priz da gKawabata peowgir e touje outañ peogwir en doa sikouret anezhañ e bed lennegezh Tokyo. Etre 1965 ha 1970 e labouras war e oberenn e peder lodenn anvet Hōjō no Umi  (Mor ar Struj : Erc'h an Nevez-Amzer, Kezeg Achapet, Templ Tarzh-an-Deiz, An Ael o Vreinañ).
Seppuku
E 1970 ec'h echuas An Ael o Vreinañ. D'ar 25 a viz Du e lakaas ar skrid en ti-post da gas d'e embanner. Goude-se ez eas da vinistrerezh an armeoù asambles gant pevar mignon. Tapout a reas jeneral an nerzhioù emzifenn hag e lakaas anezhañ da c'houestlad. Gervel a reas an arme hag ec'h embannas ur brezegenn ma save a-du gant Japan hengounel hag an impalaer. An 800 soudard bodet a savas a-eneptañ. Da 11 eur vintin ez eas kuit. Diwar an hengoun e tivizas en em lazhañ en doare seppuku. ; unan ag izili Tatenokai, Masakatsu Morita, hag eñ ezel eus Tatenokai a oa sañset dibennañ Mishima, met ne zeuas ket a-benn peogwir e krene re. Neuze ez eo Hiroyasu Koga hag a zibennas Mishima, ha goude-se en em lazhas Morita. Prientet e oa bet an taol gant Mishima e-pad bloaz, hag un darvoud damheñvel en doa meneget en e romant Kezeg achapet. Hervez lod e vije bet an afer-se an digarez en dije kavet Mishima da gas e emlazh da benn,. An doare broadelouriezh embannet gant Mishima a zisplijas d'an holl. Tud an tu-kleiz a gave e oa diamzeriet e zoujañs d'ar bushidō, hag ar vroadelourien a rebeche outañ e levr Bunka Bōeiron (文化防衛論 Difenn ar sevenadur), ma skrive en dije ranket Hirohito reiñ e zilez goude ar brezel hag embann e oa kiriek eus holl varvioù ar brezel.
Kensonenn tro-gil dre froumal
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel eo ar gensonenn tro-gil dre froumal mouezhiet.
Implijet e vez ur gensonenn tro-gil dre froumal distaget isbeg an teod gant an todeg.
E wintoueg e kaver ur gensonenn tro-gil dre froumal distaget gant beg an teod.