cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཨོཾ་མ་ཎི་པ་དྨེ་ཧཱུྃ།
གསལ་བཤད།
ༀ་མ་ཎི་པ་དྨེ་ཧཱུྃ། ཞེས་པའི་གཟུངས་སྔགས་འདི་བགྲང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་ཅིང་། དེ་བགྲངས་སྐབས་དེའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཡིག་འབྲུ་དྲུག་པོའི་དོན་དེ་ཟབ་པོ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད། དང་པོ་ༀ་ཞེས་པར་ཡི་གེ་ཨ་དང་། ཨུ། མ་བཅས་གསུམ་བསྡུས་ཡོད། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་པའི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པའི་སྐུ་གསུངས་ཐུགས་མཚོན་གྱི་ཡོད། མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་ཐུབ་བམ། ཡང་ན་འདི་ཉིད་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྔོན་སྐབས་ ཤིག་ན་ང་ཚོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནས་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཞིག་ ཡིན་པ་ལས། ནང་པའི་ཆོས་ནང་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་དང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཞིག་ བཞེད་ཀྱི་མེད། དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི། མ་དག་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་རིམ་པས་དོར་ནས་ དག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། འདི་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པའི་ལམ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་བཞིས་མཚོན་གྱི་ཡོད། མ་ཎི་ཞེས་པ་ནོར་བུའི་དོན་ཡིན་ལ། འདིས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ། བྱམས་པ་བཅས་མཚོན་གྱི་ཡོད། ནོར་བུར་དབུལ་འཕོངས་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལའང་སྲིད་ ཞིའི་རྒུད་པ་མཐའ་དག་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད། དེ་བཞིན་ནོར་བུས་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་བ་ སྐོང་བ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་བ་སྐོང་གི་ཡོད། པདྨ་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་པོ་མེ་ཏོག་པདྨའི་དོན་ཡིན་ལ། དེས་ཤེས་རབ་མཚོན་གྱི་ཡོད། པདྨ་དེ་འདམ་ལས་སྐྱེས་ནའང་འདམ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། ཤེསརབ་ལའང་རང་ ཉིད་འགལ་དུ་མི་ཡོང་བའི་སར་འཇོག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ལ་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་མེད་ན་འགལ་ དུ་ཡོང་གི་ཡོད་ཤེས་རབ་ལ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། གང་ཟག་རང་རྐྱ་བའམ་ རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བཅས་ཤེས་རབ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་རུང་། གཙོ་བོ་ ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡིན། ཡིག་འབྲུ་ཐ་མ་ཧཱུྃ་གིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་བསྟན་ པ་དང་། དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་དག་པ་དེ་ངེས་པར་དུ་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་ ཐོབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། མདོ་ཕྱོགས་ལྟར་ན། འདི་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་ མེད་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐབས་ལ་གོ་བ་དང་། སྔགས་སམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེགས་པ་ལྟར་ན། དེ་ཉིད་ཐབས་ཤེས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཅིག་ལ་གོ རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་ས་བོན་གྱི་ཡིག་འབྲུ་ལྟར་ན། ཧུང་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་རྒྱུད་དཀྲུགས་མི་ནུས་ཤིང་། མི་གཡོ་བའི་རྒྱལ་བ་མི་བསྐྱོད་པའི་ ས་བོན་གྱི་ཡིག་འབྲུ་ཡིན། དེས་ན་ༀམཎིཔདྨེཧྰུྃ་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་དྲུག་པོས་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་ མེད་ཀྱི་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་ གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་བསྟན་གྱི་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་རང་གིས་ཕྱི་ནས་བཙལ་མི་དགོས་པར།  དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའམ། ནུས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་གསུངས།  རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ རྒྱུད་བླ་མའི་ནང་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་ཆས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་ པར་གསུངས་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འགྲུབ་རྒྱུའི་དག་པའི་ས་བོན་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད། །
ཀམ་པོ་གནས་ནང་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀམ་ཀམ་པ་དོན་གྲུབ་དཔལ་
འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གཞན་དག་གི་ནང་སྤྱན་སྔ་དོན་གྲུབ་དཔལ་བ་ཞེས་གསལ་བ་དེ་ཡིན། འཕན་ཡུལ་ཀླུ་གོང་དུ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིངསྦྲུལ(༡༣༦༥)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་དགུ་ལ་ཀློག་ཡིག་བསླབས་པས་མཁས་པར་མཁྱེན། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་པ་ལ་མཁན་ཆེན་བློ་བཟང་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གུ་རུ་བ་གཉིས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཁན་ཆེན་པ་རྩ་བའི་བླ་མར་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསན། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ལ་མཁན་ཆེན་ཤཱཀྱ་མི་ཏྲ་ལས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། གཞན་ཡང་གསང་ཕུ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དང་། མཁས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཚན། སྟག་ལུང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱ་བཟང་པོ། ཀུན་སྤངས་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་བླ་མ་མང་དུ་བསྟེན། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་ལ་ཀམ་ཀམ་གྱི་གདན་སར་ཕེབས། དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་པ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་མེ་བྱ(༡༤༡༧)ལོར《ཀམ་ཀམ་ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གསལ་བྱེད》བརྩམས་ཞེས་སུམ་པ་མཁན་ཆེན་གྱི《ཆོས་འབྱུང་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང》གི་བསྟན་རྩིས་རེའུ་མིག་ཏུ་གསལ། དགུང་ལོ་ཇི་ཙམ་བཞུགས་མིན་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་མི་གསལ།
སྨི་ཉི་ཝ།
ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་མོ།
ཀརྨ་ཀམ་ཚང་
ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་མཚན་གཞན་ཞིག་སྟེ་ཀརྨ་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་མཚུར་ཕུའི་གདན་ས་ཕྱག་མ་བཏབ་གོང་དུ་མདོ་ཁམས་ས་ཁུལ་ཀམ་པོ་གནས་ནང་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡུན་རིང་མཛད་དེ་སློབ་བརྒྱུད་མང་པོ་བྱུང་བར་བརྟེན་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་རྣམས་ལ་ཀརྨ་ཀམ་ཚང་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཆགས།
སྟག་རྩེ་རྫོང་།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར
སྟག་རྩེ་ཞེས་པ་ནི། རི་བོ་སྟག་ལྟ་བུའི་རྩེ་མོར་གནས་པས་རྫོང་ངམ་རྫོང་བཙན་པོ་སྟག་ལྟ་བུའི་དོན་སོགས་གསུང་སྲོལ་མི་འདྲ། ད་ལྟའི་སྟག་རྩེ་རྫོང་ནི། སྔོན་གྱི་སྟག་རྩེ་རྫོང་གི་མིང་རང་སོར་བཞག་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྟག་རྩེ་རྫོང་ནི། ད་ལྟའི་སྟག་རྩེ་རྫོང་གི་ཆུ་ཕར་ཕྱོགས་ཕུན་ཚོགས་གླིང་ཞེས་པར་རྫོང་ཤུལ་དང་བཅས་པ་ཡོད། ད་ལྟའི་སྟག་རྩེ་རྫོང་ནི་སྔོན་བདེ་ཆེན་རྫོང་གི་འདབས་ཁྲོན་བོད་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ལམ་གྱི་ཞོགས་སུ་ཆགས་ཡོད། རྫོང་དེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམ་གྲུ་བཞི་མ་1370དང་། ས་ཞིང་མུའུ་ཁྲེ་6.8ནགས་ཚལ་མུའུ་ཁྲི་17མི་འབོར་ཁྲི་2.3ཆ་སྙོམས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲི་4500ཙམ་གྱི་ས་བབས་བཅས་ཡིན།
ཀརྨ་དཀོན་མཆོག་གཞོན་ནུ་
བོད་དུ་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་ཞབས་ལ་ཐུག་ཙམ་དང་གཙོ་བོར་ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་དངོས་སློབ་ཡིན། ཐོག་མར་གསང་ཕུར་བཞུགས་ཏེ་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད། ཀརྨ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་དྲུང་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་དང་ལུང་ཁྲིད་མང་དུ་གསན་། རྗེ་སྐྱབས་མཆོག་དཔལ་བ་དང་། རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་བཅས་གསུམ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་འབྲུག(༡༤༠༠)ལོར་སྟོད་ལུང་དགའ་གདོང་དུ་ཞལ་འཛོམས་སྐབས་དགེ་བཤེས་མཁས་གྲགས་ཅན་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་དཔོན་དབུ་བཞུགས་མཛད། དེ་སྐབས་བླ་མ་དམ་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། ཀརྨ་པ་དཀོན་མཆོག་གཞོན་ནུ། གསང་ཕུའི་དགེ་བཤེས་ལྡན་མ་དཀོན་མཆོག་སེང་གེ་བཅས་ཕན་ཚུན་གསུང་བགྲོས་གནང་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཟིན་བྲིས་སུ་བཀོད་པ། ཁ་བྱང་དུ《ཀརྨ་དཀོན་གཞོན་གྱིས་མཛད་པའི་རྩོད་ཡིག》ཅེས་འཁོད་པ་དབུ་མེད་བྲིས་རྙིང་དཔེ་རིང་ཤོག་གྲངས་༨ཡོད་པ་ཞིག་འདུག་པ་ཁོ་བོས་ཞིབ་ཏུ་བལྟས་པར་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་གསུང་བགྲོས་གནང་བའི་ཟིན་བྲིས་དང་སྐབས་དེར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་རྩོད་ཡིག་ནི་མིན་འདུག་། གོང་དུ་བཀོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ནི་《ཀརྨ་ཀམ་ཚང་གི་ཆོས་འབྱུང》གསུང་འབུམ་པོད[ད]པའི་ཤོག་གྲངས༡༩༨ནས་ཤོག་གྲངས༡༩༩བར་གསལ་བ་ནས་དྲངས་པ་ཡིན།
ཨ་གསར།
རྙིང་བ་ལ་སུན་སྣང་དང་གསར་པ་ལ་སྐབས་འཕྲལ་དགའ་བོ་བྱེད་པ།
ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
བཤད་པ།
