cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཡུལ་བརྡ་
ཡུལ་བརྡ་སྐྱོན་མེད་སྤྱི་སྐད་དུ་སྡུད་ལེན་བྱེད་པ།
དངོས་པོ་འམ་དོན་གང་ཞིག་མཚོན་བྱེད་དུ་སྤྱི་སྐད་དུ་མིང་མེད་ཀྱང་ཡུལ་སྐད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། མིང་དེ་ཚུར་སྤྱི་སྐད་ནང་དུ་བླངས་ནས་འཁོལ་དགོས། སྐབས་འདིའི་སྤྱི་སྐད་དུ་མིང་མེད་ཀྱང་ཡུལ་སྐད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡིག་ཐོག་གི་སྐད་ཆ་སྟེ་ཡིག་ཐོག་གི་བརྩམས་ཆོས་དང་དག་ཡིག་མིང་མཛོད་སོགས་སུ་མིང་གང་དེ་བེད་སྤྱོད་དང་སྡུད་འཁོད་བྱུང་མེད་ཀྱང་ཁ་སྐད་དག་ཏུ་བཀོལ་གྱི་ཡོད་པའི་དོན་ཏེ། གལ་ཏེ་མིང་བརྡ་དེ་དག་སྤྱི་སྐད་དུ་མ་བླངས་ན་དོན་གང་དེ་དག་མཚོན་པ་ལ་སྤྱི་སྐད་དུ་མིང་གནད་འཁེལ་ཞིག་སྤྱོད་དུ་མེད་པས་མིང་དེ་རིགས་སྤྱི་སྐད་དུ་ལེན་དགོས། འདིར་སྤྱི་སྐད་དུ་ལེན་པར་འོས་པའི་བྱ་ཚིག་འགའི་དཔེ་འགའ་བཀོད་ན། བརྗོད་བྱ་ལ་སེར་སྣས་མ་ཐོང་བའི་རྣམ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཞིག་བརྗོད་དགོས་ཚེ། སེར་སྣ་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་བརྗོད་ངེས་ཀྱང་། དོན་དུ་བྱ་བ་དེ་མཚོན་པ་ལ་ཚིག་གིས་བརྗོད་མ་དགོས་པར་འཁུམ་ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་གཅིག་གིས་ཨམ་སྐད་དུ་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་ན་བྱ་ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་ཚིག་མཛོད་དུ་དཔེར་ན། བརྩེད་པ་ཞེས་པ་ལ་ཕྱུགས་ཀྱི་རྨིག་པ་བརྩེད་པའི་དོན་འགྲེལ་བཀོད་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། བྱ་ཚིག་དེའི་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཡིད་འཚེར་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐམ་བཤའ་བ་ལ་ལག་བརྩེད། མི་གསོད་པ་ལ་ལྟ་བར་མིག་བརྩེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཞུགས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལྟ་བུ་ནི་མིང་མཛོད་དང་སྤྱི་སྐད་དུ་ཁོད་མེད་པའི་རིགས་དང་། ད་དུང་བྱ་ཚིག་འདུས་མའི་ཐད་ནས་དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དུ（诈用假话试探，使对方吐露真情）ཞེས་པ་དབུས་སྐད་དུ་ཚོད་དཔག་གཡུག་པ་ཞེས་པ་དང་། ཨམ་སྐད་དུ་ཀླད་རྒྱག་ཡེད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། རྒྱ་ནག་གི་སྐད（挑食）ཞེས་པར་ཨམ་སྐད་དུ་ཁ་འདེམས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་བྱ་ཚིག་འདུས་མའི་མཚོན་བྱའི་དོན་ལ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་དུ་མིང་བརྡ་དོན་སྦྱོར་རེ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་དང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་སྐད་ནང་གི་བྱ་ཚིག་གནད་འཁེལ་དག་སྤྱི་སྐད་ནང་དུ་སྡུད་ལེན་བྱེད་འོས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་དོན་གང་ཞིག་མཚོན་པ་ལ་སྤྱི་སྐད་ན་མེད་ཀྱང་ཡུལ་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་མིང་ཚིག་དང་རྒྱན་ཚིག་སོགས་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུད་ལེན་བྱེད་འོས་སོ། །
ཡུལ་བརྡ་སྐྱོན་ཅན་སྤྱི་སྐད་ཀྱིས་སྤང་རྒྱུ།
དེ་ནི་ཡུལ་སྐད་སྤྱི་སྐད་གཉིས་ཀར་ཡོད་མཉམ་གྱི་མིང་གི་འདོར་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཏེ། དོན་གང་ལ་སྤྱི་སྐད་དུ་མིང་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་མིང་བཀོལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་མིང་བཀོལ་བ་སྤྱི་སྐད་ལག་ལེན་གྱི་གེག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་མིང་ཁ་ཅིག་ལ་དག་ཆ་ཉམས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་ཕྱིར་མིང་དེ་རིགས་སྐད་བརྡ་ཚད་ལྡན་ནམ་སྤྱི་སྐད་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་སྤང་བྱ་ཡིན།
མིང་བརྡ་དོན་ལ་འབྱོར་བོ་མིན་པའི་སྐྱོན།
མིང་བརྡ་དོན་གནད་དུ་མི་འབྱོར་བ་ཡང་དཔེར་ན། ཟ་མ་ཁ་ལ་སྐྱེལ་བྱེད་ཉག་མའམ་རྐང་ཐུར་གཉིས་ཅན་གྱི་མིང་ལ་ཨམ་སྐད་དང་ཁམས་སྐད་དུ་ཐུར་མའམ་ཟ་ཐུར་ཟེར་ཞིང་། དབུས་གཙང་་ཁ་སྐད་དུ་ཁེམ་བུ་ལ་ཐུར་མ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་འབོད་བྱེད་དོན་ལ་མི་གནས་པའམ་མིང་བཀོལ་ནོར་བ་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་སོང་བའི་དཔེ་དང་། ཡང་དཔེར་ན། བཟའ་བྱ་ལ་ཟ་མ་ཞེས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་དབུས་དང་ཨ་མདོའི་ཁ་སྐད་འགར་ལག་དང་ལྟོ་ཞེས་པ་སོགས་བེད་སྤྱོད་པ་ནི་མིང་བརྡ་དོན་ལ་འབྱོར་པོ་མིན་པའི་དཔེ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྤྱི་སྐད་དུ་སྤང་བྱའི་རིགས་སོ། །
དམག་འཁྲུག
དམག་འཁྲུག་ནི་ཚོགས་པ་གཉིས་སམ་གཉིས་ཡན་བར་འཛིང་རེས་ཐུག་པའམ་འཁྲུག་རྩོད་ཤོར་ལ་ཟེར་།
གནས་བཅུ་རྒྱ་ནག་མ་
ཆུ་བྱ་སྤྱི་ལོ་༡༥༧༢ལོའི་ལོ་སར་དང་སྨོན་ལམ་གནང་སྐབས། ཞྭ་དམར་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་དང་། རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཞལ་རྒྱས་ཀྱིས་ཀོང་པོ་རྩེ་ལྷ་སྒང་གི་མཛོད་ནག་གི་ནང་རྟེན་གནས་བཅུ་རྒྱ་ནག་མ་དང་། ཀརྨ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མིང་གོང་མ་ཡུང་ལོ་མཆོད་ཡོན་མཇལ་འཕྲད་དང་མཛད་རིམ་གྱི་ཞལ་ཐང་ངོ་མཚར་ཅན་སི་ཐང་ཡུག་དྲིལ་ཆེན་མོ་གཉིས་གཙོ་བོར་སྨོས་ཤིང་། སྒར་ཆེན་གྱི་རྟེན་གཙོ་གནྡྷོ་ལ་སོགས་གཞི་བྱེས་ཀྱི་རྟེན་བཤམ་རྒྱས་པ་དང་རྟེན་མཇལ་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་གནང་བར། འབེ་ལོ་ཚེ་དབང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་གསུང་། 《སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀརྨ་ཀཾ་ཚང་བརྒྱུད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རབ་འབྱམས་ནོར་བུ་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ཕྲེང་བ》ལས། “རྗེ་ཉིད་དགུང་ལོ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པ་ཆུ་མོ་བྱ་ལོའི་ལོ་གསར་དང་སྨོན་ལམ་གནང་ཐོག་རྗེ་གོང་མ་རྣམས་ཕྱག་སྲོལ་ལྟར་རྩེ་སྒང་ཕོ་བྲང་གི་མཛོད་ནག་ཞལ་ཕྱེ་ནས་བཞུགས་སྒར་དུ་གཟིམ་གུར་ཀརྨ་ལྷ་ཁང་འབུབས་པ་གནང་། གནྡྷོ་ལས་གཙོས་པའི་བྱེས་མཛོད་ཀྱི་རྟེན་བཤམ་རྒྱས་པ་དང་། ཡབ་སྲས་བཞུགས་ཁྲི་དང་སྐུ་འཁོར་གྱི་ལས་ཚན་གཟབས་པས་ལོ་གསར་གྱི་ཕྱག་མཇལ་བཞེས་པ། གཞི་བྱེས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་པར་རྩེ་སྒང་ནང་སོ་རྒྱ་འོག་དང་བཅས་པས་ཞབས་ཏོག་བགྱིས་ཏེ་སྨོན་ལམ་འཛུགས་པ་གནང་། ཡབ་སྲས་ཆིབས་རགས་གཟབས་བཤམ་གྱི་བཀོད་པས་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་གསར་མར་དྲུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གོང་མ་ཏཱའི་མིང་ཡུན་ལོ་རྒྱལ་པོས་ཕུལ་བའི་ཨར་ནག་དང་ཙན་དན་ལས་གྲུབ་པའི་གནས་བཅུ་བཟོ་ཁྱད་ཅན་དང་གོང་མ་མཆོད་ཡོན་གྱི་སི་ཐང་སོགས་མཛོད་ནག་རྟེན་ཤོམ་རགས་རིམ་གནང་། དེ་ནས་ཉའི་བར་ཉིན་རེ་བཞུགས་སྒར་བྱེས་མཛོད་ཀྱི་རྟེན་མཇལ་དང་། ཉིན་རེ་བཞིན་ཕོ་བྲང་དུ་མཛོད་ནག་གི་རྟེན་མཇལ་རགས་པ་ཙམ་གནང་བའི་ཚེ་ཀོང་ལུང་རལ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་འདུས་པས་ཉིན་མཚན་དུ་ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་ཡིག་དྲུག་འདོན་པ་སོགས་དགེ་བའི་བྱ་བས་དུས་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང་།” ཞེས་ཞྭ་དམར་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་གི་རྣམ་ཐར་ལས་གསལ་བས་སོ། །
ཀརྨ་པ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དུས་ཀོང་པོ་རྩེ་ལྷ་སྒང་གི་མཛོད་ནག་གི་རྟེན་མཇལ་མཛད་ཚུལ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་སྨོས་ལམ་སྐབས་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ཟློས་གར་འཁྲབ་ཚུལ། རྒྱལ་ཚབ་གྲགས་པ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་། 《རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཆེན》ལས་གསལ་བར་འཁོད་ཀྱང་། གནས་བཅུ་རྒྱ་ནག་མའི་སྐོར་དམིགས་བསལ་འཁོད་མེད་ཀྱང་། རྩེ་ལྷ་སྒང་གི་མཛོད་ནག་ཏུ་བཞུགས་པར་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །
དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།
དགོན་པའི་མིང་།:       དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།
ཨ་རབ་ཀྱི་ཁྲིམས་རིགས་
ཨ་རབ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ལ་ཡུལ་དེ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུན་ཆེ་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ལ་ཟེར།
མི་རིགས་རྒྱལ་ཁབ་
【མི་རིགས་རྒྱལ་ཁབ】(Nation State)ཀྱི་ངོས་ཚིག་འཇོག་སྟངས་ལ་མཁས་པ་མང་པོའི་བཞེད་སྲོལ་འདྲ་མིན་བདོག་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ཆབ་སྲིད་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བརྡ་སྐད་ཅིག་ཡིན་ཙང་། དེ་ལུགས་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གིས། བརྒྱ་ལོ19པའི་དུས་སུ་གསར་དུ་བྱུང་བར་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་དེ་སྤྱི་འགྲོས་སུ་གྱུར་འདུག སྔོན་གྱི་མཁར་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཕྱོགས་སྒྲིལ་གྱིས། གོང་མའི་རྒྱལ་ཁམས་དང་བཙན་རྒྱལ་གྱི་གདགས་གཞི་གྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་རྒྱུད་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་ཚུགས། འཇར་མན་དང་། ཨེ་ཐ་ལི། ཧྥ་རན་སི་བཅས་སུ་འཕྱུར་པའི། བརྒྱ་ལོ19པའི་སྐབས་ཀྱི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འོས་ལངས་དེས། རྒྱལ་རྒྱུད་རིང་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཚད་སྙོམ་འཛིན་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་དགོས་པའི་སྐད་འབོད་དང་། རྩོམ་དེབ་འགྲེམ་སྤེལ་བགྱིས། དེ་མཚུངས་སུ་ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་དུ་བྱེས་འབྱོར་མི་གྲངས་ཇེ་མང་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་དག་གནས་དེ་རུ་གཏན་སྡོད་བྱས་བརྟེན། རྒྱལ་ཁབ་དེ་རུ་སྐད་དང་ཡི་གེ་མི་གཅིག་པའི་མིའི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་མཉམ་འདུས་བྱུང་འདུག ཁོང་ཅག་གི་ནུས་པ་གཅིག་ལ་སྤུངས་ཏེ་རྒྱལ་རྒྱུད་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་འགོ་རྟིང་བསློགས་ནས། ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་རྣམ་གཞག་བཟོས་ཤིང། ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་ནས། སྐད་དང་ཡི་གེ་མི་གཅིག་པའི་མིའི་རིགས་ཐམས་ཅད་འདྲ་མཉམ་ཡིན་དགོས་པའི་ལྟ་བ་བཏོན།  ཡིན་ཀྱང་། ཁར་དབང་རང་བདག་སྨྲ་བའི་ལམ་ལུགས་འོག་པར་སྐྲུན་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་སྟེ། སྟོབས་འབྱོར་ཡོད་པའི་མཁས་པ་དག་གིས། མི་སེམས་གཡོ་བའི་བརྩམས་ཆོས་མོད་པོ་བརྩམས་ཤིང་། དེ་དག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་བག་ལ་ཞ་བའི་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཞན་དག མངོན་མེད་དང་ཉམས་གུད་ཕྱིན་ཏེ། གཙོ་རྒྱུགས་རང་བཞིན་གྱི་སྐད་ཡིག་དེའི་ཤན་སྟོབས་བླ་ནས་བླ་རུ་འཕགས། དེར་བརྟེན། མི་མང་པོ་ཞིག་སྐད་ཡིག་དེར་དུངས་པ་ཟབ་མོ་ཆགས་ཤིང་། དེ་འདྲའི་དུངས་པ་དེས་སྐད་ཡིག་དེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་སུ་བསྒྱུར་ཡོད། དེའི་ཕྱིར། མི་རིགས་ནི། སྐད་དང་ཡི་གེ་གང་ཞིག་བཀོལ་སྤྱོུད་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་འདུ་བྱེད་ཅིག་ཡིན་སྟབས། མི་རིགས་དེའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱང་རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི། མེས་པོ་གོང་མའི་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་གཏུག་དགོས་པ་རེད།
