ནགས་ཚང་ནུས་བློ་
བརྩམས་ཆོས་ངོ་སྤྲོད།
ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས《ནགས་ཚང་ཞི་ལུའི་སྐྱིད་སྡུག》”ཅེས་པའི་དེབ་མིང་མཐོང་མ་ཐག་ནས་ཨ་མདོ་བ་ཞིག་གིས་དེབ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་སྐྱེས་པ་ལོ་ཆུང་ཞིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། ཞི་ལུ་ཟེར་བ་འདི་ཨམ་སྐད་དུ་སྐྱེས་པ་སྤྱི་ལ་གོ་བའི་སྐབས་ཡོད་ན་ཡང་། མང་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ་སྐྱེས་པ་ལོ་ཆུང་དང་གཞོན་ནུའི་དུས་གཉིས་ཀ་ལ་གོ “ནགས་ཚང་ཞི་ལུའི་སྐྱིད་སྡུག”གི་ནང་གི་“ཞི་ལུ་”ནི་རང་ལོ་བཅུ་ཅན་གྱི་བུ་ཕྲུག་ཅིག་ཡིན།  སྤྱིར་བཏང་ལོ་ན་བཅུ་ཅན་གྱི་བུ་ཕྲུག་ཅིག་ནི་མི་ཚེ་ཡི་འགོ་བརྩམས་པ་ཙམ་ཡིན།  ཡིན་ན་ཡང་ནགས་ཚང་ཞི་ལུ་འདི་ལོ་ན་བཅུ་ལ་སླེབས་དུས། ཁོ་རང་གི་ཁྱིམ་ཚང་དང་བོད་པ་སྤྱི་ཡི་གནས་སྟངས་ལ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྗོད་སྟངས་ལྟར་ན་“གནམ་ས་བླ་འོག་འགྱུར་”བ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་།   རྩོམ་པ་པོ་འདི་འཁྲུངས་ནས་ལོ་གཅིག་ཀྱང་མ་འགོར་བར།  ཨ་མ་གྲོངས་རྐྱེན་གྱིས་འབྱོར་ཕྱུག་ཅན་གྱི་སྦྲ་ནག་དྲོན་མོ་ཞིག་བལྟབས་ཏེ་དྭ་ཕྲུག་ཕྱེད་ཀར་གྱུར་བ་དང་།  བཅིངས་འགྲོལ་དམག་ཡོང་བའི་དུས་ཟིང་གིས་ཕ་ཡུལ་དོར་ནས་འབྲོ་དགོས་བྱུང་བ།   འབྲོ་ལམ་དུ་ཡང་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་ལ་གཡོལ་བ་དང་འཐབ་པ་བཅས་ཀྱིས་ཕ་རྒན་བསད་དེ་དྭ་ཕྲུག་རྣལ་མ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།  མཐར་ཐུག་ལོ་ན་བཅུ་ལས་སོན་མེད་པའི་“ཞི་ལུ”འདི་བཙོན་ཁང་མ་གཏོགས་འགྲོ་ས་འདུག་ས་མེད་པར་གྱུར།    རྩོམ་པ་པོ་འདིས་རང་གི་བྱིས་པའི་དུས་ཀྱི་མྱོང་བ་རྣམས་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལམ་དུ་རི་མོ་ནང་བཞིན་འདྲེན་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། མྱོང་བ་དེ་དག་གི་ནང་ལ་སིམ་ཡོད་པའི་ཚོར་འདུ་དྲག་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་དུ་ཐོན་ཡོད།  སྒྲུང་འདི་ཀློག་མཁན་མང་པོས་རྩོམ་པ་པོ་ལ་ཡིག་འབྲེལ་བྱས་ཡོད་པར།  ཁོང་ཚོ་མང་པོས་སྒྲུང་རྩོམ་འདི་མིག་ཆུ་འདོན་ཞོར་དུ་ཀློག་པ་ཡིན་ཟེར།  ཀློག་པ་པོ་གཞན་ཞིག་གིས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཐུང་འདི་འབྲི་མཁན་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད།  “ངས་སྒྲུང་འདི་ཀློག་སྐབས།  ལན་མང་པོར་ཀློག་མཚམས་བཞག་ནས་སྙིང་མར་འབབ་ཏུ་འཇུག་དགོས་བྱུང་།  དེ་མ་ གཏོགས་སྙིང་ཡར་བཀྱགས་ནས་མུ་མཐུད་ནས་ཀློག་ཐབས་མི་འདུག”ཟེར།  རྩོམ་པ་པོ་པད་མ་ཚེ་དབང་ཤསྟྲི་ལགས་ལ་ཡང་ཚོར་བ་གཅིག་མཚུངས་བྱུང་ཡོད་དེ།  ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་གི་སྒྲུང་མང་པོ་བཀླགས་མྱོང་ཡང་“ཀློག་དུས་མིག་ཆུ་འབྱིན་ནུས་པ་ཞིག་ནགས་ཚང་ཞི་ལུའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གཞན་མ་བྱུང་”ཞེས་གསུངས།   