སྟོན་བཤད་ཡིན་ནའང་གོང་གི་གཉེན་བཤད་དང་ཕལ་ཆེར་འགྲོ་ལུགས་དང་བཤད་ལུགས་མཚུངས་མོད། འོན་ཏེ་མི་མཚུངས་པའང་ཡོད་སྟེ། དེ་ཡང་སྟོན་བཤད་ལ་མཚོན་ན་སྟོན་མོའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང་གྲལ་གྱི་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ། མ་སྲུ་ཆེ་རྒན་ཆུང་གསུམ། སྟོན་མོའི་སྡེར་གའི་ཆེ་ཆུང་། སྐུ་མགྲོན་ཚོའི་ཤོམ་གྱི་བཟང་ངན་སོགས་ལ་བསྟོད་པ་བགྱི་བ་འདི་གཙོ་བོར་བརྗོད་པའི་སྲོལ་ཡོད། དཔེར་ན། སྟོན་བཤད་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ལས་ཚན་པ་ཞིག་བཀོད་ན་འདི་ལྟར་ལགས། གནམ་ལ་བལྟས་ན་སྐར་མ་བཟང་གི ས་ལ་བལྟས་ན་དུས་ཚོད་བཟང་གི འདི་ལྷོ་འཛམ་གླིང་གི་ལྟེ་བ། བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ས་ཆ། ས་ཆབ་འགག་ཡུལ་གྱི་གནས་བཟང་། ཐང་གཡུང་དྲུང་འདྲ་བའི་དཀྱིལ་དབུས། ཁྱིམ་ཕྱུག་པོ་ལྷས་ར་ཡངས་ས། སྐྱིད་ཀྱི་ལྷ་ཁྱིམ་གུར་ཁྱིམ་འདི་ན། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་འདྲ་བའི་མགྲོན་ཚོགས་ཀི འཇའ་ཚོན་སྣ་ལྔ་འདྲ་བའི་དར་འཐེན་གི། ཁུ་བྱུག་གསུང་སྙན་འདྲ་བའི་གཏམ་བཤད་ཀི། རབ་མཛེས་མེ་ཏོག་འདྲ་བའི་གོས་གོན་གི། བདུད་རྩི་ཟིལ་མ་འདྲ་བའི་ཆང་འཐུང་གི། སྙན་མོ་པི་ཝང་འདྲ་བའི་གླུ་ལེན་གི། རྨ་བྱས་གུར་ཁང་ཕུབ་འདྲའི་གར་འཁྲབ་ཀི། སྟོན་མོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བརྟེན་འབྲེལ་ཞུ་ལྟ་བུའོ།། སྟོན་བཤད་ཀྱི་ཚན་པ་འདིར་མཚོན་ན་ཚིག་སྙན་ཞིང་འཇེབས་པས་སྟོན་མོའི་ཁྱད་ཆོས་ཕལ་ཆེར་ཆ་ཚང་བར་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་མགྲོན་ཚོགས་པ་དང་དར་འཐེན་པ། གཏམ་བཤད་པ། གོས་གོན་པ། གླུ་ལེན་པ། གར་འཁྲབ་པ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་དང་འཇའ་ཚོན་སྣ་ལྔ། ཁུ་བྱུག་གསུང་སྙན། རབ་མཛེས་མེ་ཏོག སྙན་མོ་པི་ཝང་། རྨ་བྱའི་གུར་ཁང་སོགས་ལ་རིམ་པར་དཔེ་བླངས་ནས་སྟོན་མོར་བསྔགས་བརྗོད་བགྱིས་པ་འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་རན་ཞིང་འཚམ་ལ། ཡིད་འགུག་གི་ནུས་པ་ཡོད། སྟོན་བཤད་ཀྱང་གཉེན་བཤད་དང་མི་མཚུངས་པར་སྟོན་མོའི་ནང་དོན་ལྟར་དུ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གཙོ་བོ་འབུར་ཐོན་བགྱི་དགོས། དཔེར་ན། རྟ་རྒྱུག་དགའ་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ་རྟ་དང་རྟའི་སྒ་དང་སྲབ་ལ་བསྟོད་པ་བགྱིད་པ་དང་། མདའ་རྩེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མདའ་དང་གཞུ་སོགས་ལ་བསྟོད་པའི་གོམས་སྲོལ་ཡོད།
བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ།
རྒྱལ་གླུ།
བསྟན་འགྲོའི་ནོར་འཛིན་རྒྱ་ཆེར་སྐྱོང་བའི་མགོན།
འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རོལ་མཚོ་རྒྱས།
སྙན་ངག་གི་སྡོམ་ཚིག བེ་རི་འཇིགས་མེད།
ལེའུ་དང་པོའི་སྡོམ་ཚིག
ལེའུ་བར་བའི་སྡོམ་ཚིག
སྡོམ་བརྩོན་དམ་པ།
གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ནེ་ཙོ་མགོ་གཉིས་ཅན་གྱིས་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང་ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱན་མཚན་གཉིས་མཚོན་ཏེ་ཐུགས་དགོངས་གཅིག་ལ་ཆོས་སོ་སོར་སྟོན་པས་ལུས་གཅིག་མགྲིན་པ་གཉིས་ཅན། ནེ་ཙོས་བྱ་སྐད་དང་མི་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་ལྟར་ལོ་ཙཱ་བས་ཀྱང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་ཞིང་ཁྱིམ་པའི་རྟེན་དུ་བཞུགས་པས་ནེ་ཙོ་ལྗང་ཁུའི་གཟུགས་སུ་བཀོད་པ་དང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཚོ་ཆེན་པོའི་དབུས་སུ་གནས་པ་ནི། བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་མེ་ཡི་གནོད་པ་འབྱུང་བའི་ལུང་བསྟན་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ཞི་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་བསམ་ཡས་སུ་འཁོད་པའི་ཞལ་བྱང་གི་གཤམ་དུ་གསལ་ལོ།།
ར་ཧྥ་ཨེལ་ལོ་སན་ཛིའོ།
ར་ཧྥ་ཨེལ་ལོ་སན་ཛིའོ་(ཡི་ཏ་ལིའི་སྐད།: Raffaello Sanzio)ནི་ཨི་ཏ་ལི་ཡི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པར་བྱོན་པ་བཅུ་བཞི་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
བསྟོད་པ་ཆུ་འཛིན་དཀར་པོ་མ།
བསྟོད་པ་ཆུ་འཛིན་དཀར་པོ་མ།
རོལ་སྒེག་གར་གྱིས་འགྱིང་བའི་དབྱངས་ཅན་མ། །
ད་དུང་བདག་ལ་ངག་གི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །
རོལ་རྩེད་གར་གྱི་ཉམས་ལྡན་རི་དྭགས་མིག །
ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་།
མཛད་པ་པོའི་རྣམ་ཐར།
རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ། ཛཡོངས་གྲགས་སུ་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཞུ་བ་མཆོག་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ས་འབྲུག(1808)ལོར་ཁམས་བྱང་འབྲོག་དགེ་རྩེ་རྫ་ཆུ་ཁའི་སྡེར་གཏོགས་རྒྱལ་ཐོག་ཅེས་པའི་གདུང་ལས་སྐུ་འཁྲུངས།རྡོ་གྲུབ་ཆེན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་གྱིས་དཔལ་དགེ་བསམ་གཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་བཟུང་།ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་མཚན་གསོལ།སྐུ་ན་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་རྣམས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན།མཁན་ཆེན་ཤེས་རབ་བཟང་པོ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་།རྡོ་བླ་འཇིགས་མེད་སྐལ་བཟང་དང་།རྒྱལ་སྲས་གཞན་ཕན་མཐའ་ཡས་སོགས་ཀྱི་དྲུང་ནས་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་དང་།སྤྱོད་འཇུག་རྩ་རྒྱུད་གསང་བ་རྙིང་པོ་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མང་པོ་དང་།རིག་གནས་བཅས་གསན།ཞེ་ཆེན་དབོན་སྤྲུལ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ་དང་འཇིགས་མེད་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་སོགས་མཁས་མཆོག་དུ་མ་ལས་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་རོ་ཅོག་དང་།རྙིང་མའི་ཀུན་མཁྱེན་ཡབ་སྲས།ས་པཎ།རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སོགས་གསར་རྙིང་སྐྱེས་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་མཐའ་དག ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་སྔོན་འགྲོའི་ལམ་ཁྲིད།རྩ་རླུང་དང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་གསན་ཞིང་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་བས་རྟོག་པ་ཚད་མེད་པ་འཁྲུངས།མཁས་པའི་ཕ་རོལ་དུ་སོན།དགུང་ལོ་སུམ་ཅུའི་ནང་སློབ་མའི་ཚོགས་ལ་རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་པོའི་ལྗགས་ཁྲིད་རྒྱས་པར་གནང་།གསེར་ཐར་དང་རྡོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་འདུས་སྡེ་ཡོངས་ལ་《སྤྱོད་འཇུག》དང་།《མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།》《བདེ་སྨོན》སོགས་ཀྱི་ཆོས་སྦྱིན་གྲངས་མེད་བསྩལ།རྐུན་ཇག་གི་རྒྱུན་བཅད།དམར་སྟོན་གྱི་སྲོལ་བསྣུབས།རྫ་རྒྱལ་དགོན་གྱི་ཉེ་སྐོར་དུ་ཆོས་འཁོར་གྱི་གདན་ས་མཛད།རྡོ་འབུམ་ཆེན་མོར་ཁ་གསོའི་ཚུལ་དུ་སྔོན་གྱི་རྡོ་འབུམ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དཔངས་མཐོ་བ་འབྱོན་སྒྲོས་ཤིང་སྤུས་ལེགས་པ་ཞིག་བཞེངས་ཏེ་དཔལ་སྤྲུལ་རྡོ་འབུམ་ཞེས་སུ་གྲགས།རྗེ་འདི་ཉིད་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་གནས་ངེས་མེད་དུ་ཕེབས་ཤིང་ཀུན་སྤངས་བྱ་བཏང་གི་མཛད་པ་སྤེལ་ཐོག  ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་འཆས་རྩོམ་རྩོད་གསུམ་གྱི་རྣམ་ཐར་བསྐྱངས་ཏེ་ཁམས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ《སྤྱོད་འཇུག》དང་།《བྱམས་ཆོས།》《སྡོམ་གསུམ།》《ཡོན་ཏན་མཛོད》སོགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་ས་དར་རྡོ་དར་དུ་གྱུར་པ་དང་།ལྷག་པར་དུ་《རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་པོའི་བཤད་རྒྱུན》དང་།《ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་རྩ་རླུང་དང་ཁྲིད་》སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་ཀྱིས་ཆེས་ཆེར་དར་བར་མཛད།རྗེ་ཉིད་སྔ་འགྱུར་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་བཀའ་གཏེར་གྱི་ཆོས་སྒོ་སྤྱི་དང་།ཡང་སྒོས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་ཟབ་ལམ་གདམས་པའི་བླ་བརྒྱུད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཟད།ས་དགེ་བཀའ་གསུམ་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་མཁས་པའི་རྩེ་མོར་སོན་ཏེ་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཁ་བའི་ལྗོངས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ།རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་《སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོས》གཙོས་པའི་གཞུང་ཆེན་ལྗགས་ཁྲིད་གནང་བས་སྤྱོད་འཇུག་བླ་མ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཡང་ཐོགས།དམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཀ་ཐོག་སི་ཏུ་མཆོག་སྤྲུལ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་།རྫོགས་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་རྡོར།རྒྱལ་རོང་ནམ་སྤྲུལ་ཀུན་བཟང་ཐེག་མཆོག་རྡོ་རྗེ།འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ།ཨ་ལགས་མདོ་སྔགས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་རྙིང་མའི་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དུ་མ་དང་སེར་ཤུལ་ལྷ་རམས་པ་ཐུབ་བསྟན།དཔལ་སྤུངས་བླ་མ་བཀྲ་ཤིས་འོད་ཟེར་སོགས་ས་དགེ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་དེ་དག་གིས་གཙོས་པའི་སློབ་མ་མང་དུ་བསྐྱངས།སློབ་མ་སོགས་རང་རང་གི་བློ་དང་འཚམ་པའི་ལྗགས་རྩོམ་མཐའ་ཡས་པ་གནང་ཡོད།འོན་ཀྱང་སློབ་མ་སོ་སོས་དེ་དག་གཙིགས་ཆེན་བྱས་ཏེ་ཉར་ཚགས་བྱས་པས་མང་ཆེ་བ་པར་དུ་འཁོད་མ་ཐུབ།སྔོན་མར་པར་དུ་འཁོད་ཅིང་དེང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་གླེགས་བམ་ཕྱིན་དྲུག་གི་གྲངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་རྣམས་སོ།།གསུང་རྩོམ་དེ་དག་ནང་《བྱམས་ཆོས》དང་།《སྤྱོད་འཇུག་ཡོན་ཏན་མཛོད》སོགས་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་ས་བཅད་དང་།《གཏམ་པད་མའི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར》སོགས་གཏམ་ཚོགས་དང་།ཞལ་གདམས།བསྟོད་ཚོགས་སོགས་པོད་བདུན་ཙམ་མཆིས་སོ།།རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་ཕག（1887）ལོའི་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ཉིན་སྐུ་གཤེགས།
ཡུན་སེང།
