ལུང་ཤར་ཞིབ་འཇུག་
སྲིད་ལུགས་གསར་སྒྱུར་གྱི་ལས་འགུལ་དང་ལུང་ཤར་བ། བེ་དུང་། མ་གཞི་དེང་དུས་སུའང་རང་རེའི་ཕྱོགས་ནས་རྩོམ་མཁན་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཡིན་ཟེར་བའི་ཕོ་ཇོ་རླུང་ལས་ཡང་བ་སྐོར་་་ཞིག་གིས་སུ་ཞིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་གཏམ་མམ། གང་ཞིག་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ་བའི་བསྒྲག་ཡིག་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་་་་་་་ སྐད་དུ་མི་སྣ་མགོ་བོ་ཆེ་དག་ལ་སྙན་ཚིག་དང་། རྩོམ་ཡིག་ གིས་བསྟོད་པ་གྱ་ནོམ་པ་རེ་འབུལ་བཞིན་འདུག་པ་དག་དགེ་་་་ མཚན་ལྡན་པའི་བྱས་བཟང་ཉུང་འབྲུ་ཙམ་མིན་པའང་ཤེས་སླ་ཡང་། ངེས་དོན་གྱི་དམ་པ་གསེར་སྐུ་ལྟ་བུ་རེའི་མཛད་རྗེས་ སྲིད་ན་མཐོ་བ་དག་དྲང་པོའི་ངག་གིས་བརྗོད་པའི་གཏམ་་་་་་་་་ གཙང་རྫ་ཆབ་ལྟ་བུ་ཚོ་མངོན་ཚོད་ལ་བོད་པ་རང་གི་སྔར་སྲོལ་ལྟར། ཅོལ་ཆུང་སྙིང་ཤ་མེད་པ་ཚོས་གཉེར་བའི་ལས་ཉོག་སྟེ། དབང་གྲགས་ལྡན་པའི་དགྱེས་པོ་གདོང་ཚིལ་ཅན་རྣམས་ལ་་་་་་ གུས་འདུད་ཞུ་བའི་བསྟོད་རྩོམ་སྐྱུག་བུམ་དར་སྣས་རྒྱན་པ་ལྟ་བུ་སྤེལ་བཞིན་འདུག་པ་དེ་དག་གི་ཚུགས་སུ་མཆིས་རུང་དོན་་་་་་་ གྱིས་ཐོབ་སྐལ་དང་། སྙན་གྲགས་ཀྱིས་མ་བཀྱག་པའི་ཕོ་རབ་ ཉི་མ་ལྟ་བུ་རེས་རང་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྲོག་བསྡོས་བྱས་པའི་་་་་་ མཛད་རྗེས་འོད་སྟོང་འབར་བ་ཉིད་ལྷུག་པོར་བརྗོད་པའི་གཏམ་ཕྲེང་གསེར་གྱི་ཡང་ཞུན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ག་ནི་ཡི་གེའི་རིས་་་སུ་ཕབས་ཤིང་། རྩོམ་གྱི་གཟུགས་སུ་བསྐྲུན་རུང་མི་རིགས་་་་་་ རང་གི་ལོ་རྒྱུས་གསེར་གྱི་ལྕམ་གཞིའི་གདོང་ཞལ་འཕྱོར་ཕྱིར། དྲི་མེད་དུང་གི་རིལ་བུས་འཕྲ་རྒྱན་བཏབ་པ་ལྟ་བུའི་བྱས་་་་་་་་་་་ གཙང་ཡིན་པས་སྐྱོན་ཆ་དེ་ཙམ་ཅི་ལ་ཡོད་སྙམ་ལ། དེ་བས་་་་ འདི་ནས་ཀྱང་བློ་མིག་རྣོ་ཞིང་རུས་པ་སྲ་བའི་རྩིས་དཔོན་ལུང་་་ཤར་བའི་རང་ཚད་མིག་ལ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་སྔོན་གཏམ་དཀྱོག་བཤད་ཀྱི་སློག་ཧྲུལ་དང་། དམོད་སྐད་འཆལ་ཚིག་གི་ཤུན་པ་རྒྱ་ རིམ་པ་དགུའི་ཡང་ཕུགས་ནས་ཕྱི་རུ་བཏོན་ཏེ་བདེན་རྟོན་གྱི་་་་་ བློ་མིག་རྣོ་ལ་ཡངས་པའི་བོད་གཞོན་ཚོའི་འདྲེན་བྱེད་མིག་གི་་་དགའ་སྟོན་དུ་ཕྱར་བའི་མཐུན་སྦྱོར་ལ། “རྨོངས་ཕྱུགས་ཁྲོད་ ཀྱི་མི་གཟུགས་”ཅན་ལུང་ཤར་བའི་བསམ་སྦྱོར་ཁྱད་དུ་འབར་་་བ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་མཚོན་པའི་བདེན་གཏམ་སྨྱུག་མའི་སྐྱེས་གཟུགས་ལས་དྲང་བ་ཞིག་ཤར་མར་འབྲིའོ། ། གཅིག དམངས་གཙོ་ལ་དགའ་ཞིང་། གསར་བརྗེ་ལ་དུང་བའི་ བཟང་པོའི་བློ་འདུན་རྙེད་པ། དེ་ཡང་རྩིས་དཔོན་ལུང་ཤར་བ་ཁོང་ཉིད་༡༩༡༡ལོར་རྒྱལ་་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཉམ་དུ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པ་་་་་་་་ ནས་བཟུང་དབྱིན་ཇིའི་གཙོས་པའི་ཕྱི་གླིང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་་་་་་་་ སྲོལ་ཀུན་ལ་གོམས་འབྲེལ་རགས་རིམ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། ལྷག་ཏུ་ཡོབ་གླིང་གི་མཐོ་རིམ་རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཁག་ན་དར་བའི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་ཐུགས་འབྲེལ་བྱུང་བའམ།ཡང་ན་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ལྗང་སྨྱུག་གསོན་པོ་ཞིག་ཁོང་གི་བློ་ཡིད་ཀྱི་ཞིང་ས་ན་འབུས་མགོ་ཚུགས་ཡོད་ལ། ༡༩༡༣ ལོར་བྱང་ངོས་པ་རིག་འཛིན་རྡོ་རྗེ་སོགས་བོད་ཕྲུག་ཕྱི་བགྲོད་་་་་ སློབ་སྦྱོང་པ་བཞིའི་མགོ་ཁྲིད་ནས་དབྱིན་ཇིར་སོང་རྗེས་དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་སྲིད་ལམ་ལུགས་སམ་ཡང་ན་ཚད་མཐོའི་དཔེ་་་་་་་་ ཡིག་ཁག་གི་ནང་ན་གསལ་ཞིང་། ཕུལ་བྱུང་དམ་པ་ཚོའི་་་ ཐུགས་ཡིད་ལ་བརྣག་པའི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་ངེས་ཤེས་ཚུགས་ཐུབ་ཅིག་འདྲོངས་ནས། དམངས་གཙོའི་སྲིད་སྐྱོང་གི་ ལམ་ལུགས་དེ་ག་ནི་བོད་པ་རང་ནས་ཀྱང་ལག་བསྟར་དགོས་་་་ ངེས་ཀྱི་ཚད་མཐོའི་སྲིད་ལུགས་སམ། ཡང་ན་དེང་རབས་རང་ བཞིན་ཅན་གྱི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་་་་ རྟོགས་ནས། དམངས་གཙོ་ལ་དུང་བའི་སེམས་ཀྱི་འདུན་པ་་་ ཟབ་ལ་ཡངས་པ་ཞིག་ཐུགས་ཡིད་ཀྱི་རྒྱན་དུ་ཆགས་པ་རེད། དེ་ཡང་བརྒྱ་ལོ་ཉི་ཤུ་པའི་སྟོད་ཙམ་སྟེ། ལུང་ཤར་བ་ ཁོང་དབྱིན་ཇི་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ན་སློབ་སྦྱོང་དང་། ལྟ་སྐོར་ ལ་འགྲོ་སྐབས་གཅིག་ནས་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་སམ་་་་་་ དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྤྱོད་དེ་དག་ནུབ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁ་གཡང་ཙམ་མིན་པར། ལག་ལེན་དང་ཉམས་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ ཡོད་པས་དེ་དག་གིས་བག་ཆགས་མི་དམན་པ་ཞིག་ཐེབས་ཤིང་གོས་ཡོད་པར་ངེས་ལ།གཉིས་ནས་སྐབས་དེར་ཕྱི་གླིང་སྔོན་ཐོན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་མངའ་འབངས་རྒྱ་སྐྱེད་དང་། སྲིད་སྟོབས་ གོང་སྤེལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོ་ལ་བགོ་བཤའ་་་རྒྱག་གིན་པའང་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་རྐྱེན་ཁོང་གི་ཐུགས་སུ་་་་་་་་ རང་རིགས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་སྔར་སྲོལ་ལྟར་སྐྱིད་ཉལ་ལྷོད་་་་་ གཡེང་བྱེད་པའི་དུས་མ་རེད་སྙམ་པའི་དྲན་འདུན་ཞིག་སྐྱེས་་་་ ཡོད་པར་ངེས་ལ། རྐྱེན་དེ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་སྒེར་ གཅོད་ལམ་ལུགས་དེ་ལ་གསར་བརྗེ་ཚད་ལྡན་ཞིག་མ་བྱས་ན་་་ནུས་མེད་དང་། རུལ་སུངས་རྐྱང་རྐྱང་གིས་དཔོན་གནས་་་་་་་ བཟུང་བསྡད་ཕྱིན།སྲིད་སྟོབས་ཀྱིས་མི་རིགས་སྐྱོབ་མི་ཐུབ་པའི་བདེན་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ནས་དམངས་གཙོའི་ལམ་་་་་་་་་་ ལུགས་ལ་གཞོལ་བའི་“སྲིད་ལུགས་གསར་སྒྱུར་”གྱི་ལས་འགུལ་་་སྤེལ་རྒྱུའི་ཐོག་མའི་དྲན་འདུན་དེ་སྐྱེས་པ་རེད། གཉིས་པ། འདྲ་མཉམ་དང་དམངས་གཙོ་རྩོད་པའི་“ལུང་ཤར་ ལས་འགུལ་”གྱི་རིན་ཐང་། སྤྱིར་ན་རྟོག་པ་སད་གྲོལ་དུ་སོང་ཟིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་་་གིས་རྨོངས་རྟུལ་ཚོའི་ཡིད་ངོ་ན་ཤོང་དཀའ་བའི་དོན་མཐུན་་་་་་ དང་། ཁྱབ་ཆེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལས་འགུལ་ཅི་རིགས་ སློང་སྲིད་ལ། དེ་ལ་བཀག་འགོག་དང་། ངོ་རྒོལ་གྱི་སྦྱོར་བ་སྣ་ ཚོགས་རྩོམ་པའི་བླུན་རྨོངས་ཀྱི་དཔུང་ཚོགས་ཤིག་ཀྱང་ཤུགས་་བྱུང་དུ་འབྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་རེད། དེ་ལྟར་མིའི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བྱུང་མྱོང་བའི་གོད་ཆག་སྟེ། རྨོངས་རྒོད་ཚོས་་་ ངན་སྦྱོར་བརྩམས་པའི་ཁྲོད་ནས་དམ་པ་གང་མང་ཞིག་ཉེས་་་་་ མེད་དུ་ཤི་གྲོན་ལ་སོང་བའི་སྐྱོ་གར་དེ་འདྲ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕམ་་་ཁ་བསུབ་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། དེ་ལྟ་དེ་ཟློག་མེད་དུ་ བྱུང་ཞིང་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པས་ཀྱང་ངོ་ལེན་མི་་་་་་ ཐུབ་པའི་རྦབ་རྒོད་ཐུར་འགྲིལ་གྱི་མངོན་སྟངས་གཞན་ཞིག་་་་་་་ རེད། དེ་བས་འུ་ཚོའི་ལུང་པ་ནས་ཀྱང་བརྒྱ་ལོ་ཉི་ཤུ་པའི་སྟོད་ཙམ་ནས་རྩིས་དཔོན་ལུང་ཤར་བས་མི་རིགས་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་་་ སྒོ་མོ་འབྱེད་པའམ། ཡང་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྩིག་རྨང་ གདིང་ཕྱིར་“སྲིད་ལུགས་གསར་སྒྱུར་”གྱི་ལས་འགུལ་བསླངས་པ་རེད་ལ། ལས་འགུལ་དེ་ནི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་་་་་་་་ དགོངས་གནད་ལ་ཡོངས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་། དེང་རབས་རང་་་་ བཞིན་གྱི་སྲིད་སྐྱོང་གོ་སྒྲིག་དང་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པའི་ཚད་་་་་་་ མཐོའི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་ཡིན་ཐོག བོད་་་་་་་་ རིགས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་མཚོན་ན་དེ་སྔོན་བྱུང་མྱོང་མེད་་་་་ པའི་ཚད་མཐོའི་སྲིད་ལུགས་གསར་བརྗེ་ཡི་མཚན་གཞི་རྨ་་་་་་་་ མེད་ཅིག་ཀྱང་རེད། ལས་འགུལ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སྐུ་དྲག་གི་གོ་གནས་་་ བརྗེ་སྤོར་དང་། དཔོན་མྱི་ཚོ་འོས་མིས་འདེམས་སྒྲུག་ཆོག་པའི་ ལས་ཐོབ་བདེན་རྩོད་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་་་སྲིད་ཤུགས་དེ་ཉམས་རྒུད་ཤི་ལམ་དུ་སོང་པའི་བེམ་གོག་བསྐྱར་འཚོལ་དང་། སྲོག་དབུགས་གསར་བསྐྲུན་བགྱི་བའི་ལས་གཞི་ གདིང་རྒྱུ་སྟེ། རྒྱ་ཆེན་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ལུང་ཤར་ བ་རང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ལས་འགུལ་དེའི་དངོས་་་་་་ ཤུགས་ཀྱི་རང་བབ་ལ་བརྟགས་པས་གོ་ནུས། དེ་བས་འུ་ཚོས་ ཀྱང་“ལུང་ཤར་ལས་འགུལ”གྱི་རིན་ཐང་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་།གུས་འདུད་བགྱི་བའི་འདུན་པས་ལས་འགུལ་དེའི་རང་བབ་ལ་ཕྱིར་བལྟས་བྱ་བར་འོས་ཏེ། ལུང་ཤར་བའི་སྲིད་ལུགས་གསར་ བསྒྱུར་གྱི་ལས་འགུལ་དེ་གའི་སྔོན་འགྲོ་སྟེ། ཐོག་མའི་ཉེར་རྒྱུ་ རུ་གནས་པའི་འདྲ་མཉམ་དང་དམངས་གཙོའི་ལྟ་བ་དེ་ནི་ཕྱི་་་་ གླིང་མཐོ་རིམ་རྒྱལ་ཁབ་དག་གི་སྲིད་ལུགས་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་བྱེད་་་་་་ནུས་དང་། ཤན་ཤུགས་ལས་ཐོབ་པའི་དྲན་སྒོ་ལགས་ཏེ། དམ་ པ་ཁོང་ཉིད་ཕྱི་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ན་དངོས་སུ་གཤེགས་་་་་་་ བཞུད་བགྱིས་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་དམངས་སྲོལ་དང་། སྲིད་ལུགས་ དང་། རྒྱལ་སྐྱོང་ལས་རིགས་སོགས་ལ་ནན་གཟིགས་དང་བསྐྱར་ ཞིབ་བྱས་པ་ལས་རྙེད་པའི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་བ་དང་། འདྲ་ མཉམ་གྱི་འདུ་ཤེས། རང་དབང་གི་བསམ་བློ་སོགས་ཏེ་ལྟ་གྲུབ་ ཚད་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་ནི་གུས་བརྩི་ཞུ་འོས་པའི་གནས་ཏེ། འུ་ ཚོའི་མི་བུ་ཞིག་ལ་དུས་སྐབས་དེ་དུས་སུ། ཕྱི་བགྲོད་དང་རྒྱང་ བཞུད་བྱས་པ་ལས་ཐོབ་པའི་མཐོ་རིམ་འདུ་ཤེས་སམ། ཡང་ན་ ལུགས་མཐུན་ཚད་མཐོའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་ནི་མི་རིགས་་་ རང་གི་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་མཚོན་ན་རིམ་འདས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་དང་། ཚད་བརྒལ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་བའི་དཀྱོག་ མཚམས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཅི་ལ་མིན།དེར་མཚུངས་ལས་འགུལ་་དེའི་རང་ཞལ་དངོས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལ་བསམ་ནའང་གུས་བརྩི་ཞུ་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། རང་སྐྱིད་ལ་བརྩོན་ཞིང་སྒེར་གཅོད་ལ་ གོམས་པའི་རྨོངས་ཕྱུགས་ཀྱི་མཚུངས་ཟླ་ལྟ་བུའི་བོད་གཞུང་སྐུ་དྲག་དག་གི་ཐུགས་ལ་དངངས་འཚབ་ཤུགས་དྲག་སློང་ནུས་་་་ པའི་“ལས་འགུལ་”དེ་ལྟ་ནི་དོན་གྱིས་མི་བུ་རང་ཐང་པས་་་་་་་་གཉེར་པའི་ལས་ཕྲན་བྱིས་པའི་ཟློས་གར་ལྟ་བུ་དག་དང་ཡེ་་་་་་་ ནས་འདྲ་བ་མིན་པ་རྟོགས་སླ་ཐོག ཕན་འབྲས་དང་། བྱས་ རྗེས་ཐོབ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡོངས་ཁྱབ་དང་། དེང་རབས་ རང་བཞིན་ཅན་གྱི་“གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་”རྔམ་པོ་ཆེ་དེ་་་ལྟ་ཞིག་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་ལུགས་དང་རྒྱང་ཆད་དུ་གནས་པའི་་་ཕྱུགས་སྐྱོང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དབུས་ནས་མངོན་སྤེལ་བྱས་པ་ནི་་་་་་་་ དགུན་དུས་སུ་སྐྱེས་པའི་འདབ་བརྒྱའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ཡ་མཚན་་་་དང་། ཞེ་མཐོང་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཅི་ལ་མིན། སོམས་དང་། རང་ཉིད་ཀྱང་སྐུ་དྲག་དང་དབང་ཐོབ་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་་་་པའི་ངོས་ནས་མདུང་སོ་རང་སྟེང་ལ་བསྐོར་བའི་ཟོལ་གྱིས་་་་་་་་་ དཔོན་ཐོབ་ཆིག་འཛིན་དང་། སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་་་་ ལུགས་ལ་རྒོལ་བའི་ལས་སྦྱོར་སྤེལ་ཐོག མ་འོངས་ཕུགས་འདུན་གྱི་ཆ་ནས་མི་རིགས་རང་གི་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དང་། གོ་ཁྲབ་ལྟ་བུའི་གཞུང་སྲིད་དེ་ ཆོས་མིན་སྲིད་མིན་དང་། སྒེར་མིན་གཞུང་མིན་དང་། ཡོད་ མིན་མེད་མིན་གྱི་ཉམས་དམན་དང་རུལ་སུངས་སུ་གྱུར་ཡོད་་་་་ པའི་སྐབས་སུ། ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དེ་ཚུགས་ཐུབ་རང་ ཆོས་ཟིན་པ་ཞིག་དགོས་ན་སྲིད་ལུགས་གསར་བསྒྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་་་སྲིད་ཤུགས་”སླར་གསོ་”བགྱི་དགོས་པའི་གལ་ཆེན་གནད་ཀྱི་་་དོན་པོ་དེ་ངོས་ཟིན་དང་། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་པ་ལས་ལྷག་་་ པའི་བློ་མིག་རྣོན་པོས་མཐོང་དོན་ཞིག་ཇི་ལྟར་སྲིད། གསུམ། ལུང་ཤར་ལས་འགུལ་གྱི་མཇུག་མ་དང་། ཕྱིར་དྲན་གྱི་གདུང་དབྱངས། འདི་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོད་ཆག་ཏུ་གྲུབ་པའི་ལུང་ཤར་བའི་ ཕམ་ཁ་དེར་ཕྱིར་རྟོག་དང་བསྐྱར་བལྟས་བྱས་ནས། གདུང་ སེམས་ཀྱིས་སྦགས་པའི་སྐྱོ་གཞས་ཤིག་མི་འཐེན་ཐུ་མེད་བྱུང་་་་ སྟེ། ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དེ་ཉམས་རྒུད་འཆི་བའི་མཐའ་ ལས་ཉེ་བར་སྐྱོབ་ཕྱིར་འདྲ་མཉམ་དང་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་་སྲོག་ཏུ་བྱས་པའི་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་བསླངས་ནས། སྔོན་ཐོན་གྱི་གནས་ཡུལ་ལ་བགྲོད་པར་ལམ་སྟོན་དང་སྐུལ་་་་་་་་ འདེད་བྱེད་པའི་དམ་པ་ལུང་ཤར་བ་ཁོང་གི་སྤྱན་འབྲས་གཉིས་་བཙན་བཀོག་ཤུགས་འདོན་བྱེད་དགོས་དོན་ཅི་ཞིག་རེད། བཙོན་ཁང་མུན་པའི་ཁྱམས་ཡངས་སུ་གོས་མེད་ཟས་་་བཅད་ཀྱིས་བཀག་བཅུག་དགོས་དོན་ཅི་ཞིག་རེད། དེ་ནི་འུ་ ཚོའི་མི་བུ་ཚོ་གདུག་སྤྱོད་དང་། དྲག་ལས་ཤིན་ཏུ་གོམས་ཤིང་། དྲང་བདེན་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བློ་མིག་ཡེ་ནས་མེད་པའི་མཚོན་་་ཆོས་ལས་གང་ཡང་མ་རེད་ལ། མི་རིགས་རང་གི་མདུན་ལམ་ དེ་སྐྱར་མར་འོད་སྣང་དང་གཏན་བྲལ་དུ་སོང་བའི་ཁྱད་རྟགས་་བསུབ་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། དེ་ཡང་འདས་སོང་གི་ཕམ་ཉེས་དང་གོད་ཆག་དག་ཕྱིར་དྲན་བགྱིས་ཏེ་ཡིད་འགྱོད་དང་འཁང་ར་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་་་་་་་་ བཟང་དངོས་གང་ཡང་སླར་འཐོབ་མི་སྲིད་པ་ཤེས་མོད། དེང་ དང་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་དམ་པ་ལུང་ཤར་བ་ལྟ་བུ་མི་བུ་རུས་པ་ཅན་ཅི་འབྱུང་ཀུན་གྱི་ལས་ལམ་ལ་བར་བགེགས་མི་འབྱུང་བའི་་་་་་་ མཐུན་འགྱུར་དུ་གཙོ་བོར་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། ཡང་སྙིང་“ལུང་ཤར་ ལས་འགུལ་”དེ་དེ་ལྟར་དུ་འཕྲོ་ཆད་དང་། རྩ་མེད་དུ་སོང་བ་ ལ་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བརྟག་རུང་། ཚོར་བ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ གཞལ་རུང་ཕངས་སེམས་རི་རབ་ཙམ་མི་འབྱུང་རང་དབང་མི་་འདུག་སྟེ། འུ་ཅག་བོད་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་བཞག་ན། བཙན་ པོའི་རྒྱལ་རབས་དེ་མཇུག་རྫོགས་ཚུན་མི་བུའི་འཚོ་གནས་ལ་་་མཁོ་བའི་སྲིད་ཀྱི་བགྱི་སྒོ་མཐུས་ཚང་ཞིག་སྒྲིག་སྐྱོང་འཇོན་་་་་་ མེད་པས། “ལུང་ཤར་ལས་འགུལ་”གྱིས་སྲིད་ཀྱི་རང་ཚད་དང་ བགྱི་སྒོ་དེ་ཀུན་ནས་དག་ཅིང་གཅིག་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡོང་བར་་གཞི་ནས་ཕན་ངེས་པས་དེ་ལྟར་འབྲས་མེད་དུ་སོང་བ་ལ་ཧ་་་་་་་ ཅང་ཕངས་སོ། ། མཇུག་གཏམ། དེ་ལྟར་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མིག་དབང་དུ་གྲུབ་པའི་ཕོ་བཟང་རི་དབང་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་གདོང་ཞལ་དྭངས་ལ་མཛེས་པ་དེ་ཉིད་དག་པར་མཐོང་བ་ལ་སུ་ཡང་སྤྲོ་ངེས་པས་དཀྱོག་བཤད་དང་ལོག་་་་་ འགྲེལ་གྱི་ལྷད་ཆ་མེད་པའི་མི་བུ་ཁོང་གི་ཡིན་བབ་དང་། དྲང་ གཤིས་དག་པར་མཚོན་པའི་གཏམ་ཚོགས་སུ་དམིགས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བྲིས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཉེ་རབས་ཀྱི་དུས་ཡུན་ནང་ འདིར་རང་རིགས་ཁ་བ་རི་པའི་ལོ་རྒྱུས་མུན་པའི་ཁྱམས་ཡངས་ན་བོད་པ་རང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་སྲོག་དབུགས་་་་་་་་ བརྟན་ཞིང་རྒྱས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི། “གསར་བརྗེ”འི་འོད་ ཞགས་སྟོང་གྲང་འགྱེད་ལ་བརྩོན་མཁན་རྩིས་དཔོན་ལུང་ཤར་་བ་ཁོང་ནི་ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་གཞུང་ལ་དོ་ཁུར་ནན་ཆེན་བྱེད་་་ པའི་མི་བུ་རུས་པ་ཅན་ཞིག་ལགས་ཏེ། ཟད་དང་རྒུད་པའི་་་་་་ ལམ་ལ་མགྱོགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པའི་གངས་ལྗོངས་མཐོ་བོད་མི་་་་་ རིགས་ཀྱི་གནས་བབས་མཆི་མ་དཀུ་བ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སྒྱུར་་་་་་་་ ལེགས་བཅོས་བགྱི་བའི་ལས་དཀར་ལ་བཟང་འབྲས་མྱུར་སྨིན་་ཡོང་བའི་མཐུན་སྦྱོར་དུ། “སྐྱིད་ཕྱོགས་ཀུན་མཐུན”གྱི་ལས་ གཞི་འཆར་འགོད་དང་མངོན་སྤེལ་བྱས་ནས། ཆེན་པོ་བོད་ཀྱི་ སྤྱི་ཚོགས་མདུན་སྐྱོད་དང་། གོམ་བགྲོད་བྱེད་པ་ལ་གེགས་་་་ དང་།འགོག་རྐྱེན་གཙོ་བོར་གྲུབ་པའི་རུལ་སུངས་སྒེར་གཅོད་་་་་ ཀྱི་“དཔོན་དབང་ཆིག་འཛིན་ལམ་ལུགས”ལ་གསར་བརྗེ་བགྱི་བའི་ལས་འགུལ་བསླངས་པ་ནི། རང་རིགས་བོད་ཀྱི་མི་མང་ དེ་གཞན་འཇོམ་ནང་རུལ་གྱི་ནད་ཆེན་མཚོ་རླབས་ལྟ་བུས་་་་་་་ ཉམས་རྒུད་འཆི་བའི་ལམ་ལ་འདེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལ། ཕན་ངེས་ མཁོ་ཆེན་གྲུབ་པའི་སྨན་མཆོག་དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ་ཅིག་གཙང་སྦྱོར་ཆེད་སྤེལ་བྱས་པ་ལགས་པས་སུས་ཀྱང་ཡི་རང་ཞུ་བར་་་་་་་ འོས་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཁོ་བོ་ནི་ཡོངས་མཐུན་དང་། སྤྱི་སྙོམ་གྱི་ ལས་རུལ་གཉེར་བའི་མགོ་བདེ་ཚོ་ལས་རང་རྐྱ་ཐུབ་ཅིང་། སྒེར་ཚུགས་ལྡན་པའི་མི་བུ་སྟེ། བདེན་ལམ་དྲང་གཉེར་བྱེད་ མཁན་ཚོར་མོས་མཐུན་ཞུ་རྒྱུར་དགའ་བས་རྩིས་དཔོན་ལུང་་་་་་ ཤར་བ་རང་གི་དཔྱོད་ཤེས་ཀྱི་བློ་མིག་དང་། ཟོལ་མེད་ཀྱི་དྲང་ གཤིས།སྤྱི་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་སོགས་བཟང་པོའི་བློ་མོས་ཀྱི་་་་་་་་ མཐུ་ནུས་ལས་འཁྲུངས་པའི“སྲིད་ལུགས་གསར་སྒྱུར”གྱི་བྱས་་་་པ་དེ་གར་ལྷག་ཏུ་བློ་འབབ་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་དུང་ཞེན་གྱི་དབང་དུ་གཏན་ནས་མི་གཏོང་བར་དགེ་སྐྱོན་གང་ཡང་དྲང་ཐད་ནས་ཞུ་ངེས་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་ལུང་ཤར་བར་སྐྱོན་མཚང་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་གའང་སུན་འབྱིན་་་་་ གྱི་མདའ་མོའི་འབེན་དུ་འགོད་ངེས་ཡིན། རེད་དེ་གོང་ཞུས་ ལྟར་དམ་པ་ཁོང་གིས་བསླངས་པའི་ལས་འགུལ་དེ་ག་ནི་བོད་་་་ མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་དང་། ཡིན་ཚོད་ལ་ལྟོས་ན་མཁོ་ གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཐོག་དེང་རབས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྒྱལ་་་སྤྱིའི་འགྲོ་སྲོལ་དང་ཡང་ལྷག་ཏུ་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་རྐྱེན་གུས་་་བརྩི་དང་། ཡི་རང་བྱེད་པ་ལས་འོས་གཞན་མ་རྙེད་དོ།།