རྒྱལ་རོང་མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་
མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་བྱུང་བའི་དུས་རབས་སྐོར། མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་བྱུང་བའི་དུས་རབས་ཁ་གསལ་པོ་ཞིག་བཀོད་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་དཀའ་ཁག་ཆེ་རུང་འདིར་ལེ་ཚན་མི་སྟོང་བ་ཙམ་རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་དང་བན་བོན་ལོ་རྒྱུས།ཡུལ་མིའི་བཤད་སྲོལ་སོགས་ལ་གཞིགས་ནས་ཅུང་ཟད་ཞུ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་གདུང་རབས་རྣམས་སུ་གྲགས་པའི་དམ་པ་ཁྱུང་གི་གདུང་རབས་ནས་མཆེད་པའི་ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་མོ་ཤར་རྒྱལ་མོ་རོང་དུ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ལ་ཡབ་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དུ་མདོ་ཁམས་སུ་བྱོན།དེ་ནས་ཤར་རྒྱལ་མོ་རོང་དུ་བྱོན་ནས་ཤར་རྒྱལ་མོ་རོང་རྒྱལ་མོ་ཏོག་ཅོག་རི་ལ་ཕེབས།དེ་རྗེས་མི་ཉག་གི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་རོང་མངའ་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ཤར་རྒྱལ་མོ་རོང་གི་མངའ་བདག་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་སར་ཁྲི་བསྐོས་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་རོང་བུད་མེད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་མཐའ་མ་ལྷ་མོ་མདངས་ལྡན་པ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ཏེ་མིང་སྲིང་མང་དུ་སྐྱེས་ཤིང་དེ་དག་ལས་བུ་བཞི་སྟེ་སོ་སོ་ཤར་དབང་ཙ། ལྷོ་དགེ་ཤིས་ཙ། ནུབ་ཁྲོ་ཙ། བྱང་སོ་ཙ་སོགས་བུ་བཞི་འཁྲུངས།དེ་དག་འུ་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་འབྲུག་ལྟར་གྲགས་པའི་སྨད་ན་བུ་འབོར་གཡུང་དྲུང་བུ་བཞི་ཞེས་པ་དེ་རྣམས་ཡིན།བུ་བཞི་ལ་ཡབ་ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་མོས་བོན་མདོ་སྔགས་རྒྱུད་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ཁ་མ་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བུ་འབོར་གཡུང་དྲུང་ཙ་བཞི་ལ་གནང་།བུ་དེ་བཞིས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཐུགས་དགོངས་བཞིན་རྒྱལ་རོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བཞི་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁབ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་གཞི་ཚུགས། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན།མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་དེ་དག་བྱུང་བའི་དུས་རབས་ནི་ཕལ་ཆེར་ཨ་མྱེས་སྒོ་གདོང་འདས་འདས་རྗེས་སུ་ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་མོ་རྒྱལ་རོང་དུ་བྱོན་པའི་བར་དུ་བྱུང་ཡོད་པའི་བཤད་སྲོལ་འདུག