cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
སྤྲེལ་ནག་པ་བློ་གྲོས་དཔལ་བཟང་
དུས་བའི་བཅར་འདྲི།
ལན། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དེབ་དང་རྩོམ་ཡིག་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། གྲངས་ཚད་དང་སྤུས་ཚད་བར་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་འདུག ང་རང་གི་མཐོང་ཚུལ་ཡིན་ན། བཙན་བྱོལ་ནང་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གིས་སྙན་རྩོམ་ཚད་ལྡན་ཞིག་དང་དཔྱད་རྩོམ་ཚད་ལྡན་ཞིག ཡང་ན་དགག་རྩོམ་ཚད་ལྡན་འདི་བྲིས་འདུག་ཟེར་ནས་སྟོན་རྒྱུ་ཉུང་ཉུར་རེད། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་འདུག བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཚད་ལྡན་རྩོམ་ཡིག་ཉུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་རྩོམ་པ་པོའི་ཤེས་ཚད་ཞན་པ་དང་། གཉིས་ནས་བསམ་བློའི་གོ་རྟོགས་མ་སད་པ་དང་། གསུམ་ནས་ཁོར་ཡུག་གུ་དོག་པའི་དབང་གིས་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཏུ་རྩོམ་ཡིག་གི་སྤུས་ཚད་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཤིག་ལ་མཚོན་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ཡིན་སྟབས། ངས་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་རྩོམ་འབྲིའི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དཔེར་ན། ཞན་ཆ་འདི་དག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ན། སློབ་མ་ཞིག་ཡིན་ན་སློ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་རྩོམ་འབྲིའི་རྨང་གཞིའི་གོ་རིམ་གསུམ་རེད། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཅིག་སློབ་ཆུང་སློབ་མ་ཚོའི་བསམ་བློའི་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ་དང་། གཉིས་པ་དངོས་གཞིའི་སློབ་མ་ཚོར་རྩོམ་འབྲིའི་ཁ་ཕྱོགས་སྟོན་རྒྱུ། གསུམ་པ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་ཚོའི་རྩོམ་འབྲིའི་ཐད་རམ་འདེགས་དང་ནུས་འདོན་རྒྱུ་སོགས་རེད།
རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་ན། ངའི་རེ་བ་མཐོ་ཤོས་དེ་གཅིག་ནས་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཚང་མ་རབ་ཡིན་ན་རྩོམ་པ་པོ་ཚད་ལྡན་རྐྱང་རྐྱང་དང་། གཉིས་ནས་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་མཁན། གསུམ་ནས་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་མི་ཤེས་ནའང་རྩོམ་རིག་གི་བློ་སྦྱོང་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་ཡིན་དགོས་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ནི་བཅོས་བསླད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ། དགོས་པ་གཞན་པར་མ་དམིགས་པར་རྩོམ་རིག་རང་ལ་དམིགས་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་མིན་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མཐུན་ཚོགས་ཤིག་ཇི་ལྟར་གནས་ཐབས་སུ་བསམ་བློ་མི་གཏོང་བར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ། ཡང་ན་མི་སྒེར་གྱི་སྐད་ཆ་གང་རུང་ཞིག་ཁྱེར་ཡོང་ནས་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་གནས་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཤིག་གི་འགྲོ་སྟངས་མ་རེད། ཐོག་མར་ང་ཚོས་རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློ་དང་རྩོམ་པ་པོའི་ཤེས་ཚད། རྩོམ་པ་པོའི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་ཐོག་ནས་གནས་ཐུབ་དགོས་པ་དང་། དེ་ནས་རིམ་པར་ཆོས་ལུགས་ཆབ་སྲིད་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་དགོས་པ་རེད། ནུས་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་འདི་གནས་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རེད།
རྡོ་སྦིས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་
དགུང་ལོ་རེ་བརྒྱད་པར་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་བཟུང་སྔ་རྗེས་སུ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་དང་། རིག་གནས་སློབ་གསོ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན། ནུབ་བྱང་དམག་དོན་དོ་དམ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་ཨུ་ཡོན་གཞོན་པ། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་འཐུས་མི། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན། རྒྱལ་ཡོངས་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཀྲང་། ནང་བསྟན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཡོན་ཀྲང་བཅས་ཀྱི་འགན་བཞེས་པ་རེད།
བོད་ཀྱི་མཛངས་བློན་བདུན་
སྤུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་མཛངས་བློན་མི་བདུན་ཞེས་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ས་སྟེང་དུ་ཁྱབ་པའི་དང་པོ་ནི། སྟོད་ཀྱི་སྟེང་གཉིས་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱི་མ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཤིང་བསྲེགས་པའི་སོལ་བས་རྡོ་བཞུས་ནས་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་སྦྱངས། ཤིང་ལ་མིག་ཕུག་ནས་གཤོལ་དང་གཉའ་ཤིང་བྱས། ས་གཞི་བརྐོས་ནས་ཕུ་ཆུ་ཡུར་ལ་དྲངས། རྨོན་དོར་བསྡེབས་ནས་སྤང་ཐང་ཞིང་དུ་རྨོས། དྲག་ཏུ་འབབ་པའི་ཆུ་ལ་ཟམ་པ་བཙུགས་ཤིང་རྨོས་པའི་ལོ་ཏོག་འདི་བའི་རིང་ལ་བྱུང་། འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་གཉིས་པ་ནི། ལེགས་དྲུག་གི་ཐོག་མ་ཨི་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི་བུ་ལྷ་བུ་མགོ་དཀར་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་ཞིང་ལ་དོར་ཁ་བརྩི་བ་དང་། འབྲོག་ལ་ཐུལ་རྩིས། ཕུ་ཆུ་ཡུར་བར་འདྲེན་པ་བཅས་ཀྱི་སྲོལ་བཏོད་པར་མ་ཟད་ཞིང་ཆུ་མ་རྨོ་བའི་མགོ་ཡང་ཁོང་གི་རིང་ལ་བརྩམས་པར་གྲགས། འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་བདུན་གྱི་གསུམ་པ་ནི། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་བློན་པོ་ཁྲི་ངོར་སྣང་བཙུན་མོང་གི་བུ་ཡིན་ལ། འདི་བའི་རིང་ལ་བྲེ་ལ་ཕུལ་སྲང་གསུམ་དང་ཚོང་ལས་དར་བར་བཤད། འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་བདུན་གྱི་བཞི་བ་ནི། འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཆོས་བློན་ཐོནམི་སམ་བྷོ་ཊ་སྟེ། ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ཐོག་མར་གསར་བཟོ་མཛད་ཅིང་བོད་ཡུལ་མུན་པའི་གླིང་འདི་རིག་པའི་ཉིན་བྱེད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱས། འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་བདུན་གྱི་ལྔ་བ་ནི། སྲོང་བཙན་གྱི་བློན་པོ་ཁྲི་བཟང་ཡང་སྟོན་སྙགས་ཀྱི་བུ་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་རི་ཁྱིམ་ཀླུང་དུ་ཕབ། སྤོ་མཐོའི་མཁར་དུ་བརྩིགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་བཅོས་པས་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཐོག་མ་ཡང་དུས་སྐབས་འདི་ནས་བྱུང་བར་གྲགས། འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་བདུན་གྱི་དྲུག་པ་ནི། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བློན་པོ་མགོས་ཁྲི་བཟང་ཡབ་ལྷག་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ལ། བློན་པོ་འདིས་གསོས་ཐང་སྟོང་ཐང་སོགས་ཁྲིམས་ཀྱི་བྱང་བུ་དགུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་བོད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་མ་འདི་ནས་དར་བར་གྲགས། འཕྲུལ་བློན་མཛངས་བློན་མི་བདུན་གྱི་བདུན་པ་ནི། ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་བློན་པོ་སྟག་བཙན་གདོང་གཟིགས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ལ། བློན་པོ་འདིའི་སྐུ་རིང་ལ་འབངས་མི་ཁྱིམ་རེ་ལ་རྟ་མཛོ་བ་གསུམ་སོགས་ཆ་སྙོམས་སུ་བགོས་ཤིང་། དབྱར་གྱི་རྩྭ་བྲེགས་ནས་བསྐམས་རྗེས་དགུན་དུས་ཕྱུགས་ཀྱི་གཟན་དུ་བྱེད་པའི་སྲོལ་བཏོད་ཅེས་དེབ་སྔོན་དུ་གསུངས།
རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ།
སྲིད་འཛིན་ཁོངས་གཏོགས།
རླངས་འཁོར་ཨང་རྟགས། 青D
3.1 ས་ཞིང་ཐོན་ཁུངས།
8.2 སྨན་བཅོས་ལས་དོན།
2 སྲིད་འཛིན་ཁོངས་དབྱེ། རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་རེབ་གོང་རྫོང་དང་། གཅན་ཚ་རྫོང་། རྩེ་ཁོག་རྫོང་། རྨ་ལྷོ་སོག་རྫོང་བཅས་རྫོང་ཁག་4དང་། ཡུལ་ཚོ28དང་གྲོང་རྡལ8བཅས་ཡོད།
རྩེ་ཁོག་རྫོང་། སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ6494 ཁྲི7.5
9_1 རྩེ་ཁོག་རྫོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དམེ་ཤུལ་ནགས་ཚལ། དམེ་ཤུལ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ནགས་ཚལ་སྤྱི་གླིང་ནི་རྨ་ལྷོ་ཁུལ་རྩེ་ཁོག་རྫོང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཅིང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གནས་སའི་རོང་བོ་གྲོང་རྡལ་ནས་སྤྱི་ལེ32ཡོད། དེ་ནི་གདོད་མའི་ནགས་ཚལ་གྱི་རང་བྱུང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་ལ། མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་ནང་དུ་རི་བོའི་ཚོགས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་ལ། ནགས་ཀྱི་ཁེབས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། ཆུ་བོ་ལྷུང་ལྷུང་དུ་འབབ་པ། བྱ་བྱེའུ་སྐད་སྙན་དང་མེ་ཏོག་དྲི་བསུང་གིས་རྣམ་པར་ཁྱབ་ཡོད། ནགས་ཁུལ་དུ་ལྕུམ་རྩྭ་དང་། དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ། མེ་ཏོག་གངས་ལྷ་སོགས་སྨན་སྣ་རྩ་ཆེན་དང་གངས་གཟིག རྫ་ཁ་གོང་མོ་སོགས་མཐོང་དཀོན་པའི་སྲོག་ཆགས་ཡོད་པས་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱེ་དངོས་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་པའི་ནགས་ཚལ་སྤྱི་གླིང་དུ་ཆོག་མཆན་བཀོད་ཡོད།
ཝ་སེར།
བོད་ཀྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཝ་ཞེས་པ་ལ་རིགས་གཅིག་ལས་མེད་པ་དང་ཡང ་ན་རིགས་གཅིག་ལས་མཐོང་མྱོང་མེད། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རིག་གཅིག་མཁས་པའི་ བཤས་སྲོལ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་ཝ་ལ་༼Vulpes ferrilata༽ཞེས་འབོད་སྲོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུན་མཚན་ནི་བོད་ཀྱི་བྱེས་མའི་ཝ་མོ་ཞེས་འབོད་གྱིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཝ་ནི་སའི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྨིས་༣༠༠༠ ནས་༥༣༠༠ཙམ་ཀྱི་མདོ་དབུས་ མཐོ་སྒང་དང་། བལ་ཡུལ། རྒྱ་གར་སོགས་ཀྱི་ས་སྒང་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གཞིགས་ནས་བཤད་ན་ཝ་ཞེས་པའི་སྲོགས་ཆགས་ འདི་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་མེད་སུ་མི་རུང་བའི་འཚོ་བའི་ ཆ་ཤས་ཞིག་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ལྟ་བ་ནས་བཤད་ན་བོད་ཀྱི་ཝ་ནི་ ༡༨༤༢ལོ་དབྱིན་ཇིའི་རང་བྱུང་རིག་པ་བ་ Brian Houghton Hodgsonགྱིས་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པར་གྲགས།
