cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ།
གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔའི་ངོ་སྤྲོད།
ཚད་མའི་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྐབས་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་མཛད་པའི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་རྩ་བ་དང། རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་རྣམ་འགྲེལ་འགྲེལ་བ་མཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་གང་རུང་བློ་འཛིན་ཐོག རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་རྣམ་འགྲེལ་མཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དཔེ་འཁྲིད་སྟེང་དེའི་ཐད་ཀྱི་ཀྱི་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་དང་རྣམ་འགྲེལ་རྩ་བ་བཅས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དང། དེའི་སྟེང་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གིས་མཛད་པའི་ཊིཀ་ཆེན་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་ཚད་མའི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་དཀའ་གནད་ལ་དོགས་དཔྱོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དང།
དབུ་མའི་སྐོར་བྱུང་ཚུལ།
དེ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྩ་ཤེས་དགོངས་པ་ཐལ་རང་སོ་སོའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བ་ལ་ཐལ་རང་གི་ཁྱད་པར་དང་ཐ་སྙད་རིམ་གྱིས་བྱུང་ཚུལ་ཡང༌། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་འགྲེལ་ཕྱིར་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་མཛད། དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་རང་རྒྱུད་ལ་འགྲེལ་བ་ལ་རང་གཞུང་དབུ་མ་སྙིང་པོ་རང་འགྲེལ་རྟོག་གེ་འབར་བ་བཅས་དང༌། རྩ་ཤེས་དགོངས་པ་རང་རྒྱུད་དུ་འགྲེལ་བ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་ཕྲེང་བ་མཛད་ནས་རང་རྒྱུད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་བཟང་ཕྱེས། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་སུ་འགྲེལ་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་མཛད་ནས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེས། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས་དབུ་མ་རྒྱན་དང༌། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤིའ་ལས་དབུ་མའི་སྒོམ་རིམ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དང༌། འཕགས་སེང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱན་རྩ་བའི་དགོངས་པ་རང་རྒྱུད་དུ་འགྲེལ་བ་ཉི་སྣང་དང༌། འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་སུ་འགྲེལ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རྣམས་མི་འཇུག་པ་དང༌། རང་ལུགས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་རང་རྒྱུད་མི་འཐད་ཅིང་ཐལ་འགྱུར་འཐད་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་མཛད་ནས་རྩ་ཤེས་ཚིག་གི་ཆ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་བ་ལ་དབུ་མ་ཚིག་གསལ་དང༌། དོན་གྱི་ཆ་ལ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་བ་ལ་རང་གཞུང་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་མཛད་ཅིང༌། གཞན་ཡང་བཞི་བརྒྱ་པ་དང༌། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་བཅས་མཛད་དོ།།
འདུལ་བའི་སྐོར་བྱུང་ཚུལ།
༈ འདུལ་བ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་ལུས་ངག་གཉིས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་འགོག་པར་བྱེད་པའམ་ལྷག་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཟེར་ཞིང༌། འདུལ་བ་ལ་ནང་གསེས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བ། གསང་སྔགས་ཀྱི་འདུལ་བ་བཅས་གསུམ་ཡོད། འདུལ་བ་ལ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཉིས་ལས། དང་པོ་མདོའི་དབང་དུ་བྱས་པ། རྩ་བའི་མདོ་དང༌། བཤད་པའི་མདོ་གཉིས། རྩ་བའི་མདོ་ལ། དགེ་སློང་ཕའི་རྩ་ལུང་སོ་སོར་ཐར་པ་དང༌། དགེ་སློང་མའི་རྩ་ལུང་སོ་སོར་ཐར་པ་གཉིས་སོ། །བཤད་པའི་མདོ་ལ༑ སོ་ཐར་མདོའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལུང་རྣམ་འབྱེད་དང༌། ཤུགས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་འདུལ་བ་ལུང་གཞི། དེ་གཉིས་སུ་མ་ཚང་བ་ཁ་སྐོང་བ་ལ་ལུང་ཕྲན་ཚེགས། དེ་དག་ལ་དོགས་པ་གཅོད་པ་ལ་གཞུང་དམ་པ་སྟེ། འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་ཞེས་གྲགས་ཅིང་བཀའ་འགྱུར་ནང་འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་པོད་བཅུ་གཉིས་སམ་བཅུ་གསུམ་བཞུགས་སོ།།
འདུལ་བ་མདོ་རྩ་ནི། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་སློབ་མ་འདུལ་བ་རང་ལས་མཁས་པ་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་མཛད། འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ་འདིའི་ནང་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ནང་བཞུགས་པའི་འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞིའི་བརྗོད་དོན་རྣམས་གོ་རིམ་དུ་བསྒྲིགས་ནས་གནད་ཚང་བར་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ལ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་དང་བམ་པོ་དགུ་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་མུ་ཏིག་བཙན་པོའི་དུས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་པཌཎི་ཏ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རྒྱ་གར་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། འདི་ལ་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་པཌཎི་ཏ་ཨ་ལངྐ་དེ་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་སྟེང་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དཀྱིལ་དུ་བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་མཚོ་སྣ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་མཛད་པའི་འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བའི་མཆན་འགྲེལ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཞེས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་འདི་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པའི་ནང་མཛོད་འདུལ་བསྟན་དྲི་མེད་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་ཡུལ་དགོན་སྡེ་གྲྭ་ཚང་སོགས་སུ་འགྲོ་དོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང༌། གཞན་ཡང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་གཞན་གྱིས་མཛད་པའི་འདུལ་བའི་སྐོར་གྱི་རྩ་འགྲེལ་དང་ཡང་འགྲེལ་མང་དུ་བཞུགས་པ་བཅས་སོ།།
ཇེ་དུ་ཀྲི་ཤི་ན་མུར་ཏི།
མི་ཚེ།
དུས་ནས་དུས་སུ་ཚིམ་བློ་བྲལ་ཞིང་གསོན་ཤུགས་མེད་པའི་མི་དག་ལ་མཚོན་ན། བདེན་པ་ནི་ཉམ་ཆུང་དང་རྩེད་ཆས་ཤིག་ཏུ་སྒྱུར་བར་བྱེད། ཡིན་ནའང་། བདེན་པ་ནི་ནུས་མེད་དུ་གཏོང་མི་ཐུབ་ལ་མི་སྒེར་རེ་རེས་ཧུར་སྐྱེད་ཀྱིས་དེར་སྙེག་དགོས། ཁྱོད་ཀྱིས་རི་བོའི་རྩེ་མོ་དམའ་མོ་ལུང་མཐིལ་ལ་སྤོར་མི་ཐུབ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་རི་རྩེར་ཐོན་འདོད་ན། ངེས་པར་དུ་ལ་ལུང་བརྒྱུད་པ་དང་། གཡང་གཟར་ལ་འཛེགས་པ། གཡང་ལ་ལྷུང་དོགས་ཀྱི་འཇིགས་ཞུམ་དང་བྲལ་དགོས། འདི་ནི་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་ཡིན།
ཚོགས་པ་འདི་ན་ཚོགས་མི་ག་ཚོད་ཡོད་དམ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངར་འདྲི་བའི་དྲི་བ་དང་པོ་དེ་རེད། ད་དུང་། ཁོ་ཚོས་ཁྱོད་ལ་རྗེས་འབྲངས་པ་ག་ཚོད་ཡོད། ཁ་གྲངས་དེར་བརྟེན་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཆ་རྣམས་བདེན་མིན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ། ཅེས་བཤད་ཡོང་། ཚོགས་པ་འདི་ལ་ཚོགས་མི་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་ངས་མི་ཤེས། ངས་དེ་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་བཞིན་མེད། ངས་བཤད་མྱོང་བ་ལྟར། ཐ་ན་མི་གཅིག་ལ་རང་དབང་འཐོབ་ནའང་འགྲིག་པ་ཡིན།
ད་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཚོས་འདི་ལྟར་བསམ་བཞིན་ཡོད་དེ། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ལྡེ་མིག་ནི་མི་རེ་ཟུང་ཞིག་གི་ལག་ཏུ་ཡོད་པར་འདོད་མོད། དེ་ནི་མི་གཞན་སུ་ཞིག་གི་ལག་ཏུའང་མེད་ཅིང་། མི་སུ་ལའང་ལྡེ་མིག་དེ་འཛིན་པའི་དབང་ཆ་མེད། ལྡེ་མིག་དེ་ནི་ཁྱོད་རང་ཉིད་ལས་གཞན་སུའང་མིན། རང་ཉིད་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་དང་། རྣམ་པར་དག་པ། དྲི་མས་མ་གོས་པའི་ཆ་དེ་ཁོ་ན་ནི། རྟག་བརྟན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་དེ་ཡིན།
གོང་གི་བཤད་པ་འདི་དག་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་བསམ་བློ་ཞིབ་ཚགས་བཏང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། གློ་བུར་བའི་ཧོལ་རྒྱུག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་མིན་ལ། གཞན་གྱིས་གོ་སྐོན་བློ་འགུགས་ཐེབས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་མིན།
ང་རང་ཚོགས་པ་འདིའི་མགོ་གཙོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ལོ་ངོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་རྟག་ཏུ་དོན་དག་འདིའི་ཐད་ལ་ཞིབ་ཚགས་པོ་དང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་བའི་སྒོ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་མཐར། ད་ནི་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཚོས་སྒྲིག་འཛུགས་གཞན་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱེད་ཆོག་ལ་མི་གཞན་སུ་ལའང་སྐྱབས་འཇུག་རེ་སྨོན་བྱེད་ཆོག ངས་དེའི་སྐོར་ལ་ཐེ་གཏོགས་མི་བྱེད་ལ་གཟེབ་དྲ་གསར་པ་ཡང་བཟོ་མི་འདོད། གཟེབ་དྲ་དེ་དག་ལ་རྒྱན་ཆ་གསར་པ་ཡང་འདོགས་མི་འདོད། ངའི་སེམས་ཁུར་བྱེད་ཡུལ་ཉག་ཅིག་ནི། མི་རྣམས་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པར་རྦད་དེ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།
ཁྱ་དགེ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་པ་ཆོས་ལྡན་