རྩེད་མཁན་གྱིས་ཡུལ་སྐོར་བ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་རྒྱུ་རེད རང་ཉིད་དང་ཁ་བྲལ་བའི་ཤ་ཉེ་གཅིག་པུ་དེ་འཚོལ་བའི་ཆེད་དུ་“ཕེ་མོང”（派蒙）་དང་མཉམ་དུ་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་ལ་ཡུལ་སྐོར་དུ་སོང་། བོར་བརླག་ཏུ་སོང་བའི་ཤ་ཁྲག་འཚོལ་བའི་ལམ་བར་དུ་ཁོང་གིས་“ཡུན་སེང”ཡི་བདེན་དོན་རྙེད་པ་རེད།
རོལ་རྩེད་གསར་སྤེལ་ལས་དོན་དེ་༢༠༡༧ལོའི་ཟླ་དང་པོའི་ཟླ་མཇུག་ནས་འགོ་ ཚུགས་པ་དང་ཐོག་མའི་ཚོད་ལྟ་དེ་༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་༦ཚེས་༢༡ཉིན་འགོ་ ཚུགས་པ་དང་༢༠༢༠ལོར་རོལ་རྩེད་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་རྗེས་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་གདེང་འཇོག་ཡག་པོ་ཐོབ་ཡོད། རྩེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་རོལ་རྩེད་ཀྱི་འཐབ་འཛིང་ལམ་སྲོལ་དང་སྒོ་འབྱེད་འཛམ་གླིང་གིས་ཁྱེར་ཡོང་བའི་སིམ་འཛུལ་གྱི་ཚོར་བར་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་མོད་ འོན་ཀྱང་དེའི་རོལ་རྩེད་ཀྱི་དུས་མཇུག་གི་ཉམས་ལེན་དང་རིན་སྤྲོད་རྣམ་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས།
འབྲུག་ཆུ་རྫོང་
འབྲུག་ཆུ་ནི་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ཞིག། དབྱིན་ཇིར་ Drukchu རྫོང་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་འགོད་རོགས
གུར་ཀུམ།
པར་རིས་བར་འཁྱམས།
འཕུར་ཤིག  ཤེད་ཀྱིས་འཕུར་ཤིག ཡུན་རིང་སོང་ཚེ་མུན་པ་དང་དུ་སྤྲིན་བརྒལ་དགོས ད་དུང་སོང་ཚེ་བར་དོ་དང་དམྱལ་བ་བརྒལ་དགོས
ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སྤུན་གསུམ་དགེ་ཞི་གླིང་།
གོ་སྟེང་དགོན་༼གོ་སྟེང་དགོན།༽པའི་ཁོངས་སུ་སྤུན་གསུམ་༼འཇང་༽གྲོང་གི་གཡོན་ལོགས་རི་ངོས་ལ་དགེ་ཞི་གླིང་ཞེས་པའི་བཙུན་མའི་དགོན་ཆུང་ངམ་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ལ་ཡུལ་མིའི་ཁ་སྐད་དུ་འཇང་རི་ཁྲོད་ཟེར། རི་ཁྲོད་འདིའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་རི་ཁྲོད་རྙིང་པ་ཞིག་སྤྱི་ལོ༡༩༥༨ ཡན་ནས་ཡོད། ད་ལྟ་བཙུན་མ་བཞི་ཅུ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས། ལོ་ལྟར་དུ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་ནས་བཟུང་ཞག་བརྒྱའི་རིང་མཚམས་བཞུགས་དགོས། དེ་ལ་ཞག་བརྒྱ་ཟེར། དེ་དུས་ཞག་བརྒྱའི་བཅད་རྒྱ་ལ་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་སེམས་ཁྲིད་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞུགས་དགོས། ཞག་བརྒྱའི་སྐབས་དོ་དམ་བྱེད་མཁན་ནི་གླིང་དཔོན་དང་ཁྱིམ་པ་དགེ་སྐོས་གཅིག་སྟེ་མི་གཉིས་ཡིན། ཆོས་ཚོགས་ནར་མ་ལ་ཟླ་བ་བྱུང་ངོ་ཅོག་གི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ལ་ཚོགས་འཁོར་དང་། ལོ་རེའི་བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་མཇུག་ནས་ཀར་གླིང་ཞི་ཁྲོའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཞག་བདུན། དེ་ནས་མཐུད་དེ་ས་ག་ཟླ་བ་ལ་བྱང་གཏེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྲོལ་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་ཞག་བདུན་གནང་གི་ཡོད་དོ། ། དེ་མིན་རང་འདོད་ལྟར་བླ་མའི་སར་ཁས་བླངས་ནས་ལོ་མཚམས་བཞུགས་མཁན་གྱི་བཙུན་མ་དང་ཁྱིམ་པ་ཡང་ལོ་རེ་བཞིན་ཁ་ཤས་མཆིས། དགེ་ཞི་གླིང་དུ་ལྕགས་སྟག་ལོ་༼ སྤྱི་ལོ༢༠༡༠ ༽ ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་ཡུལ་བཤད་གྲྭ་ཞིག་གོ་དགོན་སྒར་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་གསར་དུ་བཙུགས་པར་བཙུན་མའི་རི་ཁྲོད་ཁག་བཞི་ནས་འདུས་པའི་བཤད་གྲྭ་བ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་དང་དགེ་རྒན་གཉིས་བཞུགས་སོ། ། རོང་བན། ༠༤:༡༦, ༢ ཟླ་བདུན་པ། ༢༠༡༡ (UTC)
ནགས་ཆུ་དགོན།
ནགས་ཆུ་དགོན་ནི་རྙིང་མའི་དགོན་ཆུང་རི་ཁྲོད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། བོད་དུ་རྒྱ་མི་མ་འབྱོར་བའི་སྔོན་ནས་ཉམས་ཟིན། ད་ལྟ་ཤུལ་རྗེས་ཀྱི་གྱང་ཧྲལ་ཙམ་ལས་མེད། དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་སུ་ལ་ཡང་བཤད་རྒྱུ་མེད། གཙང་གུང་ཐང་བླ་མ་ཞེས་པའི་གྲུབ་ཐོབ་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་བཞུགས་པར་བཤད་པ་དེ་ཕ་ཡུལ་ལ་ཡོད་དུས་དགོན་པ་འདི་རུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད་མྱོང་བར་གྲགས། དགོན་པ་ཆགས་ས་ནི་སྤུན་གསུམ་ཡུལ་ཚོའི་ཁོངས་གནས་གཞི་དང་བྱིའུ་ལྟོ་ཞེས་པའི་གྲོང་གཉིས་ཀྱི་བར་རི་རྩེའི་ནགས་གསེབ་ཏུ་ཡིན་ནོ། །རོང་བན། ༠༦:༠༡, ༢ ཟླ་བདུན་པ། ༢༠༡༡ (UTC)
བུན་ཅི་དང་ཇུ་དི།
བུན་ཅི་དང་ཇུ་དི་ནི་དབྱིན་ཇིའི་ཐག་རྒུལ་འདྲ་གཟུགས་ཡིན​།
ཕུལ་ཅི་ནེལ་ལ།
ཕུལ་ཅི་ནེལ་ལ་ནི་ཨི་ཏ་ལིའི་ཀོ་མེ་དི་ཡ་དེལ་ཨར་ཏེའི་ནང་གི་ཐག་རྒུལ་འདྲ་གཟུགས་ཏེ་གལ་ཆེལ་མི་སྣ་ཀྱང་ཞིག་ཡིན​།
སྲན་སེར།
སྲན་སེར་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
གཡུ་རི་དགེ་མ་གླིང་།
གོ་སྟེང་དགོན་༼གོ་སྟེང་དགོན།༽པའི་ཁོངས་སུ་གཡུ་རི་གྲོང་གི་གཡོན་ལོགས་རི་འདབས་ལ་དགེ་མ་གླིང་ཞེས་པའི་བཙུན་མའི་དགོན་ཆུང་ངམ་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ལ་ཡུལ་མིའི་ཁ་སྐད་དུ་དགེ་ར་སྟེང་རི་ཁྲོད་ཟེར། དེ་གོ་དགོན་སྤར་མཁན་སྤྲུལ་སྐུ་ཀརྨ་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་སྐུ་དུས་གསར་དུ་བཏབ་པ་ཡིན། སྔོན་དུས་མེད། ད་ལྟ་བཙུན་མ་བཞི་ཅུར་ཉེ་བ་ཞིག་བཞུགས། ལོ་ལྟར་དུ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་ནས་བཟུང་ཞག་བརྒྱའི་རིང་མཚམས་བཞུགས་དགོས། དེ་ལ་ཞག་བརྒྱ་ཟེར། དེ་དུས་ཞག་བརྒྱའི་བཅད་རྒྱ་ལ་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་སེམས་ཁྲིད་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞུགས་དགོས། བསྡོམས་པས་མི་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཡས་མས་འདུས། ཞག་བརྒྱའི་སྐབས་དོ་དམ་བྱེད་མཁན་ནི་ཁྱིམ་པ་དགེ་སྐོས་རེ་རེ་བསྐོ་བའི་སྲོལ་ཡོད་དོ། །
ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི་ཁྲིམས་ཡིག་
གཙང་པ་རྒྱལ་པོ་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོས་བོད་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད༌དབང་བཟུང་རྗེས་བདེ་ཆེན་གསང་སྔགས་མཁར་གྱི་རྫོང༌དཔོན་དུ་བསྐོས་པ་སྤེལ་སེར་བ་ཞེས་པ་དེར་འབྲི་རུ་བཅུག་པ་བཞིན་གཙང་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་རྙིང་པ་ཤེལ་ཐམ་ཆེན་མོ༌ཞེས་པ་དང་། ཞལ་ལྕེའི་རྣམ་གཞག་ཕུན་ཚོགས་དགེ་ལེགས་མའི་ཟིན་བྲིས། ཚལ་པ་ཁྲི་དཔོན་སྐབས་ཀྱི་ཁྲིམས༌ཡིག་རྙིང་པ་ཞིག་བཅས་ཁག་མང་པོར་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་བསྒྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་འགོ་བརྗོད་དུ་གསལ་ཞིང་། ཁྲིམས་ཡིག་འདིའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་འགོ་བརྗོད་གླེང་གཞིར་གཙང་པ་རྒྱལ་པོ་མི་རབས་དང་པོ་ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེའི་མི་བརྒྱུད་དང་། སྡེ་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ། ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོ་བཅས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་འཁོད་ཡོད་ཅིང་། དེ་རྗེས་ཁྲིམས་ལུགས་སྤྱིའི་རྨང་གཞིའི་ཤེས་བྱ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཁྲིམས་ཡིག་དངོས་གཞི་དོན་ཚན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ནང་། དང་པོ་དཔའ་བོ་སྟག་གི་ཞལ་ལྕེ། གཉིས་པ་སྡར་མ་ཝའི་ཞལ་ལྕེ། གསུམ་པ་སྣེ་མོ་ལས་འཛིན་གྱི་ཞལ་ལྕེ། བཞི་པ་ཞུ་བཞེས་བདེན་རྫུན་གྱི་ཞལ་ལྕེ། ལྔ་པ་བཟུང་བཀྱིགས་ཁྲིམས་རའི་ཞལ་ལྕེ། དྲུག་པ་ནག་ཆེན་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ཞལ་ལྕེ། བདུན་པ་དྲན་འཛིན་ཆད་ལས་ཀྱི་ཞལ་ལྕེ། བརྒྱད་པ་ཧོར་འདྲ་ཟ་རྐང་གི་ཞལ་ལྕེ། དགུ་པ་བསད་པ་སྟོང་གི་ཞལ་ལྕེ། བཅུ་པ་རྨས་པ་ཁྲག་གི་ཞལ་ལྕེ། བཅུ་ཀཅིག་པ་བསྙོན་ཧམ་མནའ་དག་གི་ཞལ་ལྕེ། བཅུ་གཉིས་པ་བརྐུས་པ་འཇལ་གྱི་ཞལ་ལྕེ། བཅུ་གསུམ་པ་ཉེ་འབྲེལ་འབྲལ་བསྡུམས་ཀྱི་ཞལལྕེ། བཅུ་བཞི་པ་བྱི་བྱས་བྱི་རིན་གྱི་ཞལ་ལྕེ། བཅོ་ལྔ་པ་ནམ་ཕར་ཚུར་གྱི་ཞལ་ལྕེ། བཅུ་དྲུག་པ་ཀླ་ཀློ་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ཞལ་ལྕེ་བཅས་ཁག་སོ་སོའི་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་བྱས་ཡོད། ཁྲིམས་ཡིག་འདི་བཞིན་བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི《གངས་ཅན་རིག་མཛོད》དེབ་བདུན་པ《བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཡིག་ཆ་བདམས་སྒྲིགས》ཤོག་གྲངས༨༢ནས༡༤༥བར་གསལ། ཡང་ད་ཕན་དཔར་བསྐྲུན་བྱེད་མ་མྱོང་བའི་ཁྲིམས་ཡིག་ལག་བྲིས་མ་ཁ་བྱང་དུ་《ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི་ཁྲིམས་ཡིག》ཅེས་ཡོད་ཅིང་། འགོ་བརྗོད་དུ་ཚིགས་བཅད་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་ཡོད་པར་འདི་ལྟར། བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་དཔལ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིས། གསེར་གྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་མཐུ་ཆེན་པོས། རྩོད་པའི་དུས་ཀྱང་རྫོགས་ལྡན་དུ་བྱེད་པ། དཔལ་ལྡན་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི་གཏམ། ཞེས་དང་། མཇུག་དུ་ཞེས་སྐྱེས་བདག་ཅེས་པ་ལྕགས་མོ་ལུག་གི་ལོ་སྨིན་དྲུག་གིས་ཉ་བའི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དང་པོའི་ཚེས་ལ་བྲིས་པ་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་བར་གྱུར༌ཅིག་ཅེས་འཁོད་པ་ཞིག་ཁོ་བོས་མཐོང་བ་དེ་ནི། སྲིད་དབང་བཟུང་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་ལུག་(༡༦༣༡)ལོར་བྲིས་འདུག་པས་དེ་ལ་བརྟགས་ན་དེང༌སྐབས་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པ་དེ་ཁྲིམས་ཡིག་རྒྱས་པ་དང་། བྲིས་མ་དེ་ཁྲིམས་ཡིག་བསྡུས་པ་ཡིན་འདྲ་ཞིང་། རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་པོ་སྔོན་རྗེས་གང་ཡིན་རྗེས་སུ་ཞིབ་འཇུག་བྱ༌དགོས་པ་མ་ཟད། ཉེ་རབས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི་ཕ་ཀརྨ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་སྤྲེལ། (༡༦༣༢)ལོར་འདས་པ་དང་། དེའི་ཕྱི་ལོ་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོས་སྲིད་དབང་བཟུང་བར་བཤད་པ་དེ་ཁུངས་མེད་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་བྲིས་པ་ཡིན་པར་གོང་གསལ་ཁྲིམས་ཡིག་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་ནས་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ།
འབྲི་རུ་རྫོང་།
ནགས་ཤོད་འབྲི་རུ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ད་ཡོད་ཀྱི་དགོན་པ།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
