cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
མཆོག་ཟུང་གཅིག་
མཆོག་ཟུང་གཅིག
མཆོག་གཉིས་སམ་ཟུང་གཅིག་ལ་ཟེར།
མེས་ཀྱི་གནམ་རུ།
མེས་ཀྱི་གནམ་རུ།
མེས་པོའི་དུས་ཀྱི་གཞུ།
མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་
མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྟེ་སངས་རྒྱས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་རྙེད་པ་སོགས་ཟེར།
རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་མཚོ་
ཕ་ཡུལ་སྐྱེ་དགུ་ནས་ཡིན་པའི་རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་མཚོ་མི་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་གླུ་མ་ཡིན་ལ། ཁོ་མོའི་གླུ་གཞས་ཆེད་བསྒྲིགས་གཉིས་པ《ཨ་ཞང་ཚོ》ལ་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་རབ་ཙམ་ཐོབ།
དངོས་ཁམས་རིག་པ་
དངོས་ཁམས་རིག་པ།༼མིང་གཞན་དུ་དངོས་ལུགས་རིག་པ་ཞེས་ཀྱང་འབོད།༽དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ Physics ཟེར།
ནམ་དུས།
སྤྱིར་ཚད་ལྡན་བོད་སྐད་དུ་དུས་ཚིགས་ཞེས་བྱ། དུས་ཚིགས་ནི་སའི་གོ་ལ་ཉི་མར་སྤྱི་བསྐོར་རྒྱག་པའི་སྐབས་སུ་འཐེན་ཤུགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་དངོས་ལུགས་སྣང་ཚུལ་དུས་བཅད་ལྟར་དུ་བགོ་བྱེད་ཡིན།  མདོར་ན་དུས་ཚིགས་ནི་ཟླ་བ་གསུམ་རེར་ཕྱེད་ནས་ལོ་གཅིག་གི་འབྱུང་འགྱུར་ལ་གཏན་ཁེལ་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་དུས་ཚོད་ལ་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་ཞིག་ཡིན།
མོ་ནད་སྤྱི་ལ་བཅུ་བདུན།
མོ་ནད་སྤྱི་ལ་བཅུ་བདུན།
ཁྲག་ཚབས། རླུང་ཚབས།  དེ་གཉིས་བྱེ་བྲག་ཏུ།  ཚབས་སྐྲན།  ཆུ་བུར་ཅན།  ཁྲག་སྐྲན།  ཧྲེམ་པོ།  བེམ་པོ།  རྨེན་སྐྲན།  ཕོ་སྐྲན།  ནག་པོ།  རྩ་སྐྲན།  ཟ་ཁུ།  མ་རུ་ཙེ།  ཨ་སོ།  མངལ་སྲིན་ལངས་པའོ།།   (འདིར་སོ་གཉིས་ཟེར་བ་ཡོད་རུང་གྲངས་མ་འདང་ངོ)
མོ་ནད་ཕལ་པ་བརྒྱད།
མོ་ནད་ཕལ་པ་བརྒྱད།
མཚན་མའི་ནད། བུ་མ་ཕྱིན་པ།  མགོ་མཇུག་ལོག་པ།  རོགས་མ་ཕྱིན་པ།  བུ་སྣོད་ལུགས་པ།  ཁྲག་མ་ཆད་པ།  ནད་གཞུག་ལུས་པ།  དུག་ཐབས་གྱུར་པ་བཅས་སོ།  །
ལེ་ལོ་གསུམ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རང་ས་འཛིན་པའི་ཡི་གེ་བཅུ།
ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚ་ཝ་ཞ་ཡ་ཤ་ཨ།༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལུགས་ཟུང་བླང་དོར་གྱི་རྣམ་བཞག་
ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀའི་བླང་བྱ་དོར་བྱའི་གཏན་འབེབས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཡིན།
ལེ་ཐོགས་ཤར་ཚེ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྤྱི་རྒྱན་གསུམ་།
ÕâÊÇ´úÂë
གཟུགས་འཕྲིན།
ཁ་པར་གྱི་བརྡ་རྟགས་བརྒྱུད་ཡི་གེ་དང་གཟུགས་རིས་ཇེ་བཞིན་ཕར་ཕྱོགས་ལ་སྐུར་བ་ལ་ཟེར།
ལུས་བཟོ་ཕལ་པ་
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་མོ་དང་ཆུ་ཀླུང་དུ་འགྲོ་བའི་གྲུ་གཟིངས་ཆེ་ཆུང། ཁང་ཁྱིམ་དང་ཁང་བརྩེགས། བཟའ་བཏུང་གཡོས་སྦྱོར།  གོས་རྒྱན་བཟོ་བ། ཐང་རྫོང་གཞིག་པ་རྡོའི་འཕྲུལ་འཁོར། རལ་གྲི་འཁོར་བ་གྲི་གུག་གི་འཕྲུལ་འཁོར། ཆུ་རྫོང་འཇོམས་པ་གྲུའི་དཀྱིལ་འཁོར། རི་རྫོང་འཇོམས་པ་མེའི་འཕྲུལ་འཁོར། རྩེ་མོ་བྱེད་པ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར། རྩིག་པ་འཇིག་པ་གུར་གི་འཕྲུལ་འཁོར། གོ་ཆ་འཇིག་པ་ལྕགས་མདའི་འཕྲུལ་འཁོར། རང་ཕྱོགས་སྲུང་བ་རལ་གྲིའི་འཕྲུལ་འཁོར། རྒྱལ་རིགས་འཐོབ་པ་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོའི་ཚད། ལྟད་མོའི་དོན་དུ་ཁང་བཟང་དང། དགའ་སྟོན་གྱི་དོན་དུ་ཁྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་   ལྡུམ་ར་གཅུ་བའི་ཆུ་འདྲིན་འཕྲུལ་འཁོར་སོགས་གནའ་རབས་ཀྱི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་དང་། གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་ལས་བཤད་པའི་བཟོ་སྦྱང་བཅོ་བརྒྱད་དང་། སྒྱུ་རྩལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། བཟོ་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་སུམ་ཅུ་རང་རང་གི་སྡེ་པའི་སྐབས་ལ་གཟིགས་པར་ཚལ་།
སྤྱི་དོན་གྱི་ཆོས་དྲུག།
དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བ། ཡུལ་སྣང་ལྷ་སྐུ་སྒྱུགམར་ལྟ་བ། རྨི་་ལམ་བདུན་པའི་གནད་ཀྱིས་བཟུང་བ། རིག་འཛིན་རྗེས་གཞིག་གི་འོད་གསལ་སྦྱང་བ། བར་དོ་རང་ངོ་ཤེས་པ་གཅོད་པ། འདའ་ཀའི་ཡི་ཤེས་གོང་དུ་འཕོ་བའོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལུང་
སྤྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དང་། མཁས་པ་སྔ་མ་ཚོས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་ཆད་ལྷག་མེད་པར་ཉན་པ་ལ་ལུང་ཞུ་བ་ཟེར། མང་དུ་ཐོས་པའི་ལུང་གི་ཡོན་ཏན་ཏེ་དེ་ཡང་མང་ཐོས་ཕུན་ཚོགས་པ་བཞི་ཚང་བ་ཞིག་ལ་ཟེར། མང་དུ་ཐོས་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ནི། ༡. ཤེས་ཡོན་སྣ་ཁ་མང་པོ་བསླབ་མྱོང་བ་ནི་མང་པོ་ཐོས་པ་ཡིན། ༢. སྣ་གཅིག་ཀྱང་ཐེངས་མང་པོ་སྦྱང་མྱོང་བ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན། ༣. སྣ་ཁ་གཅིག་པོ་དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་མང་པོ་དྲུང་ནས་བསླབས་པ་ནི་མང་པོ་ལས་ཐོས་པ་ཡིན། ༤. སློབ་གྲོགས་མང་པོ་དང་མཉམ་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མྱོང་བ་ནི་མང་པོ་དང་ཐོས་པ་ཡིན། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཁྱད་ཆོས་དང་ནུས་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དེ་ཡང་ཤེས་ཡོན་སྣ་གཅིག་བསླབས་པ་དེ་ལས་སྣ་མང་པོ་བསླབས་པ་དེ་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་ཡོན་སྣ་གཅིག་པོ་དེ་ཐེངས་གཅིག་གཉིས་ཙམ་བསླབས་ནས་ཆོགཤེས་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཐེངས་མང་པོ་བསླབས་པ་དེ་རྒྱ་ཇེ་ཆེ་དང་གཏིང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ཤེས་ཡོན་སྣ་གཅིག་པོ་དེ་སློབ་དཔོན་གཅིག་ཁོ་ནའི་དྲུང་དུ་བསླབས་པ་ལས། སློབ་དཔོན་་མང་པོའི་དྲུང་ནས་བསླབས་པ་དེ་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་། སློབ་དཔོན་གྱི་གྲུང་དུ་རང་གཅོག་པུ་་སོང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དེས་ལས་སློབ་མ་མང་པོ་དང་མཉམ་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ན་བཤད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་གཏིང་ཟབ་པ། དོགས་པ་མང་པོ་ཆོད་པ། བློ་སྐྱེད་་་ཐོན་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད།
སྤྱི་བོ་རྒྱ་སྲུབས།
སྤྱི་བོའི་སྐྲགས་སྲུབས། སྤྱི་གཙུག།། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལུང་ཁྲིད་བཤད་ཚིག་གསུམ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཆོད་གནས་
ཆོད་གནས།
ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་ཡུལ།
ཆོད་པ་ཆེན་པོ་བཞི།
ཆོད་པ་ཆེན་པོ་བཞི།
མུ་ནེ་བཙན་པོའི་སྐབས་ལྷ་སར་འདུལ་བའི་མཆོད་པ་དང་། ཁྲ་འབྲུག་ལ་མངོན་པའི་མཆོད་པ། བསམ་ཡས་ལ་མདོ་སྡེ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱེད་སྲོལ་བཙུགས་པ་དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བཞི་ཟེར་བ་དང་། རྗེས་སུ་ལྷ་སའི་ཁུལ་དུ་བོད་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་ཞེས་པའི་ཡུལ་སྲོལ་དེ་ནས་དར།
ལུང་སྡེབས་ཚུལ་ལྔ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྤྱོད་པ་གསུམ།
ཆགས་བྲལ་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ། ཆགས་སྤྱད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཅས་དང། ཡང་ན། སྤྲོད་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་པ། སྤྲོད་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོད་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྤྱོད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལྔ།
ÕâÊÇ´úÂë
སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར།
ÕâÊÇ´úÂë
སྤྱོམས་པ།
ÕâÊÇ´úÂë
ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ
སྙན་ཞིང་འཇེབས་པའི་གླུ… …
—ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ།
དབྱར་གསུམ་ས་ནས་བརྡོལ་བའི་ཆུ་མིག
—ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆུ།
གཅིག་བྱས་ན—
ཟློས་གར་གྱི་བུ་ཆུང་དྭ་ཕྲུག་ཏུ་ལུས་ན་ཇི་ལྟར་བྱ།
རྦབ་ཆུ་ཡ་རྦབ་ཆུ།
མ་འོངས་པའི་ལམ་ཁར—
སྔགས་འཆང་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་
སྔགས་འཆང་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན།
དཔལ་ས་སྐྱ་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་ཉེར་གཉིས་པ་འདི་ཉིད་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་མེ་གླང(༡༤༥༧)ལོར་ཡབ་འཇམ་དབྱངས་ནམ་མཁའ་དོན་གྲུབ་ཚེ་བརྟན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་དང་།      ཡུམ་འབུ་འདྲེན་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས།      དགུང་ལོ་དགུ་པ་ལ་འཇམ་དབྱངས་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ལས་དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས།       མཚན་འཇམ་དབྱངས་ངག་དབང་པོ་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་ཞེས་གསོལ།        དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཆུ་འབྲུག་(༡༤༧༢)ལོར་ས་སྐྱའི་གདན་ཁྲིར་ཕེབས།        དགུང་ལོ་ཉི་ཤུའི་བར་ས་ལོ་ཆེན་པོ་འབྲལ་མེད་དུ་བསྟེན་ནས་གང་གི་གདམས་པ་མཇའ་དག་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གསན།       ས་ལོ་ཆེན་པོ་སྐུ་གཤེགས་ཁའི་བཀའ་སློབ་ཐུགས་དབུས་སུ་བཅངས་ཏེ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཆེན་པོ་མཛད།     ཆུ་མིག་རྫིང་ཁར་བདེ་མཆོག་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་དང་།        དུས་མཆོད་བླ་བྲང་གི་གསེར་ཁང་དུ་གྲགས་པ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ།        ནང་སོ་པུ་ཏྲ་ཁང་དང་ཕོ་བྲང་བཅས་གསར་བཞེངས་ཐོག       ས་ཆེན་ཕུག་སོགས་ལ་ཉམས་གསོ་རྒྱ་ཆེར་གནང་ཞིང་།      ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་ཐུབ་བསྟན་ལྷ་ཆེན་དང་གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་གླིང་ཕྱག་བཏབ།       ཁའུ་སྐྱེ་ལྷས་ཀྱི་སྒྲུབ་གནས་དང་།      ཆོས་རྫོང་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན།      བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་ཉམས་གསོ་མཛད།       དེ་དག་ཏུ་བཞུགས་པའི་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོར་བསྙེན་བཀུར་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུན་བཙུགས།         དེ་ནས་བླ་མ་དགེ་བཤེས་དང་ས་སྐྱོང་སྦྱིན་བདག་བཅས་ནས་གདུང་རྒྱུད་སྤེལ་རྒྱུའི་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་བཙུན་མོ་གསུམ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ནས་སྲས་འཇམ་དབྱངས་དབང་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་གྲགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་འཁྲུངས།         མཐར་དགུང་ལོ་རེ་བརྒྱད་པ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ཤིང་སྤྲེལ(༡༤༢༤)ལོར་ལྷུན་གྲུབ་ཕོ་བྲང་དུ་ཞི་བར་གཤེགས།