ཁྱ་དགེ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་པ་ཆོས་ལྡན་	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1760ལོར་མདོ་སྨད་འབྲིང་བའི་རིགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་མེ་མོ་སྦྲུལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1797 ལོར་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་དགུང་ལོ་ལྔ་པར་ཆས་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལས་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཀློག་བཅས་ལ་བྱང་བར་བསླབས། རྒྱ་མཁར་བླ་མ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ལས་རབ་བྱུང་དང་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པར་མཛད། གུར་ཡག་དཀའ་བཅུ་བ་ལས་སུམ་རྟགས་དང་། སྒྲ་རིག་པ། སྙན་ངག་སོགས་སྦྱངས་པས་མཁས་པར་མཁྱེན། མཚན་སྒྲོགས་མཁན་པོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས། དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་མོ་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1789 ལོར་ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་ཁྱ་དགེ་དཔོན་སློབ་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུར་ཐུགས་ཐག་བཅད་ཅིང་གདན་སར་བཀོད། ཐོ་ཡོན་ཆོས་རྗེ་འཇམ་དབྱངས་དགེ་འདུན་གྱིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པའི་ངོར་མདོ་སྨད་དུ་ལན་གཉིས་བྱོན། བཀའ་འགྱུར་བ་རབ་རྒྱས་ལས་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གསན། དགུང་ལོ་སོ་བདུན་པར་དབུས་སུ་བྱོན་ཏེ་གྲྭ་ས་ཁག་ལ་མང་འགྱེད་དང་། གཙང་ཁུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་མཆོད་འབུལ་མཛད། པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་མཇལ་ཞིང་ཆོས་འབྲེལ་ཞུས། དེ་ནས་ས་སྐྱ་གོང་འོག་དང་། གཉའ་ནང་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་། མི་ལའི་སྒྲུབ་ཁང་། བལ་ཡུལ་དུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་སྐུ་གདུང་། མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་ཁང་རྣམས་སུ་མཆོད་འབུལ་ཐུགས་སྨོན་ནན་ཏན་དུ་མཛད། དགུང་ལོ་སོ་བརྒྱད་པར་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོར་སྐུ་གཤེགས།
༢༠༣༩ལོ།
༢༠༣༩ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཁྱུང་པོ་རྩེ་བ་
ཁྱུང་པོ་རྩེ་བ་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་མགོ་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བློན་པོ་ཡིན། བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྩོད་པ་བྱུང་སྐབས་ཁོང་གིས་བོན་ཆོས་ཀྱི་ཁ་འཛིན་དང་ཤགས་འདེབས་པ་མཛད་ནས་རྩོད་པ་ལས་བོན་ཆོས་ཁུངས་ངན་ཞིང་གཏན་ཚིགས་ཆུང་བ་དང་། བན་ཆོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་ཁུངས་བཙན་ལ་གཏན་ཚིགས་རྒྱ་ཆེ་བས་ཕྱིན་ཆད་བོད་དུ་བོན་ཆོས་དོར་ནས་བན་ཆོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བྱའོ་ཞེས་ཁ་འཆམས་ཏེ་རྒྱལ་ཁམས་ཀུན་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་སོ།།
ཁྱུང་པོ་སྣོན་བཟང་བཙན་
ཁྱུང་པོ་སྣོན་བཟང་བཙན་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་མགོ་ཙམ་དུ་བྱང་གི་ཁྱུང་པོར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཕྱི་བློན་བཙན་པོ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ནོ།།
འཛུལ་སྒོ།
འཛུལ་སྒོ་
རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི་
丨རྣམ་ཐོས་སྲས། བྱང་ཕྱོགས་སུ་རྒྱལ་བོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་སྲས་སེར་པོ་ནོར་བུས་མཚན་པའི་བེ་ཅོན་དང་། གཏེར་གྱི་ནེའུ་འཛིན་པ། སྐུ་ལུས་སྦོམ་ཞིང་བཞད་པ། གཡས་གཡོན་ན་གཏེར་གྱི་བུམ་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཆུ་བོ་འབབ་པ། དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་། དཔའ་ཞིང་བརྗིད་ལ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་གཟི་འོད་ཅན། སྤྱན་ཟླུམ་པོ་གདངས་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཡ་ལད་གསོལ་བ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཅོད་པན་དང་བཅས་པའི་ཟེའུ་ཁ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་ཆ་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དང་སེང་གེ་ལ་བཞུགས་པའོ།། དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་གསེར་མདོག་ཅན།། བེ་ཅོན་དང་ནི་ནེའུ་ལེ་འཛིན།། གནོད་སྦྱིན་ཚོགས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི།། རྣམ་ཐོས་སྲས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཨོ་བེ་སྭཱ་ཧཱ།
རྒྱལ་རོང་གི་ཁང་པ་རྙིང་པ་ལས་ཐོན་པའི་ཁྱུང་གི་གཟུགས་རིས་
བཞི།-ཁྱུང་གི་རིགས་རུས_དམ་པ་ཁྱུང་གི་སྐོར_-སམ་བསེ་ཁྱུང་དབྲ་ཞེས་པའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་པ།.jpg
བག་ཆགས་དོང་སྤྲུགས་
དེའི་ཕྱིར། ཁོ་ཚོའི་འཚོ་བ་ལྷིང་འཇགས་སུ་འདུག
ཁ་ཤས་དགུང་ལ་ཟུག་པའི་རི་རྩེར་འགོ་འདོད་ཀྱང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། གཡང་གཟར་བྲག་རིའི་འདབས་རོལ་ཏུ་ཁོ་ཚོའི་རུས་གོང་གིས་བཀང་འདུག
རི་ཆེན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདོད་ཀྱི་མི་བུ་དག་རང་སྡུག་རང་ཉོ་དང་རང་ཉེས་རང་འཁུར་གྱི་ལས་ལས་ག་ལ་ཐར།
ཁོང་ཚོས་ཡུལ་བྱོལ་པ་ཁྲོམ་རར་དྲུད། མི་རྣམས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་འཚོགས་ཀྱང་སྐད་འབྱིན་ཕོད་མཁན་མེད།
ཁོང་ཚོར་ཁ་ཡ་བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་བས་སྡུག་ཡུས་ཁོ་ན་རྗོད་ཅིང་། བུ་ཚ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིན་ལན་ལོག་འཇལ་བྱས་ཞེས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན། འོན་ཀྱང་། གྲོང་སྡེ་ནས་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོ་དེ་ཡང་འབྲལ་བར་རྩོམ་པ་ན། ཁོང་ཚོས་སྔུན་བཀག་ནས་ཁོང་ཚོ་འཁྲིད་དགོས་ཞེས་བཙན་ཚུགས་བྱས།
འོ། བསམ་ཞིང་བསམ་ན་གཏམ་རྒྱུད་འདི་འུ་ཚོར་བལྟས་ཏེ་བྲིས་པ་འདྲ། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། གཏམ་རྒྱུད་འདི་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བཅད་མི་ཆོག་པའི་ཟློས་གར་གཅིག་ཡིན་སོང་།
དགའ་འོས་པ་ཞིག་ལ། གཏམ་རྒྱུད་ད་དུང་བཤད་མ་ཚར། གཏམ་རྒྱུད་ད་ལྟ་འགོ་བརྩམས་མ་ཐག་རེད།
ངེས་ཅན་དུ་འབྱུང་བའི་འཐབ་རྩོད་རྣམས་ནི། ཁོ་ཚོའི་སྤྲོས་པ་མ་བཅད་པའི་ཚོར་ཤེས་སྣ་དགུའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཕྱིར་རེད།
འགྲོ་བ་མི་རྣམས། “མཛེས་སྡུག་རྩྭ་ཐང”གི་ཕྱིར་དུ། “ཤེས་རྨོངས་གྲོག་རོང”མི་འདོད་བཞིན་བསྐྱུར་ནས“རི་བོའི”ཕ་རོལ་ཏུ་ཅིས་ཀྱང་བརྒལ་དགོས་ལ། འགྲོ་བ་མི་རྣམས། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ། སྔོན་གོམས་ཀྱི་རིག་གནས་ཡོད་ཚད་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱས་ཏེ་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལྗོངས་བསུ་བའི་ལམ་དུ་ཅིས་ཀྱང་འཇུག་དགོས། ཅིས་ཀྱང་བརྒྱུད་དགོས་པའི་རིམ་པ་དེར། “གསར་གཏོད་པ”ཅིས་ཀྱང་འབྱོན་དགོས་ལ། “ཤེས་ཡོན་རྒན་པོ”ཚོ་ཡང་ཅིས་ཀྱང་འཚོ་བཞུགས་གནང་དགོས།
“གསར་བུ”དེ་འཚོ་གནས་ཀྱི་བསམ་བློ་གསར་པ་མཚོན་བྱེད་དང་། རྒན་པོ་དེ་འཚོ་གནས་ཀྱི་བསམ་བློ་རྙིང་པ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ཕྱིར། ཅིས་ཀྱང་བརྒྱུད་དགོས་པའི་རིམ་པ་དེའི་ཁྲོད་དུ། དེ་གཉིས་སྐྱེ་བོ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་སེམས་ཁོང་ན་ཡོད་པའི་བསམ་བློ་དང་བསམ་བློ་བར་གྱི་འགལ་འདུ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པ་ལས། མི་བུ་རང་མཚན་པ་རེར་ཐག་བཅད་དེ་ལྟ་ན། ཁྱེད་ཉིད་དེ་བས་ཀྱང་འཕྱུགས་སོང་ཞེས་ངས་སྨྲ།
མི་བུ་རང་མཚན་པ་རེ་རེ“གསར་གཏོད་པ”རེད་ལ“ཤེས་ཡོན་རྒན་པོ”ཡང་རེད། མི་བུ་རང་མཚན་པ་རེ་རེ་རྩོད་སྒྲུབ་ཀྱིས་གཅིག་རེད་ལ་འགལ་འདུ་ཡིས་ཐ་དད་ཀྱང་རེད།
ལྔ།
ཁྱུང་ཚང་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་
ཁྱུང་ཚང་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ཤིང་མོ་ལུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1115 ལོར་སྟོད་ལུང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་ཕོ་སྤྲེལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1176 ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་བྱ་འདུལ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། རྒྱ་དམར་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས། པ་ཚབ་ལོ་ཙཱ་བ་ལས་དབུ་མ་དང་། བཟད་པ་དབང་རྡོར་ལས་སྤྱོད་ཕྱོགས། རྒྱ་དམར་ལས་ཚད་མ། སེ་སྟོན་ལས་ཕར་ཕྱིན། ཕུག་པ་བ་ལས་རྭ་ལི་དང་འཕགས་སྐོར། ཇོ་བསོད་ལས་བདེ་མཆོག་དང་ཀྲོ་ཀྲྀ་ཡ། ལྷོ་བ་ལས་ཁ་རག་སྐོར། [166] ནད་པ་དང་རྭ་ལོ་ལས་དུས་འཁོར་དང་ནག་འཇིགས། གནམ་འཕར་བ་ལས་བཀའ་གདམས། འཁོན་ཕུ་བ་ལྕམ་སྲིང་ལས་ལམ་འབྲས། རྔོག་ལས་དགྱེས་རྡོར་རྣམས་ལེགས་པར་གསན། འབྲི་སྒོམ་གླིང་ཁ་བ་ལས་གཏུམ་མོ་དང་། སྒྱུ་ལུས། རྨི་ལམ་གྱི་ཁྲིད་རྣམས་གསན། དེ་ནས་རྗེ་རས་ཆུང་པའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་ཞག་དགུ་བཅུ་ཐམ་པ་ལ་སྙན་བརྒྱུད་ཚང་བར་གནང་། ཚོགས་འཁོར་ཡང་དགུ་བཏང་། དེ་ནས་རྗེ་རས་ཆུང་པའི་བཀའ་ལྟར་གནས་ངེས་མེད་དབེན་པའི་རི་ཁྲོད་འགྲིམས་ནས་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དར་བར་མཛད་དོ། ཁོང་གི་སློབ་མ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་མ་གཅིག་ཨོང་ཇོ་དང་། དགེ་སྡིངས་པ། མར་སྟོན་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱུང་གནས་བཅས་ཡིན།
ཁ་ཏར།
ལོ་རྒྱུས།