བཙུན་མོ་རིན་ཆེན་
1. 《གངས་ལྗོངས་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་གསེར་གྱི་སྦྲམ་བུ》ལས། རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཡ་གྱལ་ཏེ།  《དྲན་པ་ཉེར་བཞག》ལས།  བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ལུས་ལ་ཙནྡན་དང་ཁ་ལ་ཨུཏྤལའི་དྲི་འབྱུང་ཞིང་།  རེག་ན་ཉོན་མོངས་མེད་པས་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་དང་སྲིང་མོ་ལྟར་མཐོང་བ།  གླིང་དེའི་བཀྲེས་སྐོམ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པ།  བུ་མང་པོ་བཙའ་ཞིང་ཁྱིམ་ཐབས་མེད་ཀྱང་འདོད་ཡོན་ལྔའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་དེའོ། ། 2. 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》ལས། བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་པ།  བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ།  ཡིད་དུ་འོང་བའི་དྲི་དང་རེག་བྱ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་དེའོ། །
བྱ།
བྱ་སེམས་ཅན་རེད།
སྨྲྀ་ཏི་དྲན་པའི་སྙན་དངགས་རང་བྱུང་ངག་གི་འབབ་སྟེགས།
ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་མཛད་པ་རིང་མོ་འཛམ་གླིང་མཁས་རྒུའི་མདུན་སར་སྒྲོག །
ཁ་རྩང་དེ་རིང་ཁ་བའི་ལྗོངས་ནས་སྨྲྀ་ཏིའི་མཛད་རྣམ་འཚོལ་དགོས་ཞེས།།
ཉི་ཟླའི་ཁེངས་པ་ས་ལ་ཕབ་པའི་པཎ་གྲུབ་ཉི་ཟླ་འདྲ་བའི་དྲུང་།།
གཞན་སྡེ་དུག་གི་ནགས་ཀླུང་བསྲེགས་པས་ཧ་ལའི་དུད་སྤྲིན་སྐུ་ལ་འཁྲིལ།།
བསོད་སྐམ་རྒན་མོའི་མིག་གི་ནང་དུ་ཡོས་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་མི་ཁུག་པའི།།
ལྗང་མདོག་ལོ་འདབ་གང་སར་གྲོལ་བའི་སྐལ་བཟང་དགའ་སྟོན་འཆར་ནུས་ཅི །།
རྒྱ་བལ་ལི་སོགས་ཕྱི་མི་ཁྱིམ་མཚེས་འདོད་རྔམས་ཆེ་བ་ཉུང་ཉུང་མིན།།
སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་ལོ་ཙཱའི་མིང་འཆང་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་བྱུང་བ་ ཚོས།།
རིམ་པ་བདུན་གྱི་རྒྱ་ ལས་མ་འགངས་བཙན་པོའི་བཀའ་ཡིས་བཅད་པ་ལྟར།།
གསར་རྙིང་སྔགས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་འབྱེད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི་སྔགས་གཞུང་བགྲང་ །།
རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ བསྐལ་པའི་མེ་རླུང་རྒྱལ་ཁམས་ཡོངས་སུ་འབར་བའི་ཁྲོད།།
འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་བསྟོད་པ།
རྗེ་བཙུན་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་བསྟོད་པ།
༄༅། །པོ་ཊ་ལ་ཡི་གནས་མཆོག་ནས། །ཏཱཾ་ཡིག་ལྗང་གུ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང་།
། ཏཱཾ་ཡིག་འོད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ། སྒྲོལ་མ་འཁོར་བཅས་གཤེགས་སུ་གསོལ།
།རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་མ།
།གཡས་བསྐུམས་གཡོན་བརྐྱང་ཞབས་ཀྱིས་མནན་ཏེ།
།ཁྲོ་གཉེར་སྤྱན་མཛད་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིས།
།སྡིག་པ་ཆེན་པོ་འཇོམས་པ་ཉིད་མ།
།ཕྱག་འཚལ་ཉི་མ་ཟླ་བ་རྒྱས་པའི།
།ཧ་ར་གཉིས་བརྗོད་ཏུཏྟཱ་ར་ཡིས།
།དྲན་པས་རབ་ཏུ་སེལ་བ་ཉིད་འཐོབ།
།བུ་འདོད་པས་ནི་བུ་ཐོབ་འགྱུར་ཞིང་།
རྗེ་བཙུན་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་དང་།
།ཀུན་ནས་དང་བས་ཕྱག་བགྱིའོ།
འཕགས་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་བཞེས་སུ་གསོལ།
།མི་དགེ་བཅུ་དང་མཚམས་མེད་ལྔ།
། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་།
། བདག་གིས་བསོད་ནམས་ཅི་བསགས་པ།
།རྗེ་བཙུན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐུགས་རྗེ་ཅན།
།སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་ཞིང་དམ་ཆོས་འཕེལ་བ་དང་།
། ཡུམ་གྱུར་ཨཏྤལ་བསྣམས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག།
ཆོས་ཐང་དགོན་
རྟེན་གསུམ་སྐོར།
འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ཚེམས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་བྱིན་རླབས་སྙན་གྲགས་ཅན་དང་། སྤྱན་རས་གཟིགས། གསང་འདུས། འཇམ་པའི་དབྱངས་བཅས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་བྱིན་ཅན། རྒྱུད་སྡེ་ལྔའི་ཐང་ག་བྱིན་ཅན་སོགས་དང་། གསར་བཞེངས་དུས་འཁོར་གཞལ་ཡས་ཁང་། མི་འཁྲུགས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། བདེ་ཆེན་ཞིང་ཐང་། མི་འཁྲུགས་པའི་ཞིང་ཐང་། ཀུན་མཁྱེན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཐང་ག་གསེར་སྐུ་སྡོམ་པའི་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་དང་། གསུང་རྟེན་ལ་བཀའ་ཆོས་བྱིན་ཅན། བཀའ་བསྟན་ཆོས་དུ་མ། བོད་འགྲེལ་གྱི་གསུང་འབུམ་དུ་མ་སོགས་ཁྱོན་པོད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ལྷག་དང་། ཐུགས་རྟེན་ལ་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་བྱིན་ཅན་གྲངས་མང་བཞུགས།
ལི་ཐུ་ཨེ་ནི་ཡ།
ལོ་རྒྱུས།
ཐོག་དང་པོར་ལོ་སུ་ལྦེ་ན་ཡའི་མིང་འདི་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི་འཇར་མན་གྱི་ལག་བྲིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་ཆ་ཆོད་རྡུ་ལུམ་པིར་རྒུ་ཞེས་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་གླེང་ཡོད་ལ། དུས་དེ་འཁོད་པའི་ལོ་ཚིགས་ནི་ཕྱི་ལོ1009ཟླ་2པའི14རེད། ལེ་སུ་ལྦེ་ན་ལྗོངས་ནི་རྨེན་རྡུ་རྒ་སིས་ཀྱིས1236ལོར་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཏེ་དེའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དག་གིས་ལེ་སུ་ལྦེ་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཞེས་སུ་འབོད།
བཀའ་འགྱུར།
བཀའ་འགྱུར་ལས།
ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད། ཚོར་བ་མེད། འདུ་ཤེས་མེད། འདུ་བྱེད་མེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད། མིག་མེད། རྣ་བ་མེད། སྣ་མེད། ལྕེ་མེད། ལུས་མེད། ཡིད་མེད། གཟུགས་མེད། སྒྲ་མེད། དྲི་མེད། རོ་མེད། རེག་བྱ་མེད། ཆོས་མེད་དོ།། མིག་གི་ཁམས་མེད་པ་ནས་རྒ་ཤི་མེད། རྒ་ཤི་ཟད་པའི་བར་དུ་ཡང་ མེད་དོ།།
དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས། རིག་པ་ཆེན་པོའི་སྔགས། བླ་ན་མེད་པའི་སྔགས། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྔགས། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྔགས། མི་བརྫུན་པས་ན་བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱེ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས་སྨྲས་པ། ཏ་དྱ་ཐཱ། ཨོཾ་ག་ཏེ་ག་ཏེ་པཱ་ར་ག་ཏེ། པཱ་ར་སཾ་ག་ཏེ། བོ་དྷི་སྭཱ་ཧཱ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྦྱན་རས་གཟིགས་ དབང་ཕྱུག་དང་། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།།
རོང་པོ་སྐལ་ལྡན་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ།
ཡབ་རོང་པོའི་བུ་ཆོས་སྐྱོང་གི་སྲས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ས་རྟ(༡༦༧༨)ལོར་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་པ་ལ་བ་སོ་རྗེ་དྲུང་དཀོན་མཆོག་ཉི་མའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོར་གསོལ། རྗེ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཀྲ་ཤིས་དང་རྗེ་ཤེས་རབས་བཀྲ་ཤིས་བླ་མར་བསྟེན་ནས་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་དང་རྗེ་གོང་མའི་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་དམ་པ་མ་ལུས་གསན། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་པ་མེ་གླང(༡༦༩༧)ལོར་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དང་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་མཁས་གྲུབ་དུ་མའི་ཞབས་དུ་གཏུགས། འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོས་གྲར་ཞུགས་ཏེ་གསན་བསམ་མཛད། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡི་ཤིས་ལས་བསྙེན་རྫོགས་བཞེས། དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་པར་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྒོ་མང་ཁྲིར་ཕེབས་པའི་དྲུང་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསན། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་པ་ཆུ་རྟ(༡༧༠༢)ལོར་གོང་ས་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་དགའ་ལྡན་ཨ་ཆི་ཐུ་ཨེར་ཏི་ནི་ནོ་མོ་ཧན་གྱི་ཆོ་ལོ་དང་། ཐམ་ག་གྲུ་སྒོར། གདུགས་རྟ་དར། འབེབ་ལྕགས་སོགས་ཆེན་པོར་འོས་པའི་གཟེངས་བསྟོད་དང་། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་ཀྱང་གཟིངས་བསྟོད་གནང་། ལོ་དེར་གསེར་ལྗོངས་ཞིང་གི་གདན་ས་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་དུ་ཕེབས། སྔགས་འཆང་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ལས་ཟབ་ཆོས་ཀྱི་གདམས་ངག་མང་དུ་གསན་། དགུང་གྲངས་སུམ་བཅུ་པར་ཡོངས་འཛིན་རྗེ་ཤེས་རབ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྲེང་བ་གསན་སྐབས་ཆེན་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོའི་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་གཟིགས་ནས་ཐུགས་དད་ཚད་མེད་པ་འཁྲུངས། དགུང་གྲངས་སོ་དགུ་པར་རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་པ་དང་མཇལ་ཏེ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་གསན། རྗེ་འདི་པའི་ལྗགས་བཀོད་ལྟར་སྦྱིན་བདག་ཨརྒེར་གྱིས་རོང་པོ་ནང་བཀའ་འགྱུར་གསེར་བྲིས་མ་བཞེངས། དགུང་ལོ་ང་ལྔ་པ་ཆུ་བྱི(༡༧༣༢) ལོར་ནང་སོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་དང་བཀའ་གྲོས་མཛད་དེ་སྒྲུབ་སྡེ་དང་དགོན་ལག་ལྷན་གཅིག་འཚོགས་ཏེ་རོང་པོ་སྨོན་ལམ་གསར་དུ་བཙིགས་པ་ལོ་ལྟར་རྒྱུན་འཇགས་སོང་། དགུང་གྲངས་ང་བདུན་བཞེས་པ་ཤིང་སྟག(༡༧༣༤)ལོར་འཇའ་མོའི་དཔོན་སློབ་ངག་དབང་གྲགས་པ་ལ་ཞ་ལུ་བ་ལེགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཞུན་ཐིག་ལས་གྲུབ་པའི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྐུ་དང་། སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཕགས་མོས་དངོས་སུ་གནང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གླེགས་བམ་དང་བཀའ་ཁྱབ་བཅས་པ་བསྩལ་ཏེ་སྒྲུབ་སྡེ་སོ་སོ་ནས་དགེ་འདུན་གསང་བ་འདུས་པའི་ལྷ་གྲངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་རོང་པའི་གྲུ་ཚང་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་པ་གྲུ་ཚང་གསང་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་བང་མཛོད་གསར་དུ་བཙུགས་པ་དང་ཆོས་ཁྲི་དང་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས། རྗེ་ཉིད་གང་དུ་ཕེབས་པ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་བཟང་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཁྱབ། རྡོ་ཡང་འདམ་ལྟར་བརྫིས་ཏེ་ཞབས་རྗེས་བཀོད་པ་ལ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་ཅི་ཡང་བསྟན། དྲུང་འཁོད་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མཁྱེན། གསུང་རྩོམ་ལ 《རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པའི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར》 《མདོ་ངགས་ལམ་གྱི་གནད་མ་ལུས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རྣལ་འབྱོར》 《རྗེ་ཤེས་རབས་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྣམ་ཐར》དེ་བཞིན་རྟོགས་བརྗོད་དང། རྣམ་ཐར། བསླབ་བྱ། མགུར་མ་སོགས་པོ་ཏི་གཅིག་གཞུགས། དགུང་གྲངས་རེ་གཉིས་ལ་ཕེབས་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ས་ལུག་(༡༧༣༩) ལོར་ཞི་བར་གཤེགས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