འོལ་ཚོད་
བརྟག་དཔྱད་དང་གདེང་ཚོད་མེད་པའི་དོན་ཏེ། འོལ་ཚོད་ཀྱིས་ཆུ་ལ་བརྐྱལ་མི་རུང་ལྟ་བུ། ( འོལ་ཚོད་མུན་པའི་མདའ་འཕེན ) གདེང་ཚོད་མེད་པའི་དོན།
དོལ་ཆོད་
1. རྐང་པའི་དྲེག་རྩ་ལྟ་བུའི་གཏར་རྩ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཁྲག་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་གཙག་བུས་རྦད་བཅད་བྱ་དགོས་པའི་གཏར་ཐབས་ཤིག
རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་
དམག་དཔོན་རིན་པོ། The General
དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། སྒྱུ་རྩལ་དང་གཡུལ་འགྱེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ།  དཔུང་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་བཅས་པ།  གཞུ་བདུངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་དགྲ་སྡེ་ཐམས་ཅད་དཔའ་ཞུམ་པའི་གཟི་བྱིན་བསྟོད་པར་དཀའ་བ་རྒྱལ་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།་་་ཡག་གི
རེབ་གོང་གྲུབ་གནས་བརྒྱད་
ཤེལ་དགོན་གྲུབ་གནས་ནི། རེབ་གོང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ལས་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ25ཙམ་གྱི་བྱང་ཤར་མཚམས་ཀྱི་ཞོ་འོང་དཔྱི་ཞང་དཔོན་རུ་སྡེ་བ་དང་ཅུང་ཉེ་བར་ཆགས་ཡོད། སྟག་ལུང་གྲུབ་གནས་ནི། རེབ་གོང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ལས་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ8ཙམ་གྱི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཞང་ཆུ་ཅ་སྡེ་བའི་གོང་རོལ་གྱི་ཨ་མྱེས་སྟག་ལུང་རི་བོའི་མདུན་ངོས་སུ་ཡོད། སྤྱང་ལུང་གྲུབ་གནས་ནི། རེབ་གོང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ལས་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ10ཙམ་གྱི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ཀྱི་ཆུ་ཁོག་ཞང་སྤྱང་ལུང་སྡེ་བའི་ཕུ་ན་ཡོད་པའི་ཨ་མྱེས་ཤིས་བྲག་གི་གནས་རིའི་མདུན་ངོས་སུ་ཡོད། བྲག་དཀར་གྲུབ་གནས་ནི། རེབ་གོང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ལས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ15ཙམ་གྱི་སར་ཆུ་ཁོག་ཞང་ཆུ་ཁོག་སྡེ་བ་དང་ཅུང་ཁད་ཉེ་བར་བྲག་དཀར་ལུང་བའི་ནང་དུ་ཡོད། མཐའ་སྨུག་རྫོང་དམར་གྲུབ་གནས་ནི། རེབ་གོང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ལས་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ50ཙམ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ལ། ད་ལྟའི་རྩེ་ཁོག་རྫོང་ཁོངས་སྟོབས་ལྡན་ཞང་ནས་བཞུར་ཆུ་དེད་དེ་རྐང་ཐང་དུ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཙམ་ལ་སོང་བའི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བྲག་རི་དམར་བོ་ཁེར་སྐྱེས་ཤིག་གི་རྐེད་དུ་ཡོད། མཁར་གོང་གྲུབ་གནས་ནི། རེབ་གོང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ལས་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ5ཙམ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཉ་ལུང་ཞང་མཁར་གོང་སྡེ་བ་དང་འདབས་འབྲེལ་བར་འཕྲང་གི་བྲག་དམར་ཀླད་ཅེས་པའི་རིའི་ཤར་རྐེད་དུ་ཡོད། སྐྱ་རྒན་གྲུབ་གནས་ནི། རེབ་གོང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ20ཙམ་གྱི་ཉ་ལུང་ཞང་གི་ཆར་གཏོགས་པའི་བྱ་ཁྱུང་གི་རྫའི་གཡོན་ཕྱོགས་སམ། ཡང་ན་གཉན་ཐོག་ཞང་ཤ་སྦྲང་སྡེ་བ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྐང་ཐང་ལ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་སོང་བའི་སྐྱ་རྒན་གནས་མོར་གྲགས་པའི་གནས་རིའི་ཤར་རྐེད་ཀྱི་ནགས་གསེབ་ན་ཡོད། གོང་མོ་གུར་ཁང་གྲུབ་གནས་ནི། རེབ་གོང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ལས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ20ཙམ་གྱི་སར་ཐོ་ཀྱྰ་གྲོང་རྡལ་སེར་རྒྱ་སྡེ་བ་དང་ཅུང་ཉེ་བའི་གོང་མོ་རིའི་ལྷོ་ངོས་ཀྱི་བྲག་རྐེད་དུ་ཡོད། གཞན་ཡང་མགར་རྩེ་དགོན་གོང་མའི་ཕུ་ན་ཡོད་པའི་ཤེལ་དེའུ་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དང་། ཆུ་ཁོག་ཞང་མགར་རྩེ་སྡེ་བའི་ངོགས་སུ་ཡོད་པའི་གཡུ་ལུང་གྲུབ་གནས། བློན་ཆོས་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་ཡུལ་ལྷ་ཆེན་པོ་སེ་ཀུ་བྱ་ཁྱུང་གི་རྫའི་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་འབྲུ་གུ་ཅུང་གི་སྒྲུབ་གནས། རྒྱལ་བོ་ཞང་ཆུ་ཅ་སྡེ་བར་ཡོད་པའི་རོ་ཧྲ་ལུང་བ་དང་རོ་དུང་ལུང་ནག སྤྱང་ལུང་གྲུབ་གནས་དང་ཉེ་བར་ཡོད་པའི་སྤྱང་ཕུའི་ལྷ་བྲག་དཀར་བོའམ་པད་མ་འབུམ་རྫོང་། རོང་བོ་གྲོང་རྡལ་ཚོ་བཞི་སྡེ་བར་ཡོད་པའི་བྲག་སེང་གེ་དང་བདེ་མཁར། དམེ་ཤུལ་ལུང་བའི་རྟ་སའི་ཐང་གི་ཉེ་སར་ཡོད་པའི་ཡ་རོང་བུ་མོ་ལྷ་རིས་ཀྱི་སྒྲུབ་གནས། རེབ་གོང་གི་ལུང་བའི་མདོ་དང་དགུ་ཆུ་རྨ་ཆུ་གཉིས་འདྲེས་མཚམས་ཀྱི་གོང་རོལ་དུ་ཡོད་པའི་དགུ་རོང་མ་ཎི་ཐང་། གཉའ་གོང་བྲག་དཀར་རམ་རྒན་རྒྱའི་བྲག་དཀར་གྱི་གྲུབ་གནས་སོགས་གནས་ཕྲན་ཡང་གང་མང་ཡོད། །
ཕྱེ་ལེབ་རོལ་ཆས།
ཕྱེ་ལེབ་རོལ་ཆས་ནི་རོལ་ཆའི་རིགས་གཅིག་རེད།
བྱ་རྒོད།
བྱ་རྒོད་ནི་སྒོང་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
མདངས་དར་དགོན་
ནང་རྟེན་ལ་རྟེན་གསུམ་སོགས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ནས་ད་ལོ་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༣་ལོའི་ཟླ་བ་༡༡ཚེས་༡༧་ནས་༢༥་བར་ཁང་གསོའི་མཛད་སྒོ་དང་མ་ཏྲི་བསྒྲུབ་པའི་མཛད་སྒོ་སོགས་སྤེལ་བ་རེད།
ལྕང་བྱིའུ་མཐེ་བོང་།
ལྕང་བྱིའུ་མཐེ་བོང་ནི་སྒོང་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
འཇམ་སྙན་རོལ་དབྱངས
ངོ་སྤྲོད།
འཇམ་སྙན་རོལ་དབྱངས་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ཁྱབ་རོལ་མོའི་ནང་གསེས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་སྟབས་བདེ་ཞིང་གོ་སླ་ལ།  བདེ་ལྕག་འཁྱུག་པ།  ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས།  རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་སྙིང་དང་བསམ་བློའི་ནུས་པ་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད་པ་རེད། འཇམ་སྙན་རོལ་དབྱངས་ལ་རིགས་སྣ་མང་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་གི་འཚོ་བའི་གླུ་གཞས་དང་།  བརྩེ་དུང་གླུ་དབྱངས། དགོད་བྲོའི་གླུ་དབྱངས།  ཟུར་ཟའི་གླུ་དབྱངས་བཅས་དང་།  གླུ་དབྱངས་ཟློས་གར་ཆུང་གྲས་དང་།  སྐོར་གཞས་དང་།  སྦུག་རྒྱུད་རོལ་མོ་ཆུང་ངུའི་སྔོན་འགྲོའི་རོལ་དབྱངས། དགོང་གླུ་ཆུང་བ།  དེ་བཞིན་དུ་སྦུག་རྒྱུད་རོལ་དབྱངས་ཆུང་གྲས།  གློག་བརྙན་གྱི་གླུ་དབྱངས།  ཞབས་བྲོའི་རོལ་དབྱངས་ལ་སོགས་ཡོད།
སྐད་སྒྲའི་རོལ་མོ
སྐད་སྒྲའི་རོལ་མོ་ཞེས་པ་ནི་མིས་ལེན་པ་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་རོལ་མོའི་རྣམ་པ་ལ་ཟེར། དེ་ཉིད་ལེན་སྟངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རིགས་བཞི་ཡོད་པ་དང་། སྐད་སྒྲའི་རོལ་མོ་ཉིད་ལེན་སྲོལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རིགས་གསུམ་ཡོད་པ་རེད།
རྔ།
སྔགས་ལ་ནི་རྔའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་རྒྱུད་རྒྱ་གཞུང་ཀུན་ནས་བསྟན་ཏེ།རྟ་མཆོག་རོལ་པའི་རྒྱུད་ལས།རྔ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ།ལྕགས་ནི་ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱི་ངང་།ཡབ་ཡུམ་འཁྲིལ་བའི་སྟངས་སྟབས་ཀྱིས།རྔ་སྐད་གྲགས་སྟོང་མ་འགགས་པས།རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་སྐོངས།  །ཞེས་དང་།སྒྱུ་འཕྲུལ་བླ་མ་ལས།ཨེ་ཡི་ཚོགས་ཆེན་འབྱམས་ཀླས་སུ།སྟི་ར་རྔ་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ཡི།  །ཞེས་སོ།
སྤྲ།
སྤྲ་ནི་འུ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
དཀར་རོང་ཁྲ་ཁུ་ལྷས་སུ་ཡོད་པ། སྒར་སྡེའི་རྟ་ཡི་རྟོད་ཕུར་
དབུ་རུའི་སྟོང་སྡེ་བཅུ། དོར་སྡེ་སྡེ་མཚམས་གཉིས། ཕྱུགས་མཚམས་འབྲང་མཚམས་གཉིས། ཅོམ་པ་འབྲི་མཚམས་གཉིས། སྐྱིད་སྟོད་སྐྱིད་སྨད་གཉིས། ཡེལ་རབ་སྟོང་བུ་ཆུང་། སྐུ་སྲུང་ཤར་ཕྱོགས་པ་བཅུའོ། །
གཡས་རུའི་སྟོང་སྡེ་བཅུ། སྟོང་ཆེན་ཤངས་ཆེན་གཉིས། ལང་མི་ཕོད་དཀར་གཉིས། ཉེན་གར་འབྲང་མཚམས་གཉིས། སྤོ་རབ་གཟོང་སྡེ་གཉིས། ཤངས་ཀྱི་སྟོང་བུ་ཆུང༌། སྐུ་སྲུང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་བཅུའོ། །
ཁྲི་སྙན་ས་ལེ།
ཁྲི་སྙན་ས་ལེ་ནི་འུ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
Rockརོལ་མོ་
rockརོལ་མོ་ཞེས་པ་ནི་དུས་རབས20པའི་ལོ་རབས50ནས70པར་ཨ་རི་ནས་བྱུང་ཞིང་དར་བའི་ཀུན་ཁྱབ་རོལ་མོའི་རིགས་ཤིག་ཡིན། དང་ཐོག་བྱུང་བའིrockརོལ་མོ་ནི་ཨ་རིའི་མི་ནག་གི་པི་ལུའུ་སི་རོལ་མོས་རྨང་གཞི་བྱས་པ་དེ་ལ་འགྲོས་ལྡན་པི་ལུའུ་སི་ཟེར། ལོ་རབས30པར་བྱུང་བའི་གློག་གི་ཀེ་ཐ་དང་གློག་གི་རླུང་སྦྲེང་སོགས་གློག་གི་རོལ་ཆས་ཀྱིསrockརོལ་མོ་ལ་སྒྲའི་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་བསྩལ་ནས་རིམ་གྱིས་ལྗེ་ཟི་རོལ་མོ་ཁག་ཅིག་ཚབ་བྱས་པ་རེད།
ཨེ་ཛིའི་ནད་ལ་ནད་རྟགས་ཅི་འདྲ་ཡོད་དམ་