ཨོ་དོ་མན་དབང་སྒྱུར་གྱི་རྗེས་ཏེ་དུས་རབས༢༠པའི་དུས་སྟོད་ནས་སྤྱི་ལོ༡༩༧༡ལོར་རང་བཙན་ཐོབ་རག་བར། ཁ་ཐར་དབྱིན་ཇིའི་སྲུང་སྐྱོབ་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དུས་རབས༡༩པའི་དུས་སྟོད་ནས་བཟུང་། ཐཱ་ནི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱིས་ཁ་ཐར་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་གནང་མཁན་ནི་མགོ་དཔོན་ཇཱ་སིམ་བྷེན་མོ་ཧཱ་མེད་ཨལ་ཐཱ་ནི་ཡིན།ཁ་ཐར་གསར་འཛུགས་གནང་མཁན།(Sheikh Jassim bin Mohammed Al Thani) ཁ་ཐར་ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་ཞིག་ཡིན་ལ། ཚོ་དཔོན་དཱ་མེམ་བྷེན་ཧཱ་མེད་ཨལ་ཐཱ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ཡིན། རྩ་ཁྲིམས་རྗེས་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་ངམ་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་རྣལ་མ་གང་ཞིག་ཡིན་མིན་མི་རེ་རེའི་བསམ་ཚུལ་ལ་རག་ལས་ཡོད། སྤྱི་ལོ༢༠༠༣ལོར། མང་མོས་འོས་བསྡུ་ཞིག་གི་ནང་ཧ་ལམ་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་བརྒྱ་ཆ༩༨བྱུང་སྟེ། རྩ་ཁྲིམས་ལ་ངོས་ལེན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐོབ། སྤྱི་ལོ༢༠༡༧ལོའི་འགོ་སྟོད་དུ། ཁ་ཐར་གྱི་མི་འབོར་ཧྲིལ་བོ་ལ་ས་ཡ༢.༦ཡས་མས་ཡོད་པ་དང་། དེ་གྲས་ཀྱི་མི༣༡༣༠༠༠ཁ་ཐར་གྱི་མི་སེར་ཡིན་ལ། ས་ཡ༢.༣ཡུལ་བྱོལ་པ་ཡིན།
མི་དམངས་དང་རིག་གཞུང་།
ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་དམངས་ལ(Qataris)ཁ་ཐ་རི་སི་ཞེས་འབོད། ཁོ་ཚོ་ཨ་རབ་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཡིན། ཁ་ཐར་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཨ་རབ་སྐད་ཡིག་ཡིན། ཡིན་ནའང་། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཀྱང་བཤད། དམིགས་བསལ་གྱིས་ཚོང་ལས་གཉེར་དུས་བེད་སྤྱོད་བྱེད། ཁ་ཐར་ནང་ཕལ་ཆེར་མི་ས་ཡ༢.༦ཙམ་གནས་ཡོད། ཡིན་ནའང་། མི་གྲངས་དེ་ཡི་བརྒྱ་ཆ༨༨ཙམ་མགྲོན་པོ་ངལ་རྩོལ་བ(ས་ཆ་གཞན་ནས་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་རིང་གནས་སྡོད་བྱེད་པ་དང་ལས་ཀ་བྱེད་དུ་ཡོང་བའི་མི།)ཡིན་ལ། མང་ཤོས་ཨེ་ལྷོ་དང་ཨེ་ཤར་ལྷོ། ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། མི་རིགས་གཞན་མང་པོ་ཡི་ཁྲོད་དུ། རྒྱ་གར་བ༦༥༠༠༠༠དང་བལ་ཡུལ་མི༣༥༠༠༠༠། ཧྥི་ལི་ཕིན་གྱི་མི༢༦༠༠༠༠ཡོད།
དངུལ་ལོ།
ཁ་ཐར་གྱི་དངུལ་ལོར་ལ་རི་ཡལ(Riyal)ཞེས་བརྗོད།
གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་
བོད་ཡུལ་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རིན་ཐང་ཆེ་ཤོས་སུ་བརྩི་བ་གཅིག་ནི་གཟིའི་རིགས་རྣམས་རེད། རིན་ཐང་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གཟིའི་རྒྱུ་དེ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དེང་དུས་བཟོ་འཕྲུལ་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་བའི་དུས་སུ་གཟི་དངོས་དག་ནི་སུས་ཀྱང་གསར་བཟོ་བྱེད་མི་ཤེས་ཤིང་གཟིའི་རི་མོ་དེ་དག་རྫས་སྦྱོར་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བ རྟེན་ནས་བཟོས་ཡོད་པའང་ཧ་གོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དེ་ག་རེད། གཟིའི་རིགས་ལ་ཆུ་མིག་དང་རི་མོ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོག་རེད། གནའ་བོའི་དུས་སུ་མི་ཚོས་གཟིའི་རིགས་དེ་དག་རྒྱན་ཆའི་ཆེད་དུ་བཟོས་པའམ་མི་ཚོས་རྒྱན་དུ་འདོགས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཤེས་དཀའ་ཡང་། དེང་དུས་ཀྱི་དངུལ་ལྟར་རིན་ཐང་གཞལ་ཐུབ་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཆུ་མིག་གི་གྲངས་མང་ཉུང་དང་། རི་མོའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོག་རེད། གཟིའི་རིགས་ཚང་མར་ཨི་ཁུང་ཡོད་སྟངས་ལ་བལྟས་ན། གཟི་དེ་དག་སྐུད་པར་བརྒྱུས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཆ་གང་རུང་དུ་བཏགས་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའམ་ཕལ་ཆེར་རྒྱན་ཆ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱི་རེད། གཟི་ནི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁོ་ནར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་རེད། དེའང་གནའ་དུས་བོད་མིའི་མཛོད་ཁང་ནས་འཐོན་པའམ་མང་ཞིག་ནི་ས་འོག་ནས་རྙེད་པ་དང་། ཡུལ་འགའ་ཤས་སུ་གྲོང་ཤུལ་དང་། ཞིང་ཁ་སོགས་ནས་རྙེད་ཐུབ་པ་དང་། སྐབས་འགར་རི་བོ་མཐོན་པོའི་རུད་ཤུལ་ནས་རྙེད་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོག་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ཚོ་ལ་ཡ་མཚན་དགོས་པ་གང་ཡང་ཡོག་མ་རེད། གང་ལགས་ཟེར་ན། ལོ་གྲངས་བཞི་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་བོ་གྲགས་ཆེ་བ་དེ་དག་གི་རྒྱལ་ས་དང་དུས་སྐབས་དེ་དག་གི་ཡུལ་གྲོང་ཕལ་མོ་ཆེ་དེང་དུས་གྲོང་ཤུལ་ཙམ་མམ་མང་ཞིག་གི་གྲོང་ཤུལ་ཡང་མི་མངོན་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་གནའ་དུས་ཀྱི་བོད་མིའི་ཡུལ་གྲོང་རྣམས་ལ་ཆགས་འཇིག་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། སྤྱིར་བཏང་ཡུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རུང་རི་བོ་དང་སྒང་དང་གཤོངས་སོགས་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་འབྱུང་རྐྱེན་ནི་གནའ་བོའི་དུས་སྐབས་རྣམས་སུ་རུད་ཆེན་པོ་བྱུང་བའམ་ས་གཡོ་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག་བྱུང་མྱོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས། ཡུལ་དེ་དག་རི་བོ་དང་སྒང་དང་གཤོངས་སོགས་སུ་གྱུར་ཅིང་། དེར་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སྐྱེས་ནས་ཡུལ་གྱི་བཀོད་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་ཆགས་ཡོད་པ་ལྟར་བོད་ཡུལ་དུ་རི་བོ་མཐོན་པོ་མང་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའང་གནས་ཚུལ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཏུ་སོང་ཙང་དུས་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་གཏོར་བརླགས་སོང་བའི་བོད་ཀྱི་སྣ་མི་དེ་ཚོའི་དངོས་པོ་གཟི་ལ་སོགས་པ་དེང་དུས་རི་བོ་ཆེན་པོའི་ཁྲོད་ནས་ཀྱང་རྙེད་པའི་སྐབས་སྲིད་ཀྱི་ཡོག་རེད། གནས་ཚུལ་དེས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ནི་རྒྱ་དཀར་ནག་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་མཚུངས་པ་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་ནས་བྱུང་བའི་མི་རིགས་དང་མི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་པའི་བདེན་དབང་གསལ་པོར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོག་རེད།
བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནས་བསྐལ་ལ་ཡ་ཐོག་ཏུ་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་བཅས་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་དྭངས་མ་འདུས་པ་ལས། སྲིད་པའི་སྒོ་ང་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་སྲིད་པ་དང་། དེ་ལས་རིམ་བཞིན་སྒོང་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་བའི་ནང་ནས། སྒོ་ང་གཅིག་ལས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་བྱུང་བའི་ཚུལ་བཤད་ཡོག་རེད།
དེ་ལྟར་དུའང་། ཁྱུང་ལུང་རྒྱལ་བ་མཉེས་ཡུལ་དུ་སྲས་ཀྲ་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། རྒྱུང་ཡར་མུ་ཁོད་རྒྱལ་པོ་གཞའ་ཚོན་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཀྱི་ལེ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་ཨུན་ཆེན་དུང་གི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གསུམ་མོ།། ཞང་ཞུང་པུ་མར་ཧྲིང་གི་ཡུལ་དུ་སྤུངས་རྒྱུང་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཉེ་ལོ་ཝེར་ཡ་རྒྱལ་པོ་ཕྲ་མེན་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གཉིས་སོ།། ཞང་ཞུང་ཙི་ཎའི་ཡུལ་དུ་སྟག་རྣ་གཟི་བརྗིད་རྒྱལ་པོ་ཟོམ་ཤང་ལྕགས་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཛྭོ་དམར་ཐིས་སྤུངས་རྒྱལ་པོ་མེ་དཔུང་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གཉིས་སོ།། ཞང་ཞུང་ཏ་རོག་ཡུལ་དུ་བདུད་འདུལ་དབལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤེལ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ལི་ཝིར་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཟླ་ཤེལ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གཉིས་སོ།། ཞང་ཞུང་སྟ་གོའི་ཡུལ་དུ་ཤེལ་རྒྱུད་ཧྲི་དོ་རྒྱལ་པོ་ཛྭོ་དམར་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ལིག་མུར་ནམ་མཁའི་རྒྱལ་པོ་བྷེ་ངྷུས་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གཉིས་སོ།། ཞང་ཞུང་ཁ་སྐྱོར་ཡུལ་དུ། མུ་ཝེར་ནོར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ག་ལྗང་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་ཡུལ་དུ། སད་ཧྲི་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨུད་པལ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཞང་ཞུང་ལ་དྭགས་ཡུལ་དུ། ཉེ་ལོ་ཝེར་ཡ་རྒྱལ་པོ་གནམ་ལྕགས་དབལ་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཞང་ཞུང་རུ་ཐོག་ཡུལ་དུ། མུ་མར་ཐོག་རྒོད་རྒྱལ་པོ་ཨཎ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་སོགས་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་བྱ་རུ་ཅན་བཅོ་བརྒྱད་” ཅེས་བཤད་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། རྒྱལ་པོ་དེ་ཚོ་བྱུང་བའི་དུས་ལ་དཔྱད་ན་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཙམ་ན་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་བྱུང་ཞིང་། གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་གཤེན་ཐང་མ་འོད་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་འདིའི་སྐུ་གཤེན་མཛད་པ་དང་། གཤེན་ཐང་མ་འོད་རྒྱལ་གྱི་དངོས་སློབ། དྭངས་པ་ཡི་རིང་གིས་སྤུངས་རྒྱུང་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱེ་རུ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་སྐུ་གཤེན་མཛད་པ་དང་། དྭངས་བ་ཡིད་རིང་གི་དངོས་སློབ་གུང་རིམ་གཙུག་ཕུད་ཀྱིས་མུ་ཝེར་ནོར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ག་ལྗང་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་སྐུ་གཤེན་མཛད་པ་དང་། གུང་རིམ་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་དངོས་སློབ་རྫུ་འཕྲུལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྟག་རྣ་གཟི་བརྗིད་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་ལྕགས་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་སྐུ་གཤེན་མཛད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་སློབ་གཤེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སད་ཧྲི་གྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨུས་ལ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་སྐུ་གཤེན་མཛད་པ་དང་། གཤེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དངོས་སློབ་གཤེན་པོ་གཡུང་དྲུང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྲས་ཀྲ་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་སྐུ་གཤེན་མཛད་པ་དང་། གཤེན་པོ་གཡུང་དྲུང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དངོས་སློབ་གཙུག་ཕུད་རྒྱལ་བས་མུ་མར་ཐོག་རྒོད་རྒྱལ་པོ་ཨཎ་འོད་ཀྱི་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་སྐུ་གཤེན་མཛད་པ་ཚུལ་དེ་ཚོས་གསལ་གྱི་ཡོག་རེད།
བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།
བོན་གྱི་དགོན་སྡེ།
བོན་བསྟན་ཕྱི་དར་དང་འབྲེལ་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དགོན་སྡེ།
ཉི་མ་རྫོང་། དྭང་ར་གཡུ་དུན་དགོན། འོམ་བུ་བསམ་གཏན་གླིང་། དྭང་ར་ཕྱུག་གཙོ་དགོན། རྟ་སྒོ་སེ་ཞིག་དགོན། ནག་ཆུ་རྫོང་། ཤག་གོང་དཀར་དགོན། དཀར་ལྡེམ་དགོན།   འབའ་རོམ་དགོན། སྙན་རོང་རྫོང་། སོག་སྡེ་རྟིང་རྔུལ་ བོན་དགོན་ནོར་བུ་གླིང་། ཨ་བྲག་སྣང་གསལ་གཡུང་དྲུང་གསལ་བའི་གླིང་། ཆབ་མདོ་དཔལ་གཤེན་བསྟན་གཡུང་དྲུང་བདེ་ཆེན་གླིང་། རྫ་དམར་ཤ་རུ་དར་རྒྱས་གླིང་། དཔལ་མགོན་རྫོང་། དཔལ་གཤེན་ བསྟན་ཤེལ་བྲག་ཕུག་པ་དགོན། འབྲི་རུ་རྫོང་། རྒྱལ་ཤོད་གསའ་མདའ་བོན་དགོན་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་། སེན་ཚ་རྣམ་རྒྱལ་ཀུན་གྲགས་གླིང་། རྡོ་རྟིང་ངོ་མཚར་ཕུན་ཚོགས་གླིང་། དངུལ་ཁོ་གཡུང་དྲུང་དར་རྒྱས་གླིང་། དཔལ་ལྡན་ཀླུ་མཁར་དགོན། སྦྲ་ཆེན་རྫོང་། ཀླུ་ཕུག་གཡུང་དྲུང་ བདེན་ཆེན་གླིང་། ཉི་མ་ལྷ་རྩེའི་རི་ཁྲོད་བསམ་གཏན་སྨིན་གྲོལ་དགོན། ཨ་དཀར་དགོན་ཐེག་ཆེན་གླིང་། རྐྱང་འཐེང་གོང་སྒྲུབ་གྲྭ་གསར་བ། སོག་གྲུ་ཁུག་ཞུ་ཚང་དགོན། བོན་ཐ་སྨན་རག་གཡུ་མཚོ་དགོན། གཡམ་གཞུང་གཤེན་སྒར་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་སྟེང་དགོན། ཕུར་ནག་གཡུང་དྲུང་འོ་མཚོ་གླིང་། ཨ་ཀྲོང་རི་ཁྲོད་དགོན། སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་། ལུང་བཟང་ལྷ་རི་ཤེལ་བྲག་གླིང་། གཡུ་ལུང་དགོན། ལུང་དཀར་གཤེན་བསྟན་རིན་ཆེན་གླིང་། སྤ་ཚང་གཡུང་དྲུང་རབ་བརྟན་གླིང་། སྤུ་བླ་གཡུང་དྲུང་བསྟན་འཕེལ་གླིང་། སྤུ་བླ་དར་ལུང་དགོན། ཁྲོམ་ཚང་གཡུང་དྲུང་ཀུན་གྲགས་གླིང་། རྨ་རོང་གཡུང་དྲུང་ལྷ་བྲག་གླིང་། སྒང་རུ་སྒྲ་རྒྱལ་དགོན། སོག་རྫོང་། དཀར་ཤོད་གཟུ་བོན་དགོན། ཁྲི་རུ་བོན་དགོན།
ཆབ་མདོ་ཁུལ།
སྟེང་ཆེན་རྫོང་། སྟེང་ཆེན་གཡུང་ དྲུང་བསྟན་རྒྱས་གླིང་། སྟེང་ཆེན་ཀུན་ཁྱབ་གླིང་། ཀུན་གྲགས་མཐོང་གྲོལ་རི་ཁྲོད་དགོན། གཡུང་དྲུང་དཔལ་རི་དགོན། རྩེ་དྲུག་ཤེལ་བྲག་དྲི་མེད་རྣམ་དག་གླིང་། ཀོ་དགོན་རྣམ་རྒྱལ་ཀུན་གྲགས་གླིང་། ཀ་ལེགས་གཡུང་དྲུང་གླིང་། ངད་པ་མར་ཁུ་དགོན། རྐྱང་རུ་དགོན། ཁ་བུམ་དགོན། ག་རིའི་གཡུ་མཚོ་དགོན། ག་ཤེལ་ཤ་འདྲ་དགོན། སྤ་ཟླ་ཞུ་ཚང་དགོན། རུ་གསར་མཁར་ཚང་དགོན། རུ་སྣེ་དགོན། ཕུག་དམར་དགོན། སྒང་རུ་དར་རྒྱས་དགོན། གཡུ་ཁྲ་ལྷ་སྟེང་དགོན། མར་རྫོང་དགོན། སྒར་ཁོང་མི་འཇིག་རྣམ་རྒྱལ་དགོན། ཕུག་ལེབ་དགོན། ཚ་ནེ་རི་ཁྲོད་དགོན། རུ་ཐ་དགོན། འབོ་དར་སྡེབ་དགོན། དམུ་ལྷ་ལུང་དགོན། གཡམ་བྱ་ཆེན་དགོན། བྱ་ཟེ་ཡང་རྫོང་དགོན། འབྲོང་རྫོང་དགོན། ལྡོང་རྫོང་ཞུ་ཚང་དགོན། རི་དམར་སྨིན་རྒྱལ་དགོན། གཏམ་སྟོད་རྒྱལ་སྒོ་དགོན། གཏམ་སྨད་བེ་སྒོ་དགོན། སྦྲི་གནམ་སྟེང་དགོན། ལྷོ་རྒྱལ་བ་ཉིན་དགོན། ལྷོ་རྒྱལ་བ་སྲིབ་དགོན། ཁྱུང་ནག་ཝ་ཤོད་དགོན། མཎྜལ་རི་ཁྲོད་དགོན། ཟླ་ཤེལ་བུམ་སྟེང་རྣམ་རྒྱལ་དགོན། ལྗང་ཤོད་བོན་དགོན། ཝ་དགེ་ཤུག་ཞབས་དགོན། སྦྲ་ཁོ་དབྲ་དགོན་དར་རྒྱས་གླིང་། ལྷོ་རོང་རྫོང་། ཤོག་ལྔ་ལམ་ལྷ་གཡུང་དྲུང་གཏམ་གྲགས་གླིང་། ཁྲ་རྒན་དགོན། ཤིང་རོང་ནར་དགོན། བིས་ཐོ་དགོན། བུ་བདེ་དགོན། དཔའ་ཤོད་རྫོང་། འབུ་ལང་དགོན། དབེན་མཛོ་དགོན། ཝ་དག་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་དགོན། གནས་གནང་རྩེ་དགོན། མཛོ་སྒང་རྫོང་། ཁྲི་འདུ་དགོན། དབྱི་དྲག་པོ་ཁྱུང་རྫོང་དགོན། དབའ་མདའ་དགོན། ས་ལ་བོན་དགོན། གུར་མདོ་དགོན། ལ་ངོས་དགོན། མདོ་དར་དགོན། རྟགས་མཚན་དགོན། གོ་རེ་དགོན། ཕུག་ལྷ་དགོན། རོགས་དགོན་པ། གདོང་ཚ་དགོན། རིན་སྣེ་དགོན། ཀི་ཏི་དགོན། གསར་ཡུལ་ལྷ་རྟ་དགོན། ཆབ་མདོ་རྫོང་། ལྷ་ཐོགས་ཕྱོགས་གླ་བྲོ་དགོན། ཀེ་རོང་ཐང་ཁང་དགོན། མང་རི་མཐོང་སྨོན་གཡུང་དྲུང་གླིང་། འཇོ་མདའ་རྫོང་། ཀེ་སྟོད་རྒྱལ་ཆེན་ཕོ་བྲང་དགོན། ཀེ་སྟོད་སྐྱ་ཕུ་དགོན་ཆེན་། སྲིབ་མདའི་གནས་ར་དགོན། ཉག་གི་དཀར་ཡག་དགོན། ཡི་མདའི་སྟག་མོ་དགོན། སྐམ་ཚང་དགོན། བླ་ཁྲི་དགོན་དཔལ་ཕུན་ཚོགས་ཀུན་གྲགས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་། སྤང་སྒམ་དགོན། ཡོག་ཆུང་སྒྲུབ་སྡེ། སྟག་ཞིག་དགོན། ཞེ་ཞོལ་དགོན། སེ་ཁོ་བོན་དགོན། འགྲུ་ནོར་བུ་ལྷ་རྩེ་དགོན།
དཀར་མཛེས་ཁུལ།
མཚོ་ལྷོ་ཁུལ། ཁྲི་ཀ་རྫོང་། སེ་བརྒྱའི་བོན་དགོན་ བདུད་འདུལ་མེ་རི་འཁྱིལ་བའི་གླིང་། སྟོང་ཆེ་ཁྱུང་མོང་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་། གུང་ཧོ་རྫོང་། དུང་དཀར་གཤེན་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་། སྐ་སར་ལྷ་ཁང་། ཀོས་ནན་༼མང་རྫོང་༽། བོན་ བརྒྱ་ཁྱུང་སྨན་མདོ་སྔགས་བཤད་སྒྲུབ་ལྷུན་གྲུབ་གླིང་། སྟོང་སྐོར་གསས་ཁང་། ཐུན་ཏེ༼འབའ་རྫོང་༽། སེ་བཟའ་དགོན། རྨ་ལྷོ་ཁུལ། རྩེ་ཁོག་རྫོང་། སོ་ནག་བོན་དགོན། རེབ་གོང་རྫོང་། བོན་བརྒྱ་སྨན་རི་ བཤད་སྒྲུབ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་། བོན་བརྒྱ་གསང་སྔགས་དར་རྒྱས་གླིང་། མག་སར་གཡུང་དྲུང་བསྟན་དར་གླིང་། སྤྱི་རྟིང་ཀུན་ཁྱབ་གཡུང་དྲུང་གླིང་། ཨརྒ་སྟེང་ན་ཐེག་ཆེན་བོན་འཁོར་ལྷུན་ གྲུབ་གླིང༌། གད་པ་སྐྱ་བོ་ན་གསང་སྔགས་རིག་འཛིན་དར་རྒྱས་གླིང༌། གདོང་མགོ་ཚང་ན་ཐེག་ཆེན་སྨིན་གྲོལ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང༌། ངོ་མོ་རྒྱལ་བསྟན་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་། གྱང་རུ་རིག་འཛིན་ཐུགས་རྗེ་བྱང་ཆུབ་གླིང་། གླིང་བརྒྱའི་མདོ་སྔགས་ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས་གླིང་། ཉིན་ཐ་ཀུན་འདུས་གཡུང་དྲུང་འགྱུར་མེད་གླིང་། དར་གྲོང་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་མི་འགྱུར་གླིང་། ཁྱུང་བོ་ཐང་ཁྱུང་དཀར་རིག་འཛིན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་། སྡོང་སྐམ་གསང་སྔགས་བདུད་འདུལ་ལྷུན་གྲུབ་གླིང་། ཧོར་ནག་ཐེག་ཆེན་གསང་སྔགས་གཡུང་དྲུང་བདུད་འདུལ་གླིང་། ཧོར་ནག་གསང་ཆེན་སྨིན་གྲོལ་དཔལ་ལྡན་གླིང་། གནམ་སྟེང་ཞྭ་དཀར་གླིང་། སྟོང་ཆེ་རིག་འཛིན་ཀུན་འདུས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང༌། ཁྱུང་བོ་ལ་ཁ་ཁྱུང་དཀར་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་། ནོའུ་རོང་གཡུང་དྲུང་གསང་སྔགས་གླིང་།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲྭ་མཐུད།
ཚང་མ་དྲ་མཛོད། འདའི་ཁྲོད་ན་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲ་ཚིགས་ཐམས་ཅད་འདུས་སོ།། www.bo1376.com
ཝིན་སུ་ཏོན་ཆུར་ཆེལ།
ཝིན་སུ་ཏོན་-ཆུར་ཆེལ་(Winston Churchill)
སྰ་ཝན་ཐི་ཨྰར་ཧེན་ཡ་སུ།
མི་ཚེ།
klkllikljk
མ་ན་མ།
མ་ན་མ་(المنامة)ནི་བྷཧ་རཡིན་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
༢༠༣༢ལོ།
༢༠༣༢ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཨ་མདོ
བོད་འབྲི་ཆུའི་སེ་བོ་ལུང་རིང་བརྒལ་བའི་བ་ཡན་ཧ་རའི་ཤར་ངོས་ཨ་ཆེན་གངས་རྒྱབ་ཀྱི་རི་དང་། མདོ་ལ་གཉིས་ཀྱི་མིང་་བསྡོམས་པའི་ས་མིང་ཞིག་སྟེ། དེ་མན་ཆད་ལ་ཨ་མདོ་ཟེར། མདོ་སྨད་ཅེས་པའི་མདོ་སྔོན་འཇུག་སྒྲ་དག་པོར་ཀློག་སྐབས་ཨ་སྒྲ་ཞིག་སྔོན་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱི་ཐོན་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། གནའ་རབས་སུ་ཨ་མདོའི་ལུང་པ་སྤྱི་ལ་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་ཟེར། དེ་ལ་ཡང་ད་ལྟའི་ཟི་ལིང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་པའི་ཆ་ཤས་ལ་ཙོང་ཁ་དང་། དེའི་ལྷག་མའི་ཡུལ་ལ་ཙོང་ཁ་ཆེན་པོར་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་རྩེ་པོ་ཏ་ལའི་རྡོ་རིང་ཕྱི་མའི་ཐོག་གི་ཡི་གེའི་ནང་ལ་ཡང་མིང་དེ་འདྲ་གསལ་བ་མ་ཟད། ལི་ཡུལ་ནས་རྙེད་པའི་རྒྱལ་རབས་དེར་ཡང་། ཁྱིའི་ལོ་ལ་བབས་ཏེ་བཙན་པོ་བྱང་རོལ་དུ་གཤེགས། དགུང་བློན་ཆེན་པོ་ཁྲི་འབྲིང་གྱིས་བཙོང་ཀ་ཆེ་ཆུང་དུ་དམག་དྲངས། རྒྱའི་དམག་དཔོན་ཐུག་པུ་ཤི་བཟུང་ཟེར་བ་སོགས་གསལ། རྒྱ་དང་བོད་དམག་འཁྲུག་བྱུང་སའི་ས་ཆ་མང་ཆེ་བ་ནི་ཨ་མདོའི་ལུང་པའི་རྒྱུད་དུ་ཡིན་ཏེ། རྨ་ཆུ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཆ་འགའ་ཤས་ལ་རྒྱ་ཁྲག་ཐང་དང་། རྒྱ་དུར་ཐང་ཟེར་བ་སོགས་གྱི་མིང་ཆགས་པའི་ས་མིང་མང་པོ་ཡོད་ཅིང་། ས་ཆ་དེ་ཚོར་རྒྱ་དང་དམག་འཐབ་བྱེད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཨ་མདོའི་རིགས་དེ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དམག་མི་ས་ཕྱོགས་དེར་སླེབས་པ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བར་མངོན་ཅིང་། གནའ་དུས་ཀྱི་དབུས་གཙང་གི་རུས་རྙིང་སྐྱི་དང་། ཁྱུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་མི་སྡེ་མང་པོ་ཡང་ཡོད་ལ། ཅོ་ནེ་པ་རྣམས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ཀྱི་དམག་མི་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ཡང་འདུག
བོོད་ཀྱི་དམངས་གླུ་
གཞན་ཡང་། མགུར་དང་གླུ་གཉིས་ལའང་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། དེང་སང་མགུར་ཞེས་པ་ནི་བླ་མ་དང་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པ་ལ་གོ་བ་དང་། གླུ་ཞེས་པ་ནི་མི་སེར་དཀྱུས་མ་རྣམས་ཀྱིས་ལེན་པ་ལ་གོ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། དེང་སང་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་མགུར་གླུ་ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་ཕོ་མོའི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་བརྗོད་པའི་ཨ་མདོའི་ལ་གཞས་ལྟ་བུར་གོ་ཞིང་། མགུར་ཞེས་པས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མཚོན་པ་དང་།  གླུ་ཞེས་པས་ཤགས་དང་ཁ་མཚར་སོགས་མཚོན་པར་བཤད་ལ། དེ་ཡང་ཁམས་ཀྱི་མགུར་གླུ་ཞེས་པ་དེ་དཔེར་ན། དབྱར་ཆུ་ཆེ་ན་ཆེ་ཆོག། དགུན་ཆུ་ཆུང་ན་ཆུང་ཆོག། ཆུང་འདྲེས་བྱམས་པ་ངེད་གཉིས།། ཆུ་མགོ་སྐོར་ནས་བསླེབས་ཡོང་ཞེས་དང་། ཆུང་འདྲེས་ཁྱེད་ལ་ཅི་དགོས།། ཅི་དགོས་བདག་ལ་ཟེར་ཤོག། ནམ་མཁའི་སྐར་མ་དགོས་ན།། སྐས་འཇའ་བཙུགས་ནས་ལེན་ཆོག། ཕ་རུ་སྤང་ཁམས་སྟེང་ན།། ར་ལུག་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ།། རང་རང་དགའ་བའི་ར་ལུག། ཚོན་རྟགས་དམར་པོ་རྒྱབ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནོ།།