རྒྱ་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ།
རྒྱ་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
རིག་འཛིན་རྒོད་ལྡེམ་
༈ སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ཀྱི་ཡང་སྲིད་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་གཏེར་སྟོན་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་དངོས་གྲུབ་རྒྱལ་མཚན་ནི། རི་བོ་བཀྲ་བཟང་གི་ཤར་མདུན་བྱང་ཕྱོགས་ཐོ་ཡོར་ནག་པོའི་ཡུལ་རྒྱུད་སྣ་མོ་ལུང་གི་གཟིམས་ཁང་དུ། ཧོར་གུར་སེར་རྒྱལ་པོའི་རིགས་ལས་ཕུར་པའི་གྲུབ་ཐོབ་བར་མ་ཆད་པར་བྱོན་པ་སློབ་དཔོན་བདུད་འདུལ་གྱི་སྲས་སུ་མེ་མོ་གླང་ལོ་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་ལ་མཚན་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་ཏེ་སྐུ་བལྟམས། ལུང་དོན་ལྟར་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པའི་དུས་སུ་དབུ་གཙུག་ཏུ་རྒོད་སྒྲོ་གསུམ་དང་ཉེར་བཞི་པའི་དུས་རྒོད་སྒྲོ་ལྔ་སྐྱེས་པས་རིག་འཛིན་རྒོད་ལྡེམ་ཅན་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས། སྐུ་གཞོན་ནུ་ནས་ཡབ་ཆོས་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་དུ་མཛད། མང་ལམ་བཟང་པོ་གྲགས་པས་རྒྱང་ཡོན་པོ་ལུང་ནས་བཏོན་པའི་སྙིང་བྱང་མན་ངག་གནད་ཀྱི་དོན་བདུན་མ་སོགས་ཆོས་ཚན་བརྒྱད་ལྷ་བྲག་གི་གཏེར་འདོན་པའི་ཆ་ལག་ཏུ་དགོས་པར་མཁྱེན་ནས་སྟོན་པ་བསོད་ནམས་དབང་ཕྱུག་ལ་བསྐུར་ནས་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་ཕུལ་བའི་དོན་བཞིན། མེ་རྟ་སྦྲུལ་ཟླའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་རི་བོ་བཀྲ་བཟང་གི་རྩེ་མོ་ནས་འཛེང་བྲག་དཀར་པོའི་རྡོ་རིང་གསུམ་ལ་གཏེར་ཆེན་གསུམ་དང་གཏེར་ཕྲན་བརྒྱ་རྩའི་ལྡེའུ་མིག་ཡོད་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་གཏེར་ཚབ་སྦས། གཏེར་ཤུལ་རང་མལ་བཞག་པ་དེང་སང་རླུང་གསེང་དུ་གྲགས་ཤིང་ལོ་ཕྱི་མའི་ལོ་གསར་སྐབས་མྱུ་གུ་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུན་དེང་སང་ཡོད་སྐད། ལོ་དེའི་ལུག་ཟླའི་ཚེས་བཞིའི་སྲོད་ལ་བྲག་རི་དུག་སྦྲུལ་སྤུངས་འདྲའི་རྐེད་པ་སྟེ་ཟང་ཟང་ལྷ་བྲག་གི་ཕུག་པ་ནས། གཏེར་སྒྲོམ་སྔོན་པོ་གྲུ་བཞི་ནང་ཆོད་སོ་སོར་ཡོད་པ་ནས་མཛོད་ལྔ་འདུས་པའི་ཟབ་གཏེར་ཆེན་པོ་སྤྱན་དྲངས་པ་སྟེ། དེའང་དབུས་སྙིང་མཛོད་སྨུག་པོ་ནས་ཤོག་དྲིལ་གསུམ་དང་ཕུར་པ་གསུམ་ཆུ་དར་སྨུག་པོ་གཅིག་གིས་དྲིལ་བ། ཤར་དུང་མཛོད་དཀར་པོ་ནས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཟློ་བའི་ཆོས་དགོངས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ། ལྷོ་གསེར་མཛོད་སེར་པོ་ནས་བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཉི་ཟླ་ལྟར་གསལ་བ། ནུབ་ཟངས་མཛོད་དམར་པོ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཙནྡན་གྱི་སྡོང་པོ་ལྟ་བུ། བྱང་ལྕགས་མཛོད་ནག་པོ་ནས་དགྲ་བགེགས་ཐལ་བར་རློག་པའི་ཆོས་དུག་གི་སྡོང་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོར་ན་ཀུན་བཟང་དགོངས་པ་ཟང་ཐལ་གྱིས་ཐོག་དྲངས་པའི་ཆོས་དང་དམ་རྫས་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་བྱོན། མཛོད་ལྔ་རེ་རེ་ལའང་ཆོས་ཚན་བརྒྱ་རྩ་རེ་བཞུགས་པས་ཡོངས་དྲིལ་ལྔ་བརྒྱ་ཡན་ལག་དང་བཅས་ཤོག་སེར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྣོད་ལྡན་རྣམས་ལ་སྤེལ་བས་ཆོས་ཀྱི་སྙན་པས་བོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་སྟེ། སྲས་བརྒྱུད། ཡུམ་བརྒྱུད། སློབ་བརྒྱུད་གསུམ་ལས་བྱོན་པའི་ཆོས་རྒྱུན་དེང་སང་བར་མ་ནུབ་པར་གནས། ཟབ་གཏེར་ཐམས་ཅད་བོད་ཁམས་ལ་འདི་ཕྱིའི་བདེ་སྐྱིད་སྤེལ་ཐབས་ཁོ་ན་ལས་མ་འདས་ཀྱང༌། ཁྱད་པར་བྱང་གཏེར་འདི་ཉིད་བསྟན་པ་སྤེལ་བ། མཐའ་དམག་ཟློག་པ། རིམས་ནད་གཅོད་པ། ནང་འཁྲུགས་ཞི་བ། འགོང་པོ་ཨར་ལ་གཏད་པ། སྡེ་པའི་མངའ་ཐང་གསོ་བ། ས་ནད་དང་གཉན་ནད་འདུལ་བ་སོགས་གང་ལ་གང་དགོས་མ་ཚང་བ་མེད་ཅིང༌། སྟོད་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ནས་སྨད་ཁམས་ཀྱི་ཀློང་ཐང་སྒྲོལ་མ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བོད་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་བདེ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། སྦས་ཡུལ་ཆེན་པོ་བདུན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གནས་ཡུལ་མང་པོའི་ཐེམས་བྱང་ལྡེའུ་མིག་སོགས་བཞུགས་པས་བོད་ཁམས་སྤྱི་ལ་ཕན་པ་བློན་པོ་ལྟ་བུའི་གཏེར་གཅིག་ཅེས་ཡོངས་སུ་གྲགས། སྐུ་ཚེའི་སྨད་ལ་འབྲས་མོ་གཤོངས་སུ་ཕེབས་ནས་གནས་སྒོ་ཕྱེས། གུང་ཐང་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གྲུབ་སྡེས་ཀྱང་བླ་མར་བཀུར་བས་བོད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཕན་པར་བྱུང༌། དེ་ལྟ་བུའི་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པར་ངོ་མཚར་པའི་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་ཏེ་དགོངས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་མོ།། འདིའི་ཆོས་བརྒྱུད་ལས་འཇའ་ལུས་སུ་གཤེགས་པ་དང་གྲུབ་ཐོབ་མང་དུ་བྱོན་ཅིང༌། བླ་མ་ཞི་དྲག ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འགྲོ་འདུལ། རྫོགས་ཆེན་དགོངས་པ་ཟང་ཐལ། བཀའ་བརྒྱད་རང་ཤར། རྟེན་འབྲེལ་ཆོས་ཕལ་ཆེར། བསྟན་སྲུང་གི་སྐོར་སོགས་དེང་སང་རྒྱུན་བཞུགས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་བདག་གིས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐོབ་བོ།། ཀོང་སྤྲུལ་གཏེར་སྟོན་བརྒྱ་རྩའི་རྣམ་ཐར་ལས་དྲངས།
དཔལ་དགོན་ཀླུ་གྲུབ།
དཔལ་དགོན་ཀླུ་སྒྲུབ་(ལེགས་སྦྱར་སྐད།: नागार्जुन)ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སློབ་དཔོན་གཙོ་བོ་ཞིག་དང་འཛམ་གླིང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་བའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་ཞིག་ཡིན།
ཧྥ་རན་སིའི་སྒྱུ་རྩལ།
ཧྥ་རན་སིའི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཞང་ཀང་གི་འོ་ཇ་
ཞང་ཀང་གི་འོ་ཇ་དེ་ནི་ཞང་ཀང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་འོ་ཇ་ཞིག་ཡིན་ལ།ཞང་ཀང་བའི་ཉིན་རེའི་ཞོགས་ཟས་དང་ཕྱི་དྲོའི་ཇའི་སྐབས་སུ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བའི་བཏུང་བྱ་ཞིག་ཡིན། གཞི་རྩའི་ཐོག་ཇའི་ཟ་ཁང་ནས་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་འོ་ཇ་ཚང་མ་ནི་“སི་ཨོའུ་འོ་ཇ་”ཡི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་བཟོས་པ་རེད།
ཟླ་༡ཚེས་༢ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༦༣ཡོད།
མྱི་འཕྱི།
མྱི་འཕྱི།
མི་རྒན་ཁོག   (ཙ)
ཟླ་༡ཚེས་༧ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༧པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༥༨ཡོད།
སེམས་དབུས་ཀྱི་ཞལ་ཟས་ཁང་།
སྐད་པར་ཕན་ཙེ་དབྱེ་བའི་དཀར་ཆག།
ཧྥ་རན་སིར་ལོ་ལྟར་གཞས་པ་གཞས་མ་དང་དེ་བཞིན་རོལ་མོ་དཀྲོལ་མཁན་གྱིས་གླུ་གཏོང་གར་འཁྲབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནསssfi ན་ཚོགས་ལ་མ་དངུལ་རགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མ་
བྱང་ངོས་སུ།
བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་དང་མནའ་འབྲེལ་གནང་བའི་མནའ་ཡིག་རྩ་གནད་རྡོ་རིང་ལ་བཀོད་པ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐུ་ངོ་མས་ཞལ་བཞེས་གནང་ནས། བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་ལ་དུས་ནམ་ཡང་དངུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་གཅིག་རིམ་པ་མི་དབབ་པར་གཏན་དུ་སྩལ་པར་གནང་། བཙན་པོའི་བུ་རྒྱུད་རེ་རེ་ནས་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་ཕ་མཚན་ཟླ་གོང་གི་བུ་རྒྱུད་འཕེལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མི་གཅིག་ཞབས་འབྲིང་གི་གྲས་ལས་ནང་འཁོར་ཡན་ཆད་ཀྱི་གོ་གནས་འཛིན་རྒྱུད་ཡོད་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཕོ་བྲང་ནང་མར་རྟག་ཏུ་འགྲོ་འོང་བྱས་ཆོག་པར་བཀའ་གནང་། ཟླ་གོང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་ཇི་ཙམ་ཁུར་ཐུབ་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་ཙམ་དུ་གུས་བཀུར་དང་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་། ཟླ་གོང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ལྷ་བཙན་པོ་ཉིད་ལ་བློ་མ་ལོག་ན། ཉེས་པ་གཞན་གང་འདྲ་བྱུང་ཡང་།  རང་ཉིད་སྲོག་དང་ཁྱིམ་རྒྱུད་རྒྱུ་ནོར་བཅས་ལ་བཀའ་ཆད་མི་གཅོད་པ་དང་།  བཀའ་ཆད་ཀྱི་རིམ་པ་གང་དང་གང་ལ་བབས་ཀྱང་རིམ་པ་གཅིག་མར་ཕབ་ནས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་། ཟླ་གོང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་འཕེལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་རིགས་རྒྱུད་ཆད་པ་ཡིན་ན་དེའི་བྲན་གཡོག་དང་། ས་ཞིང་།  ནོར་ཕྱིགས་བཅས་གོང་ནས་མི་བཞེས་པར་སྤུན་ཟླ་གང་ཉེ་བར་སྤྲད་ཆོག་པའི་བཀའ་གནང་། བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་རང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གལ་ཏེ་ལག་ཏུ་མནའ་འགྲེལ་གྱི་ཡི་གེ་ཁྱེར་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་རིགས་རྒྱུད་ཆད་པའམ། ཡང་ན་དེ་ལ་བཀའ་ཁྲིམས་ཕོག་པ་གང་ཡིན་ཡང་རུང་།  སྔར་གནང་བའི་དངུལ་གྱི་ཡི་གེ་དེ་གོང་ནས་མི་བཞེས་པར་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་དང་ཕ་ཟླ་གོང་གི་བུ་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་ཉེ་བ་ཞིག་ལ་དངུལ་ཡིག་ཆེན་པོ་དུས་གཏན་དུ་འཆང་ཆོག་པར་བཀའ་གནང་། བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་ཕ་ཟླ་གོང་གི་བུ་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ཀྱི་གྲས་ལ་ཞང་བློན་ཡི་གེ་པའི་གོ་གནས་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་། དམག་མི་སུམ་བརྒྱའི་དམག་དཔོན་བྱས་ཆོག་པའི་བཀའ་གནང་། འཕན་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་གི་སྟོང་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་དེ་ནི། མི་གཞན་དག་སུ་ལ་ཡང་སྤྲད་མི་ཆོག་པར།  བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་མེས་པོ་མིང་དུ་གསེས་སླེབས་ཟེར་བ་དེའི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་ཞིག་གིས་གོ་གནས་འཛིན་ཐུབ་ཅིང་དམངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིད་མཐུན་བྱེད་པ་དེ་ལ་འཕན་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་གི་སྟོང་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་དུས་གཏན་དུ་སྤྲད་ཆོག་པའི་བཀའ་གནང་། ངན་ལམ་གསེས་སླེབས་ཀྱི་བུ་ཚ་རྒྱུད་འཕེལ་ཀྱི་སྡེ་དེ་དུས་ནམ་ཡང་སྐུ་སྲུང་དམག་ཡོད་སའི་སྡེ་རང་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ལས། སྡེ་དེའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་གཞན་དུ་མི་སྤོ་བ་དང་མི་བསྒྱུར་བའི་བཀའ་གནང་། ཟླ་གོང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་ཀྱི་ལག་ཏུ་དབང་བའི་བྲན་གཡོག་དང་། ས་ཞིང་།  