ཨེ་ཛིའི་ནད་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ལ་དུས་རིམ་ཆེན་པོ་བཞི་རུ་དབྱེ་རྒྱུ་ཡོད་དེ།ཨེ་ཛིའི་ནད་དུག་གི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་དུས་རིམ་དང་། ཨེ་ཛིའི་ནད་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་དུས་རིམ་སྟེ་བཞིའོ།། ཡིན་ནའང་། ཨེ་ཛིའི་ནད་རྟགས་ལ་དུས་རིམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྲོལ་ཡོད་དེ། མྱུར་ནད་གནས་སྐབས་དང་གབ་པའི་གནས་སྐབས། ན་བའི་གནས་སྐབས་བཅས་བཞིའོ། ། དང་པོ་མྱུར་ནད་གནས་སྐབས་ཀྱི་དུས་ཚད་ནི་གཟའ་འཁོར་གཅིག་ནས་གཟའ་འཁོར་གསུམ་བར་ཡིན་ཞིང་།དུས་རྒྱུན་ནད་རྟགས་ལ་ལུས་ཡོངས་མི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་སྐྱེས་པ་དང་། ཤ་རྒོད་དང་ཚིགས་མཚམས་མི་བདེ་བ།རྨེད་མདུད་སྐྲེངས་བ། ཕོ་ཁའི་ནད་བྱུང་བ། མཚན་མའི་མགོར་ཆུ་ཐོར་བྱུང་བ།པགས་ནད་བྱུང་བ་སོགས་སོ། ། མྱུར་ནད་གནས་སྐབས་སུ་སྨན་ཁང་ནས་ཁྲག་གཤེར་ལ་བརྟག་བཤེར་བྱས་ཀྱང་ནད་འགོས་ཡོད་མེད་རྟོགས་མི་ཐུབ། ཡིན་ནའང་། དུས་སྐབས་དེ་འགོ་མཆེད་བྱེད་ཚད་ཆེས་རྒོད་པའི་དུས་སྐབས་ཡིན།  གཉིས་པ་གབ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་ཆ་སྙོམས་ལོ་བདུན་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ནད་རྟགས་ཅི་ཡང་མི་མངོན་པར་གབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་སྲིད།དེའི་སྐབས་ཁྲག་གཤེར་བརྟག་བཤེར་ལས་ནད་འགོས་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ་ཅིང་། འགོ་མཆེད་ཀྱི་ནུས་པ་མྱུར་ནད་གནས་སྐབས་ལྟར་དྲག་པོ་མེད་རུང་།ད་དུང་འགོ་མཆེད་ནུས་པ་མ་ཡལ་བར་ཡོད་དོ། ། གསུམ་པ། ན་བའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་སོ་སོར་ནད་རྟགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ལ།ས་ཁུལ་དང་མི་རིགས་མི་འདྲ་བར་ས་གནས་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུགས་ཆེས་རིམས་ནད་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་འགོས་ནད་དང་ནད་རྟགས་ཀྱང་མིན་འདྲ་བར་ཡོད་ལ།རིམས་འགོག་མ་ལག་ལ་གཏོར་བརླག་ཐེབས་རྐྱེན་རིམས་ནད་འགོག་པའི་བྱེད་ལས་ཉམས་ཏེ།  ནད་སྲིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཚེ་ཞིང་།  དུས་གཅིག་ཏུ་རིམས་ནད་མང་པོའི་ནད་རྟགས་མངོན་པའང་ཡོད་ཕྱིན།ནད་འདིའོ་ཞེས་ནད་རྟགས་ཁེར་རྐྱང་བ་ཞིག་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པའང་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་དུ། དུས་ཡུན་རིང་བོར་ཚ་བ་རྒྱས་པ་དང་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་ནང་ལུས་པོའི་ལྗིད་ཚད་བཅུ་ཆའི་གཅིག་ལྷག་མར་འཆད་པ།ལུས་པོ་རིད་པ། ལུས་སྟོབས་ཟད་པ། རྔུལ་ཆུ་ཐོན་པ། རྒྱུན་དུ་ཁོག་བཤལ་བ། གློ་ལུ་བྱེད་པ། ལུས་ཡོངས་ཀྱི་རྨེན་མདུད་སྐྲངས་པ། ལྕེ་དང་མཚན་མ་སོགས་ལ་འབྲུམ་ཐོར་འབུད་པ།མགོ་ཡོམ་འཁོར་བ། ཚ་བ་རྒྱས་པ། མགོ་ན་བ། རྣམ་རིག་དང་མིག་མི་གསལ་བ། རྣམ་འགྱུར་དལ་བ་སོགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་མངོན་པ་ཡིན།ཡིན་ནའང་། ངེས་པར་ཏུ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། གོང་གི་ནད་རྟགས་དག་ལས་གང་རུང་ཞིག་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་དེ་ཨེ་ཛིའི་ནད་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཕྱིན།གལ་ཏེ་འགོས་མིན་གྱི་དོགས་གཞི་ཡོད་ཚེ་ལམ་སང་སྨན་ཁང་དུ་སོང་སྟེ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་བརྟག་བཤེར་བྱ་འོས་ཀྱི།ནམ་ཡང་ཨེ་ཛི་འགོས་ཟིན་པའི་ཞེད་སྣང་གི་ཁོར་ཡུག་ནས་འཚོ་དགོས་ཚེ། ཨེ་ཛི་མ་ཡོད་རུང་། ཨེ་ཛི་འགོས་སོང་བ་ཅི་བཞིན་གྱི་ནད་རྟགས་འབྱུང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ལ།འགོས་སོང་བ་ནང་བཞིན་གྱི་སྡུག་ཡུས་དང་དོགས་འཚེར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་ཡིན།
ཁྲག་གཅིན་
ཁྲག་གཅིན་
ཕྲ་ཕུང་དམར་པོ་འདྲེས་ཡོད་པའི་གཅིན་པ་སྟེ་མང་ཆེ་བ་གཅིན་ལམ་གྱི་ནད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།
སྨན་བཅོས་ཉེན་སྐྱོབ་
སྨན་བཅོས་ཉེན་སྐྱོབ་
བདེ་ཐང་ཉེན་སྐྱོབ་ཀྱི་རིགས་ཏེ། ཉེན་སྐྱོབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་མི་ལ་ཕྱིས་སུ་ནད་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཉེན་སྐྱོབ་གཉེར་གྱིས་གན་རྒྱའི་གཏན་འབེབས་ལྟར་སྨན་ཡོན་འགན་ལེན་བྱེད་པའོ། །
མྱང་འདས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ
མྱང་འདས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ནི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་ཅན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པ་མཚོན་བྱེད་མྱང་འདས་མཆོད་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་བང་རིམ་མེད་པ་གདན་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་བུམ་གདན་ཡན་ཆད་བཞུགས་པ་ཞིག་གོ། །
ལྷ་ས།
གྲོང་ཁྱེར་ཁོང་གི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག།
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོང་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་ཐོ་འགོད་ཁྲོད་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཨར་གཞས་སོགས་རྣམ་གྲངས་༡༠མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་རེད། ད་ཆ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྣམ་གྲངས་༧༦ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད་པ་དང་དེའི་ཁྲོད་ལྷ་སའི་ཞོ་སྟོན་དང་། སྐྱུ་མོ་ལུང་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ། ལྷ་སའི་ནང་མ། བོད་རིགས་ཀྱི་གཏེར་ལས་བཟོས་པའི་རྒྱུ་ཆའི་བཟོ་རྩལ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྣམ་གྲངས་ཁག་༢༠དང་། ལྷ་སའི་སྟོད་གཞས་དང་། ཨར་གཞས། འབྲི་གུང་གི་བོད་ལུགས་སྨན་གཞུང་སོགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་༣༡ གྲོང་ཁྱེར་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་༢༥སོགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་མིན་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༦༦ཡོད་པའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༡༢དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༢༡ གྲོང་ཁྱེར་རིམ་པའི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༣༣བཅས་ཡོད་པ་རེད།
གཞུང་ལམ་དང་སྲང་ལམ།
དེང་སྐབས། ཅང་སུའུ་གཞུང་ལམ་ཐོག་གི་གྲུབ་ཆ་ནི་ཀྲུང་གོའི་གྲོང་ཁྱེར་གཞན་དག་གི་གྲུབ་ཆ་དག་དང་འདྲ་མཚུངས་ཡོད་སྟེ། སྲིད་གཞུང་གི་ཁང་བརྩེགས། འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན། སློབ་གྲྭ། སྨན་ཁང་། གསར་འགྱུར་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་། བཟོ་གྲྭ། མགྲོན་ཁང་། ཟ་ཁང་བཅས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ངང་བསྡད་ཡོད། ད་དུང་དམག་མིའི་སློབ་གླིང་དང་ཏང་ཨུད་གྲོས་ཚོགས་ལས་ཁུངས།སོངས་ཀྱང་ཡོད། གཞུང་ལམ་དེའི་མིང་འདོགས་ལ་ “གློད་ཀླད་སྲང་ལམ”་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།
གླིང་ཕྲན་ཁག་གཉིས།
ཉི་མའི་གླིང་ཕྲན། དེའི་སྔོན་ཉི་མའི་གླིང་ཕྲན་ལ་ལྕིང་མའི་གླིང་ག་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་རུ་ལྗོན་ཤིང་སྣ་ཚོགས་དང་ཆུ་འགྲམ་གྱི་བྱེ་ཐང་། འཇམ་ཐིང་ཐིང་ངང་བཞུར་བཞིན་པའི་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་བཅས་ཡོད་རེད། ཟམ་པ་ཆུང་ཆུང་དེའི་མགོ་མཇུག་གཉིས་ཀར་བོད་ཀྱི་རླུང་རྟས་བརྒྱན་ཡོད། ས་གནས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་ས་ཆ་དེར་རྐུན་མ་གླིང་ག་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་ ཡོད། དེ་ནི་རྐུན་མ་དག་སྦས་སྐུང་བྱེད་ས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་རེད། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤་ལོར་ལྷ་སར་གནས་སྡོད་རྒྱའི་རི་མོ་བ་ཆེས་གྲགས་ཅན་ཞིག་གི་ངོ་ སྤྲོད་རྒྱབ་གཉེར་འོག་ཨོའོ་མིན་ནས་ཡིན་པའི་རྒྱ་སྐྱེད་པ་ཞིག་དང་ལྷ་སའི་སྲིད་ གཞུང་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་བདག་མེད་ཡུལ་ལྗོངས་དེ་རྒྱན་རྩེད་ཁང་ཞིག་ལ་བསྒྱུར་ པ་རེད། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་འབྱོར་ལྡན་མི་སྣ་ཞིག་གིས་དེ་ཚུར་བླངས་ཏེ་དེའི་ཚབ་ལ་ཀྲུང་ ཧེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོང་རྡལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད། ཉི་མའི་གླིང་ཕྲན་ལ་ཡུལ་ལུང་འདྲ་མིན་གྱི་ཟས་རིགས་ཀྱི་བྲོ་བ་ལྡན་པའི་ཟ་ཁང་མང་ པོ་འདུག བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་བཙོང་སའི་ཚོང་ཁང་ཡང་ཡོད། ལྷ་ས་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་ལྷ་སའི་སྲིད་གཞུང་གི་གྲོལ་རྡལ་ལས་ཁུངས་སོགས་ཡོད། ལྷ་ཞབས་གླིང་ཕྲན།
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚངས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་བྱང་དང་མཛད་པ་པོ་སུ་ཡིན་གྱི་སྐོར། ལག་བྲིས་ཀྱི་རིགས་དང་དཔེ་ཆའི་དཔར་བསྐྲུན་གྱི་དུས་ཚོད་སོགས་གསལ་བོར་བཀོད་ ཡོད། [69]《ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཅིག་ཅར་རིགས་པ་ཡང་དག་ངེས་པ》(顿悟大乘正理决叙) ཧྥ་རན་སིའི་བསྡུ་ཉར་གནང་བའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་བཞུགས་ཡོད། མ་དཔེ་རྒྱ་ཡིག གློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ། [127]《སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་གཏམ》མཛད་པ་པོ། ནམ་མཁའ་ནོར་བུ། མཁས་དབང་ནམ་མཁའ་ནོར་བུའི་གསུང་དུ་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994ལོ།
དོགས་འཚེར་སེམས་ནད་
དོགས་འཚེར་སེམས་ནད་
སེམས་སྡུག་ཅིང་དྲན་འཆར་བུལ་བ། སེམས་འཚུབ་པས་བག་མི་ཕེབས་པ། གཉིད་མི་ཁུག་ཅིང་ཡི་ག་འཆུས་སོགས་ཀྱི་རྟགས་མངོན་པའི་ནད་ཅིག་གོ །
སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུ་པ
སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བ་ནས་བཅུ་དྲུག་པའི་བར་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཡུལ་སྡེའི་སྲིད་དབང་འཛིན་མཁན་ནོ། །
ཙ་ཡུས་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན
ཁོང་ནི་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཐུགས་གཉེར་གྱིས་མཁས་པར་གྱུར། དེ་གའི་རྒྱུད་པའི་ཁྲི་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་བླ་མ་དབུ་མཛད་གནང་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཐད་ལ་མཛད་རྗེས་མི་དམན་པ་བཞག
སྦྲིད་སྨན་ བཟི་སྨན་
སྦྲིད་སྨན་ བཟི་སྨན་
གཤག་བཅོས་ཀྱི་སྐབས་སོགས་སུ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་སྦྲིད་པའམ་བཟི་བའི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་སྨན་རྫས་སོ།
མཆིན་པའི་ཚིལ་འགག་
མཆིན་པའི་ཚིལ་འགག་
མཆིན་པའི་ནང་གི་ཚིལ་རྣམས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཚད་ལས་བརྒལ་ཏེ་མང་དྲགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཅིག་གོ །
ཚད་དུག་ཕོག་པ་
ཚད་དུག་ཕོག་པ་
རྒྱ་སྐད་དུ༼中暑༽ཟེར། མནམ་གཤིས་ཚ་གསུག་ཆེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མགོ་ན་ཞིང་མགོ་ཡོམ་འཁོར་བ་གཉིད་འཐོམ་པ་སོགས་འབྱུང་བའི་ནད་ཅིག་གོ །
ཀླད་པ་ཆུ་བསགས་
ཀླད་པ་ཆུ་བསགས་
ཀླད་པར་ཆུ་བསགས་ནས་སྦོས་ཤིང་སྐྲངས་པའི་ནད་ཅིག་གོ །
ཁུ་སྟོན་བརྩོན་འགྲུས་གཡུང་དྲུང་།