དམངས་གླུའི་བྱུང་འཕེལ།
བོད་ཀྱི་དམངས་གླུ་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་དངོས་གནས་བཤད་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན།《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》སུ། གླུ་དང་བྲོ་གཉིས་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་བཅུ་གཅིག་པ་དེ་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་རིང་ལ་བྱུང་བ་ཡིན་ཟེར་ཡང་། 《ཏུང་ཧོང་ཡིག་ཚང》དུ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དགུ་བ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་རིང་ལ་བྱུང་བའི་མགུར་བཀོད་ཡོད་པས། གླུ་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ནི་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྔ་བ་རིགས་པས་གྲུབ་འདུག  ཉིང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱི་《ཆོས་འབྱུང་སྙིང་བོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》ལས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ལ་སྔ་བ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ། དེའི་སྐུ་རིང་ལ་སྒྲུང་རྒྱུད། གཏམ་རྒྱུད། ལྡེའུ། བྲོ་གར། གླུ་གཞས་སོགས་བྱུང་ཞེས་པ་ཡང་དུས་སྐབས་དེར་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ཙམ་ལ་མི་གོ་བར། སྐབས་འདིར་དེ་རྣམས་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་རུ་སོང་བར་གོ་བས། མ་མཐའ་ཡང་ཡུལ་ཡར་ཀླུང་གི་ཕྱོགས་དེ་ནས་མིའི་འགྲོ་བ་བྱུང་ནས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་བསླེབས་ཏེ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ལྷ་འདྲེ་ཞུགས་ཡོད་པར་འདོད་དེ་སྔངས་སྐྲག་གི་བསམ་པ་དང་བཅས་ཏེ་ལྷ་རུ་བཀུར་བ་དང་།  ལྷ་དེ་དག་གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་བསྟོད་བྱེད་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་ནས་བཟུང་དམངས་གླུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བསྟོད་ཚིག་དང་མཆོད་ཚིག་མང་བོ་བྱུང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་ཁྲོད་རི་དྭགས་རྔོན་པའམ། ཡང་ན་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ལས་ཀ་འདྲ་བྱེད་སྐབས་རང་གི་བསམ་དོན་བདེ་བླག་ངང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆེད། ལྷ་དེ་དག་རང་གི་བསམ་བློའི་རྒྱབ་རྟེན་ཏུ་བཅོལ་ནས་མཆོད་བསྟོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་དེ་བྱུང་བ་རེད། རིམ་གྱིས་སྲོལ་དེ་ཁྱབ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་དཔའ་བོ་གཡུལ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ཕོ་གསར་ཇག་ལ་ཆས་པ། མོ་གསར་བག་མར་རྫོང་བ། ལོ་གསར་དང་དུས་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ། ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་དང་ཕོ་ལྷ་དགྲ་ལྷ་སོགས་གང་ལ་གང་འབྲེལ་གྱི་ལྷ་དེ་དག་ལ་མཆོད་བསྟོད་བྱེད་པའི་གླུ་རེ་བྱུང་ནས་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར། མ་གཞིར་རྗེའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡར་སྔོན་ནས་བཟུང་། བོད་རིགས་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱིས་གླུ་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་གསར་རྩོམ་བྱས་ཡོད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་མོད། སྐབས་དེ་དུས་བོད་ལ་ད་དུང་ཡི་གེ་མེད་པས།  ངག་ཐོག་གི་གླུ་དེ་དག་ཟིན་བྲིས་སུ་འདེབས་ཐབས་མ་བྱུང་བ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་དང་ལོ་ཟླའི་འཁོར་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ངག་ཐོག་གི་གླུ་དེ་དག་འགའ་ཤས་ཉམས་ཤིང་། འགའ་ཤས་ཡི་གེར་མ་བཀོད་ཀྱང་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་ངག་ནས་ཉར་ཚགས་དང་བརྒྱུད་སྤེལ་བྱས་ཏེ་མི་རབས་རེ་རེ་བཞིན་ད་ལྟའི་བར་དུ་རྒྱུན་འཇགས་སུ་གནས་ཡོད།  བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སུ་ཡི་གེ་བྱུང་རྗེས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྩོམ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་ལུང་སྐད—ཡུལ་སྐད—སྤྱི་སྐད—ཡིག་སྐད་བཞིན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཟིན་ཐོར་འགོད་སྲོལ་བྱུང་བས།  ཉེ་བའི་དུས་འདིར《དམངས་གླུ་སྙན་དབང་གསོ་བའི་བདུད་རྩི》དང《གླུ་ཤགས་སྲིད་པའི་དར་ལྕེ》《ལ་གཞས་མཐུན་པ་དྲུག་སྐོར》《ལ་ཤགས་ཁྲོམ་ཆེན་དགུ་རྫོགས》《གླུ་གཞས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》སོགས་དཔེ་དེབ་བགྲང་གིས་མི་ལངས་པ་ཞིག་ཀློག་མཁན་དག་གི་སྤྱན་ལམ་དུ་བཀྲམ་ཡོད་དོ།།
སེ་པི་རི་སི།
སེ་པི་རི་སི་ངམ་སིབ་རུས་(Κυπριακή Δημοκρατία)ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ནེ་ཁོ་ཤི་ཡ་རེད།
ཁྲི་རྒྱལ་འབུམ་ལྡེ་མགོན་
ཁྲི་རྒྱལ་འབུམ་ལྡེ་མགོན་	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཆུ་མོ་གླང་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1253 ལོར་གུང་ཐང་དུ་ཡབ་བཙུན་པ་ལྡེ་དང་། ཡུམ་ཉི་མ་འབུམ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1280 ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་དགུང་ལོ་དགུ་པར་ཞང་པོ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་ལས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་དབང་ལུང་མན་ངག་མང་དུ་ཞུས། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པར་མེ་རྡོ་ཐང་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བཀྲ་ཤིས་ཁྱུང་རྫོང་དཀར་པོ་བཙུན་མོའི་སླས་ཁང་ལྕགས་རི་དང་བཅས་པ། བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་བཞེངས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བཙན་རྫོང་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བསྐྲུན་དེ《གུང་ཐང་བཙན་པོའི་གདུང་རབས》བྲིས་མ་ལས་ “གུ་གེ་པུ་རོང་ཁ་གནོན་དུ། དཀར་དུམ་གནམ་གྱི་ཁྱུང་རྫོང་བརྩིགས། ཕྱི་འབྲོག་མེན་ཞང་ཁ་གནོན་དུ། བྱ་རྩི་རྣམ་རྒྱལ་ཐར་པོ་དང་། མཚོ་དབར་ཉེ་བའི་གློ་སྟོད་དུ། ནི་རི་གཡའ་རྫོང་དཀར་པོ་བརྩིགས། གློ་བོ་མཚོ་བཞིའི་ཁ་གནོན་དུ། གཙང་རོང་བྱ་ཕོའི་ཟེ་བ་བརྩིགས། ཏ་མང་སེ་མོན་ཁ་གནོན་དུ། གློ་སྨད་མུ་ཁུན་སྲིན་རྫོང་བརྩིགས། དོལ་པོ་མོན་གྱི་ཁ་གནོན་དུ། དོལ་པོའི་ཡི་གེ་དྲུག་མ་བརྩིགས། ལ་སྟོད་བྱང་གི་ཁ་གནོན་དུ། ལ་རུའི་གད་རྫོང་དཀར་པོ་བརྩིགས། ལ་སྟོད་ལྷོ་ཡི་ཁ་གནོན་དུ། ཁུན་ཚོ་གད་རྫོང་དཀར་པོ་བརྩིགས། སྐྱིད་རོང་སྒོ་བཞི་གནས་འཇིམ་ཁར། རག་མར་གྱད་ནོན་ཐར་པོ་དང་། སྐྱིད་རོང་མཐིལ་དུ་སེང་གེ་རྫོང་། གླང་མཁར་གསལ་བའི་ཡང་རྩེ་བརྩིགས། རྒྱ་བལ་གཉིས་ཀྱི་ཁ་གནོན་དུ། བལ་པོ་རྫོང་གི་རྫོང་དམར་བརྩིགས། སྙི་ཤོང་རོང་གི་ཁ་གནོན་ལ། བོང་ཚེགས་གནམ་གྱི་ཀ་བ་བརྩིགས། ནུབ་རི་མཐའ་འཁོབ་ཁ་གནོན་དུ། དྲོད་ཀྱི་བྲག་རྫོང་ནག་པོ་བརྩིགས། ཕྱག་པ་ཡ་བཞིའི་བཙན་ས་རུ། ཆུ་དཀར་རྫོང་ཆུང་འཛུམ་ཤོར་བརྩིགས།” ཞེས་གསུངས། ཁོང་ནི་མང་ཡུལ་གུང་ཐང་གི་རྒྱལ་རབས་བྱུང་བའི་ཚུན་དུ་ཆབ་སྲིད་དང་མངའ་ཐང་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན། དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་པར་ནང་འཁོར་མི་སྲུན་པ་ཞིག་གིས་གསོལ་ངན་ཕུལ་ནས་བཀྲོངས་སོ།
ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་
འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བཙོན་ནས་བྲིས་པའི་སྙན་ངག
ཉི་གཞོན་འོད་ཐིག་སྒེའུ་ཁུང་ཟུར་ནས་འཕྲོས།།
ནུབ་ཁའི་ཉི་འོད་ལྕགས་སྒོའི་ངོགས་སུ་གསལ།།
ལྕགས་རི་མཐོན་པོའི་ཕྱི་ལ་གནས་པ་ཙམ། །
ང་ནི་རང་དབང་ཆེད་དུ་རང་དབང་ཤོར།།
སྨན་བླ་སྐྱབས།
མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས།
སྨན་བླ་སྐྱབས། ངའི་སྐྱེས་མིང་ལ་སྨན་བླ་སྐྱབས་དང་། སྨྱུག་མིང་ལ་གངས་བུ་དགའ་སྐྱེད་དམ་འབར་རྡེའུ་ཟེར་གྱི་ཡོད། འབར་རྡེའུ་ནི་ང་རང་ཆུང་དུས་ཀྱི་གཅེས་མིང་ཡང་ཡིན། ང་ཨ་མདོ་མང་འབའ་བྱ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་མང་ར་ཡི་འཇག་རི་སུམ་མདོའི་འབྲོག་ཁྱིམ་ཕལ་པ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ཤིང། སྔ་གཞུག་ཏུ་མཚོ་ལྷོ་མི་རིགས་དགེ་སློབ་དང་། ཧྲང་ཧེ་ཟློས་གར་སློབ་གླིང་། མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་བཅས་འགྲིམས། གློག་བརྙན་སྐད་སྦྱོར་པ་དང་། འཁྲབ་འཁྲིད་པ། འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ། གར་སྟེགས་འཁྲབ་སྟོན་པ་དང་མདོ་འཛིན་པ། སྒྲ་བརྙན་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་གཉེར་མྱོང་ཡོད། དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་བཅུ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ད་ལྟའི་བར་དུ། སྒྲུང་གཏམ་ཁ་ཤས་དང་། ལྷུག་རྩོམ་དང་འབོལ་རྩོམ་བཅུ་གྲངས། སྙན་རྩོམ་བརྒྱ་ལྷག ཁ་ཤགས་སུམ་ཅུ་ཙམ། གར་ཆུང་ངམ་བཞད་གད་ཟློས་གར་འདུ་བའི་འཁྲབ་གཞུང་སུམ་ཅུ་ལྷག སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་གྱི་གླུ་ཚིག་བརྒྱ་གྲངས་དང་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་གཞས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་ལྷག ཁ་ཤགས་དང་གར་ཆུང་སོགས་ཆེད་བསྒྲིགས་སྒྲ་ཐག་གམ་འོད་འཁོར་བཅུ་གཅིག་ཙམ། སྙན་ངག་གི་དེབ་ཆུང་གཅིག་བཅས་པར་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་མིན་རླུང་འཕྲིན་ལས་འཁྲབ་བརྗོད་བརྩམས་ཆོས་དྲུག་ཅུ་ལྷག་དང་། གློག་བརྙན་འཕྲིན་བོད་འགྱུར་མ་སྟོང་ཕྲག་ལ་ཉེ་བ། རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་སྒྲ་བརྙན་ཐག་དང་འོད་འཁོར་སྐོར་གཅིག་བཅས་ནི་ལྟོ་རྒྱབ་ཀྱི་དོན་དུ་མ་ལས་ན་མི་ཆོག་པའི་གཞུང་ལས་སུ་གཏོགས། གཞུང་ལས་ཀྱི་ཞོར་དུ་ད་ལྟ་ད་དུང་སྙན་ངག་དང་འབོལ་རྩོམ། བཞད་གད་ཟློས་གར། གཞས་ཚིག་བཅས་གསར་རྩོམ་གྱི་རྒྱུན་སྐྱོང་གིན་པའི་ཁུལ་ཡིན། འོ། རེད། ང་གནས་སྐབས་སུ་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་གློག་བརྙན་འཕྲིན་སྒྱུར་སྐྲུན་ལྟེ་གནས་སུ་གློག་བརྙན་འཕྲིན་བོད་འགྱུར་མ་དག་བཤེར་གྱི་ལས་སྒོ་ན་ཡོད།