ལེགས་སྤྱད་ཙམ་གྱི་བར་མའི་དགེ་བ་
སྡོམ་པ་དངོས་མ་ཡིན་པའི་ལེགས་སྤྱད་ཙམ་དང་། སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་མིན་（བཤན་པ་དང་། ཉ་པ། བྱ་པ། ཕག་གསོ་བ་དང་འཚོང་པ）གཉིས་ཀྱི་བར་ན་གནས་པའི་དགེ་བ།
སྤྲད་མཚན་རིམ་འགོད་བྱེད།
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་]]       ÕâÊÇ´úÂë
མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ།
མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ།
བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིགས་མཐུན་བཙུན་མོ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ལ་མཆོག་གྱུར་བཙུན་མོ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པའི་མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་ནི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་གྱི་བཙུན་མོའི་ནང་ནས་སྲས་འཁྲུངས་པ་གཅིག་པོ་དེ་ཡིན། མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་སྟོད་ལུང་ཕུ་མོང་སྟོད་མཁའ་རག་མདོ་ཞེས་པའི་འབྲོག་སྡེ་དེ་ཡིན་པ་དང་དེ་གར་སྐབས་དེའི་ལྷས་རྭ་ཞིག་ཤྱང་ཡོད་འདུག  ད་ལྟ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཆོས་རྒྱལ་སྒྲུབ་ཕུག་ནང་ཡོད་པའི་མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་གྱི་ཆས་གོས་དང་རྒྱན་ཆ་སོགས་འབྲོག་མོའི་ཆ་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་དང་སྲོང་བཙན་གྱི་སྲས་གུང་རི་གུང་བཙན་བྱིས་པའི་རྣམ་པར་པང་དུ་བཞེས་པའི་སྐུ་བརྙན་འཇལ་རྒྱུ་ཡོད།  སྲོང་བཙན་གྱི་བཙུན་མོ་སོ་སོའི་རྟེན་སྐལ་གཙུག་ལག་ཁང་རེ་རེ་བཞེངས་ཡོད་པ་ལྟར་མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་ཡུམ་སྲས་ཀྱི་རྟེན་སྐལ་དུ་ཡེར་པར་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཞེས་པ་དེ་མ་ཎི་ལྷ་ཁང་ཡིན་སྐད་འདུག་པ་དེའི་ནང་ཕ་བོང་ཞིག་ལ་རྡོ་དཀར་གོང་གི་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་འབུར་ཐོན་གྱི་རང་བྱོན་དང་།   སྲོང་བཙན།  རྒྱ་བཟའ།  བལ་བཟའ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་བཅས་ཡོད་པ་རེད།  བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་བཙུན་མོ་འདི་ཆུང་ཤོས་ཡིན་པ་དང་།  དེའི་གོང་གི་བཙུན་མོ་བཞི་ལ་སྲས་མ་བྱུང་སྟབས་མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་བཙུན་མོར་བླངས་ཏེ་དེ་ལ་སྲས་གུང་རི་གུང་བཙན་འཁྲུངས་པ་དང་།   དེ་ཡང་ཡབ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་དུ་འདས་པ་སོགས་བཤད།   《བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ་》ལས་བཙུན་མོ་དང་པོ་མོང་བཟའ།  གཉིས་པ་ཞང་ཞུང་བཟའ།  གསུམ་པ་མི་ཉག་བཟའ།  བཞི་པ་རུ་ཡོང་བཟའ།   ལྔ་པ་བལ་བཟའ།   དྲུག་པ་རྒྱ་བཟའ་བཅས་ཡིན་པར་བཤད་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ་ཐོག་མར་རང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོའི་ནང་ནས་བཙུན་མོར་བླངས་པ་ནི་མོང་བཟའ་ཡིན་པ་དང་།  དེ་ལ་སྲས་གུང་རི་གུང་བཙན་འཁྲུངས་པ་མེས་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་འདས་དུས་མང་སྲོང་ལོ་གཅིག་ལས་མ་ལོན་ཀྱང་ལོ་གསུམ་རིང་གསང་བ་བྱས་ཏེ་མང་སྲོང་དགུང་ལོ་གསུམ་ལ་སླེབས་པའི་ལོ་དེར་མེས་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་འདས་མཆོད་བཏང་བ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་འཆད་དགོས་པས་འདིར་ས་བོན་ཙམ་ལས་མ་བྲིས་སོ།  །
ལུང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཅུ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མོན་རྩེ་རྒྱལ།
མོན་རྩེ་རྒྱལ།
དེ་ནི་དེང་སང་ཡོངས་གྲགས་སུ་མོན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།  རྩེ་རྒྱལ་ནི་གཟུགས་པོ་བདེ་ཞིང་རྩལ་ལ་མཁས་པའི་གོ་དོན་ཡིན་འདྲ་སྙམ།  །
ལེགས་སྦྱར
རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཀྱི་ནང་ནས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་ཟེར་བ་ཡིན།
བཀྲས་ཟུར་ཚང་གི་གསང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་
༼བཀྲས་ཟུར་ཚང་གི་གསང་བའི་གཏམ་རྒྱུད༽ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་དང་མྱོང་ཚོར་འགའ།
རེ་ཞིག་མཐོ་བསམ་བཏང་བའི་སྙིང་བོར་ཡིག་སྒྱུར་ནི་ཅི་ཙམ་ལེགས་རུང་གཞན་གྱི་བསམ་བློ་ཡིན་པ་དང་རང་རྩོམ་ནི་ཅི་ཙམ་དམན་རུང་རང་གི་བསམ་བློ་ཡིན་པར་བརླམས་ཏེ་ཤེག་སི་པི་ཡར་གྱི་སྒྲུང་གཏམ་གནས་སྐབས་ངང་འཐེན་གྱིས་<<བཀྲས་ཟུར་ཚང་གི་གསང་བའི་གཏམ་རྒྱུད>>ལ་བརྩོན། དེབ་དེའི་སྟོད་ཆ་གྲུབ་མཚམས་<<བོད་ཀྱི་རྩོམརིག་སྒྱུ་རྩལ>>རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག(<ཀ་བཤད་བུང་བ་དགའ་ཚལ>གྱི་རྩོམ་པ་པོ)ལ་སྤྱན་ཞུར་བསྟར་བར་གང་ཉིད་ཐུགས་རབ་ཏུ་མགུ་ནས་དེབ་དེའི་རྩོམ་འབྲིའི་ཐད་ལ་བཟོ་བཅོས་ཆེན་པོ་ཞིག་དགོས་གལ་གྱི་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པའི་སྙིང་བོར། དེབ་དེའི་སྟོད་ཆ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྨད་ཆའང་འཕྲལ་དུ་བྲི་དགོས་པ་དང་གཅིག བྲོས་བྱོལ་ལས་མགོ་བཙུགས་ཏེ་སླར་བྲོས་བྱོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་དང་གཉིས། བོད་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་བའི་ཁྲོད་དུ་རུལ་སུངས་ཀྱི་བྱ་བ་རིམ་པ་ལྟར་ཆགས་སུ་གནས་ཡོད་པ་དང་གསུམ། བཀའ་ཤག་ལ་འབུལ་བྱེད་ཀྱི་སྙན་ཞུ་སོགས་ཡིག་རྙིང་ཅི་རིགས་སྔར་སྲོལ་ཇི་བཞིན་དུ་བྲི་དགོས་པ་དང་བཞི། དེབ་མིང་དུ་<<བཀྲས་ཟུར་ཚང་གི་གསང་བའི་གཏམ་རྒྱུད>>དུ་གྲགས་ན་ལེགས་གནས་ཞེས་ལྔ་བཅས་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བཀའ་བཅོལ་ལ་བརྟེན་ནས་དེབ་དེའི་རྩོམ་རྩལ་ཐད་བདག་གི་ཐོག་མའི་རྨོངས་བསམ་ལས་ཆེ་ཆེར་བརྒལ་ཏེ་སྟོད་ཆ་སྨད་ཆ་གཉིས་སུ་ལྡན་པའི་སྒྲུང་དེབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཐུབ་པར། “གཏམ་རྒྱུད་དེ་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་དོན་ནི་མང་པོའི་བློ་གྲོས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་ཉིང་ཁུ་ཡིན་པ་ལས་བདག་ཁོ་ནའི་བློ་གྲོས་ཡེ་ནས་མ་ཡིན”ཞེས་དེབ་དེའི<<རྩོམ་པ་པོའི་གཏམ>>ནང་འཁོད་དོན་ཡང་དེ་ལ་ཐུག
ལྔ་རུ། སྒྲུང་གཞིའི་འཆར་འགོད་ནང་ངོ་མཚར་དང་ལྡན་པའི་རྐྱེན་འགའ་ཡོད་དགོས་འདུག རྐྱེན་འདི་རིགས་ནི་རྐྱེན་ཆེན་ཡིན་དགོས་པ་སྟེ་མདོར་ན་མི་གཅིག་གི་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་ཡང་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་མཁན་དེ་འདྲ་ཡིན་དགོས་པ་མ་ཟད། དེའང་ཀློག་པ་པོའི་ཚོད་རྩིས་ལས་ཡོངས་སུ་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཁྲིད་དགོས་འདུག དཔེར་ན་<<བཀྲས་ཟུར་ཚང་གི་གསང་བའི་གཏམ་རྒྱུད>>ནང་རྫ་རའི་དོན་རྐྱེན་སྐབས་དྲེལ་པ་འབྲུག་རྒྱས་ཀྱིས་འགྲུལ་པ་རྨས་མ་དྲེལ་ཐོག་བསྐྱོན་ནས་སྲོག་སྐྱོབ་ཡོང་ཕྱིར་གནས་ཚང་རྗེས་མ་སྟེ་སྲིན་ལག་ཏུ་བསྐྱོད་སྐབས་ཀློག་པ་པོས་བསམ་ན་དེ་རུ་རོགས་རམ་ཐོབ་རྒྱུར་སྙམས། འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྲིན་ལག་གི་གནས་མོའང་རྫ་རའི་གྱོད་གཞི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་སྟབས་དཔང་རྟགས་མེད་པར་བཟོ་ཕྱིར་མོས་འགྲུལ་པ་རྨས་མ་གསོད་པར་བརྩམས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཡང་དཔེར་ན། རྫ་རའི་དོན་རྐྱེན་ཐག་ཆོད་རྗེས་སྲས་སྐུ་བགྲེས་ལྷ་སར་གཟིམས་བཀྲས་རབ་པར་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ཀློག་པ་པོས་བསམ་ན་དེ་རུ་འོས་འཚམས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་སྲིད་སྙམས་ཀྱང་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པར་དེ་སླར་གཟིམ་ཤག་དེ་ལས་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ།།
དྲུག་ཏུ། སྒྲུང་ནི་གཏམ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱས་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རང་རེས་ཤེས་ཟིན། འོན་ཀྱང་འདིར་བརྗོད་དོན་དུ་གཏམ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྗོད་བྱ་ལེགས་ཞེས་བརྗོད་མིན་ཐད་རང་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་ཁྲོད་དུ་ངོས་འཛིན་མི་འདྲ་བ་མེད་དམ་སྙམས་འདུག་པ་ལས། དེའང་མ་ཉུང་བ་ཞིག་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཕྱིར་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་མང་ཙམ་རྒྱག་དགོས་པའམ་མངོན་བརྗོད་མང་ཙམ་སྤྱོད་དགོས་པ་སྟེ། མིག་ལ་འདྲེན་བྱེད་ལྟ་བུའམ་ལོ་ནར་བགྲང་བྱ་ལྟ་བུ་འབྲི་ཐབས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞེན་འདུག བདག་གིས་བསམ་ན་རྩོམ་རིག་ཅིག་ཕལ་སྐད་ལས་འདས་ཏེ་བརྡ་རྙིང་པར་བྲིས་ཡོད་ཚེ་དེའང་མི་ལེགས་པ་མིན། འོན་ཀྱང་རང་ཅག་གི་དེང་གི་རྩོམ་རག་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་ཕལ་སྐད་ཁོ་ན་ཡིན་སྟབས་གློ་བུར་ཏུ་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱན་ཇི་སྙེད་འཁོད་ཚེ་བདེ་བའི་རྩྭ་ཐང་ཞིག་སྟེང་བྲག་གོང་ཇི་སྙེད་རྡོག་ཏུ་ཐོན་པ་ལྟ་བུར་འདུག་ཅིང་། བརྗོད་བྱ་ནི་ཅིས་ཀྱང་བདེ་པོ་ཞིག་དགོས་པར་འདུག
ལུག་ཚེ་ཐར་
གཡུལ་རྒྱལ། ད་ལྟ་ཁྱེད་ཀྱི་གོང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་བརྩམས་སྒྲུང་དེའི་ནང་བོད་མིའི་རིགས་གནས་ཀྱིས་གཞི་བྱས་དམིགས་བསལ་བོད་མིའི་སེམས་ཁམས་དེ་ཚོ་མི་སྣའི་གཤིས་ཀའི་སྟེང་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པའམ་མཚོན་ཐབས་གནང་བ་དེ་ཚོར་དེ་མིན་མི་རིགས་གཞན་ཚོས་བལྟ་སྟངས་དང་ངོས་འཛིན་གང་འདྲ་བྱུང་ཡོད་དམ།
ཀུ་རུ་ཁ་
ཀུ་རུ་ཁ་ 1.ཁྲམ་རྟགས་ཏེ་རྟགས༌འདི་ (྾) ལ་ཟེར། 2.ཀོ་རུ་ཁ་ཡི་འབྲི་སྲོལ་གཞན།
སྔགས་པ་
སྔགས་པ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་
སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སྔགས་བཟླ་ཚེ་འདོན་རྒྱུའི་སྐྱོན་བརྒྱད་
སྔགས་བཟླ་ཚེ་འདོན་རྒྱུའི་སྐྱོན་བརྒྱད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མཆུ།
མཆུ་ནི་ལུས་པའི་བྱེ་བྲག
སྔགས་ལུགས་ཀྱི་རིགས་གསུམ་
སྔགས་ལུགས་ཀྱི་རིགས་གསུམ།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས།     རྡོ་རྗེའི་རིགས།       པད་མའི་རིགས།