རྩྭ་ཐང་།  ཕྱུགས་ནོར།  ནགས་ཚལ་སོགས་གང་དང་གང་ཡིན་རུང་།  གོང་གིས་ཡར་མི་ལེན་པ་དང་།  ཉུང་དུ་མི་གཏོང་བ།  གཞན་གྱིས་འཕྲོགས་མི་ཆོག་པ།  ཁོང་ཚོ་རང་གིས་བདག་གཉེར་བྱེད་མི་འདོད་ཚེ་ཉེ་རིང་དང་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་མ་བལྟས་པར་རང་གིས་སུ་ལ་སྤྲོད་འདོད་ཡོད་ན་དེ་རང་ལ་སྤྲད་ཆོག་པའི་བཀའ་གནང་། ལ་ལ་ཞིག་གིས་དགྲ་ཤ་ལེན་ཆེད་ཟླ་གོང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྲོག་དང་། ཁྱིམ་རྒྱུད།  རྒྱུ་ནོར་བཅས་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་གོང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་མཛད་རྒྱུའི་བཀའ་གནང་། ཟླ་གོང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་ཀྱིས་བཙན་པོར་བློ་མ་ལོག་ན་མིས་དཀྲུག་ཤིང་བརྒྱབ་པའི་ངག་ལ་མི་གསན་པ་དང་། རྩོད་གཞི་མི་སློང་བ།  ཁྲིམས་གཅོད་མི་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་བཀའ་གནང་། ཟླ་གོང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་ཞིག་བཙན་པོ་སྐུ་ཉིད་ལ་བློ་ལོག་ཐག་ཆོད་ཡིན་ན། ཉེས་པ་ཡོད་པའི་མི་དེ་རང་ལ་ཁྲིམས་གཅོད་བྱེད་པ་ལས།  གཅེན་གཅུང་སོགས་ནང་མི་གཞན་ལ་ཁྲིམས་མི་གཅོད་པ་དང་།  སྲོག་དང་།  ཁྱིམ་རྒྱུད།  རྒྱུ་ནོར་ལའང་བཀའ་ཆད་མི་གཅོད་པའི་བཀའ་གནང་། མདོར་ན་བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་གོང་གི་ཕ་ཟླ་གོང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྲོག་དང་། ཁྱིམ་རྒྱུད།  རྒྱུ་ནོར་གྱི་བདེ་བར་དགོངས་པ་བཞེས་ཏེ་
མྱིག་འདྲེན་པ།
མྱིག་འདྲེན་པ།
མིག་དཔེ།   (ཙ)
སྦྲ་ནག
སྦྲ་ནག་གི་རྒྱུ་ཆ།
སྦྲ་ནག་གི་རྒྱུ་ཆ་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་རྩིད་པ་དང་ཁུ་ལུ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་དང་པོར་ཁུལ་རྩིད་གཉིས་སོ་སོར་བསལ་ཞིང་རྩིད་པ་རྐྱང་བའི་རིགས་གཅིག་དང་ཁུལ་རྩིད་འདྲེས་མའི་རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད།  རྩིད་པ་རྐྱང་བའི་རིགས་ནི་སྐུད་པ་ཅུང་ཕྲ་མོ་བྱས་ནས་ཐགས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་ལ་ཁུལ་རྩིད་འདྲེས་མ་དེ་ཡང་སྐུད་པ་ཅུང་སྦོམ་པོར་བྱས་ཏེ་ཐགས་ཀྱི་ཞེང་ལ་དྲངས་པའི་སྐུད་པ་དེ་ལ་སྤུན་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ།།  སྐུད་པ་འཁེལ་སྟངས་ལ་འཕང་སྤྱད་ནས་འཁེལ་སྟངས་གཅིག་དང་འཁྲིལ་སྤྱད་ནས་འཁེལ་སྟངས་གཉིས་སུ་ཡོད།  དགལ་བྱའི་སྐུད་པ་ལའང་རྐྱ་འཐབ་དང་གཅིག་འཁེལ་ཏེ།  དེ་ཡང་སྐུད་པ་རྐྱ་འཐབ་བྱས་ཏེ་འཁེལ་བ་ནི་རེ་བའི་སྤུས་ཀ་ལེགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞིང་གཅིག་འཁེལ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཙམ་མི་ལེགས་ཀྱང་འདི་ལ་རྩིད་པ་མང་པོ་མི་འགྲོ་བས་སོ།།
མྱིང་བླ་དགས།
མྱིང་བླ་དགས།
མིང་སྔོན་མ་ལས་ལོགས་སུ་གདགས་པ།  (ཙ)
ཟླ་༡ཚེས་༡༣ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༡༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༥༢ཡོད།
༡༨༨༠ལོ།
༡༨༨༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
བསམ་བསེའུ་
མི་དང་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་སྤེལ་བའི་ཁམས་དཀར་དམར་གྱི་སྣོད་ཀྱི་མིང་སྟེ། དེ་ནི་ཕོ་མོའི་དབང་བོའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། ཕོའི་བསམ་བསེའུ་ནི་རླིག་འབྲས་དང་འབྲེལ་ཞིང་། མོའི་བམས་བསེའུ་ནི་བུ་སྣོད་དང་འབྲེལ་ཡོད། ད་ལྟ་ཕོའི་བསམ་བསེའུ་ལ་ཁམས་དཀར་འབྱུང་གནས་དང་མོའི་བསམ་བསེའུ་ལ་ཁམས་དམར་འབྱུང་གནས་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་དེའོ། ovary or ovaries, testis
བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོར་རྒྱ་ནག་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མིས་བོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ཨ་མདོ་དང་། ཁམས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་བཙན་འཛུལ་དཔུང་བསྐྱོད་ཀྱིས་ཆབ་མདོའི་བར་དྲག་པོའི་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བཙན་འོག་ཏུ་བཞག་སྟེ་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་རྗེས་འབྲེལ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་མིའི་གྱེན་ལངས་ཞི་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་དྲག་གནོན་འོག་རྩ་མེད་བཏང་ཞིང་། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། ཁོང་གི་ཕེབས་རྗེས་སུ་བོད་མི་ ༨༠༠༠༠ ཙམ་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་དགོས་བྱུང་། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ད་དུང་མུ་མཐུད་འབྱོར་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་ ༡༡༡༢༠༠ ལྷག་ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་མ་སུ་རིར་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་འདི་ཉིད་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང་། དེ་ནི་དེ་སྔ་རང་བཙན་ཡིན་སྐབས་ཀྱི་བོད་གཞུང་དེ་ཉིད་རྒྱ་གར་ནང་གནས་སྤོ་གནང་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་སྤོ་བཤུག་གནང་བ་རེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ནི། བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོས་རང་གི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ད་ཆ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གྲོས་ཚོགས་ཁག་གིས་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་མཚོན་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གཞུང་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིགའཛུགས་འདི་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་ནས་བཟུང་བསྒྲུབ་བྱའི་དམིགས་ཡུལ་གཉིས་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད་པ་ནི། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་བདེ་དོན་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་རྒྱུ་དང་། གཞི་རྩའི་བོད་ཀྱི་རང་དབང་སླར་གསོ་གནང་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། བདེ་དོན་གྱི་ལས་གཞིའི་རྣམ་གྲངས་གཙོ་བོ་ནི། བོད་མི་མང་གི་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང་། མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་སྲ་བརྟན་འཛུགས་རྒྱུ། བོད་མི་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་པའི་སྤོབས་ཉམས་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡོང་ཐབས་འབད་བརྩོན་གནང་རྒྱུ་བཅས་ཡིན།མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་སྲ་བརྟན་འཛུགས་རྒྱུ་དེ་ནི་མ་འོངས་བོད་གསར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གྲ་སྒྲིག་ལས་དོན་ཞིག་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་འཕེལ་རིམ་ནང་ཐོག་མར་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དབུ་བརྙེས་པ་དང་། སྐབས་དེར་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་དང་། བཀའབློན་དྲུང་ཆེ་བཅས་འདུས་པའི་ཆེས་མཐོའི་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཚོགས་ཞེས་འཚོག་སྲོལ་དར་ཡོད་ཅིང་། དུས་ཕྱིས་སུ་ཆེས་མཐོའི་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཡང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འཚར་ལོངས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱུང་སྟེ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དང་། གྲོས་ཚོགས་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཞེས་འབོད་སྲོལ་བྱུང་བ་རེད།
ལྷའི་བོན་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་
སྨོན་ལམ་འདི་བཏབ་དགེ་བའི་མཐུ་དཔལ་གྱིས། ནད་མུག་མཚོན་གྱི་བསྐལ་པ་ཞི་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་བསོད་ནམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིས། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རབ་དར་ནས། སེམས་ཅན་དཔལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་རྒྱ་མཚོ་ལྟར། དུས་རྣམ་རྟག་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་ཤོག སྒོ་གསུམ་དག་པའི་དགེ་བ་གང་བགྱིས་པ། ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྔོ། དུས་གསུམ་བསགས་པའི་ལས་སྒྲིབ་ཀུན་བྱང་ནས། སྐུ་གསུམ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མྱུར་ཐོབ་ཤོག
དགེ་བཤེས་ཁྲི་གཡུང་དྲུང་།
སྙན་ངག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་<<གདུང་ཚོར་ནག་པོ་>>དང་ <<ས་མཐའི་སེམས་པ་དམར་པོ།>> <<རེག་ཟིག་སྐྱ་བོ་>>གསུམ་སྔ་ཕྱིར་ལྡི་ལི་གསར་པ་ནས་དཔར་དུ་བསྐྲུན། <<ཁྱུང་མོ་དགོན་པའི་སྔར་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ད་ལྟའི་གནས་བབ།>> ༢༠༡༤ལོར་ཨ་རིའི་རོ་ཝེལ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་དཔར་དུ་བསྐྲུན། <<བརྡ་སྤྲོད་གཟི་མིག་དགུ་པ།>>༢༠༡༥ལོར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་གཤེན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་དུ་བསྐྲུན། <<སྲིད་པ་སྨྲང་རྒྱུད་ཀྱི་མཛོད།>> ༢༠༡༨ལོར་སྨན་རིའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་དཔར་དུ་བསྐྲུན།
ཟླ་༡ཚེས་༡༦ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༡༦ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༤༩ཡོད།
མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་དྲངས་པ།
མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་དྲངས་པ།
ཁ་བཤད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དོན་གྱི་གནས་ལ་ཉམས་མྱོང་བྱུང་ནས་འདི་ཡི་དོན་འདིའོ་སྙམ་པའི་གོ་བ་འཁྲུལ་མེད་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།  དེ་ཡང་གོ་དོན་རགས་པ་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན།  །
གཡང་
གཡང་ནི་སྟོབས་དང་བཅུད་སོགས་འཛིན་པའི་ནུས་པའམ་སྟོབས་ཤུགས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཏེ། དཔེར་ན། མི་རྒྱུད་མང་པོར་འཕེལ་ན་མི་གཡང་འཁོར་ཟེར་བ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་མང་དུ་འཕེལ་ན་ཕྱུགས་གཡང་འཁོར་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་རེད། ནོར་གྱི་རྔ་རྩིད་དང་ལུ་གུའི་རྣ་སྣེ་མང་པོ་མཉམ་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་དེ་ལ་གཡང་ར་ཟེར་ཞིང་དེའི་ནང་དུ་རྒྱུ་ནོིར་གྱི་བཅུད་འཛོམས་པར་མཚོན་པས། སྦྲའི་ཡ་ཕུག་ལ་བཀལ་ནས་མི་འགོང་བར་བྱས་ཡོད་ལ། ད་དུང་གཡང་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡང་རྒྱས་པ་ཞིག་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།
སྟོད་ལུང་ཆུ་ཚན
སྟོད་ལུང་ཆུ་ཚན་ནི། ཆུ་བཟང་དགོན་རི་རྒྱུད་དེད་ནས་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་3ཙམ་ཡར་འཛེགས་ན་ཆུ་ཚན་དེར་སླེབས། ཆུ་ཚན་དེ་ནི་ཐོག་མར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཙ་རི་ནས་ཞབས་ལ་སྙུག་མ་ཟུག་སྟེ་སྙུན་གཞི་མི་དྭངས་བར་གནས་དེར་ཕེབས་ཏེ་གསུང་གཏོར་གནང་བཞིན་པའི་སྐབས་ཕོ་རོག་རྐང་པ་སྐྱོན་ཅན་ཞིག་གིས་རྐང་པ་ཆུ་ཚན་ནང་བཅུག་སྟེ་སྡོད་པ་དང་། ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་ཕོ་རོག་གི་རྐང་པ་དྲག་པས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའང་ཆུ་ཚན་དེར་བཞུགས་པས་མི་རིང་བར་ཞབས་ཀྱི་སྙུན་གཞི་དྭངས་ཞེས་དང་། ཆུ་ཚན་ནང་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་རང་བྱོན་དང་། དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཞལ་འབག སྨན་བླའི་སྨན་ཁུག རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དབུ་དང་ཕྱག་ཀྱི་རྗེས། མཐིལ་ལ་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་རང་བྱོན་བཅས་གསལ་ཞེས་ཟེར། གཞན་ཡང་ས་གཤིས་རུ་ཁག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པར་གཞིགས་ན་ཆུ་ཚན་དེའི་ཚ་ཚད་ཧྲ་ཧྲེ་ཏུའུ་༤༣－༤༤－ཙམ་ཆུ་མིག་ཁའི་ཆུ་ཚད་ནི་ཏུའུ་༤༩ཆུ་ཚན་དེའི་གྲུབ་ཆ་ནི་མུ་ཟི་ནག་པོ་དང་། ཅོང་ཞི། སྡོང་རོས་བཅས་ཡིན་པས་འབམ་གྲུམ་དང་། པགས་ནད། དབང་རྩ་ཉམས་པ། ཁྲག་ཤེས་མཐོ་བ་བཅས་ལ་ཕན་ཞེས་གསུངས། ཡང་དེ་ནས་ཡུལ་དེའི་ཕུར་མོང་ཞེས་པར་སོང་ན་མོང་སྟོད་ཁ་རག་མདོ་ཞེས་པར་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་རིགས་མཐུན་བཙུན་མོ་གསུམ་མམ་མཆོག་གྱུར་བཙུན་མོ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དེར་སླེབས།
ཟླ་༡ཚེས་༢༧ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༢༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༧པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༣༨ཡོད།
ཧྲགས་
(རྒྱན་ཚིག) རེག་བྱ་རྩུབ་པའི་དོན་ཏེ། སག་རྡར་ལྟར་ཧྲགས་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
དམག་གི་བཞེད།
དམག་དཔུང་སྡོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྒར་གྲལ་བསྒྲིགས་ཚུལ་དང་།  དམག་དཔུང་འགྲིམ་འགྲུལ་བྱེད་སྐབས་གཅིག་རྗེས་གཅིག་ནོན་གྱི་བར་མཚམས་མ་ཆད་པར་འགྲོ་བའི་བཟོ་དབྱིབས་ལ་ཟེར། །
འབར་ཁམས་
མི་གྲངས
སྤྱི་ལོ2014ལོའི་ཟླ་མཇུག་བར། འབར་ཁམས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཁྲི56166ཡོད་ལ། སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཁྲོད་སྐྱེས་པའི་མི་གྲངས་ཁྲི28862ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཀྱི52.5%ཟིན་ཡོད། སྐྱེས་མའི་མི་གྲངས་ཁྲི27304ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཀྱི47.5﹪ཟིན་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་རིགས་མི་གྲངས་ཁྲི43103ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཀྱི72.7﹪ཟིན་ཡོད། ཆའང་རིགས་མི་གྲངས1659ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཀྱི2.6﹪ཟིན་ཡོད། རྒྱ་རིགས་མི་གྲངས་ཁྲི1053ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཀྱི23.1﹪ཟིན་ཡོད། མི་རིགས་གཞན་པའི་མི་གྲངས959ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས1.6﹪ཟིན་ཡོད།
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
རླུང་སེར་བུའི་མགྱོག་ན་ཚེ་སྔོན་ལས། ༈ཨ་མཚེ་ལྷ་མཚེས་པད་མའི་མཚེས། །པདྨའི་མཚེ་ཆེན་གོང་མའི་སྟེང་། ། འབྲི་ཨ་ཟེས་མ་བརྒྱ་བུ་སྟོང་རེད། །བ་བེའུ་ཆུང་མ་བརྩིས་ལོ་གྲངས་མང་། ། བ་བེའུ་ཆུང་བརྩིས་ན་དུང་ཁ་ལོང་། །ཨ་མཚེ་ལྷ་མཆེས་པད་མའི་མཚེས། ། པད་མའི་མཚེས་ཆེན་བར་མིའི་སྟེང་། །རྐྱང་ཨ་མདོ་མ་བརྒྱ་བུ་སྟོང་རེད། ། རྟ་རྟའི་ཆུང་མ་བརྩིས་ལོ་གྲངས་མང་། །རྟ་རྟའི་ཆུང་བརྩིས་ན་དུང་ཁ་ལོང་། ། ཨ་ལ་མི་བདེན་རྩེད་མོ་རྩེ། ། ༈ལྕགས་རྒྱ་བརྒྱ་གི་སྲབ་ཅིག་རྡུང་། །དགའ་དོ་ནུབ་རྐྱང་ཕྲུག་ཁྱོད་ལ་ཀོན།། རྐྱང་ཨ་མདོ་ཁ་ཤད་ཅི་འདུག་ལྟ། །
༈དགུང་ཨ་སྔོན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེན། །གསེར་ཉི་ལྷ་འཁོར་རྡེལ་རང་བྱོན་རེད། ། མ་ཎི་དུང་ཅིག་མི་སོག་བར། །འཁོར་ལོ་རང་འདུག་བྱེད་ལེ་མིན། ། སྟེང་ལྷ་ཡི་ཡུལ་ན་མཉམ་འགྲོ་བྱེད། །བྲག་དཀར་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེན། ། བྱ་རྒོད་འཁོར་རྡེལ་རང་བྱོན་རེད། །མ་ཎི་དུང་གཅིག་མ་ཚར་བར། ། འཁོར་ལོ་རང་འདུག་བྱེད་ལེ་མིན། །ཟངས་མདོག་པ་རི་ཕྱོགས་འགྲོ་བྱེད།། དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་བྲིས་པ་མ་ཎི་འབྲུ་དྲུག་རེད། ། བྲིས་མཁས་པས་བྲིས་ནོར་མ་བྱས་ན།།འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན།། ༈བྲག་དཀར་འཛངས་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་མ་ཎི་འབྲུ་དྲུག་རེད། ། བྲིས་མཁས་པས་བྲིས་ནོར་མ་བྱས་ན།།འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན། ། ༈དབུས་ནས་འོང་བའི་བན་ཆུང་ངས། །ཆུང་ལོ་ཆུང་གོང་ནས་ཡིག་ཆུང་སྦྱོང་། ། འདོན་ཀློག་རྫུན་བྱེད་འོང་བསམ་དོན་མེད། །ཨ་ལ་མི་བདེན་རྩེ་མོ་རྩེད། ། ༈རྐྱང་ཨ་མདོ་ར་ཁ་བརྒྱད་་་་ སྒ་གསེར་སྲབ་གཉིས་དང་བཅུ་འཛམ་རེད།། ས་གར་བསམ་སར་ན་འཁོར་སོང་ན།།རྐྱང་ར་ཁ་བརྡུང་ན་འགྱོད་པ་མེད། ། ༈མ་ཐོ་མ་མཐོ་ཐང་དཀར་རྒོད། །མ་ཐོ་ཆེ་ན་སེར་བུ་རླུང་གི་སྤྱོད། །མ་དམའ་མ་དམའ་ཆུ་ནང་ཉ། ། དམའ་ཆེ་ན་རྒྱ་མཚོ་ཞབས་མེད་རེད། །ཁང་སྐྱ་རིལ་ལྟག་མགོ་རྒྱད་འཁོར་མ། །སྒོ་རབ་གསལ་གཉིས་དང་བཅུ་འཛོམ་རེད། །
རིག་འཛིན་སྒྲོལ་མ།
(ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མི་ཤེས་འབྲི་ན་འདི་འདྲ། སྤྱི་བཤད་ཙམ་རེད།) དཔའ་རིས་པ་རིག་འཛིན་སྒྲོལ་མ་ནི། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ས་སྒང་གི་ཕྲག་པར་ཐོལ་གྱིས་ཤར་བའི་སྐར་ཆེན་ཞིག་སྟེ། ཁོ་མོ་མདོ་སྨད་དཔའ་རིས་ནོར་དཀར་དུ་གྲགས་པའི་སའི་ཆ་ཡི་བ་ཟ་ཚོ་བ་རུ་སྐྱེས་ཤིང་། ཁོ་མོའི་རྗོད་ངག་གི་ནང་དུ་འབྲི་དཀར་མོའི་འོ་མའི་དྲི་བསུང་མ་ཡལ་པར་ཡོད་ཅིང་། ཁོ་མོའི་གླུ་སྐད་ཀྱི་ནང་དུ་བྱ་དཀར་པོའི་རི་ཡི་ལྗོན་ཤིང་གི་ཟིལ་ཆུའི་རང་སྒྲ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།
སྙན་ངག་ལེའུ་དང་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱན་གྱི་རྣམ་གཞག། བེ་རི་འཇིགས་མེད།
སྦྱར་བ་རབ་དྭངས་མཉམ་ཉིད་དང༌། ། སྙན་དང་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་དང༌། ། དོན་གསལ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ། ། བརྗིད་དང་མཛེས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། ཡོན་ཏན་འདི་བཅུ་བེདརྦྷའི། ། ལམ་གྱི་སྲོག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། ། འདི་དག་ཕལ་ཆེར་བཟློག་པ་ནི། ། གོ་ཌཱའི་ལམ་དག་མཚོན་པར་བྱེད། ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱན་ལ་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་བཅུ་ཡོད་དེ། སྦྱར་བའི་ཡོན་ཏན། རབ་དྭངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན། མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན། སྙན་པའི་ཡོན་ཏན། ཤིན་ཏུ་གཞོན་པའི་ཡོན་ཏན། དོན་གསལ་བའི་ཡོན་ཏན། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན། བརྗིད་པའི་ཡོན་ཏན། མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། ཡོན་ཏན་འདི་བཅུ་ནི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཚོས་ལམ་གྱི་སྲོག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། འདི་དག་ཕལ་ཆེ་བའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཤར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རྩོམ་སྟངས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།། བཞི་བ། རྒྱན་སོ་སོའི་གོ་དོན་དང་དཔེར་བརྗོད་དོགས་གཅོད། དང་པོ། སྦྱར་བའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ།
བརྒྱད་པ། བརྗིད་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ། ༤༽ ལྷོ་པའི་ལུགས་ཀྱི་བརྗིད་པའི་ཡོན་ཏན། ཡི་གེ་འཇམ་རྩུབ་དོ་མཉམ་ཞིང་། ། ཚིག་སྡུད་མང་བ་ལྷོ་པའི་ལུགས། ། ཚིགས་བཅད་གཅིག་གི་ནང་ཡི་གེ་འཇམ་རྩུབ་དོ་མཉམ་ཞིང་བྱེད་འབྲེལ་སོགས་ཚིག་སྡུད་མང་པའི་རྒྱན་ལ་ལྷོ་ལུགས་ཀྱི་བརྗིད་པའི་ཡོན་ཏན་ཟེར། དཔེར་ན། ཤར་ལྷོ་བསིལ་བ་ཚལ་གནས་དུར་ཁྲོད་ན། ། ཁྲག་སྦག་ཕྱག་ཟུང་དམ་ཉམས་ཐོད་རློན་རོལ། ། བསྟན་བསྲུང་དཔལ་མགོན་ནག་པོ་ཞལ་བཞི་པ། ། རྣམ་བཞི་འཕྲིན་ལས་གཡེལ་མེད་དུས་ཀུན་སྒྲུབས། ། ཤར་ལྷོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་དུར་ཁྲོད་ན་གནས་པའི་བསྟན་སྲུང་དཔལ་མགོན་ཞལ་བཞི་པས་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་གཡེལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབས། ཞེས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་འདིར་ཡི་གེ་འཇམ་རྩུབ་མང་ཉུང་དོ་མཉམ་པ་དང་། ཚིགས་བཅད་འདིའི་ནང་འབྲུ་མང་པོའི་སྡུད་པ་དང་བ་གཉིས་པའི་སྡུད་པ། ལས་འཛིན་གྱི་སྡུད་པ་སོགས་ཚིག་སྡུད་མང་བ་ལྟ་བུ། ༢༽ ཤར་པའི་ལུགས་ཀྱི་བརྗིད་པའི་ཡོན་ཏན། འཇམ་རྩུབ་དོ་མི་མཉམ་པ་དང་། ། ཚིག་སྡུད་མང་བ་ཤར་པའི་ལུགས། ། ཚིགས་བཅད་གཅིག་གི་ནང་འཇམ་རྩུབ་ཡི་གེའི་གྲངས་ཀ་དོ་མི་མཉམ་པ་དང་། རྣམ་དབྱེ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་སྡུད་མང་བ་ཤར་པའི་ལུགས་ཀྱི་བརྗིད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཐུབ་བསྟན་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱལ་མཚན་དགུང་སྔོན་སྒྲེངས། ། མཐའ་དག་འགྲོ་ཀུན་གདུང་སེལ་ཆོས་ཆར་འབེབས། ། ས་པཎ་བུ་སྟོན་འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པ། ། འགྲོ་མགོན་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་དོན་དང་ལྡན། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་དབུ་འཕངས་དགུང་ལ་བཏེགས་ཏེ་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་བ་རྒྱུན་མར་འཇོ་བར་མཛད་མཁན་ས་པཎ་དང་། བུ་སྟོན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་དང་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པའི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པ་དོན་དང་ལྡན་ནོ། ། ཞེས་པ་འདིར་ཡི་གེ་འཇམ་རྩུབ་ཀྱི་གྲངས་ཀ་དོ་མི་མཉམ་པ་དང་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སོགས་ཀྱི་ཚིག་སྡུད་ཧ་ཅང་མང་བ་ལྟ་བུ།