ཀི་རྒི་ཟ་སྟན།
ཀི་རྒི་ཟ་སྟན་(Кыргыз Республикасы)ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་པི་སི་ཁེག་རེད།
འཛམ་གླིང་ན་ཆེས་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་དྲི་བ་ཉེར་བརྒྱད་མ་
ཉེར་གཉིས། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་གྲོགས་པོ་དག་གི་ལུས་སྟེང་ནས་ཅི་ཞིག་ཆེས་གལ་ཆེན་དུ་འཛིན་གྱིན་ཡོད།
རིགས་གསུམ།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས། རྡོ་རྗེའི་རིགས། པདྨའི་རིགས་ཏེ་སྔགས་ལུགས་ཀྱི་རིགས་གསུམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཏེ་མདོ་ལུགས་ཀྱི་རིགས་གསུམ། ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་གསུམ་མོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་འབྱུང་ཐབས་སྐོར་གྱི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་
གསུམ་པ།
ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་རྩ་འཛིན་གྱི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག བོད་ཀྱི་མི་དམངས་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་ས་གནས་རང་སྐྱོངས་ལག་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཡོད།
བཞི་པ།
བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ད་མུས་ལ་ཀྲུང་དབྱང་གིས་བཅོས་བསྒྱུར་མི་བྱེད་པར།  ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྔར་ཡོད་གོ་གནས་དང་དབང་ཆ་ཡང་ཀྲུང་དབྱང་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་མི་བྱེད།  དཔོན་རིགས་མཐོ་དམན་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བཞིན་གནས་རྒྱུ།
ལྔ་པ།
པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏེ་ནིའི་སྔར་ཡོད་གོ་གནས་དང་དབང་ཆ་རང་འཇགས་གནས་དགོས།
བཅུ་བཞི་པ།
ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ས་གནས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་མཐའ་དག་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌།  འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན།   ཕན་ཚུན་གྱི་མངའ་ཁུལ་དང་རང་བཙན་གྱི་དབང་ཆ་ལ་བརྩི་འཇོག་ཐོག་ཉེ་འདབས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞི་མཐུན་གྱིས་གནས་རྒྱུར་མ་ཟད།  དྲང་འབྲེལ་གྱི་ཚོང་ལས་འཛུགས་རྒྱུ་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།
ལང་ཚོའི་བབ་ཆུ།
ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ།
སྔོ་ཞིང་བསངས་པའི་ནམ་མཁའ།
ཆིལ་ཆིལ་དུ་འབབ་པའི་རྦབ་ཆུ་རེད།
དམག་དཀྱུས་
དམག་དཀྱུས་ འགོ་དཔོན་མིན་པའི་དམག་མི་ཕལ་པ།
བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་
བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་ སྐུ་ལ་བསྲུང་བ་མེད་པ་དང༌། གསུང་ལ་བསྲུང་བ་མེད་པ་དང༌། ཐུགས་ལ་བསྲུང་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མི་མངའ་བས་གཞན་ལ་འཛེམ་པའམ་བསྲུང་བ་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །
རྩ་ཐང་དྲན་གླུ།
རྩྭ་ཐང་དྲན་གླུ།
དཀར་གསལ་ཟླ་འོད་འཕྲོ་བའི་མཚན་མོ་ཡི་དུས་སུ། །
སྟོན་གསུམ་གཡུར་ཟ་ལྡེམ་པའི་འབྲས་ལྡན་གྱི་དུས་འདིར། །
མ་འོངས་ཡུལ་ལྗོངས་བདག་གི་མཐོང་ལམ་དུ་ཤར་འོངས། །
ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྤི་ཏིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་
གཞན་ཡང༌། མངོན་དགའ་ནས་གོ་མིག་དགོན་དུ་ཕར་འཕོས་པའི་དགོན་པ་དེ་ཉིད་ས་སྐྱའི་དགོན་པ་ཡིན་མིན་དང༌། ཡང༌། མངོན་དགའི་དགོན་པ་འཕོ་སའི་གོ་མིག་དགོན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ས་སྐྱའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་དཔྱད་རྒྱུ་དང༌། གནས་ཚུལ་གཞན་ལ། གུ་གེའི་བླ་མ་ཆོས་དཔལ་བཟང་པོ་རང་ཉིད་ས་སྐྱའི་བླ་མ་ངོར་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་མཆོག་གི་དངོས་སློབ་ཀྱིས་ས་སྐྱའི་བླ་མ་ཞིག་ཡིན་ན། ཁོང་གིས་དགོན་པ་གཉིས་ཟླ་སྒྲིལ་དུ་བཏང་སྟེ་ས་སྐྱའི་ཆོས་རྒྱུད་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་གནང་མཛད་པའང་ཡོང་སྲིད་པས་དཔྱད་གཞི་ཙམ་མོ།།) དགོན་པའི་མིང་ལ་སྟེང་བརྒྱུད་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཞེས་བཏགས་པར་གྲགས།
རྒྱུན་སྤྱོད་སྨོན་ལམ་བསྡུས་པ་འགའ།
༡མཆོད་མེ་འབུལ་དུས་ཀྱི་སྨོན་ལམ།
མར་ཁུའི་རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་སུ་འཁྱིལ་བའི་རྐོང་།།
ཡེ་ཤེས་སྤྱན་དང་ལྡན་པར་ཤོག།
ཤེས་རབ་རྩ་ཁ་འབྱེད་པར་ཤོག།
སྨུག་པོ་གྲང་རྐྱེན་
འཇུ་དཀའ་ བ་ དང་ མི་ འཕྲོད་ པའི་ ཟས་ བསྟེན་ པས་ མ་ ཞུ་ གྲང་ བའི་ རྐྱེན་ གྱིས་ སློང་ བའི་ སྨུག་ པོ་ གྲང་ ཤས་ ཆེ་ བའི་ མིང་ སྟེ་ སྨུག་ པོ་ མས་ ཆགས་ ཀྱང་ ཟེར་
༢༠༢༦ལོ།
༢༠༢༦ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ།
དེབ་ཐེར་འདི་བརྩམས་པའི་ལུང་ཁུངས་བསྟན་པ།
འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས
ཁྱད་པར་གདན་ས་རང་ནས་རྒྱལ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་བཤད་དང་སྒྲུབ་པས་སྤེལ་བའི་མཛད་པ་ཟླ་མེད་བསྐྱངས་པས་མཁས་ཚུལ་གསུམ་གྱིས་མཛེས་པའི་ཞལ་སློབ་བགྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་པ་བྱོན་ཞིང་གཙོ་བོའི་མཚན་ཙམ་སྨོས་ན།
ཤར་པ།
= ཤར་ཕྱོགས་པ་ =
རྒྱལ་རོང་གི་གནས་ཆེན་སྐོར་
རྒྱལ་རོང་ལ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་དེའི་རྗེས་འཛིན་བོན་གཤེན་རིག་འཛིན་གྲུབ་བརྙེས་མང་པོ་ཕེབས་པ་དང་རླབས་ཆེན་སྐྱེས་ཆེན་མང་པོ་འཁྲུངས་མྱོང་བས། རྒྱལ་རོང་དུ་དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་ཆེན་མང་པོ་ཡོད། གནས་ཆེན་དེ་དག་གི་གཙོ་བོ་ནི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་འདུས་པའི་གནས་རི་རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོ་དང་། རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་རིའམ་རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་སྒོ་གནས་ཕྲན་ནང་ནས་གནས་ཕྲན་གཙོ་བོ་ཡི་དམ་ཞི་ཁྲོའི་གནས་རི་སྟེ ༡ རྒྱལ་རོང་འབྲུག་རི་ཁྱུང་མགོ་ད་ལྟ་གནས་མགོ་གཡུང་དྲུང་རྫོགས་ཆེན་གླིང་ཆགས་ས་དེ་ཡིན། ༢ ཡི་དམ་དབལ་གསས་རྔམ་པའི་གནས་རི་ཨ་རྒན་སྐུ་བླ་གཡུང་སྣ། ༣ ཡི་དམ་གཙོ་མཆོག་གི་གནས་རི་ཁ་བ་རྟག་བརྟན། ༤ ཡི་དམ་གེ་ཁོད་ཀྱི་གནས་རི་ཁོག་ཡུལ་ཤེལ་རྫོང་། ༥ ཚེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གནས་ཞལ་དཀར་ལྷ་རྩེ། ༦ མ་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་ཁོག་ཡུལ་རི་ནག ༧ སྲིད་རྒྱལ་གྱི་གནས་རི་ལྷ་མོ་རྩེ། ༨ དྲན་པ་མཚན་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་རི་གཉན་ཆེན་དཔྲའུ་དགུ་རྫོང་། ༩ གཉན་ཆེན་བསེ་ཡག ༡༠ ཁྱུང་དམར་གྱི་གནས་རི་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྩེ། གནས་འགོའི་ཤར་གྱི་གནས་རི། ༡ མ་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་རི་བྲག་དཀར་གཡུང་དྲུང་སྒྲུབ་ཕུག སྟག་བཙན་འགུ་ཡ་ནག་པོའི་གནས་རི། ༢ སྒྲ་བླ་མོའི་གནས་རི་སུམ་པ་རི། ༣ རོང་མི་ཕོ་བྲང་སྟེང་མེ་རི་གྱེར་ཕུར་གྱི་གནས། ༤ བཙན་ལྷ་གཡུང་དྲུང་གླིང་འ་ཞ་སྒྲུབ་ཕུག དམུ་རྡོའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་རི། ༡དབལ་གསས་ཀྱི་གནས་རི་བཅོ་བརྒྱད། ༢ སྐུ་བླ་སྨན་མོ། ༣ བེེ་རོའི་སྒྲུབ་ཕུག ༤ རྐུབ་རོ་གཡུང་དྲུང་གླིང་གནས། རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་རི། ༡ གནས་ཆེན་དབལ་རོང་དྲག་པོ་སྟག་ལྷ་མེ་འབར། ༢ གནས་ཆེན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། ༣ ཁྱུང་ཁུ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན། ༤ ཀ་ཀི་ཉི་མ་རང་ཤར་སེང་གེ་དགོན། ༥ འཕྲེང་གནས་དགེ་ལྷ། ༦ གཡུང་དྲུང་ལྷ་རི། ༧ གབ་ཏོག་ཤེལ་གྱི་རྡོ་རིང་། ༨ དབལ་བོན་སྟོག་ལྷ་མེ་འབར་གྱི་གནས་རི་སྟག་སྣ། ༩ བམ་ཆེན་ཚལ་རི་གནས། ༡༠ མདའ་མདོ་དབལ་རི་སྟག་ལྷ་སྤུ་གྲི་ནག་པོའི་སྒྲུབ་གནས། ༡༡ གསང་ཆེན་རི་ཁྲོད༼རང་གིས་གསར་བཞེངས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ༽ ༡༢ རྒྱ་བོན་ཟིང་པ་མཐུ་ཆེན་གྱིས་གནས་སྒོ་ཕྱེས་པའི་གོར་དགུ་འཛམ་གླིང་པད་མ་ཤེལ་ཕུག ད་དུང་གནས་རི་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་མོད་ད་ལྟ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་ཐོག་གནས་འགའ་ཤས་མ་གཏོགས་མ་ངེས་པས་རྗེས་སུ་འདིའི་སྐོར་གྱི་དེབ་ཅིག་ཕུད་རྩིས་ཡིན་པས་འདིར་ཞིབ་མོ་བྲིས་མེད། མདོར་ན་དེ་དག་ནི་རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོ་དང་གཙོ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་རི་ཕྲན་དྲུག་ཅུས་དམུ་རྡོའི་མཐའ་ནས་བསྐོར་ཡོད་པས་རྒྱལ་རོང་ནི་ལྷ་བླ་མ་ཡི་མཁའ་འགྲོའི་བྱིན་བརླབས་འབར་བའི་སྒྲུབ་གནས་སོ་བདུན་གྱི་གྲས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཟད། བཤད་རྒྱུན་དུ་རྒྱལ་རོང་གནས་ཆེན་འདི་དག་ཡི་དམ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆ་ཚང་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད། ཆུ་མིག་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅུའི་ལྷུང་ལྷུང་གི་བཞུར་སྒྲ་འཕྱོ་ས། ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ནང་ཚན་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་འཇགས་མེད་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་འབབ་ས། རྩྭ་རྩི་ཤིང་གི་དྲི་བསུང་ཕྱོགས་བཞིར་འཐུལ་ས་སོགས་ས་ཡི་དགེ་བའི་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་མངོན་ས་སོགས་ཆེས་མཛེས་སྡུག་གི་ཡུལ་གྲུ་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཞིང་མཆོག་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད། །
«ཞང་ཞུང་ཤར་མཐའ་རྒྱལ་རོང་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང»དེབ་བདུན་པ་ལས་བཏུས།
རིངས་པ་རིངས་པའི་སྟབས་ཀྱིས།
བྲེལ་བ་འཚབ་འཚུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མ་ལ་ཤི་ཡ།
་མ་ལེ་ཞི་ཡའི་མི་རིགས་ཁག