རྐང་པ།
རྐང་པ་ནི་ལུས་པའི་བྱེ་བྲག
པུས་མོ།
པུས་མོ་ནི་ལུས་པའི་བྱེ་བྲག
སྤྲིན་ཆེན་མོའི་མདོ།
བམ་པོ་བཅུ་དང་ལེའུ་སོ་བདུན་ཡོད། སྔར་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་དུས་སུ་ལོ་ཙྰ་བ་ཞང་ཡེ་ཤེས་སྡེས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་བཀའ་འགྱུར་སྣར་ཐང་དཔར་མའི་ལེ་ཚན་〔ཝ〕པའི་ནང་ཡོད། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྤྲིན་མཆོད་ལྷ་མོ་བརྒྱད།
ÕâÊÇ´úÂë
ལེན་སྤྱོད་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྔགས་གསར་རྙིང་
སྔགས་གསར་རྙིང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀྱི་བསེར་
ཀྱི་བསེར་ (བརྡ་རྙིང་།) བསིལ་རླུང་དང་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་ལྷགས་པ།
བོད་སིལ་བུར་འཐོར་བའི་དུས།
འོད་སྲུང་དང་ཡུམ་བརྟན་གཉིས་མ་འཆམས་པར་དབུ་གཡོ་གཉིས་སུ་གྱེས་པའི་སྐོར། དེ་ཡང་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་མདས་བཙན་པོ་དར་མའི་སྨིན་མཚམས་སུ་ཕོག་སྟེ་མདེའུ་ལྟག་པར་ཕྱུང་བ་ན། ཨུ་དམ་གྱིས་ཡང་ན་ལོ་གསུམ་གྱིས་སྔས།  ཡང་ན་ལོ་གསུམ་གྱིས་འཕྱིས། ལག་པ་གཉིས་མདའ་ལ་འཇུ་བཞིན་གྲོངས་པས།  ཁོང་གི་ལས་དོན་ཡིད་བཞིན་མ་འགྲུབ་པར་ལུས།  དར་མ་བཀྲོངས་ནས་ཟླ་ཤས་འདས་པར་བཙུན་མོ་ཆུན་མ་ཚེ་སྤོང་བཟའ་ལ་སྲས་གཅིག་བྱུང་བ་ཆེན་མས་གསད་དམ་ཕྲོགས་ཀྱིས་དོགས་ནས་འོད་དང་མ་བྲལ་བར་བསྲུངས་པས་གནམ་ལྡེ་འོད་སྲུང་དུ་ཐོགས།  དེའི་ཚེ་ཆེན་མ་སྣ་ནམ་བཟས་ཀྱང་བུ་ཆུང་སོ་སྐྱེས་པ་ཅིག་ང་ལ་མདང་སྐྱེས་སོ།  ཞེས་བསྟན་པས་བློན་པོ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ཀྱང་།  ཡུམ་བཙུན་མོ་དབང་ཆེ་བའི་སྨྲ་མ་ནུས་ཏེ།  ཡུམ་གྱི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་བརྟན་དུ་བཅུག་པས་ཁྲི་ལྡེ་ཡུམ་བརྟན་དུ་ཐོགས།  ཕྱིས་སུ་འོད་སྲུང་དང་ཡུམ་བརྟན་གཉིས་སྲིད་ལ་མ་འཆམས་པར་ཕྱོགས་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ་དམག་འཁྲུག་ལོ་བཅུ་ལྷག་ལ་བྱས་མཐར།  འོད་སྲུང་གི་ཕྱོགས་ཕམ་ནས་སྟོད་མངའ་རིས་སུ་བྲོས་ཏེ་གཡོ་རུ་བཟུང་བ་དང་ཡུམ་བརྟན་གྱིས་དབུ་རུ་བཟུང་།
འབྲི་གུང་གཏེར་སྒྲོམ་
ལོ་རྒྱུས།
རེབ་ཅེས་པ་ནི་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཇོ་མོ་མཚོ་རྒྱལ་ལ་བསམ་ཡས་སུ་བདུད་བློན་རྣམས་གྱིས་བར་ཆད་བརྩམས་པར་གུ་རུ་ཡབ་ཡུམ་འོད་ཀྱི་ད་ལེར་བཞུགས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་པས་ད་ལྟའི་གཏེར་སྒྲོའི་ཐད་ཀར་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཡལ་སོང་བས་རིབ་ནང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན། ཐོག་མར་གནས་དེར་གཟའ་དང་། ཀླུ་བདུད་ནག་མོ། དམ་སྲི་སོགས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་བདུད་ལུང་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་གུ་རུ་པདྨ་འབྱུང་གནས་གནས་དེར་ཕེབས་ནས་ལྷ་འདྲེ་རྣམས་དམ་འདོགས་གནང་སྟེ་ལུང་པ་བྱང་བལྟ་དེ་ལྷོ་བལྟ་དང་། བདུད་ལུང་དེ་ཆོས་ལུང་ལ་བསྒྱུར་གནང་མཛད། ཡུལ་དེའི་ཕུ་རུ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཙམ་སོང་ན་བདུད་འདུལ་ཕུག་ཅེས་པའི་གུ་རུའི་སྒྲུབ་ཕུག་དང་། མཐའ་འཁོར་དུ་འཁའ་འགྲོ་བྱེ་བའི་དབུ་སྐྲ་ཞེས་ཤུག་པ་མང་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆུ་ཚན་ཆགས་ཡུལ་དེར་ཐོག་མར་ཀླུ་བདུད་ནག་པོས་བདུད་ཆུ་བསྐྱིལ་ཡོད་པ་ལ། གུ་རུས་ཨ་ཕྱི་ཆོས་སྒྲོན་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་བདུད་ཆུ་འདི་གཤོངས་ཤིག་གསུངས་པར། ཨ་ཕྱིས་མེ་ལོང་གིས་བྲག་བཤགས་ཀྱང་ཆུ་བཤངས་མི་ཐུབ་པས་གུ་རུས་ཁྱོད་བུད་མེད་ཀྱིས་ལས་དེ་ཙམ་ལས་ཅི་འོང་གསུངས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་གཡུགས་གནང་བས་བྲག་བརྟོལ་ཏེ་ཆུ་བཤངས། སེམས་ཅན་གྱི་ནད་ལ་ཕན་པའི་ཆུ་ཚན་དེ་བཞག་གནང་མཛད། ཆུ་ཚན་དེ་ནི་རྡོ་སོལ་དང་། མུ་ཟི་ནག་པོ། ཅོང་ཞི་དཀར་པོ་སོགས་ལས་གྲུབ་པ་དང་། ཆུའི་ཚ་ཚད་ནི་ཧྲེ་ཧྲི་ཏུའུ་༤༠ཡན་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ། ཆུ་ཚན་དེ་ལ་བཞུགས་པས་སྨུག་པོ་དང་། སྙིང་། ཚད་པ། གྲང་བ། མཁྲིས་པ། ཕོ་བ། མཆིན་པ། རླུང་། མཁལ་མ། སྐེད་པ། དྲེག་གྲུམ། ཆུ་སེར། ཞ་རེངས། རྩ་དཀར། པགས་ནད་མཛེ་སོགས་འཇོམ་ཞེས་དང་། ཡང་དེ་དང་ཉེ་བར་ཤྭ་བ་ཆུ་ཚན་ཞེས་སྔོན་ཤྭ་བ་རྐང་པ་ཆག་པ་ཞིག་ཆུ་དེས་དྲག་སྐྱེད་བྱུང་བའི་ཆུ་ཚན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རུས་པ་ཆག་སྐྱོན་བྱུང་རིགས་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། ཐོག་མར་འདུ་ཁང་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལས་མེད་པ་དང་། དེ་རྗེས་གནས་དེར་སྒྲུབ་པ་ཕོ་མོ་མང་པོ་བཞུགས་ཀྱང་འདུ་ཁང་མེད་ཅིང་བསྙེན་བསྐུར་མང་ཇ་སོགས་བྱུང་ན་ཧོམ་ཁུང་གདོང་ཞེས་ད་ལྟའི་འདུ་ཁང་གནས་ཡུལ་དེར་ཚོགས་ནས་བསྔོ་སྨོན་སོགས་གནང་བ་ཡིན། དེ་རྗེས་བདུད་འདུལ་རིན་པོ་ཆེས་འདུ་ཁང་ཆུང་ངུ་ཞིག་བཞེངས་གནང་བ་དང་། གྲུབ་དབང་ངག་དབང་རིན་པོ་ཆེ་བྱོན་ཏེ་ཡང་ཟབ་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་བྱུང་། དེ་རྗེས་གདན་རབས་སོ་བཞི་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་གྱིས་འདུ་ཁང་སྟེང་འོག་བར་གསུམ་རྒྱ་ཆེར་བཏང་གནང་སྟེ་སྤྱི་པ་ཐོག་མར་ཚུགས། རྟེན་གཙོ་གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་དང་། རྗེ་སྐྱོབ་པ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། བསྟན་སྲུང་ཨ་ཕྱི་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་མང་པོ་བཞུགས་པ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ད་ལྟ་ནི་སྔོན་གྱི་འདུ་ཁང་ཤུལ་དུ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་འདུ་ཁང་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དེ་དག་གི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་གཡས་གཡོན་དུ་བཙུན་ཤག ཆུ་ཚན་ཁར་འགྲུལ་ཁང་ལེགས་ཉེས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་བཅས།
མཆོད་ཡོན་
མཆོད་ཡོན།
སྤྱིར་ན་ལྷའི་ཞལ་དུ་ཕུལ་བའི་ཆུ་གཙང་མ་ལ་གོ་དགོས། །
སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས།
ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པ་དང། ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བོད་མི།
བོད་པ་ནི་བོད་ཡུལ་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རེད།
སུད་སི།
སུད་སི་ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་པེར་ནེ་རེད།
ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ
ལོ་རྒྱུས་སམ་ཤོད་སྲོལ།
ཡར་འབྲོག་ཅེས་པ་ནི་ཡུལ་མིང་མཚོར་ཐོགས་པའམ་ཡང་ན་མཚོ་མིང་ཡུལ་དུ་ཐོགས་པར་གསུངས་ཤིང་། དེར་སྙན་པར་ཁྱབ་པའི་ཤོད་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྤྱིར་ན་གངས་ལྗོངས་ཀུན་ཏུ་བླ་མཚོ་མོ་དང་གནས་རི་ཕོ་བཞིན་དུ་རྟགས་ནས་ཕན་ཚུན་བཟའ་མཚོ་ཡིན་པའི་ཤོད་རྒྱུན་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཀྱང་ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོར་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཤོད་སྲོལ་ངོ་མཚར་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ་ནས་རྒྱང་ཐག་མི་རིང་བའི་སར་ཕུ་མ་གཡུ་མཚོ་ཞེས་པ་ཞིག་གནས་ཤིང་། མཚོ་དེ་གཉིས་ཚན་ཚུན་བཟའ་མཚོ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ་ནི་དྭངས་ཤིང་སྔོ་བ་དང་གནམ་གཤིས་དང་བསྟུན་ནས་མཚོ་ཁ་དོག་ལ་གྱུར་བ་འགྲོ་བས་རྒྱན་ཆ་དང་བྱི་དོར་ལ་དགའ་བའི་བུད་མེད་ལྟ་བུ་དང་ཕུ་མ་གཡུ་མཚོ་ནི་ཕོ་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཅུང་རྙོག་ཅིང་ཁ་དོག་ལ་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གྱུར་བ་མེད། ལོ་འཁོར་གཅིག་སྟེ་ལོ་ངོ་བཅུ་གཉིས་ནང་མཚོ་ཆུ་ལུད་དེ་ཕན་ཚུན་ལུས་འབྲེལ་ཐེངས་གཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བཤད།
འཆབ་པ་
འཆབ་པ།
རང་གཞན་གང་རུང་གི་སྐྱོན་གསང་ཞིང་སྦེད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་།
འཆར་འཕར་ཁུར་འཁྲི་
འཆར་འཕར་ཁུར་འཁྲི།
འཆར་ཅན་དང་། འཕར་མའི་འགན་འཁུར་ལས་དོན།
སློབ་དཔོན་པཎྡི།
སྙན་ངག་མེ་ལོང་མཛད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་པཎྡི་སྟེ་དབྱུག་པ་ཅན་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་སྨད་ཙམ་དུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཀུན་ཏའི་གྲོང་བྱ་བར་འཁྲུངས། རིགས་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན།  ཆུང་དུས་ནས་ཕ་མ་གཉིས་ཀ་འདས་ནས་གནས་མེད་དུ་འཁྱམས།  རེ་ཞིག་ན་ཡུལ་དེར་འབངས་དང་རྒྱལ་པོ་མ་མཐུན་པས་འཁྲུག་པ་ན་ནགས་ཁྲོད་དུ་བྲོས་ནས་བསྡད།  དེའི་རིང་རིག་པའི་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས་པ་དང་།  ཡུལ་འཁྲུག་བདེ་ནས་སླར་ཡུལ་དུ་ལོག་རྗེས་རྒྱལ་པ་པཱ་ལླ་བའི་བློན་པོར་གྱུར།  གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་པུ་ལ་ཀེ་ཤ་ཞེས་བའི་སྤུན་ཁྱབ་འཇུག་འཕེལ་བ་དང་མཛའ་གྲོགས་སུ་གྱུར་ནས་(སྙན་ངག་མེ་ལོང་)འདི་རྒྱལ་པོ་དེའི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བརྩམས་པར་གྲགས་སོ།  སློབ་དཔོན་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་གཞུང་གསུམ་སྟེ། (སྙན་ངག་མེ་ལོང་)ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་འདི་དང་།  (གཞོན་ནུ་བཅུའི་འཇུག་པ་)ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་གྱི་ལེའུ་ལྔ་ལ་རྒྱལ་པོ་བ་ཧ་ན་དང་།  མཛེས་མ་ཨ་བནྟི་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། དངོས་གཞི་ལ་གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་རང་རང་གི་སྤྱོད་པ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་དང་།  གཅིག་ནི་ཟློས་གར་རིགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པར་གྲགས།།
སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ།
མཚན་དཀོན་ཅོག་འབངས་ཞེས་དང་། དཔའ་བོ་དང༌། རྟ་དབྱངས། མ་ཁོལ། ཕ་ཁོལ། ཐུབ་དཀའ། ཆོས་ལྡན་རབ་འབྱོར། མ་ཏི་ཙི་ཏྲ་རྣམས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །
སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་ནི་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡབ་བྲམ་ཟེ་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་སྨན་པ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་གསང་བ་དང་། ཡུན་རིན་ཆེན་དངོས་གྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས།  དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཚེའི་རིག་བྱེད་བཞི་དང་།  རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞི།  ཉེ་བའི་ཡན་ལག་བཞི།  ལས་དྲུག་སོགས་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས།  ཁྱད་པར་དུ་ཡབ་ལས་གསོ་བ་རིག་པ་བསླབས་པས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན།  ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས།  གསུང་སྙན་པས་རྟ་དབྱངས་སུ་གྲགས།  མུ་སྟེགས་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་པའི་པཎྡི་ཏ་རྣམས་དང་བརྩད་པས་རྟ་དབྱངས་རྒྱལ་ཏེ་ནང་པའི་བསྟན་པ་བསྣུབས་ནས་ཕྱི་པའི་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་ཞིང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྩོད་པར་ཕེབས་པ་ལས།  སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སློབ་མ་འཕགས་པ་ལྷ་རྟ་དབྱངས་དང་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་རྩོད་པར་ཕེབས་ནས་རྟ་དབྱངས་ཚར་བཅད་དེ་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་སུ་བསྒྱུར།  ཕྱིས་སུ་དཔལ་མགོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སློབ་མར་གྱུར།  མཚན་དཀོན་མཆོག་འབངས་ཞེས་གྲགས།  སྔར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པའི་ལས་བྱས་པ་རྣམས་བཤགས་པའི་ཆེད་དུ་སྟོན་པ་རིན་པོ་ཆེར་བསྟོན་པ་(སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པ་)ཞེས་སྙན་ངག་གི་རོ་མཆོག་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་སྤྱི་དང་།  ཁྱད་པར་དུ་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཆེན་པོ་སོགས་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་གཞུང་མང་དུ་མཛད་པར་གྲགས་སོ། །
རྣམ་པར་འདྲེན་པ་ཆེན་པོ་
རྣམ་པར་འདྲེན་པ་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཕ་རོལ་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་པོ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཟེར་པ་ཡིན། །
འཆི་མེད་བདག་པོ་
འཆི་མེད་བདག་པོ།
འཆི་མེད་ཞེས་པ་ལྷ་དང་དེའི་བདག་པོ་ཞེས་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་མིང་།
ཁེ་ལི་སི་ཏི་ཡ་ནུའོ་རོ་ནའར་ཏུའོ།
ཁུ་ལི་སི་ཏི་ཡ་ནོ་རོ་ན་ཨར་ཏོ་ནི་ཆེད་ལས་ཀྱི་རྐང་གྲུག་ལུས་རྩལ་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོ་ཕོར་ཐུ་ཀལ་ནས་སྐྱེས།
ལེགས་སྦྱར་སྐད།
༄༅༎ ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌།
एते सर्वे चेतना-तर्क-शक्तिभ्यां सुसम्पन्नाः सन्ति। अपि च, सर्वेऽपि बन्धुत्व-भावनया परस्परं व्यवहरन्तु।
རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ན་ཐ་
བལྟམས་མ་ཐག་པའི་དུས་སུ་གྲོད་བུས་གཡོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཡོད་པས། མེས་པོའི་ལྡེ་མིག་གིས་གྲོད་བུའི་རྒྱ་དྲལ་བ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད།  སྐབས་དེར་ཁྱེའུ་སྐྲ་དཀར་པོ་ཡེང་ཡེང་བ་ཞིག་ཡོད་པས།  མེས་པོས་ཁྱེའུ་སྐྲ་དཀར་པོ་འདིའི་རིགས་ལ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡོང་བས།  གྲིབ་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པར་གྱིས་གསུངས།  མིང་སྲི་གཅོད་རྡོ་རྗེ་བཏགས།  དགུང་ལོ་གཉིས་པ་ཙམ་ལ།  འཁྲུ་ནད་དྲག་པོས་བཏབ་སྟེ་སྣའང་ཞོམ་ཞིང་།  ཕལ་ཆེར་འཆི་བར་ཉེ་བ་ན།  ཨ་ཁུས་སྨན་བཅོས་མཛད་དེ་རིམ་གྱིས་དྭངས།  འོན་ཀྱང་ལོ་འགའི་བར་སྨྲ་བ་ཉུང་བས་ཀུན་གྱིས་ལྐུགས་པ་ཞིག་ཡོང་ངམ་སྙམ་པ་བྱུང་། དགུང་ལོ་བཞི་པར་ཕེབས་པ་ན། སྨྲ་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིང་རྒྱུན་དུ་ང་བླ་མ་ཀུན་དགའ་གྲོལ་མཆོག་ཡིན།  ཉེ་གནས་དཔལ་འབྱོར་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་བ་བྱུང་།  བྱིས་པའི་བླ་རྡོལ་གྱི་གཏམ་དེ།  ཡར་འབྲོག་ཁྲི་དཔོན་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་སོགས།  ཀུན་དགའ་གྲོལ་མཆོག་གི་ཡོན་བདག་བུ་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་སྙན་ལམ་དུ་སོང་།  དེ་དག་གིས་བསྐུལ་མའི་འོག་ཇོ་ནང་མཁན་པོ་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོས།  ཇོ་ཁང་བླ་མ་ཀུན་དགའ་གྲོལ་མཚོག་གི་སྐྱེ་ཕྲེང་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད།  ལོ་དེའི་ཟླ་བ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔར་བཏེག་སྟེ་ཇོ་དགོན་ཕྱོགས་སུ་བྱོན།  ཡབ་ཡུམ་གྱིས་བཀྲ་ཤིས་བྲག་གི་བར་སྐྱེལ་མ་མཛད་དེ།  རིམ་བགྲོད་ཀྱིས་རྒྱལ་རྩེར་སླེབས།  དེར་ཟླ་ཕྱེད་བཞུགས་རིང་མཁས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཇལ།  དེས་ཐུགས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་ཞིག་ཀྱང་བསྩལ།  དེ་ནས་རིམ་བཞིན་གསེར་མདོག་ཅན་དུ་ཕེབས།  ཞག་ལྔ་ཙམ་ནས་བཏེག་རི་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ཇོ་མོ་ནང་དུ་འབྱོར།  ཕེབས་ལམ་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་ཙམ་འགོར།  མི་རིང་བར་ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་ཚུགས།  ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་གྲོལ་རྗེས་རྡོ་རིང་པ་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དྲུང་དུ་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་རྗེས་གནང་ཐོག་མའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཞུས།  དེ་མིན་གྱི་དབང་དང་རྗེས་གནང་སོགས་མང་དུ་ཞུས།  གཞན་ཡང་རྗེ་བཙུན་བྲག་སྟོད་པ་དང་།  ཇོ་ནང་རྗེ་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ལའང་ལུང་རྗེས་གནང་འགའ་ཞིག་ཞུས།  ཡར་ལམ་ཡོད་བདག་རྣམས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་དངོས་རྫས་སུམ་ཆ་ཙམ་སྨོན་འགྲོ་བར་ཕུལ་ཞིང་ཡོན་མཆོད་འབྲེལ་ཟབ་བྱས།  འོན་ཀྱང་བརྗོད་གླེང་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས།  སྨོན་འགྲོ་བ་སྐུ་མཆེད་དང་འབྲེལ་བ་ལེགས་པོ་རང་མ་བྱུང་།
དེ་ནས་ལོ་བདུན་ལྷག་རིང་། མཁན་པོ་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ། སློབ་དཔོན་བྱམས་པ་ལྷུན་གྲུབ།  ཇོ་ནང་རྗེ་དྲུང་སོགས་སློབ་དཔོན་མང་པོར་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མང་པོ་བློར་འཛིན་དང་གོ་བའང་ལེགས་པར་བྱུང་།  ཁྱད་པར་རྗེ་བཙུན་སྦས་པའི་སངས་རྒྱས་བུངྔྷ་གུ་བྟ་ནཱ་ཐའི་སྤྱན་སྔར་ཐེག་པ་བླ་མེད་ཀྱི་སྐོར་དོགས་གྲོལ་མང་པོ་མཛད་ཅིང་།  གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་གོ་བ་རྒྱ་ཆེན་ཐོབ།  བར་མཚམས་རྣམས་སུ་བསྙེན་མཚམས་སོགས་ཀྱང་ཐེངས་འགར་བཞུགས།  དབུས་སུ་མཇལ་སྐོར་ཐེངས་ཤིག་ཀྱང་ཕེབས།  ཡོས་ལོའི་ལོ་སྟོད་ལ་མཁན་པོ་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་གཤེགས།  བླ་མ་དྲན་པའི་གདུང་ཤུགས་ཀྱིས་མཆི་མ་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར།  གསེར་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་མཛད།
འཆེལ་བ་
འཆེལ་བ།
ཞེན་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་དོན།
གྲངས་གནས་ཀྱི་ཀློག་སྟངས་
༡༢།   ཁྲག་ཁྲིག         (ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོ་༡༠ལ་ཁྲག་ཁྲིག་༡)
༢༣།   ཁྱད་འབྱིན་ཆེན་པོ།(ཁྱད་འབྱིན་༡༠ལ་ཁྱད་འབྱིན་ཆེན་པོ་༡    )
༢༥།   སྤང་རྟེན་ཆེན་པོ།    (སྤང་རྟེན་༡༠ལ་སྤང་རྟེན་ཆེན་པོ་༡)
༣༣།   འོད་མཛེས་ཆེན་པོ།    (འོད་མཛེས་༡༠ལ་འོད་མཛེས་ཆེན་པོ་༡    )
༤༤།   སྟོབས་འཁོར།    (རྒྱ་རྟགས་ཆེན་པོ་༡༠ལ་སྟོབས་འཁོར་༡)
༥༢།   བྱམས་པ།    (སྟོབས་མིག་ཆེན་པོ་༡༠ལ་བྱམས་པ་༡)
ཀྱི་སྙ་
ཕ་བ་ལྒོ་ལྒོའི་མིང་གཞན།
རང་དབང་གི་ལྷ་མོ་
རང་དབང་གི་ལྷ་མོ་ Statue of Liberty ཞེས་པ་འདི་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཧཱ་ཌི་སོན་གཙང་པོའི་རང་དབང་གླིང་ཕྲན་སྟེང་ཡོད། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༨༦།༡༠།༢༨ ཉིན་ཧྥ་རན་སིའི་མི་མང་གིས་ཨ་རིའི་མི་མང་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་ཏེ། བྱང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་མོ་བརྒྱུད་དེ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ཨ་རིར་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱས། སྐུ་བརྙན་འདི་ ༡༨༧༠ ལོར་ཧྥ་རན་སིའི་མི་མང་ལ་ཞལ་འདེབས་བསྡུས་ཏེ་འཇིམ་བཟོ་པ་སྐུ་ཞབས་ཨའུ་གྷུ་སི་ཊི་བྷར་ཐོལ་ཌེ་ Frédéric Auguste Bartholdi ལགས་ཀྱིས་ཇུས་འགོད་དང་། སྐུ་ཞབས་གྷུ་སི་ཊཧྥི་ཨེ་ཧྥལ་ Gustave Eiffel ལགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་ཕེ་རི་སི་རུ་བཞེངས། སྐུ་བརྙན་འདི་ནི་ངལ་རྩོལ་བའི་གྱོན་གོས་བསྣམས་པའི་རཱོ་མའི་ལྷ་མོ་ཞིག་གི་འདྲ་གཟུགས་ཡིན་པ་དང་། ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་ལྷ་མོ་འདིའི་ཕྱག་གཡས་པར་དཔལ་འབར་ཞིག་སྒྲེང་ཡོད་ཅིང་། དེས་འཛམ་གླིང་ལ་རང་དབང་གི་འོད་སྣང་སྤྲོ་བ་མཚོན་པ་དང་། ཕྱག་གཡོན་པར་ཤིང་བྱང་ཞིག་བསྣམས་པའི་ངོས་སུ་རཱོ་མའི་ཨང་གྲངས་ "JULY IV MDCCLXXVI" ཞེས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། དེས་སྤྱི་ལོ་ ༡༧༧༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤ ཉིན་ཏེ་ཨ་རིའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་བའི་ཉིན་མོ་མཚོན། ལྷ་མོ་དེས་རྐང་མགོའི་ལྕགས་སྒྲོག་བཅད་དེ་མདུན་དུ་སྐྱོད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དེས་ཨ་རིར་རང་དབང་ཐོབ་པ་དང་ཕྱི་ནས་ཕེབས་པའི་ཡུལ་གྱར་བར་དགའ་བསུ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་མཚོན།
ཀྱིལ་ལེ་
(རྒྱན་ཚིག) དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་རུང་ཞིག་སྟོན་པ་སྟེ། (དཔེར་ན།) མཚེའུ་སྒོར་འཁྱིལ་ལེ།  སྦྲུལ་སྒོར་ཀྱིལ་ལེར་འཁྱིལ་ནས་སྡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ།
སྨེ་བ་བརྩི་སྟངས་
གཞུང་ལས་གཅིག་བཅུ་བཅུ་དགུ་ཉེར་བརྒྱད་དང་། །སོ་བདུན་ཞེ་དྲུག་ང་ལྔ་སྟེ། །རེ་བཞི་དོན་སུམ་གྱ་གཉིས་དང་། །གོ་གཅིག་རྣམས་ལ་དབུས་སུ་འཚོག །བསྐོར་ལུགས་དབུས་ནས་ཤར་དུ་ཐོན། །ཕོ་ལོ་དྲུག་པོ་གཡོན་སྐོར་དང་། །མོ་དྲུག་གཡས་སྐོར་དུ་ལོན་བགྲང་། །རང་རང་བརྒྱབ་ནས་དབུས་སུ་འཇུག །སླར་ཡང་དབུས་ནས་བྱ་འཕུར་གྱིས། །གང་བབས་སྨེ་བ་ངོས་བཟུང་བྱ། །སྐྱེས་སྨེ་བདེ་བླག་འཚོལ་འདོད་ན། །གནམ་ལོའི་སྨེ་བ་དབུས་བཞག་ནས། །བྱ་འཕུར་ཁོ་ནས་སྨེ་བ་རེར། །བཅུ་ཚན་རེ་རེ་བགྲང་བྱ་ཞིང་། །བཅུ་ཁ་མ་ལོངས་རེ་རེ་རྩི། །ཡང་ན་དབུས་ཚོགས་ལོ་ལོངས་དང་། །ད་ལྟའི་གནམ་ལོའི་སྨེ་བ་སྤྲད། །དེ་ནས་དབུས་ཚོགས་མ་ལོངས་པའི། །ལོ་གྲངས་གནམ་ལོའི་སྨེ་བ་ནས། །བཟུང་སྟེ་ལུགས་འབྱུང་བགྲངས་པའི་གྲངས། །གང་བབས་སྐྱེས་སྨེར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་།  རང་གཞན་སུ་ཡི་སྨེ་བ་གང་དུ་བབས་མིན་དང་སྐྱེས་སྨེ་གང་ཡིན་བརྩི་སྟངས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།   ལོ་གཅིག   བཅུ།   བཅུ་དགུ།    ཉེར་བརྒྱད།    སོ་བདུན།   ཞེ་དྲུག    ང་ལྔ།    རེ་བཞི།    དོན་གསུམ།   གྱ་གཉིས།   གོ་གཅིག་ལ་སོན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེས་སྨེ་ནི་གནམ་ལོའི་སྨེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་སྟེ།   སྤྱི་ལོ1990ལོར་མཚོན་ན་གནམ་ལོའི་སྨེ་བ་གཅིག་དཀར་ཡིན་པས་ལོ་དེར་གོང་དུ་བཤད་པའི་ལོ་གྲངས་ལ་སླེབས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེས་སྨེ་གཅིག་དཀར་ཡིན་པ་དང་།