= ཁུ་སྟོན་བརྩོན་འགྲུས་གཡུང་དྲུང་།= ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་མ་ཚུགས་གོང་གི་ལྕགས་མོ་ཕག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༠༡༡ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། རབ་བྱུང་དང་པོའི་ཤིང་མོ་ཡོས་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༠༧༥ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་དང་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། འབྲེ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་འབར་རྣམས་འགྲོགས་ནས་ཁམས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཇོ་བོ་སེ་བཙུན་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཆོས་མང་དུ་གསན་པར་མཛད། དེ་ནས་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ་འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་མངའ་རིས་སུ་ཕེབས་པའི་ཕྱི་ལོ་ལ་དབུས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད། དེ་ནས་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་《བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན》གཙོ་མཛད་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་མང་དུ་གསན་པར་མཛད། དེ་ནས་ཐང་པོ་ཆེར་བྱོན་ཏེ་བཞུགས་པར་མཛད། སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་འཆད་ཉན་མཛད། གྲྭ་པ་ཡང་མང་དུ་འདུས། དྭགས་པོ་དབང་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་ཁོང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་ཕར་ཕྱིན་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་མཛད། དུས་ཕྱིས་སུ་ཁོང་དང་ཚད་མ་རྙིང་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་ཁྱུང་པོ་གྲགས་སེ་གཉིས་ཀྱིས་ལྕགས་པོ་རི་དང་དམར་པོ་རི་གཉིས་ལ་ཕེབས་ཏེ་འགྲན་བཤད་མཛད་ཟེར། དེ་ནས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཆེན་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་པར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་གཤེགས། ཁོང་གིས་གདན་ས་དབོན་པོ་འབྱུང་གནས་རྒྱལ་མཚན་ལ་གཏད་པ་མཛད། ཁོང་ནི་ཁུ་རྔོག་འབྲོམ་གསུམ་ཞེས་པའི་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ཁུ་སྟོན་བརྩོན་འགྲུས་གཡུང་དྲུང་དེ་བ་ཡིན་ནོ། །
=R= http://www.tibetology.ac.cn/za/2009-07-03-11-34-15/zxxr/4930?view=article&id=4930&catid=196
དོམ་ཁྲ།
མཚོན་རྟགས།
དོམ་ཁྲ་ནི་བོད་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་གཅིག་ཡིན།
ཝ་མོ།
ཝ་མོ་ནི་འུ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཤ་གཟིག
ཤ་གཟིག་ནི་འུ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
གླང་ཤུ་
པགས་ནད་ཀྱི་རིགས་ཤིག་སྟེ། དང་པོ་འབྲུམ་བུ་ཐོར་བུར་ཐོན་ཅིང་དེ་རྗེས་པགས་ལྷེབ་གྱོང་པོ་ཆུང་ངུར་ཕྱི་ཞིང་ཟ་འཕྲུག་ལྡང་བ། ཕལ་ཆེར་གྲུ་མོ་དང་པུས་མོ་སོགས་སུ་འབྱུང་བ་ཞིག་གོ ། རྒྱ་སྐད་དུ་牛皮癣 དང་དབྱིན་སྐད་དུ་ psora; psoriasis; serpedo ཟེར
ཀ་མད་སུམ་ཅུ་
ཅ་སྡེ།༼སྡེ་པ་གཉིས་པ༽
ཅ་ཆ་ཇ་ཉ།
རྗེན་ཚལ་
དེ་ལས་མང་བ་
འཛམ་གླིང་ཐོག་བརྗིད་ཚད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྗེན་ཚལ་ནི་༡༩༧༤ལོར་དབྱིན་ཇི་ལ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད། བརྗིད་ཚད་ལ་རྒྱ་མ་༢༢ཙམ་ཡོད་པ་རེད།
དྲེད་མོང་།
ལོ་རྒྱུས།
བོད་ཀྱི་དྲེད་མོང་།
གཟན་གྱི་མུ་ཕྲེང་
རིགས་དབྱེ།
གཟན་གྱི་མུ་ཕྲེང་ལ་རིགས་གསུམ་ཡོད་དེ།
1. གཅིག་གིས་གཅིག་རྔོན་ནས་ཟ་བ་དེ་ལ་རྔོན་གཟན་གྱི་མུ་ཕྲེང་ཟེར་ཞིང་སྤྱིར་བཏང་ཆེ་བས་བ་ཟ་བ་ཡིན།
གླ་བ།
གླ་བའི་བྱུང་རབས།
དེང་སང་ཚན་རིག་པས་སྲོག་ཆགས་འདི་ནི་ཆེས་གདོད་མའི་སྲོག་ཆགས་དཀོན་གྲས་ཤིག་སྟེ་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁོངས་མ་གཏོགས་མེད་པར་བཤད།འོན་ཀྱང་ཏུང་ཧོང་ཡིག་ཆ་སོགས་བྱུང་རབས་རྙིང་པ་རྣམས་སུ་གླ་རྩི་སྨན་དུ་བཀོལ་བ་གསལ་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་ལི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་རི་དྭགས་འདི་ཉིད་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ལི་བོད་བར་གྱི་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་བ་གསལ་ཏེ་སྦ་བཞེད་༧༦ལས། གླ་བ་གཅིག་ལྕགས་ཀྱི་དྲ་བར་བཅུག་ནས་འདི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡིན་པས་འདི་བཞེས་ལ། ལི་སྤྱོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་བཟོ་བོ་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཐུགས་དམ་གྱི་ལྷ་ཁང་གི་བཟོ་བྱེད་པ་ལ་གནང་བ་ཞུ་བྱ་བ་དང༌། དེ་མ་གནང་ན་བཙན་པོའི་ཐུགས་ཁྲོས་ནས་དམག་འདྲེན་ནོ་བྱ་བའི་སྒྲོམ་བུ་བསྐུར་ནས་ཕོ་ཉ་བཏང༌། ཕོ་ཉ་བས་དེ་ལི་རྗེ་ལ་ཕུལ་བས། ལི་རྗེས་བཀའ་སྒྲོམ་གཟིགས་ནས། སྤོས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཆུ་དང་རིལ་མ་ཚུན་ཆད་སྤོས་སུ་བྱུང་བས་ཞུ་རྟེན་ལའང་མཉེས། བཙན་པོའི་བཀའ་མ་ཉན་ན་དམག་ལའང་འཇིགས་ནས། བཀའ་སྒྲོམ་ནས་བྱུང་བ་ལྟར་རྫོང་བར་ཆད་ནས། ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་ཕྱི་ཕྱོགས་འབྲེལ་བ་འཛུགས་པའི་ཆེད་དུ་རི་དྭགས་འདི་དག་ལེགས་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས་གང་བྱུང་གསོད་བཟུང་བྱེད་གི་མེད་པར་ངེས། ཡང་དཔོན་དང་བླ་མ་འགའ་ཞིག་གིས་གླེའུ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ་བདག་ཉར་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ནི་མགྲོན་པོ་གསར་པ་ལྟར་བུ་འབྱོར་སྐབས་གྲིབ་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་ཤི་འགྲོ་བར་བཤད། རེ་གཉིས་གསོན་པོར་གནས་པའང་ཡོད་འདུག ང་རང་གཡག་ལུག་གི་རྫི་བོ་འགྲོ་ཐུབ་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུ་རི་ནས་འགྲོ་སྐབས་གླ་བ་ཁ་འཐབ་དང༌། གླ་བ་ཕོ་མོ་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང༌། བྲག་ཕུག་ནས་གླ་བ་ཉྭ་བཟུང་བྱས་ཏེ་དབུགས་བཀག་ནས་བསད་པ་མིག་གིས་མཐོང་མྱོང༌། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གླ་རྩི་གོང་ཚད་ཆེ་རུ་སོང་བས་ཡུལ་གང་ཞིག་ཏུ་གླ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཐོས་ན་དེར་ཉལ་ཆས་ཁུར་ནས་བསྒུགས་སྡོད་བྱེད་ཅིང་མེ་མདའ་དང་རྒྱ་རྙི་སོགས་ཀྱི་འོག་ནས་གཅིག་ཀྱང་ཐར་བ་མངག་གི་མི་འདུག་པས་ཕལ་ཆེར་རྩ་སྟོང་དུ་བཏང་ཚར་བའི་ཚོད་ཡིན།
ལུག་མཉེ་མེ་ཏོག
'''ལུག་མཉེ་མེ་ཏོག Liliumbrownii var. Viridulum''' འདི་ནི་ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་རྩྭ་ལྡུམ་ཞིག་ཡིན་ལ་རིགས་མང་པོ་ཡོད། རང་རྒྱལ་ནས་གཙོར་ཐོན་པ་ཡིན། ཉ་ཁྲབ་སྒོག་སོ་འདྲ་བའི་རྩ་བ་གྲུ་གུའི་དབྱིབས་ཡིན་ལ་ལོ་མང་ཐར་ཐོར་དུ་སྐྱེ། དཀྱིལ་གཞུང་དུ་སྟུག་ཅིང་འདུས། ནར་བའི་དབྱིབས། ཧ་ཅང་ཕྲ་ཞིང་རིང་། མེ་ཏོག་རྔོག་དབྱིབས་བཞིན་བསྟར་ཞིང་སྒྲིག་པ་དང་ཐུར་དུ་འཕྱང་། མེ་ཏོག་གློ་ཁ་ཡོངས་སུ་གྱེས་པ་ཡིན།
རྒྱ་ལུ་
རྒྱ་ལུ་ནི་རྒྱལ་སྲས་ལ་གོ་དགོས། རྒྱ་ལུའི་ཆ་གོས་ལ་གོ་ན་མི་འགྲིགས།
འདི་ན་ཡང་དྲག་ཏུ་མཆོང་ལྡིང་བྱེད་བཞིན་པའི་སྙིང་གསོན་པོ་ཞིག
ས་སྟོང་ལུང་སྟོང་དུ།
པི་ཝང་སྒྲ་དབྱངས།
འདོད་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག
གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ལ་རྒྱའི་སྤྲིན་སྔོན་ཡང་ལྷོ་ནས་ལྡིང་ངེས་ཡིན་ལ།
མ་འོངས་པའི་འཚོ་བ་ཡིན།
འོད་ཟེར་
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་
མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཚེ་རིང་འོད་ཟེར༼འགྱུར་མེད་ཀྱི་འོད་ཟེར་དང་མའོ་ཀྲུའུ་ཞིའི་འོད་ཟེར་གྱི་དོན་ནོ༽དང་།      རྒྱ་མིང་དུ程文萨（རིག་གསར་དུས་ཀྱི་ལྷ་ས་ཟེར་བའི་དོན་ཡིན） ཀྲུང་གོའི་བོད་རིགས་སྙན་ངག་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན། ལྷ་སར་འཁྲུངས་ཤིང་ཕ་ཡུལ་ཟི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྡེ་དགེ་རྫོང་ཡིན།
རྒྱུ་ཡི་རྒྱན
== ངོ་བོ་སྤྱིར་བཤད་པ། ==
རླན་འབྲུམ་
རླན་འབྲུམ་
རློན་འབྲུམ་ནི་རྒྱུན་མཐོང་གི་མ་འཕྲོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་པགས་པའི་གཉན་ཚད་ཅིག་ཡིན། སྐྱེས་ནས་ཉིན་འགའ་དང་ཟླ་ཤས་འགོར་བའི་ཕྲུ་གུར་ནད་འདི་ཕོག་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེའི་ནད་རྐྱེན་དང་ནད་སློང་བའི་ནང་རྐྱེན་ལ་མིག་སྔར་ཞིབ་འཇུག་པས་ད་དུང་བཤད་ཚུལ་གསལ་པོ་ཞིག་མེད་པས། དེ་ནི་རྒྱུད་དང་ཁོར་ཡུགརིམས་ཐར། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་བཅས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་ཐབས་ལས་མེད། དཔེར་ན། ཕ་མ་གཉིས་ཀར་ཆུང་དུས་རློན་འབྲུམ་ཡོད་ན་ཁོ་ཚོའི་ཕྲུ་གྲུ་ཡང་རློན་འབྲུམ་ནད་ཕོག་སླ་པོ་ཡོད།
ཡམས་ནད་
ཡམས་ནད་
ངན་རྟོག་སྒོ་ངའི་སྦུབས་རྒྱ་ལས་གྲོལ་ཅིང༌།། སྐྱེས་སྦྱངས་འདབ་མས་ཤེས་བྱའི་མཁའ་ལ་ལྡིང༌།། སྨྲ་ངན་མུལ་ནག་འཇོམས་པའི་མཆུ་སྡེར་འབར།། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་མཁའ་ལྡིང་དངོས་འདྲ་དྲན།།
ཟབ་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་མཛོད།། གངས་ཅན་ལོ་ཙཱ་བཻ་རོ་ཙ་ན་མཆོག། རྣམ་དཔྱོད་བློ་གྲོས་མཁའ་དང་མཉམ་མོ་ཞེས།། རྔོག་ལོ་ཆེན་པོས་བསྔགས་པ་དོན་ལ་གནས།།
བློ་ཆེན་རྒྱལ་བའི་རིང་ལུགས་བཟང་པོའི་འཕྲིན།། གསེར་སྦྱངས་གཙང་མས་མཐའ་དག་ནོར་འཛིན་ཁྱོན།། ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་སྒྲེང་མཛད་པའི།། འཕྲིན་ལས་གཱངྒའི་རྡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་སྙེགས།།
ཐུབ་བསྟན་ས་ཆེན་དུས་ཀྱི་མུན་པའི་མཚོར།། བྱིང་པའི་གཉན་འཕྲང་དུ་ཁ་༔འཁྲུག་པའི་དུས།། སྟོབས་བཅུ་དབང་ཕྱུག་མི་ཡི་སེངགེ་གང༌།། གཡོལ་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་དང་འགྲོགས།།
དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་འཁྲུངས་རབས་འགའ་ཞིག་ལ།། མཚོ་བྱུང་མགྲིན་པའི་གླིང་བུ་ལས་ཕྱུང་པའི།། སྙན་ཚིག་སྙན་དགུར་འཁྲོལ་བའི་བསྟོད་ཚིག་འདི།། འཛད་མེད་བསོད་ནམས་གཏེར་གྱི་དཔྱིད་དུ་སྤེལ།།
འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་
བྱས་རྗེས་
མང་སྲོང་གི་བཙུན་མོ་འདིས་སྲས་འདུས་སྲོང་གི་སྐུ་ཚེའི་རིང་དང་། དབོན་སྲས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་སྐུ་གཞོན་ནུའི་སྐབས་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་རོགས་གནང་བས་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བཙུན་མོ་ནང་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཁྱེན་རྒྱ་དང་། དབང་ཐང་སྙན་གྲགས་བཅས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་བྱུང་བར་གྲགས། མང་སྲོང་གཤེགས་པའི་ལོ་དེར་རང་ལ་འདུས་སྲོང་འཁྲུངས་པས་འདུས་སྲོང་ནར་མ་སོན་བར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ཡུམ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱིས་བཟུང་། འདུས་སྲོང་གཤེགས་སྐབས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་སྐུ་ན་ཕྲ་བས་ཕྱི་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་ཐུགས་འགན་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱིས་བཞེས། དུས་དེར་བློན་འབངས་ཁག་གཅིག་གིས་ངོ་ལོག་བྱས་པར་དྲག་གནོན་བྱས་པ་དང་། ཁུ་མང་རྗེ་ལྷ་ཟུང་བྱ་བ་བློན་ཆེན་པོར་བསྐོ་བཞག་གནང་། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱི་སྙན་དུ་ཕྲ་མ་བྱུང་བས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་གླིང་རིང་ཚལ་དུ་ཁུ་མང་རྗེ་ལ་ཁྲིམས་ཉེས་ཕབ་ནས། དེའི་ཚབ་ཏུ་དབས་ཁྲི་གཟིགས་ཞང་ཉེན་བྱ་བ་བློན་ཆེན་དུ་བསྐོས། གཞན་ཡང་སེ་རིབ་ཅེས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་སོགས་ནས་ངོ་ལོག་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་དམག་དང་ཁྲིམས་ཀྱིས་མནན་ཞིང་། ས་བྱ（༧༠༩）ལོར་སེ་རིབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡང་གསོན་བཟུང་བྱེད་ཐུབ་པ་སོགས་བོད་བཙན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ཇེ་བརྟན་དང་། བོད་ཡུལ་བདེ་འཇགས་སུ་གནས་རྒྱུར་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་འཇོག་གནང་མཛད་ཡོད།