རྒྱལ་ཁབ་དེ་རུ་མི་རིགས་སྣ་མང་དང་རིག་གཞུང་སྣ་མང་འཛོམས་ལ་མི་མང་ཕལ་ཆེ་བ་མ་ལེ་མི་རིགས་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་རིགས་དང་རྒྱ་གར་མི་རིགས་ཀྱང་ཡོད། མ་ལེ་ཞི་ཡའི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ནི་ལ་དན་གསལ་བྱེད་ཡིག་ཕྲེང་ནང་བྲིས་ཡོད་པའི་མ་ལེ་སྐད་ཡིག་ཡིན། དབྱིན་ཡིག་ནི་ཆེ་མཐོང་འཇོག་པའི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཡིན་ལ་ད་མེལ་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། མ་ལེ་ཞི་ཡའི་ནང་ཁྱོན་སྐད་ཡིག་༡༣༠ཡོད་དེ། སྐད་ཡིག་༩༤མ་ལེ་ཞི་ཡའི་བྷོར་ལེའོ་ནང་དང་༤༠ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་ནང་བཀོལ་གྱིན་ཡོད། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ནི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་མ་ལེའི་མི་སེར་མིན་པ་ཚོས་ཆོས་ལུགས་གཞན་རྣམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་རང་དབང་ཡོད།
རིག་གཞུང་།
མ་ལེ་ཞི་ཡ་ནི་མ་ལེ་མི་རིགས་བརྒྱ་ཆ་༦༥དང་གདོན་མའི་ཚོ་ཁག་གཞན་རྣམས་ཏེ་རྒྱ་མི་རིགས་བརྒྱ་ཆ་༢༥། རྒྱ་གར་མི་རིགས་བརྒྱ་ཆ་༧བཅས་ཚུད་པའི་མི་རིགས་སྣ་མང་དང་རིག་གཞུང་སྣ་མང་། སྐད་ཡིག་སྣ་ཚོགས་འཛོམས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན། མ་ལེ་ཞི་ཡའི་ཁྲིམས་ལུགས་འོག་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་མ་ལེ་མི་རིགས་སུ་གྱུར་དགོས་ན་ངེས་པར་དུ་ཁ་ཆེ་བ་བྱེད་དགོས་པ་ནས་བཟུང་། ཚོགས་སྡེ་ཆེ་ཤོས་སུ་གྲུབ་པའི་མ་ལེ་མི་རིགས་ཡོངས་ཁ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། ཆབ་སྲིད་ངོས་ཐད་ནས་མ་ལེ་མི་རིགས་ཀྱིས་གོ་བབ་གལ་ཆེན་བཟུང་ཡོད་པ་དང། ཁོ་ཚོའི་ཕ་སྐད་ནི་མ་ལེ་སྐད་ཡིག་ཡིན།
མྱུར་མཛད་མ།
༄༅། །ཧཱུཾ་མྱུར་མཛད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
ཞབས་གདུབ་དང་བཅས་བི་ནཱ་ཡ་ཀ་ནན། །
ཐ་མ་ཌ་མ་རུ་ནི་དྲག་ཏུ་འཁྲོལ། །
ཁྲག་འཛག་མི་མགོ་ལྔ་བཅུའི་དོ་ཤལ་ཅན། །
མགོན་པོ་བླ་མ་དབྱེར་མེད་ལ། །
རིགས་རུས་ཆོ་འབྲིང་གི་འབོད་མིང་
ཕ་ཚན---རང་གི་ཨ་ཕའི་ཕུ་བོ་ནུ་བོ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ནི་རང་གི་ཕ་ཚན་ཡིན།
《སངས་རྒྱས་བཀྲོངས་པ》
《སངས་རྒྱས་བཀྲོངས་པ། སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བ་མཆོག་གི་གཤེགས་རྐྱེན་ངོ་མ》
མི་རིགས་ཤིག་ལ་མཚོན་ན། རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཆག་འཇིག་ཇི་ལྟར་ཡོང་བ་མི་ཤེས་པ་དང་། རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཁྲོད་བྱིངས་པའི་ལས་དབང་གི་འགོ་ཁུངས་མ་རྟོགས་ཚེ། དེ་ནི་ཆེས་བློ་ཕམ་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པ་བཤད་ག་ལ་དགོས། དོན་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྱུང་རྐྱེན་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ལམ་ནོར་གྱི་ཡོད་པའི་ཁར། ལོང་བ་རྟ་ལ་ཞོན་པ་ནང་བཞིན་དུ་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་བཞུད་ལམ་ནང་ཞུགས་ཀྱིན་པར་མ་ཟད། ལས་དབང་གི་མིད་པར་རལ་གྲི་བཙུགས་ནས་ཐར་ལམ་བརྙེད་པའི་གདེངས་ཚོད་ཅིག་གང་དུ་ཡོད་དམ། དེ་ལྟ་ནའང་། དཔེ་དེབ་འདི་བརྒྱུད་ནས་བོད་སྒང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྱུང་གཞི་རྟོགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བའི་ཁ་ཕྱོགས་བརྙེད་པའི་རེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ལྷན་རྒྱས་ནས་ལེའུ་རེ་རེ་ཡི་བསྡུས་དོན་ལ་གཟིགས་གནང་ཡོད་པ་ཞུ།
ཕྱི་ལོ ༡༩༦༧ལོ་ནས་བཟུང་། རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་བོད་ལ་དམག་སྲིད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བོད་དེ་བཞིན་སྔ་ན་མེད་པའི་དྲག་པོའི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་དུས་རིམ་ཞིག་ཏུ་ཚུད་ཡོད། ཕྱི་ལོ ༡༩༦༧ལོ་ནས་ཕྱི་ལོ ༡༩༦༩ལོ་བར། བོད་ལྗོངས་སུ་བོད་མིའི་ཡར་ལངས་རེ་འགའ་བྱུང་ཡོད་ནའང་། དམག་མིས་དྲག་གནོན་བརྒྱུད་ནས་དམར་གསོད་བཏང་འདུག སྔ་རྗེས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བཞི་ལྷག་བརྒྱུད་རྗེས། བོད་མིའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆེས་དཔའ་བོ་དང་ཆེས་སྤྱང་པོ། ཆེས་རྩ་ཆེན། ཆེས་རང་དབང་གི་ཚེ་སྲོག་ཆ་ཚང་ཧ་ལམ་རྨེག་མེད་དུ་བཏང་ཟིན་ཞིང་། སྔར་བསམ་བློའི་རྒྱགས་ཕྱེ་ཡི་སྙེ་མ་ལྡེམ་ལྡེམ་གཡོ་བའི་གངས་ལྗོངས་ཡུལ་གྲུའང་བསམ་བློའི་དབུལ་བའི༼ས་ནག་ལུང་བར༽གྱུར་འདུག
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་པཎ་ཆན་བཅུ་བ་མཆོག་གིས་སྤེལ་བའི་རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་བསྣུབས་ཟིན་པའི་ནང་བསྟན་བསྐྱར་དར་གྱི་ལས་འགུལ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི༼བསྟན་པ་ཡང་དར༽གྱི་དུས་སྐབས་ཡིན། དེའང་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི༼བསྟན་པ་སྔ་དར༽དང༼བསྟན་པ་ཕྱི་དར༽གཞིར་བཟུང་གིས་དུས་རིམ་དབྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ༼བསྟན་པ་ཡང་དར༽ནི་ཏག་ཏག་བསྡད་ཡོད། དུས་མཚུངས་སུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཤར་དར་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ཞིང་། ཐེངས་དང་པོ་ནི་ཧོར་ཆེན་པོའི་སྐབས་དང་ཐེངས་གཉིས་པ་ནི་མན་ཇུ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ཡིན། དུས་རིམ་འདི་གཉིས་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཤར་དར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་ཆོས་ལུགས་སུ་བཀུར་བ་དེ་རེད་ལ། དབང་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་ཡུལ་དུ་སྤེལ་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད།
ཕྱི་ལོ ༡༩༨༩ལོའི་ཟླ ༡ ཚེས ༢༧མཚན་མོར། ཧུའུ་ཅིན་ཐོ་དང་ཝུན་ཅཱ་པའོ་ཡི་གཙོ་སྐྱོང་འོག མུན་ཧོང་ཝེ་དང་ཧུའུ་ཁྲོང་ཧྭ་ཡིས་ལག་བསྟར་བརྒྱུད་ནས་ཀྲུའུ་མེས་ཊིན་ཐད་ཀར་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་པཎ་ཆེན་མཆོག་ལ་དུག་གཏོང་བའི་ལས་སུ་ཞུགས་ཤིང་། རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བ་མཆོག་ལ་དུག་བཏང་བ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ནས། ཕྱི་ཚེས ༢༨གྱི་ཞོགས་པར་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བ་མཆོག་གཞིས་ཀ་རྩེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་དུ་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་འདུག
དུས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་བར་བོད་ནང་དམ་བསྒྲགས་ནས་ཕྱི་ལོ ༢༠༠༨ལོར་བོད་ཁུལ་ཡར་ལངས། མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་བོད་རིག་པ་སྨྲ་བ་བོ་དང་ཞི་རྒོལ་ཆེད་མཁས་པ་ཞོགས་དུང་མཆོག་གི༼གནམ་ས་གོ་འབྱེད༽ནས་དེང་སྐབས་བོད་ནང་བསྟུད་མར་བྱུང་བཞིན་པའི་རང་བསྲེག་ངོ་རྒོལ་བཅས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བའི་བླ་སྲོག་ལ་ཉམས་པ་མེད་པ་མཚོན་ཡོད། ཕྱི་ལོ ༢༠༡༢ལོར་པའོ་ཞིས་ལེ་དོན་རྐྱེན་བྱུང་རྗེས། པའོ་ཞིས་ལེ་བཙོན་དུ་ཚུད་ཡོད་མོད། ད་དུང་ཧུའུ་ཅིན་ཐོ་དང་ཝུན་ཅཱ་པའོ་ལ་འགྲན་སློང་མཚམས་བཞག་མི་འདུག པའོ་ཡིས་འདྲི་བརྩད་མི་སྣར་བཤད་དོན། ༼ཁྱོད་རང་ཚོས་ངའི་སྐྱེས་དམན་ལ་མི་གསོད་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་འདུག བྱས་ཙང་ངས་ལྷན་རྒྱས་དྲི་བ་གཅིག་གཏོང་གི་ཡིན། སངས་རྒྱས་བཀྲོངས་པ་དང་དབྱིན་ཇིའི་གསང་མྱུལ་བ་ཞིག་བསད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཉེས་པ་གང་ལྕིའམ། ༽ བར་བཅུག་གི་རོལ་དབྱངས་འདིས་དེ་བས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བའི་བླ་སྲོག་ལ་ཉམས་པ་མེད་པ་དེ་མཚོན་ཡོད།
དེ་བས། བོད་ཀྱི་ལས་དབང་ཤི་གསོན་གྱི་སོ་ཁ་ན་མདུན་དུ་དཀའ་སྡུག་གིས་བསྐྱོད་ཀྱིན་འདུག དོན་ལ་ལྟར་སྣང་གི་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྨྲ་བ་ནི་གནས་པའི་ཚུར་མངོན་ཡིན་ཞིང་། སྨྲ་བ་མེད་ན་གནས་པ་ངང་གིས་ཡལ་ཟིན་ཡོད། རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་ངྷ་རམ་སྰ་ལར་མགོ་བསྐོར་བཏང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་བསྙོན་འབྱིན་བྱེད་དུ་འཇུག་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། ༼ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཕྱི་བསྐྱོད་ལག་འཁྱེར༽ལ་ངོས་ལེན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ། ༼བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང༽གི་མཚན་གནས་དང༼སྲིད་བློན༽གྱི་མིང་གནས་མེད་པར་བཟོས་པ། དེར་མཐུད་ནས༼ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་རྒྱལ་ནང་ཁོ་ནར་འཁྲུངས་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི༽ཟེར་བའི་སྲིད་བྱུས་གོ་སྐབས་ཤིག་ལ་འཁྲུལ་བཞིན་པ་སོགས་རེད། རྒྱ་དམར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དུ་གྱུར་ཟིན་པའི་ཞིས་ཅིན་ཕེན་གྱིས་ཀྱང༼ཏཱ་ལའི་སྤྲང་བོར་གྱུར་ནས་ཡང་སྲིད་ཅེས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་འདི་མ་གཏོགས་ལྷག་མི་འདུག༽ཅེས་མཐོང་ཆུང་གི་སྐད་ཆ་བཤད་ཕོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་མེ་ཏོག་པད་མའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མདོར་བསྡུས་
འདི་ནས་བོད་ཁ་བ་ཅན་དང་མེ་ཏོག་པདྨ་ཞེས་པའི་སྐོར་ཅུང་ཙམ་ཞུ་ན། མེ་ཏོག་པདྨའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཆུ་སྐྱེས་སམ་མཚོ་སྐྱེས།   ཆུ་རྒྱན།  ཟླ་བའི་དགྲ།   ཉི་མའི་གཉེན་སོགས་མེ་ཏོག་པདྨའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱར་ཉེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ《མངོན་བརྗོད》ལས་གསལ་ཞིང་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་པོར་གྲུབ་ཅིང་།   ཁྱད་ཆོས་དེ་ལས་ཁ་བ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་མིང་ལའང་པདྨ་གཡང་འཛོམས་དང་པདྨ་དབྱངས་ཅན།   པདྨ་སྒྲོལ་དཀར་སོགས་མོ་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་།   པདྨ་ཚེ་རིང་དང་པདྨ་རྡོ་རྗེ།   པདྨ་ཤེས་རབ་སོགས་ཕོ་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་སོགས་པདྨའི་མིང་གིས་ཟིན་པའི་མིང་ཅན་ནི་བོད་ལས་མི་རིགས་གཞན་པ་ལ་དེ་འདྲའི་མང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང་།  ཡང་སྒོས་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ལྷ་སྐལ་དུ་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་འའང“ཕྱག་ན་པདྨོ”དང་“པད་དཀར་ཅན”“པད་དཀར་འཛིན་པ”ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།   སློབ་དཔོན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ“པདྨ་འབྱུང་གནས”དང་“མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ”ཞེས་པས་མཚོན་པ་སོགས་ནི་དེ་བས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་པར་གྲུབ་བོ།།