༡༧༥༥ལོ།
༡༧༥༥ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
བློ་བཟང་ཐུགས་རྗེ་
སྤང་ལུང་བློ་བཟང་ཐུགསརྗེ་ནི་རྒྱལ་ཐང་གཏེར་མ་རོང་སའི་འོད་ཀྱི་གྲོང་སྡེར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ནར་སོན་པ་ན་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་སེར་སྨད་སྤོམ་ར་ཁང་ཚན་དུ་སྒྲིག་ཞུགས་ཀྱིས་གཞུང་ཆེན་ཁག་སོགས་ལ་གསན་བསམ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མཛད་པས་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར། སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོའི་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ཆོས་འཆད་སྤེལ་ལོ་མང་གནང་ཞིང་། སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཡིག་ཆའི་གྲས་ཀུན་གཞི་སྤྱི་མཐའ་གཉིས་གསར་རྩོམ་དང་། རྟགས་རིགས་ཀྱི་མཆན་བུ་བཅས་ཀྱི་གསུང་དཔར་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་བཞུགས། གཞན་ཡང་གསུང་རྩོམ་ཆོས་ཚན་ཁག་པོད་ཆེན་གཅིག་གི་གསུང་དཔར་ལྷ་སར་ར་མོ་ཆེའི་ཡང་སྟེང་དུ་བཞུགས། བར་སྐབས་ཤིག་ནས་གཞུང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་འབྲེལ་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་འཕྲུལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་སྦྱོར་མཛད་པས་རྟགས་ཐོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱུང་བ་བཅས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་སུ་གཞུང་ས་མཆོག་གིས་དད་པ་མཁན་པོའི་མཚན་གནས་དང་། དྭགས་པོ་བང་རིམ་མཆོད་རྟེན་འཛིན་གཞིས་དང་བཅས་པ་ཐབ་རྟེན་དུ་གནང་འདུག་པ་དེ་ལྷ་ས་ནས་ཐག་རིང་ཁར་ཁོང་དགུང་ན་མཐོ་ཕེབས་བཅས་ལ་བརྟེན་དེའི་སྐབས་སུ་སྤང་ལུང་རི་ཁྲོད་ཆོས་གཞིས་དང་བཅས་པ་། སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་འཛིན་ཁོངས་སུ་ཡོད་འདུག་པས་དེ་གཉིས་བརྗེས་བསྒྱུར་གནང་ཕྱིས་སུ་སྤང་ལུང་རི་ཁྲོད་དུ་གཏན་བཞུགས་གནང་སྟེ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པར་བརྟེན་སྤང་ལུང་བློ་བཟང་ཐུགས་རྗེ་ཞེས་མཚན་སྙན་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་གྲགས། དེའི་ཡང་སྤྲུལ་རིམ་པར་བྱོན་པ་ང་ལྟའི་སྤང་ལུང་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་བཞུགས་པ་འདི་ཡིན།
རོལ་མཚོ་བདུན།
ཚྭའི་མཚོ། ཆུའི་མཚོ། ཆང་གི་མཚོ། འོ་མའི་མཚོ། ཞོའི་མཚོ། མར་གྱི་མཚོ། སྦྲང་རརྩིའི་མཚོ། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རྭ་སྐྱོ་གཉོས།
རྭ་ལོ་ཙྰ་བ་རྡོ་རྗེ་གྲགས། སྐྱོ་ལོ་ཙྰ་བ་འོད་འབྱུང་། གཉོས་ལོ་ཙཱ་བ་ཡོན་ཏན་གྲགས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཅའི་ཡ་ཕུམ།
ཅའི་ཡ་ཕུམ་(ชัยภูมิ)ནི་ཐའེ་ལེན་གྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
ཨུ་རུ་སུ་གསར་བརྗེ་སྲིད་འཛིན་ལེ་ཉིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས།
དངོས་མིང་། ཝི་ལ་ཌི་མི་རོབ.ཨེ་ལི་ཆི། （ཨུ་རུ་སུའི་མིང་ лади́мирИльи́чУлья́нов，IPA：[vɫɐˈdʲimʲɪr ɪlʲˈjit͡ɕ ʊlʲˈjænəf]，དབྱིན་ཡིག་ཐོག: Vladimirov: Ilich རྒྱ་ཡིག་ཐོག :弗拉基米尔·伊里奇)
ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༨༧༠ ལོར་ཞེས་ཕེ་ཨར་སི་ཁི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས། རང་ཉིད་བརྩིས་པས་མིང་སྲིང་བདུན་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཁོང་ནི་གསུམ་པ་དེ་ཡིན། ཆུང་དུས་མིང་ལ་ཨོ་ལོ་ཙཱ་ཟེར། དགུང་ལོ་ལྔའི་ཐོག་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་བསླབ། དགུང་ལོ་དགུ་པའི་ཐོག་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭར་ཞུགས། ཤེས་སྤྱོད་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱ་དགའ་མུ་མཐུད་ནས་བླངས། འབྲིང་སློབ་ཐོན་ཁར་གསེར་གྱི་རྟགས་མའི་བྱ་དགའ་ཡང་ཐོབ། ལེ་ཉིན་སློབ་འབྲིང་འགྲིམ་པའི་སྐབས་རང་གི་ཕུ་བོ་ཡ་ནཱས་ཧྲན་ཏ་ལགས་ཀྱིས་དེབ་གསར་པ་འདྲ་མིན་དང་ལྷག་པར་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་པ་མར་ཁེ་སིའི་གུང་ཁྲན་ཚོགས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་རྣམ་བཤད་གཉིས་བསྟན་པས་སྤྱི་དཔེ་དེབ་ཀུན་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་ཞིང་ལྷག་དོན་དཔེ་དེབ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཏེ། འབྱོར་མེད་བཟོ་པ་གྲལ་རིམ་གྱི་གནས་བབ་དང་། འབྱོར་ལྡན་བཟོ་བདག་གྲལ་རིམ་གྱི་བྱེད་སྤྱོད། དེའི་བར་དུ་གནན་ཤུགས་དང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་གསལ་པོ་འཁོད་པས། དཔེ་དེབ་གཉིས་པོ་དེ་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས། སྤྱི་ལོ་༡༨༨༦ལོར། ལེ་ཉིན་གྱི་ཡབ་བསྙུན་ནས་གྲོངས། སྤྱི་ལོ་༡༨༨༧ ལོར་རང་གི་ཕུ་བོ་མཐོ་སློབ་ནང་གོང་མར་ངོ་རྒོལ་བའི་ཚོགས་ཁག་ཏུ་ཞུགས་པས་གོང་མའི་དམག་གིས་འཛིན་བཟུང་ཐོག་དམར་བསད་བཏང་། དེ་ནས་བཟུང་ལོ་གཉིས་གཉེན་ཉེ་སྤུན་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་ཐག་ཞོར་བྲིང་དྲུད་ལ་སྐྲག་ནས་འབྲེལ་བ་བཟོ་མཁན་མེད་པའི་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་དུ་གྱུར།
རྒན་གྱའི་བྲག་དཀར་
སྤྱི་ལོ་༡༦༠༦ཡས་མས་སུ་སྟོང་འཁོར་མདོ་སྡེ་རྒྱ་མཚོ་ཕེབས་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་གནང་ཞིང་ཕྱག་སེན་གྱིས་བྲག་ལ་གུ་རུ་སིདྷི་བྲིས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༦༥ལོའི་ཧོར་ཟླ་དང་བོའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་གནས་ཁང་སྦུག་ནས་གཟིག་གཉིས་གློ་བུར་དུ་ཕྱིར་ཐོན་ཡང་།
གཅིག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པ་དང་།
སྒོ་ནས་ཡར་འཛུལ་རྗེས་ས་འོག་ལ་མར་འགྲོ་དགོས་པས་ས་འོག་སྤྱོད་པའི་གནས་ཆེན་ན་ག་ར་ཞེས་དང་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཡོད།
ཅཱོན་བུ་རི་ཞིང་ཆེན།
ཅཱོན་བུ་རི་ཞིང་ཆེན་(ชลบุรี)ནི་ཐའེ་ལེན་གྱི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཅཱོན་བུ་རི་རེད།
ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ
རྔ་ཡབ་གླིང་ཕྲན་ཟ་བྱེད་སྲིན་པོའི་ཡུལ༔ ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་ཆགས་སའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་རྒྱ་མཚོའི་དཀྱིལ་གྱི་གླིང་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་པར་ཧ་ཅང་གསལ་པོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་དང་། ཟ་བྱེད་སྲིན་པོའི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེས་སྔོན་བྱུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་སྲིན་རྒྱལ་ལིངྐ་མགྲིན་བཅུའི་ཡུལ་དེ་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། རྒྱལ་པོ་དགའ་བྱེད་དང་མཛེས་མ་སི་ཏ་གཉིས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། ཤྲྰི་ལངྐའི་ཡུལ་འདིས་གནའ་དུས་སྲིན་པོས་གང་བའི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ཡིན་པ་མི་ཤེས་རྒྱུ་ཅི་ཡོད།
སྐེད་པར་ལུས་མེད་མཁའ་འགྲོས་ཚོགས་འཁོར་བསྐོར༔ ཞེས་པའི་ཚིག་འདིའི་བསྟན་བྱ་ནི། ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་འདིའི་རི་རྐེད་དུ་ངོ་མཚར་བའི་བྲག་ཕུག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་ནང་དུ་མཁའ་སྤྱོད་དང་ས་སྤྱོད་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གསང་ཆེན་སྔགས་ཀྱི་བརྡ་སྐད་སྒྱུར་བཞིན་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོའི་བྲོ་གར་འཁྲབ་བཞིན་དགའ་བ་བཞི་དང་བཅུ་དྲུག་གི་ལང་ཚོའི་རྩེད་འཇོ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་བམ་ཆེན་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་དུས་རྟག་ཏུ་རོལ་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་གསུངས།
བྱ་ལེན་མ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཟློས་གར།(འགྱུར)
༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ།	ཨ་བྷི་ཛྙ་ན་ཤཱ་ཀུནྟ་ལཱ་ན་ཊ་ཀ་ནཱ་མཱ།། བོད་སྐད་དུ།  བྱ་ལེན་མ ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཟློས་གར་ཞེས་བྱ་བ།། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
བྱེད་པོས་བྱས་པ་དང་པོ་གང་ཡིན་ཆོ་གས་ཕུལ་བའི་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་དང་ལེ་པོ་སུ།། གང་ལ་ཐོས་པའི་ཡུལ་གྱི་དཔལ་ལྡན་གང་གིས་ཀུན་ཁྱབ་གཉིས་པོ་གང་གིས་དུས་རྣམས་བྱས།། གང་ལ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་གང་གིས་མ་ལུས་སྐྱེ་རྒུ་གསོན་ཅིང་འཚོ་བྱེད་པའི།། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བརྒྱད་མངའ་བའི་དབང་ཕྱུག་དེ་ཡིས་ཁྱེད་ཅག་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་གྱུར་ཅིག།།
སྣང་ཞིག་ཅོག་ལོ་དགོན་པ་