ནག་མོ་ཁོལ་
སྒྲུང་འདི་<<དབྱངས་ཅན་མགུལ་རྒྱན>>གྱི་འགྲེལ་མཛད་མཁན་པོ་སློབ་དཔོན་འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས་ཚོགས་ཐུན་ཞིག་ལ་གསུངས་པ་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པའོ།།
བཀྲ་བྷ།
བྱ་དགའ།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐབས་དང་པོའི་ན་གཞོན་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ། སྐབས་གསུམ་པའི《སྦྲང་ཆར།》རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ།
ས་ཧ་ར་བྱེ་ཐང་ཆེན་པོ།
རྒྱ་ཁྱོན།
དེ་ཡི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྟོང་སྨིས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི900ལྷག་ཡོད་པ་དང་། ཨ་མེ་རི་ཁའི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་དང་འདྲ་ལ། ཕལ་ཆེར་ཧྥེ་གླིང་སྐམ་སའི་གསུམ་ཆའི་གཅིག་ཟིན།
སྐྱེ་དངོས།
མི་རྣམས་ཀྱིས་ས་ཧ་ར་བྱེ་ཐང་ཆེན་པོ་ནི་སའི་གོ་ལའི་སྟེང་གི་སྐྱེ་དངོས་སྐྱེ་བར་མི་འཚམ་པའི་གནས་ཤིག་ཏུ་འཁུམས་པ་དང་། ཨ་རབ་ཀྱི་སྐད་དུའང་ས་ཧ་ར་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངམ་གྱི་ཐང་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
ཨེ་ཙིའི་ནད
ཨེ་ཙིའི་ནད་New Tib-Eng-Ch Dictionary AIDS ནད་ཀྱི་མིང་དངོས་ལ(acquired immune deficiency syndrome) རྗེས་བྱུང་རིམས་ཁེགས་ཉམས་པའི་ཕྱོགས་འདུས་ནད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་དང་མའི་ནུ་ཞོ་དང་ཁྲག་བརྒྱབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞུགས་པའི་མིའི་ལུས་ཀྱི་རིམས་ཁེགས་ཉམས་པར་བྱེད་ཅིང་མཆེད་པ་མྱུར་བའི། ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི། ཤི་ཚད་མཐོ་བའི་འགོ་ནད་ཚབས་ཆེན་ཞིག་གོ ། 艾滋病
ཨ་རིག་མཁན་ཆེན་པདྨ་ཚེ་དབང
རྗེས་འཇུག་གདུལ་བྱའི་ཆེད་དུ་མཛད་པའི་གསུང་རྩོམ་གྱི་སྐོར།
རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་
སེམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སོགས་བྱུང་ན། གཟུགས་པོའི་ཟུངས་བཅུད་ཉམས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ཤོད་ཀྱི་འདུག སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ན། གཟུགས་པོའི་ནང་གི་ཟུངས་བཅུད་སྐབས་རེ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ཤོད་ཀྱི་འདུག སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཁབ་དང་སྨན་བཟས་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད། སྨན་བཟས་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཕན་ཏེ་ཟུག་བཅགས་ཙམ་ལས་ཕུགས་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་གསུངས་སོང་།  ཡང་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་མུ་མཐུད་ནས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་བྱ་མི་རུང་བའི་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་ཟབ་ནན་བསྩལ་དོན།
མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་
ལོ་རྒྱུས་
རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔའི་ཡ་གྱལ་དབྱངས་ཅན་སྤྲུལ་པ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ནི། ཡབ་ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་དང་ཡུམ་གནུབས་མོ་དགེ་བ་འབུམ་གྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་སྒྲགས་ཀྱི་གྲོང་མོ་ཆེར་སྐུ་འཁྲུངས། རུས་མཁར་ཆེན་ཡིན་པས་མཁར་ཆེན་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། འཁྲུངས་ཡུལ་དེར་སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་དང་། བླ་མཚོ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། སྔོན་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ཡིན་ཡང་སློབ་དཔོན་ལ་དབང་ཡོན་དུ་ཕུལ་བས་གུ་རུའི་ཐུགས་ཀྱི་གཟུང་མར་གྱུར། སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་སྐུར་སྐབས་མེ་ཏོག་ཕུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཕོག་པས་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་གཟིགས་ཤིང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པས་ཕ་མེས་ཀྱི་ཟ་འདྲེ་བཏུལ། བསད་གསོ་གྲུབ་པས་མཚོན་གྱིས་བསད་པའི་མི་རོ་གསོན་པོར་སློང་ནུས། གཞོ་སྟོད་ཏི་སྒྲོ་གཙོས་གྲུབ་པའི་གནས་ཆེན་རྣམས་སུ་གུ་རུའི་དྲུང་ནས་རྫོགས་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཐིག་སོགས་ཟབ་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་གསན་ཅིང་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་པས་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་གཤེགས། སྐུ་གཞོན་དུས་ཆོས་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་བདུད་བློན་ཤ་ཏ་ཟེར་བ་དམྱལ་བར་སོང་བས། དེ་འདྲེན་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་དམྱལ་བའི་ལྕགས་ཁང་གི་རྩར་ཞི་ཁྲོ་ན་རག་དོང་སྤྲུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་པས་ལྕགས་ཁང་སིལ་གྱིས་ཞིག་ནས་ཤ་ཏས་གཙོས་པའི་དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲངས་ཏེ་དམྱལ་ཁམས་ལན་གཅིག་སྟོང་པར་མཛད། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་སོ་ཅོག་གི་བཀའི་བསྡུ་བ་མཛད་ཅིང་བོད་ཡུལ་དུ་ལོ་ཉིས་བརྒྱར་འགྲོ་དོན་བསྐྱངས་ནས་སྐུ་དེ་ཉིད་མ་སྤངས་པར་མཁའ་སྤྱོད་ཟངས་མདོག་དཔལ་རིར་གཤེགས་ཏེ་གུ་རུའི་ཐུགས་ཀྱི་གཟུང་མར་བཞུགས། གཤེགས་ལོ་སོགས་ལའང་སྣ་ཚོགས་མཆིས་ཀྱང་འདིར་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་བྱས། གུ་རུའི་བཀའ་ཐམས་ཅད་གཏེར་དུ་སྦེད་པ་སོགས་ཕལ་ཆེར་ཡང་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲུལ་པའི་གཏེར་སྟོན་ཆེན་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་ལུང་བསྟན་དབང་བསྐུར་གྱིས་དབུགས་དབྱུངས། འགའ་ཞིག་གི་གསང་བའི་གྲོགས་སུ་རྣམ་པར་སྤྲུལ་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་ཤིང་། དངོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའང་ཇོ་མོ་སྨན་མོ་པདྨ་མཚོ་སྐྱིད་དང་། མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་དགའ་འབུམ་སོགས་སྤྲུལ་པའི་གཏེར་སྟོན་ཆེན་མོ་སྐུ་ལུས་མ་སྤངས་པར་མཁའ་སྤྱོད་དུ་གཤེགས་པས་མཚོན་ངོ་མཚར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ།།
འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ།
གདན་ས་འཛིན་པ་སེང་གེའི་མཚན་ཅན་དགུ། བླ་མའི་མཚན། འཁྲུངས་དུས། གདན་ས་འཛིན་དུས། གཤེགས་དུས། 1 དབོན་རས་དར་མ་སེང་གེ མེ་བྱ། སྤྱི་ལོ་༡༡༧༧ལོ། ལྕགས་ལུག སྤྱི་ལོ་༡༢༡༡ལོ། མེ་བྱ། སྤྱི་ལོ་༡༢༣༧ལོ། 2 གཞོན་ནུ་སེང་གེ ལྕགས་སྤྲེལ། སྤྱི་ལོ་༡༢༠༠ལོ། ཆུ་འབྲུག སྤྱི་ལོ་༡༢༣༢ལོ། མེ་སྟག སྤྱི་ལོ་༡༢༦༦ལོ། 3 ཉི་མ་སེང་གེ ལྕགས་ཕག སྤྱི་ལོ་༡༢༥༡ལོ། མེ་སྟག སྤྱི་ལོ་༡༢༦༦ལོ། མེ་ཕག སྤྱི་ལོ་༡༢༨༧ལོ། 4 སེང་གེ་ཤེས་རབ། ཤིང་ཡོས། སྤྱི་ལོ་༡༢༥༥ལོ། ཤིང་ལུག སྤྱི་ལོ་༡༢༩༥ལོ། 5 སྤོས་སྐྱ་བ་སེང་གེ་རིན་ཆེན། ས་རྟ། སྤྱི་ལོ་༡༢༥༨ལོ། ཆུ་གླང་། སྤྱི་ལོ་༡༣༡༣ལོ། 6 ཆོས་རྗེ་སེང་གེ་རྒྱལ་པོ། ས་གླང་། སྤྱི་ལོ་༡༢༨༩ལོ། ཆུ་གླང་། སྤྱི་ལོ་༡༣༡༣ལོ། ཤིང་གླང་། སྤྱི་ལོ་༡༣༢༥ལོ། 7 ཆོས་རྗེ་ཀུན་དགའ་སེང་གེ ཤིང་སྟག སྤྱི་ལོ་༡༣༡༤ལོ། མེ་ཕག སྤྱི་ལོ་༡༣༤༧ལོ། 8 བློ་གྲོས་སེང་གེ ཤིང་བྱ། སྤྱི་ལོ་༡༣༤༥ལོ། ལྕགས་རྟ། སྤྱི་ལོ་༡༣༩༠ལོ། 9 ཤེས་རབ་སེང་གེ ལྕགས་ཕག སྤྱི་ལོ་༡༣༧༡ལོ། ཆུ་སྤྲེལ། སྤྱི་ལོ་༡༣༩༢ལོ།
འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོས་བརྩམས་པའི་《འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་གཙང་པ་རྒྱ་རས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་དད་པའི་རླབས་ཕྲེང་》ལས། http://www.tibetology.ac.cn/za/2009-07-03-11-36-26/hzcd/4907-2010-08-16-13-12-41?view=article&id=4907%3A2010-08-16-13-12-41&catid=183%3Azmrj
དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་
དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། དེ་ནི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དང་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མངའ་འོག་གི་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ནུབ་རྒྱུད་དུ་གནས་ཡོད། ཁུལ་གྱི་ས་མཚམས་ཨ་ཡུས་ཁུལ་དང་། ཡ་ཨན་གྲོང་ཁྱེར། ནན་དབྱི་ཧྲན་ཀྲོའུ་དང་། ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་ཏི་ཀྲི་ཀྲོའུ་དང་། ནུབ་ལྗོངས་བོད་རང་སྐྱོང་ཁྲེང་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར། ནུབ་བྱང་དུ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡུས་ཀྲོའུ་དང་བྱང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་ཀྲོའུ་དང་འབྲེལ་ཡོད། ས་ཡི་ས་ཡི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ལྷོ་ངོས་དང་། ས་མཐོ། ས་མཐོ། སི་ཁྲོན་གཤོངས་ས། སི་ཁྲོན་ནུབ་མཐོ་སྒང་གི་རི་མཐོའི་གྲོག་རོང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཏ་པ་ལ་རི་བོའི་ཡན་ལག དབུས་སུ་བྱེ་མའི་རི་དང་། གངས་རིའི་རི་བོ། ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲི་ཆུ་དང་། མཚོ་སྔོན། བོད་ལྗོངས། ལྷོ་རྒྱུད་བཅས་ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་ས་མཚམས་ཀྱི་ཆུ་བོ། དབུས་ཀྱི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བྱང་ངོས་ནས་ལྷོ་ངོས་སུ་ཀྲོའུ་ཡི་མངའ་ཁོངས་སུ་འབབ་ཀྱིན་ཡོད། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་14.97ཡོད་པ་རེད། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ངོས་སུ་ཆེས་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་སྲིད་འཛིན་བྱེད་པ། མི་འབོར། 116.49ཡོད། དེའི་ནང་བོད་རིགས་མི་འབོར་གྱིས་78.3%བཟུང་བ་དང་། རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡན་ཁང་ཏིང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྐྱོད་ཡོད། དཀར་མཛེས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཕྱུགས་འཚོ་ས་གཙོ་བོ། རྩྭ་ཐང་གི་ངོས་ཀྱིས་བཅུ་ཆ་དྲུག་བཟུང་བ་དང་། རང་བྱུང་མཛེས་ལྗོངས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་།
བྲག་འགོ།
སྤུན་ཚོགས་སྐད་འཕྲིན་སླེབས་དུས། །     དགའ་སྣང་སེམས་ལ་འཆར་སོང་། ། ཡིན་མིན་བགྲོ་གླེད་མཛད་དུས།  །          སྙིང་ནས་དགའ་བསུ་ཞུ་ཡོད།  །
སྤུན་ཚོགས་དྲན་པའི་མིག་ཆུ།  །         ནམ་ཡང་ཆད་རྒྱུན་མི་འདུག ། སྤུན་ཚོགས་ལྷན་རྒྱས་རྣམས་ལ། །      སྐུ་ལུས་བདེ་མོ་ཡིན་ནམ།  །
སྐྱེས་བ་སྔོན་མའི་ལས་དབང་།      ཤེས་མེད་གླེན་པ་ང་རང་། ། གྲྭ་ཟུར་ཞིག་གིས་ལུས་བླངས། །      འགྱོད་པའི་སྐད་ངན་ཁྲ་མོ། །
རྒྱ་མཚོའི་རླུང་འཚུབ་ནོ་རུའུ་(2022)
ཝེ་ཐི་ནམ།
མི་66ལ་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་པ་དང་མི་1གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པ་དང་། སྡོང་བོ་མང་པོ་ཞིག་ཆག་སྐྱོན་བྱུང་ནས་ཁང་པ་མང་པོ་ཞིག་ཁང་པའི
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས།
ས་དབྱིབས་ཁག་བཞི་།
གསུམ། བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་ཆེན་གྲོག་རོང་ཁུལ། དེ་ནི་ནག་ཆུའི་ཤར་རྒྱུད་ནས་བརྩིས་རི་ཆེན་གྲོག་རོང་དུ་མ་རིམ་བཞིན་ཤར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འཁོར་ནས་ཆགས་ཤིང་། བོད་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ཀྱི་ཕྲེད་རྒྱུག་རི་རྒྱུད་དང་གཙང་ཆེན་གསུམ་རྒྱུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་དེ་དག་ཡིན། ཁུལ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་བབ་ནི་བྱང་མཐོ་ཞིང་ལྷོ་དམའ་བ། བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་བརྩིས་སྤྱི་ཁྲེ་ལྔ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ཡས་མས་སུ་ཟིན་ཞིང་རི་རྩེ་གཟར་གཟུགས་ཆུང་བ། ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ལས་བརྩིས་སྤྱི་ཁྲེ་བཞི་སྟོང་ཡས་མས་ཟིན་ལ་རི་བོ་གཡང་གཟར་ཆེ་བ། རི་རྩེ་ནས་གྲོག་མོའི་རོང་བར་གཟར་རྟིང་སྤྱི་ཁྲེ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པ་བཅས་དང་། རི་རྩེར་སྲིད་པའི་གངས་ཀྱིས་བཀབ་ཅིང་རི་སྐེད་ནགས་ཀྱིས་བཏུམས་པ། རི་འདབས་སུ་དུས་བཞི་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཞིང་ཐང་སོགས་ལྷོ་ཕྱོགས་རོང་སའི་རྨད་བྱུང་གི་མཛེས་ཆོས་དག་ཡོངས་སུ་འདུས་པས་ཤིན་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པར་སྣང་། བཞི་པ། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་ཁུལ། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་གནས་ཤིང་། དེ་ཡང་རང་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར། བལ་པོ། འབྲུག་པ། འབྲས་ལྗོངས་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་འབྲེལ་དུ་གནས་པའི་ས་ཁུལ་དེ་དག་ཡིན། དེ་ཁུལ་ནི་གཞུང་དུ་བརྒྱུགས་པའི་རི་རྒྱུད་འགའ་ཞིག་གིས་བསྐོར་ཞིང་དེའི་དཀྱུས་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉིས་སྟོང་ཡས་མས་ཟིན་གཤིས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རི་རྒྱུད་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན། རི་ཁུལ་དེའི་ནུབ་རྒྱུད་ས་ཆ་རྣམས་ཅུང་ཁ་མཐོ་ལ་སྐམ་ཤས་ཆེ་ཞིང་གྲང་ངར་ཆེ་བ། ཤར་རྒྱུད་རྣམས་གནམ་གཤིས་དྲོ་ལ་ཆར་ཆུ་བཟང་བ། ནགས་ཚལ་སྟུག་པ། སྐྱེ་དངོས་འཛོམས་པ་སོགས་བརྗིད་ཆགས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པར་སྣང་།
རིག་གནས་དང་སློབ་གསོ།
བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཉིན་རེ་བཞིན་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བ་དང་།བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་བོད་སྨན་གྱི་དགེ་མཚན་སླར་ཡང་མངོན་པ།བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་དེ་རླབས་ཆེ་བའི་རིག་ཚན་གྱི་མ་ལག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་པ་རེད།ཀྲུང་གོར་ད་ལྟ་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཚན་པ50ལྷག་ཡོད་པ་དང་།རིག་གཅིག་མཁས་པ1000 ལྷག་ཙམ་ཡོད།བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་བོད་སྨན་ཚན་པ 20 ལྷག་ཙམ་ལ་འཕེལ་རྒྱས་སོང་ཡོད་པ་དང་།རྫོང 60 ལྷག་ཙམ་གྱི་སྨན་ཁང་དུ་བོད་སྨན་སྡེ་ཁག་ཡོད།བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་བོད་སྨན་གྱི་ལས་བྱེད་མི་སྣ 2000 ལྷག་ཙམ་ཡོད།
ལྕགས་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ།
2007 ལོའི་ཟླ 9 བའི་ཚེས 9 ཉིན་ལས་འགོ་བརྩམས་པའི་ཟི་ལིང་ནས་ན་གོར་མོ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་གཉིས་པ་དེ་སྔོན་ཆད་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་། ཟི་ལིང་དངོས་རྫས་སྐྱེལ་ལེན་ས་ཚིགས་ནས་ན་གོར་མོ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་གཉིས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གློག་ཤུགས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་།  བཟོ་སྐྲུན་དེའི་ཐད་ལ་འགྲོ་སོང་སྒོར་མོ་དུང་ཕྱུར་བརྒྱ་དང་དྲུག་ལྷག་བཏང་ལྷ་ས་ནས་གཞིས་རྩེ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་དང་མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ་སྦྲེལ་མཐུད་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། དེས་ལྷ་ས་ནས་གཞིས་རྩེ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་དངོས་སུ་མེ་འཁོར་འཁོར་བསྐྱོད་བྱེད་ཆོག་པའི་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཡིན་པའི་མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ་གྱི་སྣུར་སྲིང་ལམ་ཐིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་ལྷ་ས་ནས་གཞི་རྩེ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་གྱི་སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་ 253 ཡོད་པ་ད་ལོའི་ལོ་མཇུག་ལ་ལྕགས་ལམ་འདིང་ཚར་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།མེ་འཁོར་ལ་བསྡད་དེ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་རང་བྱུང་བཀོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནས་སྐོར་པ་ཉིན་བཞིན་ཇེ་མང་ཡིན་པར་དམིགས་ཏེ། མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ་ཀུང་ཟིས་ 2013 ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་དྲུག་ཉིན་ནས་བཟུང་ཟི་ལིང་ནས་ལྷ་སའི་བར་གྱི་གཏོང་ཐེངསK9811གནས་སྐོར་པའི་མེ་འཁོར་གཏོང་མགོ་བརྩམས།
མཚོ་དང་མཚེའུ།
བོད་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་དང་པོ་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ། བོད་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་གྲགས་ཆེན་ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ་གཉིས་རགས་ཙམ་གླེང་ན།
སྐྱེས་ཁམས་འཛུགས་སྐྱོང་།
སྐྱེས་ཁམས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་གྲུབ་འབྲས་རླབས་བུ་ཆེ་ཐོབ་ཡོད།བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུས་གིས་སྐྱེས་ཁམས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་འབད་འབུངས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད།བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེས་ཁམས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུར་གྲུབ་འབྲས་རླབས་པོ་ཆེ་ཐོབ་ཡོད།གཙང་པོ་གཅིག་དང་ཆུ་བོ་གཉིས་ཏེ﹙ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་།ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུ།མྱང་ཆུ།﹚རྒྱུག་ཡུལ་དབུས་ཁུལ་དུ་ཞིང་ལས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་གསར་སྤེལ་དང་མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ་སོགས་སྐྱེས་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལེགས་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་བའི་ལས་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་ཁག་གཅིག་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད།
དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་པའི་མཚན་བྱང་
ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་སློབ་སྦྱོང་ཞེས་པ་ཡང་། གང་ལ་ཡང་མི་མཐུན་ཞིང་སུས་ཀྱང་མི་འདོད་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཅིག་འཛིན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར། གང་ཞིག་བསླབས་པ་དེར་སྒྲོ་འདོགས་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ད་གཟོད་མ་འདྲ་བ་དང་དམིགས་གསལ་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་དོན་ལས། གཞུང་གི་སྤྱི་ཁོག་ལ་རྒྱུས་ལོན་རགས་ཙམ་ཐུབ་པ་དང་། གནད་དོན་འགའ་ཞིག་ཁ་གསལ་དུ་ཡོང་བའི་དགེ་མཚན་ལ་གཟིགས་ནས། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་དོན་ལ་དཔྱད་གླེང་གནངས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལྟར་དཔྱད་འབྲས་ལ་གནའ་དང་དེང་གི་ཤོད་ཚུལ་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པ་ཡོད།
ཐང་ཕིན་
ཐང་ཕིང་ནི་༢༠༢༡ལོ་ནས་བཟུང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་དྲ་རྒྱའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན། དེ་ནི་ཀྲུང་གོའི་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་མར་ཆག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་གྲས་གཏན་འཇགས་སུ་གྱུར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཛ་དྲག་ཏུ་གྱུར་བའི་འོགདངོས་ཡོད་ཁོར་ཡུག་ལ་ཡིད་ཆད་ནས་བཟོས་པའི་༼འདོད་པ་མེད་པ་༽ཡི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་ཟེར། སྙོམས་པོར་སྡོད་པའི་ཞིབ་ཕྲའི་ནང་དོན་ནི༼ཁང་པ་མི་ཉོ་བ་དང་།རླངས་འཁོར་མི་ཉོ་བ།དགའ་རོགས་མི་སྒྲིག་པ།གཉེན་སྒྲིག་མི་བྱེད་པ།ཕྲུ་གུ་མི་སྐྱེ་བ།ཆུ་ཚད་དམའ་པོས་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་པ།མ་མཐའི་འཚོ་བའི་ཚད་གཞི་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ།ཀྲུང་གོའི་མ་རྩ་ཅན་གྱིས་ཁེ་བཟང་རག་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་དང་ཀྲུང་གོའི་མ་རྩ་ཅན་གྱིས་བཤུ་གཞོག་བྱེད་པའི་བྲན་གཡོག་ཏུ་འགྱུར་བ་བཅས་ཚུད་ཡོད༽ཅེས་བཤད་པ་རེད།
སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་དཀར་ཆག་