ཐང་ཡིག་རྙིང་མའི་ནང་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོ༦༡༨ལོར།བོད་བཙན་པོས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་བུད་མེད་རྒྱལ་ཁབ་དབང་དུ་བསྡུས་པས་ཚོ་གཅིག་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྤོས་ཤིང་མིང་སྔོན་ལྟར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་བུད་མེད་རྒྱལ་ཁབ་ཞེས་ཟེར། ཁོང་ཚོས་སྲིད་པ་རྒྱལ་མོ་ལ་མཆོག་ཏུ་དད།༼ཐང་ཡིག་རྙིང་མའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་བུད་མེད་རྒྱལ་ཁབ༽ཞེས་པ་ལས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་བུད་མེད་རྒྱལ་པོའི་མིང་ལ་པིང་ཅུའུ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། མངའ་ཁོངས་ལ་ཤར་ནུབ་བར་ཉིན་ལམ་དགུ་དང་ལྷོ་བྱང་བར་ཉིན་ལམ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཡོད་པ། དེར་མཁར་རྫོང་ཆེ་ཆུང་བརྒྱད་ཅུ་དང་འབངས་དུད་ཚང་བཞི་ཁྲི་ཧྲག་དམག་ཆིག་ཁྲི་བཅས་མངའ་ཞིང་།ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་ནི་ཤར་ནས་མཱོང་ཀྲུའུ་༼དེང་གི་རྔ་བ་ཁུལ་གྱི་མཱའོ་རྫོང་དང་ཝུན་ཁྲོན་ས་ཁུལ༽ཤར་ལྷོ་ནས་ཡཱ་ཀྲུའུ༼དེང་གི་གཡག་རྔ་ས་ཁུལ་སོགས་ཡིན༽སོགས་ཡིན་ཚུལ་བཀོད་པ་ལྟར་ན།དེང་གི་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་ཆེན་དང་རོང་བྲག་སོགས་ཡིན་པ་འདྲ།ད་དུང་སྤྱི་ལོ༦༡༨ནས་སྤྱི་ལོ༧༩༣ཙམ་བར་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་མོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་མིང་དང་འཁྲུངས་ལོ་དང་འདས་ལོ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད། གཞན་ཡང་། སྤྱི་ལོ༡༩༩༧ལོར་ཧའོ་ལན་ཞིང་ཆེན་ཡོན་སི་རྫོང་༼河南省偃师县༽གི་ས་འོག་ནས་བུད་པའི་ཀའོ་ཞུའུ་ཅི་༼郭虚已，公元691—749༽ཞེས་པའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གིས་ཞི་ཧྲན་དང་ཞེས་པ་ནུབ༼西山ཕྱོགས་ཀྱི་རི་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།༽དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་བརྒྱད་༼八国，公元746—794༽དང་འཐབ་འཁྲུག་བྱས་ཚུལ་གྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ལས་ལྡོང་མགོ་ལེབ་༼羌豪董哥罗༽ཞེས་པའི་ཟིང་འཁྲུག་སློང་སྟེ་ཐང་གི་རྒྱལ་པོས་ཀའོ་ཞུའུ་ཅི་དམག་དཔོན་མངགས་ནས་ནུབ་རི་ཞི་བདེ་བཏང་ནས་མཁར་རྫོང་སྟོང་ཙམ་གཏོར། མའོ་མིང༼摩陈༽  དང་ཙའོ་པཱ་༼拙坝༽ཕམ་པར་བྱས་ཏེ་ཆུ་ཆེན་དམག་དོན་ཁང་བཙུགས་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་ཡོད།ལོ་བཅུ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བོད་བཙན་པོས་ཆུ་ཆེན་སོགས་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས།གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལ་གཞིར་བཟུང་ན་ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ད་དུང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་བུད་མེད་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གནས་ཡོད་པ་དང་ས་གནས་དེ་རུ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་བུད་མེད་རྒྱལ་ཁབ་གཙོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་བརྒྱད་ཡོད་པའང་གསལ་བོར་མཚོན་ནུས།ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་མོའི་བུ་བཞི་རྒྱལ་པོ་རུ་བསྐོས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཞན་དུ་བཏང་རུང་ད་དུང་རྒྱལ་ཕྲན་མང་དག་སྔར་བཞིན་བུད་མེད་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་རྗེས་གཞི་ནས་དམ་པ་ཁྱུང་གི་གདུང་རབས་ཀྱིས་རྒྱལ་རོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བཅོ་བརྒྱད་བཟུང་ཐུབ་པ་བྱུང་ནས་མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་ཞེས་པའི་མིང་དེའང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐལ་རྡུལ་ཁྲོད་ཡལ་སོང་བ་ཨེ་ཡིན་སྙམ། ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་དག་ནང་དུ་མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོའི་རྒྱལ་རབས་དུ་ཙམ་བྱུང་བ་དང་རྒྱལ་མོ་སོ་སོའི་མཚན་སོགས་གསལ་པོ་མཐོང་དཀའ་རུང་ལྷ་མོ་མདངས་ལྡན་མ་ཞེས་པ་ནི་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་རྒྱལ་མོ་ཡིན་ཚུལ་གསལ་པོར་བཤད་རྒྱུ་འདུགནམ་ཞིག་ཞང་ཞུང་ཡུལ་ནས་ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་མོ་རྒྱལ་རོང་དུ་ཕེབས་ནས་ལྷ་མོ་མདངས་ལྡན་མ་དང་གཉེན་བསྒྲིགས་པ་ལས་དེང་དུས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དབུ་ཚུགས་པ་ཡིན་ཟེར།དེ་ཡང་།རྒྱལ་རོང་གི་སྟོང་དམག་སྡེ་བའི་རྒན་པོ་སྐལ་གྲགས་ཚེ་རིང་གི་བློ་ངོར་ཡོད་པའི་རྒྱལ་རོང་གི་དམངས་གླུ་ཞིག་གི་གླུ་ཚིག་འདི་ལྟར་སྟེ། བྱ་འདི་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་གི་རྒྱུད།། མི་འདི་ཡག་པོ་ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་མོའི་རྒྱུད།། རིགས་འདི་ཡག་པོ་བུ་འབོར་ཙ་བཞི་རེད།། ས་འདི་ཡག་པོ་རོང་ཆེན་ཤོད་ཀྱི་ས།། མཁར་འདི་ཡག་པོ་དགྲ་བླ་སྟོང་གི་མཁར།། ཆུ་འདི་ཡག་པོ་ལྷ་གཉན་དམུ་རྡོའི་ཆུ།། མ་འདི་ཡག་པོ་ལྷ་མོ་མདངས་ལྡན་རེད།། གནས་འདི་ཡག་པོ་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་གནས།། རི་འདི་ཡག་པོ་གབ་ཏོག་ཤེལ་མི་རེད།།ཅེས་པ་ལྟར་རོ།། མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་སྐོར།རྒྱལ་རོང་ཡུལ་དུ་ཡུལ་དཔོན་དང་རྒྱལ་པོ་མང་དག་བུད་མེད་ཀྱིས་དཔོན་འགོ་བཟུང་ནས་རིམ་བཞིན་མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་ཆེ་ཆུང་མང་དག་བྱུང་།དཔེར་ན།རོང་བྲག་གི་གནས་འགོ་དང་།སྟོང་སྐོར།སོག་པོ་སོགས་དང་།གཞན་ཡང་ཆུ་ཆེན་དང་།བཙན་ལྷ་སོགས་རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཡུལ་ཕྱོགས་མང་དག་ལ་མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱི་མིང་འདྲེན་ཐུབ་ཀྱིན་འདུགམོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་དེ་དག་ལས་ཆེས་ཐོབ་ཐང་ཆེ་བ་ནི་ལྷ་མོ་མདངས་ལྡན་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་རྒྱལ་རོང་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་རྒྱལ་མོ་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན།དེའི་སྔོན་དུ་མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོའི་རྒྱལ་རབས་ཅི་ཙམ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཁ་གསལ་ཞིག་མི་ཤེས་རུང་།ད་ལྟའི་རྒན་པོ་ཚོས་རིན་ཆེན་སྨན་དང་།ཀླུ་རྒྱལ་སྨན།རྣལ་འབྱོར་སྐྱིད་སོགས་ནི་ལྷ་མོ་མདངས་ལྡན་མའི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་མོ་དག་གི་མིང་རེད་ཟེར་བཞིན་འདུག རྒན་རབས་ཚོས་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན།མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་དེ་དག་ལ་རྒྱུད་པ་མེད་རྐྱེན་རྒྱལ་རྒྱུད་ཆད་སྐབས་རྒྱལ་རོང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་གྱི་མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་ཆུང་ཆུང་དག་བདམས་ནས་རྒྱལ་མོ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་སྲིད་དུ་དབང་བསྐུར་བཞིན་ཡོད།མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོའི་ནང་ཁུལ་དུ་སྒྲིག་ལམ་ཧ་ཅང་བཙན་པ་དང་རྒྱལ་མོ་ཚོས་མག་པ་ལེན་ནས་ཁྱིམ་འཛིན་མི་ཆོག ད་དུང་བུད་མེད་ཀྱི་དམག་མི་དང་གཡོག་པོ་མང་དག་གིས་ཀྱང་ཁྱིམ་ཐབ་བཟུང་མི་ཆོག དགྲ་བོ་དང་འཐབ་འཛིང་བྱེད་སྐབས་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའི་མདའ་གྲི་མདུང་སོགས་ཀྱི་འཐབ་རྩལ་ལ་མི་མཁས་རུང་།དུག་འདྲེན་པ་སོགས་ཀྱི་ངན་ཐབས་གཞན་དག་མང་བས་སྐད་གྲགས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཟེར།དུག་སྦྲུལ་ལས་ཕྱུངས་པའི་དུག་ནང་དུག་རྩྭ་ཁ་ཤས་བསྲེས་ནས་ཞིབ་མོར་འཐག་རྗེས་གླང་ཐུག་གི་རྭ་ཅོའི་ནང་བླུག་ན་དུག་དེ་བས་ཇེ་རྒོད་ཡོང་བ་དང་ཉར་ཚགས་བྱེད་བདེ།དུག་དེ་ནི་མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་ཚོས་དགྲ་བོ་ཆམ་ལ་ཕབ་པའི་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ཟེར།སྐབས་དེའི་བུད་མེད་ཚོའི་འཚོ་བ་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེ་བས་སྡུག་བསྔལ་མང་དག་གིས་མནར་ནས་མཐར་བུད་མེད་རྒན་པ་དེ་དག་མེ་ཏོག་དང་མཉམ་རྒས་དང་མེ་ཏོག་དང་མཉམ་ཤི་འགྲོ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་དག་བཤད་རྒྱུ་འདུག ཆུ་ཆེན་གྱི་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྩེའི་མདུན་གྱི་རྨོ་བྱོ་ཀོ་ཀོ་ཞེས་པའི་ས་གནས་ཉམས་དགའ་ཞིང་།མེ་ཏོག་མང་པོ་བཀྲ་ཡོད་ས་ཞིག་ཏུ་བུད་མེད་རྒན་པ་ཚོ་དབྱར་དུས་དེར་སོང་ནས་རྩམ་པ་སོགས་ཀྱི་ཟས་རིགས་ཕྲན་བུ་ཙམ་ཟས་ཚར་རྗེས་མེ་ཏོག་དང་མཉམ་ཤི་བཏང་།རྨོ་བྱོ་ཀོ་ཀོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་རོང་གི་སྐད་ཡིན་ཞིང་།དོན་དུ་བུད་མེད་ཚོ་ཤི་སའི་ས་གོར་གོར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།ད་ལྟ་གནས་འགོ་དགོན་གྱི་རི་མགོ་ཞིག་ནའང་རྨོ་བྱོ་ཀོ་ཀོ་ཞེས་པའི་ས་ཆ་ཞིག་འདུག ད་དུང་རོང་བྲག་གི་སོག་པོའི་ཡུལ་དུ་མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་ཞིག་ལོ་བརྒྱའི་སྔོན་གྱི་བར་དུ་གནས་ཡོད་ཚུལ་ད་ལྟའི་མི་རྒན་ཚོས་གསལ་པོར་བཤད་རྒྱུ་འདུག