ན་བཞའི་རྒྱན་
སྤྱིར་ལྷའི་རྒྱན་ལ་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་སྦྱངས་བྱེད་ན་བཞིའི་རྒྱན། ན་བཞིའི་རྒྱན་ནི་གཏི་མུག་རྣམ་དག་བྱ་ཁྱུང་ཀ་རུ་ན། འདོད་ཆགས་རྣམ་དག་ཆུ་སྲིན་པ་ཏྭ་ན། ཞེ་སྡང་རྣམ་དག་རི་དྭགས་ཤ་ར་ན།
གར་རི་དགོན
མཚན་རྒྱས་པར་གར་རི་བསམ་གཏན་གླིང་ཞེས་ཞུ། སེ་ར་དགོན་ནས་གཡས་ངོས་ཉང་བྲན་ཕུར་སྤྱི་ལེ་ལྔ་དྲུག་ཙམ་དང་། དེ་ནས་བྱང་ངོས་རི་ལྡེབས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཞི་ལྔ་ཙམ་འཛེགས་ན་བཙུན་མའི་དགོན་དེར་སླེབས། དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་སྤྱི་ལོ་༡༡༡༣ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདེབས་གནང་མཛད། དེའང་ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་བོད་དུ་ཐེངས་ལྔ་ཕེབས་པའི་མཇུག་མ་སྟེ་ཁམས་ཀློང་ཐང་སྒྲོལ་མ་ཞེས་པར་མཁྱུད་དཔྱད་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་གཏེར་དུ་སྦས། དེ་ནས་སྟོད་དིང་རིར་ཕེབས་ཞོར་དུ་གནས་དེར་ཕེབས་ཏེ་ཐོག་མར་ཕོ་དགོན་ཞིག་འདེབས་དགོས་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས་ཏེ་སྐུ་ངལ་གསོ་བཞིན་བཞུགས་སྐབས། བྲག་གོང་ཞིག་གི་འགྲམ་ནས་བ་དཀར་པོ་ཞིག་འོང་སྟེ་ཕ་དམ་པར་འོ་མ་ཕུལ་བས་དབང་མེད་དུ་“ཨ་མ་”ཞེས་གསུང་ཤོར་བས་བྲག་གོང་ལའང་ཨ་ཡིག་རང་བྱོན་དོད། བྲག་གོང་དེ་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་ལ། བྲག་ཨ་མ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། དེ་ནས་བརྡ་མ་ལ་ཞེས་པའི་ཤར་གྱི་ལ་ཉག་ཏུ་ས་དཔྱད་གཟིགས་པར་ཕེབས་སྐབས་མ་དང་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་བསུ་མའི་ཚུལ་དུ་བརྡ་མ་སོགས་ལྷ་ཡིས་རོལ་ཆ་བཀྲོལ་བ་གཟིགས་པས་བརྡ་ མ་ལ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བྱུང་། དེ་ནས་ད་ལྟའི་དགོན་ཆགས་ཡུལ་དེར་ཕེབས་པས་སླར་ཡང་མ་དང་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་གར་འཁྲབ་པ་གཟིགས་པས། ད་གནས་འདིར་མོ་དགོན་ཞིག་འདེབས་དགོས་པ་འདྲ་དགོངས་ཏེ་བཙུན་མའི་དགོན་ཞིག་བཏབ། དགོན་པའི་མཚན་དུ་གར་དགོན་བསམ་གཏན་གླིང་ཞེས་གསོལ། ཞི་བྱེད་ཀྱི་ཕྱག་བཞེད་གཏོད། དེ་ནས་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་མཇུག་ཙམ་དུ་བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱིས་བྲག་རི་མཁན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་རི་བོ་དགེ་ལྡན་ཕྱག་བཞེད་མཛད་པར་གྱུར། དེ་ནས་བཟུང་བྲག་རི་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱིས་དགོན་དེ་སྐྱོང་བར་མཛད་པས་དགོན་བདག་བྲག་རི་བླ་བྲང་ནས་གནང་། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བཅུ་གཉིས་ནང་ཛྷི་ཀྵིམ་གྱི་ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་བྱིས་པ་ལོ་གཉིས་ཙམ་དང་། རྗེ་སྐུ་འབུམ་ནས་གདན་དྲངས་པ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་འཁྲུངས་རབས་ལེབ་ཐང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་པ། སྨན་འདམ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་ཐོག་ཚད་མ། གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་མ། གསེར་ཟངས་ཀྱི་བྲག་རི་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན། ཐུགས་རྟེན་དུ་ཤར་ལིའི་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ལིའི་མཆོད་རྟེན་དང་། སྐུ་བརྙན་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད་ལ་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་སོགས་ལའང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད། སྔོན་བཙུན་མ་བརྒྱ་ལྷག་གིས་གཙོ་བོ་དགེ་ལྡན་ལུགས་ཀྱི་མདོ་ཆོག་གནས་བརྟན་ཕྱག་མཆོད་དང་། སྨན་བླ། སྔགས་ཆོག་བླ་མ་མཆོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བདེ་མཆོག་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ། མགོན་ཆོས་སྡེ་བཞི། ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་སྲུང་ཨ་གྷུ་ར་སོགས་ཀྱི་བསྐང་གསོ། ལྷག་པར་དུ་སྟག་ཕུ་གར་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིགས་སྣང་དུ་བྱུང་བའི་བླ་ཆེན་རྣམས་མཁའ་འགྲོ་བསུ་ལྡོག་ཅེས་པའི་གར་འཆམ་བཀའ་རྒྱ་མ་དེའང་བསྐྱོན་སྲོལ་ཡོད། གཞན་ཡང་དགོན་དེའི་རྒྱབ་རིར་སྒྲོལ་མའི་རང་བྱོན་དང་། ཤར་རི་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་བླ་རི་དང་དེའི་འོག་གནས་བརྟན་བྲག་རི། ནུབ་རིར་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་། བབས་ཆུར་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུངས་སྒྲ་སྒྲོག་པ། ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་དགོན་དེ་ནས་ཕེབས་སྐབས་སྔར་གྱི་བ་དཀར་པོ་དེས་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་“ཨ་མ་མ་ཡོང་ཨ་མ་སྡོད་”ཅེས་ཕྱག་འཁར་ཕ་ཝང་ཞིག་ལ་བཙུགས་པས་བ་དཀར་པོ་ཕ་ཝང་ལ་ཐིམ་པའི་རང་བྱོན་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་འདུ་ཁང་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དེ་དག་གི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། གནས་རི། རང་བྱོན་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ཨ་ཏི་ཤ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བོད་ཀྱི་གནའ་མིའི་རུས་ཚན་
གནའ་མི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་རིམ་བཞིན་འཕེལ་བ་ལས་བོད་ཀྱི་མིའི་རིགས་བཞི་ཞེས་སེ་དང་། རྨུ་དང་། ལྡོང་དང་། སྟོང་སྟེ་རུས་ཚན་ཆེན་པོ་བཞི་ཆགས་པ་དང་། ཡང་དེའི་སྟེང་དབྲ་དང་འབྲུ་གཉིས་བསྣན་པས་མིའུ་རིགས་དྲུག་བྱུང་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། རུས་ཚན་གྱེས་ཚུལ། དེ་ལྟར་གནའ་མི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་རིམ་བཞིན་འཕེལ་བ་ལས་བོད་ཀྱི་མིའི་རིགས་བཞི་ཞེས་སེ་དང་། རྨུ་དང་། ལྡོང་དང་། སྟོང་སྟེ་རུས་ཚན་ཆེན་པོ་བཞི་ཆགས་པ་དང་། ཡང་དེའི་སྟེང་དབྲ་དང་འབྲུ་གཉིས་བསྣན་པས་མིའུ་རིགས་དྲུག་བྱུང་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རུས་ཚན་གྱེས་ཚུལ་སྐོར་ལའང་བཤད་སྲོལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་མཆིས་ཀྱང་། རུས་ཚན་གྱི་མ་ལག་འདྲེན་ཚུལ་ཅུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ལ་འདི་ལྟར་སྣང་སྟེ། ཕ་སྤྲེལ་རྒན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྒྱུད་རིམ་པར་འཕེལ་ཞིང་། རུས་རིགས་བཞི་རུ་དབྱེ་བ་ལ། སེ་དང་། རྨུ། ལྡོང་དང་། སྟོང་སྟེ་བཞིའོ།། དེ་ཡང《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ 》ལས། དེའང་སྔོན་དང་པོ། ཡུལ་དམའ་ཁ་ཤུལ་གཡག་ཞུར་གྱི་གོང་ཁ་བྱ་བར། སྲིད་པའི་རྒྱལ་བུ་ཐིང་གི་ཞེས་པ་ལ། བུ་གསུམ་བྱུང་བ། རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་དུ་གྱེས་པའི། བོད་མི་ཁྲི་དོ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དེ་ལ། བུ་དྲུག་བྱུང་བ་ནི། དབྲའ་འབྲུ་ལྡོང་གསུམ་ལྒ་དང་བཞི། །ནུ་བོ་དབས་བརྡའ་གཉིས་དང་དྲུག །བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་དྲུག་པོ་དེས། །དམའ་ཁ་ཤུ་རས་འདེབས་སྟག་པ་དེར། །བོད་མི་གསུམ་བུ་དྲུག་ས་བགོས་བྱས། །ལྡོང་གིས་པ་མ་ལེ་པང་ཐོབ། །དབྲ་ཡིས་དབྲ་མོ་རབ་བཀྲ་ཐོབ། །འབྲུ་ཡིས་འབྲུ་མོ་ཕྲོམ་ཕྲོམ་ཐོབ། །སྒ་ཡི་ལྒར་མ་མེ་པོ་ཐོབ། །དབས་བརྡས་རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་སུ།།མཚམས་ཀྱི་མདའ་དར་གོང་མ་བཟུང་།།ཞེས་གསུངས་སོ།།
༧༢ (གྲངས་ཀ།)
༧༢ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༧༡པའི་རྗེས་མ་དང་༧༣པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
སྤྲོ་བདེ་ཁང་གསར།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁུལ་རྙིང་པའི་ལྷོ་ངོས་སུ་﹙རྒྱལ་ཁ་ལམ་གྲོང་ལྷན་ཁོངས་﹚ཡོད་པའི་སྤྲོ་བདེ་ཁང་གསར་ནི་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པས་གཟིམ་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དྲེགས་པར་བཞེངས་པ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་གྱི་རྟེན་མཁར་དུ་གསར་སྐྲུན་གནང་བའི་བདག་འཛིན་དབང་ཆ་ལྷོ་ཁ་རི་བོ་ཆོས་གླིང་གི་བླ་མ་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོར་གནང་བ་ནས་བཟུང་རི་བོ་ཆོས་གླིང་དགོན་ནས་བདག་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་དུ་བསྐང་གསོ་བ་མི་གཅིག་ཡོད་པ་དང། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་སྐུ་གསོལ་བྱེད་ཅིང། དེའི་ཕྱི་སྒོའི་འགྲམ་གྱི་ཤར་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་སྨོན་སྐྱིད་ཁང་གསར་ཞེས་པ་དེ་ཡང་རི་བོ་ཆོས་གླིང་ནས་བདག་པོ་བྱེད་པ་དེར་བཙན་རྒོད་ཁ་ཆེ་དམར་པོ་སོགས་ཁོག་ཞུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྲོ་བདེ་ཁང་གསར་གྱི་འདུ་ཁང་གི་རྒྱལ་སྒོའི་སྟེང་རྒྱ་ཡིག་གི་བན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཏྰ་སྐང་སྐབས་བོད་བཞུགས་ཨམ་བན་གྱིས་གོང་མར་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཏེ་བཀའ་འཁྲོལ་བྱུང་བ་བཞིན་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དང་ཨམ་བན་གཉིས་གཙོ་བཞུགས་ཀྱིས་གནས་ཆུང་སྐུ་བརྟེན་དང་སྤྲོ་བདེ་ཁང་གསར་གྱི་ཆོས་རྗེ་སོ་སོར་ཨམ་བན་ནས་བན་རེ་གནང་ཚུལ་《ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པའི་རྣམ་ཐར་》ནང་གསལ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དཀར་མཛེས་བུ་མོ།
རི་དགའ།
ཐེ་གེ
ཐེ་གེ་ནི་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཀུན་ལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བྱིས་པའི་རོལ་རྩེད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་གེ་རྩེ་བར་སྤྲོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཨ་མའི་འབྲས་བུ་རིགས་བཞི་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ན་རོ་པའི་གདམས་ངག་
(ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་)རྒྱ་གར་གྱི་པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་ཏ་པ་ནས་བརྒྱུད་པའི་གདམས་པ་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་ནི། རྩ་བ་གསུམ་དང་ཡན་ལག་གསུམ་སྟེ་དྲུག་དང་པོ་རྩ་བ་གསུམ་ནི། ༡.མ་རྒྱུད་ཀྱཻ་རྡོར་དང་བདེ་མཆོག་ནས་བཤད་པའི་གཏུམ་མོ།། ༢.ཕ་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་ནས་བཤད་པའི་སྒྱུ་ལུས།༣.དེ་ནས་བཤད་པའི་འོད་གསལ་བཅས་དང་། གཉིས་པ་ཡན་ལག་གསུམ་ནི། ༡.མ་རྒྱུད་གདན་བཞི་ནས་བཤད་པའི་འཕོ་བ།༢.དེ་ནས་བཤད་པའི་གྲོང་འཇུག ༣.བར་དོའི་གདམས་ངག་བཅས་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ལ་བཀའ་རྒྱུད་པའི་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་མིང་འདོགས་འདི་ལྟར་མཛད་དེ། ༡.གཏུམ་མོ་བདེ་དྲོད་རང་འབར། ༢.སྒྱུ་ལུས་ཆགས་སྡང་རང་གྲོལ། ༣.རྨི་ལམ་ཉིང་འཁྲུལ་རང་དག ༤.འོད་གསལ་གཏི་མུག་རང་སངས། ༥.འཕོ་བ་མ་བསྒོམ་སངས་རྒྱས། ༦.བར་དོ་རྒྱལ་བ་ལོངས་སྐུ་བཅས་དྲུག་ཡིན་གསུང་སྲོལ་འདུག ཆོས་དྲུག་འདྲེན་ལུགས་ཡང་གཅིག་ནི་གཏུམ་མོ། སྒྱུ་ལུས། འོད་གསལ། ཟུང་འཇུག གྲོང་འཇུག འཕོ་བ་སྟེ་དྲུག་གོ།
བྱམས་པ་གླིང་སྐོར་
ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་བཤད་ལུགས་ལྟར་ན། འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་རྣམས་བསྐལ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་དང་བསྟུན་ནས། ཚེ་ལོ་བཅུ་བའི་བར་མར་འགྲིབ་པ་དང་། དེ་ནས་སླར་རིམ་གྱིས་ཡར་གྲངས་མེད་ཀྱི་བར་དུ་འཕེལ་ཞིང་། སླར་ཡང་མར་འགྲིབ་ཀྱིས་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བར་གྱུར་པ་ན། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་མགོན་པོ་འཇིག་རྟེན་འདིར་འབྱོན་པར་འགྱུར།  དེའི་ཚེ་འཁོར་གྱི་ཐོག་མར་སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིག་པའི་ཆེད་དུ་བོད་ཡུལ་གྱི་དགོན་པ་སོ་སོས་བྱམས་པའི་སྐུ་བརྙན་སྤྱན་འདྲེན་པ་དང་ཕྱག་མཆོད་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་དེ།  དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར་དད་པ་རྩེ་གཅིག་གིས་ཕྱག་མཆོད་སྨོན་ལམ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱས་ན།  མ་འོངས་པར་སྨོན་ལམ་ཅི་བཏབ་དོན་ཐོག་ཏུ་སྨིན་འོང་བའི་དགོས་པ་ཡོད་ཟེར།
ཨི་ཐི་ཨོ་པི་ཡ།
ཨི་ཐི་ཨོ་པི་ཡ་ངམ་ཨི་ཐོ་པི་ཡ་(Ethiopia)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཨ་ཌི་སི་ཨ་བ་བ་རེད།
སྤྲོས་བྲལ།
རྣམ་བྱོར་བཞའི་ནང་གི་གཉིས་པ་སྤྲོལ་བྲལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི། རང་སེམས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པ་སྟེ། རྗེ་རྒོད་ཚང་པས་འདི་མདོ་ལུགས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དང། ས་བཅུའི་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་དོད་ཡིན་པར་གསུངས། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སའི་གོ་ལ།
རྒྱུ་སྐར་གསུམ་པ་སྟེ་དེའི་སྟེང་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་འཚོ་སྡོད་བྱེད་སའི་ས་གཞི་རི་མོ་འདི་ཡིན།
ཕ་གཅིག་བླ་མ།
ÕâÊÇ´úÂë
ཁ་ཡི་རོ
ཁ་ཡི་རོ, ཁའེ་ལོ, ཁེ་ལེའོ
ཚྭ།
ཚྭ་ནི་དངོས་པོ་དཀར་པོ་ཞིག་སྟེ་ཆུ་ནང་དུ་ཞུ་རང་བ་དང་ཟཆར་འབྲོ་བ་འདོན་ཆེད་དང་ཟ་ཆ་ཉར་ཚགས་བྱེད་རྒྱུར་འཕན་བྱིད་ཡིན་།
ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས།
གོང་དཀར་རྫོང་། ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོན་པ། རྡོར་བྲག་གྲུ་ཁ་ནས་ཤར་དུ་སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་དེད་སྤྱི་ལེ་བཞི་ཙམ་ཕྱིན་ན་ལྕེ་བདེ་ཞོལ་ཟུར་ཁར་ཞེས་པར་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། “ལྕེ་བདེ་”ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་ན་ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཁ་ལྕེ་བདེ་བས་ལྕེ་བདེ་ཞེས་དང་། ཡང་ཤོད་སྲོལ་གཞན་ཞིག་ལ་སྔོན་འགྲུལ་པ་ཞིག་གནས་དེར་གནས་ཚང་གཡར་ནས་སྡོད་སྐབས་འགྲུལ་པ་དེའི་སེམས་ལ་གནས་མོས་ཅི་སྟེར་འོང་སྙམ་པ་དང་། གནས་མོའི་སེམས་ལ་འགྲུལ་པ་དེས་ཅི་སྟེར་འོང་བསམ་པ་བཅས་ལས“ཅི་སྟེར་”ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས“ལྕེ་བདེ་”ཞེས་པ་བྱང་ཟེར། ཕ་དམ་པ་ནི་བོད་དུ་ཕ་རྒྱུད་ཐབས་ཀྱི་གཅོད་རྒྱུན་དར་བ་མཛད་མཁན་ཡིན། ཕ་དམ་པ་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་རྒྱབ་རིའི་ལྡེབས་སུ་སྒྲུབ་པ་བཀྱོན་ནས་བཞུགས། དེ་ནས་གནས་དེར་བལ་ཡུལ་མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་འདྲ་བ་ལ་འོག་ཏུ་བདེ་གཤེགས་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ཞིག་བཞེངས་གནང་མཛད། དེ་རྗེས་གཏེར་སྟོན་གྲྭ་པ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བཞི་བཅུ་ཡོད་པའི་དགོན་ཞིག་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། སྔོན་གསུང་རབ་གླིང་གི་ཁོངས་ཡིན་པས་སྐུ་གཉེར་གཉིས་རེ་བཏང་གནང་གི་ཡོད། ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་འདུ་ཁང་ཆུང་ངུའི་ནང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་ཐོག་སོ་ཅན་དང་། འཇམ་དབྱངས་དང་གུར་གྱི་མགོན་པོ་མི་ཚད་ལྷག ཉམས་གསོ་ཞུས་པའི་ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ནང་ཕ་དམ་པའི་དབུ་ཐོད་དུམ་བུ་ལྔ་ཆ་གཅིག་ཙམ་བཞུགས་པ་བཅས་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ལྷ་སྲིན་
ལྷ་མིན་
ལྷ་མིན་ནི་དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་ལྷ་རྣམས་ལ་འགྲན་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང༌། སྔོན་མི་དགེ་ཕྲག་དོག་དང་འཐབ་རྩོད་ལ་གོམས་ཤིང༌། ལས་དེས་འཕངས་པས་ལུས་རྟེན་དེ་བཟུང་བ་ཙམ་ནས་ཕྲག་དོག་གི་འདུ་ཤེས་རགས་པ་དང༌། རང་གི་གནས་ནའང་གནས་དང་སྡེ་རིས་རྩོད་ཅིང༌། ལྷ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པས་འཐབ་རྩོད་ཁོ་ནས་དུས་འདའ་བ་ཞིག་ཡིན། མཛོད་ལས། ལྷ་མིན་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ཆུ་མཚམས་མན་ཆད་ཀྱི་ཁོང་གསེང་ན་གནས་པར་གསུངས།
ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ།
ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ནི། མཧོརག་ཅེས་ས་བདག་གདོན་ཆེན་ཞིག་གི་མིང་དུ་བཤད་ལ། ལྟོ་བས་འགྲོ་བ་སྟེ་ཀླུ་དང་སྦྲུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། མཁའ་ལྡིང་ནི། གརུཌཿཁྱུང་སྟེ་ཡོངས་གྲགས་སུ་བྱ་ཁྱུང་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན། འདབ་ཆགས་བྱ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཁྱུང་ཟེར་བ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཤིང་ཤལ་མ་ལིའི་ནགས་ཚལ་ན་ཡོད་པ་དང༌། ཟས་སུ་ཀླུ་དང་སྦྲུལ་ཟ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས།
མ་མོ།
མ་མོ་ནི། སྲིད་པའི་བེམས་ལས། མ་མོ་འབུམ་ཕྲག་བསམ་ཡས་ཀྱང༌། །ལས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་སོགས་ནི་མ་མོ་རྦོད་གཏོང་གི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་མོ་རུ་བཞེད་ལ། ལས་ལས་གྲུབ་པའི་མ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཤ་ཟ་འབྱུང་བོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན།
ཐེའུ་རང་།
ཐེའུ་རང་ཞེས་པ་ནི། མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་འབྱུང་བོའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། དེའི་རིགས་ལས་སྟོབས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ནི་དམ་ཅན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་པ་སྟེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྲུང་མ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་ལ་དེའི་འཁོར་དམ་ཅན་མགར་བ་ནག་པོ། མོན་པ་སེར་སྐྱ། མཆེད་འཁོར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་བསྐོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བ་ཐེའུ་རང་གི་རིགས་ཡིན་ནོ། །
བསེ་རག
བསེ་རག་ནི། ཟས་ནོར་གྱི་བཅུད་ཟ་བའི་འབྱུང་བོའི་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ཡིན།
རྒྱལ་བསེན་
རྒྱལ་བསེན་ནི། གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་འདྲེ་གདོན་ཕོ་མོ། བྱིས་པ་དང་བཙས་མ་ཐག་པའི་ཕྲུ་གུ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གདུག་འདྲེ་སྟེ་རྒྱལ་བསེན་དང་བསེན་མོ་རུ་གྲགས།
ཨ་ཨུ་པར་པ་ཏ་པུ་ཡིན་དུ་
（爱育黎拔力八达普颜笃汗即元仁宗）ཤིང་བྱ་ལོ་པ། རང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་ལ་སླེབས་པ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ལྕགས་སྤྲེལ（༡༣༢༠）ལོའི་བར་ཧོང་ཁིང་ལོ་གཉིས།  པིན་བེའུ་ལོ་བདུན་བཅས་ལོ་དགུ་རིང་སྲིད་བཟུང་།  མིང་ལ་བུ་ཡན་ཐུ་ཟེར།  འདིས་འཇམ་དགག་པཀྴི་གདན་དྲངས་ཤིང་།  འདིའི་རིང་ལ་སྣར་ཐང་གི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་བྱུང་།  རང་ལོ་སོ་དྲུག་པ་ལ་འདས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨན་
རྒྱབ་རུས་དང་པོའི་མིང་ངམ་རྐང་པ་འཆིང་བྱེད་བཙོན་ཆས་ཤིག་གི་མིང་།
གླང་ཆེན་དཀར་པོ།
གླང་ཆེན་དཀར་པོ་
དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་
རྒྱལ་བརྒྱུད་རིམ་བྱོན་གྱི་གཙུག་རྒྱན། བསྔམས་ཤིང་བརྗིད་ལ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གཟི་བྱིན་འབར་བའི་དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་བཅས་ཨིན།
བླམ་བྱང་ཆུབ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ ལུང་བསྟན་གནང་མི་ པ་ཆ་ར་ཛཱ་ཟེར་མི་དེ་ ཕྱི་གླིང་པའི་དམག་མིའི་ཁྲིམས་འོག་ལས་བྱོག་ཐལ་ཏེ་ རྐང་འཁྱམས་འོང་མི་དེ་ཡང་ ཕྱག་ཞུ་སྟེ་ཡོད་མི་དེ་གིས་ ཕྱི་གླིང་པའི་དམག་དཔོན་ སྦོམ་ཤོས་དེ་ ངོ་སྦྲགས་བྱིནམ་བཞིན་དུ་ སྲུང་འཁོར་པ་གིས་སྐྱབས་རྗེ་བྱང་ཆུབ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གནང་མི་ དགྲ་ལྷ་མགོན་པོ་བྱང་བདུད་དང་ ལས་མགོན་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་གྱི་གསོལ་ཁ་གནང་བའི་ བསྐུལ་ཚིག་དང་བསྟུན་ཏེ་ ཆོས་རྩེ་དཔོན་སློབ་ འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལུ་ ཐུགས་སྨོན་གང་ཟབ་ཀྱི་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་ཁར་བསྐྱེད་ཐོག་ མེ་མདའ་རྐྱབ་པའི་བསྒང་ ལྷ་སྲུང་གི་བདེན་པའི་མཐུ་ལས་ དམག་དཔོན་དེ་བསད་དེ་ འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ནུག
ཨམ་གཙིགས་བསྡམས་
འདི་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བའི་རྣམ་འགྱུར། ཡ་སོས་མ་མཆུ་མནན་པ་ལ་ཟེར།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མ་ཅང་།
མ་ཅང་ནི་རྩེད་མོའི་བྱེ་བྲག
མི་ཉག་གངས་དཀར་
ཤར་མི་ཉག་གི་གནས་ཆེན་འབོ་གངས་དཀར
མ་ནི།
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག
མ་ནི་ཟེར་བ་ནོར་བ་ཡིན་  ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧྰུྃ་  འདི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན། ཡི་གེ་འབྲུ་དྲུག་ཡོད་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ན་ཉོན་མོང་པ་དྲུག་སོགས་ཡོད་པས་སེམས་གཙང་མས་འདི་བཟླ་བ་འམ་སྐོར་བར་བྱེད་ ན།  རང་གི་ཉོན་མོང་དག་ནས་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་གནས་ངན་ལས་ཐར་ཏེ་ཞི་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར།   འོན་ཀྱང་གཙོ་བོ་ནི་ ཆོས་པ་དེའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བདག་བས་གཞན་གཅེས་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་འདིས་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། འདིས་ཕན་ཡོན་དང་སྒྲུབ་ཚུལ་ནི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་ཟབ་རྒྱས་གསུང་ཡོད། ྑྤ
ཨུ་པ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨུ་པ་ལི་
ཉེ་བ་འཁོར་དང་ཨུཔཱལི་དང་འདྲ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨུ་རྒྱན་པདྨའི་བོད་དུ་གྲགས་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཅིག་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨི་ཤོ་ལེགས་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨལ་པ་ཏན་ཁན་
（阿骨打）（ཨལ་ཏན་ཧན）འདི་ཕལ་ཆེར་སོག་པོའི་སྐད་ཡི་ནམ་སྙམ་སྟེ། སོག་པོའི་སྐད་དུ་ཨལ་ཏན་རྒྱལ་པོ་ཟེར་བ།  བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཚེ་སྔར་གྱི་བོད་ཡིག་ནང་གསེར་གྱི་རྒྱལ་པོར་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་རྒྱ་སྐད་དུ་ཅིན་རྒྱལ་པོ་ཟེར་བ་སོག་སྐད་དུ་ཨལ་ཏན་རྒྱལ་པོ་ཟེར་བ་མིན་ནམ་བརྟག  གང་ལྟར་ཅིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་དང་པོ་ཅིན་ཐའི་ཙུའུ་ཨ་ཀུས་དྷ་ལ་ཟེར།  ཅིན་རྒྱལ་རབས་ནི་ཐོག་མར་རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་ཧེ་ལུང་ཅང་དང་སུང་ཧྭ་ཅང་གཙང་པོ་གཉིས་འབབ་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་ཉུད་ཀྲེན（女真）མི་རིགས་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད།  སུད་རྒྱལ་རབས་དང་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་ལ་མི་རིགས་དེའི་མིང་ལ་ཧེ་ཧྲུའེ་སྨོ་ཧེ（黑水鞨靺）ཟེར་ཞིང་།  རྒྱལ་རབས་ལྔའི་སྐབས་སུ་ཉུད་ཀྲེན（女真）ཟེར་བར་མིང་བསྒྱུར་བྱས།  སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཉུད་ཀྲེན་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་ཙམ་བྱུང་ཞིང་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་འགོར།  ཉུད་ཀྲེན་མི་རིགས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ཨ་ཀུས་དྷཱ（阿骨打）ཟེར་བས་ཉུད་ཀྲེན་ཚོ་པ་ཁག་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཤིང་།  སྤྱི་ལོ༡༡༡༥ལོར་རང་ཉིད་རྒྱལ་པོ་བྱས་ཏེ།  བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྲིད་དབང་ཐོག་མར་བཙུགས་པའི་མིང་ལ་ཅིན（金）རྒྱལ་རབས་ཟེར།  རྒྱལ་ས་ནི་ཐོག་མར་ཧུའི་ཉིང（会宁）（དེང་སང་ཧེ་ལུང་ཅང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཨཱ་ཁྲང（阿城）ལ་བྱས་ཤིང་།  རྗེས་སུ་རྒྱལ་རབས་གཉིས་པ་ཧེ་ལིང་གཡང་ཝང（海陵王）ཟེར་བས་རྒྱལ་ས་ཀྲུང་ཏུའུ（པེ་ཅིན）དུ་སྤོས།  དེ་ནས་རྒྱལ་རབས་བརྒྱད་པ་ཞོན་ཙུང（宣宗完颜珣）གི་སྐབས་སུ་ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཁའེ་ཧྥེང（开封）ལ་སྤོས་པ་ཡིན།  རྒྱལ་རབས་འདིར་རྒྱལ་པོ་མི་རབས་དགུ་བྱུང་བའི་རུས་མིང་ནི་ཝང་ཡན་ཡིན་ཞིང་།  སྤྱི་ལོ༡༡༡༥ནས༡༢༣༤བར་ལོ་ངོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུའི་རིང་སྲིད་དབང་བཟུང་མཐར།  ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐའི་ཙུང་ཨོ་གོ་ཏའི་དམག་དཔུང་གིས་སྤྱི་ལོ༡༢༣༥ལོར་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཅིན་རྒྱལ་རབས་མཇུག་བསྡུས་པ་ཡིན།
མགོན་པོ་ཚེ་རིང་
ཨ་མདོའི་མི་རྒོད་ཞིག
བྱུང་འཛིན།
བྱུང་འཛིན།
༡ .ཐོག་མར་འཛིན་ཡིག་གི་འགོ་ཐོད་དཀྱིལ་དབུས་སུ “ བྱུང་འཛིན ” ཞེས་འཛིན་ཡིག་གི་རིགས་གྲས་མཚོན་པའི་ཁ་བྱང་བྲི་དགོས།
ཉོས་འཛིན་དང་བཙོངས་འཛིན།
ཉོས་འཛིན་དང་བཙོངས་འཛིན།
༄༅། །××འབྲོག་ར་ནས་ལྕི་བ་སྐམ་པོ་རྒྱ་མ་རེར་རིན་སྐར×བརྩིས་ཁྱོན་རྒྱ་མ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱར་རིན་སྒོར××སྤྲད་དེ་ཉོས་འཛིན་དུ། རྫོང་སྣེ་ལེན་ཁང་གི་རྩིས་པ××××གིས། ××××ལོའི་ཟླ××ཚེས××ལ། （ཐམ་ཀ）
དགོན་པ་གསར་པ་རི་ཁྲོད་
དགོན་པ་གསར་རི་ཁྲོད་ནི། ལྷ་ལུང་རི་ཁྲོད་ནས་སྤྱི་ལེ་བཞི་ཙམ་ཤར་དུ་སོང་ན་རི་ཁྲོད་དེར་སླེབས། རི་ཁྲོད་དེ་ནི། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་ཡུམ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་ཞུ་བ་དེ་ཐོག་མར་གྲིབ་ཚོ་མཆོག་གླིང་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་རྩ་བའི་བླ་མར་བསྟེན་ནས་རྒན་ཆོས་མཛད། དེ་ནས་བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་གང་གི་སློབ་མ་ཞིག་གནས་དེར་བཞུགས་ཡོད་པ་དེའི་དྲུང་དུ་བཏང་གནང་བ་བཞིན་གནས་དེར་ཕེབས་ཏེ་བླ་མ་དེའི་ཞབས་ལ་གཏུགས། ཐོག་མར་མཚམས་ཁུང་ཆུང་ངུ་ཞིག་ནས་རྗེས་སུ་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བཞི་ཡི་རྒྱ་ཁྱོན་བསྐྲུན་གནང་མཛད། དེ་རྗེས་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཆོས་བཞུགས་གནང་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་ཀྱི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཡེ་ཤེས་སྙན་གྲགས་གནས་དེར་གདན་དྲངས་པ་ནས་བཟུང་ཐོག་མར་དགེ་འདུན་བཞི་གྲྭ་གཅིག་ནས་རིམ་བཞིན་བཅུ་གསུམ་བར་འཕེལ། གནས་ཀྱི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་འཕེལ་ཡང་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་མངའ་བརྙེས། སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཁས་ཀ་རྗེ་བཙུན་གྱི་ཡོངས་འཛིན་གནང་། དེར་བོད་པ་བླ་བྲང་ཞེས་པ་ཞིག་ཀྱང་འཛུགས་གནང་མཛད། ད་ལྟ་དགོན་པ་གསར་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་བྲལ་བར་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་ཙམ་བྱུང་། སྔོན་འབྲས་སྤུངས་སྔགས་པའི་ཁོངས་ཡིན། ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་ཞུ་ཐུབ་མེད། ཡང་དེ་ནས་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་སྐར་བཅོ་ལྔ་ཙམ་འཛེགས་ན་སེ་ར་བྱ་བྲལ་ཁང་ཚན་གྱི་ཁོངས་དགོན་གསར་རྩེའི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ཅ་ཐའེ་ཅི།
ཁྰར་ཐྰ་གེ་ནི་ཏུ་ནི་ཤི་ཡ་གྱི་གྲོང་རྡལ་གཅིག་རེད།
ཤར་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ།
།ཆེ་མཆོག་སིདྡྷིའི་དཔལ་ཀུན་དེང་འདིར་སྩོལ།
།ཀུ༵ན་བཟ༵ང་བླ་མའི་བྱིན་ཐོབ་བསྟན་འགྲོའི་དཔལ།
།རོལ་གར་སྣ་ཚོགས་མཛད་ལ་དད་ཕྱག་རྩེགས།།
༼༨༽ ཤར་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པའི་རྣམ་ཐར་ལས་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་དུ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟི་ གནས་ཉི་གྲགས་དགོན་པའམ་སྔ་འགྱུར་ཟབ་གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཕྱག་བཏབ་ཚུལ།
༄། དགུང་ལོ་སོ་ལྔའི་ཐོག་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༩/སྤྱི་ཟླ༩/ ཚེས་༢༨ བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༣༦ ས་ཕག་བོད་ཟླ༨ པའི་ཚེས་༡༠ཉིན། ཤར་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ངོ་བྲེ་སྲང་ལགས་ལ་ཞལ་པར་བརྒྱུད་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཐུགས་གཏད་སྐྱབས་འཇུག་གནང་རོགས་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས། ༧གོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་ཐུགས་སྨོན་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པ་དང་འབྲེལ་དགོན་པའི་མཚན་ལ་ཟབ་གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཞེས་བསྩལ་གནང་མཛད་པ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་༧སྐྱབས་རྗེ་རི་མགོ་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ༧ཉི་སྤྲུལ་བདུན་པ་ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་རིན་པོ་ཆེ། ཤར་སྤྲུལ་དམ་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བཅས་བླ་གྲྭ་ཁག་ནས་ས་གཞི་བྱིན་གྱི་བརླབས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ལས་དཔོན་ཁྱུང་པོ་ངག་དབང་ལགས་ནས་དངོས་སུ་ལས་གཞི་དབུ་འཛུགས་མཛད།
དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་ཐོག་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྲུབ་པའི་ཐེ་ཝན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་གསར་འཛུགས་ཀྱི་འགན་རྐང་གཙོ་བོར་བཞེས་པ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་སྐབས་ཐེ་ཝན་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྣུམ་འཁོར་སྐྱེལ་འདྲེན་(སྦ་སི)ཐོག་གང་སར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་དཔར་མཇལ་དུ་ཡོད་པ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཆེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་དེའི་སྦྱིན་བདག་གནང་བ་དང་སློབ་སྟོན་པའི་འགན་ཡང་འཁུར་གནང་།
ཤར་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རང་ཉིད་ནས་གདན་ཞུའི་ཐོག་འགྲོ་གྲོན་ཕངས་མེད་བཏང་བའི་ལེགས་འབྲས་སུ་ད་ལྟ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་བཅས་པ་ཡོངས་རྫོགས་བསྒྲུབས་པ་འདི་དག་གིས་མཚོན་འདུ་ཁང་ནང་གི་རྟེན་གཙོའི་དབུས་ལ་ཐུབ་དབང་ཆེན་པོ་སྐུ་ཚད་ཕི་ཀྲི་༣༠་ཅན་ལ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་ཞིང་མཆོག་ཟུང་རྣམ་གཉིས་ཕི་ཀྲི་༥་རེ་ཙམ་ཅན་དང་བཅས་པ།
།ཚོགས་གཉིས་བྱེ་བས་ཡས་སྤྲུལ་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ས་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། །སྐུ་གཉིས་དབྱེར་མེད་གོ་འཕང་བརྙེས་ན་ཡང་། །དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ལྷུར་ལེན་ཨེ་མ་ཧོ། །
འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།
དྲ་ཐོགས་ཀྱི་འཚོ་བ།
འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོའི་བོད་ཡིག་གཞུང་ལས་ཁང་།
ཡར་ལུང་བང་སོའི་རྡོ་རིང་
རྒྱལ་པོ་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་ནམ་ཡོམས་གྲགས་སུ་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡི་བང་སོའི་རྡོ་རིངས་ཡར་ལུང་དུ་ཡོད་པ་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་མང་པོའི་རྣམ་ཐར་ནང་འཁོད་ཀྱང། རྡོ་རིངས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཆ་ཚང་བཤུས་པའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ད་ཕན་མ་མཐོང་ལགས།
ཕྱི་འབྲིལ།