བཅད་ཀིས་བཅོས་པ་(ཤོག་ལ་ེ་་278)རྣམས་(ཤོག་ལ་ེ་་299)བཞུགས་སོ།།དེ་ལྟར་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརགེ ས་པ་ཆེན་པོའི་ ཆོས་ཀི་རྣམ་གྲངས་ལས་འདུས་པ་ཞ་ེ དགུ་པོ་ཡོངས་སུ་རོགས་པའི་སིའ་ི འགྱུར་བྱང་དུ་རྒྱ་གར་ཡུལ་དང་། ལི་ཡུལ་དང་། རྒྱ་ལས་དཔ་ེ རེད་པ་ལས་ལའེུ ་ཚང་ཞིང་བསྒྱུར་དུ་རུང་བ་རྣམས་བསྒྱུར་བ།ཞེས་འབྱུང་ངོ།།།། མདོ་མང་། བཞི་བ་མདོ་མང་དུ་གྲགས་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་ཅ་ི རིགས་པ་ཕོགས་གཅིག་ཏུ་བསིགས་པའི་སྐོར་ནི། ཚལ་པ་བཀའ་ འགྱུར་གི་སིག་རིམ་དངོས་ལྟར་དགོད་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་དང་ཐེག་དམ་གཉིས་ལས་ས་མ་ལ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཤས་ཆེ་ཞིང་བར་པར་ཡང་ གཏོགས་པ་ཅི་རིགས་པ་ཡོད་མོད་ཀ་ིསོན་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཀིས་ཀང་མ་ཕེ་བར་བཞག་པ་ལྟར་ལ།ཐོག་མར་གགེ ས་བམ།ཀ་པ་ལ། འཕགས་པ་བསྐལ་བཟང་པོའི་མདོ་བམ་པོ་ཉེར་དྲུག་པ། རྒྱ་བར་གི་མཁན་པོ་བིད་ཀ་ར་སིད་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡ དཔལ་དབྱངས་ཀིས་ བསྒྱུར་བ་ལ་སླར་ཡང་སྐ་བ་དཔལ་བརེགས་ཀིས་ཞུས་པ་བཞུགས་སོ།།ཁ་པ་ལ།འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེ་རོལ་པ་བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ལའེུ ་ ཉེར་བདུན་པ། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། དཱ་ན་ཤི་ལ་དང་། མུ་ནི་ཝརྨ་རྣམས་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡ ཡེ་ཤསེ ་སེས་བསྒྱུར་ཅིང་ སྐད་གསར་བཅད་ཀིས་ཀང་བཅོས་པ་(ཤོག་ལ་ེ ་་1) འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་བམ་པོ་གཉིས་པ། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ སུ་རེན་ྡྲ བོ་དི་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡ ཡེ་ཤསེ ་སེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་པ་(ཤོག་ལ་ེ ་་217) འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བའི་ ལའེུ །བམ་པོ་གཅིག་དང་ཤོ་ཀ་གོ་བཞི་བ་རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ཤི་ལེན་ྡྲབོ་ད་ིདང་།ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་།ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སེས་བསྒྱུར་ ཅིང་སྐད་གསར་བཅད་ཀིས་བཅོས་པ་(ཤོག་ལ་ེ ་་242) འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤགེ ས་པ་ཐམས་ཅད་ཀི་བྱིན་གིས་བརླབས་སམེ ས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཟིགས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀི་ཞིང་གི་བཀོད་པ་བསྟན་པའི་མདོ། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ཛ་ི ན་མི་ཏྲ་དང་། སུ་རེན་ྡྲ བོ་དི་ དང་།ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡཡེ་ཤསེ ་སེ་དང་ཅགོ ་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གིས་བསྒྱུར་བ་(ཤོག་ལ་ེ་་258)རྣམས་(ཤོག་ལ་ེ278)བཞུགས་སོ།།ག་པ་ ལ། འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པའ་ི མདོ་རིན་པོ་ཆ་ེ མཐའ་ཡས་པ་མཐར་ཕིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བམ་པོ་ཉི་ཤུ་ར་ལྔ་པ། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་པྲཛ་ྙཱ ཝརྨ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡ ཡ་ེ ཤསེ ་སིང་པོས་བསྒྱུར་བ་ལ་སླད་ཀིས་པཎི་ཏ་བི་ཤུད་སིངྷ་དང་། སརྦ་ཛ་ྙཱ དེ་བ་དང་། ཞུ་ཆེ་ན་གི་ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡདཔལ་བརགེ ས་རྣམས་ཀིས་ཞུས་པ་(ཤོག་ལ་ེ་་1)འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀ་ིཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡེ་ ཤསེ ་སྣང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་བམ་པོ་གསུམ་དེང་ཤོ་ཀ་ལྔ་བཅུ་པ། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་སུ་རེན་ྡྲ བོདི་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡ ཡེ་ཤེས་ སེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་བ་(ཤོག་ལ་ེ ་་276)རྣམས་(ཤོག་ལ་ེ 305)བཞུགས་སོ། །ང་པ་ལ། འཕགས་པ་དགེ་བའི་ར་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པའི་མདོ་བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ལའེུ ་བཅོ་ལྔ་པ། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་པྲཛ་ྙཱ ཝརྨ་དང་། ལོ་ཙཱ་པ་བནྡེ་ལགེ ས་ཀི་སསེ ་བསྒྱུར་བ་ལ། སླད་ ཀིས་པཎི་ཏ་པྲཛ་ྙཱ ཝརྨ་དང་། ཛ་ྙཱ ན་གར་དང་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡ་ེ ཤེས་ས་ེ རྣམས་ཀིས་ཞུས་པ་(ཤོག་ལ་ེ ་་1) འཕགས་པ་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ ཀི་རྣམ་གྲངས་བམ་པོ་བཞི་པ། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། དཱ་ན་ཤི་ལ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡ ཡེ་ཤེས་སེས་བསྒྱུར་ཅིང་སྐད་ གསར་བཅད་ཀིས་བཅོས་པ་(ཤོག་ལ་ེ ་་228) འཕགས་པ་ཁེའུ་སྣང་བ་བསམ་གིས་མི་ཁབ་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀི་རྣམ་གྲངས་ཤོ་ཀ་ ཉིས་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་པ། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་སུ་རེན་ྡྲ བོ་དི་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡ ཡེ་ཤེས་སེས་བསྒྱུར་བ་(ཤོག་ལ་ེ ་་275) འཕགས་པ་དེ་ བཞིན་གཤགེ ས་པ་རྣམས་ཀི་སངས་རྒྱས་ཀི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བརོད་པའི་ཆསོ ་ཀི་རྣམ་གྲངས། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པ་ོ ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། དཱ་ ན་ཤི་ལ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡ ཡེ་ཤེས་སསེ ་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་པ་(ཤོག་ལ་ེ ་་285) འཕགས་པ་དཀིལ་འཁོར་བརྒྱད་པའི་ཆོས་ཀ་ི རྣམ་ གྲངས་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བནེ་ྡ ཡེ་ཤེས་སེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་པ་(ཤོག་ལ་ེ ་་286)རྣམས་(ཤོག་ལ་ེ ་་288)བཞུགས་སོ། །ཅ་པ་ལ།
དུལ་མོ་མོ་བཀྲ་ཤིས་འོད་ཟེར་
ཡང་གསེར་ཕྲེང་དུ། “དེ་ནས་ཟུར་མང་དུ་ཕེབས། བྱ་བཏང་སོགས་ལ་ཕུང་ལྔའི་རབ་བྱེད། སྙིང་པོ་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་བཤད་མཛད། དེ་ནས་རེ་ཞིག་རི་ཁྲོད་ཁོ་ན་མཛད། ཟུར་མང་དང་ཀརྨ་ལྷ་སྟེང་རྣམས་སུ་ཕེབས་རབ་བྱུང་དང་བསྙེན་རྫོགས། དབང་བསྐུར་ཁྲིད་འདེབས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་བཤད་སོགས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། རོང་པོ་བན་སྒར་དུ་དགོན་པ་མཛད། ཆུ་མིག་གསར་དུ་བརྡོལ། སྒ་འདན། ལྷོ་རྒྱུད། སྐྱབས་བདུད་རྣམས་སུ་ཕེབས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐོར། རྗེ་མི་བསྐྱོད་ཞབས་ཀྱིས། སངས་རྒྱས་ཐེག་པར་དོན་གཅིག་རྨོངས་པ་བྲལ་ཞེས་སོགས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་བཀའ་ཤོག་ཕེབས། རྗེ་བཙུན་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་གཉིས་ཞེས། སངས་རྒྱས་མཉན་པ་དང་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་མཛད་ཅིང་། རྒྱལ་ཚབ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་དཔལ་འབྱོར་ལ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མ་དང་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་མ་གཅིག་ཆོག་་ཏུ་འཛིན་ཞིང་ངེས་དོན་བསྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །”ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་དང་ཁོང་ལས་རྗེ་བརྒྱད་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་དམ་ཆོས་ཇི་ལྟ་གསན་བསམ་མཛད་ཚུལ་ནི་རྒྱལ་བ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་བརྒྱད་པའི་རྣམ་ཐར་ལེགས་སྤྱད་མའི་དོན་འགྲེལ་བླང་དོར་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ལས“གཞན་ཡང་རྗེ་བཙུན་བཀྲ་ཤིས་འོད་ཟེར་དེ་ཉིད་ལས་བཀའ་དྲིན་ཅི་ལྟར་ནོད་ཚུལ་ནི་བདེ་གསང་དགྱེས་གསུམ་རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་སོགས་ཀྱི་རྒྱུད་འགྲེལ་དུ་མ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྱམས་པའི་ཆོས་སོགས་དང་། ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་གསན་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་པས་ཤེས་བྱའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་གཏིང་ཚུགས། དཀའ་གནད་ཀྱི་མདུད་པ་ཐམས་ཅད་ཞིབ་པར་ཁྲོལ། རང་གཞན་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་གསང་ལ་དབང་འབྱོར། འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་ཤེས་རབ་གཞན་དྲིང་ལ་མ་ལྟོས་པར་མངའ་བརྙེས། གདུལ་བྱའི་བློ་དང་འཚམ་པའི་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དུ་སྟོན་ནུས། ཐེག་པ་གོང་འོག་གི་བླང་དོར་དགག་དགོས་མ་འཆོལ་བར་སྒྲུབ་མཁྱེན་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་སྦྱིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་ཞིང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལས། སྤྱིར་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་དང་། དགོས་དྭགས་པོ་བ། ཡང་སྒོས་ཀརྨ་ཀམ་ཚང་བར་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པ་འདི་དཔོན་སློབ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཅི་ལྟར་གཞལ།”ཞེས་དང་ཡང་ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་གངས་ཅན་འདི་ན་ཀརྨ་པ། །རིམ་པར་བྱོན་ལས་བདུན་པ་རང་བྱུང་ནི། །ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་རྗེའི་སློབ་མར་གྱུར་འགའ་ཡི། །བཀའ་འབངས་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་སྤྱད་པའི་རབས། །ཞེས་པའི་ཁོང་གི་རང་རྣམ་དུ་“དེ་རྗེས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཀྲ་ཤིས་འོད་ཟེར་ཞེས་པའི་རྗེ་བཙུན་དམ་པར་ཡང་མ་གི་འདུལ་བ་ནས་ཡ་གི་དཔལ་ལྡན་འདུས་པའི་བར་གྱི་བཀའ་དྲིན་ནོད་དེ། རྣམ་ཐར་དང་ཀུན་སྤྱོད་དེ་ཉིད་ཡི་དམ་དུ་བཟུང་ནས་ཚུལ་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསགས་སྦྱང་ཅི་འགྲུབ་ལ་སྨོན་པར་བྱས་སོ། །”ཞེས་སོགས་གསུང་པ་ལས་ཤེས་ནུས་སོ། །
ཁོང་གི་ད་བཞུགས་བརྩམ་ཆོས་ཀྱི་དཀར་ཆག ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་གསལ་བ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། འཕགས་པ་བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ས་གཞུང་བཞུགས་ལགས་སོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་མདོ། བླ་མ་དམ་པའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་བསྡུས་དོན་བཞུགས་ལགས་སོ། ། ཤེར་ཕྱིན་སྡུད་པའི་ས་གཞུང་བཞུགས་ལགས་སོ། ། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་གཞུང་དང་བསྡུས་དོན་བཞུགས་ལགས་སོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ས་གཞུང་བཞུགས་སོ། ། མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལུང་སྦྱོར་བཞུགས་སོ། ། དགའ་ལྡན་ལྷའི་མདོ་བཞུགས་པ་ལགས་སོ། ། གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་མདོར་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པའི་འགྲེལ་པ་བཞུགས་སོ། ། རྗེ་བཙུན་མ་སྒྲོལ་མའི་ཚིག་དོན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བཞུགས་སོ། ། གསོ་སྦྱོང་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེན་ཐབས་བཞུགས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་ཅིང་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་མཆོད་བསྒྲིག་ལས་དང་པོ་པ་ལ་འཇུག་པ་བདེ་བའི་ཟིན་བྲིས་རིན་ཆེན་མཛེས་པའི་དོ་ཤལ་བཞུགས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་དཀྱིལ་ཆོག་གི་བསྡུས་དོན་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྲེང་བ་བཞུགས་ལགས་སོ། ། རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྒྲུབ་ཐབས་གསང་ཆེན་མཆོག་གི་མྱུར་ལམ་གསལ་བར་འདྲེན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བཞུགས་པ་ལགས་སོ། ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་བཟླས་པའི་མན་ངག་དྲི་མ་་མེད་པའི་ཤེལ་ཕྲེང་བཞུགས་སོ། ། རྫོགས་རིམ་རླུང་སེམས་གཉིས་མེད་ཀྱི་གདམས་ངག་བཞུགས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་གཞུང་འགྲེལ་བཞུགས་པའི་དབུ་ཕྱོགས་ལགས་སོ། ། དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་བསྡུས་དོན་ལགས་སོ། ། འདིར་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་མངོན་དཀྱིལ་བཞུགས་སོ། ། གཏོར་མའི་མན་ངག་བཞུགས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུའི་དེ་ཉིད། ཕྲེང་བའི་དེ་ཉིད། ཚ་ཚ་བཞེངས་པའི་ཐབས་བཞུགས་སོ། ། བསང་རིམ་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། དྷིལ་པ་ཆོས་རྗེ་རབ་འབྱམས་པའི་དྲིས་ལན་བཞུགས་པའི་དབུ་ཕྱོགས་ལགས་སོ། ། མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་དབང་པོའི་མཚོན་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། དགྲ་ལྷ་དཔང་བསྟོད།
མུ་རའི་མ་ཎི།
རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་པས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་རྙེད་དོན།
འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་ཤེས་ཅན་དུ་ཐོག་མར་གྱུར་བའི་སྐབས་བོད་དང་ཁྱིམ་མཚེས་འདབ་འབྲེལ་དུ་གནས་པའི་རྒྱ་གར་པས་ཤིང་ཤུན་གྱི་ངོས་སུ་ཡི་གེ་འབྲི་བ་དང་། རྒྱ་ནག་པས་སྨྱུག་མ་ལེབ་བརྒྱུས་ལ་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་སྲོལ་དར་ཞིང་། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་དུ་རྒྱ་དཀར་ནག་བཞིན་ཤིང་ཤུན་དང་སྨྱུག་མའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཆ་རྐྱེན་དང་མ་ལྡན་པས་རྡོ་ལེབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་སྲོལ་དར། མུ་རའི་རྡོ་མཁར་འདི་ཡང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དྲུག་པའི་དུས་སྟོད་དུ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་སྔ་བའི་རྡོ་མཁར་ཞིག་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མུ་རའི་རྡོ་མཁར་འདི་ཉིད་རིག་གསར་སྐབས་གཏོར་བརླག་བཏང་བའི་རྗེས་ཤུལ་གྱི་རྨང་ནས་བན་བོན་གྱི་གཟུངས་སྔགས་སྣ་ཚོགས་དང་ལྷ་སྐུའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་བརྐོས་ཡོད་པའི་རྡོ་རྙིང་གང་མང་དོན་ཞིང་། དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་སྔ་རྗེས་སུ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཁང་དང་། པེ་ཅིན་གནའ་བོའི་ཕོ་བྲང་དངོས་མང་ཁང་གི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་རུ་ཁག ཀྲུང་གོའི་ནང་བསྟན་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ལས་རིགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཝུན་ཡུན་ཁྲིན། ཨ་རིིའི་བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན་སྐུ་ཞབས་དབུན་སེ་ཐེ་པེ་ལའེ་ས་ཡིའུ། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྡོ་ཆས་རྙིང་མའི་གྲགས་ཅན་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་པ་སྐུ་ཞབས་ཀོ་ཞང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དངོས་མང་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་དང་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐུ་ཞབས་བེས་ཞེ་ཧྥང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཚན་ཁག་གི་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐུ་ཞབས་མ་ཅ་ཡུས། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རིག་དངོས་རྟོག་ཞིབ་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐུ་ཞབས་ལིས་ཀྲོ་ཧི་སོགས་ཀྱིས་དེང་རབས་སྔོན་ཐོན་དཔྱད་ཆས་དང་ལོ་མང་བསགས་པའི་ཉམས་མྱོང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཡུན་རིང་དཔྱད་ཞིབ་ནན་གཟབ་བྱས་རྗེས། སྔར་ངག་རྒྱུན་དང་ཡིག་ཚང་རྙིང་པ་སོགས་སུ་གསལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དག་བདེན་དོན་ར་སྤྲོད་བྱུང་སྟེ། སྤྱི་ལོ༡༩༩༩ལོར་སེར་ཤུལ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་རྫོང་རིམ་པའི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་དུ་བཞག སྤྱི་ལོ༢༠༠༨ལོར་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་དུ་བཞག སྤྱི་ལོ༢༠༡༠ནས་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་རྒྱལ་ཁབ་རིག་དངོས་ཅུས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཆེད་མཁས་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་མང་པོ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་མང་བསྡུས་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་མཐར། མུ་རའི་རྡོ་མཁར་རིང་མོ་འདི་ཉིད་ཐེངས་བདུན་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་རིག་དངོས་འདེམས་སྒྲུག་ཏུ་ཞུགས་པའི་རིག་དངོས་༥༣༧༢་ལས། རྒྱལ་ཡོངས་གལ་ཆེའི་རིག་དངོས་སྡེ་ཚན་དུ་རིག་དངོས་གཞན་འགའ་དང་མཉམ་དུ་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བ་དང་། རྡོ་མཁར་རིང་མོ་འདི་ཉིད་སྤྱི་ལོ་༦༡༨ལོའི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ནས་ཆིན་རྒྱལ་རབས་བར་བྱུང་བའི་ངོས་འཛིན་གཏན་འབེབ་བྱས་པས། ད་ལྟའི་ཆར་སེར་ཤུལ་རྫོང་ཙམ་མ་ཟད་བོད་ཁུལ་ཡོངས་སུ་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་རྡོ་མཁར་ཡོངས་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་རིང་བའི་རྡོ་མཁར་དུ་གྱུར་ཡོད་ལ། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༣ལོའི་ཟླ་༥པའི་ཚེས་༦་ཉིན་ཐེངས་བདུན་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་གལ་ཆེའི་རིག་དངོས་སྡེ་ཚན་ཁག་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་ནས་ཞིབ་བཤེར་གཏན་འབེབ་བྱས་པ་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་རིག་དངོས་ཅུས་ཀྱིས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པས་ཉིན་དེ་ནས་བཟུང་མུ་རའི་རྡོ་མཁར་རིང་མོ་དངོས་སུ་རྒྱལ་ཡོངས་གལ་ཆེའི་རིགས་དངོས་ཀྱི་གྲལ་དུ་ཚུད།
གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་མི་རབས་རྒྱུད་མར་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་བའི་བཤད་སྲོལ།
སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་༡༠་པ་དང་༡༡་པ། གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་རྡོ་འབུམ་འདི་ཉིད་གླིང་གི་འབུམ་ཆུང་གཡུ་མཁར་དུ་གྲགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་བྱང་འབྲོག་རྫ་ཆུ་ཁའི་ཡུལ་འདི་གླིང་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་མདོ་ཁམས་གླིང་གི་ས་འདི་མི་མིན་ས་སངས་སྤུན་དགུས་བཟུང་ཞིང་། དེའི་ནང་གི་དམག་དཔོན་མིག་དམར་ཆེན་པོའི་མི་རྒྱུད། གླིང་ཆོས་འཕེན་ནག་པོ་ཞེས་པའི་རིགས་རྒྱུད་དར་བ་ལོ་རྒྱུས་ཁུང་མ་རྣམས་ལྟར་ཏེ། གླིང་ཆོས་འཕེན་ནག་པོའི་མི་རྒྱུད་མང་པོའི་རྗེས་སུ། གླིང་ཆེ་རྒྱུད། འབྲིང་རྒྱུད། ཆུང་རྒྱུད་གསུམ་བྱུང་ལ། སོ་སོས་དུས་རབས་མི་འདྲ་བར་གླིང་ཚོ་པའི་དཔོན་ཐོབ་དང་དབང་ཆུས་བཟུང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་ཆེ་རྒྱུད་གསེར་བ་སྟག་རོང་གིས་དཔོན་ཐོབ་བཟུང་སྐབས། སྟག་རོང་ཁྲོ་ཐུང་རྒྱལ་པོ་སོགས་བོན་དང་བན་གྱི་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཀ་འཛིན་མཁན་གྱིས། རྡོ་འབུམ་འདི་ཕྱྭ་དང་གཡང་གི་རྟེན་མཁར་དུ་བཟུང་ཞིང་བདག་སྐྱོང་བྱས་པ་ནས། གླིང་ཆུང་རྒྱུད་སྨུག་པོ་གདོང་ལ་རྒྱ་ཚ་དང་གེ་སར་འཁྲུངས་ནས་བཟུང་ཆུང་རྒྱུད་དཔོན་དུ་གྱུར་བ་མ་ཟད། ཕྱོགས་བཞིའི་རྫོང་ཆེན་ཆེ་བཞི། མཐའ་བཞིའི་རྫོང་ཕྲན་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཕབ་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུ་བའི་སྐབས། རྡོ་འབུམ་འདི་གླིང་ཆུང་རྒྱུད་སྨུག་པོ་གདོང་གིས་སྒེར་བདག་བྱས་ཏེ། འབུམ་ཆུང་གཡུ་མཁར་ཞེས་པའི་མིང་དུ་གྲགས་པ་མ་ཟད། གླིང་གེ་སར་ཨོ་རྒྱན་པདྨའི་ཐུགས་སྤྲུལ་ཏུ་བཤད་པ་དེ། བོད་སྔ་དར་གྱི་ནང་བསྟན་དཔུང་གིས་སྲུང་བའི་བྱེད་པོར་གཅིག་པུར་མངོན་ལ། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་རྒྱལ་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་ཕྱག་དཔེ་གཙོར་བྱས་པའི་ནང་ཆོས་མང་དག་ཅིག་རྡོ་ལ་བརྐོས་ནས། སྔོན་རབས་མེས་པོའི་རྡོ་འབུམ་ལ་བརྩི་འཇོག་གིས་སོར་བཞག་གནང་སྟེ། བན་ཆོས་ཀྱི་ཞལ་གསོས་གནང།
སྤྱན་རས་གཟིགས་སྤྲུལ་རྫ་སྐྱབས་མགོན་མུ་ར་བླ་མའི་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱིས་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཚུལ།
དེ་ནས་མི་རབས་མང་པོ་འདས་པའི་དུས་རིང་ནང་ཆགས་འཇིག་འཕེལ་འགྲིབ་ཅི་རིགས་སོང་བའི་ཕྱི་དུས་འདིར། སྤྱན་རས་གཟིགས་སྤྲུལ་རྫ་སྐྱབས་མགོན་མུ་ར་བླ་མའི་སྐུ་འཕྲེང་དང་པོ་གྲུབ་དབང་རིག་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ལ། མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཟོ་དོར་ཆེན་པོ་རྫ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་འཕེན་ཕྱུག་མིའི་ཟོལ་ལ་བརྫུས་ཏེ་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་དུས་ཀྱི་འབུམ་ཆུང་གཡུ་མཁར་དེ། རྟེན་འབྲེལ་དུས་བབས་ཀྱིས་སླར་ཡང་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་ནས་རབ་གནས་དགའ་སྟོན་མཛད་སྐབས་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་མ་ཎིའི་རང་སྒྲ་རྒྱུན་མ་ཆད། དེ་ནས་བཟུང་སྔ་རབས་གླིང་གི་དུས་ཀྱི་གདོང་སྨུག་པོའི་འབུམ་ཆུང་གཡུ་མཁར་དེ་རྫ་མུ་ར་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཕྲེང་བཞི་ཡིས་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་སླར་གསོ་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་སྟེ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་རིང་བའི་རྡོ་མཁར་དེ་ཉིད་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རྡོ་མཁར་ཆེ་གྲས་སུའང་གྱུར་ཏེ་མཚན་ལ་རྫ་མུ་རའི་རྡོ་མཁར་རིང་མོ་ཞེས་ཐོགས།
བོད་ཡུལ།
བོད་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མཐོ་ཤོས་གི་ས་ཆ་ཞིག་དང་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ལ་རྨིད་༤༩༠༠ལྷག་ཡོད་པ་རེད། ས་དེར་འཛམ་གླིང་གི་རྩེ་མོའང་ཟེར་སྲོལ་ཡོད།ནོར་བཅོས། དེ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་༼བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཟེར་བ་ཅི་རེད།༽དང་ད་དུང་རྒྱ་རིགས་དང་ཧུད་རིགས་མང་པོའི་གནས་སྐབས་བཅའ་སྡོད་༼གནས་སྐབས་བཅའ་སྡོད་ཟེར་བ་ཅི་རེད།༽བྱེད་སའི་གནས་ཡང་རེད་།