༢༠༡༩ལོ།
༢༠༡༩ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
རྩ་ཐང་བུ་མོ།
རྩ་ཐང་གི་ལྷ་མོ།
བར་སྣང་དབྱིངས་སུ་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་པོ་ལྡིང་། །
ནེའུ་གསིང་ཚལ་ན་མེ་ཏོག་ལྡིང་ཁང་བཀྲ། །
གནམ་རྫོང་ཐང་ན་ལུག་ཁྱུ་འཚོ་ལ་རིངས། །
དྲི་གཞོན་བུ་མོའི་ལུང་བསྟན་མངོན་གསུམ་སུམ་གྲུབ། །
ལྷ་མོར་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་དངོས་སུ་ཐོབ།།
རི་མོ་མཁན་གྱིས་པིར་གྱིས་བྲིས་པ་འདྲ། །
སྣ་ཡི་གཟེངས་ནི་ཅུང་ཟད་མཐོ་བ་དང་། །
དེ་ཐོས་མཛེས་མ་དབང་གཞུའི་རྟ་ལས་བབས། །
གདོང་ནི་གསར་འཁྲུངས་པད་མོ་འཛུམ་པ་བཞིན། །
ཕ་གསར་བཞིན་རས་ཉ་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི །
སྐལ་བཟང་དགའ་བའི་རྟགས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་ཅིང་། །
གཡུང་དྲུང་བོན་ཞང་བོད་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་
སྤྱི་ལོ2010ལོའི་ཟླ9བའི་ཚེས13ཉིན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གླིང་གི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མའི་གྲས་ཀྱི་མི་བཅུ། གོང་ས་རྣམ་གཉིས་དང་དོ་དམ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཚོགས་པའི་གྲས་སུ་བདམས་ཏེ་ཚོགས་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྔར་ལས་ཇེ་ཆེར་བཏང་། ད་ལྟ་མི་གྲངས་སོ་གཅིག་གིས་གྲུབ་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་ཞང་བོད་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་སོ་སོས། སྤྱིར་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་སྲུང་སྐྱོབས་དང་། དགོས་སུ་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་འཕེལ་རྒྱས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ། ཡ་ཐོག་ཞང་བོད་ཁྱད་ནོར་དཔེ་ཚོགས་ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་རིན་ལྡན་ཞིང་གནའ་བོའི་ཞང་བོད་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་དེབ་ཕྲེང་ཞིག་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་ལ་ཉེ་བ་དང་། མ་འོངས་པར་ཕྱོགས་སོ་སོར་ཡིག་རྙིང་འཚོལ་སྡུད་དང་ཞང་བོད་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་བ་གཉེར་བཞིན་འགྲོ་བའི་འཆར་གཞི་ཡོད་པའོ། །
རྩ་ཐང་བུ་མོ།
རྩ་ཐང་གི་ལྷ་མོ།
རྟ་འགྲིན་ཁྲོས་འདྲའི་ངར་སྐད་སྒྲོག་པ་དང་། །
བརྒྱུགས་ན་ལེ་དབར་སྟོང་གི་ས་ཡང་ཆོད། །
དེའི་ཕྱིེར་ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ། །
དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཁྱོ་ཤུག་གཞོན་ནུ་གཉིས། །
འབྱོར་ཕྱུག་ཕ་ཡུལ་བསྐྲུན་ལ་བྲེལ་བར་གྱུར། །
ཝི་ཏི་ནམ།
མི་འབོར།
ཝེདལ་ཡོན་དང་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་སྔ་མ་དང་གརྟེན་རྡོ་རིང་རྣམས་ཀྱི་གྲས་སུ་གྱུར་བ་འགའ་མིང་དུ་གྲགས་ཡོད་པ་ཀ)དང་གནའ་བོའི་གྲོང་རྡ)ཚུད་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཁơnས་
ཟླ
འིལོ་
བྱང་གི་དགོན་ཆེན་བཞི་
༡༽ བྱ་ཁྱུང་དགོན་པ།
ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་གསེར་ཁོག་དགོན་དགའ་ལྡན་དམ་ཆོས་གླིང་ནི། མདོ་སྨད་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་ཀྱི་སའི་ཆ།  ཙོང་ཆུ་སྔོན་མོའི་བྱང་རྒྱུད།  ད་ལྟ་ཏ་ཐུང་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གསེར་ལུང་ཞེས་པར་བཙན་པོ་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས།  རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ་(༡༦༥༠ )ལ་བཏབ་ཅིང་།  ད་ལྟའི་བར་ལོ་སུམ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཕྱིན། ཆོས་སྡེ་འདི་བཙན་པོ་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚས་བཏབ་པས་བཙན་དགོན་ཡང་ཟེར་ལ། ཆུ་འབྲུག་( ༡༦༥༢ )ལོར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་མོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ནས་ཕྱིར་སླེབས་སྐབས།   དགོན་པ་འདིར་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་དགོན་པར་དགའ་ལྡན་དམ་ཆོས་གླིང་ཞེས་མཚན་གསོལ་མཛད་ཅིང་གླིང་བཅུ་གསུམ་གྱི་གྲས་སུ་བཞག   ཆུ་ཡོས་ལོར་ ( ༡༦༥༣  )མཚོ་སྔོན་བསྟན་འཛིན་ཝང་གིས་འཁྲུགས་པ་བསླངས་ཏེ།  རྒྱ་ནག་ནས་དམག་ཆེན་འོངས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་དཔོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་དོགས་གཞིར་སྙམ་ནས་དགོན་ལུང་དང་བཙན་དགོན་འདིར་གཏོར་བཤིགས་ཆེན་མོ་ཐེབས་ཏེ་མིང་གི་ལྷག་མར་གྱུར་ན་ཡང་།སླར་ཡང་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་མེ་ལུག(༡༦༦༧)ལ་ཁྲི་ཐོག་གསུམ་པ་ནོ་མོན་ཧན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་སླར་གསོ་གནང་ཞིང་།  ཁྱད་པར་དུ་འཆད་ཉན་གྱི་རྩོད་གྲྭ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་།  སྡེ་འདིར་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་།  སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་།  ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ་གླིང་།   མཁས་བཙུན་དར་རྒྱས་གླིང་།  གསོ་རིག་གཞན་ཕན་གླིང་བཅས་གྲྭ་ཚང་ལྔ།  ཇོ་བོ་ལྷ་ཁང་། མགོན་ཁང་།  ཨ་ཕྱིས་ཁང་། འདུ་ཁང་ཆེན་མོ།  ལི་མ་ཁང་།  བཙན་ཁང་ཆེན་མོ་སོགས་ལྷ་ཁང་མང་བོ་དང་།  བཙན་པོ་བླ་བྲང་།  ཆུ་བཟང་བླ་བྲང་།  ཞ་ལུ་བླ་བྲང་། མལ་བླ་བྲང་བཅས་སྒེར་ཁག    སྟག་རྩེའི་ཇོ་བོ།  འཕགས་པ་འཇའ་མ་ལི་རང་བྱོན།   འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ཡ།   ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་འདྲ་སྐུ།  མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་འདྲ་སྐུ།  སྤྱན་རས་གཟིགས་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ།  བལ་བོ་ནས་འོངས་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ལི་མ།  སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ།  རྒྱལ་བ་ཚངས་དབྱངས་པས་རབ་གནས་མཛད་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་འབག་སོགས་སྐུ་རྟེན་མཐའ་ཡས་པ་དང་།  རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་སྔ་ཕྱི་ཚར་བཅུ་ཕྲག་ཙམ་དང་།  ཡུམ་གསེར་བྲིས།  བརྒྱད་སྟོང་གསེར་བྲིས།  བསྐལ་བཟང་གསེར་བྲིས།  གཞན་ཡང་གསུང་རབ་ཀྱི་སྐོར་མང་བོ་བཅས་གསུང་རྟེན།  ནོ་མོན་ཧན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན།  བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན།  ནོ་མོན་ཧན་ངག་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་བཅས་ཐུགས་རྟེན་ཆེ་ཆུང་མང་བོ་བཞུགས་ཤིང་།  གྲྭ་བཙུན་ཆེས་མང་དུས་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ལ་སླེབས་པར་<<མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་>>ལས་གསུངས་སོ། ། ༣༽ དགོན་ལུང་དགོན་པ།
ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར།
མཚམས་སྦྱོར་དང་པོ།
དེ་དུས་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་ཞེས་སུ་གྲགསཿ ཞེས་རྡོ་རྗེ་ལུང་གིས་གསལ་བར་བསྔགས་པ་གངས་ལྗོངས་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་དབུས་ཕྱོགས་གཡོ་རུ་གྲྭ་ཡི་ཕུ་སྟོད་དུ། ཡབ་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རང་བྱན་ཚུད་པ་སློབ་དཔོན་བརྟན་པ་སྲུང་དང་། ཡུམ་འབྲོམ་བཟའ་བསོད་རྒྱན་གཉིས་སུ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ས་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ ༡༣༠༨ ལོའི་དབོ་ཟླའི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། དེ་མ་ཐག་ནམ་གྲུ་རེ་མ་ཏིས་ངས་བསྲུང་བ་ཡིན་ཞེས་ཕྱག་ཏུ་བླངས་ཤིང་སླར་ཡུམ་ལ་གཏད་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར། དགུང་ལོ་ལྔ་ཙམ་ནས་འབྲི་ཀློག་ལེགས་པར་མཁྱེན། བཅུ་གཉིས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་མཚན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཞེས་གསོལ། འཇམ་དབྱངས་དང་དབྱངས་ཅན་མ་སོགས་ཡི་དམ་གྱི་ལྷའི་ཞལ་གཟིགས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། ལུང་དང་རིག་པའི་གནས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་སྤོབས་པ་བརྟས་པས་བསམ་ཡས་ལུང་མང་བ་ཞེས་སུ་གྲགས། ཤི་ཤུ་རྩ་དགུ་པར་ཚེ་རབས་ལས་ཀྱི་བླ་མ་དམ་པ་ཀུ་མ་རཱ་ཛཱས (༡༢༦༦ ནས་ ༡༣༤༣) ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་བཟུང་། མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཐིག་གི་བཀའ་བབ། བི་མ་ལས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་དབུ་རུ་ཞཱ་ཡི་ལྷ་ཁང་ཞིག་གསོ་མཛད། མོན་བུམ་ཐང་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་བཙུགས་པའི་མཚན་ལ་ཐར་བ་གླིང་དུ་བཏགས་ཤིང་སྔ་འགྱུར་སྤྱི་དང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཕྱིན་ལས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། དགོངས་གཏེར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀྲལ་བ་མཛོད་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་བདུན་དང་། ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་སོགས་མདོར་ན་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ཡི་གེའི་སྡེབ་སྦྱོར་ནས་བཟུང་ཆེས་ཟབ་པ་སྙིང་ཐིག་ཡ་བཞིའི་ཆོས་སྐོར་བར་ཆོས་ཚན་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་མཛད། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་བཞེས་པར་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་ཡོས་སྤྱི་ལོ ༡༣༦༣ རྒྱལ་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ཉིན་མཆིམས་ཕུ་ནགས་ཀྱི་དབེན་ཁྲོད་དུ་གཟུགས་སྐུ་ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་ཀྱི་ངང་ནས་དགོངས་པ་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་མནལ་བའོ།