ཅོག་ལོ་དགོན་ནམ་ཅོག་ལོ་དགོན་རྣམ་རྒྱལ་བསམ་གཏན་ནོར་བུའི་གླིང་ནི། སྤྱི་ལོ1108ལོར་འདུལ་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལོ་ངོས་དགུ་བརྒྱ་ལྷག་འདས་ཡོད། སྔ་མོ་ལྡིང་ཆུ་དང་རྔ་ཆུའི་འདྲེས་མདོར་གསར་བཏབ་གནང་བ་ཡིན་ཡང་། རྗེས་སོར་རྔ་བ་རྫོང་གིས་ཆུ་གློག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགོན་རྙིང་གི་ས་དེར་ཆུ་མཛོད་སྐྲུན་ཡུལ་དུ་ཁེལ་བས་དགོན་པ་ད་ལྟའི་དགོན་སར་གནས་སྤོར་བ་དང་། དེང་སང་དགོན་པའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་གཉིས་དང་སྟོང་བཞི་ལྷག་ཡོད། དེའི་ནང་འདུ་ཁང་དང་ལྷ་ཁང་སོགས་ཆོས་རའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་སྟོང་གསུམ་དང་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ལ། གྲྭ་ཤག་གིས་བཟུང་བའི་ས་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་སྟོང་གཉིས་ལྷག་ཡོད། དགོན་འདིའི་ནང་གི་རྟེན་གསུམ་རྩ་ཆེན་གཙོ་བོ་ན་རོ་བའི་རུས་བརྒྱན་ཆ་ཚང་བཞུགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྲངས་འདས་བཞུགས་ཡོད། དགོན་པ་འདི་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་ཁུལ་རྔ་བ་རྫོང་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་རྔ་བ་སྨད་པའི་ཨ་འཁྱམས་ཡུལ་ཚོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། རྫོང་ཐོག་ནས་མར་སྤྱི་ལེ་སུམ་ཅུ་ཙམ་སོང་ཚེ་རྔ་ཀླུང་རིང་མོ་དལ་གྱིས་རྒྱུ་བའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་གྲོང་ལས་དགོན་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་གཞི་ཆགས་ནས་ཡོད། སྡེ་འདིའི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ནི། རྣམ་འདྲེན་བརྒྱད་པ་རྒྱལ་བ་གཤེན་རབ་མི་བོས་སྲོལ་བཏོན་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྒྱལ་བོ་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཡིན་ལ། དགོན་སྡེ་འདི་ཕྱག་འདེབས་གནང་མཁན་ནི། སྣང་ཞིག་ཁག་གསུམ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་བསྟན་སྤེལ་འགྲོ་ཕན་གྱི་མཛད་བཟང་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་དབྱིངས་སུ་ཞིག་པའི་གདུང་རྒྱུད་འཛིན་པ་སྣང་ཞིག་དོ་འཕགས་ཆེན་པོ་ལ་སྲས་གསུམ་འཁྲུངས་པ་སྟེ་ཆེ་བ་བྱ་ཆེན། འབྲིང་བ་ལྕགས་མདུད། ཆུང་བ་དངུལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་འབྲིང་བ་ལྕགས་མདུད་འདུལ་བ་རྒྱལ་མཚན་གསོལ་བ་ཁོང་ཉིད་ཡིན། ཁོང་གིས་ཡབ་དོ་འཕགས་ཆེན༼སྤྱི་རྩིས1088ལོར་འཁྲུངས༽པོའི་མདུན་སར་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་གྲུབ་པའི་གདེངས་ཚད་མཐོན་པོར་བརྙེས་ཏེ་འབྱུང་བཞི་ལ་རང་དབང་ཐོབ་ཅིང་། རྡོ་ཟན་ལྟར་བཅངས་བ་དང་། ལྕགས་ལ་མདུད་པ་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་རྟགས་མཚན་ཁྱད་པར་ཅན་བརྙེས་པས་སྣང་ཞིག་ལྕགས་མདུད་ཚང་ཞེས་གྲགས་པ་གནམ་འོག་ཏུ་ཁྱབ། རྔ་སྨད་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཅོག་ལོའི་རི་ཁྲོད་ཅེས་པར་ཅོག་ལོ་སྒོམ་ཆེན་སྒོམ་ཆུང་གཉིས་ཞེས་གྲགས་པའི་བླ་མ་རྣམ་གཉིས་བཞུགས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བླ་མར་བསྟེན་ཏེ་ཟབ་མོའི་བོན་རྣམས་ཞུས་མཐར། སྔོན་གྱི་རི་ཁྲོད་དེར་བརྟེན་ནས་དགོན་གཞི་ཐོག་མར་བཟུང་བ་དང་། གནས་དེར་ལྷ་ཁང་གསེར་ཁང་སོགས་ཁང་ཚན་མང་པོ་གསར་དུ་བཞེངས་ཏེ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཆེན་མཛད། རྔ་སྨད་དུ་གྲུབ་སྡེ་སེར་འཚོགས་ཀྱི་གཞི་བཙུགས་ཏེ་བླ་བྲང་བཞེངས་པ་ད་ལྟའི་ཨ་མཆོག་ཁང་དམར་ལྷ་ཁང་ཡིན་པར་གྲགས། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཉིད་ཤར་ཁོག་ཨ་གླིང་རྒྱལ་བཙུན་ཡ་ཀི་ཚོ་བཞི་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་གནས་སུ་གདན་དྲངས་ཏེ་གདུལ་བྱའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བྱུང་ཞིང་ལྕགས་མདུད་བཀྲ་ཤིས་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་དགོན་སྡེ་ཕྱག་བཏབ་གནང་སྟེ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཕྱར། དེ་ལྟར་སྣང་ཞིག་ལྕགས་མདུད་འདུལ་བ་རྒྱལ་མཚན་ཚང་གིས་རྔ་སྨད་ཅོག་ལོ་དགོན་པ་དང་། ཤར་ཁོག་སྣང་ཞིག་དགོན་པ་སོགས་དགོན་སྡེ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གཞི་མ་རེ་རེ་གསར་ཏུ་བཏབ་སྟེ་འགྲོ་དོན་ཕྱོགས་མེད་དུ་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཅུའི་ཐོག་བསྟན་པའི་ལས་གཉེར་སྣང་ཞིག་བྱ་ཆེན་རྒྱུད་འཛིན་རིམ་བྱོན་གྱིས་མཛད་དགོས་པའི་ཞལ་ཆེམས་སོགས་བཞག་སྟེ་སྐུ་གཤེགས། དེ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་ཅོག་ལོ་དགོན་རྣམ་རྒྱལ་བསམ་གཏན་ནོར་བུའི་གླིང་གི་བོན་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་སྣང་ཞིག་བྱ་ཆེན་གདུང་རབས་རིམ་བྱོན་གྱིས་བཞེས་ཏེ། བསྟན་པའི་ལས་དོན་ཆེ་ཕྲ་ཀུན་ལ་གཟིགས་རྟོག་མཛད་ཅིང་། སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱའི་བློ་ཁ་བོན་ལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཚེ་འདིར་བདེ་ཞིང་ཕྱི་མར་སྐྱིད་པའི་རྣམ་དཀར་གྱི་ས་བོན་བླ་ན་མེད་པ་རེ་བསྐྲུན་དང་སྐྲུན་བཞིན་མཆིས།
༡༧༤༥ལོ།
༡༧༤༥ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ལྷ་རི་སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་འབྱུང་གནས།
༡༦༽ མ་ཅིག་མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔའི་སྒོ་ནས་བགེགས་མཚམས་གཅོད་པའི་འཕྲིན་ལས་གནམ་ལྕགས་འཁོར་ལོ་ལ། ༣
༡༧༽ མ་ཅིག་ཁྲོས་མའི་སྒོ་ནས་ལྷ་འདྲེ་སྤྱི་ལ་དྲག་དམིགས་འབྱེད་ཚུལ་ལ། ༣
༢༦༽ ཁྲོས་ནག་གི་སྒོ་ནས་གཤིན་པོའི་སྦྱང་ཆོག་ཐར་ལམ་སྒོ་འབྱེད་ལ། ༡༠
༢༩༽ གཡང་ར་བ་སྒོ་བཞིའི་བརྩོན་ཡར་རྟེན་འཛུགས་བསམ་དོན་ལྷུན་འགྲུབ་ལ། ༧
དོན་གྲུབ་རྒྱལ།
(རྒྱལ་སྤྱའི་སྒྲ་རྟགས་ལྟར་dondrupgyel་དང་། པིར་མིང་ལ་རང་གྲོལ།)༡༩༥༣ལོར་ཨ་མདོ་གཅན་ཚ་རྫོང་དགུ་རོང་ཕོ་བའི་གྲོང་ཚོ་རུ་འཁྲུངས། ཁོས་ཐུན་མིན་གྱི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་སྲོལ་ཐོག་མར་ཕྱེས་ཏེ་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་བློ་འབྱེད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་གསོན་པོ་བསྐྲུན་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གསར་བའི་དེད་དཔོན་དུ་བཞེད་དེ། མཛད་རྗེས། ཁོང་གི་གསར་བཏོད་རང་བཞིན་གྱི་དེང་བོད་རང་མོས་སྙན་ངག སྒྲུང་རྩོམ།   ལྷུག་རྩོམ།  འཁྲབ་གཞུང་བཅས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་རྣམ་པ་གསར་བའི་གཟབ་འཆོར་སྤྲས་སུ་བཅུག ལྷག་དོན༼ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས༽བཅས་ཡིན།
༡༧༤༠ལོ།
༡༧༤༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
གོར་གོན་ཟོ་ལ། (ཆུར་བ།)
གོར་གོན་ཟོ་ལ་(ཨི་ཏ་ལིའི་སྐད།: Gorgonzola)ནི་ཨི་ཏ་ལིའི་ཆུར་བ་རེད།
རྭ་སྟག་དོན་རྐྱེན་གྱི་སྐོར།
རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་ཕག（༡༩༤༧）ལོའི་ནང་སྲིད་སྐྱོང་ཟུར་པ་རྭ་སྒྲེང་དང་སྲིད་སྐྱོང་ལས་ཐོག་སྟག་བྲག་བར་ཕྱོགས་གཏོགས་སོ་སོའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་འགལ་བ་ཇེ་ཆེར་སོང་མཐར་དེ་ལོ་སེ་ར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དུ་གྲྭ་པ་ཁག་གཅིག་སྡེབ་འུར་གྱིས་མཁན་པོ་བསྟན་དར་བསད་པ་དང་། སེར་བྱེས་གྲྭ་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མཚན་མོ་ཞིག་གྲོང་ནང་ཡོང་སྟེ་ས་འདུ་ཚང་ཁྱིམ་ཚང་ནས་མེ་མདའ་འཕྲོག་པ་སོགས་བྱས། ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་རྭ་སྒྲེང་རྒྱལ་ཟུར་རྭ་སྒྲེང་དགོན་པར་བཞུགས་པ་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས། རྭ་སྒྲེང་ཛ་སག་སོགས་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱང་བཟུང་སྟེ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཤར་ཆེན་ལྕོག་ཏུ་དོ་དམ་བྱས། སེར་བྱེས་ཀྱིས་རྭ་སྒྲེང་རྒྱལ་ཟུར་སྐྱོབ་ཕྱིར་འཐབ་འཛིངས་བྱས་པར་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ནས་དམག་མི་འབོར་ཆེན་བཏང་སྟེ་མནན་པས་དམག་འཐབ་ནང་གྲྭ་པ་བཅུ་ཙམ་སྲོག་ཤོར་བ་དང་། དམག་མི་ཡང་ཁ་ཤས་ཤི་བ་སོགས་བྱུང་། དེ་ནས་ཉིན་ཁ་ཤས་རྗེས་རྭ་སྒྲེང་རྒྱལ་ཟུར་ཤར་ཆེན་ལྕོག་ཏུ་སྐུ་གཤེགས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རྭ་སྒྲེང་ཕ་བོང་ཐང་།
ལོ་འཁོར་རེའི་ལུག་ལོ་ནམ་ཤར་དུ་ཕ་བོང་རོང་ཐང་སྐོར་ཞེས་རྭ་སྒྲེང་དགོན་པའི་ནུབ་ངོས་ཀྱི་ཕོ་རོང་ཐང་དུ་སྐོར་བ་རྒྱག་སྲོལ་ཡོད། ཐང་ཆེན་དེའི་སྟེང་རྡོ་ཕ་བོང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཆེ་ཤོས་དེར་མཁའ་འགྲོ་གསང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཞེས་པ་ཡིན་པར་གནས་སྐོར་བ་ཚོས་་དེ་གར་སྐོར་བ་རྒྱག་པ་སོགས་བྱེད་ཅིང་། གཞན་ཡང་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་གཞོང་དང་། བྲོ་རྭ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕ་བོང་ཡོད། བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་རྭ་སྒྲེང་བླ་བྲང་ནས་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་གཞོང་ཞེས་པའི་ཕ་བོང་གི་སྟེང་དུ་རྩམ་ཁལ་ལྔ་བརྒྱའི་ཚོགས་བཞེངས་ནས་མང་ཚོགས་ལ་ཚོགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་སྤྲོད་པ་དང་། རྭ་སྒྲེང་དགོན་པའི་བླ་གྲྭ་རྣམས་དེ་གར་ཕེབས་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་ཚོགས་མཆོད་སོགས་མཛད་སྲོལ་ཐོག་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་གར་འཆམ་རྒྱག་པ་དང་། ཡུལ་མི་ཚོས་བྲོ་གཞས་འཁྲབ་གཏོང་། ལྷ་མོ་འཁྲབ་པ་རྟ་རྩལ་འགྲན་པ་སོགས་བྱེད་ཅིང་། སྐབས་དེར་ལྷ་ས་དང་། ནག་ཆུ། ལྷོ་ཁ་སོགས་ནས་མང་ཚོགས་ཁྲི་སྟོང་ཁ་ཤས་འཛོམས་པ་དང་། ཐང་སྟེང་གུར་གྱིས་ཁེངས་པ་སོགས་འདུ་ལོང་ཆེ་ཞིང་ཐང་ཆེན་དེར་སྐོར་བ་རྒྱག་སྐབས་མི་དར་མ་ཞིག་གིས་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་འགོར་གྱི་ཡོད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
པ་ར་ཅིན་བུ་རི།
པ་ར་ཅིན་བུ་རི་(ปราจีนบุรี)ནི་ཐའེ་ལེན་གྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
པ་ར་ཅིན་བུ་རི་ཞིང་ཆེན།
པ་ར་ཅིན་བུ་རི་ཞིང་ཆེན་(ปราจีนบุรี)ནི་ཐའེ་ལེན་གྱི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་པ་ར་ཅིན་བུ་རི་རེད།
ས་ཀཱོན་ན་ཁཱོན།
ས་ཀཱོན་ན་ཁཱོན་(สกลนคร)ནི་ཐའེ་ལེན་གྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
ས་ཊུན་ཞིང་ཆེན།
ས་ཊུན་ཞིང་ཆེན་(สตูล)ནི་ཐའེ་ལེན་གྱི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ས་ཊུན་རེད།
ཟེར་ཐིགས་བཙོ་སྦྱང་མ།
ཁྱད་ཆོས།
བརྒྱུད་བཀག་དངོས་པོའི་གློག་རྒྱུན་བརྒྱུད་ཁྲིད་བྱེད་པའི་འགོག་ཚད་ཧ་ཅང་དམའ་བ་ཡིན། དེ་ནི་ 1012 ནས་1018Ω-m བར་ཡིན། བརྒྱུད་བཀག་དངོས་པོས་གློག་རྒྱུན་ཕྲན་བུ་རེ་བརྒྱུད་ཁྲིད་བྱེད་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གློག་ཤུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་བེད་སྤྱད་དགོས། བརྒྱུད་བཀག་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གི་ནང་སོར་གནས་གློག་ནུས་ཁྱབ་ར་དེ། ཆ་སྙོམས་གཞི་མཚུངས་ཤིག་ཡོད་ཚེ། བརྒྱུད་བཀག་དངོས་པོ་ཕུལ་བྱུང་དུ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན། བརྒྱུད་བཀག་དངོས་པོས་འཕྲུལ་འཁོར་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་མ་ལག་དང་བརྒྱུད་ཁྲིད་དངོས་པོར་བརྒྱུད་འགོག་གི་རམ་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
སྐུ་འབུམ་དགོན།
སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་དགེ་ལུགས་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཏོན་མཁན་ནམ་ཏཱ་ལའི་ བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོའི་དགེ་རྒན། ཆོས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ འཁྲུངས་ཡུལ་ཡིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ནི་(ཁོང་ནི་ཙོང་ཆུའི་འགྲམ་དུ་སྐུ་བལྟམས་པའི་ རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་གི་བཙུན་སློབ་ཚོས་ཙོང་ཁའི་མཚན་དེ་ཁོང་ལ་གསོལ་པ་རེད།)གོང་མ་ཡོན་ཧོས་ ཙུང་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལོ་བཅུ་བདུན་(སྤྱི་ལོ་༡༣༥༧)སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁོང་གི་མཚན་ལ་བློ་ བཟང་གྲགས་པ་ཟེར་བ་དང་། དགུང་ལོ་གསུམ་པའི་ཐོག་དགེ་རྒན་བསྟེན་པ། དགུང་ལོ་བདུན་ བཞེས་ནས་བྱ་ཁྱུང་དགོན་པར་ཆོས་སློབ་དུ་ཕེབས། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་བཞེས་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་སོ། ཁོང་གི་སྐུའི་ཚེ་སྨད་ལ་སངས་རྒྱས་རིག་པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་། མདོ་སྔགས་ལ་ཧ་ཅང་མཁྱེན་འདུག གསུང་འབུམ་གང་མང་བརྩམས་པ་རེད། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་མདོ་དང་ཕྱི་མར་སྔགས་ལ་སྦྱོང་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གཙོར་བྱེད་པ། སྡོམ་ཁྲིམས་དམ་ཞིང་བཙུན་པ། ཁྱིམ་ཐབ་བྱས་མི་ཆོག་པའི་གྲུབ་ མཐའ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱས་པས། དེ་ལ་དགེ་ལུགས་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་ཤིང་། ཞྭ་སེར་གྱོན་པས་ཞྭ་སེར་བསྟན་པ་ཞེས་ཟེར་སྲོལ་ཡང་འདུག ཞྭ་སེར་པའམ་དགེ་ལུགས་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་ གཞན་ལས་ཆེས་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་ཁག་ཅིག་ཡིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཁོང་ལྷ་སར་ཕེབས་རྗེས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་མ་ཕེབས་པས། ཁོང་གི་མ་ཡུམ་ཤིང་བཟའ་ཨ་ཆོས་ལོ་ན་རྒས་ཤིང་ཁོང་དྲན་ཆེ་བས། ཁོང་ལ་འཕྲིན་ཡིག་ཞིག་དང་མོའི་དབུ་ སྐྲ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྷ་སར་བསྐུར་ཏེ་ཁོང་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པར་དྲན་སྐུལ་བཏང་ཡང་། ཁོང་གིས་ཆོས་ལུགས་ལ་དག་བཅོས་དང་དམ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལ་དཔྱད་པ་མཛད་དགོས་པའི་རྐྱེན་ གྱིས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་ལ་ཕེབས་པའི་གོ་སྐབས་ཞིག་མ་མཆིས་སོ། ། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་ཡིག་ལན་དང་མཉམ་དུ་རང་བྲིས་ཐང་ག་ཞིག་དང་བདེ་གཤེགས་སེང་གེ་ ང་རོའི་སྐུ་ཞིག་དང་བཅས་བསྐུར་རོ།། ཁོང་གིས་འཕྲིན་ཡིག་ཏུ་ཁོང་ཉིད་བལྟམས་པའི་གནས་ ནས་མཆོད་གདུང་ཞིག་བཞེངས་ཏེ། སེང་གེ་ང་རོའི་སྐུ་དེ་གཟུང་འཇུག་ཏུ་བཞག་ན་ཁོང་རང་ ཉིད་ཕེབས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་བཅས་གསུངས། མ་ཡུམ་གྱིས་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་གར་ཐིག་བསླངས་ པར་བརྟེན་ནས་མཆོད་གདུང་བཞེངས། དེའི་རྗེས་སུ་ཁོང་གི་བཙུན་སློབ་ཚོས་གསེར་གདུང་གི་ འཁོར་ཡུག་ཏུ་མཆོད་རྟེན་འགའ་ཞིག་བཞེངས་པ་རེད། མིན་ཅ་ཅིན་ཁྲི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་དགུ་ལོར་ སྤྱི་ལོ་༡༥༦༠ལོ)རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་བཙུན་སློབ་རིན་ཆེན་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་མཚོས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་ པོར་དྲན་གསོ་བྱེད་ཆེད་གསེར་གདུང་གི་མདུན་དུ་དགོན་ཆུང་ཞིག་བཏབ། སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ པ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ལས་མེད་ལ། མིས་བན་ལིས་ཁྲི་ལོ་ལྔ་བར་(སྤྱི་ལོ་༡༥༧༧ལོ) ཡང་གསེར་གདུང་ གི་མཐའ་འཁོར་དུ་བྱམས་ཁང་བཞེངས་ཏེ། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་གཙོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་བཞེངས་པས། རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་དེ་བཏགས་སོ།། དགོན་པའི་མཚན་ནི་རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས ་པ་གླིང་ཞེས་བྱ་སྟེ།གོ་དོན་ནི་ཙན་དན་སྡོང་བོའི་ལོ་མ་ འབུམ་གྱི་སྟེང་དུ་སྐུ་གཟུགས་འབུམ་རང་བྱོན་དུ་བབས་པས་དོན་ཏེ། རྒྱའི་སྐད་དུ་ཐཱ་ཨེར་སི་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་ མར་མཆོད་རྟེན་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་དགོན་པ་ཆགས་པའི་ དོན་ཡིན། གོང་མ་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཐུང་ཀྲིའི་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པར་(སྤྱི་ལོ་༡༨༦༣ལོ)གོང་མས་ཀྱང་ཧྥན་ ཙུང་དགོན་ཞེས་པའི་མཚན་བཏགས་སོ།། སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་ལོ་གང་མང་རིང་ལ་བསྐྱར་བཟོ་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་རེད། ལྷ་ཁང་དང་གསེར་གདུང་། གྲྭ་ཤག་བཅས་བསྡོམས་པས་ཁང་མིག་དགུ་སྟོང་ལྷག་ཡོད་ལ། དེའི་ནང་ན་རིག་ རྩལ་དང་ལྡན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། དགེ་འདུན་པ་ནི་ཧ་ཅང་མང་བའི་སྐབས་སུ་ མི་གྲངས་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཏུ་བྱིན་ནོ།།
༡༧༣༥ལོ།
༡༧༣༥ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
བཅུ་དྲུག་གོང་བསྒྲིལ་ཞེས་པའི་གོ་དོན།
མགྲེལ་བསྐྱོན་རོགས་ཞུ།
གློ་ཚའི་ནད་
གློ་ཚད་ནད་ཀྱི་ནད་ཐོག་མངོན་ཚུལ།
（2）ཚ་གཟེར་གྱི་ནད་རྟགས། མཚམས་སུ་བྲང་ཁ་རུ་གནོན་གཟེར་རྒྱག་པ། དབུགས་གྱེན་ལྡོག་ཏུ་འཚངས་པ། གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་མི་ཐུབ་པ། ལུད་པ་དམར་སེར་དུ་ལུ་བ། མདོར་ན། གློ་བ་ནི་བད་ཀན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་དབྱར་དུས་ཅུང་བདེ་ལ། དགུན་དུས་ན་བ། ཉིན་མོར་བདེ་ཞིང་མཚན་མོར་ན་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི། བད་ཀན་གྲང་བ་ཡིན་པས་ཚ་བར་ཞེན་ཞིང་གྲང་བར་རྒོལ་བའོ། །
ནད་གཡོག་བྱེད་ཐབས།
（2）བྱ་བ་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ནད་གཡོག་བྱེད་ཐབས། དྲོ་ཞིང་ཉི་འོད་འཕྲོ་བའི་གནས་སུ་འདུག་ཅིང་རླུང་བསིལ་བུ་ཡོད་སར་འདུག་མི་རུང་བ། མལ་ཆས་གཙང་ཞིང་སྐམ་ཆ་ལྡན་དགོས་པ། ཁ་དང་པགས་པའི་གཙང་སྦྲ་ཆེ་བ། གཉིད་ཚིམ་པར་ཉལ་བ། གྲོགས་ཉེ་དང་ཁ་བརྡ་ལྷུག་པོར་བྱས་ནས་ཡིད་སྐྱོ་བའི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་པ། སེམས་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་རྒྱུན་འཁྱོངས་གང་ཐུབ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ།
ཁོང་སྨན་གཏོང་ཚུལ་ཕྱོགས་སྟོན་བྱེད་པ།
གློ་ཚད་ཡོད་པའི་ནད་པ་ལ་ཁོང་སྨན་དུ་ཙན་དན་བརྒྱད་པ་དང་གློ་ཚད་ཀུན་སེལ། ཅུ་གང་ཉེར་ལྔ་བཅས་བསྟེན་ལ་སྨན་འཐུང་བའི་དུས་སུ་ཟས་སྐྱུར་གྲང་དང་རུལ་སུངས། ཁ་ཚ་བ། སྣུམ་བག་རྣམས་སྤངས་ལ། དུ་ཆང་བསྟེན་མི་རུང་།
༡༧༣༡ལོ།
༡༧༣༡ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
བོད་ཡིག་གི་དྲ་ངོས་ཚོས་གཞི་མིང་།
དྲ་ངོས་ཀྱི་ཡང་དག་ཚོས་གཞི།
གཤམ་དུ་ཡང་དག་གི་ཚོས་གཞི་དག་ལེགས་པར་གཏོན་ཡོད།    དེར་ཁྲོད་འོག་ཐིག་ལ་སྦོམ་གཟུགས་ཡིན་པ་དེས་དངོས་གནས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཚོས་གཞི་ཡིན་མཚོན་ཡོད།
ཤར་རྒྱ་གར་ཀུང་སིའི་མྱུལ་མས་བོད་དུ་སྤེལ་མྱོང་བའི་མྱུལ་ཞིབ་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་འགའ་
སྦོ་སྒལ་ང་ཚོའི་བོད་དུ་བསྡད་པའི་དུས་ཚོད་ནང་རང་རེའི་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས། ཆབ་སྲིད། གོམས་སྲོལ།ཚོང་དོན་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འབོར་ཆེར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་སྙན་ཞུའི་ནང་བཀོད་དེ་ཧ་སེ་ཏང་སེ་ལ་ཕུལ་ཞིང་། ཁོས་འདོན་སྤྲོད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་གིས་ཕྱིས་སུ་དབྱིན་ཇི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པར་ནུས་པ་བླ་ལྷག་ཐོན་ཡོད་རབས་བཤད།
སྤྱི་ལོ༡༧༨༣ལོར་ཤར་རྒྱ་གར་ཀུང་སིས་བོད་དུ་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་མི་ཐེངས་གཉིས་པ་གཏོང་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ།ཀྲར་ནར་ཟེར་བ་ཞིག་ང་ཚོའི་བོད་དུ་མངགས། ཀྲར་ནར་བོད་དུ་འབྱོར་རྗེས་དཔོན་པོ་ཆེ་ཁག་འགས་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཞིང་། ཀྲར་ནར་གྱིས་ཀྱང་སྦོ་སྒལ་དང་འདྲ་བར་བོད་བར་ཚོང་འགྲུལ་གྱི་ཆིངས་ཡིག་འཇོག་རྒྱུ་དང་ལྷ་སར་འགྲོ་རྒྱུའི་རེ་བ་བཏོན་པ་མ་ཟད། ཤར་རྒྱ་གར་ཀུང་སིས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཚོང་ཁང་ཞིག་གཉེར་བ་སོགས་ཀྱི་རེ་ཞུ་བཏོན་ཀྱང་དེ་དག་ཚང་མ་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པས། ༡༧༨༣ལོའི་ཟླ༡༢བར་ཀྲར་ནར་སོགས་བོད་ནས་བྲལ་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། དེ་ལྟར་དབྱིན་ཇིས་བོད་དུ་སྤེལ་བའི་གསང་མྱུལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཐེངས་གཉིས་པ་ཡོངས་སུ་མཇུག་སྒྲིལ།
པྲ་ཚ་སྔགས་རམས་པ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་
པྲ་ཚ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་བློ་བཟང་སྣང་གསལ་མཆོག་ནི། ༡༨༩༡ལོར་སྨད་ཀྱི་མཛོད་དགེ་དུང་རིའི་རི་ཤོད་ས་སོལ་ཞེས་པའི་སྡེ་བར་སྐུ་འཁྲུངས། བསེ་ཁྲི་ཆེན་ལྔ་བ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་རབ་རྒྱས་མཆོག་གིས་ཐུགས་བརྟག་བཅད་དེ་ཁ་གྱའི་སྒར་སར་དགེ་ལྡན་བསྟན་འཕེལ་གླིང་དུ་གདན་སར་བཀོད། བསེ་ཁྲི་ཆེན་ལྔ་བ་མཆོག་དང་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་དབང་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསན། ཨ་དགུའི་ཆོས་འཛིན་སོགས་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་བསྟེན། དགོན་འདིའི་ཁྲི་རབས་གསུམ་པའི་འགན་བཞེས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད། དཀའ་བ་སྤྱད་དེ་སྙིང་རུས་ཆེར་བསྐྱེད་བྱས་པས་ཉམས་དང་རྟོགས་པའི་ཀློང་བརྡོལ། མོ་ལུང་རྩིས་པྲ་སོགས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་གདུལ་བྱ་མང་བོར་ཆོས་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཐད་ནས་བཀའ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས། ༼དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་བ་༡༩༣༧ལོར་ཀ་ཅུའི་རྒྱ་གྲོང་ཀོའུ་ཀྱ་ཀོའི་སྐུ་གཤེགས།༽
ལ་པ་ས་
ལ་པ་སི་(La Paz)ནི་བྷོ་ལི་ཝི་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་དང་ལ་པ་སི་དེ་པར་ཏ་མེན་ཏོ་རྒྱལ་ས་རེད།གཛམ་གླིང་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱལ་ས་མཐོ་ཤོས་རེད།(3600m)