ཕྱི་འབྲིལ་ནི་ཚོགས་པ་ཕན་ཚུན་ནམ་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་ཞི་ཆིངས་སམ་འདུན་འགྲོས་བྱེད་པ།
རྩ་རྫས་ཀྱི་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག།
མེན་ཌེ་ལི་ཧྤེ་ཡི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ། Limitation of Mendeléev’s Classification
ཡང་རླུང་གི་གློག་རྡུལ་གནས་རིམ་ནི་བུལ་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་གློག་རྡུལ་གནས་རིམ་དང་འདྲ་པོ་ཡོད། བུལ་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་རྩ་རྫས་ལྟར། ཡང་རླུང་གིས་ཚ་རྒྱུའི་རིགས་ཀྱི་རྩ་རྫས་དང། འཚོ་རླུང། མུ་ཟི་མཉམ་དུ་འདུས་པའི་ ཆོ་ག་ཕན་ཚུན་འདྲ་པོ་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། ཚྭ་རྒྱུའི་རིགས་ཀྱི་རྩ་རྫས་དང་འདྲ་བར་ཡང་རླུང་གིས་མ་རྡུལ་ཟུང་གི་ཆ་རྡུལ་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཟད། ལྕགས་རིགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མཉམ་ཆིངས་ཡང་གྲུབ་ཐུབ། དོན་དངོས་ལ་བལྟས་ཚེ། ཡང་རླུང་ནི་རིགས་ཚན་(Group) དང་འཁོར་ཚན་(Period) གང་དུའང་འཁོད་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན། མེན་ཌེ་ལེ་ཧྤེ་ཡིས་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་ནང་དུ་ཡང་རླུང་ལ་འོས་འཚམས་ཀྱི་གནས་ཤིག་བཟོ་ཐུབ་མེད། དེ་ ནི་མེན་ཌེ་ལི་ཧྤེ་ཡི་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་གི་སྐྱོན་ཆ་དང་པོ་དེ་ཡིན། གནས་མཉམ་རྩ་རྫས་ནི་མེན་ཌེ་ལི་ཧྤེ་ཡི་དུས་འཁོར་ རེའུ་མིག་བཟོ་བཀོད་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། གནས་མཉམ་རྩ་རྫས་ཞེས་པ་ནི་མ་རྡུལ་ཕན་ཚུན་གྱི་ གདོས་ཚད་མི་འདྲ་ཡང་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འདྲ་བའི་རྩ་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན། དེས་ན། གནས་མཉམ་རྩ་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱིས་མེན་ཌེ་ལི་ཧྤེ་ཡི་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕར་མ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། དེ་བཞིན། མེན་ཌེ་ལི་ཧྤེ་ཡི་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་གི་འགལ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ནི། རྩ་རྫས་སོ་སོའི་མ་རྡུལ་གྱི་གདོས་ཚད་ནི་རྩ་རྫས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རིམ་པ་བཞིན་གཅིག་སྙོམས་ཀྱིས་འཕར་ཆ་ཡོང་གི་མེད་རྐྱེན། རྩ་རྫས་དེ་གཉིས་བར་དུ་རྩ་རྫས་ཇི་ཙམ་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད།
རྣམ་པ།
རྣམ་པ།
ཧ་ཅང་དར་བའི་རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་ཕྱིན། །
ཧ་ཉིད་མེད་པའི་ང་ཚོས་ག་ནས་ཤེས། །
ལ་ཕུག་རྗེན་པ་ཟ་མཁན་ང་ཚོ་ཡི།  །
ང་རང་འདི་ལྟར་མི་བྱེད་བསམ་ན་ཡང་། །
ཀ་ཡི་འབོད་པའི་སེམས་ཤུགས་མེད་པ་བསྩལ། །
སྤྱན་སྔ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཧིན་ཏུའི་ཆོས་ལུགས།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
{{ཆོས་ལུགས།}
ཏེའུ་ཏེ་རོ།
ཏེའུ་ཏེ་རོ་དང་༼རིག་གནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ།༽
ཧྥ་རན་སེའི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་བསམ་བློ་བ་ཏེའུ་ཏེ་རོ་ནི་བློ་འབྱེད་བྱ་འགུལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་རིག་གནས་མི་བོ་ཆེ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་གཙོ་སྒྲིག་མཛད་པའི་༼རིག་གནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་༽ནི་ཉེ་རབས་འཛལ་གླིང་གི་ཨང་དང་པོ་ཡིན​། བློ་འབྱེད་བྱ་འགུལ་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་བའི་༼རིག་གནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་༽ནི་ཡི་གེ་བམ་པོ་༡༧དང་རི་མོ་བམ་པོ་༡༡ལས་གྲུབ། ཏེའུ་ཏེ་རོ་གཙོ་མཛད་པའི་༼རིག་གནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་༽ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཚོས་༼རིག་གནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་༽ཏུ་རིག་གནས་སོ་སོའི་ཤེས་བྱ་དང་མ་ལག་བཙུགས་པར་མ་ཟད། ༼རིག་གནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་༽དེ་ཆོས་ཚོགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོག་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཁག་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་། གསར་བརྗེའི་བསམ་བློ་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་པའི་གཡུལ་ས་གཙོ་བོར་མཛད། དེ་བས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོར་༼རིག་གནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་༽པའི་གྲུབ་མཐའ་ཟེར།
ཨོ་རྒྱན་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད།
སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་ནི་ནང་ཆོས་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བདེན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་དེ་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ། ན་བ། འཆི་བ། སྡུག་པ་དང་འབྲལ་བ། མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པ། འདོད་པ་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་པ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྡུག་བསྔལ་བཅས་བརྒྱད།
ཨོ་ཏྲེ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཛོ་ར་སིའི་ཆོས་ལུགས།
ཛོ་​ར་​སིའི་​ཆོས་​ལུགས་ནི་ཡི་ལང་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཞིག་རེད།
ཨོ་ཌི་ཡ་ན་
（འཕུར་འགྲོ། ཨོ་རྒྱན）རྒྱ་གར་གྱི་གནས་མཆོག་ཅིག་སྟེ།  མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མཛད་པའི་《རྒྱ་གར་གནས་ཡིག》ནང་།  བེ་ཤ་ཝར་ནས་མཱ་ལ་གན་དུ་སོང་སྟེ་དེ་ནས་རྐང་འགྲོས་ཀྱིས་ཕྱིན་ན་ས་ཏ་ཟེར་བའི་ལུང་པར་སླེབས་ཤིང་།  དེ་ནི་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ལྟེ་བ་དེ་ཡིན།  ཡུལ་དེར་ཨོ་ཌི་གྲམ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་དྷུ་མ་ཐ་ལའི་གྲོང་ཡིན།  གྲུབ་ཐོབ་ཨོ་རྒྱན་པ་རིན་ཆེན་དཔལ་དང་སྟག་རས་པ་ངག་དབང་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཡུལ་འདིར་དངོས་སུ་ཕེབས་མྱོང་བ་མ་ཟད།  ཁོང་རྣམ་པས་མཛད་པའི་ལམ་ཡིག་ནང་འཁོར་པའི་རི་བོ་ཨི་ལམ་པརྦ་ཏ་ཡང་དེང་སང་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད།  དེ་མིན་གྱི་དག་སྣང་འཆར་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་དེང་སང་མི་ཚང་མས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་ཞེས་གསལ།
ནག་ཚང་
སྟོད་ཁུལ་མངས་རིས་དང་ཐག་ཉེ་སའི་ནག་ཆུ་ཁུལ་གྱི་འབྲོག་པའི་ལུང་པ་ཞིག་
མོན་ལ་དཀར་ཆུང་།
མོན་ལ་དཀར་ཆུང་།
མོན་ནས་འབྲུག་ཡུལ་དུ་འགྲོ་སའི་ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལ་ཆུང་ཞིག་གི་མིང་། །
མོས་གུས་ལྟེམ་ཀྱང་བྱེད།
མོས་གུས་ལྟེམ་ཀྱང་བྱེད།
དད་པ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱེད་པ་ལ་ལྟེམ་ཀྱང་ཟེར། སྤྱིར་ལྟེམ་ཀྱང་ཞེས་པ་ངོ་ལྐོག་བྱེད་པའི་དོན།མོས་པ།  རང་གི་བཟུང་ཡུལ་ལ་སེམས་མི་འཕྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་།  ངོས་ཟིན་པའི་རང་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚིན་པའི་སེམས་བྱུང་།
ཤོ།
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
ཤོ་ནི་ཤོ་རྩེད་ཀྱི་རྩ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ནམ་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཡིན། ཤོ་ལ་དབྱེ་ན་རྡོ་ཤོ་དང་། རུས་ཤོ ཤིང་གི་ཤོ སྤོས་དཀར་གྱི་ཤོ་སོགས་རིགས་ཅུང་མང་ཙམ་ཡོད། དེ་ཡང་ཤོའི་དངོས་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་རྡོ་དང་། རུས་པ། ཤིང་། སྤོས་དཀར་སོགས་ལས་བཟོས་པ་ཡིན་ལ།སྔོན་མའི་དུས་སུ་རྡོའི་ཤོ་ནི་ཐོ་ལོ་ཀའམ་རྡོ་ཧ་ཤིག་གི་གཙོ་བྱས་པའི་རིགས་དང་།རུས་པའི་ཤོ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རུས་པར་ཟོས་པའི་ཤོ་ཡིན་ལ་བ་སོ་སྟེ་གླང་ཆེན་གྱི་སོ་ལས་བཟོས་པའི་ཤོ་ནི་རིན་ཐང་ཆེན་པོར་འཛིན་གྱི་ཡོད།ཤིང་གི་ཤོ་ནི་ཤིང་སྤ་མོ་དང་སྟག་པས་གཙོ་བྱས་པའི་ཤིང་རིགས་ལ་བཟོས་པའི་ཤོ་ཡིན་པ་དང་།དེང་དུས་འགྱིག་སྤོས་དཀར་ལས་བཟོས་པའི་ཤོ་ཅུང་མང་ཙམ་ཡོད།ཤོའི་བཟོ་དབྱིབས་ནི་གྲུ་བཞི་ལྷམ་པ་ཡིན་ལ།ཤོ་རེ་ལ་ངོས་དྲུག་དང་ངོས་རེས་ཤོ་མིག་རེ་མཚོན་གྱི་ཡོད་དེ་ཤོ་མིག་གཅིག་ནས་དྲུག་བར་ཡོད་ཅིང་།ཤོ་མིག་ལ་ཡང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་སྐད་བརྡ་དང་ཡུལ་གཤིས་ཅུང་མི་འདྲ་པའི་དབང་གི་ཤོ་མིག་རྣམས་ལ་ཡང་མིང་འབོད་ཚུལ་མི་གཅིག་པས་ཡུལ་ཁག་གི་ཤོ་མིག་གི་མིང་འབོད་ཚུལ་རྣམས་གཤམ་གྱི་རེའུ་མིག་ལ་གཟིགས་པར་འཚལ། ། ཡུལ་ལུང་ཁག་གི་ཤོ་མིག་སོ་སོའི་མིང་འབོད་ཚུལ་གྱི་རེའུ་མིག ཤོ་མིག	ཤོ་མིག་གི་མིང་འབོད་ཚུལ། ༡ དང་༢	གཅིག  གཉིས།    པ་ར།   ཕག ༣	གསུམ།  སུག   སུ་གེ   ཙོག   མཛོ་ཕོ། ༤	བཞི། སི།   ཙི་གེ   ཟིག   ཚིགས། ༥	ལྔ།         ཁ། ༦	དྲུག  ལུག   ཐུག  འབྲུག ༧	བདུན།  རི།   སྡིག ༨	བརྒྱད།  ཤ   ཞབས། ༩	དགུ  གུང་། ༡༠	བཅུ།   ཆུ། ༡༡	བཅུ་གཅིག  ཐོག རྡོག་  རྡོག་གེ ༡༢	བཅུ་གཉིས།  ལྕམ།   འཇང་།    ཆངས།
གྲེང་ལུང་།
གྲེང་ལུང་(དབྱིན་ཇིའི་སྐད།: Jackie Chan)ནི་ཧོང་ཀོང་གི་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཞིག་ཡིན།
གནའ་བོའི་དཔེ་རྙིང་ནང་འཁོད་པའི་ཡ་ཐོག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་གཅིག
ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། བོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་སྤྲེའུ་ལས་བྱུང་བར་བཤད་པ་འདི་ནི། གནའ་རབས་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གམ་གདོད་མའི་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲེའུ་ལ་རང་གི་རིགས་རུས་སུ་འཛིན་པའི་དད་ཞེན་གྱི་སྲོལ་དེ་སྟེས་དབང་གི་སྒོ་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་སྤྲ་མི་རུ་འགྱུར་བའི་ཚན་རིག་གི་བཤད་ཚུལ་དང་གཅིག་མཐུན་བྱུང་བ་རེད། ཅེས་ལུང་དང་རིགས་པ་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པར། སྔོན་བྱོན་བོད་མི་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་བློ་རིག་ལ་དམའ་འབེབས་བྱེད་པ་འདི་ནི་འཕྱོན་མའི་འཆའ་གཏམ་དང་གཅིག་མཐུན་དུ་སྣང༌།
ཏར་ཝུན་མཁས་པས་མི་ཕུགས་སྤྲ་རིགས་དང༌། གངས་ཅན་རྒན་པོས་སྤྲེའུར་སྨྲ་བ་གཉིས། ། རིག་པའི་རྩལ་ལ་ཆེ་ཆུང་མི་གཉིས་པ།  ། གཟུར་གནས་བློ་ཡིས་སྲང་ལ་བཏེགས་ན་ཤེས།   ། ཞེས་རང་བཞིན་གསོང་པོར་སྨྲས་སོ། །
སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ།
སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ་