cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
མཛོད་ནས་བསྟན་པའི་སྲིད་པའི་བྱུང་རབས་སྐོར་ལ་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་པ་
༼ རྗེའི་འགྲེལ ༽ དབལ་ཕོ་བརྒྱད། ༡ དབལ་སོ་རྣོན་པོ། ༢ དབལ་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བ། ༣ དབལ་གྲི་འདུལ་བ། ༤ དབལ་རྒོད་འདུལ་ཆེན་པོ། ༥ དྲག་པོ་ཙོ་དབལ། ༦ མེ་དབལ་ཀུན་སྲེག ༧ ཆུ་དབལ་རྦ་དྲག ༨ དྲག་པོ་བདུད་འདུལ། དབལ་མོ་བརྒྱད། ༡ དབལ་སོ་ཡ་མ། ༢ དབལ་རྒོད་འཕུར་མ། ༣ སྒྲ་བླའི་རྒྱལ་མོ། ༤ སྨན་བླ་ནད་འདུལ། ༥ དྲག་པོ་བདུད་འདུལ་མ། ༦ དབལ་གྱིས་ཀུན་གཅོད་མ། ༧ དབལ་གྲི་འདུལ་མ། ༨ ཁྱབ་བྱེད་དབལ་གྱི་རྒྱལ་མོ་སྤྲུལ་པ་སྟོང་ལྡན་མ། ༼ལྷ་འགྲེལ༽ དབལ་ཕོ་བརྒྱད། ༡ དབལ་སོ་རྣོན་པོ། ༢ དབལ་སྒྲ་ལས་རྒྱལ་བ། ༣ དབལ་དྲི་འདུལ་བ། ༤ དབལ་དགོད་འདུལ་ཆེན་པོ། ༥ དྲག་པོ་ཛྭོ་དབལ། ༦ མེ་དབལ་ཀུན་སྲེག ༧ ཆུ་དབལ་རྦ་དྲག ༨ དྲག་པོ་བདུད་འདུལ། དབལ་མོ་བརྒྱད། ༡ དབལ་སོ་ཡ་མ། ༢ དབལ་རྒོད་འཕུར་བ། ༣ སྒྲ་བླའི་རྒྱལ་མོ། ༤ སྨན་བླ་དང་འདུལ། ༥ རྟག་པོས་བདུད་འདུལ་མ། ༦ དབལ་གྱི་ཀུན་གཅོད་མ། ༧ དབལ་དྲི་འདུལ། ༨ ཁྱབ་བྱེད་དབལ་གྱི་རྒྱལ་མོ་སྤྲུལ་པ་སྟོང་དང་ལྡན་མ། ༼སྒྲ་འགྲེལ༽ ༡ དབལ་གསས་ཟོ་བོ། ༢ འབྲུག་གསས་ང་རྒྱལ། ༣ ཚ་ལ་རྒྱུང་ནེ། ༤ ནེ་རྒྱུང་དཀར་པོ། ༥ ཁ་ཤོ་ཟ་འདོད་སེང་གེ་མཉམ་ཙན། ༦ སེང་ལུས་གངས་ཞོན། ༧ འབྲུག་ལུས་འོད་ཞོན། ༨ བན་གླང་རི་ཞོན། ༩ ལ་རམ་རིང་འདྲི་མ། ༡༠ ཁྲིའོ་སྤྲིན་ཞོན། ༡༡ ཐོགས་ས་གསས་འཕྲོ་བ། ༡༢ གློག་གསས་བང་མགྱོགས། ༡༣ དབལ་གྱད་རྟུམ་པོ། ༡༤ དྲག་གསས་འཕྲོ་བ། ༡༥ ཟ་མ་འབྲུག་སླག ༡༦ ཆུ་ཟ་གླིང་འགྱུར། ༼ཕྱར་བ་ཐང་ཆེན༽ ༡ གཅིག་ནི་དབལ་གསས་བང་ཟེ། ༢ དེ་འོག་འབྲུག་གསས་ང་རྒྱལ། ༣ དེ་འོག་ཚ་ལ་རྒྱུང་ནེ། ༤ དེ་འོག་ནེ་རྒྱུང་དཀར་པོ། ༥ དེ་འོག་ཁ་ཤོ་ཟ་འདོད། ༦ དེ་འོག་སེང་གེ་གནམ་ཙོ། ༧དེ་འོག་སིང་ལུས་གངས་ཞོན། ༨ དེ་འོག་འབྲུག་ལུས་འོད་ཞོན། ༩ དེ་འོག་བན་གླང་རི་ཞོན། ༡༠ དེ་འོག་ཁྲ་ཡི་སྤྲིན་ཞོན། ༡༡ དེ་འོག་ཐོག་གསས་འཕྲོ་བ། ༡༢ དེ་འོག་གློག་གསས་བང་མགྱོགས། ༡༣ དེ་འོག་དབལ་གྱད་གཏུམ་མོ། ༡༤ དེ་འོག་དྲག་གསས་འཕྲོ་བ། ༡༥ དེ་འོག་ཟེ་མ་འབྲུག་སླག ༡༦ ཆུ་ཟ་གླིང་འགྱུར།
༼ རྗེའི་འགྲེལ ༽ དྲལ་དགུ། ༡ དམུ་དང་འབྲིང་། ༢ སྟེན་འབྲང་། ༣ དམུ་ཐུམ་བཙན་པ། ༤ རྩེ་དམུ་ཀུན་འདུལ། ༥ རྩེ་འབྲེང་དམུ་སྲས། ༦ སྟོང་འདུལ་ཕྱུག་པོ། ༧ དམུ་རྒྱལ་སྤྱི་རྗེ། ༨ དམུ་བུ་ལྗོན་པ་ཚ། ༩ དམ་འཕེལ་བ། ལྕམ་དགུ། ༡ ཐུམ་མོ། ༢ རུ་ཕྱག་རྒྱལ་མི། ༣ སྐྱེ་བའི་ཕྱྭ་མཁན་མ། ༤ ཚེའི་རྒྱལ་མོ། ༥ གཡང་གི་བདག་མོ། ༦ པྲ་མ་ན། ༧ དམུ་མོ་ཐང་རྒྱལ་མོ། ༨ ལྦུག་རིས་མ་དམུའི་བཙུན་མོ། ༩ ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི་དབང་མོ་ཆེ། ༼ལྷ་འགྲེལ༽ དྲལ་དགུ། ༡ དམུ་ངང་འབྲང་། ༢ རྟེན་འབྲང་། ༣ དམུ་ཐུམ་ཐུམ་བཙན་པ། ༤ ཙེ་དམུ་ཀུན་འདུལ། ༥ རྩེ་འབྲང་དམུ་སྲས། ༦ སྟོང་འདུལ་ཕྱུག་པོ། ༧ དམུ་རྒྱལ་སྤྱི་རྗེ། ༨ དམུ་བུ་ལྗོན་པ་ཚ། ༩ དམུ་འཕེལ་བ། ལྕམ་དགུ། ༡ ཐུ་མོ། ༢ རྒྱུད་ཕྱུག་རྒྱལ་མོ། ༣ སྐྱེད་པའི་ཕྱ་མཁན་མ། ༤ ཚེའི་རྒྱལ་མོ། ༥ གཡང་གི་བདག་མོ། ༦ པྲ་མ་ན། ༧ དམུ་མོ་ཐང་རྒྱལ་མོ། ༨ ལྕུག་རིས་མ་དམུའི་བཙུན་མོ། ༩ ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི་དབང་མོ་ཆེ། ༼སྒྲ་འགྲེལ༽ དམུ་ཡད་ཀྱི་ལྷ་བཅོ་བརྒྱད། ༡ རྟ་ལྷ་རྨང་པོ། ༢ གཡག་ལྷ་དུམ་པོ། ༣ བ་ལྷ་བཞོན་མོ། ༤ ལུག་ལྷ་གངས་པོ། ༥ ར་ལྷ་ཚེར་པོ། ༦ སྤྱི་གསས་འཁོར་བ། ༧ སྤྱན་གསས་སྒྲོན་མ། ༨ སྙན་ལྷ་ཧོ་སངས། ༩ ཤངས་ལྷ་སྤྲོ་ནམ། ༡༠ ལྗགས་གསས་འཕྲུལ་བུ། ༡༡ འགུར་ལྷ་བྱང་ཡུག ༡༢ སྲོག་ལྷ་ཉམས་ཆེན། ༡༣ ཡིད་ལྷ་བྱེའུ་ཡུག ༡༤ དཔལ་པོ་ཐང་དེ། ༡༥ ཁབ་ལྷ་ཁྱེའུ་ཐུང་། ༡༦ སྒོ་ལྷ་སྟག་གསས། ༡༧ གཡོན་སྒོ་གཡག་གསས། ༡༨ ཐབ་ལྷ་ཡོ་མོ། ༼ཕྱར་བ་ཐང་ཆེན༽ དམུ་ཡད་ལྷ་རིགས་བཅོ་བརྒྱད། ༡ རྟ་ལྷ་རྨང་པོ་རྟ་ཡི་མགོན། ༢ གཡག་ལྷ་དུམ་པོ་འབྲི་ཡི་མགོན། ༣ བ་ལྷ་བཞེན་མོ་ཞོ་ཡི་མགོན། ༤ ལུག་ལྷ་གངས་པོ་ལུག་གི་མགོན། ༥ ར་ལྷ་ཚེར་པོ་ར་ཡི་མགོན། ༦ སྤྱི་གསས་འཁོར་བ་སྤྱི་བོའི་ལྷ། ༧ སྤྱན་གསས་སྒྲོན་མ་མིག་གི་ལྷ། ༨ སྙན་ལྷ་ཧོས་སངས་རྣ་བའི་ལྷ། ༩ ལྗགས་གསས་འཕྲུལ་བུ་ལྕེ་ཡི་ལྷ། ༡༠ འགུར་ལྷ་བྱང་ཡུག་ངག་གི་ལྷ། ༡༡ སྲོག་ལྷ་ཉམས་ཅན་ལུས་ཀྱི་ལྷ། ༡༢ ཡིད་ལྷ་བྱེའུ་ཡུག་སེམས་ཀྱི་ལྷ། ༡༣ དབལ་སོ་ཐང་དེ་མཁར་གྱི་ལྷ། ༡༤ ཁྱིམ་ལྷ་གེལ་ཐུང་ཁྱིམ་ཀྱི་ལྷ། ༡༥ སྒོ་ལྷ་སྟག་གསས། ༡༦ སྒོ་ལྷ་གཡག་གསས ། ༡༧ ཐབ་ལྷ་ཡུ་མོ། འདིར་གཅིག་མ་ཚང་བ་ནི་སྒྲ་འགྲེལ་ལྟར་ཤངས་ལྷ་སྤྲོ་ནམ་ཆད་དམ་སྙམ།
༼ རྗེའི་འགྲེལ ༽ ཕོ་གསུམ། ༡ ནམ་བུ་དོན། ༢ ཟུར་ཕུད་ཅན། ༣ ལོག་པར་སྣང་། མོ་གསུམ། ༡ དྲི་ཟ་མོ་ཁྱབ་མ། ༢ དྲི་ཟ་མོ་སྣོམ་བྱེད་མ། ༣ དྲི་ཟ་མོ་ལེགས་སྦྱོར་མ། ༼ལྷ་འགྲེལ༽ ཕོ་གསུམ། ༡ ནམ་བུ་དུན་དང་། ༢ ཟུར་ཕུད་ཅན། ༣ ལོག་པར་སྣང་། མོ་གསུམ། ༡ དྲི་ཟ་མོ་ཁྱབ་མ། ༢ དྲི་ཟ་མོ་སྣོམ་བྱེད་མ། ༣ དྲི་ཟ་མོ་ལེགས་སྦྱོར་མ། ༼སྒྲ་འགྲེལ༽ རྩིབས་ཀྱི་འཕྲེད་ལ་འཕྱོ་ཞིང་དྲི་ཟ་བ་ཕོ་མོ་གཉིས། དྲི་ལ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིན་དྲི་ཟ་བ་ཕོ་མོ་གཉིས། མཁའ་ལྡིང་ཞིང་དྲི་ཟ་བ་ཕོ་མོ་གཉིས། ༼ཕྱར་བ་ཐང་ཆེན༽ མཁའ་ལ་ལྡིང་བའི་དྲི་ཟ་གཉིས། །ཕྲེད་ལ་འཕྱོ་བའི་དྲི་ཟ་གཉིས། །ཉེ་བར་འཁོར་བའི་དྲི་ཟ་གཉིས། །
༼བཅུ་གསུམ༽ ཁོད་དེ་རིང་མོའི་སྤྲུལ་པ་ནི། །མང་གེ་བདུད་དང་བཤོས་པ་ལ། །ཀླུ་བདུད་མིང་སྲིང་ལྔ་རུ་བྱུང་། །
སྙིང་།
སྙིང་། ནི་འཁོར་སྐྱོད་མ་ལག་གི་དབང་པོ་ཞིག་དང་།ཁྲག་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་འགན་འཁུར་།
བསང་ཁོག་ཚོ་རྩེ་བདུན་
སྟོད་མ་ཚོ་བ།
སྟོད་མ་ཚོ་བར་སྟོད་མའི་རུ་ཁག་དང་པོ་དང་། རུ་ཁག་གཉིས་པ།  རུ་ཁག་ལྔ་པ་བཅས་རུ་སྐོར་གསུམ་མཆིས།
ཨ་དཀོན་སྤྲུལ་སྐུ་ཀརྨ་བཤད་སྒྲུབ་
2006ལོར་དབྱིན་ཡུལ་ནས་སྐབས་དེའི་ཀྲུང་གོའི་དབུས་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་དང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཅ་ཆིན་ལིན་དང་མཇལ་འཕྲད་མཛའ་འབྲེལ་བྱས་ཤིང2011ལོའི་ཟླ8པའི་ནང་དུ་ལྷ་སར་བོད་ཞི་བའི་བཅིང་འགྲོལ་བཏང་ནས་ལོ་དྲུག་ཅུ་འཁོར་བའི་དགའ་སྟོན་གྱི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་དུ་གལ་ཆེའི་སྐུ་མགྲོན་གྱི་ཚུལ་དུ་གདན་ཞུ་བྱས་པ་ལྟར་དེར་ཞུགས།
སྙིང་ཤུགས་ཉམས་པ་
སྙིང་ཤུགས་ཉམས་པ་
ངལ་དུབ་ཆེ་བའམ་ནད་གཞི་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྙིང་གི་འཕར་ཤུགས་མ་མདངས་པའི་དབང་གིས་ཁྲག་གི་རྒྱུ་ཚད་ཀྱིས་གཟུགས་གཞིའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་མི་ཐུབ་པར་གྱུར་པའི་ནབ་ཅིག་སྟེ། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་དཀའ་ལ་ལུས་སྐྲངས་སྦོས་སོགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་འབྱུང་ངོ་།
རེག་འཛིན་དབང་མངོན།
རེག་བྱ་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་སྟེ། རང་གི་བདག་རྐྱེན་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེས་པའི་གཞན་རིག་ཤེས་པ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ན་ཙི་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པའི་དར་ཆ་
འཕགས་ཁང་གསར་གྱི་རྟ་པ་རུ་ཚོགས་ལས་ཡོང་བ།
བཤད་རྒྱུན་གཞན་ཞིག་ནི། མིང་དུ་འཕགས་ཁང་གསར་གྱི་རྟ་པ་རུ་ཚོགས་ཟེར་བའི་ཡ་ཧུ་ད་པ་ལ་རྒོལ་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས། ཡ་རི་ཨན་ནི་རིགས་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་བཟང་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས། ངེས་པར་དུ། གཞན་པའི་རིགས་རྒྱུད་བཀྱུས་མ་དང་མ་འདྲེས་རྒྱུད་གཙང་མ་ཡོང་ཐབས་བྱ་དགོས་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། ཧེ་ཐི་ལེའི་ལྟ་བ་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན། ཚོགས་པ་དེ་བཙུགས་མཁན་ནི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། གནམ་རིག་མཁས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྐད། དེས་ཧེ་ཐི་ལེ་ལ་མོ་བཏབས་ནས་རྗེས་སུ་ཁྱོད་རང་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཆོད་ངེས་རེད་ཅེས་ཟེར་བས། ཏང་དར་མཆར་བཀོད་བྱེད་དུས། ཚོགས་པ་དེའི་ཚོགས་དར་གཡུང་དྲུང་ཁོ་རང་གི་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པའི་གི་རྟགས་དར་དུ་བཟོས་པ་རེད་ཟེར། =རྟགས་དར་གྱི་མཚོན་དོན།= སྤྱིའི་ཚོས་གཞི་དམར་པོས། ན་ཙི་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པའི་ལས་འགུལ་མཚོན་པ་དང་། དེའི་ནང་གི་གོར་མོའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཚོས་གཞི་དཀར་པོས་མི་རིགས་རིང་ལུགས་མཚོན། དཀྱིལ་གྱི་གཡུང་གྲུང་ནག་པོས་ཡ་རི་ཨན་མི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་མཚོན་པ་བཅས་སོ།
བོད་ཀྱི་མཛངས་མའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་ཕུལ་བའི་ཚིག་ཁ་གཉིས།
གཅིག།
མེས་པོའི་ཡིག་ཚང་དང་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ནང་དུའང་མཛངས་མའི་འགྲན་བསྡུར་འདི་བྱུང་མྱོང་བ་མ་ཟད། བོད་བཙན་པོའི་ཁྲོད་ནས་ཆོས་རིག་གཉིས་ཀའི་ཐོག་བཀའ་དྲན་གཞན་ལས་ཆེ་བའི་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐབས། སློབ་དཔོན་པདྨའི་ལམ་སྟོན་དང་། བཙན་པོ་རང་གི་བཀའ་བཀོད་འོག །གཞུང་འབྲེལ་རང་གི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་མཛངས་མའི་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད། དེ་ཡང་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་རིང་ལུགས་གཉིས་ཀའི་ལམ་ནས་ལས་འགུལ་དེ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་བུ་མོའི་ཁྲོད་ནས་མཛེས་མ་ཨང་དང་པོ་དེ་ “ཕོ་ཡང་བཟའ” ལ་ཐོབ་ཡོད། དེ་ཡང་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་ལམ་ནས་ཞུས་ནས་བོད་དུ་རང་བྱུང་འབྱུང་བ་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གནོད་བཟློག་ཆེད་སྒྲོལ་མ་དང་རིག་བྱེད་མའི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་དཔེ་བལྟ་སར་བྱས་པས། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནམ་ཡང་ཟུབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་ཐོག་ནས་ཞུས་ན། ཕོ་ཡང་བཟའ་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་རང་ཉིད་ཀྱི་གནའ་མར་བསུས་ནས་ཚེ་མཇུག་གཏན་གྲོགས་སྙིང་ཉེ་ཤོས་དེ་ཆགས་པ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནམ་ཡང་ཟུབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། གལ་སྲིད་མཛེས་མའི་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ལས་འགུལ་འདི་ཡ་རབས་དང་བཟང་སྤྱད་ཀྱི་རྒྱ་ལས་འགོང་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཐ་ཤལ་བ་ཞིག་ལ་བརྩིས་ན། གོམ་པ་ཁ་ཤས་ཕྱིར་གཤིབས་རྒྱབ་ནས་བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དགག་བཞག་གི་དབུ་ཁྱུད་གསར་པ་ཞིག་འབྲི་ན་མ་གཏོགས། ཆུ་མགོ་གངས་དང་ཆོས་མགོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུད་ཁུངས་དུས་རབས་བརྒྱད་པར་ཟུག་ཡོད།
གང་ཟག་སྒེར་གྱི་མི་ཚེའི་གནད་དོན་ཏེ།།
ནང་ཆེན་བྲོ་རྒན་མ་
ནང་ཆེན་ས་ཆའི་བྲོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བཤད་རྒྱུན་ལྟར་ན་ཀརྨ་ཆགས་མེད་མཆོག་གིས་བྲོ་གང་མང་ཞིག་བརྩམས་པར་མཛད་པ་དང་། ནང་ཆེན་རྫོང་གི་མགར་ཆེན་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་གི་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་མགར་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བྲོ་གཞས་སོ་བརྒྱད་ལྷག་གཅེས་བསྡུས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཞེས་གསུང་མོད། ད་ལྟ་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་ནི་ཉེར་གཉིས་ཙམ་ལས་མེད།
གཅིག རྩོམ་རིག་སྤྱི་བཤད།
རྒྱ་སྐད་ཐོག་ཝིན་ཞུའེ་（文学）ཞེས་ཝིན་ནི་རྩོམ་དང༌། ཞུའེ་ནི་རིག་པ་སྟེ། བོད་སྐད་ཐོག་རྩོམ་རིག་ཞེས་པ་འདི་ཐོབ་པ་ཡིན། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྨྱུག་ཐོག་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རྒྱ་ཡི་ཝུན་ཞུའོ་དང་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་རིག་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་འདོད་པ་ནི། རྩོམ་པ་པོའི་དགོངས་ཚུལ་ཙམ་ལས་གནས་ལུགས་དངོས་ལ་རེག་པའི་བཤད་པ་ཡིན་མིན་མི་ཤེས། ནུབ་ཕྱོགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རྩོམ་རིག་ལ་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ཏེ། ཁྱབ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཤོག་ཐོག་ཡི་གེ་ཕབ་ཚད་ལ་རྩོམ་རིག་ཟེར་བ་དང༌། ཁྱབ་ཆུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དུས་བྱེ་བྲག་པ་དང་ཡུལ་བྱེ་བྲག་པ། སྐད་ཡིག་བྱེ་བྲག་དང་བརྗོད་གཞི་བྱེ་བྲག་པ་གང་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ལ་གོ་དགོས་ཚུལ་བཤད་འདུག རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་མཁས་པ་ཚད་ལྡན་ཁ་ཅིག་ནི། སྒྲ་དོན་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་རིག་པ་ལ་རྩོམ་རིག་ཏུ་འདོད། མདོར་བསྡུས་ན་རྩོམ་རིག་ནི་ངག་གིས་བསྡུས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིག་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་ཞིང༌། རིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་ནུས་པའི་ཡི་གེ་ལ་རྩོམ་ཡིག་ཟེར་བ་ཡིན། དེའི་གོ་དོན་དང་དབྱེ་བ། རྩོམ་ལུགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པའི་ངག་རིག་ལ་རྩོམ་རིག་གི་གཞུང་ཟེར། རྩོམ་རིག་གི་ནུས་པ་ནི། ལུས་ལ་སྲོག་གིས་འཁྱུད་པ་དང༌། སྲོག་ལ་དབུགས་ཀྱིས་འཁྱུད་པ་ལྟར། རྩོམ་པ་པོས་དམིགས་ཡུལ་གང་ཞིག་བཟུང་ནས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེ་སུ་ཞིག་གིས་ཀློག་པ་ན། རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློའི་ནང་གི་དགའ་སྡང་ཁྲོ་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཞིག་འཕྱོ་ཡོད་པ་དེའི་ཤུལ་ནས་ཀློག་པ་པོའི་བསམ་བློ་ཡང་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་ཁ་ཤོར་ནས་འགྲོ་བ་མ་ཟད་ཀློག་པ་པོའི་སེམས་ཁོང་དུ་རྩོམ་པ་པོའི་ཚོར་བ་གསོན་པོ་ཞུགས་ནས། རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློའི་ཚབ་མཚོན་བྱས་ཏེ་དགའ་སྡང་ཁྲོ་ཆགས་ཀྱི་ཚོར་བ་བརྗེན་པས་རང་བློ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་འགྲོ་བ་དེ། རྒྱ་ནག་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཁ་ཅིག་གིས་སྙན་ངག་གི་སྲོག་ཏུ་འདོད་ཅིང༌། རང་རེའི་རྩོམ་རིག་མཁས་པ་ཚོས་དེ་འདྲ་འདོད་མཁན་ཡོད་མེད་ད་ཕན་མ་མཐོང་མོད། འདི་ལ་རྩོམ་རིག་གི་ནུས་པ་ཞེས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ན་འོས་ཤིང་འཚམ་པར་སེམས། དཔེར་ན། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་ལུང་སྡེ་བཞི་ཉན་པ་དང་ཀློག་པ་ལས། ཉན་མཁན་དང་ཀློག་མཁན་ཚོ་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་ལོག་ནས་ཐར་པ་ལ་ཡིད་སྨོན་ཤོར་བ་དང༌། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀློག་པས་མི་རིགས་ཀྱི་སྤོབས་པ་སླེབས་པ་དང༌། མི་ལའི་མགུར་འབུམ་ཀློག་པ་ལསད་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་ཆགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་སྲེད་ཀྱི་མེ་ལྕེ་འཕྱུར་བ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནུས་པ་ཞིག་རེད་སྙམ། དོན་བསྡུས་ན། རྩོམ་ཡིག་དེ་དང་དེའི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀློག་པ་པོའི་སེམས་ཁམས་ལ་རྩོམ་པ་པོའི་མངོན་འདོད་ཀྱི་བརྗོད་གཞིའི་སྲོག་རྩ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་མི་འཚམ་པ་མེད་སྙམ།
ཁང་པ་མཛེས་བཟོའི་གོ་རིམ་ཉམས་མྱོང་མཉམ་རོལ།
བདེ་ཐང་ཤེས་བྱ།
མཚོ་སྔོན
དེ་ཡང་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ། མི་ཉག་དང་ཧོར་སོག་གི་སྟོབས་ཤུགས་མངའ་ཐང་ཆེས་ཆེར་དར་བའི་སྐབས་འགར་དེ་དང་དེའི་དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་འབྱུང་མོད་ཀྱང༌། དོན་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་རྒྱ་སོག་གང་གིའང་ཆ་ཤས་ཤིག་མིན་ལ། ཁྲིམས་འགོ་རང་འཛིན་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་ཕྲན་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པར། སྔོན་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྐབས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཀྱི་བརྟན་གཡོ་མཐའ་དག་གཅིག་བསྒྲིལ་མཛད་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན།
རོང་པོ་དགུ་ཆུ་ནི།
སྟོད་དུ་ཀ་རོང༌། ཡ་རོང༌། བདེ་རོང་གསུམ། བར་དུ་མཚོ་རོང༌། བ་རོང༌། བསེ་རོང་གསུམ། སྨད་དུ་ཐེའུ་རོང༌། ནོའུ་རོང༌། དགུ་རོང་གསུམ་སྟེ། རོང་ཆེན་དགུའི་ཆུ་རྣམས་འདུས་པའི་ཆུ་ཡིན་པས་དགུ་ཆུ་ཞེས་གྲགས་ཤིང༌། རེབ་གོང་གསེར་མོ་གཞུང་བརྒྱུད་ནས་རིམ་གྱིས་རྨ་ཆུར་འབབ།
ཀླུ་ཆུ་ནི་
ཀླུའི་ཆབ་བྲག་ནས་འཐོན་པས་དེ་ལྟར་གྲགས་ཤིང༌། ཤིས་ཚང་ཚོ་བཅུ་གཉིས་སུ་གྲགས་པའི་གཞུང་བརྒྱུད་ནས། ཆས་པ་ས་འཛིན་ཡུལ་འཛིན།། ཆས་ཕྲུག་གནམ་གྱི་སྐར་མ།། ཞེས་གྲགས་པའི་ཡུལ་ཆེན་པོ་བརྒྱུད་ཅོ་ནེའི་རྒྱལ་ས་ཡོངས་འདུས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གྲགས་པ་དང༌། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བྱང་དུ། མེན་ཇུ། ཤིང་ཀུན། མགལ། སྤེལ་ལེ་སོགས་བརྒྱུད་རྨ་ཆུར་འབབ་ཅིང་འདི་ནི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། སྟག་ཚང་ལྷ་མོ། འབྲིང་ཁོག གཟའ་ཚོང༌། ས་སྐྱིད་བཅས་ཡུལ་དེ་དག་གི་ཆུ་རྣམས་འདྲེས་ཤིང་རིམ་གྱིས་རྒྱལ་བཟང་གནམ་རྩེའི་རིའི་འདབས་བརྒྱུད་ནས་རྒྱའི་ཡུལ་དུ་བགྲོད། ཟུང་ཇུའི་རྒྱ་ཆུ། དམུ་དགེ་རོང་ཆུ་ནག ཚ་ཁོ་ཁྲི་བཅུའི་གཞུང་གི་ཆུ་རྣམས་དང༌། རྡོ་ཁོག་གི་ཆུ། མགོ་ལོག་སྨ་ཆུ་བཅས་དང༌། སྨད་ངོས་ཀྱི་ར་ཆུ་དང༌། ཚ་བ་ཁག་གསུམ་གྱི་ཆུ་ཀླུང་བཅས་ཆུ་ཀླུང་ཆེས་མང་དུ་འདུས་པ་རྒྱལ་མོ་དངུལ་ཆུ་ཞེས་གྲགས་པ་སྟེ་རྒྱའི་ཡུལ་དུ་བགྲོད། མགོ་ལོག་རྫ་ཆུ་ནི། ཨ་ཆེན་གངས་ཀྱི་ལྷོའི་རྫ་རྒྱུད་ལས་འབབ་ཅིང༌། རིམ་གྱིས་ཁམས་ཁུལ་དཀར་མཛེས། ཉག་རོང༌། ལི་ཐང་སོགས་བརྒྱུད་རྒྱའི་ཡུལ་ཐང་ཀང་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་ནས་འབྲི་ཆུར་འབབ། མདོར་ན་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཆུ་ཀླུང་དེ་དག་ནི་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ལས་ལྷོའི་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཆུ་ཀླུང་རྣམས།
མདོ་སྨད་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་གྲགས་ཆེ་བ་ནི།
ཙོང་ཆུ། འཇུ་ལག་ཆུ། ཆུ་ནག་བཅས་ཡིན་ལ། འཇུ་ལག་ཆུ་ནི། ཡོངས་གྲགས་ལ་དཔའ་རི་འཇུལག་ཆུ་ཟེར་ཞིང༌། རྣམ་ཐར་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ན་མཚོ་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ་དང༌། ཡོངས་གྲགས་སུ་མཚོ་སྔོན། སོག་སྐད་དུ་ཀོ་ཀོ་ནོར་ཞེས་འབོད་པ་འདྀའི་བྱང་ངོས་སུ་གླང་ཆེན་གྱི་ཁྱུ་འདྲ་བའི་གངས་རི་མང་དུ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ནས་འབབ་ཅིང༌། ཕོ་རོད། བ་རི། སྟག་ལུང་སོགས་རྒྱུད་རྨ་ཆུར་འབབ། ཆུ་ནག་ནི་མཚོ་སྔོན་གྱི་བྱང་སྟོད་ཙམ་ནས་འབབ་ཅིང༌། གན་ལིན་ཤིས་གསུམ་དུ་གྲགས་པའམ། སུ་གྲུའུ་དང་གན་གྲུའུ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཡུལ་གྲུ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དབར་ནས་བྱང་དུ་བགྲོད་པར་མངོན།
ཧ་ར་རི།
ད་དུང་གཟིགས།
སྙིང་རྗེ་སེམས་ཀྱི་རྐང་འཐུང་སྐྱིད་ཚལ་དུ། ། བྱང་སེམས་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་གུར་ཕུབ་བྱེད་པའི། ། འགྲོ་ཀུན་ཕན་བདེ་ཆེན་པོས་ཚིམ་མཛད་པ། ། ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །
འཆད་པའི་གསུང་དབྱངས་སེངྒེའི་ང་རོ་ལྡིར། ། རྩོད་པའི་དམ་བཅའ་ཐོ་ཡོར་འབིག་པར་བྱེད། ། རྩོམ་པའི་ཚིག་རེ་མན་ངག་ཀུན་འདུས་པའི། ། ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །
སྒོམ་མེད་སྤྲོས་བྲལ་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ། རླུང་སེམས་དབང་བསྒྱུར་དྲི་མ་ཀུན་ཟད་ནས། ། འགྲོ་འདུལ་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཉིད་གྱུར་པའི། ། ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །
ཕུང་པོ་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བ་དང་། ། ཆོས་ཉིད་བདེ་སྟོང་རོ་གཅིག་མྱོང་བ་གཉིས། ། མཉམ་རྗེས་སྣང་བ་དབྱེར་མེད་རྡོ་རྗེ་འཆང་། ། ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །
བགྲངས་བྱ་དྲུག་བཅུ་རེ་གསུམ་ལོ་སྟོད་ནས། ། དྲུག་བཅུ་རེ་དགུར་འདས་པར་ལུང་བསྟན་པའི། ། ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ཕུང་པོ་མངོན་གྱུར་པ། ། ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདབས། །
སྒྲ་རིག་པ
སྔགས་ཀྱི་བཀླག་ཐབས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ།
གསང་སྔགས་ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། །བདེ་བར་འཇུག་འདོད་གང་བློའི་བུ་མོ་ལ།།སྒྲ་སྦྱོར་སྔགས་ཀྱི་བརྗོད་ཚུལ་མགུལ་རྒྱན་མཆོག །གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དེ་རིང་ཁོ་བོས་སྦྱིན། །
གཞུང་དངོས།
སྤང་བྱ་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་བྱེད། མཐར་ཐུག་མཉམ་པ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ།།
ཨུ་ཡིས་མཚོན་པས་ཨུ་ཨཱུ་གཉིས་དང་། པུ་ཡིས་མཚོན་པའི་པ་སྡེ་སྟེ་པ་ཕ་བ་བྷ་མ་དང་།ཝ་དང་ ྉྤ་བཅས་དགུ་བོ་རྣམས་ནི་ཆུ་ཡི་ཁམས་སུ་གཏོགས་ལ། སྐྱེ་ཚུལ་ནི་མཆུ་གཉིས་སྦྱར་བའི་གནས་རླུང་ཤུགས་ཐར་དུ་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་ནི་ཐུར་དུ་འབབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་སོ།།སྤང་བྱ་ཕྲག་དོག་འཇོམས། བྱ་སྒྲུབ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ།།
སྤངས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་། །
དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་ངོ་བོ
ནམ་མཁའ་ཀུན་གྱི་གྲོགས་ཡིན་ཏེ། །
པླུ་ཏ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །
རྐན་གྱི་ཕུགས་ནས་སྟོངས་ཀྱིས་འདོན། །
ཁ་ཁེངས་མཐོན་པོའི་གདངས་ཀྱིས་བཀླག །
ཝ་བཏགས་པའི་བཀླག་ཚུལ
ཀི་རྀ་ཀི་ལྀ་ཞེས་མྱུར་བཀླག །
གི་གུ་ཕྱིར་ནི་མ་ལོག་ན། །
འགྲོ་བའི་དོན་ཅན། ཀྲིཏ྄་དང་རྣམ་དབྱེ་རྐྱེན་སོགས་དངོས་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཡི་གེ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཨིཏ྄་མིང་ཅན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་དག་ནི་རྐྱེན་གཞན་དང་ཕྲད་མ་ཐག་ཨཏ྄་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མམཚན་གྱིས་བྱ་བྱུང་ཟིན་པས་དེའི་ཁོངས་ནས་ཕྲལ་ཏེ་དབྱི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བའི་དོན་ཅན་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་མིན་རྗེས་འབྲེལ་དབྱི་བ་སོགས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་དོན་ཅན་ཡིན།
ཨ་ཨི་ཨུ་རྀ་ལྀ་མཚུངས་བ་རྣམས་སོ།།
ཧ་ཡ་ཝ་ར་ལ། ཉ་ཎ་ན་ང་མ། ཛྷ་ཌྷ་དྷ་གྷ་བྷ། ཚ་ཌ་ད་ག་བ།
ཀྲིཏ྄་དང་རྣམ་དབྱེ་རྐྱེན་སོགས་དངོས་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཡི་གེ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཨིཏ྄་མིང་ཅན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་དག་ནི་རྐྱེན་གཞན་དང་ཕྲད་མ་ཐག་ཨཏ྄་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མམཚན་གྱིས་བྱ་བྱུང་ཟིན་པས་དེའི་ཁོངས་ནས་ཕྲལ་ཏེ་དབྱི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བའི་དོན་ཅན་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་མིན་རྗེས་འབྲེལ་དབྱི་བ་སོགས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་དོན་ཅན་ཡིན།
རྐྱེན་གྱི་ནུས་བ་དང་། བྱིངས་རང་ངོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལས་ནཱ་མིན྄འི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྀའི་ཨར྄་དང་ཨིའི་ཨཏ྄། ཨུའི་ཨོ་རུ་བསྒྱུར་བ་བཅས་ནི་ཨ་ཡིག་བོར་བའི་ནཱ་མིན྄་གྱི་ཡི་གེ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན།
ཉྣིཏ྄་སོགས་རྐྱེན་གྱི་ནུས་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཨ་ཐུང་གི་ཨཱ་དང་། རྀ་ཡིག་གི་ཨཱར྄་དང་། ཨི་ཡིག་གི་ཨེེ། ཨུ་ཡིག་གི་ཨོོ་རུ་འཕེལ་བ་བཅས་ལ་འཕེལ་བའི་ཡི་གེ་མིང་ཅན་བཞི་ཞེས་བྱ།
བྱིངས་སམ་རྐྱེན་ནམ་མིང་གི་མཐའི་གསལ་བྱེད་སྲོག་མེད་དང་སྔོན་མའི་དབྱངས་བཅས་ལ་ཊི་ཞེས་བརྗོད།
ཕ་རོལ་ལ་ཛྷ་བྷའི་ཡི་གར་བྱུང་ཚེ། ཚུར་མཐའི་ཇྷ་བྷའི་ཡི་གེ་དེ་རང་དང་སྡེ་བ་གཅིག་པའི་གྲངས་མཚུངས་ཀྱི་གསུམ་པ་ཛ་བ་རྣམས་སུ་འགྱུར། དབྱངས་མེད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་རོ།།༼ ད་ད྄དྷ྄ ཡ྄  ཨཱ་ན་ཡ  ༽
ཚིག་མཐའི་ཡ྄་ཝ྄་དག་ཕྱིས་པའི་རྗེས་སུ་སླར་ཕ་རོལ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།
ཚུར་མཐའི་ཨ་ཡིག་རིང་ཐུང་གང་རུང་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ཨེ་༼ཨོ༽དང་ཨེེ་༼ཨོོ༽ཡིག་གང་རུང་དང་འདུས་བ་ལས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་ཨེེ་ཡིག་ཏུ་འགྱུར།
རྣམ་དབྱེ་གཉིས་ཚིག་བྱིན་ནས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཚིིག་མཐའི་ཨཱི་ཡིག་དང་ཨཱུ་ཡིག་དང་ཨེ་ཡིག་རྣམས་ཕ་རོལ་གྱི་དབྱངས་ལ་རྟག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན། གཉིས་ཞེས་བ་གཉིས་ཚིག་གི་དོན།
ཙ་པ་ལས་ནི་ཤ་ནི་ཚའོ།།༼༽
ཚུ་རོལ་ཚིག་མཐར་ཙ་པའི་ཡི་གེ་དང་།ཕ་རོལ་ལ་ཤ་ཡིག་བྱུང་ན།ཕ་རོལ་གྱི་ཤ་ཡིག་ཚ་ཡིག་ཏུ་འགྱུར།
ཚུ་རོལ་མཐའི་ས་ཡིག་དང་ཏ་སྡེ་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཥ་ཡིག་དང་ཊ་སྡེའི་ལྔ་བོ་གང་རུང་བྱུང་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ས་ཥདང་ཏ་སྡེ་ཊ་སྡེ་རྣམས་སུ་གྲངས་མཚུངས་སུ་འགྱུར།
མཐར་གནས་རྣམས་གཉིས་སུ་དབྱེ་འོ།༼༽
ཨུ་ཥས྄འི་ཚིག་མཐའི་རྣམ་བཅད་ནི།དེའི་ཕ་རོལ་ལ་བུདྷ་བྱུང་ན་ན་མིན྄་ཡི་གེ་མིན་ཡང་ར྄་རུ་འགྱུར་འགྲོ
རྒྱ་གར་གྱི་རྣམ་དབྱེ།
གཏམ་པད་མའི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར་
རྩོམ་པ་པོའི་ལོ་རྒྱུས།
རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ(1808-1887)ནི་ཁམས་ཁམས་སྡེ་དགེའི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྫ་ཆུ་ཁར་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་གྲུབ་བརྒྱའི་གཙུག་རྒྱན་རིག་འཛིན་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་ལ་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་གསོལ། རིས་སུ་མེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྡོ་བླ་འཇིགས་མེད་སྐལ་བཟང་དང་། རྒྱལ་སྲས་གཞན་ཕན་མཐའ་ཡས། ཞེ་ཆེན་དབོན་སྤྲུལ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ་དང་འཇིགས་མེད་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་སོགས་མང་དུ་བསྟེན་ནས་རིག་པའི་གནས་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ་མཁྱེན་པའི་ཀློང་བརྡོལ་ཅིང་། གངས་ཅན་མཁས་དབང་ཀུན་གྱི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར། བླ་མ་གོང་མ་རྫ་དཔལ་དགེ་བསམ་གཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་འཕོས་པས་ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས་ཏེ། སྙིགས་དུས་ཀྱི་གྲུབ་ཐོབ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར། དེ་ལྟ་བུའི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་འདིས་ཆེར་རློམ་དང་ཁེངས་དྲེགས་གཏན་ནས་མེད་པར་ཕྱི་ཚུལ་ལ་ཕལ་པར་མཛད་ལ་ཐུགས་དགྱེས་པས། གསུང་རྩོམ་མང་ཆེ་བར་རང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་བཀོད་མེད་ལ། གསུང་རྩོམ་འགའ་ཞིག་གི་མཇུག་བྱང་དུ་མཚན་བཀོད་པ་རྣམས་ཀྱང་དཔེར་ན། ཁྱི་རྒན་དཔལ་དགེ་ཞེས་པ་སོགས་རང་ཉིད་དམན་སར་འཛིན་པའི་མཚན་ཁོ་ན་བཀོད་འདུག ཁོང་གིས་མཛད་པའི་བརྩམས་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྡ་རྙིང་དང་མངོན་བརྗོད་མང་པོ་སྤུངས་མེད་ཅིང་། ཚིག་ལ་སྙན་འཇེབས་དང་ལྷོད་ཤ་ཆེ་བ། བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་གསལ་བར་གོ་ནུས་པ། ངོ་བསྟོད་དང་ཟོལ་ཟོག་གི་ཚིག་གཏན་ནས་མེད་པ། ཚིག་ཉུང་ཞིང་དོན་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་དང་། དཀོར་རྫས་ལ་རྔམ་ཞིང་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་བླ་རྫུན་ཆེན་པོར་རློམ་པ་དག་ལ་ཟུར་ཟ་བྱས་པའི་ཚིག་དག་ནི་རྣོ་ཞིང་གནད་ལ་ཕིགས་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ངན་ལ་རྒོལ་ཞིང་། ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསྟོད་པ་བརྒྱུད་ནས། གཡོ་སྒྱུ་སྤངས་ཏེ་དྲང་བོ་བྱ་རྒྱུ་ནི་མི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པར་བསྟན། ཁོང་ནི་ནང་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་ཤིན་ཏུ་མཐོན་པོར་བསླེབས་ཀྱང་། ཕྱི་ཚུལ་དུ་རང་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་རློམ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་སྦས་ཤིང་། རང་ཉིད་དམན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དམན་ས་ཁོ་ན་འཛིན་པས་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད། ཁོང་གིས་ཀཿཐོག་སི་ཏུ་མཆོག་སྤྲུལ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་། རྫོགས་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་རྡོར། རྒྱ་རོང་ནམ་སྤྲུལ་ཀུན་བཟང་ཐེག་མཆོག་རྡོ་རྗེ། འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ། ཨ་ལགས་མདོ་སྔགས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་རྙིང་མའི་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དུ་མ་དང་། སེར་ཤུལ་ལྷ་རམས་པ་ཐུབ་བསྟན། དཔལ་སྤུངས་བླ་མ་བཀྲ་ཤིས་འོད་ཟེར་སོགས་ས་དགེ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་དེ་དག་གིས་གཙོས་པའི་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས། ཁོང་ལ་གསུང་རྩོམ་པོ་ཏི་དྲུག་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལས《ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང》དང《གཏམ་པདྨའི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར》།《སྙན་ངག་གི་དཔེར་བརྗོད》།《སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་སྡོམ་ཚིག》།《ཆང་གི་ཉེས་དམིགས》།《མགུར་མ་སྣ་ཚོགས》སོགས་ནི་གྲགས་ཆེ།
ནང་དོན་མདོར་བསྡུས
《གཏམ་པདྨའི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར》ཞེས་པའི་རབ་རྟོག་གི་སྒྲུང་རྩོམ་འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་བོ་སྡེ་དགེ་འདན་ཁོག་པདྨ་ཤེལ་གྱི་བྲག་ཕུག་ན་སྐུ་མཚམས་བཞུགས་དུས། འདན་གཟིམ་དཔོན་གྱི་བུ་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ལེགས་དང་། འཇུ་ཚང་མགོན་པོ་དར་རྒྱས་ཀྱི་བུ་མོ་ལོ་ཉེར་ལྔ་ལོན་པ་དེ་གཉིས་ཁྱིམ་ཐབ་བཟུང་ནས་ཅུང་མ་འགོར་བའི་སྐབས་དེར། འདན་ཁོག་ལ་སོགས་ཡུལ་སྤྱི་ལ་ནད་ཡམས་སྐེ་སྐྲངས་བྱུང་སྟེ་འཇུ་ཚང་མགོན་པོ་དར་རྒྱས་ཀྱི་བུ་མོ་གཙོ་བྱས་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་འཆི་འདས་བྱུང་བས།  གཟིམ་དཔོན་གྱི་བུས་རང་གི་ཆུང་མའི་འདས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་རྩོམ་པ་པོས་གཟིམ་དཔོན་གྱི་བུ་ཁྱོ་ཤུག་གཉིས་གསེར་སྦྲང་དང་གཡུ་སྦྲང་ཁྱོ་ཤུག་གཉིས་ལ་རྟོག་བཟོ་བྱས་ཏེ་མི་ཚེའི་མྱོང་བརྒྱུད་སོགས་ཇི་བཞིན་བྲིས་ཡོད་དེ།  ཐོག་མར་མི་རྟག་འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་ཡིད་མུག  དེ་ནས་དྲང་སྲོང་དོན་ཀུན་གྲུབ་པའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་གུས་པའི་ཕྱག་གིས་བཏུད། སྦྲང་རྩིའི་རོ་མངར་གྱི་མཆོད། སྙན་པའི་གཏམ་གྱིས་མདུན་བསུས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཤིག་གསུང་བར་གསོལ་བ་བཏབ། དྲང་སྲོང་གིས་དགྱེས་པའི་མདངས་ཕྱུང་། སྐུ་ཡི་ཟིལ་བསྐྱེད། གསུང་གི་དཔངས་བསྟོད་ནས“ཕྱི་སྣོད་སྣོད་ཀྱི་འབྱུང་བའི་ཁམས་མི་རྟག །ནང་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོ་སེམས་ཅན་ཚེ་མི་རྟག”ཅེས་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དང་། “འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་འཚོ་རྐྱེན་ཉུང་བ་ཞིག”ཅེས་འཆི་རྐྱེན་མང་ལ་གསོན་རྐྱེན་ཉུང་བའི་ཚུལ། གཞན་ད་དུང་འཁོར་བ་རུ་བདེ་བ་མེད་ཚུལ་དང་། དེ་ལས་ངེས་པར་ཐར་དགོས་ཚུལ། ཐར་བ་ལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་སྐྱབས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་མང་དུ་གསུངས་སོ། ། ཉིན་ཞིག ངག་སྙན་གྱིས་མེ་ཏོག་གི་ཟིལ་མངར་འཐུང་ཞིང་། འདབ་ཡངས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ལྡིང་གཡོ་བའི་སྐབས་ཤིག་ལ། ནམ་མཁའ་ནས་སྤྲིན་ནག་འཁྲུགས་ཏེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བསྒྲིབས་པས་པད་ཁ་ཟུམ་པ་དང་ངག་སྙན་པད་མའི་སྦུབས་སུ་འཐུམས། འདབ་ཡངས་ཀྱིས་རང་གི་སྙིང་གྲོགས་ངག་སྙན་སྐྱོབ་ཆེད་དུད་འགྲོའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ཏེ། མཆིལ་བའི་ཚོགས་དཔོན་དང་། སྦལ་བ། སྦྲུལ། ཁུ་བྱུག སྡོམ་ནག་སོགས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་སྐབས་སེར་བ་བབས་ནས་མེ་ཏོག་རྣམས་ཤ་འོད་ཆུ་ལོག་གིས་མནན་ཏེ་ངག་སྙན་འཆི་ལམ་དུ་བརྫངས། དེ་ནས་འདབ་ཡངས་ཀྱིས་ཚེ་མི་རྟག་པ་དང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཚོར་ཏེ་ཡིད་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་ཞིང་། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པདྨ་དགྱེས་པའི་མདུན་སར་བཅར་ཏེ་ཆོས་ཞུས། པདྨ་དགྱེས་པའི་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་མི་ཚེ་མི་རྟག་པའི་ཚུལ་དང་། འཁོར་བ་ན་བདེ་བ་མེད་པ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་སོགས་གསལ་བོར་གསུངས་པ་དང་། འདབ་ཡངས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བསླབ་བྱ་སྙིང་གི་ཐུར་མ་བདེན་པར་བཟུང་སྟེ་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་མཉམ་དུ་ཡང་དག་པའི་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་ལ་ཞུགས་ཏེ་སྡུག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ལ་འབད་པ་བྱས།
བརྩམས་ཆོས་དབྱེ་ཞིབ།
……”① ཞེས་གསུངས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་སྟོན་པ་དང་། སྲིད་ན་ཆེ་བའི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཆི་བ་ལས་ཐར་མི་ཐུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ཕལ་བ་རྣམས་ནི་ལྷག་པར་འཆི་རྐྱེན་མང་ཞིང་འཚོ་རྐྱེན་ཉུང་བས། དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་པ་ནི་འཁྲུལ་མེད་ཡང་དག་གི་ལམ་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་གསལ་བར་བསྟན། རྩོམ་པ་པོས་གནས་ལུགས་དེ་ཡང་དག་ཡིན་པ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་ངག་སྙན་འཆི་རུ་བཅུག་པ་དང་། འདབ་ཡངས་དབང་མེད་དུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པད་མ་དགྱེས་པའི་མདུན་དུ་ཆོས་ཞུ་རུ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །
༄༅། །ལྷ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་པདྨའི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
དེའི་ཚེ། གནས་དེ་དང་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ན་པདྨ་སྤུངས་པའི་སྐྱེད་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྗོན་ཤིང་གི་ར་བས་བསྐོར་བའི་སྤང་ལྗོངས་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལྟར་མཉམ་པ་ན་པདྨ་རྒྱས་པའི་ཚལ་ཡོད་པ་སྟེ།  དེ་ཡང་ཁེངས་པའི་པདྨ་རྣམས་སྡོང་བུ་རིང་བ།  རྒྱས་པའི་པདྨ་རྣམས་འདབ་མ་ཡངས་པ།  སྨིན་པའི་པདྨ་རྣམས་ཟིལ་མངར་མང་བ།  བཀོད་པའི་པདྨ་རྣམས་ལོ་མ་ཆེ་བ།  མ་སྨིན་པའི་པདྨ་རྣམས་མྱུ་གུ་བཀྲ་བ།  ཟུམ་པའི་པདྨ་རྣམས་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ།  གོད་པའི་པདྨ་རྣམས་གེ་སར་བྲལ་བ།  ཟག་པའི་པདྨ་རྣམས་རྩི་བཅུད་ཀྱིས་སྟོང་པ།  རྙིངས་པའི་པདྨ་རྣམས་འདབ་མ་ལྷུང་བ།  དགོད་པའི་པདྨ་རྣམས་གེ་སར་ངོམས་པ། སྦས་པའི་པདྨ་རྣམས་སྦུབས་ན་གནས་པ།  ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་པདྨ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཞིག་ཡོད་དོ། ། དེ་ན་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ཁེངས་ཤིང་སྨིན་ལ་བཀོད་པའི་པདྨ་གསུམ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ལས་གཉིས་ནི་རྒྱས་པའི་པདྨ་ཡང་ཡིན་ལ།  དེ་ལས་ཀྱང་གཅིག་ནི་ལྷག་པར་ཡང་ཁེངས་ཤིང་བཀོད་པ་སོགས་ཡིན་ཡང་སུས་ཀྱང་ཉེར་སྤྱད་དུ་མ་གྱུར་པའོ།  ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དེ་ན་བུང་བའི་ཚོགས་དུ་མ་འཕུར་ལྡིང་གཡོ་ཞིང་རྩེ་བ།  ཁྱད་པར་དུ་ཡང་གསེར་གྱི་སྦྲང་ཆུང་པདྨའི་འདབ་ཡངས་ཞེས་བྱ་བ་དང་།  གཡུའི་སྦྲང་ཆུང་པདྨའི་ངག་སྙན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱོ་ཤུག་གཉིས་ཀྱང་གནས་ཏེ།  གསེར་གྱི་སྦྲང་མ་དེ་ནི་ན་ཚོད་གཞོན་པ། ལང་ཚོ་དར་བ། ཤེས་རབ་གསལ་བ། བློ་ཁོག་ཡངས་པ།  གསར་འགྲོགས་མེད་པ།  རྒྱུ་བ་ལྷོད་པ།  གཏོང་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ།  །གཡུ་སྦྲང་ཡང་གཏོང་ཕོད་ཆེ་བ།  ཕན་སེམས་ལྡན་པ།  ངང་རྒྱུད་འཇམ་པ། ཆོས་ལ་དཀར་བ།  གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ། ཕྲག་དོག་དང་མིག་སེར་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཤིན་ཏུ་བཅུགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཛུམ་པའི་བཞིན་དང་།  བརྩེ་བའི་ངག་དང་། མཐུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་འགྲོགས་ཤིང་།  ཕན་ཚུན་ཡིད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱང་གསང་གཏམ་དུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རོ། །
འདབ་ཡངས་གཏམ་ལ་ཨ་ལན་མེད་ན། ། སྙིང་འདི་ཚལ་བར་འགས་ལ་ཉེའོ། ། གློ་བུར་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སྤྲིན་ནག ། ཉེས་མེད་སྦྲང་བུའི་ཉམས་མྱོང་འདི་ཅི། ། འདབ་ཡངས་པདྨ་འདབ་བརྒྱའི་དྲིན་ཅན། ། ཁྱེད་ལ་རང་དབང་མེད་པ་ལགས་སམ། ། ཀུན་ཕན་ཉིན་བྱེད་སྙིང་རྗེའི་མངའ་བདག ། མ་རུངས་སྤྲིན་ནག་གཏོར་བའི་རླུང་པོ། ། བ་ཡ་བེ་དེ་ཡིན་ན་དགའ་བ། ། པདྨ་འདབ་བརྒྱ་འབྱེད་པའི་སྟོབས་ལྡན། ། རྐང་གཉིས་མི་ཞིག་ཡིན་ན་དགའ་བ། ། ཉམས་ཆུང་སྦྲང་བུའི་ལས་བསྐོས་འདི་འདྲ། ། ཀྱི་ཧུད་མཐོན་པོ་གནམ་གྱིས་ཨེ་དགོངས། ། མ་རུངས་སྤྲིན་ལ་བཀའ་ཞིག་ཕེབས་ཤོག ། ངག་སྙན་ངག་སྙན་སྙིང་གི་ཐིག་ལེ། ། ངག་སྙན་ངག་སྙན་ཡིད་ཀྱི་འཁྲི་ཤིང་། ། ངག་སྙན་ངག་སྙན་བརྩེ་བའི་ཟླ་གྲོགས། ། ངག་སྙན་ངག་སྙན་སྙིང་སྡུག་ལྷ་མོ། ། ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་ཧུད་འདབ་ཡངས་སྡུག་སྡུག །
ཀྱེ་ཀྱེ་ཡིད་འོང་སྙིང་སྡུག་གཞོན་པ། ། དང་པོ་འགྲོགས་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ། ། བརྩེ་བའི་འཛུམ་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་ཞལ་མཛེས། ། གནག་པའི་ཁྲོ་གཉེར་བསྡུས་པ་མི་དྲན། ། བྱམས་པའི་གསུང་གིས་བསྐྱངས་པའི་ངག་སྙན། ། ཁྲོས་པའི་བཀའ་བཀྱོན་གནང་བ་མི་དྲན། ། འཕྲལ་དགོས་ལོངས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཉེར་སྤྱད། ། ང་ཁྱོད་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་མི་དྲན། ། རྒྱུན་རིང་འཕྲལ་དང་འཕྲལ་གྱི་མཛད་སྤྱོད། ། མི་དགའི་རྣམ་འགྱུར་ངོམ་པ་མི་དྲན། ། གཞུང་བཟང་ཕྱི་ཐག་རིང་བའི་ཐུགས་ཀྱིས། ། བསྐྱངས་པའི་སྐུ་དྲིན་སེམས་ན་ཡོད་ལགས། ། ཐུགས་བརྩེ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ། འགྲོགས་པའི་བརྩེ་གདུང་སེམས་ན་ཡོད་ལགས། ། ཡིད་འོང་སྣང་བ་མཐུན་པའི་གསུང་གི ། བྱམས་པའི་གསུང་སྒྲོས་སེམས་ན་ཡོད་ལགས། ། ཡིད་གཅུགས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ། ཐུགས་བརྩེའི་ཐུགས་གཏད་སེམས་ན་ཡོད་ལགས། ། སྡོད་པའི་གནས་དང་འབྲལ་འབྲལ་འདྲ་ཡང་། ། གནས་ཡུལ་རང་གནས་བསམ་ནས་མི་འགྱོད། ། བསགས་པའི་ནོར་དང་འབྲལ་འབྲལ་འདྲ་ཡང་། ། ལོངས་སྤྱོད་འབྱོར་པ་བསམ་ནས་མི་འགྱོད། ། བསྐྱངས་པའི་གཡོག་དང་འབྲལ་འབྲལ་འདྲ་ཡང་། ། མངགས་གཞུག་འཁོར་གཡོག་བསམ་ནས་མི་འགྱོད། ། གཅེས་པའི་ལུས་དང་འབྲལ་འབྲལ་འདྲ་ཡང་། ། ལང་ཚོའི་ན་ཚོད་བསམ་ནས་མི་འགྱོད། ། ཕངས་པའི་སྲོག་དང་འབྲལ་འབྲལ་འདྲ་ཡང་། ། འདི་སྣང་བདེ་སྐྱིད་དྲན་ནས་མི་འགྱོད། ། བྱམས་སྐྱོང་སྙིང་སྡུག་ཁྱེད་ཀྱི་དྲུང་ནས། ། འབྲལ་དགོས་སྡུག་བསྔལ་སྙིང་ལ་ཟུག་པའི། ། འགྱོད་པ་འདི་ལ་ཟློག་ཐབས་མི་འདུག །
འདི་ལ་དྲིས་ན་ལུང་བསྟན་གནང་འོང་། ། མཐོན་པོའི་མཁར་གྱི་མཐོང་ཁ་བད་རྩེར། ། མཆིལ་པ་རྒྱ་བོའི་མང་ཚོགས་འདུས་པས། ། འུར་འུར་གཟུངས་སྔགས་རྣམ་འཇོམས་གསུངས་སྐད། ། ཚོགས་འདི་དྲངས་ན་གསུང་སྒྲུབ་གནང་འགྲོ ། ཁྲོན་པ་རྫིང་བུའི་རླན་གཤེར་ཁྲོད་ན། ། མི་སྡུག་སྟོན་པའི་སྦལ་པ་རྒྱ་བོ། ། ཀླུ་བདུད་ནག་པོའི་ཕོ་ཉ་ཡིན་སྐད། ། འདི་ལ་ཞུས་ན་ཐབས་ཤིག་ཡོད་འགྲོ ། ཁུང་དང་ཤིང་དྲུང་ལོ་མའི་ཁྲོད་ན། ། འཉིགས་གཟུགས་ངོམས་པའི་དུག་སྦུལ་ནག་པོ། ། ཆུ་བདག་གདུག་པའི་རང་གཟུགས་ཡོད་སྐད། ། འདི་ལ་སྐྱབས་ན་སྤྲིན་ནག་བཟློག་འགྲོ ། རི་རྩེ་ས་ཕུག་རང་གི་གནས་ན། ། ཡུན་རིང་བསྒོམས་པའི་འཕྱི་བ་སྒོམ་ཆེན། ། བསམ་གཏན་གྲུབ་པའི་ཏིང་འཛིན་ཡོད་སྐད། ། ཁོང་ལ་ཞུས་ན་ཐུགས་གཏད་གནང་འོང་། ། ཡིད་འོང་ལྗོན་ཤིང་འདབ་མའི་རྩེ་ལ། ། སྙན་སྙན་སྒྲོགས་པའི་གཡུ་བྱ་ཁུ་བྱུག ། ཆར་སྤྲིན་འབོད་པའི་སྐད་གཏོང་ཡིན་སྐད། ། འདི་ལ་བརྔན་ན་གསུང་ངག་བསྡམ་འགྲོ། ། བྱང་ཐང་སྤང་ལྗོངས་ཉམས་དགའི་ཐང་ན། ། ཁ་དཀར་རྐྱང་ཆུང་ལྷ་ཡི་བང་ཆེན། ། ཉི་ཟེར་འབོད་པའི་ནོར་བུ་ཡོད་སྐད། ། ཁོང་ལ་ཞུས་ན་མུར་མུར་བཏེག་འགྲོ ། ངེས་མེད་གནས་དང་རང་གི་ཁུང་ན། ། ཀུན་གསོད་རྔོན་པ་སྡོམ་ནག་ལག་དགུ ། གདོལ་པ་ནག་པོའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་སྐད། །
སྦུལ་ན་རེ། ། རླངས་པ་སྤྲིན་ནག་སེར་བ་བྱུང་། ། གདེངས་ཀ་གདུག་པ་སྦྲུལ་ལ་དབང་། ། སྤྲིན་ནག་སེལ་ཐབས་ང་ལ་ཡོད། ། ཟེར་ནས་འཁྱིལ་འགྲོས་བྱེད་སྐད། ། འཕྱི་བ་ན་རེ། ། ངས་ནི་ཡེངས་མེད་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ། ། འོན་ཀྱང་གསེར་སྦྲང་ཞལ་ངོ་གཉན། ། མཚམས་ཁུང་ཞབས་བརྟན་ལོས་ཀྱང་སྒྲུབ། ། ནམ་ཕུགས་མི་སྐྱོན་ངེས་པ་ཡིན། ། ཟེར་ནས་མིག་ཟིམ་ཟིམ་བྱེད་སྐད། ། ཁུ་བྱུག་ན་རེ། ། ཆར་སྤྲིན་ལྷ་ཡི་བཀའ་སྡོད་ལ། ། བང་ཆེན་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོ་ཡིན། ། བྱོན་བཞུགས་རང་དབང་ཅུང་ཟད་ཡོད། ། གང་དྲག་ཐབས་ཚུལ་ལོས་ཀྱང་བྱེད། ། ཟེར་ནས་ལྡེམ་ལྡེམ་འདུག་སྐད། ། རྐྱང་ན་རེ། ཕོ་རེངས་རྐྱང་ཆུང་འུ་ར་དེ། ། ཡ་མཆུ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཡིན། ། མཁའ་སྒྲིབ་སེལ་བའི་ཕྱགས་མ་ཡིན། ། ང་ལ་རེ་བ་མ་ནོར་འདུག ། ཟེར་ནས་ཡ་མཆུ་གནམ་དུ་བཏེག་གོ སྡོམ་ནག་ན་རེ། གདོལ་བ་ཁྲོས་པའི་ཁ་རླངས་དེ། ། སེལ་བྱེད་གཞན་གྱིས་སེལ་མི་ནུས། ། འབུ་སྦྲང་མང་པོའི་ཤ་ཚོགས་ན། ། ཡས་མཆོད་གདོན་བཀྲོལ་ང་ཡིས་བྱེད། ། ཟེར་ནས་མདོས་ཐག་མང་པོ་བྲན་སྐད་དོ། ། འོལ་པ་ན་རེ། ཀླུ་འདུལ་ཁྱུང་ཆེན་ང་རང་ཡིན། ། སྦུལ་བཟའ་སྦལ་འཆའ་ཀླུ་ནོར་གཞོམ། ། སྡེར་མོའི་ནུས་པ་གནམ་ལྕགས་འདྲ། ། དྲག་ཤུལ་སྒོ་ནས་རྡུལ་དུ་བརླག ། ཟེར་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་བཤུར་ཞིང་བཤུད་སྐད་འདེབས་སྐད་དོ།
ཅེས་སོགས་སྨྲེ་སྔགས་དུ་མ་འདོན་ཞིང་ཡིད་ལྷག་པར་སྐྱོ་ནས་དེར་སྡོད་མ་ཚུགས་པས་རྩེ་མཐོ་པདྨའི་རི་བོའི་ངོས་སུ་ཕྱིན་ཏེ།  བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པདྨ་དགྱེས་པའི་གནས་དང་ཉེ་བ་གཡུ་ཤུག་ཟིལ་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ལོ་མའི་དྲུང་ནས་འཕུར་ལྡིང་བྱེད་ཅིང་སྐྱོ་ཤས་ཀྱི་གླུ་བླངས་པ།
ཀྱེ་མ་ཉམས་དགའི་མེ་ཏོག་གི་སྐྱེད་ཚལ། ཉམས་ལ་མི་དགའ་ལསྡུག་བསྔལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར། ། ཡིད་འོང་འདོད་ཡོན་ཡུལ་ལྔ་ཡི་ལོངས་སྤྱོད། ། ཡིད་དུ་མི་འོང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ། ། སྙིང་སྡུག་ཡིད་འཕྲོག་ཚེ་གང་གི་གཏན་གྲོགས། ། སྙིང་ལ་མི་སྡུག་རོ་རུལ་དུ་གྱུར་འདུག ། མཁྱེན་ནོ་མཁྱེན་ནོ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཁྱེན་ནོ། ། དྲན་ནོ་དྲན་ནོ་ལྷ་ཆོས་རང་དྲན་ནོ། ། ལ་འུར་ལ་འུར་ཆོས་ལམ་ལ་ཞུགས་འགྲོ ། བརྩེགས་ཚད་འགྱེལ་ན་གནས་ཁང་གིས་ཅི་བྱེད། ། བསགས་ཚད་འཛད་ན་ནོར་རྫས་ཀྱིས་ཅི་བྱེད། ། འདུས་ཚད་འབྲལ་ན་གཉེན་འདུན་གྱིས་ཅི་བྱེད། ། མཐོ་ཚད་ལྷུང་ན་ཐོབ་ཐང་གིས་ཅི་བྱེད། ། སྐྱེས་ཚད་འཆི་ན་འདི་སྣང་གིས་ཅི་བྱེད། ། ལས་ཀྱིས་འབྲེལ་བའི་བརྩེ་གདུང་གི་ཟླ་གྲོགས། ། བར་དོའི་ཡུལ་ན་ད་ལྟ་ཙམ་སླེབ་ཡོད། ། ཤི་ན་རེ་ས་ལྷ་ཆོས་ལས་མི་འདུག ། ཕན་པའི་ལྷ་ཆོས་རང་བྱས་ཤིག་མེད་ན། ། འབྱོར་ཀྱང་ནོར་གྱིས་ཉོ་རྒྱུ་ནི་མི་འདུག ། མང་ཡང་དཔུང་གིས་འཕྲོག་རྒྱུ་ནི་མི་འདུག ། མཐུན་ཡང་གྲོགས་ལ་བླུ་རྒྱུ་ནི་མི་འདུག ། ལས་དཀར་རྫོངས་ལ་བསྐུར་རྒྱུ་ནི་མི་འདུག །
ཞེས་ཟེར་བས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པདྨ་དགྱེས་པས་ཀྱང་། གསེར་གྱི་སྦྲང་ཆུང་འདབ་ཡངས་འདི་གཞུང་བཟང་ཕྱི་ཐག་རིང་ཞིང་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཡིན་པས། ཐོ་ཅོའི་བློ་མང་བྱེད་པའི་ཕལ་པ་དང་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་ད་ལྟའི་ཟེར་ཚུལ་ལ་དཔགས་ན་གཏིང་ནས་ཆོས་ལ་དད་པ་འདྲ་མོ་ཞིག་འདུག་པས། དེ་ལྟར་ན་ཁོང་གི་བློ་ན་འཐད་པའི་གཏམ་ཞིག་དགོས་སྙམ་ནས་འདི་སྐད་དུ།
ཉམས་ལེན་ཞིབ་ལ་མ་ཕེབས་ན། ། ཤོམ་ར་ཆེ་བའི་ཆོས་པ་དེ། ། ཆོས་གཟུགས་འོང་བའི་དོན་འབྲས་མེད། ། ལེ་ལོས་རི་ལ་ཁྱེར་དང་གཅིག ། རྣམ་གཡེངས་དགོན་པར་སྒྲུབ་དང་གཉིས། ། སྐྱིད་འདོད་དབེན་པ་འཚོལ་དང་གསུམ། ། དེ་ལས་སྡུག་པ་སྲིད་ན་མེད། ། དགོངས་སམ་གསེར་སྦྲང་ལྷ་ཡི་སྲས། ། སྐྱིད་ན་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་འབར། ། སྡུག་ན་སྔོན་བསགས་ལས་ངན་འཛད། ། སྡུག་བསྔལ་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེ་ཡིན། ། བསྟོད་ན་མི་དགའ་སྨད་ན་དགའ། ། བསྟོད་ན་ང་རྒྱལ་ཁེངས་སེམས་ཆེ། ། སྨད་ན་རང་སྐྱོན་ཐེར་ལ་འབུད། ། མི་ཁ་ལྷ་ཡི་ཕ་འབབ་ཡིན། ། མཐོ་ན་མི་དགའ་དམའ་ན་དགའ། ། མཐོ་ན་ཕྲག་དོག་ང་རྒྱལ་སྐྱེ། ། དམའ་ན་བག་ཡངས་དགེ་སྦྱོར་འཕེལ། ། དམན་ས་གོང་མའི་གདན་ས་ཡིན། ། འབྱོར་ན་མི་དགའ་རྒུད་ན་དགའ། ། འབྱོར་ན་གསོག་སྲུང་སྡུག་བསྔལ་ཆེ། ། རྒུད་ན་དཀའ་སྤྱད་ལྷ་ཆོས་འགྲུབ། ། སྤྲང་ལུས་ཆོས་པའི་གཏད་སོ་ཡིན། ། བྱིིན་ན་མི་དགའ་འཕྲོག་ན་དགའ། ། བྱིན་ན་ལན་ཆགས་འཁུར་པོ་འཕེལ། ། འཕྲོག་ན་ཚེརབས་བུ་ལོན་སོད། ། ཆོག་ཤེས་འཕགས་པའི་སྤྱི་ནོར་ཡིན། ། གཉེན་ལ་མི་དགའ་དགྲ་ལ་དགའ། ། གཉེན་གྱིས་ཐར་ལམ་བར་དུ་གཅོད། ། དགར྄བོ་བཟོད་པའི་ཡུལ་དུ་བྱེད། ། རོ་སྙོམས་ཉམས་ལེན་གནད་འགག་ཡིན། ། ཆོས་བཞིན་མཛད་ན་དེ་འདྲ་དགོས། ། བློ་ཐག་ཆོད་ན་དེ་འདྲ་དགོས། ། རི་ཁཽད་འཛིན་ན་དེ་འདྲ་དགོས། ། རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམ་ན་དེ་འདྲ་དགོས། ། གདམས་ཟབ་གནད་ཀྱི་མདོ་འགག་དྲུག ། ཕ་གཅིག་བླ་མའི་ཞལ་རྒྱུན་ཡིན། ། བུ་གཅིག་སེམས་ཀྱི་གཏད་སོ་ཡིན། ། སྙིང་གི་སྙིང་པོ་ཚིག་དྲུག་འདི། ། གྲོགས་གཅིག་ཁྱོད་རང་མ་ལགས་པ། ། གཞན་ལ་ཚིག་ཟུར་ཕུད་པ་མེད། ། ཨེ་མ་གསེར་སྦྲང་ལྷ་ཡི་སྲས། ། གནས་ལ་རྩེ་མཐོ་པདྨའི་རི། ། ལྷ་གཅིག་སྒྲོལ་མའི་ཞིང་ཁམས་ཡིན། ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡིན། ། པདྨ་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུབ་གནས་ཡིན། ། རི་ལ་ལྟོས་དང་འཕགས་པའི་སྐུ། ། སེམས་ཉིད་ངལ་བསོའི་བཀོད་པ་རྫོགས། ། བྲག་ལ་ལྟོས་དང་འཕགས་པའི་གསུང་། ། རང་བྱོན་ཡིག་དྲུག་བགྲང་ལས་འདས། ། ཤིང་ལ་ལྟོས་དང་སྔོ་ལྗང་ཚལ། ། གཡུ་ལོ་བཀོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྫོགས། ། དུག་སྦྭལ་གདུག་པས་མཐའ་ནས་བསྐོར། ། སྐལ་དམན་བློ་ཆུང་བགྲོད་པར་དཀའ། ། གྲུ་འཛིན་རི་བོའི་མཚན་ཉིད་རྫོགས། ། མདུན་ནས་ཐུགས་སྤྲུལ་པདྨ་སྐྱེས། ། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་སྤྲུལ་པ་འགྱེད། ། འདབས་ན་འཕགས་མའི་ཕོ་བྲང་མཛེས། ། ལྷ་མོའི་འགྲོ་དོན་དུས་ལ་བབས། །
དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་
དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ༔ དངོས་གྲུབ་ཀུན་བདག་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞབས༔ བར་ཆད་ཀུན་སེལ་བདུད་འདུལ་དྲག་པོ་རྩལ༔ གསོལ་བ་འདེབས་སོ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ༔ ཕྱི་ནང་གསང་བའི་བར་ཆད་ཞི་བ་དང༔ བསམ་པ་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས༔   ཨོཾ་ཨྰ་ཧྰུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧྰུྃཿ
༡༧༧༣ལོ།
༡༧༧༣ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
སྒོར་ཐིག་
སྒོར་ཐིག་།
བཙན་པོའི་བང་སོ།
སྤུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་བང་སོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་བཏབ་པའི་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་བང་སོ་ཡིན། དེ་ནི་ལྷོ་ཁ་འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོངས་ཁོངས་མུ་ར་རིའི་འདབས་སུ་གནས་ཡོད།
ཉི་མ་ལྷ་ས། རྩོམ་རིག་མེ་ལོང་།
དུས་རབས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཚོར་སྒུག་མི་སྲིད་པས་ཁྱོད་ཚོས་དུས་རབས་ཀྱི་རྗེས་མཆོད་པའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་རོགས། དེ་བས་ང་ཚོས་ཁྱོད་ཚོའི་མིག་གི་དགའ་སྟོན་དུ་ཆ་འཕྲིན་དུས་རབས་ཀྱི་ལག་རྩལ་ལྡན་པའི་དྲ་རྒྱ་གསར་པ་ཞིག་རྣམ་པ་ཚོའི་སྤྱན་ལམ་དབུ་འབྱེད་ཞུས་ཡོད།༽ <<ལྷ་ས་རྩོམ་རིག་མེ་ལོང༌།>>ནི། སྤྱི་ལོ༢༠༡༤ལོའི་ཟླ༡༠ཚེས༡༠ཉིན་དངོས་སུ་ཤར་གཏོང་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡིག་གཟུགས་ཀྱིས་གཙོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཨང་བསྒྲིགས་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་ཁག་བསྒྲིགས་སྦྱོར་གྱིས་དེང་རབས་ཅན་དྲ་རྒྱའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་བཟོས་གྲུབ་བྱུང་བའི་ཆ་འཕྲིན་ཞིག་ཡིན།
༢༠༡༣ལོའི་གསར་འགྱུར་ལེ་ཚན།
འདི་ནི་གསར་འགྱུར་ལེ་ཚན་ཞིག་ཡིན།
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ
༡༩༩༨ ནས ༢༠༠༡ ་བར་ལོ་གསུམ་རིང་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་དང་བླ་མ་བཟོད་པ་རིན་པོ་ཆེས་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་༼Foundation For Preservation of Mahayana Tradition༽ དང་བསྡུས་མིང་ལ་FPMT་ ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་རྒྱུད་གཅེས་ཉར་ཚོགས་པ་ཞེས་བའི་ཁོངས་གཏོགས་དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་གླིང་དུ་ལོ་ཙཱ་བ་དང་། སྒོམ་འཁྲིད་དགེ་རྒན་གཞོན་པ།། སྒོམ་གྲྭ་འཛིན་སྐྱོང་དོ་དམ་པ་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར།
ཀརྨ་ལྷུན་འགྲུབ
2.བརྩམས་ཆོས།
སྙན་ངག་པ་འདི་བ་ཚང་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་དུ་བཞུགས་མོད།ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོད་ཆག་ཁྲོད་ནས་ད་ཆ་སྙན་ངག་གཅིག་ལས་ལྷགས་མི་འདུག
送给--的情诗
དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན།
༢ རོལ་སྟངས།
དཔལ་གསོལ་མ་ཞེས་དཔལ་ལྷའི་གསོལ་མཆོད་བྱེད་མཁན་མི་དྲག་ཁག་གཅིག་ལ་ཁྲལ་འཁྲིའི་རང་བཞིན་གྱིས་འཛུགས་དགོས་པའི་བུད་མེད་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་ལྷ་སའི་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་གོས་གཟབ་ཤོས་བཀླུབས་ཏེ་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་གི་སྒོ་འགྲམ་དུ་གྲལ་ལ་འཁོད་ནས་བསྡད། ཁོང་ཚོར་ཡང་དབུ་མཛད་ཅེས་ལོ་ན་རྒན་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་འགོ་འཛིན་བྱེད། ལྕོག་གི་སྦུག་ཏུ་རྨེ་རུ་དགོན་གྱི་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་ཞལ་འདོན་གསུངས་སྐབས་དཔལ་གསོལ་མ་ཕལ་ཆེ་བས་ཀྱང་དཔལ་ལྷ་ཞི་དྲག་གི་བསྐང་བཤགས་བསྟོད་འཕྲིན་སོགས་མཉམ་འདོན་བྱེད། ཚེས་བཅུ་བཞི་ཉིན་གྱི་ཐོ་རེངས་སྔ་ཆར་སྐུ་གསོ་བ་འདི་ཉིད་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཡང་སྟེང་ཁྱམས་འོག་ཏུ་གདན་དྲངས་ནས་ཁྲུས་གསོལ་དང་འབྲེལ་བའི་དཀོན་གཉེར་ནས་ཞལ་བསིལ་ཞུས་ཏེ་རྩེ་ཕྱག་ནས་ཞལ་གསེར་འབུལ་མི་རྩེ་ཕྱག་ནང་བགྲེས་པ་གཅིག་དང༌། གཏན་འཇགས་ཟུར་འཕྱོངས་ལྷ་བྲིས་པ་བཅས་ནས་སྒྲོན་འབུལ་ཞུས། རྩེ་འཕྲལ་སྡེ་ཕྱག་མཛོད་དང༌། བླ་ཕྱག་སོ་སོ་ནས་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྣ་ལྔ་སྒྲོན་འབུལ་ཞུས་ཐོག་གསེར་ཞིབ་སོགས་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་ཞིབ་ཞིབ་དངོས་སུ་ཡོད་པའི་གསེར་སྐྱེམས་འབུལ་ལམ་ཞུས། བཀའ་ཤག་ལྷན་ཚུགས་གནང་མ་ཐག་ཏུ་བཀའ་བློན་ལྷན་རྒྱས་འཕྲིན་བཅོལ་ལ་ཕེབས། དེ་མཇུག་གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་ངོ་མ་རྣམས་དང༌། མི་མང་ཕོ་མོ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་མཐའ་དག་གཟབ་འཆོར་དང་ལྡན་པ་འཚངས་གཤིབས་ཀྱིས་ཡོང་སྟེ་འཕྲིན་སྐྱེམས་དང༌། སྙན་ཤལ་འབུལ། རྨེ་རུ་ཚོགས་ཡོངས་ནས་གཟབ་གསོལ་གྱི་ཆོ་ག་དང༌། ཚོགས་གཏོར་བཤམས་འབུལ་ཟིན་རྗེས་དངོས་གྲུབ་གཏོར་མ་ཞེས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐིལ་གྱི་གནམ་ཡང་སྟེང་ནས་རྒྱ་ཕིབས་འོག་ཏུ་འཛོམས་པའི་མཇལ་དམངས་ཚོར་ཚོགས་གཏོར་སྟེར་བ་ཧབ་ཐོབ་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་རྩི། དེའི་དགོང་མོ་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོ་དེ་བཞིན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ཐད་པང་བཅལ་སྟེང་གདན་ཞུ་ཞུས་ཏེ་ཇོ་བོ་དང་ཞལ་སྤྲོད་ཀྱིས་ཞུགས་སུ་གསོལ
ཀརྨ་ལྷུན་འགྲུབ
3.སྐུའི་མཛད་སྤྱོད།
བདུད་རྩིའི་ཁྲུས་ཆུ་གསོལ་དུས།།
ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་
ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་ནི། ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་ནི། (ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ)མདོ་ཁམས་ཏྲེ་ཤོད་དུ་ཡབ་སྒོམ་པ་རྡོ་རྗེ་མགོན་དང་ཡུམ་ལྷ་ཐོག་བཟའ་སྒང་ལྕམ་མིང་འདྲེན་གྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ལྕགས་སྟག (སྤྱི་ལོ1110)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ཀྱི་མཚན་ལ་དགེ་འཕེལ་ཞུ། དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ཤིང་སྦྲུལ(སྤྱི་ལོ1125)ལོར་ཆོས་འཁོར་ཀ་བྲག་ཏུ་རྔོག་ལོ་ཙཱ་བའི་སློབ་མ་མཆོག་གི་བླ་མས་མཁན་པོ་དང་། ཆག་སེང་གེ་གྲགས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་མཛད་དེ་རབ་བྱུང་བཞེས་པའི་མཚན་ལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཞེས་གསོལ། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་ནས་འདུལ་བ་དང་བཀའ་གདམས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་འགའ་ཞིག་གསན། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་པ་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ས་སྤྲེལ(སྤྱི་ལོ1128)ལོར་ཁམས་ནས་དབུས་སུ་བྱོན། དེའི་ཕྱི་ལོ་སྟོད་ལུང་དུ་ཕེབས་ནས་རྒྱ་དམར་བ་དང་། ཕྱ་པ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ། པ་ཚབ་ལོ་ཙཱ་བ་ཉི་མ་གྲགས་པ་བཅས་ཀྱི་དྲུང་ནས་ཕར་ཕྱིན་དང་། དབུ་མ། ཚད་མ་བཅས་གསན། མལ་འདུལ་བ་འཛིན་པས་མཁན་པོ་དང་། ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན། མཁན་པོའི་གཅུང་གིས་གསང་སྟོན་མཛད་དེ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། གཞན་ཡང་དགེ་བཤེས་ཤ་ར་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པ་ཤེས་རབ་རྡོ་རྗེ། རྒ་ལོ་ཙཱ་བ། ཁམས་པ་ཨ་སེང་། ཡོལ་ཆོས་དབང་རོང་པ་མགར་དགེ་སོགས་བླ་མ་མང་དུ་བསྟེན་ནས་བཀའ་གདམས་ཀྱི་གཞུང་དང་མན་ངག  དུས་འཁོར་མགོན་པོ་བྱ་རོག་མ། ཕག་མོ། ཀྱཻ་རྡོར། ས་སྐྱ་བའི་ལམ་འབྲས། ཞི་བྱེད་སོགས་སྐབས་དེར་བོད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཆོས་བཀའ་ཐམས་ཅད་གསན། དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་པ་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ས་ལུག(སྤྱི་ལོ1139)ལོར་རྗེ་སྒམ་པོ་བ་ཁུ་དཔོན་གཉིས་དང་མཇལ། གསང་སྔགས་ཐབས་ལམ་གྱི་སྐོར་གསན་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་བར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་འབད་བརྩོན་གནང་བས་ན་བཟའ་རས་རྐྱང་ཐུབ་པ་བྱུང་། རྗེ་སྒམ་པོ་བས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་ཟངས་རི་དང་། ཕག་མོ་གྲུ། འོལ་ཁ། མོན་པ་གྲོ་སྟག་ཚང་སོགས་གནས་མང་པོར་ཕེབས་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་ཁོ་ན་མཛད། མོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ག་ཐུང་གིས་སྦྱིན་བདག་ཞུས་ནས་ལོ་གཅིག་རིང་རི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས། རྗེ་བཙུན་རས་ཆུང་པ་བསྟེན་ནས་རྗེ་མི་ལ་རས་པའི་ཞལ་གདམས་ཆ་ཚང་བ་གསན། རྗེ་སྒམ་པོ་བ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཁར་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་གནས་ངེས་མེད་དུ་མཛད་པའི་ངང་ནས་རླུང་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པའི་རྟགས་གསལ་པོ་བྱུང་། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་པ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ས་ཡོས(སྤྱི་ལོ1159)ལོར་མཚུར་ཕུའི་བྲག་རྩར་ཞག་འགའ་ཤས་བཞུགས་ཏེ་དགོན་པ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ཆགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་ཐུགས་སྨོན་མཛད། དེ་ནས་ཁམས་སུ་བྱོན་ནས་དབེན་གནས་མང་པོར་སྒྲུབ་པ་མཛད། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་པ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་སྤྲེལ(སྤྱི་ལོ1164)ལོར་ཀམ་པོ་གནས་ནང་དུ་ཕེབས་ཏེ་གནས་གཞི་བཟུང་བར་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་བདུན་པ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་སྦྲུལ(སྤྱི་ལོ1185)ལོར་ཀརྨ་པའི་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ། དེའི་ཕྱི་ལོ་ཁམས་ནས་དབུས་སུ་ཕེབས། འབྲི་གུང་སྐྱོབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོར་བཞུགས་པ་དང་མཇལ་ནས་ཆོས་གསན་རེས་མཛད། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ས་བྱ(སྤྱི་ལོ1189)ལོར་སྟོད་ལུང་དུ་མཚུར་ཕུའི་དགོན་པ་དངོས་སུ་ཕྱག་བཏབ། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིར་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་གླང(སྤྱི་ལོ1193)ལོར་མཚུར་ཕུའི་གདན་ས་རང་དུ་སྐུ་གཤེགས། སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུས་པའི་གདུང་ལ་རིང་བསྲེལ་སོགས་བྱོན་པ་རྣམས་གདུང་རྟེན་གསེར་གདུང་འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་བ་ཞིག་བཞེངས་པ་མཚུར་ཕུའི་དགོན་པ་རང་དུ་བཞུགས། ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ《ལྷོ་རོང་ཆོས་འབྱུང》བྲིས་མའི་ཤོག་གྲངས177ནས182བར་དང་། 《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ཤོག་གྲངས859ནས870བར། 《ཀརྨ་ཚང་ཆོས་འབྱུང》པོད་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས2ནས23བར་གསལ།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན། བེ་རི་འཇིགས་མེད།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་དབེན་ས་བ་རྒྱལ་བ་བློ་བཟང་དོན་འགྲུབ་ནི། གཙང་གཡས་རུ་དབེན་ས་ཞེས་པར་ཡབ་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེ་དང༌། ཡུམ་དཔལ་འཛོམས་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་གླང་༡༥༠༥ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། སྐྱེ་མ་ཐག་ནས་མ་ཎི་འབྲེུ་དྲུག་ཞལ་མདོན་མཛད་པ་སོགས་ཡ་མཚན་པའི་རང་རྟགས་དུ་མ་བསྟན། དགེ་འཕེལ་མཁན་པོ་ལེགས་བློ་བས་མཚན་ལ་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཞེས་བཏགས། རྗེ་སྐྱབས་མཆོག་དཔལ་བཟང་ལ་ལྷག་པའི་ལྷ་དང་བླ་མ་དུ་མས་ལུང་གིས་བསྟན་པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གདན་ས་དབེན་དགོན་ལ་ཕེབས་ཏེ། ཆུང་དུས་ནས་ཡི་གེ་འབྲེི་ཀློག་དང་ཆོས་སྤྱོད་སོགས་བསླབས་པས་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པར་ལྷ་རི་རྩེ་བ་ཆོས་རྗེ་གྲགས་པ་དོན་འགྲུབ་པའི་དྲུང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ལ་བློ་བཟང་དོན་འགྲུབ་ཞེས་གསོལ། དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཆོས་རྗེ་ལྷ་རི་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང༌། དཔེ་ཆོས་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་སོགས་བཀའ་ཆོས་དུ་མ་དང༌། དུས་འཁོར་དང་འཇིགས་བྱེད་སོགས་གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེའི་དབང་ལུང་མན་ངག་རྒྱ་ཆེར་གསན། སླར་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་དགེ་འཕེལ་དུ་ཆོས་རྗེ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་པའི་དྲུང་ནས། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་དུ་མའི་དབང་ལུང་དང་བཀའ་ཆོས་དུ་མ་གསན། བཀྲིས་ལྷུན་པོའི་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས་ནས་ཐོས་བསམ་གླིང་གྲྭ་ཚང་གི་གདན་ས་བ་འཇམ་དབྱངས་བློ་བཟང་བཤེས་གཉེན་པའི་དྲུང་ནས་བསྡུས་གྲྭ་སོགས་རིགས་ལམ་ལ་བསླབས་པས་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་གཞུང་ཆེན་མོ་དག་ལ་མཁས་པའི་སྙན་པ་གང་སར་འཕུར་བའི་ངེས་དོན་གྱི་མཁས་པའི་གོ་སར་བརྙེས། འོན་ཀྱང་ཚིག་སྤྱིའི་རྩོད་པ་དང་སློབ་གཉེར་ནི་ཆུའི་ལྦུ་བ་དང་ཆུ་ཤིང་གི་ལྤགས་པ་ལྟར་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་དང་མི་ལྡན་པར་དགོངས་ནས། སྲས་བཅས་རྒྱལ་བ་གང་དུ་གཤེགས་པའི་ལམ་བཟང་ལ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོ་བྱེད་རྒྱུའི་འདུན་པ་བཅོས་མིན་འཁྲུངས་ཏེ། དགེ་འཕེལ་བ་རྗེ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ལས་འདུལ་བའི་བསླབ་བྱ་དང༌། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར་སོགས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གསན། རྗེ་སྐྱབས་མཆོག་དཔལ་བ་ལས་དབང་ལུང་མན་ངག་རྒྱ་ཆེར་ཞུས། སྒྲུབ་པ་ལ་གཞོལ་བས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སོགས་བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་དུ་མས་ཞལ་གཟིགས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་ངེས་ཤེས་རྙེད། གྲུབ་ཆེན་ཆོས་རྡོ་རྗེའི་འཁོར་དུ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་སློབ་མ་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས། རྗེ་འདི་ཉིད་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་དགོངས་ནས། དགའ་ལྡན་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་བེའུ་བུམ་དང༌། དགའ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གླེགས་བམ་ཕྱག་ཏུ་གཏད་དེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར། དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས་མཁས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། དེ་ནས་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ། །དབང་བསྐུར་སྤྲུལ་པའི་གླེགས་བམ་ཕྱག་ཏུ་བཞུགས། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་གཏད་དབེན་ས་བ། །བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་པར་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས། འདུལ་བའི་བཅས་མཚམས་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་ཀྱང་མིག་འབྲས་བཞིན་སྲུང་ཞིང་ས་ཕྱོགས་ངེས་མེད་དུ་བྱ་བཏང་དབེན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཆང་སྟེ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བས། བསྟན་པ་སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ལ་དངོས་སུ་གནང་བའི་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་མན་ངག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མངའ་བདག་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་རང་གི་ཞལ་སྔ་ནས། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་མཆོག །བློ་བཟང་གྲགས་པ་ཞེས་པའི་བླ་མ་དེའི། །གསུང་གི་སྙིང་པོ་སྙན་བརྒྱུད་འཛིན་པ་ནི། །དེང་སང་དུས་ན་ཁོ་བོ་ཙམ་དུ་བས།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དགའ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གླེགས་བམ་དང་སྙན་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་ཚབ་དུ་དབང་བ་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་མཁས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་སོགས་ས་ལྟ་བུའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མ་དང་སྐལ་ལྡན་ལས་འཕྲོ་ཅན་གྱི་གདུལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བསྐྱངས་ཤིང༌། རྩོམ་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱང་པོད་གཉིས་མཛད། མཐར་དགུང་གྲངས་རེ་གཉིས་པ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་མེ་སྟག་༡༥༦༦ལོར་དབེན་དགོན་དུ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ། །
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ནི། གཙང་གི་ས་ཁུལ་ཤངས་བཀྲིས་རྩེར་ཡབ་ཚེ་རིང་དཔལ་འབྱོར་དང༌། ཡུམ་ལྷ་ལྕམ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ས་རྟ་༡༧༣༨ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་པཎ་ཆེན་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་མེད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང༌། དགུང་ལོ་གསུམ་ནས་ཡི་གེ་འབྲེི་ཀློག་སོགས་བསླབས་པས་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན། དགུང་ལོ་བཞི་པར་བཀྲིས་ལྷུན་པོར་གདན་དྲངས་ཏེ་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། རྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོས་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཞེས་གསོལ། བཀྲས་ལྷུན་སྔགས་ཆེན་བློ་བཟང་བཟོད་པ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ཏེ་དགུང་ལོ་བདུན་པར་རབ་བྱུང་གི་སོྡམ་པ་བཞེས་ཏེ་གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་སློབ་གཉེར་གསན་བསམ་གྱི་དབུ་ཚུགས། དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པར་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོའི་དྲུང་ནས་དབང་ལུང་མན་ངག་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་གསན། ཇོ་ཤཀ་གཉིས་དང་གདན་ས་གསུམ་རྒྱུད་གྲྭ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་གནས་མཇལ་དང་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེར་གནང༌། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་པར་ཡོངས་འཛིན་གཉིས་པ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ལས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་པར་ཡང་བསྐྱར་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་གཤེགས་པའི་གདུང་རྟེན་གསེར་གྱི་མཆོད་སྡོང་ལ་རབ་གནས་མཛད། གདན་ས་གསུམ་དང་རྒྱུད་གྲྭ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་རིས་མེད་སེར་སྐྱ་མང་པོར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་རྒྱ་ཆེར་འགྱེད། །དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་པར་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པར་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་གནང་པའི་མཚན་ལ་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་གསོལ། །དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པ་མདོ་ཁམས་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ། བོད་རྒྱ་ཧོར་གྱི་སྐྱེ་འགྲོ་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྲང་ཆར་ཕབ། ཞེ་གཉིས་པར་མན་ཆིན་གོང་མ་ཆན་ལུང་གི་དབུ་བླ་གནང་སྟེ་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲཻལ་བའི་རྒྱུན་སྐྱོང༌། རྒྱལ་མཆོག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དང༌། ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ། གོང་མ་ཆན་ལུང་སོགས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་དང་མི་ཆེན་དེ་བཞིན་རབ་བྱུང་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བའི་སྡེ་དང༌། སྔགས་པ་ལྕང་ལོ་འཆང་བའི་སྡེ། ཚེ་བློས་གཏོང་བའི་བྱ་བརལ། སྟོབས་དང་འབྱོར་པས་ཕྱུག་པའི་སྡེ་བ་སོགས་སྐྱེ་རྒུ་ཕལ་བོ་ཆེ་སློབ་མར་སྐྱོང་ཞིང༌། གསུང་གི་ལེགས་བཤད་ཀྱང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་དང༌། ཆོས་སྤྱོད་ཆོ་ག་བསྟོད་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་པོད་ཆེན་བརྒྱད་ཙམ་མཛད་དེ། མཐར་དགུང་གྲངས་ཞེ་གསུམ་པར་ལྕགས་བྱི་༡༧༨༠ལོར་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཧོང་སེ་དགོན་དུ་སྐུ་གཤེགས། །
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག
སྙིང་ལ་བཟོད་པར་ནུས་སམ་གངས་ཅན་པ། །ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །
བཙན་པོ་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དཔལ་འཕྲིན་ལས།
༣ སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ།
སྨིན་གྲོལ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༧༣༧ལོར་མདོ་སྨད་བཙན་པོ་དགོན་ཉེ་འཁོར་དུ་སྐུ་བལྟམས། བཤེས་གཉེན་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ལས་དགེ་བསྙེན་དང་ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་།༡༧༥༩ལོར་དབུས་སུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཕེབས། ༡༧༦༧ལོར་པེ་ཅིན་ལ་ཕེབས་ནས་གོང་མ་ཡུང་ཌི་དང་ཐུག་ཕྲད་མཛད། ༡༧༨༠ལོར། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་དང་མཇལ་ཕྲད་གནང་བ་དང་དབང་ཞུ།༡༧༨༥ལོར་ལྷ་ཁང་སེར་བོ་རུ་སྐུ་གཤེགས།
༨ དཔྱད་གཞི་ཡིག་ཆ།
【3】Turrell V Wylie:  "The geography of Tibet . Roma,1962.
ལབ་ཙེ་བཅའ་ཚུལ་དང་དེའི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་
ལྔ་བ། ལབ་ཙེ་བརྩིགས་པ།
དེ་ནས་ལས་ཀྱི་གཞི་དངོས་ཏེ།ལབ་ཙེ་བརྩིགས་ཚུལ་ནི་གཏེར་འབུལ་ཟིན་ནས་ས་སྟེང་སྙོམས་ལ་གཙང་མ་བྱས་པའི་སྟེང་དུ་སྟག་གཟིག་གི་པགས་པའམ། ཟ་འོག་གང་རུང་གི་གཞི་བྱས་ཏེ་དབུས་སུ་སྲོག་ཤིང་བཞེངས། དེའི་རྒྱབ་ཏུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཤིང་གི་རྩེ་མོར་སྲིད་པ་ཧུའི་ཕྱག་རྒྱ་བཏགས་ནས་དར་སྣ་ཚོགས་དང་ཤིང་ཐོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཏེ་བཞེངས། དེ་ལ་སྲོག་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་ནས་ཏོག་གི་བར་རིམ་པ་བཞིན་རས་ཡུག་དཀར་དམར་མཐིང་སེར་ལྗང་ཁུ་རྣམས་ལྔས་ལེགས་པར་བཅིངས་ནས། མཚམས་བཞི་ལ་རྟེན་ཤིང་བཞི་ཀས་གཏུགས་ཏེ། དམུ་ཐག་དཀར་སེར་དམར་སྔོ་བཞི་ཀས་ཕྱོགས་མདོག་དང་མཐུན་པརའདོགས་ཤིང་ཕྱོགས་བཞིར་འཐེན་ཏེ་རྡོ་ལ་བཏགས་ནས་འདི་སྐད་དོ།། ཀྱེ་ཐག་དཀར་ཤར་དུ་འཐེན་པ་འདིར།། ས་བདག་ཆེན་པོ་སྟག་སྐྱ་བཞུགས།། དེ་རིང་ཡོན་བདག་འཁོར་བཅས་ལ།། མི་ཡི་ཕྱྭ་གཡང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། ཐག་སེར་ལྷོ་རུ་འཐེན་པ་འདིར། ས་བདག་གཡུ་འབྲུག་སྔོན་པོ་བཞུགས།། དེ་རིང་ཡོན་བདག་འཁོར་བཅས་ལ།། རིན་ཆེན་ཕྱྭ་གཡང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ།། ཐག་དམར་ནུབ་ཏུ་འཐེན་པ་འདིར།། ས་བདག་ཆེན་མོ་བྱ་དམར་བཞུགས།། དེ་རིང་ཡོན་བདག་འཁོར་བཅས་ལ།། འཆི་མེད་ཚེ་ཡི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ།། ཐག་སྔོན་བྱང་དུ་འཐེན་པ་འདིར།། ས་བདག་རུས་སྦལ་ནག་པོ་བཞུགས།། དེ་རིང་ཡོན་བདག་འཁོར་བཅས་ལ།། ཕྱུགས་ཀྱི་ཕྱྭ་གཡང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ།། ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་ཀྱིས།། བཀྲ་ཤིས་ཕྱྭ་གཡང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ།། ས་ལ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱིས།། བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གཡང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ།། ཞེས་བརྗོད་ཅིང་མེ་ཏོག་གཏོར། དེ་ནས་སྟོད་གཞི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གང་དེའི་མེས་པོ་དང་།ཕྱི་མོ་དང་།ཡབ་ཡུམ་དང་།ལྕམ་དྲལ་དགུ་རྣམས་སྲོག་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འདོགས་ལ། སྲོག་ཤིང་གི་མདུན་དུ་གོང་གི་སྦ་སྙུག་ཚིགས་གསུམ་གྱི་མདའ་དང་བཅས་པའི་བྲེ་པད་འདབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་འཇོག་ལ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྲུ་ཟན་ལས་བྱས་པའི་གཟུགས་རྣམས་བཞག་སྟེ།བྱང་བུའི་གཟུགས་བསྡོམས་པའི་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་ཡོད་པ་རྣམས་སྔར་གྱི་གོ་རིམ་བཞིན་འཇིམ་པ་བཟང་བོ་ལ་བཙུགས། ཕྱོགས་བཞིའི་སྒོ་སྲུང་བཞི་རྣམས་བཙུགས། དེའི་མཐའ་སྐོར་དུ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ར་བ་བྱ། དེ་ནས་མཁན་པ། ཤུག་པ། དུར་བ་སོགས་ཀྱིས་གུར་ཕུབ་བྱ། དེ་ནས་རྡོ་རྩིག་གྲུ་བཞི་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་ཁྲབ་རྨོག  ས་སྟག   མེ་མདའ། གྲི། རལ་གྲི །མདའ། མདུང་། རུ་མཚོན། འཕྱར་དར། མཁན་བྱ། ཤིང་རིགས་བལ་སྣས་བརྒྱན་པ། སྟག་པའི་རྩེ་རྒྱལ། སྦ་སྙུག་གི་རྩེ་རྒྱལ། སྦ་སྙུག་ཚིགས་གསུམ་རྣམས་མཛེས་པར་བྱ། དེ་ནས་རྡོ་རྩིག་ཟླུམ་པོ་བྱ། དེ་ནས་ཤིང་བཟང་བོ་དང་། ས་རྡོ་བཟང་བོས་ཞིབ་ཏུ་ལེགས་པར་བརྩིགས་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་མི་ཆོད་པ་མི་ཤིག་པར་བྱས་ནས། དར་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤོག་བུའི་དོང་ཙེ་སྟོང་ཕྲེང་སོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བརྒྱན་ཅིང་། ཞོ་དང་མར་སྦྱར་བ་དང་། ཤིང་ཐོག་སྣ་ཚོགས་དང་།འབྲུ་སྣ་ཚོགས་གཏོར་ཏེ། ཕྱོགས་བཞིར་ཕྱོགས་མདོག་དང་མཐུན་པའི་རྡོ་བཞི་རྣམས་བཞག་ལ། ཕྱོགས་བཞིར་ལབ་ཙེ་ཆུང་བ་བཅུ་གསུམ་རེ་བྱ་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟ་དར་མི་ཆེ། འདིའི་སྐབས་སུ་ཞྭ་བོ་དང་། ལོང་བ། འཐེང་བོ། རྨེ་ཅན། གྲིབ་ཅན། བཤན་པ། རབས་ཆད། དམ་ཚིག་ཉམས་པ་རྣམས་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་བ་གལ་ཆེ་བར་མ་ཟད། ཁ་སྨྲས་ངན་པ་དང་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་སྐད་ཆ་རྣམས་སྤངས་ནས་ཡོན་བདག་རྣམས་དད་པ་ཆེ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་སྙིང་དགའ་ཞིང་། མི་དགའ་ལྷ་དགའ་དང་བཅས་བྲོ་འཁྲབ་པ་དང་། ནས་གཏོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིག་པར་བྱེད་དགོས་སོ།།
༡༧༧༠ལོ།
༡༧༧༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ
1.འཕེལ་འགྱུར།
འཕེལ་འགྱུར་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་སོང་བ་རྣམས་ལ་མུ་མཐུད་དུ་ལྷོད་གཡེང་གི་གོ་སྐབས་ཡོད་ལ། ཕམ་སོང་བ་རྣམས་ནི་ཛ་དྲག་གི་སྤྱི་ཚོགས་འགྲན་རྩོད་ཁྲོད་དུ་ཞུགས་དགོས།
3.རིགས་དབྱེ
[1]ནན་ནན་ཏན་ཏན་ཅན།
ཐར་ལོ
3.ནང་དོན་མདོར་བསྡུས
གློག་བརྙན་འདིའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དང་གློག་བརྙན་འདི་ལས་འཕྲོས་པའི་བརྙན་མིག་རེ་རེ་ལས་ཐར་ལོ་ཞེས་པའི་མི་སྣ་དེའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སེམས་ཚེགས་རིགས་ཤིག་བཏུས་ཤིང་། ཐར་ལོ་ནི་ཁེར་རྐྱང་གི་ལུག་རྫི་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོའི་དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ལམ་ནས《མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ》ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེ་བློ་ངོས་ནས་ཆུ་བཞུར་བ་ལྟར་སྐྱོར་ཐུབ་ནའང་། ཐར་ལོ་ཞེས་པའི་རང་མིང་བརྗེད་ངེས་སུ་ཁྱེར་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཁོ་ལ་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་མེད་པས། གྲོང་ཁྱེར་དུ་སོང་ནས་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་བསྒྲུབ་དགོས། ལོ་གང་མང་ལ་ཁེར་རྐྱང་ངང་ཕྱུགས་ཟོག་གི་རྗེས་ནས་དུས་འདའ་བཞིན་པའི་མི་སྣ་ཐར་ལོ་རྫོང་མཁར་དུ་ཐེངས་དང་པོར་ཐོབ་ཐང་ལག་འཁྱེར་ཞིག་བཟོ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཁོས་རང་ཉིད་མི་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་དོགས་པ་ཟ་བཞིན་ཡོད་ལ། མི་བཟང་དང་མི་ངན་གྱི་དབྱེ་བའང་གསལ་ཁ་དོད་པོ་ཞིག་འབྱེད་ཤེས་ཀྱི་མེད། སྐྲ་བཞར་ཁང་ཞིག་ནས་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བའི་བོད་རིགས་བུ་མོ་གཡང་འཚོ་ཟེར་བ་ཞིག་ལ་འཕྲད་པའི་བརྩེ་དུང་གི་བརྒྱུད་རིམ་གླེང་ཞིང་། བརྩེ་དུང་ལ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བའི་ཐར་ལོས་རང་གི་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་ཚད་བུ་མོ་དེ་ལ་སྤྲད་དེ་ལྷ་ས་ནས་འཚོ་བ་གསར་བ་ཞིག་གི་དབུ་ཁྱུད་ལ་རེ་སྨོན་བརྒྱབ་པ་དང་བུ་མོ་དེས་བསླུ་བྲིད་དང་ཚུལ་འཆོས་ཤིག་གིས་ཐར་ལོའི་མི་ཚེ་འདིའི་འཚོ་བའི་གདམ་ཀར་གོད་ཆག་ཆེན་པོ་ཐེབས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་བརྗོད་ཡོད།
5.སྤྱི་ཚོགས་གདེང་འཇོག
ཞི་བདེ་ཉི་མ་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཐོད་རྒལ་བྱུང་བའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཞིག་ཡིན། གློག་བརྙན་གཙོ་འཁྲབ་ཐོག་མ 《ཐར་ལོའི》ཁྲོད། ཁོང་གིས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་བྱས་རྗེས་བཞག་འདུག གདོད་མའི་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་རང་བྱུང་མཚོན་པ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐབས་རྩལ་བར་དང་། སེམས་དང་སེམས་མེད་ཀྱི་བར་ནས་གཏིང་མཐའ་ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་ཀློང་རིམ་ལས། ཁོའི་འགལ་ཟླ་སྟོང་ཕྲག་གི་ཁུགས་ནས་ཐོབ་ཐང་གང་ཞིག་ལ་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་འཆིང་རྒྱ་གཏོར་བ་དེ་བོད་མི་ཐར་ལོ་ཞེས་པ་ལས་མི་སྣའི་སྣང་བརྙན་ལེགས་པར་བཞེངས་འདུག
བདུན་ཟུར་
ཀྱཻ། སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ལྷ་འདྲེ་ཀུན། །ཉིད་ཀྱི་གླུད་དང་གཏོར་མ་འདི། །རིན་ཆེན་དུང་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། །རིན་ཆེན་དུང་ལས་གྲུབ་པའི་གླུད་དང་གཏོར་མ་འདི། །ཤར་ཕྱོགས་དྲི་ཟའི་ཚོགས་རྣམས་བཞེས་སུ་གསོལ། །ཉིད་ཀྱི་གླུད་དང་གཏོར་མ་འདི། །རིན་ཆེན་གསེར་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། །རིན་ཆེན་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་གླུད་དང་གཏོར་མ་འདི། །ལྷོ་ཕྱོགས་གཤིན་རྗེའི་ཚོགས་རྣམས་བཞེས་སུ་གསོལ། །ཉིད་ཀྱི་གླུད་དང་གཏོར་མ་འདི།  །རིན་ཆེན་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན།  །རིན་ཆེན་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གླུད་དང་གཏོར་མ་འདི། །ནུབ་ཕྱོགས་ཀླུ་དབང་ཚོགས་རྣམས་བཞེས་སུ་གསོལ།  །ཉིད་ཀྱི་གླུད་དང་གཏོར་མ་འདི། །རིན་ཆེན་གཡུ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན།  །རིན་ཆེན་གཡུ་ལས་གྲུབ་པའི་གླུད་དང་གཏོར་མ་འདི། །བྱང་ཕྱོགས་གནོད་སྦྱིན་ཚོགས་རྣམས་བཞེས་སུ་གསོལ། །ཉིད་ཀྱི་གླུད་དང་གཏོར་མ་འདི། །དེ་རིང་ཤ་ཁྲག་དམར་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཤ་ཁྲག་དམར་ལས་གྲུབ་པའི་གླུད་དང་གཏོར་མ་འདི། །སྣང་སྲིད་ལྷ་འདྲེ་ཚོགས་རྣམས་བཞེས་སུ་གསོལ། །
རོ་བཅུ་གཉིས།
ཁ་བ། སྐྱུར་བ། ཚ་བ། བསྐ་བ། ལན་ཚྭ། མངར་བ། ཡིད་དུ་འོང་བ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ། སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ། གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀེ་ཏ་ཀ་
ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།