ཡངས་གླིང་རྡོ་རྗེ་
བྱས་རྗེས་གཙོ་བོའི་སྐོར་རགས་ཙམ་ཞུས་ན། ཏང་སྲིད་ལས་དོན་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བསྒྲུབས་ཤིང་། རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཆེས་བཟང་བ་དང་། ལག་ལེན་ཉམས་མྱོང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པ། སྡེ་དགེ་རྫོང་དང་། རྔ་བ་ཁུལ། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སོགས་སུ་ལས་དོན་སྒྲུབ་རིང་། ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་སམ་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་རང་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ནན་ཏན་གྱིས་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་གནང་།     བོད་ལྗོངས་དང་རྔ་བ་ཁུལ་སོགས་སུ་བཞུགས་སྐབས། གོང་རིམ་གྱི་རེ་བ་ལྟར། ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཏང་གི་ལམ་ལུགས། བྱེད་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་གནང་བ་དང་། ཕྱོགས་སོ་སོའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བ་ལ་དམ་འཛིན་ལྷོད་མེད་གནང་། རྔ་བ་ཁུལ་སྒྲིག་སྒྱུར་ཅུས་དང་། རྔ་བ་ཁུལ་དགེ་འོས་ཆེད་སྦྱོང་སློབ་གྲྭ་དང་འབར་ཁམས་སློབ་འབྲིང་གི་བོད་ཡིག་འཛིན་གྲྭ། རྔ་བ་ཁུལ་མཛོད་དགེ་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་དང་དེའི་ནང་གི་བོད་ལུགས་ཕྱུག་རིགས་སྨན་པའི་འཛིན་གྲྭ། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་འཛིན་གྲྭ། གཞན་ཡང་བོད་ཡིག་པར་ཁང་དང་སྐབས་མང་པོའི་བོད་ཡིག་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་སོགས་བཙུགས་པ་དང་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་ཀྱང་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་། སྤྱི་ལོ1992ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ1994ལོའི་བར། སི་ཁྲོན་སློབ་ཆེན་དུ་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་འཛིན་གྲྭ་འཛུགས་རྒྱུར་མངགས་བཅོལ་བྱས་ནས། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སློབ་མ22སློབ་ཞུགས་དང་། རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ17གསོ་སྐྱོང་གནང་བས། ཁུལ་དང་རྫོང་། སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གཟེངས་བསྟོད་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།      བོད་ལྗོངས་སུ་ཕྱག་ལས་གནང་སྐབས། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མ་ཉམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཆེད། ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོའི་སྒོས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་བེད་སྤྱོད། སྐད་གཉིས་སློབ་ཁྲིད་འཕེལ་རྒྱས། བོད་ལུགས་རིག་གནས་དར་སྤེལ། སྔོན་ཐོན་གྱི་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ། བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་སྒྲིག་འཛུགས་གནང་བ་དང་། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གླིང་དང་། བོད་སྨན་ནད་བཅོས་སྡོད་ཁང་སོགས་འཛུགས་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་ཀྱང་བྱས། རྗེས་ནས་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལས་དོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ཆེད། སི་ཁྲོན་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་གླིང་དང་སི་ཁྲོན་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གསར་བཙུགས་གནང་ནས་ལས་ཁུངས་དེ་གཉིས་སུ་གླིང་གཙོ་དང་ཚོགས་གཙོའི་འགན་བཞེས། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་དང་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་མང་པོར་འཚོགས་པ་དང་། སི་ཁྲོན་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཅེས་པའི་དཔེ་དེབ་དང་པོ་ནས་བཅུ་དྲུག་བར་དང་། བོད་རིགས་གཏམ་དཔེ་ཕྱོགས་སྒྲིག་བཅས་ཀྱི་གཙོ་སྒྲིག་པའི་འགན་ཁུར་བ་སོགས་མི་རིགས་རིག་གནས་དང་སློབ་གསོ་ལས་དོན་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད།
བླ་བྲང་དགོན།
ལོ་རྒྱུས།
༄༅།།བླ་བྲང་དགོན་པ། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ནི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་བསང་ཆུ་རྫོང་གི་ནུམ་ཁུལ་དང་།བསང་ཆུའི་བྱང་ངོགས་སུ་ཆགས་ཡོད།སྤྱི་ལོ་༡༧༠༩ལོར་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོས་ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་པའི་ས་འདིར་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་གནང་ཞིང་།ལོ་ངོ་༢༨༠ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་བཟོ་བསྐྲུན་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བཏབ་བས་གྲྭ་ཚང་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་།ལྷ་ཁང་དང་ནས་ཆེན་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད།གྲྭ་ཤག་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའི་བསྟན་པའི་གནས་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཨ་མདོ་ཁུལ་དུ་“དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་གཉིས་པ་”ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་གྱི་གྲགས་པ་འབར་ལ།དབུས་གཙང་གི་འབྲས་སྤུངས་དང་།སེ་ར།དགའ་ལྡན།བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་བཅས་རང་རྒྱལ་གྱི་བོད་བརྒྱུད་ནས་བསྟན་གྱི་དགེ་ལུགས་པའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་དག་གི་ནང་དུ་གཏོགས་ཤིང་།དགོནཔའི་ནང་དུ་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱན་གཅིག་གུང་ཐང་མཆོད་རྟེན་བཞུགས་ཡོད། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་མཚམ་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་གྲྭ་ཚང་ཆེན་པོ་དྲུག་སྟེ།རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་དང་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་།དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་།ཨེ་ཝ་ཆོས་འཁོར་གླིང་།སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་གསོ་རིགས་གཞན་ཕན་གླིང་།ཀྱེེ་རྡོར་གྲྭ་ཚང་གསང་སྔགས་དར་རྒྱས་གླིང་།རྒྱུད་སྟོང་གྲྭ་ཚང་གསང་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གླིང་བཅས་ཡིན།གྲྭ་ཚང་དེ་དག་གི་ནང་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་ནི་དགོན་པ་སྤྱིའི་ལྟེ་གནས་ཡིན་པས་འདུ་ཁང་སྔོན་མ་དང་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་།འདུ་ཁང་ཕྱི་མ་བཅས་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་།ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་གྲྭ་བ་མི་གྲངས་༤༠༠༠མཉམ་དུ་ཚོགས་འཚོགས་ཐུབ།དགོན་ནང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བཞེངས་ལུགས་བོད་ལུགས་དང་།རྒྱ་ནག་གསེར་མཁར།རྒྱ་བོད་འདྲེས་མ་བཅས་ཡིན།རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གིས་ལྟེ་བར་མཚོན་པའི་མཐའ་འཁོར་དུ་གཙུག་ལག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐར་མའི་འཁོར་གྱིས་ཟླ་བ་བརྒྱན་པའི་བརྗིག་ཆགས་ཉམས་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་དུ་མཆིས།གཙུག་ལག་ཁང་ཡོད་ཚད་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་རྒྱུ་ཆས་རྡོ་དང་ཤིང་ངམ་ས་དང་ཤིང་རིགས་གཉིས་སུ་འདུས།འདུ་ཁང་དང་ལྷ་ཁང་གི་གྱང་ནི་སྔོན་མོ་རྡོ་ལས་གྲུབ་པ་དེ་འདྲེན་བྱེད་མིག་གི་དགའ་སྟོན་དུ་གྱུར་པས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་ལ་ཕྱི་ནས་ཤིང་མི་མཐོང་བ་དང་ནང་ནས་རྡོ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་”ཡོད་པར་གྲགས།གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐོག་སྟེང་ཕྱོགས་བཞི་ལ་སྤེན་བད་ཉིས་བརྩེགས་དང་སྤེན་རྒྱན་གྱི་གྱང་དམར་པོ་དེ་ནི་གཅིག་ནས་ཁང་བརྩེགས་ཀེར་ལྗིད་ཚད་ཡངས་སུ་འགྲོ་བ་དང་གཉིས་སུ་བརྗིད་ཆགས་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་མཚར་མཚོན་ཡོད།བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལ་དགོན་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཆོས་གསལ་པོ་ཡོད་པ་ནི་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་རྣམ་གྲངས་མང་ཞིང་ཉར་ཚགས་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།ལྷག་པར་དུ་བསམ་ཡིད་ལས་འདས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་དཀོན་པའི་རྟེན་ཁྱད་ཁར་ཅན་སྟེ།ཚོན་མདངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐར་རྡོ་དང་བྱ་རྔ་མོང་གི་འགྱུར་རྡོ།བྱི་རུའི་སྡོང་པོ།བོད་ཡིག་གི་སའི་གོ་ལའི་དཔེ་དབྱིབས།བེེཊྰུཏརྱ་རྡོ་རྗེ་ལམ།མརྒད།པད་རག་སོགས་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པའི་མཆོད་རྟེན།རུས་རྒྱན།འབྲུག་གི་མགོ་རུས།
དགོན་པ་དེར་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་（ཐོས་བསམ་གླིང་）དང་། རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་། དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་། ཀྱེེ་རྡོར་གྲྭ་ཚང་། རྒྱུད་སྟོད་པ་གྲྭ་ཚང་བཅས་གྲྭ་ཚང་དྲུག་ཡོད་ཅིང་། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༧༡༠ལོར་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གསར་དུ་བཞེངས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༧༡༦ལོར་རྒྱུད་སྨད་པ་གྲྭ་ཚང་བཙུགས། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་སྤྱི་ལོ་༡༧༦༣ལོར་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་གསར་དུ་བཙུགས་པ། སྤྱི་ལོ་༡༧༧༢ལོར་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་། སྤྱི་ལོ་༡༧༨༤ལོར་སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་གསར་དུ་བཙུགས། ཀྱེེ་རྡོར་གྲྭ་ཚང་ནི་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་སྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་དཔལ་བཟང་པོས་སྤྱི་ལོ་༡༨༧༩ལོར་གསར་དུ་བཙུགས། དེ་མིན་བླ་བྲང་དགོན་པར་ད་དུང་ལྷ་ཁང་མང་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྗེའི་ལྷ་ཁང་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལྷ་ཁང་། བྱམས་ཁང་། ཇོ་ཁང་། གདུགས་དཀར་ལྷ་ཁང་། སྒྲོལ་མའི་ལྷ་ཁང་། སེང་གེ་ང་རོའི་ལྷ་ཁང་། འཇམ་དབྱངས་ཀུན་གཟིགས་ལྷ་ཁང་། ཐུབ་བསྟན་ཕོ་བྲང་། མགོན་ཁང་། གཙང་ཁང་སོགས་ལྟ་བུ་དང་། དགེ་འདུན་སུམ་སྟོང་ལྷག་ཤོང་བའི་ཚོམས་ཆེན་འདུ་ཁང་འགྲན་གྱིས་དོ་མེད་ཅིག་ཀྱང་ཡོད།
ལྷ་མོ་ལོ་གྱོན་མའི་གཟུངས་
最胜神变中出生
叶衣佛母我顶礼!
ལོ་མ་གྱོན་མ་འགྲུབ་གྱུར་ནས།། 罗马娟玛哲杰内
悉皆安置于此地
免遭疾病贫苦与战争
༢༠༡༤ལོའི་འཛམ་གླིང་བུ་པའི་མགྲན་སྡུར་གྱི་སྐོར།
མཐའ་སྲུང་མགྲན་སྡུར།
2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་མཐའ་སྲུང་མགྲན་སྡུར་དེ་༢༠༡༡ལོའི་ཟླ་བ་༧པའི་ཚེས་༣༠ལ་Marina da Glóriaརུ་འགན་གཡུག་པའི་བྱེད་སྒོའི་ཐོག་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད།
མགྲན་སྡུར་སྤེལ་ཡུལ།
ཁྱོན་གྲོང་ཁྱེར་༡༢ཙམ་2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་མགྲན་སྡུར་གྱི་མགྲན་རྭར་འཚུད་ཡོད། ཧྥེ་ལུན་དང་ཏའ་ཁན་ཕུ། ཧྥེ་ལོ་ལི་ཡ་ནོ་པོ་ལི་སི། ག་ཡ་ཉི་ཡ། ལི་ཡོ་པོ་ལན་ཁེ་བཅས་ཀྱི་རེ་ཞུ་དེ་ཕྱིར་སློག་ཡོད་འདུག
小组赛
以下所有时间皆為巴西官方时间（UTC-3），举办赛事的十二座球场中有十座位於此时区内，其餘两座库亚巴的-{zh-hans:潘塔纳尔体育场; zh-hk:潘塔纳尔体育场; zh-tw:潘特纳尔体育场;}-、玛瑙斯的亚马逊体育场则属於亚马逊时间（UTC-4）的时区，因此当地比赛时间会比下表快一个小时.
རྟ་ཡི་བྱུང་འཕེལ་དང་རྟ་རྒྱུག་གི་རིག་གནས་
དངོས་སུ་རྟ་གཅིག་པུ་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་གནའ་བོར་རོ་མ་བཙན་རྒྱལ་(罗马帝国)གྱི་དུས་རབས་ན་བྱུང་ཞིང་། དེ་ཡང་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་༧པའི་ནང་དུ། གནའ་བོའི་གྷི་རི་སིའི་(古希腊)ཨོ་ལན་ཕི་ཁི་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཤིག་གི་ནང་དུ་རྟ་བཞི་སྦྲེལ་གྱི་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོ་འགྲན་བསྡུར་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་ལོ་༤༠རྗེས་སུ། ག་ལེར་ད་ལྟའི་རྟ་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་གྱི་རྣམ་པར་གྱུར།
གཡུ་རྒྱལ་
གཡུ་རྒྱལ་ནི་སྨུག་པོ་གདོང་གི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཆོས་འཕེན་ནག་པོའི་ཆུང་རྒྱད་སྤྱང་གཟའི་སྲས་སྤྱང་བུ་དགྲ་རྒྱལ་འབུམ་མེའི་ཡང་ཚ་ཏེ་སྲས་ཆོས་ལ་འབུམ་དང་སྒ་བཟའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་བ་གྲགས། ཁོང་ནི་སྤྱི་དཔོན་རོང་ཚ་ཁྲ་རྒན་གྱི་ཡབ་གཅིག་ཡུམ་མ་གཅིག་པའི་སྤུན་མཆེད་ཡིན་པ་༼འཁྲུངས་གླིང་མེ་ཏོག་ར་བ་༽ལས་གསལ། ཁོང་ཧོར་གླིང་འཁྲུགས་པའི་སྐབས་སུ་ཧོར་ལ་ཤོར་བ་སྐད།
སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་
སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་ནི། མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་བཙན་ལ་བཙུན་མོ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཡོད་པའི་ཆེ་བའི་སྲས་ཡིན། བཙན་པོ་གླང་དར་མ་བཀྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་འབངས་གྱེན་ལོག་བྱུང་སྟེ་མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་བཙན་བཀྲོངས་ནས་བོད་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་དབང་མངའ་བདག་ཡུམ་བརྟན་ལ་ཤོར་བར་བརྟེན། དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་སྲས་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་དང་། ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་དཔལ་གཉིས་སྟོད་ཕྱོགས་སུ་ཡུལ་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ཤིང་། སྐྱིད་སྡེ་ཉི་མ་མགོན་སྟོད་མངའ་རིས་སུ་ཕེབས་སྐབས་དགེ་བཤེས་བཀྲ་ཤིས་བཙན་གྱིས་སྤུ་ཧྲེང་དུ་བཞུགས་པར་ཞུས་ཏེ་འབྲོ་བཟའ་འཁོར་སྐྱོང་བཙུན་མོར་ཕུལ་བ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་ལ་སྲས་གསུམ(ཆེ་བ་དཔལ་ལྡེ་མགོན། འབྲིང་པོ་བཀྲ་ཤིས་མགོན། ཆུང་བ་ལྡེ་གཙུག་མགོན།)བྱུང་ཞིང་། སྐུ་མཁར་ཉི་བཟུངས་བརྩིགས་ཏེ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་སྲས་གསུམ་ལ་སྐོར་གསུམ་སོ་སོར་བགོས་ནས་གནང་། ཆེ་བ་དཔལ་ལྡེ་མགོན་ལ་མངའ་རིས་མང་ཡུལ་དང་། འབངས་ཁུ་ནག་བཙན། ཤར་རུ་ཐོག་དང་། གསེར་ཁ་གོག ལད་ཀྱི་བདེ་མཆོག་དཀར་པོ། མཚམས་ཀྱི་རྭ་བ་དམར་པོ། ཝམ་ལེ་ཡི་མིག་གི་ཕ་བོང་གཡག་ལྡེར། རྡོ་བུག་པ་ཅན་ཡན་ཆད་དང་། བྱང་གསེར་ཁ་མགོན་པོ། ནུབ་ཁ་ཆེའི་ལ་རྩ་ལ་གཏོགས་པ་རྣམས་གནང་། འབྲིང་པོ་བཀྲ་ཤིས་མགོན་ལ་གུ་གེ་སྤུ་ཧྲེང་རྩེ་དང་བཅས་པ་གནང་། ཆུང་བ་ལྡེ་གཙུག་མགོན་ལ་ཟངས་དཀར་སྒོ་གསུམ་དང་། སྦི་ཏི། སྦི་ཆོག་དང་བཅས་པ་གནང་། ཞིབ་པ་བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ》ཤོག་གྲངས184ནས185བར་གསལ་བ་དེར་གཟིགས། གཞན་ཡང《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ལྕགས་པར་མའི་སྟོད་ཆ་ཤོག་གྲངས434ནས435བར་འདི་དང་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འདུག་ཀྱང་། འདིར་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཆེན་པོས་མཛད་པའི《བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ》ནས་གསུངས་པ་དེ་རང་ཁུངས་བཙན་པར་བསམས་ནས་དེ་ལྟར་བྲིས་པ་ལགས།
གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་
༼གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་༽ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཆེས་རིང་ཤོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུུ་སྙན་ངག་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་ཀྱང་རེད་
ནུབ་ཕྱོགས་འགྲིམ་པའི་སྙན་ངག་འགའ།
དེ་སྔོན་ནུབ་ཕྱོགས་ཨ་རིར་སློབ་དཔོན་དང༌༎ འཇར་མན་དབྱིན་ལོན་སོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་སྐབས༎ ཨ་གསར་འགྲོ་རླུང་ལངས་པོའི་འཚུབ་མ་ཡིས༎ སེམས་ཀྱི་ཚོར་སྣ་འཁྲུག་པ་ཉུང་ཉུང་མིན༎
འདི་ནི་སྔོན་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་རིང་ལུགས་སྐབས།། དབང་ཆེན་ཚངས་པ་འདྲ་བའི་རྒྱལ་པོ་དག རིམ་པར་བྱོན་ནས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་ས་ཡི།། ཧྥ་རན་སི་ཡི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་རེད།།
ཕ་སའི་སྙིང་ནད་ཁོག་ནས་གཟེར་ན་ཡང༌༎ གདོང་གི་བཤུ་སྐོག་འཛུམ་པའི་ཟོལ་བརྟེན་ནས༎ ལྕགས་ཀྱི་ཀ་བ་རིང་མོའི་མདུན་ས་ན༎ འདས་དོན་དྲན་རྟེན་འདྲ་པར་ཁ་ཤས་བཏབ༎
ཞོགས་པའི་ཉི་གཞོན་སྤྲིན་པའི་རུམ་དུ་བསྟིམས།། སྨུག་ཞགས་སྟུག་པོས་བར་སྣང་ཁད་ཀྱིས་གཡོགས།། མོ་ཊའི་འགྲོ་འདུག་རྩེན་པའི་འདུ་ལོངས་ཁྲོད།། རྒྱལ་མཚམས་མེད་པའི་གསར་འགོད་ཁང་དུ་སླེབས།།
ཤར་ནུབ་འཇིག་རྟེན་ཟླུམ་པོའི་ཁོར་ཡུག་ན།། སུ་དང་གང་གི་མཐོང་ཐོས་མི་ནུས་པའི།། བདེན་པའི་འོད་སྣང་སྒྲིབ་པའི་ཡོལ་ནག་ལ།། ལྷན་ཁང་འདིས་ཀྱང་སྐྱོ་བའི་ཤུགས་རིང་འབྱིན།།
ས་འོག་མེ་འཁོར་འཚང་ཀ་གཞན་བས་ཆེ།། མི་ཚོགས་འདུ་ལོངས་སྐར་མའི་གྲངས་ལས་མང༌།། བྲེལ་ཟིངས་བསྣོལ་མར་འཐབ་པའི་མཇུག་སྣེ་ནས།། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡང་ཚོགས་པའི་སྒོ་འགྲམ་སླེབས།།
གསུང་སྙན་བྱེའུས་ཞོགས་པའི་རྨི་ལམ་དཀྲོགས།། གོམས་འདྲེས་མེད་པའི་ཞོགས་ཟས་བཙན་གྱིས་བརྫངས།། མོ་ཌའི་ནང་དུ་རས་པ་ཆོས་ཚོགས་འགྲིམས།། མགོ་སེར་མགོ་ནག་བརྒྱ་ཕྲག་མཉམ་དུ་འཛོམས།།
ཞི་བདེའི་ར་བ་མཐོན་པོའི་ཁོར་ཡུག་འདིར།། བྱམས་བརྩེ་ཁོར་ལག་ཡངས་པའི་ཚོགས་ར་འདིར།། དམ་པའི་རང་འོད་འཚེར་བའི་ཆོས་ཚོགས་འདིར།། ནང་ཆོས་སྐྱབས་སུ་བསྟེན་པའི་མགོ་སེར་མང༌།།
རང་དབང་བག་ཕེབས་རྩེན་པའི་སྡིངས་ཆ་འདིར།། ཉམ་ཐག་བོད་དོན་བདེན་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བ།། རྣམ་པ་མི་འདྲ་ཚོགས་ཁག་བཅུ་བཞི་འདུས།། འབྲེལ་བརྗོད་མི་འདྲ་་གཏམ་བཤད་སྣ་ཚོགས་སྤེལ།།
ཕྱེད་ཡོལ་དུས་ཚིགས་གསེར་བཞིན་དམ་འཛིན་བྱས༎ ཡོབ་རོབ་གནའ་མཐུན་གྲོས་ཚོགས་ཁང་དུ་བཅར༎ འཐུས་མི་བརྒྱ་ཕྲག་འཛོམས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐོག། དངོས་བཅར་ལྟད་མོ་མཐོང་བ་དེ་རིང་ཡིན༎
ནམ་མཁའི་བྱ་ལམ་གོང་མ་ལ་སྙེགས་པའི༎ ཤེལ་སྒོ་ནག་པོའི་ཕྲ་ལྡན་སྒེར་ཁུང་ཅན༎ ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ཐོག་བརྩེགས་སྡེ་ཚན་ཁང༌༎ དམིགས་བསལ་བོད་དོན་མཇལ་འཕྲད་གོ་སྐབས་ཐོབ༎
མ་མཐོང་རྒྱང་གྲགས་གཞན་ལས་ཆེ་བ་ཡི༎ ཡོབ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་ལས་ཁུངས་སུ༎ བོད་དོན་གླེང་བའི་གོ་སྐབས་ལྷུར་བླངས་ནས༎ མི་ངོ་དངོས་མཇལ་བྱས་པ་དེ་རིང་ཡིན༎
ཁང་ཆེ་དེ་ནས་དལ་གྱིས་གྱེས་མཇལ་ཞུས༎ ས་འོག་འབབ་ཚུགས་རྒྱུད་ནས་མེ་འཁོར་འགྲིམས༎ ན་ལེནྡྲ་ཡི་ཆོས་ཚོགས་ནང་དུ་འབྱོར༎ ཅ་ལག་ཕབ་ནས་རེ་ཞིག་ངལ་གསོ་བྱས༎
གྲོས་ཚོགས་ལས་རིམ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ལས༎ ཆ་ཤས་ཤིག་གི་རྐང་པ་ཙམ་ཞིག་ལ༎ ཐག་གཅོད་མ་བྱུང་རེ་ཞིག་ཕྱིར་འགྱངས་ཀྱང༌༎ ལས་རིམ་གཞན་དག་རྩ་བརླག་སོང་བ་མེད༎
སེམས་ཀྱི་ཚོ་རིས་སྐྱོ་བས་གཟི་ན་ཡང༌།། ལྟད་མོ་མིག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཅི་བས་ཆེ།། དུས་ཀྱི་ཁུག་པའི་སྐར་ཆ་འགའ་ཡི་སྣེར།། བྷེལ་ཇམ་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་སྒོ་འགྲམ་སླེབས།།
གདུང་སེམས་མཉམ་དུ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཁུལ་གྱིས།། ཁ་ཚ་ཁོག་ལ་གཏུགས་པའི་དོན་གྱི་གནད།། ད་ལྟར་དགོས་པའི་ལག་བསྟར་རྣོན་པོ་དང།། འབྱུང་འགྱུར་བརྟན་ལྷིངས་ལྡན་པའི་ལམ་སྟོན་གནང༌།།
གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ལྷན་དགྱེས་དང༌།། ལྷན་ཅིག་དགུང་ཟོས་གསོལ་སྟོན་གཤོམ་པའི་ཐོག། སྦི་སྦི་སི་ཡི་བརྙན་འཕྲིན་ལྟ་བའི་ཞོར།། གཞིས་བྱེས་བོད་དོན་གླེང་པའི་འུར་གྱིས་བཀང༌།།
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
མཁྲེགས་གཟུགས་ཀྱི་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་རྣམ་དབྱེ།
བརྒྱུད་ཁྲིད་དངོས་པོ་དང་བརྒྱུད་བཀག་དངོས་པོ། ཕྱེད་བརྒྱུད་དངོས་པོ་བཅས་མཁྲེགས་གཟུགས་ཚང་མར་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་གསུམ་རེ་ལྡན་ཡོད།
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
སྔོན་བྱོན་དམ་པའི་མྱོང་བྱང་བདེན་པའི་གཏམ། ། རྒྱལ་བའི་གསུང་གི་དཔང་པོ་མཐར་ཐུག་སྟེ།  ། མཁས་པས་ལེགས་ལེགས་འགྲིག་འགྲིག་བརྒྱ་བཤད་ཀྱང་། ། གླེན་པས་འཕྲང་སྒོ་འདི་ལ་མདོ་འགག་དྲིལ། །
རང་ཉིད་གང་དུ་ཞུགས་པའི་ལམ་དེ་ལ། ། སོམ་ཉིའི་ངང་ལས་ནེམ་འགྲོའི་མི་དགོས་པར། ། ཤི་ཡང་བློ་སེམས་བདེ་བའི་ཡིད་ཆེས་ལ། ། གསེར་སྲང་བརྒྱ་ལས་ལྷག་པའི་རིན་ཐང་ཡོད། །
༡༧༢༠ལོ།
༡༧༢༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ལྷ་གསོལ་འབྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་
སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་ཤཀྱའི་རྒྱལ་ཁྱེད་རྐང་གཉིས་གཙོ། ། གཙོ་དང་ཕལ་པའི་ཕྱོགས་རིས་ངན་ཉོན་ཀུན་ལས་ཞི། ། ཞི་གནས་ཏིང་འཛིན་བསྒྲུབས་པའི་བྱང་སེམས་གོམས་སུ་སྣང་། ། སྣང་བྱེད་མེ་ཟླུམ་ཁྱེད་འདྲས་ཀུ་མུད་རང་བློ་སྐྱེངས། །
ནང་ཆོས་དར་རྗེས་ཆོ་ག་ཁག་བསྒྱུར་བ། བོན་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དྲེགས་པ་ཅན། དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་ཀླུ་གཞི་བདག་ཏུ་འགྱུར་བ། ལྷ་གསོལ་ཆེད་ལས་པ་དང་གནའ་བོའི་ལྷ་བོན། བན་ཆོས་ཀྱི་སྔགས་པ་དང་བན་དེར་འགྱུར་བ། ཆོ་གའང་བོན་གྱི་ལྷ་གསོལ་ཚབ་ཏུ། ལྷ་བསང་དགྲ་ལྷ་དཔངས་བསྟོད་ལྟབུར་འགྱུར་བ། སྔོན་ཆད་ཀྱི་ཚེ་འདིའི་འདོད་དོན་ནས། ཚེ་ཕྱི་མའི་དགེ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ། ཐོག་མའི་བོན་གྱི་ཆོ་ག ནང་ཆོས་དར་རྗེས་ཆོ་ག་ཁག་བསྒྱུར་བ།
གོང་གི་དཔྱད་གཞིའི་དཔེ་ཆ་དག་གཤམ་གསལ་ལྟར། ①②《མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》དཔེ་རྙིང་བྲིས་མ་ཤོག་གྲངས༡༢༩---༡༣༠བར་གསལ། ③《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པ》ཕྱི་པར་མ་དེབ་ངོས་༢༤---༢༥བར་གསལ། ④《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ》ཤིང་པར་མའི་ཤོག་གྲངས་༡༩མདུན་གསལ། ⑤ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གི་དཔྱད་རྩོམ་༡༡༧ལ་གསལ།
གཟན་དཀར་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ་
མཁས་བཙུན་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཆོག་སྤྲུལ་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ་མཆོག་ནི་སྤྱི་ལོ1943ལོར་ཁམས་མི་ཉག་ལྷ་སྒང་དུ་སྐུ་བལྟམས། དགོང་ལོ་བཞིའི་ཐོག་ཏུ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དུ་མས་ཁོང་སྔགས་འཆང་འཇའ་ལུས་རྡོ་རྗེ་མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཡི་རྣམ་རོལ་ཡིན་པ་ངོས་བཟུང་། དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་གིས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་གི་འགོ་བཙུགས། དགུང་ལོ་བཅུར་སོན་རྫོགས་ཆེན་ཤྲཱི་སེང་དང་རྫོང་གསར་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་འཇུག་པའི་མགོ་བརྩམས་ཏེ་མཁས་པའི་གོ་སར་གཤེགས། རྡོ་གྲུབ་ཆེན་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་དུ་བྱོན་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་སྦྱང་རྒྱ་ཆེན་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཐོག་ཏུ་ལྷ་སྒང་དང་སྐྱིད་ལུང་དགོན་གཉིས་ཀྱི་དགོན་བདག་མཛད། སྤྱི་ལོ1978ལོར་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོ་ཆུང་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་གཞོན་པའི་འགན་བཞེས། སྤྱི་ལོ1981ལོར་མཆོག་སྤྲུལ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཁུར་འོག་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་གསར་བུ་བཙུགས་ཏེ་སྔོན་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་པའི་གནས་ལྔར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཁས་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་མཛད། སྤྱི་ལོ1984ལོར་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དུ་ལས་གནས་སྤོས། སྔ་གཞུག་ཏུ་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་གྱི་གསུང་འབུམ་དང་རྣམ་ཐར། བོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་སོགས་དག་སྒྲིག་དང་དཔེ་བསྐྲུན་མཛད། ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་དཀར་ཆག་དང་བྲག་དཀར་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཐར། ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའི་རྣམ་བཤད། སྙན་རྩོམ། བྲིས་དཔེ་སོགས་རྩིམ་བྲིས་གནང་། ཞིང་ཆེན་གེ་སར་གཞུང་ལས་ཁང་གི་གཙོ་འགན་བཞེས། སྐུ་ཚེགས་ལ་མ་འཛེམ་པར་ཡུལ་སྡེ་སོ་སོར་ཟབ་འཇུག་མཛད་དེ། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླིང་སྒྲུང་བྲིས་མ་ཉི་ཤུ་ལྷག་འཚོལ་སྡུད་དག་སྒྲིག་དཔེ་བསྐྲུན་མཛད་པ་དང་། གེ་སར་ཚིག་མཛོད་གསར་དུ་བརྩམས་ཏེ་པར་དུ་བསྐྲུན། སྤྱི་ལོ1987ལོར་ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་ཅུའི་གཙོ་འགན་བཞེས། སྤྱི་ལོ1988ལོར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དང་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་སོགས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་གོ་ས་ཐོབ། སྔོན་རྗེས་སུ་ཉི་ཧོང་དང་ཧོང་ཁང་། ཨ་རི། ཁ་ན་ཏ། དབྱིན་ཇི་སོགས་སུ་བྱོན་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ཐད་དུ་མཛད་རྗེས་རླབས་ཆེན་བཞག་དང་འཇོག་མུས་ཀྱིས་སྐུ་འཚོ་ཞིང་བཞུགས་སོ།