བསམ་གཞིག
༡ ཁ་པར་དཀོལ་སྤྱོད་ཐད་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས། ལག་ཁྱེར་ཁ་པར་གྱིས་བརྡ་འཕྲིན་ སྐྱེལ་ལེན་བྱེད་རྡུལ་ཕྲན་འོད་རླབས་ལ་བདེ་ཐང་ཐད་གནོད་པ་ཡོད། འཕྲོད་ བསྟེན་ཚན་རིག་མཁས་པས་བཤད་པ་ལྟར་ན། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁ་ པར་བྲང་ཁུག་ཏུ་བཅུག་ན། དེས་སྙིང་གི་འཕར་ཚད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ ཏེ། སྙིང་གཟེར་གྱི་ན་ཚ་སྐྱེད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་ཁྱེད་ཀྱིས་གློ་ ཁུག་ཏུ་བཅུག་ན་མཁལ་མའི་ན་ཚ་སྐྱེད་པ་སོགས་མདོར་ན་ང་ཚོའི་གཟུགས་པོའི་དོན་ལྔ་གང་དང་ཉེ་སར་ཡུན་རིང་ལ་བཞག་ན་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པར་བཤད། ལྷག་པར་དུ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ས་ཞིག་ནི། བུད་མེད་ལ་མཚོན་ན་འདི་ནུ་མའི་སྟེང་དུ་ཉར་མི་རུང་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ བྱས་ན་ནུ་མར་གན་ཌིའི་ན་ཚ་སྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པར་མཚོན་ན་ཕོ་མཚན་ དང་ཉེ་སར་ཉར་མི་རུང་། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ས་བོན་སྐེམ་པར་བྱེད་ ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཚབས་ཆེ་བ་ནི་མཚན་མའི་ཁྱད་ནུས་རྦད་དེ་འགོག་ སྲིད་པ་སོགས་གནོད་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། དེ་བས་སུས་ཀྱང་ སྣང་ཆུང་མི་བྱེད་པར་ལག་ལེན་བྱེད་པར་འོས་སོ།། ༢ མིག་ཤེད་སྲུང་བའི་ཤེས་བྱ། མིག་ཤེད་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་གལ་ ཆེན་ནི་ལོ་ན་བཅུ་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་རྩ་གཉིས་བར་ཡིན། ལོ་བཅུར་ སླེབས་སྐབས་མིག་འབྲས་ཕལ་ཆེར་སྐྱེ་འཕེལ་བྱུང་ནས་མི་དར་མའི་མིག་་ འབྲས་ཆེ་ཆུང་ལ་སླེབས་ཡོད་པས་གལ་ཏེ་མིག་སྤྱོད་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་ན། རྒྱང་སྒྲིབ་ཏུ་འགྱུར་སླ་བ་སྟེ་དཔེར་ན། དུས་རྒྱུན་ དུ་དཔེ་ཆ་ཀློག་པ་དང་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་བཟོ་ལྟ་མི་འགྲིག་པ་དང་། དཔེ་ ཆ་དང་མིག་གི་བར་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བ། འོད་གསལ་མིན་གི་འོག་ཏུ་དཔེ་ ཆ་ཀློག་པ་དང་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་དུས་ཚོད་ཆེས་རིང་བ། ལྷག་པར་དུ་གཡོ་ འགུལ་ཆེ་བའི་རླངས་འཁོར་དུ་དཔེ་ཆ་ལྟ་བ་བཅས་ཡུན་རིང་ཕྱིན་ན་རྫི་དབྱིབས་ཤ་གནད་བསྟུད་མར་ལས་ཀ་བྲེལ་འཚབ་བྱས་ནས་ལྷོད་གཡེངས་ཀྱི་སྐབས་ཤོར་བས་རྒྱང་རིང་གི་དངོས་པོ་གསལ་པོར་མཐོང་མི་ཐུབ་པར་གྱུར། རྒྱུན་པར་དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྒྱང་སྒྲིབ་ཏུ་འགྱུར་ངེས་ཡིན། འོ་ན་སྔོན་ འགོག་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་ཤེ་ན། ངེས་པར་དུ་མིག་སྤྱོད་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་བྱས་ཏེ་མིག་དང་དཔེ་དེབ་ཀྱི་བར་་ ཐག་ཁྲི་ཙེ་གང་དགོས་པ་དང་དཔེ་ཆ་ལྟ་བ་དང་ཡི་གེ་བྲིས་ནས་ཆུ་ཚོད་་་གཅིག་ཙམ་སོང་རྗེས། སྐར་མ་ཁ་ཤས་ངལ་གསོ་བྱས་ཏེ། རྒྱང་རིང་ལ་ ལྟ་བ་དང་། ཡིག་གཟུགས་ཅུང་ཆེ་བ་དང་སྒྲ་དག་པོས་འབྲི་བ། དྲག་འོད་འོག་དང་འོད་ཞན་པའི་འོག་ཏུ་དཔེ་ཆ་མི་ལྟ་བ། གཞན་ཡང་ ཉལ་བའི་སྐབས་སུ་དཔེ་ཆ་མི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པར་དོ་སྣང་བྱས་ན་མིག་་་་ ཤེད་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པར་ཕན་པ་ཡོད་པས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་སོ།། ༣ ཚོད་མ་བཟོ་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་གལ་ཆེན། ཚོད་མ་བཟོ་སྐབས་སྣུམ་མི་མང་ བ་དང་ཚྭ་ཁུ་ཉུང་ཉུང་བཏབ་ན་བཟང་། མི་ཚང་མས་སྔོ་ཚོད་དེ་བདེ་ཐང་ ལ་ཕན་པ་ཆེ་བ་ཤེས་མོད། འོན་ཀྱང་སྔོ་ཚོད་ཀྱི་སྣུམ་སིམ་ཚད་ཧ་ཅང་ཆེ་ བ་དེ་ཤེས་ཀྱིན་མེད། བཟའ་སྣུམ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དེའི་ནང་ཞག་རྩི་ འདུས་ཚད་བརྒྱ་ཆའི་གོ་བརྒྱད་ཡན་ཏུ་བསླེབས་ཡོད། ཚོད་མ་བརྔོ་སྐབས་་ སྣུམ་ཧོ་ཧྲིན་སུམ་ཅུ་བླུགས་ན། ཧ་ལམ་ཞག་རྩི་ཁེ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཟོས་བ་དང་་་་་  མཚུངས་ལ། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་འགོར་ཚེ།  སྔོ་ཚོད་ཀྱིས་ཞག་རྩི་ཇེ་ཉུང་་ དུ་གཏོང་རྒྱུ་ཕར་ཞོག དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་འཕར་སྣོན་བྱེད་སྲིད། ཚྭ་ཁུ་མང་པོ་ཟོས་ཚེ་ཁྲག་ཤེད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་སྲིད་པས། དེ་ཡང་་ བདེ་ཐང་ལ་གནོད་པ་རེད། ཚོད་མ་བརྔོ་བ་དང་ཚོས་ཡག་བྱས་ནས་ཟ་བ་ལས་ཆུ་ཁོལ་གྱི་ནང་ཅུང་ཙམ་་གདུས་ནས་ཚོས་མ་རློན་བྱས་ནས་ཟོས་ན་བཟང་།  མི་ལ་ལས་ཚོད་མ་ཚོས་་ ཡག་བྱས་ནས་ཟ་རྒྱུར་དགའ་བ་རེད།  ཡིན་ན་ཡང་ཚོད་མའི་ནང་གི་འཚོ་་ བཅུད་བེ་ཧྲིན་སུའུCདང་དབྱང་འགྱུར་འགོག་རྫས་ལ་མཚོན་ན་ཚ་བ་ མི་ཐུབ་པས།  དུས་ཚོད་རིང་བོར་གདུས་ཚེ་འཚོ་བཅུད་འཆོར་སྲིད།  སྤྱིར་ ཚོད་མ་བརྔོ་སྐབས་སྣུམ་མང་དུ་མི་འཇུག་པ་དང་བརྔོ་སྐབས་ཚོད་ཐག་ཆོད་པར་མ་བྱས་ན་བཟང་།  ཚོད་མ་ཟ་སྐབས་ཆུ་ཁོལ་གྱི་ནང་ཅུང་ཙམ་གདུས་ནས་ཚོས་མ་རློན་བྱས་ཏེ་དེའི་ནང་ཏིལ་སྣུམ་དང་ཡང་ན་སྐྱུ་རུའི་སྣུམ་སོགས་ཅུང་ཙམ་ཤིག་བླུགས་་ནས་ཟོས་ན་ཆེས་བཟང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་ཚོད་མའི་ནང་གི་འཚོ་བཅུད་བེ་ཧྲིན་སུའུ་དང་དབྱང་འགྱུར་་འགོག་རྫས་འཆོར་ཚད་ཇེ་ཉུང་ཏུ་གཏོང་ཐུབ་པས། ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་་་ གི་སྟེང་ནས་འཚོ་བཅུད་སྲུང་འཛིན་བྱེད་ཐུབ། སྔོ་ཚོད་གང་ཡིན་རུང་་་་ ཚང་མར་འཚོ་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་སྔོ་ཚོད་ཀྱི་ལོ་་ མར་འཚོ་བཅུད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་མང་པོ་འདུས་པས། ཚོད་མ་ཟ་སྐབས་དེའི་ལོ་་་་ མ་དང་བཅས་བ་མཉམ་དུ་ཟོས་ཚེ་འཚོ་བཅུད་ཀྱི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན།    དཔེར་ན་ཚོད་དཀར་ཕྱི་ངོས་ཀྱི་ལོ་མའི་ནང་ལ་སེར་གྱི་བཅུད་འདུས་ཚད་དང་འཚོ་བཅུད་བེ་ཧྲིན་སུའུCའདུས་ཚད་དེ་དེའི་ནང་གནས་ཀྱི་ལོ་མ་་་ལས་ཧ་ཅང་མཐོ་བ་དང་། ཚོད་མ་གླང་ངའི་ལོ་མའི་ནང་ལ་སེར་གྱི་བཅུད་་་ དང་འཚོ་བཅུད་བེ་ཧྲིན་སུའུCའདུས་ཚད་དེ་དེའི་གཞུང་རྟ་ལས་མཐོ་བ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་ལས་གཞན་ཚོད་མ་ཆའེ་ཙིའི་ཕྱི་ཤུན་དང་ལ་ཕུག་གི་ཕྱི་ཤུན། ལྡུམ་སྒོང་གི་ཕྱི་ཤུན་སོགས་ཀྱི་ནང་མེ་ཏོག་གི་མདོག་རྒྱུ་དང་དབྱང་འགྱུར་འགོག་རྫས་གྱི་གྲུབ་ཆ།  ཟས་ཀྱི་ཚི་སྣ་སོགས་འདུས་པས། འབྲས་སྐྲན་ འགོག་པའི་ཕན་ནུས་ངེས་ཅན་ལྡན།  དེ་བས་ཚོད་མ་ཟ་སྐབས་ཕྱི་ཤུན་ དང་བཅས་བ་མཉམ་དུ་ཟོས་ན་བདེ་ཐང་ལ་ཕན་པ་སོགས་ཤེས་དགོས་པའོ།། ༤                ནད་རིམ་སྔོན་འགོག་གི་ཤེས་བྱ་འགའ། མིའི་རིགས་ལ་རྒྱུན་དུ་འགོས་ ཤིང་མཆེད་མང་པའི་རིམས་ནད་ལ་ནི་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རིམས་ནད་ཀྱི་མཆེད་ལམ་ལྟར་དབུགས་ལམ་གྱི་འགོ་ནད་དང་། འཇུ་ལམ་གྱི་འགོ་ནད་དང་། ཁྲག་རྒྱུན་གྱི་འགོ་ནད་དང་། ཕྱི་ པགས་ངོས་ཀྱི་འགོ་ནད་བཅས་རིགས་ཆེན་པོ་བཞིར་ཕྱེ་ནས་མདོར་ཙམ་ བསྟན་པར་བྱའོ།། ༡ དབུགས་ལམ་གྱི་འགོ་ནད། ནད་ཡམས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཆམ་རིམས་ དང་། གློ་གཅོང་དང་། མགོ་བོའི་རྒྱུངས་ཚད་སོགས་ནི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་འགོ་ཞིང་ཡམས་པའི་རིམས་ ནད་དག་གི་ཐོག་མའི་མཆེད་ལམ་ནི་གྲེ་གཞུང་དང་། གློ་ཡུ་དང་། གློ་བ་ བཅས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་ནད་ཡམས་རིགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་མཆེད་གཞི་ གཙོ་བོ་ནི་དོར་བའི་ཁ་ཆུ་དང་། མཁའ་རླུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཚུན་གཅིག་་ ལ་གཅིག་བརྒྱུད་དེ་མཆེད་པ་ཡིན་གཤིས། དེའི་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ཤེས་་ ནི་ལུད་པ་གང་བྱུང་དུ་མི་འཕེན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྒོའམ་སྒེའུ་ཕྱེ་ནས་མཁའ་་ རླུང་རྒྱུ་བ་དང་ཉི་འོད་ཕོག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཁར་ལུས་པོ་སྦྱོང་བརྡར་བྱ་དགོས། ༢ འཇུ་ལམ་གྱི་འགོ་ནད། ནད་འབུ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འཁྲུ་ནད་དང་། ནད་ དུག་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཆིན་ཚད་དང་། རྒྱུ་ཚད་དང་། རྒྱུ་སྲིན་དང་། གཞང་སྲིན་སོགས་ནི་འཇུ་བྱེད་མ་ལག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་འགོ་ནད་ ཀྱི་རིགས་ཤ་སྟག་ལགས།དེ་འདྲའི་འགོ་ནད་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་མཆེད་ལམ་་ དེ་སྣོད་དྲུག་གི་ཁོངས་སུ་ཚུད་པའི་འཇུ་བྱེད་མ་ལག་གང་རུང་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་གྱི་ནད་ཡམས་དག་གི་དང་ཐོག་གི་མཆེད་གཞི་གཙོ་བོ་ནི་བཟའ་བཏུང་ དང་། འཐུང་ཆུ་དང་། ཟ་ཕོར་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ནད་འགོ་མང་བ་ཞིག་ཡིན་་་་་ སྟབས། དེའི་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ཤེས་དེ་རང་གི་སྡོད་ཁང་དུ་སྦྲང་ ནག་མི་འཁོར་བ་བྱ་རྒྱུ་དང་། བཟའ་བཏུང་གི་སྔོན་དང་གཅིན་སྐྱག་བཏང་ རྗེས་ལག་པ་བཀྲུ་དགོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཟ་ཕོར་གང་བྱུང་དུ་བེད་མི་སྤྱད་ པ་དང་། ཚོད་མ་དང་སིལ་ཏོག་གི་རིགས་ཟ་ཚེ་ཐོག་མར་ཆུ་ཁོལ་གྱིས་ཡང་ ཡང་བཤལ་དགོས་ཤིང་། རུལ་པ་དང་དྲི་ངན་མནམ་པའི་ཟས་རིགས་མི་ཟ་ བ་དང་། ཆུ་ཁོལ་འཐུང་བ་ལས་ཆུ་གྲང་མོའི་རིགས་མི་འཐུང་བར་བྱའོ།། ༣ ཁྲག་རྒྱུན་གྱི་འགོ་ནད། མཆིན་ཚད་དང་། ཨེན་ཙིའི་ནད་དང་། ནད་ཡམས་་ རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལེབ་རྒན་དང་། རིམས་སྨྱོན་དང་། རེག་དུག་སོགས་ནི་ ཁྲག་རྒྱུན་འགོ་ནད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ནད་ཡམས་དེ་རིགས་ཀྱི་ ཐོག་མའི་མཆེད་ལམ་ནི་ཁྲག་དང་སྲིན་བུ་བརྒྱུད་ནས་གཅིག་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་མཆེད་དེ་འགོས་པ་ཡིན་གཤིས། དེའི་སྔོན་འགོག་བྱ་ཐབས་ནི་བྱིས་ པར་ཆུང་དུས་ནས་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་རྒྱུ་དང་། གཞན་གྱི་་་་་་་་ ལུས་ནས་འཛག་པའི་ཁྲག་གང་བྱུང་དུ་མི་རེག་པ་དང་། དུག་སྦྲང་རྩ་ མེད་གཏོང་བར་བྱ་དགོས་སོ།། ༤ ཕྱི་པགས་ངོས་ཀྱི་འགོ་ནད། ཁྱི་སྨྱོན་གྱི་ནད་དང་། འབྱུང་གཞིའི་ནད་དང་། དུག་ནད་དང་། རྔོ་ནད་དང་། མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་པོའི་ཕྱི་ངོས་ ཀྱི་འགོ་ནད་གྲལ་དུ་ཚུད་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་འགོ་ནད་རིགས་ཀྱི་དང་ཐོག་གི་ མཆེད་ལམ་གཙོ་བོ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྐྱི་པགས་དང་བ་སྤུ་བརྒྱུད་ནས་མཆེད་པ་དང་། ཞིབ་པར་བརྗོད་ན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ཐུག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཐད་ཀར་རམ་གཞན་བརྒྱུད་སྒོས་ནད་པར་ཐུག་པའང་ནད་ཀྱི་འབྱུང་གཞི་འདུས་ པའི་ས་ཆུ་སོགས་འབྲེལ་བས་ནད་ཀྱི་འབྱུང་གཞི་སྐྱི་པགས་བརྒྱུད་དེ་མིའི་ ལུས་སུ་འཛུལ་རྗེས་འགོས་པ་ཡིན་སྟབས་རིམས་ནད་དེ་རིགས་ལ་འབྲེལ་ཐུག་གི་འགོ་ནད་ཀྱང་ཟེར་ཆོག དེའི་སྔོན་འགོག་གི་བྱ་ཐབས་ནི་མི་སྒེར་ གྱིས་གཙང་སྦྲ་ཡག་པོ་བྱ་དགོས་པའི་ཁར། ནད་པའི་མཁོ་ཆས་གང་བྱུང་གིས་ བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་མེད་ལ། ནད་ཀྱི་འབྱུང་གཞི་ཡོད་སར་ཉར་པའི་དངོས་པོ་མི་ ཁྱེར་བ་དང་། དེ་བཞིན་མི་གཙང་བའི་ཁོར་ཡུག་སོགས་སུ་འདུག་སྡོད་མི་ བྱེད་པ་བྱ་དགོས་སོ།། ༥ དུས་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་བྱ་བ་གསུམ། ༡ དག་ ཕྱེས་མགོ་བཀྲུས་ན་མགོ་ལྤགས་དང་སྐྲ་ཐོག་གི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་པགས་ཚིལ་ཆེས་ཆེར་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ནས། སྐྲ་སྐམ་ཤེད་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང་སྐྲའི་བཞའ་ ཚད་ཉུང་དུ་ཕྱིན་དྲགས་ན་འོད་མེད་བར་འགྲོ་བ་དང་ཐ་ན་སྐྲ་ཆད་པ་དང་།སྐྲ་རྩེ་གས་འགྲོ་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་སྐྲ་འཁྲུ་སྐབས་ཡག་ཤོས་ལ་མ་ནིང་རང་བཞིན་གྱི་སྐྲ་འཁྲུ་བྱེད་དམ། ཡང་ན་སྐྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཕྲན་བུ་ལྡན་ པའི་གཙང་འཁྲུ་སྨན་བདེ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་དང་བཀྲུས་ཚར་རྗེས་གལ་སྲིད་སྐྲ་སྣུམ་ཏོག་ཙམ་བྱུགས་ན་སྐྲ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུར་དེ་བས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད། ༢ ཆུ་ཤོག་ཁུག་མ་སྤྱད་དེ་བཟའ་ཆས་བཅུག་ན་ཁྱེར་བར་ སྟབས་བདེ་ཡིན་ལ། སྣུམ་དང་བརླན་བཤེར་ཡང་འགོག་ཐུབ་མོད། ཡིན་ ནའང་ཆུ་ཤོག་ཁུག་མ་ལ་ལར་དུག་ཡོད་པས་རྒྱུན་པར་བཟའ་ཆས་འཇུག་མི་རུང་། དཔེར་ན་ཅུ་ལུ་ཡེ་ཞི་སྙི་མོའི་ཆུ་ཤོག་ཁུག་མ་ནི་དེའི་ནང་གི་ རིགས་ཤིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཆུ་ཤོག་དེའི་ནང་དུ་རྒྱུ་ཆ་(རེངས་འཁུམ་ སྐུལ་བྱེད་སྨན་རྩི་དང་གཏན་ཆགས་སྨན་རྩི་ལྟ་བུ)མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་དུག་ཡོད་པ་དང་།སྣུམ་ཡོད་པའི་བཟའ་ཆས་ཀྱི་ཚིལ་བུ་དེ་ཡང་རེངས་འཁུམ་སྐུལ་བྱེད་སྨན་རྩིར་བསྡུ་ལེན་དང་འདུས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་བརྟེན། གལ་ཏེ་ཆུ་ཤོག་ ཁུག་མར་བཟའ་ཆས་འཇུག་ཚེ་ངེས་པར་དུ་ཐོག་མ་དེར་དུག་ཡོད་མེད་གསལ་པོར་ཤེས་དགོས་པ་ལས། གང་བྱུང་གིས་ཆུ་ཤོག་ཁུག་མར་བཟའ་ ཆས་འཇུག་མི་རུང་ངོ་། ༣ མགོ་ན་སྐབས་ལག་པ་གཉིས་ཆུ་ཚ་པོ་བླུགས་ པའི་གཞོང་པ་ནང་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་བཅུག་ནས།  བཞག་ན་མགོ་བོའི་ ན་ཚ་རིམ་བཞིན་ཡང་དུ་འགྲོ་བ་དང་མཐའ་ན་སེང་དྲག་ཡོང་གི་ཡོད། དེའང་ཆུ་ཚ་པོས་ལག་པའི་ཁྲག་རྩ་འཕེལ་ནས་ཁྲག་རྒྱུན་རྣམས་ལག་པའི་་ཐོག་འཛོམས་རྒྱུག་བྱུང་སྟབས་ཀླད་པའི་ཁྲག་རྩའི་ནང་རྒྱུག་ཚད་རིམ་བཞིན་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་དབང་རྩའི་གནོན་ཤུགས་ཡང་དུ་སོང་བས་ན་ཚ་མེད་པར་འགྲོ་གི་ཡོད། ༦ ཆུ་ཡི་ཕན་ནུས། ༡ ཁོག་པ་བཤལ་ན་ཆུ་ཁོལ་མང་ཙམ་འཐུངས་ན་བཟང་། ༢ ཚ་བ་ཆེ་དུས་ཆུ་མང་ཙམ་འཐུངས་ན་ལུས་ཕུང་ལ་ཕན། ༣ ཚ་བ་ཆེན་ པོ་རྒྱས་སྐབས་ལྭ་བ་ཕུད་ནས་ལུས་པོ་ཆུ་འཁྱག་གིས་བཀྲུས་ན་བཟང་།  ༤ གཅིན་ལམ་དུ་འགོ་ནད་བྱུང་ཚེ་ཆུ་མང་པོ་འཐུངས་ན་ནད་སེལ་བར་ ཕན་པ་རེད། ༥ གློ་ལུད་དང་དབུགས་འཚང་།  གློ་ཚད་བཅས་བྱུང་ན་ཆུ་ མང་ཙམ་འཐུང་ཞིང་ཆུ་ཚན་གྱི་རླངས་པ་བརྔུབས་ན་ཤིན་ཏུ་བཟང་།  ༦ ངོ་ལ་རྨ་བུད་ན་འདག་རྫས་དང་ཆུ་གཙང་མས་བཀྲུ་དགོས།༧རྨ་ལས་ རྣག་བྱུང་ན་ལག་རས་ཆུ་ཁོལ་ནང་དུ་སྦངས་ནས་རྨ་ཁར་གླན་དགོས། ༨ ཚིགས་དང་ཤ་གནད་ལ་ཟུག་གཟེར་བྱུང་ཚེ་ཡང་གོང་གི་བྱེད་ཐབས་ སྤྱད་ཆོག ༩ སྐྱི་པགས་བསྲེགས་ཚེ་རེམ་པར་ཆུ་འཁྱག་ནང་དུ་སྦང་དགོས། ༡༠ མགྲིན་པར་ཚ་གཟེར་བྱུང་ན་ཚྭ་ཆུས་ཁ་ནང་གཤལ་དགོས། ༡༡ ཐལ་ རྡུལ་སོགས་མིག་ནང་དུ་སོང་ནས་ན་ཟུག་བྱུང་ན་ཆུ་འཁྱག་གིས་མིག་ཆུ་ཚོད་སྐར་མ་གསུམ་ཙམ་ལ་བཀྲུ་དགོས། ༡༢ སྣ་འཚུབ་སྐབས་སྣ་ནང་དུ་ཚྭ་ ཆུ་ཉུང་ཙམ་བརྔུབས་ན་བཟང་། ༡༣ གཤང་གཅི་སྐམ་ཞིང་གཏོང་དཀའ་ ན་ཆུ་མང་ཙམ་འཐུང་དགོས་ལ། གལ་ཏེ་སྨན་གྱི་རིགས་བཏུང་ན་བཤལ་སྨན་བཏུང་བ་ལས་འཇུ་སྨན་འཐུངས་ན་བཟང་མོད། དེའང་སྨན་མང་པོ་ མ་འཐུངས་ན་བཟང་། ༡༤ སྐྲངས་བྱུང་ཚེ་ཆབ་རོམ་སྐྲངས་འབུར་ཐོག་ཏུ་ དུས་ཚོད་གཅིག་ཙམ་ལ་གླན་ན་སྐྲངས་ཞི་བར་ཕན། ༡༥ ཁོག་པ་བཤལ་ ན་ལུས་སྟེང་གི་ཆུ་ཟད་འགྲོ་བས་ལུས་ཕུང་གི་ཆུ་ཡི་ཤོང་ཚད། སྙོམས་སྒྲིག་  ཡོང་ཆེད་ཆུ་བཏུང་དགོས། ༡༦ ཆུ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་བེད་སྤྱད་ན་སྨན་ མི་དགོས་ལ།  དགོས་གལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་མེད་ཚེ་སྨན་འཐུང་ཚད་ཉུང་ན་ བཟང་། འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས་གལ་ཆེན་འདི་དག་སུས་ཀྱང་ཤེས་དགོས་པའི་བྱ་བར་མཐོང་ནས། བོད་ཀྱི་དྲ་ལམ་ཁག་ལས་བསྡུས་ཏེ་སྤེལ་བ་ཡིན་པས་ སྣང་ཆུང་མི་བྱེད་པར་ལྟ་ཀློག་དང་། ལག་ལེན་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཞུའོ།།