སྤྱིར་བཏང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་རྩོམ་དཔྱད་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་ལྟར།  “ནགས་ཚང་ཞི་ལུའི་སྐྱིད་སྡུག”ལ་ཡང་ཀློག་མཁན་མང་བའི་ཚོད་ཀྱི་རྩོམ་དཔྱད་བྱུང་མེད།  དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི་སྒྲུང་རྩོམ་འདི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ངོ་མ་ཞིག་ཏུ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་མེད་སྟབས་།  འགྲེམས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དུས་དེབ་རྣམས་སུ་རྩོམ་དཔྱད་སྤེལ་ཐབས་མེད་ལས་ཆེ།  ཡིན་ན་ཡང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་བོད་ཡིག་གི་དྲ་རྒྱ་ཁག་གི་པོད་ཁུག་གམ་ཟིན་བྲིས(Blog)རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བརྩམས་སྒྲུང་འདི་ཕན་ཚུན་ལ་ངོ་སྤྲོད་དང་ཀློག་སྐུལ་གང་མང་བྱས་འདུག བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་དྲ་རྒྱ་མཆོད་མེ་ཟེར་བ་དེར་“ནགས་ཚང་ཞི་ལུའི་སྐྱིད་སྡུག”པར་སྐྲུན་བྱས་པ་ནི༢༠༠༧  ལོའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་དོན་ཆེན་བཅུའི་ནང་གི་ཨང་རིམ་ལྔ་བར་བགྲངས་ཤིང་། འདི་ནི་ “བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་ཕལ་བའི་རང་རྣམ་སྲོག་རྐང་དུ་བཞག་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཨང་དང་པོ”ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། སྒྲུང་རྩོམ་འདི་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པ་ནས།  བོད་ནང་གི་ཀློག་པ་པོ་གང་མང་ཞིག་གིས་རྩོམ་པ་པོ་ལ་ཐད་ཀར་ཡིག་འབྲེལ་བྱས་འདུག ཡིག་འབྲེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ནང་དུ་རྩོམ་པ་པོ་ནང་བཞིན་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་ནང་གི་བོད་ཀྱི་དུས་འགྱུར་ཆེན་མོ་དེ་དངོས་སུ་བརྒྱུད་མྱོང་མཁན་ཡོད་ལ། དུས་འགྱུར་འདིའི་སྐོར་ལ་རྣ་ཐོས་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་པའི་དེང་སང་གི་གཞོན་ནུ་ཡང་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་ཡི་གེའི་ནང་དོན་རྣམས་མདོ་དོན་དུ་དྲིལ་ན་དོན་གནད་གསུམ་དུ་འདུས།    གཅིག་ནི།  དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་དུས་འགྱུར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་།  རྒྱ་གཞུང་ གི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཡིག་རིགས་མ་གཏོགས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པ་མེད་པའི་ཧོར་ཁུང་སྒྲུང་རྩོམ་འདིས་གསབ་པ་དང་།    གཉིས་ནི།    སྒྲུང་རྩོམ་འདིས་དུས་འགྱུར་ཆེན་མོ་དེ་བཤད་མི་ཆོག་པ་དང་བྲིས་མི་ཆོག་པའི་བཀག་རྒྱ་གཏོར་བ།      གསུམ་ནི།  སྒྲུང་རྩོམ་འདི་ལ་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའི་འོས་གཞིའི་ནང་དུ་ཚུད་ཐབས་བྱ་འོས་ཆེ་བ་བཅས་ཡིན། སྒྲུང་རྩོམ་འདིས་ཀློག་པ་པོ་མང་པོའི་ཡིད་དབང་འགུག་པ་དང་མཚུངས་སུ།  ཁོང་ཚོས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྩོམ་པ་པོ་འདིའི་བདེ་འཇགས་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཡོང་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་པའི་སེམས་ཁྲལ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྒྲུང་ རྩོམ་འདིའི་ནང་དུ་རྒྱ་གཞུང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཡིག་རིགས་དང་ཧེ་བག་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིབ་འབྲི་བྱས་ཡོད།            ཨ་རིའི་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ནས་རྩོམ་པ་པོ་ལ་ཁོང་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་མིན་ལ་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་གནང་བར།    རྩོམ་པ་པོས་ཁོང་ལ་མི་རིགས་ཤིག་དང་ས་གནས་ཤིག་གི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་བའི་དབང་ཆ་མེད་ན་ཡང་།  ཁོང་རང་གི་སྒེར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་བའི་དབང་ཆ་ཁོང་རང་ལ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད།   སྒྲུང་རྩོམ་དེ་འགྲེམས་སྤེལ་རྒྱ་ཆེར་བྱུང་ནས་ལོ་གཅིག་ལྷག་འགོར་ན་ཡང་།    རྩོམ་པ་པོ་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རབས་གཏམ་ཟུར་ཙམ་ཡང་ཐོས་རྒྱུ་མེད་པའི་སྐབས་འདིར།  རྩོམ་པ་པོ་འདིའི་བདེ་འཇགས་ལ་སེམས་ཁྲལ་གནང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བློ་བག་ཅུང་ཙམ་བདེ་བའི་དབུགས་རིང་ཞིག་དལ་གྱིས་འབྱིན་བཞིན་ཡོད།   སྒྲུང་རྩོམ་འདི་བཀླགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མིག་ཆུ་བསྐམས་ཤིང་སྙིང་གི་འཕར་ལྡིང་འཇགས་རྗེས།  ཀློག་པ་པོ་སྐོར་ཞིག་གིས་སྒྲུང་རྩོམ་འདིའི་སྐྱོན་ཆ་འགའ་རེ་ཡང་མཐོང་བཞིན་ཡོད།  སྐྱོན་ཆ་གཅིག་ནི་ཡིག་སྐད་དུ་མ་བྲིས་པར་ཨ་མདོ་རྨ་ཆུའི་འབྲོག་སྐད་དུ་བྲིས་ཡོད་པ་དེས་སྒྲུང་རྩོམ་འདི་ ཀློག་པ་པོ་བོད་པ་ནང་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ཇེ་ཆུང་དུ་བཏང་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  སྐྱོན་ཆ་འདི་སེལ་ཆེད་ཉེ་ཆར་རྡ་རམ་ས་ལར་སྒྲུང་རྩོམ་འདི་ཨ་མདོའི་འབྲོག་སྐད་ནས་ཡིག་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པ་དེས།  བརྩམས་ཆོས་ཤིག་བོད་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་པའི་འུ་ཐུག་གི་ལོ་རྒྱུས་གསར་བཏོད་བྱས།  ད་དུང་སྒྲུང་རྩོམ་འདིའི་ནང་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ནི་ལོ་ན་བཅུ་ལས་མ་བརྒལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ།  དེའི་བསམ་ བློ་གཏོང་སྟངས་ཁག་ཅིག་ན་ཆུང་བྱིས་པ་ཞིག་ལ་མི་འཚམས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཀློག་པ་པོ་ཡང་སྐོར་ཞིག་ཡོད། རང་རྣམ་གྱི་སྒྲུང་རྩོམ་འདི་ལ་སྐྱོན་ཆ་ཕྲ་མོ་རེ་ཡོད་ན་ཡང་།  དེ་དག་གིས་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཇེ་ཆུང་དུ་བཏང་མེད། བརྩམས་ ཆོས་འདིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་བརྗོད་གཞི་གསར་པ་ཞིག་གི་སྒོ་ཕྱེ་བར་གྱུར།  བརྩམས་ཆོས་དེ་ཐོན་རྗེས་ཀྱི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ལ་དེ་དང་བརྗོད་གཞི་གཅིག་མཚུངས་ཅན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་“ངའི་ཕ་ཡུལ་དང་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ།”དང་“ངའི་ཕ་ཡུལ་དང་གཟབ་ཉན”ཟེར་བ་གཉིས་པར་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད།  སྤྱིར་བཏང་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་རང་“སེམས་རྨའི་རྩོམ་རིག་”ཟེར་བའི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཡིས་མཚོན་པའི་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གཞུང་གི་གཡོན་ཐལ་ཆེ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་མཚང་འདོན་པའི་རྩོམ་རིག་གི་ལས་འགུལ་ཞིག་དར་བ་དེས་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས།    བོད་པའི་རྩོམ་རིག་གི་ནང་དུ་ཡང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཡི་སྐྱོན་མཚང་འབྱིན་པའི་སྒྲུང་རྩོམ་ཁ་ཤས་ཤིག་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གྱི་དབང་ཤུགས་བོད་ལ་དང་པོར་སླེབས་སྐབས་སུ་བོད་ལ་གོད་ཆག་ཅི་བྱུང་བྲིས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ད་བར་དུ་བྱུང་མེད།  “ནགས་ཚང་ཞི་ལུའི་སྐྱིད་སྡུག”ནི་རང་གི་མྱོང་བ་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་གུང་ཁྲན་གྱི་དབང་ཤུགས་བོད་དུ་སླེབས་སྐབས་རྩོམ་པ་པོ་རང་དང་རང་གི་ཕ་ཡུལ་ལ་གོད་ཆག་ཅི་བྱུང་རང་གི་མྱོང་བ་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་བྲིས་པའི་བརྩམས་ཆོས་དང་པོ་ཡིན།      སྒྲུང་རྩོམ་འདི་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ནས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་བྱུང་བའི་འགྱུར་དང་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་ཨམ་སྐད་ནས་ཡིག་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་འདི་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་རྒྱ་ཡིག་ཡིན།    ངས་སྒྲུང་རྩོམ་འདིའི་ངོ་སྤྲོད་འདི་བྲིས་ཚར་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར་བོད་མོ་སྙན་ངག་པ་ལྕགས་མོ་མཚོ་དང་མོའི་སྐུ་ཟླ་ལྷག་རྒྱལ་གཉིས་ནས་གཙོ་བྱས་པའི་ཁོང་ཚོ་ཁག་ཅིག་གིས་སྒྲུང་རྩོམ་འདི་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ཚར་ནས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་འཚོལ་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་འབྱོར། འགྱུར་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུང་རྩོམ་འདིའི་ཀློག་པ་པོ་རྒྱ་སྐྱེད་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་འབྱུང་རྒྱུ་དང་།  མི་འགྱངས་པར་དབྱིན་འགྱུར་མ་ཡང་ཐོན་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཇེ་ཆེར་སོང་ཡོད།