ཟླ་༢ཚེས་༣ཉིན་
ཟླ་༢ཚེས་༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༣༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༣༡ཡོད།
སྐུ་སྲུང་།
སྐུ་སྲུང་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
༩༦ (གྲངས་ཀ།)
༩༦ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༩༥པའི་རྗེས་མ་དང་༩༧པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
ཉེན་རྟོག་པ།
ཉེན་རྟོག་པ་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
ཐེག་དགུའི་རྣམ་གཞག་རིག་འཛིན་གྲུབ་པའི་དགོངས་བཅུད།
མཛད་པ་པོ། གྱང་སྤྲུལ།
དཔེ་སྐྲུན་དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ༡༩༨༢ ལའོ། ། རོང་བན། ༠༣:༥༦, ༣ ཟླ་བདུན་པ། ༢༠༡༡ (UTC)
ཌེ་སི་མོན་ཌི་ཏུ་ཏུ།
ཌེ་སི་མོན་ཌི་ཏུ་ཏུ་ནི་ཁོང་ནི་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་ཡི་ཆབ་སྲིད་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
འབྱུང་འཕྲོད།
འབྱུང་འཕྲོད། ''
སྤྱི་བཤད།
དེ་ནི་རྐང་བཙུགས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོ་བལྟ་སྟངས་ནས་འབྱུང་འཕྲོད་ཅེས་པ་ནི་གཟའ་དང་སྐར་མ་གཉིས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ས་དང་མེ། རླུང་བཞིའི་ཁམས་གང་འཕྲོད་སྦྱོར་བ་སྟེ།
འབྱུང་འཕྲོད་གསལ་བཤད།
འབྱུང་འཕྲོད་རླུང་ནི་ཕུན་ཚོགས་སྦྱོར་བ།
མི་གཡོ་བ།
མི་གཡོ་བ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱངས་ཀྱི་ལྷ་གཅིག་རེད།
ཇོ་ཌེ་ཝེ་ལེམ།
ཇོ་ཌེ་ཝེ་ལེམ་ནི་ཨ་མེ་རི་ཁ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཡི་བུད་མེད་ཆབ་སྲིད་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད། ཁོ་མོར་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༧ལོར་ནོའོ་བྷེལ་བྱ་དགའ་རག་པ་རེད།
བྷེ་ཊི་ཝེལ་ལམ།
བྷེ་ཊི་ཝེལ་ལམ་ནི་ཨར་ལེན་ཌ་ཡི་བུད་མེད་ཆབ་སྲིད་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད། ཁོ་མོར་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༦ལོར་ནོའོ་བྷེལ་བྱ་དགའ་རག་པ་རེད།
ཟླ་༢ཚེས་༩ཉིན་
ཟླ་༢ཚེས་༩ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༤༠པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༢༥ཡོད།
མ་ཡ་མིའི་ཡི་གེ
མ་ཡ་མི་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་དང་ཡི་གེའི་མ་ལག་ཡོད། མ་ཡ་མིའི་ཡི་གེ་ནི་འདྲ་གཟུགས་ཡིག་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་སྣ་མང་སྣེ་འཛིངས་ཀྱི་དབྱིབས་རིས་མང་པོ་ཡོད། རི་མོ་འདྲ་བའི་ཡིག་རིགས་དེ་སྤྱིར་བཏང་ཚོན་དམར་པོ་དང་ནག་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བྲིས་ཤིང་གཙོ་བོ་སྐར་རྩིས་དང་ལོ་རྒྱུས་དོན་རྐྱེན་བཀོད་ཡོད། ལོ་རྟགས་སམ་མི་མིང་མཚོན་པའི་ཡི་ཀེ་༨༠༠ལྷག་ད་ལྟ་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་ཡི་གེ་མང་ཆེ་བ་ཀློག་ཤེས་མཁན་མེད། བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན་མ་ཡའི་ཡི་གེས་བྲིས་པའི་དཔེ་ཆ་ཉུང་མཐའ་ཡང་སྟོང་ལྷག་ཡོད་ཟེར།
ཨ་རིག་མཁན་ཆེན་པདྨ་ཚེ་དབང་གི་རྣམ་ཐར།
༧ གུས་སློབ་དག་གི་གསུང་རྒྱུན་སྣ་ཚོགས་བཀོད་པའི་ཆེ་བར་བཅས་སོ། །
ཨི་ནུའི་ཏི་མི།
ཨི་ནུའི་ཏི་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ལ་འཚོ་གནས་བྱེད་མཁན་གྱི་གོམ་སྲོལ་འདྲ་བའི་མི་ཚོགས་པ་ཞིག་རེད།
ནས་སོན་བུ་ལོན་དུ་བཏང་བའི་བུན་ཡིག
ཀ
1.༄། ། སྦྲུལ་གི་ལོའི་དཔྱིད།  ། སྙིང་ཙོམ་གི་སྡེ་སོང་ཏིག་ཏིག་སྐྱ་ཞིང་དོར་ཕྱེ་དང་གཉིས།  ཁམ་ཅུང་ན་མཆིས་པ། 2.དངོས་རྨོ་བའ་རྔོ་མ་ཐོག་ཏེ། འྭང་ཧྭ་ཚེ་དང་ཐུར་ཤས་པྱེད་མར་སྤེད་དེ1། ས་བོན་ནི་བུན་ཁ་ཧྭ་ཚེས་བགྱིས་སྟེ། ས་བོན། 3.རྒྱ་ཤེག2གཉིས་འཚལ་པའ། བུན་ཏང་སྟོན་ཤེག་བཞི་འབུལ་བ་ལ། རྒྱ་ཤེག་གཉིས་སོང་ཏིག་ཏིག་གིས་སྟོན་སླ། 4.འབྲི（འབྲིང）པོ་མགུམ་ཚུན་ཅད3ཀྱིས་བྲེ་པུལ་ཡང་མྱི་ཆད་པར་ཏུག་ཏིག་གིས་ཧྭ་ཚེ་ལ་འབུལ་བར་བགྱིས་ཏེ་རྒྱ་ཤེག 5.གཉིས་གྱི་གཏའ་མ་ཡང་སྒོ་མོ4གཉིས་ཧྭ་ཚོ་འི་སུག་པར་བཞག་པ་ཡང་ཡལ་ཅིང་ནས་ཀྱང་བསྒྱུར་བར། 6.བགྱིས། བརྒྱ་ལ་སོང་ཏིག་མ་མཆིས་སམ། ཕན་ཕུན་དུ་གྱུར་ན་འབུལ་བའི་ཁས་ལེན། དངོས་ཀྱི་མཆིས། 7.སྦྲང5། སེར་ཟ་ཤིག་སམ་ཉང་གིས་མཆིད་ཡིས་འཚལ་བར་བགྱིས་པའི་དཔང་ལ། ཚེའི་ཨིན་དང་ཨིམ། 8.པེའུ་པེའུ། ལ་སྩོགས་པའི་དཔང་རྒྱ་དང་དངོས་དང་ཁས་ལེན་གི་འཛུབ་ཚད་གྱིས་བཏབ་པའ། 1_2 ཁ 1.༄། ：། སྦྲུལ་གི་ལོའི་དཔྱིད། ། སྟོང་སར་གྱི་འྭང་ཧྭ་ཚེ་སྒོ་ནས་ལས། ནས་རྒྱ་ཤེག་གཉིས་ཤིག སོང་ཏིག་ཏིག 2.གིས་སྔར་གཡར་དུ་འཚལ་ཏེ། སླར་འབུལ་བའི་དུས་ནི་ལན་འདིའི་སྟོན་སླ་འབྲིང་ངོ་མ་གུམ་ཚུན་ཅད་གྱིས།
ང་།
1.ཇུ་ཅང་གི་ཏོ་འགའ་དང་། ཀམ། 2.ཤི་དང་། ཕུ་ཤི་ལ་ལུངས་སྩལ་པའ། ། སྟོན་ཀྱི་དུས་ལ 3.བབ་རྟ་ནི་འཚོ་ནམ་རིང་། སྔ་ལུགས་བཞིན། སོ་ཡི་མྱིག 4.དམ་དུ་སྟོམས་ཤིགས། ། ལུ་ཁུ་ཀུན13གཅིག་ཀྱང་མཁར་ 5.ཕྱི་ནའ། འདུགས་མྱི་གནངས། ཐེབ་འདི་ཕྱི་ན་མ་ཐོགས14དུ་བཅས། 6.འབྲོགས་ན་སོངས་ཤིགས། །མ་སོང་བའ་ཡོད་ནའ། ཏོ་འགའ་དང་། 7.ཀམ་ཤི་དང་། ཕུ་ཤི་ལ་ཆེད་པའ་བཅད། །
བལ།
གཉིས་པ། བལ་སྐུད་འཁེལ་ཚུལ་དང་དེའི་ཕན་ཡོན།
（གཅིག）བལ་སྐུད་འཁེལ་ཚུལ། བལ་སྐུད་ནི་མིའི་ལག་པ་དང་འཕང་། ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང)སོགས་ཀྱིས་འཁེལ་བའི་སྐུད་པ་ཕྲ་མོ་ཞིག་སྟེ། ལག་འཁེལ་སྐུད་པ་ནི་མི་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ནས་བཟུང་སྟེ་གཅིག་གིས་འཁེལ་གྱིན་ཡོད་ལ། དེ་ནི་དུམ་བུ་དུམ་བུ་བྱས་ནས་འཁེལ་ཡོད་པའི་སྐུད་པ་ཧ་ཅང་གྲིམས་པོ་ཞིག་ཡིན། འཕང་དང་ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང)གིས་འཁེལ་བའི་བལ་སྐུད་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བར་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་འཕང་གིས་འཁེལ་བར་དུས་ཚོད་རིང་བོ་ཞིག་དགོས་ལ། སྐུད་པའི་སྤུས་ཀའང་འཕང་གིས་བཀལ་བ་ཡག་ཅིང་བསྒྲིམས་པར་སྨྲ། ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང)གིས་འཁེལ་བར་མི་མང་བོ་དགོས་ཏེ། ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང)འཐེན་མཁན་དང་བལ་སྐུད་འཁེལ་མཁན་གཉིས་ཀ་དགོས་ལ། ཕྲུལ་ཤིང(ཁྲོལ་ཤིང)གཅིག་གི་སྟེང་དུ་མི་གཉིས་གསུམ་ཙམ་གྱིས་བལ་སྐུད་འཁེལ་ཐུབ།
གསུམ་པ། བལ་ཐིག
༣.སྐ་རགས་ནི་ཐི་གུ་ཡར་བརྒྱུས་དང་མར་བརྒྱུས་གཤིབ་ནས་གཉིས་བཟོ་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། བོད་ཀྱི་མིའུ་གདུང་དྲུག་གི་རིང་ལ་དམུ་ཚ་སྒའི་མི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་བལ་ཐིག་དཀར་པོ་སྣེ་འཛར་དམར་བོ་ཅན་སྐ་རགས་སུ་བཅིངས་པ་བོད་ཀྱི《གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས》སུ་གསལ།
དམུ་དགེ་བསམ་བརྟན།
༡༩༢༥ལོར(དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག)བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ་ནས་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་དུ་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས་པ་དང་ཐོག་མར་ཕར་ཕྱིན་སོགས་གཙོས་བློ་རྟགས་དང་ཡིག་གཟུགས་ལ་ཐོས་བརྩོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་ནི་རྗེའི་སློབ་མ་སྔ་ཚར་བཞིའི་ནང་ཚན། ཚ་ཁོ་བ་ངག་དབང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱིས་ཕྱག་འདེབས་མཛད། རྗེས་སུ་སྟོང་འཁོར་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་གྱིས་རིམ་པར་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་དགོན་པ་ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་པོ་ལ་ཕུལ་ཏེ། འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་གནང་ནས་རྒྱུད་གྲྭ་བཙུགས། དེའི་ཕྱིར་བླ་བྲང་དགོན་གྱི་དགོན་ལག་ཏུ་གྱུར། ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོའི་དུས་སུ་མཚན་ཉིད་བཙུགས་པས་སྔ་གཞུག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོ་བྱུང་ནས་དགོན་པ་ལྷག་ཏུ་དར། དེ་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༦ལོར་དམུ་དགེ་དགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བའི་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་འཇིགས་བྱེད་དང་ཀུན་རིགའཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་རྗེས་གནང་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་མང་དུ་ཞུས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༣༣ལོར(དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་བ)བསྡུས་གྲྭ་དང་བློ་རྟགས་སོགས་ལ་ཅུང་ཟད་སྦྱངས་པས་གཞུང་རྒྱུགས་འབུལ་གནང་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་དུ་བསྐོས་ཏེ་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་དུང་ཆེན་འབུད་འགོ་བརྩམས། སྤྱི་ལོ་༡༩༣༤ལོར་རྒྱམ་ཁོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལྷན་དུ་མདོ་སྨད་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། ལོ་དེའི་དབྱར་ཁར་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་བླ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གསུངས་པ་དང་ཁོང་ཉིད་ནས་ཀྱང་ཚེ་དབང་གི་ལུང་མནོས།མཁས་པའི་དབང་པོ་རྗེ་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་ཚང་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ནས་ཐུགས་འཛིན་སྐྱོར་སྦྱངས་སོགས་ལ་ཧུར་ཐག་མཛད་པས་རིང་བོར་མ་ཐོགས་པར་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་གྲས་སུ་ཆུད་དེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ཞེས་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས།
ཟླ་༢ཚེས་༡༧ཉིན་
ཟླ་༢ཚེས་༡༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༤༨པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༡༧ཡོད།
ཞོགས་དུང་།
=བརྩམས་ཆོས།= (༡)རྨོངས་སྐྲན་འཇོམས་པའི་གཏར་ཁའམ་འཕག་འཚག་གི་ང་རོ། མཚོ་སྔོན་བོད་ཡིག་གསར་འགྱུར་སྟེང་དུ་འཁོད།
ཀླུ་སྦྱིན་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་བཞུགས་སོ།། མཆོད་བརྗོད་དང་གླེང་གཞི།
གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་རྒྱ་མཚོ་ལས་འཁྲུངས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་ཐར་གཙང།། ཆར་སྤྲིན་གསར་པའི་ལྡིང་ཁང་ལ་རེག་རྒྱལ་ཀུན་དགྱེས་པའི་རོལ་མོ་སྙན།། ས་ཁྱོན་ལི་ཁྲིའི་ཚོན་གྱིས་རབ་བསྒྱུར་ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན་སྒྲེང་མཛད་པ།། དགའ་ལྡན་བཀའ་བརྒྱུད་གསེར་རིའི་ཕྲེང་བ་དད་གསུམ་རོལ་བའི་རྒྱན་དུ་ལྷཊ།།
རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་བཏུང༌།། གོང་མའི་གཙུག་གི་རལ་པ་གདན་དུ་གཏིང༌།། དབུས་འགྱུར་ཞིང་དུ་ཆོས་ཀྱི་གདན་ས་བཏབ།། བྱམས་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་དགེ་ལེགས་སྩོལ།།
མ་རིག་མཛའ་མོ་ལ་འཁྱུད་རྨོངས་པ་བདག། འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་ཁྲི་ལ་དབང་བསྐུར་བའི།། ངེས་དོན་མཆོག་གི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་རྣམས།། བཀའ་དྲིན་དྲན་ཚེ་དད་པའི་ལུས་སྐྱེས་གཡོས།།
བློ༵་གྲོས་མཆོག་ལྡན་འདབ་མའི་སྦུབས་གྲོལ་བའི།། རྣམ་དག་སྤྱོད་བཟང༵་སྤོས་ཀྱི་རྫིང་བུ་དེར།། འཇམ༵་དཔལ་རྣོན་པོའི་དགོངས་དོན་འཐིལ་བའི་དབྱངས༵།། གྱེས་ཚེ་རྐང་དྲུག་ཡིད་དབང་མི་བརྟས་སུ།། གང་ཞིག་མཐོང་ཐོས་དྲན་པའི་མོད་ལ་ཡང༌།། འཇིགས་པ་བརྒྱད་སྐྱོབ་མཆོག་མཐུན་དངོས་གྲུབ་ཆར།། རྒྱ་མཚོའི་རླབས་བཞིན་འབད་མེད་འཇོ་མཛད་མ།། ཚེ་རབས་ཕྲེང་བར་ལྷག་པའི་ལྷ་རུ་མཆོད།།
བ་རི་གེལ་ལ།
བ་རི་གེལ་ལ་ནི་ཀོ་མེ་དི་ཡ་དེལ་ཨར་ཏེའི་ནང་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་རེད།
སློབ་དཔོན་ཐུ་མི་སམ་བྷོ་ཊ།
བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྲོལ་ཐོག་མར་གཏོད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་ཐུ་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ནི། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་༼༦༡༧༽ནང་ཐོན་ལུག་ར་ཁ་བར་བློན་པོ་ཐོན་མི་ཨ་ནུ་ར་ག་ཏ་བྱ་བའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཆོས་འབྱུང་ཁ་ཤས་སུ་ཡུལ་དང་ཡབ་ཀྱི་མཚན་མི་འདྲ་བ་ཡང་བྱུང༌། ཐོན་མི་སམ་བྷོཊ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་ཐོན་མི་རིགས་རུས་ཀྱི་མིང་དང་སམ་བྷོཊ་བོད་ཡང་དག་པའམ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། སྤྱི་ལོ་༼༦༢༩༽ས་མོ་གླང་གི་ལོར་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་དུ་ཕེབས་པའི་ཚེ། རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་སྲིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འཛིན་པའི་དགའ་སྟོན་གྱི་མཛད་སྒོར་མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་པོའི་དཔྱ་དང་སྐྱེས་འབུལ་བ་ལ། སྐྱེས་སུ་འདི་ལྟར་བྱུང་ཞེས་ཡིག་ལན་གཏོང་བ་ལ་བོད་རང་ལ་ཡི་གེ་མེད་པས་ལན་རྣམས་རྒྱལ་ཁམས་དེ་དག་གི་ཡི་གེ་རང་དུ་བྲིས་དགོས་པ་བྱུང་བར་བརྟེན། ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཆོས་བཞིན་སྐྱོང་བར་ཡི་གེ་ངེས་པར་དུ་དགོས་པར་གཟིགས་ནས་བློན་པོ་བློ་གསལ་བ་དུ་མ་བཏང་ཀྱང་ཡི་གེ་བསླབ་མ་ཐུབ། དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་བློན་པོ་ཐོན་མི་ཨ་ནུའི་བུ་སམ་བྷོ་ཊ་བྱ་བ་མཁས་མཛངས་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཁོང་ལ་བཀའ་མངགས་མཛད་པ་བཞིན་དེས་བཀའ་སྤྱི་བོར་བླངས་ཏེ་ཡི་གེ་སློབ་པའི་རྟེན་དུ་གསེར་ཕྱེ་བྲེ་གང་བསྣམས་ནས་༼༦༣༣༽རྒྱ་གར་དུ་བྱོན།
དེའི་ཚེ་ཐོན་མི་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཡིན་པ་དང་གཡོག་འཁོར་བཅུ་ཡོད་པ་བོད་མཁས་པས་གསུངས། ཐོན་མི་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས། དེའི་ཚེ་སྒྲ་དང་ཡི་གེར་མཁས་པ་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་ཡིན་པ་གསན་པས། གསེར་རྣམས་ཕུལ་ནས་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ཅིང་ཡིག་རིགས་དུ་མ་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་བཀའ་བཞིན་པཎྜིཏ་ལྷ་རིག་པའི་སེངྒེ་བསྟེན་ནས་སྒྲ་དང་ཚད་མ། རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་དང་བཅས་པ་སྦྱངས། ༼ཆོས་འབྱུང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལི་བྱིན་དང་ལྷ་རིག་པའི་སེང་གེ་གཅིག་ཏུ་གསུངས།༽ དེ་ལྟར་ཐོན་མི་རྒྱ་གར་དུ་ལོ་བདུན་གྱི་བར་བཞུགས་ནས་ཕྱིར་བོད་དུ་ལོག་པའི་ཚེ། སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དག་དང༌། འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག །དགེ་བ་བཅུའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་གདན་དྲངས་པ་དང༌། རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོར་སྐྱེས་ལེན་བསྐུར་བའི་མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན། དམ་ཆོས་པད་དཀར། གཙུག་ཏོར་དྲི་མེད་ཀྱི་གཟུངས། ནོར་བུ་ཀཻ་ཏུ་སྟེ་འོད་ཟེར་ཅན་ཞིག་བསྐུར་བ་རྣམས་བསྣམས་ནས་བྱོན། དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་དགའ་སྟོན་མཛད་ཅིང་ཆོས་རྒྱལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལོ་གསུམ་གྱི་བར་མཚམས་བཅད་ཀྱིས་སྐུ་མཁར་ཕ་བོང་ཁའི་མ་རུར་བཞུགས་ནས་ཡི་གེ་སྦྱངས་ཤིང༌། བློན་འབངས་དག་ལ་ཡང་སྦྱོང་དུ་གཅུགས་པས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཡི་གེ་གསར་རྙེད་དང་དར་ཁྱབ་བྱུང༌། ཐོན་མི་དེ་བོད་ཕྲུག་མཛངས་མི་བདུན་གྱི་བཞི་པར་བགྲངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གཞན་ལས་ལྷག་པ་བོད་ལོང་བའི་གླིང་དུ་ཡི་གེའི་མིག་བྱིན་པར་བྱེད་པོ་ཡིན་པས་གཞན་ལས་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པ་ཡིན།
ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་དང་པོ་གཏན་འབེབས་གནང་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ནང་བོད་སྐད་ལ་ཉེ་བར་མི་མཁོ་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་བོར་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་རང་སྐད་ལ་མཁོ་བ་རྒྱ་གར་ཡི་གེའི་ནང་མེད་པ་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་བསྣན་ནས་བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་དང་དབྱངས་ཡིག་བཞིར་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་ཡི་གེ་ལྔ་བཅུ་ལས་དབྱངས་ཡིག་ཨཱ་ཨཱི་ཨཱུ་རྀ་རཱྀ་ལྀ་ལཱྀ་ཨཻ་ཨཽ་ཨཾ་ཨཿརྣམས་དང༌། གསལ་བྱེད་འཐུག་པོ་ལྔ་དང་ལོག་པ་ལྔ་མཐའི་ཀྵ་ཡིག་བཅས་ཉེར་གཉིས་དོར་བས་ཉེར་བརྒྱད་ལྷག་པའི་སྟེང་ཅ་ཆ་ཇ་དང་ཞ་ཟ་འ་སྟེ་དྲུག་བསྣན་པས་བོད་ཡིག་ལ་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་སོ་བཞི་བྱུང་བ་ཡིན། ༼དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསེར་ཐང་དུ་ཙ་ཚ་ཛ་ཞ་ཟ་འ་གསར་དུ་བསྣོན་པ་དང༌། དེ་ཡང་གསར་དུ་བཟོ་སྐབས་ཅ་སོགས་དང་མ་ནོར་བའི་ཆེད་ཙ་བཏགས་སོགས་བྱུང་བ་དང༌། དེ་ཡང་ལེགས་སྦྱར་ལ་ཙ་སོགས་ཡོད་པར་སོང་མ་དཔེའི་ཡི་གེ་ཡང་ལཉྫའི་ཡི་གེ་མིན་པར་གུཔ་ཏའི་ཡི་གེ་ཡིན་གསུངས་འདུག འོན་ཀྱང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཡི་གེ་ལའང་ཙ་རྟགས་སོགས་ཡོད་པས། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཙ་རྟགས་སོགས་ཕྱིས་ནས་ཅ་ཆ་སོགས་བཟོས་པར་བཤད་ན་ལེགས་པར་གསུངས།༽ ཡི་གེ་དེ་དག་ལ་བུ་དང་མའི་ཡི་གེ་དང༌། ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་ཡི་གེ་དང༌། རྐང་པ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ །སྲོག་དང་རྐྱེན་གྱི་ཡི་གེ་སོགས་ཡོད། ཐོན་མིའི་བརྩམས་ཆོས་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་སྒྲ་མདོ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དང་གྲངས་མཚུངས་པར་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས། སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་འཇུག་གཉིས་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་ནུབ་ནས་ད་ཆ་མེད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཐོག་མར་བཟོ་བའི་དུས། ལཉྫ་ལྷའི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་དབུ་ཅན། ཝ་རྟུ་ཀླུ་ཡི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་དབུ་མེད། ནཱ་ག་ར་མིའི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་ལན་ཝར་གྱི་འབྲི་ཚེགས་ལས་སྟབས་བདེར་བྱས་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས།
སྨན་བླ།
སྨན་བླ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱངས་ཀྱི་ལྷ་གཅིག་རེད།
ཀོ་ལྦིའེ་ལོ།
ཀོ་ལྦིའེ་ལོ་ནི་ཀོ་མེ་དི་ཡ་དེལ་ཨར་ཏེའི་ནང་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་རེད།
བྱང་ཀོ་རི་ཡ།
བྱང་ཀོ་རི་ཡ ནི་ ཨེ་ཤེ་ཡ་ ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན།  North Korea  དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཕོང་ཡང་རེད།
དམག་འཁྲུག་རྗེས་ཀྱི་བྱང་ཀོ་རི་ཡ
སྤྱི་ལོ་1960 ཙམ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་དང་ཨུ་རུ་སུའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ལ་འགལ་འདུ་བྱུང་ཞིང་འབྲེལ་ལམ་རིང་དུ་སོང་སྐབས་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་ཤོག་སྒྲིལ་སྤངས་བའི་སྲིད་ཇུས་ Non Alignment policy ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གང་ལའང་མི་གཏོགས་པའི་ཇུ་ཆེའི་Juche (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཐོག་ནས་ཇུ་ཆེ་ཟེར་ན་རང་ཁ་རང་གསོ་ལ་ཟེར་ཞིང་ལམ་ལུགས་དེའི་དམིགས་འབེན་ཡང་དེ་ལྟར་རོ)སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས།    དམག་འཁྲུག་གི་རྗེས་ནས་དཔལ་འབྱོར་སོར་ཆུད་ཀྱི་མྱུར་ཚད་མགྱོགས་པ་སྟེ་ལོ་བཞིའི་ནང་སྔ་མོའི་1949 ལོའི་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་རིམ་པ་བར་སོན་ཐུབ་པ་བྱུང་།   ཀོ་རི་ཡ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་བར་མུ་མཐུད་ས་མཚམས་རྩོད་རྙོག་དང་དབུ་ཁྲིད་ལྐོག་གསོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་བསླངས་བའི་དོན་རྐྱེན་སོགས་བྱུང་བས་ཕ་ས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་རྨི་ལམ་རིང་དུ་དོར་དགོས་བྱུང་།      སྤྱི་ལོ་1972 ལོར་ཞི་བའི་ཆིག་སྒྲིལ་ཞིག་ཏུ་ལས་དོན་གཏད་Working toward a Peaceful Reunification ཅེས་པའི་རྩ་འཛིན་ཞིག་ལ་གྲོས་མོལ་བྱས་ཀྱང་དེའི་ཕྱི་ལོར་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡས་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཚོགས་མིའི་བདག་ཐོབ་ཁ་ཁ་འཚོལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད།